S-760/2012

Mál þetta, sem dómtekið var í 12. nóvember sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 18. september 2012., á hendur D-x-x A-x-x, kt. 000000-0000, Sogavegi 120, Reykjavík, fyrir neðangreind hylmingarbrot:

I.

Fyrir hylmingu, með því að hafa, í tvö skipti í mars og eitt skipti í apríl 2011, á sjálfsafgreiðslustöð Orkunnar við Kænuna í Hafnarfirði keypt samtals 600 lítra af dísilolíu á 100 krónur lítrann af A-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf, sem A-kk-nf Þ-kk-nf greiddi fyrir með greiðslukorti áður en ákærði og Arunas Brazaitis dældu olíunni á brúsa, en A-kk-nf Þ-kk-nf gaf ákærða þá skýringu fyrir sölunni að hann ætti fyrirtæki sem væri að verða gjaldþrota og vildi reyna að ná sem mestu út úr fyrirtækinu áður en það yrði gjaldþrota.

II.

Fyrir tilraun til hylmingar, með því að hafa í apríl 2011, á sjálfsafgreiðslustöð Orkunnar við Kænuna í Hafnarfirði, ætlað að kaupa dísilolíu á 100 krónur lítrann af A-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf en A-kk-nf Þ-kk-nf gaf ákærða þá skýringu fyrir sölunni að hann ætti fyrirtæki sem væri að verða gjaldþrota og vildi reyna að ná sem mestu út úr fyrirtækinu áður en það yrði gjaldþrota, en ekkert varð af kaupunum þar sem búið var að fullnýta úttektarheimildina á kortinu sem A-kk-nf Þ-kk-nf ætlaði að nota.

III.

Fyrir hylmingu, með því að hafa þann 4. apríl 2011, á sjálfsafgreiðslustöð Orkunnar við Kænuna í Hafnarfirði, selt D-x-x S-x-x samtals 50 lítra af dísilolíu á 130 krónur lítrann, sem A-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf greiddi fyrir með greiðslukorti áður en ákærði og Arunas Brazaitis dældu olíunni á brúsa, en A-kk-nf Þ-kk-nf gaf ákærða þá skýringu fyrir sölunni að hann ætti fyrirtæki sem væri að verða gjaldþrota og vildi reyna að ná sem mestu út úr fyrirtækinu áður en það yrði gjaldþrota.

Telst þetta varða við 1. mgr. 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði kom fyrir dóminn við þingfestingu málsins og játaði að hafa keypt olíuna eins og greinir í ákærulið I og ætlað að kaupa olíu skv. ákærulið II og kveðst hafa tekið þátt í að gefa D-x-x olíu eins og greinir í ákærulið III, en ekki selt hana sjálfur. Að öðru leyti neitar ákærði sök.

Fór aðalmeðferð fram þann 12. nóvember sl. og var málið dómtekið að henni lokinni.

Krafðist ákærði sýknu en til vara vægustu refsingar og að málskostnaður greiddist úr ríkissjóði.

Málavextir.

