S-2628/2020

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 22. febrúar 2021, höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 28. september 2020 á hendur A, kt. [...], [...], [...], B, kt. [...], [...], [...], og C, kt. [...], einnig til heimilis að [...], [...]:

„fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 24. febrúar 2019, inn[i]á skemmtistaðnum [...], [...], [...], og fyrir utan skemmtistaðinn, í félagi ráðist á X, kt. [...], ákærði B með því að hrinda X inn á skemmtistaðnum en við það féll hann í gólfið og stuttu síðar fyrir utan staðinn, skalla X í andlitið og slá hann með flötum lófa í andlitið, ákærði C með því að kýla X í andlitið og ákærði A með því [að] kýla hann í andlitið en við það féll X í götuna og rotaðist, allt með þeim afleiðinum að X-x-nf, hlaut glóðarauga á vinstri auga, bólgu í andliti, sár á nefi, kúlu á enni, dofa í gómi og höfuðverk.

Telst þessi háttsemi ákærðu varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Þá gerir brotaþoli í málinu, X, þá kröfu á að ákærðu greiði honum insolidum 1.500.000 krónur í skaða- og miskabætur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. mars 2019 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er krafist þóknunar vegna starfs lögmanns sem gerði bótakröfu samkvæmt mati dómsins, eða síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Við fyrirtöku málsins 7. desember 2020 viðurkenndi ákærði A að hafa veitt brotaþola högg umrætt sinn, en ekki að hafa valdið þeim áverkum sem í ákæru greinir. Jafnframt hafnaði hann því að um samverknað hafi verið ræða með honum og öðrum ákærðu. Í sama þinghaldi neitaði B alfarið sök. Þá viðurkenndi ákærði C að hafa slegið brotaþola lausu höggi, en án þess að það hefði nokkrar afleiðingar. Hann hafnaði jafnframt samverknaði með öðrum ákærðu. Allir ákærðu höfnuðu bótakröfu brotaþola.

Við upphaf aðalmeðferðar 12. febrúar 2021 óskaði ákærði B eftir því að breyta fyrri afstöðu sinni til sakargifta og viðurkenndi þá að hafa slegið brotaþola með flötum lófa í andlitið, en kvað það hafa verið í sjálfsvörn. Við sama tækifæri óskaði sækjandi eftir því með vísan til 2. mgr. 153. gr. laga nr. 88/2008 að bókað yrði að ákæruvaldið félli frá þeirri verknaðarlýsingu í ákæru að háttsemi B hafi verið unnin í félagi með öðrum ákærðu.

Allir ákærðu krefjast aðallega sýknu, en til vara vægustu refsingar sem lög framast leyfa. Þá krefjast þeir frávísunar á bótakröfu brotaþola, en til vara verulegrar lækkunar. Loks krefjast þeir málsvarnarlauna úr ríkissjóði, að öllu leyti eða að hluta.

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar á Suðurnesjum voru lögreglumenn staddir á [...] í [...] aðfaranótt sunnudagsins 24. febrúar 2019 er þeir veittu athygli hópslagsmálum fyrir utan skemmtistaðinn [...]. Voru þar nokkrir menn af pólskum uppruna að slást við dyraverði staðarins. Þegar lögreglumennirnir höfðu stíað aðilum í sundur sáu þeir að X, brotaþoli í máli þessu, stóð fyrir utan skemmtistaðinn, mjög bólginn á vinstri vanga og með blóðnasir. Sagði dyravörður lögreglumönnunum að X hefði verið sleginn niður af dökkhærðum, hávöxnum pólskum karlmanni, klæddum dökkum jakka og með trefil. Ekki gat dyravörðurinn gefið frekari lýsingar árásarmanninum, en tók fram að X hefði verið búinn að vera með mikla stæla við hóp Pólverja sem var að skemmta sér á staðnum um kvöldið. Tekið er fram í skýrslunni að skömmu áður hafi lögreglan handtekið aðila sem slegið hefði X fyrir utan staðinn eftir að X hafði ögrað honum töluvert. Þá er þar einnig tekið fram að X hafi neitað að þiggja aðstoð lögreglunnar, en honum hafi þá verið bent á að leita sér læknisaðstoðar vegna áverka sem hann bar. Einnig hafi honum verið bent á að koma á lögreglustöðina ef hann hygðist leggja fram kæru vegna líkamsárásarinnar. Hafi hann svarað því til að hann vildi ekki leggja fram kæru.

Í lögregluskýrslunni er einnig greint frá því að við skoðun lögreglunnar á öryggismyndavélum á vettvangi árásarinnar megi sjá tvo aðila kýla X. Annar þeirra komi að honum frá hlið og kýli hann á hægri vangann, en hlaupi síðan niður [...]. Við höggið falli X í jörðina, en standi fljótlega upp aftur og haldi um nef sér. Stuttu síðar komi annar aðili sem virðist bíða færis til að ráðast á X. Komi sá fyrir hornið og kýli hann þungu höggi á vinstri vangann með þeim afleiðingum að X fellur í jörðina rotaður. Liggur hann þannig í nokkrar sekúndur, en stendur svo upp. Árásarmaðurinn gengur síðan upp [...] í átt að skemmtistaðnum [...], þar sem hann beygir inn [...]og nemur staðar. Þar hittir hann karl og konu og gengur með þeim áfram upp [...].

Brotaþoli lagði fram kæru vegna líkamsárásarinnar 1. mars 2019. Í skýrslu sem þá var tekin af honum kvaðst hann hafa komið á skemmtistaðinn [...] um kl. 03:00 aðfaranótt 24. febrúar 2019 í fylgd með kærasta stelpu sem hann hafi verið að vinna með. Hafi hann lengi verið að drykkju og því nokkuð ölvaður „en samt ekkert ofurölvi eða neitt svoleiðis. Hann hafi bara verið léttur á því“ eins og hann orðaði það. Skömmu eftir komuna á skemmtistaðinn kvaðst hann hafa ætlað að ná í sígarettupakka sem hann geymdi í jakka sínum, sem hann hafði lagt á stól í salnum. Þar hafi þá verið búið að koma fleiri jökkum fyrir og hafi hann því þurft að gramsa í fatahrúgunni til að finna jakkann. Einhver hafi þá veitt honum högg aftan frá á vinstri hlið andlitsins. Höggið hafi verið nokkuð þungt, en ekki taldi hann að það hefði valdið broti á kinnbeininu. Hins vegar taldi hann líklegt að hann hafi fengið glóðarauga við það. Eftir þetta sagði brotaþoli að bæði árásarmanninum og honum sjálfum hefði verið hent út af skemmtistaðnum. Kvaðst hann ráma í að þar hafi byrjað rifrildi, eitthvað hafi verið sagt við hann og hann sagt eitthvað á móti. Brotaþoli var þá að því spurður hvort maðurinn sem réðst á hann inni á skemmtistaðnum hafi einnig slegið hann í rot utan við skemmtistaðinn og neitaði hann því og sagðist telja að það hafi verið vinur mannsins. Ekki kvaðst hann hafa séð það högg, en það hafi lent á kinnbeininu, vinstra megin og á þeim stað sem hann brákaðist. Hafi hann rotast í 2- 3 sekúndur og verið mjög vankaður á eftir. Þó kvaðst hann hafa séð í bakið á árásarmanninum þegar hann hljóp í burtu upp [...]. Hafi hann verið þykkur, axlabreiður eins og í vaxtarrækt, 170- 175 smá hæð og klæddur í peysu. Ekki kvaðst brotaþoli minnast þess að ráðist hafi verið á hann í önnur skipti en þessi, en tók þó fram að verið gæti að komi hafi til smá átaka, en ekkert í líkingu við fyrstu og síðustu árásina. Sérstaklega aðspurður sagðist brotaþoli ekki hafa þekkt neitt til árásarmannanna og hafi aldrei séð þá áður.

Ákærðu voru allir yfirheyrðir af lögreglu 11. apríl 2019.

Í málinu liggja fyrir læknisvottorð Heilsugæslunnar í [...] og Landspítala-háskólasjúkrahúss. Í fyrra vottorðinu er greint frá komu brotaþola á bráðamóttöku heilsugæslunnar 24. febrúar 2019, og segir þar eftirfarandi: „X þurfti að leita sér læknisaðstoðar á bráðamóttöku [...] 24.02.2019 vegna áverka sem hann hlaut af hendi annars manns. Var kýldur nokkrum sinnum í andlitið aðfaranótt 24. feb. en sökum ölvunar leitaði hann ekki á bmt fyrr en kl. 15:00 um daginn. Við skoðun var að sjá glóðarauga í kringum vinstra auga. Með stóra mjúkpartabólgu yfir vinstra maxilla beini andlitsbeina, með sár á nefi hægra megin, ca 12 mmx 5 mm að stærð. Er með kúlu á höfði, rétt fyrir ofan enni hæ megin ásamt smá sári. Hann er með lítið mar á slímhúð innan á kinn vinstra megin. Hann fann fyrir dofa í maxilla hluta gómar vinstra megin. Tennur voru ekki lausar og engar tennur losnað alveg. Fann fyrir höfuðverk og svima en neitaði tvísýni eða breytingu á sjón. Tekin var tölvusneiðmynd af andliti 26.02.2019 sem sýndi „ótilfært brot í fram og afturvegg vinstri maxillar sinus (kinnbeins hola), blæðing í sinusinn og loft í mjúkvefjunum á vinstri kinn og töluverður mjúkpartauki þar framan við master vöðva“. Vegna þessarar niðurstöðu var haft samband við HNE deild landspítala sem mat sem svo að ekki væri þörf á inngripi við þessu broti.“

Framburður fyrir dómi

Ákærði B sagðist muna atvik nokkurn veginn þótt hann hafi verið nokkuð ölvaður. Kvaðst hann hafa komið á [...]til að skemmta sér, ásamt báðum meðákærðu, D, kærustu ákærða A, og E ( [...]), en öll væru þau vinir. Hafi þau sett úlpur sínar við borð sem þau sátu við. Þangað hefði síðan komið maður, brotaþoli, og ætlað að taka úlpurnar frá borðinu. [...] hafi bent manninum á að haga sér ekki þannig, en hafi þá verið tekinn hálstaki af brotaþola. Kvaðst ákærði hafa séð þetta, tekið í blússu brotaþola og ýtt við honum þannig að hann hafi hrasað aftur fyrir sig, en án þess að falla í gólfið. Eftir það hafi brotaþoli komið aftan að honum og ætlað að ráðast á hann. Í sama vetfangi hafi dyraverðir komið að þeim og rekið þá báða út. Þegar út var komið sagði ákærði að brotaþoli hafi sífellt verið að egna hann til átaka með því að segja við hann: „Lemdu mig, ég er að bíða eftir því“, en auk þess hafi hann sagt „Pólska svín, farðu aftur til Póllands.“ Brotaþoli hafi einnig skallað hann í andlitið, en ákærði kvaðst þá hafa slegið brotaþola með opnum lófa í andlitið. Í sömu svifum hafi lögreglan komið og handtekið hann. Sérstaklega spurður um hvort hann hafi einnig skallað brotaþola í andlitið neitaði hann því, en sagðist á hinn bóginn hafa ætlað að ýta við honum með andlitinu.

Ákærði C kvaðst muna atvik nokkuð vel, en tók þó fram að hann hefði verið undir áhrifum áfengis. Spurður um það sem gerðist inni á skemmtistaðnum [...]sagði hann að hann og meðákærðu, ásamt D og E, hafi þar verið með borð og hafi þau sett úlpurnar sínar á stól. Brotaþoli, sem ákærði kvaðst ekki hafa þekkt, hafi komið þar að og farið að gramsa í úlpunum sem legið hafi í hrúgu. Hafi B spurt brotaþola hvað hann væri að gera og ýtt við honum um leið. Ekki sagðist hann viss um hvort brotaþoli hafi þá dottið á gólfið, en þó hafi hann hrakist aftur á bak. Eftir þetta sagði ákærði að dyraverðir hafi komið og vísað B og brotaþola út. Kvaðst ákærði þá einnig hafa farið út og hafi hann séð lögregluna handtaka B. Sérstakalega aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð B slá eða ráðast á brotaþola þótt sá síðarnefndi léti eins og hann væri að mana B til að ráðast á sig. Ekki sagðist hann heldur hafa séð B skalla brotaþola, en hins vegar hafi hann séð B ýta við honum með höfðinu.

Eftir handtöku [...] sagði ákærði að hann og ákærði A hafi staðið úti við skemmtistaðinn og ekki fengið að fara inn til að sækja úlpurnar sínar. Brotaþoli hafi einnig verið þar og hlegið að þeim og viðhaft ljót orð um þá, sem æsti reiðina upp í þeim. Hafi hann einnig beint þeim orðum til þeirra hvort þeir væru ekki næstir til að slá sig. Viðurkenndi ákærði að hafa þá slegið brotaþola og kvaðst hann hafa gert það vegna hegðunar brotaþola og þeirra orða sem hann hafði látið falla. Sagðist hann hafa notað hægri höndina til að slá hann, en sagðist ekki muna hvort höggið hafi lent hægra eða vinstra megin á andlitinu. Hann þvertók fyrir það að hann og ákærði A hafi sammælst um að ráðast á brotaþola og ekki kvaðst hann hafa vitað af því að A hafi síðar slegið brotaþola.

Ákærði A var fyrst spurður um atvik inni á skemmtistaðnum [...] og lýsti hann upphafi þess á sama veg og meðákærðu. Hann taldi að ákærði B hefði sagt brotaþola að láta úlpur þeirra í friði og hefði þá fokið í brotaþola og hann tekið vin þeirra, E, hálstaki. Óljóst sagðist hann muna eftir því að einhver hefði ýtt við brotaþola, en allt hefði þetta gerst mjög hratt og dyraverðir komið fljótt að og vísað B, brotaþola og E út af skemmtistaðnum. Kvaðst ákærði þá einnig hafa farið út og séð þar B, E, C og brotaþola. Hafi lögreglan verið að handtaka B og E. Aðspurður kvaðst hann ekki geta sagt til um það hvort hann hafi þar séð B slá brotaþola, en tók fram að brotaþoli hafi verið að öskra á alla og espa menn upp og hvetja til að slá sig. Hafi brotaþoli haldið þessum látum áfram eftir að B var handtekinn og þá beint þessari hegðun að honum og C. Hafi þeir árangurlaust reynt að leiða þetta hjá sér. Virtist ákærða sem brotaþoli væri reiður út í alla sem þarna voru. Ekki kvaðst ákærði hafa séð C slá brotaþola, en þó hafi hann séð þegar C gekk í burtu. Hins vegar viðurkenndi hann að hafa síðar slegið brotaþola og sagði það hafa verið létt högg. Spurður um ástæðu þess sagði hann það hafa verið vegna hegðunar brotaþola, auk þess sem hann hafi viðhaft ljót og niðrandi ummæli um hann og kærustu hans, auk Pólverja almennt. Kvaðst hann ekki hafa ætlað að rota hann og sagðist ekki vita með vissu hvort brotaþoli hafi fallið í jörðina við höggið eða staðið það af sér. Sjálfur hafi hann gengið í burtu eftir þetta. Hann neitaði því að hann og C hafi sammælst um að lemja brotaþola. Fram kom einnig í máli hans að hann hafi ekkert þekkt til brotaþola og hafi fyrst séð hann inni á skemmtistaðnum.

Brotaþoli sagðist umrætt sinn hafa verið að koma af árshátíð og hafi verið nokkuð ölvaður, en muni þó atvik vel. Inni á skemmtistaðnum kvaðst hann hafa lagt úlpuna sína á stól, en þegar hann hafi ætlað að sækja sér sígarettur þangað hafi verið búið að leggja fleiri úlpur yfir úlpu hans. Kona hafi setið þar hjá og kvaðst hann hafa teygt sig yfir hana og verið að leita að úlpu sinni í fatahrúgunni þegar hann hafi skyndilega verið kýldur af einhverjum nokkuð fast í andlitið. Ekki mundi hann eftir því að honum hafi einnig verið hrint eða hann hafi hrasað eftir höggið. Hins vegar sagði hann að sér hefði brugðið við þetta, en hlegið að því engu að síður. Í kjölfarið hafi dyravörður komið þar að, tekið hann hálstaki og hent honum út af skemmtistaðnum. Hafi hann verið reiður við dyravörðinn þar sem hann fékk ekki að ná í úlpuna sína. Fyrir utan skemmtistaðinn kvaðst hann hafa staðið á gangstéttinni þegar hann hafi skyndilega og án tilefnis fengið rosalegt högg á vinstri kinn. Við það hafi hann rotast og fallið til jarðar þar sem hann hafi legið í um 2 sekúndur, að hann taldi. Hafi hann ekki séð árásarmanninn þar sem hann hafi komið aftan að honum, en sagði hann hafa hlaupið í burtu niður [...]. Kvaðst hann þess fullviss að þetta högg hafi valdið kinnbeinsbrotinu. Sérstaklega aðspurður kvaðst brotaþoli ekki muna eftir öðrum höggum en þessum tveimur, né að hafa verið skallaður í andlitið. Eftir á taldi hann þó að verið gæti að hann hefði verið skallaður inni á skemmtistaðnum. Ekki kvaðst hann heldur minnast þess að hann hafi sjálfur skallað einhvern utan við skemmtistaðinn. Þá sagðist hann heldur ekki muna eftir neinum samskiptum við ákærðu og þvertók fyrir að hafa verið að ögra þeim, hvetja þá til slagsmála eða espa þá upp að öðru leyti, hvorki með orðum eða athöfnum, enda væri hann enginn slagsmálahundur. Ítrekað aðspurður sagðist hann aðeins muna eftir einu höggi utan við skemmtistaðinn, það erþví sem hann rotaðist af.

Vitnið F starfaði sem barþjónn á [...] aðfaranótt 24. febrúar 2019. Kvaðst hann lítið muna nú eftir atvikum og sagðist ekki hafa séð nein átök ákærðu og brotaþola inni á skemmtistaðnum. Hins vegar sagði hann sig ráma í það að utan við skemmtistaðinn hafi einhver Pólverji slegið brotaþola utan undir með opnum lófa. Ekki mundi hann þar eftir neinum samskiptum við brotaþola né ákærðu, né að neinn hafi þar verið skallaður eða kýldur í andlitið.

Vitnið sagðist hafa þurft að aðstoða dyraverði í slagsmálum við þrjá Pólverja og hafi þau átök borist útá götuna. Þegar þeim lauk og lögreglan hafði handtekið Pólverjana sagðist vitnið hafa gengið til baka að skemmtistaðnum og þá séð mann liggja á gangstéttinni við skemmtistaðinn. Hafi sá verið bólginn í andliti, en ekki kvaðst vitnið hafa séð hvort ráðist hafi verið á þann mann eða hann fallið af öðrum ástæðum. Hins vegar sagðist hann þá hafa séð einhvern hlaupa í burtu niður [...]. Þegar bornar voru undir vitnið ljósmyndir af ákærðu sem teknar voru úr eftirlitsmyndavél [...] benti vitnið á ákærða C, og taldi vitnið að hann væri sá sem hlaupið hefði niður götuna.

Vitnið G, einn eigenda [...], kvaðst hafa starfað sem dyravörður á skemmtistaðnum á umræddum tíma. Hún sagðist ekki hafa séð það sem gerðist inni á staðnum, en orðið vitni að því sem gerðist utandyra þegar ákærðu og brotaþola hafði verið vísað út. Ekki kvaðst hún þó minnast þess að hafa séð nein átök milli B og brotaþola áður en sá fyrrnefndi var handtekinn af lögreglu. Hins vegar sagðist hún hafa séð þegar brotaþoli var kýldur af manni sem hlaupið hefði eftir það í burtu. Að sjá virtist henni brotaþoli ekki hafa lemstrast við það högg og hafi hann staðið það af sér. Vitnið var þá spurt hvort hún gæti bent á þann sem kýldi brotaþola í það skiptið og hlaupið í burtu og benti hún á mynd af ákærða C.

Vitnið kvaðst hafa aðstoðað aðra dyraverði þegar ráðist var á þá af Pólverjum og hafi þau átök borist út á götu. Eftir það hafi hún séð brotaþola liggjandi á gangstétt við [...] og hafi hann verið vankaður og með áverka sem hún taldi víst að hann hefði hlotið eftir högg. Ekki sagðist hún hafa séð þann sem veitti honum áverkana. Spurð um samskipti við brotaþola sagði vitnið að hann hefði verið einstaklega dónalegur við hana og aðra dyraverði, sem og lögregluna og ákærðu. Hafi hann kallað þau ýmsum ljótum og niðrandi nöfnum, auk þess sem hann hafi látið rasísk ummæli falla um ákærðu. Virtist henni sem brotaþoli væri að egna þá til slagsmála.

Vitnið H, dyravörður á [...], kvaðst mjög lítið muna eftir atvikum nú. Hann sagðist þó muna eftir að hafa gefið skýrslu hjá lögreglu 19. júní 2019 og staðfesti framburð sinn sem þar er rakinn.

Vitnið I, dyravörður á [...], kom einnig fyrir dóminn og gaf skýrslu. Sagðist hann ekki hafa haft afskipti af málsaðilum inni á staðnum, en mundi þó að einhverjum aðilum hefði verið vísað þaðan út vegna leiðinda. Þar hafi byrjað eitthvert rifrildi og öskur milli manna og hafi hann, ásamt öðrum dyravörðum, reynt að róa mannskapinn. Hafi þeir líka verið að togast á áður en þeir voru skildir að. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð höggin sem brotaþola voru veitt, en vissi hins vegar til þess að hann hafi verið laminn í andlitið og að árásarmaðurinn hafi hlaupið í burtu. Brotaþoli hafi staðið það högg af sér, en dottið upp að vegg hússins og vankast um stund. Að því er varðar síðara höggið sagðist vitnið telja að þá hafi hann og aðrir dyraverðir verið í slagsmálum við þrjá Pólverja sem réðust á þá og hafi slagsmálin borist út á götuna. Því hafi hann ekki séð þá árás. Hins vegar sagðist hann hafa séð að brotaþoli var blóðugur og bólginn í andlitinu eftir þá árás.

Vitnið var einnig spurt um samskipti brotaþola og ákærðu fyrir utan skemmtistaðinn. Sagði hann að brotaþoli hafi verið agressívur og mjög dónalegur, öskrað á alla og otað fingri og ýtt við ákærðu. Hafi ákærðu gert það sama gagnvart brotaþola.

Ekki er ástæða til að rekja framburð annarra vitna sem komu fyrir dóminn, en látið nægja að skírskota til þeirra síðar ef tilefni þykir til. Báðir læknarnir sem rituðu vottorð vegna áverka brotaþola gáfu jafnframt skýrslu fyrir dóminum og staðfestu efni vottorðanna. Töldu þeir áverkana geta samrýmst því að brotaþoli hafi verið kýldur í andlitið þungu höggi. Lögreglumaðurinn sem rannsakaði málið og ritaði um það skýrslu kom einnig fyrir dóminn og staðfesti fyrirliggjandi skýrslu sína.

Niðurstaða

Allir ákærðu hafa viðurkennt að hafa slegið brotaþola umrætt sinn. Ákærði B-kk-nf það hafa verið með flötum lófa í andlitið og í sjálfsvörn, ákærði C sagðist hafa slegið brotaþola lausu höggi án þess að það hefði nokkrar afleiðingar, en ákærði A sagðist hafa veitt honum högg, en hafnaði því að hafa valdið þeim áverkum sem í ákæru greinir. Þá neituðu þeir allir að um samverknað þeirra hafi verið að ræða.

Meðal gagna málsins eru upptökur úr eftirlitsmyndavélum á [...], bæði innan- og utandyra, svo og frá [...], en þær myndavélar eru staðsettar gegnt skemmtistaðnum. Dómari hefur ítarlega skoðað þessar upptökur, en hluti þeirra var einnig spilaður við aðalmeðferð málsins. Í upphafi má sjá gesti skemmtistaðarins dansa og ræða saman þegar brotaþoli gengur að manni sem þar situr, að öllum líkindum E, félaga ákærðu, og virðist leita að einhverju viðhlið hans. E bregst illa við og togast þeir á um stund, uns ákærði B-kk-nf þar að og rífur í skyrtu brotaþola og hrindir honum á dansgólfið. Brotaþoli stendur snöggt upp og gerir ákærði B sig líklegan til að slá brotaþola, en ekki sést hvort brotaþoli hafi orðið fyrir höggi. Skyndilega birtast dyraverðir og taka þeir bæði brotaþola og ákærða B höndum og leiða þá út af staðnum í tökum. Ákærðu C og A fylgja þeim eftir og var klukkan þá 03:06. Standa þeir allir á gangstéttinni fyrir utan staðinn og skiptast á kærðu og brotaþoli á einhverjum orðum, en einnig ræða þeir við dyraverði. Sjá má lögreglubíl sem staðnæmst hefur gegnt skemmtistaðnum. Kl. 03:08 ræða ákærðu B og C-x-þf brotaþola og virðist einhver hiti í samtali þess fyrrnefnda við brotaþola. Skyndilega stangar B brotaþola í ennið og svarar brotaþoli því með því að stanga B á móti. Slær ákærði B þá brotaþola umsvifalaust með flötum lófa á vinstri vangann. Að því búnu gengur ákærði í burtu, en sjá má að lögreglumaður veitir honum eftirför og handtekur hann. Brotaþoli verður eftir á gangstéttinni og hlær að þessu og ræðir við dyravörð og aðra gesti staðarins, auk ákærða C. Einnig gengur hann að lögreglubílnum og ræðir við lögreglumann um stund. Er ekki að sjá að brotaþoli hafi hlotið neina áverka við þetta högg. Kl. 03:24 má sjá lögreglubílinn yfirgefa staðinn og notar ákærði C þá tækifærið, hleypur að brotaþola, kýlir hann bylmingshöggi með hægri hendi hægra megin í andlitið og hleypur að því búnu niður [...]. Brotaþoli riðar og snýr sér undan, en stendur þó höggið af sér og færir sig að anddyri skemmtistaðarins. Ber hann sig nokkuð vel og virðist ekki þungt haldinn. Um einni mínútu síðar má sjá átök dyravarða og þriggja manna úti á götunni framan við skemmtistaðinn. Sjá má einnig ákærða A, sem stendur álengdar og fylgist með þeim átökum, ganga að brotaþola sem hafði þá fært sig frá anddyrinu og fylgdist einnig með átökunum. Virðist ákærði A ávarpa brotaþola, sem þá snýr sér að honum, en fær þá mjög þungt hnefahögg vinstra megin í andlitið. Við höggið rotast brotaþoli og fellur á gangstéttina og liggur þar í fáeinar sekúndur. Eftir höggið gengur ákærði A í burtu upp [...]. Þegar átökin í götunni voru yfirstaðin taka dyraverðir eftir brotaþola sem þá var að standa á fætur, blóðugur og bólginn í andliti, og hlúðu að honum og færðu honum handklæði með ís til að leggja við andlitið. Samkvæmt skýrslu rannsakara og vættis hans fyrir dómi taldi hann að brotaþoli hafi kinnbeinsbrotnað við þessa árás. Að undanskildu því atviki er brotaþoli stangaði ákærða B í ennið verður ekki séð af upptökunum að brotaþoli hafi nokkurn tíma beitt ákærðu líkamlegu ofbeldi eða gert sig líklegan til þess.

Fyrir dómi sagðist brotaþoli aðeins muna eftir að hafa fengið tvö högg á andlitið þessa nótt, hið fyrra inni á skemmtistaðnum, en hið síðara fyrir utan hann. Lýsti hann síðari atvikinu sem rosalegu höggi og hafi hann rotast við það og fallið til jarðar þar sem hann hafi legið í um tvær sekúndur. Kvaðst hann þess fullviss að síðara höggið hafi valdið kinnbeinsbroti hans. Var lýsing hans á atvikum í samræmi við framburð hans í kæruskýrslu lögreglu. Hann viðurkenndi að hafa verið nokkuð ölvaður umrætt sinn, en kvaðst ekki muna eftir neinum samskiptum við ákærðu og þvertók fyrir að hafa ögrað þeim eða hvatt þá til slagsmála, hvorki með orðum eða athöfnum, og tók fram að hann væri enginn slagsmálahundur. Hann sagðist heldur ekki muna eftir því að hafa skallað nokkurn mann í ennið utan við skemmtistaðinn, né að hann hafi sjálfur verið skallaður þarí ennið.

Hér að framan hefur verið greint frá því sem fyrirliggjandi upptökur úr eftirlitsmyndavélum sýna, bæði inni á skemmtistaðnum og utan við hann. Af upptökum inni á staðnum má greinilega sjá þegar ákærði B þrífur aftanvert í skyrtu brotaþola og hrindir honum á dansgólfið þannig að hann fellur við. Ekki verður hins vegar séð að brotaþoli hafi þá né áður ætlað að ráðast á ákærða, eins og ákærði bar fyrir dómi. Fyrir vikið verður þeirri skýringu ákærða á árásinni því alfarið hafnað.

Ákærði B er einnig sakaður um að hafa skallað brotaþola í andlitið og slá hann með flötum lófa fyrir utan skemmtistaðinn. Ákærði hefur viðurkennt að hafa slegið brotaþola umrætt sinn, en sagði það hafa verið í sjálfsvörn. Á hinn bóginn neitaði hann því að hafa skallað brotaþola í andlitið. Með vísan til fyrirliggjandi myndbandsupptöku og þess sem rakið er hér að framan um aðdraganda þeirrar árásar og árásina sjálfa, telur dómurinn með engu móti unnt að fallast á að um sjálfsvörn hafi verið að ræða í skilningi 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þvert á móti telur dómurinn sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru.

Ákærði C játaði einnig að hafa slegið brotaþola utan við skemmtistaðinn, en sagði að höggið hafi verið laust og ánþess að það hefði afleiðingar fyrir brotaþola. Að lokinni skoðun á upptöku af þessari árás getur dómurinn ekki fallist á að högg ákærða C hafi verið laust. Þvert á móti verður ekki annað séð en að höggið hafi verið þungt, ákærði hljóp að brotaþola í sveig fram hjá nokkrum gestum sem stóðu utan við skemmtistaðinn og kýldi hann bylmingshöggi á hægri vangann. Brotaþoli var þessu með öllu óviðbúinn, stóð þó höggið af sér, en ákærði tók til fótanna og hljóp niður [...].

Fyrir dómi viðurkenndi ákærði A einnig að hafa slegið brotaþola utan við skemmtistaðinn og sagði það hafa verið létt högg. Eins og áður er lýst gekk ákærði A að brotaþola, sem þá stóð skammt frá anddyri staðarins og fylgdist með átökum dyravarða og nokkurra manna á götunni, og veitti honum þungt hnefahögg vinstra megin í andlitið. Ekki verður séð að nokkurt tilefni hafi verið fyrir högginu og var brotaþoli alls óviðbúinn og rotaðist við það. Féll hann á gangstéttina og lá þar í fáeinar sekúndur, en ákærði gekk í burtu upp [...]. Í þessu ljósi ersú lýsing ákærða að um létt högg hafi verið ræða í engu samræmi við myndbandsupptöku af atvikinu og staðreyndir málsins. Að mati rannsakara og brotaþola sjálfs kinnbeinsbrotnaði brotaþoli við þetta högg. Lýsingar dyravarða á ástandi brotaþola og augljósum áverkum hans eftir höggið styðja það mat.

Allir ákærðu báru fyrir dómi að brotaþoli hafi ögrað þeim fyrir utan skemmtistaðinn. Hafi hann bæði manað þá til að slá sig og viðhaft um þá og þjóðerni þeirra ýmis ljót og niðrandi ummæli. Þrátt fyrir að hafa reynt að leiða þetta hjá sér hafi hegðun brotaþola og orðfæri espað reiðina upp í þeim uns þeir hafi slegið brotaþola. Hins vegar neituðu þeir staðfastlega að hafa sammælst um að slá brotaþola. Að minnsta kosti tveir dyraverðir á [...], sem jafnframt gáfu skýrslu fyrir dóminum, tóku undir orð ákærðu og sögðu að brotaþoli hafi verið einstaklega dónalegur, jafnt við dyraverðina, ákærðu og lögreglumenn. Hafi hann öskrað á alla, otað fingri að ákærðu, ýtt við þeim og látið niðrandi nöfn og rasísk ummæli um þá falla. Bætti annar dyravarðanna við að sér hafi virst sem brotaþoli hafi verið að egna ákærðu til slagsmála.

Þrátt fyrir ofanritað verður hvergi séð á upptökum að ákærðu hafi staðið ógn af brotaþola. Og þótt gengið sé út frá því að brotaþoli hafi verið dónalegur, með leiðindi og látið ljót og niðrandi ummæli falla um ákærðu, verður harkaleg og ofsafengin atlaga þeirra hvers um sig ekki réttlætt með því, þótt heimilt sé að líta til þess við ákvörðun refsingar, sbr. 3. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum nr. 19/1940.

Samkvæmt öllu framanrituðu telur dómurinn hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærðu hafi hver um sig gerst sekir um þá háttsemi sem í ákæru greinir. Með því hafa þeir unnið sér til refsingar. Ákæruvaldið byggði í upphafi á því að ákærðu hefðu í félagi ráðist á brotaþola og veitt honum þá áverka sem þar er lýst. Við upphaf aðalmeðferðar féll sækjandi þó frá þeirri verknaðarlýsingu að því er ákærða B varðar, en hélt sig á hinn bóginn við þá lýsingu gagnvart ákærðu C og A. Báðir síðastnefndu hafa staðfastlega neitað að hafa sammælst um að slá brotaþola.

Eftir ítarlega skoðun á oftnefndum myndbandsupptökum þykir dóminum ekki unnt að slá því föstu að ákærðu C og A hafi sammælst um að ráðast á brotaþola fyrir utan skemmtistaðinn. Þótt sjá megi ákærðu ræða þar saman, ýmist eina eða ásamt öðrum Pólverjum sem þar voru staddir, verður sú ályktun ekki dregin, gegn eindreginni neitun ákærðu, að þeir hafi þá lagt á ráðin um árásir á brotaþola. Þá voru árásir þeirra hvorki framkvæmdar samtímis né af þeim í sameiningu, en eins og áður er lýst stóð brotaþoli af sér högg ákærða C, en um mínúta leið þar til ákærði A veitti honum rothöggið. Að þessu virtu hefur ákæruvaldið ekki fært fullnægjandi sönnur á að ákærðu C og A hafi í félagi ráðist á brotaþola með þeim hætti sem í ákæru greinir og verða þeir því sýknaðir af þeirri verknaðarlýsingu, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Að sama skapi hefur ákæruvaldinu heldur ekki auðnast, hvorki með myndbandsupptökum, vætti þeirra sem gáfu skýrslu fyrir dóminum né öðrum fyrirliggjandi gögnum, að færa óyggjandi sönnur á að árásir ákærða B eða högg ákærða C hafi valdið brotaþola slíku tjóni á líkama eða heilbrigði hans að varði við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt því og með vísan til 4. málsliðar 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verða brot þeirra heimfærð til 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Á hinn bóginn telur dómurinn sannað að ákærði A hafi einn valdið brotaþola þeim áverkum sem í ákæru greinir og vísar í því efni jöfnum höndum til myndbandsupptökunnar, skýrslu rannsakara, vættis hans og brotaþola fyrir dómi, sem og vættis dyravarða, auk fyrirliggjandi læknaskýrslna. Varðar háttsemi hans við 1. mgr. 218. gr. sömu laga.

Við ákvörðun refsingar allra ákærðu verður tekið tillit til þess að allir játuðu þeir að hafa slegið brotaþola í andlitið, hver með sínum hætti, þótt lýsingar þeirra á hverju höggi hafi ekki verið trúverðugar. Jafnframt verður til þess horft að brotaþoli átti að einhverju leyti sök á því sem gerðist með framkomu sinni og orðum, sbr. framanritað og tilvísun til 3. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum nr. 19/1940. Á hinn bóginn ber að líta til þess að atlögur ákærðu beindust að höfði brotaþola, en slíku fylgir ávallt hætta á alvarlegum áverkum.

Ákærði B er fæddur í janúar [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði gekkst hann undir sátt og greiðslu sektar 13. september 2019 vegna aksturs undir áhrifum ávana- og fíkniefna og var þá sviptur ökurétti í 12 mánuði. Þau viðurlög hafa ekki áhrif við ákvörðun refsingar hans nú og ákveðst hæfileg refsing hans fangelsi í 30 daga. Rétt þykir þó í ljósi atvika að skilorðsbinda refsinguna svo sem nánar greinir í dómsorði.

Ákærði C er fæddur í maí [...] og hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður sætt refsingum. Að teknu tilliti til ofanritaðs, en einnig að því gættu að högg það sem hann veitti brotaþola var augljóslega þungt og án tilefnis, þykir refsing hans hæfileg 45 daga fangelsi, sem einnig verður bundin skilorði.

Ákærði A er fæddur í nóvember [...] og hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður sætt refsingum. Með vísan til atvika málsins, svo og þeirrar niðurstöðu dómsins að ákærði hafi einn valdið brotaþola þeim áverkum sem áður greinir þegar hann veitti brotaþola þungt högg í andlitið með þeim afleiðingum að brotaþoli féll rotaður niður, ákveðst hæfileg refsing hans fangelsi í 90 daga. Rétt þykir þó í ljósi alls framanritaðs að skilorðsbinda refsinguna svo sem nánar greinir í dómsorði.

Í ákæru er höfð uppi skaðabótakrafa af hálfu brotaþola á hendur ákærðu sameiginlega, að fjárhæð 1.500.000 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta. Styðst krafan við framlögð læknisvottorð, þar sem læknarnir lýsa áverkum brotaþola og afleiðingum þeirra. Báðir töldu þeir fyrir dómi að áverkarnir gætu samrýmst því að brotaþoli hafi verið kýldur í andlitið þungu höggi. Ákærðu krefjast þess aðallega að kröfu þessari verði vísað frá dómi, en til vara að hún sæti verulegri lækkun. Þar sem dómurinn hefur slegið því föstu að ákærðu hafi brotið gegn brotaþola með þeim hætti sem að framan er lýst verða þeir hver fyrir sig og í samræmi við þátt hvers og eins dæmdir til að greiða brotaþola miskabætur, sbr. 1. mgr. 26. skaðabótalaga nr. 50/1993. Verða þær ákveðnar að álitum þannig að ákærði B verður dæmdur til að greiða brotaþola 150.000 krónur, ákærði C 230.000 krónur, en ákærði A 450.000 krónur, allt auk vaxta eins og í dómsorði greinir. Að auki greiði ákærðu sameiginlega þóknun lögmanns brotaþola, H-kvk-ef A-kvk-ef, 330.000 krónur.

Í samræmi við úrslit málsins og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærðu gert að greiða sameiginlega 51.500 krónur í sakarkostnað lögreglu, en þar er um að ræða kostnað vegna öflunar læknisvottorða fyrir brotaþola. Þá greiði ákærði B málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ú-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 824.600 krónur, ákærði C málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef lögmanns, einnig 824.000 krónur, auk ferðakostnaðar lögmannsins, 10.944 krónur, og ákærði A málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 824.000 krónur. Við ákvörðun málsvarnarlauna verjenda og þóknunar lögmanns brotaþola hefur verið tekið tillit til greiðslu virðisaukaskatts.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði B sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði X 150.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. mars 2019 til 3. desember 2020, en frá þeim degi dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ú-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 824.000 krónur.

Ákærði C sæti fangelsi í 45 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði X 230.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. mars 2019 til 3. desember 2020, en frá þeim degi dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 824.000 krónur, auk ferðakostnaðar lögmannsins, 10.944 krónur.

Ákærði A sæti fangelsi í 90 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði X 450.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. mars 2019 til 3. desember 2020, en frá þeim degi dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 824.000 krónur.

Ákærðu greiði sameiginlega þóknun lögmanns brotaþola, H-kvk-ef A-kvk-ef, 330.000 krónur, auk sakarkostnaðar samkvæmt yfirliti lögreglu, 51.500. krónur.

I-kk-nf E-kk-nf