S-141/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 20. september sl., er höfðað með ákæru sem gefin var út af ríkissaksóknara 6. apríl 2016 á hendur ákærða, X, kt. [...], [...], [...];

„fyrir kynferðisbrot, framin á tímabilinu maí til og með september 2013, gegn stúlkunni X, sem þá var 14 ára gömul:

1. Með því að hafa í gegnum samskiptamiðilinn „skype” og með sms-smáskilaboðum, áreitt X með því að ræða ítrekað við hana á kynferðislegan hátt og biðja hana um að hitta sig í því skyni að hafa við hana kynferðismök, svo og senda henni með rafrænum hætti myndir af kynfærum hans og fá hana til að senda honum með rafrænum hætti myndir af kynfærum hennar og brjóstum.

2. Með því að hafa í eitt skipti mælt sér mót við X í kynferðislegum tilgangi, sótt hana á bifreið til [...], ekið með hana út fyrir bæinn og látið hana hafa þar við sig munnmök í framsæti bifreiðarinnar en síðan haft við hana samræði í aftursæti bifreiðarinnar.

Telst ákæruliður 1 varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007. Telst ákæruliður 2 varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007, en til vara við 4. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/2040, sbr. 4. gr. laga nr. 58/2012.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í ákæru er tekin upp bótakrafa brotaþola, X. Af hálfu brotaþola er krafist miskabóta að fjárhæð 1.800.000 krónur, auk vaxta af þeirri fjárhæð samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. maí 2013, en dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þá krefst réttargæslumaður brotaþola þóknunar sér til handa.

Kröfur ákærða:

Kröfur ákærða í málinu eru þær aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds. Til vara krefst ákærði þess að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Í báðum tilvikum krefst ákærði þess að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipuðum verjanda til handa. Hvað bótakröfu brotaþola varðar krefst ákærði þess aðallega að kröfunni verði vísað frá dómi, til vara krefst ákærði sýknu af kröfunni en til þrautavara að krafan verði stórlega lækkuð.

I

Í júní 2013 leitaði brotaþoli, X, sem þá var 14 ára gömul, til félagsráðgjafa hjá Skóla- og félagsþjónustu [...], og greindi frá vanlíðan vegna samskipta sem hún hefði átt við frænda sinn á spjallsíðu. Mat félagsráðgjafinn samskiptin með þeim hætti að í þeim fælist brot gegn stúlkunni og sendi hann því lögreglustjóranum á [...] kæru 19. sama mánaðar.

Við rannsókn málsins fékk lögregla fartölvu brotaþola til skoðunar. Fundust þá gögn um samskipti brotaþola við nokkra aðra karlmenn, en samskiptunum hafði brotaþoli reynt að eyða út úr tölvunni áður en hún afhenti lögreglu hana til rannsóknar. Samskipti brotaþola við mennina voru á kynferðislegum nótum og mátti af þeim ráða að mögulega hefði brotaþoli átt kynferðislegt samneyti við mennina. Þá hefði hún sent og móttekið ljósmyndir af kynferðislegum toga.

Í lok ágúst 2013, sama dag og upplýsingar bárust um framangreindar niðurstöður tölvurannsóknar lögreglu, fundaði fyrrnefndur félagsráðgjafi með foreldrum brotaþola og upplýsti þau um málsatvik. Voru foreldrarnir samþykkir því að lögð yrði fram kæra hjá lögreglu vegna málsins. Tveimur dögum eftir þann fund hitti félagsráðgjafinn brotaþola. Stúlkan var þá upplýst um að til stæði að leggja fram kæru á hendur tveimur mannanna. Mun brotaþoli hafa verið ósátt við þá fyrirætlan og lýst því yfir að hún myndi ekki mæta í skýrslutöku vegna málsins. Með bréfi til lögreglustjórans á [...] 12. september 2013 kærði Barnaverndarnefnd [...] síðan meint kynferðisbrot ákærða gegn brotaþola.

Skýrsla var tekin af brotaþola fyrir dómi í Barnahúsi 13. nóvember 2013. Við skýrslutökuna lýsti brotaþoli samskiptum sínum við ákærða á samskiptaforritinu Skype. Þá bar stúlkan að hún hefði hitt ákærða einu sinni og hefðu þau þá haft kynmök. Við skýrslutöku hjá lögreglu viðurkenndi ákærði að hafa átt í samskiptum við brotaþola á netinu, fyrst á vefsíðunni einkamal.is og síðan á samskiptaforritinu Skype. Einhver samskipti hefðu þau einnig átt með SMS-skeytasendingum. Samskiptin hefðu hafist vorið 2013 og lokið síðsumars sama ár. Ákærði kannaðist við að hafa skipst á ljósmyndum við brotaþola um Skype og jafnframt að hafa hitt stúlkuna einu sinni. Ákærði neitaði því hins vegar að þau hefðu haft kynmök. Upplýsti ákærði að hann hefði eytt öllum gögnum úr tölvu sinni tengdum samskiptunum við brotaþola og gaf þá skýringu að það hefði hann gert svo að unnusta hans kæmist ekki að því hvað hann hefði verið að gera.

Undir rannsókn málsins aflaði lögregla upplýsinga um símanotkun ákærða og brotaþola. Þá var tölva brotaþola rannsökuð samkvæmt áðursögðu og er útprentun á samskiptum sem þá fundust meðal framlagðra rannsóknargagna lögreglu. Tölva ákærða var einnig rannsökuð en við rannsókn á henni fundust engin samskipti milli ákærða og brotaþola.

II

Ákærði kom fyrir dóm við þingfestingu málsins og játaði þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið I en fól verjanda sínum að fjalla um heimfærslu hennar til refsiákvæða. Ákærði neitaði hins vegar sök samkvæmt ákærulið II. Við upphaf aðalmeðferðar 20. september 2016 ítrekaði ákærði þessa afstöðu sína.

Ákærði sagðist hafa kynnst brotaþola á vefsíðunni einkamal.is. Á þeirri síðu komi ávallt fram aldur viðkomandi á hans „profile“. Fullyrti ákærði að lægsti mögulegi aldur sem hægt væri að skrá á síðunni væri 18 ár. Ákærði myndi ekki hvaða aldur brotaþoli hefði skráð en „... hann hefur verið 18 ára eða eldri.“

Spjall ákærða og brotaþola hefði hafist á einkamal.is en síðan farið að mestu fram á samskiptaforritinu Skype. Einhver SMS-skeyti hefðu einnig farið þeirra á milli. Notandanafn sitt á Skype sagði ákærði hafa verið [...]. Spurður um notandanafn brotaþola svaraði ákærði því til að það hefði verið [...] og „... einhver tala, en ég veit núna að það var [...] eða eitthvað þess háttar.“ Á þessum tíma hefði ákærði ekkert spáð það hvað talan gæti þýtt. Eftir að málið kom upp væri hins vegar búið að gera honum grein fyrir því að mjög algengt væri að ártal væri sett aftan við nafn notanda.

Ákærði var spurður út í framlagða útprentun á Skype-samskiptum hans og brotaþola. Kvaðst hann hafa farið lauslega yfir samskiptin með verjanda sínum og ekki hafa athugasemdir við hið útprentaða gagn. Fram kom hjá ákærða að hann myndi ekki eftir samskiptum sínum við brotaþola í smáatriðum og sérstaklega aðspurður af sækjanda kvaðst hann ekki kannast við nokkur þeirra samskipta sem fram koma í útprentuninni.

Þá bar ákærði að hann og brotaþoli hefðu mælt sér mót að degi til haustið 2013. Brotaþoli hefði komið upp í bifreið kærða nærri verslun í [...]. Í kjölfarið hefðu þau ekið um bæinn og spjallað saman. Sagði ákærði þau allan tímann hafa verið innan þéttbýlisins. Eftir að hafa ekið um í nokkra stund, í um 10-30 mínútur að því er ákærði taldi, hefði ákærði sett brotaþola út á sama stað og hann tók hana upp í. Þar hefðu þau kvaðst og ákærði haldið sína leið.

Tilganginn með því að þau brotaþoli hittust umrætt sinn sagði ákærði hafa verið kynferðislegan, þótt engu hefði samt verið um það slegið föstu berum orðum áður en þau hittust. Þegar fundum þeirra síðan bar saman, og ákærði sá brotaþola almennilega í fyrsta skipti, hefði hann gert sér grein fyrir því að stúlkan væri yngri en hann hafði haldið. Af myndum sem ákærði hefði áður verið búinn að sjá af stúlkunni hefði hann talið hana vera 16-17 ára gamla. Strax og það rann upp fyrir ákærða að stúlkan var yngri hefði hann ákveðið „... að það yrði ekkert meira.“

Ákærði bar að ekki hefði orðið af frekari samskiptum á milli hans og brotaþola eftir að þau hittust í fyrrnefnt skipti í [...]. Ákærði hefði ákveðið, þegar hann gerði sér grein fyrir aldri brotaþola, að slíta öllum samskiptum við stúlkuna. Einu samskiptin sem þau hefðu átt eftir það hefðu verið nokkur SMS-skeyti sem þau hefðu skipst á daginn áður en brotaþoli gaf skýrslu vegna málsins í Barnahúsi, en brotaþoli hefði ákveðið að láta ákærða vita að nafn hans hefði komið upp við rannsókn málsins. Um ástæður þess að brotaþoli ákvað að láta ákærða vita af skýrslutökunni sagðist ákærði í raun og veru ekki geta sagt til um. Mögulega hefði hún verið að vara hann við.

III

Brotaþoli skýrði svo frá við aðalmeðferð málsins að hún hefði kynnst ákærða á stefnumótasíðu á árinu 2013, mögulega á [...] á Facebook eða á [...]. Gat brotaþoli fyrst ekki svarað því hvort aldur hennar hefði komið fram á stefnumótasíðunni en síðar í skýrslu brotaþola kom fram hjá stúlkunni að hún teldi að hún hefði gefið upp lægsta mögulega aldur á síðunni, þ.e. 18 ára aldur, sem væri aldurstakmarkið inn á síðuna. Brotaþoli sagði að samskipti þeirra ákærða, sem verið hefðu nokkur, hefðu síðan farið fram á samskiptaforritinu Skype. Samskiptin hefðu yfirleitt verið af kynferðislegum toga. Nefndi brotaþoli sem dæmi að [...] 2013 hefði hún verið undir áhrifum áfengis og hefði ákærða verið kunnugt um það ástand hennar. Brotaþoli hefði þá sýnt ákærða kynfæri sín á Skype og hann sýnt henni kynfæri sín. Þá taldi brotaþoli líklegt að hún hafi sent ákærða kynferðislegar myndir af sér, þótt hún myndi ekki sértaklega eftir því nú.

Notandanöfn sín á Skype sagði brotaþoli hafa verið tvö, [...] og [...]. Passað gæti að hið fyrrnefnda hefði hún notað í samskiptum sínum við ákærða. Notandanafnið [...] sagði brotaþoli hafa verið samansett úr nafni hennar og árgerð, þ.e. fæðingarári.

Brotaþoli bar að þegar hún og ákærði hittust hefðu þau bæði vitað „að þetta væri ólöglegt.“ Brotaþoli hefði þá verið búin að greina ákærða frá því að hún væri „... undir aldri.“ Þá hefði ákærði verið búinn að upplýsa hana um að hann væri fæddur [...]. Spurð um hvar og hvenær hún hefði sagt ákærða frá sínum rétta aldri kvaðst hún ekki muna það. Síðar í skýrslunni sagði brotaþoli síðan „líklegt“ að ákærði hefði vitað hennar rétta aldur áður en þau hittust. Aldur hennar hefði í raun ekki farið á milli mála á þeim tímapunkti þar sem hún hefði skrópað í skóla til að hitta ákærða og nefndi brotaþoli í því sambandi að enginn framhaldsskóli væri í [...].

Atvikum þann dag sem brotaþoli hitti ákærða lýsti hún svo að hún hefði skrópað í tíma í íþróttum til þess að hitta ákærða. Þau hefðu mælt sér mót við búðina í [...] og þangað hefði ákærði sótt hana. Í kjölfarið hefði ákærði ekið út fyrir bæinn. Þar hefði brotaþoli tottað ákærða inni í bifreiðinni. Spurð um hvort þau hefðu í kjölfar þess að brotaþoli tottaði ákærða fært sig í aftursæti bifreiðarinnar kvaðst stúlkan ekki minnast þess. Minntist hún þess heldur ekki að þau hefðu átt frekari kynferðismök en að framan greinir. Er sækjandi bar ummæli í skýrslu brotaþola, sem gefin var í Barnahúsi, undir stúlkuna sagði hún rifjast upp fyrir sér að þau hefðu haft samfarir í aftursæti bifreiðarinnar í umrætt sinn.

Brotaþoli kvaðst ekki muna nákvæmlega hvenær samskiptum hennar og ákærða lauk. Hún taldi þó að samskiptunum hefði lokið skömmu eftir að ákærði kom til fundar við hana [...] samkvæmt áðursögðu. Spurð um ástæður þess að samskipti þeirra rofnuðu svaraði stúlkan því til að hún myndi það illa. Brotaþoli taldi þó að það hefði tengst unnustu ákærða á einhvern hátt.

Fram kom hjá brotaþola að hún hefði talið sig vera búna að eyða samskiptum sínum við ákærða úr tölvunni sinni þegar lögregla fékk hana afhenta til rannsóknar.

Spurð um líðan sína bar brotaþoli að á þeim tíma sem atvik máls gerðust [...]. Enn fremur hefði frændi brotaþola brotið gegn henni kynferðislega um þetta leyti. Sagði stúlkan sjálfsmynd sína hafa verið mjög brotna vegna þessa alls. Brotaþoli kvaðst enn glíma við þunglyndi og kvíða vegna þessa og hefði hún nýlega verið sett á lyf í þeim tilgangi að bæta líðan hennar.

Undir rannsókn málsins var skýrsla tekin af brotaþola í Barnahúsi 13. nóvember 2013 undir stjórn dómara. Brotaþoli var þá meðal annars spurð að því hvort ákærði hefði vitað hvað hún var gömul. Svaraði stúlkan því játandi og taldi að hún hefði haft frumkvæðið að því að upplýsa ákærða um aldur sinn. Ekki kom hins vegar fram í skýrslu brotaþola á hvaða tímapunkti hún greindi ákærða frá aldri sínum.

Vitnið A rannsóknarlögreglumaður bar fyrir dómi að tölva brotaþola hefði verið tekin til rannsóknar vegna annars máls. Í tölvunni hefðu fundist Skype-samskipti stúlkunnar við aðra menn, þar með talinn ákærða í máli þessu. Kom fram hjá vitninu að búið hefði verið að eyða þessum samskiptum en tekist hefði að endurheimta þau.

Vitnið kvaðst hafa leitað að skráningu brotaþola á einkamal.is í tölvu stúlkunnar en sú leit hefði ekki borið árangur. Spurt um hvort eitthvert aldurslágmark væri á skráningu notenda inn á þá vefsíðu kvaðst vitnið ekki þekkja til þess.

IV

Í málinu liggur frammi skýrsla B sálfræðings „varðandi afleiðingar meintra kynferðisbrota“ ákærða gegn brotaþola. Í skýrslunni kemur meðal annars fram að brotaþoli hafi, er skýrslan var rituð, verið búin að fara í 17 viðtöl hjá sálfræðingnum á tímabilinu frá 4. febrúar 2015 til 3. september 2016. Þar segir jafnframt [...]. Skýrsluritari telur ljóst að þau kynferðisbrot sem brotaþoli segist hafa orðið fyrir af hálfu ákærða hafi valdið henni sálrænni vanlíðan. Brotaþoli glími enn við kvíða og eigi töluvert langt í land við að byggja upp heilbrigða sjálfsmynd. Telur skýrsluritari að brotaþoli muni hafa þörf fyrir sálrænan stuðning í nánustu framtíð.

B kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og staðfesti og skýrði skýrslu sína. Vitnið sagði brotaþola hafa lokið 17 viðtölum hjá sér. Áður hefði stúlkan verið í viðtölum í Barnahúsi. Meðferðin hefði verið árangursrík en brotaþoli glími þó enn við kvíða. Þá sé hún með væg þunglyndiseinkenni.

V

Við aðalmeðferð málsins skýrði ákærði svo frá að kynni hefðu tekist með honum og brotaþola á vefsíðunni [...]. Brotaþoli kvaðst aftur á móti ekki vera viss um á hvaða vefsíðu þau ákærði hefðu kynnst. Sagði stúlkan það mögulega hafa verið á fyrrnefndri vefsíðu en einnig gæti það hafa verið á [...] á Facebook. Þegar brotaþoli gaf skýrslu í Barnahúsi 13. nóvember 2013, nokkrum mánuðum eftir að atvik máls gerðust, kom hins vegar fram hjá stúlkunni að um vefsíðuna [...] hefði verið að ræða. Að þessu virtu telur dómurinn að leggja verði til grundvallar í málinu að kynni hafi tekist með ákærða og brotaþola á vefsíðunni [...].

Í framburði ákærða fyrir dómi kom fram að á [...] megi ávallt sjá aldur viðkomandi á hans „prófíl“. Fullyrti ákærði að lægsti mögulegi aldur sem hægt væri að skrá á vefsíðunni væri 18 ár. Ákærði mundi ekki nákvæmlega hvaða aldur brotaþoli skráði á síðuna en sagði aldur hennar hafa verið „... 18 ára eða eldri.“ Brotaþoli var sjálf óviss um hvort aldur hennar hefði komið fram á vefsíðunni. Stúlkan taldi þó að hún hefði þar gefið upp lægsta mögulega aldur en 18 ára væri aldurstakmarkið inn á síðuna. Í málinu nýtur ekki annarra upplýsinga en hér hafa verið raktar um það hvaða aldur notanda vefsíðunnar einkamal.is hafi verið mögulegt að skrá, en fram kom hjá A rannsóknarlögreglumanni að það atriði hafi ekki verið sérstaklega kannað af lögreglu. Þykir því verða að leggja hér til grundvallar að réttur aldur brotaþola hafi ekki komið fram í skráningu hennar einkamal.is heldur hafi aldur hennar þar verið tilgreindur 18 ár í það minnsta.

Ákærða og brotaþola ber saman um að samskipti þeirra hafi, eftir að kynni tókust með þeim á einkamal.is, að mestu farið fram á samskiptaforritinu Skype. Einhver SMS-skeyti hafi þó einnig farið þeirra á milli. Upplýst er að notandanafn ákærða á Skype í samskiptunum við brotaþola var [...]. Notandanafn brotaþola í samskiptunum var [...], en notandanafnið sagði brotaþoli hafa verið samsett úr nafni hennar og „árgerð“, þ.e. fæðingarári.

Undir rannsókn málsins aflaði lögregla gagna um símnotkun ákærða og brotaþola. Þá var tölva brotaþola rannsökuð og er útprentun á samskiptum brotaþola og ákærða sem þar fundust meðal gagna málsins. Af því gagni má ráða að samskipti ákærða og stúlkunnar undir fyrrnefndum notandanöfnum hafi hafist í maí 2013. Þá bera símagögn með sér að ákærði og brotaþoli hafi verið í samskiptum með SMS-skilaboðum á tímabilinu frá 14. júní 2013 til 10. september sama ár. Engin gögn liggja frammi í málinu um samskipti ákærða og stúlkunnar á tímabilinu frá 10. september 2013 til 5. nóvember 2013. Samkvæmt gögnum um símnotkun sem lögregla aflaði hringdi brotaþoli hins vegar þrisvar í ákærða þann dag og þá sendi ákærði stúlkunni fimm SMS-skeyti. Var þetta nokkrum dögum áður en brotaþoli gaf skýrslu fyrir dómi í Barnahúsi. Samkvæmt upplýsingum sem fyrir liggja um tímasetningu SMS-skeytanna og símtalanna, og einnig framburði brotaþola og ákærða, var það brotaþoli sem hafði frumkvæðið að þessum samskiptum. Fyrir dómi sagði brotaþoli tilganginn hafa verið þann að láta ákærða vita af því að nafn hans hefði komið upp við rannsókn málsins.

Svo sem áður var rakið hefur ákærði viðurkennt að málsatvikum sé rétt lýst í tölulið 1 í ákæru ríkissaksóknara. Ákærði hefur hins vegar neitað því að hafa vitað að brotaþoli var einungis 14 ára þegar hann átti í þeim samskiptum við stúlkuna sem þar er lýst. Við aðalmeðferð málsins bar brotaþoli um það atriði að hún hefði greint ákærða frá því að hún væri „... undir aldri.“ Spurð um hvar og hvenær hún hefði gert það kvaðst stúlkan ekki muna það. Síðar í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins sagði brotaþoli það hins vegar vera „líklegt“ að ákærði hefði vitað hennar rétta aldur áður en þau hittust í fyrsta og eina skiptið í september 2013. Þegar brotaþoli var við skýrslugjöf í Barnahúsi 13. nóvember 2013 spurð um hvort ákærði hefði haft vitneskju um aldur hennar þegar þau áttu í umræddum samskiptum svaraði brotaþoli því játandi og taldi stúlkan að hún hefði haft frumkvæðið að því að upplýsa ákærða um aldur sinn. Ekki kom hins vegar fram hjá brotaþola á hvaða tímapunkti hún hefði greint ákærða frá aldri sínum.

Í hinum útprentuðu Skype-samskiptum ákærða og brotaþola, þar sem stúlkan notaðist við notandanafnið „[...], er meðal annars að finna samskipti þeirra frá 20. maí 2013. Þar kemur meðal annars fram hjá ákærða: „reyndar verð á bíl sem að er ekki í boði að ríða í, en þú mátt totta mig ef þú vilt.“ Brotaþoli svarar: „haha þarrílagi.“ Ákærði segir þá: „myndi það bögga þig ef ég ætti kærustu? við værum í rauninni bæði að stelast hvort sem er sökum aldurs.“ Stúlkan svarar: „neinei“ ... „ég fatta samt ekki „sökum aldurs““ og ákærði svarar: „well... ég gæti farið í fangelsi haha.“ Einnig er þar að finna Skype-samskipti ákærða og brotaþola frá 30. maí 2013. Þar segir ákærði meðal annars: „haha ætlaði að bjóða þér að koma til mín á morgun, en var að muna að mútta kemur heim á morgun“. Brotaþoli svarar: „haha... það er vesen þú byrð lengst uppí [...] ... þarrílagi ég er „vinkona“ .í-e-x“. Ákærði svarar: „haha vinkona mín sem er 98 módel og mamma veit auðvitað að ég á kærustu“.

Af tilvitnuðum samskiptum ákærða og brotaþola má ráða að þegar samskiptin áttu sér stað hafi ákærða verið ljóst að stúlkan væri fædd árið 1998 og að hún yrði því 15 ára á árinu 2013. Framburður brotaþola sem rakinn er hér að framan bendir til hins sama. Þótt dómurinn telji ekki nægjanlega sannað að ákærði hafi beinlínis vitað að stúlkan var 14 ára gömul þykir samkvæmt framangreindu nægjanlega í ljós leitt að ákærði hafi látið sér í léttu rúmi liggja hvort brotaþoli væri orðin 15 ára þegar hann átti, á tímabilinu frá maí 2013 til september sama ár, í þeim samskiptum við stúlkuna sem lýst er í ákærulið 1. Að því virtu telur dómurinn sannað, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1. tölulið ákæru og er sú háttsemi réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Fyrir dómi kannaðist ákærði við að hafa mælt sér mót við brotaþola haustið 2013 í kynferðislegum tilgangi. Hann fullyrti hins vegar að þegar fundum þeirra síðan bar saman, og ákærði sá brotaþola almennilega í fyrsta skipti, hefði hann gert sér grein fyrir því að stúlkan væri yngri en hann hafði haldið. Strax og það rann upp fyrir ákærða hefði hann ákveðið „... að það yrði ekkert meira.“ Brotaþoli hefur lýst þessu atviki með öðrum hætti. Stúlkan sagði ákærða hafa tekið hana upp í og ekið út fyrir bæinn. Þar hefði brotaþoli tottað ákærða inni í bifreiðinni. Við aðalmeðferð málsins minntist stúlkan þess ekki í fyrstu að þau hefðu haft frekari kynferðismök umrætt sinn. Er sækjandi bar ummæli í skýrslu brotaþola, sem gefin var í Barnahúsi, undir stúlkuna sagði hún hins vegar rifjast upp fyrir sér að þau hefðu í kjölfarið haft samfarir í aftursæti bifreiðarinnar.

Í málinu nýtur engra gagna um Skype-samskipti ákærða og brotaþola eftir 24. júní 2013. Svo sem áður var rakið liggja aftur á móti fyrir símagögn sem sýna að ákærði og brotaþoli voru í samskiptum með SMS-skilaboðum á tímabilinu frá 14. júní 2013 til 10. september sama ár. Ekkert liggur hins vegar haldbært fyrir um efni þeirra skilaboða. Þá bera símagögnin með sér að brotaþoli hringdi ítrekað í ákærða 5. nóvember 2013 og telur dómurinn upplýst að tilgangur brotaþola með þeim símtölum hafi verið að láta ákærða vita af því að nafn hans hefði komið upp við rannsókn málsins.

Ljóst er að engir aðrir en ákærði og brotaþoli eru til frásagnar um málsatvik er fundum þeirra bar saman samkvæmt áðursögðu. Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt sakbornings og atvik, sem telja má honum í óhag, á ákæruvaldinu. Svo sem að framan er rakið er um sakargiftir á hendur ákærða að þessu leyti í raun ekki við annað að styðjast en framburð brotaþola, sem ekki hefur verið fyllilega stöðugur um þessi atvik. Þá telur dómurinn í ljós leitt að eftir að ákærði og brotaþoli hittust umrætt sinn hafi ákærði slitið samskiptum sínum við stúlkuna. Sú skýring sem ákærði gaf á þeirri ákvörðun sinni er að framangreindu virtu ekki ótrúverðug að mati dómsins. Er því ekkert það fram komið í málinu sem réttlætt getur að veita vitnisburði brotaþola vægi umfram framburð ákærða við mat á því hvort umræddar sakargiftir teljist sannaðar. Samkvæmt því og að öllu framangreindu heildstætt virtu þykir ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi látið brotaþola hafa við sig munnmök umrætt sinn og hann síðan haft við hana samræði í bifreiðinni. Ákærði verður því sýknaður af þeim sakargiftum.

Ákærði hefur samkvæmt framansögðu viðurkennt að hafa í eitt skipti mælt sér mót við brotaþola í kynferðislegum tilgangi og er framburður brotaþola þeirri frásögn ákærða til staðfestu. Með vísan til niðurstöðu dómsins hér að framan verður því slegið föstu að ákærði hafi látið sér í léttu rúmi liggja hvort stúlkan væri orðin fullra 15 ára gömul er hann kom á fundi þeirra tveggja í fyrrnefndum tilgangi. Með háttsemi sinni braut ákærði því gegn 4. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga, sbr. varakröfu ákæruvalds hvað ákærulið 2 varðar.

VI

Ákærða hefur ekki áður verið gerð refsing. Við ákvörðun refsingar hans verður ekki framhjá því litið að hann er í málinu sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn 14 ára stúlku. Að brotum ákærða virtum þykir refsing hans réttilega ákveðin, eftir fyrirmælum 77. gr. almennra hegningalaga nr. 19/1940, fangelsi í 9 mánuði.

Samkvæmt framlögðum gögnum hófst rannsókn lögreglu 13. nóvember 2013 og verður ekki annað ráðið en rannsókninni hafi lokið í ágúst 2014. Það var hins vegar ekki fyrr en 6. apríl 2016 sem mál þetta var höfðað með útgáfu ákæru ríkissaksóknara. Í ljósi þessa langa málsmeðferðartíma og þess að ákærði á engan sakaferil að baki þykir rétt að fresta fullnustu refsingar hans og skal refsingin falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

VII

Brotaþoli á rétt til miskabóta úr hendi ákærða vegna þeirrar ólögmætu meingerðar sem í brotum hans fólst, sbr. b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Svo sem fyrr var rakið liggur frammi í málinu skýrsla B sálfræðings „varðandi afleiðingar meintra kynferðisbrota“ ákærða gegn brotaþola. Sálfræðingurinn telur ljóst að kynferðisbrot ákærða gegn stúlkunni hafi valdið henni sálrænni vanlíðan. Staðreynd er að mikill aldursmunur er á ákærða og brotaþola sem eykur alvarleika brota ákærða. Þá hefur því verið slegið föstu í dómaframkvæmd að brot af því tagi sem hér um ræðir séu almennt til þess fallin að valda þeim sem fyrir verður sálrænum erfiðleikum. Að öllu þessu gættu og í ljósi atvika málsins að öðru leyti þykja miskabætur til handa brotaþola réttilega ákveðnar 500.000 krónur. Um vexti og dráttarvexti af kröfunni fer svo sem í dómsorði greinir, en bótakrafa brotaþola var birt ákærða 14. ágúst 2014.

Við þingfestingu málsins var G-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf hrl. skipuð réttargæslumaður brotaþola í málinu. Eru því ekki lagaskilyrði til þess að dæma brotaþola málskostnað úr hendi ákærða, sbr. ákvæði 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, heldur verður réttargæslumanni brotaþola ákveðin þóknun samkvæmt ákvæði 1. mgr. 48. gr. sömu laga.

VIII

Á grundvelli sakfellingar ákærða, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, þykir rétt að gera honum að greiða allan sakarkostnað málsins. Ákærði dæmist því til að greiða sakarkostnað samkvæmt framlögðu sakarkostnaðaryfirliti ríkissaksóknara, samtals 112.629 krónur. Ákærði greiði einnig þóknun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hrl., sem eftir umfangi málsins og að teknu tilliti til tímaskýrslu lögmannsins þykir, vegna vinnu verjanda á rannsóknarstigi og eftir höfðun málsins hér fyrir dómi, hæfilega ákveðin að virðisaukaskatti meðtöldum, 675.180 krónur, auk útlagðs ferðakostnaðar lögmannsins 11.600 krónur. Þá greiði ákærði enn fremur þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kvk-ef B-kvk-ef B-kvk-ef hrl., sem hæfilega þykir ákveðin að virðisaukaskatti meðtöldum, 306.900 krónur, og þóknun tilnefnds réttargæslumanns brotaþola á fyrri stigum málsins, S-kvk-ef B-kvk-ef F-kvk-ef hdl., 61.380 krónur.

Dóm þennan kveða upp héraðsdómararnir K-kk-nf H-kk-nf, sem dómsformaður, og Á-kvk-nf G-kvk-nf og B-kk-nf H-kk-nf. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 9 mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði samtals 1.167.689 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. þóknun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hrl., 675.180 krónur, þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kvk-ef B-kvk-ef B-kvk-ef hrl., 306.900 krónur, og þóknun tilnefnds réttargæslumanns brotaþola, S-kvk-ef B-kvk-ef F-kvk-ef 61.380 krónur.

Ákærði greiði brotaþola, X, 500.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. september 2013 til 14. september 2014, en dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

K-kk-nf H-kk-nf

Á-kvk-nf G-kvk-nf

B-kk-nf H-kk-nf