E-2248/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 4. mars 2016, var höfðað 19. júní 2015 af hálfu A, [...], á hendur Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Kringlunni 5, Reykjavík, til viðurkenningar á bótaskyldu.

Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda á líkamstjóni sem stefnandi varð fyrir á veitingastaðnum [...], [...], hinn 13. desember 2011. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst þess aðallega að vera sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmd til að greiða stefnda málskostnað samkvæmt mati dómsins. Stefndi krefst þess til vara að skaðabótaskylda stefnda verði aðeins viðurkennd að hluta og að málskostnaður verði felldur niður.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Stefnandi lýsir atvikum svo í stefnu að þann 13. desember 2011 hafi hún verið stödd á veitingastaðnum [...], [...],. Hún hafi setið þar fram eftir kvöldi ásamt þáverandi eiginmanni sínum. Þegar staðurinn hafi verið í þann mund að loka hafi hjónin ákveðið að halda heim á leið. Þegar leið þeirra hafi legið í átt að útidyrahurðinni hafi starfsmaður veitingastaðarins þegar hafið þrif á gólfum og hellt vatni og sápu yfir flísalagt gólfið sem orðið hafi mjög hált. Stefnandi hafi runnið til í bleytunni og fallið harkalega á gólfið með þeim afleiðingum að öxl hennar hafi farið úr liði og hún hlotið áverka á höfuð og hægri sköflung.

Samkvæmt færslu í sjúkraskrá stefnanda kom hún með leigubíl um miðnætti sama kvöld á Heilsugæslu [...]. Í yfirlýsingu leigubílstjórans B frá 12. nóvember 2014 segir að hún hafi verið á vakt þegar kallað hafi verið eftir leigubíl að [...] umrætt kvöld og hafi hún sótt þangað stefnanda og eiginmann hennar. Stefnandi hafi verið í miklu áfalli þegar hún hafi komið inn í leigubílinn, hún hafi verið með ljótt sár á fæti sem blæddi mikið úr. Í yfirlýsingu leigubílstjórans segir að stefnandi hafi sagst hafa runnið til inni á [...] og dottið.

Í læknisvottorði heilsugæslulæknis er rakið að stefnandi hafi verið talsvert ölvuð og að hún virðist hafa dottið og rekið höfuðið í. Þá segir að stefnandi hafi setið að drykkju með sambýlismanni sínum á [...]. Hann hafi verið að spila í spilakössum og stefnandi viljað fara heim. Síðan segir: „Ekki vitað hvað gerist í framhaldi.“ Þáverandi eiginmaður stefnanda óskaði eftir aðstoð lögreglu sem kom á Heilsugæslu [...] Samkvæmt lögregluskýrslu var hann verulega ölvaður. Hann sagði konu sína hafa dottið á [...] fyrr um kvöldið og hann vilji fá lögreglu til að staðfesta það, svo hann verði ekki síðar sakaður um að hafa gengið í skrokk á henni. Samkvæmt því sem greinir í sjúkraskrá stefnanda hafði stefnandi frá því í maí 2010 þar til slysið varð í desember 2011 sjö sinnum hlotið alvarlega áverka, þ.m.t beinbrot og skurði sem ýmist voru raktir til heimilisofbeldis eða fallslysa að sögn, og skráð er í sjúkraskrána aðvörun um heimilisofbeldi. Frá því að atvik máls þessa urðu eru í sjúkraskrána skráð fimm slík tilvik, það síðasta 5. júní 2015.

Lögreglan, sem var kölluð á heilsugæsluna rétt eftir miðnætti, ræddi þar einnig við stefnanda, sem átti vegna ölvunar erfitt með að gera sig skiljanlega. Hún sagðist ekki vita hvernig hún hafi hlotið umrædda áverka, en aðspurð sagði hún að maður hennar hefði ekki veitt henni áverkana. Lögreglan fór að veitingastaðnum en þar var búið að loka og enginn til viðtals. Grunur var um liðhlaup á axlarlið, en ekki var til röntgen á heilsugæslu til að staðfesta það. Búið var að sárum stefnanda á heilsugæslunni og hún svo send í sjúkrabifreið á Landspítalann í Fossvogi til frekari meðferðar og mats. Þangað kom hún aðfaranótt 14. desember 2011 kl. 01.18, þar sem tekin var röntgenmynd af öxlinni og hún toguð í liðinn. Sárið á sköflungnum var saumað og búið um það á eftir. Stefnandi fór því næst í Kvennaathvarfið í fylgd lögreglunnar og henni ráðlagt að koma á slysadeild daginn eftir til að hægt yrði að veita henni ráðgjöf í tengslum við liðhlaupið. Einnig var ítrekað við hana að koma í saumatökutíma að tveimur vikum liðnum. Samkvæmt læknisvottorði sérfræðings á slysa- og bráðadeild kom stefnandi ekki aftur á slysadeildina eða á endurkomudeild spítalans.

Stefnandi leitaði til bæklunarlæknis þann 21. mars 2012 og í læknisvottorði hans er vísað til þess að stefnandi hefði verið öryrki frá árinu 1994 vegna stoðkerfisverkja. Röntgenmynd af öxlinni sýndi að liðhöfuð sat í liðnum og fékk stefnandi beiðni til sjúkraþjálfara og verkjalyf. Stefnandi kom aftur til hans til eftirlits þann 26. september sama ár og var með verki en þó mun skárri en hún hafði verið fyrr um árið. Röntgenmynd af öxlinni sýndi að beingerð var mjög kalkrýr ásamt áverka á liðkúlu.

Stefnandi tilkynnti stefnda um slysið með tjónstilkynningu, dags. 12. október 2012. Í tilkynningunni kveðst stefnandi hafa verið að borða á veitingastaðnum [...] ásamt eiginmanni sínum13. desember 2011. Um ellefuleytið hafi starfsmaður hringt fyrir þau á leigubíl og þá hafi starfsmenn verið byrjaðir að loka staðnum. Ein kona hafi verið byrjuð að skúra og hafi hellt vatni og sápu yfir gólfið við útidyrnar sem sé flísalagt. Stefnandi hafi þurft að stíga á blautt gólfið þegar leigubíllinn kom og hafi þá runnið og meiðst. Stefnandi tilgreinir eiginmann sinn sjónarvott að slysinu, hún telji veitingastaðinn [...] bera ábyrgð á slysinu og hún kveðst í tilkynningunni ekki hafa verið undir áhrifum áfengis. Afleiðingar óhappsins hafi verið djúpur skurður á hægri fótlegg, áverki á vinstri öxl og brotið bein við axlarlið. Í tilkynningunni er einnig tekið fram að eiganda veitingastaðarins sé kunnugt um slysið.

Þann 25. júlí 2014 sendi lögmaður stefnanda rökstuðning til stefnda fyrir því að veitingastaðurinn [...] bæri skaðabótaábyrgð á tjóni stefnanda og var því haldið fram að orsök óhappsins væri fyrst og fremst að rekja til hálku á gólfi veitingastaðarins. Stefndi hafnaði kröfu stefnanda með bréfi, dags. 13. ágúst 2014, og taldi ósannað að stefnandi hefði hlotið umrædda áverka við fall á veitingastaðnum [...], en jafnvel þótt sýnt væri fram á slíkt, þá hefði ölvunarástandi stefnanda verið um að kenna og því félli ábyrgð stefnda niður með vísan til 90. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004.

Stefnandi skaut málinu til úrskurðarnefndar í vátryggingamálum 18. október 2014. Stefndi kom sjónarmiðum sínum að með bréfi, dags. 29. október 2014 þar sem meðal annars segir að rekstraraðili veitingastaðarins [...] hafi fyrst heyrt af hinu meinta óhappi þegar stefnandi hafi hringt í hann nokkrum vikum eftir atburðinn. Enginn starfsmaður sem var á vakt umrætt kvöld hafi hins vegar orðið þess áskynja að viðskiptavinur hafi dottið umrætt kvöld og hlotið þá áverka sem stefnandi lýsti í símtalinu. Þá er bent á að stefnandi hafi lýst því sjálf að starfsmaður hafi verið að skúra gólfið þegar hið meinta óhapp hafi orðið og þar af leiðandi hefði viðkomandi starfsmaður átt að verða þess var ef slíkt óhapp hefði orðið. Með vísan til þessa og þess að stefnandi var verulega ölvuð þegar hið meinta óhapp varð, þá var bótaskyldu úr frjálsri ábyrgðartryggingu hafnað. Frekari afstaða kom fram í tölvupósti stefnda, dags. 13. nóvember 2014.

Þann 18. nóvember 2014 var afstaða stefnda staðfest af hálfu úrskurðarnefndar í vátryggingamálum, með því að stefndi bæri ekki bótaábyrgð á slysi stefnanda.

Við aðalmeðferð málsins kom stefnandi fyrir dóm og gaf skýrslu. Skýrslur gáfu þá í síma vitnin B leigubílstjóri, og fyrrum starfsmaður á [...], C og einnig D, eigandi vátryggingartaka.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggi dómkröfur sínar á grundvelli hinnar almennu sakarreglu og telji ljóst að slysið megi rekja beint til gáleysis starfmanna veitingastaðarins og að skýr orsakatengsl séu á milli þess og líkamstjóns stefnanda.

Orsök slyss stefnanda megi fyrst og fremst rekja til hálku á gólfi veitingastaðarins en ástæða hennar hafi verið sú að þrif hafi þegar verið hafin og sápuvatni verið dreift á flísalagt gólfið. Ekki sé ljóst hvernig þrifum á gólfinu sé venjulega háttað en starfsmönnum veitingastaðarins hafi hlotið að vera það ljóst að fólk hafi enn verið á gangi þarna, sérstaklega þar sem um útgönguleið sé að ræða og verið var að loka staðnum. Auðséð þyki að það valdi slysahættu að dreifa sápuvatni á flísar við útgönguleið fyrir hverja þá manneskju sem gangi þar um. Verði það því að teljast verulegt gáleysi af hálfu veitingastaðarins að hafa þann háttinn á.

Dómstólar hafi gert auknar kröfur til forráðamanna vínveitingastaða við sakarmat vegna slysa á slíkum stöðum í ljósi þeirrar starfsemi sem þar fari fram, sbr. t.d. Hrd. 65/2010 en í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest hafi verið af Hæstarétti, komi fram að viðkomandi staður sé veitingahús „[...] opið almennum gestum, og er sala áfengis þáttur í starfsemi staðarins. Verður að ætlast til þess að útbúnaður á staðnum sé miðaður við að þar fari um ölvað fólk, ekki síst síðla kvölds í takmarkaðri birtu.“

Stefndi hafi haldið því fram á fyrri stigum málsins að ósannað sé að málsatvik hafi verið með þeim hætti sem stefnandi lýsi, án þess þó að fyrir liggi framburður þeirra starfsmanna sem staðið hafi vaktina á veitingastaðnum umrætt kvöld. Stefndi hafi frá upphafi haft það í hendi sér að afla upplýsinga frá viðkomandi starfsmönnum. Umrætt slys hafi án alls vafa ekki getað farið fram hjá þeim, þrátt fyrir fullyrðingar eiganda veitingastaðarins um annað. Þess í stað hafi stefndi borið því við að slysið hafi ekki verið tilkynnt veitingastaðnum sérstaklega og að aðstæður þar innanhúss séu ekki með þeim hætti sem stefnandi lýsi, þ.e. að flísar séu á gólfum við útgönguleið, sem sé rangt. Telja verði fullnægjandi að tilkynna tjón til stefnda, sem ljóst sé að stefnandi hafi gert.

Allt frá tjónsdegi hafi það legið fyrir að tjónþoli hafi fallið í gólfið á veitingastaðnum [...]. Það komi fram í öllum skjölum málsins, þ. á m. sjúkrasögu tjónþola frá HSS umrætt kvöld og lögregluskýrslu. Frásögn tjónþola um þetta atriði hafi alltaf verið staðföst. Það sé óforsvaranlegt að stefndi hafi látið í veðri vaka að líklegri skýring á áverkum stefnanda sé sú að þeir hafi verið af hendi þáverandi eiginmanns hennar. Ekki verði séð að fullnægjandi rannsókn málsatvika hafi farið fram í kjölfar tilkynningar stefnanda um slysið.

Stefnandi vísi einkum til hinnar óskráðu sakarreglu skaðabótaréttar auk almennra reglna hans og skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá vísi stefnandi til laga nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald og laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglugerða sem settar hafi verið á grundvelli þeirra laga. Varðandi heimild sína til að höfða viðurkenningarmál vísi stefnandi til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi málsaðild vísi stefnandi til 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um varnarþing sé vísað til 32. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukröfu sína byggi stefndi á því að það sé ósannað að óhapp stefnanda sé að rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi vátryggingartaka stefnda eða starfsmanna hans eins og stefnandi haldi fram.

Í fyrsta lagi sé ósannað með öllu að hið meinta óhapp hafi orðið með þeim hætti sem stefnandi lýsi í stefnu. Í öðru lagi byggi stefndi á því að ósannað sé að meint tjón stefnanda sé að rekja til aðbúnaðar á veitingastaðnum [...] ellegar athafna starfsfólks veitingastaðarins. Í þriðja lagi byggi stefndi á því að stefnanda hafi ekki tekist að sanna umfang meintra einkenna sinna eða að orsakatengsl séu milli þeirra og umrædds óhapps. Í fjórða lagi sé byggt á því að stefnandi skuli bera allt tjón sitt sjálf vegna eigin sakar ellegar óhappatilviljunar.

Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir orsök tjóns síns og því sé mótmælt að hún hafi sannað að tjónið megi rekja til atvika sem stefndi skuli bera skaðabótaábyrgð á að lögum og verði felld undir ábyrgðartryggingu veitingastaðarins [...] hjá stefnda. Um slíka ábyrgð fari samkvæmt sakarreglu skaðabótaréttar ásamt reglunni um vinnuveitendaábyrgð. Ósannað sé að slys stefnanda verði rakið til vanrækslu á skyldum sem á vinnuveitanda hvíli samkvæmt ákvæðum laga nr. 46/1980, um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, ellegar ákvæðum laga nr. 85/2007, um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald.

Í fyrsta lagi telji stefndi rangt og í öllu falli ósannað að hið meinta óhapp stefnanda hafi orðið með þeim hætti sem stefnandi lýsi í stefnu. Stefnandi sé ein til frásagnar um það að hún hafi runnið á flísum inni á veitingastaðnum [...] umrætt kvöld. Ljóst sé að um þá fullyrðingu hennar liggi ekki fyrir lögfull sönnun. Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að skilyrði sakarreglunnar séu uppfyllt og verði þeirri sönnunarbyrði ekki velt yfir á stefnda.

Stefnandi hafi ekki munað hvað gerst hefði eða hvað hefði orsakað áverkana aðspurð af lögreglu á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja þótt viðtalið hafi átt sér stað skömmu eftir að stefnandi hlaut áverkana. Forsvarsmaður veitingastaðarins [...] hafi ekki kannast við að stefnandi hafi dottið á gólfið á veitingastaðnum umrætt kvöld. Þá virðist enginn starfsmaður hafa orðið var við hið meinta fall. Stefnandi hafi þó hlotið talsverða áverka, m.a. farið úr axlarlið og fengið stóran skurð á sköflung hægri fótar.

Stefnandi hafi lagt fram yfirlýsingu frá leigubílstjóra sem dagsett sé tæpum þremur árum eftir að óhappið varð. Þar sé vísað til þess að stefnandi hafi tjáð leigubílstjóranum að hún hafi runnið til og dottið inni á veitingastaðnum [...]. Stefndi bendi hins vegar á að leigubílstjórinn hafi ekki orðið vitni að hinu meinta atviki auk þess sem það hljóti að draga úr trúverðugleika yfirlýsingarinnar að stefnandi sjálf hafi ekki talið sig muna hvað gerðist þegar lögregla hafi leitað skýringa á meiðslum hennar síðar sama kvöld.

Þá liggi fyrir að þáverandi eiginmaður stefnanda hafi tjáð lögreglu að stefnandi hafi dottið á [...] um kvöldið. Stefndi mótmæli hins vegar framburði þáverandi eiginmanns stefnanda sem ótrúverðugum. Annars vegar sé ekkert sem bendi til þess að eiginmaðurinn hafi orðið vitni að hinu meinta falli. Hins vegar liggi fyrir að það hafi verið eiginmaðurinn sjálfur sem kallað hafi lögreglu til í því skyni að reyna að koma í veg fyrir að hann yrði síðar sakaður um að hafa gengið í skrokk á stefnanda.

Stefndi veki einnig athygli á því að bæði stefnandi og þáverandi eiginmaður hennar hafi verið verulega ölvuð þegar lögregla hafi rætt við þau á Heilsugæslu [...] og hafi stefnandi þá átt erfitt með að gera sig skiljanlega.

Stefndi mótmæli því að stefnandi hafi tilkynnt veitingastaðnum [...] með fullnægjandi hætti um óhapp sitt. Þá sé því mótmælt að veitingastaðurinn hafi átt að leggja út í rannsókn á málsatvikum í kjölfar símtals stefnanda nokkrum vikum eftir að óhappið hafi átt sér stað. Ekkert liggi fyrir um að starfsmaður hafi orðið var við að viðskiptavinur hafi dottið inni á staðnum umrætt kvöld. Að sama skapi liggi fyrir að aðstæður á veitingastaðnum hafi ekki verið með þeim hætti sem stefnandi lýsi þar sem ekki séu flísar við útgöngudyr. Verði ekki séð hvernig forsvarsmaður veitingastaðarins hafi átt að leggja út í nánari rannsókn á málsatvikum.

Í öðru lagi byggi stefndi á því að ósannað sé að meint tjón stefnanda sé að rekja til aðbúnaðar á veitingastaðnum [...] ellegar athafna starfsfólks veitingastaðarins.

Stefndi mótmæli því að ekki hafi verið fullnægt þeim skyldum sem ákvæði laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum leggi á hann. Þvert á móti telji stefndi að allar skyldur sem lög og reglugerðir setji hafi verið uppfylltar og skaðabótaábyrgð verði því ekki felld á stefnda. Stefndi telji ljóst að það að halda veitingastað hreinum geti ekki talist brot gegn framangreindum lögum. Þá mótmæli stefndi því sem fram komi í stefnu um að vatni og sápu hafi verið hellt eða dreift yfir flísalagt gólf veitingastaðarins. Þrif á veitingastaðnum fari ekki fram með slíkum hætti. Ekkert sé fjallað um það í stefnu hvernig framangreind lög hafi verið brotin eða hvernig þau skjóti stoðum undir meinta skaðabótaábyrgð. Þá mótmæli stefndi því að lög nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald hafi verið brotin umrætt sinn. Ekkert sé fjallað um það í stefnu eða hvernig ákvæði þeirra laga verði talin skjóta stoðum undir meinta skaðabótaábyrgð.

Í þriðja lagi byggi stefndi á því að stefnanda hafi ekki tekist að sanna umfang meintra einkenna sinna eða að orsakatengsl séu milli þeirra og umrædds óhapps.

Í stefnu sé því haldið fram að óhapp stefnanda hafi valdið verulegri skerðingu á hreyfistarfsemi axlarinnar sem geri stefnanda mjög erfitt fyrir að sinna eðlilegum heimilisstörfum og að komast gangandi til að versla. Stefndi mótmæli því sem röngu en í öllu falli ósönnuðu að afleiðingar af óhappi stefnanda séu þess eðlis sem haldið sé fram í stefnu ellegar að slík einkenni sé að rekja til óhappsins. Hinar meintu afleiðingar virðist einungis studdar við skoðun heimilislæknis sem gerð sé í janúar 2013 eða um 13 mánuðum eftir að óhappið hafi orðið. Þá virðist sú skoðun læknisins ekki studd við nein læknisfræðileg gögn eða rannsóknir, s.s. myndgreiningar. Aðeins virðist þannig stuðst við lýsingar stefnanda sjálfrar.

Stefnandi hafi verið 75% öryrki frá árinu 1994 vegna stoðkerfisverkja. Fram komi í gögnum málsins að röntgenmynd, sem tekin hafi verið af öxl stefnanda þann 26. september 2012, sýni að beingerð hafi verið mjög kalkrýr. Því kunni meint skerðing á hreyfigetu axlarinnar að vera rakin til annarra atvika en umrædds óhapps stefnanda.

Þá gefi skjöl málsins það til kynna að stefnandi hafi fengið beiðni til sjúkraþjálfara, en stefnandi hafi ekki lagt fram nein gögn um það hvort hún hafi leitað eftir meðferð hjá sjúkraþjálfara og þá í hverju slík meðferð hafi verið fólgin. Ekki verði séð að stefnandi hafi takmarkað tjón sitt eins og lög kveði á um.

Stefndi mótmæli öllum kröfum og málsástæðum stefnanda sem röngum og ósönnuðum. Stefnandi hafi ekki fært fram fullnægjandi sönnun fyrir því að meint líkamstjón hennar, sem kröfur hennar byggist á, megi rekja til atvika sem stefndi beri skaðabótaábyrgð á. Skuli því þegar af þessari ástæðu sýkna stefnda.

Í fjórða lagi byggi stefndi á því að stefnandi verði að bera fulla ábyrgð á tjóni sínu vegna eigin sakar ellegar vegna óhappatilviljunar. Verði talið sannað að atvik hafi orðið eins og stefnandi lýsi þá telji stefndi ljóst að honum hafi verið heimilt að fella niður ábyrgð félagsins með vísan til 90. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004. Ljóst sé að stefnandi hafi verið undir áhrifum áfengis. Í lögregluskýrslu komi fram að stefnandi hafi verið verulega ölvuð og átt erfitt með að gera sig skiljanlega. Hafi stefnandi þar af leiðandi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi sem hafi átt stærstan þátt í því að óhapp hennar hafi orðið. Þá virðist stefnandi sjálf gefa það til kynna í tjónstilkynningu að hún hafi vitað af því að starfsmaður hafi hafist handa við að þrífa gólf veitingastaðarins og með eðlilegri aðgæslu hefði stefnandi því getað afstýrt óhappinu.

Stefnandi þurfi því að bera tjón sitt að fullu sjálf enda verði starfsmönnum veitingastaðarins [...] ekki um það kennt.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnda sé byggt á því til vara að tjón stefnanda sé að mestu leyti að rekja til eigin sakar hennar og/eða óhappatilviljunar. Fyrir liggi að stefnandi hafi haft fulla vitneskju um það að starfsmaður hafi þegar hafist handa við að þrífa gólf veitingastaðarins. Hafi henni því borið að sýna sérstaka varkárni þegar hún hafi farið þar um til að komast út af veitingastaðnum. Eftir atvikum sé vísað til umfjöllunar um aðalkröfu til stuðnings varakröfu stefnda.

Um lagarök vísi stefndi einkum til reglna skaðabótaréttar um sönnun tjóns og sönnunarbyrði, gáleysi, óhappatilviljun og eigin sök tjónþola. Einnig til reglna um orsakatengsl og sennilega afleiðingu auk skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999. Þá sé vísað til ákvæða laga nr. 46/1980, um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og til þeirra reglna og reglugerða sem settar hafa verið með stoð í þeim. Auk þess vísi stefndi til ákvæða laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004. Málskostnaðarkrafa stefnda sé byggð á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Í máli þessu er deilt um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda, sem vátryggjanda veitingastaðarins [...], vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir að kvöldi 13. desember 2011, þegar hún hafði ásamt þáverandi eiginmanni sínum verið gestur á veitingastaðnum. Þótt stefndi lýsi efasemdum um umfang áverka stefnanda og afleiðingar þeirra þá er ágreiningslaust að stefnandi varð fyrir líkamstjóni umrætt kvöld og að hún hafi lögvarða hagsmuni af því að fá dæmt um kröfu sína, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991. Ágreiningslaust er að málinu sé réttilega beint að stefnda, sbr. 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga.

Upplýst er að stefnandi kom með leigubíl á heilsugæslu í [...] og var þá með áverka. Leigubílstjórinn hefur staðfest að hafa ekið henni beint frá veitingastaðnum á heilsugæsluna og að stefnandi hafi komið út af veitingastaðnum með þessa áverka. Þótt leigubílstjórinn hafi fyrst þremur árum eftir atvikið tjáð sig um það svo vitað sé, þykja ekki efni til að draga framburð hennar í efa um ástand stefnanda þegar hún kom út af [...]. Þann framburð sinn staðfesti leigubílstjórinn fyrir dóminum að öðru leyti en því að hún gat ekki munað hvort hún hefði spurt stefnanda um það hvað hefði gerst eða fengið skýringu á áverkum stefnanda. Henni hefði verið mest í mun að koma henni til læknis. Framburður leigubílstjórans um ástand stefnanda í skriflegri yfirlýsingu og fyrir dóminum samræmist lýsingum í sjúkraskrá og lögregluskýrslu, sem eru samtímagögn.

Stefnandi bar fyrir dóminum að hún hefði haft símasamband við eiganda staðarins til þess að láta hann vita af slysinu eftir að hún leitaði til bæklunarlæknis og hafi fengið að vita að öxlin væri illa brotin. Samkvæmt gögnum málsins leitaði hún fyrst til bæklunarlæknisins þann 21. mars 2012, rúmum þremur mánuðum eftir slysið, þá vegna áverka á liðkúlu eftir liðhlaup og kom hún til hans aftur 26. september sama ár. Stefnandi kvað vátryggingartaka í fyrrnefndu símtali hafa viljað ræða við hana um bótagreiðslu, en hún hefði aftekið að semja við hann af því hún vildi fara með þetta lagalegu leiðina. Eigandinn kannaðist í skýrslu sinni fyrir dóminum við að hafa fengið símtöl frá stefnanda, taldi það hafa verið fljótlega eftir atvikið, en kvaðst ekki muna efni þeirra vel. Taldi hann sig þó hafa grennslast fyrir um atvik hjá starfsmanni á vakt og það hafi verið mjög óljóst hvað átti að hafa gerst. Hann kvaðst ekki hafa kannað eða varðveitt upptökur úr eftirlitsmyndavél, en aðeins hafi verið geymdir 10 dagar í senn. Hann kannaðist ekki við að hafa boðist til að greiða stefnanda bætur, heldur hafi vísað henni á tryggingar sínar.

Í tjónstilkynningu stefnanda til stefnda 12. október 2012, 10 mánuðum eftir atvikið, upplýsti hún um einn sjónarvott að slysinu, þ.e. fyrrverandi eiginmann sinn. Hann hefur ekki verið kallaður til að bera vitni í málinu. Í skýrslu lögreglu kemur fram að hann hefði krafðist þess að lögregla yrði kölluð til á heilsugæsluna til þess að hún staðfesti að stefnandi hefði dottið á [...], í þeim tilgangi að tryggt væri að honum yrði ekki síðar kennt um að hafa gengið í skrokk á henni. Aðrar upplýsingar liggja ekki fyrir um framburð þessa sjónarvotts að slysinu.

Á síðari stigum og fyrir dóminum hefur stefnandi haldið því fram að starfsmaður veitingastaðarins hafi einnig orðið vitni að slysinu. Stefnandi hefur sjálf engar aðrar upplýsingar getað gefið um starfsmenn þar en þær, að það hafi verið kona sem hafi dreift vatni og sápu á gólfið þegar stefnandi hugaði að heimför þetta kvöld. Hefur stefnandi reitt sig á upplýsingar frá veitingastaðnum um starfsmenn á staðnum. Samkvæmt þeim upplýsingum sem eigandi hefur veitt var aðeins einn starfsmaður samkvæmt tímaskrá á staðnum á þeim tíma sem stefnandi kveðst hafa dottið á [...], en engar skjallegar upplýsingar hafa verið lagðar fram um það hver eða hverjir voru á vakt. Sá starfsmaður, sem er kona, bar fyrir dómi að hún myndi ekki eftir þessu atviki, en það gæti verið að hún hafi verið í vinnu þetta kvöld. Hún kannaðist þó ekki við að hafa heyrt um atvikið fyrr en nú nýlega. Hún staðfesti að á umræddum tíma hefði verið venjulegt að aðeins einn starfsmaður væri á vakt á virkum degi og sæi sá starfsmaður um að þrífa eftir lokun. Kvaðst hún aldrei hafa byrjað þrif fyrr en allir gestir væru farnir út, bæði þyrfti að stóla upp áður en byrjað væri að skúra gólf og auk þess hefði hún ekki viljað snúa baki í barinn ef einhverjir gestir væru enn inni.

Ekki liggur fyrir hvenær [...] lokaði umrætt kvöld eða hvenær þrif þar hófust. Eigandi kvað staðinn alltaf hafa lokað kl 01.00 og þrif hafist eftir lokun. Stefnandi kvaðst hafa hugað að heimför um klukkan 11.00 og kveður starfsmenn þá hafa verið að undirbúa lokun. Í skýrslu lögreglu, sem kölluð var til eftir miðnætti, kemur fram að eftir skýrslutökur á heilsugæslu hafi verið farið að veitingastaðnum en þá hafi hann verið lokaður og engan þar fyrir að hitta. Af þessu verður ekkert ráðið um það hvort þrif hafi hafist á staðnum meðan stefnandi var þar enn.

Samkvæmt því sem fyrir liggur í málinu er aðeins frásögn stefnanda sjálfrar til að dreifa um það hvað gerðist inni á [...] þetta kvöld og olli henni þessum áverkum. Sú frásögn hefur ekki verið stöðug. Samkvæmt samtímagögnum gat stefnandi ekki gert grein fyrir því á heilsugæslu hvað hefði gerst, að öðru leyti en því að hún neitaði því að eiginmaður hennar hefði valdið henni áverkunum. Tíu mánuðum eftir atvikið lýsti hún því að hún hefði runnið í bleytu og sápu á flísum á leið að útidyrum. Fyrir dóminum bar stefnandi að hún hefði setið á barstól við borð á flísalögðu svæði veitingastaðarins og runnið til á blautum flísunum þegar hún sté niður úr stólnum. Sá starfsmaður sem eigandi staðarins hefur vísað á man ekki eftir atvikinu en hefur í vitnisburði fyrir dóminum aftekið að hafa hafið skúringar á flísum, þar sem stefnandi kveðst hafa setið, meðan þar væru enn gestir, þegar hún hafi verið á vakt.

Stefnanda ber að sanna að tjón, sem hún krefst viðurkenningar á að stefnda beri að bæta henni, megi rekja til atvika eða aðstæðna sem vátryggingartaki beri ábyrgð á, svo sem aðbúnaðar á veitingastaðnum eða athafna starfsmanna hans. Stefnandi og vátryggingartaki munu hafa talað saman í síma eftir atvikið, en hvenær það var og um hvað var rætt, þykir svo óljóst að sönnunarbyrði um atvik og aðstæður verður ekki lögð á atvinnurekandann á grundvelli þess eða þeirra símtala. Stefnandi vísar um ábyrgð vátryggingartaka til laga nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald og til laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og til reglugerða sem settar hafi verið á grundvelli þeirra laga, en hefur ekki sýnt fram á hvernig vátryggingartaki hafi brotið gegn þeim ákvæðum sem vísað er til. Þá hefur stefnandi ekki sýnt fram á saknæma háttsemi starfsmanna vátryggingartaka sem geti hafa verið orsök slyssins.

Að öllu framangreindu virtu verður fallist á það með stefnda að stefnanda hafi ekki tekist að sýna fram á að [...] beri skaðabótaábyrgð á því slysi sem olli líkamstjóni stefnanda, sem stefnda beri sem vátryggjanda að bæta henni. Verður stefndi því sýknaður af viðurkenningarkröfu stefnanda.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Dóm þennan kveður upp K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð

Stefndi, Sjóvá- Almennar tryggingar hf., er sýkn af kröfum stefnanda, A í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

K-kvk-nf K-kvk-nf