E-2270/2015

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 5. janúar sl., hefur Lánasjóður íslenskra námsmanna, Borgartúni 21, Reykjavík, höfðað á hendur T-kk-þgf T-kk-þgf, Boðaþingi 22 í Kópavogi.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda óskipt 1.594.194 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mg. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 27. desember 2013 til greiðsludags. Að auki er krafist málskostnaðar úr hendi stefndu, þ.m.t. 24% virðisaukaskatts, að mati réttarins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða þeim málskostnað að skaðlausu að mati dómsins.

II.

Skuldin sem um ræðir í málinu er samkvæmt skuldabréfi sem T-kk-nf T-kk-nf, sonur stefnda, gaf út þann 1. mars 2010, að fjárhæð 2.350.000 kr. vegna vanskila á láni hjá stefnanda nr. R-007149. Bréfið er með sjálfskuldarábyrgð stefnda en dagsetning undirritunar stefnda á því er 1. mars 2010. Mál þetta var upphaflega einnig höfðað á hendur syni stefnda sem aðalskuldara bréfsins en í þinghaldi 25. júní 2015 féll stefnandi frá kröfu á hendur honum.

Í ákvæðum skuldabréfsins er kveðið á um að lánið skuli endurgreiða með 120 afborgunum á eins mánaðar fresti, í fyrsta sinn þann 10. apríl 2010. Skuldabréfið er verðtryggt með vísitölu neysluverðs, grunnvísitölu 356,8 og breytist höfuðstóll skuldarinnar í hlutfalli við breytingar á vísitölunni, frá grunnvísitölu til fyrsta gjalddaga og síðan í hlutfalli við breytingar á henni milli gjalddaga. Í skuldabréfinu er jafnframt kveðið á um að af því skuli greiða ársvexti sem eru jafnháir vegnu meðaltali vaxta af almennum verðtryggðum skuldabréfum viðskiptabanka og sparisjóða sem Seðlabanki Íslands tilkynnir á hverjum tíma, auk 2,5% vaxtaálags. Við útgáfu bréfsins voru ársvextir 4,8%. Vextir skyldu reiknast frá 26.2.2010.

Í skuldabréfinu er heimild til þess að gjaldfella eftirstöðvar skuldarinnar ef ekki er staðið skil á greiðslum af bréfinu og að reikna hæstu lögleyfðu dráttarvexti af vanskilum skuldarinnar. Skuldabréfið er gefið út til stefnanda, Lánasjóðs íslenskra námsmanna.

Í gögnum málsins kemur fram að stefndi undirritaði 16. mars 2010 yfirlýsingu um upplýsingar til ábyrgðarmanns samkvæmt 5. gr. laga nr. 32/2009, um ábyrgðarmenn. Í yfirlýsingunni segir meðal annars svo:

„1. Með því að takast á hendur ábyrgð á umræddu láni er ábyrgðarmaður að skuldbinda sig persónulega til þess að tryggja fullar efndir á láninu gagnvart lánveitanda, LÍN. Um er að ræða sjálfskuldarábyrgð á láninu en í því felst að LÍN er heimilt að ganga að ábyrgðarmanni um leið og vanskil verða af hálfu lántakanda án tillits til þess hvort reynt hafi frekar á greiðslugetu lántakanda. Það er gagnstætt því sem gildir um svokallaða einfalda ábyrgð en í slíkum tilvikum verður kröfuhafi að reyna til fulls að innheimta kröfuna hjá aðalskuldara (lántakanda) áður en gengið er að ábyrgðarmanni.

2. LÍN hefur upplýst viðkomandi um greiðslugetu lántakanda, sbr. 4. gr. laga nr. 32/2009, eins og fram kemur á viðkomandi fylgiskjali.

3. Um er að ræða ábyrgð vegna skuldabréfs sem gefið er út í tilefni af vanskilum T-kk-ef T-kk-ef [kt. ...] á námsláni hjá kröfuhafa.

[...]

Undirritaður staðfestir hér með að hafa kynnt sér ofangreindar upplýsingar og fengið afhent afrit þessa skjals sem skoðast sem hluti af ábyrgðarsamningi.“

Í skjali því sem vísað er til í 2. gr. ofangreindrar yfirlýsingar um greiðslugetu lántakanda, sonar stefnda, kemur fram að hann sé á vanskilaskrá vegna kröfu frá Lánasjóði íslenskra námsmanna og að höfuðstóll kröfunnar nemi 2.500.002 kr. Ráða má af skjalinu að þarna sé um að ræða útprentun úr kerfi Creditinfo hf. Í skjalinu kemur jafnframt fram að engar færslur finnist um uppboðsmál, rekstrarsögu lántakanda eða úr Lögbirtingablaði. Aðrar upplýsingar um fjárhag skuldara er hins vegar ekki að að finna í skjalinu.

Ljóst er að krafa stefnanda í málinu byggist á yfirlýsingu stefnda um sjálfskuldarábyrgð á greiðslu umræddrar skuldar sem rituð er á skuldabréfið. Fyrir liggur að greiðslur af bréfinu hafa ekki verið í skilum frá og með gjalddaga 10. júlí 2013. Samkvæmt heimild í skuldabréfinu sjálfu var lánið allt gjaldfellt 27. nóvember 2011 en í skuldabréfinu var kveðið á um að handhafa þess væri heimilt að fella skuldina í gjalddaga fyrirvaralaust og án sérstakrar uppsagnar ef veruleg vanskil yrðu, en með því væri átt við vanskil sem væru 15 dagar eða lengri.

III.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi rekur mál þetta samkvæmt XVII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Til stuðnings kröfu sinni vísar stefnandi til vanefndaákvæða skuldabréfsins sjálfs. Kröfur um dráttarvexti og vaxtavexti styður stefnandi við lög nr. 38/2001. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Stefnandi sundurliðar kröfu sína nánar með eftirfarandi hætti:

Höfuðstóll, gjaldfelldur ………………………………….. kr. 1.586.263,-

Samningsvextir til 10.07.2013 …………………………… kr. 7.931,-

Samtals ……………………………………………………… kr. 1.594.194,-

Málsástæður stefnda

Stefndi telur að lög nr. 32/2009, um ábyrgðarmenn, gildi um útgáfu skuldabréfsins og ábyrgðina sem krafist var af honum. Af því leiði að stefnandi varð að uppfylla skilyrði laganna þegar tryggingar var krafist til efnda á skuldbindingu aðalskuldara, enda sé óumdeilt að skuldabréfið er gefið út eftir gildistöku laganna og forsaga lánveitingarinnar hafi enga þýðingu fyrir gildissvið laganna.

Stefndi bendir á að meginmarkmið laga nr. 32/2009 sé að draga úr vægi ábyrgða og að tryggja að lánveitendur, eða þeir aðilar sem krefjast ábyrgðar til tryggingar efndum lántaka, fari eftir þeim reglum sem settar voru fram með lögunum þannig að stuðlað yrði að því að ábyrgðarmenn gangist ekki í ábyrgð án þess að vera sannanlega upplýstir um þá áhættu sem ábyrgð er samfara. Í samræmi við það markmið sé lögð sú skylda á hendur lánveitanda í lögunum að upplýsa ábyrgðarmann um þá fjárhagslegu áhættu sem hann undirgengst samfara undirritun ábyrgðarsamnings.

Stefndi telur að stefnandi hafi ekki gætt upplýsingaskyldu sinnar gagnvart honum eins og kveðið sé á um í lögum nr. 32/2009. Stefndi vísar í þessu samhengi til þess að í 5. gr. laganna sé sú fortakslausa skylda lögð á lánveitanda að upplýsa ábyrgðarmann um þá fjárhagslegu áhættu sem hann tekur við samningsgerðina og skuli lánveitandi einnig ráða ábyrgðarmanni frá því að undirgangast ábyrgð ef greiðslumat bendir til þess að lántaki geti ekki greitt af kröfunni, sem og ef aðstæður ábyrgðarmanns gefa tilefni til. Að mati stefnda samræmist það ekki 5. gr. laganna að stefnandi veiti þeim sem gengst í ábyrgðina aðeins upplýsingar um áhættuna 16 dögum eftir undirritun skuldabréfsins, eins og gert var í tilviki stefnda.

Stefndi telur stefnanda enn fremur ekki hafa lagt mat á hæfi lántaka til að standa í skilum með lánið en í 1. mgr. 4. gr. laga nr. 32/2009 sé kveðið á um ófrávíkjanlega skyldu þess efnis fyrir lánveitanda. Að mati stefnda bar stefnanda sérstaklega rík skylda til að vanda vel til mats á greiðslugetu lántaka og fjárhagslegum aðstæðum hans að öðru leyti. Útprentun úr skrá Creditinfo hf. geti í þessu sambandi ekki talist ígildi greiðslumats í skilningi laganna. Bendir stefndi enn fremur á að samkvæmt 3. mgr. 4. gr. laga 32/2009 sé lánveitanda skylt að ráða ábyrgðarmanni frá því að undirgangast ábyrgð ef aðstæður ábyrgðarmanns gefa tilefni til en stefnandi hafi mátt vita að aðstæður stefnda, sem á þeim tíma var 72 ára gamall, gæfu tilefni til þess að álíta að hann væri ófær um að standa undir þessari ábyrgð. Stefndi sé nú 77 ára gamall, hann búi í leiguíbúð og séu meðalráðstöfunartekjur hans um 220 þúsund krónur mánaðarlega. Stefndi hafi ekki, á þeim tíma sem til ábyrgðarinnar var stofnað, haft fjárhagslega burði til þess að greiða af þeirri skuld sem hann ábyrgðist, né hafi hann burði til þess í dag og hafi stefndi ítrekað farið fram á það við stefnanda að ábyrgðin verði felld niður á grundvelli þess að hún sé ógild, en án árangurs.

Loks telur stefndi vandséð hvaða tilgangi málshöfðun þessi gegn sér þjóni þar sem stefnandi hefur ekki lagaheimild til þess að gera aðför í fasteign þar sem stefndi býr, né getur stefnandi krafist gjaldþrotaskipta á búi stefnda. Samkvæmt 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, megi víkja samningi til hliðar í heild eða að hluta, eða breyta, ef það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hann fyrir sig. Við mat á því hvort skilyrði séu til þess að víkja samningi til hliðar skuli líta til efnis samnings, stöðu samningsaðila, atvika við samningsgerð og atvika sem síðar komu til.

Skuldabréf það sem til innheimtu sé í máli þessu sé sjálfstæð krafa og um stofnun ábyrgðarskuldbindingar á slíkri kröfu gilda lög um ábyrgðarmenn nr. 32/2009. Rakið hefur verið hvernig stefnandi uppfyllti ekki skilyrði laganna við stofnun ábyrgðar stefnda á skuldbindingunni. Í ljósi aðstöðumunar á milli aðila og með hliðsjón af vanrækslu stefnanda á að láta fara fram greiðslumat hjá lántakanum, kynna það fyrir stefnda með skriflegum hætti og eftir atvikum ráða stefnda frá því að gangast í ábyrgð sína, sbr. 1.-3. mgr. 4. gr. laga nr. 32/2009. Telur stefndi ljóst að víkja beri til hliðar þeirri ábyrgð sem stefndi undirgekkst vegna láns aðalskuldara hjá stefnanda, með vísan til tilvitnaðrar 36. gr. laga nr. 7/1936. Af því leiði að sjálfskuldarábyrgð stefnda á umræddu skuldabréfi sé ógild og stefndi óbundinn af efni hennar með öllu.

IV.

Niðurstaða

Mál þetta er höfðað sem skuldabréfamál á grundvelli XVII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála á hendur stefnda sem sjálfskuldarábyrgðarmanni á framangreindu skuldabréfi, sem sonur hans gaf út 1. mars 2010. Gegn mótmælum stefnanda getur stefndi því einungis komið að þeim vörnum sem kveðið er á um í 118. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, þar á meðal vörnum sem ekki eiga að sanna þær staðhæfingar sem varnir byggjast á eða unnt er að sanna með skjölum sem stefndi leggur fram, sbr. 3. tölul. greinarinnar.

Skuldabréfið sem liggur til grundvallar málshöfðuninni er gefið út 1. mars 2009 og stefndi ritaði yfirlýsingu um hvaða upplýsingar hann hefði fengið samkvæmt 5. gr. laga nr. 32/2009, um ábyrgðarmenn, 16. mars 2010. Af þeim sökum verður að telja að lög nr. 32/2009 gildi um þá ábyrgð stefnda sem ágreiningur þessa máls lýtur að, en þau lög tóku gildi 4. apríl 2009. Í 1. mgr. 2. gr. laganna er auk þess kveðið sérstaklega á um það að þau eigi við um stefnanda. Að þessu leyti hefur það enga þýðingu þótt skuldbindingin sem um er deilt í þessu máli eigi rætur að rekja til eldri skuldar sem upphaflega var stofnað til 17. september 1993, enda ber skuldabréf eldri skuldarinnar með sér að til hennar var stofnað fyrir námslok lántakanda, auk þess sem lánakjör hennar voru allt önnur.

Málatilbúnaður stefnda lýtur í meginatriðum að því að stefnandi hafi ekki gætt þess að upplýsa hann um þá fjárhagslega áhættu sem fylgdi því að takast á hendur þá sjálfskuldarábyrgð sem krafa stefnanda lýtur að í samræmi við þær kröfur sem gerðar eru í 4. og 5. gr. laga nr. 32/2009. Í því sambandi vísar stefndi meðal annars til þess að ekki hafi legið fyrir fullnægjandi greiðslumat á lántaka í málinu.

Þegar gengið var frá skuldabréfinu sem mál þetta lýtur að og yfirlýsingu stefnda í því sambandi var í 1. mgr. 4. gr. laga nr. 32/2009 kveðið á um það að lánveitandi skyldi meta hæfi lántaka til að standa í skilum með lán þar sem ábyrgðarmaður gengst í ábyrgð til tryggingar efndum lántaka. Sagði þar jafnframt að greiðslumat skyldi byggt á viðurkenndum viðmiðum. Í 2. mgr. 4. gr. var jafnframt kveðið á um að lánveitandi skyldi með skriflegum hætti ráða ábyrgðarmanni frá því að gangast í ábyrgð ef greiðslumat benti til þess að lántaki gæti ekki efnt skuldbindingar sínar. Þá var í 3. mgr. 4. gr. mælt fyrir um það að lánveitandi skyldi með sama hætti ráða ábyrgðarmanni frá því að undirgangast ábyrgð ef aðstæður ábyrgðarmanns gæfu tilefni til.

Í 5. gr. laga nr. 32/2009 er síðan kveðið á um að lánveitandi skuli fyrir gerð ábyrgðarsamnings upplýsa ábyrgðarmann skriflega um þá áhættu sem ábyrgð er samfara. Samkvæmt b-lið 1. mgr. 5. gr. felst meðal annars í þeirri skuldbindingu að lánveitandi á að veita upplýsingar um greiðslugetu lántaka.

Í lögum nr. 32/2009 er ekki kveðið nánar á um með hvaða hætti lánveitandi skuli standa að athugun sinni samkvæmt 4. gr. laganna á því hvort lántaki geti efnt skuldbindingar sínar eða með hvaða hætti hann skuli kanna hvort aðstæður ábyrgðarmanns gefi tilefni til þess að rétt sé að ráða honum frá því að undirgangast ábyrgð. Í athugasemdum við ákvæði 4. gr. í frumvarpi því sem varð að lögum nr. 32/2009 kemur hins vegar fram að löggjafinn hafi ekki talið þörf á því að slá föstum þeim viðmiðum sem leggja bæri til grundvallar við greiðslumat, enda gæti framkvæmd í þeim efnum verið háð blæbrigðum meðal lánveitenda. Aðalatriðið væri að matið væri forsvaranlegt og byggðist á viðurkenndum viðmiðunum. Í því samhengi er nefnt að forsenda þess að lánveitandi geti rækt skyldur sínar gagnvart ábyrgðarmanni sé að hann hafi lagt mat sitt á greiðslugetu lántaka. Er í því sambandi vísað í frumvarpinu til dóma Hæstaréttar frá 17. maí 2005 í máli nr. 163/2005 og frá 18. september 2003 í máli nr. 3/2003.

Í athugasemdum við ákvæði 5. gr. í frumvarpinu segir enn fremur að markmið ákvæðisins sé að ábyrgðarmaður geri sér grein fyrir þeirri fjárhagslegu áhættu sem hann undirgengst samfara undirritun ábyrgðarsamnings og að upptalningin sé ekki tæmandi um hvaða upplýsingar þurfi að liggja fyrir við gerð ábyrgðarsamnings. Aðalatriðið við skýringu á því hvort lánveitandi hafi uppfyllt skyldu sína sé komin undir því hvort upplýst hafi verið um öll þau atriði sem áhrif geta haft á áhættumat ábyrgðarmanns. Vanræksla lánveitanda við samningsgerð geti leitt til þess að ábyrgðarmaður sé ekki bundinn við samning sinn, a.m.k. ekki ef vitneskja um atriði hefði getað haft áhrif á ákvörðun ábyrgðarmanns um að takast á hendur ábyrgð. Í athugasemdum við ákvæði 5. gr. er loks sérstaklega áréttað að sönnunarbyrðin um að vanræksla hafi engin áhrif haft á ákvörðun ábyrgðarmanns um að takast á hendur ábyrgð hvíli á lánveitanda.

Þegar litið er til þeirra gagna sem lögð hafa verið fyrir dóminn verður ekki séð að stefnandi hafi með nokkru móti lagt mat á greiðslugetu þess lántakanda sem stefndi gekkst í ábyrgð fyrir. Er ekki annað að sjá en að stefnandi hafi einungis aflað útprentunar úr skrá Creditinfo hf. en eins og rakið hefur verið hér að framan hefur sú útprentun einungis að geyma upplýsingar um að lántakandinn væri á vanskilaskrá vegna láns hjá stefnanda og að engar upplýsingar sé að finna um uppboð eigna hans, rekstrarsögu eða tilkynningar úr Lögbirtingablaði. Að mati dómsins getur slík athugun ekki talist viðunandi til þess að kröfur 4. gr. laga nr. 32/2009 teldust uppfylltar og þar með að forsendur væru fyrir hendi til þess að stefnandi gæti fullnægt upplýsingaskyldu sinni gagnvart stefnda sem ábyrgðarmanni samkvæmt b-lið 1. mgr. 5. gr. laganna. Eins og atvikum þessa máls er háttað verður að telja að stefnanda hafi að lágmarki verið rétt að afla upplýsinga um tekjur lántaka og skuldastöðu að öðru leyti til þess að mat stofnunarinnar samkvæmt 1. og 2. mgr. 4. gr. laganna gæti talist forsvaranlegt.

Í þessu sambandi verður jafnframt að leggja áherslu á að skuld sú sem stofnað var til með skuldabréfinu 1. mars 2010 ber ekki með sér að vera til komin fyrir námslok lántakanda, sem fæddur er árið 1966, eins og skuldabréfið frá 17. september 1993. Stefnandi hafði því fullt tilefni til að leita upplýsinga um tekjur og fjárhag lántakandans í samræmi við reglur laga nr. 32/2009 og óskráða grundvallarreglu stjórnsýsluréttarins um rannsóknarskyldu stjórnvalda. Að mati dómsins breytir það engu um skyldu stefnanda að þessu leyti þótt ábyrgð stefnda sé sjálfskuldarábyrgð en ekki einföld ábyrgð. Án upplýsinga um greiðslugetu lántakandans hafði stefndi í reynd engar forsendur til að meta hvaða líkur væru á vanskilum skuldarinnar og þar með hvort á ábyrgð hans myndi reyna.

Af gögnum málsins verður enn fremur ekkert ráðið um það að stefnandi hafi lagt mat á aðstæður stefnda sem ábyrgðarmanns til þess að geta tekið afstöðu til þess hvort rétt væri að ráða honum frá því að undirgangast ábyrgð, eins og kveðið er á um í 3. mgr. 4. gr. laga nr. 32/2009, en stefndi var 72 ára gamall þegar hann gekkst í ábyrgðina.

Stefndi hefur í máli þessu gert kröfu um að sjálfskuldarábyrgð hans verði vikið til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, í ljósi aðstöðumunar aðila og þess að ákvæða laga nr. 32/2009 var ekki gætt.

Í samræmi við markmið laga nr. 32/2009 og þau sjónarmið sem fram koma í athugasemdum í frumvarpi til laganna og lúta meðal annars að dómum Hæstaréttar um gildi ábyrgðarskuldbindinga samkvæmt lögum nr. 7/1936 verður að telja að vanræksla á því að leggja viðhlítandi mat á greiðslugetu lántakanda og aðstæður ábyrgðarmanns geti verið meðal atvika sem falla undir 36. gr. laga nr. 7/1936 og leitt geta til þess að ábyrgðarskuldbindingu verði vikið til hliðar. Það er hins vegar forsenda þess að ákvæði 36.gr. verði beitt með þessum hætti að vanræksla á að fylgja ákvæðum 4. og 5. gr. laga nr. 32/2009 hafi haft áhrif á ákvörðun ábyrgðarmanns um að gangast í ábyrgð. Sá sem reisir kröfu á grundvelli ábyrgðar ber þá almennt sönnunarbyrði fyrir því að vanrækslan hafi ekki haft áhrif.

Af gögnum málsins verður ráðið að sjálfskuldarábyrgðin sem stefndi tókst á hendur var ætlað að vera til tryggingar skuldabréfi sem gefið var út í tilefni af vanskilum sonar hans á námsláni hjá stefnanda, en skuldabréf til tryggingar því láni var gefið út 17. september 1993. Stefndi tókst á hendur sjálfskuldarábyrgð fyrir greiðslu þess láns allt að 2.300.000 kr. miðað við vísitölu 3412. Þetta lán var síðan gjaldfellt miðað við 22. nóvember 2008 vegna verulegra vanskila skuldara og námu eftirstöðvar þess þá 1.290.291 kr. Með stefnu, dags. 24. mars 2009 höfðaði stefnandi mál á hendur lántakanda og stefnda sem ábyrgðarmanni. Útivist varð af hálfu stefndu í málinu og með áritun dómara 14. apríl 2009 varð stefnan aðfararhæf, sbr. 113. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Samkvæmt því sem að framan er rakið er ekki annað að sjá en að sjálfskuldarábyrgðin sem stefndi gekkst undir 1. mars 2009 hafi verið lögð fram í því skyni að tryggja greiðslur á grundvelli skuldabréfs sem kom í stað eldri skuldar sonar hans og hans sjálfs við lánasjóðinn og þegar hafði verið gjaldfelld og stefndi var dæmdur til að greiða 14. apríl 2009. Í ljósi þessara atvika verður því ekki talið að vanræksla stefnanda á að kanna fjárhagslega hagi lántakanda og getu hans sjálfs til að takast ábyrgðarskuldbindinguna á herðar hafi skipt sköpum um þá ákvörðun stefnda að gangast í ábyrgð.

Í samræmi við framangreint verður ekki hjá því komist að fallast á kröfur stefnanda í málinu um að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 1.594.194 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 27. desember 2013 til greiðsludags, en þá var einn mánuður liðinn frá því að stefndi var krafinn um greiðslu skuldarinnar, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Í samræmi við 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, er rétt að málskostnaður falli niður.

Dómsorð:

Stefndi T-kk-nf T-kk-nf, kt. 251138-2149, greiði stefnanda, Lánasjóði íslenskra námsmanna 1.594.194 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 27. desember 2013 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

K-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf