S-2563/2019

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 15. apríl síðastliðinn, höfðaði héraðssaksóknari með ákæru, útgefinni 18. desember 2019 og framhaldsákæru 10. febrúar 2020, á hendur R-kk-þgf J-kk-þgf, kt. [...], [...], [...], fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa sunnudaginn 24. febrúar 2019 utandyra á Nýbýlavegi í Kópavogi ráðist með ofbeldi á lögreglumann númer [...], hrifsað af honum skýrslumöppu, ýtt við honum og ógnað honum með krepptum hnefa og veitt mótspyrnu við handtöku en lögreglumaðurinn var við skyldustörf. Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði neitar sök og krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða þóknunar sér til handa sem greidd verði úr ríkissjóði.

I

Samkvæmt málsgögnum voru lögreglumenn númer [...] og [...] á ferð um Engihjalla í Kópavogi 24. febrúar 2019 við eftirlit á lögreglubifreið þegar þeir veittu bifreiðinni [...] athygli þegar henni var ekið eftir Engihjalla til austurs og inn á Nýbýlaveg til vesturs. Veittu lögreglumennirnir því sérstaka athygli að ökumaður bifreiðarinnar, ákærði í máli þessu, var ekki með öryggisbelti spennt og því var ákveðið að gefa honum merki um að stöðva bifreiðina sem hann gerði á Nýbýlavegi til móts við [...] í Kópavogi.

Ræddi lögreglumaður númer [...] við ákærða og kynnti honum ástæðu afskipta lögreglu af honum. Ákærði játaði þá að hafa ekið bifreiðinni án öryggisbeltis. Beið ákærði í bifreiðinni [...] meðan rituð var vettvangsskýrsla í lögreglubifreiðinni vegna brotsins. Eftir ritun skýrslunnar fór lögreglumaður [...] til ákærða og útskýrði fyrir honum efni skýrslunnar og kynnti fjárhæð sektar fyrir brotið. Við það sturlaðist ákærði og reif til sín skýrslumöppuna, ýtti við lögreglumanninum og greip með vinstri hendi í öryggisvesti lögreglumannsins og ógnaði honum með því að slá til hans með krepptum hnefa með hægri hendi og kvaðst ekki ætla að borga sektina. Lögreglumaður [...] tók þá í hægri hönd ákærða og færði hann að vinstri hlið bifreiðarinnar [...]. Kom lögreglumaður [...] til aðstoðar og hótaði ákærða með piparúða. Við það slaknaði á mótspyrnu ákærða og ætluðu lögreglumennirnir þá að handjárna ákærða til að tryggja nærveru hans og öryggi. Hélt ákærði þá áfram að sýna mótþróa við handtöku og var hann því færður í jörðina og settur í handjárn.

Við handtökuna brotnuðu gleraugu ákærða og talstöðvarfesting lögreglumanns [...]. Óskað var aðstoðar varðstjóra [...] sem kom á vettvang. Var ákærði fluttur á lögreglustöðina við Dalveg í Kópavogi þar sem hann ræddi við fyrrnefndan varðstjóra [...] og lögreglumann númer [...]. Greindi ákærði frá því að stundarbrjálæði hefði komið yfir hann og hefði hann ekki getað haft stjórn á sjálfum sér. Mikið álag hefði verið á honum að undanförnu. Samkvæmt ákvörðun varðstjóra var ákærði ekki vistaður í fangaklefa vegna málsins og var hann því frjáls ferða sinna.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu vegna málsins 12. júlí 2019 og greindi frá því að hann hefði gleymt að spenna á sig öryggisbelti bifreiðar sem hann ók. Hefði hann verið í vandræðum með beltið þegar lögreglan stöðvaði hann beltislausan. Hann hefði búist við því að vera kallaður inn í lögreglubifreiðina til að ræða málin og segja sína hlið á atvikinu, en þá hefði bara verið komið með sektina beint til hans og honum ekki boðið að ræða málið. Það hefði skyndilega fokið í hann og hefði hann neitað að skrifa undir sektargerðina og kuðlað miðanum saman. Upphaflega hefði honum verið tilkynnt að hann hefði verið stöðvaður fyrir að vera ekki í öryggisbelti en síðar hefði hann verið handtekinn fyrir brot gegn valdstjórninni. Hann hefði orðið reiður og neitað að skrifa undir og þá hafi ryskingar stigmagnast. Honum hefði verið sagt að leggjast upp að bifreiðinni. Hefði hann verið tekinn tökum og þá hefði hann streist á móti við handtöku, neitað að leggjast í götuna fyrr en hurð á bifreið hans hefði verið lokað. Hann hefði ekki lagst í götuna fyrr en honum hefði verið hótað með piparúða.

Þegar ákærða var kynnt það sem fram kemur í skýrslu lögreglu kvaðst hann ekki muna atvikin í smáatriðum vegna æsingsins. Ákærði sagði það rétt að hann hefði sýnt mótþróa en hann hefði margbeðið um að fá að loka hurðinni á bifreið sinni og loka með því hund sinn inni í bifreiðinni. Þegar ákærða var sýnd myndupptaka úr „eyewitness“búnaði lögreglubifreiðarinnar sagði ákærði mikinn fautaskap hafa verið í lögreglumönnunum, annað geti hann ekki sagt. Hann hefði ekki slegið til lögreglumannsins, hann hefði haldið á möppunni og ekki getað slegið með möppuna í hendinni. Kvaðst ákærði ekki hafa slegið til lögreglumannsins en hann hefði rifið möppuna af honum og neitað að skrifa undir sektargerð lögreglu. Neitaði ákærði því staðfastlega að hafa slegið til lögreglumannsins. Hann hefði mögulega reiðst eitthvað og verið alveg trylltur.

Ákærði lagði fram í málinu vottorð A heimilislæknis, dagsett 14. febrúar 2020. Í vottorðinu segir A að hann hafi verið heimilislæknir ákærða frá 2011. Staðfest er að ákærði hafi átt við andleg veikindi að stríða, [...] Loks segir að illdeilur og málaferli hafi slæm áhrif á andlega líðan ákærða og bágan fjárhag.

II

Skýrslur fyrir dómi:

Ákærði skýrði frá því fyrir dómi við aðalmeðferð málsins að hann hefði ekið bifreið sinni út af bílastæðinu við verslunina Iceland í Kópavogi og fram hjá bensínstöðinni. Þá hefði hann áttað sig á því að hann hefði gleymt að setja á sig öryggisbelti. Hefði hann sett beltið á sig en í sama mund hefði hann mætt lögreglubifreið sem hefði verið ekið út úr götunni fyrir ofan bensínstöðina. Lögreglan hefði elt bifreið ákærða og stöðvað hana en þá hefði hann verið kominn í beltið. Sagði ákærði að hann hefði búist við tiltali frá lögreglu vegna málsins en sú hefði ekki verið raunin og hefði honum verið boðin sekt. Kvaðst ákærði viðurkenna að fokið hefði í sig vegna ósvífni lögreglu og hefði hann misst stjórn á skapi sínu. Hann hefði reiðst og neitað að skrifa undir sektargerðina. Hann hefði farið út úr bílnum og verið á báðum áttum með hvað hann ætti að gera. Ekki hefði verið boðið upp á að ræða málin. Kvaðst ákærði hafa neitað að skrifa undir og tekið eyðublaðið og krumpað það saman. Eyðublaðið hefði verið í möppu sem lögreglumaðurinn hefði rétt ákærða í því skyni að hann skrifaði undir. Spurður um það hvort ákærði hefði hrifsað skýrslumöppuna af lögreglumanninum vísaði hann til myndupptöku af atvikinu. Svo mikið væri þó víst að hann hefði ekki ráðist að lögreglumanninum, það hefði aldrei staðið til. Spurður sagði ákærði að myndupptakan yrði að skera úr um það hvort hann hefði ýtt við lögreglumanninum, en ákærði kannaðist ekki við að hafa gert það og neitaði því að hann hefði ógnað honum með krepptum hnefa. Loks vísaði ákærði til myndupptökunnar þegar hann var spurður að því hvort hann hefði veitt mótspyrnu við handtökuna.

Lögreglumaður númer [...] greindi frá því að hann og félagi hans númer [...] hefðu veitt því athygli skammt frá verslun Iceland í Kópavogi að ákærði hefði ekki verið með öryggisbelti og því hefði verið ákveðið að hafa afskipti af honum. Ákærði hefði verið stöðvaður á Nýbýlavegi þar sem honum hefði verið kynnt ástæða afskiptanna og fengnar frá honum upplýsingar. Vitnið kvaðst hafa kynnt ákærða upphæð sektarinnar fyrir brotið en þá hefði ákærði brugðist illa við, rifið af vitninu möppu með óhljóðum og auk þess rifið í öryggisvesti sem vitnið klæddist. Þá hefði ákærði sveiflaði annarri hendi og verið æstur. Ekki hefði annað verið hægt en að taka ákærða í lögreglutök vegna æsingsins. Vitnið sagði félaga sinn hafa komið til aðstoðar. Hann hefði byrjað á því að ógna með gasi en séð strax að þess væri ekki þörf. Þegar setja átti ákærða í handjárn hefði hann haldið áfram að streitast á móti og þá hefði ákærði verið settur í jörðina og í betri járn. Ekki hefði verið óskað eftir því að ákærði kæmi út úr bifreiðinni, hann hefði sjálfur ákveðið það. Spurt sagði vitnið að ákærði hefði ekki ýtt við því af einhverju afli, en hann hefði verið illa stefndur og klárlega rifið í vestið sem hefði leitt til þess að ákveðið hefði verið að taka ákærða í tök. Þá hefði ákærði sveiflað hægri hendi án þess að vitnið myndi hvort það hafi verið með krepptan hnefa eða opinn lófa. Ákærði hefði fengið skipun um að setja hendur fyrir aftan bak og vera upp við bílinn. Þegar setja átti ákærða í járn þá hefði hann byrjað að streitast á móti. Þá hefði hann verið settur í jörðina án þess að fá einhverja skipun um það. Ákærði hefði dregið úr mótspyrnu þegar honum hefði verið ógnað með gasinu. Þá hefði verið hægt að setja hendur ákærða fyrir aftan bak. Hann hefði síðan haldið áfram að spyrnast, reynt að setja hendurnar fram og slíta sig lausan. Spurt svaraði vitnið að handtaka ákærða hefði ekki verið út af umferðarlagabrotinu heldur vegna viðbragða ákærða í tilefni af afskiptum lögreglu af honum. Það hefði verið talið nauðsynlegt eftir að ákærði veittist að vitninu. Loks staðfesti vitnið frumskýrslu sem það ritaði með lögreglumanni númer [...].

Lögreglumaður númer [...] gaf skýrslu fyrir dómi og skýrði frá því að lögregla hefði veitt bifreið ákærða athygli þar sem hann ók bílnum frá Engihjalla og hefði beygt til vinstri í átt að Kársnesinu. Ákærði hefði ekki verið í bílbelti og því hefði verið ákveðið að stöðva ákærða, ræða við hann og sekta hann fyrir að vera ekki í bílbelti. Ákærði hefði stöðvað bifreiðina, eftir að hafa fengið merki um það, rétt eftir að hafa farið yfir gatnamót. Lögreglumaður [...] hefði farið út og sótt ökuskírteini ákærða og komið með það í lögreglubílinn þar sem vettvangsskýrsla hefði verið fyllt út. Lögreglumaður [...] hefði kynnt skýrsluna fyrir ákærða. Ákærði hefði rifið í skýrsluna og í hlífðarvesti lögreglumannsins sem hefði ýtt ákærða upp að bíl hans. Þá kvaðst vitnið hafa farið út úr lögreglubifreiðinni og beint gasbrúsa að ákærða og skipað honum að hætta að veita mótspyrnu, snúa sér við og leggja hendur á bílinn sem hann og gerði. Þegar færa hefði átt ákærða í handjárn hefði hann streist á móti aftur. Þá hefði hann verið færður í götuna og þar í handjárn. Spurt kvaðst vitnið hafa verið í bílstjórasæti lögreglubílsins þegar ákærði hrifsaði skýrslumöppuna af lögreglumanni [...]. Vitnið kvaðst hafa verið 1015 í burtu og séð atvik vel. Kvaðst vitnið hafa séð að ákærði hefði rifið í vesti lögreglumannsins og haldið í það án þess að vita hvað hann ætlaðist fyrir. Stöðva hefði þurft árásina. Þá hefði ákærði haldið áfram að ýta í þá báða en þegar ákærða hefði verið ógnað með gasinu og gefin fyrirmæli þá hefði hann hlýtt þeim í fyrstu um að snúa sér við og leggja hendur á bílinn. Þá kvaðst vitnið hafa hætt við valdbeitingu með gasi, en þegar setja átti hendur ákærða fyrir aftan bak til að færa hann í handjárn hefði hann byrjað að streitast á móti á ný og þá hefði hann verið lagður í jörðina. Vitnið kvaðst ekki muna til þess að hafa séð ákærða ógna [...] með krepptum hnefa, en hann hefði þó verið með kreppta hnefa og eitthvað að steyta sig. Ástæða handtökunnar hefði ekki verið umferðarlagabrotið heldur brot gegn valdstjórninni.

Einnig gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins vitnið B en ekki er þörf á að rekja framburð hans.

IV

Ákærða er gefið að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa 24. febrúar 2019 ráðist með ofbeldi á lögreglumann númer [...], hrifsað af honum skýrslumöppu, ýtt við honum og ógnað honum með krepptum hnefa og veitt mótspyrnu við handtöku en lögreglumaðurinn var við skyldustörf. Í ákæru er brot ákærða talið varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara vægustu refsingar.

