E-1562/2019

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 21. nóvember 2019, var höfðað 21. mars s.á. af hálfu félagsins Sóltún ehf., Digranesvegi 14 í Kópavogi, á hendur félaginu Jörfagrund ehf., Síðumúla 12 í Reykjavík, til greiðslu skuldar. Fyrirsvarsmaður stefnanda er M-kk-nf Þ-kk-nf, Breiðvangi 6 í Hafnarfirði, og fyrirsvarsmaður stefnda er B-kk-nf Þ-kk-nf K-kk-nf, Asparfelli 12 í Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 12.000.000 króna, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, sbr. III. kafla laganna, frá 28. febrúar 2017 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara er þess krafist að krafa stefnanda verði lækkuð um 4.897.947 krónur. Stefndi krefst málskostnaðar úr hendi stefnanda, að mati dómsins og að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Með kaupsamningi 3. júní 2016 keypti stefndi af stefnanda fasteign að Vallholti 5 á Akranesi. Umsamið kaupverð var 28.800.000 krónur og skyldi greiðast þannig að við undirritun kaupsamnings, en eigi síðar en 15. júní 2016, bar að greiða 6.900.000 krónur, 15.000.000 króna 15. júlí 2016 og 6.900.000 krónur 15. september 2016. Stefndi stóð í skilum með fyrstu greiðsluna, en með viðauka við kaupsamninginn 6. desember 2016 sömdu aðilar um uppgjör hinna greiðslnanna tveggja ásamt vöxtum og áföllnum gjöldum. Þá var svo um samið að stefndi greiddi stefnanda 8. desember s.á. 11.800.000 krónur og að stefnandi gæfi þá út afsal til hans, en jafnframt að áfram skyldi hvíla á eigninni tryggingarbréf, útgefið af Íslandsbanka, að fjárhæð 15.000.000 króna, þar til eftirstöðvar kaupverðsins, þá 12.000.000 króna, yrðu greiddar þann 28. febrúar 2017 með peningum inn á vörslureikning lögmannsstofu. Fyrri greiðslan var innt af hendi og var afsal gefið út til stefnda 8. desember 2016. Með viðauka við viðauka við kaupsamninginn 9. desember s.á. staðfestu aðilar að seinni greiðslan ætti að fara til uppgreiðslu á skuld stefnanda við Íslandsbanka svo að unnt yrði að aflýsa tryggingarbréfinu af eigninni. Yrði ekki greitt á gjalddaga teldist stefndi hafa yfirtekið þá skuld stefnanda sem tryggingarbréfið stóð til efnda á og sem stefnandi lofaði að yrði ekki hærri en 12.000.000 króna. Snýst ágreiningur málsins um uppgjör þessarar greiðslu.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður stefnda ekki hafa innt af hendi greiðslu sína þann 28. febrúar 2017 að fjárhæð 12.000.000 króna. Þá hafi ekki verið leitað samþykkis kröfueiganda, Íslandsbanka, á skuldayfirtöku, sem því hafi ekki getað gengið eftir. Stefnandi hafi ítrekað rætt málið við stefnda sem lofi greiðslum en hafi ekki staðið við þau loforð. Stefnda hafi verið send innheimtuviðvörun 20. febrúar 2019 og innheimtubréf 4. mars s.á., en hann hafi í engu brugðist við. Því sé stefnanda nauðsyn að höfða mál þetta.

Stefnandi byggi á lögum um fasteignakaup nr. 40/2002. Enn fremur á meginreglum samninga og kröfuréttar, sbr. lög nr. 7/1936 og nr. 50/2000. Kröfu um dráttarvexti styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001 með síðari breytingum, sbr. 6. gr. laganna. Málskostnaðarkrafa stefnanda sé bótakrafa hans og í samræmi við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og 1. mgr. 130. gr. laganna. Varðandi varnarþing vísist til 32. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukrafa stefnda byggist á því að aðilar hafi samið um að stefndi myndi greiða stefnanda eftirstöðvar kaupverðsins með verktöku en ekki með peningum. Þá með þeim hætti að stefndi myndi sjálfur, eða með því að láta á sinn kostnað annan verktaka, sjá um byggingarverkefni sem stefnandi myndi fela honum. Í þessu samkomulagi aðila, sem gert hafi verið haustið 2017, hafi falist að þessi háttur yrði hafður á um greiðslu þeirrar fjárhæðar sem krafist sé í stefnu, auk vaxta vegna þess dráttar sem þá þegar hefði orðið á greiðslunni.

Í samræmi við þetta samkomulag hafi stefndi í október og nóvember 2017 látið félag á sínum vegum, ÚR verktaka, vinna verkefni fyrir félag á vegum stefnanda, Þelamörk ehf. Vegna þessa kveður stefndi ÚR verktaka hafa gefið út þrjá reikninga á stefnanda, þann 16. október 2017, að fjárhæð 1.449.870 krónur, þann 14. nóvember s.á., að fjárhæð 1.655.028 krónur, og þann 30. nóvember s.á., að fjárhæð 1.792.947 krónur. Stefndi hafi greitt þessa reikninga, en ekki stefnandi, samtals að höfuðstól 4.897.845 krónur. Aðalkrafa stefnda um sýknu sé á því byggð að samið hafi verið um greiðslu skuldarinnar með þessum hætti. Stefndi hafi ætíð, frá því að þetta samkomulag hafi verið gert, verið tilbúinn til þess að taka að sér verkefni sem stefnandi myndi fá honum og sé það enn. Það sé alfarið stefnanda að kenna að hann hafi ekki ennþá falið stefnda verkefni í samræmi við samkomulagið, en ekkert sé því til fyrirstöðu að stefndi greiði skuldina með þessum hætti eins og um hafi verið samið.

Varakrafa stefnda byggist á því, verði ekki fallist á aðalkröfu stefnda um að samið hafi verið um að öll skuldin greiddist með verktöku, að hann hafi þegar greitt 4.897.875 krónur inn á skuldina með greiðslu fyrrnefndra þriggja reikninga fyrir vinnu ÚR verktaka fyrir Þelamörk ehf. Því beri að draga fjárhæðir reikninganna frá kröfu stefnanda á gjalddögum þeirra, sem séu þeir sömu og útgáfudagar reikninganna.

Um lagarök vísi stefndi til reglna um skuldbindingargildi samninga og byggi málskostnaðarkröfu á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Í máli þessu er óumdeild skylda stefnda til að greiða stefnanda eftirstöðvar kaupverðs fasteignar á grundvelli kaupsamnings aðila, sem lýst er í sérstökum kafla hér að framan. Jafnframt er fjárhæð eftirstöðva óumdeild, 12 milljónir króna, og að umsaminn gjalddagi þeirrar fjárhæðar var 28. febrúar 2017. Samkvæmt tveimur viðaukum við kaupsamning aðila skyldi stefndi annaðhvort greiða fjárhæðina á gjalddaga með peningum inn á vörslureikning lögmannsstofu eða yfirtaka skuld stefnanda við Íslandsbanka, að hámarki 12 milljónir króna, sem stæði að baki tryggingarbréfi áhvílandi á eigninni. Óumdeilt er að stefndi hefur hvorki greitt skuldina með peningum á gjalddaga, né gert ráðstafanir til yfirtöku skulda samkvæmt tryggingarbréfinu.

Sýknukrafa stefnda byggist á því að aðilar hafi síðar, eftir fyrrgreindan gjalddaga, samið um að skuldin skyldi öll greiðast með verktöku. Varakrafa stefnda um lækkun dómkröfunnar byggist á reikningum sem stefndi kveðst hafa greitt fyrir stefnanda vegna verktöku. Framlagðir reikningar, sem gefnir eru út af félaginu ÚR verktökum til félagsins Þelamörk ehf., bera ekki með sér að aðilar þessa máls hafi átt að greiða þá eða hafi greitt þá og eru reikningarnir ótækir til skuldajafnaðar. Engin gögn liggja fyrir um að stefndi hafi í raun greitt þessa reikninga eða um meinta skyldu stefnanda til að greiða þá. Framlagðir reikningar hafa enga þýðingu varðandi sönnun á því að aðilar málsins hafi samið um að hafa annan hátt á uppgjöri stefnda á eftirstöðvum kaupverðsins en þann sem fram kemur í kaupsamningi ásamt viðaukum. Stefndi ber sönnunarbyrði fyrir því sem hann heldur fram um að slíkt samkomulag hafi komist á, en hann hefur hvorki lagt fram gögn, sem skipta máli í því sambandi, né reynt með öðrum hætti, svo sem með munnlegum skýrslum, að sýna fram á að slíkt samkomulag sé fyrir hendi. Verður bæði aðalkröfu og varakröfu stefnda því hafnað.

Að virtu framangreindu og gögnum málsins er fallist á málatilbúnað stefnanda og verður stefnda gert að greiða honum umkrafða skuld ásamt dráttarvöxtum svo sem krafist er í stefnu. Þá verður stefnda, með vísun til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, gert að greiða stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Jörfagrund ehf., greiði stefnanda, Sóltúni ehf., 12.000.000 króna, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 28. febrúar 2017 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf er í stefnu. Þá verður stefnda, með vísun til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, gert að greiða stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Stefndi, Jörfagrund ehf., greiði stefnanda, Sóltúni ehf., 12.000.000 króna, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 28. febrúar 2017 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf