E-226/2007

Mál þetta, sem dómtekið var þann 11. október sl., hefur þrotabú Trukksins ehf. kt. 000000-0000, Glerárgötu 36, 600 Akureyri, höfðað hér fyrir dómi gegn Vélaborg ehf., kt. 000000-0000, Krókhálsi 5F, 110 Reykjavík, með stefnu birtri 3. apríl 2007.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða skuld að fjárhæð 212.896 kr. ásamt dráttarvöxtum frá 19.07.06 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Endanlegar kröfur stefnda eru að aðallega krefst hann sýknu af kröfum stefnanda, en til vara að þær verði lækkaðar verulega. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

I.

Í máli þessu er ágreiningur með aðilum um greiðslu á reikningi sem stefnandi gaf út til stefnda þann 18. júlí 2006 með gjalddaga 19. sama mánaðar, að fjárhæð 212.896 kr. vegna vöruúttektar á starfsstöð þess fyrrnefnda í júlímánuði það ár. Varðar ágreiningurinn nánar það atriði hvenær í júlímánuði vöruúttektin fór fram svo og um heimild stefnda til að skuldajafna stefnufjárhæðinni við eigin reikningskröfu, sbr. ákvæði 1. mgr. 100. gr. laga um gjaldþrot o.fl. nr. 21, 1991.

Af hálfu stefnda eru í málinu ekki gerðar athugasemdir við fjárhæð umrædds reiknings og þá ekki við heimild stefnanda til málshöfðunar. Að sama skapi eru af hálfu stefnanda ekki véfengd gögn eða sá málatilbúnaður stefnda, að sú reikningskrafa sem hann krefst skuldajafnaðar fyrir eigi rót sína að rekja til vörukaupa Trukksins ehf. á árunum 2004–2005, eða að vegna vanskila hafi þau farið til innheimtu hjá lögfræðifyrirtækinu Gjaldheimtunni í Reykjavík.

Óumdeilt er og að um ofangreindar skuldir stefnanda var gerð réttarsátt milli aðila í aprílmánuði 2006, og að krafa stefnanda hafi án vaxta og kostnaðar verið 263.936 kr. þann 31. maí 2007.

Fyrir liggur í málinu að Trukkurinn ehf., bíla- og vélaverkstæði, fékk heimild til greiðslustöðvunar þann 6. júlí 2006. Samkvæmt framlagðri tilkynningu skiptastjóra í Lögbirtingablaðinu hinn 22. nóvember 2006 var félagið úrskurðað gjaldþrota þann 27. október það sama ár. Í tilkynningunni kemur fram að frestdagur hafi verið 5. júlí 2006.

II.

Stefnandi hefur lagt fram afrit umkrafins reiknings, er hljóðar upp á 171.000 kr. auk virðisaukaskatts að fjárhæð 41.895 kr. Í heiti reikningsins og sundurliðun kemur m.a. fram að um sé ræða vörukaup á landbúnaðarvörum o.fl., á yfir fimmtíu vörunúmer, allt samkvæmt nánar tilteknu magni. Á afritið eru skráðar áðurnefndar dagsetningar, 18. og 19. júlí 2006, en einnig númer reikningsins, að um hafi verið að ræða staðgreiðsluviðskipti, að sölumaður hafi verið vitnið J-kk-nf H-kk-nf og að úttektin hafi verið afgreidd: „... til J-kk-ef þann 12.07.06.“

Stefnandi hefur við meðferð málsins lagt fram yfirlit yfir skráningardagsetningar sölufærðra reikninga Trukksins ehf. til stefnda á tímabilinu frá 25. maí 2005 til og með 12. júlí 2006. Þá hefur hann lagt fram afrit af bréfi sem aðstoðarmaður í greiðslustöðvun Trukksins ehf. sendi lögfræðifyrirtækinu Gjaldheimtunni. Bréfið er dagsett 6. júlí og er þar auk tilkynningar um greiðslustöðvunina boðað til fundar um málefni félagsins. Ritað er á bréfið að það hafi verið sent í ábyrgð, en því til staðfestu hefur stefnandi lagt fram ljósrit frá Íslandspósti um póstdreifingu á slíkum bréfum til stefnda þann 7. júlí 2006. Í málinu liggur einnig fyrir innheimtubréf sem dagsett er 14. mars 2007.

Við munnlegan málflutning var á því byggt af hálfu stefnanda að umrædd vörukaup stefnda hefðu farið fram þann 12. júlí 2006. Er því staðhæft að nefnd úttekt hafi farið fram eftir að Trukkurinn ehf. hafði fengið heimild til greiðslustöðvunar og eftir áðurgreindan frestdag, 5. júlí nefnt ár. Með vísan til þessa andmælir stefnandi því að stefnda hafi verið heimilt að skuldajafna áðurnefndri skuldakröfu sinni samkvæmt ákvæðum gjaldþrotalaga nr. 21, 1991.

Öllu ofangreindu til stuðnings vísar stefnandi til framlagðra gagna, en um nánari lagarök er af hans hálfu vísað til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir viðskiptaskuldbindinga, en kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti styður hann við III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38, 2001. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála, en um varnarþing er vísað til 36. gr. sömu laga.

Stefndi staðhæfir í greinargerð, líkt og við munnlegan flutning, að umrædd úttekt starfsmanns hans á vörum á starfsstöð stefnanda hafi farið fram á fyrstu dögum júlímánaðar 2006. Er á því byggt að úttektin hafi átt sér stað fyrir umræddan frestdag 5. júlí og eigi hann af þeim sökum rétt á að skuldajafna henni við hin eldri viðskipti, sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 21. 1991 um gjaldþrot o.fl., enda hafi réttarsátt tekist um þá skuld í aprílmánuði sama ár.

Stefndi byggir á því að það hafi fyrst verið eftir greinda vöruúttekt sem starfsmenn hans hafi fengið fregnir um að stefnandi hefði fengið heimild til greiðslustöðvunar og hefði þar af leiðandi ekki heimild til að greiða kröfuhöfum skuldir sínar. Hafi þetta komið stefnda í opna skjöldu enda hafi stefnandi greitt inn á hina eldri skuld sína samkvæmt réttarsáttinni og hafi fátt bent til þess að greiðslustöðvun væri á næsta leiti. Hafi starfsmaður stefnda því verið fullkomlega grandlaus um réttargerðina enda hafi hann fengið hefðbundna afgreiðslu hjá stefnanda og fengið vörurnar afhentar án nokkurra athugasemda. Þetta hafi því verið hefðbundin vöruúttekt. Af hálfu stefnda er staðhæft að honum hafi aldrei borist tilkynning um greiðslustöðvunina og er öllum málatilbúnaði stefnanda þar um andmælt.

Í ljósi alls framangreinds telur stefndi að skuldajafnaðarkrafa hans sé í fullu samræmi við ákvæði gjaldþrotaskiptalaga. Krafa hans á hendur þrotabúinu hafi orðið til þremur mánuðum fyrir frestdag og hafi hann verið fullkomlega grandlaus um umrædda greiðslustöðvun. Bendir stefndi á að umrædd viðskipti hafi að öllum líkindum farið fram fyrir frestdaginn, en þar að auki hafi stefnandi ekki sýnt nein merki um slæma stöðu, enda undirritað réttarsátt og greitt inn á þá skuldakröfu skömmu áður. Þá hafi ekki verið gerðar neinar athugasemdir af hálfu stefnanda er viðskiptin áttu sér stað.

Um lagarök vísar stefndi til laga um samninga nr. 7, 1986 og meginreglna samninga- og kröfuréttar. Að auki vísar hann til laga um gjaldþrotaskipti, þ.á m. 28. gr., en varðandi málskostnað vísar hann til XXI. kafla laga nr. 91, 1991.

III.

Við aðalmeðferð málsins gaf aðilaskýrslu framkvæmdastjóri stefnda S-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf, en vitnaskýrslur starfsmenn stefnanda, þeir D-kk-nf G-kk-nf, er gegndi framkvæmdastjórastöðu í júlímánuði 2006, J-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf sölumaður og A-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf bókari og lagermaður. Þá gaf vitnaskýrslu starfsmaður stefnda J-kk-nf M-kk-nf sölumaður.

Í máli þessu gerir stefnandi kröfu til þess að fá greiddan reikning vegna vöruúttekta stefnda í júlímánuði 2006. Aðilar deila ekki um efni reikningsins eða fjárhæð heldur um það hvenær nefnd úttekt átti sér stað og þá um heimild stefnda til að skuldajafna líkt og rakið hefur verið.

Eins og hér að framan er rakið byggir stefndi sýknukröfu sína einkum á því að úttekt hans hafi ekki farið fram þann 12. júlí, líkt og skráð er á umræddan reikning og önnur skjalleg gögn er stafa frá stefnanda. Heldur stefndi því fram að atvik máls hafi þvert á móti gerst á fyrstu dögum júlímánaðar nefnt ár. Styður stefndi þessa fullyrðingu sína aðallega við aðilaskýrslu S-kk-ef B-kk-ef og vitnaskýrslu starfsmanns síns, J-kk-ef M-kk-ef. Af framburði starfsmannsins verður helst ráðið að hann hafi farið á starfsstöð stefnanda í nefndum erindagjörðum þann 5. júlí, enda hafi hann þann sama dag selt hluta af vörunum til bænda, en þeir hafi beðið eftir þeim. Jafnframt staðhæfir vitnið að mjög fljótlega eftir úttektina hafi þáverandi framkvæmdastjóri stefnanda, D-kk-nf G-kk-nf, í símtali krafist greiðslu með vísan til þess að félaginu hefði verið veitt heimild til greiðslustöðvunar. Frásögn vitnisins hefur nokkra stoð í aðilaskýrslu S-kk-ef B-kk-ef, en er í andstöðu við vætti framangreindra starfsmanna stefnanda.

Við skýrslugjöf fyrir dómi kom það m.a. fram að gagnkvæm viðskipti hefðu tíðkast með málsaðilum í fáein ár fyrir umrædda vöruúttekt. Er það í samræmi við framlögð gögn, en óumdeild er og sú frásögn fyrrnefnds starfsmanns stefnda að á vormánuðum 2006 hafi viðskiptastaða stefnanda verið orðin slík að hann hafi þurft að staðgreiða vörur sínar. Af skýrslunum verður engu að síður ráðið að gagnkvæmt traust hafi ríkt í viðskiptunum og að tíðkast hefði að reikningar hefðu á stundum verið gefnir út nokkru eftir að vöruúttektir fóru fram. Var frásögn nefndra vitna J-kk-ef og J-kk-ef H-kk-ef um margnefnda vörusölu og úttekt stefnda í júlímánuði 2006 í öllu verulegu samhljóða, þ.á m. að salan hefði verið færð inn í tölvukerfi stefnanda samhliða því sem úttektin fór fram, en að reikningur hefði hins vegar ekki verið skrifaður út úr tölvukerfi þann dag. Hefur þessi frásögn vitnanna stoð í vætti B-kvk-ef S-kvk-ef. Eins og áður er lýst er frásögn áðurnefndra aðila og vitna að öðru leyti misvísandi um það hvenær títtnefnd úttekt fór fram og skiptist þar í tvö horn.

Þegar framangreint er virt er það mat dómsins að stefnandi hafi í máli þessu lagt fram gögn og skilríki er styðja þá staðhæfingu að umrædd vöruúttekt stefnda hafi farið fram þann 12. júlí 2006. Er í því efni einkum litið til frásagnar vitna um samtíma skráningar í tölvukerfi stefnanda, áritunar á afriti áðurrakins reiknings, framlagðs yfirlits yfir skrásetningardagsetningar sölufærðra reikninga til stefnda svo og tilkynningar til þess aðila er hafði með lögfræðiinnheimtu að gera vegna fyrrnefndrar réttarsáttar málsaðila. Hefur stefndi að áliti dómsins ekki hnekkt þessum gögnum.

Þykir að þessu virtu slík líkindi vera fyrir því að stefndi hafi tekið út þær vörur sem áður en lýst þann 12. júlí 2006 að leggja verði málatilbúnað stefnanda um það til grundvallar. Af því leiðir að ekki eru skilyrði til þess að stefnda sé fært að skuldajafna kröfu sinni, enda andstætt skýru ákvæði 1. mgr. 100. gr., in fine, sbr. 2. gr. laga nr. 91, 1991 um gjaldþrot o.fl. Eftir sem áður stendur stefnda til boða að lýsa umræddri kröfu sinni í þrotabú stefnanda líkt og öðrum lánardrottnum, en skiptum í búinu er ekki lokið.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda stefnukröfur, 212.896 krónur.

Stefnandi krefst dráttarvaxta af stefnukröfunni frá 19. júlí 2006 til greiðsludags. Er þeirri kröfu mótmælt af stefnda.

Samkvæmt áritun á umræddan reikning var hann gefinn út þann 18. júlí nefnt ár, en umdeilt er hvenær stefndi fékk hann í hendur. Af hálfu stefnda er því haldið fram að nokkrar vikur hefðu liðið frá úttektinni þar til hann barst skrifstofu stefnda. Þykir það hafa nokkra stoð í vætti vitnisins J-kk-ef M-kk-ef. Að þessu virtu þykir rétt, með vísan til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38, 2001, að stefndi greiði dráttarvexti af tildæmdri fjárhæð frá 1. september 2006 að telja.

Málskostnaður, sem stefndi greiði stefnanda, þykir hæfilega ákveðinn 200.000, krónur.

Dóm þennan kvað upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Vélaborg ehf., greiði stefnanda, þb. Trukksins ehf., 212.896 krónur með dráttarvöxtum frá 1. september 2006 til greiðsludags og 200.000 krónur í málskostnað.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.