E-4397/2012

I

Mál þetta, sem dómtekið var 16. október 2013 var höfðað 24. september 2012 af Hafnarnesi VER hf., Óseyrarbraut 16b, 815 Þorlákshöfn gegn íslenska ríkinu.

Stefnandi gerir þá dómkröfu að dæmdur verði ógildur úrskurður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins frá 4. maí 2012, þar sem staðfest var ákvörðun Fiskistofu, dags. 6. febrúar 2012, um að svipta stefnanda leyfi til endurvigtunar sjávarafla í 26 vikur frá og með 23. febrúar 2012 skv. 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar. Þá er þess krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað skv. mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi, sem lagður verði fram á síðari stigum málsins.

Stefndi krefst þess að stefndi verði sýknaður af kröfum stefnanda og honum tildæmdur málskostnaður úr henda stefnanda að mati réttarins. Til vara að málskostnaður verði látinn falla niður.

II.

Málsatvik.

Málavextir eru þeir að Fiskistofa afturkallaði endurvigtunarleyfi stefnanda með bréfi dags. 6. febrúar 2012 í 26 vikur frá og með 23. febrúar 2012. Tilefnið var niðurstaða bakreikningsrannsóknar á afurðum stefnanda, sem tók til tímabilsins frá 1. janúar 2009 til 22. mars 2010. Sýnt hafði verið fram á að afli hefði verið unninn hjá stefnanda sem ekki fundust upplýsingar um eða skýringar á hvernig hafi verið aflað, samtals 62.695 kg. af slægðum ufsa og 75.925 kg af slægðri löngu. Fiskistofa komst að þeirri niðurstöðu að aflinn væri ólögmætur sjávarafli í skilningi laga nr. 37/1992 um sérstakt gjald vegna ólögmæts sjávarafla og var stefnanda gert að greiða gjald að fjárhæð 20.806.013- krónur í Verkefnasjóð sjávarútvegsins samkvæmt 1. gr. laganna. Stefndi kærði ákvörðun Fiskistofu dags. 13. desember 2011, sem var staðfesting á úrskurði Fiskistofu frá 31. ágúst s.á., en þeim úrskurði hafði stefnandi andmælt þann 15. september s.á., til Úrskurðarnefndar um ólögmætan sjávarafla sem staðfesti ákvörðun Fiskistofu um álagningu gjaldsins þann 6. júní 2012. Stefnandi vildi ekki una þeirri niðurstöðu og höfðaði mál á hendur stefnda til ógildingar á úrskurði nefndarinnar. Við aðalmeðferð upplýsti stefndi að dómur E-2565/2012 hefði gegnið í því máli þann 30. september s.l. og úrskurðurinn hefði verið felldur úr gildi vegna ófullnægjandi rannsóknar á birgðastöðu ufsa og löngu 1. janúar 2009.

Fiskistofa taldi að niðurstaða bakreikningsrannsóknarinnar sýndi jafnframt fram á að á tímabilinu 1. janúar 2009 til 22. mars 2010 hefði verið brotið gegn skilyrðum endurvigtunarleyfis stefnanda, útgefnu 28. nóvember 2010, þar sem afli sem unninn var í fiskvinnslu stefnanda hefi ekki verið veginn samkvæmt gildandi reglum um vigtun sjávarafla, sbr. 1. mgr. 12. gr. laga nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar. Með vísan til ákvæðis 4. mgr. 17. gr. laganna tók Fiskistofa þá ákvörðun þann 6. febrúar 2012 að afturkalla endurvigtunarleyfi stefnanda frá og með 23. febrúar 2012. Í bréfi til stefnanda kom fram að Fiskistofa gæfi ekki út endurvigtunarleyfi að nýju fyrr en að liðnum 26 vikum frá afturkölluninni, enda væri þess óskað og lagaskilyrði þar að lútandi uppfyllt, sbr. 2. málsliður 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996.

Með bréfi Fiskistofu dags. 11. janúar 2012 var stefnanda gefinn kostur á að koma að skriflegum athugasemdum vegna fyrirhugaðrar afturköllunar á endurvigtunarleyfi stefnanda skv. 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar og skyldi koma þeim á framfæri við Fiskistofu eigi síðar en 30. janúar 2012. Í málavaxtalýsingu í stefnu byggir stefnandi á því að í samtali starfsmanns stefnanda við lögfræðing Fiskistofu í framhaldi af bréfi Fiskistofu dags. 11. janúar 2012 hafi hann talið að Fiskistofu færi ekki að afturkalla endurvigtunarleyfi stefnanda meðan málið væri hjá Úrskurðarnefnd um ólögmætan sjávarafla og stefndi því ekki talið þörf á að senda inn andmælabréf. Í atvikalýsingu í greinargerð stefnda er þessu mótmælt þar sem enginn lögfræðingur sem starfi hjá Fiskistofu kannist við að hafa viðhaft þessi ummæli í samtali við starfsmann stefnanda.

Stefnandi kærði 13. febrúar 2012 ákvörðun Fiskistofu frá 6. febrúar s.á. til sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins. Ákvörðun Fiskistofu var síðan staðfest með úrskurði ráðuneytisins 4. maí 2012.

Stefnandi sótti að nýju um endurvigtunarleyfi 22. ágúst 2012 þegar 26 vikur voru liðnar frá ákvörðun Fiskistofu um afturköllun leyfisins. Fiskistofa óskaði þann 10. september s.á. eftir upplýsingum um það hvernig stefnandi hygðist tryggja að framkvæmd vigtunar yrði í samræmi við lög og reglur, sbr. 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996. Stefnandi svaraði með bréfi, dags. 12. september s.á., og lýsti framkvæmd vigtunar. Fiskistofa hafnaði beiðni stefnanda þann 5. október 2012 og vísaði til þess að stefndi hefði ekki gert nægilega grein fyrir því hvernig hann hygðist tryggja að framkvæmd vigtunar yrði í samræmi við lög og reglur. Stefnandi kærði ákvörðun Fiskistofu til atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis þann 31. október 2012, sem felldi ákvörðun Fiskistofu um synjun úr gildi. Fiskistofa gaf síðan endurvigtunarleyfi til stefnanda 28. janúar 2013.

Við aðalmeðferð málsins var lagt nýtt fram endurvigtunarleyfi fyrir fiskvinnslu útgefið af Fiskistofu til stefnanda útgefið 4. október 2013 sem gildir frá 4. október 2012 til 4. október 2016.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að ekki hafi verið fyrir hendi lagaskilyrði né lagaheimild til að afturkalla endurvigtunarleyfi stefnanda, sem gert var var með ákvörðun Fiskistofu, dags. 6. febrúar 2012, sbr. bréf Fiskistofu 10. febrúar 2012 og svo síðar staðfest með úrskurði sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins þann 4. maí 2012. Stefnandi telur því úrskurð stefnda vera byggðan á ólögmætum forsendum og beri að ógilda hann og fella niður.

Stefnandi vísar til þess að í rökstuðningi úrskurðar sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytis, dags. 4. maí 2012, séu reifuð lagaákvæði um vigtun sjávarafla, þ.e. 5-7. gr. laga nr. 57/1996 og til 1., 6., 7., 9., 10. og 11.-17. gr. reglugerðar nr. 224/2006. Þá sé vísað til 12. gr. og 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996. Þá sé og vísað til breytinga á ofangreindu ákvæði skv. 3. gr. laga nr. 163/2006.

Þá vísar stefnandi til þess að í úrskurðinum komi fram að ákvörðun Fiskistofu byggist á bakreikningsrannsókn stofnunarinnar á starfsemi kæranda, sem tók til tímabilsins 1. janúar 2009 til 22. mars 2010. Síðan segi að á grundvelli framangreindrar niðurstöðu bakreikningsrannsóknar Fiskistofu hafi hjá stefnanda verið unnið og selt umtalsvert magn óvegins afla. Þannig hafi Fiskistofa sýnt fram á að stefnandi hafi brotið gegn 1. mgr. 12. gr. laga nr. 57/1996 og afturkallaði leyfi stefnanda til endurvigtunar sjávarafla samkvæmt 4. mgr. 17. gr. laganna. Stefnandi mótmælir þessum rökstuðningi í úrskurðinum þar sem rangt sé að í niðurstöðum bakreikningsrannsóknar hafi verið vísað til III. kafla laga nr. 57/1996 eða fjallað að öðru leyti um að aflinn hafi ekki verið veginn í samræmi við lög og reglur um vigtun sjávarafla, enda hafi ekkert legið fyrir um það í málinu. Þá mótmælir stefnandi því sem segir í úrskurðinum, að hann hafi ekki lagt fram skýringar eða gögn sem Fiskistofu hafi metið gildar um uppruna þess afla sem talinn var ólögmætur sjávarafli skv. ákvörðun Fiskistofu dags. 31. ágúst 2011. Síðan segi í rökstuðningi: „Engar skýringar eða gögn um það efni hafa verið lögð fram með stjórnsýslukæru í máli þessu eða öðrum gögnum sem lögð hafa verið fram í málinu af hálfu kæranda, sem breytt geti niðurstöðu málsins.“ Þennan rökstuðning telur stefnandi fráleitan þar sem hann hafi með andmælum gegn ákvörðun Fiskistofu með bréfi þann 15. september 2011 lagt fram gögn til stuðnings andmælum sínum og jafnframt vísað til vigtar- og ráðstöfunarskýrslna sem lágu fyrir hjá Fiskistofu, en til þeirra hafi Fiskistofa ekki tekið tillit við ákvörðun sína dags. 13. desember 2011. Stefnandi gerir síðan margvíslegar athugasemdir við bakreikningsrannsókn Fiskistofu en hún er til umfjöllunar í öðru dómsmáli sem áður er rakið.

Þá mótmælir stefnandi því sem fram kemur í úrskurði ráðuneytisins að stefnandi hafi ekki við meðferð málsins bakreikningsmálsins framvísað vigtar- eða ráðstöfunarskýrslum eða öðrum gögnum um uppruna þess afla sem byggt sé á að hafi verið ólögmætur og óveginn sjávarafli. Vigtar og ráðstöfunarskýrslur hafi fylgt með andmælabréfi, dags. þann 15. september 2011, auk þess sem þeim hafi öllum verið skilað til Fiskistofu og henni borið að rannsaka þær. Þess í stað hafi Fiskistofa byggt fyrst og fremst á „minnisblaði“ stefnanda um verðmæti birgða um áramót 31.12.2008, sem gert hafi verið fyrir endurskoðanda félagsins vegna ársreikning og hafi ekki gefið rétta mynd af raunverulegu magni birgða. Á blaði þessu hafi verðmæti birgða verið metið út frá söluhorfum, en sala löngu hafi legið niðri meira og minna árið 2008 og verðmæti birgða verið lítið og sama hafi átt við um birgðir af ufsa.

Stefnandi telur að það hafi ekki verið á hendi ráðuneytisins að fjalla um bakreikningsmál stefnanda og taka ákvörðun í því eins og gert sé í úrskurði ráðuneytisins í máli um afturköllun á endurvigtunarmáli á sama tíma og bakreikningsmálið hafi verið til meðferðar hjá Úrskurðarnefnd um ólögmætan sjávarafla skv. lögum nr. 37/1992. Það eigi ekki undir ráðuneytið skv. þeim lögum. Úrskurðir Úrskurðarnefndar um ólögmætan sjávarafla verði ekki kærðir til ráðuneytisins og verði eingöngu bornir undir dómstóla. Þá hafi ráðuneytið við uppkvaðningu úrskurðar þann 4. maí 2012 ekki haft öll gögn bakreikningsmálsins undir höndum. Stefndi byggir því á því að ráðuneytinu hafi verið óheimilt að fjalla um bakreikningsmálið og komast að niðurstöðu í því fyrr en fyrir lægi niðurstaða Úrskurðarnefndar um ólögmætan sjávarafla, sem lá fyrir þann 6. júní 2012, og eftir atvikum að fenginni niðurstöðu dómstóla í málinu.

Þá byggir stefnandi á því að Fiskistofa hafi ekki haft neina lagaheimild til að byggja á niðurstöðum bakreikningsmálsins sem fyrr er getið til stuðning afturköllun endurvigtunarleyfis með vísan til 1. mgr. 12. gr., sbr. III. kafla laga nr. 57/1996 þar sem Fiskistofa hafi byggt í því máli á ætluðum brotum gegn III. kafla l. nr. 57/1996 eða sérstaklega gegn 11. mgr. 12. gr. þeirra laga þar sem í gögnum bakreikningsmálsins, sem stefnandi hafi fengið frá Fiskistofu, sé hvergi vísað til laga nr. 57/1996.

Stefnandi hafnar alfarið því að um nokkurn ólögmætan sjávarafla sé að ræða í máli þessu skv. lögum nr. 75/1996, en ráðuneytið hafi staðfest niðurstöðu Fiskistofu í því efni frá 6. febrúar 2012. Engin rannsókn hafi farið fram á ætluðum brotum stefnanda gegn 1. mgr. 12.gr., sbr. III. kafla laga nr. 57/1996. Ætluð brot stefnanda hvað þetta varðar byggist því eingöngu á almennri tilvísun til bakreikningsmálsins, sbr. bréf Fiskistofu, dags. 11. janúar 2012, og úrskurð ráðuneytisins, dags. 4. maí 2012. Þannig séu engin skilyrði til beitingar ákvæðum 17. gr. laga nr. 57/1996 um afturköllun endurvigtunarleyfis, en um íþyngjandi ákvörðun sé að ræða og því þurfi að vanda til hennar skv. ákvæðum stjórnsýslulaga. Hér sé því um brot á rannsóknarreglu stjórnsýslulaga að ræða. Þá sé enginn rökstuðningur í úrskurði Fiskistofu sem ráðuneytið staðfesti 4. maí 2012 annar en sá að niðurstaða í bakreikningsmálinu sýni fram á að á tímabilinu 1.janúar 2009 til 1. janúar 2010 hafi verið brotið gegn skilyrðum endurvigtunarleyfi sem og ákvæðum laga og reglna um vigtun sjávarafla, þar sem afli var unninn í fiskvinnslu stefnanda hafi ekki verið veginn samkvæmt gildandi reglum um vigtun sjávarafla nr. 57/1996. Hér sé því brot gegn 22. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1973 um rökstuðning ákvarðana að ræða. Þá hafi stefnanda verið ókleift að kom að andmælum skv. 13. gr. stjórnsýslulaga þar sem engin málsatvik hafi legið fyrir um það hver brot stefnanda væru. Þannig sé með öllu ósannað að stefnandi hafi brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 12. gr. og III. kafla laga nr. 57/1996. Samkvæmt þessu hafi verið óheimilt að svipta stefnanda endurvigtunarleyfi sínu. Stefndi telur því að í máli þessu hafi ráðuneytið og Fiskistofa brotið gegn meginreglum stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í máli þessu hafi verið farið alltof harkalega í sakirnar af hálfu Fiskistofu og ekki gætt meðalhófs stjórnsýslulaga, þar sem aðgerðir hafi þess utan ekki haft lagastoð.

Stefnandi telur því að beri að taka kröfur stefnanda til greina og ógilda úrskurð ráðuneytisins frá 4. maí 2012.

Varðandi lagarök vísar stefnandi til 10., 11., 12. og 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1973. Jafnfram vísar stefnandi til 1. mgr. 12. gr., 4. mgr. 17. gr. og III. kafla laga nr. 57/1996. Einnig til 2. mgr. 1. gr., 1. mgr. 2. gr., 6.gr., 7. gr., 9. gr. og 10. gr. laga nr. 37/1992. Um varnarþing vísar stefnandi til 3. mgr. 33. gr. laga nr. 91/1991. Um málskostnað vísar stefnandi til 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir á því að afturköllun endurvigtunarleyfis stefnanda 6. febrúar 2012, sem staðfest var með úrskurði sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins, dags. 4. maí sama ár, hafi verið byggð á skýrri lagaheimild, einkum 1. mgr. 12. gr. og 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996. Stefndi mótmælir málatilbúnaði stefnanda og kröfum á honum reistar og hafnar því að ákvörðun Fiskistofu og úrskurður ráðuneytisins hafi verð byggð á ólögmætum forsendum og beri því að ógilda. Niðurstaða bakreikningsrannsóknar, sem Fiskistofa framkvæmdi á afurðum stefnanda á tímabilinu 1. janúar 2009 til 22. mars. 2010 hafi leitt í ljós að seldar afurðir væru umfram það hráefnismagn sem fram kom á vigtunar-og ráðstöfunarskýrslum stefnanda. Fiskistofa hafi litið svo á, að um ólögmætan sjávarafla í skilningi laga nr. 37/1992 væri að ræða, og var stefnanda gert að greiða gjald samkvæmt lögunum. Fiskistofa hafi einnig talið að um brot gegn III. kafla laga nr. 57/1996 væri að ræða, en þar sé fjallað um endurvigtun sjávarafla. Stefnandi hafi því verið sviptur endurvigtunarleyfi á grundvelli þeirra laga en ekki fyrir brot gegn lögum nr. 37/1992.

Bakreikningsrannsóknin hafi annars vegar leitt í ljós brot gegn lögum nr. 37/1992 og hins vegar lögum nr. 57/1996.

Stefndi vísar til þess að samkvæmt 1. mgr. 12. gr. laga nr. 57/1996 hvíli sú skylda á aðila sem stundar viðskipti með afla að ganga úr skugga um að afli, sem hann tekur við, hafi verið veginn samkvæmt gildandi reglum um vigtun sjávarafla. Brjóti slíkur aðili eða þeir sem í þágu hans starfa gegn ákvæðum laganna um vigtun sjávarafla eða reglum settum samkvæmt þeim þannig að bersýnilega leiði til þess að afli verði ranglega skráður, skal Fiskistofu afturkalla vigtunarleyfi hlutaðeigandi aðila, sbr. 4. mgr. 17. gr. laganna.

Endurvigtunarleyfi stefnanda átti að gilda frá 28. nóvember 2010 til 28. nóvember 2013. Leyfið var háð því skilyrði að farið væri í hvívetna að ákvæðum reglugerðar nr. 224/2006 um vigtun og skráningu sjávarafla með síðari breytingum. Í leyfinu er tekið fram að brot gegn reglum um vigtun sjávarafla varði viðurlögum samkvæmt ákvæðum laga nr. 57/1996 og að Fiskistofa gæti afturkallað leyfi til vigtunar væri ekki farið að reglum um vigtun sjávarafla. Þannig liggi skýrt fyrir að stefnandi hafi brotið gegn lögum og stjórnvaldsfyrirmælum um vigtun sjávarafla og ákvæðum endurvigtunarleyfisins og Fiskistofu því heimilt að svipta stefnanda leyfinu. Byggist bæði ákvörðun Fiskistofu og úrskurður ráðuneytisins því á ótvíræðri lagaheimild.

Stefndi mótmælir því, sem stefnandi virðist byggja á, að úrskurður ráðuneytisins hafi verið ólögmætur þar sem ráðuneytinu hafi verið óheimilt að fjalla um mál stefnanda. Stefnandi byggi á því að ákvörðun Fiskistofu hafi verið byggð á bakreikningsrannsókn stofnunarinnar á tímabilinu 1. janúar 2009 til 22. mars 2010 og að það mál hafi verið til meðferðar hjá úrskurðar hjá Úrskurðarnefnd um ólögmætan sjávarafla samkvæmt lögum nr. 37/1992, sem eigi ekki undir ráðuneytið, og niðurstaða þess hafi ekki legið fyrir þegar ráðuneytið staðfesti ákvörðun Fiskistofu með úrskurði 4. maí 2012. Stefndi hafnar þessu alfarið og byggir á því að ráðuneytið hafi verið bært til að úrskurða um hvort svipta skyldi stefnanda endurvigtunarleyfi. Tilefni sviptingar stefnanda á endurvigtunarleyfi hafi verið niðurstaða bakreikningsrannsóknarinnar, sem vísað hefur verið til. Sviptingin hafi hins vegar byggst á broti á lögum nr. 57/1996. Úrskurðarnefnd samkvæmt 6. gr. laga nr. 37/1992 úrskurði eingöngu um álagningu gjalds samkvæmt þeim lögum. Þá bendir stefndi á að ef fallist yrði á sjónarmið stefnanda leiddi það til þess að ekkert stjórnvald væri bært til að úrskurða um ákvörðun Fiskistofu um sviptingu endurvigtunarleyfis, slíkt standist ekki, enda segi í 18. gr. laga nr. 57/1996 að ákvörðunum Fiskistofu samkvæmt IV. kafla laganna verði skotið til ráðuneytisins, auk þess sem það leiði af almennum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hafi ráðuneytið ekki úrskurðað í fyrrgreindu bakreikningsmáli stefnanda, en staðfesti hins vegar að niðurstaða bakreikningsrannsóknarinnar hefði sýnt fram á að vinnsla og vigtun ólögmæts sjávarafla hefði farið fram og full ástæða hafi verið til að svipta stefnanda endurvigtunarleyfi.

Stefndi mótmælir því að ekki hafi verið heimilt að byggja á fyrrgreindu bakreikningsmáli til stuðnings afturköllunar endurvigtunarleyfis þar sem hvergi í gögnum Fiskistofu til stefnanda vegna bakreikningsmálsins hafi verið vísað til laga nr. 57/1996. Þegar ljóst var að rannsóknin virtist sýna fram á að stefnandi hefði brotið gegn ákvæðum laga og stjórnvaldsfyrirmælum um vigtun sjávarafla og ákvæðum endurvigtunarleyfisins, var stefnanda tilkynnt með bréfi dags. 11. janúar 2012 að Fiskistofa hefði slíka háttsemi til athugunar. Stefnanda hafi verið gefinn kostur á að koma að andmælum, sem hann hafi kosið að gera ekki. Rannsókn Fiskistofu hafi síðan lokið án þess að frekari athugasemdir hafi borist frá stefnanda. Stefndi byggir á því að niðurstöður rannsóknarinnar hafi sýnt fram á að seldar afurðir væru umfram það hráefnismagn sem fram kom á vigtar- og ráðstöfunarskýrslum og því um brot gegn III. kafla laga nr. 57/1996, reglugerð nr. 224/2006 og ákvæðum endurvigtunarleyfis stefnanda að ræða og því hafi Fiskistofu borið að svipta stefnanda endurvigtunarleyfi. Ákvörðun Fiskistofu hafi síðan verið staðfest með úrskurði ráðuneytisins. Stefndi mótmælir því að ekki hafi verið heimilt að byggja á rannsókn Fiskistofu á afurðum stefnanda á tímabilinu 1.janúar 2009 til 22. mars 2010 til grundvallar afturköllunar endurvigtunarleyfis.

Stefndi hafnar því að hvorki hafi verið færðar sönnur á né farið fram rannsókn á brotum stefnanda gegn 1. mgr. 12. gr. laga nr. 57/1996. og fullyrðingum hans um að eingöngu sé byggt á almennri tilvísun til bakreikningsmálsins. Vandað hafi verið til rannsóknarinnar og Fiskistofa hafi farið yfir allar vigtar- og ráðstöfunarskýrslur stefnanda og öll gögn um sölu afurða hans. Framkvæmdar hafi verið nýtingarathuganir og byggt á bestu fáanlegum gögnum um slóginnihald og nýtingu. Fiskistofa hafi byggt á gögnum, sem stefnandi hafi sjálfur afhent í upphafi rannsóknar um birgðastöðu í upphafi þess tímabils sem til rannsóknar var. Stefndi mótmælir því ennfremur að stefnandi hafi lagt fram vigtar- og ráðstöfunarskýrslur vegna þess hluta sjávarafla sem talinn var umfram löglega innvegin aðföng.

Stefndi hafnar því að sýna þurfi fram á það nákvæmlega hvenær óvigtaður afli komi inn í vinnslu stefnanda, nægilegt sé að sýnt sé fram á að þar hafi verið unninn afli sem stefnandi gekk ekki úr skugga um að væri veginn samkvæmt gildandi reglum. Þar af leiðandi sé um brot gegn 1.mgr. 12. gr. laga nr. 57/1996 að ræða. Stefndi vísar til þess að stefnanda hafi verið fullkunnugt um rannsóknina og að athugun stæði yfir á því hvort brotið hafi verið gegn ákvæðum laga nr. 57/19996. Stefndi mótmælir því þannig að óheimilt hafi verið að afturkalla endurvigtunarleyfi stefnanda þar sem ekki hafi farið fram sjálfstæð rannsókn á slíku broti eða að ekki hafi verið sýnt fram á í hverju slíkt brot stefnanda hafi veri fólgið mótmælt.

Stefndi mótmælir því að brotið hafi verið gegn málsmeðferðarreglum stjórnsýslulaga nr. 37/1993, hvort heldur við meðferð málsins hjá Fiskistofu eða hjá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti. Stefnandi hafi haft næg tækifæri til að koma andmælum að áður en ákvörðun var tekin. Fiskistofa hafi ritað stefnanda bréf 11. janúar 2012 og tilkynnt honum um rannsókn á hugsanlegum brotum gegn lögum um vigtun sjávarafla og ákvæðum endurvigtunarleyfis og gefið honum kost á að koma að andmælum. Stefndi áréttar að enginn starfsmaður Fiskistofu hafi lýst því yfir að endurvigtunarleyfi yrði ekki afturkallað meðan bakreikningsmálið væri til umfjöllunar hjá Úrskurðarnefnd um ólögmætan sjávarafla. Þá mótmælir stefndi því einnig að stefnandi hafi ekki getað komið að andmælum vegna þess að tilteknum brotatilvikum hafi ekki verið lýst í bréfi Fiskistofu. Fiskistofa hafi hins vegar gert fullnægjandi grein fyrir því hvernig stofnunin koma að þeirri niðurstöðu að stefnandi hafi gerst brotlegur við ákvæði laga 57/1996, þar sem fyrir lá að hjá stefnanda var unnið úr meira hráefni en því sem löglega var vegið og skráð.

Stefndi hafnar því að hann hafi ekki virt meðalhófsreglu stjórnsýslulaga, sbr. 12. gr. Samkvæmt 4. mgr. 17. gr. laga nr. 57/1996 sé það ófrávíkjanleg skylda að svipta aðila endurvigtunarleyfi ef hann hefur brotið gegn ákvæðum III. kafla laganna eða reglum settum samkvæmt þeim þannig að bersýnilega leiði til að afli verði rangleg skráður. Fiskistofa hafi því ekki haft þann valkost að beita vægari úrræðum. Samkvæmt þessu mótmælir stefndi því að brotið hafi verið gegn 10., 12. og 13. gr. stjórnsýslulaga. Þá hafi stefnandi ekki rökstutt frekar hvernig brotið hafi verið gegn jafnræðisreglu stjórnsýslulaga, sbr. 11. gr. Því sé þar af leiðandi einnig hafnað.

Stefndi mótmælir rangfærslu í málavaxtalýsingu í stefnu þar sem fullyrt sé að Fiskistofa hafi ekki gert nægilega grein fyrir þeim afla sem ekki hafi verið veginn. Niðurstöður bakreikningsrannsóknar hafi sýnt að á umræddu tímabili hafi verið unnin afli, samtals 62.695 kg af slægðum ufsa og 75.925 kg af slægðri löngu. Þannig komi skýrt fram um hvaða afla hafi verið að ræða og jafnfram hvernig hann var fundinn. Stefndi mótmælir því fullyrðingum í stefnu um takmarkaðar upplýsingar af hálfu Fiskistofu.

Stefndi vísar til þess að stefnandi hafi fengið endurvigtunarleyfi á nýjan leik þann 28. janúar 2013 og því mætti halda því fram að stefnandi hefði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá ákvörðun um sviptingu dæmda ólögmæta. Stefndi telur því koma til greina að vísa máli frá dómi ex officio.

Stefndi byggir á því að ákvörðun Fiskistofu um afturköllun endurvigtunarleyfis stefnanda 6. febrúar 2012, sem staðfest var með úrskurði sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytis 4. maí sama ár, hafi bæði verið lögmæt og réttmæt. Ákvörðunin hafi byggst á skýrri heimild í lögum nr. 57/1996, einkum 1. mgr. 12. gr. og 4. mgr. 17. gr., auk reglugerðar nr. 224/2006, sbr. 2. mgr. 63.gr., og ákvæðum endurvigtunarleyfis stefnanda, dags. 28. nóvember 2010. Stefndi mótmælir því að ákvörðun Fiskistofu og úrskurður ráðuneytisins hafi verið byggð á ólögmætum forsendum og beri því að ógilda.

Til stuðning kröfum um málskostnað vísar stefndi til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV. Niðurstöður

Stefnandi gerir þá dómkröfu, að dæmdur verði ógildur úrskurður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins frá 4. maí 2012, þar sem staðfest var ákvörðun Fiskistofu, dags. 6. febrúar 2012, um að svipta stefnanda leyfi til endurvigtunar sjávarafla í 26 vikur frá og með 23. febrúar 2012, skv. 4. mgr. 17. gr.laga nr. 57/1996, um umgengni um nytjastofna sjávar. Fyrir liggur að stefnandi hefur fengið endurvigtunarleyfi á nýjan leik, en Fiskistofa gat út leyfi til stefnanda 28. janúar 2013. Stefnandi hefur ekki sýnt fram á að hafa lengur lögvarða hagsmuni af úrlausn dómkröfunnar og samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 ber því að vísa málinu frá dómi af sjálfsdáðum. Eftir atvikum þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

Úrskurðinn kveður upp Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari.

Úrskurðarorð

Máli þessu er vísað frá dómi.

Málskostnaður fellur niður.