Ákærði viðurkenndi fyrir dómi að fokið hefði í hann og hann misst stjórn á skapi sínu þegar lögregla hafði afskipti af honum vegna umferðarlagabrots. Ástæða afskipta af ákærða í umrætt sinn var sú að ákærði ók bifreið eftir Engihjalla í Kópavogi og vestur Nýbýlaveg án þess að nota bílbelti. Í framburði ákærða kom fram að hann hefði neitað að skrifa undir sektargerð vegna brotsins, tekið skýrslublaðið og krumpað það saman.

Þegar ákærði var spurður nánar út í atvik sem lýst er í ákæru málsins vísaði hann til myndupptöku af samskiptum sínum og lögreglunnar, en sagði að svo mikið væri víst að hann hefði ekki ráðist að lögreglumanninum, það hefði aldrei staðið til. Yrði myndupptakan að skera úr um það hvort hann hefði ýtt við lögreglumanninum eða ekki. Þá neitaði ákærði því að hafa ógnað lögreglumanninum með krepptum hnefa.

Sjá má samskipti ákærða og lögreglumanns númer [...] á myndupptöku úr „eyewitness“búnaði lögreglubifreiðar þeirrar sem stöðvaði för ákærða á Nýbýlavegi í það skipti sem um ræðir. Stöðvaði ákærði bifreiðina á Nýbýlavegi að boði lögreglu. Sést lögreglumaður ganga að bifreið ákærða ökumanns megin og fá hjá honum ökuskírteini sem ákærði rétti út um glugga bifreiðarinnar. Að nokkrum mínútum liðnum gengur lögreglumaður númer [...] að bifreið ákærða og réttir honum ökuskírteinið og skýrslu til undirritunar. Sjá má að ákærði bregst við með því að stíga út úr bifreiðinni og kynna sér skýrsluna, rífa síðan skýrslumöppuna af lögreglumanninum, ýta við honum og veita mótspyrnu þegar reynt var að koma honum í járn. Var lögreglumaður númer [...] þá kominn til aðstoðar við handtöku ákærða.

Ákærði neitar því staðfastlega að hafa ógnað lögreglumanni númer [...] með krepptum hnefa. Aðspurður svaraði lögreglumaður númer [...] því til að ákærði hefði sveiflað hægri hendi án þess að vitnið myndi hvort hnefinn hefði verið krepptur eða lófinn opinn. Lögreglumaður númer [...] svaraði því aðspurður að hann myndi ekki til þess að hafa séð ákærða ógna lögreglumanni [...] með krepptum hnefa, en hann hefði þó verið með krepptan hnefa og eitthvað að steyta sig. Af fyrrnefndri myndupptöku verður ekki séð, svo óyggjandi sé, að ákærði ógni lögreglumanninum með krepptum hnefa. Samkvæmt þessu, og með vísan til 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, þykir ósannað að ákærði hafi ógnað lögreglumanni númer [...] með krepptum hnefa. Verður ákærði ekki sakfelldur fyrir þann hluta sakargifta samkvæmt ákærunni. Eftir stendur að ákærði hrifsaði skýrslumöppu af lögreglumanni númer [...], ýtti við honum og veitti mótspyrnu við handtöku. Telst það sannað, gegn neitun ákærða, með samhljóða framburði lögreglumanna númer [...] og [...], og myndupptöku af atvikum þegar lögregla hafði afskipti af ákærða, gegn neitun ákærða, að hann hafi viðhaft þá háttsemi sem lýst er í ákæru héraðssaksóknara, að því fráteknu sem fram er komið um að ákærði hafi ógnað lögreglumanninum með krepptum hnefa. Hefur ákærði þannig gerst sekur um ofbeldi gagnvart lögreglumanni sem var við skyldustörf og verður sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni. Er brotið rétt heimfært til refsiákvæða 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði, sem fæddur er í maí [...], hefur ekki áður sætt refsingu. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga sem bundin verði skilorði eins og greinir í dómsorði.

Eftir þessum úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða gert að greiða sakarkostnað málsins, það er þóknun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 310.000 krónur. Við ákvörðun þóknunar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, R-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 310.000 krónur.

J-kk-nf H-kk-nf fyrir brot gegn valdstjórninni. Er brotið rétt heimfært til refsiákvæða 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði, sem fæddur er í maí [...], hefur ekki áður sætt refsingu. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga sem bundin verði skilorði eins og greinir í dómsorði.

Eftir þessum úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða gert að greiða sakarkostnað málsins, það er þóknun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 310.000 krónur. Við ákvörðun þóknunar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, R-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 310.000 krónur.

J-kk-nf H-kk-nf