S-1056/2021

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 2. nóvember sl., að lokinni aðalmeðferð, er höfðað af héraðssaksóknara með ákæru útgefinni 3. maí 2021 á hendur J-x-x I-x-x, f. [...], með dvalarstað í Reykjavík.

Málið er höfðað á hendur ákærða fyrir umferðarlagabrot og skjalafals, með því að hafa fimmtudaginn 4. febrúar 2021, ekið bifreiðinni [...]eftir Flugvallarbraut, í Reykjanesbæ, án þess að hafa öðlast ökuréttindi og í kjölfar þess framvísað við lögreglu í blekkingarskyni grunnfölsuðu ítölsku ökuskírteini nr. [...] á nafni J-x-x I-x-x, fd. [...], með gildistíma 06.04.2019 - 11.10.2029.

Telst þessi háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Verjandi ákærða gerir aðallega þá kröfu að ákærði verði sýknaður en til vara er þess krafist að ákærða verði ekki gerð refsing. En komi til sakfellingar er krafist vægustu refsingar sem lög frekast heimila og hún verði skilorðsbundin. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði þ. m. t. málsvarnarlaun verjandans samkvæmt mati dómsins.

II.

Málavextir:

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var akstur ákærða stöðvaður að morgni fimmtudagsins 4. febrúar 2021 á Flugvallarbraut í Reykjanesbæ. Ákærði framvísaði ítölsku ökuskírteini og skírteini hælisleitanda á Íslandi en grunur vaknaði um að ökuskírteinið væri falsað. Ákærði kannaðist ekki við það og kvaðst hafa fengið ökuskírteinið frá yfirvöldum á Ítalíu eftir að hafa farið í ökuskóla. Hafi hann greitt 350 — 450 evrur fyrir ökuskírteinið. Skilríkjafræðingur lögreglunnar staðfesti eftir skoðun á ökuskírteininu að það væri grunnfalsað.

Við skýrslutöku hjá lögreglu 26. febrúar 2021 kvaðst ákærði hafa fengið ökuskírteinið á lestarstöð í Napolí á Ítalíu árið 2019. En hann hafi búið á lestarstöðinni og kynnst þar manni sem hafi boðist til að útvega ákærða evrópskt ökuskírteini. Maðurinn hafi sagst ætla að ræða við bróður sinn sem ynni á skrifstofu sem gæfi út ökuskírteini en það myndi kosta 1.200 evrur. Ákærði hafi sagt manninum að hann hefði aðeins 350 evrur og þeir hafi komið sér saman um að það myndi duga. Ákærði hafi síðan farið í æfingaakstur á bifreið en hann hafi ekki þurft að taka ökupróf þar sem hann kynni ekki ítölsku og hann hefði akstursreynslu frá 1994. Tveimur vikum eftir æfingaaksturinn hafi maðurinn komið með ökuskírteinið á lestarstöðina. Ákærði hafi borið það undir lögreglumann á lestarstöðinni og hann hafi sagt að ökuskírteinið væri í lagi. Ákærði taldi að ökuskírteinið væri ósvikið.

Rannsókn var gerð á ökuskírteininu og niðurstaða hennar var að ökuskírteinið væri að öllu leyti falsað.

Samkvæmt upplýsingum frá Interpol í Róm er ökuskírteini með því númeri, sem er á skírteininu sem ákærði framvísaði, ekki til.

III.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði, J-x-x I-x-x, sagði að þegar lögregla hafi stöðvað akstur hans hafi hann framvísað ítölsku ökuskírteini sem hann hafi talið fullgilt. Hann hafi fengið það hjá manni að nafni A á lestarstöð í Napolí á Ítalíu. Hann hafi boðist til að útvega ákærða ökuskírteini en bróðir A ynni á stað þar sem ökuskírteini væru útbúin. En ákærði hafi þurft að fá evrópskt ökuskírteini og hann hafi viljað fara aftur til Íslands. A hafi spurt ákærða hvað hann hefði mikla peninga og hann hafi sagst vera með 400 evrur en hann hafi látið A hafa 250 evrur en hann hafi ætlað að greiða það sem upp á vantaði til þess að ákærði gæti fengið ökuskírteini. Einhverju seinna hafi A komið með bifreið og látið ákærða keyra en hann hafi ekki þurft á námskeið þar sem hann talaði ekki ítölsku. Ákærði sagði að samskiptin við A hafi farið fram á kaffihúsi og ákærði hafi skrifað nafn sitt á eitthvað skjal. A hafi síðan komið með ökuskírteini til ákærða og hann hafi spurt lögreglumann á lestarstöðinni hvort það væri í lagi með skírteinið og hann hafi sagt svo vera. A hafi síðan greitt farmiða fyrir ákærða til Íslands og miðinn hafi kostað 470 evrur. Ákærða kvaðst ekki hafa fundist þetta einkennilegt og hann hafi ekki vitað að ökuskírteinið væri falsað en hann hafi borið traust til A m. a. vegna þess að hann hafi viljað greiða farmiða fyrir ákærða svo hann kæmist til Íslands.

Vitnið, lögreglumaður B, sagði að þeir hafi veitt bifreið athygli þar sem henni hafi verið ekið hægt og ekki örugglega. Aksturinn hafi verið stöðvaður og ákærði verið ökumaður. Hann hafi framvísað ítölsku ökuskírteini og við skoðun á öryggisatriðum skírteinisins hafi vaknað grunur um að það væri falsað og skilríkjasérfræðingur hafi staðfest það. En lögreglumenn fái þjálfun í að greina hvort ökuskírteini séu fölsuð. Ákærði hafi sagt að ökuskírteinið væri ófalsað og hann hafi fengið það hjá þar til bærum yfirvöldum á Ítalíu.

Vitnið, lögreglumaður C, er rannsóknarlögreglumaður á skjalarannsóknastofu sem hefur það hlutverk að rannsaka öryggisatriði á skilríkjum og öðrum skjölum. Vitnið sagði að ökuskírteini væru útbúin með fyrirfram ákveðnum og skýrum öryggisatriðum. Það hafi verið alveg ljóst að ökuskírteinið sem ákærði framvísaði hafi verið grunnfalsað. Vitnið staðfesti skýrslu þess um rannsókn á ökuskírteininu.

IV.

Sjónarmið ákærða:

Verjandi ákærða skilaði greinargerð og þar kemur fram að ákærði hafi ekki haft neinn ásetning til þess að fremja skjalafals. Þegar lögreglan hafi stöðvað hann hafi hann framvísað ítölsku ökuskírteini sem hann hafi talið fullgilt. Verjandinn vísar til 18. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en þar komi fram að verknaður sé ekki saknæmur nema hann sé unnin af ásetningi eða gáleysi og fyrir gáleysisbrot skuli því aðeins refsa að sérstök heimild sé til þess í almennum hegningarlögum. En í 155. gr. hegningarlaganna komi fram að aðeins skuli refsað fyrir skjalafals sé það framið af ásetningi. Ákærði byggi á því að hann hafi ekki haft ásetning til þess að framvísa ökuskírteininu í blekkingarskyni og það sé ósannað að skírteinið sé falsað. Varðandi þá kröfu að refsing verði felld niður vísar ákærði til þess að hann hafi talið að hann væri með gild ökuréttindi og hann hafi ekki gerst sekur um skjalafals. Ákærði telur því að 3. töluliður 1. mgr. 74. gr. hegningarlaganna eigi við og tilefni sé til að fella niður refsingu að öllu leyti. Komi til sakfellingar verði við ákvörðun refsingar að líta til þess að ákærði hafi ekki haft ásetning til að fremja þau brot sem hann er ákærður fyrir og hann hafi ekki áður sætt refsingu, sbr. 5., 6. og 7. tölulið 1. mgr. 70. gr. hegningarlaganna.

V.

Niðurstaða:

Ákærði neitar sök og kvaðst hafa fengið umrætt ökuskírteini hjá manni á lestarstöð í Napolí á Ítalíu. Ákærði hafi ekki farið á námskeið áður en hann fékk ökuskírteinið þar sem hann tali ekki ítölsku en hann hafi verið látinn aka. Ökuskírteinið hafi átt að kosta 400 evrur en ákærði hafi greitt 250 evrur en maðurinn, sem hafi útvegað ákærða ökuskírteinið, hafi greitt það sem upp á vantaði. Maðurinn hafi sagt að bróðir hans ynni á stað sem afgreiddi ökuskírteini og því gæti maðurinn útvegað ákærða ökuskírteini. Samskipti við manninn hafi farið fram á kaffihúsi og ákærði hafi skrifað undir eitthvað skjal hjá manninum. Ákærði kvaðst hafa talið að ökuskírteinið væri ófalsað þar sem hann hafi treyst manninum sem hafi útvegað honum það. En maðurinn hafi síðan greitt farmiða fyrir ákærða til Íslands og miðinn hafi kostað 470 evrur.

Ákærði heldur því þannig fram að maður, sem hann þekkti ekki neitt en hitti fyrir tilviljun á lestarstöð á Ítalíu, hafi greitt samtals 620 evrur fyrir hann vegna ökuskírteinis og fyrir farmiða. Þykir það ótrúverðugt og frásögn ákærða að öðru leyti með ólíkindablæ og verður hún ekki lögð til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu í málinu. Verður að telja að ákærða hafi mátt vera ljóst að ökuskírteini sem hann fékk með þeim hætti, sem hann hefur skýrt frá, gæti ekki verið í lagi og hann hafi mátt gera sér grein fyrir að hann gæti ekki fengið gilt ökuskírteini hjá manni sem hann hitti á lestarstöð á Ítalíu.

Við rannsókn á umræddu ökuskírteini var haft til samanburðar ökuskírteini sem var gefið út af yfirvöldum á Ítalíu. Niðurstaða rannsóknarinnar var sú að ökuskírteinið væri að öllu leyti falsað. Þá er samkvæmt bréfi Interpol í Róm ökuskírteini með því númeri, sem ákærði framvísaði, ekki til.

Með vísan til ofanritaðs þykir hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði hafi vitað að ökuskírteinið sem hann framvísaði í umrætt sinn væri falsað og þar með hefur hann gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði framvísaði ekki gildu ökuskírteini þegar akstur hans var stöðvaður í umrætt sinn og hann hefur ekki sýnt fram á að hann hafi ökuréttindi hér á landi. Telst því sannað að ákærði hafi ekið án þess að hafa öðlast ökuréttindi og þar með gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Ákærði hefur unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu og með vísan til þess þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef N-kk-ef M-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 300.000 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

I-kk-nf T-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, J-x-x I-x-x, sæti fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns, G-kk-ef N-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 300.000 krónur.

I-kk-nf T-kk-nf