S-2/2009

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn á Snæfellsnesi með ákæru 8. desember 2008 á hendur ákærða, S-kk-þgf B-kk-þgf, kt. ..., Miðbrekku 19 í Snæfellsbæ. Málið var dómtekið 22. júní 2009.

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða fyrir umferðarlagabrot með því „að hafa miðvikudaginn 8. október 2008, ekið Mitsubishi fólksbifreiðinni YM-323 á 73 km hraða miðað við klukkustund austur Ennisbraut í Snæfellsbæ, þar sem leyfður hámarkshraði er 35 km.“ Er þetta talið varða við 1. mgr. og a lið 2. mgr. 36. gr. og 1., sbr. 4. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Í ákæru er þess krafist að ákærð verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. umferðarlaga. Við munnlegan flutning málsins krafðist ákæruvaldið þess einnig að ákærða yrði gert að greiða sakarkostnað.

Ákærði krefst þess að honum verði gerð svo væg refsing sem lög frekast leyfa og að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð.

I.

Miðvikudaginn 8. október 2008, laust eftir hádegi, voru lögreglumennirnir G-kk-nf H. W-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf, varðstjóri, við hraðamælingar á Ennisbraut í Ólafsvík. Fór mælingin fram úr kyrrstæðri lögreglubifreið sem lagt hafði verið í innkeyrslu hússins að Ennisbraut 14.

Í frumskýrslu lögreglu segir að lögreglumennirnir hafi tekið eftir bifreiðinni YM-323 þar sem hún kom á töluvert miklum hraða austur Ennisbraut, en ákærði var ökumaður bifreiðarinnar. Framhaldinu er lýst þannig að bifreiðinni hafi verið ekið snögglega fram úr annarri bifreið móts við Ennisbraut 29 en eftir þann framúrakstur hafi hraði bifreiðarinnar mælst 76 km/klst. Einnig segir að fjarlægðin á mælingunni hafi verið liðlega 150 metrar. Í vettvangsskýrslu lögreglu kemur fram að ratsjáin hafi verið prófuð fyrir og eftir mælingu.

II.

Fyrir dómi kannaðist ákærði við að hafa ekið í umrætt sinn og vefengdi ekki mældan hraða bifreiðarinnar. Einnig kvaðst ákærði hafa vitað af umferðarmerki við Ennisbrautina, skömmu eftir að komið er inn í bæinn, sem gefi til kynna 35 km/klst. hámarkshraða. Ákærði kvaðst hins vegar telja að ekki hefði verið tekin ákvörðun lögum samkvæmt um þau hraðamörk og því væri leyfilegur hraði á Ennisbraut 50 km/klst. samkvæmt almennum reglum um hámarkshraða í þéttbýli.

Lögreglumennirnir G-kk-nf H. W-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf, varðstjóri, gáfu skýrslu fyrir dómi og lýstu málsatvikum og hvernig staðið hefði verið að hraðamælingunni í umrætt sinn. Kom fram hjá þeim að um venjubundna mælingu hefði verið að ræða þar sem rétt hefði verið staðið að verki í öllu tilliti.

III.

Ákærða er gefið að sök að hafa miðvikudaginn 8. október 2008 ekið bifreiðinni YM-323 austur Ennisbraut í Ólafsvík með 73 km/klst. hraða. Hefur þá verið tekið tillit til venjubundinna vikmarka en hraði bifreiðarinnar sem ákærði ók mældist 76 km/klst. Hámarkshraði á Ennisbraut er 35 km/klst. samkvæmt umferðarmerki rétt við bæjarmörkin en ákærði telur að ekki liggi lögmæt ákvörðun viðeigandi yfirvalda um þau hraðatakmörk á veginum.

Samkvæmt 4. mgr. 26. gr. lögreglusamþykktar fyrir Ólafsvíkurkaupstað, nr. 813/1983, var hámarkshraði í þéttbýli sveitarfélagsins 35 km/klst. Áttu þessi hraðatakmörk sér stoð í niðurlagi 4. mgr. 50. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 40/1968, en þar var að finna heimild til að víkja frá 50 km/klst. hámarkshraða í þéttbýli með fyrirmælum í lögreglusamþykkt. Í samræmi við þetta var sett upp umferðarmerki um 35 km/klst. hámarkshraða þar sem ekið er inn í Ólafsvík eftir Ennisbraut.

Samkvæmt 1. mgr. 37. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987, skal ökuhraði í þéttbýli ekki vera meiri en 50 km/klst. Þó má ákveða lægri hraðamörk þar sem æskilegt þykir til öryggis eða af öðrum ástæðum, sbr. 4. mgr. sömu greinar. Á vegum í þéttbýli ákveður lögreglustjóri þessi hraðamörk að fengnum tillögum sveitarstjórnar, sbr. 3. mgr. 81. gr. laganna.

Við gildistöku laga nr. 50/1987 var gefin út auglýsing nr. 115/1988 um gildi reglugerða samkvæmt eldri umferðarlögum. Í 2. gr. auglýsingarinnar sagði að ákvarðanir um hámarkshraða og varanleg sérákvæði um umferð sem teknar höfðu verið samkvæmt eldri umferðarlögum skyldu halda gildi sínu þar til ný ákvörðun hefði verið tekin í samræmi við 81. gr. laganna.

Í kjölfar sameiningu sveitarfélaga á vestanverðu Snæfellsnesi var lögreglusamþykkt fyrir Ólafsvíkurkaupstað leyst af hólmi með lögreglusamþykkt fyrir Snæfellsbæ, nr. 510/2002. Samkvæmt 28. gr. hennar var almennur hámarkshraði í þéttbýli sveitarfélagsins 50 km/klst. Þó gat lögreglustjóri að fengnum tillögum bæjarstjórnar ákveðið annan hámarkshraða á einstökum götum eða bæjarhverfum. Þessi lögreglusamþykkt var í gildi þegar ákærði ók bifreiðinni í umrætt sinn, sbr. 2. mgr. 33. gr. reglugerðar um lögreglusamþykktir, nr. 1127/2007.

Svo sem hér hefur verið rakið var 35 km/klst. hámarkshraði á götum Ólafsvíkur felldur úr gildi með fyrrgreindri lögreglusamþykkt fyrir Snæfellsbæ. Í málinu liggur fyrir að í kjölfarið hefur lögreglustjóri ekki tekið ákvörðun að fenginni tillögu bæjarstjórnar í samræmi við 3. mgr. 81. gr. umferðarlaga og 28. gr. lögreglusamþykktarinnar. Liggur því ekki fyrir viðhlítandi ákvörðun um lægri hraðamörk á Ennisbraut sem lögð verður til grundvallar sakfellingu í refsimáli, sbr. grunnrök reglunnar um lögbundnar refsiheimildir. Verður því miðað við að almennan hámarkshraða innan þéttbýlis eða 50 km/klst. hafi átt við á umræddum vegi, sbr. 1. mgr. 37. gr. umferðarlaga og fyrrgreint ákvæði lögreglusamþykktar.

Samkvæmt framansögðu verður ákærði á grundvelli skýlausrar játningar sinnar fyrir dómi, sem studd er sakargögnum málsins, sakfelldur fyrir að aka með 73 km/klst. hraða á vegi þar sem hámarkshraði er 50 km/klst. Með því hefur ákærði gerst brotlegur við 1. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðaralaga.

Við ákvörðun viðurlaga verður höfð hliðsjón af reglugerð um sektir og önnur viðurlög vegna brota á umferðarlögum og reglum settum samkvæmt þeim, nr. 930/2006, með síðari breytingum. Jafnframt er þess að gæta að ákærði er með hreint sakavottorð. Samkvæmt þessu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 20.000 króna fésekt og komi tveggja daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins. Akstur ákærða verður hins vegar ekki talin svo vítaverður að honum verði gert að sæta sviptingu ökuréttar. Þeirri kröfu ákæruvaldsins er því hafnað.

Á það hefur verið fallist með ákærða að hámarkshraði á Ennisbraut sé 50 km/klst. en hann hefur ekki haft uppi aðra vörn í málinu. Að því gættu og með vísan til meginreglu 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, verða málsvarnarlaun ákærða felld á ríkissjóð auk ferðakostnaðar verjandans. Annan sakarkostnað hefur ekki leitt af rannsókn og meðferð málsins.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, S-kk-nf B-kk-nf, greiði 20.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tveggja daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Hafnað er kröfu ákæruvaldsins um að ákærði verði sviptur ökurétti.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða, B-kk-ef Þ-kk-ef, hæstaréttarlögmanns, 209.160 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnaður verjandans að fjárhæð 38.400 krónur greiðist úr ríkissjóði.

B-kk-nf B-kk-nf