S-170/2014

I.

Mál þetta, sem þingfest var 7. maí 2014 og dómtekið 26. október 2016, er höfðað með ákæru embættis sérstaks saksóknara, skv. lögum nr. 135/2008, útgefinni 21. mars 2014 á hendur G-kk-þgf J-kk-þgf B-kk-þgf, kt. 000000-0000, [...]

„fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2006 og 2007 vegna tekjuáranna 2005 og 2006, með því að hafa látið undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtali sínu tekjuárið 2005, gjöf í formi láns frá félagi í hans eigu Fjörni ehf., kt. 000000-0000, að fjárhæð kr. 30.000.000, sem skattskyld er skv. 4. tl. A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga og á skattframtali sínu tekjuárið 2006, tekjur frá aflandsfélaginu Indris & cie, að fjárhæð kr. 12.034.937, sem skattskyldar eru skv. 1. tl. A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaganna, en með þessu vanframtaldi ákærði tekjuskatts- og útsvarsstofn sinn samtals að fjárhæð kr. 42.034.937, sem honum bar að greiða af tekjuskatt og útsvar samtals að fjárhæð kr. 16.137.451, sem sundurliðast sem hér að neðan greinir:

Gjaldárið 2006:

Tekjuskattur og útsvar:

Framtalinn tekjuskatts og útsvars stofn: kr. 9.213.378

Vanframtalin gjöf í formi láns: kr. 30.000.000

Tekjuskattur, skattprósenta 24,75% kr. 7.425.000

Útsvar, útsvarsprósenta 12,46% kr. 3.738.000

Sérstakur tekjuskattur 2% kr. 616.600

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 11.779.600

Gjaldárið 2007:

Tekjuskattur og útsvar:

Framtalinn tekjuskatts og útsvars stofn: kr. 4.256.400

Vanframtaldar tekjur: kr. 12.034.937

Tekjuskattur, skattprósenta 23,75% kr. 2.858.298

Útsvar, útsvarsprósenta 12,46% kr. 1.499.553

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 4.357.851

Samtals vanframtaldar tekjur: kr. 42.034.937

Samtals vangreiddur tekjuskattur og útsvar: kr. 16.137.451

Framangreind brot ákærða teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

II.

Ákærði kom fyrir dóminn við þingfestingu málsins og óskaði eftir fresti til að taka afstöðu til sakarefnisins. Ákærði kom aftur fyrir dóminn 21. maí 2014 og neitaði þá sök. Fékk ákærði frest til 3. september 2014 til að skila greinargerð. Í þinghaldi þann 27. nóvember 2014 óskaði ákærði eftir því að málinu yrði frestað ótímabundið eða þar til dómur lægi fyrir hjá Mannréttindadómstól Evrópu í máli íslenskra aðila sem hafði verið vísað þangað vegna álitaefnis um tvöfalda refsingu, ne bis in idem, en ákærði taldi að dóms mætti vænta á fyrri hluta næsta árs, þ.e. í ársbyrjun 2015. Gerði ákæruvaldið ekki athugasemd við það og samþykkti að málið myndi bíða ótiltekið á meðan þess dóms væri beðið. Hefur mál þetta dregist vegna þessa en dómari ákvað með fyrirtöku þann 29. september 2016 að máli þessu skyldi haldið áfram þar sem dómar varðandi sama eða sambærilegt sakarefni hafa ekki borist frá Mannréttindadómstólnum og eru ekki í sjónmáli á næstu vikum eða mánuðum. Brýtur þessi dráttur í bága við meginreglu sakamálaréttarfars að hraða skuli málsmeðferð eftir föngum. Í þinghaldi þann 26. október sl. kom ákærði fyrir dóminn og játaði skýlaust sök. Krafðist hann vægustu refsingar sem lög leyfa og að málskostnaður yrði lagður á ríkissjóð.

III.

Mál þetta var sent embætti sérstaks saksóknara með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins þann 1. mars 2012 til rannsóknar vegna meintra brota á ákvæðum laga um tekjuskatt og eftir atvikum almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum. Tilefni rannsóknarinnar var að rekja til ákvörðunar skattrannsóknarstjóra um að rannsaka tekjur og skattskil ákærða á árinu 2010. Byggðist sú ákvörðun á athugun á skattskilum skattaðila og á tilkynningu frá ríkisskattstjóra um grun um skattsvik. Hafi rannsóknin leitt í ljós að ákærði stóð skil á efnislega röngum skattframtölum til skattyfirvalda gjaldárin 2006 og 2007 vegna tekjuáranna 2005 og 2006. Hafi ákærði með þeim hætti ekki gert grein fyrir tekjum samtals að fjárhæð 53.134.937 krónur. Ákærða var tilkynnt með bréfi 5. janúar 2011 um fyrirhugaða ákvörðunartöku um refsimeðferð í málinu og honum gefinn kostur á að gera athugasemdir. Þann 5. janúar 2011 var skýrsla skattrannsóknarstjóra ríkisins send ríkisskattstjóra til endurákvörðunar opinberra gjalda. Þann 5. ágúst 2011 var skýrsla skattrannsóknarstjóra ríkisins send ákærða og honum boðuð skattbreyting á grundvelli hennar. Var úrskurður kveðinn upp 4. nóvember 2011 og var tekjuskattur ákærða endurákvarðaður vegna tekjuáranna 2005 og 2006. Voru tekjur álagðar frá félaginu Indris & cie að fjárhæð 30.000.000 króna og Fjörni ehf. 23.034.937 krónur.

Undir rannsókn skattrannsóknarstjóra á ofangreindum greiðslum vegna tekna frá Indris & cie var tekið til greina að félagið hafði greitt útlagðan kostnað að fjárhæð 11.000.000 króna. Var því fallist á að það væri frádráttarbær kostnaður. Var endanleg niðurstaða fyrir gjaldárið 2007 að vantaldar tekjur á skattframtali hafi verið 12.034.937 krónur.

Við rannsókn skattrannsóknarstjóra á greiðslum frá Fjörni ehf., félagi sem var að fullu í eigu ákærða, kom fram að umþrætt lán, 30.000.000 króna, til ákærða á árinu 2005 var tilgreint sem skammtímakrafa í efnahagsreikningi félagsins. Var umrædd fjárhæð millifærð af reikningi Fjörnis ehf., inn á bankareikning ákærða 4. mars 2005. Var fjárhæðin talin fram í skattframtali ákærða 2005 sem skuld við Fjörni ehf. Í skattframtali ákærða 2006 var þessi skuld ekki lengur tilgreind. Þá kom einnig fram við rannsóknina að á skattframtali ákærða 2007 taldi hann fram arðgreiðslu frá Fjörni ehf., að fjárhæð 28.000.000 króna en í ársreikningi Fjörnis ehf., fyrir rekstrarárið 2005, var lagt til af stjórn félagsins að greiddur yrði út arður að fjárhæð 28.000.000 króna. Greiddi ákærði fjármagnstekjuskatt af þeirri fjárhæð, 2.800.000 krónur.

IV.

Ákærði hefur játað sök í máli þessu. Er játning hans í samræmi við gögn málsins og verður hann sakfelldur fyrir hana. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði er sakaður um að hafa ekki talið fram til skatts gjöf að fjárhæð 30.000.000 króna á tekjuárinu 2005 og tekjur að fjárhæð 12.034.937 krónur á tekjuárinu 2006. Við ákvörðun refsingar verður að líta til þess að tíu ár eru liðin frá því að brotin áttu sér stað, brotin voru rannsökuð á árinu 2010 og ákærða tilkynnt um væntanlega refsimeðferð ríkissaksóknara í ársbyrjun 2011. Ákæra var gefin út 26. mars 2014. Verður ákærða ekki kennt um þann drátt. Þó svo að máli þessu hafi verið frestað fyrir dóminum að beiðni ákærða þá verður einnig að líta til þess í hvaða tilgangi það var gert, en sækjandi og dómari töldu enga annmarka á því þar sem sækjandi og verjandi töldu að niðurstöður Mannréttindadómstóls Evrópu í sambærilegum málum, og gætu haft þýðingu fyrir vörn ákærða, myndu liggja fyrir á vormánuðum 2015.

Við ákvörðun refsingar verður einnig að líta til þess að ákærða hefur ekki verið gerð refsing áður og að ákærði hefur játað háttsemi sína skýlaust. Ákærða verður ekki kennt um þann drátt sem varð á málinu á rannsóknarstigi og fram að útgáfu ákæru. Þó svo að mál þetta hafi dregist fyrir dóminum að beiðni ákærða verður litið til þess dráttar við ákvörðun refsingar.

Er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en með vísan til þess dráttar sem orðið hefur á málinu skal refsingin skilorðsbundin að öllu leyti og niður falla að liðnu einu ári, brjóti ákærði ekki almenn skilyrði 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þá ber að gera ákærða sérstaka fésekt samkvæmt 109. gr. laga nr. 90/2003.

Ákærða var gert, samkvæmt heimild í 108. gr. laga nr. 90/2003, sérstakt álag á vantalda tekjustofna og gert að greiða skatta af álaginu, sem kemur til frádráttar við ákvörðun sektar samkvæmt 109. gr. sömu laga. Ekki kemur til frádráttar sá skattur sem ákærði greiddi á árinu 2007 sem fjármagnstekjuskatt, 2.800.000 krónur, þar sem sú fjárhæð mun skuldajafnast á móti vangreiddum tekjuskatti hafi ekki verið um neinn fjármagnstekjuskatt að ræða hjá ákærða á þeim tíma. Álag samkvæmt 108. gr. laga nr. 90/2003, 25%, á 30.000.000 króna er 7.500.000 krónur. Skattgreiðsla vegna þess álags er 37,21% eða 2.790.750 krónur. Álag á 12.034.937 krónur, 25%, er 3.008.734 krónur og er skattgreiðsla af þeirri fjárhæð 36,21%, 1.089.463 krónur. Samkvæmt 109. gr. laga nr. 90/2003 skal greiðsla fésekta vera allt að tífaldri skattfjárhæð af þeim skattstofni sem undan var dreginn og aldrei lægri fésekt en sem nemur tvöfaldri skattfjárhæðinni. Sú fjárhæð sem undan var dregin í máli þessu er 42.034.937 krónur. Eru vantaldar skattgreiðslur vegna þessarar fjárhæðar samtals 16.136.851 króna. Skal því ákvarða sekt ákærða að lágmarki 32.273.702 krónur en að frádregnum skattgreiðslum vegna álagsins á vantalinn tekjuskatt samtals 3.880.213 krónur. Samtals skal ákærði því dæmdur til að greiða 28.400.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í ellefu mánuði.

Með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008, og með hliðsjón af niðurstöðu máls þessa, ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað sem hlaust af málinu sem er þóknun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef G-kk-ef hrl., 500.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ.

Ákærði, G-kk-nf J-kk-nf B-kk-nf, skal sæta fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnu einu ári frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði 28.400.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í ellefu mánuði.

Ákærði greiði allan sakarkostnað sem er þóknun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef G-kk-ef hrl., 500.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.