E-51/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 15. september sl., er höfðað með stefnu birtri 27. desember sl.

Stefnandi er Austurveita, Ölfusi, kt. 000000-0000, Gljúfri, 801 Selfoss.

Stefndi er S-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Borgargerði, 801 Selfoss.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 631.114 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af kr. 149.400 frá 30.09.2000 til 31.12.2000, af kr. 254.336 frá þeim degi til 31.12.2001, af kr. 317.676 frá þeim degi til 31.12.2001, af kr. 404.588 frá þeim degi til 15. febrúar 2003, af kr. 411.831 frá þeim degi til 15.03.2003, af kr. 419.074 frá þeim degi til 15.04.2003, af kr. 426.317 frá þeim degi til 15.05.2003, af kr. 433.560 frá þeim degi til 15.06.2003, af kr. 440.803 frá þeim degi til 15.07.2003, af kr. 448.046 frá þeim degi til 15.08.2003, af kr. 455.289 frá þeim degi til 15.09.2003, af kr. 462.532 frá þeim degi til 15.10.2003, af kr. 469.775 frá þeim degi til 15.11.2003, af kr. 477.017 frá þeim degi til 15.12.2003, af kr. 484.259 frá þeim degi til 31.12.2003, af kr. 551.452 frá þeim degi til 18.02.2004, af kr. 558.694 frá þeim degi til 25.03.2004, af kr. 565.936 frá þeim degi til 21.05.2004, af kr. 573.178 frá þeim degi til 02.06.2004, af kr. 580.420 frá þeim degi til 06.07.2004, af kr. 587.662 frá þeim degi til 05.08.2004, af kr. 594.904 frá þeim degi til 17.09.2004, af kr. 602.146 frá þeim degi til 08.10.2004, af kr. 609.388 frá þeim degi til 05.11.2004, af kr. 616.630 frá þeim degi til 07.12.2004, af kr. 623.872 frá þeim degi til 31.12.2004 og af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Inn á skuldina hafa verið greiddar þessar innborganir: 05.11.2001, kr. 10.000, 03.12.2001, kr. 10.000, 03.01.2002, kr. 10.000, 05.02.2002, kr. 10.000, 05.03.2002, kr. 10.000, 02.04.2002, kr. 10.000, 02.05.2002, kr. 10.000, 03.06.2002, kr. 10.000, 03.07.2002, kr. 10.000, 06.08.2002, kr. 10.000, 02.09.2002, kr. 10.000, 02.10.2002, kr. 10.000, 05.11.2002, kr. 10.000, 02.12.2002, kr. 10.000, 03.01.2003, kr. 10.000, 03.02.2003, kr. 10.000, 04.03.2003, kr. 10.000, 03.04.2003, kr. 10.000, 05.05.2003, kr. 10.000, 31.12.2004 kr. 251.489 sem dragast frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi.

Þá er krafist vaxta skv. 12. gr. s.l. er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti auk málskostnaðar samkvæmt reikningi.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og honum verði dæmdur málskostnaður samkvæmt reikningi. Stefndi krafðist upphaflega frávísunar en féll frá þeirri kröfu undir rekstri málsins.

Málavextir.

Stefnandi segist vera orkuveita og sé krafa hans til komin vegna tengigjalds og orkunotkunar stefnda á tímabilinu frá september 2000 til desember 2004. Hafi stefndi greitt mánaðarlega 10.000 krónur á tímabilinu frá 5. nóvember 2001 til 5. maí 2003 eða samtals 190.000 krónur og 31. desember 2004 hafi hann greitt 251.489 krónur inn á kröfuna og sé krafan því í fullu gildi.

Stefndi lýsir atvikum hins vegar svo að hann hafi keypt heitt vatn af stefnanda um árabil. Á þeim tíma hafi reikningar byggðir á áætlaðri vatnsnotkun verið gefnir út mánaðarlega en einu sinni á ári hafi sú áætlun verið borin saman við notkunina og gefinn út reikningur til leiðréttingar, hvort sem það væri debet- eða kreditreikningur. Árið 2001 hafi skuld hlaðist upp hjá stefnda og hafi aðilar samið um að stefndi fengi að greiða 10.000 krónur á mánuði og það hafi hann gert þar til í maí 2003. Frá þeim tíma hafi engar greiðslur átt sér stað af hálfu stefnda til stefnanda. Í árslok 2004 hafi hins vegar nokkrir reikningar sem Vinnuvélaleiga Sólmundar hefði gefið út á hendur stefnanda verið skuldajafnaðir við eldri skuldir stefnda og hafi þar verið um að ræða uppgjör á öllum skuldum milli aðila. Hafi stefndi talið sig hafa gert upp allar skuldir sínar við stefnanda þegar hann hafi allt í einu fengið innheimubréf dagsett 19. desember 2007.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfu sína á 28 reikningum sem dagsettir eru á tímabilinu 30. september 2000 til 31. desember 2004 og séu þeir tilkomnir vegna tengigjalds og orkunotkunar stefnda á tímabilinu september 2000 til desember 2004. Stefndi hafi greitt mánaðarlega 10.000 krónur og 31. desember 2004 hafi hann greitt 251.489 krónur inn á kröfuna og sé krafan því í fullu gildi. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé málsóknin nauðsynleg. Krafa um dráttarvexti er reist á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og krafa um málskostnað er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir á því í fyrsta lagi að samið hafi verið um uppgjör skuldarinnar í árslok 2004 með þeim hætti að skuldum stefnda yrði skuldajafnað við skuldir stefnanda við fyrirtæki í eigu stefnda. Hafi verið gert munnlegt samkomulag og í næstum því þrjú ár hafi ekkert verið aðhafst af hálfu stefnanda vegna ætlaðrar skuldar stefnda og taldi stefndi því samkomulagið í gildi. Hafi því innheimtubréf og stefnda í framhaldi af því komið stefnda verulega á óvart.

Í öðru lagi er á því byggt að stærstur hluti skuldarinnar sé fyrndur. Sé um að ræða margar kröfur samkvæmt stökum reikningum og sé því ekki um heildarskuld að ræða. Fyrnist því hver reikningur fyrir sig samkvæmt almennum reglum. Innborgun á uppsafnaðri skuld verði ráðstafað til greiðslu elstu skuldar, fyrst til greiðslu dráttarvaxta og svo til greiðslu höfuðstóls, en eftirstöðvum innborgunar verði svo ráðstafað til greiðslu næstelstu skuldar og þá einnig fyrst til greiðslu dráttarvaxta hennar, síðan til greiðslu höfuðstóls o.s.frv. Á framlögðu reikningsyfirliti hafi vextir ekki verið skuldfærðir á viðskiptamanninn og sé því erfitt að sjá hvaða reikningar eigi yfirhöfuð að vera ógreiddir. Augljóst sé hins vegar að stór hluti reikninganna sé fyrndur og geti stefndi ekki talist hafa viðurkennt allar skuldirnar með því að samþykkja skuldajöfnun í desember 2004.

Við munnlegan flutning málsins var því lýst yfir að fallið væri frá þeirri málsástæðu að samið hefði verið um uppgjör skuldarinnar í árslok 2004 með þeim hætti sem að framan greinir. Væri því ekki lengur á því byggt að innborgunum fyrirtækis í eigu stefnda yrði skuldajafnað við ætlaða skuld stefnda, enda væru þær kröfur ekki á milli sömu aðila. Þessar innborganir væru því úr sögunni sem leiddi til þess að allar kröfur á hendur stefnda séu fyrndar þar sem engar greiðslur hefðu borist frá stefnda frá því í maímánuði árið 2003.

Niðurstaða.

Stefndi hefur við munnlegan flutning málsins fallið frá þeirri málsástæðu að samið hafi verið um uppgjör skuldarinnar í árslok 2004 með þeim hætti að skuldum stefnda yrði skuldajafnað við skuldir stefnanda við fyrirtæki í eigu stefnda. Væri því ekki lengur á því byggt að innborgunum fyrirtækis í eigu stefnda yrði skuldajafnað við ætlaða skuld stefnda, enda væru þær kröfur ekki á milli sömu aðila. Þessar innborganir væru því úr sögunni sem leiddi til þess að allar kröfur á hendur stefnda séu fyrndar þar sem engar greiðslur hefðu borist frá stefnda frá því í maímánuði árið 2003. Stefnandi hefur mótmælt því að þessi málsástæða, sem byggist á brostnum forsendum, komist að í málinu, enda sé hún of seint fram komin. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki eða aðili hefur þarfnast leiðbeininga dómara en ekki fengið þær. Að þessari málsástæðu var ekki vikið í greinargerð og þar sem stefnandi hefur mótmælt henni sem of seint fram kominni verður með vísan til þessa lagaákvæðis ekki á henni byggt.

Ekki er um það deilt að stefndi stofnaði til skuldar við stefnanda með því að kaupa af honum heitt vatn um árabil. Stefndi greiddi mánaðarlega inn á skuldina frá 5. nóvember 2001 til 5. maí 2003. Hinn 31. desember 2004 var greiðslu frá fyrirtæki í eigu stefnda ráðstafað inn á skuld stefnanda og heldur stefndi því fram í greinargerð sinni að með þeirri greiðslu hafi farið fram fullnaðaruppgjör milli aðila. Stefndi kom ekki fyrir dóm og hefur ekki lagt fram nein gögn til stuðnings þessari fullyrðingu sinni og verður þessari málsástæðu því hafnað.

Þá byggir stefndi á því að kröfur stefnanda séu fyrndar. Sé um að ræða margar kröfur samkvæmt stökum reikningum og því sé ekki um heildarskuld að ræða. Kröfur þær sem hér um ræðir lúta fjögurra ára fyrningarfresti samkvæmt 3. gr. laga nr. 14/1905 en þau lög voru í gildi þegar viðskipti aðila fóru fram, sbr. 28. gr. laga nr. 150/2007. Samkvæmt 6. gr. laga nr. 14/1905 hefst nýr fyrningarfrestur frá þeim degi er skuldunautur viðurkennir kröfu sína við kröfueiganda með berum orðum eða á annan hátt. Innágreiðslan 31. desember 2004 var sannanlega í þágu stefnda og þann dag hófst því nýr fyrningarfrestur. Stefnandi höfðaði mál þetta með birtingu stefnu 27. desember 2007 og er krafa hans því ófyrnd. Verða kröfur hans því teknar til greina.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf, dómstjóri kvað upp dóminn. Dómsuppkvaðning hefur dregist vegna embættisanna dómarans en lögmenn aðila töldu ekki þörf endurflutnings.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Sólmundur Sigurðsson, greiði stefnanda, Austurveitu, Ölfusi, 631.114 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af kr. 149.400 frá 30.09.2000 til 31.12.2000, af kr. 254.336 frá þeim degi til 31.12.2001, af kr. 317.676 frá þeim degi til 31.12.2001, af kr. 404.588 frá þeim degi til 15. febrúar 2003, af kr. 411.831 frá þeim degi til 15.03.2003, af kr. 419.074 frá þeim degi til 15.04.2003, af kr. 426.317 frá þeim degi til 15.05.2003, af kr. 433.560 frá þeim degi til 15.06.2003, af kr. 440.803 frá þeim degi til 15.07.2003, af kr. 448.046 frá þeim degi til 15.08.2003, af kr. 455.289 frá þeim degi til 15.09.2003, af kr. 462.532 frá þeim degi til 15.10.2003, af kr. 469.775 frá þeim degi til 15.11.2003, af kr. 477.017 frá þeim degi til 15.12.2003, af kr. 484.259 frá þeim degi til 31.12.2003, af kr. 551.452 frá þeim degi til 18.02.2004, af kr. 558.694 frá þeim degi til 25.03.2004, af kr. 565.936 frá þeim degi til 21.05.2004, af kr. 573.178 frá þeim degi til 02.06.2004, af kr. 580.420 frá þeim degi til 06.07.2004, af kr. 587.662 frá þeim degi til 05.08.2004, af kr. 594.904 frá þeim degi til 17.09.2004, af kr. 602.146 frá þeim degi til 08.10.2004, af kr. 609.388 frá þeim degi til 05.11.2004, af kr. 616.630 frá þeim degi til 07.12.2004, af kr. 623.872 frá þeim degi til 31.12.2004 og af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags, að frádregnum eftirtöldum innborgunum: 05.11.2001, kr. 10.000, 03.12.2001, kr. 10.000, 03.01.2002, kr. 10.000, 05.02.2002, kr. 10.000, 05.03.2002, kr. 10.000, 02.04.2002, kr. 10.000, 02.05.2002, kr. 10.000, 03.06.2002, kr. 10.000, 03.07.2002, kr. 10.000, 06.08.2002, kr. 10.000, 02.09.2002, kr. 10.000, 02.10.2002, kr. 10.000, 05.11.2002, kr. 10.000, 02.12.2002, kr. 10.000, 03.01.2003, kr. 10.000, 03.02.2003, kr. 10.000, 04.03.2003, kr. 10.000, 03.04.2003, kr. 10.000, 05.05.2003, kr. 10.000, 31.12.2004 kr. 251.489 sem dragast frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi.

Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.