Samkvæmt gögnum málsins er upphaf máls þessa að Á-kk-nf R-kk-nf og Ó-kk-nf H-kk-nf J-kk-nf tilkynna lögreglu að tvö greiðslukort í eigu fyrirtækis sem þeir reki, R&Á ehf., hafi verið notuð til að svíkja út eldsneyti frá 29. maí 2009 til 4. apríl 2011 fyrir alls 4.600.000 krónur. Þann 21. mars 2011 hafi starfsmaður R&Á uppgötvað að ekki var unnt að nota viðskiptakort vegna úttektar á eldsneyti en úttektarmörk á það kort var 800.000 krónur. Við eftirgrennslan kom í ljós að úttektir gætu tengst A-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf og var því opnað aftur fyrir úttektarheimild á kortinu jafnframt því sem eftirlitskerfi var sett upp hjá Skeljungi auk þess sem eftirlitsmyndavélar voru settar upp hjá Orkunni við Kænuna í Hafnarfirði og á Skemmuvegi í Kópavogi en þar höfðu engar eftirlitsmyndavélar verið. Urðu fulltrúi Skeljungs og R&Á vitni að notkun kortsins auk þess sem öll atvik málsins voru tekin upp á upptökubúnað og ökutækinu sem notað var við fjársvikin var veitt eftirför að húsnæði þar sem olía var borin inn. Að verki voru bílstjóri og farþegi bifreiðar sem merkt var Álnabæ og síðan fjórir aðilar sem tóku á móti eldsneytinu en yfirgáfu síðan staðinn á bifreið í eigu D-x-x S-x-x. Húsleit var gerð á heimili A-kk-ef Þ-kk-ef þar sem hann framvísaði greiðslukortinu og kvaðst hafa stolið því úr bifreið R&Á. Þá fór fram húsleit að Hvaleyrarbraut 25 í Hafnarfirði en í vinnubili við hliðina, á verkstæði Donatas, fundust þrír brúsar af dísilolíu. Kvaðst D-x-x hafa keypt olíuna af samlöndum sínum við bensínstöð Orkunnar við Kænuna í Hafnarfirði.

Samkvæmt lögregluskýrslu sem tekin var af A-kk-þgf kvaðst hann hafa í upphafi hringt í félaga sinn P-kk-þf og boðið honum olíu á góðu verði. Í fyrsta skiptið hafi hann fyllt eldsneytistankinn á jeppa P-kk-ef og hafi P-kk-nf greitt honum 5000 krónur með peningum. Það hafi svo komið upp síðar að P-kk-nf hafi spurt hann hvort félagar hans, einhverjir Litháar, mættu koma líka og fá eldsneyti hjá honum sem A-kk-nf hafi samþykkt. Í byrjun hafi það verið í gegnum P-kk-þf en fljótlega hafi það undið upp á sig og „D-x-x“ farið að hringja í hann beint og biðja um meiri olíu. Fyrstu skiptin hafi félagarnir verið á fólksbíl með brúsa í skottinu en síðar hafi þeir farið að mæta á sendibíl til að fylla á fleiri brúsa. Þetta hafi alltaf verið á svipuðum tíma, um kvöldmatarleytið, á Kænunni í Hafnarfirði. Þeir hafi aldrei vitað að kortið væri stolið en undir lokin hafi þeir spurt hvernig hann gæti farið að þessu og A-kk-nf þá svarað að greiðslukortið væri á gamalli kennitölu frá A-kk-þgf sem væri að fara í gjaldþrot hann vildi því reyna að ná sem mestu út á kennitöluna.

Fyrir lögreglu kvaðst ákærði vinna sem dyravörður hjá Kofa T-kk-ef frænda en þar hafi hann kynnst Íslendingi, P-kk-þgf að nafni, sem hafi látið hann hafa símanúmer hjá A-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf. Hafi A-kk-nf átt að selja eldsneyti á góðum afslætti og því hafi ákærði ákveðið að hafa samband við hann. Þeir hafi rætt saman og ákveðið að hittast á bensínstöð í Hafnarfirði, Orkunni við höfnina. Ákærði hafi hitt A-kk-þf Þ-kk-þf þar fjórum sinnum í þeim tilgangi að kaupa hjá honum eldsneyti fyrir 100 krónur lítrann. Í fjórða og síðasta skiptið sem þeir hittust hafi ekki verið heimild á kortinu og hann því ekkert eldsneyti fengið í það skiptið. Kvaðst ákærði aldrei hafa vitað að kortið sem A-kk-nf Þ-kk-nf greiddi eldsneytið með hafi verið stolið. Kvað ákærði A-x-x B-x-x hafa keypt eldsneyti með honum í öll skiptin. Ákærði kvaðst hafa verið á bifreið sem Á-kk-nf átti en A-x-x hafi haft þá bifreið til afnota í vinnu sinni. Ákærði kvað þá hafa verið saman í þessu, það hafi verið helmingaskipti. Samtals hafi þeir keypt 1200 lítra af dísilolíu og skipt því til helminga á milli sín þannig að hvor fékk 600 lítra. Þeir hafi hvor um sig greitt 100 krónur fyrir lítrann. Ákærði kvaðst hafa kynnst A-kk-þgf Þ-kk-þgf í gegnum P-kk-þf sem vann með honum í Kofanum en það hafi verið stuttu áður en viðskiptin hófust og í gegnum síma en þeir hafi hist í fyrsta sinn á bensínstöðinni. Ákærði sagði hjá lögreglu að þeir A-x-x hafi í eitt sinn selt kunningja sínum 100 lítra af olíu, það hafi verið í það skiptið sem þeir keyptu 400 lítra. Þeir hafi farið með olíuna heim til kunningja hans og selt honum sitthvora 50 lítra á 130 krónur. Fyrir utan þetta kvaðst ákærði hafa notað eldsneytið í eigin þágu. Ákærði kvað aðspurður hjá lögreglu að grunur hafi vaknað hjá honum um að eldsneytið væri illa fengið og hann því alltaf spurt A-kk-þf Þ-kk-þf af hverju þeir fengju þetta svona ódýrt og þeir ætíð fengið sömu svör. A-kk-nf hafi svaraði því að það væri af því að hann væri með fyrirtæki og engin önnur ástæða hafi verið gefin.

Í málinu liggur fyrir lögregluskýrsla af D-x-x S-x-x. Segir hann í skýrslunni að hann hafi einu sinni keypt dísilolíu af ákærða og A-x-x, það hafi verið 100-120 lítrar á 130 krónur lítrann. Segir D-x-x að ákærði hafi komið til sín og boðið honum olíu til kaups. D-x-x hafi farið á bensínstöðina og tveir menn dælt olíu á bílinn hans og Íslendingur setið inni í annarri bifreið, gömlum Bens, á meðan Litháarnir dældu olíunni. Litháarnir hafi síðan ekið olíunni heim til hans að Hvaleyrarbraut 22 í Hafnarfirði og lögreglan hafi síðan fundið brúsana. Hann hafi séð mikið af brúsum inni í sendibifreiðinni sem Litháarnir voru á.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom ekki fyrir dóminn og er sagður farinn af landi brott. Þá kom D-x-x S-x-x ekki fyrir dóminn en hann er einnig sagður vera farinn af landinu.

Vitnið A-x-x B-x-x, kt. 000000-0000, gaf skýrslu sem vitni í máli þessu og kvað ákærða hafa látið sig vita um möguleikana á að kaupa ódýrt eldsneyti. Aðspurður kvað hann enga leynd hafa verið yfir viðskiptunum. Fullt af Litháum hafi vitað um viðskiptin.

Vitnið A-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf kvaðst hafa sagt ákærða að hann væri með kort sem væri í eigu fyrirtækis sem hann ætti og væri að fara í gjaldþrot og ætlaði að ná sem mestu út úr því. Vitnið kvaðst örugglega hafa gefið þeim aftur sömu ástæðuna þegar þeir spurðu hann um ástæðu þess að hann seldi þeim olíu svo ódýrt. Ákærði hafi aldrei vitað að kortið væri stolið. Samskipti þeirra fóru yfirleitt þannig fram að hann hringdi í ákærða, eða sendi honum SMS eða þá að ákærði hringdi í hann. Vitnið kvaðst hafa valið til viðskiptanna bensínstöð þar sem lítil umferð var. Ákærði og A-x-x hafi alltaf dælt eldsneytinu sjálfir en hann staðið hjá og spjallað við þá á meðan. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa spurt þá hvað þeir gerðu við olíuna, hann hafi þó haft á tilfinningunni að þeir væru að kaupa fyrir fleiri eða selja til kunningja sinna. Einhvern tíma hafi annar aðili komið með þeim. Stundum hafi þeir verið á Bens, ákærði hafi verið á Bens en A-x-x hafi verið á Volkswagen eða sendibíl frá Álnabæ. Þeir hafi einhvern tíma verið að miðla eldsneyti til þriðja manns. Aðspurður um D-x-x S-x-x kvaðst hann ekki þekkja það nafn en vel gæti verið að hann hafi komið með ákærða og A-x-x. Vitnið kvaðst ekki muna hvort hann hafi sagt ákærða að fyrirtæki hans væri að fara í þrot eða hvort kortið væri bara á hans vegum. Kvað vitnið samskipti þeirra hafa farið fram á ensku, þeir hafi allir talað góða ensku. Vitnið kvaðst hafa heyrt að olíufélög hafi verið að veita allt að 14 króna afslátt af lítranum, en hann hafi selt ákærða lítrann á 100 krónur. Lítrinn hafi eflaust kostað miklu meira á þessum tíma.

Forsendur og niðurstöður.

Ákærði kom ekki fyrir dóminn og verður niðurstaða því byggð á skýrslu vitna og öðrum óbeinum sönnunargögnum, svo sem skýrslu ákærða hjá lögreglu.

Ákærði krefst sýknu af refsikröfu þar sem honum hafi ekki verið ljóst að kaup hans á eldsneyti af A-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf hafi verið refsiverður verknaður. Ákærði hafi fengið þá skýringu að A-kk-nf væri að taka fé út úr fyrirtæki sem hann ætti og væri að fara á hausinn og því ætlaði hann að ná eins miklu út úr því og kostur væri. Hafi ákærði ekki vitað að greiðslukortið var stolið, ákærði hafi greitt fyrir eldsneytið, hann hafi sagt frá, auk þess sem ákærði væri Litháískur og viti ekkert um kaup og kjör hér á landi.

Í lögregluskýrslu sem ákærði gaf kemur fram að hann hafi hitt A-kk-þf Þ-kk-þf í fyrsta sinn á bensínstöðinni Orkunni í Hafnarfirði fyrir tilstuðlan P-kk-ef V-kk-ef P-kk-ef. Hann hafi átt kost á ódýru bensíni og nýtt sér það. Ákærði hafi hitt A-kk-þf Þ-kk-þf þar fjórum sinnum í þeim tilgangi að kaupa hjá honum eldsneyti fyrir 100 krónur lítrann. Í fjórða og síðasta skiptið sem þeir hittust hafi ekki verið heimild á kortinu og hann því ekkert eldsneyti fengið í það skiptið. Kvaðst ákærði, hjá lögreglu, aldrei hafa vitað að kortið sem A-kk-nf Þ-kk-nf greiddi eldsneytið með hafi verið stolið. Kvað ákærði A-x-x B-x-x hafa keypt eldsneyti með honum í öll skiptin. Ákærði kvaðst hafa verið á bifreið sem Á-kk-nf átti en A-x-x hafi haft þá bifreið til afnota í vinnu sinni. Ákærði kvað þá hafa verið saman í þessu, það hafi verið helmingaskipti. Samtals hafi þeir keypt 1200 lítra af dísilolíu og skipt því til helminga á milli sín þannig að hvor fékk 600 lítra. Þeir hafi hvor um sig greitt 100 krónur fyrir lítrann. Ákærði kvaðst hafa kynnst A-kk-þgf Þ-kk-þgf í gegnum P-kk-þf sem vann með honum í Kofanum en það hafi verið stuttu áður en viðskiptin hófust og í gegnum síma en þeir hafi hist í fyrsta sinn á bensínstöðinni.

Er frásögn ákærða, um að hann hafi ekki grunað að ofangreind viðskipti hafi verið með öllu í lagi, með ólíkindablæ og afar ótrúverðug. Þá verður ákærði ekki sýknaður vegna lögvillu.

Brot ákærða er í ákæru heimfært til 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við mat á því hvaða vitneskju ákærði hafði um heimildir A-kk-ef til að taka út fé, eins og hann lýsti fyrir ákærða, er til þess að líta að upphaf að skiptum ákærða við A-kk-þf, sem ákært er út af, var að frumkvæði ákærða, en hann er samlandi og vinnufélagi A-kk-ef. Ekki liggur fyrir hversu lengi ákærði hafði búið hér á landi en ákærði átti fjölskyldu hér og var á atvinnuleysisbótum. Þá liggur fyrir að ákærði átti bifreið og keypti dísilolíu á hana. Samkvæmt því gat ákærða ekki dulist, strax í upphafi, að hann var að fá ódýrt eldsneyti á mjög óvenjulegan máta. Því til staðfestu dældi ákærði fleiri hundruð lítrum af olíu á brúsa og tunnur ásamt A-x-x, sem ákærður er fyrir sömu háttsemi í máli nr. S-759/2012, þeir greiddu A-kk-þgf Þ-kk-þgf með reiðufé og fóru síðan í hvor í sína áttina. Þrátt fyrir þann grun sinn að ekki væri allt með felldu lét ákærði sig þetta engu frekara varða. Verjandi ákærða kvað allan ásetning skorta til hylmingarbrots. Ákærði hafi neitað að hafa vitað um að greiðslukortið var stolið, hann hafi greitt fyrir eldsneytið, hann hafi sagt öðrum frá auk þess sem hann sé Litháískur og viti ekki um kaup og kjör á Íslandi.

Þegar allt framangreint er virt þykir verða fullyrt að ákærði hafi haft grunsemdir um það sem fram fór hjá A-kk-þgf Þ-kk-þgf og þannig haft ásetning til að hylma yfir með auðgunarbroti A-kk-ef Þ-kk-ef. Auk þess, þegar litið er til þess hversu verulegan afslátt hann fékk af olíunni, hefði það ekki átt að dyljast honum að atferli A-kk-ef Þ-kk-ef var ekki eðlilegt og það jafnvel þótt hann hafi ekki í upphafi verið viss um þá háttsemi. Það verður því að meta það svo að ákærða hafi staðið ásetningur til að taka þátt í refsiverðum verknaði með því að kaupa ítrekað mikið af dísilolíu af A-kk-þgf Þ-kk-þgf. Er háttsemi þessi réttilega heimfærð til 254. gr. almennra hegningarlaga.

Verður ákærði sakfelldur fyrir alla ákæruliðina en samkvæmt ákærulið II var ásetningur ákærða að kaupa olíu af A-kk-þgf Þ-kk-þgf, þó svo að það hafi ekki gengið í það skiptið. Er sú háttsemi réttilega heimfærð í ákæru til refsiákvæðis.

Vitnið A-kk-nf sagði fyrir dóminum að ákærði D-x-x hafi einhvern tíma verið að miðla olíu til þriðja manns sem hann þekkti ekki. Kemur það heim og saman við ákærulið þrjú. Þá kemur fram í skýrslu D-kk-ef S-x-x að hann hafi farið með ákærða og A-x-x á bensínstöð þar sem þeir dældu á bifreið hans og brúsa og hann greiddi þeim 130 krónur fyrir. Þeim framburði hefur ekki verið hnekkt.

Þykir dóminum því hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði D-x-x A-x-x, hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Verður hann sakfelldur fyrir hana.

Við ákvörðun refsingar er litið til þess að ákærði hefur gengist við broti sínu þrátt fyrir að halda því fram að það hafi verið refsilaust. Þá er litið til þess að ekkert liggur fyrir um það að ákærði hafi áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Með hliðsjón af framangreindu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Með vísan til ofangreinds skal refsingu ákærða frestað og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar, sbr. 218. gr. laga nr. 88/2008, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef D-kk-ef S-kk-ef hrl., á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem þykja hæfilega ákveðin 180.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, D-x-x A-x-x, kt. 000000-0000, skal sæta fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef D-kk-ef S-kk-ef hdl., 180.000 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.