X-10/2009

Með bréfi skiptastjóra í þrotabúi Tækja, tóla og byggingavara ehf., mótteknu 20. febrúar 2009, var ágreiningsefni máls þessa skotið til úrlausnar dómsins. Málið var þingfest 6. mars 2009 og tekið til úrskurðar 5. nóvember sl.

Sóknaraðili er Liebherr France SAS, 2 Av. J-x-x REY, Colmar, Frakklandi.

Varnaraðili er þrotabú Tækja, tóla og byggingavara ehf.

Sóknaraðili krefst þess að viðurkennt verði eignarhald sóknaraðila gagnvart varnaraðila á eftirfarandi vörum og að sértökukrafa sóknaraðila gagnvart varnaraðila um afhendingu varanna nái fram að ganga og varnaraðila gert að afhenda vörurnar án tafar. Vörurnar séu allar úr framleiðslu sóknaraðila:

Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að kröfu sóknaraðila um viðurkenningu á eignarhaldi samkvæmt ofangreindum lista verði hafnað og að sértökukröfu sóknaraðila á nefndum vörum verði hafnað. Jafnframt krefst varnaraðili málskostnaðar.

I.

Málavextir eru þeir að með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, uppkveðnum 30. júlí 2008, var bú Tækja, tóla og byggingavara, tekið til gjaldþrotaskipta. Sama dag var S-kvk-nf G-kvk-nf hrl. skipuð skiptastjóri búsins. Af hálfu sóknaraðila var lýst sértökukröfu í búið með bréfi dags. 3 .október 2008. Sértökukröfunni var hafnað af hálfu skiptastjóra með bréfi 22. október 2008. Sóknaraðili mótmælti afstöðu skiptastjóra með bréfi 28. október 2008 og ítrekaði afstöðu sína á skiptafundum. Með vísan til 120., sbr. 171. gr. gjaldþrotaskiptalaga beindi skiptastjóri ágreiningnum til úrlausnar Héraðsdóms Reykjavíkur.

Sóknaraðili lýsir atvikum svo að hann sé franskt fyrirtæki sem sérhæfi sig í framleiðslu vinnuvéla á byggingarsvæði auk varahluta og aukahluta fyrir þær. Með samningi dags. 17. ágúst 2004 hafi sóknaraðili og Merkúr hf. gert viðskiptasamning þar sem kveðið hafi verið á um að Merkúr hf. yrði umboðsaðili fyrir sóknaraðila á Íslandi. Í því hafi falist að selja vörur sóknaraðila, leigja þær út og þjónusta viðskiptavini sóknaraðila og fyrirtæki honum tengd úr Liebherr samsteypunni. Takmarkanir hafi hins vegar við settar á beina sölu sóknaraðila hérlendis.

Árið 2006 hafi Merkúr hf. sameinast Steypustöðinni ehf. undir nafninu Mest. Nýja félagið, Mest ehf., hafi gengið inn í nefndan viðskiptasamning Merkúrs hf. Mest hafi seinna skipt um nafn og heitað Tæki, tól og byggingavörur. Mest ehf. hafi keypt vörur af sóknaraðila, m.a. ofangreint, samkvæmt 56 reikningum:

Við kaupverð varanna hafi bæst pökkunar- og sendingarkostnaður. Til lækkunar skuldar komi innborganir og kreditfærslur samtals að fjárhæð 912.121,75 evrur.

Sala á vörunum hafi verið með þeim hætti að hlutirnir voru pantaðir af kaupanda Mest ehf. Afhending varanna hafi verið FCA, free carrier, en það þýði að varan sé afhent tilbúin til tollafgreiðslu í hendur flutningsaðila sem kaupandinn tilgreini. Kostnaður við flutning hafi í öllum tilvikum verið greiddur af kaupanda og ábyrgð á vörunum verið hjá kaupanda frá afhendingu. Reikningarnir hafi verið gefnir út um leið og afhending átti sér stað eða varan var send af stað, en vaxtalaus greiðslufrestur á þeim að jafnaði 10 dagar. Allar vörurnar hafi verið seldar með eignarréttarfyrirvara samkvæmt almennum sölu- og sendingarskilmálum sóknaraðila.

Sumarið 2008 hafi blasað við fjármálaerfiðleikar hjá umboðsaðilanum hérlendis, Mest ehf. Ofangreindir reikningar auk reikninga útg. 20.12.2007 að fjárhæð 175,04 evrur, útg. 15.01.2008 að fjárhæð 93,20 evrur og útg. 22.01.2008 að fjárhæð 159,36 evrur hafi þá verið í vanskilum. Höfuðstóll skuldarinnar hafi verið að fjárhæð 1.028.377,84 evrur.

Félagið hafi orðið gjaldþrota sem 30. júlí 2008 eins og áður segir.

II.

Sóknaraðili byggir á því að eignarréttur að vörunum hafi alla tíð verið hjá sóknaraðila og aldrei færst yfir til Mest ehf. eða þrotabús þess. Vörurnar hafi verið seldar með eignarréttarfyrirvara samkvæmt svissneskum réttarreglum sem feli í sér að kaupandi sé eigandi að vörunum þar til kaupverðið sé að fullu greitt. Kaupverðið hafi verið í vanskilum.

Sóknaraðili byggir á að um réttarsamband milli sóknaraðila og Mest ehf. fari eftir svissneskum réttarreglum. Um lagaval hafi verið samið í áðurnefndum umboðssamningi milli sóknaraðila og Merkúr hf., tölulið 6.7. Fram komi að svissneskur réttur eigi að gilda í viðskiptum milli aðila að öllu leyti. Umboðssamningurinn sjálfur hafi verið gerður og undirritaður af hálfu beggja samningsaðila í Reykjavík og Colmar í Frakklandi. Slíkt samkomulag um lagaval sé leyfilegt bæði samkvæmt íslenskum og svissneskum rétti og engar sérstakar kröfur séu gerðar varðandi form þess. Samningurinn hafi því verið gildur milli aðila og svissneskar réttarreglur gilt í viðskiptasambandi þeirra innbyrðis.

Þegar Merkúr hf. og Steypustöðin ehf. sameinuðust undir nafni Mest ehf. árið 2006, hafi Mest ehf. tekið yfir umboðssamninginn. Mest hafi tekið við öllum réttindum og skyldum samkvæmt samningnum, og þar með talið samkomulagið um lagaval

Kröfur sóknaraðila byggist á eignarréttarfyrirvara sem stofnast hafi yfir öllum seldum hlutum samkvæmt almennum söluskilmálum, tl. 4.1. Þessir söluskilmálar hafi samkvæmt 7. gr. umboðssamnings, viðhengi 1, verið skilgreindir sem hluti samningsins og aðilar hafi sett upphafsstafi sína á allar blaðsíður samningsins og viðhengis hans. Almennu söluskilmálar sóknaraðila teljist þar af leiðandi hluti umboðssamnings milli sóknaraðila og Mest ehf. og þar með hluti hvers einasta kaupsamnings.

Samkvæmt svissneskum réttarreglum hafi eignarréttarfyrirvarinn stofnast með löglegum hætti. Samningsaðilar hafi samið um hann í almennum söluskilmálum sóknaraðila, en þeir séu greinileg viljayfirlýsing. Hafi almennir söluskilmálar sóknaraðila orðið hluti hvers kaupsamnings fyrir sig og tilvísun í eignarréttarfyrirvarann sé þar að auki að finna á reikningseyðublöðunum. Með því sé fullnægt ákvæðum 1. gr. viðbótarákvæða við svissnesk einkamálalög SR 220, en frekari skilyrðum þurfi samningar milli einkaaðila ekki að uppfylla.

Þar sem um viðskipti á milli landa sé að ræða eigi ákvæði svissneskra laga um alþjóðlegan einkamálarétt SR 291 við, en í 103. gr. laganna sé gert ráð fyrir að eignarréttarfyrirvari geti stofnast að hlutum sem ætlaðir séu til útflutnings. Í slíkum tilfellum fari um framkvæmd hans eftir þeim lögum sem gildi í því landi sem viðkomandi hlutur sé fluttur til. Hér sé um algenga reglu alþjóðlegs samningsréttar að ræða.

Litið sé svo á að eignarréttarfyrirvari stofnist strax við afhendingu vöru og því þurfi að vera samið um hann fyrirfram. Í fyrirliggjandi tilfelli hafi afhending átt sér stað FCA, free carier, þ.e. kaupandinn Mest ehf. hafi fengið umráð yfir vörunum þegar sóknaraðili lét þær í hendur flutningsaðila. Eignarréttarfyrirvarinn hafi stofnast um leið.

Það hafi verið vilji aðila að stofna til eignarréttarfyrirvara, í fyrirvaranum hafi falist skilyrði sem töfðu fullnustu kröfu um eigendaskipti samkvæmt kaupsamningi. Réttaráhrif samkomulags um eignarréttarfyrirvara hafi verið að kaupandinn Mest ehf. eignaðist samkvæmt kaupsamningi einungis rétt til að eignast vörurnar en yfirfærsla eignarréttar hafi verið bundin því skilyrði að kaupverð yrði greitt. Mest ehf. hafi fengið vörurnar afhentar en ekki eignast þær strax, heldur aðeins fengið umráð yfir þeim auk tilkallsréttar með greiðslu kaupverðs. Afleiðingin sé sú að eignarhald færist ekki frá seljanda til kaupanda fyrr en að uppfylltu skilyrði um greiðslu kaupverðs.

Vörurnar hafi verið fluttar til Íslands en sóknaraðili telur að engin breyting hafi orðið á eignarhaldi við flutning varanna til landsins. Málið snerti aðeins Mest ehf. og sóknaraðila innbyrðis og engan þriðja aðila, skilmálar um lagaval séu í fullu gildi, vilji aðila komi fram í samningstexta og eignarréttarfyrirvarinn gildi. Inntak réttinda breytist ekki með flutningi vara milli landa, aðeins beiting réttindanna geti verið takmörkuð skv. 103. gr. svissneskra laga um alþjóðlegan einkamálarétt, SR 291.

Við gjaldþrot Tækja, tóla og byggingavara ehf. hafi þrotabúið tekið við öllum skyldum og réttindum félagsins. Sóknaraðili sem hafi átt ótakmarkaðan eignar- og ráðstöfunarrétt yfir vörunum, hafi verið knúinn til að beina kröfu sinni um afhendingu að þeim aðila sem hafi haft umráð yfir vörunum, með því að lýsa kröfu um afhendingu í þrotabúið samkvæmt ákvæðum gjaldþrotalaga.

Sóknaraðili vísar til ákvæða 72. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 sbr. stjórnskipunarlög nr. 97/1995, um friðhelgi eignarréttarins, en greinina verði að skýra með hliðsjón af 1. gr. samningsviðauka nr. 1 við Mannréttindasáttmála Evrópu nr. 62/1994.

Þá vísar sóknaraðili til svissneskra lagareglna: til laga nr. SR 220 um viðbótarákvæði við svissnesk einkamálalög, einkum til 1. og 11. gr. varðandi samninga, og til 107., 108. og 109. gr. varðandi riftun, til 8. gr. samkeppnislaga nr. SR 241 varðandi almenna viðskiptaskilmála og til laga nr. SR 291 um alþjóðlegan einkarétt, einkum til 103. gr. varðandi eignarréttarfyrirvara, til 116. gr. varðandi lagaval og til 124. gr. varðandi form samninga.

Einnig vísar hann til laga nr. 43/2000 um lagaskil á sviði samningaréttar, einkum 1. mgr. 3. gr. laganna. Sóknaraðili vísar til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, einkum 41. gr. laganna og til reglna samnings Sameinuðu þjóðanna frá 1980 um alþjóðleg lausafjárkaup sbr. 1. mgr. 88. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Kröfu um málskostnað styður hann við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III.

Af hálfu varnaraðila er ekki fallist á að svissneskur réttur hafi gilt í viðskiptum aðila eða að varan hafi verið seld með eignarréttarfyrirvara. Varnaraðili telur að umboðssamningur sá er gerður hafi verið á milli sóknaraðila og Merkúr ehf. árið 2003 nægi ekki til þess að talið verði að varnaraðili hafi samið um að svissneskar réttarreglur giltu í viðskiptum aðila. Ekkert komi fram í gögnum málsins um að varnaraðila hafi verið kynntur samningurinn eða efni hans sérstaklega. Varnaraðili hafi á þessum tíma einnig verið í viðskiptum við önnur félög í Liebherr samsteypunni og í þeim viðskiptum hafi engir sambærilegir samningar verið gerðir. Ekki verði heldur séð af gögnum málsins að gerður hafi verið sérstakur samningur á milli aðila vegna þeirra viðskipta sem hér um ræði eða að umrædd ákvæði í almennum söluskilmálum sóknaraðila hafi verið kynnt varnaraðila sérstaklega áður en viðskiptin áttu sér stað. Einhliða ákvæði í sölu- og sendingarskilmálum sóknaraðila verði ekki talið nægja til þess að eignarréttarfyrirvari stofnist. Ástæða þess að varnaraðili mótmælti skilmálunum ekki sérstaklega sé ekki sú að fallist hafi verið á ákvæði skilmálanna heldur sú að varnaraðili vissi ekki af þeim, a.m.k. ekki fyrr en of seint.

Ágreiningur aðila varði rétthæð krafna á hendur þrotabúi sem fari eftir XVII. kafla laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991. Um meðferð slíkra krafna fari eftir ákvæðum XVIII. kafla laga um gjaldþrotaskipti, sbr. 171. gr. sömu laga. Varnaraðili sé íslenskt félag og gjaldþrotaskiptin fari fram á Íslandi. Um skiptin gildi þar af leiðandi íslenskar réttarreglur. Við mat skiptastjóra á rétthæð krafna á hendur þrotabúi verði fyrst og fremst að hafa í huga hagsmuni annarra kröfuhafa og meginreglur íslensks gjaldþrotaréttar varðandi jafnræði kröfuhafa. Varnaraðili hafnar því að aðilar geti samið um það sín á milli að erlendar réttarreglur gildi við mat á því hvort krafa eigi að njóta sértökuréttar við gjaldþrotaskipti. Um slíkt gildi alfarið íslensk lög um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991.

Varnaraðili krefst þess að sértökukröfu sóknaraðila verði hafnað þar sem krafan uppfylli ekki skilyrði 109. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991. Ákvæðið sé undantekning frá meginreglu gjaldþrotalaganna um jafnræði kröfuhafa og því séu sett þröng hlutlæg skilyrði fyrir afhendingu verðmæta úr þrotabúi utan skuldaraðar. Vörunar hafi ekki verið sérgreindar í vörslum varnaraðila og sé skilyrði ákvæðisins um sérgreiningu því ekki uppfyllt. Ákvæðið verði að túlka mjög þröngt þar sem um forgangskröfu sé að ræða. Þar sem sóknaraðili hafi hvorki sýnt fram á eignarrétt né sérgreiningu sé um kröfuréttindi að ræða en ekki eignarrétt. Kröfuréttindi njóti ekki sérstöðu á hendur þrotabúi og njóti krafa sóknaraðila aðeins stöðu almennrar kröfu.

Samkvæmt 109. gr. gjaldþrotalaganna sé sönnun á eignarrétti skilyrði þess að krafa sé afhent utan skuldaraðar. Samkvæmt ákvæðinu skuli afhenda eign eða réttindi sem séu í vörslum þrotabús þriðja manni, sanni hann eignarrétt sinn að þeim. Varnaraðili telur að sóknaraðili hafi ekki sýnt fram á eignarrétt sinn að vörunum með fullnægjandi hætti. Varnaraðili telur að almennir söluskilmálar sóknaraðila uppfylli ekki skilyrði 35. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð sbr. 1. tl. 38. gr. laganna, um að söluveðssamningur sé gerður skriflega um hver einustu kaup sem söluveð eigi að gilda um. Varnaraðili telur það koma skýrt fram í 2. tl. 38. gr. laga um samningsveð að í söluveðssamningi verði að tiltaka sérstaklega þau verðmæti sem sett séu að söluveði og að samið hafi verið um veð með tilgreiningu hvers munar. Sóknaraðili hafi ekki tilgreint hvern mun við hverja sölu í söluveðssamningi heldur sé vísað til almennra söluskilmála sem gildi um margskonar viðskipti. Varnaraðili telur að þetta uppfylli ekki skilyrði 38. gr. laga um samningsveð og telur ákvæðið bera það skýrt með sér að ekki sé nóg að vísa til almennra söluskilmála heldur verði að sérgreina alla þá muni sem lagðir séu að söluveði, það verði að vera fyrir hendi söluveðssamningur fyrir hverja sölu, ella sé söluveðið ekki gilt.

Einnig byggir varnaraðili á því að eignarréttarfyrirvari sóknaraðila sé ekki gildur þar sem hann uppfylli ekki skilyrði 36. gr. laga um samningsveð nr. 75/1997. Ekki verði annað séð en að þær vörur sem varnaraðili keypti af sóknaraðila hafi verið ætlaðar til endursölu. Þetta hafi sóknaraðila mátt vera ljóst þegar hann seldi varnaraðila umræddar vörur. Aðalstarfsemi varnaraðila hafi falist í rekstri verslana og sölu m.a. á Liebherr vinnuvélum og varahlutum í þær til stærri verktaka. Í fyrstu grein umrædds umboðssamnings sóknaraðila og Merkúr hf. komi fram að um sé að ræða sölu á vörum. Meginregla 36. gr. laga um samningsveð kveði á um að óheimilt sé að setja eignarréttarfyrirvara á vörur sem ætlaðar séu til endursölu. Varnaraðili byggir því á þeirri meginreglu að ef samið sé um söluveð í hlutum sem ætlaðir séu til endursölu hafi sá gerningur ekki gildi sem veðsetning og enginn veðréttur stofnist.

Varnaraðili telur að framangreint ákvæði um eignarréttarfyrirvara sem sé að finna í viðauka við almennan viðskiptasamning uppfylli ekki skilyrði 35. gr. sbr. 38. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð. Í 2. tl. 38. gr. laga um samningsveð komi skýrt fram að söluveðssamningur verði að tiltaka sérstaklega þau verðmæti sem sett séu að söluveði. Aðilum hafi því borið að gera samning um sérhverja sölu þar sem eignarréttarfyrirvari hafi átt að gilda. Sóknaraðili hafi ekki tilgreint hvern mun við hverja sölu í sérstökum söluveðssamningi heldur leggi hann til grundvallar samning sem sé almenns eðlis. Varnaraðili telur því ljóst að samningur aðila uppfylli ekki skilyrði 38. gr. laga um samningsveð nr. 75/1997 þar sem ákvæðið beri það skýrt með sér að ekki sé nóg að vísa til almennra skilmála í heildarsamningi um margskonar viðskipti heldur verði að sérgreina alla þá muni sem lagðir séu að söluveði ella sé söluveðið ekki gilt. Einhliða áritun sóknaraðila á reikning vegna kaupanna uppfylli heldur ekki skilyrði ákvæðisins.

Til vara byggir varnaraðili á því, að verði talið að svissneskur réttur gildi við mat á því hvort um sértökukröfu sé að ræða, gildi íslensku lögin um samningsveð nr. 75/1997. Fram komi í greinargerð sóknaraðila að samkvæmt 103. gr. svissnesku laganna fari um framkvæmd eignaréttarfyrirvara eftir lögum þess lands sem hlutur sé fluttur til, ef um viðskipti á milli landa sé að ræða. Ákvæðið sé þó öllu afdráttarlausara þ.e. í því segi að löggjöf þess lands sem lausafjármunur er fluttur til gildi um eignarréttarfyrirvara. Sóknaraðili vísi einnig til þess að um algenga reglu alþjóðlegs samningaréttar sé að ræða. Varnaraðili telur því að ákvæði íslensku samningsveðlaganna gildi um eignarréttarfyrirvara þar sem varan hafi verið flutt hingað til lands, þó svo að fallist yrði á að svissneskar reglur giltu um réttarsamband aðila.

Í kröfulýsingu sóknaraðila á hendur þrotabúinu komi fram að varan hafi verið afhent varnaraðila í Frakklandi og um viðskiptin gildi því franskur réttur. Hins vegar komi fram í greinargerð sóknaraðila að svissneskar réttarreglur gildi um viðskipti milli aðila. Þeim sjónarmiðum sóknaraðila sem fram komi í kröfulýsingu hans um að samið hafi verið um að franskur réttur ætti að gilda um viðskipti aðila, sé alfarið hafnað af hálfu varnaraðila, þar sem slíkt hafi ekki verið kynnt varnaraðila sérstaklega, auk þess sé það í andstöðu við greinargerð sóknaraðila.

Samkvæmt framangreindu telur varnaraðili að sóknaraðili hafi hvorki sýnt fram á eignarrétt sinn að þeim vörum sem um sé að ræða né sérgreiningu þeirra hjá varnaraðila. Verði því ekki fallist á að sóknaraðili eigi sértökurétt utan skuldaraðar. Að öllu framangreindu virtu telur varnaraðili ljóst að krafa sóknaraðila á hendur þrotabúinu njóti ekki stöðu sértökukröfu samkvæmt 109. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991, heldur sé almenn krafa samkvæmt 113. gr. s.l.

Varnaraðili vísar til laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 og þeirra meginreglna sem gildi um rétthæð krafna á hendur þrotabúi sbr. XVII. kafla laganna. Einnig er vísar hann til laga um samningsveð nr. 75/1997, einkum ákvæða 35. gr., 36. gr. og 38. gr. þeirra laga varðandi söluveð. Krafa um málskostnað er reist á XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

IV.

Sóknaraðili byggir kröfu sína á því að hann hafi selt varnaraðila vörurnar sem deilt er um með eignarréttarfyrirvara.

Ágreiningur er um það hvort beita beri íslenskum reglum eða svissneskum við mat á því hvort stofnast hafi gildur eignarréttarfyrirvari. Sóknaraðili kveður eignarréttarfyrirvara hafa stofnast með löglegum hætti að svissneskum lögum, með undirritun samnings á milli sóknaraðila og Merkúr ehf., sem sameinaðist öðru félagi og hét síðast Tæki tól og byggingavörur ehf. Mælt hafi verið fyrir um eignarréttarfyrirvara í almennum söluskilmálum sem hafi verið viðhengi við samninginn, en skilmálana sé einnig að finna á reikningseyðublöðum. Sóknaraðili segir að með þessu séu uppfylltar kröfur svissneskra laga til samnings um eignarréttarfyrirvara. Varnaraðili telur ekki hafa samist svo um að beita skyldi svissneskum lögum. Þá séu skilmálarnir sem fram komi á bakhlið reiknings ekki gildir sem grundvöllur söluveðs þar sem þeir uppfylli ekki skilyrði laga nr. 75/1997 fyrir stofnun slíks veðs.

Um lagaval gilda íslenskar lagaskilareglur, sbr. lög nr. 43/2000 um lagaskil á sviði samningaréttar. Samkvæmt 2. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 hvílir á sóknaraðila að leiða í ljós tilvist og efni svissneskra réttarreglna, sem hann ber fyrir sig. Sóknaraðili leggur fram ákvæði úr svissneskum lögum um alþjóðlegan einkamálarétt þar sem minnst er á eignarréttarfyrirvara, en samkvæmt ákvæðunum skal um fyrirvarann gilda löggjöf lands sem lausamunur er fluttur til, sé hann ætlaður til útflutnings. Hins vegar liggur ekkert frammi um reglur svissnesks réttar að öðru leyti um eignarréttarfyrirvara eða söluveð. Verður ekki talið að sóknaraðila hafi tekist að sýna fram á að eignarréttarfyrirvarinn sem getið er á reikningum sóknaraðila sé gildur að svissneskum rétti.

Í athugasemdum við frumvarp til laga nr. 75/1997 um samningsveð er hugtakið söluveð skilgreint sem veðréttur í hinu selda til tryggingar láni sem seljandi eða annar lánveitandi hefur veitt til kaupa. Fyrst og fremst sé átt við þau tryggingarréttindi sem hingað til hafi verið talin felast í eignarréttarfyrirvara í lausafjárkaupum, söluveð sé þannig nýtt heiti á þekktum réttindum. Ekki skipti máli, svo ákvæði kaflans eigi við, hvort aðilar hafi kosið að kalla samninginn samning um eignarréttarfyrirvara eða samning um söluveð, sbr. 42. gr. laganna. Verða ákvæði laganna um söluveð samkvæmt þessu talin eiga við.

Varnaraðili telur að hinir almennu skilmálar sem sóknaraðili vísi til uppfylli ekki skilyrði laga um samningsveð fyrir stofnun söluveðs.

Samkvæmt 36. gr. laga nr. 95/1997 verður ekki stofnað söluveð í hlutum sem ætlaðir eru til endursölu. Mest ehf., síðar Tæki, tól og byggingavörur rak verslanir þar sem seldar voru vinnuvélar og varahlutir í þær. Munirnir sem um er deilt eru fjölmargir og sýnast vera vara- eða aukahlutir sem Mest ehf. hafði atvinnu af að versla með. Sterkar líkur þykja vera fyrir því að sóknaraðili hafi litið svo á að munirnir væru ætlaðir til endursölu. Ekki hefur verið samið sérstaklega um söluveð í hverjum mun, sbr. 2. mgr. 38. gr. laga nr. 95/1997. Með vísan til þessa og örðugleika við að kveða á um það í úrskurði að tilteknir munir skuli afhentir úr þrotabúi varnaraðila, sem ekki eru þar nægjanlega sérgreindir, verður kröfu sóknaraðila hafnað.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

C-x-x L. B-x-x hdl. flutti málið af hálfu sóknaraðila og F-kvk-nf L. Ó-kvk-nf hdl. af hálfu varnaraðila.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Kröfu sóknaraðila um viðurkenningu á eignarrétti að tilgreindum munum er hafnað. Kröfu sóknaraðila um afhendingu muna úr hendi varnaraðila er hafnað.

Málskostnaður fellur niður.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf