E-1672/2016

Má þetta sem dómtekið var 19. október 2017 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, 10. maí 2016, af Landsbankanum hf., Austurstræti 11, Reykjavík, á hendur A, [...],[...].

Kröfur aðila

Af hálfu stefnanda er þess krafist að stefnda, A, verði dæmd til að greiða honum skuld að fjárhæð 52.770.962 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.067.128 krónum frá 14. nóvember 2013 til 24. júní 2014 og af 52.770.962 krónum frá þ.d. til greiðsludags, að frádregnum innborgunum, 30. nóvember 2016, að fjárhæð 29.924.035 krónur og 17. febrúar 2017, að fjárhæð 1.089.879 krónur, sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á framangreindum innborgunardögum. Þá sé krafist málskostnaðar úr hendi stefndu samkvæmt mati dómsins auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Af hálfu stefndu er aðallega krafist sýknu af kröfum stefnanda en til vara að stefnukröfur verði lækkaðar verulega. Í báðum tilfellum sé gerð krafa um málskostnað úr hendi stefnanda, að skaðlausu, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, en stefnda sé ekki virðisaukaskattskyld.

Atvik máls

Þann 25. september 2007 gerðu Landsbanki Íslands hf. og stefnda með sér lánssamning um fjölmyntalán nr. 9500, upphaflega að jafnvirði 32.000.000 króna, í eftirtöldum myntum og hlutföllum: CHF 50% og JPY 50%. Umsaminn lánstími var þrjú ár og skyldi höfuðstóll lánsins endurgreiðast að fullu með einni greiðslu þann 1. september 2010. Vextir af láninu skyldu greiðast á þriggja mánaða fresti, í fyrsta sinn, 1. desember 2007. Umsamdir vextir voru breytilegir, jafnháir þriggja mánaða LIBOR vöxtum, auk 1,95% vaxtaálags. Samkvæmt beiðni stefndu var lánið greitt út 27. september 2007 og nam útgreiðslan að frádregnum lántökukostnaði og öðrum kostnaði 31.829.999 krónum. Þann 27. október 2008 var gerður viðauki við lánssamninginn þess efnis að greiðslu vaxta var frestað til 1. mars 2009 jafnframt því sem áfallnir vextir voru lagðir við höfuðstól lánsins. Þann 4. febrúar 2009 var enn gerður viðauki við samninginn sem fól í sér að gjalddaga lánsins var frestað til 27. september 2010 jafnframt því sem áfallnir vextir voru lagðir við höfuðstól lánsins. Þann 11. mars 2009 var enn gerður viðauki við samninginn. Fól hann m.a. í sér að áföllnum vöxtum var bætt við höfuðstól lánsins og gjalddagi þess ákveðinn 1. september 2010. Þann 1. júlí 2009 var enn gerður viðauki við samninginn. Fól hann m.a. í sér að áfallnir vextir skyldu leggjast við höfuðstól. Lánið var ekki greitt á umsömdum lokagjalddaga þess, 1. september 2010. Með bréfi, 12. september 2011, tilkynnti stefnandi stefndu að Alþingi hefði í desember 2010 samþykkt breytingar á lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sem mælt hefðu fyrir um endurútreikning lána með ólögmætri gengistryggingu. Það væri mat stefnanda að lán nr. 9500 kvæði á um slíka gengistryggingu. Því hefðu eftirstöðvar lánsins verið endurreiknaðar miðað við lægstu óverðtryggðu vexti, sem Seðlabanki Íslands birti, sbr. 10. gr. laga nr. 38/2001. Eftirstöðvar fyrir endurútreikninginn hefðu verið 94.366.219 krónur en eftir endurútreikninginn 47.849.752 krónur. Var endurútreikningurinn sagður miðaður við 9. september 2011. Með bréfi, 23. maí 2014, tilkynnti stefnandi stefndu að með dómum í málum nr. 600/2011 og nr. 464/2012 hafi Hæstiréttur m.a. komist að þeirri niðurstöðu að greiðslukvittanir hefðu jafngilt fullnaðarkvittunum og að endurútreikningur lána hefði átt að taka mið af því. Þá kom fram að bankinn hefði með hliðsjón af þessum dómum leiðrétt endurútreikning láns nr. 9500. Leiðréttingin fæli í sér að fram að 1. september 2008 hafi nýr höfuðstóll verið reiknaður, miðað við efni fullnaðarkvittana. Einnig hefðu eftirstöðvar lánsins verið leiðréttar vegna greiðslna frá endurútreikningsdegi, þar sem það hefði átt við. Staða lánsins fyrir leiðréttingu hafi verið 65.766.838 krónur en eftir leiðréttingu, miðað við 9. maí 2014, 50.703.834 krónur. Var stefndu í samræmi við framangreindan endurútreikning sendur greiðsluseðill með gjalddaga, 12. maí 2014.

Þann 10. desember 2007 gerðu Landsbanki Íslands hf. og stefnda með sér annan lánssamning um fjölmyntalán nr. 10332, upphaflega að jafnvirði 1.500.000 krónur, í eftirtöldum myntum og hlutföllum: CHF 50% og JPY 50%. Umsaminn lánstími var þrjú ár og skyldi höfuðstóll lánsins endurgreiðast að fullu með einni greiðslu, 3. september 2010. Vextir af láninu skyldu greiðast á þriggja mánaða fresti, í fyrsta sinn 3. mars 2008. Umsamdir vextir voru breytilegir, jafnháir þriggja mánaða LIBOR vöxtum, auk 2,4% vaxtaálags. Samkvæmt beiðni stefndu var lánið greitt út 12. desember 2007 og nam útgreiðslan að frádregnum kostnaði 1.482.500 krónum. Þann 4. febrúar 2009 var gerður viðauki við lánssamninginn þess efnis að gjalddaga lánsins skyldi frestað til 12. desember 2010, jafnframt því sem áfallnir vextir frá útborgunardegi skyldu leggjast við höfuðstól lánsins og mynda nýjan höfuðstól. Þann 11. mars 2009 var enn gerður viðauki við samninginn. Fól hann m.a. í sér að gjalddaga lánsins var frestað til 3. september 2010. Þann 1. júlí 2009 var enn gerður viðauki við samninginn. Fól hann m.a. í sér að áföllnum vöxtum var bætt við höfuðstól lánsins. Lánið var ekki greitt á umsömdum lokagjalddaga þess, 3. september 2010. Með bréfi, 12. september 2011, tilkynnti stefnandi stefndu að Alþingi hefði í desember 2010 samþykkt breytingar á lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sem mælt hefðu fyrir um endurútreikning lána með ólögmætri gengistryggingu. Það væri mat Landsbankans hf. að lán nr. 10332 kvæði á um slíka gengistryggingu. Því hefðu eftirstöðvar lánsins verið endurreiknaðar miðað við lægstu óverðtryggðu vexti, sem Seðlabanki Íslands birti, sbr. 10. gr. laga nr. 38/2001. Eftirstöðvar fyrir endurútreikninginn hafi verið 4.389,799 krónur en eftir endurútreikninginn 2.142.429 krónur. Var endurútreikningurinn sagður miðaður við 9. september 2011. Með bréfi, 11. október 2013, tilkynnti stefnandi stefndu að með dómum í málum nr. 600/2011 og nr. 464/2012 hafi Hæstiréttur m.a. komist að þeirri niðurstöðu að greiðslukvittanir hefðu jafngilt fullnaðarkvittunum og að endurútreikningur lána hefði átt að taka mið af því. Þá kom fram að bankinn hefði með hliðsjón af þessum dómum leiðrétt endurútreikning láns nr. 10332. Leiðréttingin fæli í sér að fram að 3. desember 2009 hafi nýr höfuðstóll verið reiknaður, miðað við efni fullnaðarkvittana. Einnig hefðu eftirstöðvar lánsins verið leiðréttar vegna greiðslna frá endurútreikningsdegi, þar sem það hefði átt við. Staða lánsins fyrir leiðréttingu hafi verið 2.067.128 krónur en eftir leiðréttingu, miðað við 11. október 2013, 2.067.128 krónur. Var stefndu í samræmi við framangreindan endurútreikning sendur greiðsluseðill með gjalddaga, 14. október 2013.

Fyrir liggur í gögnum málsins að greitt var inn á skuld samkvæmt framangreindum lánssamningum, eftir höfðun máls þessa, þann 30. nóvember 2016, 29.924.035 krónur og þann 17. febrúar 2017, 1.089.879 krónur.

Málsástæður stefnanda og tilvísun til réttarheimilda

Stefnandi byggir á því að skuld stefndu við hann nemi stefnufjárhæð máls þessa en

skuldina sé að rekja til lánssamninga nr. 9500 frá 25. september 2007 og nr. 10332 frá 10. desember 2007. Kröfur samkvæmt lánssamningunum hafi verið endurreiknaðar til samræmis við lög nr. 38/2001 vegna ólögmætra gengistrygginga og dóma Hæstaréttar um þýðingu svonefndra fullnaðarkvittana en eftirstöðvar skuldarinnar ekki fengist greiddar þrátt fyrir endurútreikninga og ítrekaðar innheimtutilraunir. Af hálfu stefnanda sé því alfarið hafnað að ráðgjöf Landsbanka Íslands hf., í tengslum við umræddar lánveitingar, hafi með einhverjum hætti brotið í bága við góða viðskiptahætti í fjármálaþjónustu eða með öðrum hætti valdið stefndu tjóni. Þá sé því hafnað að Landsbanki Íslands hf. eða stefnandi hafi auðgast á kostnað stefndu líkt og hún haldi fram enda sé slíkt auðgun með öllu ósönnuð og eigi ekki við rök að styðjast. Þá hafi í endanlegri kröfugerð stefnanda, líkt og gögn málsins og endanleg kröfugerð hans í málinu beri með sér, verið tekið fullt tillit til allra innborgana, er greiddar hafi verið inn á umrædda skuld stefndu við stefnanda, bæði innborganir sem greiddar hafi verið fyrir og eftir málshöfðunina. Hvað aðild stefnanda varði hafi Fjármálaeftirlitið, með heimild í 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., tekið þá ákvörðun að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf. Ákvörðun Fjármálaeftirlitsins um ráðstöfun eigna og skulda Landsbanka Íslands hf., kt. 000000-0000, til Nýja Landsbanka Íslands hf., kt. 000000-0000, (nú Landsbankinn hf., kt. 000000-0000), sé dagsett 9. október 2008.

Stefnandi byggi kröfur sínar á hendur stefndu á meginreglum kröfu- og samningsréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga og efndarskyldu loforða. Kröfu um dráttarvexti styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 1. mgr. 6 gr. laganna. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing vísist til 3. mgr. 42. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 en í lánssamningum aðila, sé samið um að mál vegna samninganna skuli höfða fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur.

Málsástæður stefndu og tilvísun til réttarheimilda

Stefnda byggir kröfur sínar í málinu á því í fyrsta lagi að hún hafi notið slæmrar fjármálaráðgjafar af hálfu starfsmanna stefnanda hvað varði fjármögnun fyrir fasteignakaupum. Stefnanda hafi verið ljóst að stefnda væri ekki sérfræðingur í lánaviðskiptum, heldur hefði hún stöðu neytanda í þeim efnum. Telji hún að sér hafi ekki verið veittar þær ráðleggingar sem þurft hefði í samræmi við þá takmörkuðu þekkingu sem hún hafi haft á lánaviðskiptum sem þessum, né heldur til eðlis fjárfestingarinnar í fasteign, sem í tilfelli stefndu hafi alls ekki átt að vera áhættufjárfesting. Sé ljóst að mun skárri kostur hefði verið að taka eitt þeirra fasteignalána, sem boðist hafi á mörkuðum á þessum tíma. Líkt og nú sé ljóst, hafi forsendur lántökunnar sem og veðsetningar ekki staðist með nokkrum hætti. Eftir standi stefnda, skuldum vafin. Vísist til 19. gr. laga nr. 161/2002 um góða viðskiptahætti fjármálafyrirtækja hvað þetta varði. Í öðru lagi byggi stefnda á því að stefnandi hafi auðgast með óréttmætum hætti á hennar kostnað. Tjón stefndu svari til dómkröfu stefnanda, enda nemi hún því tjóni sem stefnda hafi sannarlega orðið fyrir vegna viðskiptanna. Hins vegar hafi þróun mála komið sér vel fyrir stefnanda, sem eignast hafi með verulegum afslætti veðtryggðar kröfur, upphaflega að höfuðstól 32.000.000 króna og 1.500.000 krónur, samtals 33.500.000 krónur, en telji sig nú eiga kröfu á hendur stefndu upp á rúmar 52.000.000 króna, auk vaxta og dráttarvaxta. Kröfur sem upphaflega hafi átt að vera á lágvaxtakjörum. Stefnandi hafi boðist til að ljúka málinu þannig að halli enn frekar á stefndu, með því að hún taki 39.000.000 króna vaxtaberandi lán, og greiði það á 25 árum. Þetta hafi stefnandi boðið umfram það að hafa þegar hirt allan mismun af söluverðmæti og áhvílandi skuldum á fasteigninni að Brekkuhvammi 9 í Hafnarfirði, rúmar 27.282.267 krónur. Stefnandi hafi því auðgast með óréttmætum hætti á kostnað stefndu, sem stefnda telji rökstyðja enn frekar málsástæðu hennar um lækkun fjárkrafna stefnanda. Stefnda byggi á ákvæðum 33. og 36. gr. samningalaga nr. 7/1936 og telji einsýnt að efni samninga aðila, staða samningsaðila, atvik við samningsgerðina og atvik sem síðar hafi komi til eigi að leiða til ógildingar á samningum aðila, a.m.k. að hluta. Ákvæði a-d liðar 36. gr. laga nr. 7/1936 taki sérstaklega til neytenda. Við mat á því hvort samningsskilmálar teljist ósanngjarnir verði að horfa til efnis samnings, stöðu samningsaðila og atvika við samningsgerðina. Vegi þar þungt sú staðreynd að lánssamningarnir og skilmálar þeirra stafi einhliða frá forvera stefnanda. Jafnframt byggi stefnda á því að allar forsendur viðskiptanna hafi brostið og síðari atvik valdið því að réttlætanlegt sé að lánssamningarnir verði ekki að fullu efndir. Stefnda byggi dómkröfu sína í þriðja lagi á því að krafa stefnanda sé ofreiknuð. Í raun sé alls kostar óljóst af málatilbúnaði stefnanda hvernig kröfufjárhæðin sé nákvæmlega fundin út, en ljóst sé að það fái ekki staðist að hún nemi í dag 61.315.365 króna eða sé jafnvel hærri en það. Í stefnu sé einungis getið um að upphaflegur höfuðstóll lánanna tveggja hafi verið 52.770.962 krónur og að krafan hafi tvisvar sinnum verið endurútreiknuð. Þannig sé engar skýringar að finna í stefnu á því hvernig kröfufjárhæðin sundurliðist, hvaða innborganir stefnda hafi innt af hendi frá lántökudegi og loks hvernig innborgunum hafi verið ráðstafað í kostnað, vexti og inn á höfuðstól. Ætti slíkt að leiða til þess að málinu verði vísað frá dómi án kröfu en stefnda telji rétt að vekja athygli á vanreifun stefnanda sem komi niður á efnisvörnum stefndu. Loks sé upphafstíma dráttarvaxta mótmælt og krefjist stefnda þess að dómari miði dráttarvexti við það tímamark, þegar krafan hafi raunverulega orðið til, í þeirri mynd sem lög leyfi, út frá dómafordæmum Hæstaréttar, fari svo að kröfur stefnanda verði teknar til greina. Byggi stefnda á því að eðlilegt sé í ljósi atvika málsins að dráttarvextir verði miðaðir við dagsetningu málshöfðunar, sbr. 4. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, enda sé dómkrafa stefnanda allt öðru vísi en miða hefði mátt við í febrúar 2013.

Um lagarök vísi stefnda til 33. gr. og a - d liða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og 19. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Loks byggi stefnda kröfu sína um málskostnað á 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hvað kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun varði vísi stefna til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Forsendur og niðurstaða

Kröfugerð stefndu í máli þessu er í fyrsta lagi á því reist að hún hafi notið slæmrar fjármálaráðgjafar af hálfu starfsmanna Landsbanka Íslands hf., í tengslum við lán, sem hún hafi fengið hjá bankanum til fasteignakaupa. Um sé að ræða lán samkvæmt þeim lánssamningum, sem kröfugerð stefnanda byggi á. Starfsmönnum Landsbanka Íslands hf. hafi verið ljóst að stefnda væri ekki sérfræðingur í láns- og fasteignaviðskiptum, heldur hefði hún stöðu neytanda í þeim efnum. Hafi henni ekki verið veittar fullnægjandi ráðleggingar hvað varðaði áhættu af umræddum lántökum né þá áhættu sem fylgt hafi fjárfestingu í fasteign. Þá sé ljóst að forsendur lántökunnar sem og veðsetningar til forvera stefnanda, til tryggingar lánunum, hafi ekki staðist. Sé vísað til 19. gr. laga nr. 161/2002 um góða viðskiptahætti fjármálafyrirtækja, hvað þetta varði. Af hálfu stefnanda er, hvað framangreinda málsástæðu varðar, á því byggt að með öllu sé ósannað að ráðgjöf forvera stefnanda, vegna umræddra lánveitinga, hafi með einhverjum hætti verið óvönduð eða hún hafi af öðrum ástæðum valdið stefnanda tjóni. Þá hafi fasteignaviðskipti stefndu verið forvera stefnanda með öllu óviðkomandi og geti hann með engum hætti borið ábyrgð á forsendum þeirra.

Af hálfu stefndu hafa engin gögn verið lögð fram í málinu um inntak meintrar ráðgjafar starfsmanna Landsbanka Íslands hf., í tengslum við lántökur stefndu hjá bankanum, 25. september og 10. desember 2007. Þá hefur stefnda ekki sýnt fram á orsakasamband milli meintrar ráðgjafar og þess fjárhagslega tjóns, sem hún telur sig hafa orðið fyrir, né hefur hún sýnt fram á fjárhæð tjónsins. Er framangreind málsástæða hennar með öllu vanreifuð og er henni hafnað.

Af hálfu stefndu er í öðru lagi á því byggt að stefnandi hafi auðgast með óréttmætum hætti á hennar kostnað og svari tjón hennar til dómkröfu stefnanda. Þannig hafi stefnandi eignast kröfur á hendur stefndu með verulegum afslætti. Hafi þær upphaflega verið að höfuðstól 32.000.000 króna og 1.500.000 króna eða samtals 33.500.000 krónur en séu nú að fjárhæð rúmar 52.000.000 króna, auk vaxta og dráttarvaxta. Stefnandi hafi boðist til að ljúka málinu þannig að halli enn frekar á stefndu, með því að hún taki 39.000.000 króna vaxtaberandi lán, og greiði það á 25 árum. Þetta hafi stefnandi boðið umfram það að hafa þegar hirt allan mismun af söluverðmæti og áhvílandi skuldum á fasteigninni að Brekkuhvammi 9 í Hafnarfirði, rúmar 27.282.267 krónur. Stefnandi hafi því auðgast með óréttmætum hætti á kostnað stefndu, sem stefnda telji rökstyðja enn frekar málsástæðu hennar um lækkun dómkrafna stefnanda. Af hálfu stefnanda er því hafnað að Landsbanki Íslands hf. eða stefnandi hafi auðgast á kostnað stefndu, líkt og hún haldi fram, enda sé slík auðgun með öllu ósönnuð og eigi ekki við nein rök að styðjast. Þá hafi í endanlegri kröfugerð stefnanda, líkt og gögn málsins og endanleg kröfugerð hans í málinu beri með sér, verið tekið fullt tillit til allra innborgana er greiddar hafi verið inn á umrædda skuld stefndu við stefnanda, bæði innborgana, sem greiddar hafi verið fyrir og eftir málshöfðunina.

Ekki hefur verið talið að almenn auðgunarregla gildi í íslenskum rétti. Við mat á því hvort slík regla geti átt við í einstökum tilvikum verður helst byggt á eðli máls og atvikum hverju sinni. Ekki verður séð að forsendur séu til beitingar slíkrar reglu í því tilviki sem hér er til úrlausnar enda hefur stefnda ekki sýnt fram á tjón, sem rekja megi til ólögmætrar auðgunar stefnanda. Er framangreindri málsástæðu stefndu um óréttmæta auðgun stefnanda því hafnað.

Stefnandi byggir í þriðja lagi á því að efni lánssamninga aðila, staða þeirra, atvik við samningsgerðina og atvik, sem síðar hafi komi til, eigi að leiða til ógildingar á samningum þeirra, a.m.k. að hluta, sbr. a-d lið 36. gr. laga nr. 7/1936 og 33. gr. s.l.. Vegi þungt í því sambandi að umræddir lánssamningar og skilmálar þeirra stafi einhliða frá forvera stefnanda, Landsbanka Íslands hf. Jafnframt byggi stefnda á því að allar forsendur viðskiptanna hafi brostið, og síðari atvik valdið því að réttlætanlegt sé að lánssamningarnir verði ekki að fullu efndir. Af hálfu stefnanda er því hafnað að forsendur séu til ógildingar á lánssamningum aðila, að öllu leiti eða hluta, enda hafi stefnda ekki sýnt fram á að skilyrði til slíks séu til staðar en sönnunarbyrðin í þeim efnum hvíli á stefndu. Þá hafi ekki verið sýnt fram á að forsendur samninganna hafi brostið.

Samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, má víkja samningi til hliðar í heild eða að hluta eða breyta, ef það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hann fyrir sig. Við sanngirnismatið skal skv. 2. mgr. líta til efnis samnings, stöðu samningsaðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til. Sanngirnismat samkvæmt ákvæðinu ræðst af heildarmati á þeim fjórum þáttum, sem tilgreindir eru í 2. mgr. Af hálfu stefndu hafa ekki, gegn andmælum stefnanda, verið færðar sönnur á að ákvæði umræddra lánssamninga feli í sér, hvað stefndu varðar, ósanngjarna samningsskilmála eða skilmála, sem séu andstæðir góðri viðskiptavenju. Verður því að framangreindu virtu ekki fallist á þá málsástæðu stefndu að sýkna beri hana með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936. Á stefndu hvílir sönnunarbyrði fyrir því að ógilda beri umrædda lánssamninga með vísan til 33. gr. laga nr. 7/1936. Af hálfu stefndu hefur engin sönnum verið færð fyrir því að óheiðarlegt hafi verið af stefnanda að bera ákvæði umræddra lánssamninga fyrir sig í lögskiptum við stefndu og er þeirri málsástæðu hennar því hafnað. Á stefndu hvílir sönnunarbyrði fyrir því að lánssamningum aðila ber að víkja til hliðar vegna brostinna forsendna. Hafa af hálfu stefndu engin haldbær rök verið færð fram fyrir því að það hafi verið ákvörðunarástæða af hálfu stefndu að uppgjör aðila á grundvelli lánssamninganna yrði með öðrum hætti en ákvæði þeirra mæla fyrir um. Er þessari málsástæðu stefndu því hafnað.

Stefnda byggir dómkröfu sína auk alls framangreinds á því að krafa stefnanda sé ofreiknuð. Í raun sé alls kostar óljóst af málatilbúnaði stefnanda hvernig kröfufjárhæðin sé nákvæmlega fundin út en ljóst sé að það fái ekki staðist að hún nemi í dag 61.315.365 krónum eða sé jafnvel hærri en það. Í stefnu sé einungis getið um að upphaflegur höfuðstóll lánanna tveggja hafi verið 52.770.962 krónur og að krafan hafi tvisvar sinnum verið endurútreiknuð. Þannig sé engar skýringar að finna í stefnu á því hvernig kröfufjárhæðin sundurliðist, hvaða innborganir stefnda hafi innt af hendi frá lántökudegi og loks hvernig innborgunum hefur verið ráðstafað í kostnað, vexti og inn á höfuðstól. Ætti slíkt að leiða til þess að málinu verði vísað frá dómi án kröfu en stefnda telji rétt að vekja athygli á vanreifun stefnanda sem komi niður á efnisvörnum stefndu. Af hálfu stefnanda er því andmælt að dómkrafan sé ofreiknuð eða fullnægjandi gögn liggi ekki fyrir í málinu um útreikning hennar. Þvert á móti styðjist dómkrafan við fyrirliggjandi gögn og útreikninga og hafi þeim ekki verið hrundið af stefndu.

Stefnandi hefur lagt fram í málinu gögn til stuðnings útreikningi á höfuðstól stefnukröfunnar þ.m.t. gögn sem sýna innborganir inn á kröfuna, bæði fyrir og eftir málshöfðun. Hefur þessum útreikningi ekki verið hrundið af stefndu og er framangreindri málsástæðu hennar því hafnað.

Af hálfu stefndu er upphafstíma dráttarvaxtakröfu stefnanda mótmælt og krefst stefnda þess að dómari miði dráttarvexti við það tímamark, þegar krafan hafi raunverulega orðið til, fari svo að kröfur stefnanda verði teknar til greina. Sé eðlilegt, í ljósi atvika málsins, að dráttarvextir verði miðaðir við dagsetningu málshöfðunar, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Af hálfu stefnanda er á því byggt að dráttarvaxtakrafa hans sé í samræmi við ákvæði laga nr. 31/2001 um vexti og verðtryggingu.

Það er mat dómsins að dráttarvaxtakrafa stefnanda sé, hvað upphafsdag dráttarvaxtaútreiknings varðar, í samræmi við atvik málsins, ákvæði 6.1 í lánssamningum nr. 9500 og 10332 um vanskilavexti og 5. og 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Verður dráttarvaxtakrafa stefnanda því tekin til greina.

Með vísan til alls framangreinds verður stefnda, A, dæmd til að greiða stefnanda, Landsbankanum hf., 52.770.962 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.067.128 krónum frá 14. nóvember 2013 til 24. júní 2014 en af 52.770.962 krónum frá þ.d. til greiðsludags, að frádregnum innborgunum, 30. nóvember 2016, að fjárhæð 29.924.035 krónur og 17. febrúar 2017, að fjárhæð 1.089.879 krónur, sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á framangreindum innborgunardögum.

Með vísan til framangreindrar niðurstöðu og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda dæmd til að greiða stefnanda málskostnað og telst hann hæfilega ákveðinn 500.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Dómsorð:

Stefnda, A, greiði stefnanda, Landsbankanum hf., 52.770.962 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.067.128 krónum frá 14. nóvember 2013 til 24. júní 2014 en af 52.770.962 krónum frá þeim degi til greiðsludags, að frádregnum innborgunum, 30. nóvember 2016, að fjárhæð 29.924.035 krónur og 17. febrúar 2017, að fjárhæð 1.089.879 krónur, sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á framangreindum innborgunardögum. Stefnda greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf