E-3009/2011

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar um frávísunarkröfu stefnda fimmtudaginn 2. febrúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Þrotabúi FS87 ehf., kt. 670204-2510, Glerárgötu 24, Akureyri, með stefnu, birtri 22. ágúst 2011, á hendur V-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 110880-3089, Ásgarði 40, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að staðfest verði riftun á skuldajöfnuði milli stefnanda og stefnda, dags. 27. október 2010. Þess er enn fremur krafizt, að stefndi greiði stefnanda kr. 190.000. Þá er krafizt dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kr. 50.000 frá 23.07. 2007 til 09.09. 2009, en af kr. 190.000 frá þeim degi til greiðsludags. Loks er krafizt málskostnaðar úr hendi stefnanda að skaðlausu, auk álags á málskostnað, er nemi virðisaukaskatti.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega, að kröfum stefnanda verði vísað frá dómi, en til vara, að stefndi verði sýknaður af kröfum stefnanda. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar að mati dómsins.

II

Málavextir

Stefnandi lýsir málavöxtum svo í stefnu, að bú félagsins FS87 ehf. hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði héraðsdómara við Héraðsdóm Norðurlands eystra hinn 3. febrúar árið 2011, að kröfu NBI hf., sem barst 17. nóvember 2010. Sama dag hafi B-kk-nf S-kk-nf hdl. verið skipaður skiptastjóri þrotabúsins.

Samkvæmt opinberum skrám sé stjórn félagsins skipuð E-kvk-þgf R-kvk-þgf, kt. 301168-3499, og föður stefnda, S-kk-þgf Þ-kk-þgf, kt. 270545-3869, en þau séu jafnframt stofnendur félagsins. Þ-kk-nf S-kk-nf, kt. 160573-4509, bróðir stefnda, sé prókúruhafi félagsins ásamt föður stefnda, S-kk-þgf Þ-kk-þgf og E-kvk-þgf R-kvk-þgf. S-kk-nf Þ-kk-nf sé jafnframt eigandi að 50% hlut í félaginu samkvæmt upplýsingum úr ársreikningi þess. Teljist stefndi þannig nákominn hinu gjaldþrota félagi í skilningi 3. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991.

Við yfirferð og rannsókn á bókhaldi félagsins hafi komið í ljós, að skuld stefnda við félagið, að fjárhæð krónur 190.000, hafi verið skuldajafnað á viðskiptareikning bróður stefnda, Þ-kk-ef S-kk-ef. Færslan, sem um ræði, hafi átt sér stað hinn 27. október 2010 samkvæmt hreyfingalista. Þann 24. febrúar 2011 hafi stefnda verið sent innheimtubréf, áskorun og tilkynning, þar sem skuldajöfnuði þessum hafi verið rift. Í sama bréfi hafi verið skorað á stefnda að greiða umrædda kröfu. Stefndi hafi ekki orðið við þessari áskorun. Þann 3. júní 2011 hafi stefnda verið send greiðsluáskorun, þar sem skorað hafi verið á hann að greiða umrædda skuld. Fram komi í greiðsluáskorun, að skuldara yrði, að liðnum 15 dögum, stefnt fyrir dóm án frekari tilkynninga til viðurkenningar á kröfunni og til þess að gera hana aðfararhæfa. Stefndi hafi ekki orðið við þessari áskorun.

Samkvæmt gögnum, sem liggi fyrir, sé um að ræða tvær úttektir á peningum frá félaginu, en ákveðinn eindagi sé á hvorri úttekt. Ekki sé hægt að sjá, að búið sé að vaxtareikna viðskiptareikning stefnda, og sé því farið fram á dráttarvexti samkvæmt dómkröfu.

Stefndi kveður málavexti vera þá, að þann 18. maí 2007 og 8. september 2009 hafi hann fengið greiddar samtals kr. 190.000 frá stefnanda í samræmi við nánara samkomulag við stefnanda og Þ-kk-þf S-kk-þf. Af hálfu stefnda sé litið svo á, að honum hafi ekki verið ætlað að greiða þessa fjárhæð til baka. Stefndi kveður sér ókunnugt um, hvernig þessi greiðsla hafi verið færð í bókhaldi stefnanda, en mótmælir því, að um kröfu á hendur honum hafi verið að ræða. Því kannist stefndi ekki við að hafa nokkurn tíma framkvæmt skuldajöfnuð gagnvart stefnanda, og í gögnum málsins sé ekki að finna neinar upplýsingar um slíkan skuldajöfnuð. Í málsatvikalýsingu í stefnu sé ekki heldur að finna neinar upplýsingar um þann skuldajöfnuð, sem lýst er í dómkröfu, en þar sé að finna umfjöllun um skuldajöfnuð á milli félagsins og Þ-kk-ef S-kk-ef.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína um riftun á skuldajöfnuði á 136. gr. gjaldþrotalaga nr. 21/1991. Þá sé enn fremur byggt á því, að framangreind ráðstöfun sé ótilhlýðileg og riftanleg á grundvelli 141. gr. gjaldþrotalaga, enda hafi hún leitt til þess, að eignir þrotamanns yrðu ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum á þeim tíma, sem FS87 ehf. hafi verið ógjaldfært og hafi stefnda verið það kunnugt. Þá sé einnig vísað til 134. gr. sömu laga.

Fjárkrafa stefnanda byggist á 142. gr. gjaldþrotalaga. Stefnandi telji ljóst, að stefndi hafi haft hag af hinni umdeildu ráðstöfun, sem nemi 190.000 krónum. Sú fjárhæð svari einnig til þess tjóns, sem þrotabúið hafi orðið fyrir vegna ráðstöfunarinnar, þar sem samsvarandi eign sé ekki til reiðu í búinu til fullnustu kröfuhöfum.

Krafa um dráttarvexti byggist á ákvæðum 1. mgr. 5. gr. sbr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Um lagarök að öðru leyti en að framan séu rakin vísi stefnandi um aðalkröfu sína til meginreglu kröfuréttarins um loforð og efndir kröfu. Krafan um málskostnað styðjist við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Aðalkrafa stefnda er sú, að kröfum stefnanda verði vísað frá dómi, og er einungis sá þáttur málsins hér til úrlausnar.

Frávísunarkröfu sína byggir stefndi á því, að ekkert samhengi sé á milli kröfugerðar málsins og lýsingu málsatvika í stefnu. Þá sé ómögulegt fyrir stefnda að taka afstöðu til krafna stefnanda, eins og þær séu settar fram í stefnu, enda virðist þær mótsögn við lýsingu staðreynda í málsatvikalýsingu stefnunnar. Kröfur stefnanda byggist á því, að framkvæmdur hafi verið skuldajöfnuður á milli stefnda og stefnanda þann 27. október 2010. Í fyrri kröfu stefnanda sé þetta beinlínis tekið fram, en seinni krafa stefnanda, um greiðslu á kr. 190.000, byggist á þeirri forsendu, að fallizt sé á riftun samkvæmt fyrri kröfunni. Hvorki sé í stefnu né öðrum gögnum málsins að finna nokkrar frekari upplýsingar um þennan meinta skuldajöfnuð.

Í e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála komi fram, að í stefnu skuli greina svo glöggt er verða megi málsástæður, sem stefnandi byggi málsókn sína á, svo og önnur atvik, sem þurfi að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en þessi lýsing skuli vera gagnorð og svo skýr, að ekki fari milli mála, hvert sakarefnið sé. Í þessu ákvæði hafi verið talið felast, að í stefnu komi fram þær fullyrðingar stefnanda um atvikin, sem hann telji veita sér umkrafða hagsmuni, og frásögn af atvikum, sem að öðru leyti sé þörf að greina frá vegna samhengisins.

Stefndi telji ómögulegt að átta sig á samhengi þess máls, sem stefnandi hafi höfðað gegn honum, enda kannist hann hvorki við að hafa nokkurn tíman lýst yfir skuldajöfnuði gagnvart stefnanda, eins og fram komi í kröfugerð stefnu, né geti hann fundið nokkur gögn eða upplýsingar í stefnu, sem gefi til kynna, að slíkur skuldajöfnuður hafi verið framkvæmdur af honum. Málið sé því svo vanreifað af hálfu stefnanda, að ekki sé annað fært en að vísa því frá dómi.

Stefndi byggi einnig á því, að tilvísanir stefnanda til 134. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991 séu alfarið órökstuddar og óskiljanlegt sé, hvernig unnt sé að byggja á þeim í málinu gagnvart stefnda. Ekki liggi fyrir nein gögn um, að stefndi hafi fengið greidda skuld frá stefnanda, sem sé forsenda þess að 134. gr. laganna eigi við. Þá sé ekki með nokkrum hætti vikið að því, hvernig ströng skilyrði 141. gr. laganna geti átt við í málinu. Meðal skilyrða ákvæðisins sé ógjaldfærni skuldara, þegar hin riftanlega ráðstöfun átti sér stað, en enginn reki hafi verið gerður að því að sýna fram á, að það hafi átt við stefnda fram að gjaldþroti félagsins.

Auk þess að telja kröfur stefnda um riftun og greiðslu 190.000 kr. vanreifaðar telji stefndi að krafa um dráttarvexti sé sérstaklega vanreifuð. Í fyrsta lagi sé krafizt dráttarvaxta frá því að meira en þrjú ár séu liðin frá því, að hin meinta riftanlega ráðstöfun sé sögð hafa átt sér stað. Þetta virðist fela í sér ákveðna mótsögn og ekki vera í samræmi við kröfu um riftun. Almennt hafi verið byggt á því, þegar um riftunarkröfur sé að ræða, að unnt sé að krefjast dráttarvaxta frá því að mánuður sé liðinn frá því krafizt var riftunar og greiðslu. Stefndi telji, að enn hafi ekki komið fram krafa gagnvart stefnda, sem feli í sér réttmæta kröfu um riftun. Verði ekki fallizt á frávísun kröfunnar í heild, telji stefndi af þessum sökum, með vísan til 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að vísa beri kröfu stefnanda um dráttarvexti frá dómi.

IV

Forsendur og niðurstaða

Krafa stefnanda í máli þessu er sú, að rift verði skuldajöfnuði milli stefnanda og stefnda, sem hafi farið fram hinn 27. október 2010, auk þess sem stefndi greiði stefnanda kr. 190.000 ásamt tilgreindum vöxtum og málskostnaði.

Fram hefur verið lögð í málinu útskrift af millifærslu frá Glitni, banka 567, þar sem teknar eru út af reikningi félags að nafni Nice ehf., með sömu kennitölu og stefnandi máls þessa, kr. 50.000 og lagðar inn á reikning stefnda í sama banka. Átti millifærslan sér stað 18. maí 2007. Þá liggur fyrir yfirlit yfir hreyfingu af sama reikningi, að fjárhæð kr. 140.000, dags. 14.08. 2009. Samkvæmt textalykli er um millifærslu að ræða og sem skýring á færslunni er nafn stefnda. Enn fremur liggur fyrir yfirlit yfir hreyfingar skuldunauta, þar sem framangreindar greiðslur til stefnda koma fram. Á það skjal hefur verið handritað „samþykkt: Þ-kk-nf S-x-x.“ Á dskj. nr. 8, sem er hreyfingarlisti frá félaginu Nice-FS87 ehf. og segir þar í texta við dagsetninguna 27.10. 2010 „Nice skuldajafnað V-kk-nf/Þ-kk-nf.“ Fjárhæðin er kr. 190.000.

Af málavaxtalýsingu í stefnu virðist fremur sem um sé að ræða skuldskeytingu, þar sem Þ-kk-nf S-kk-nf hafi yfirtekið meinta skuld stefnda við Nice-FS87 ehf. Verður ekki ráðið af málavaxtalýsingu stefnanda, á hvern hátt skuldajöfnuður stefnanda og stefnda á að hafa farið fram. Þá eru framlögð gögn ekki fallin til þess að skýra málið. Er málatilbúnaður stefnanda svo ómarkviss í stefnu, að hann uppfyllir ekki ákvæði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verður því ekki hjá því komizt að vísa málinu frá dómi. Samkvæmt þessari niðurstöðu ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað, sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn kr. 200.000.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Málinu er vísað frá dómi.

Stefnandi, þrotabú FS87 ehf., greiði stefnda, V-kk-þgf S-kk-þgf, kr. 200.000 í málskostnað.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf