E-2294/2007

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 18. júní sl., að loknum munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu stefnda, er höfðað með stefnu sem birt var stefnda og réttargæslustefnda 22. mars sl.

Stefnandi er Svellhamar ehf., með lögheimili að Hamri, Þverárhlíð, Borgarfirði.

Stefndi er Hrauntún ehf., Borgartúni 18, Reykjavík.

Réttargæslustefndi er Ö-kk-nf I.S. I-x-x, Breiðuvík 85, Reykjavík.

I

Dómkröfur stefnanda í máli þessu eru svohljóðandi:

1. Að staðfest verði með dómi að skuldbindandi kaupsamningur hafi stofnast með málsaðilum um fasteignina að Hamravík 88 í Reykjavík, dags. 23. febrúar 2007 og að Ö-kk-nf I-kk-nf, stjórnarmaður stefnda verði dæmdur til að fullgera fyrirliggjandi kaupsamning með undirritun gegn greiðslu á kr. 4.000.000,oo.

2. Að hið stefnda félag verði dæmt til þess að standa við allar skuldbindingar skv. samningi, svo sem að veita veðleyfi og gefa út afsal.

3. Að stefndi verði dæmdur, að viðlögðum dagsektum kr. 7.500/- á dag, að efna framangreindar skyldur.

4. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda, að skaðlausu, skv. síðar framlögðum reikningi eða að mati dómsins og að málskostnaður beri virðisaukaskatt.

5. Ekki eru gerðar kröfur á hendur réttargæslustefnda við svo búið.

Stefndi krefst þess aðallega að kröfum stefnanda verði vísað frá dómi og stefnda dæmdur málskostnaður. Er sá þáttur málsins hér til úrlausnar.

II

Í stefnu er frá því greint að stefnandi, Svellhamar ehf., sé í eigu J-kk-ef B. H-kk-ef og Ö-kvk-ef H-kvk-ef og sé tilgangur félagsins m.a. eignarhald fasteigna. Hafi eigendur félagsins sýnt áhuga á kaupum fasteigna af hinu stefnda félagi, Hrauntúni ehf., sem annist byggingastarfsemi, en réttargæslustefndi, Ö-kk-nf I-kk-nf, sé stjórnarmaður þess félags og prókúruhafi. Hafi Ö-kk-nf hvatt eigendur stefnanda til að skoða fasteignina að Hamravík 88 í Reykjavík, en þar var stefndi að reisa einbýlishús. Fullyrt er að kaup fasteignarinnar hafi verið ákveðin á fundi með E-kk-þgf I-x-x 16. febrúar 2007 og hafi kaupverðið átt að vera 50.000.000 króna. Nokkrum dögum síðar hafi Ö-kk-nf hins vegar tjáð J-kk-þgf B. H-kk-þgf að hann hefði tekið við nýju tilboði í eignina, að fjárhæð 55.000.000 króna. Um leið hafi Ö-kk-nf leitað eftir hækkun á kaupverði eignarinnar og hafi samkomulag náðst um hækkun á fundi með aðilum 23. febrúar. Þar hafi Ö-kk-nf I-kk-nf lagt fram kaupsamning, ásamt skilalýsingu, og að því loknu afhent J-kk-þgf og Ö-kvk-þgf lykla hússins.

Samkvæmt skjali, sem liggur frammi í málinu og nefnt er kaupsamningur, dagsett 23. febrúar 2007, er stefndi skráður seljandi fasteignarinnar að Hamravík 88, en stefnandi kaupandi. Er skjalið undirritað af J-kk-þgf B. H-kk-þgf og Ö-kvk-þgf H-kvk-þgf, f.h. stefnanda, en að öðru leyti er það óundirritað og óvottfest. Kaupverð eignarinnar er þar skráð 52.500.000 krónur, sem skyldi greiða þannig:

1. Við kaupsamning í peningum kr. 4.000.000

2. Í peningum þann 20. mars 2007 kr. 42.000.000

3. Í peningum þann 2. apríl 2007 kr. 5.000.000

4. Í peningum þann 2. júní 2007 við afhendingu og afsal kr. 1.500.000

Í skjalinu er ákvæði um að seljandi veiti kaupanda skilyrt veðleyfi fyrir 42.000.000 krónum.

Fram kemur í stefnu að stefnandi hafi ýtt á stefnda um að fullgera kaupin og undirrita kaupsamning, en réttargæslustefndi drepið þeim tilmælum á dreif. Stefnandi kveðst reiðubúinn að inna greiðslur af hendi samkvæmt samningnum og hafi hann þegar greitt 4.000.000 króna inn á sparisjóðsbók sem hann bjóði fram. Þá bjóði hann tafarlaust fram greiðslu á 42.000.000 króna, gegn veðleyfi.

Meðal gagna málsins er lóðarsamningur frá Reykjavíkurborg um lóðina að Hamravík 88, útgefinn 9. mars 2007. Samkvæmt honum er Ö-kk-nf I-kk-nf lóðarhafi lóðarinnar, en hann hefur þó ekki undirritað samninginn. Í greinargerð stefnda er þess getið að Ö-kk-nf I-kk-nf hafi í hyggju að selja stefnda leigurétt sinn að lóðinni.

III

Krafa stefnda um frávísun málsins er í fyrsta lagi á því byggð að dómkröfur séu óljósar og í innbyrðis ósamræmi. Þannig liggi fyrir að stefndi sé ekki lóðarhafi að lóðinni að Hamravík 88 og að réttargæslustefndi hafi enn ekki undirritað lóðarsamning. Stefndi geti því ekki selt fasteignina. Að réttu lagi hefði stefnandi átt að stefna sameiginlega stefnda og réttargæslustefnda. Þar sem það var ekki gert beri að vísa málinu frá dómi á grundvelli 2. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Þá bendir stefndi á að í dómkröfum sé þess sérstaklega getið að ekki séu gerðar kröfur á hendur réttargæslustefnda. Engu að síður geri stefnandi þær kröfur að Ö-kk-nf I-kk-nf, stjórnarmaður stefnda, verði dæmdur til að fullgera fyrirliggjandi kaupsamning með undirritun sinni. Með þessu sé stefnandi að krefjast aðgerða af hálfu réttargæslustefnda og tilgreini hann sem persónu í kröfugerð. Framsetning sem þessi sé í andstöðu við 21. gr. laga nr. 91/1991, enda sé það einkenni réttargæsluaðildar að kröfur verði ekki gerðar á hendur réttargæslustefnda í máli, án beinnar aðildar hans. Að dómi stefnda er krafa, þannig orðuð, ódómtæk og ber að vísa henni frá dómi á grundvelli d. liðar 80. gr. og 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991.

Í annan stað byggir stefndi frávísunarkröfu sína á því að kröfur stefnanda séu óljósar og ekki komi fram á hvaða grundvelli þær séu reistar. Þannig sé krafa gerð um að stefndi verði dæmdur til að standa við skuldbindingar samkvæmt samningi, án þess að tilgreint sé nákvæmlega í hverju þær samningsskuldbindingar eigi að felast, en í dæmaskyni sé nefnt að stefndi eigi að veita veðleyfi og gefa út afsal. Þá sé í stefnu ekki gerð grein fyrir því hvernig stefnendur hyggist standa við sínar skuldbindingar samkvæmt hinum óundirritaða samningi. Hins vegar sé gerð krafa um útgáfu afsals til stefnanda, þrátt fyrir að kaupverð sé ógreitt.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefnda verði hrundið og að dómurinn taki málið til efnislegrar meðferðar. Hann hafnar því að kröfugerð sé óljós og telur engar forsendur til þess að vísa málinu frá dómi.

Niðurstaða

Í 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er að finna meginreglur um að málatilbúnaður skuli vera skýr og glöggur, þannig að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Aðaltilgangur þeirrar reglu er að stefndi geti með góðu móti áttað sig á þeim kröfum sem fram eru settar í stefnu og tekið til varna, ef svo ber undir.

Í kröfugerð stefnanda kemur fram að ekki séu gerðar kröfur á hendur réttargæslustefnda, E-kk-þgf I.S. I-x-x, við svo búið. Engu að síður verður 1. liður kröfugerðar hans ekki skilinn á annan veg en að þar sé stefnandi að gera sjálfstæða kröfu á hendur réttargæslustefnda. Felst sú krafa beinlínis í orðunum: „...að Ö-kk-nf I-kk-nf, stjórnarmaður stefnda verði dæmdur til að fullgera fyrirliggjandi kaupsamning með undirritun gegn greiðslu á kr. 4.000.000,oo.“

Féllist dómurinn á kröfu stefnanda, svo orðaða, væri um leið mælt fyrir um skyldu til athafna af hálfu réttargæslustefnda, án þess að málið hafi verið höfðað gegn honum sem fullgildum aðila. Brýtur slík kröfugerð í bága við 2. mgr. 21. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samkvæmt 2. lið sömu kröfugerðar er þess krafist „að hið stefnda félag verði dæmt til þess að standa við allar skuldbindingar samkvæmt samningi, svo sem veita veðleyfi og gefa út afsal.“

Með þessari kröfu virðist stefnandi ganga út frá því að stefndi muni ekki efna skuldbindingar sínar, jafnvel þótt dómurinn kæmist að þeirri niðurstöðu að skuldbindandi kaupsamningur hefði stofnast með aðilum. Krafa hans lýtur að öllum samningsskuldbindingum stefnda, án nákvæmrar tilgreiningar á þeim, en í dæmaskyni er nefnt veðleyfi og útgáfa afsals. Hins vegar er þar hvergi getið um gagngjald stefnanda fyrir þær skuldbindingar sem krafist er að stefndi standi við. Er krafan þannig í andstöðu við ákvæði d. liðar 1. mgr. 80. gr. og 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hinu sama gegnir um 3. lið kröfugerðarinnar þar sem þess er krafist að stefndi verði, að viðlögðum dagsektum, dæmdur til að efna framangreindar skyldur. Stefnandi tilgreinir þar ekki nákvæmlega hvaða skyldur stefndi skuli efna, um leið og óljóst er hvort sú krafa beinist að stefnda sjálfum um að standa við allar samningsskyldur eða að réttargæslustefnda um að fullgera kaupsamninginn.

Eins og stefna þessi er úr garði gerð verður ekki hjá því komist að fallast á kröfu stefnda um að vísa málinu frá dómi.

Eftir úrslitum málsins verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 80.000 krónur.

Úrskurðinn kvað upp I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Svellhamar ehf., greiði stefnda, Hrauntúni ehf., 80.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf