E-4675/2007

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar að loknum munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu stefndu, Barnaheima ehf. og H-kk-ef S-kk-ef, 22. janúar sl., er höfðað með stefnu sem birt var stefndu 20. júní 2007.

Stefnandi er Glitnir hf., Kirkjusandi, Reykjavík, en stefndu eru Barnaheimar ehf., Síðumúla 22, H-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf G-kvk-nf, bæði til heimilis að Vættaborgum 91, Reykjavík.

I

Kröfur stefnanda eru þær að Barnaheimar ehf. verði dæmt til greiðslu skuldar að fjárhæð 1.300.000 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð frá 20. maí 2005 til greiðsludags. Jafnframt gerir stefnandi þá kröfu að H-kk-þgf S-kk-þgf og S-kvk-þgf G-kvk-þgf verði gert að þola staðfestingu á 3. veðrétti í fasteigninni að Vættaborgum 91, samkvæmt tryggingarbréfi, útgefnu af Barnaheimum ehf. 10. júlí 2003, að upphæð 7.000.000 króna, auk dráttarvaxta samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 20. maí 2005 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu, að mati réttarins.

Stefndu, Barnaheimar ehf. og H-kk-nf S-kk-nf, krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, og er sá þáttur málsins hér til úrlausnar. Þá krefjast stefndu málskostnaðar úr hendi stefnanda, að mati réttarins.

II

Í stefnu er sagt að krafa stefnanda byggist á innlendri bankaábyrgð stefnanda, nr. 06G1305530, að fjárhæð 1.300.000 krónur, sem gefin sé út í erlendri mynt 10. september 2004. Ábyrgðin hafi tryggt greiðslu til viðskiptaaðila stefnda, NTC ehf., án undangengins dóms, vegna vanefnda stefnda. Hafi stefnandi innleyst ábyrgðina samkvæmt efni sínu og vegna vanskila stefnda og greitt andvirði hennar til NTC ehf. 20. maí 2005.

Til stuðnings síðari lið kröfugerðar sinnar byggir stefnandi á því að til tryggingar aðalkröfu sinni, vegna hinnar innlendu bankaábyrgðar, standi tryggingarbréf að fjárhæð 7.000.000 króna, útgefið 10. júlí 2003, tryggt með 3. veðrétti í Vættaborgum 91, Reykjavík. Stefndu, H-kk-þgf og S-kvk-þgf, sé stefnt til að þola staðfestingu veðréttar samkvæmt bréfinu, en það hafi ekki að geyma beina heimild til nauðungarsölu, sbr. lög nr. 90/1991. Því sé stefnanda nauðsyn að afla slíkrar heimildar.

Í stefnu segir enn fremur að umrætt tryggingarbréf sé útgefið af stefndu S-kvk-þgf G-kvk-þgf og stefnda H-kk-þgf S-kk-þgf og sé það „til tryggingar á öllum skuldum og fjárskuldbindingum stefndu, S-kvk-ef og H-kk-þgf persónulega, auk þess að tryggja allar skuldbindingar Barnaheima ehf. þ.m.t. umstefnda bankaábyrgð, samkvæmt efni sínu.“

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfu- og samningaréttar um greiðslu fjárskuldbindinga. Þá er byggt á reglum nauðungarsölulaga nr. 90/1991 um heimild til nauðungarsölu. Krafa um dráttarvexti og vaxtavexti styðst við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 og krafa hans um málskostnað byggir á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Krafa stefndu um frávísun málsins er á því reist að málið sé svo vanreifað að ekki verði hjá því komist að vísa málinu frá dómi. Þannig segi í stefnu að krafan byggist á innlendri bankaábyrgð stefnanda nr. 06G1305530, sem gefin hafi verið út í erlendri mynt 10. september 2004. Sú ábyrgð sé þó ekki lögð fram í málinu. Hins vegar sé, að því er virðist, lögð fram breyting á þeirri ábyrgð, og sé breytingin gefin út þann sama dag. Telur stefndi sennilegt að breyting þessi feli í sér að verið sé að breyta upphaflegu ábyrgðinni í íslenska mynt. Hins vegar liggi ekkert fyrir um efni upphaflegu ábyrgðarinnar, fjárhæðir eða skilmála. Stefndu sé því með öllu ókleift að átta sig á réttmæti þeirrar kröfu sem stefnandi muni hafa greitt út í kjölfar beiðni NTC hf. um innlausn á ábyrgðinni.

Stefnu byggja einnig á því að tryggingarbréf það sem stefnandi vísi til sé ekki gefið út af stefnda H-kk-þgf. Hins vegar sé því haldið fram í stefnu að tryggingarbréfið sé til tryggingar öllum fjárskuldbindingum H-kk-ef. Telja stefndu af þessum sökum ekki unnt að halda uppi vörnum í málinu þar sem málatilbúnaður stefnanda sé svo óljós. Verði að telja slíkt augljósa frávísunarástæðu.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað og málið tekið til efnismeðferðar. Telur hann kröfu sína skýra og í samræmi við 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Bendir hann á að hann hafi í stefnu áskilið sér rétt til framlagningar frekari skjala og sönnunargagna og muni hann síðar leggja fram þau gögn sem stefndu telja að skorti í málinu.

III

Eins og fram er komið kveðst stefnandi byggja fyrri lið kröfu sinnar á innlendri bankaábyrgð nr. 06G1305530, að fjárhæð 1.300.000 krónur, sem gefin hafi verið út í erlendri mynt 10. september 2004. Skjal þetta er ekki lagt fram í málinu. Hins vegar hefur stefnandi lagt fram skjal sem dagsett er sama dag og ber yfirskriftina „Breyting á ábyrgð númer 0661305530.“ Skjalið er stílað á NTC ehf. og kemur þar fram að ábyrgðarbeiðandi sé Barnaheimur ehf., ábyrgðarfjárhæð sé aukin um 600.000 krónur og sé nú 1.300.000 krónur. Jafnframt segir þar að þessi breyting sé hluti ábyrgðarinnar og skuli lögð upp með henni. Þá segir að allir aðrir skilmálar ábyrgðarinnar skuli haldast óbreyttir.

Meðal gagna málsins er einnig bréf frá NTC ehf. til stefnanda, dagsett 19. maí 2005, þar sem óskað er innlausnar á umræddri ábyrgð vegna vanskila Barnaheima ehf. Í því bréfi kemur fram að ábyrgðin hafi síðast verið framlengd 30. nóvember 2004. Framlenging þessi er þó ekki meðal málsgagna. Hins vegar kemur fram í stefnu að stefnandi hafi í framhaldi af bréfi þessu innleyst umrædda ábyrgð og greitt andvirði hennar til NTC ehf.

Útgefendur tryggingarbréfs, sem stefnandi byggir á í síðari lið kröfu sinnar, eru stefndu S-kvk-nf I-kvk-nf G-kvk-nf og Barnaheimar ehf. Er bréfinu ætlað að tryggja skilvísar og skaðlausar greiðslur á öllum skuldum og fjárskuldbindum útgefenda, samtals að fjárhæð 7.000.000 króna. Fjárhæðin er bundin vísitölu neysluverðs á útgáfudegi og er bréfið tryggt með 3. veðrétti í fasteiginni að Vættaborgum 91, Reykjavík. Undir bréfið ritar S-kvk-nf I-kvk-nf G-kvk-nf, sem útgefandi og f.h. Barnaheima ehf. Að auki ritar stefndi H-kk-nf undir bréfið, til samþykkis sem maki útgefanda/veðsala, en ekki sem veðsali. Þótt ekki sé um það deilt í málinu að stefndi H-kk-nf sé þinglesinn eigandi að eigninni að Vættaborgum 91, verður ekki framhjá því litið að krafa stefnanda og málsástæður hans samkvæmt þessum kröfulið eiga sér í veigamiklum atriðum ekki stoð í umræddu tryggingarbréfi. Þannig verður ekki ráðið hvernig háttað er aðild S-kvk-ef G-kvk-ef að máli þessu eða hvernig túlka megi tryggingarbréfið á þann hátt að því sé ætlað að tryggja fjárskuldbindingar stefnda H-kk-ef. Að þessu leyti er innbyrðis ósamræmi í kröfugerð stefnanda.

Í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er að finna fyrirmæli um efni stefnu. Megininntak þess ákvæðis er að málatilbúnaður skuli vera skýr og glöggur, þannig að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Er tilgangurinn sá að stefndi geti með góðu móti áttað sig á þeim kröfum sem fram eru settar í stefnu og atvikum að baki þeim, og tekið til varna ef svo ber undir. Í ljósi framanritaðs er það álit dómsins að málatilbúnaður stefnanda sé svo vanreifaður að stefndu geti ekki með góðu móti gert sér grein fyrir hvert sakarefnið sé. Er þá bæði til þess litið að stefnandi hefur ekki lagt fram þau gögn sem telja má nauðsynleg til stuðnings þeim lögskiptum sem liggja að baki kröfu hans, svo og að krafa hans á sér að hluta til ekki stoð í gögnum málsins. Með vísan til d. og e. liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber því að fallast á kröfu stefndu um að vísa máli þessu frá dómi.

Eftir úrslitum málsins verður stefnanda gert að greiða stefndu sameiginlega málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 100.000 krónur.

Úrskurðinn kvað upp I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Glitnir hf., greiði stefndu, Barnaheimum ehf. og H-kk-þgf S-kk-þgf, sameiginlega 100.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf