S-7399/2019

Mál þetta, sem dómtekið var 20. maí sl., höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu með ákæru 17. desember 2019 á hendur: „ A, kt. 000000- 0000, [...], fyrir eftirtalin hegningar-, umferðar- og fíkniefnalagabrot:

1. Brot í nánu sambandi með því að hafa, sunnudaginn 10. desember 2017, veist með ofbeldi að maka sínum, B, kt. 000000- 0000, í kjallaraíbúð að [...]í Reykjavík, hrint henni í gólfið, tekið um hár hennar og slegið andliti hennar ítrekað í gólfið þar sem hún lá á maganum, slegið hana nokkrum höggum í andlit, tekið um hár hennar og dregið hana um íbúðina, allt með þeim afleiðingum að B hlaut eymsli í hársverði, roða ofan og aftan til á hnakka, bólgu og roða á bak við vinstra eyra, mar í kringum vinstra auga og yfir kinn og nefi, mar yfir hægra augnloki, eymsli kringum augntóft vinstra megin, vinstra kinnbeini og vinstri kjálka, mar á efri vör vinstra megin, roða á vinstra ytra eyra, yfirborðs roðabletti á brjóstbaki og mjóbaki, eymsli og marblett yfir vinstri mjaðmakambi, yfirborðsmarbletti á báðum handleggjum, mar á vinstra hné og minniháttar áverka neðan hægra hnés.

Mál nr. 007-2017-76146

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Fíkniefnalagabrot með því að hafa, á þeim tíma er greinir í 1. tl., haft í vörslum sínum 22,55 gaf maríhúana, sem fannst við húsleit lögreglu og lagt var hald á.

Mál nr. 007-2017-76146

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

3. Fíkniefnalagabrot með því að hafa, þriðjudaginn 19. febrúar 2019, haft í vörslum sínum, í sölu- og dreifingarskyni, 18,56 gaf maríhúana í bifreiðinni [...] að [...] í Reykjavík, sem fannst við leit lögreglu og lagt var hald á.

Mál nr. 007-2019-9383

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

4. Umferðarlagabrot með því að hafa, mánudaginn 1. júlí 2019, ekið bifreiðinni [...] undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði mældist 2,39‰) um Reykjanesbraut í Kópavogi, við Smáralind, uns lögregla stöðvaði aksturinn.

Mál nr. 007-2019-41111

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr., 45. gr., sbr. 100. gr., umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og sviptingar ökuréttar, skv. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Jafnframt er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að sæta upptöku á 41,11 gaf maríhúana samkvæmt heimild í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, sbr. 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001. Þess er ennfremur krafist að ákærði verði dæmdur til að sæta upptöku á 53.500 kr. og 95 evrum sem lögregla haldlagði, sem er ætlaður ágóði af sölu fíkniefna, skv. 7. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og Nokia farsíma (munur nr. 485971), sem ákærði notaði við sölu ávana- og fíkniefna, samkvæmt heimild í 1. mgr. 69. gr. a. almennra hegningarlaga nr.19/1940.“

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af 1. lið ákæru en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa og þá einnig vegna 2- 4. liðar ákæru. Þá krefst hann þess að kröfu um upptöku á fjármunum og farsíma verði hafnað. Loks krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Aðalmeðferð málsins hófst 6. mars sl. og stóð til að henni yrði fram haldið 27. mars sl. en því þinghaldi var frestað utan réttar vegna þeirra takmarkana sem þá voru á starfsemi dómstólsins sökum samkomubanns stjórnvalda og farsóttar.

I

Málsatvik

Samkvæmt rannsóknargögnum barst lögreglu tilkynning um hávaða og læti frá íbúð að [...], sunnudaginn 10. desember 2017, og lék grunur á að um væri að ræða heimilisofbeldi. Við komu á vettvang vísaði nágranni á íbúð í kjallara og bárust frá henni öskur og læti. Að beiðni lögreglu opnaði brotaþoli, B, íbúðina og var hún blóðug íframan, með greinilega áverka á andliti og í uppnámi. Ákærði var við hlið hennar og var hann einnig blóðugur auk þess sem blóð var sjáanlegt á gólfi íbúðarinnar. Ákærði var æstur og reiður og var hann handtekinn á vettvangi. Reyndi hann að ræða við brotaþola á [...]áður en hann var færður á brott. Þá sagði hann að brotaþoli hefði ráðist á sig og að skurður fyrir framan hægra eyra hans væri af hennar völdum. Myndir voru teknar af ákærða á lögreglustöð og má þar sjá skurðinn auk bólgu framan við eyrað. Þá mátti sjá rauðan flekk hægra megin og aftan til á hálsi ákærða.

Rætt var við brotaþola á vettvangi og sagði hún ákærða hafa komið heim og hefði hann verið mjög æstur og farið að ásaka hana um alls konar hluti og verið mjög afbrýðisamur. Hann hefði öskrað á hana og hún þá slegið hann utan undir með handarbakinu og teldi hún að hringur sem hún var með hefði rispað hann til blóðs. Hann hefði þá kýlt hana ítrekað og teldi hún að það hefði verið „alveg fimmtán sinnum“. Hún hafi endað í gólfinu og ákærði þá rifið í hárið á hnakka hennar og keyrt andlit hennar ítrekað í gólfið. Áður en lögregla kom hefði hún verið þess viss að hann væri að fara að drepa hana og einnig hefði hann sagt við hana rétt áður: „Unfortunately, you have todie now.“ Brotaþoli var flutt á slysadeild til aðhlynningar og voru þar teknar myndir af áverkum hennar sem liggja fyrir í málinu.

Sama dag gaf brotaþoli skýrslu hjá lögreglu þar sem hún var stödd á slysadeild og lýsti hún upphafi átakanna á sama hátt og hér að framan er haft eftir henni. Þá sagði hún að ákærði hefði orðið mjög æstur þegar hann sá farið á andliti sínu og þá tekið um hár hennar og fellt hana í gólfið og slegið andliti hennar í gólfið þar sem hún lá þar á maganum. Hann hafi lyft höfðinu þannig að brjóstkassi hennar snerti ekki gólfið og síðan slegið höfðinu í gólfið, a. m. k. fimm sinnum, þar sem blóðbletturinn var á gólfinu. Brotaþoli kvaðst síðan hafa staðið upp en þá hefði ákærði slegið hana tvisvar til þrisvar sinnum þunghögg í hægra gagnaugað með krepptum hnefa. Ákærði hefði síðan sky rptí hár hennar og tekið um það og dregið hana eftir gólfinu, fjórum sinnum fram og til baka, og hefði hún við þetta lent á húsgögnum. Eftir þetta hefði hún staðið upp en ákærði þá tekið aftur um hár hennar og slegið höfði hennar í eldhússkáp tvisvar til þrisvar sinnum og loks hætt að beita hana ofbeldi þegar lögregla var komin inn í íbúðina. Hún kvaðst telja að þessi atvik hefðu gerst á tíu til fimmtán mínútum. Hún hefði öskrað á hjálp og upplifað sig í lífshættu. Þegar ákærði var handtekinn hefði hann sagt við hana: „Leiðinlegt að ég náði ekki að drepa þig.“ Brotaþoli kvaðst hafa verið í sambandi við ákærða í um sex mánuði ogvera það enn.

Vitnið C gaf skýrslu hjá lögreglu 5. nóvember 2019 og kvaðst hann hafa umrætt sinn heyrt ólæti frá íbúð ákærða og brotaþola, en hann búi í íbúð fyrir ofan þau. Þau hefðu byrjað að rífast og hefði þetta stigmagnast og þau verið farin að henda hlutum. Einnig hefði hann heyrt að ákærði var farinn að vera ofbeldisfullur gagnvart brotaþola. Það hefðu augljóslega verið líkamleg átök og hannhefði heyrt að brotaþoli tók við einhverju eins og höggum og það hljómaði eins og hann væri að henda henni til. Kvaðst vitnið skilja dálítið í [...]og hefði hann heyrt brotaþola segja „hættu“ og „gerðu það“.

Skýrsla var tekin af ákærða daginn eftir að atvik gerðust, 11. desember. Hann sagði þau hafa verið heima að drekka og hefðu þau verið nokkuð ölvuð og myndi hann lítið eftir því sem gerðist. Brotaþoli hefði slegið hann þungt högg aftan frá, líklega með pönnu. Sjálfur hefði hann ekkert gert við brotaþola en hún hefði verið mjög æst og öskrað á hann. Síðan hefði lögreglan komið og handtekið hann. Taldi ákærði að blóð í í búðinni væri líklegast úr honum. Kvaðst hann ekki geta útskýrt áverka brotaþola og sagði að það eina sem hann hefði gert hefði verið að ýta henni frá sér til að verja sig og hefði hún þá fallið í rúmið.

Sama dag undirritaði ákærði yfirlýsingu þar sem hann skuldbatt sig til að nálgast ekki brotaþola eða vera í samskiptum við hana á annan hátt til 8. janúar 2018, auk þess sem honum voru þá kynnt ákvæði laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Kröfu brotaþola um að ákærða yrði gert að sæta nálgunarbanni gagnvart henni var hafnað 12. desember 2017 þar sem lagaskilyrði voru ekki talin vera uppfyllt.

Fyrir liggur vottorð D læknis, dagsett 6. janúar 2018, sem skoðaði brotaþola við komu á slysadeild. Þar kemur fram að brotaþoli sé [...] og að rætt hefi verið við hana með aðstoð túlks. Hún hefði komið á slysadeild um klukkustund eftir að atvik áttu sér stað og sagt að hún hefði orðið fyrir líkamsárás af hálfu kærasta síns. Þar er bókuð eftir henni eftirfarandi frásögn hjá lækni:

Að hennar sögn voru þau að rífast. Hún sagði lækni að hann hafi haft um sig mörg ljót orð og kvaðst hún hafa reiðst og sló til hans með hendi þar sem hún ber hring og mun hringurinn hafa sært hann sári við gagnaugað. Hún sagði hann þá hafa reiðst mikið, tók í hár hennar og felldi hana og barði andlit hennar og höfuð ofan í gólf ítrekað. Einnig veitti hann henni nokkur hnefahögg báðum megin í andlit og sagði hún hann hafa dregið sig á hárinu fram og til baka um gólfið og við það rakst hún í húsgögn og skall höfuð ítrekað aftur ofan í gólf. Hún sagði að hann hefði hrækt á höfuð hennar. Þá sagðist hún hafa rekist í eldhúsinnréttingu þegar hann tók aftur í hár hennar og barði höfði hennar utan í skáp eða hillu. Hún sagði einnig að hann hafi tekið um handleggi á sér. Í þessum átökum hlaut hún fyrst og fremst áverka á andlit og höfuð en einnig marbletti á handleggi og neðri útlimi. Hún kvaðst hins vegar ekki vera viss um hvernig hún hlaut útlima áverkana, að hluta til líklega við að rekast í en einnig var hún dregin. Hún kvaðst ekki hafa misst meðvitund við árásina en segir að á tímabili hafi hún haft þokusjón og var mjög skelkuð og hrædd. Einnig var hún með mikinn höfuðverk og var greinilega mjög brugðið við þessi átök.

Í vottorðinu segir að við skoðun hafi brotaþoli reynst vera með eymsli í hársverði, mest hægra megin á hvirfli, og einnig roða ofan og aftan til á hnakka. Hún hafi verið rjóð í augum og með bólgu og roða bak við vinstra eyra. Þá hafi hún verið með greinileg áverkamerki í andliti eftir ítrekuð högg á andlit, mar, einkum í kringum vinstra auga og yfir kinn og nef, minna mar yfir hægra augnloki, eymsli kringum augntóft vinstra megin, yfir kinnbeini og neðri kjálka vinstra megin og hafi hún fundið til í efri og neðri kjálka vinstra megin. Þáhafi brotaþoli verið með yfirborðsroðabletti hér og þar á brjóstbaki og mjóbaki, yfir vinstri mjaðmar kambi framanverðum hafi verið væg eymsli og örlítill marblettur, yfirborðsmarblettir á báðum handleggjum, aðallega aftan til á hægri upphandlegg, en minni blettir í kringum hægri olnboga og minniháttar yfirborðsáverkar á vinstri griplim aftanverðum. Á vinstra hné hafi verið mar og minniháttar áverki á hægri ganglim neðan hnés. Þá segir í vottorðinu að um hrottalega árás hafi verið að ræða þar sem brotaþoli hafi hlotið ítrekuð högg á andlit og höfuð.

Þá liggur fyrir skýrsla tæknideildar um skoðun á vettvangi, sem inniheldur m. a. ljósmyndir af vettvangi, og koma þar fram að ummerki sem bent gætu til þess að átök h efðuátt sér staðí íbúðinni.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði sagði í framburði sínum fyrir dómi að hann og brotaþoli, B, hefðu búið saman þegar atvik gerðust í desember 2017 og hefðu þá verið búin að vera saman í um sex mánuði. Þau hefðu verið í sambandi síðan þá með hléum og ættu saman nokkurra mánaða gamalt barn. Þau hefðu verið tvö í íbúðinni og verið bæði mjög ölvuð og verið að rífast. Hefði brotaþoli slegið hann aftan á höfuðið þegar hann sneri baki í hana. Kvaðst hann ekki vita hvernig hún hefði slegið hann eða hvort hún hefði þá notað einhvern hlut. Strax í kjölfar þess hefði hann ýtt við henni þannig að hún datt á skáp. Hann viti ekki hvernig hún lenti, en haldi að hún hafi lent aftur fyrir sig á skápnum og fengið áverka við það. Hann hefði síðan reynt að halda henni á gólfinu og þá setið á baki hennar en myndi ekki hvort hann hefði sett hnéð í bak hennar. Þá hefði hann haldið höndum hennar með sínum höndum. Hún hefði verið mjög „agressív“ og reynt að standa upp og við það hefði hún slegið höfðinu í gólfið þar sem hún lá á maganum. Hún hefði reynt að rífa sig frá og þá lent með andlitið í gólfinu og hefði það gerst oftar en einu sinni en hann myndi ekki hve oft, og hún hefði allan tímann verið að reyna að standa upp. Þegar hann sá að hún var að skella höfðinu í gólfið hefði hann tekið hana upp og sett hana á rúmið. Þegar lögregla kom hefði hann haldið henni í rúminu og hún verið öskrandi. Sagði ákærði að hann hefði verið hræddur um að hún mundi ráðast á sig aftur og því haldið henni og hefði hann talið sig vera að verjast árás frá henni. Ákærði kvaðst ekki muna hvort brotaþoli hlaut áverka eftir þetta eða hafi orðið blóðug eða hvort það blæddi úr honum. Kvaðst hann ekki vita hvort brotaþoli hefði verið með einhverja áverka áður en þetta gerðist. Hún hefði verið bólgin um augun eftir grát eftir að hafa lent í bílslysi daginn áður en hann vissi ekki hvort hún hefði hlotið áverka í slysinu. Lögreglan hefði síðan komið og handtekið hann og kvaðst ákærði hafa sjálfur opnað fyrir lögreglu. Þá kvaðst hann ekki muna hvort þau hefðu sagt eitthvað hvort við annað á meðan á þessu stóð en hann hefði ekkert sagt við brotaþola eftir að lögregla var komin. Ákærði kvaðst viðurkenna að hafa hrint brotaþola á skáp og að hafa haldið henni í gólfinu en hún hefði sjálf veitt sér áverka á andliti með því að skella sér í gólfið. Þá neitaði ákærði því að hafa slegið brotaþola í andlitið með höndunum og að hafa dregið hana um íbúðina á hárinu.

Ákærði kvaðst ekki hafa leitað til læknis vegna áverka eftir höggið frá brotaþola en hann hefði við það fengið áverka aftan á höfuðið, skurð og marbletti. Ákærði kvaðst telja að brotaþoli hefði hlotið alla þá áverka sem greinir í ákæru eftir þessi samskipti þeirra. Ákærða var sýnd mynd sem tekin var af honum eftir að atvik gerðust og sagði hann rauða blettinn vera blóðkám eftir höggið frá brotaþola eða blóðkám eftir sig. Kvaðst ákærði muna eftir að hafa fengið lítinn skurð og bólgu fyrir framan eyra eins og sæist á framlagðri mynd af honum og væru þetta þeir áverkar sem hann hlaut við fyrsta höggið frá brotaþola.

Þá voru bornar undir ákærða myndir sem lögregla tók á vettvangi. Sagði hann að þar mætti sjá að íbúðin hefði verið í rúst eftir atvikið og að andlit brotaþola þegar hún lá á gólfinu hefði verið þar sem blóðblettur var á gólfi. Ákærði sagði að þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu daginn eftir hefði hann enn verið nokkuð ölvaður eða a. m. k. ekki liðið vel og þá munað lítið eftir því sem gerðist en hann myndi það betur nú. Þegar borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu kvaðst hann þá hafa haldið að brotaþoli hefði slegið hann með pönnu. Það hefði verið hans tilfinning en hann hefði ekki séð það. Þá var borinn undir hans sá framburður hans að blóð á gólfi væri úr honum og kvaðst ákærði þá ekki muna hvað hann sagði þá og ekki vita hvort þetta væri rétt eftir honum haft. Þá kvaðst hann ekki muna eftir að hafa sagt að hann hefði ýtt brotaþola frá sér þegar hann var að verja sig og hún þá fallið í rúmið. Hann myndi nú að hún hefði þá fallið á skáp. Skápurinn sem hún féll á væri sá sem sjónvarpið var á og hefði hún fallið framan á hann en meira til hægri. Borin var undir ákærða mynd af blóðkámi á hægri hlið skápsins, séð að framan, og kvaðst ákærði ekki vita hvernig það væri tilkomið en telja að brotaþoli hefði lent meira framan á honum.

Vitnið B, brotaþoli, sagði að þau ákærði hefðu búið saman í íbúðinni þegar atvik gerðust og þá verið búin að vera saman í um sex mánuði. Þau séu búin að búa saman með hléum síðan þetta gerðist og búi nú sama og eigi saman barn. Þau hafi verið tvö ein í íbúðinni, ölvuð, og verið að rífast þegar atvik gerðust en hún muni ekki um hvað. Hún hefði slegið ákærða í andlitið og kvaðst ekki halda að hún hefði barið hann með hlut og vissi ekki hvort ákærði hlaut við þetta áverka. Höggið hefði lent einhvers staðar á andliti hans og kvaðst hún ekki telja að hann hefði dottið við það eða rekist í eitthvað. Hann hefði strax í kjölfarið hrint henni þannig að hún datt í gólfið. Hún muni ekki hvernig hún lenti en teljiað hún hafi endað á maganum og höfuð hennar þá slegist nokkrum sinnum í gólfið þegar hún reyndi ítrekað að standa upp og þannig hafi hún hlotið nokkur högg framan á andlitið. Á meðan hafi ákærði haldið um hendur hennar fyrir aftan bakið á henni svo hún myndi ekki standa upp en hún muni ekki hvort hann var ofan á henni. Hún hefði síðan staðið upp og þau tekist á og hann hrint henni þannig að hún rak höfuðið í kommóðuna og kvaðst hún halda að andlitið hefði lent á kommóðunni. Hún hefði í kjölfar þess dottið í gólfið í annað sinn og reynt að standa upp og þá slegið höfðinu nokkrum sinnum í gólfið. Kvaðst hún halda að hún hefði legið á bakinu og höfuðið aftanvert hefði slegist í gólfið þegar hún reyndi að standa upp, a. m. k. hefði henni verið illt þar. Eftir að hún stóð upp hefðu verið átök á milli þeirra sem hún myndi ekki hvernig voru. Nánar aðspurð kvaðst hún hafa reynt að standa upp en ákærði hefði haldið henni og hrint henni á rúmið og haldið henni þar til lögregla kom. Brotaþoli kvaðst ekki muna hvort hún hefði sagt eitthvað við ákærða á meðan á þessu stóð eða hvort hann hefði sagt eitthvað við hana. Dyr íbúðarinnar hefðu verið opnar og hefði lögregla komið inn í íbúðina án þess að opnað væri fyrir henni.

Brotaþoli kvaðst hafa hlotið áverka á andliti, skurð á vörum og við auga, og einnig hefði henni verið illt aftan á höfðinu. Áður en þetta gerðist hefði hún enga áverka verið með. Hún hefði lent í bílslysi daginn áður og verið uppnámi eftir það en ekki hlotið áverka. Aðspurð hvort hún hefði óttast um líf sitt á meðan á átökunum stóð sagðist hún halda ekki, hún hefði verið búin að drekka nokkra bjóra, þau hefðu bæði verið æst og slegist. Brotaþoli kvaðst hafa verið með eymsli í hársverði eftir þetta en ekki muna eftir því að hár hefði losnað. Brotaþola voru sýndar myndir sem teknar voru af áverkum hennar eftir að atvik áttu sér stað og kvaðst þá hal da að þeir væru vegna átakanna og að þeir áverkar sem lýst er í ákæru væru vegna þessara atvika. Þá voru henni sýndar myndir sem teknar voru á vettvangi og sagði hún að blóðið sem þar sæist á gólfi væri úr sér. Brotaþoli sagði ákærða ekki hafa slegið höfði hennar í gólfið og kvaðst hún hafa upplifað atvik frekar sem slagsmál en líkamsárás. Hún sagði það koma fyrir að þau slægjust en ekki vita hvort aflsmunur væri á þeim tveimur eða hvort hún réði við ákærða. Síðar breytti hún framburði sínum að því leyti að hún sagði að þau hefðu ekki slegist nema þarna.

Brotaþoli kvaðst muna eftir að hafa gefið skýrslu hjá lögreglu 10. desember. Var henni kynnt að þar væri haft eftir henni að ákærði hefði verið afbrýðisamur og kallað hana ýmsum nöfnum og kvaðst brotaþoli ekki muna eftir því og ekki vita hvort þetta væri rétt haft eftir henni. Þá var henni kynnt að hjá lögreglu hefði hún sagt að hún hefði slegið ákærða með handarbaki í andlitið og sagði brotaþoli að það gæti verið og væri það þá höggið sem hún lýsti í upphafi átakanna og verið gæti að hún hefði sagt að ákærði hefði við höggið fengið klórfar. Brotaþola var kynnt að í skýrslu hennar hjá lögreglu væri haft eftir henni að ákærði hefði orðið æstur þegar hann sá far í andliti sínu og tekið um hár hennar og fellt hana í gólfið. Sagðist brotaþoli ekki muna eftir því að þetta hefði gerst með þessum hætti og sagði hann ekki hafa tekið um hár hennar. Þá sagði hún ákærða ekkihafa slegið andliti hennar í gólfið á meðan hún lá á gólfinu á maganum eins og haft væri eftir henni þar. Aðspurð sagði brotaþoli að hún gæti þó hafa sagt þetta svona. Aðspurð um misræmi í framburði hennar fyrir dómi og hjá lögreglu kvaðst hún hafa verið í sjokki þegar hún gaf skýrslu sína hjá lögreglu og atvik hefðu fyrst rifjast upp fyrir henni nokkrum dögum síðar. Kvaðst hún telja að nú myndi hún atvik betur en í desember 2017. Aðspurð um þann framburð hennar hjá lögreglu að ákærði hefði lyft upp höfði hennar og slegið því í gólfið kvaðst hún ekki muna eftir þessu. Þetta hefði gerst eins og hún lýsti fyrir dómi; hann hefði haldið höndum hennar og hún slegið andlitinu í gólfið og hefði þetta gerst á miðju gólfi þar sem blóðið. Þá var brotaþoli spurð um þann framburð sem bókaður var eftir henni í skýrslu hjá lögreglu að hún hefði staðið upp og þá hefði ákærði komið að henni og slegið hana tvisvar til þrisvar sinnum þung högg með krepptum hnefa sem hefðu lent á hægra gagnauga. Sagði brotaþoli það ekki vera rétt, hún hefði þá lent á skápnum. Hún gæti hafa lýst þessu svona hjá lögreglu en þettahefði ekki gerst svona. Þá var borinn undir hana sá framburður sem hafður er eftir henni í skýrslu lögreglu að þegar hún hefði verið að standa upp, þá hefði ákærði skyrpt í hár hennar, tekið um þaðog dregið hana eftir gólfinu, fjórum sinnum, fram og til baka, og hefði hún þá lent á húsgögnum, og sagði brotaþoli þetta ekki hafa gerst þannig. Né heldur hefði hann tekið aftur um hár hennar og slegið höfði hennar í eldhússkáp. Þá kvaðst hún ekki hafa upplifað sig í lífshættu, eins og haft er eftir henni í skýrslu lögreglu, og ekki muna hve langan tíma átök tóku eða hvort hún hefði öskrað á hjálp en telja nú að hún hefði ekki gert það. Loks var brotaþola kynnt að hjá lögreglu væri haft eftir henni að hún hefði sagt að ákærði hefði sagt við hana þegar hann var handtekinn: „Leiðinlegt að ég náði ekki að drepa þig.“ Sagði hún þá að ákærði hefði ekki sagt neitt.

Aðspurð sagði brotaþoli að þau ákærði hefðu ekki sammælst um að samræma framburð sinn fyrir dómi og ekki hafa rætt um atvik. Misræmi í framburði hennar geti skýrst af því að þegar hún gaf skýrslu hjá lögreglu var hún í sjokki og reið út í ákærða og mundi ekki nákvæmlega hvað gerðist. Einnig gæti verið að hún hefði sagtað hann hefði gert þetta af því að hún var reið og kannski sagt eitthvað hjá lögreglu sem ekki var rétt. Það sem hún hefði sagt fyrir dómi væri allt rétt og enginn hefði reynt að hafa áhrif á framburð hennar.

Vitnið lögreglumaður nr. 0000 sagði tilkynningu hafa borist frá nágranna um hávaða og læti frá íbúð og hefði verið grunur um heimilisofbeldi. Þeir hefðu komið fyrstir á vettvang og nágranni vísað þeim á íbúðina, sem var í kjallara, og hefðu þeir heyrt öskur og læti koma þaðan. Þeir hafi kynnt sig sem lögreglu á íslensku og ensku og verið tilbúnir að sparka upp dyrnar þegar þær voru opnaðar af brotaþola, sem hefði verið mjög blóðug, og hefði mikið virst hafa gengið á. Ákærði hefði verið inni í íbúðinni og veriðmjög æstur og hefðu þeir gefið honum skipun um að leggjast strax í gólfið. Hann hefði ekki hlýtt strax og því verið færður í lögreglutök og settur í gólfið og í handjárn til að tryggja öryggi á vettvangi. Á meðan þeir voru að því hefði ákærði sagt eitthvað við brotaþola á [...]sem vitnið taldi að hefði ekki verið fallegt miðað við svip hennar og hvernig hann sagði þetta, reiðilega eða ógnandi. Þeir hefðu síðan fært ákærða út í bifreið en um leið hefðu fleiri lögreglumenn komið á vettvang og þeir fært ákærða á lögreglustöð þar sem hann var vistaður. Útkallið hefði verið minnisstætt þar sem hann hefði haft þá tilfinningu að eitthvað verra hefði gerst ef þeir hefðu ekki komið að á þessum tíma. Brotaþoli hafi verið í miklu uppnámi og mjög hrædd og blóðug í andliti, blóð hafi verið á gólfi íbúðar og ákærði einnig verið blóðugur á höfði en konan augljóslega verið með meiri áverka en hann. Ákærði hefði sagt á vettvangi að brotaþoli hefði veitt sér þá áverka sem hann var með. Ákærði hefði verið mjög æstur en vitnið kvaðst ekki geta sagt til um vímuástand hans. Vitnið staðfesti að hafa ritað frumskýrslu málsins.

Vitnið D, læknir á slysa- og bráðadeild Landspítala, lýsti því að brotaþoli hefði komið með sjúkrabifreið á bráðamóttöku skömmu eftir atvik. Kvaðst hún hafa rætt við brotaþola með aðstoð túlks. Brotaþoli hefði sagst hafa verið í sambandi við ákærða í um sex mánuði. Þau hefðu verið að rífast og hann viðhaft um hana mörg ljót orð. Hún hefði þá reiðst og slegið til hans með hendi og hann við það hlotið sár á gagnauga. Við því hefði hann brugðist með því að fella hana niður í gólf og taka í hár hennar. Hún hefði lýst því að hann hefði ítrekað barið hana í höfuð og andlit og síðan dregið hana á hárinu fram og til baka um gólfið og hefði hún við það m. a. rekist í húsgögn og einnig hefði höfuð hennar skollið í gólfið. Hann hefði einnig hrækt á hana, tekið um hár hennar og barið höfði hennar utan í skáp eða hillu, rekið hana utan í eldhúsinnréttingu og tekið utan um handleggi hennar. Hún hefði aðallega fengið áverka á andlit og marbletti á útlimi og ekki misst meðvitund en orðið mjög hrædd. Áverkar hefðu aðallega sést á andliti hennar. Hún hefði verið með bólgu og mar yfir augnlokum, á kinn og munni og blætt hafði úr sári á munni. Þá hefði hún verið með eymsli víða á andliti og yfir andlitsbeinum, roða á vinstra eyra, mar á nefi og útlimum auk þess sem þar hefðu verið roðablettir eins og þar væru að koma marblettir. Áverkar á útlimum hefðu fyrst og fremst verið á hægri handlegg, nokkrir blettir á vinstri handlegg, og á neðri útlimum, frá hné og niður leggi. Hún hefði ekki reynst vera með innvortis blæðingar eða brot á höfði en áverkar á andliti verið það miklir og brotaþoli kvartað undan verkjum í kjálka, að vitnið hefði talið nauðsynlegt að taka mynd af höfði. Kvaðst vitnið telja að áverkar brotaþola væru í samræmi við lýsingu hennar á atvikum. Þá hefðu áverkarnir verið nýtilkomnir þegar vitnið skoðaði brotaþola og samræmdust þeir því að hún hefði skoðað brotaþola um klukkustund eftir útkall lögreglu. Kvaðst vitnið telja að sú aðferð að berja höfði brotaþola í gólfið hefði getað valdið alvarlegum áverkum en það færi eftir því hversu mikil orka færi í höggið, hversu harkalega höfðinu væri barið í gólfið, en hún hefði ekki verið með stórar markúlur á hnakka. Höfuðkúpan sé sterkasta beinið og þurfi mikið högg til að þar komi áverkar. Þá sagði vitnið að það hefði mátt koma fram í vottorði hennar hvaða hluta höfuðsins var barið í gólfið. Brotaþoli hefði sagt ákærða hafa veitt sér hnefahögg á andlit og taldi vitnið að þeir áverkar sem hún var með þar gætu verið af þeim sökum. Sagði vitnið að það hefðu verið mistök að spyrja brotaþola ekki hvort áverkar á andliti hefðu komið vegna þess að það hefði rekist í gólfið. Það gæti vel stemmt við hluta áverkann a þar en ekkiværi útilokað að hluti þeirra hefði komið við þaðað hún féll á skáp. Brotaþoli hefði verið með eymslasvæði uppi á hvirflinum og eymsli þar í hársverði. Það gæti einnig komið heim og saman við það að hún hefði verið dregin á hárinu. Lýsing á eymslum væri byggð á frásögn brotaþola en einnigh efði sést roðasvæði í hársverði. Þá sagði vitnið að hárlos gæti verið afleiðing þess að viðkomandi væri dreginn á hárinu. Hún hefði ekkert skráð um að brotaþoli hefði verið með hárlos við skoðun og sagði að það gæti hafa gleymst að kanna það. Eymsli gætu einnig verið vegna þess að það hefði verið togað í hár hennar. Vitnið kvaðst hafa skilið brotaþola svo að hún hefði ekki einungis verið hreyfð til með því að toga í hár hennar heldur hefði einnig verið tekið í handleggi hennar og hún dregin þannig. Mögulegt sé að taka í allt hárið og hendurnar og toga án þess að hár slitni en það fari eftir hárgerð og fleira. Oftast losni hár ef fólk er dregið af mikilli hörku á hárinu en slíkt sjáist ekki endilega við skoðun.

Aðspurð hvort áverkar brotaþola á andliti gætu samsvarað því að vera eftir hnefahögg sagði vitnið að brotaþoli hefði verið með marið og bólgið nef, marbletti á augnlokum, kinnar hefðu verið mjög aumar og bólga á vör sem einnig hefði blætt úr og gæti þetta vel verið eftir hnefahögg en ekki væri útilokað að annað hefði valdið þessu. Brotaþoli hefði verið með marga áverka í andliti semhefðu ekki getað verið eftir einungis eitt högg af hvaða toga sem það var. Þá hefði brotaþoli ekki verið viss um hvernig hún hlaut áverka á útlimi en sagt að hún hefði verið dregin og mögulega rekist í eitthvað. Áverkarnir hefðu verið aftan á olnboga þar sem beinendar eru ogþeir gætu hafa rekist í. Við þessar aðstæður geti fólk „blokkerast“ og muni ekki í smáatriðum hvað gerist og hvenær. Brotaþoli hefði einnig sagt að ákærði hefði tekið á handleggjum og gæti þetta því hafa verið blanda af átaki og kreistingu og því að hún hefði rekist í. Fingraför hefðu ekki sést á útlimun en allstórir blettir sést og þeir getað komið við það að fast hefði verið tekið um útlim.

Vitninu var kynnt að brotaþoli hefði lýst því hjá lögreglu að hafa fengið högg á hægra gagnauga og sagði vitnið þá að það hefði sést að hún var með áverka á öðru hvoru gagnauganu, sem sæist á myndum, en honum hefði ekki verið lýst í vottorði. Þá hafi ekki komið fram hjá brotaþola að hún hefði lent í bílslysi daginn áður og hefði því vitnið ekki skoðað hana með tillit til þess. Þá var vitninu kynnt að brotaþoli hefði fyrir dómi lýst því svo að hún hefði legið á maganum á gólfinu og verið að losa sig úr tökum ákærða þegar andlit hennar hefði farið í gólfið og sagði vitnið að lega hennar á maganum gæti vel skýrt áverka á andliti. Þá sagði vitnið að eymsli brotaþola á höfði hefðu verið ofar en á hnakka en einnig gæti verið að láðst hefði að lýsa eymslum þar. Staðfesti vitnið vottorð sitt.

Vitnið lögreglumaður nr.0000, áður 00000, kvaðst hafa komið á vettvang ásamt öðrum lögreglumanni og hefði ætlunin verið sú að þeir kæmu öðrum til aðstoðar. Tilkynningin hefði verið óljós en talað um læti í íbúð. Þeir hefðu komið fyrstir á vettvang og íbúi í húsinu hleypt þeim inn og bent þeim á íbúð sem öskur og læti bárust frá. Þeir hefðu ekki heyrt hver var að öskra eða hvað en meira heyrt í einstaklingi sem var skrækari. Þeir hefðu bankað og kynnt sig sem lögreglumenn og tilkynnt að þeir mundu brjóta dyrnar ef ekki yrði opnað. Brotaþoli hefði síðan opnað dyrnar og hefði hún verið öll bólgin og blóðug í andlitinu, grátandi, hárið á henni úfið og blóð verið á gólfi. Fyrir aftan hana hefði ákærði staðið öskrandi og hefði mátt sjá á honum blóðkám en hann hefði ekki virst vera með áverka. Þeirra fyrsta verk hefði verið að tryggja vettvang. Þeir hafi skipað ákærða að leggjast og síðan náð að handjárna hann. Hann hefði sagt eitthvað við brotaþola og virst vera mjög reiður og æstur auk þess sem hann hafi verið mjög ölvaður og þeim gengið illa að skilja það sem hann sagði við þá á ensku. Þeir hefðu síðan farið með ákærða á lögreglustöð en aðrir tekið við vinnu á vettvangi. Hefði vitninu fundist öskur frá brotaþola vera meira eins og vegna hræðslu og þegar þeir komu hefði honum fundist brotaþoli virka hrædd, enhann vissi ekki hvort hún var ölvuð. Öskrin hefðu ekki hætt þegar þeir bönkuðu fyrst. Kvað hann sér hafa fundist það sem hann heyrði benda til þess að eitthvað alvarlegra en rifrildi væri í gangi. Kvað vitnið sig minna að brotaþoli hefði ekki öskrað eftir að þeir voru komnir inn. Ákærði hafi verið miklu æstari en brotaþoli og sagt eitthvað við brotaþola á [...]sem þeir skildu ekki. Ákærði hefði horft á hana og hreytt einhverju í hana. Kvaðst vitnið ekki hafa séð viðbrögð brotaþola. Þá sagði vitnið að óreiða hefði verið í herberginu og blóðkám á miðju gólfi. Einnig hefði blóðkám verið á ákærða, á hálsi eða kinn.

Vitnið lögreglumaður nr. 0000 kvaðst hafa farið á vettvang vegna hugsanlegs heimilisofbeldis og hefðu aðrir lögreglumenn verið komnir á undan og verið að leiða ákærða út þegar þeir komu. Þau hefðu því farið inn og hlúð að brotaþola. Blóð hefði verið á víð og dreif í íbúðinni, aðallega á gólfi, og brotaþoli verið í miklu uppnámi og erfitt verið að tala við hana en lögreglukona sem var með vitninu hefði aðallega rætt við brotaþola. Hún hafi verið með áverka í andliti, bólgin á nefi og blóðug.

Vitnið C kvaðst hafa búið í sama húsi og ákærði og brotaþoli þegar atvik gerðust, í íbúð fyrir ofan þau. Hann hefði umrætt sinn heyrt einhver óhljóð og rifrildi sem hefði stigmagnast og á endanum hefði hann heyrt öskur frá brotaþola. Taldi vitnið að ákærði hefði þá verið að slá brotaþola og hún öskrað „hættu“. Hefði vitnið þá hringt í lögreglu. Sagði vitnið að venjulega heyrðist ekki á milli íbúða nema þegar einhver hækkaði röddina. Hafi hann talið sig heyra í karli og konu og hafa vitað að í íbúðinni byggi [...]par, en sjálfur kunni hann dálítið í [...]. Hann hefði greinilega heyrt brotaþola segja „hættu“ og „nei“ á[...] og hann hefði aðallega heyrt í henni en lítið í manninum. Hefði hann talið að þetta væru einhvers konar neyðaróp sem kæmu frá konunni. Honum hefði brugðið mjög þegar hann heyrði þetta og fengið gæsahúð þegar hann heyrði í henni og verið þess fullviss að þetta væri ekki rifrildi heldur heimilisofbeldi.

Vitnið kvaðst hafa heyrt hljóð í veggjunum eins og verið væri að berja brotaþola þannig að hún lenti á einhverju, t. d. skáp eða borði, og hefði hún greinilega kastast um herbergið. Taldi vitnið að hávaðinn hefði staðið í um 30 mínútur þar til lögreglan kom, minnkað aðeins um stund og byrjað síðan aftur með sambærilegum hljóðum og neyðarópum. Hefði hann upplifað atvik svo að maðurinn væri að ráðastá konuna. Kvaðst hann hafa heyrt brotaþola taka við höggum en samt aðallega eins og hann væri að hrinda henni á húsgögn, vegg eða eitthvað annað. Hún hefði öskrað á ákærða og vitnið heyrt á röddinni þegar hún tók við höggum, heyrt að hún var að tala en kipptist svo viðog hljóðin í henni hefðu ekki hætt skyndilega heldur dregið úr þeim. Hún hefði kveinkað sér eins og eftir högg og það hefði verið „dreginn úr henni andinn“. Það hefði heyrst skarkali og hún hefði ekki hætt að öskra en það hefði verið greinilegt að hún hefði fengið högg á sig. Hann hafi dregið þessa ályktun af hljóðinu sem heyrðist frá henni.

Vitnið kvaðst einnig hafa heyrt karlmannsrödd og telja að maðurinn hefði verið að svara fyrir sig þegar þau voru að rífast. Konan hefði verið grátandi og öskrað og beðið hann að hætta. Þetta hefðu verið sársaukahljóð og hefði hún öskraði mikið. Sagði vitnið að það hefði aðallega verið ákærði sem var æstur og taldi hann ekki rétt að lýsa því sem hann heyrði sem svo að þau hefðu verið að rífast þó þau hefðu öskrað á hvort annað þar sem jafnræði hefði augljóslega ekki verið með þeim. Vitnið kvaðst ekki geta útilokað að brotaþoli hefði lamið ákærða eitthvað en sjálfur hefði hann ekkert heyrt sem benti til þess. Vitnið sagði að lögregla hefði rætt við hann á vettvangi en síðar hefði hann gefið formlega skýrslu. Þá hefði hann munað vel allt sem gerðist en þó ekki öll orðaskipti nákvæmlega. Þá hefði hann þó getað sagt meira um þau en nú fyrir dómi. Vitnið staðfesti þá skýrslu sem hann gaf vegna málsins hjá lögreglu.

Vitnið lögreglumaður nr. 0000 kvaðst hafa komið á vettvang ásamt öðrum lögreglumanni en aðrir lögreglumenn hefðu þá verið að leiða ákærða út í lögreglubifreið. Einhverjir áverkar hefðu sést á ákærða en hann hefði verið drukkinn og æstur. Þau hefðu hitt brotaþola inni í íbúðinni. Þar hefði verið blóð á gólfi og jafnvel einnig frammi eftir að ákærði var leiddur út, en vitnið minnist þess ekki að innanstokksmunir hefðu verið úti um allt. Sagði vitnið að vettvangur hafi borið þess merki að eitthvað mikið hefði gengið á. Hún hefði rætt við brotaþola á ensku og síðan ákveðið að kalla eftir sjúkrabifreið fyrir hana. Miklir áverkar hefðu sést á andliti brotaþola og hefði hún verið öll blóðug og vitninu grunað að hún væri nefbrotin. Hún hefði verið í uppnámi, grátandi og hrædd og kvartaði yfir verkjum. Fram hefði komið hjá brotaþola að ákærði hefði komið drukkinn heim og þau farið að rífast. Hún hefði þá slegið hann en hann þá ráðist á hana og fellt hana í gólfið, keyrt andlit hennar í gólfið og kýlt hana. Fannst vitninu það geta samrýmst blóði á gólfi. Þá hafi brotaþoli viðurkennt að hafa slegið til ákærða og sagt að líklega hefði ákærði hlotið rispu eftir hring sem hún var með. Vitnið kvaðst ekki muna nú eftir þeim framburði brotaþola að ákærði hefði kýlt hana fimmtán sinnum en telja að um nokkur skipti hefði verið að ræða samkvæmt framburði hennar. Einnig hefði ákærði viðhaft líflátshótanir sem vitnið myndi ekki lengur hvernig voru. Þá kvaðst vitnið ekki hafa kynnt brotaþola réttarstöðu vitnis vegna þess uppnáms sem hún var í né heldur rétt hennar sem maka vitnis, enda hefðu tengsl þeirri ekki verið komin skýrt fram á þessum tíma.

Vitnið lögreglumaður nr. 0000 kvaðst hafa verið á bakvakt í tæknideild og hefði verið óskað eftir honum á vettvang vegna líkamsárásar, til að skoða vettvang og taka ljósmyndir. Íbúðin hefði verið snyrtileg fyrir utan það að einhverju hefði verið rótað til en sjá hefði mátti sæng og kodda á gólfi. Þá hefði verið blóð á gólfi, vegg, kommóðu, í rúmfötum og í rúmi og einnig frammi við útidyr, eins og blætt hefði úr einhverju sem fór út úr íbúðinni. Virtist honum sem eitthvað skyndilegt hefði gerst. Þá kvaðst hann ekki hafa tekið eftir hárlufsum en sagði að hann hefði líklega myndað þær ef hann hefði séð þær og tekið sýni úr þeim. Vísaði vitnið hvað þetta varðaði á þær ljósmyndir sem teknar voru á vettvangi. Þá hefði ekki verið tekið sýni úr blóði sem fannst á vettvangi og rannsakað hvort það væri úr ákærða eða brotaþola. Sjálfur hefðihann skráð í skýrslu sína að það væri úr brotaþola en hefði haft það eftir rannsakara. Vitnið staðfesti rannsóknar-og myndaskýrslu sem hann vann vegna málsins.

III

Niðurstaða

Ákærði hefur fyrir dómi skýlaust játað að hafa framið brot þau sem honum eru gefin að sök í 2., 3. og 4. ákærulið. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði hefur gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í framangreindum ákæruliðum. Eru brot hans þar rétt heimfærð til refsiákvæða, þó þannig að líta verður til þess að ný umferðarlög nr. 77/2019 tóku gildi 1. janúar 2020. Í samræmi við 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verður dæmt um háttsemi ákærða í samræmi við þau bæði um refsinæmi verknaðar og refsingu. Aldrei má þó dæma refsingu nema að heimild hafi verið til þess í lögum þegar verkið var framið og ekki þyngri refsingu en orðið hefði eftir þeim lögum. Verður þannig hvað varðar háttsemi ákærða samkvæmt 4. lið ákæru litið til 1., sbr. 3. mgr., 49. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr., laga nr. 77/2019.

Ákærði er í fyrsta ákærulið ákærður fyrir brot í nánu sambandi með því að hafa, sunnudaginn 10. desember 2017, veist með ofbeldi að maka sínum, brotaþola B, hrint henni í gólfið, tekið um hár hennar og slegið andliti hennar ítrekað í gólfið þar sem hún lá á maganum, slegið hana nokkur högg í andlit, tekið um hár hennar og dregið hana um íbúðina, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut eymsli í hársverði, roða ofan og aftan til á hnakka, bólgu og roða á bak við vinstra eyra, mar í kringum vinstra auga og yfir kinn og nefi, mar yfir hægra augnloki, eymsli kringum augntóft vinstra megin, á vinstra kinnbeini og vinstri kjálka, mar á efri vör vinstra megin, roða á vinstra ytra eyra, yfirborðs- roðabletti á brjóstbaki og mjóbaki, eymsli og marblett yfir vinstri mjaðmar kambi, yfirborðsmarbletti á báðum handleggjum, mar á vinstra hné og minniháttar áverka neðan hægra hnés. Í ákæru er brot ákærða talið varða við 1. mgr. 218. gr. bí almennum hegningarlögum nr. 19/1940.

Fyrir liggur að ákærði og brotaþoli voru í sambúð þegar atvik gerðust og höfðu þá búið saman í um hálft ár. Síðan þá hafa þau að eigin sögn búið saman með hléum og þau bjuggu saman þegar aðalmeðferð málsins fór fram og eiga saman eitt barn.

Ákærði neitar sök og krefst þess að verða sýknaður þar sem ákæruvaldinu hafi ekki tekist sönnun um aðhann hafi framið brot það er greinir í 1. ákærulið. Verði ekki áþað fallist er af hálfu ákærða á því byggt að háttsemin hafi verið honum refsilaus á grundvelli neyðarvarnar og loks að við ákvörðun refsingar ákærða verði litið til þess að atvik hafi gers tí áflogum milli ákærða og brotaþola.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. sömu laga skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Ef vitni ber á annan hátt fyrir dómi en hjá lögreglu er dómara heimilt samkvæmt 1. og 2. mgr. 109. gr. laganna að taka tillit til þess sem fram kemur í lögregluskýrslu ef hann telur breyttan framburð fyrir dómi ótrúverðugan en sakfelling verður hins vegar ekki reist á skýrslugjöf hjá lögreglu einni og sér.

Ákæra málsins byggist í meginatriðum á þeim framburði sem brotaþoli gaf hjá lögreglu 11. desember 2017, daginn eftir að atvik gerðust, og styðst lýsing þeirra áverka sem hún er talin hafa hlotið við árásina við framlagt læknisvottorð sem að framan er rakið. Fyrir dómi breytti hún framburði sínum í verulegum atriðum.

Ákærði gaf einnig skýrslu hjá lögreglu daginn eftir að atvik gerðust. Neitaði hann þá alfarið að hafa veist að brotaþola en sagði hana hafa slegið sig þungt högg. Ákærði breytti einnig framburði sínum verulega fyrir dómi. Sagði hann brotaþola hafa slegið sig og í kjölfar þess hefði hann ýtt við henni þannig að hún datt á skáp og í gólfið og hlaut við það einhverja áverka. Á gólfinu hefði hann reynt að halda henni og þá setið á baki hennar þar sem hún lá á maganum. Hún hefði þá verið mjög „agressív“ og ítrekað reynt að rífa sig frá og við það hefði andlit hennar lent í gólfinu. Framburður brotaþola fyrir dómi var í samræmi við þennan framburð ákærða fyrir utan þaðað ákærði hefði, eftir að hún veitti honum högg, dottið beint í gólfið. Hún bar einnig um það að eftir að hún losnaði og náði að standa upp hefðu þau tekist á og ákærði þá hrint henni þannig að hún lenti á kommóðu. Þá hefði hún lent aftur á gólfinu en í það sinn hefði hún legið á bakinu og höfuð hennar þá ítrekað slegist í gólfið þegar hún reyndi að standa upp en ákærði hefði einnig þá haldið henni. Hann hefði síðan hent henni í rúmið þar sem hann hefði haldið henni þangað til lögregla kom. Staðfesti hún að hafa enga áverka verið með áður en þetta gerðist og taldi að um átök hefði verið að ræða milli sín og ákærða.

Við mat á framburði brotaþola þarf að líta til þeirra nánu tengsla sem eru á milli hennar og ákærða, en þau eru í sambúð, sbr. lokamálslið 7. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008. Þá var í frumskýrslu lögreglu bókaður framburður brotaþola á vettvangi. Samkvæmt framburði lögreglumannsins sem skráði þann framburð var henni m. a. ekki kynnt staða sín sem vitnis og sambúðarkonu ákærða, sbr.65. og 117. gr. laga nr. 88/2008, auk 118. gr. sömu laga. Verður því ekki litið til þessarar bókunar við mat á framburði hennar.

L jóst er að framburður ákærða og brotaþola fyrir dómi var að sumu leyti líkari en var hjá lögreglu, ákærði lýsti að hluta þátttöku sinni og brotaþoli dró mjög úr fyrri lýsingum sínum á árás ákærða. Brotaþola og ákærða ber saman um að upphaf atvika hafi verið það að þau hafi verið ölvuð og farið að rífast og það leitt til þess að brotaþoli lamdi ákærða í höfuðið, en ekkert er fram komið sem styður það að hún hafi lamið hann með áhaldi. Þá ber þeim einnig saman um að viðbrögð ákærða við þessu hafi verið að hrinda brotaþola en þeim ber ekki saman um það hvort hún hafi þá lent í gólfinu eða á húsgagni og síðan í gólfinu, og einungis um framvindu atvika að hluta til frá því tímamarki. M eð framburði brotaþola fyrir dómi eru þó ekki komnar fram skýringar á öllum þeim áverkum sem hún reyndist vera með og dómurinn telur að skýrðir hafi verið með fullnægjandi hætti í framburði hennar hjá lögreglu. Brotaþoli sagði fyrir dómi að sá framburður sem hún gaf hjá lögreglu hefði verið að einhverju leyti rangur enda hefði hún þá verið mjög reið út í ákærða og í áfalli og hefði ekki munað nákvæmlega hvað gerðist.

Framburður vitnisins C er skýr hvað það varðar að hann mat það svo af þeim hljóðum sem hann heyrði frá íbúð ákærða og brotaþola að þar væri verið að ráðast á kvenmann. Fyrir liggur framburður þeirra lögreglumanna sem fyrst komu vettvang um að enn hefðu heyrst öskur og læti frá íbúðinni þegar þeir nálguðust hana, og er það í samræmi við framburð vitnisins C. Af málsgögnum og framburði framangreindra lögreglumanna má ráða að blóð var á gólfi og munum í íbúðinni þegar þeir komu á vettvang. Verður þetta talið til marks um að átök eða árás hafi átt sér stað þar. Einnig kom fram hjá lögreglumönnunum að ákærði hefði verið æstur og sagt eitthvað við brotaþola sem hefði, miðað við hegðun ákærða og viðbrögð brotaþola, getað verið einhvers konar hótun, eins og brotaþoli bar um í skýrslu sinni hjá lögreglu. Þá hefði brotaþoli virst vera hrædd og með mikla áverka og þess vegna verið ákveðið að færa hana á slysadeild, en ákærði hefði verið með blæðandi sár á höfði og eyra. Staðfesta framangreindir framburðir að brotaþoli hafi átt undir högg að sækja í samskiptum sínum við ákærða.

Skýring brotaþola og ákærða á því að brotaþoli hefði sjálf veitt sér áverka með því að slá andliti sínu í gólfið á meðan ákærði hélt henni á maganum í gólfinu er að mati dómsins fjarstæðukennd og einnig að hún hafi á sama hátt, þegar hún lá á bakinu, slegið hnakkanum í gólfið og við það hlotið áverka. Við þetta mat er m. a. litið til þess að samkvæmt framburði þeirra sat ákærði ofan á henni eða hélt henni þegar hún gerði þetta, en það hefði takmarkað möguleika brotaþola til að hreyfa sig og verður því að ætla að þá hefðu hlotist mun minni áverkar. Metur dómurinn breyttan framburð brotaþola fyrir dómi ótrúverðugan. Er það ráðið af því að sá framburður sem hún gaf hjá lögreglu erí samræmi við framangreinda lýsingu lögreglumanna og vitnisins C af atvikum, eins og rakið hefur verið, auk þess sem lýsing hennar samræmist þeim áverkum sem hún hlaut samkvæmt vottorði og vætti D læknis. Þá eru skýringar brotaþola á breyttum framburði ekki trúverðugar með hliðsjón af því að á sama tíma breytti ákærði framburði sínum þannig að hann varð líkari breyttum framburði brotaþola. Loks er til þess að líta að þeir lögreglumenn sem hittu brotaþola í kjölfar atvika og framangreindur læknir lýstu því að brotaþoli hefði verið mjög hrædd, og kom fram í framburði læknisins að hún hefði óttast um líf sitt á meðan atvik áttu sér stað. Fyrir dóminum liggur upptaka af framburði brotaþola hjá lögreglu. Þá hefur brotaþoli ekki neitað því að hafa borið um atvik á þann hátt sem greinir hjá lögreglu. Vitnið D bar einnig um það fyrir dómi hvernig brotaþoli lýsti atvikum við skoðun og var það að mestu í samræmi við lýsingu brotaþola hjá lögreglu.

Framburður ákærða hjá lögreglu og einnig að mestu fyrir dómi er í ósamræmi við framangreint auk þess sem innbyrðis ósamræmi er á milli þessara framburða. Er það mat dómsins að framburður ákærða sé ótrúverðugur um annað en upphaf átakanna, þ. e. að brotaþoli hafi þá slegið hann og hann í framhaldi af því ýtt henni þannig að hún féll.

Eins og rakið hefur verið reyndist brotaþoli samkvæmt framlögðu læknisvottorði vera með þá áverka sem greinir í ákæru þegar hún kom á slysadeild í kjölfar atvika og staðfesti vitnið D að áverkarnir hefðu þá verið ferskir. Þá er ekkert fram komið sem styður það að brotaþoli hafi verið með áverka sem hún hlaut vegna umferðarslyss daginn áður. Kvaðst D hafa skilið lýsingu brotaþola þannig að ákærði hefði ekki einungis dregið hana á hárinu um íbúðina heldur um leið einnig tekið í handlegg hennar og dregið hana þannig. Kvaðst vitnið ekki minnast þess að hafa séð hárlos eða önnur ummerki um hártog utan eymsla í hnakka. Þá sagði hún að brotaþoli hefði verið með margs konar áverka á andliti sem gætu ekki verið eftir einungis eitt högg, af hvaða toga sem það væri. Einnig kom fram hjá vitninu að frekari áverkar hefðu sést á gagnauga og sæjust þeir á myndum, en þeim hafi ekki verið lýst í vottorði.

Í ljósi framangreinds er það mat dómsins að við niðurstöðu málsins verði byggt á trúverðugum framburði brotaþola hjá lögreglu sem fái stoð í þeim gögnum sem hér að framan eru rakin. Þó telur dómurinn ósannað að ákærði hafi dregið brotaþola á hárinu einu um íbúðina. Með vísan til alls framangreinds telur dómurinn nægilega sannað, þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi að öðru leyti framið það brot sem lýst er í ákæru.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b skal hver sá sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, niðja síns eða niðja núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, áa síns, eða annarra sem búa með honum á heimili eða eru í hans umsjá, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt, sæta fangelsi allt að sex árum. Ef brot er stórfellt getur það varðað fangelsi allt að sextán árum. Við mat á grófleika verknaðar skal sérstaklega líta til þess hvort þolandi hafi beðið stórfellt líkams- eða heilsutjón eða bani hlotist af. Enn fremur ber að líta til þess hvort brot hafi verið framið á sérstaklega sársaukafullan eða meiðandi hátt, hafi staðið yfir í langan tíma eða hvort gerandi hafi misnotað freklega yfirburðastöðu sína gagnvart þolanda.

Dómurinn telur óumdeilt að samband ákærða og brotaþola hafi verið þess eðlis að það falli undir 1. mgr. 218. gr. b. Hvað varðar þá háttsemi ákærða sem hér að framan hefur verið sönnuð verður til þess að líta að ákvæðið tekur til brota í nánu sambandi sem eru endurtekin eða alvarleg. Í greinargerð með ákvæðinu segir að ekki sé... útilokað að einstakt brot geti fallið undir ákvæðið ef það nær tilteknu alvarleikastigi. Minni háttar brot sem ekki ná því stigi gætu eftir sem áður varðað við vægari refsiákvæði eins og 1. mgr. 217. gr. laganna. Með þessu orðalagi er skýrt kveðið á um að þegar um er að ræða einstakt tilvik og brot hefðu ella fallið undir 1. mgr. 217. gr. þá sé ekki ætlunin að það verði almennt heimfært undir ákvæðið. Árás ákærða var harkaleg og beindist að hluta til að höfði brotaþola með ítrekuðum höggum og má telja mildi að brotaþoli hlaut ekki af alvarlegri höfuðáverka. Þá varði árásin í a. m. k. 15 mínútur og hlaut brotaþoli útbreidda áverka. Í ljósi þess og með vísan til framangreinds verður brot ákærða heimfært undir 1. mgr. 218. gr. b laga nr. 19/1940.

Þá byggir ákærði á því að um neyðarvörn hafi verið að ræða, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Bæði ákærði og brotaþoli hafa í gegnum alla meðferð málsins borið um að líkamleg átök á milli þeirra hafi hafist með því að brotaþoli sló ákærða og telst með því sannað að upphaf átakan na megi rekja til þess. Í ljósi þess sem að framan er rakið verður þó ekki talið að fyrir hendi sé það skilyrði 1. mgr.12. gr. að ákærði hafi ekki beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Né heldur eru forsendur til að líta til 2. mgr. sama lagaákvæðis. Verður því ekki á það fallist með ákærða að verkið sé honum refsilaust á grundvelli neyðarvarnar. V erður ákærði því sakfelldur samkvæmt ákæru í samræmi við það sem hér að framan var rakið.

IV

Ákærði er fæddur [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða, dagsettu 9. desember 2019, hefur hann tvisvar verið dæmdur til refsingar. Með dómi héraðsdóms 28. júlí 2014 var ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi skilorðsbundið í tvö ár vegna líkamsárásar sem talin var varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ákærði með dómi héraðsdóms 4. október 2017 dæmdur til greiðslu sektar og sviptur ökurétti vegna brots gegn 1., sbr. 2. mgr., 45. gr. aí umferðarlögum nr. 50/1987 og lögum um meðferð ávana- og fíkniefna nr. 65/1974. Þá var ákærða með viðurlagaákvörðun héraðsdóms 7. febrúar 2020 gert að greiða sekt og hann sviptur ökurétti í tvö ár frá dagsetningu viðurlagaákvörðunar vegna brots gegn 45. gr. laga nr. 50/1987 og lögum um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974. Var þá við það miðað að brot ákærða gegn 45. gr. laga nr. 50/1987 væri ítrekað í fyrsta sinn eftir uppkvaðningu dómsins frá 4. október 2017. Telst umferðarlagabrot ákærða nú vera hegningarauki vegna framangreindrar viðurlagaákvörðunar. Ákærði stóðst skilorð dóms héraðsdóms frá 28. júní 2014 og hefur hann því ekki áhrif við ákvörðun refsingar nú, sbr. 61. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Við ákvörðun refsingar ákærða er litið til þess að atlaga hans var gróf og langvarandi og beindist gegn lífi og heilsu sambúðarkonu hans og hafði alvarlegar afleiðingar fyrir líðan hennar, sbr. 1. og 3. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og 3. mgr. sömu lagagreinar. Til refsimildunar er litið til þess að ákærði viðurkenndi önnur þau brot sem hann er nú ákærður fyrir. Eins og atvikum er háttað eru ekki efni til til lækka refsingu ákærða með vísan til þess að brotaþoli hafi átt upptök að árás þó fyrir liggi að hún hafi áður slegið ákærða í kjölfar rifrildis, sbr. 2. m gr. 218. g r. c í lögum nr. 19/1940 eða líta til 4. töluliðar 1. mgr. 74. gr. sömu laga. Einnig er, ákærða til málsbóta, litið til þess langa tíma sem liðinn er frá því að atvik gerðust, en tvö ár voru liðin frá atvikum þegar ákæra var gefin út og verður ákærða ekki kennt um þann drátt sem orðið hefur á meðferð málsins. Í ljósi alls framangreinds og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá greiði ákærði sekt í ríkissjóð að fjárhæð 584.000 krónur innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja en sæti ella fangelsi í 30 daga.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru er ákærði sviptur ökurétti í tvö ár frá 7. febrúar 2022 að telja og gert að sæta upptöku á 41,11 gaf maríhúana og Nokia- farsíma (munur nr. 485971) sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins, en ákærði bar um það í skýrslu sinni hjá lögreglu að hafa notað símann við sölu fíkniefna. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að sæta upptöku á 53.500 krónum og 95 evrum samkvæmt 7. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Af hálfu ákæruvaldsins hefur ekki verið sýnt fram á að um andvirði ólögmætrar sölu ávana- og fíkniefna sé að ræða og er því upptökukröfu hafnað.

Eftir úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður ákærði dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, er teljast alls hæfilega ákveðin 800.000 krónur, og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og vinnu verjandans á rannsóknarstigi. Ákærði greiði síðan 72.888 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvaldsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf saksóknarfulltrúi.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, A, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði sekt í ríkissjóð að fjárhæð 584.000 krónur innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja en sæti ella fangelsi í 30 daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í tvö ár frá 7. febrúar 2022 að telja.

Ákærði sæti upptöku á 41,11 gaf maríhúana og Nokia- farsíma.

Hafnað er kröfu ákæruvaldsins um að ákærði sæti upptöku á 53.500 krónum og 95 evrum.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns,800.000 krónur, og 72.888 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf