S-736/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 16. október sl., er höfðað með ákæru ríkislögreglustjórans 15. júlí 2008 gegn X, kt. 000000-0000, [...], ,,fyrir skjalafals í eftirgreindum tilvikum:

A.

Með því að hafa falsað undirskrift fyrrverandi eiginmanns síns, Z, kennitala 000000-0000, sem þinglýsts eiganda veðs á tvö veðtryggingarbréf með veði í [...], 2. hæð t.v., sem notuð voru til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu á öllum skuldum einkahlutafélagsins E. við hlutafélagið Húsasmiðjuna, en um var að ræða bréf nr. B-1900, útgefið í Reykjavík 30.05.2001, að höfuðstólsfjárhæð allt að kr. 2.000.000, og bréf nr. B-2313, útgefið í Reykjavík 24.06.2002, að höfuðstólsfjárhæð allt að kr. 3.000.000.

B.

Með því að hafa falsað undirskrift fyrrverandi eiginmanns síns, Z, kennitala 000000-0000, sem maka veðsala á veðskuldabréf nr. 512-74-960948, með veði í [...], 2. hæð t.v., útgefið af X í Hafnarfirði 26.11.2000, að fjárhæð kr. 1.770.000, sem notuð var til tryggingar skuldar hjá Íslandsbanka hf.

Telst þetta varða við 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar.”

Af hálfu ákærðu er aðallega krafist sýknu en til vara vægustu refsingar. Málsvarnarlauna er krafist.

I.

Þann 26. október 2005 kom Z á lögreglustöðina til að leggja fram kæru á hendur fyrrverandi eiginkonu sinni, ákærðu í málinu. Skýrði hann svo frá að í tengslum við sölu íbúðar þeirra í marsmánuði 2005 hafi hann komist að raun um að ákærða hafi skrifað nafn hans undir tvö veðtryggingabréf og eitt veðskuldabréf sem hvílt hafi á íbúðinni. Þessi undirritun hafi verið án umboðs hans.

Fyrir liggja í rannsóknargögnum málsins tvö veðtryggingabréf með veði í [...], Hafnarfirði, 2. hæð til vinstri, annað að fjárhæð 3.000.000 krónur, útgefið 24. júní 2002 af G f.h. E. ehf. til Húsasmiðjunnar hf., en hitt að fjárhæð 2.000.000 krónur, útgefið 30. maí 2001 af A f.h. E. ehf., einnig til Húsasmiðjunnar hf. Bæði þessi tryggingabréf eru samþykkt af ákærðu og Z sem þinglýstum eigendum og vottuð af G. Veðtryggingabréfin tvö bera það með sér að hafa verið aflýst 8. mars 2005.

Þá er einnig ákært vegna veðskuldabréfs að fjárhæð 1.770.000 krónur, sem útgefið var 26. nóvember 2000 af ákærðu til Íslandsbanka hf. með 300 afborgunum á mánaðar fresti, í fyrsta sinn 2. janúar 2001. Ákærða skrifaði einnig undir þetta bréf nafn Z sem samþykki hans sem maki útgefanda.

Fram hefur komið í málinu að G er faðir ákærðu og rekur fyrirtækið E. ehf., A er systir ákærðu og sat í stjórn félagsins ásamt ákærðu. Votturinn B er bróðir ákærðu.

Fram hefur komið í málinu að ákærða og kærandi tóku upp samband árið 1991 og gengu í hjónaband árið 1999. Samvistarslit urðu 1. október 2004 og þau skildu að borði og sæng 25. janúar 2005.

Hjá lögreglu og fyrir dómi skýrði ákærða svo frá að hún hafi ritað nafn kæranda undir þau veðbréf sem ákært er vegna og hafi hún reynt að líkja eftir skrift hans. Kvað hún þetta hafa verið alvanalegt í þeirra búskapartíð vegna þess að kærandi hafi tíðum verið fjarverandi vegna vinnu sinnar. Hún hafi ávallt fengið munnlegt umboð kæranda áður en hún undirritaði skjöl fyrir hans hönd. Auk þess hafi þau haft einn reikning og hún gjarnan notað debet- og kreditkort hans og skrifað nafn hans undir. Varðandi veðtryggingabréfin samkvæmt a-lið ákæru hafi hún lánað föður sínum veð vegna fyrirtækis hans. Hún hafi verið skráð í stjórn einkahlutafélagsins E. ehf. ásamt systur sinni, A, en þær hafi aldrei komið nálægt rekstrinum. Hún hafi því ekki haft fjárhagslegan ávinning af því að lána fyrirtæki föður síns veð heldur hafi hún aðeins gert það í greiðaskyni. Skuldir samkvæmt veðtryggingabréfunum hafi verið greiddar upp af félaginu og í kjölfarið aflýst af eigninni. Hvorki hún né kærandi hafi orðið fyrir tjóni af þessum sökum. Varðandi veðskuldabréfið samkvæmt b-lið ákæru sagði ákærða að andvirði þess bréfs hafi farið í heimilishald þeirra hjóna. Hún sagði að kærandi hafi alla tíð vitað af þessum veðsetningum enda hafi hún fengið umboð hans til að skrifa undir veðbréfin. Við skilnaðinn hafi þau sameiginlega farið yfir fjármál sín og þ. á m. skuldir, bæði lausaskuldir og veðskuldir. Við skiptingu eigna og skulda hafi umrædd veðbréf legið frammi að hana minnti. Hún kvaðst þó alveg viss um að veðbókarvottorð hafi legið frammi. Veðtryggingabréfunum hafi verið aflýst 8. mars 2005 sem áður sagði en hún hafi hins vegar yfirtekið veðskuldabréfið og greitt af því síðan. Við skiptin hafi þau velt fyrir sér markaðsvirði íbúðarinnar og fjárhæð skulda þ. á m. skuld samkvæmt veðskuldabréfi því sem ákært er vegna. Niðurstaðan hafi orðið sú að hún hafi haldið íbúðinni en yfirtekið allar áhvílandi veðskuldir. Í staðinn hafi hún greitt kæranda 5.500.000 krónur þann 1. mars 2005. Á meðan þessum skiptum hafi staðið hafi kærandi ekki gert athugasemdir við að hún hafði ritað nafn hans undir þessi veðbréf eða yfirleitt gert athugasemdir við að þessi veðbréf væru áhvílandi á íbúðinni. Það hafi ekki komið honum á óvart enda hafi hún haft samráð við hann þegar veðsetningin fór fram. Það hafi ekki verið fyrr en í október 2005 sem hann hafi kært hana hjá lögreglu og taldi ákærða að það hafi hann gert vegna erfiðleika í samskiptum þeirra á milli og deilna þeirra vegna skilnaðarins. Fram kom hjá ákærðu að þau hafi talið sameiginlega til skatts og að kærandi hafi ávallt undirritað skattframtal.

Kærandi skýrði svo frá fyrir dómi að hann hafi ekki gefið ákærðu umboð til að rita nafn hans á umrædd veðbréf. Hann hafi ekki vitað af þessari undirritun við skilnaðaruppgjör vegna þess að bréfin hafi ekki legið frammi. Hins vegar hafi hann farið á fasteignasölu þá, sem annast hafi sölu á íbúð þeirra, í mars 2005 en þá hafi hann átt að fá greiðslu samkvæmt samningi þeirra. Við það tækifæri hafi honum verið sýnd skjöl varðandi sölu íbúðarinnar og þá hafi hann fyrst séð umrædd veðskjöl og gert sér grein fyrir að nafn hans hafði verið falsað á skjöl þau sem hér um ræðir. Spurður um af hverju hann hafi ekki kært fyrr en um 7 mánuðum síðar sagðist hann ekki geta svarað því.

Systkini ákærðu og faðir komu fyrir dóm og sögðu að alvanalegt hafi verið vegna fjarveru kæranda að ákærða hafi skrifað undir skjöl með sama hætti og í ákæru greinir.

II.

Ákærða hefur játað að hafa ritað nafn fyrrverandi eiginmanns síns, kæranda málsins, undir þrjú veðbréf eins og lýst er í ákæru. Hún sagðist aftur á móti hafa haft umboð kæranda til þessarar undirskrifta og það hafi verið alvanalegt í þeirra búskapartíð að þau hafi staðið þannig að málum.

Kærandi hafnar hins vegar þessum fullyrðingum ákærðu og segist ekki hafa veitt henni umboð, hvorki við útgáfu þessara veðbréfa, né við önnur tækifæri. Kærandi hefur ekki gefið skýringu á því hvers vegna hann dró það í um 7 mánuði að kæra ákærðu eftir að hann varð áskynja um meint brot.

Fyrir liggur í málinu að veðtryggingabréfunum var aflýst 8. mars 2005 og ákærða og kærandi urðu ekki fyrir tjóni af þeim sökum. Veðskuldabréf að fjárhæð 1.770.000 krónur, sem út var gefið 26. nóvember 2000, yfirtók ákærða við skilnað þeirra og hefur hún síðan greitt afborganir af því. Fram hefur komið í málinu að erfiðleikar hafa verið í samskiptum ákærðu og kæranda eftir skilnað þeirra og af gögnum, sem ákærða hefur lagt fram, má ráða að kærandi hafi verið ósáttur við skilnaðinn. Vitni hafa borið að ákærða hafi stundum ritað nafn kæranda undir ýmiss skjöl á meðan þau voru í hjúskap. Ekki verður fram hjá því litið að kæranda hlaut að vera ljóst fljótlega eftir samvistarslit þeirra hjóna 1. október 2004, er þau fóru að ræða skiptingu eigna og skulda, að áhvílandi voru 3 framangreind veðbréf. Ætla má einnig að skuldarinnar samkvæmt veðskuldabréfi að fjárhæð 1.770.000 krónur, frá 26. nóvember 2000, hafi verið getið á skattframtali. Fram hefur komið að þau töldu sameiginlega fram til skatts og að kærði undirritaði ávallt skattframtal. Því verður að ætla að kærandi hafi að a.m.k. vitað af veðskuldabréfinu sem þau hjónin höfðu greitt af um þriggja ára skeið áður en þau slitu samvistum.

Við mat á því hvort ákærða hafi haft umboð kæranda í umrætt sinn verður að meta framangreint í heild. Þegar það er gert, og sérstaklega litið til þess að kæra virðist koma fram vegna erfiðleika í samskiptum aðila, þykja ekki framkomin óyggjandi gögn um sekt sakbornings og þykir því varhugavert með vísan til 46. gr. laga nr. 19/1991, að telja sök hennar sannaða. Skal ákærða því sýkn af þeirri háttsemi sem hún er borin í ákæru.

Samkvæmt 1. mgr. 167. gr. laga nr. 19/1991 verður allur sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði, en hann er málsvarnarlaun skipaðs verjanda, H-kk-ef Á-kk-ef hrl., 170.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Ákærða, X, er sýkn af kröfum ákæruvalds í málinu.

Allur sakarkostnaður, sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda, H-kk-ef Á-kk-ef hrl., 170.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

G-kk-nf A-kk-nf