E-9352/2004

Mál þetta var þingfest fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 2. nóvember 2004. Því lauk 1. september 2005 með áritun stefnu um aðfararhæfi dómkröfu á hendur N-kvk-þgf T-kvk-þgf B-kvk-þgf og B-kk-þgf Þ-kk-þgf. Hæstiréttur féllst þann 9. september 2008 á kröfu stefndu, N-kvk-ef T-kvk-ef B-kvk-ef, um endurupptöku málsins í héraði. Málið var dómtekið 3. apríl sl.

Stefnandi er Viðskiptanetið hf., Tangarhöfða 6, Reykjavík, en stefnda er N-kvk-nf T-kvk-nf B-kvk-þgf, Vesturgötu 33, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda, N-kvk-nf T-kvk-nf B-kvk-þgf, verði dæmd til greiðslu skuldar að fjárhæð kr. 5.600.000 ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 8. desember 2003 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins.

Stefnda krefst þess að vera sýknuð af kröfum stefnanda. Þá krefst stefnda málskostnaðar samkvæmt málskostnaðaryfirliti.

Málsatvik

Stefnandi höfðaði mál þetta sem var þingfest 2. nóvember 2004 til innheimtu á skuld samkvæmt víxli. Ekki var sótt þing af hálfu stefndu og lauk málinu með áritun stefnu um aðfararhæfi dómkröfu 1. september 2005, eins og fyrr greinir. Stefnda, N-kvk-nf T-kvk-nf B-kvk-nf, segir sér fyrst hafa verið kunnugt um málshöfðunina þegar hún hafi verið boðuð í fjárnám hjá sýslumanninum í Reykjavík með bréfi dags. 30. maí 2008. Við gerðina hjá sýslumanni, sem fram fór 9. júní 2008, lét stefnda bóka að sér hefði aldrei verið birt stefna málsins. Í framhaldinu óskaði stefnda eftir endurupptöku málsins með bréfi til Hæstaréttar dags. 27. júní 2008 sem Hæstiréttur féllst á 9. september 2008. Málið var endurupptekið 26. september 2008.

Stefnda krefst sýknu í máli þessu á grunvelli þess að krafa stefnanda sé fyrnd samkvæmt 1. mgr. 70. gr. laga nr. 93/1933, enda hafi fyrningu ekki verið slitið, sbr. 1. mgr. 71. gr. sömu laga.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir á því að skuldin sé samkvæmt víxli að fjárhæð kr. 5.600.000 útgefnum í Reykjavík 30. nóvember 2003 af E-kvk-þgf H-kvk-þgf og samþykktum til greiðslu af stefndu N-kvk-þgf T-kvk-þgf 8. desember 2003. Víxillinn sé ábektur af B-kk-þgf T-kk-þgf. Greiðslustaður hafi verið hjá Viðskiptanetinu hf., Þverholti 21, Reykjavík. Víxilhafi sé stefnandi og víxillinn sé án afsagnar. Víxillinn hafi ekki fengist greiddur þrátt fyrir áskoranir.

Málið sé höfðað á grundvelli víxillaga nr. 93/1933 og rekið samkvæmt þeim og XVII kafla laga nr. 91/1991. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur 1. mgr. 6. gr. í III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Málskostnaðarkrafa sé studd við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Varðandi varnarþing er vísað til 36. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefndu

Stefnda reisir sýknukröfu sína á þeim grundvelli að víxillinn sem stefnandi byggi kröfur sínar á sé fyrndur. Gjalddagi víxilsins hafi verið 8. desember 2003. Stefnda hafi verið samþykkjandi hans. Kröfur á hendur henni samkvæmt víxlinum hafi því fyrnst að þremur árum liðnum frá eindaga hans, eða þann 10. desember 2006, sbr. 1. mgr. 70. gr. víxillaga nr. 93/1933.

Samkvæmt 1. mgr. 71. gr. víxillaga teljist fyrningu víxils slitið þegar stefna sé birt í víxilmáli, krafa gerð í máli um notkun víxilkröfu til skuldajafnaðar án gagnsóknar, beiðni um aðför fyrir víxli berst sýslumanni eða héraðsdómara, víxilkröfunni sé lýst í bú skuldunauts sem tekið hefur verið til opinberra skipta, eða kröfunni lýst er skuldunautur leiti nauðasamninga án gjaldþrotameðferðar á búi sínu. Fyrningu víxils sé og slitið, ef sá sem sóttur er um víxilkröfu, tilkynnir lögsóknina (litis denuntiatio) einhverjum, sem sé fyrir framan hann á víxlinum.

Samkvæmt framansögðu sé ljóst að krafa stefnanda á hendur stefndu sé fyrnd enda hafi fyrningu víxilsins ekki verið slitið gagnvart henni með neinum þeim hætti sem hér hafi verið lýst. Stefndu hafi fyrst verið kunnugt um málshöfðunina þegar henni hafi borist boðun um fjárnám á grundvelli árituðu stefnunnar 30. maí 2008. Við fyrirtökuna hafi hún látið bóka mótmæli þess efnis að sér hefði aldrei verið birt stefna málsins en þrátt fyrir það hafi gerðinni verið lokið án árangurs. Árétta beri að stefna málsins geti ekki talist hafa verið birt stefndu fyrr en við endurupptöku málsins þann 26. september 2008, þ.e. tæpum tveimur árum eftir að víxillinn fyrndist. Varnir byggðar á fyrningu komist að í víxilmáli, sbr. 2. mgr. 118. gr. laga um meðferð einkamála og áðurnefnda 1. mgr. 70. gr. víxillaga.

Stefnda hafi eftir endurupptöku málsins freistað þess að fá stefnanda til að falla frá kröfum sínum í málinu gagnvart henni þar sem augljóst væri að víxillinn væri fyrndur. Stefnandi hafi ekki orðið við þeirri áskorun.

Um málskostnaðarkröfu sína vísar stefnda til 130. gr. laga nr. 91/1991. Sé þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til þess að stefnda hefur ekki frádráttarrétt á móti virðisaukaskatti sem hún þarf að greiða vegna lögmannskostnaðar.

Niðurstaða

Í þinghaldi í málinu 3. apríl sl. var tekið fram af hálfu stefnanda að gerðar væru sömu kröfur og í stefnu á hendur stefndu N-kvk-þgf T-kvk-þgf B-kvk-þgf en engar kröfur væru uppi hafðar á hendur E-kvk-þgf H-kvk-þgf. Áritun á hendur stefnda, B-kk-þgf Þ-kk-þgf, skal standa óhögguð samkvæmt stefnu frá 1. september 2005.

Í. 87. gr. laga um meðferð einkamála er mælt fyrir um efni vottorðs um stefnubirtingu og þar segir orðrétt:

1. Að lokinni stefnubirtingu skal sá sem annast hana gefa út dagsett og undirritað vottorð um birtinguna þar sem eftirfarandi kemur fram:

a. hvar birting fór fram og eftir atvikum hvort hermt var að þar sé skráð lögheimili stefnda, fastur búsetustaður, dvalarstaður eða vinnustaður,

b. fyrir hverjum var birt, en sé um annan en stefnda að ræða skal tiltekið hver tengsl voru sögð standa milli þeirra þannig að ráða megi um lögmæti birtingar,

c. hvenær birting fór nákvæmlega fram,

d. starfsheiti þess sem annast birtingu.

2. Birtingarvottorð skal fært á frumrit stefnu eða blað sem er fest við það. Frumritið skal síðan afhent eða sent stefnanda.

3. Efni birtingarvottorðs telst rétt þar til það gagnstæða sannast.

Fært hefur verið inn á umrætt birtingarvottorð birtingarstund laugard. 23/10. 04. Þá stendur talan 2007 skáhallt fyrir ofan dagsetninguna en óljóst er hvort þar sé verið að vísa til þess að birting hafi farið fram 7 mínútur yfir átta að kvöldi. Birtingarstaður er skráður Vesturgata en ekki er skráð húsnúmer. Ekki er fyllt út á vottorðið fyrir hverjum er birt. Vottorðið er dagsett og undirritað af stefnuvotti en nafn stefnuvotts er ritað með öðru bleki en aðrar upplýsingar á vottorðinu sem gæti bent til að það hafi ekki verið fært inn samtímis öðrum upplýsingum. Þær upplýsingar sem færðar hafa verið inn á birtingarvottorðið eru ónákvæmar og vottorðið uppfyllir ekki þau skilyrði sem koma fram í 87. gr. laga nr. 91/1991.

S-kk-nf S-kk-nf, stefnuvottur, sem annaðist umrædda birtingu gaf skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst ekki muna eftir umræddri birtingu en sagði venju við birtingar að birtingarvottorðið væri fyllt út eftir á, þ.e. þau væru ekki fyllt út fyrir framan viðkomandi. Þegar birt sé fyrir stefnda sjálfum væri yfirleitt skráð á vottorðið birt fyrir honum sjálfum/henni sjálfri.

Þau atriði sem talin eru upp í 87. gr. laga nr. 91/1991 verða að koma fram á birtingarvottorði og ekki er unnt að bæta úr galla á birtingarvottorði með því að afla eftir á staðfestingar þess sem annaðist birtinguna um þau atriði sem hefðu átt að koma fram í vottorðinu en láðist hefði að geta þar um, sbr. dóm Hæstaréttar frá 1966, bls. 568. Galli á birtingarvottorði leiðir því til þess að staðan verður sú sama og ef engin birting hefði átt sér stað og í slíkum tilvikum ber að vísa máli frá dómi, ef ekki er sótt þing af hálfu stefnda.

Samkvæmt 70. gr. víxillaga fyrnast allar kröfur samkvæmt víxlinum á hendur samþykkjanda á þremur árum frá gjalddaga og samkvæmt 71. gr. laganna er fyrningu víxils m.a. slitið er stefna er birt í víxilmáli. Gjalddagi víxilsins í máli þessu var 8. desember 2003.

Vegna þeirra galla sem voru á birtingarvottorði samkvæmt framansögðu verður umrædd stefnubirting ekki talin hafa rofið fyrningu víxilsins, sbr. 1. mgr. 71. gr. laga nr. 93/1933. Krafa stefnanda á hendur stefndu í máli þessu telst því fyrnd og ber samkvæmt því að sýkna stefndu af kröfum hans í málinu.

Eftir þessum úrslitum málsins ber að dæma stefnanda til greiða stefndu málskostnað sem ákveðst 369.765 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, N-kvk-nf T-kvk-nf B-kvk-nf, skal vera sýkn af kröfum stefnanda, Viðskiptanetsins hf., í máli þessu.

Stefnandi greiði stefndu 369.765 krónur í málskostnað.

E-kk-nf Ó-kk-nf