E-172/2020

Dómur

Mál þetta sem tekið var til dóms 2. febrúar sl., er höfðað með stefnu birtri 21. febrúar 2020.

Stefnandi er T-kk-nf F-x-x B-kk-nf, [...].

Stefndu eru Geri allt slf., [...] og D-kk-nf S-kk-nf, [...].

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða stefnanda 1.622.564 krónur auk vanskilavaxta p.a. skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 14. mars 2017 til greiðsludags, allt að frádregnum 155.670 krónum. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu.

Dómkröfur stefndu eru þær aðallega að þeir verði sýknaðir af kröfu stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Málavextir

Málavextir eru þeir að stefndi D-kk-nf vann seinni hluta ársins 2015 í gegnum hið stefnda félag að breytingum á bílskúr stefnanda við heimili hans að A á Selfossi. Breytingin fólst í því að breyta 50 m² bílskúr í 35 m² stúdíóíbúð og 15 m² geymslu. Byrjað hafi verið á því að leggja 6 m frárennslisrör fyrir eldhúsvask og 3 m frárennsli fyrir sturtu og salerni sem hafi farið í sama niðurfall í gólfi. Stefndi hafi aðeins þurft að leggja rörin því öll brotvinna á gólfi hafi verið framkvæmd af öðrum aðila. Þurft hafi að tengja frárennsli frá gólfi upp í eldhúsvaskinn, leggja heitt og kalt vatn frá inntaki í eldhúsvaskinn (6 m) og að baðvaski (3 m). Þá hafi þurft að leggja kalt vatn fyrir þvottavél (4 m) og færa inntaksgrindina um 1 m. Stefndi gaf í kjölfarið út reikning fyrir vinnu og efni að fjárhæð 1.091.567 krónur. Stefnandi hafnaði þessum reikningi og taldi fjárhæð hans í engu samræmi við almennt verð á markaði og fjarri því að vera í nokkru samræmi við upphaflegt samkomulag um verkið. Með dómi Landsréttar í máli nr. 909/2018 var þessi þáttur ágreiningsins leiddur til lykta og bótaskylda stefnda viðurkennd. Hafi 155.670 krónur af þeirri kröfu ráðstafast til greiðslu á þeirri skaðabótakröfu sem hér er til meðferðar.

Stefnandi fékk í nóvember 2015 löggiltan pípulagningameistara til gera úttekt á vinnu stefnanda og hans mat var að kostnaður við verkið með efni og vinnu væri um 150.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá gerði hann alvarlegar athugasemdir við efnisval, verktíma og efnislista. B, byggingafræðingur og pípulagningameistari, var dómkvaddur þann 7. desember 2016 til þess að meta umfang verksins og athuga hvort gallar væru á því. Niðurstaða hans var að ásamt efniskaupum væri um tveggja daga vinnu að ræða fyrir einn mann, eða 16 klst. Miðað við 8.300 króna tímagjald væri heildarkostnaður fyrir vinnu 132.800 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Efniskostnað hafi hann metið á 70.000 krónur. Stefndi krafðist hins vegar greiðslu á 1.091.567 krónum fyrir verkið. Matsmaður komst að þeirri niðurstöðu að ýmsu varðandi verkið væri áfátt þar sem ekki væru uppfylltar lágmarkskröfur sem gerðar eru til slíkra verka ásamt því að hluti lagnaefnis væri gallað. Taldi matsmaður kostnað við úrbætur nema 1.778.200 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti.

Í matsgerðinni kemur fram að lagnir hafi verið gallaðar, neyslu og hitalagnir óeinangraðar undir steyptri gólfplötu og inni í léttum veggjum, en það uppfylli ekki lágmarksskilyrði byggingarreglugerðar. Þá hafi fráveitulögn verið sigin þar sem tenging er við eldri lögn og megi sjá hvernig úrgangur hafi safnast þar fyrir þar sem lögnin nái ekki að hreinsa sig. Við tengingu fráveitulagna frá eldhúsvaski og niðurfalli í sturtubotni hafi mátt sjá 50 mm lögn greinast frá og liggja að handlaug innan salernis. Aftan við þessa grein sé 70 mm lögn minnkuð niður í 50 mm og svo aftur í 100 mm með bút á milli þar sem minnkun snýr öfugt miðað við rennslisátt. Við myndun frá gólfniðurfalli í sturtu mátti sjá að lögð hefur verið 100 mm lögn frá salernisskál þar sem 87° grein 100/50/100 er inn á lögn og liggur 50 mm lögn að gólfniðurfalli í sturtu en 100 mm lögn að tengingu við eldri steinlögn. Þá segir matsmaður að ekki skuli leggja fráveitulagnir undir 100 mm í grunna. Þá séu 87° greiningar notaðar en ekki tvær 45° til þess að tryggja rennsli og sjálfhreinsun.

Matsmaður komst að þeirri niðurstöðu að endurleggja þyrfti allar neyslu, hita og fráveitulagnir þar sem lágmarkskröfur til slíks verks hafi ekki verið uppfylltar. Fjarlægja þurfi parket og innanstokksmuni, taka niður öll hreinlætistæki ásamt skápum í eldhúsi svo mögulegt sé að fjarlægja þær lagnir sem stefndi kom fyrir. Það þurfi að opna veggi og brjóta upp gólfplötu til að unnt sé að komast að lögnunum. Lyfta þurfi eldri steinlögn svo rennslishalli sé réttur og fráveitulögn sjálfhreinsandi. Leggja þurfi nýjar lagnir í staðinn með réttum hætti og skipta þurfi út öllum gölluðum neyslu og hitalögnum og endurleggja þær einangraðar inn í veggjum og/eða undir botnplötum. Matsmaður reiknar með því að nota megi parket aftur og innréttingar í eldhús en endurnýja þurfi flísar og hluta veggjanna ásamt lagnaefni. Þá þurfi að undirvinna og mála.

Matsmaður telur kostnað við að bæta úr ágöllum á verki stefnda nema alls 1.778.200 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti, en innifalinn í þeim kostnaði sé allur kostnaður verktaka við viðkomandi verkliði. Matsmaður miðar við að verkið sé unnið í einum áfanga af faglærðum mönnum með aðstoðarmönnum að teknu tilliti til aðstæðna á verkstað. Matsmaður miðar við að tjón stefnanda sé 1.622.564 krónur að teknu tilliti til endurgreiðslu 60% virðisaukaskatts vegna vinnu á verkstað. Samkvæmt áðurgreindum dómi Landsréttar skuldajöfnuðust 155.670 krónur upp í þá fjárhæð.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að sú þjónusta sem stefndu hafi innt af hendi fyrir hann sé haldin galla með vísan til fyrirliggjandi matsgerðar. Í 9. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup sé fjallað um galla á seldri þjónustu, en þar segi m.a. að seld þjónusta sé gölluð ef árangur af unnu verki standist ekki kröfur skv. 4. gr. eða víkur frá almennum öryggiskröfum skv. 5. gr. Þjónusta stefndu uppfylli ekki 4. eða 5. gr. laganna um að þjónusta skuli vera byggð á fagþekkingu og í samræmi við góða viðskiptahætti sem tíðkast hverju sinni og að þjónustan sé í samræmi við almennar reglur, staðla og reglur sem stjórnvöld setja, stjórnvaldsákvarðanir og lög sem gilda um veitta þjónustu í þeim tilgangi að vernda öryggi neytenda. Sýnt sé fram á í matsgerð að vinna stefndu hafi verið haldin þeim ágalla að uppfylla ekki lágmarkskröfur byggingarreglugerðar um frágang á pípulögnum. Þá komi fram að neyslu og hitalagnir hafi verið óeinangraðar undir steyptri gólfplötu og inni í léttum veggjum, en slíkt uppfylli ekki kröfur 14.2.5. gr. reglugerðarinnar. Þegar af þeirri ástæðu uppfylli verkið ekki opinber skilyrði og teljist því ólögmætt. Þá hafi verið notaðar gallaðar lagnir við verkið, en slíkt geti ekki talist til faglegra og góðra viðskiptahátta.

Stefndi byggir á því að verkið sé gallað með vísan til 5. tl. 9. gr. laga nr. 42/2000 þar sem árangur verksins hafi verið minni en með réttu hafi verið áskilið af stefnanda og megi rekja orsök þess til vanrækslu stefndu. Neyslu og hitalagnir hafi verið óeinangraðar en slíkur frágangur gangi í berhögg við opinber fyrirmæli um frágang lagna. Þá hafi úrgangur myndast í fráveitulögn vegna ófullnægjandi tengingar við eldri lögn. Tengingum fráveitulagna frá eldhúsvaski, niðurfalli í sturtubotni og salernisskál hafi verið ábótavant þannig að rennsli og sjálfhreinsun hafi ekki verið tryggð. Þá hafi verið notaðar gallaðar lagnir til verksins. Sé því ljóst að notagildi þeirrar þjónustu sem stefndu hafi innt af hendi hafi verið mun minna en ella og því sé um galla að ræða. Þá hafi stefndi valdið tjóni með gölluðu verki og sé kostnaður við að bæta úr því margfalt hærri en sá kostnaður sem eðlilegur hefði verið. Ef árangur þjónustu verður ekki sá sem um var samið og það sé ekki á ábyrgð neytanda, sé þjónustan gölluð, óháð því hvort um sé að ræða sök hjá seljanda.

Stefnandi byggir á því að verkið sé einnig gallað með vísan til 6. tl. 9. gr. laga nr. 42/2000. Sýnt hafi verið fram á að þjónusta stefnda hafi að miklu, ef ekki að öllu leyti vikið frá því sem upphaflegt samkomulag um þjónustuna hafi kveðið á um. Stefnandi hafi gert kröfu um að lagnir hafi átt að vera gallalausar og sömuleiðis frágangur þeirra. Hafi verið sýnt fram á að lagnirnar og frágangur þeirra hafi verið gallaður og því ljóst að hin selda þjónusta hafi í meginatriðum vikið frá upphaflegu samkomulagi.

Stefnandi byggir á því að stefndi hafi valdið honum tjóni og beri hann ábyrgð á því samkvæmt almennu skaðabótareglunni auk 15. gr. laga nr. 42/2000. Stefndi D-kk-nf sé löggiltur pípulagningameistari og hafi hann vitað eða mátt vita að frágangur hans og vinna við verkið hafi ekki uppfyllt lágmarkskröfur um frágang og að slíkur frágangur hafi verið til þess fallinn að valda því tjóni sem varð. Þá verði stefndi að bera ábyrgð á því að hafa notað gallað efni til verksins. Samkvæmt 15. gr. laganna sé stefndi skaðabótaskyldur vegna tjónsins þar sem sýnt hafi verið fram á að þjónustan og efnið sem notað hafi verið við vinnuna hafi verið gallað og hafi stefnandi orðið fyrir tjóni af þeim sökum.

Stefnandi byggir einnig á því að stefndu séu skaðabótaskyldir á grundvelli sakarreglunnar, en leggja verði til grundvallar að stefndi D-kk-nf hafi sem löggiltur pípulagningameistari vitað eða mátt vita um þær kröfur sem gerðar séu um frágang lagna í opinberum fyrirmælum og hafi honum borið að fylgja eftir þeim kröfum í starfi sínu.

Þá verði að gera þær kröfur til fagmanna að þeir noti ógallað efni í vinnu sinni og beri ábyrgð á því ef efni sem þeir nota teljist vera gallað.

Krafa um málskostnað er reist á XXI. kafla laga nr. 91/1991, sérstaklega 129. gr. og 130. gr.

Málsástæður og lagarök stefndu

Stefndu byggja á því að matsgerð dómkvadds matsmanns sé haldin verulegum annmörkum, matsmálið hafi ekki verið réttilega lagt upp af hálfu stefnanda og litið sé fram hjá mikilvægum upplýsingum sem komið hafi fram hjá matsmanni í skýrslutöku fyrir dómi í máli nr. E277/2016. Þá eru stefndu ósammála túlkun stefnanda á lögum um þjónustukaup og telja stefnanda ekki hafa sýnt fram á að verkið væri gallað í skilningi laganna, þrátt fyrir niðurstöðu matsgerðarinnar. Alls ekki sé ljóst hvaða verk hafi verið metið eða hvaða lýsing verks hafi verið lögð til grundvallar. Matsmaður viðurkenni fyrir dómi að umfang verksins sé óljóst og hann viti ekki í raun hvað hafi verið gert. Það sé í samræmi við bókun hans í matsgerð þar sem hann taki ekki afstöðu til verkþátta sem ágreiningur sé um. Þá sé fullyrt í matsgerð að lagnir sem notaðar hafi verið við verkið eigi að vera einangraðar sérstaklega, en það sé rangt. Þær eigi að vera einangraðar í votrýmum, en ekki sérstaklega með hulsum, heldur megi leggja þær í einangrun veggja og gólfa, svo fremi sú einangrun dugi til að ekki komist smit á milli lagna. Engin slík hætta sé metin eða yfir höfuð kannað hver einangrunin sé eða nauðsyn hennar. Stefndu hafna því alfarið að lagnirnar séu óeinangraðar og að lagning þeirra geti talist tjón fyrir stefnanda. Það sé beinlínis galið að lagning og vinna við pípulagnir, sem matsmaður meti 3 þúsundum undir efniskostnaði, geti orsakað fimmfalt tjón við að einangra lagnir sem þegar séu lagðar.

Stefndu benda einnig á að matsmaður endurtaki ítrekað að tenging lagna við eldri lagnir sé ekki hluti verksins, en virðist svo meta til kostnaðar tengingar við eldri lagnir. Þá bæti hann við kostnaði við úrbætur á eldri lögnum sem stefndu hafi ekki komið nálægt og ekki átt að vinna og hafi þesar lagnir verið í sama ástandi og þegar stefndu komu að verkinu. Sé í raun um að ræða mat á kostnaði sem stefnandi vilji fá greiddan fyrir verk og viðhald sem stefndu hafi aldrei unnið. Þá sé ekkert mark tekið á ábendingum stefndu um að lagnir séu að miklu leyti aðgengilegar í veggjum og blasi við að hægt sé að komast að þeim án niðurrifs veggja, m.a. að baki milliveggjar í bílskúr. Matsmaður hafi ekki viljað skoða þetta og sjá með eigin augum að lagnir væru mjög aðgengilegar án nokkurs niðurrifs veggja og uppsetningu þeirra að nýju.

Stefndu telja að ekkert tillit hafi verið tekið til þess að um bílskúr sé að ræða þar sem hvorki megi búa í né leigja sem íbúð og því sé frjálslega farið með kröfur sem matsmaður leggi á stefndu með vísan til íbúðarhúsnæðis skv. byggingarreglugerð, þar sem skúrinn sé ekki samþykktur sem íbúðarhúsnæði. Ekki hafi verið sótt um byggingarleyfi fyrir framkvæmdunum þrátt fyrir lagaskyldu og þar að auki hafi stefnandi viðurkennt fyrir dómi að verkið sem stefndu unnu hafi verið umfangsmeira en það sem matsmaður hafi lagt til grundvallar. Beri allt að sama brunni og sé matsgerðin ekki tækt sönnunargagn varðandi ætlað tjón stefnanda. Gildi þar einu hvort Landsréttur hafi litið til hennar að því er endurgjald stefndu varðar, þar sem áréttað sé í dóminum að rétturinn staðfesti ekki sönnunargildi hennar hvað viðvíkur einstökum matsliðum. Í matsgerðinni fari matsmaður yfir það verk sem hann staðreyni að hafi verið framkvæmt af hálfu stefndu, þrátt fyrir að hann viðurkenni síðar að hann geti alls ekki staðfest umfang vinnu stefndu. Þá sé því haldið fram í matsgerðinni að lagnaefni sé gallað þar sem einangrun hafi skort utan um rör og vísi hann til gr. 14.2.5 í þágildandi byggingarreglugerð. Stefndu mótmæla þessari fullyrðingu þar sem engin rök eða gögn liggi fyrir um að hún sé sönn varðandi gæði lagna, einangrun þeirra og vinnu stefndu. Í greininni segi einfaldlega að einangrun pípulagna skuli uppfylla gæðaskilyrði á þann veg að ekki verði óþarfa orkueyðsla og hitaleiðni frá lögnunum. Ekkert komi fram í greininni um frekari skilyrði þess hvernig þeim markmiðum er náð. Stefndu hafi ítrekað bent á að bæði framleiðandi og seljandi lagnanna staðfesti að engar hulsur eða annars konar umbúðir þurfi utan um þessar lagnir ef einangrun gólfa og veggja dugar til þess að ná framangreindu markmiði reglugerðarinnar, en það sé raunin í þessum bílskúr.

Stefndu benda á að lagðar hafi verið nýjar lagnir í bílskúr, gólf brotið og einangrað í kringum lagnirnar. Í veggjum sé einangrun og dugi hún fullkomlega til þess að smit verði ekki á milli lagna sökum skorts á einangrun, þar sem engar aðrar lagnir séu þar fyrir. Þá nefni matsmaður að gallinn sé í gólfplötu og veggjum en þegar ætlaður galli sé myndaður sjáist greinilega að þar séu myndaðar lagnir sem hvorki liggi í gólfi né séu innilokaðar í veggjum. Myndirnar beri hvorki með sér galla vegna útvíkkunar lagnaveggja né að nokkurt tjón hafi hlotist af lagningu þeirra. Þá sýni myndir frá stefnanda í miðju verki að um sé að ræða hefðbundið verk við lagnagerð og framkvæmd nýlagna sem seinna í verkinu séu einangraðar með steypu og/eða steinull og séu þannig öll skilyrði byggingarreglugerðar varðandi einangrun uppfyllt. Ekkert sé athugavert við verklag stefndu og séu því fullyrðingar matsmanns um að endurnýja þurfi allar lagnir rangar. Þá sé gert ráð fyrir endurbyggingu fráveitulagna sem stefndu hafi ekki komið nálægt og sé óskiljanlegt hvers vegna kostnaður vegna lagfæringar á þeim lögnum eigi að vera greiddur af stefndu.

Að því er lækkunarkröfu stefndu varðar er byggt á sömu málsástæðum og að framan greinir um sýknukröfuna. Stefndu telja kostnaðartölur matsmanns enga skoðun standast. Stefndu hafi ekkert unnið að því verki sem lýst sé í matslið 5.3 varðandi frárennsli og bætur metnar á 232.800 krónur. Þá sé sú verklýsing sem matsmaður leggi til algerlega út úr korti. Ekki þurfi að skipta um neinar lagnir og þurfi því ekkert að rífa upp og setja niður parket o.fl. Þá sé alger óþarfi og órökstutt hvers vegna þurfi að taka niður innréttingar og setja upp aftur, en kostnaður vegna þessara liða sé talinn nema 297.600 krónum. Þá benda stefndu á að órökrétt sé hjá matsmanni að telja virði vinnu stefndu, rétt rúmar 202.000 krónur, við að brjóta gólf, setja lagnir í gólf og veggi, tengja og ganga frá yfirborði og flata, þótt staðreynt sé að kaup á efni hafi numið 282.947 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti. Matsmaður telji að stefndu eigi að greiða allt efni og gefa hluta þess kostnaðar, auk þess alla vinnu sína við verkið og eigi uppgjörið að skila mínus á efniskostnað, stefndu fái ekki einn vinnutíma greiddan og eigi auk þess að greiða stefnanda um eina og hálfa milljón.

Stefndu telja óbilgirnina og ósanngirnina toppaða í matsgerð þegar fjallað sé um sömu verk og stefndu hafi unnið og ekkert fengið greitt fyrir samkvæmt dómi Landsréttar, en séu nú krafðir um að greiða. Matsmaður meti þrif og frágang á 0 krónur hjá stefndu en töfri svo fram 70.000 krónur í þrif og förgun á efni sem stefndu eigi að greiða, þar af 20.000 krónur í efniskostnað. Ef það er svo dýrt, hvers vegna þurfi ekkert að greiða stefndu vegna sömu liða þegar fyrir liggi að mikið hafi verið brotið úr gólfi og öllu skilað þrifnu. Stefndu hafna þessum lið algerlega ef ekki er tekið tillit til sama kostnaðar á móti hjá stefndu.

Stefndu telja kostnaðarlið 5.4 í matsgerð afar illa eða ekkert rökstuddan og spyrja hvaða kostnaður sé þar metinn sem ekki hafi þegar verið kominn fram í lið 5.2. Matsmaður telji fyrst að lagnir séu gallaðar en hætti svo við og meti ekkert nýtt lagnaefni, bara einangrun. Kostnaðurinn í matinu sé óskiljanlegur þar sem órökstutt sé hvað skuli gera og felist í nýju verki. Samkvæmt matsgerð þurfi að fjarlægja lagnir sem matsmaður hafi áður sagt að einungis þurfi einangrunarhulsu utan um. Samt sé metinn kostnaður við að fjarlægja þær, en enginn kostnaður við að kaupa nýjar, enda sé það óþarft, síðan sé aftur metinn kostnaður við að leggja þær aftur, en þetta sé algerlega óskiljanlegt.

Stefndu telja málið einfalt. Stefnandi hafi fengið verkið unnið og engir sannanlegir gallar séu á lögnunum eða notkun þeirra fyrir stefnanda eða að efnisgæði valdi honum tjóni. Fyrir allt verkið, sem hafi verið umfangsmikið, hafi hann greitt 150.000 krónur, en það sé helmingur af efniskostnaði sem stefndu hafi greitt fyrir hans hönd. Stefnandi vilji með málsókn þessari ekki bara njóta þess að verkið hafi verið fullunnið, heldur vilji hann fá greiddar að auki ríflega 1.300.000 krónur, nettó. Þetta þýði að hann hafi beðið um verk, það hafi verið unnið, efni lagt til verksins fyrir 290.000 krónur, stefnandi hafi greitt 150.000 krónur en samt telji hann sig þess verðan að fá vel rúma milljón aukreitis í bónus. Með vísan til 36. gr. samningalaga nr. 7/1936 sé ljóst hversu ósanngjörn sú lending yrði.

Krafa um málskostnað er reist á 129. 131. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Ágreiningur aðila hefur áður verið til meðferðar hér fyrir dómi sem gagnsök í máli nr. E277/2016, en dómur í því máli var kveðinn upp 14. nóvember 2018. Var gagnstefndu gert að greiða gagnstefnanda, stefnanda í þessu máli, 1.336.964 krónur með nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Var sú niðurstaða rökstudd með þeim hætti að gagnstefnandi hefði gert fyrir því tjóni sem hann taldi sig hafa orðið fyrir og væri fjallað um tjón hans og umfang þess í matsgerð hins dómkvadda matsmanns sem ekki hefði verið hrakin með yfirmatsgerð eða á annan hátt, þó að því frátöldu að ekki var talið sannað að um það hafi verið samið í upphafi að gagnstefndi skyldi taka að sér að vinna við endurlögn á eldri steinlögn. Með því fráviki sem leiddi af endurlagningu hinnar eldri steinlagnar var matsgerðin lögð til grundvallar um umfang tjóns gagnstefnanda. Sá matsliður sem sneri að endurlagningu hinnar eldri steinlagnar var í matsgerð virtur að fjárhæð 232.800 krónur og var hann dreginn frá dómkröfum í gagnsök. Með dómi Landsréttar í máli nr. 909/2018, sem kveðinn var upp 11. október 2019, var framangreindri gagnsök vísað frá héraðsdómi. Var á því byggt að gagnsökin hefði verið höfðuð að liðnum fresti til þess samkvæmt 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 og var talið að stefndi í því máli hefði þegar í nóvember 2015 haft undir höndum gögn og upplýsingar sem lutu að réttmæti kröfu áfrýjanda í því máli á hendur honum og mögulegum rétti hans til bóta vegna galla á verkinu. Var í þessu ljósi litið svo á að unnt hefði verið að höfða gagnsök innan lögbundins frests.

Í þessu máli byggir stefnandi kröfur sínar á sömu matsgerð og áður og hefur henni ekki verið hnekkt með yfirmatsgerð. Í dómi Landsréttar segir að þeirri niðurstöðu matsgerðarinnar að gallar væru á verkinu sem nauðsynlegt væri að bæta úr hafi ekki verið hnekkt. Samkvæmt því og án þess að tekin væri frekari afstaða til einstakra matsliða þótti í öllu falli mega slá því föstu að réttmæt gagnkrafa stefnda í því máli næmi fjárhæð þeirrar kröfu áfrýjanda sem eftir stóð, 155.670 krónum.

Af hálfu stefnda er á því byggt að engin þörf hafi verið á því að einangra þær lagnir sem notaðar voru við það verk sem stefnandi keypti af stefnda. Lagnaefnið sem var notað er álpex með svokallaðri súrefniskápu og því er ekki nein sérstök þörf á einangrun vegna orkutaps, þar allar lagnirnar voru innan þess rýmis sem ætlunin var að hita upp. Það verður því ekki fallist á að það að þessar lagnir séu óeinangraðar verði skilgreint sem tjón. Þá verður stefndi ekki talinn bera ábyrgð á því að eldri fráveitulagnir hafi sigið. Ekki kemur fram í matsgerð hvert umfang undirbúningsvinnu vegna gallaðra lagna var. Þá kemur heldur ekki fram hversu mikið umfangið var vegna einangrunar eða hversu mikið umfangið var vegna lagfæringar á siginni eldri fráveitulögn.

Að mati dómsins er matsgerðin haldin þeim annmarka að ekki er hægt að taka út úr henni ákveðna liði og einangra þar með þann kostnað sem tilheyri því tjóni sem stefnandi telur sig hafa orðið fyrir. Allt að einu kemur fram í matsgerð hins dómkvadda matsmanns að einhver galli hafi verið í neysluvatns og hitalögnum, en að mati dómsins hefur ekki verið sýnt fram á umfang þessa galla. Þá kemur fram í matsgerð að 70 mm lögn sé minnkuð niður í 50 mm og síðan stækkuð í 100 mm með bút á milli þar sem minnkun snýr öfugt miðað við rennslisátt. Er því ljóst að úrbóta er þörf að þessu leyti en ekki verður séð af matsgerð hver kostnaður af þeim gæti orðið. Þykir því rétt að dæma stefndu til greiðslu bóta að álitum og verður niðurstaðan því sú að stefndu skuli greiða stefnanda 350.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir. Eins og kröfugerð stefnanda er háttað ber að draga frá þessari fjárhæð 155.670 krónur.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan ásamt meðdómsmönnunum S-kk-þgf G. G-kk-þgf héraðsdómara og Á-kk-þgf I-kk-þgf, byggingaverkfræðingi.

Dómsorð:

Stefndu, Geri allt slf. og D-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, T-kk-þgf F-kk-þgf B-kk-þgf, in solidum 350.000 krónur auk vanskilavaxta p.a. skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 14. mars 2017 til greiðsludags, allt að frádregnum 155.670 krónum.

Málskostnaður fellur niður.

H-kk-nf O. A-kk-nf

S-kk-nf G. G-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

Dómsorð:

Stefndu, Geri allt slf. og D-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, T-kk-þgf F-kk-þgf B-kk-þgf, in solidum 350.000 krónur auk vanskilavaxta p.a. skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 14. mars 2017 til greiðsludags, allt að frádregnum 155.670 krónum.

Málskostnaður fellur niður.

H-kk-nf O. A-kk-nf

S-kk-nf G. G-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf