S-7746/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 18. maí sl., var höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 12. nóvember 2020, á hendur: „X, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir „nauðgun, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 8. september 2018 á þáverandi dvalarstað sínum að [...] í [...], haft önnur kynferðismök en samræði við A, kt. [...], en ákærði reyndi að minnsta kosti tvisvar sinnum að þröngva getnaðarlimi sínum inn í endaþarm A, nuddaði kynfæri hennar, setti lim sinn í lófa hennar og fróaði sér með því að hreyfa hendi hennar og lagðist síðan ofan á hana og reyndi að þröngva lim sínum inn í leggöng hennar, en ákærði notfærði sér að A gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og ölvunar, en af þessu hlaut A grunnar rispur við leggangaop.

Telst þetta varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kt. [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 2.000.000 kr. auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 16. desember 2018 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er kynnt fyrir kærða en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar við réttargæslu að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts á réttargæsluþóknun.“

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa og ef dæmd refsing verður fangelsi að það verði þá skilorðsbundið. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði ásamt sakarkostnaði. Hann krefst þess að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að bætur verði verulega lækkaðar.

I

Málsatvik

Lögreglu var að morgni laugardagsins 8. september 2018 tilkynnt að kona hefði leitað á neyðarmóttöku vegna nauðgunar. Þar hittu lögreglumenn fyrir A, brotaþola, sem sagði [...], ákærða, hafa nauðgað sér og vísaði hún á ætlaðan vettvang. Þau hefðu verið vinir og ættu það til að gista hvort hjá öðru og hefði hún gist á heimili ákærða. Hún hefði vaknað við að ákærði hefði verið að reyna að þröngva getnaðarlim sínum inn í endaþarm hennar. Kvaðst hún hafa frosið en þegar hún fór að gráta hefði ákærði hætt þessu. Hún hefði farið fram á baðherbergi og síðan til baka inn í herbergi til að klæða sig og hefði ákærði þá reynt að biðjast fyrirgefningar.

Í kjölfar þessa var ákærði handtekinn eftir að hann gaf sig fram við lögreglu og var þá tekið úr honum blóð- og þvagsýni. Fram kom hjá ákærða að hann hefði verið „ógeðslega fullur í gær“ og kvaðst hann ekkert muna eftir atvikum. Þá var gerð vettvangsrannsókn og réttarlæknisfræðileg skoðuná ákærða.

Tvær skýrslur voru teknar af brotaþola við rannsókn málsins, 8. og 25. september 2018. Lýsti hún atvikum í fyrri skýrslunni í samræmi við það sem fram kemur hér að framan en sagði ítarlegar frá atvikum. Hún hefði verið að skemmta sér með ákærða og fleirum þetta kvöld og þá drukkið bjór. Hún hefði farið heim með ákærða til að gista og þar hefðu einhverjir gestir verið. Þau hefðu lagst upp í rúmið hans og horft á sjónvarpsþátt og ætlað að fara að sofa. Hún hefði áður klætt sig úr öllu nema nærbuxum og fengið hvítan bol lánaðan hjá ákærða en ákærði hefði farið úr öllu nema nærbuxum. Hún hefði síðan sofnað en vaknað við það að ákærði var að káfa á brjóstunum á henni og hefði hún þá legið á hliðinni og ákærði samsíða henni fyrir aftan hana. Síðan hefði hann þrýst typpinu upp að henni við rassinn og hún fundið fyrir því. Ákærði hefði síðan nokkrum sinnum togað niður nærbuxur hennar og reynt að hafa við hana samfarir en ekki tekist. Fyrst hefði hann reynt að setja typpið í endaþarm hennar en síðan í leggöng hennar en hún teldi að það hefði ekki tekist. Síðan hefði hann farið með fingurna „niður á hana“ og nuddað á henni snípinn en ekki farið inn í leggöng með fingurna. Ákærði hefði stoppað á milli og taldi hún að hann hefði þá verið að fróa sér en hún ekki séð það þar sem hún sneri baki í hann. Þá hefði ákærði tvisvar eða þrisvar sinnum tekið í hönd hennar og látið hana fróa sér og þá stjórnað á henni hendinni. Einnig hefði ákærði einu sinni snúið henni á bakið og hefði hún þá verið með lokuð augu og því aldrei horft framan í hann. Giskaði hún á að þetta hefði alls tekið 20- 30 mínútur en hún hefði frosið um leið og ákærði byrjaði að káfa á henni og þóst vera sofandi, verið með lokuð augu og ekki sagt neitt. Sagði brotaþoli að ákærði hefði ekkifengið leyfi tilað hafa kynmök við hanaog hefði honum átt að vera ljóst að hún væriekki samþykk þessu.

Brotaþoli kvaðst síðan hafa byrjað að gráta, sest upp og farið á salernið. Þegar hún kom til baka inn í herbergið hefði hún blótað mikið og kallað ákærða öllum illum nöfnum, verið reið og hent í hann fötum. Kvaðst hún telja að hann hefði séð að hún var að gráta og hefði hann sagt „shit“ og „fokk“ og hefði henni fundist eins og hann ætlaði að segja fyrirgefðu. Kvaðst hún telja að B, [...] ákærða, hefði verið í íbúðinni og hann orðið var við þegar hún öskraði á ákærða. Eftir að hún fór frá ákærða hefði [...] hennar sótt hana og farið með hana á neyðarmóttöku en einnig hefði hún rætt við vinkonu sína, vitnið C. Sagði brotaþoli að við skoðun hefðu sést litlar, grunnar rispur neðst í leggangaopi. Þá kom fram hjá brotaþola að henni hefði liðið ömurlega meðan á þessu stóð.

Í skýrslunni frá 25. september lýsti brotaþoli atvikum á sama hátt fyrir utan þaðað hún kvaðst hafa vaknað við að ákærði hefði verið að reyna að stinga typpinu í endaþarm hennar. Kvaðst hún hafa byrjað að gráta þegar hún héltað hann væri búinn og hljóp út. Þá kvaðst hún hafa gleymt að segja frá því að hún hefði séð ljós og teldi hún að ákærði hefði þá verið að taka myndir á farsíma sinn. Einnig sagði hún að ákærði hefði tvisvar reynt að hafa við hana samfarir þegar hún lá á bakinu og kysst hana á munninn. Þá kom fram hjá brotaþola að hún hefði verið búin að drekka þegar atvik gerðust en hefði ekki verið mjög drukkinn. Eftir þetta hefði hún upplifað vanlíðan vegna þessara atvika og leitað sér sálfræðiaðstoðar.

Þá liggja fyrir gögn um komu brotaþola á neyðarmóttöku þessa nótt og kemur þar fram að læknisskoðun hafi farið fram klukkan 6:15. Brotaþoli hafi lýst því að hún hefði gist á heimili ákærða og vaknað við að hann hefði verið að reyna að hafa við hana samræði aftan frá. Það hefði ekki gengið og hann því snúið henni og reynt þannig. Brotaþoli kvaðst hafa frosið og reynt að taka upp buxurnar inni á milli. Þegar það kom „smá pása“ hefði hún sest upp og grátið. Kom fram hjá brotaþola að hún væri samkynhneigð og að ákærði vissi það. Við skoðun hefðu sést grunnar rispur við leggangaop sem gætu samrýmst sögunni. Þá voru tekin blóð- og þvagsýni úr brotaþola til alkóhól- og eiturefnarannsóknar og einnig kemur þar fram að brotaþoli hafi reynst vera 56 kg á þyngd og 170 cm á hæð.

Samkvæmt niðurstöðu rannsóknar á blóðsýnum frá brotaþola reyndust vera 0,94‰ alkóhóls í því sýni sem tekið var fyrr en 0,71‰ í því sem tekið var síðar. Þá reyndust vera 1,49‰ alkóhóls í þvagsýni. Segir í matsgerðinni að þessar niðurstöður sýni að hlutaðeigandi hafi verið undir áhrifum áfengis þegar sýnin voru tekin og að styrkur etanóls í blóði hafi verið fallandi. Kunni því að vera liðinn nokkur tími (klukkustundir) frá því hlutaðeigandi neytti áfengis síðast. Sambærileg sýni voru tekin úr ákærða þegar réttarlæknisfræðileg skoðun fór fram á honum klukkan 16:25 þann 8. september. Reyndust þau sýni hvorki innihalda alkóhól né ávana- og fíkniefni. Við skoðunina reyndist ákærði vera 85 kg á þyngd og er hann 180 cm á hæð.

Ákærði gaf skýrslu síðar sama dag og atvik gerðust, klukkan 15:34. Eftir að hafa verið kynnt sakarefnið kvaðst ákærði játa sök. Kvaðst hann hafa verið ógeðslega fullur og ekki muna mikið. Kvaðst hann hafa hitt félaga sína á heimili eins þeirra og farið að drekka og orðið mjög ölvaður og myndi hann ekki eftir að hafa farið þaðan. Hann kvaðst vita að þaðan hefðu þeir farið á bar og telja að eftir það hefði hann farið heim. Hann myndi eftir að hafa komið heim og að brotaþoli var með honum. B [...] hans og hugsanlega einn annar strákur hefðu verið heima þegar þau komu. Kvaðst hann halda að þau hefðu horft á sjónvarpsþátt eftir að þau voru komin upp í rúm og telja að hann hefði þá sofnað. Spurður hvað hann hefði verið að játa í upphafi skýrslunnar sagði ákærði að hann hefði örugglega gert þetta, brotaþoli væri ekki að búa þetta til, en hann myndi ekki eftir að hafa gert þetta, káfað á henni eða eitthvað. Næst myndi hann eftir sér þegar hann vaknaði heima hjá [...] sínum í [...]um klukkan 13:00 en hann myndi ekki hvað gerðist í millitíðinni. Eina sem hann rámaði í væri að hafa sett símann í hleðslu áður en hann fór að sofa og að hafa hringt í B [...] sinn og beðið hann að sækja sig en hann myndi ekki hvers vegna. G hefði svo hringt í hann aftur þegar hann var kominn og héldi ákærði að hann hefði síðan sofnað í bifreiðinni á leið heim til D. Teldi ákærði að hann hefði verið í „blackouti “.

Ákærði sagði að brotaþoli hefði unnið með sér og þau verið góðir vinir. Sagði hann brotaþola hafa sagt sér að hún væri samkynhneigð. Eins og hann þekkti hana sagði hann ólíklegt að hún hefði samþykkt að gera eitthvað kynferðislegt með honum en hann vissi ekki hvort hún hefði veitt slíkt samþykki. Hún hefði nokkrum sinnum gist hjá honum áður og þá hefðu þau einnig sofið í sama rúmi en ekkert gerst á milli þeirra. Borinn var undir ákærða framburður brotaþola um atvik og kvaðst hann ekki muna eftir þessum atvikum og ekki geta sagt hvort þetta væri rétt. Þá minntist hann þess ekki að brotaþoli hefði verið að gráta eða öskra á hann og reka hann út úr herberginu. Spurður sagði ákærði það „meiki sens“ að hann hefði hringt í [...] sinni eftir að hún henti honum út.

Ákærði gaf skýrslu á ný 11. mars 2020. Var honum þá m. a. kynnt að við læknisskoðun á brotaþola hefðu sést grunnar rispur við leggangaop. Þá kom fram að ákærði taldi sig ekki muna neitt frekar um atvik en áður var komið fram.

Fyrir liggur vottorð E sálfræðings, dagsett 19. mars 2021. Er þar rakið að brotaþoli hafi leitað til hennar eftir meint brot og hafi hún greint brotaþola með einkenni áfallastreitu sem rakin séu til meints brots. Hún hafi hitt brotaþola þrisvar og lagt áherslu á að veita henni áfallahjálp og sálrænan stuðning ásamt því að meta afleiðingar meints brots. Samsvari einkenni brotaþola í kjölfar áfallsins einkennum sem þekkt séu hjá fólki sem hefur upplifað alvarleg áföll eins og líkamsárás, nauðgun, stórslys eða hamfarir. Niðurstöður sjálfsmats kvarða hafi samsvarað vel frásögnum brota þola og hafi hún verið trúverðug og samkvæm sjálfri sér. Áfallastreitueinkenni brotaþola hafi verið lítil sem engin í síðasta viðtalinu og því ekki talin þörf á frekari viðtölum. Ekki sé þó hægt að segja til um með vissu hver áhrif meints brots verða þegar til lengri tíma er litið en hún gæti þurft að takast áfram á við afleiðingar meints brots í daglegu lífi.

Þá var tekin skýrsla af D, [...] ákærða. Sagði hann ákærða hafa hringt í sig milli klukkan 1:30 og 2:30 um nóttina og beðið hann um að koma. Hefði komið fram hjá ákærða að það hefði stúlka farið með honum upp í rúm en hann myndi ekki hvað gerðist eftir það og hefði farið í „blackout“. Stúlkan hefði verið farin þegar hann kom til ákærða sem sagði hana hafa talað um nauðgun. Hefði ákærði verið í uppnámi og ákveðið að fara heim með vitninu og gista þar. Morguninn eftir hefði vitnið frétt að lögregla væri að leita ákærða og lét hann vita af því.

Við rannsókn málsins var tekin skýrsla af [...] brotaþola, vitninu F, [...] brotaþola, G, [...] brotaþola, C, og D, [...] ákærða, en ekki eru efni til að rekja framburð þeirra. Þá ræddi lögregla við [...] ákærða, B, og kaus hann að gefa ekki skýrslu vegna málsins með vísan til 117. gr. laga nr. 88/2008.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði neitar sök. Kvaðst hann hafa farið heim til vinar síns um sex- eða sjöleytið þennan dag og verið þar ásamt [...] sínum, þ. á m. brotaþola. Þar hefðu þau verið að spila og drekka en farið síðan á veitingastaðinn [...]um klukkan tíu eða ellefu. Þar hefðu þau líklega verið til þrjú eða fjögur um nóttina og teldi hann að það hefði verið búið að loka þegar þau fóru. Brotaþoli hefði gengið heim með honum um fimm til sjö mínútna leið. Þau hefðu farið upp í rúm og hann héldi að þau hefðu þá bæði verið í nærbuxum en myndi annars ekki hvernig hún var klædd. Hún gæti hafa verið í bol af honum. Þau hefðu horft á Friends og farið síðan að sofa. Rúmið hefði verið upp við vegg og hann legið fyrir innan brotaþola. Hann hefði sofnað en vissi ekki með brotaþola. Kvaðst hann halda að B[...] hans hefði verið heima þegar þau komu en myndi ekki hvort þau töluðu við hann. Næst myndi hann eftir sér daginn eftirað mætaá lögreglustöð og hann hefði ekki orðið var við neitt um nóttina. Ákærði sagði að bæði hann og brotaþoli hefðu verið að [...] þegar þetta gerðist og hefði hann verið að vinna þennan dag. Hann myndi ekki hvað hann drakk mikið þetta kvöld en teldi að það hefði verið mikið, bæði bjór og sterkt áfengi. Kvaðst hann halda að hann hefði verið byrjaður að drekka heima hjá sér áður en hann fór til vinar síns en vissi ekki hvort hann og brotaþoli drukku eitthvað eftir að þau komu heim til hans um nóttina. Þegar hann kom heim hefði hann verið drukkinn upp á átta til níu, jafnvel tíu, á kvarða sem nær upp í tíu, og hefði hann jafnvel sofnað ölvunarsvefni. Kvaðst hann ekki geta sagt til um ástand brotaþola eða hvort hún sofnaði á undan honum, en hann vissi að hún hefði einnig verið að drekka. Ákærði kvaðst vita að hann hefði hringt í D um nóttina en ekki vita hvers vegna og hann myndi ekki eftir því og vissi ekki hvers vegna D kom til hans. Hann hefði vaknað heima hjá D, sem hefði sagt honum að lögreglan væri að leita að honum en hann vissi ekki hvers vegna. Hann vissi ekki til þess að eitthvað hefði gerst sem hefði orðið til þess að hann hringdi í D. Hann myndi ekki eftir að þau atvik hefðu gerst sem lýst er í ákæru og ekki eftir því að neitt kynferðislegt hefði gerst á milli hans og brotaþola þessa nótt. Það gæti ekki hafa gerst nema að hún hefði viljað það. Teldi hann rangt að hann hefði reynt að setja lim sinn í endaþarm hennar og að hann hefði sett hönd hennar á lim sinn. Þá myndi hann ekki eftir að hafa nuddað á henni kynfærin og teldi að hann hefði ekki gert það. Einnig væri rangt að hann hefði reynt að koma lim sínum inn í leggöng hennar. Spurður kvaðst hann ekkert vita um þá áverka sem brotaþoli reyndist vera með við leggangaop. Þá myndi hann ekki eftir því að hún hefði farið að gráta eða að hún hefði rekið hann út úr herberginu. Þau hefðu verið [...] þegar þetta gerðist en töluðu ekki saman í dag. Þau hefði áður farið í sleik, að því er hann héldi oftar en einu sinni, en það hefði verið „vinadæmi þannig séð“. Kvaðst hann hafa vitað það frá því að hann kynntist brotaþola að hún væri samkynhneigð en vissi að hún hefði verið með einhverjum strákum. Kvaðst hann ekki vita hvort hann hefði haft ástæðu til að ætla að hún vildi hafa kynmök við hann. Sagði ákærði að B [...] hans hefði hringt í D [...] þeirra og látið hann vita að lögreglan væri að leita að honum en ekkisagt af hverju og hefði hann verið undrandi þegar hann heyrði þetta. Giskaði ákærði á að hann hefði vaknað um klukkan tíu eða ellefu um morguninn og þá enn verið mjög fullur. Sagði ákærði að D hefði sagt sér að hann hefði um nóttina sagt að hann vildi vera hjá D og því hefði hann sótt hann.

Ákærða var kynnt að hann hefði farið í skýrslutöku hjá lögreglu klukkan 15:34 daginn eftir að atvik gerðust. Þar hefði honum verið kynnt að honum væri gefið að sök kynferðisbrot og því hefði hann svarað svo að þetta hefði gerst og að hann játaði. Var ákærði spurður hvað hann hefði átt við með þessum orðum. Sagði ákærði þá að hann hefði ekki vitað hvað var í gangi. Kvaðst hann ekki hafa vitað hvað hann væriað játa og haldið að þetta væri ekki svona alvarlegt. Engu að síður hefði hann talið þessa ásökun vera alvarlega en á þessum tíma hefði hann enn verið mjög fullur og ekki vitað hvað hann var að játa. Hann hefði verið stressaður og aldrei áður farið í skýrslutöku. Þá var ákærða kynnt að blóðsýni hefði verið tekið úr honum klukkan 16: 30 þennan dag og alkóhól hefði hvorki mælst í þvagi né blóði. Svaraði ákærði því svo til að sig minnti að hann hefði enn verið fullur á þessum tíma en hann hefði þó ekkert drukkið eftir að hann vaknaði. Hann myndi eftir að hafa játað í upphafi skýrslutökunnar og það hefði komið sér á óvart þegar hann síðar í skýrslutökunni heyrði sakarefnið og hann hefðiekki trúað því að hann hefði gert þetta.

Ákærða var kynnt að í skýrslutökunni hefði hann verið spurður hvað það væri sem hann ætti að hafa gert oghann svarað:„Káfað á henni eða eitthvað.“ Kvaðst ákærði halda að þarna hefði hann verið að giska. Hann kvaðst ekki vita hvers vegna brotaþoli bæri þessar sakir á hann og vonaði að hún væri að ljúga. Það gæti ekki verið að hann hefði gert þetta. Þá kveðst hann ekki vita hvers vegna hann hefði vaknað og hringt í [...] sinn skömmu eftir að hann sofnaði en telja að hann hefði verið mjög drukkinn og í „blackout”. Kvaðst hann oft lenda í slíku eftir að hafa drukkið sig ofurölvi og muna þá ekki eftir atvikum en ekkert hefði þá gerst í líkingu við þetta. Spurður kvaðst hann telja hugsanlegt að þau hefðu fengið sér einn bjór fyrir svefninn eftir að þau komu heim til hans en hann myndi ekki sérstaklega eftir bjórdósum sem sjást á myndum sem teknar voru í herbergi hans.

Brotaþoli, A, kvaðst hafa verið að vinna þennan dag. Hún hefði byrjað að drekka um þrjú- eða fjögurleytið og þá verið á [...]semsé veitingastaður [...]. Hún hefði síðan farið heim til félaga síns, ásamt m. a. ákærða, og svo aftur á [...]. Hún hefði ákveðið að gista hjá ákærða og þau farið heim til hans um tvö- eða þrjúleytið. Hún hefði verið að drekka um kvöldið en ekki stöðugt og hefði hún ekki orðið mjög full. Kvaðst hún halda að þau hefðu ekkert drukkið heima hjá ákærða. Þar hefðu þau farið beint að sofa, líklega spjallað í smástund, hún fengið bol lánaðan hjá ákærða og horft á Friends. [...] ákærða hefði verið heima þegar þau komu en hún myndi ekki hvort hún hitti hann. Hann hefði bankað á dyrnar þegar hann heyrði hana gráta eftir að þetta gerðist og spurt hvort hún vildi að hann hringdi á leigubifreið en ekki spurt hvað hefði gerst. Hún hefði vaknað við að ákærði var að káfa á henni og hefði hann snúið henni á hlið og einnig á bakið. Kvaðst hún hafa verið drukkin, kannski upp á sex á kvarðanum frá einum til tíu, en ekki vita hvernig ástand ákærða var en yfirleitt sæist ekki mikið á honum þegar hann drykki.

Brotaþoli kvaðst hafa sofnað í bol og nærbuxum og hefði ákærði þá verið í nærbuxum. Þau hefðu kúrt og hefði hann haldið utan um hana aftan frá, vinalega, oghún sofnað þannig. Kvaðst hún hafa vaknað við að ákærði hefði farið með höndina undir bolinn sem hún klæddist og á brjóstin. Sjálf hefði hún legið fjær veggnum og nær tölvunni og snúið að henni. Hún hefði legið á hliðinni og fundið þegar ákærði fór með höndina sífellt ofar undir bolnum og síðan einnig neðar. Nú myndi hún ekki hvernig röð atvika var. Hann hefði farið inn í nærbuxur hennar og svo tekið þær niður og á meðan alltaf verið með klofið á sér upp að henni. Síðan hefði hann sett hana á bakið. Fyrst hefði hann notað höndina til að nudda kynfæri hennar en síðan farið upp á hana og þá ekki verið í nærbuxum. Þá hefði hann einnig reynt að kyssa hana. Hann hefði reynt að setja typpið í leggöng hennar. Þetta hefði hann reynt nokkrum sinnum til skiptis, t. d. sett nærbuxurnar upp og tekið þær niður aftur. Hann hefði einnig tekið í hönd hennar og sett hana á typpið, sem hún teldi að þá hefði verið hart, og hreyft höndina og minnti hana að hún hefði þá legið á bakinu. Hann gæti einnig hafa reynt að setja typpið inn í endaþarm hennar, hann hefði alltaf verið með typpið þar, og hefði hún ekki vitað hvað hann var að gera. Myndi hún eftir lim ákærða við endaþarminn og teldi að hann hefði þá verið linur. Í eitt skiptið þegar hún lá á hliðinni hefði hún séð flass eins og á síma og teldi hún að ákærði hefði þá verið að taka mynd. Hún hefði þá legið á hliðinni og látið eins og hún væri sofandi. Sagði brotaþoli að ákærði hefði aldrei náð að „klára“ en loks hefði hún byrjað að gráta og hlaupið út. Sagði hún það rétt sem hún sagði hjá lögreglu, að ákærði hefði reynt að setja typpið inn í endaþarm hennar en nú myndi hún þetta ekki.

Brotaþoli kvaðst ekki vita hvað hún var búin að sofa lengi þegar þetta gerðist.

Hún hefði látið eins og hún væri sofandi, frosið og verið máttlaus og ekki getað hreyft sig. Hún hefði verið með augun lokuð allan tímann nema einhvern tímann þegar hún lá á hliðinni. Sagði hún ákærða hafa hætt af því að hún fór að gráta en þá hefði hún haldið að hann væri hættur. Hún hefði síðan farið fram á bað en komið aftur inn í herbergið til að sækja föt og hefði ákærði þá sagt við hana að hún mætti slá hann og hefði hún þá kastað í hann fötum, blótað honum og síðan farið. Kvaðst hún ekki hafa orðið vör við að ákærði hefði verið að hringja í einhvern. Þegar hún var komin út hefði hún hringt í vitnin C og G [...] sína sem líklega hefði þá haft samband við [...] þeirra. Kvaðst hún hafa sagt G að sér hefði verið nauðgað. [...] hennar hefði síðan sótt hana og þær farið beint á neyðarmóttöku.

Brotaþoli kvaðst áður hafa sofið með ákærða í rúmi og kúrt eins og í þetta skipti en þau hefðu verið búin að vera góðir vinir í mörg ár og [...] í tvö til þrjú ár. Það hefði ekkert kynferðislegt verið á milli þeirra en þetta kvöld hefðu þau farið í sleik, sem hefði verið einhvers konar mönun, og ákærði hefði vitað að hún væri samkynhneigð. Þau ákærði hefðu ekkert talað saman eftir að þetta gerðist. Fyrst á eftir hefði hún grátið mikið og ekkert sofið. Fyrir atvikið hefði hún verið þunglynd og með kvíða sem hefði aukist eftir meint brot. [...] Brotaþoli kvaðst ekki vita hvernig hún hlaut sprungu við leggangaop en halda að það hefði gerst þegar ákærði var ofan á henni. Hún hefði ekki tekið eftir blæðingum vegna þessara áverka. Brotaþoli kvaðst ekki vera að leita sér aðstoðar nú en hún hefði verið stressuð vegna aðalmeðferðar málsins og ætti yfirleitt erfitt með að deila tilfinningum sínum.

Brotaþoli sagði að hún hefði verið með lokuð augum þegar þetta gerðist og hefði ákærði ekki haft ástæðu til að halda að hún væri vakandi. Þá hefði ekkert gerst sem annars hefði gefið til kynna afstöðu hennar og þetta hefði ekki verið rætt áður en þau fóru að sofa. Brotaþoli kvaðst minnast þess að hafa verið hrædd á meðan á þessu stóð. Kvaðst hún telja að ákærði hefði haft styrkinn fram yfir hana og hún hefði ekki getað varist honum. Þegar hún sofnaði hefði hún verið orðin þreytt og sofnað strax en þegar hún vaknaði hefði hún ekki fundið fyrir þreytu eða áfengisáhrifum, það hefði runnið af henni.

Vitnið F sagði G [...] hafa vakið sig og sagt sér að brotaþola hefði verið nauðgað og hún væri fyrir utan hjá ákærða. Hún hefði farið og sótt brotaþola sem þá hefði verið grátandi. Hefði hún sagt ákærða hafa nauðgað sér og þær farið beint á neyðarmóttöku. Brotaþoli hefði sagt henni hvað gerðist og hefði hún verið í losti og í mikilli sjálfsásökun yfir því að hafa ekki getað varist og sagt ítrekað að hún hefði frosið. Þau hefðu verið búin að drekka en hún ekki verið ofurölvi. Brotaþoli vaknaði enn á nóttunni vegna þessa og gréti og hefði hún leitað til sálfræðings. Hún opnaði sig ekki um þessi atvik og grunaði vitnið að hún væri [...]. Ákærði og brotaþoli hefðu [...] vinir og ákærði oft gist hjá brotaþola og hefði sú staðreynd að þau voru vinir haft áhrif á upplifun brotaþola, en hún hefði treyst ákærða fullkomlega. Ákærði hefði vitað að brotaþoli væri búin að eiga erfitt, hefði glímt við þunglyndi og kvíða og t. d. v[...]áður en hún kom út úr skápnum. Einnig hefði brotaþola liðið illa vegna veikinda vitnisins, [...]. Þegar þetta gerðist hefði brotaþoli verið komin yfir erfiðleikana og orðin glöð og ánægð með lífið. Þá staðfesti vitnið að G hefði vakið hana þessa nótt klukkan 4:45, eins og hún bar um í skýrslu sinni hjá lögreglu.

Vitnið G sagði að hún og brotaþoli, [...], hefðu ásamt ákærða og fleirum verið að spila saman heima hjá félaga þeirra. Vitnið hefði síðan farið heim um tólfleytið og þá hefðu allir verið hressir. Síðan hefði hún vaknað við símtal frá brotaþola, einhvern tímann um nóttina, sem þá hefði verið hágrátandi heima hjá ákærða. Hefði það tekið hana smá tíma að átta sig á því hvað væri að en brotaþoli hefði sagt að sér hefði verið nauðgað en vitnið minntist þess ekki að hún hefði sagt hver hefði gert það. Hún hefði síðan vakið [...] þeirra sem hefði farið náð í brotaþola. Kvaðst hún ekki geta sagt til um hvernig ástand ákærða hefði verið þegar hún fór en sagði „strákana alveg kunna að drekka“. Vitnið sagði að brotaþoli sýndi ekki mikið tilfinningar sínar. Það eina sem hún hefði sagt henni hefði verið að sér hefði verið nauðgað en ekkert nánar um það. Brotaþoli hefði alltaf verið eitthvað þunglynd en versnað mikið eftir þetta en undanfarið væri henni farið að skána. Vitnið staðfesti framburð sinn hjá lögreglu, m. a. að brotaþoli hefði hringt í hana um klukkan fjögur um nóttina.

H, sviðsstjóri Rannsóknarstofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði, staðfesti að hafa unnið matsgerð vegna blóð- og þvagsýna frá brotaþola. Niðurstaða mælinga hefði verið 1,49‰ í þvagi og 0,94 og 0,71‰ í blóðsýnum sem tekin voru með klukkustundar millibili. Eins og fram kæmi í texta matsgerðarinnar þá hefði hlutaðeigandi verið undir áhrifum áfengis þegar sýnin voru tekin. Magnið hefði verið fallandi og því verið einhver tími liðinn síðan drykkju lauk. Þá hefði henni láðst að geta þess í matsgerðinni að einnig hefði verið leitað að lyfjum og ávana- og fíkniefnum en þau ekki fundist í sýnunum. Út frá þessum niðurstöðum gæti hún mælt brottfallshraða alkóhóls úr blóði og væri hann 0,23‰ á klukkustund. Ætla mætti gróflega að viðkomandi hefði þremur klukkustundum áður en sýnið var tekið verið með 1,6 til 1,7‰ í blóði og væri þá miðað við að drykkju hefði lokið fjórum stundum áður en sýnið var tekið. Tveimur stundum áður en sýnið var tekið mætti ætla, út frá sömu forsendum, að áfengismagn hefði verið 1,4 til 1,5‰ og væri þá miðað við magn í blóði klukkan 4:30. Þá sagði vitnið að það færi eftir magni þess sem væri drukkið hvort allt alkóhól væri farið úr blóði og þvagi þrettán klukkustundum eftir að drykkju lyki. Sagði vitnið að rannsóknarstofan miðaði við þá skilgreiningu að þeir sem væru með undir 1,2‰ væru undir áhrifum, 1,2 til 2,0‰ væru ölvaðir og fyrir ofan það talsvert ölvaðir eða mikið ölvaðir. Í kringum 3,0‰ sé miðað við rænuleysi en það sé einstaklingsbundið. Vitnið sagði það sjaldgæft að óskað væri eftir rannsókn á um tveggja ára gömlu sýni, eins og í þessu máli hvað varðaði sýni frá ákærða. Sýni sem ekki hefði verið óskað eftir að yrðu mæld væru varðveitt hjá lögreglu og gæti hún því ekki tjáð sig um geymslu þeirra. Hægtværi að mæla alkóhól í tólf mánaða gömlum sýnum og hyrfi alkóhól ekki við geymslu en það gæti rýrnað. Almennt væri brottfallshraði úr sýnum sem þessum 0,12 til 0,25‰ en hann væri misjafn á milli einstaklinga og mismunandi tilvika hjá sama einstaklingi.

Vitnið C kvaðst hafa fengið símtal frá brotaþola þessa nótt og hefði hún verið grátandi og vitnið skilið illa hvað hún sagði en brotaþoli hefði þá verið komin út í bifreið til [...]sinnar. Hefði brotaþoli náð að segja henni að ákærði hefði nauðgað henni. Vitnið kvaðst hafa farið með brotaþola og [...] hennar á neyðarmóttöku til að styðja brotaþola sem hefði liðið mjög illa. Vitnið kvaðst hafa hitt ákærða einu sinni en brotaþoli hefði talað um hann og sagt hann vera einn af sínum [...]. Brotaþoli hefði sagt að þau hefðu farið heim til ákærða eftir að hafa verið úti að skemmta sér. Hún hefði síðan rumskað við að ákærði hefði verið byrjaður að athafna sig og hefði brotaþoli sagt að hann hefði nauðgað henni. Hún myndi ekki hvort brotaþoli lýsti nákvæmlega því sem gerðist en hún hefði sagst hafa frosið og ekki þorað að hreyfa sig meðan á þessu stóð. Þegar hann fór ofan af henni hefði hún náði í fötin sín og farið inn á bað. Þetta hefði haft mikil neikvæð áhrif á líðan brotaþola. Hún hefði verið í miklu áfalli og vissi vitnið að hún hefði byrjað[...] og átt erfitt með svefn. Brotaþoli hefði áður verið þunglynd og henni liðið illa en henni hefðiverið farið að líða miklu betur þegar þetta gerðist.

Vitnið I hjúkrunarfræðingur kvaðst hafa skrifað niður sögu brotaþola þegar hún kom á neyðarmóttöku, áður en hún fór í skoðun. Brotaþoli hefði verið skýr í frásögn, munað atvik og verið yfirveguð. Brotaþoli hefði komið þangað klukkan 5:50 um morguninn og fram kæmi í skýrslu læknis hvenær skoðun hefði farið fram en vitnið kvaðst hafa verið viðstatt þá skoðun. Brotaþoli hefði ekki virkað undir sjáanlegum áhrifum. Þá sagði vitnið að í gögnum frá neyðarmóttöku væri merkt við að brotaþoli hefði verið í tilfinningalegu jafnvægi og yfirveguð og væri það klínískt mat vitnisins. Einnig hefði komið fram hjá brotaþola að hún væri þreytt. Vitnið kvaðst hafa skrifað beint niður það sem brotaþoli sagði þegar hún lýsti brotunum. Þáværi listi þar sem merkt er við hvort háttsemi eigi við unninn þannig að merkt væri við eftir að viðkomandi hefði verið spurður um það. Þegar merkt væri við samfarir um leggöng gæti það átt við að limur hefði verið við kynfæri eða komið við þau. Ekki skipti þá máli hvort hann hefði farið alla leið inn í þau þar sem það skipti ekki máli fyrir skoðunina.

Vitnið J, læknir á neyðarmóttöku, kvaðst hafa gert skoðun á brotaþola og tekið niður sögu hennar. Hún myndi atvik ekki nú en af skýrslunni sæi hún að við skoðun h efðusést grunnar rispur við leggangaop. Gæti hún ekki fullyrt hvernig rispurnar komu en það hefði ekki verið af sjálfu sér. Þær gætu samrýmst því að reynt hefði verið að koma getnaðar lim í leggöng brotaþola og gætu þær komið hvort sem kona væri tilbúin til að hafa samfarir eðaekki. Áverkarnir hefðu verið ferskir og séu þeir fljótir að gróa og gætu því hafa komið tveimur til þremur tímum fyrr. Kvaðst hún ekki muna hvernig ástand brotaþola var en samkvæmt því sem hún skráði hefði það verið ágætt. Hún hefði sagt ágætlega frá öllu, verið róleg og yfirveguð og hefði vitnið ekki merkt við að hún hefði verið ölvuð eða undir áhrifum áfengis. Hvað varðaði gátlista yfir lýsingar brotaþola þá væri hann venjulega fylltur út eftir að viðkomandi hefði lýst atvikum. Þá horfði hún á listann með sjúklingi og bæði hann að haka í rétt box. Sagði vitnið að rispurnar gætu samrýmst sögu brotaþola og mæltu ekki gegn því að atvik hefðu gerst eins og brotaþoli lýsti. Sá sem er með svona áverka finni ekki fyrir þeim og sé ekki hægt að útiloka að þeir komi við það að skeina. Þá sagði vitnið að brotaþoli hefði sagt að brotið hefði verið framið um klukkan fjögur til fimmum nóttina.

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa hitt brotaþola á slysadeild og reynt að fá skýra mynd hjá henni af því sem gerðist til að kanna hvort rannsaka þyrfti vettvang, sem síðan hefði verið gert. Brotaþoli hefði verið skýr en niðurlút og hefði það verið upplifun vitnisins að hún væri reið vegna þess sem gerðist. Kvaðst hún ekki hafa merkt að brotaþoli hefði verið undir áhrifum áfengis. Fram hefði komið hjá henni að þau hefðu verið að drekka. Hún og ákærði hefðu verið góðir vinir og aldrei neitt kynferðislegt á milli þeirra og ákærði því átt að vita að hún hafði engan áhuga. Brotaþoli hefði lýs taðstæðum vel, eins og t. d. rúmfötum. Þá hefði m. a. komið fram hjá henni að ákærði hefði reynt að fara inn í endaþarm hennar. Sagði vitnið að tímasetningin klukkan 6:34 í frumskýrslu ætti við það þegar tilkynning barst lögreglu.

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa verið á bakvakt þegar útkall barst vegna stúlku sem hefði tilkynnt um kynferðislegt ofbeldi. Hún hefði farið á neyðarmóttöku og tekið skýrslu af brotaþola sem hefðiverið skýr og frekar reið og talið að þetta hefði ekki þurft að gerast. Hún hefði ekki virst vera ölvuð en vitnið gerði ráð fyrir að hún hefði verið svefnlaus. Einnig hefði hún talað við [...]brotaþola, vitnið F. Lögregla hefði síðan farið á vettvang ætlaðs brots en ákærði hefði ekki verið þar. Reynt hefði verið að hafa uppi á ákærða og hefði hann síðar gefið fram og hún þá tekið skýrslu af honum. Tók vitnið fram að hún hefði ekki tekið skýrslu af honum hefði hann verið ölvaður. Hefði hannþví líklega ekki komið henni fyrir sjónir sem mjög drukkinn.

Minntist vitnið þess að brotaþoli hefði sagt að þau hefðu verið vinir og oft gist saman. Hún væri samkynhneigð og því hefði ekki verið að dagskrá hjá henni að vera með ákærða og hann hefði átt að vita það. Hún hefði gist heima hjá ákærða og vaknað við að ákærði var að káfa á henni og hún þá stirðnað upp og ekki þorað að sporna við verknaðnum. Hún hefði sagst hafa þóst vera sofandi og legið eins og frosin. Hann hefði reynt að hafa við hana samfarir um leggöng og endaþarm og einnig aftan frá en það ekki tekist. Hann hefði náð að snerta kynfæri hennar og látið hana snerta sín. Þegar þessu lauk hefði hún staðið upp og orðið mjög reið.

Vitnið kvaðst hafa borið sakarefnið undir ákærða og hann játað strax en þá hefði einungis verið búið að kynna honum að um væri að ræða kynferðisbrot og hver meintur brotaþoli væri. Hefði henni fundist þetta vera sérstakt þar sem hún hefði ekki verið búin að lýsa brotinu. Hún hefði spurt ákærða hvað hann væri að játa og hefði hann þá borið fyrir sig minnisleysi. Hefði hann sagst ekki geta lýst því en trúa því sem brotaþoli segði þar sem hún væri ekki að ljúga. Minnti vitnið að ákærði hefði dregið játningu sína til baka þegar ætluðu broti var lýst fyrir honum og þá efast um að hann hefði gert þetta en ekki viljað beint trúa því að brotaþoli væri að ljúga.

E sálfræðingur sagði brotaþola hafa sótt til hennar áfallahjálp vegna meints brots og mætt þrisvar til hennar. Hún hefði metið afleiðingar brotsins og veitt brotaþola sálrænan stuðning og metið einkenni áfallastreitu. Brotaþoli hefði greint frá sveiflukenndri líðan og að hafa viljað mikið vera heima inni í herberbergi. Hún hefði átt erfitt með að fara í [...] þar sem hún óttaðist að rekast á meintan geranda. Einnig hefði hún greint frá áfallastreitueinkennum, óvelkomnum minningum og líkamlegum minningum þegar eitthvað minnti hana á meint brot, sjálfsásakandi hugsunum og neikvæðum viðhorfum. Þá kvaðst hún hafaverið vör um sig og átt erfitt með að sofna. Í fyrsta skiptið sem brotaþoli kom hefði hún greint frá einkennum áfallastreitu en þau einkenni hefðu minnkað í næsta viðtali og enn frekar í því þriðja. Sagði vitnið að þegar eðlilegur bati ætti sér stað minnkuðu einkenni með tímanum. Sér hefði fundist brotaþoli vera trúverðug og samkvæm sjálfri sér og bataferli hennar eðlilegt. Almennt þyrftu brotaþolar að takast á við einhver einkenni í framtíðinni en hún gæti ekki sagt til um hvort það ætti við um brotaþola. Sagði vitnið að vottorð hennar væri unnið upp úr minnispunktum frá þeim tíma þegar viðtölin fóru fram, skýrslu neyðarmóttöku og sjúkrasögu. Í fyrsta viðtalinu hefði brotaþoli sagt frá því sem gerðist en hún hefði ekki ritað það í vottorðið. Þá sagði vitnið að metið hefði verið hvort einkenni kynnu að stafa frá öðru en meintu broti en brotaþoli hefði greint henni frá því að hún hefði alltaf verið frekar kvíðin. Brotaþoli hefði getað greint skýrt frá minningum um þetta atvik og hefði komið skýrt fram að einkenni n stöfuðu frá þeim, m. a. á grundvelli svara brotaþola við sjálfsmatskvarða og klínísks mats vitnisins.

D og B, [...] ákærða, komu fyrir dóminn og nýttu þeir sér rétt sinn samkvæmt 117. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 til að tjá sig ekki um ætlað brot ákærða.

III

Niðurstaða

Ákærði er ákærður fyrir nauðgun, með því að hafa haft önnur kynferðismök en samræði við brotaþola, en ákærði reyndi að minnsta kosti tvisvar sinnum að þröngva getnaðarlim sínum inn í endaþarm brotaþola, nuddaði kynfæri hennar, setti lim sinn í lófa hennar og fróaði sér með því að hreyfa hönd hennar og lagðist síðan ofan á hana og reyndi að þröngva lim sínum inn í leggöng hennar. Notfærði ákærði sér það að brotaþoli gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og ölvunar, en af þessu hlaut brotaþoli grunnar rispur við leggangaop. Í ákæru er háttsemi ákærða talin varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt lagaákvæðinu telst það einnig nauðgun og varðar sömu refsingu og mælt er fyrir um í 1. mgr. þess að beita blekkingum eða notfæra sér villu viðkomandi um aðstæður eða að notfæra sér geðsjúkdóm eða aðra andlega fötlun manns til þess að hafa við hann samræði eða önnur kynferðismök, eðaþannig er ástatt um hann að öðru leyti að hann getur ekki spornað við verknaðinum eða skilið þýðingu hans.

Ákærði neitar sök. Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá skal dómur, samkvæmt 111. gr. sömu laga, reistur á þeim sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

Af því sem fram er komið í málinu má ráða að ákærði og brotaþoli voru góðir vinir áður en atvik gerðust. Umrætt sinn fór brotaþoli heim með ákærða til að gista hjá honum en þau hafa oft gist á heimili hvors annars. Fram kom hjá þeim báðum að þau hefðu ekki haft kynmök þegar þau gistu saman. Í einhverjum tilvikum kysst og þá sem vinir eða gamni, t. d. fyrr um kvöldið. Þá var ákærða ljóst að brotaþoli er samkynhneigð. Ber þeim saman um að hafa farið heim til ákærða, líklega milli klukkan tvö og þrjú um nóttina. Þau hafi lagst til svefns í rúmi ákærða, ákærði þá í nærbuxum einum fata en brotaþoli í nærbuxum og bol. Þar hafi þau byrjað að horfa á sjónvarpsþátt en bera bæði um að þau hafi sofnað fljótlega.

Í gegnum meðferð málsins hefur ákærði litlar lýsingar gefið á því sem gerðist milli hans og brotaþola umrætt sinn og ber því við að hann muni ekki atvik vegna áfengisneyslu og að hafa farið í „blackout“. Fyrir dómi bar ákærði um að hann myndi eftir því að hafa farið að sofa og myndi næst eftir sér þegar hann vaknaði daginn eftir og var þá kominn heim til D [...] síns. Í framburði hjá lögreglu kvaðst hann hins vegar muna eftir að hafa hringt í D. Fyrir liggur að blóðsýni var tekið úr ákærða um klukkan 16:30 daginn eftir eða um þrettán klukkustundum eftir ætlað brot auk þess sem ákærði gaf þá þvagsýni. Í engu þessara sýna mældist alkóhól. Samkvæmt framburði H er meðalbrottfallstími alkóhóls í blóði á bilinu 0,12 til 0,25‰ á klukkustund sem útilokar ekki að ákærði hafi verið undir áhrifum áfengis þegar atvik gerðust en ljóst er að hann var ekki undir áhrifum áfengis þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu skömmu áður en sýnin voru tekin.

Þá liggur fyrir að ákærði játaði kynferðisbrot gagnvart brotaþola þegar hann gaf skýrslu vegna málsins hjá lögreglu og að þá hafði honum ekki verið kynnt í hverju brotið fælist. Aðspurður taldi hann að um káf hefði verið að ræða. Síðar í skýrslu sinni, eftir að hafa verið kynnt nánar sakarefnið, dró hann í efa að hann hefði framið brotið en virtist eiga erfitt með að trúa því að brotaþoli væri ekkiað segja satt. Fyrir dómi neitaði ákærði alfarið sök og bar fyrir sig minnisleysi vegna áfengisdrykkju. Ákærði hefur engar skýringar getað gefið á því hvers vegna hann fór af eigin heimili um miðja nótt, en fyrir liggur að [...] ákærða sótti hann og sagði honum þegar hann vaknaði daginn eftir að lögregla væri að leita að honum og varð það til þess að ákærði gaf sig fram við lögreglu. Loks hefur ákærði borið um að hafa ekkert vitað um það hvers vegna lögregla var að leita að honum, en það er í ákveðinni andstöðu við þá staðreynd að ákærði taldi sig í upphaf yfirheyrslu hjá lögreglu hafa framið einhvers konar kynferðisbrot gegn brotaþola. D [...] ákærða gaf skýrslu vegna málsins við rannsókn þess eftir að hafa verið kynnt efni 117. gr. laga um meðferð sakamála. Vitnið nýtti sér heimild lagaákvæðisins til að gefa ekki skýrslu við aðalmeðferð málsins. Telur dómurinn að skýrsla vitnisins hjá lögreglu hafi sönnunargildi í málinu og að forsendur séu til að líta til hennar við úrlausn málsins, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 40/2006, sem kveðinn var upp 1. febrúar 2007. Verður af framburði hans ráðið að brotaþoli hefði sakað ákærða um nauðgun áður en hún fór af heimili hans og að ákærði hefði verið í uppnámi þegar vitnið kom til hans og þá strax borið því við að hann myndi ekki atvik.

Með vísan til framangreinds erþað mat dómsins að framburður ákærða hafi verið á reiki þó ekki verði litið svo á að hann hafi í upphafi skýrslutökunnar verið að játa þá háttsemi sem hann nú hefur verið ákærður fyrir. Þá er ekkert komið fram sem bendir til þess að ölvunarástand ákærða hafi, þegar atvik gerðust, verið eins slæmt og ákærði lýsir því. Í ljósi alls framangreinds er það mat dómsins að framburður ákærða um atvik sé ótrúverðugur og verður niðurstaða málsins ekki á honum byggð aðþví leyti sem hann er í ósamræmi við annað sem fram er komið í málinu.

Þá liggur fyrir að [...] brotaþola, F, sótti brotaþola um nóttina sem þá miklu uppnámi og má það einnig ráða af framburði vitnanna G og C sem brotaþoli hringdi í þessa nótt. Samkvæmt framburði F hjá lögreglu, sem hún staðfesti fyrir dómi, var hún vakin klukkan 4:45 og fór í kjölfar þess að sækja brotaþola. Samkvæmt gögnum frá neyðarmóttöku hófst læknisskoðun á brotaþola klukkan 6:15 og bar hún þá um að brotið hefði átt sér stað um klukkan fjögur eða fimm um nóttina. Þá kom fram í framburði hjúkrunarfræðings að brotaþoli ræddi við hana áður en hún fór í skoðun. Af þessu má ætla að atvik hafi gerst milliklukkan 3:30 og 4:30 um nóttina.

Framburður brotaþola hefur verið stöðugur og trúverðugur í gegnum alla meðferð málsins um flest þau atriði sem máli skipta. Verður ekki á það fallist með ákærða að atriði eins og það að brotaþoli muni ekki eftir öllum sem voru á veitingastaðnum, í heimahúsi fyrr um kvöldið og heima hjá ákærða eftir að þangað var komið rýri sérstaklega trúverðugleika framburðar brotaþola um ákæruefnið. Þá verður heldur ekki á það fallist að misræmi sé í tímasetningu hennar hvað meint brot varðar semhafi áhrif við mat á framburði hennar en framangreind viðmið sem dómurinn ætlar tímasetningu brots út frá eru frá öðrum en brotaþola. Né heldur telur dómurinn það rýra sönnunargildi framburðar hennar að hún muni nú ekki tímaröð atvika. Loks verður ekki litið svo á að hugsanlegt misræmi milli merkinga við gátlista á neyðarmóttöku og framburðar brotaþola rýri gildi framburðar hennar, enda verður ekki litið á slíkan lista sem frásögn hennar.

Framburður brotaþola hefur þó verið á reikni hvað það varðar að hún sagði ákærða ýmist hafa verið að snerta brjóst hennar eða reyna að setja lim sinn inn í endaþarm hennar þegar hún vaknaði en hún lýsti þó legu þeirra ávallt eins og þá þannig að ákærði hefði verið með lim sinn við rass hennar. Fyrir dómi og hjá lögreglu lýsti brotaþoli skýrt þeirri háttsemi sem greinir í ákæru að því undanskildu að fyrir dómi var framburður hennar um að ákærði hefði reynt að setja getnaðarlim sinn í endaþarm hennar óljós. Þegar henni var kynntur framburður hennar hjá lögreglu hvað þetta varðar staðfesti hún þann framburð sinn en kvaðst nú ekki hafa minningar um þetta. Þá er til þess að líta að framburður vitna um þetta er endursögn á framburði brotaþola umrædda nótt og verður hannþví ekki talinn styðja ákæruefnið. Samkvæmt þessu telur dómurinn ósannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi a. m. k. tvisvar sinnum reynt að þröngva getnaðarlim sínum inní endaþarm brotaþola.

Fyrir liggur að brotaþoli var undir áhrifum áfengis og samkvæmt framburði hennar hefur hún í mesta lagi verið búin að sofa í eina til tvær klukkustundir þegar hún vaknaði. Þá lýsti hún atvikum að öðru leyti en því sem að framan er rakið í samræmi við ákæru. Hún kvaðst hafa frosið þegar hún vaknaði við ákærða, verið máttlaus og látið sem hún væri sofandi. Fyrir dómi kvaðst hún hafa verið hrædd og taliðað hún gæti ekki ráðið við ákærða ef á það reyndi en samkvæmt því sem liggur fyrir í málsgögnum er stærðar-og þyngdarmunur á þeim. Samkvæmt þessu er ekkert fram komið sem bendir til þess að ákærði hafi mátt ætla að brotaþoli væri vakandi eða hefði annars gefið samþykki sitt til kynmaka. Þá hefur ákærði ekki sjálfur haldið því fram að samþykki brotaþola hafi legið fyrir. Er ekki á það fallist með ákærða að ekki hafi verið sýnt fram á ásetning hanstil að brjóta gegn brotaþola.

Við skoðun á neyðarmóttöku í kjölfar meints brots reyndist brotaþoli vera með áverka á kynfærum. Þrátt fyrir þann framburð læknisins að áverkarnir hafi getað orðið af öðrum orsökum samrýmast þeir framburði brotaþola auk þess sem sú staðreynd að slíkir áverkar gróa á stuttum tíma styður það að brotaþoli hafi hlotið áverkana þessa nótt þegar ákærði reyndi ítrekað að setja lim sinn inn í leggöng hennar. Einnig liggur fyrir vottorð sálfræðings sem brotaþoli leitaði til í kjölfar atvika og kemur þar fram, og kom einnig fram í vætti sálfræðingsins, að brotaþoli hafi greinst með einkenni áfallastreitu sem rakin hafi verið til meints brots. Þá liggur fyrir, á grundvelli niðurstöðu rannsóknar á áfengismagni í blóði brotaþola við skoðun, matsgerðar frá Rannsóknarstofu Háskóla Íslands, og vætti vitnisins H að brotaþoli var undir áhrifum, að lágmarki með 1,4‰áfengis í blóði, þegar atvik gerðust.

Í ljósi alls framangreinds er það mat dómsins að framburður brotaþola sé trúverðugur um þau atvik sem máli skipta við mat á sönnun og hann fái stoð í framangreindum gögnum. Verður niðurstaða málsins á honum byggð, gegn neitun ákærða. Þó er til þess að líta, eins og rakið hefur verið, að brotaþoli gat ekki á sjálfstæðan hátt borið um það fyrir dómi að ákærði hefði reynt að setja getnaðarlim sinn í endaþarm hennar og verður því, með vísan til 111. gr. laga um meðferð sakamála, að sýkna ákærða hvað þá háttsemi varðar. Með vísan til alls framangreinds telur dómurinn nægilega sannað, þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi að öðru leyti gerst sekur um þá háttsemi sem greinir í ákærðu og er brot hans þar rétt heimfært til refsiákvæða.

IV

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 13. nóvember 2020, hefur hann ekki sætt refsingu. Við ákvörðun refsingar ákærða verður til refsiþyngingar litið til 1. og 2. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga, en brot ákærða var gróft, hafði alvarlegar afleiðingar fyrir brotaþola og með því braut hann gróflega gegn kynfrelsi hennar og því trausti sem brotaþoli bar til hans á grundvelli áralangrar vináttu þeirra. Þegar ákæra málsins var gefin út voru liðin tvö ár og tveir mánuðir frá því að atvik gerðust. Verður ákærða ekki kennt um þann drátt sem orðið hefur á meðferð málsins og verður litið til hans við ákvörðun refsingar ákærða. Með vísan til framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvö árog sex mánuði. Í ljósi alvarleika brotsins og með hliðsjón af dómafordæmum er ekki tilefni til að skilorðsbinda refsingu ákærða.

Í málinu gerir brotaþoli kröfu um miskabætur að fjárhæð 2.000.000 króna auk vaxta og dráttarvaxta. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir alvarlegt brot gegn 2. mgr. 194. gr. laga nr. 19/1940 og hefur með háttsemi sinni bakað sér bótaábyrgð á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 gagnvart brotaþola. Er háttsemi ákærða til þess fallin að valda brotaþola miska. Þá má af framburði brotaþola, vitna og vottorði og vætti sálfræðings ráða að háttsemin olli brotaþola mikilli vanlíðan. Þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin, með hliðsjón af atvikum og dómafordæmum, 1.800.000 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun þeirra tveggja lögmanna sem skipaðir voru verjendur hans við meðferð málsins, fyrst A-kk-nf K-kk-nf F-kk-nf lögmaður, en A-kk-nf K-kk-nf V-kk-nf lögmaður tók síðar við af honum, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, V-kvk-ef V-kvk-ef lögmanns. Er þóknun lögmannanna hæfilega ákveðin eins og greinir í dómsorði og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Þá greiði ákærði 400.607 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðum yfirlitum ákæruvaldsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kvk-nf H-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

Við uppkvaðningu dómsins er gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X sæti fangelsi í tvö árog sex mánuði.

Ákærði greiði A 1.800.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8., sbr. 4. gr., laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 16. desember 2018 til 11. apríl 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 600.000 krónur, og A-kk-ef K-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 700.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, V-kvk-ef V-kvk-ef lögmanns, 700.000 krónur, og 400.607 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)