Q-12/2007

Mál þetta sem barst dóminum með bréfi S-kk-ef K. A-kk-ef, skipaðs skiptastjóra vegna dánarbús X mótteknu 3. júlí 2007, var tekið til úrskurðar að loknum munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu varnaraðila 13. desember sl.

Í bréfi skiptastjóra kemur fram að á skiptafundi þann 18.6.2007 hafi orðið endanlega ljóst að ekki yrði leyst úr ágreiningi vegna vaxtakrafna hluta erfingja á annan hóp erfingja. Sættir hafi verið reyndar og því sé nauðsynlegt að fá úrlausn Héraðsdóms Reykjavíkur um þetta atriði. Mál þetta var þingfest 23. júlí 2007.

Í málinu gerir sóknaraðili þær dómkröfur að frumvarpi skiptastjóra í dánarbúi X , kt. 000000-0000, sem lagt var fram á skiptafundi 20. apríl 2007, verði breytt á þann veg að lagt verði til grundvallar að það fé sem varnaraðilar fengu úr hendi hins látna um áramótin 1999/2000, að upphæð kr. 2.000.000 hver, eða alls að upphæð kr. 6.000.000, skuli bera útlánsvexti frá upphafsdegi, þann 1. janúar 2000 til 1. júní 2001 skv. II. kafla, sbr. 5. gr. þágildandi vaxtalaga, nr. 25/1987, en skv. II. kafla, sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá þeim tíma til greiðsludags. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Varnaraðili gerir aðallega þær dómkröfur að málinu verði vísað frá dómi. Er frávísunarkrafan ein til úrlausnar í þessum þætti málsins.

Af hálfu sóknaraðila er þess krafist að frávísunarkröfunni verði hafnað. Þá er krafist málskostnaðar, auk virðisaukaskatts.

I

Dánarbú X var tekið til opinberra skipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 30. júní 2006. X og kona hans, Z eignuðust fjögur börn. Þrjú þeirra, varnaraðilar í máli þessu, lifðu foreldra sína en dóttir þeirra,Y lést árið 1995 og eru börn hennar fjögur sóknaraðilar málsins.

Varnaraðilar fengu í ársbyrjun 2000 kr. 2.000.000 hvert frá foreldrum sínum í kjölfar sölu á íbúð þeirra. Varnaraðilar kveða ástæðu þess vera þá að móðir þeirra hafi ákveðið í samráði við föður þeirra löngu fyrir andlát sitt, að þegar kæmi að því að íbúð þeirra yrði seld skyldi þeim þremur greiddur út þeirra arfshlutur og síðan gert upp við sóknaraðila við andlát þess sem lengur lifði.

Ágreiningur reis við skiptin um vaxtaútreikning. Lýstu varnaraðilar sig reiðubúna til að fallast á að upphæðin verði vaxtareiknuð eins og hún hefði ávaxtast ef faðir þeirra hefði lagt peningana inn á sömu bankabók í Landsbankanum og hann lagði eftirstöðvar söluverðmætis íbúðarinnar. Sóknaraðilar kröfðust hins vegar útlánsvaxta.

Í fundargerð skiptafundar frá 20. febrúar 2007 er bókað að skiptastjóri muni vísa ágreiningi um vaxtaútreikning, sem ekki hafi tekist að jafna, til Héraðsdóm Reykjavíkur eftir reglum laga nr. 19/1991. Í fundargerð frá 20. apríl s.á. er bókað að lagt hafi verið fram frumvarp til úthlutunar. Í fundargerð frá 18. júní s.á. er bókað að tilefni fundarins sé áframhaldandi umfjöllun um drög skiptastjóra að úthlutun og önnur mál vegna búsins. Þá er þar skráð að í bréfi umboðsmanns sóknaraðila komi fram sá vilji að ágreiningi um vexti verði vísað til Héraðsdóms Reykjavíkur og að skiptastjóri muni verða við þeirri ósk.

Í bréfi skiptastjóra til dómsins kemur fram að á skiptafundi þann 18. júní 2007 hafi orðið endanlega ljóst að ekki yrði leyst úr ágreiningi sem sé vegna vaxtakrafna hluta erfingja á annan hóp erfingja. Hann hafi reynt að samræma vilja allra aðila og lagt fram frumvarp til úthlutunar í því skyni. Á það frumvarp hafi ekki verið fallist, og sættir náðust ekki, og því vísi hann málinu til Héraðsdóms Reykjavíkur til úrlausnar um þetta atriði.

II

Varnaraðilar byggja frávísunarkröfu sína á því að frumvarp hafi verið lagt fram sem tillaga til sátta eins og komi fram í bréfi skiptastjóra til aðila máls þann 6. júní 2007 og í bréfi til Héraðsdómi Reykjavíkur dagsettu 29. júní 2007. Það sé því einungis um drög að frumvarpi til úthlutunar að ræða sem fullnægi ekki ákvæðum 1. mgr. 77. gr. laga nr. 20/1991 og sé því ekki frumvarp í formlegum skilningi laganna. Dómkröfur sóknaraðila beinist að því að fá fram tilteknar breytingar á drögum að frumvarpi til úthlutunar en ekki að því að fá fram viðurkenningu á tilteknum atriðum sem ágreiningur sé um. Því sé ekki mögulegt að fella efnisdóm á kröfur aðila í þessari mynd eða taka efnislega afstöðu til ágreiningsatriða í málinu enda yrði þá farið út fyrir efni dómkrafna aðilanna sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. ákvæði 2. mgr. 131. gr. og 2. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991. Því beri að vísa málinu frá Héraðsdómi sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 242/2003.

III

Sóknaraðilar krefjast þess að frávísunarkröfu varnaraðila verði hafnað og byggja á að ekki sé um drög að frumvarpi að ræða heldur frumvarp enda beri hvorki skjalið sjálft né önnur gögn málsins með sér annað. Frumvarpið uppfylli skilyrði 77.-79. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl.

Skjalið beri heitið frumvarp til úthlutunar og greini hvaða eignir eru í búinu. Eðli máls samkvæmt sé frumvarp fram að þeim tíma sem það sé samþykkt í raun einungis tillaga til úthlutunar. Annað hvort sé fallist á það eða því hafnað. Ef frumvarpi er hafnað beri skiptastjóra að leitast við að jafna ágreininginn en ef það gangi ekki beri að vísa ágreiningi til Héraðsdóms.

Bréf skiptastjóra til Héraðsdóms beri með sér að um sé að ræða frumvarp en ekki drög. Einnig boðunarbréf til skiptafundar frá 6. júní 2007.

IV

Í bréfi skiptastjóra til Héraðsdóms Reykjavíkur segir að á skiptafundi þann 18. júní 2007 hafi orðið endanlega ljóst að ekki yrði leyst úr ágreiningi vegna vaxtakrafna hluta erfingja á annan hóp erfingja. Skiptastjóri hafi reynt að samræma vilja allra aðila og lagt fram frumvarp til úthlutunar í því skyni. Á það frumvarp hafi ekki verið fallist og sættir muni ekki nást og því sé nauðsynlegt að fá úrlausn Héraðsdóms Reykjavíkur um þetta atriði.

Ljóst þykir af bréfi skiptastjóra að það er ágreiningur vegna vaxtakrafna af fjárhæðum þeim sem varnaraðilar fengu greiddar sem skiptastjóri vísaði til Héraðsdóms en ekki ágreiningur um frumvarp til úthlutunar. Fær það einnig stoð í fundargerðum skiptafunda. Enda ljóst að skiptastjóra bar, áður en hann gerði frumvarp til úthlutunar samkvæmt 1. mgr. 77. gr. laga nr. 20/1991, að fá atriði það sem ágreiningurinn er um útkljáð samkvæmt reglum laganna. Í málinu liggja þannig aðeins fyrir drög að frumvarpi til úthlutunar, sem sett var fram í sáttaskyni, en ekki frumvarp í formlegum skilningi laganna.

Í máli þessu gera sóknaraðilar kröfu um að frumvarpi skiptastjóra í dánarbúi X verði breytt í tiltekna veru. Dómkröfur sóknaraðila lúta þannig ekki beint að því ágreiningsefni sem skiptastjóri vísaði til dómsins, þ.e. ágreiningi vegna vaxtakrafna, heldur að því að fá fram tilteknar breytingar á drögum að frumvarpi til úthlutunar, sem ekki uppfylla skilyrði 1. mgr. 77. gr. laga nr. 20/1991. Þó að í dómkröfunni felist krafa um tiltekinn vaxtaútreikning, þá þykir ekki unnt að taka afstöðu til þess ágreiningsefnis í skjóli dómkrafna aðila, enda beinast þær að því að fá fram breytingar á frumvarpi til úthlutunar, sem ekki er frumvarp í formlegum skilningi laganna, en ekki beint að því að fá viðurkenningu á því atriði sem ágreiningur er um. Er því ótækt að fella efnisdóm á kröfur aðilanna í þessari mynd. Þá þykir ekki unnt á annan hátt að taka efnislega afstöðu til ágreiningsefnisins, enda yrði þá farið út fyrir efni dómkrafna aðilanna, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem hér á við samkvæmt 2. mgr. 131. gr. og 2. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991. Verður því ekki hjá því komist að fallast á frávísunarkröfu varnaraðila og vísa málinu frá dómi.

Sóknaraðilar greiði varnaraðilum 90.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

Þ-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Sóknaraðilar greiði varnaraðilum 90.000 krónur í málskostnað.

Þ-kvk-nf E-kvk-nf