S-109/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 14. nóvember 2011, er höfðað með fjórum ákærum lögreglustjórans á Akureyri, útgefnum 30. maí, 7. september, 6. september og 9. september 2011, á hendur B-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 000000-0000, nú til heimilis að Bakkatúni 1, Hvammstanga.

Sakarefni máls þessa er sem hér segir:

Ákæra, útgefin 30. maí 2011 (sbr. mál nr. S-109/2011).

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa í sunnudagskvöldið 27. mars 2011, verið með í vörslum sínum að dvalarstað sínu að Tjarnarlundi 9 G á Akureyri, 0,05 grömm af amfetamíni og 8,20 grömm af maríhúana, en um tveimur vikum áður hafði hann keypt um 50 grömm af maríhúana, sem hann hafði notað til eigin neyslu, uns lögreglan haldlagði afganginn.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82, 1998 og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta upptöku á efnum þeim, sem lögreglan lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 19.910, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001.“

Ákæra, útgefin 7. september 2011 (sbr. mál nr. S-171/2011).

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 25. júní 2011, ekið bifreiðinni NR-982, undir áhrifum fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 130 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 7,1 ng/ml.), suður Vestursíðu á Akureyri, uns lögreglan stöðvaði akstur hans á gatnamótum Vestursíðu og Bugðusíðu.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. A, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 66, 2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

Ákæra, útgefin 6. september 2011 (sbr. mál nr. S-172/2011).

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 30. júní 2011, verið með í vörslum sínum 11,52 grömm af maríhúana, í bifreið sem lögreglan stöðvaði á Tryggvabraut á Akureyri.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82, 1998 og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta upptöku á efnum þeim, sem lögreglan lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 20.520, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001.“

Ákæra, útgefin 9. september 2011 (sbr. mál nr. S-163/2011),

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 9. júlí 2011, ekið bifreiðinni VI-871, undir áhrifum áfengis (alkóhólmagn í blóði mældist 1,98 0/00) og fíkniefna (í blóði mældist tetrahýdrókannbínól 4,3 ng/ml. og í þvagsýni mældist kókaín), vestur Aðalgötu á Siglufirði á móti einstefnu, þar sem hann lagði bifreiðinni við hús nr. 30 og fyrir að aka á bifreiðinni nefnda leið á nelgdum hjólbörðum að aftan.

Telst þetta varða við 1. mgr. 5. gr., 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr., 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. A, 59. gr. og 60. gr. sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 66, 2006 og 6 tl. 16.02. gr. reglugerð nr. 822, 2004.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

Undir rekstri málsins voru nefnd sakamál ákæruvalds sameinuð í eitt, sbr. heimildarákvæði 1. mgr. 169. gr. laga nr. 88, 2008.

Af hálfu skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., var við meðferð málsins lögð fram greinargerð, sbr. ákvæði 1. mgr. 165. gr. laga nr. 88, 2008. Þar krafðist hann, líkt og við málflutning, frávísunar á því sakarefni, sem lýst er í ákæru útgefinni 30. maí 2011, og varðar 50 grömm af maríhúana. Að því frátöldu krafðist verjandinn að ákærði yrði sýknaður af nefndu sakarefni, en einnig af því að hann hefði haft í vörslum sínum 0,05 grömm af amfetamíni. Til vara krafðist verjandinn vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún yrði skilorðsbundin. Verjandinn krafðist þess ennfremur að sakarkostnaði yrði skipt þannig að hluti hans félli á ríkissjóð. Að lokum krafðist verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna vegna starfa sinna auk útlagðs kostnaðar.

Við aðalmeðferð málsins var af hálfu sækjanda fallið frá því sakaratriði að ákærði hefði haft í vörslum sínum 0,05 grömm af amfetamíni, sbr. ákæruskjal útgefið, 30. maí 2011, (upprunamál nr. S-109/2011), Að öðru leyti áréttaði sækjandi gerðar kröfur og andmælti í málflutningi m.a. kröfu skipaðs verjanda um frávísun málsins að hluta.

I.

A. Ákærur, útgefnar 7. september, 6. september og 9. september 2011, (sbr. mál nr. S-171, S-172 og S-163/2011).

Ákærði, B-kk-nf Þ-kk-nf, hefur við meðferð málsins, þ. á m. fyrir dómi, skýlaust viðurkennt sakargiftir samkvæmt ofangreindum ákærum. Játning ákærða er í samræmi við rannsóknarskjöl málsins og er sök hans því nægilega sönnuð. Brot ákærða eru réttilega færð til lagaákvæða í nefndum ákærum.

