E-949/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 25. september sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur með stefnu þingfestri þann 23. mars 2017 af Esju Legal ehf., Laugavegi 182, 105 Reykjavík á hendur K-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf, Fagraþingi 10a, 203 Kópavogi, og Lögmannsþjónustu KGS ehf., Laugavegi 182, 105 Reykjavík.

I.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði dæmdir óskipt (in solidum) til þess að greiða stefnanda peningaskuld að fjárhæð 620.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. desember 2016, sbr. 3. mgr. 5. gr. sömu laga. Þá er krafist vaxtavaxta skv. 12. gr. laga nr. 38/2001. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefndu krefjast þess hvor um sig að þeir verði sýknaðir af kröfum stefnanda.

Þá krefjast stefndu hvor um sig málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Í stefnu krafðist stefnandi greiðslu tveggja reikninga samtals að fjárhæð 995.000 krónur en í þinghaldi þann 26. maí lagði stefnandi fram breytta kröfugerð og er endanleg krafa eins og rakið hefur verið.

Stefndu kröfðust í upphaflegri greinargerð frávísunar málsins og að stefnanda yrði gert að greiða þeim málskostnað. Frávísunarkröfu stefndu var með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur þann 29. maí 2017 hafnað og ákveðið að ákvörðun um málskostnað biði efnisdóms í málinu.

II.

Málsatvik

Mál þetta hverfist um reikning stefnanda á hendur stefnda, Lögmannsþjónustu KGS ehf. en stefnandi byggir á því að stefndu beri óskipta ábyrgð á efndum reikningsins, sem ekki hefur fengist greiddur. Fjárhæð reikningsins, sem dagsettur er 17. nóvember 2016, er samsvarandi fjárhæð dómkröfu stefnanda í málinu, 620.000 krónur. Stefndi K-kk-nf G-kk-nf er eigandi og fyrirsvarsmaður stefnda Lögmannsþjónustu KGS ehf., sem rekin er utan um rekstur hins fyrrnefnda, sem er hæstaréttarlögmaður.

Stefndu óskuðu eftir aðstoð fyrirsvarsmanns stefnanda, Ó-kk-ef R-kk-ef, við samningaviðræður um starfslok J-kk-ef S-kk-ef, umbjóðanda stefndu, hjá fyrirtæki í Afríku, sem tengt er Samherja hf. Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, leitaði aðstoðar fyrirsvarsmanns stefnanda, Ó-kk-ef R-kk-ef, þar sem stefndi var í sumarleyfi erlendis.

Á meðal gagna málsins er nokkuð af tölvuskeytasamskiptum á milli stefnanda og stefnda K-kk-ef G-kk-ef og varðar efni þeirra meðal annars samskipti um þjónustu málsaðila í þágu umbjóðanda stefndu. Af gögnunum má sjá að stefnandi veitti ráðgjöf og aðstoð við frágang skjala og gagna, sem stefndu sendu svo frá sér til umbjóðanda síns. Þá má í samskiptunum finna orðsendingar á milli stefnanda og stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, um tilkall stefnanda til hlutdeildar í þeirri þóknun sem kæmi fyrir þjónustuna úr hendi umbjóðanda stefndu.

Ráða má af samskiptum 4. desember 2016, á milli stefnanda og þeim umbjóðanda stefndu, sem aðilar máls þessa unnu fyrir í sameiningu í júlí og ágúst 2016, að umbjóðandi stefndu taldi sig þegar hafa greitt fyrir þá þjónustu sem stefnandi veitti. Stefndu mótmæltu því að komist hefði á venja í viðskiptum aðila um helmings hlutdeild stefnanda í lögmannsþóknun að fjárhæð 1.240.000 kr. eða 620.000 kr. og höfnuðu greiðslu.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Krafa stefnanda byggir á vangoldnum reikningi á Lögmannsþjónustu KGS ehf. að fjárhæð 620.000 krónur á gjalddaga 17. nóvember 2016. Skuld þessi hefur ekki fengist greidd og hefur stefndi K-kk-nf G. hafnað greiðsluskyldu og er því nauðsynlegt að krefjast dóms til greiðslu hennar.

Forsvarsmaður stefnanda og stefndi K-kk-nf G. hafi hafið óformlegt samstarf um einstök verkefni sumarið 2015. Tekjuskipting í þeim verkefnum, sem unnin voru sameiginlega, hafi verið saman til jafnra helminga, sbr. dómskjal 33, bls. 1-2, og greiðslur á gjalddaga þegar greiðslur bárust frá verkkaupa. Með tölvupósti þann 28. júlí 2016, sbr. dómskjal 15, fól stefndi K-kk-nf G. forsvarsmanni stefnanda að fara yfir gögn tengd samningaviðræðum umbjóðanda hans um starfslok hjá dótturfélagi Samherja í Afríku. Næstu daga þar á eftir gengu á milli stefnda K-kk-ef G., umbjóðanda hans og forsvarsmanns stefnanda umtalsverður fjöldi tölvuskeyta, sem tengdust þessum tilraunum umbjóðanda hans til þess að ná samkomulagi við Samherja, sbr. dómskjöl nr. 16 til 29. Samhliða þessum samskiptum var forsvarsmanni stefnanda falið að skoða, útbúa og lagfæra ýmis þau skjöl sem fylgdu með þessum tölvuskeytum, sbr. dómskjal nr. 32.

Samkomulag var um að stefnandi fengi greiddan helming af þeirri þóknun sem stefndi K-kk-nf G. fengi frá umbj. sínum, en skv. verksamningi áskildi stefndi K-kk-nf G. sér 5% af heildarverðmæti mögulegs starfslokasamnings en þó aldrei minna en 1.000.000 króna auk virðisaukaskatts. Í samtali þann 2. ágúst 2016 óskaði stefndi K-kk-nf G. eftir því að forsvarsmaður stefnanda útfærði málflutningsumboð og verksamning vegna verkefnisins. Skjölin voru útbúin og endurspegla þau skýrt hvert samkomulagið var um greiðslur vegna verkefnisins til stefnanda og stefnda K-kk-ef G. Þau voru síðan send stefnda K-kk-þgf G., sbr. dómskjal nr. 19, bls. 5-9. Í svari frá stefnda K-kk-þgf G. sama dag, sbr. dómskjal nr. 19, bls. 10, spurði stefndi K-kk-nf G. forsvarsmann stefnanda hvort ekki væri „eðlilegra að samningurinn sé á mig og við gerum samkomulag okkar á milli ef þú telur þörf á því!?“. Forsvarsmaður stefnanda breytti í kjölfarið skjölunum þannig að verksamningurinn væri aðeins á milli stefnda K-kk-ef G. og umbj. hans, í þeirri trú að hægt væri að treysta því að stefndi K-kk-nf G. myndi standa við samkomulagið „án formlegs samnings þar um!“ eins og það var orðað í pósti til stefnda K-kk-ef G. þennan sama dag, sbr. dómskjal nr. 19, bls. 10.

Tilraunir stefnda K-kk-ef G. og forsvarsmanns stefnanda til þess að ná samkomulagi við Samherja fyrir hönd umbjóðanda stefnda K-kk-ef G. héldu áfram í ágúst, eins og útlistað er í tímaskýrslu stefnanda, sbr. dómskjal nr. 32. Undir lok mánaðarins var talið að frekari tilraunir væru ólíklegar til þess að skila árangri. Þá var ljóst að mikil vinna hefði þegar farið í verkefnið, án þess að greiðslur bærust, og því ákveðið að láta kyrrt liggja í bili.

Þegar forsvarsmaður stefnanda innti stefnda K-kk-þf G. frétta af greiðslum frá umbjóðanda hans, í september, október, nóvember og desember 2016, voru svörin ætíð á þá leið að umbjóðandi hans hefði ekkert greitt. Stefndi K-kk-nf G. sagði að hann myndi allt að einu upplýsa forsvarsmann stefnanda um það um leið og greiðslur bærust.

Með Facebook-skilaboðum þann 4. desember 2016 hafði umbjóðandi stefnda K-kk-ef G. samband við forsvarsmann stefnanda, sbr. dómskjal nr. 30. Vísaði hann í fréttaflutning af Samherja og var skilningur forsvarsmanns stefnanda sá að hann vildi að málið yrði skoðað frekar með hliðsjón af tilraunum hans til þess að ganga frá starfslokagreiðslum við fyrirtækið. Stefnandi svaraði erindi umbjóðanda stefnda K-kk-ef G. með því að ekki væri hægt að „vinna mikið meira launalaust“. Svör umbjóðanda stefnda K-kk-ef G. voru á þá leið að hann væri þegar búinn að „borga ágætis upphæð“. Þegar forsvarsmaður stefnanda benti umbjóðanda stefnda K-kk-ef G. á að hann hefði „ekki fengið krónu greidda“ hringdi umbjóðandi stefnda K-kk-ef G. í stefnanda og framsendi honum jafnframt skjal sem innihélt skilagrein frá stefnda K-kk-þgf G., sbr. dómskjal nr. 31. Í skilagreininni kom skýrt fram að stefndi K-kk-nf G. hafði tekið við greiðslum frá umbjóðanda sínum vegna tilrauna til þess að ljúka starfslokasamningi við Samherja, sbr. dómskjal nr. 31, bls. 2, lið 2.

Sama dag áframsendi forsvarsmaður stefnanda umrædda skilagrein á stefnda K-kk-þf G. og óskaði eftir skýringum. Lítið var um svör í tölvupósti sem þá barst frá stefnda K-kk-þgf G. Í kjölfarið hringdi forsvarsmaður stefnanda í stefnda K-kk-þf G. og krafðist skýringa. Svörin sem forsvarsmaður stefnanda fékk frá stefnda K-kk-þgf G. voru á þá leið að honum fannst forsvarsmaður stefnanda „hafa unnið lítið í málinu og þess vegna áttu ekki skilið neinar greiðslur“. Þá fullyrti stefndi K-kk-nf G. að forsvarsmaður stefnanda væri „gráðugur“ og ætti að vera „alveg rólegur – þú færð bara greitt þegar næstu greiðslur berast“.

Þegar forsvarsmaður stefnanda var upplýstur um það þann 4. desember 2016 að stefndi K-kk-nf G. hafði móttekið greiðslur frá umbjóðanda sínum, sem stefnanda bar að fá hluta af, sbr. dómskjal nr. 30 til 31, runnu á forsvarsmann stefnanda tvær grímur, um hvort stefnda K-kk-þgf G. væri treystandi. Til þess að ganga úr skugga um hvort stefndi K-kk-nf G. hefði móttekið greiðslur vegna gjafsóknarkostnaðarins, hafði forsvarsmaður stefnanda samband við Fjársýslu ríkisins símleiðis þann 5. desember 2016. Í samtali við gjaldkera hjá stofnunni kom fram að Fjársýslan hefði greitt reikning stefnda Lögmannsþjónustu KGS ehf. vegna gjafsóknar í máli 119/2016 þann 24. nóvember 2016.

Í ljósi alls framangreinds lét forsvarsmaður stefnanda útbúa tvo reikninga á Lögmannsþjónustu KGS ehf. þann 6. desember 2016, annars vegar á gjalddaga 17. nóvember 2016 upp á 620.000 krónur, og hins vegar á gjalddaga þann 24. nóvember 2016, upp á 375.000 krónur. Upphæðirnar samsvara þeim greiðslum sem stefnanda bar að fá, skv. samkomulagi við stefnda K-kk-þf G., og eru gjalddagar reikninganna á þeim dögum sem greiðslurnar áttu að vera inntar af hendi skv. samkomulagi aðila og venju í viðskiptum aðila.

Stefnandi byggir kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldabindinga, sem og 1. mgr. 24. gr. laga um lögmenn nr. 77/1998. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Varðandi varnarþing vísast til 36. gr. laga nr. 91/1991. Um aðild vísast til 18. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 29. gr. siðareglna lögmanna, Codex Ethicus, sbr. einnig 2. mgr. 5. gr. laga nr. 77/1998.

IV.

Málsástæður og lagarök stefndu

Stefndu kveðast vissulega hafa óskað eftir aðstoð fyrirsvarsmanns stefnanda, Ó-kk-ef R-kk-ef, við samningaviðræður um starfslok J-kk-ef S-kk-ef, umbjóðanda stefndu, hjá fyrirtæki í Afríku, sem tengt er Samherja hf. Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, hafi leitað aðstoðar fyrirsvarsmanns stefnanda, Ó-kk-ef R-kk-ef, vegna þess að stefndi var í sumarleyfi erlendis. Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, hafði farið efnislega yfir þau drög, sem honum höfðu verið send, en óskaði eftir aðstoð fyrirsvarsmanns stefnanda við að bæta inn tilteknum upplýsingum, s.s. kennitölu og heimilisfangi. Stefnandi og stefndu hafi ekki gert með sér formlegt samkomulag um það hvernig greiðslu skyldi háttað vegna þessa verkefnis, en stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, taldi að auðveldlega yrði hægt að leysa úr því þegar betur kæmi í ljós hvert umfang verkefnisins yrði, og hve mikla aðstoð þyrfti frá fyrirsvarsmanni stefnanda. Á upphafsstigum hafi ekki litið út fyrir að aðstoð Ó-kk-ef R-kk-ef yrði miklu meiri en sú að aðstoða á meðan stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, væri erlendis.

Stefndu mótmæla því að venja hafi getað skapast í viðskiptum aðila og mótmæla tilvist einhvers meints samkomulags um að stefnandi ætti rétt til helmings þóknunar á móti stefnda, Lögmannsþjónustu KGS ehf., vegna þeirra verkefna, sem stefndi fékk stefnanda til að aðstoða sig við. Í þeim tveimur verkefnum, sem stefnandi hafði áður aðstoðað stefndu við, var fyrir fram samið um að stefndi, Lögmannsþjónusta KGS ehf., myndi greiða stefnanda helming þeirrar þóknunar, sem félagið fengi vegna verkefnanna og var það samkomulag staðfest með tölvuskeytum, sbr. dskj. nr. 33. Snemma hafi orðið ljóst að umfang vinnu fyrirsvarsmanns stefnanda við málin yrði umtalsvert og því hafi stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, talið eðlilegt að skipta þóknun með þessum hætti.

Verkefnin, sem mál þetta eigi rætur sínar að rekja til hafi annars vegar falist í vörn í Hæstarétti fyrir fyrirsvarsmann stefnanda, Ó-kk-þf R-kk-þf, persónulega og föður hans, á grundvelli gjafsóknar. Hins vegar hafi stefnandi verið fenginn til að aðstoða við mál vegna einstaklings í Afríku sem hafði átt í ágreiningi við vinnuveitanda sinn, Samherja hf. og tengd félög.

Það liggi í augum uppi að það fyrirkomulag að stefnandi fengi helming þóknunar stefnda vegna gjafsóknarmálsins var ekki umsamið, enda hefði það aldrei staðist lög. Sú krafa sem stefnandi féll frá hafi byggst á því að stefnandi ætti tilkall til helmings dæmds gjafsóknarkostnaðar. Þar sem fyrirsvarsmaður stefnanda hafi persónulega verið aðili að málinu ásamt föður sínum, geti ekki undir nokkrum kringumstæðum talist eðlilegt að fyrirsvarsmaðurinn eða félag í hans eigu fái helming gjafsóknarkostnaðar vegna vinnu í eigin þágu. Slíkt fæli að mati stefndu í sér bótasvik.

Krafa stefnanda sem stendur eftir sé byggð á því að samkvæmt venju eigi stefnandi tilkall til helmings þeirrar lögmannsþóknunar sem stefndi, Lögmannsþjónusta KGS ehf., fékk greidda frá umbjóðanda sínum. Sem áður segir mótmæla stefndu tilvist þessarar venju, enda ekkert sem renni stoðum undir tilvist hennar annað en staðfest samkomulög í tveimur fyrri málum, þar sem vinnuframlag fyrirsvarsmanns stefnanda var töluvert sem fyrr greinir.

Að mati stefndu verði þeir ekki dæmdir til að greiða aðra lægri fjárhæð en þá sem í stefnu greinir vegna þess með hverjum hætti stefnandi hafi kosið að haga málatilbúnaði sínum. Hvorki verði þeir dæmdir til greiðslunnar óskipt né hvor um sig. Krafa stefnanda sé byggð á því sjónarmiði að stefnandi hafi átt tilkall til helmings þeirrar lögmannsþóknunar sem stefndi, Lögmannsþjónusta KGS ehf., fengi greidda vegna vinnunnar fyrir umbjóðanda stefnda. Málsgrundvöllur virðist vera innheimta skuldar vegna vangoldinna reikninga, sem stefnandi hefur gefið út á grundvelli framangreinds sjónarmiðs. Engin sjónarmið eru reifuð um að stefnandi kunni að eiga rétt til annarrar, lægri, þóknunar vegna vinnu sem hann innti af hendi vegna málsins, heldur kjósi stefnandi að einblína á þá kröfu sem gerð er í málinu, þ.e.a.s. kröfu á grundvelli hins útgefna reiknings. Þótt dómara sé almennt heimilt að dæma fjárkröfu innan þeirra marka sem sköpuð eru með kröfugerð í stefnu, þá geti dómari aldrei farið út fyrir þann málsgrundvöll og þær málsástæður sem stefnandi mótar í stefnu. Málsforræðisreglan komi í veg fyrir það. Í máli þessu sé hvergi byggt á því að stefnandi eigi rétt til hæfilegrar greiðslu fyrir þau störf sem sannarlega voru innt af hendi, heldur sé aðeins byggt á því að stefnandi eigi tilkall til helmings þeirrar þóknunar, sem stefndi, Lögmannsþjónusta KGS ehf., fékk greidda frá umbjóðanda sínum.

Stefndu hafna því alfarið að venja hafi komist á vegna verkefna er fyrirsvarsmaður stefnanda hafði áður unnið. Ekki verði fram hjá því horft að einungis sé um tvö verkefni að ræða og því sé fjarri því að greiðslufyrirkomulag hafi verið fastmótað milli aðila og það óháð vinnuframlagi, svo sem stefnandi byggir á. Í því samhengi benda stefndu m.a. á að stefnandi hafi fallið frá hluta kröfugerðar sinnar. Ýtir það enn fremur undir að engin venja hafi verið komin á með aðilum um uppgjör. Þar sem engin sönnun liggi fyrir um meinta venju í viðskiptum aðila og stefndu hafi mótmælt tilvist hennar, geti dómari, að mati stefndu, ekki annað en sýknað stefndu af kröfum stefnanda.

Verði ekki fallist á það með stefndu að stefnandi hafi einskorðað málatilbúnað sinn við þá kröfu, sem gerð er í stefnu, þá er þess krafist að sú fjárhæð, sem stefnanda kynni að verða dæmd, verði verulega mikið lægri en sú fjárhæð sem krafa er gerð um. Þegar vinnuskýrsla stefnanda sé skoðuð sjáist berlega að meint krafa stefnanda á hendur stefnda, Lögmannsþjónustu KGS ehf., geti aldrei verið nálægt 620.000 krónum. Sönnunargildi skýrslunnar er hafnað enda stafi hún einhliða frá stefnanda og beri með sér að hafa verið rituð eftir á. Þá eigi skýrslan ekki við rök að styðjast þar sem hún sé í ósamræmi við framlögð skjöl málsins, m.a. tölvupóstsamskipti aðila. Í skýrslunni segir stefnandi að hann hafi samtals unnið í 28,5 klukkustundir að málinu. Þar af hafi 16 klukkustundir verið skráðar vegna tímabilsins 29. júlí 2016 til og með 2. ágúst 2016.

Þegar skráning vegna föstudagsins 29. júlí 2016 er skoðuð megi sjá að annars vegar eru skráðar 0,25 klukkustundir, sem sagðar eru hafa verið nýttar í að fara yfir tölvupóst frá stefnda, K-kk-þgf G-kk-þgf (dskj. 17), og hins vegar 3 klukkustundir, sem sagðar eru hafa verið nýttar í að „[fara] yfir gögn sem KS sendi. Draft Letter/Settlement Agreement“. Væntanlega er þarna átt við skjölin tvö sem umbjóðandi stefnda, J-kk-nf S-kk-nf, sendi sem viðhengi við tölvupóst til stefnda, K-kk-ef G-kk-ef (dskj. 16). Skjalið „DRAFT LETTER“ er um 11/2 blaðsíða á tiltölulega einfaldri ensku. Skjalið „SETTLEMENT AGREEMENT“ er átta blaðsíður, þar af þrjár blaðsíður sem eru forsíða og undirskriftarsíður. Síðara skjalið er ritað með stóru letri og rúmu línubili. Að það geti tekið lögmann, sem er fær í ensku, þrjár klukkustundir að lesa yfir þessi einföldu skjöl stenst að mati stefndu ekki nokkra skoðun.

Í skráningu vegna sunnudagsins 31. júlí segi í vinnuskýrslunni að farið hafi verið yfir „settlement agreement og bréf til Samherja frá J-kk-þgf. Samskipti við KGS“. Á dskj. nr. 18. sé að finna samskipti fyrirsvarsmanns stefnanda og stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, ásamt nýjum drögum að skjölunum tveimur sem fyrirsvarsmaður stefnanda hafði áður lesið yfir. Aftur skrái fyrirsvarsmaður stefnanda þrjár klukkustundir vegna þessa. Breytingar frá fyrra skjali séu sáralitlar og samskipti afar takmörkuð. Hlutverk fyrirsvarsmanns stefnanda hafi verið, sem áður segi, einungis það að fylla inn upplýsingar, sem vantaði inn í samningsdrögin, en ekki lögfræðileg ráðgjöf til umbjóðanda stefndu.

Í skráningu mánudagsins 1. ágúst komi tvisvar fram færsla með sama nafni þ.e. „Farið yfir skjöl frá KGS – yfirlestur og lagfæringar“. Fyrri skráningin er 3 klukkustundir og sú síðari 3,58 klukkustundir. Á dskj. nr.19 sé að finna samskipti fyrirsvarsmanns stefnanda og stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, þann 1. ágúst 2016. Þar sé einnig hægt að finna þær breytingar, sem fyrirsvarsmaður stefnanda gerði á skjölunum. Breytingarnar, sem voru færðar inn í skjölin, séu ekki efnislegar heldur sé verið að bæta inn númerum, nöfnum o.s.frv. Aftur fari því fjarri að mati stefndu, að það geti tekið meira en sex og hálfa klukkustund að inna þessa vinnu af hendi. Fyrirsvarsmaður stefnanda sendi fyrsta tölvupóstinn þennan dag til stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, klukkan 13:35. Þar segi „Er að gera núna. Sendi eftir smá“. Réttum 15 mínútum seinna sendir fyrirsvarsmaður stefnanda annan póst þar sem hann sendir skjölin með breytingum sínum. Örfáar breytingar til viðbótar eru gerðar samkvæmt beiðnum stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, og umbjóðanda hans, J-kk-ef S-kk-ef. Sem áður segi voru breytingarnar allar mjög smávægilegar og réttlættu ekki sex og hálfrar klukkustundar yfirlegu eins og vinnuskýrsla gerir þó ráð fyrir.

Þegar þarna sé komið hafi fyrirsvarsmaður stefnanda verið búinn að skrá 12,25 klukkustunda vinnu á verkefni sem tæki sæmilegan lögmann ekki mikið meira en 2-3 klukkustundir að ljúka við. Það sé ekki djúp efnisleg lögfræðivinna sem liggi þarna að baki, heldur séu þetta breytingar til að hjálpa til við auðkenningu aðila samninganna.

Í skráningu vegna þriðjudagsins 2. ágúst 2016 segir að 3 klukkustundir hafi farið í „samskipti við KGS vegna bréfs á Samherja. Yfirlestur bréfs. Unnið að gerð málflutningsumboðs og verktakasamnings.“ Fyrsti tölvupóstur frá fyrirsvarsmanni stefnanda til stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, þennan dag hafi verið klukkan 8:04 þar sem hann leggi til nýtt heiti á bréfi umbjóðanda stefnda til Samherja. Tæpum hálftíma síðar, kl. 8:30 sendi fyrirsvarsmaður stefnanda bréfin tvö til Þ-kk-ef M-kk-ef B-kk-ef, forstjóra Samherja. Réttum klukkutíma síðar, kl. 9:30, sendi fyrirsvarsmaður stefnanda stefnda, K-kk-þgf G-kk-þgf, drög að málflutningsumboði og verksamningi. Þar með hafi verki þess dags verið lokið, sem var því að algjöru hámarki 1,5 klukkustundir. Þess megi geta að málflutningsumboðið, sem fyrirsvarsmaður stefnanda setti upp, hafi alfarið verið byggt á skjali, sem stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, hafði áður sent fyrirsvarsmanni stefnanda, þann 9. mars 2016 (dskj. 38). Ástæða þess að stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, hafi ákveðið að láta málflutningsumboðið aðeins ná til sín en ekki fyrirsvarsmanns stefnanda, hafi verið sú að hlutverk fyrirsvarsmanns stefnanda í vinnu fyrir umbjóðanda stefndu var aðeins örlítill hluti þeirrar vinnu sem stefndu sáu fyrir að þurfa að inna af hendi fyrir umbjóðanda sinn. Í ljósi þess að málflutningsumboðið gerði ráð fyrir heimild lögmanns til að leita eftir þjónustu annarra sérfræðinga sáu stefndu enga ástæðu til að hafa fyrirsvarsmann stefnanda, Ó-kk-þf R-kk-þf, sem hluta þessa skjals.

Í skráningu næstu 3-4 vikna sé ítrekað tekið fram „farið yfir gögn frá JS“ eða „Hringt í ÞMB [Þ-kk-þf M-kk-þf B-kk-þf]“. Samkvæmt vinnuskýrslunni tók 9,25 klukkustundir að fara yfir gögn frá umbjóðanda stefnda, K-kk-ef G-kk-ef, og 1,75 klukkustundir að hringja í Þ-kk-þf M-kk-þf B-kk-þf. Gögnin frá umbjóðanda stefnda hafi verið fá og einföld í sniðum og réttlættu ekki þessa miklu yfirlegu. Símtölin sjö, sem fyrirsvarsmaður stefnanda skrái sem símtöl til Þ-kk-ef M-kk-ef, hafi verið með þeim hætti að einu sinni ræddi fyrirsvarsmaður stefnanda við Þ-kk-þf M-kk-þf, í hin skiptin svaraði Þ-kk-nf M-kk-nf ekki.

Stefndu geti á grundvelli framangreinds ekki séð að ástæða hafi verið fyrir fyrirsvarsmann stefnanda til að verja meira en örfáum klukkustundum í þetta verkefni. Vandséð sé að heildarvinnuframlag fyrirsvarsmanns stefnanda nái tímafjölda sem samsvarar einum vinnudegi.

Stefndu vilja jafnframt geta þess að samningaviðræðum J-kk-ef S-kk-ef, umbjóðanda stefndu við Samherja og tengd fyrirtæki hafi ekki lokið fyrr en undir lok árs 2016. Eins og sjá megi á dskj. nr. 39 áttu samskipti vegna uppsagnar á ráðningarsamningi J-kk-ef sér ennþá stað mánudaginn 19. desember 2016, þegar fyrirsvarsmaður stefnanda hafði þegar ausið skömmum yfir stefnda, K-kk-þf G-kk-þf, með miklum gífuryrðum, sakað hann um lygar og óheiðarleika og slitið samstarfi við hann.

Stefndu mótmæla vaxtakröfum stefnanda, bæði upphafstíma dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og kröfu um vaxtavexti skv. 12. gr. sömu laga. Þá sé vaxtatímabil ekki tilgreint, þ.e. til hvaða dags er krafist vaxta. Ber þegar af þeirri ástæðu að hafna vaxtakröfu stefnanda. Ef ekki er fallist á framangreint byggir stefnandi á því að stefndi geti ekki átt kröfu um dráttarvexti af meintri kröfu sinni fyrr en frá þingfestingu máls þessa, þann 23. mars 2017, á grundvelli 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Ekkert kemur fram í gögnum málsins um að mál þetta hafi verið höfðað fyrir þann dag. Stefndu byggja á því að stefnandi hafi aldrei fyrir þann tíma „með réttu“ krafið stefndu um greiðslu, skv. 3. mgr. 5. gr. laganna. Því síður hafi gjalddagi verið fyrir fram ákveðinn þann 17. nóvember 2016. Sem áður segi fengu stefndu ekki sendan reikning fyrr en með tölvupósti þann 6. desember 2016, en greiðsluskyldu var umsvifalaust hafnað. Varðandi kröfu stefnanda um vaxtavexti sé erfitt að sjá hvaða tilgangi hún á að þjóna, enda fjarri því að liðið hafi verið 12 mánaða tímabil vaxta þegar stefna var gefin út, sama hver upphafstími dráttarvaxta er.

Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, byggi enn frekar á því að sýkna eigi hann í málinu vegna aðildarskorts. Málið sé byggt á reikningi, sem gefinn sé út á fyrirtækið Lögmannsþjónusta KGS ehf. K-kk-nf G-kk-nf geti ekki verið látinn bera óskipta ábyrgð með félaginu, sama hvað segi í siðareglum lögmanna. Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, verður ekki persónulega krafinn um greiðslu reikninga vegna aðstoðar lögmanns, sem hann hefur leitað eftir, fyrr en útséð sé með að greiðslan fáist ekki frá lögmannsstofu þeirri, sem reikningurinn er sendur á. Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, byggir á því að 29. gr. siðareglna lögmanna hafi ekki lagagildi og verði ekki túlkuð með þeim hætti að hún feli í sér að lögmaður beri óskipta greiðsluskyldu með lögmannsstofu sinni á greiðslu reikninga. Hin persónulega ábyrgð snúist um að fella ábyrgð á lögmann sem leitar aðstoðar hjá öðrum lögmanni þegar viðskiptavinur þess fyrrnefnda greiðir ekki þeim síðarnefnda, eða að sá hlutur sem sá síðarnefndi á rétt til fæst ekki greiddur með öðru móti, s.s. í gegnum lögmannsstofu þess lögmanns sem leitar aðstoðarinnar. Hver sem niðurstaða máls þessa verður, er ekki útséð um að stefndi, Lögmannsþjónusta KGS ehf., greiði það sem félaginu kann að vera skylt að greiða.

Stefndu vísa til reglna einkamálaréttarfars um sönnunarfærslu og sönnunargögn, sem koma m.a. fram í 2. þætti laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991. Vísast sérstaklega til 2. mgr. 44. gr. laganna. Þá vísa stefndu til 24. gr. laga um lögmenn, nr. 77/1998 og 29. gr. siðareglna Lögmannafélags Íslands. Stefndu vísa til laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001

IV.

Niðurstaða

Aðild stefndu að málinu er skýrð í stefnu með vísan til 29. gr. siðareglna Lögmannafélags Íslands, Codex Ethicus, sbr. 2. mgr. 5. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn, þvert á það sem stefndu halda fram. Glögglega má ráða af stefnu að aðild stefnda K-kk-ef G-kk-ef, óskipt með stefnda Lögmannsþjónustu KGS ehf., er afmörkuð með hliðsjón af fyrirmælum þess ákvæðis. Að mati dómsins var stefnanda rétt að haga aðild málsins með þeim hætti sem hann gerir, enda verður ekki annað séð en að stefndu hafi borið óskipt skylda til að greiða umkrafða fjárhæð, yrði á annað borð fallist á hana í efnismeðferð málsins.

Krafa stefnanda er byggð á því að samkvæmt venju, sem komist hafi á í þeim tilvikum er hann hafi unnið að málum með stefndu, hafi hann átt rétt á helmingi þeirrar lögmannsþóknunar sem stefndi, Lögmannsþjónusta KGS ehf., fékk greidda frá umbjóðanda sínum vegna Samherja og tengdra félaga. Í skilagrein umbjóðanda kemur fram að þessi fjárhæð hafi verið 1.240.000 kr. Krafa stefnanda um greiðslu 620.000 kr. er eingöngu miðuð við þessar forsendur. Af hálfu stefndu er því mótmælt tilvist slíkrar venju og stefnandi hefur ekki fært fram haldbær rök fyrir því að byggja eigi á því varðandi framangreinda kröfu að slík venja hafi komist á. Þá liggur enginn skriflegur samningur fyrir um slíkt samkomulag. Stefnandi leggur fram í málinu tímaskýrslu sína vegna vinnu sinnar en henni er mótmælt sem einhliða og að hún beri með sér að hafa verið rituð eftir á.

Stefnandi hefur eingöngu miðað stefnukröfu sína við að hann eigi rétt á helmingi framangreindrar lögmannsþóknunar. Stefnandi setti ekki í stefnu fram varakröfu um lægri fjárhæð eða byggði á því að hann ætti rétt á hæfilegri greiðslu fyrir þau störf sem hann sannanlega hefði innt af hendi. Stefnandi hreyfði því fyrst við aðalmeðferð að lægri fjárhæð kæmi til greina en því var mótmælt af stefndu sem of seint fram komnu.

Þrátt fyrir að af gögnum málsins verði ráðið að stefnandi hafi unnið tiltekin verk fyrir stefnda þá verður ekki farið út fyrir þann málsgrundvöll og málsástæður sem stefnandi byggir á í stefnu og ber með vísan til þess sem rakið hefur verið að sýkna stefndu af kröfum stefnanda. Með hliðsjón af atvikum öllum og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála þykir rétt að málskostnaður milli aðila falli niður.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndu, K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf og Lögmannsþjónusta KGS ehf., eru sýknir af kröfum stefnanda, Esju Legal ehf.

Málskostnaður fellur niður.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf