S-810/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 17. janúar sl., var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dags. 26. október 2016, á hendur:

„P-kk-þgf B-kk-þgf, kennitala 000000-0000,

[...], Reykjavík,

fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa að kvöldi [...] 2015, á veitingastaðnum [...] í Reykjavík, slegið A, kennitala 000000-0000, í andlitið með glasi auk þess að slá hann nokkur hnefahögg í andlitið. Af þessu hlaut A opið brot í neðri kjálka sem festa þurfti saman með títan plötum og skrúfum og 4 cm skurð utan við munnvik vinstra megin sem sauma þurfti saman.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

if !supportLineBreakNewLine

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða honum skaðabætur að fjárhæð kr. 2.500.000, ásamt vöxtum samkvæmt 1. ml. 4. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. febrúar 2015 til þess dags þegar ákærða var birt skaðabótakrafan, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða brotaþola málskostnað við að halda fram kröfunni samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða samkvæmt ákvörðun dómara.“

Í greinargerð ákærða er krafist sýknu af kröfu ákæruvaldsins. Til vara er þess krafist að honum verði ekki gerð refsing. Til þrautavara er þess krafist að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsingin verði skilorðsbundin að öllu leyti.

Ákærði krefst þess að bótakröfu brotaþola verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður af henni en til þrautavara að hún verði lækkuð verulega. Þá er krafist málsvarnarlauna.

I.

Í frumskýrslu lögreglu frá [...] 2015 kemur fram að kl. [...] þann dag hafi lögregla verið kvödd að veitingastaðnum [...] vegna slagsmála.

Þegar lögreglu bar að garði var meintur árásaraðili farinn en hlúð var að brotaþola á vettvangi sem var með skurð vinstra megin á andliti sem blæddi úr. Ekki var unnt að ræða við hann vegna áverkanna en í skýrslunni kemur fram að áberandi áfengislykt hafi verið af brotaþola. Var hann fluttur til aðhlynningar á slysadeild með sjúkrabifreið.

Rætt var við vitnin B og C á vettvangi sem bæði báru um slagsmál ákærða og brotaþola á staðnum. Um aðdraganda gátu þau ekki borið en B kvað þá hafa rifist.

Ákærði var handtekinn á heimili sínu í kjölfarið og segir í skýrslu að áberandi áfengislykt hafi verið af honum. Kannaðist hann við að til átaka hefði komið á milli hans og brotaþola. Lýsti hann aðdragandanum svo að þeir hefðu farið að rífast og brotaþoli kýlt hann í andlitið og enn fremur gert sig líklegan til að berja hann með glasi. Hafi ákærði þá kýlt brotaþola. Segir í skýrslu lögreglu að nýlegt mar hafi verið hægra megin á andliti ákærða.

Þann [...] 2015 lagði brotaþoli fram kæru á hendur ákærða vegna líkamsárásar umrætt sinn. Kvaðst honum hafa fundist sem ákærði ögraði sér með ýmsum athugasemdum. Hafi hann á tilteknum tímapunkti fengið nóg, staðið upp og gengið að honum en þá hafi hann fengið högg í andlitið. Kvaðst hann muna að ákærði hafi haldið hendi fyrir aftan bak en hann hafi verið með eitthvað sem hann sló hann með. Taldi hann líklegt að það hefði verið glas því hann hafi heyrt brothljóð þegar hann fékk höggið í andlitið. Eftir þetta hafi hann reynt að halda ákærða frá sér. Mikið hafi blætt úr andliti hans. Í skýrslunni kemur fram að brotaþoli hafi kjálkabrotnað og hafi kjálkinn verið víraður saman. Hafi mátt sjá áverka á brotaþola, stórt mar á hálsi vinstra megin og umbúðir á kjálka vinstra megin.

Ákærði var yfirheyrður vegna málsins þann [...] 2015. Lýsti hann orðaskaki á milli hans og brotaþola. Kvað hann brotaþola hafa rokið upp og kýlt hann hægra megin í andlitið. Einnig hafi hann tekið bjórglas og grýtt í áttina að honum en ákærði vikið sér undan. Þeir hafi slegist og gengu höggin á milli þeirra og kvaðst hann ekki átta sig á því hve mörg þau voru eða hvar þau lentu. Kvaðst ákærði ekki hafa ætlað að meiða brotaþola en hann hafi þurft að verja sig.

Á meðal gagna málsins er vottorð D, læknis á slysadeild, vegna komu brotaþola [...] 2015. Þar kemur fram að brotaþoli hafi ekki getað gefið nákvæma lýsingu á árásinni en hann kvaðst hafa fengið högg í andlit og hlotið skurð. Brotaþoli hafi verið blóðugur í andliti og á höndum, auk þess sem blóð hafi verið á fötum. Hann hafi hóstað upp miklu blóði og kvartað undan verk í kjálka. Við skoðun hafi komið í ljós lóðréttur skurður utan við munnvik vinstra megin um 4 cm að lengd og blæddi mikið úr honum. Mikið blóð hafi verið í munni vinstra megin. Tölvusneiðmynd af höfði og hálsi sýndi opið beinbrot á kjálkabeini. Næsta dag hafi brotaþoli farið í aðgerð eins og nánar greinir í vottorðinu.

Á meðal gagna málsins er upptaka úr eftirlitsmyndakerfi veitingastaðarins. Þá liggur frammi upplýsingaskýrsla lögreglu um upptökuna.

Verður nú rakinn framburður ákærða, brotaþola og vitna fyrir dómi við aðalmeðferð málsins.

Ákærði lýsti atvikum svo að hann hefði staðið einn við borð en brotaþoli hafi verið í öðru rými þar beint á móti. Kvaðst hann hafa verið búinn að fá sér bjór við barinn nokkru áður. Hafi hann beint að brotaþola háðsglósu um tónlist. Brotaþoli hafi þá komið að honum með glas í hendi. Brotaþoli hafi kýlt hann og reitt hönd sína til höggs að nýju. Hafi ákærða brugðið og orðið hræddur. Kvaðst hann ekki muna hvort brotaþoli hafi verið með glasið í hendi þegar þetta gerðist og vissi ekki hvað varð um það. Spurður út í framburð sinn hjá lögreglu kvað ákærði brotaþola hafa gert sig líklegan til að nota glasið í átökunum en ekki kastað því frá sér eins og ráða megi af framburði hans hjá lögreglu. Hann kvaðst ekki muna eftir því að hafa heyrt glas brotna. Aðspurður kvaðst hann ekki muna eftir nema einu höggi frá brotaþola. Þeir hafi „dansað um“ og hann hafi reynt að bægja brotaþola frá sér. Hann hefði ekki kýlt hann eða slegið með glasi. Þá kvaðst hann ekki hafa séð blóð á brotaþola. Spurður um áverka brotaþola kvað ákærði hugsanlegt að hann hefði rekið sig utan í billjardborð fyrir aftan þá.

Ákærða var sýnt myndband úr eftirlitsmyndakerfi veitingastaðarins [...] og þekkti hann sjálfan sig þar í ljósum buxum. Spurður nánar um það sem þar sést útilokaði hann ekki að hann hefði tekið glas af borðinu í einhverju óðagoti eða hræðslu til þess að brotaþoli næði ekki til þess. Hann myndi þó ekki eftir því sérstaklega og ítrekaði að hann hefði ekki beitt glasi í átökunum. Ákærði var spurður nánar um framburð sinn hjá lögreglu um átökin þar sem hann virtist draga í efa að hann hefði slegið brotaþola fast þar sem hann hafi aðeins verið aumur í hendinni. Svaraði ákærði því til að hann hefði hugsanlega slegið hönd sinni utan í borð í átökunum.

Brotaþoli kvaðst hafa drukkið tvo bjóra á barnum. Hann hafi hitt B, sem hann þekkti fyrir. Ákærði hafi verið með leiðinlegar athugasemdir við hann og dónalegur. Eftir svolitla stund hafi hann staðið upp og hent glasinu sínu í gólfið á milli þeirra. Kvaðst hann hafa orðið reiður en ekki viljað nein átök. Ákærði hafi hins vegar slegið hann beint í andlitið. Hann kvaðst ekki hafa gert sér grein fyrir því með hverju hann sló hann en frétt af því á spítalanum að það hafi verið með glasi. Aðspurður kvaðst hann þó hafa fundið fyrir einhverju þegar höggið kom. Hann mundi ekki eftir fleiri höggum en þeir hafi tekist á. Hann hafi gripið í ákærða og reynt að halda í hann svo að hann myndi ekki berja hann meira. Fólkið sem var á staðnum hafi síðan komið og skilið þá að. Hann hafi fundið fyrir einhverju blautu og reyndist það vera blóð. Brotaþoli kvaðst hafa verið lengi að ná sér eftir atvikið og gekkst undir aðgerðir. Lýsti hann því nánar fyrir dóminum.

B kvaðst þekkja báða aðila. Hún kvað ákærða hafa beint háðsglósu, sem hún taldi mjög sakleysislega, að brotaþola. Brotaþoli, sem var undir áhrifum áfengis, hafi stokkið upp og kýlt ákærða. Kvaðst hún ekki muna eftir því að hann hefði hent glasi í gólfið. Vitnið kvað allt hafa gerst mjög hratt og hún hafi verið í áfalli og því væri allt í móðu. Man hún því ekki eftir því að hafa séð glas í hendi þeirra eða á borðinu sem þeir stóðu við. Hins vegar hafi hún heyrt brothljóð en hana minnti að glös hefðu verið á einhverjum borðum. Þá taldi hún sig hafa séð glerbrot. Vitnið kvaðst ekki muna eftir því að einhver hefði rekist utan í borð. Hún hafi farið fram og kallað eftir hjálp en þegar hún hafi komið til baka hafi brotaþoli verið alblóðugur.

C kvaðst hafa verið starfsmaður á [...] umrætt sinn. Hann kvað ákærða og brotaþola hafa fengið bjór hjá sér á barnum nokkru áður en atvikið átti sér stað en þeir hafi ekki verið mjög ölvaðir. Á barnum væri bjórinn afgreiddur í glerglösum. Hann hafi heyrt læti og séð átök á milli ákærða og brotaþola í eftirlitsmyndavél. Hann hafi hlaupið inn og stíað þeim í sundur. Þeir hafi haldið hvor í annan. Aðspurður kvaðst hann hafa séð að brotaþoli var blóðugur í andliti og hafi fengið tusku til að halda við blæðinguna. Hann kvaðst ekki muna eftir því að hafa séð glerbrot.

E lögreglumaður staðfesti frumskýrslu í málinu og lýsti aðkomu sinni að málinu. Hann kvaðst ekki muna eftir því að hafa séð glerbrot á staðnum en því var ekki sérstaklega lýst í frumskýrslu.

D læknir staðfesti vottorð sitt í málinu. Hann kvað áverka brotaþola hafa verið alvarlega en hann hafi verið með blæðandi sár í andliti og grunur um beinbrot þar undir. Aðkallandi hafi verið að stöðva blæðinguna. Um einn áverka hafi verið að ræða sem hafi náð í gegnum kinn og kjálka. Blæðing hafi stafað frá sárinu að innan og utan. Munnur brotaþola hafi fyllst af blóði og hafi heft öndun um tíma. Vitnið kvaðst ekki geta sagt til um hvernig áverki sem þessi væri tilkominn enda hafi hann ekki verið skoðaður sérstaklega út frá því, þ.e. hvort um væri að ræða skurð eftir gler eða að húð hefði sprungið vegna höggs. Engin lýsing hafi legið fyrir um það sem hafi komið að gagni. Þá kvaðst vitnið ekki geta sagt til um hvort áverkinn hafi orðið eftir eitt eða fleiri högg. Gæti hann því fræðilega samræmst því að brotaþoli hafi verið sleginn einu höggi. Allt sem ylli höggi gæti í sjálfu sér valdið áverka sem þessum en það færi allt eftir því hvers konar afl færi í höggið. Talsvert mikið afl hefði að mati vitnisins leitt til þessa áverka.

II.

Niðurstaða

Ákærði kannast við að til átaka hafi komið á milli hans og brotaþola umrætt sinn á veitingastaðnum [...]. Kveður hann atvik hafa verið með þeim hætti að brotaþoli hafi átt upptökin af átökunum og hann aðeins reynt að verja sig. Hér fyrir dómi er framburður hans á annan veg en í frumskýrslu og formlegri yfirheyrslu, þar sem hann greindi frá því að hann hefði slegið brotaþola einu höggi í andlit í kjölfar höggs frá honum. Þá kvað hann frekari átök hafa orðið þeirra á milli og gagnkvæm högg. Nú ber ákærði á þann veg að hann hafi aðeins reynt að bægja ákærða frá sér, nánast með flötum lófum. Hugsanlegt sé að brotaþoli hafi hlotið áverka sína með því að rekast utan í billjardborð sem var í námunda við þá.

Brotaþoli lýsti aðdraganda þess að hann gekk upp að ákærða. Bar hann afdráttarlaust um að ákærði hefði nær fyrirvaralaust kýlt hann í andlitið með þeim afleiðingum sem raun bar vitni. Lýsti hann átökum þeirra á milli þar til þeir voru skildir að.

Í málinu liggur frammi upptaka úr eftirlitsmyndavél staðarins. Gæði upptökunnar eru ekki eins og best verður á kosið en sjónarhorn er gott og þar sést, svo ekki verður um villst, að brotaþoli er upphafsmaður þeirra átaka sem fylgdu í kjölfarið. Slær hann ákærða í andlitið þar sem hann stendur við hátt borð. Samræmist þetta því sem ákærði hefur frá upphafi borið auk þess sem það fær stoð af framburði B. Telst það því sannað.

Ákærði sést taka til varna með því að ýta og slá brotaþola sem sækir að ákærða. Berst leikurinn í kringum borðið. Þá sést þegar vitnið B kemur aðvífandi og reynir að skakka leikinn. Eftir að hún kemur í mynd sést eitthvað hvítt á borðinu sem líkist glasi eða krús. Þá sést glögglega þegar ákærði þrífur það af borðinu, reiðir til höggs og beitir því gegn brotaþola.

Á upptökunni er ekki unnt að greina hvort glas er á borðinu þegar ákærði stendur þar einn. Þá sést brotaþoli ekki kasta bjórglasi sínu í gólfið eins og hann lýsti hér fyrir dómi en hann kemur inn í mynd og sést því ekki hvað hann gerir þar á undan. Ákærði hefur borið að brotaþoli hafi verið með glas í hendi en man ekki hvað varð um það. Vitnið B man ekki eftir glasi í átökunum eða á borðinu. Það er því óupplýst hver lagði ætlað glas á borðið. Hvað sem því líður fer ekki milli mála af fyrrnefndri upptöku að ákærði notar ætlað glas sem barefli eins og áður segir, þannig að úr því skvettist. Hér fyrir dómi kom fram hjá ákærða að ekki væri loku fyrir það skotið að hann hefði tekið glas af borðinu þó að hann vildi ekki kannast við að hafa beitt því gegn brotaþola.

Við sönnunarmat er ljóst að vægi upptökunnar sem sönnunargagns er mikið. Telst þannig sannað að lýsing ákærða á framvindu átakanna, þ.e. eftir að brotaþoli sló hann, er í ósamræmi við þá lýsingu sem hann gaf á rannsóknarstigi. Í því ljósi telst framburður hans, um að hann hafi aðeins bægt brotaþola frá sér, ótrúverðugur.

Eins og áður er lýst er framburður brotaþola um upphaf átaka á milli hans og ákærða ekki heldur í samræmi við upptökuna. Rýrir þetta trúverðugleika hans. Hins vegar er framburður hans um að ákærði hafi slegið hann einu höggi í samræmi við framburð ákærða hjá lögreglu og títtnefnda upptöku. Það að hann hafi ekki borið um að hafa slegið ákærða að fyrra bragði þykir því að mati dómsins ekki draga úr trúverðugleika hans um það sem gerðist í kjölfarið.

Áverkar brotaþola eftir átökin voru verulegir. Brotaþoli kvaðst ekki hafa gert sér grein fyrir því með hverju hann var sleginn á verknaðarstundu. Hins vegar hafi hann fundið fyrir einhverju og hafi fundið fyrir bleytu í kjölfarið sem reyndist vera blóð úr andliti hans. Vitni í málinu báru um að brotaþoli hefði verið blóðugur í andliti eftir átökin. Þá kom fram í framburði læknisins sem skoðaði hann að áverkar brotaþola hefðu verið þess eðlis að ljóst væri að talsvert afl hefði farið í höggið sem hafnaði í andliti brotaþola.

Dómurinn telur, þegar litið er til upptöku af atvikinu, framburðar ákærða hjá lögreglu, læknisfræðilegra ganga og vitnisburðar D læknis, hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi slegið brotaþola í andlitið með glasi með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Engin efni eru til að telja að brotaþoli hafi hlotið áverka sína af því að rekast utan í barborð en það fær hvorki stoð af upptökunni né framburði vitna. Verður brot ákærða heimfært undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Dómurinn telur hins vegar ósannað að ákærði hafi auk þess slegið brotaþola nokkur hnefahögg í andlitið. Eins og sést á upptökunni voru högg á báða bóga ofarlega í búk áður en ákærði greip til glassins. Þá fylgdu högg í kjölfarið en engin leið er að greina hvar þau höfnuðu. Í þessum efnum er ekki við framburð brotaþola eða annarra vitna að styðjast.

Ákærði byggir á því að verknaður hans hafi verið unninn í neyðarvörn og sé háttsemin því refsilaus samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Skilyrði neyðarvarnar samkvæmt ákvæðinu eru þau að ekki hafi verið beitt vörnum sem séu augsýnilega hættulegri en sú árás sem vofir yfir. Eins og fram er komið hafði ákærði fulla ástæðu til þess að óttast frekari barsmíðar brotaþola. Hins vegar beitti hann glasinu með þeim afleiðingum sem áður greinir. Mátti honum vera ljóst að sú háttsemi væri stórhættuleg og líkleg til þess að valda þeim sem yrði fyrir höggi miklu líkamstjóni. Verður því ekki fallist á að verknaðurinn hafi verið unninn í neyðarvörn. Af sömu ástæðum kemur 2. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga ekki heldur til álita í málinu.

Eins og áður greinir er ákærði sakfelldur fyrir hættulega líkamsárás og brotið rétt heimfært til refsiákvæðis. Afleiðingar háttseminnar urðu alvarlegar en ákærði hlaut mikla áverka í andliti. Verður því við ákvörðun refsingar litið til 3. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Til málsbóta horfir að ákærði á ekki að baki sakarferil og vísast í því sambandi til 5. tl. ákvæðisins. Þá voru atvik með þeim hætti að líta beri til 3. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga vegna undanfarandi árásar brotaþola á ákærða. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði.

Af gögnum málsins verður ekki annað ráðið en að rannsókn málsins, sem ekki var umfangsmikil, hafi verið lokið í [...] 2015. Ákæra var hins vegar ekki gefin út fyrr en 26. október 2016 en sækjandi málsins vék að þessu atriði í málflutningi sínum.

Þegar litið er til þess að ákærði hefur ekki áður sætt refsingu og til fyrrgreinds dráttar á málinu hjá ákæruvaldinu, þykir rétt að fresta fullnustu refsingar skilorðsbundið eins og í dómsorði greinir.

Líkamsárás ákærða olli brotaþola líkamlegu tjóni og er til þess fallin að valda honum miska. Á brotaþoli rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli a-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þrátt fyrir að brotaþoli hafi átt upptökin að þeim átökum sem á eftir fylgdu mátti ákærða vera ljósar afleiðingar þess að beita glasi með þeim hætti sem raun bar vitni. Verður því ekki fallist á kröfu ákærða um sýknu af bótakröfunni. Með hliðsjón af áverkum hans þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 500.000 krónur með vöxtum og dráttarvöxtum eins og í dómsorði greinir. Ber krafan almenna vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, en í kröfugerð er ranglega vísað í 4. gr. laganna. Hins vegar er vísað til 8. gr. í kafla um lagarök. Fallið var frá kröfu brotaþola um bætur vegna annars kostnaðar við aðalmeðferð málsins. Þá skal ákærði greiða brotaþola 140.000 kr. í málskostnað við að halda bótakröfu sinni fram fyrir dómi.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, ber ákærða að greiða allan sakarkostnað málsins. Skal ákærði greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef hrl., 409.200 krónur, og 48.680 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, P-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A 500.000 kr. í skaðabætur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá [...] 2015 til 21. desember 2016 en með dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags og 140.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnalaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef hrl., 409.200 krónur, og 48.680 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)