B Ákæra, útgefin 30. maí 2011, (sbr. mál nr. S-109/2011).

1. Við meðferð málsins hefur skipaður verjandi ákærða krafist frávísunar á hluta sakarefnis ákæru, að því er varðar 50 grömm af maríhúana. Byggir krafan á því að ákæran sé óglögg. Vísað er til þess að ekki sé ljóst hvort um sé að ræða fullnægjandi lýsingu á sjálfstæðu ákæruatriði eða óþarfa og villandi lýsingu á háttsemi sem ákærða sé gefið að sök vegna þeirra fíkniefna sem fundust á vettvangi. Er á því byggt að framsetningin í ákærunni sé í andstöðu við c og d lið 152. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88, 2008, en einnig fyrirmæli ríkissaksóknara um ákæruskjöl, útlit og form nr. 1/2009. Við málflutning við aðalmeðferð málsins var krafan áréttuð og rökstudd enn frekar. Af hálfu fulltrúa ákæruvalds var röksemdum skipaðs verjanda og kröfu um frávísun alfarið andmælt.

Mál þetta var dómtekið að lokinni aðalmeðferð og málflutningi sakflytjenda. Þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. 159. gr. laga um meðferð sakamála verður samkvæmt dómvenju tekin afstaða til lýstrar frávísunarkröfu verjanda í dómi þessum, en ekki með úrskurði, en sakflytjendur áttu þess kost eins og hér að framan var rakið að tjá sig um kröfuna og gerðu ekki athugasemdir við málsmeðferðina að þessu leyti.

Samkvæmt 152. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála höfðar ákærandi sakamál með útgáfu ákæru og skal í henni greina svo glöggt sem verða má, sbr. c lið, hver sú háttsemi er sem ákært er útaf, hvar og hvenær brotið sé talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla ef því er að skipta. Þá segir m.a. í d lið lagagreinarinnar að í ákæru skulu færðar fram röksemdir sem málsókn sé byggð á ef þörf krefur, svo sem ef mál er flókið eða umfangsmikið.

Það er álit dómsins að tilgreining nefnds sakarefnis mætti vera skýrari í ákæru. Þegar verknaðarlýsing ákærunnar er virt í heild þykir þó mega fallast á með ákæruvaldi að hún sé nægjanlega skýr og þá þannig að hið ætlaða heildarmagn fíkniefna hafi verið hluti af því efni sem lögreglan lagði hald á. Verður því eins og hér stendur á að hafna kröfu skipaðs verjanda um frávísun málsins að hluta. Málið er því tekið til efnisdóms, en eins og áður sagði hefur ákærði krafist sýknu um nefnt sakaratriði, en til vara krefst hann vægustu refsingar.

2. Samkvæmt rannsóknargögnum fór lögregla á þáverandi heimili ákærða á Akureyri að kveldi 27. mars sl. kl. 22:20. Segir að tilefnið hafi annars vegar verið beiðni um að kanna með veru ákærða, þar sem hann hafði ekki svarað ítrekuðum hringingum og hins vegar vegna nýlegra upplýsinga um að hann hefði fíkniefni undir höndum.

Í frumskýrslu er því lýst að lögreglumennirnir H-kk-nf L-kk-nf H-kk-nf og G-kk-nf S-kk-nf hefðu knúið dyra, en er ákærði hefði opnað hefði hann virst nývaknaður. Segir í skýrslunni að ákærða hafi verið gerð grein fyrir erindinu, en einnig að lögreglumenn hefðu fundið megna maríhúana lykt kom frá íbúð hans. Hefði ákærði aðspurður viðurkennt neyslu á maríhúana og í framhaldi af því framvísað um 10 grömmum af slíku efni. Tekið er fram að ákærða hefði verið kynnt að hann væri handtekinn grunaður um fíkniefnamisferli, að hann þyrfti ekki að tjá sig um sakarefnið og jafnframt að hann ætti rétt á aðstoð verjanda. Segir í skýrslunni að eftir þessar aðgerðir hefði ákærði heimilað leit í íbúðinni og hefðu lögreglumennirnir þá fundið lítið magn af hvítu efni.

Í nefndri frumskýrslu segir frá því að við lýstar lögregluaðgerðir hefði H-kk-nf L-kk-nf, lögreglumaður, tekið skýrslu af ákærða, og að hún hefði verið hljóðrituð frá kl. 23:00 til 23:05. Er hljóðdiskur af yfirheyrslunni á meðal gagna málsins. Í skráðri samantekt lögreglumannsins, sem dagsett er 30. mars sl., er frásögn ákærða. Segir þar að ákærði hefði viðurkennt að vera eigandi þeirra fíkniefna sem fundust í íbúð hans og að um væri að ræða um 10 grömm af maríhúana. Jafnframt segir frá því að ákærði hefði játað að hafa keypt um 50 grömm af maríhúana um tveimur vikum fyrr, að hann hefði reykt hluta efnisins, en að lögreglan hefði í lýstum aðgerðum lagt hald á afganginn. Þá kemur fram í samantektinni að ákærði hefði sagt frá því að hann hefði greitt tiltekna fjárhæð vegna fíkniefnakaupanna.

Fram kemur í gögnum að lögreglumenn hefðu ekki verið með sérstakt form við greinda vettvangsyfirheyrslu og því hefði ákærði ritað síðar undir eyðublaðið, en það er dagsett 30. mars sl.

Fyrir dómi játaði ákærði sakarefni ákæru, líkt og sækjandi hafði breytt því við meðferð málsins, þ.e. að hafa haft vörslur á 8,20 grömmum af maríhúana. Staðhæfði ákærði að hann hefði nokkru áður keypt að hámarki 20 grömm af maríhúana og að hann hefði neytt hluta þess sjálfur en lögreglan lagð hald á afganginn í fyrrnefndri lögregluaðgerð. Loks skýrði ákærði frá því að aðfaranótt 27. mars sl. hefði hann haldið hóf í íbúð sinni og staðhæfði að nokkrir kunningjar hans og gestir hefðu verið með eigin fíkniefni.

Við aðalmeðferðina var leikin hljóðupptaka af fyrrnefndri vettvangsskýrslu lögreglu frá 27. mars sl. Ákærði staðfesti efni skýrslunnar að því frátöldu að hann kvaðst hafa sagt að hann hefði keypt 5-10 gr. af maríhúana, en ekki 50 gr. af efninu.

Vitnið H-kk-nf L-kk-nf H-kk-nf, lögreglumaður, staðfesti fyrir dómi efni áður rakinna gagna og jafnframt að ákærði hefði í vettvangsyfirheyrslu sagt að hann hefði keypt 50 gr. af maríhúana. Vitnið sagði að þrátt fyrir að augljóst hefði verið að ákærði var nývaknaður við komu lögreglu hefði hann verið vel áttaður á stund og stað. Þá hefðu engin vímuefnaeinkenni verið sjáanleg á honum.

Vitnið G-kk-nf S-kk-nf, lögreglumaður, staðfesti efni framangreindra rannsóknargagna, en treysti sér ekki til að staðhæfa hvað ákærði sagði við skýrslutöku á vettvangi.

Vitnið Ó-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf bar fyrir dómi að það hefði verið í hófi á heimili ákærða umrædda nótt og bar að þar hefðu einhverjir aðilar meðhöndlað fíkniefni. Þá kvaðst vitnið hafa heyrt ákærða hafa á orð á því að hann hafi keypt um 10 gr. af maríhúana. Vitnið kvaðst ekki hafa séð efnið með eigin augum.

Niðurstaða.

Hér fyrir dómi hefur ákærði skýlaust játað meðferð og vörslur á 8,20 gr. af maríhúana, en jafnframt borið að hann hafi nokkru áður keypt að hámarki 20 gr. af efninu. Þá hefur ákærði staðhæft að hann hafi notað fíkniefnið til eigin neyslu, en lögreglan lagt hald á afganginn við lýstar aðgerðir að kveldi 27. mars sl. Ákærði staðhæfði jafnframt að hann hafi við skýrslugjöf á vettvangi tjáð sig um sakarefnið, en við það tækifæri sagt frá því að hann hafi keypt 5-10 gr. af greindu efni en ekki 50 gr. Fásögn ákærða er í andstöðu við framburð lögreglumannsins H-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef.

Nefnd vettvangsskýrsla ákærða var eins og áður er rakið tekin upp á diktafón, sbr. heimildarákvæði 63. gr., sbr. 3. mgr. 60. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Við aðalmeðferð málsins var leikin hljóðritun af upptökunni að viðstöddum m.a. sakflytjendum og ákærða.

Að áliti dómsins er hljóðstyrkur hljóðritunarinnar ekki mikill, en að auki virðist ákærði aðeins eitt skipti tjá sig um ætlað heildarmagn fíkniefna. Að þessu virtu og í ljósi málfars ákærða og eindreginni neitunar hans fyrir dómi er að áliti dómsins varhugavert að telja sannað, sbr. ákvæði 108. og 109. gr. laga nr. 88, 2008, að hann hafi meðhöndlað það magn fíkniefna sem tiltekið er í ákæru. Verður því að leggja til grundvallar frásögn ákærða að magn fíkniefnanna hafi verið verulega minna eða tæp 20 gr. af maríhúana, að hann hafi notað það til eigin neyslu, en lögregla lagt hald á afgang þess, 8,20 grömm. Verður ákærði því sakfelldur að þessu leyti, en eins og áður hefur verið rakið var af hálfu ákæruvalds fallið frá sakargiftum að því er varðar 0,05 gr. af amfetamíni.

II.

Ákærði, sem er 29 ára, á samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins nokkurn sakaferil að baki. Hann var þannig með dómi þann 14. apríl 2000 m.a. sakfelldur fyrir ölvunarakstur og sviptur ökurétti, en hann var þá 17 ára. Þá var ákærði með viðurlagaákvörðun 7. nóvember 2001 sakfelldur fyrir ölvunarakstur og sviptur ökurétti, en brotið framdi hann 19 ára. Loks var ákærði sakfelldur með dómi 28. nóvember 2007, en brotið framdi hann 9. september 2006. Var í þessum síðasta dómi m.a. við ákvörðun refsingar litið til ítrekunaráhrifa dómsins frá 7. nóvember 2001.

Í máli þessu hefur ákærði endurtekið gerst sekur um ölvunar- og fíkniefnaakstur. Ber að ákvarða refsingu hans m.a. með hliðsjón af lýstum sakaferli, en um ítrekunarbrot er að ræða. Á móti ber að líta til þess að ákærði hefur nær skýlaust játað þau brot sem hér eru til umfjöllunar og upplýsti að auki um háttsemi sína.

Þykir refsing ákærða að ofangreindu virtu og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga hæfilega ákveðin 45 daga fangelsi og 220.000 króna sekt til ríkissjóðs. Í ljósi dómafordæma þykir ekki fært að skilorðsbinda fangelsisrefsinguna. Ákærði skal greiða fjársektina innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, en sæta ella fangelsi í 15 daga.

Þá ber með vísan til 101. og 102. gr. umferðarlaganna að svipta ákærða ökurétti. Að virtum gögnum málsins, sakaferli, en einnig með hliðsjón af dómafordæmum, sbr. t.d. dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 609/2009, ber að svipta ákærða ökurétti ævilangt frá birting dómsins að telja, en hann hefur ítrekað gerst sekur um ölvunar- og fíkniefnaakstur.

Með vísan til kröfugerðar ákæruvalds ber að gera þau fíkniefni sem tiltekin eru í ákæruskjölum upptæk til ríkissjóðs eins og nánar greinir í dómsorði.

Í ljósi málsúrslita skal ákærði greiða ¾ hluta sakarkostnaðar, en ¼ skal greiðast úr ríkissjóði. Samkvæmt yfirliti sýslumannsins á Akureyri er sakarkostnaðurinn 279.081 króna, en hann er til kominn vegna sýnatöku og sérfræðirannsóknar. Þá ber ákærða að greiða sama hlutfall af málsvarnarlaunum skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef, hdl., sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn 376.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en að auki er um að ræða 186.311 krónur vegna útlagðs kostnaðar verjandans, m.a. vegna ferða.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf, héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, B-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 45 daga.

Ákærði greiði 220.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi 15 daga fangelsi í stað sektarinnar, verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði í máli þessi sæti upptöku á þeim fíkniefnum sem tiltekin eru í ákæruskjölum, sbr. efnaskrá lögreglu nr. 19.910 og 20.520.

Ákærði greiði ¾ hluta sakarkostnaðar sem í heild er 841.392 krónur, en þar af þóknun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef M. A-kk-ef, hdl., 376.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og 186.311 krónur vegna útlagðs kostnaðar, en ¼ greiðist úr ríkissjóði.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.