S-2878/2019

Mál þetta, sem dómtekið var 30. september sl., höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu með ákæru 18. júní 2019 á hendur: „X, kt. [...], [...], [...], fyrir eftirtalin brot:

1. Umferðarlagabrot með því að hafa, fimmtudaginn 29. desember 2017, ekið bifreiðinni [...] án ökuréttinda og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í þvagi mældist tetrahýdrókannabínólsýra) við Mýrargötu í Reykjavík, og án þessað nota öryggisbelti við aksturinn.

M. 007-2017-79701

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a., 1. mgr. 48. gr. og 1. mgr. 71. gr., allt sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

2. Umferðarlagabrot með því að hafa, föstudaginn 14. september 2018, ekið bifreiðinni [...] án ökuréttinda og undir áhrifum áfengis (í blóði mældist vínandamagn 0,74‰) um Langavatnsveg í Borgarbyggð, framhjá grjótnámu við Svignaskarð í átt að Vesturlandsvegi, þar sem ákærði missti stjórn á bifreiðinni með þeim afleiðingum að hún hafnaði utan vegar og akstri lauk.

M. 318-2018-20777

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr., allt sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

3. Umferðarlagabrot með því að hafa, laugardaginn 27. október 2018, ekið bifreiðinni [...] án ökuréttinda á Snorrabraut við Vífilsgötu í Reykjavík, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

M. 007-2018-73564

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

4. Umferðarlagabrot með því að hafa, fimmtudaginn 20. september 2018, ekið bifreiðinni [...] án ökuréttinda vestur Vesturlandsveg í Reykjavík, við verslun Bauhaus, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

M. 007-2018-63386

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

5. Brot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot, með því að hafa sunnudaginn 26. ágúst 2018 í kjallaraíbúð í [...] í [...],, hringt í eiginkonu sína og barnsmóður, A, kt. [...], og hótað að skaða andlit dóttur þeirra, B, kt. [...], með þeim hætti að hún gæti aldrei aftur farið út fyrir hússins dyr ef A kæmi ekki heim samstundis og síðar um kvöldið, þegar A var komin heim, læst hana inni í herbergi íbúðarinnar, þar sem hann réðst aðhenni, hrinti henni í rúm og greip með báðum höndum um háls hennar, herti takið og sleppti ekki tökum af hálsi A fyrr en hún átti erfitt með andardrátt, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut marblett í olnbogabót, klórför á framhandleggi og marbletti á báðar hliðar hálsins.

M. 007-2018-57796

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 101. og 102. gr. laga nr. 50/1987, sbr. 25. og 26. gr. laga nr. 44/1993, sbr. 18. gr. laga nr. 66/2006.“

Við meðferð málsins fyrir dómi var af hálfu ákæruvaldsins fallið frá þeim hluta 1. ákæruliðar er varðar akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þá féll brotaþoli einnig frá bótakröfu sinni.

Ákærði krefst þess að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa vegna 1.- 4. ákæruliðar en aðallega að hann verði sýknaður af því broti sem lýst er í 5. lið ákærunnar en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins með hliðsjón af tímaskýrslu, og að við ákvörðun málsvarnarlauna verði tekið tillit til virðisaukaskatts. Þá krefst hann þess að sakarkostnaður, þ. m. t. málsvarnarlaun, verði að hluta til felldur á ríkissjóð.

Réttargæslumaður brotaþola krefst greiðslu málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

I

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu giftu brotaþoli, A, og ákærði sig í mars 2018 og bjuggu þau saman þegar atvik gerðust. Þau eiga saman dóttur fædda árið [...] og var forsjá hennar sameiginlega hjá þeim. Þá segir í skýrslunni að lögregla hafi sunnudaginn 26. ágúst 2018 um klukkan 16.00 verið kölluð að heimili ákærða að [...], [...], vegna heimilisofbeldis. Þar hitti lögregla fyrir vitnið D sem sagði vinkonu sína, brotaþola, vera í íbúð í [..] og hefði barnsfaðir hennar, ákærði, læst hana inni í svefnherbergi í íbúðinni og læst íbúðinni þannig að vitnið hefði ekki komist þangað inn til að hjálpa brotaþola. Kvaðst vitnið hafa séð brotaþola slíta gluggatjöld frá glugganum og ákærða henda henni í rúmið. Ákærði opnaði íbúðina þegar lögregla kom á vettvang og sagði aðspurður að brotaþoli væri inni í svefnherbergi og benti lögreglu á hvar það væri. Í einu horni herbergisins sat brotaþoli í hnipri og segir í lögregluskýrslu að hún hafi greinilega verið hrædd og henni verið mikið niðri fyrir.

Lögregla ræddi við ákærða á vettvangi og sagði hann þá að hann hefði ekki gert brotaþola neitt. Hún hefði verið ölvuð nóttina áður og komið seint heim. Hún hafi svo farið aftur út um daginn og ekki komið heim. Hann hafi margoft hringt í hana en hún ekki svarað nema einu sinni og hann þá sagt henni að hún yrði að koma heim, barnið þeirra væri grátandi og vildi fá móður sína heim. Einnig var rætt við brotaþola, sem sagði ákærða hafa hringt í sig og sagt sér að koma strax heim af því að hann nennti ekki að vera lengur með barnið og þyrfti að gera annað. Hún hafi sagt ákærða að hún kæmi ekki strax heim og hafi hann þá sagt að ef hún kæmi ekki þá mundi hann skaða barnið og gera hana þannig í andlitinu að hún gæti aldrei farið út aftur. Þegar hún svo kom heim hefði ákærði tekið hana og hent henni í rúmið í svefnherberginu og læst herberginu. Síðan hafi hann tekið hana kyrkingartaki með báðum höndum þar sem hún lá í rúminu og ekki sleppt fyrr en hún hefði verið farin að eiga erfitt með að anda. Hún hafi þá reynt að standa upp en ákærði hent henni aftur í rúmið. Þá kom fram hjá D að hún hefði heyrt samtalið við ákærða sem brotaþoli lýsti og hefði hún tekið símtalið upp. Í skýrslu lögreglu kemurfram að greinilegir áverkar hafi verið á hálsi brotaþola og hún sagst finna mikið til vinstra megin í hálsinum.

Í skýrslu ákærða við rannsókn málsins neitaði hann því að hafa læst brotaþola inni, hent henni á rúmið og tekið hana hálstaki. Hann sagði það hafa verið brotaþola sem hefði vei stað honum þar sem hún hefði viljað fara út en ákærði ekki leyft henni það. Hann kvaðst ekki kannast við að brotaþoli hefði verið með áverka á hálsi og ekki kannast við að hafa tekið hana hálstaki. Þá neitaði hann að hafa hótað því að skaða dóttur þeirra ef brotaþoli kæmi ekki strax heim.

Brotaþoli gaf skýrslu við rannsókn málsins. Hún kvaðst vera búin að vera í sambandi við ákærða í um tíu ár, en þau hefðu gift sig í mars 2018 og búið saman um tíma. Hún kvaðst hafa verið hjá vitninu D þegar ákærði hringdi og sagði henni að koma heim, annars mundi hann gera eitthvað við sjálfan sig og dóttur þeirra. Hún hefði þá samþykkt að fara strax heim en þegar þangað var komið hefði ákærði læst D, sem kom þangað með brotaþola, úti. Ákærði hefði svo læst brotaþola inni í svefnherbergi og hefði brotaþoli þá reynt að segja eitthvað við D í gegnum svefnherbergisgluggann. Ákærði hefði síðan hent brotaþola í rúmið og reynt að kyrkja hana. Hann hefði þrengt að öndunarvegi hennar þannig að hún hefði átt erfitt með að anda og hefði ákærði heyrt það. Þegar hann hætti því hefði hann farið út og læst brotaþola inni í herberginu.

Þá liggja fyrir ljósmyndir sem teknar voru af hálsi brotaþola hjá lögreglu og vottorð E læknis, dagsett 6. september 2018, en hún skoðaði brotaþola daginn eftir að atvik gerðust. Þar kemur fram að brotaþoli hafi komið til skoðunar daginn eftir ætlaða árás. Við skoðun hefði brotaþoli lýst því að henni væri illt í höndunum, en henni hefði verið haldið þar, og á hálsinum. Þá hefði henni einnig verið illt í hliðinni þegar hún hreyfði sig. Síðan segir:

Skoðun:

Á vi. upphandlegg rétt ofan við olnbogabót er um 1,5 cm láréttur blár marblettur. Klórför fremst á framhandleggjum – skrámur hæ. megin x 2 og vinstra megin x 1. Einnig láréttur lítill skurður á löngutöng vi. handar. Á hálsi er marblettur á báðum hliðum –langur hæ. megin í sömu línu og eyra dökkrauður að lit 5 cm langur en um 0,5 cm breiður. Vi. megin er dökkrauður blettur rétt ofan viðbeins í sömu línu og eyra um 1 cm langur x 0,5 cm breiður.

Hreyfigeta í baki, hálsi og öxlum góð. Ekki aum við þreifingu hryggjartinda eða p araspinal vöðva. En aum við þreifingu á vi. herðablaði...

Síðan segir í vottorðinu að brotaþoli greinist með mar á hálsi og mögulega tognun á vinstri öxl.

Við aðalmeðferð málsins var lögð fram upptaka af símtali sem talið er að hafi átt sér stað milli brotaþola og ákærða 26. ágúst 2018, ásamt endurriti af símtalinu íslenskri þýðingu.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði kvaðst hafa verið búinn að mæla sér mót í atvinnuviðtal þennan dag en eiginkona hans, brotaþoli, hefði skilið hann eftir með [...]ára dóttur þeirra og sagst þurfa að vera með kunningjum sínum en í ljós hefði komið að hún hefði verið að drekka með þeim. Hún hefði einnig verið að drekka um nóttina og notað þá afsökun þegar hún fór að hún þyrfti að skutla kunningja sínum sem hafði gist hjá þeim. Hann hefði hringt í hana, en myndi ekki klukkan hvað það var, og beðið hana að koma svo hann kæmist í viðtalið. Þegar hún kom hefði hún verið ölvuð og viljað fara með barnið og með henni verið D og maður sem sé sameiginlegur vinur þeirra en hann hafi ekki viljað blanda sér í málið. Ákærði kvaðst hafa lokað dyrunum á húsinu og þá lent í átökum við brotaþola og tekið hana inn í herbergi og lokað því og meinað henni útgöngu. Hún hafi verið „agressív“ og slegist við hann og slegið hann nokkrum sinnum í andlitið. Þá hafi hann farið út og lokað dyrunum með lykli. Þessi atvik hafi tekið stutta stund, um hálfa mínútu. Einnig hafi komið til átaka milli þeirra þegar hún var að reyna að opna dyrnar. D hefði hringt í lögreglu og hefði hann þá verið handtekinn. Dóttir þeirra hefði verið inni í sínu herbergi á meðan atvik gerðust.

Aðspurður hvort hann hefði í símtali við brotaþola hótað að skaða dóttur þeirra svaraði ákærði því neitandi og sagði að hann hefði aldrei skaðað dóttur þeirra og mundi aldrei gera það. Þegar hann beið eftir að brotaþoli kæmi heim hefði hann farið út að reykja til að róa sig niður og svo farið inn aftur og setið hjá barninu og horft á teiknimyndir. Aðspurður af hverju hann hefði þurft að róa sig niður sagði hann að brotaþoli hefði sagt að hún ætlaði ekki að koma og hann hefði óttast að missa af vinnuviðtalinu.

Ákærði kvaðst hafa læst herberginu af því að hann vildi ekki að brotaþoli færi út með barnið ölvuð eins og hún hefði ætlað að gera. Hann kvaðst ekki hafa ráðist á brotaþola inni í herberginu, einungis haldið í hendurnar á henni af því að hún hefði verið í átökum við hann til að reyna að opna dyrnar. Hann kvaðst ekki hafa hent henni í rúmið og tekið hana hálstaki. Aðspurður um skýringar á áverkum brotaþola sagði ákærði að hún færi á hverri nóttu á salernið og rækist þá í stóla eða annað og þegar hún vaknaði daginn eftir myndi hún ekki eftir því og spyrði hann af hverju hún væri með marbletti.

Ákærði sagði að D hefði verið fyrir utan þegar þetta gerðist, við útidyrnar, sem séu tvo til þrjá metra frá glugganum á herberginu. Hann hafi bannað henni að koma inn. Ákærða var kynntur sá framburður D hjá lögreglu að hún hefði séð ákærða hrinda brotaþola í rúmið og sagði hann þá að það væri ekki satt. Hann sagði brotaþola hafa rifið niður gluggatjöldin í herberginu og sagt D að hringja á lögregluna þar sem brotaþoli hefði sjálf ekki verið með síma. Sagði hann ástæðu þess að brotaþoli vildi hringja í lögreglu hafa verið þá að hann hefði ekki viljað hleypa henni út úr herberginu. Þá var ákærða kynnt að D hefði sagt að hún hefði heyrt í honum í símtali við brotaþola þar sem hann hefði sagt að hann ætlaði að skaða dóttur þeirra. Sagði ákærði að hann hefði ekki sagt í símtalinu að hann ætlaði að skaða barnið eða andlit þess. Ákærði kvaðst hafa verið í nálgunarbanni vegna málsins en þau hefðu tekið saman aftur eftir að bannið var lagt á og verið saman þar til brotaþoli fór frá Íslandi, sem hann taldi að hefði verið 31. maí. Þá sagði ákærði að þau hefðu ekki búið saman þegar atvik gerðust en hún hefði verið búin að vera hjá honum í íbúðinni í níu til tíu mánuði. Samtals hefðu þau verið búin að vera sama í fimm og hálft ár þegar atvik gerðust. Lögreglan hafi sagt honum að taka dótið sitt og fara í burtu. Þegar hann fór að sækja dótið hefði komiðí ljós að brotaþoli hefði verið búin að sækja sitt dót og það sem dóttir þeirra átti.

Ákærða var kynnt að samkvæmt skýrslu lögreglu hefði hún verið kölluð til um klukkan 16.00 og sagði hann þá að það kynni að hafa verið um klukkan 14.00 sem hann hringdi í brotaþola. Þá var ákærða kynnt að samkvæmt skýrslu lögreglu hefði brotaþoli setið hrædd í hnipri í einu horni herbergisins þegar lögregla kom á vettvang og sagði ákærði þá að hugsanlega hefði hún verið hrædd þar sem hún hefði haldið að hún hefði gert eitthvað slæmt með því að biðja D að hringja í lögreglu. Hann kvaðst hafa rætt við brotaþola um málið í tengslum við skilnaðinn og hafi hún þá sagt að henni þætti leitt að hafa gert þetta.

Ákærði gaf aftur skýrslu við framhalds aðalmeðferð málsins og var um að ræða símaskýrslu þar sem ákærði var staddur í [...]. Hann kvaðst örugglega hafa talað oftar en einu sinni við brotaþola í síma þennan dag en ekki muna hvað hefði fariðá milli þeirra. Hann myndi eftir að hafa skipað brotaþola að koma heim þar sem hann hefði verið búinn að mæla sér mót vegna vinnu. Hann kvaðst ekki hafa hótað því að skaða dóttur þeirra. Borin voru undir ákærða eftirfarandi orð sem koma fram í endurriti af upptöku af símtalinu: „... komdu hingað andskotans annars geri ég henni eitthvað hún er andskotinn farin að gráta“. Ákærði kvaðst ekki hafa hugmynd um hvort hann hefði sagt þetta. Þá var spiluð fyrir ákærða framlögð upptaka af símtali og kom fram hjá honum að hann hefði heyrt upptökuna illa og einungis skilið hluta af því sem þarna kom fram. Sagði ákærði að verið gæti að þetta hefði verið hann sem heyrðist í á upptökunni en hann gæti ekki staðfest að þetta hefði verið hann og brotaþoli og hann hefði ekki þekkt raddirnar.

Vitnið A, brotaþoli, kvaðst hafa farið til vinkonu sinnar, D, um morguninn. Hún hefði skilið dóttur sína og ákærða eftir hjá ákærða. Hann hefði þá orðið reiður þar sem hún hefði farið út án hans leyfis og hringt í hana og sagt henni að hún ætti að koma heim. Hún hefði sagst koma fljótlega og hefði hann þá byrjað að öskra á hana og hóta henni því að ef hún kæmi ekki þá myndi hann valda henni og barninu skaða. Hún hefði einnig sagt við hann að hann gæti farið með dóttur þeirra til bróður brotaþola. Ákærði hefði hafnað þvíog sagt að hún ætti að vera komin heim innan fimmtán mínútna, annars mundi hann valda henni og dóttur þeirra skaða. Hún hafi þá sagt að hún kæmi eftir smástund. Vitninu var kynntur sá framburður ákærða að hann hefði verið á leið í atvinnuviðtal þennan dag og sagði vitnið það ekki vera rétt. Kvaðst vitnið telja að þessi orðaskipti í símtalinu væru til á upptöku, en vinkona hennar hefði einnig heyrt þetta samtal. Þau hefðu talað hátt og hún sett hátalarann á þegar ákærði byrjaði að hóta henni og hefði D-x-nf byrjað að taka upp. Hún kvaðst hafa verið hrædd við að fara heim og beðið D að koma með sér. Hún hefði ætlað að taka dóttur sína og fara aftur. Þegar hún kom inn hefði ákærði skellt hurðinni á eftir henni og ekki hleypt D inn. Vitnið sagði að átök hefðu orðið milli hennar og ákærða þegar hann meinaði henni að fara. Hann hefði gripið í hendurnar á henni og hent henni á rúmið. Síðan hefði hann sest á hana og sett hendur utan um háls hennar og byrjað að þrýsta þeim að hálsi hennar. Þegar hann þrengdi að hálsi hennar hefði hún átt erfitt með að anda. Kvaðst hún telja að hann hefði verið búinn að sleppa henni þegar lögreglan kom og verið farinn fram en hann hefði læst herberginu svo hún kæmist ekki út. Glugginn hefði verið lokaður og of þröngur til að hún kæmist út um hann. Ákærði hefði opnað dyrnar þegar lögreglan kom. Brotaþoli sagði að íbúðin væri í [...]og hefði D verið fyrir utan og séð þegar ákærði henti henni í rúmið og tók um háls hennar og þrýsti að. D hefði þá orðið hrædd og hringt í lögreglu. Ákærði hefði sett eitthvað fyrir gluggann, handklæði, héldi hún, og átök síðan átt sér stað á milli þeirra og ákærði öskrað á hana að hún væri ekki að fara neitt. Lögreglan hefði síðan komið og hún þá farið á spítala í læknisskoðun. Brotaþoli sagði að við árásina hefði hún hlotið áverka báðum megin á hálsinn og átt erfitt með að anda.

Aðspurð sagði brotaþoli að ákærði hefði ekki sagt hvernig hann ætlaði að valda dóttur þeirra skaða. Hún kvaðst hafa farið til D af því að hún hefði verið hrædd við að vera heima. Aðspurðum líðan sína sagði brotaþoli sér væri erfitt að rifja þetta upp. Hún kvaðst ekki vita hvað atvik í herberginu hefðu tekið langan tíma. Ákærði hefði fyrst sleppt hálstakinu á henni þegar hún hefði verið hætt að geta andað. Kvaðst hún telja að D hefði séð eitthvað af atburðarásinni í gegnum gluggann en vissi ekki hve mikið. Þá sagði hún það rangt sem fram kom hjá ákærða að brotaþoli hefði verið búin að neyta áfengis fyrir atvikið. Eftir þetta hefði verið sett nálgunarbann á ákærða og hún flutt frá honum. Þau hefðu tekið aftur saman meðan nálgunarbannið var í gildi. Enginn hefði viljað hjálpa henni og ákærði alltaf verið á eftir henni. Hafi hún talið að það væri auðveldara fyrir hana að byrja aftur með ákærða auk þess sem hún hefði verið hrædd um að hann mundi taka dóttur hennarog sagði að hann hefði daginn áður reynt að ná dóttur þeirra frá móður brotaþola. Þannig gæti hún betur haft stjórn á aðstæðum. Nú séu þau hætt saman. Samband þeirra hafi samtals staðið í ellefu ár og hún búið hjá ákærða þegar atvik gerðust.

Vitnið D sagði brotaþola hafa verið heima hjá henni fyrr um daginn. Áður hefði brotaþoli hringt í hana og þær ákveðið að fara í búðir. Hafi brotaþoli þá sagt að hún nennti ekki að vera heima af því að ákærði væri eitthvað reiður út í hana. Þær hefðu verið að fara út úr verslun þegar ákærði hringdi í brotaþola og hefði vitnið einnig heyrt hvað hann sagði en brotaþoli hefði beðið hana að taka samtalið upp. Þá kvaðst vitnið skilja pólsku. Hún hefði tekið símtalið upp og þar hefði ákærði hótað brotaþola og dóttur þeirra ef brotaþoli kæmi ekki heim. Hann hefði orðað það einhvern veginn svo að hann mundi gera eitthvað við hana og dóttur þeirra ef hún kæmi ekki og bæri hún ábyrgð á því sem hann mundi gera. Brotaþoli hefði þá ætlað að fara að sækja dóttur sína og vitnið farið með henni. Þegar brotaþoli var komin inn í íbúðina hefði ákærði læst dyrunum þannig að vitnið hefði ekki komi stinn. Hún hafi heyrt brotaþola öskra. Við hliðina á útidyrahurðinni sé glugginn á svefnherbergi ákærða og brotaþola. Hún hefði séð þar inn um gluggann að ákærði hefði verið ofan á brotaþola og séð hann setja hendur að hálsi brotaþola. Þegar ákærði hefði séð að hún var að horfa inn um gluggann hefði hann sett eitthvað rautt fyrir gluggann svo hún sá ekki hvað gerðist eftir það. Meðan á þessu stóð hefði hún hringt tvisvar í lögreglu. Ákærði hafi svo tekið frá glugganum, farið út úr herberginu og læst brotaþola þar inni.

Vitnið sagði að fram hefði komið að eftir að brotaþoli fór út hefði eitthvað skyndilega komið upp á og ákærði þurft að fara. Hann hefði sagt brotaþola að hún yrði að koma heim. Brotaþoli hefði þá sagt að hún ætlaði ekki að koma og hefði ákærði þá sagt að hún yrði að koma og sækja dóttur þeirra. Þá hefði brotaþoli sagt að hún yrði að fara á nokkra staði og gæti ekki tekið barnið með og að hann gæti farið með dóttur þeirra til bróður brotaþola. Ákærði hafi hafnað því og þau þrasað um þetta og hefði ákærði orðið reiður og skipað henni að koma. Að endingu hefði hann sagt að hún þyrfti að koma svo hann gerði ekki eitthvað við hana eða stelpuna. Þá hefði brotaþoli samþykkt að koma og sækja dóttur þeirra og farið af stað strax eftir símtalið. Hún kvaðst hafa heyrt í símtalinu að dóttir þeirra hefði verið grátandi og einnig heyrt hana segja að hún væri hrædd, en pabbi hennar hefði sagt að hann væri bara að „djóka“ til að fá mömmu hennar til að koma heim. Á leiðinni heim hefði brotaþoli óttast að ákærði gerði eitthvað við dóttur hennar og hefði hún ætlað að taka dóttur sína og fara.

Vitnið kvaðst hafa séð ákærða hrinda brotaþola í rúmið og setja hendur um háls hennar. Einnig hefði hún strax á eftir séð að brotaþoli var með áverka á hálsinum. Daginn eftir hefði hún einnig séð að hún var með áverka á handleggnum. Staðfesti vitnið að brotaþoli hefði ekki verið með marbletti áður en þetta gerðist. Vitnið kvaðst halda að þær hefðu fariðí búðir um klukkan tíu eða ellefu um morguninn en hún myndi ekki hvenær ákærði hringdi, hugsanlega hefði það verið klukkustund eftir að þær fóru, og hefðu þær þá verið í Mjóddinni í bifreiðinni. Sagði vitnið að þegar hún horfði inn um gluggann á herberginu hefði hún séð beint á rúmið. Vitnið kvaðst hafa séð þegar ákærði tók brotaþola kyrkingartaki og væri það rangt í lögregluskýrslu að hún hefði sagt annað.

Aðspurð hvort hún myndi eftir að hafa heyrt ákærða segja að hann ætlaði að skaða andlitið á dóttur sinni sagði vitnið að það hefði ekki verið í símtalinu heldur eftir það. Hann hefðiekki sagt að hann ætlaði að gera eitthvað við andlit dóttur þeirra heldur andlit brotaþola. Framlögð upptaka af símtali var spiluð fyrir vitnið og staðfesti hún að hún hefði tekið símtalið upp og kvaðst hún hafa sent upptökuna til brotaþola. Þá var borið undir vitnið endurrit af símtalinu, íslensk þýðing úr pólsku, og staðfesti hún að það sem þar kæmi fram hefði komið fram í símtalinu. Sagði vitnið að erfitt hefði verið að skilja samtalið þegar ákærði öskraði en annað væri rétt.

Vitnið F lögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang og fengið upplýsingar um atvik og tekið niður framburð vitna og brotaþola og hefði vitnið D túlkað fyrir brotaþola. Fram hefði komið að brotaþoli hefði verið í símasamskiptum við ákærða sem hefði þá haft í hótunum við hana og dóttur þeirra. Þegar brotaþoli og vinkona hennar komu á vettvang hefði farið í gang atburðarás þar sem vinkona hennar lokaðist úti en brotaþoli hefði verið föst inni, læst inni í herbergi með ákærða. Lýsti brotaþoli því svo að hún hefði verið kyrkt og hafi þá væntanlega átt við að hún hefði verið tekin hálstaki, þrengt að öndunarvegi hennar. Hefði hún lýst því að hún hefði ekki getað andað og hefði vitnið séð að brotaþoli var með áverka á hálsi og hafi þeir verið myndaðir og einnig vettvangur. Sagði vitnið að fram hefði komið hjá D að hún hefði ekki séð kyrkingartakið.

Vitnið G lögreglumaður kvaðst hafa farið á vettvang og á leið þangað hefði forgangur útkallsins verið hækkaður vegna alvarleika málsins. Vinkona brotaþola hefði hringt í lögreglu og tilkynnt að það væri búið að læsa brotaþola inni í herbergi og væri henni haldið þar og hefði henni verið hent upp í rúm. Ákærði hefði strax opnað fyrir lögreglu og sagt að hann hefði ekki gert neitt. Þeir hafi spurt hann hvar brotaþoli væri og hafi hann þá bent á herbergi. Vitnið kvaðst hafa farið þangað inn og hafa verið búinn að skoða sig um og verið á leið út aftur þegar hann hefði séð brotaþola. Hún hefði verið í hnipri í einu horni, undir glugganum, og virst vera dauðskelkuð. Vitnið kvaðst hafa séð áverka á hálsinum á henni. Brotaþoli hefði lýst atvikum svo að ákærði hefði tekið hana hálstaki uppi í rúmi og þrýst henni niður. Þegar hann sleppti henni hefði hún átt erfitt með að anda. Taldi vitnið að þeir áverkar sem voru á hálsinum á henni gætu passað við þessa lýsingu. Vitnið D, sem tilkynnti til lögreglu um atvikið, hefði sagst hafa hringt af því að ákærði hefði hent brotaþola inn í herbergi og lokað hana inni. Hún hefði náð að sjá eitthvað inn um gluggann en hefði ekki séð þegar ákærði tók brotaþola hálstaki. Sagði vitnið að myndir hefðu verið teknar af áverkum brotaþola.

Vitnið E læknir staðfesti vottorð sem hún gaf út vegna skoðunar á brotaþola eftir atvikið. Brotaþoli hefði leitað til hennar vegna meints heimilisofbeldis. Við skoðun hefði vitnið séð mar á hálsi og talið að brotaþoli væri hugsanlega tognuð á vinstri öxl. Vitnið sagði að áverkar á hálsi brotaþola gætu komið heim og saman við að hún hefði verið tekin hálstaki en hún gæti ekki fullyrt um það. Marblettir hefðu verið á báðum hliðum hálsins. Kvaðst vitnið eiga erfitt með að svara því hvort þessi marblettir gætu hafa komið eftir ryskingar brotaþola og ákærða og þá af hálsmeni brotaþola. Þá kvaðst vitnið ekki geta svarað því hvort atvik þegar þrýst er á háls þannig að viðkomandi eigi erfitt með að anda geti skilið eftir sig aðra áverka en marbletti.

III

Niðurstaða

Ákærði hefur skýlaust játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1 - 4. lið ákæru frá 18. júní 2019. Játning ákærða á þeim brotum sem lýst er í framangreindum ákæruliðum fær fulla stoð í gögnum málsins. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin þar að sök og eru brot hans þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Í 5. lið ákærunnar er ákærði ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. bí almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, annars vegar vegna hótunar og hins vegar líkamsárásar. Samkvæmt 1. m gr. 218. gr. b skal hver sá sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, niðja síns eða niðja núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, áa síns, eða annarra sem búa með honum á heimili eða eru í hans umsjá, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt, sæta fangelsi allt að sex árum. Ef brot er stórfellt getur það varðað fangelsi allt að sextán árum. Við mat á grófleika verknaðar skal sérstaklega líta til þess hvort þolandi hafi beðið stórfellt líkams- eða heilsutjón eða bani hlotist af. Enn fremur ber að líta til þess hvort brot hafi verið framið á sérstaklega sársaukafullan eða meiðandi hátt, hafi staðið yfir í langan tíma eða hvort gerandi hafi misnotað freklega yfirburðastöðu sína gagnvart þolanda. Samkvæmt 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 skal hver sá sem beitir barn andlegum eða líkamlegum refsingum, hótunum eða ógnunum eða sýnir af sér aðra vanvirðandi háttsemi gagnvart barni sæta sektum eða fangelsi allt að þremur árum.

Ákærði er ákærður fyrir að hafa í símtali við brotaþola hótað að skaða andlit dóttur hans og brotaþola með þeim hætti að hún gæti aldrei farið út fyrir hússins dyr ef brotaþoli kæmi ekki heim samstundis. Ákærði hefur alfarið neitað þessu. Hann kannaðist ekki við að hafa sett fram þessar hótanir og kvaðst ekki geta heyrt þær á framlagðri upptöku af símtalinu.

Samkvæmt frumskýrslu lýsti brotaþoli þessum hótunum fyrir lögreglu á vettvangi og gat þess þá að hótunin hefði komið fram í símtali. Bæði í skýrslu sinni við rannsókn málsins hjá lögreglu og fyrir dómi bar brotaþoli að hótunin hefði komið fram í símtali og hefði ákærði með því verið að reyna að fá hana til að koma strax heim. Þá er framburður hennar þar á þann veg að ákærði hafi sagt að hann ætlaði að skaða dóttur þeirra en ekkert kom fram nánar um hvernighann ætlaði að gera það.

Ekki var tekin skýrsla af vitninu D við rannsókn málsins en í frumskýrslu en því lýst að hún hafi heyrt símtalið án þess að hún greindi nánar frá efni þess. Í framburði hennar fyrir dómi kom fram að hún hefði heyrt ákærða í símtalinu hóta því að gera eitthvað við barnið en ekki nánar hvað. Vitnið gat ekki, eftir að hafa hlýtt á samtalið og lesið endurrit af því, borið nánar um innihald ætlaðrar hótunar.

Fyrir liggur upptaka af símtalinu, en þar töluðu ákærði og brotaþoli saman á pólsku. Samkvæmt endurriti af símtalinu sem þýtt hefur verið á íslensku kemur þar fram annars vegar, og byggir ákæruvald ið á því að þar tali ákærði: „... því annars geri ég [[ákærði]öskrar svo hátt að það er ekki unnt að skilja alveg hvað hann segir]... eða veld sjálfum mér skaða“. Hins vegar kemur þar fram, og einnig ætlað að þar tali ákærði: „... komdu hingað andskotans annars geri ég henni eitthvað hún er andskotans farin að gráta.

Komdu hingað ég bið þig.“

Í framburði brotaþola kom skýrt fram að hún hefði farið heim að sækja dóttur sína vegna hótana ákærða. Einnig kom fram hjá henni að hún hefði óttast um dóttur sína og kom það einnig fram hjá vitninu D. Framburðir brotaþola og D um hótunina eru samhljóða um að í símtalinu segi ákærði að hann ætli að gera barninu eitthvað. Sáhluti upptöku, og þar með endurrits, sem er skiljanlegur er takmarkaður og ekki kemur þar fram að ákærði hafi hótað að skaða andlit dóttur sinnar. Hvað varðar orðin: „annars geri ég henni eitthvað“, þá má af samhengi ráða að þar sé átt við dóttur þeirra. Þá má sjá, með hliðsjón af þeirri frásögn sem höfð er eftir brotaþola í lögregluskýrslu, að þetta kunni að vera hluti af þeim orðum sem hún lýsti þar en framhaldið er hins vegar óskiljanlegt. Einnig verður að telja að með þeim orðum einum og sér, sem telja verður að samkvæmt ofangreindu sé sannað að ákærði hafi látið falla, sé ekki sannað að ákærði hafi hótað brotaþola eins og lýst er í ákæru. Þá verður heldur ekki af orðalaginu ráðið að með því hafi verið sett fram hótun sem á einhvern hátt gangi skemmra en sú sem lýst er í ákæru.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Verður í ljósi framangreinds ekki talið að fram sé komin lögfull sönnun þess að ákærði hafi hótað brotaþola eins og í ákæru greinir. Verður ákærði því sýknaður af þeim hluta 5. ákæruliðar.

Hvað varðar þann þátt ákærunnar að ákærði hafi læst brotaþola inni í herbergi íbúðarinnar, þar sem hann réðst að henni, hrinti henni í rúm og greip með báðum höndum um háls hennar, herti takið og sleppti ekki tökum af hálsi hún fyrr en hún átti erfitt með andardrátt, hefur ákærði einnig alfarið neitað sök. Krefst hann þess aðallega að hann verði sýknaður af líkamsárás en til vara að árásin verði heimfærð undir 217. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði hefur viðurkennt að hafa læst brotaþola inni í herberginu og að hafa átt í átökum við hana til að hindra að hún kæmist út og hafi hann gert það til að hindra að hún kæmist í burtu með dóttur þeirra. Framburður ákærða hefur í gegnum meðferð málsins verið nokkuð stöðugur um það atvik sem máli skipta. Þó eru þær skýringar hans á áverkum brotaþola að hún hefði rekið sig á eru ótrúverðugur. Einnig er ótrúverðugur sá framburður hans að hann teldi að ástæða þess að D hefði hringt í lögreglu væri eingöngu súað hann hefði læst brotaþola inni.

Framburður brotaþola hefur hvað þessi atvik varðar einnig verið stöðugur og trúverðugu rí gegnum alla meðferð málsins og í samræmi við þá lýsingu sem kemur fram í ákæru. Fær framburður hennar stoð í vottorði og framburði E læknis sem lýsti því fyrir dómi að áverkar á hálsi brotaþola gætu samrýmst því að hafa orðið við atvik eins og brotaþoli lýsti en útilokaði þó ekki að önnur atvik hefðu getað valdið slíkum áverkum. Hvað varðar framburð vitnisins D, þá var ekki tekin af henni skýrsla við rannsókn málsins en í frumskýrslu er vitnað stuttlega í frásögn hennar á vettvangi. Fyrir dómi bar hún um að hafa séð ákærða henda brotaþola í rúmið og þrýsta að hálsi hennar. Sú frásögn sem skráð er eftir henni í frumskýrslu er takmörkuð og er um að ræða endursögn lögreglumanns á frásögn hennar. Ekki kemur þar fram að hún hafi verið spurð beint út í það hvort hún hefði séð ákærða þrýsta að hálsi brotaþola. Fyrir dómi fullyrti hún staðfastlega að hafa sagt þetta við lögreglu. Framburður þeirra lögreglumanna sem komu á vettvang verður ekki skilinn öðruvísi en svo að hún hafi aðspurð neitað að hafa séð þetta en sá skilningur fær ekki beina stoð í orðalagi skýrslunnar. Ekki verður fram hjá því litið að tungumálaörðugleikar hafi haft áhrif þegar rætt var við vitnið á vettvangi og verður þetta ekki talið valda því að framburður hennar fyrir dómi verði ekki metinn trúverðugur, enda eini framburður hennar sem fram er kominn í málinu. Verður framburður D því talinn styðja framburð brotaþola um ákæruefnið. Þá bar D og lögreglumennirnir sem komu á vettvangum að hafa séð áverka á hálsi brotaþola í kjölfar árásarinnar. Loks bar D einnig um að brotaþoli hefði ekki verið með áverka áður en árásin átti sér stað og fær framburður brotaþola einnig stuðning í því. Með vísan til alls framangreinds telur dómurinn nægilega sannað þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi ráðist að brotaþola eins og í ákæru greinir, þó þannig að tímasetning brotsins hafi verið að degi til, og að þeir áverkar sem þar eru tilgreindir séu afleiðing árásarinnar.

Af hálfu ákærða er á því byggt að heimfæra beri líkamsárásina til 217. gr. laga nr. 19/1940 í stað 1. mgr. 218. gr. b. Dómurinn telur óumdeilt að samband ákærða og brotaþola hafi verið þess eðlis að það falli undir 1. mgr. 218. gr. b. Hvað varðar þá háttsemi ákærða sem hér að framan hefur verið sönnuð verður til þess að líta að ákvæðið tekur til brota í nánu sambandi sem eru endurtekin eða alvarleg. Í greinargerð með ákvæðinu segir að ekki sé... útilokað að einstakt brot geti fallið undir ákvæðið ef það nær tilteknu alvarleikastigi. Minni háttar brot sem ekki ná því stigi gætu eftir sem áður varðað við vægari refsiákvæði eins og 1. mgr. 217. gr. laganna. Með þessu orðalagi er skýrt kveðið á um að þegar um er að ræða einstakt tilvik og brot hefðu ella fallið undir 1. mgr. 217. gr. þá sé ekki ætlunin að það verði almennt heimfært undir ákvæðið. Í ljósi þess verður brot ákærða heimfært undir 1. mgr. 217. gr. laga nr. 19/1940.

Með vísan til alls framangreinds verður ákærði einnig sýknaður af broti gegn 1. mgr. 99. gr. laga nr. 80/2002 enda ekkert fram komið um að brotið hafi verið gegn barninu né heldur er ákærði ákærður fyrir að hafa brotið gegn brotaþola í viðurvist barnsins Ákærði er fæddur árið [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða hefur hann ekki verið dæmdur til refsingar. Við ákvörðun refsingar ákærða er litið til framangreinds og 77. gr. laga nr. 19/1940. Til refsiþyngingar er litið til 3. mgr. 70. gr. sömu laga þar sem líkamsárás sú sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir beindist að þáverandi eiginkonu hans og barnsmóður, og einnig til 1. og 3. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga, en brot ákærða beindust gegn heilsu og velferð brotaþola. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvománuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði er sviptur ökurétti í fjóra mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Eftir úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður ákærði dæmdur til að greiða 2/3 málsvarnar launa skipaðs verjanda síns, E-kk-ef O-kk-ef S-kk-ef lögmanns, er telst alls hæfilega ákveðinn 800.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts, en 1/3 hluti greiðist úr ríkissjóði. Þá greiði ákærði 39.130 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvaldsins.

Þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 230.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf G-kk-nf saksóknarfulltrúi.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvo mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði er sviptur ökurétti í fjóra mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði 2/3 málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, E-kk-ef O-kk-ef S-kk-ef lögmanns, sem samtals eru ákveðin 800.000 krónur, en 1/3 hluti greiðist úr ríkissjóði, og 39.130 krónur í annan sakarkostnað.

Þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 230.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf