E-744/2021

Mál þetta var höfðað með birtingu stefnu 17. mars 2021 og dómtekið 14. september 2021.

Stefnandi er el- X ehf., kt. 000000- 0000, [...].

Stefndi er Í-kk-nf Ö-kk-nf L-kk-nf, kt. 000000- 0000, [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 344.572 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 344.572 krónum frá 7. júlí 2020 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu að mati dómsins.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda en til vara er þess krafist að fjárkrafa stefnanda verði lækkuð verulega. Þá er gerð krafa um að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að skaðlausu að mati dómsins ásamt 24% virðisaukaskatti.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Stefndi eignaðist fasteignina að Sunnubraut meðan á byggingu hennar stóð, ogsetti hann sig í samband við fyrirsvarsmann stefnanda, sem hafði verið að vinna fyrir fyrri eiganda hússins um áframhaldandi vinnu við raflagnir, og varð munnlegt samkomulag með aðilum þar um. Ljóst þykir að samningur aðila hafi gengið út frá þvíað stefndi myndi greiða stefnanda í samræmi við unnar vinnustundir í verktöku, og að stefnandi myndi að mestu sjá um að kaupa það raflagnaefni sem til þurfti. Aðila greinir hins vegar á um það hvort samið hafi verið um tiltekið tímagjald meðan á verkinu stæði. Stefndi bar í sinni skýrslu fyrir dómi að samið hafi verið um að greiddar yrðu 7.000 krónurá tímann, en stefnandi bar fyrir dómiað hann hafi við upphaf verksins nefnt það, þegar stefnandi hafi spurt hvað hann væri að taka á tímann, að hann tæki 7.400 krónu rauk virðisaukaskatts, en myndi veita stefnda afslátt sem næmi 200 krónum á tímann en ekki hafi verið samið um tiltekið tímagjald fyrir verkið.

Ágreiningslaust þykir að kostnaður við vinnu stefnanda og efni vegna raflagna hússins hafi alls numið á áttundu milljón króna, og verkið tekið um eitt ár, og því lokið um mitt ár 2020. Þá er upplýst að uppgjör hafi farið fram vegna efniskaupa. Einnig liggur fyrir að verkið var að stórum hluta til unnið af tveimur starfsmönnum stefnanda, „strákunum“, sem öðluðust réttindi sem sveinar stuttu eftir að verkinu lauk. Ekki er ágreiningur um gæði verksins.

Ágreiningur málsins snýr að ógreiddum hluta síðasta reiknings verksins, og hvort stefnandi hafi krafið stefnda um greiðslu tímagjalds fyrir 19 klst. meðan á hádegismat starfsmanna stefnanda stóð. Þann 2. september 2020 greiddi stefndi 698.268 krónur inn á umþrættan reikning málsins, og eru eftirstöðvar reikningsins 344.572 krónur, sem er stefnufjárhæð máls þessa.

Stefnda barst umþrættur reikningur í tölvupósti 22. júní 2020. Í tölvupósti stefnda til M-kk-ef, fyrirsvarsmanns stefnanda, 23. júní 2020 gerði stefndi nokkrar athugasemdir um vöruliði, og einnig spurði stefndi hvers vegna hann væri að borga tímagjald í hádegismat „strákanna“, og hvort þetta væri ekki útseld vinna og þeir því ekki launamenn. Í svarpósti M-kk-ef 24. júní 2020 kemur m. a. fram að rukkað sé samkvæmt tímaskýrslum frá „strákunum“, og þá komi þeir oft við í verslun á leið úr og í mat. Einnig kvaðst M-kk-nf hafa hækkað tímagjaldið, síðast í 7.600 krónur úr 7.400 krónum, og ástæða þess værim. a. stytting vinnuviku starfsmanna og að hann gæti ekkifrekar en aðrir rekið fyrirtæki án álagningar. Frekari tölvupóstsamskipti áttu sér stað milli aðila fram til loka ágúst 2020, án þess að ágreiningur aðila hafi með því verið leiddur til lykta.

Stefnandi leggur fram afrit umþrætts reiknings, afrit innheimtuviðvörunar og málskostnaðarreikning. Stefndi leggur fram afrit tölvupósta, kjarasamning Rafiðnaðarsambands Íslands og Sveinalista af vef Rafiðnaðarsambands Íslands, afrit reikninga um verkið auk samantektar reikninga þar sem fram koma heildar vinnutímar starfsmanna stefnanda, og merkt er við þá daga sem stefndi ætlar að greitt hafi verið fyrir hádegishlé starfsmanna.

Fyrirsvarsmaður stefnanda og stefndi gáfu aðilaskýrslur fyrir dómi. Þá gáfu starfsmenn stefnanda, A og B, vitnaskýrslur auk C, kunningja stefnda.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi byggir kröfu sína á reikningi nr. 101750, með gjalddaga 7. júlí 2020, en eindaga 17. júlí 2020, vegna vinnu stefnanda í þágu stefnda í maí 2020, upphaflega að fjárhæð 1.042.840 krónur, nú að eftirstöðvum 344.572 krónur.

Stefnandi kveðst sérhæfa sig í raflagnahönnun og raflögnum ásamt fleiru því tengdu. Umþrættur reikningur sé vegna vinnu og þjónustu stefnanda til handa stefnda, eins og lýst sé í framlögðum reikningi, og í samræmi við framlagðar vinnuskýrslur starfsmanna. Skuld þessi hafiekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar. Stefnandi telur að ekki sé ágreiningur um annað en fjárhæð tímagjalds reikningsins og umfang vinnunnar.

Stefnandi bendir á að í upphafi verksins hafi ekki verið samið um verð né hafi verið lögð fram áætlun um vinnu starfsmanna stefnanda. Þá hafi ekki verið gert tilboð í verkið. Þannig hafi ekki verið samið um tiltekið tímagjald, enda liggi engin gögn fyrir í málinu um það. Stefndi hafi ekki gert neinar athugasemdir við fjárhæð tímagjaldsins fyrr en í tölvupósti 24. ágúst 2020, og hafi greitt alla fyrri reikninga án athugasemda fram til þess tíma. Reglur um skuldbindingargildi samninga auk ákvæða 29.- 32. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup eigi því ekki við, heldur 28. gr. sömu laga. Ekkert liggi fyrir eða sé sannað af hálfu stefnda, svo sem með matsgerð, um hvað sé sanngjarnt tímagjald fyrir vinnu starfsmanna stefnanda, og byggist sýknukrafan einungis á hugmyndum stefnda sjálfs um það hvað sé sanngjarnt. Hvað stefnandi greiði starfsmönnum sínum í laun sé stefnda óviðkomandi, og byggi stefndi í raun á því sama í sínum málatilbúnaði.

Stefnandi bendir á að stefndi hafi einnig lýst því yfir í greinargerð sinniað hann gerði ekki athugasemdir við eldri reikninga og geti því ekki krafist þess nú að eldri reikningar verði endurskoðaðir. Þá hafi stefndi engar athugasemdir gert við gæði verksins eða framvindu þess, og þrátt fyrir að starfsmenn þeir sem að verkinu hafi komið hafi ekki haft sveinspróf á þeim tíma, hafi þeir unnið undir eftirliti og á ábyrgð stefnanda.

Ekkert liggi fyrir um að framvindu verksins hafi verið ábótavant, og ljóst sé aðviðkomandi starfsmenn hafi verið búnir að ljúka námi í raflögnum og verið með töluverða starfsreynslu.

Stefnandi telur ósannað af hálfu stefnda að stefndi hafi verið krafinn um greiðslu fyrir vinnu þegar starfsmenn stefnanda voru í hádegismat. Ekkert í gögnum málsins styðji það. Hafi stefndi haldið eigin tímaskráningu þá liggi hún ekki fyrir í gögnum málsins en fyrir liggi tímaskráning starfsmanna stefnanda um unna tíma í þágu stefnda. Sú vinna hafi ekki alltaf farið fram á verkstað. Staðfest sé í skýrslum viðkomandi starfsmanna fyrir dómi að þeir hafi ekki skráð matartíma á tímaskýrslur, nema að unnið hafi verið í þágu stefnda, svo sem vegna efniskaupa.

Stefnandi telur að málsástæður stefnda séu verulega vanreifaðar, enda engir útreikningar eða sundurliðanir um kröfur hans, svo sem ef fallist yrði á að samið hefði verið um 7.200 króna tímagjald.

Um dráttarvaxtakröfu stefnanda sé bent á að kröfunni hafi verið komið til stefnda með tölvupósti þann 22. júní 2020. Greiðsluskylda stefnda hafi orðið virk við það tímamark, sbr. 2. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Krafist sé því dráttarvaxta frá 7. júlí 2020, en til vara frá 22. júlí 2020 með vísan til 3. mgr. 5. gr. vaxta laga nr. 38/2001. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum.

Vísað er til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m. a. lagastoð í 45., 47. og 54 gr. laga nr. 50/2000 og lögum nr. 42/2000. Um gjalddaga kröfunnar er einkum vísað til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda :

Stefndi byggir á því að hann hafi nú þegar greitt stefnanda að fullu vegna vinnu og efnis. Eigi stefnandi því engar frekari kröfur á hendur stefnda. Fjárhæð reikninga af hálfu stefnanda séúr hófi fram og í viðskiptum sínum við stefnanda hafi stefndi ævinlega sýnt heiðarleika og sanngirni, t. a. m. gagnvart pásum starfsmanna stefnanda er þeir voru á verkstað. Telur stefndi óeðlilegt með tilliti til þess að um verksamning sé að ræða að hann greiði matartíma starfsmanna stefnanda þegar þeir fari úr húsi í klukkutíma á hverjum degi til að sinna óskyldum málum og einkaerindum. Stefndi hafi aldrei mótmælt því að greiða fyrir þann tíma sem starfsmenn stefnanda hafi sannanlega verið á verkstað og sinnt vinnutengdum erindum. Sé nánar á því byggt að verkkaupið til stefnanda sé að fullu greitt þar sem aldrei hafi verið samið um það að stefnda bæri að greiða fyrir þann tíma sem starfsmenn stefnanda væru fjarverandi í matartíma eða að sinna óskyldum erindum. Hafi það verið staðfest af viðkomandi starfsmönnum í gögnum málsins að þeir hafi ekki verið á vinnustað í hádeginu. Stefndi hafi greitt alla efnis- og vinnuliði útgefinna reikninga, nema þá 19 tíma sem hann telur ofreiknaða á umþrættum reikningi málsins. Því sé hafnað, og með ólíkindum að mati stefnda að um hafi verið að ræða serðir í þágu stefnda í 19 skipti í hádeginu, og að báðir starfsmennirnir hafi þurft að fara í þær serðir. Telur stefndi að stefnandi þurfi að bera sönnunarbyrðina fyrir því.

Samkvæmt gildandi kjarasamningi milli SA og Samtaka rafverktaka annars vegar og Rafiðnaðarsambands Íslands vegna aðildarfélaga hins vegar sé virkur vinnutími skilgreindur sem dagvinnutími að frádregnum neysluhléum eins og t. a. m. hádegismat. Virkur vinnutími sé því sá tími sem starfsmaður er við störf. Í grein 3.1.1 í kjarasamningnum komi skýrt fram að hádegismatartími sé ein klukkustund og teljist ekki til vinnutíma. Þá sé rétt að geta þess að frá og með 1. apríl 2020 eru kaffihlé í dagvinnu samtals 35 mínútur og teljast þau ekki til vinnutíma. Þessu til viðbótar sé vakin á því athygli að grundvallarregla íslensks samningaréttar sésú að samninga beri að halda, þeir séu bindandi fyrir samningsaðila og að þá skuli efna í samræmi við efni þeirra. Í samræmi við þessa meginreglu hafi verið talið að samningsaðilar beri hver um sig almennt áhættuna af kostnaði sínum og því að aðstæður eða atvik breytist eftir samningsgerð. Það felist í eðli verksamninga að verktakar geti orðið fyrir tjóni eða hagnaði vegna ýmissa atvika sem upp kunna að koma. Almennt hafi verið talið að slíkt hefði ekki áhrif á skuldbindingargildi samnings, enda hljóti að mega ætlast til þess að samningsaðilar meti fyrirfram þá áhættu sem þeir taka með samningsgerð. Gera verði sérstaklega ríkar kröfur til þess að stórfyrirtæki í byggingariðnaði meti áhættu sína og kostnað áður en þau ganga til samninga.

Stefndi leggur sérstaka áherslu á stöðu samningsaðila, en annars vegar sé um að ræða einstakling í þjónustu- og neytendakaupum en hins vegar fyrirtæki í byggingariðnaði. Stefnandi verði að bera áhættuna af því að semja á þann veg að kostnaður hans í rekstrinum sé tryggður með því tilboði sem stefnandi hafi ákveðið að gera stefnda í verkið að Sunnubraut. Fráleitt sé að fallast á svo íþyngjandi túlkun samkomulags aðila að stefndi verði látinn bera kostnað af matartíma starfsmanna stefnanda án þess að sérstaklega hafi verið samið um slíkt, einkum í ljósi þess að engin stoð séfyrir slíku í kjarasamningi. Beri að túlka allan vafa varðandi þetta atriði stefnanda í óhag. Hafi stefnandi ætlað að krefja stefnda um fyrrgreindan kostnað hefði honum verið í lófa lagið að semja um slíkt með skýrum og skjalfestum hætti. Til hliðsjónar sé bent á ákvæði 32. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup sem mæli fyrir um að í tilgreindu verði skuli innifalin öll opinber gjöld nema neytandi hafi sannanlega haft vitneskju um að þau væru það ekki.

Í samræmi við grunnreglur kröfuréttar og viðurkenndar meginreglur í norrænum neytendarétti skuli nefnt verð vöru og þjónustu í samningum vera endanlegt nema annað hafi verið tekið fram á ótvíræðan hátt. Staðfesti dómaframkvæmd Hæstaréttar þessa niðurstöðu, en fyrir liggi dómar þar sem ekki hafi verið talið rétt að víkja frá ákvæðum verksamnings um fjárhæð verklauna, enda bæri verktaki þá áhættu. Til samræmis þessu sé mælt fyrir um í 29. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup að hafi seljandi þjónustu látið neytanda verðáætlun í té megi verðið ekki fara verulega fram úr þeirri áætlun. Því sé einnig hafnað að stefnanda hafi verið heimilt að hækka tímagjald með einhliða ákvörðun, enda hafi verið búið að semja um tímagjald.

Byggir stefndi á því að umræddir kostnaðarliðir eigi sér enga stoð í samningi aðila og beri því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda. Stefndi lýsir jafnframt yfir skuldajöfnun á móti dómkröfum stefnanda vegna krafna stefnda um ofgreitt verkkaup, en ljóst sé að kröfur stefnda séu mun hærri en dómkrafa stefnanda í málinu. Er á því byggt að starfsmenn stefnanda, B og A, hafi ekki öðlast sveinspróf er þeir unnu að verkinu í húsi stefnda. Skjóti því skökku við að stefndi hafi verið krafinn um fullt tímagjald vegna vinnu þeirra. Námu vinnutímar þeirra beggja í verkinu samtals 278 tímum. Samkvæmt kjarasamningi RSÍ við Félag atvinnurekenda nemi dagvinnukaup rafiðnaðarmanns með viðurkennd starfsréttindi en ekki með sveinspróf 2.579 krónum á tímann. Megi því ljóst vera að stefndi hafi ofgreitt stefnanda sem nemi mismun á eðlilegu tímakaupi iðnnemanna og tímakaupi fullnuma rafiðnaðarmanns með sveinspróf. Telur stefndi að eðlilegt verð fyrir útselda tímavinnu iðnnema nemi 5.000 krónum.

Samkvæmt 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup skuli neytandi greiða það verð fyrir þjónustu sem telja megi sanngjarnt með hliðsjón af umfangi og eðli vinnunnar, hafi ekki verið samið um verð. Í tilviki málsaðila hafði þó verið samið um verð, þ. e. 7.200 krónurá tímann fyrir vinnu iðnlærðra manna. Ekki hafi verið samið um að stefnda bæri að greiða 7.200 krónur, hvað þá hærra gjald fyrir vinnu manna sem ekki höfðu öðlast sveinspróf í rafiðn. Þá megi ætla að fleiri vinnustundir hafi farið í verkið vegna þess að óreyndir aðilar hafi séð um framkvæmd þess, og því hafi sá liður orðið hærri en ella.

Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup sé seljanda þjónustu skylt að veita upplýsingar um það hvort fyrirhuguð kaup á þjónustu eru óhagkvæm fyrir neytandann að teknu tilliti til kostnaðar við verkið með hliðsjón af verðgildi hlutarins eða öðrum atriðum sem áhrif hafa á hagkvæmni þeirrar þjónustu sem óskað er eftir. Ljóst séað framangreindar kröfur stefnda séu miklum mun hærri en dómkröfur stefnanda. Á þessum grundvelli lýsi stefndi yfir skuldajöfnun, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, við dómkröfur stefnanda, enda séu skilyrði skuldajöfnunar uppfyllt í málinu. Skuldajöfnunarkrafa stefnda hafi orðið gjaldkræf áður en dómkrafa stefnanda féll í gjalddaga og samtímis því tímamarki. Skuldajöfnunar krafan feli þannig í sér þær greiðslur sem stefndi hafi ofgreitt með tilliti til greiðslna vegna vinnu iðnnemanna samkvæmt útgefnum reikningum. Skuldajöfnunarkrafa stefnda sé reist á almennum reglum íslensks réttar um skuldajöfnun, sbr. eftirfarandi sundurliðun vegna ofgreiðslu á vinnu A og B, en því sé hafnað að skuldajöfnunarkrafa stefnda sé vanreifuð:

278 x 5.000 = 1.390.000(1.091.800+ 965.200) – 1.390.000 = 667.000 krónur.

Stefndi gerir jafnframt kröfu um að dráttarvextir af framangreindri fjárhæð, sbr.

1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur, komi til skuldajöfnunar við dómkröfur stefnanda. Stefndi krefst því sýknu af öllum kröfum stefnanda.

Verði ekki fallist á sýknu er þess krafist til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Dráttarvaxtakröfum stefnanda er alfarið mótmælt sem röngum, vanreifuðum og ósönnuðum. Stefnandi geri kröfu um dráttarvexti frá gjalddaga reiknings þann 7. júlí 2020 en hins vegar liggur fyrir að eindagi reikningsins hafi verið 17. júlí 2020.

Um lagarök vísar stefndi til reglna verktaka-, samninga- og kröfuréttar kröfum sínum til stuðnings, einkum almennra reglna kröfuréttar og réttarfars um skuldajöfnun, sbr. t. d. 28. gr. laga nr. 91/1991. Þá er sérstaklega vísað til almennra meginreglna samningaréttar um samningsfrelsi og skuldbindingargildi samninga. Ennfremur er vísað til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup og laga nr. 48/2003 um neytendakaup. Einnig er vísað til 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Varðandi dráttarvaxtakröfuna er vísað til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur.

Krafa stefnda um málskostnað styðst við ákvæði 21. kafla laga nr. 91/1991, sbr. einkum 130. gr. þeirra laga. Stefndi er ekki virðisaukaskattsskyldur aðili skv. lögum nr. 50/1988 og ber því nauðsyn til að tekið verði tillit til skattsins við ákvörðun málskostnaðar.

Forsendur og niðurstaða:

Óumdeilt er að málsaðilar sömdu munnlega um að stefnandi myndi sjá um raflagnavinnu og efniskaup því tengd í verktöku fyrir stefnda. Stefndi bar fyrir dómi að samið hafi verið um 7.000 krónur, sem yrði það tímagjald sem yrði innheimt við framvindu verksins. Fyrirsvarsmaður stefnanda bar fyrir dómi að hann hafi nefnt að hann tæki 7.200 krónur á tímann með afslætti auk virðisaukaskatts, en ekki hafi verið samið um tiltekið verð eða tímagjald fyrir verkið. Af hálfu stefnda er á því byggt í greinargerð að samið hafi verið um 7.200 krónur á tímann fyrir vinnu iðnlærðra manna.

Samkvæmt gögnum málsins var tímagjald reikninga í upphafi 7.200 krónur ogí mars 2020 var tímagjald reikninga hækkað í 7.400 krónur. Tímagjald tveggja reikninga á gjalddaga 22. júní 2020 var 7.600 krónur, og sama tímagjald erá umþrættum reikningi.

Síðastnefndir þrír reikningar voru sendir stefnda í tölvupósti 22. júní 2020. Degi síðar eða 23. júní 2020 gerði stefndi athugasemdir í tölvupósti um vörukaup stefnanda og íöðrum tölvupósti sama dag gerðistefndiathugasemdviðað verið væriað rukka fyrir 19 klst. sem „strákarnir“ hafi veriðí hádegismat. Stefnandi svarar í tölvupósti 24. júní 2020, þar sem meðal annars kemur fram að hann hafi hækkað tímagjaldið til þess að mæta nánar tilteknum kostnaðarliðum. Í tölvupósti stefnda sama dag óskar hann eftir vinnuskýrslum „strákanna“ vegna þess að þeir hafi yfirleitt ekki verið í húsinu í hádeginu, auk þess sem nánari athugasemdir eru um efniskaup, en engar athugasemdir eru gerðar við tímagjaldið. Frekari tölvupóstssamskipti eiga sér stað án athugasemda um tímagjaldið þar til í lok ágúst 2020. Fyrir dómi bar stefndi að hann hefði ekki gert athugasemdir við hækkun tímagjalds á reikningum og greitt reikningana, þar sem þeirhefðu rúmast innan þeirra hugmynda sem hann hafði um verkið.

Engin gögn liggja fyrir um efni þess munnlega samnings sem aðilar gerðu, svo sem um tímagjald, og stendur þar orð gegn orði. Af framangreindu röktu þykir ósönnuð sú málsástæða stefnda að samið hafi verið um að tímagjaldið skyldi vera óbreytt, 7.000 eða 7.200 krónur, auk virðisaukaskatts meðan á verkinu stóð. Þá hefur stefndi greitt alla reikninga málsins samkvæmt tímagjaldi útgefinna reikninga, þar á meðal hluta af umþrættum reikningi eftir að ágreiningur kom upp. Ó sannað er að stefndi hafi látið stefnanda verðáætlun í té fyrir verkið.

Ágreiningur málsins stendur að mati dómsins einkum um það hvort stefndi hafi verið krafinn um greiðslu fyrir vinnu meðan á hádegismat tveggja starfsmanna stefnanda stóð, sem ágreiningslaust telst að stefnda beri ekki að greiða fyrir, teljist það sannað.

Stefndi byggir á því að hann hafi oftast verið á verkstað og haldið óformlega skrá um viðveru starfsmanna stefnanda, eða samkvæmt minni eins og fram kom í skýrslu hans fyrir dómi. Með hliðsjón af því hvenær starfsmennirnir hafi mætt á morgnana og hvenær þeir hafi hætt á daginn, og samkvæmt tímaskýrslum, sé ljóst að verið sé að krefja hann um greiðslur fyrir þann tíma sem starfsmennirnir voru í hádegismat, alls í 19 skipti.

Af hálfu stefnanda er á því byggt að starfsmennirnir hafi skráð hjá sér þá tíma sem þeir hafi unnið í þágu stefnda, og að reikningar hafi verið gefnir út í samræmi við þá tímaskráningu. Í skýrslum beggja starfsmanna fyrir dómi kom fram að þeir hafi haldið tímaskráningu um þann tíma sem þeir hafi unnið í þágu stefnda. Þeir tímar hefðu ekki allir verið unnir á verkstað, enda hafi þeir þurft að finna til verkfæri og efni áður en haldið var á verkstað auk þess aðkoma sér til og frá verkstað. Þá hefðu þeir oft nýtt ferð sína í hádeginu til að sinna jafnframt erindum í þágu stefnda, svo sem til kaupa á efni, ogeftir að heim var komið haldið skrá um efnisnotkun í þágu stefnda þann dag.

Ekki liggur ekki fyrir hvenær starfsmennirnir mættu eða yfirgáfu verkstað þá 19 daga sem um er deilt, og að mati dómsins er ekki fullljóst hvaða dagar það eru. Eins og fram var komið þá fékk stefndi senda þrjá reikninga 22. júní 2020. Í athugasemdum stefnda til stefnanda 23. júní 2020 kemur fram: „Það eru 19 x tímar á þessum reikningum vegna hádegismatar eða 180 þ m/vsk.“ Í framlagðri samantekt stefnda er merkt við 16 daga þar sem vísað er til þess að hádegið hafi verið greitt, oger þar um fleiri reikninga að ræða en þá þrjá sem virðast hafa gefið tilefni til nefndra athugasemda. Af greinargerð stefndamáeinnigætla að um sé að ræða 19 klst. af umþrættum reikningi málsins.

Með vísan til alls framangreinds telst ósannað annað en að þeir tímar sem starfsmenn stefnanda skráðu á vinnuskýrslur hafi verið í þágu stefnda, og er því ósannað að stefnandi hafi með umþrættum reikningi málsins verið að innheimta tímagjald fyrir þann tíma sem starfsmenn hans nýttu í hádegishlé.

Stefndi byggir á því að starfsmenn stefnanda hafi hvorugur verið með sveinspróf, sem virðist óumdeilt, en innheimt hafi verið tímagjald fullnuma rafvirkja. Eðlilegt tímagjald fyrir útselda vinnu iðnnema sé 5.000 krónur að mati stefnda, og miðað við vinnuframlag upp á 278 klst. hafi stefnandi ofrukkað stefnda um 667.000 krónur, sem beri að skuldajafna við kröfu stefnanda, auk dráttarvaxta af þeirri kröfu.

Í 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup kemur fram aðhafi ekki verið samið um verð fyrir keypta þjónustu skuli neytandi greiða það verð sem telja má sanngjarnt með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún er.

Ekki lá fyrir tilboð í verkið og ekki var gerð nein verðáætlun. Það eina sem virðist hafa verið rætt var framangreint tímagjald, og að því leyti var samið um verð, og bar stefndi sjálfur fyrir dómi að samningurinn hefði ekki verið ítarlegri en það. Ó sannað er því hvort einhver umræða hafi farið fram um það að fyrirsvarsmaður stefnanda skyldi einn vinna verkið eða hvort aðrir, sem eftir atvikum hefðu ekki full réttindi rafvirkja, skyldu koma að því. Starfsmenn stefnanda báru fyrir dómi að vera með menntun og reynslu í raflögnum, og stefndi bar fyrir dómi að hann hefði engar athugasemdir um gæði verksins og þar með vinnu þeirra. Ósannað er að meiri tími hafi farið í verkið vegna reynsluleysis þeirra starfsmanna. Þá er ó rökstutt það tímagjald sem stefndi telur sjálfur eðlilegt að greiða, og engin matsgerð liggur fyrir til stuðnings kröfunni. Með vísan til framangreinds hefur stefndi ekki sýnt fram á að það tímagjald sem innheimt var vegna tveggja starfsmanna stefnanda hafi verið ósanngjarnt.

Með vísan til alls framangreinds hefur verið fallist á kröfu stefnanda um að stefnda beri að greiða stefnanda 344.572 krónur, sem ógreiddar eru af umþrættum reikningi málsins. Ósannað er að stefndi eigi kröfu í málinu til skuldajöfnunar. Stefnda var sendur umþrættur sundurliðaður reikningur í tölvupósti 22. júní 2020, og var hann móttekin af stefnda, með gjalddaga 7. júlí 2020 en eindaga 17. júlí 2020. Krafan var ekki greidd á eindaga, og ber stefnda því að greiða dráttarvexti af stefnukröfu málsins frá gjalddaga kröfunnar 7. júlí 2020.

Með vísan til niðurstöðu málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem hæfilega er ákveðinn 496.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Í-kk-nf Ö-kk-nf L-kk-nf, greiði stefnanda, el- X ehf., 344.572 krónur ásamt dráttarvöxtum, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 344.572 krónum frá 7. júlí 2020 til greiðsludags.

S tefndigreiði stefnanda 496.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf