E-8594/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 5. febrúar 2010, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Bræðrunum Ormsson hf., kt. 000000-0000, Síðumúla 9 , Reykjavík, gegn Vörukaupum ehf. kt. 000000-0000, Miðhrauni 15, Garðabæ, með stefnu sem birt var 25. juní 2009.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega að stefndi, Vörukaup ehf., verði dæmdur til að greiða stefnanda 13.499.163 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þingfestingardegi til greiðsludaga. Til vara er þess krafist að stefndi, Vörukaup ehf., verði dæmdur til að greiða stefnanda 11.699.167 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þingfestingardegi til greiðsludags. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu skv. mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara krefst stefndi að dómkröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stutt yfirlit um atvik að baki máli og ágreiningsefni í því: G-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf fyrir hönd Opal Seafood Investments Ltd., compny nr. 5217892 seldu AB 173 ehf. alla hluti í Bræðrunum Ormsson ehf. með samningi hinn 2. október 2008. Kaupverðið var ein króna. Samningurinn kveður meðal annars á um að Vörukaup ehf. yfirtaki tvær bifreiðar félagsins „annars vegar Volvo XC 90, fastnr. AK-M66 og hins vegar Cadilac Escalade, fastnr. UX-U79, þannig að varðandi Volvoinn er yfirtekinn rekstrarleigusamningur m.v. 30. september 2008 en varðandi Cadilacinn þá yfirtaki Vörukaup ehf. bílinn ásamt kaupleigusamningi m.v. 30. september 2008. Matsverð Cadilacsins er kr. 8,0 milljónir en skuld skv. kaupleigusamningi er um kr. 14,7 milljónir. Samkomulag er um að mismunurinn kr. 6,7 milljónir skiptist á milli aðila þannig að kr. 3.6 milljónir komi til lækkunar að jöfnu á viðskiptareikningum G-kk-ef A-kk-ef og S-kk-ef.“ Þá segir í samningnum að G-kk-nf Ö-kk-nf og S-kk-nf greiði upp kröfur skv. viðskiptareikningum síðar í dag [2. október 2008].

Í tölvubréfi lögmanns stefnanda til lögmanns stefnda, hinn 22. október 2008, er greint frá því að umræddar bifreiðar væru enn skráðar á stefnanda. Samkomulag varð um að mál vegna bifreiðanna yrði lokið um miðjan nóvember 2008. Í bréfi lögmanns stefnda til lögmanns stefnanda, hinn 24. nóvember 2008, er greint frá því að yfirtaka Vörukaupa ehf. á bifreiðunum hefði dregist vegna kröfu Lýsingar hf. um aukna ábyrgð. Þess væri vænst að fallið yrði frá þeirri kröfu þannig að unnt yrði að ganga frá málinu í þessari viku.

Upplýst er að yfirtaka Vörukaupa ehf. á bifreiðunum gekk ekki eftir þar sem G-kk-nf A-kk-nf og S-kk-nf höfnuðu kröfu Lýsingar hf. um að þeir tækju persónulega ábyrgð á lánasamningum vegna bifreiðanna. Þá liggur fyrir að Bræðurnir Ormsson ehf. seldu Cadillac Escalade, bifreiðina fyrir 7.700.000 kr. hinn 24. apríl 2009.

Helstu málsástæður stefnanda og réttarheimildir er hann byggir á: Stefnandi, Bræðurnir Ormsson ehf., byggir á því að samkvæmt kaupsamningi Opal Seafood Investmens Ltd. og AB 173 ehf. um kaup á hlutum í Bræðrunum Ormsson ehf. hafi Vörukaup ehf. yfirtekið skuldbindingar sem hvíldu á Bræðrunum Ormsson ehf. vegna umræddra bifreiða. Hér hafi verið um „þriðjamannslöggerning“ að ræða. Bent er á að fyrirsvarsmenn Opal Seafood Investmens Ltd. séu jafnframt fyrirsvarsmenn Vörukaupa ehf. Vörukaup ehf. hafi vanefnt að yfirtaka bifreiðarnar og áhvílandi lán á þeim og sé félagið því skaðabótaskylt.

Tölulega sundurliðar stefnandi aðalkröfu sína þannig:

1. Krafa Lýsingar v/Cadillacs 19.113.135 kr.

2. Söluandvirði Cadillacs að frádregnum kostnaði (7.335.263) kr.

3. Hlutdeild stefnanda í tjóninu skv. samningi (3.600.000) kr.

4. Samtals vegna Cadillacs 8.177.872 kr.

5. Leigugreiðslur v/Volvo tímabilið 12/08-04/09 1.316.858 kr.

6. Leigugreiðslur v/Volvo fyrir maí-júlí 2009 733.572 kr.

7. Eftirstöðvar leigugreiðslu v/Volvo, 13 greiðslur 3.270.865 kr.

8. Samtals vegna Volvo bifreiðar 5.321.295 kr.

9. Samtals vegna Volvo og Cadillacs 13.499.167 kr.

Tölulega sundurliðar stefnandi varakröfu sína þannig:

1. Krafa Lýsingar v/Cadillacs 19.113.135 kr.

2. Söluandvirði Cadillacs að frádregnum kostnaði (7.335.263) kr.

3. Hlutdeild stefnanda í tjóninu skv. samningi (3.600.000) kr.

4. Lækkun v/afnota stefnanda af bifreiðinni (100.000) kr.

5. Samtals vegna Cadillaacs 8.007.872 kr.

6. Leigugreiðslur v/Volvo tímabilið 12/08-04/09 1.316.858 kr.

7. Leigugreiðsla v/Volvo fyrir maí-júlí 2009 733.572 kr.

8. Eftirstöðvar leigugreiðslna v/Volvo, 13 greiðslur 3.270.865 kr.

9. Lækkun v/afnota stefnanda af bifreiðinni (1.700.000) kr.

10. Samtals vegna Volvo bifreiðar 3.621.295 kr.

11. Samtals vegna Volvo og Cadillacs 11.699.167 kr.

Um réttarheimildir vísar stefnandi til 2. mgr. 57. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, sbr. einnig 27. gr. og 50. gr. laganna. Þá vísar stefnandi jafnframt til almennra reglna kröfuréttar um skaðabætur innan samninga auk meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi og formfrelsi samninga. Um dráttarvaxtakröfu vísar stefnandi til 4. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 11. gr. þeirra laga. Málskostnaðarkröfu sína styður stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91 um meðferð einkamála. Um varnarþing er vísað til 3. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Helstu málsástæður stefnda og réttarheimildir er hann byggir á: Stefndi, Vörukaup ehf., byggja í fyrsta lagi á því að Vörukaup ehf. hafi ekki verið aðili að kaupsamningi Opal Seafood Investmens Ltd. og AB 173 ehf. um kaup á hlutum í Bræðrunum Ormsson ehf. hinn 2. október 2008. Jafnvel þótt fyrirsvarsmenn Opal Seafood Investmens Ltd. hefðu haft heimild til að skuldbinda Vörukaup ehf. verði ekki fram hjá því litið að aðilar samningsins voru Opal Seafood Investmens Ltd. og AB 173 ehf. og jafnvel þó vilji forsvarsmanna Vörukaupa ehf. hafi staðið til þess að Vörukaup ehf. yfirtæki samninginn breyti það ekki því að engin skylda hvílir á Vörukaupum ehf. samkvæmt samningnum þar sem félagið er ekki aðili að honum.

Í öðru lagi byggja Vörukaup ehf. á því að samþykki Lýsingar hf. hafi ekki fengist fyrir skuldaraskiptum á bifreiðasamningi Bræðranna Ormsson ehf. En samkvæmt meginreglum kröfuréttar þurfi samþykki kröfuhafa til að skuldaraskipti geti orðið. Lýsing hf. hefði ekki fallist á skuldaraskipti nema auknar ábyrgðir yrðu lagðar fram af hálfu Vörukaupa ehf. og/eða þriðja manns í formi sjálfskuldarábyrgðar. Hvorki fyrirsvarsmenn Bræðranna Ormsson ehf. né aðrir tengdir félaginu hafi viljað taka persónulega ábyrgð á efndum á kaupsamningnum frá 2. október 2008, enda hefði það ekki orðið yfirtaka Vörukaupa ehf. á samningnum heldur nýr samningur með auknum ábyrgðum. Lýsing hf. hafi hafnað skuldaraskiptum og með því hafi ákvæði 2. mgr. 5. gr. samningsins frá 2. október fallið niður. Samningurinn frá 2. október 2008 hafi verið milli Opal Seafood Investmens Ltd. og AB 173 ehf. Vörukaup ehf. beri ekki ábyrgð á efndum á þeim samningi

Til vara krefst Vörukaup ehf. að dómkröfur Bræðranna Ormsson ehf. verði stórlega lækkaðar. Ekki sé tekið mið af því að stefnandi hafði umráð og afnot af bifreiðunum á því tímabili sem um er að ræða. Cadillac bifreiðin hafi verið seld langt undir markaðsvirði og með því hafi stefnandi ekki takmarkað tjón sitt að fullu. Þá sé ósannað að stefnandi hafi reynt að takmarka ætlað tjón sitt með því að leigja Volvo bifreiðina. Kröfugerð stefnanda sé ofreiknuð og í engu samræmi við tjón hans.

Um réttarheimildir vísar stefndi til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá vísar stefndi til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Málskostnaðarkröfu sína styður stefndi við 129. gr. og 130 gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða: Stefnandi, Bræðurnir Ormsson ehf., byggir á því að samkvæmt kaupsamningi Opal Seafood Investmens Ltd. og AB 173 ehf. um kaup á hlutum í Bræðrunum Ormsson ehf. hafi Vörukaup ehf. yfirtekið skuldbindingar, sem hvíldu á Bræðrunum Ormsson ehf. vegna rekstrarleigusamnings Lýsingar hf. sem leigusala og Bræðranna Ormsson ehf. sem leigutaka og Brimborg ehf., sem í samningnum er nefndur seljandi, gerðu um bifreið, Volvo XC90, 2. ágúst 2007, og yfirtekið skuldbindingar, sem hvíldu á Bræðrunum Ormsson ehf. vegna kaupleigusamnings við Lýsingu hf. á Cadillac Escalade bifreið 14. desember 2007. Um þriðjamannslöggerning í þágu Bræðranna Ormsson ehf. hafi verið að ræða.

Stefndi, Vörukaup ehf., byggir á því að hafa ekki verið aðili að kaupsamningi Opal Seafood Investments Ltd. og AB 173 ehf. um kaup AB 173 ehf. á öllum hlutum í Bræðrunum Ormsson ehf., sbr. dskj. nr. 5. Jafnvel þó fyrirsvarsmenn Opal Seafood Investments Ltd. hafi haft heimild til að skuldbinda Vörukaup ehf. verði ekki litið fram hjá því að aðilar samningsins voru Opal Seafood Investments Ltd. og AB 173 ehf. og að einungis var ritað undir samninginn fyrir hönd Opal Seafood Investments Ltd. og AB 173 ehf. Stefnandi, Bræðurnir Ormsson ehf., og /eða AB 173 ehf. verði að snúa sér að sínum viðsemjanda, þ.e. Opal Seafood Investments Ltd. vegna ætlaðra vanefnda á umræddum samningi.

Kaupsamningur Opal Seafood Investments Ltd. og AB 173 ehf. um kaup AB 173 ehf. á öllum hlutum í Bræðrunum Ormsson ehf. segir ekki að Vörukaup ehf. beri að hluta til ábyrgð á efndum Opal Seafood Investments Ltd. á samningnum. Engin önnur gögn í málinu geta heldur talist sanna með ótvíræðum hætti að báðir samningsaðilar hafi ætlast til þess.

Samkvæmt framangreindu verður að sýkna stefnda af kröfum stefnanda. Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

P-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Vörukaup ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, Bræðranna Ormsson ehf.

Málskostnaður fellur niður.

P-kk-nf Þ-kk-nf