S-5/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 23. janúar 2012, er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 29. desember 2011, á hendur C-x-x K-x-x S-x-x, kennitala 000000-0000, og T-x-x Y-x-x S-x-x, kennitala 000000-0000, báðum búsettum í Malasíu, fyrir eftirgreind brot:

1. Fyrir skjalafals og fjársvik, með því að hafa hinn 16. desember 2011, í sameiningu við kaup á tveimur Rolex úrum, samtals að verðmæti 2.227.700 krónur, í verslun F-x-x M-x-x, Laugavegi 15, Reykjavík, framvísað við greiðslu tveimur fölsuðum greiðslukortum, öðru með nafni ákærða C-x-x sem korthafa en hinu með nafni ákærða T-x-x sem korthafa, en bæði kortin voru með stolnum upplýsingum um greiðslukortanúmer annarra korthafa á korti og í segulrönd.

2. Fyrir skjalafals og fjársvik, með því að hafa hinn 16. desember 2011, í sameiningu svikið út gistingu samtals að verðmæti 26.800 krónur, á Hótel Leifi Eiríkssyni, Skólvavörðustíg 45, Reykjavík, með því að framvísa þar fölsuðu greiðslukorti með nafni ákærða T-x-x sem korthafa en stolnum upplýsingum um greiðslukortanúmer annars korthafa á korti og í segulrönd.

Teljast brot þessi varða við 248. gr. og 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Verjandi ákærða, C-x-x K-x-x S-x-x, gerir aðallega þá kröfu að ákæru verði vísað frá dómi, en til vara að ákærði verði sýknaður af ákæru, og til þrautavara að ákærða verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Loks krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins.

Verjandi ákærða, T-x-x Y-x-x S-x-x, gerir aðallega þær kröfur að ákærði verði sýknaður af ákæru, en til vara að ákærða verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins.

Málsatvik

Föstudaginn 16. desember 2011 var lögregla kvödd að verslun F-x-x M-x-x við Laugaveg, þar sem viðskiptavinur hafði framvísað svokölluðu vákorti. Voru ákærðu, C-x-x K-x-x S-x-x og T-x-x Y-x-x S-x-x, staddir í versluninni þegar lögreglumenn bar þar að. Í skýrslu lögreglu er haft eftir eiganda verslunarinnar að ákærðu hefðu ætlað að kaupa tvö úr, annað að verðmæti 1.164.800 krónur og hitt að verðmæti 1.062.900 krónur. Mennirnir hefðu afhent nokkur greiðslukort, en greiðslu verið synjað er kortunum var rennt í gegnum kortavél. Loks hefðu ákærðu afhent kort sem vélin gaf til kynna að væri vákort. Þeir hefðu þó náð að greiða fyrir tvö úr hvort með sínu greiðslukortinu. Ákærðu voru handteknir og reyndust þeir hvor um sig hafa 25 greiðslukort í fórum sínum, sem útgefin höfðu verið á þeirra nafni. Athugun lögreglu, með milligöngu greiðslumiðlunarfyrirtækisins Borgunar hf., leiddi í ljós að öll kortin væru fölsuð, en númer kortanna reyndust ekki stafa frá bankastofnunum sem sagðar voru útgefendur þeirra. Fékkst jafnframt staðfest frá erlendum bankastofnunum að 19 kortanna voru fölsuð, þar á meðal kortin tvö sem ákærðu höfðu notað til að greiða fyrir úrin í framangreindri verslun.

Ákærðu reyndust hafa komið til landsins hinn 15. desember og áttu bókað far með flugi frá Keflavík hinn 17. desember. Þeir höfðu gist á Hótel Leifi Eiríkssyni við Skólavörðustíg og kom fram að greitt hefði verið fyrir gistingu við innritun með einu hinna fölsuðu greiðslukorta.

Við aðalmeðferð málsins viðurkenndi ákærði C-x-x K-x-x S-x-x að hafa keypt Rolex úr í verslun Frank Michelsen í umrætt sinn og að hafa greitt fyrir úrið með greiðslukorti. Ákærði kvað mann að nafni A-x-x C-x-x hafa afhent sér greiðslukortin sem hann hafði í fórum sínum. Hefði A-x-x C-x-x fengið hjá honum vegabréf og skilríki og kvaðst ákærði telja að hann hefði sótt um kortin fyrir sína hönd. Hann kvaðst ekki hafa vitað að kortin væru fölsuð. Ákærði kvaðst hafa fengið lánað fé hjá A-x-x C-x-x, sem stundi okurlánastarfsemi, og hefði hann ekki getað staðið í skilum með lánið. Hefði A-x-x C-x-x afhent þeim meðákærða greiðslukortin og fyrirskipað þeim að ferðast til annarra landa og kaupa þar úr, sem þeir áttu að færa honum. Með þessu móti gætu þeir greitt niður skuldir sínar við Ah Cai. Ákærði kvað A-x-x C-x-x hafa afhent þeim greiðslukortin í bifreið á leið út á flugvöll. Hann hefði fengið 25 kort. Hefði A-x-x C-x-x sagt þeim að ef greiðslu með kortunum yrði hafnað skyldu þeir hringja í sig og hann myndi greiða úr málinu við bankann. Kvaðst ákærði hafa gert þetta þegar honum tókst ekki að greiða með kortum í verslun F-x-x M-x-x.

Ákærði kvaðst hafa unnið fyrir A-x-x C-x-x frá því í september eða október 2011 og hefði hann áður farið í sams konar ferðir með meðákærða. Þeim hefði verið gert að afhenda A-x-x C-x-x greiðslukortin við heimkomu. Ákærði kvað þá yfirleitt ekki hafa yfirgefið flughafnirnar á ferðum sínum, heldur hefðu þeir keypt það sem fyrir þá var lagt á flugvöllunum og haldið síðan heim. Þeir hefðu fengið hvíld í nokkra daga eftir hverja ferð, en síðan verið sendir út aftur. Ákærði kvaðst hafa farið til margra landa þessara erindagjörða fyrir A-x-x C-x-x og nefndi hann Þýskaland, Víetnam, Vínarborg, Dubai og Spán auk Íslands. Meðákærði hefði verið með honum í þessum ferðum frá því í október sl. Þeir hefðu komið með flugi til Íslands hinn 15. desember og hefði A-x-x C-x-x látið þeim í té heimilisfang verslunar F-x-x M-x-x. A-x-x C-x-x hefði jafnframt gefið þeim fyrirmæli um hvers konar úr þeir ættu að kaupa. Þeir hefðu gist á Hótel Leifi Eiríkssyni. Meðákærði hefði greitt fyrir gistinguna og kvaðst ákærði þá hafa verið í öðru herbergi og ekki vita hvernig greiðslan fór fram. Hann kvaðst stundum greiða fyrir gistingu á ferðum þeirra og notaði hann þá ávallt eitt af greiðslukortunum frá Ah Cai. Hefði A-x-x C-x-x sagt þeim að nota greiðslukortin til að greiða fyrir gistingu og farmiða á ferðum sínum.

Ákærði kvaðst kannast við nafnspjald sem fannst í farangri hans og bar með sér að hann starfaði fyrir ákveðið fyrirtæki. Kvað hann A-x-x C-x-x hafa látið útbúa nafnspjaldið og hefði ákærðu verið uppálagt að segjast vera að ferðast í viðskiptaerindum ef þeir væru spurðir um ferðir sínar við landamæraeftirlit.

Ákærði T-x-x Y-x-x S-x-x viðurkenndi eins og meðákærði að hafa keypt Rolex úr í versluninni sem um ræðir og að hafa greitt fyrir með greiðslukorti, sem síðar reyndist falsað. Ákærði bar á sama veg og meðákærði um tildrög þess að hann fékk greiðslukortin 25 í hendur. Hefði fyrrnefndur A-x-x C-x-x fengið hjá honum vegabréf og skilríki og síðan afhent honum greiðslukortin á leiðinni út á flugvöll. Hann kvaðst ekki hafa vitað að kortin væru fölsuð. Ákærði kvaðst hafa framvísað fleiri en einu korti í versluninni, en einhverjum hefði verið hafnað og hefði hann þá gengið út fyrir og þóst hringja í banka sinn til að kanna málið. Hefði A-x-x C-x-x lagt fyrir hann að gera þetta í slíkum tilvikum. Ákærði kvað þá ekki hafa haft annan tilgang með ferðinni en að kaupa úr. Hann hefði fengið okurlán hjá Ah Cai og hefði hann unnið fyrir hann í um þrjá mánuði til að greiða niður skuldina. A-x-x C-x-x hefði sent þá meðákærða á milli landa til að kaupa vörur og hefði hann jafnframt ákveðið áfangastað þeirra hverju sinni. Hefði A-x-x C-x-x gefið þeim upp heimilisfang verslunar F-x-x M-x-x og lagt fyrir þá að kaupa þar úr. Ákærði kvaðst hafa verið búinn að ganga frá greiðslu fyrir úrið í versluninni, en hefði ekki fengið það afhent þegar hann var handtekinn.

Ákærði kvaðst hafa greitt fyrir gistingu þeirra meðákærða á Hótel Leifi Eiríkssyni með greiðslukorti frá Ah Cai. Þeir hefðu gist í sama herbergi. Hann kvað meðákærða ekki hafa verið við hlið sér þegar hann greiddi fyrir gistinguna. Hann kvað þá hins vegar hafa fengið fyrirmæli frá A-x-x C-x-x um að nota kortin til að greiða fyrir gistingu á ferðum sínum og hefðu þeir fylgt því.

Vitnið F-x-x M-x-x kom fyrir dóminn og lýsti samskiptum við ákærðu í versluninni í umrætt sinn. Vitnið kvaðst hafa bent ákærðu á að hringja í viðskiptabanka sína, þegar þeir lentu í vandræðum með greiðslukortin, í því skyni að fá heimild á kortunum hækkaða. Ákærðu hefðu gengið út fyrir og hefðu látið í veðri vaka að þeir væru að hringja í banka, en honum hefði fundist símtölin taka mjög skamman tíma og hefði honum farið að þykja þetta grunsamlegt. Annar mannanna hefði komið inn eftir að hafa virst ræða í síma og rétt honum greiðslukort og hefði greiðsla þá gengið í gegn. Síðan hefði hinn komið inn og rétt honum kort sem hefði reynst vera vákort. Vitnið kvaðst þá hafa hringt í greiðslumiðlunarfyrirtækið og fengið þær upplýsingar að annað kortið væri frá Ísrael en hitt frá Kanada. Hefðu grunsemdir hans aukist við þetta og hann beðið um að hringt yrði í lögreglu. Eftir þetta hefði síðari manninum tekist að greiða fyrir annað úr með greiðslukorti. Vitnið kvaðst hafa tekið sér góðan tíma í að afgreiða mennina og hefði verið kominn að því að afhenda síðara úrið þegar lögreglu bar að garði. Hann kvað ákærðu upphaflega hafa ætlað að kaupa tvö úr hvor, en horfið frá því þegar þeir lentu í erfiðleikum með kortin.

M-kvk-nf L-kvk-nf, starfsmaður Borgunar, gerði grein fyrir rannsókn sem fór fram á greiðslukortum, sem ákærðu höfðu í fórum sínum. Hún sagði hægt að sjá á kortanúmeri hvaða bankastofnun væri útgefandi greiðslukorts. Um væri að ræða ákveðna talnaröð, svokölluð bin-númer, sem bönkum væri úthlutað, og bæru útgefin kort númer á því bili. Kvaðst vitnið hafa flett upp í skrá yfir bin-númer og hefðu númerin á greiðslukortunum ekki komið heim og saman við númer sem þeim bankastofnunum hafði verið úthlutað, sem kom fram á kortunum að væru útgefendur kortanna. Hún kvaðst hafa sent fyrirspurn til bankanna, sem sagðir voru útgefendur kortanna, og hefði hún fengið staðfest að 19 kortanna væru fölsuð. Kortin sem ákærðu höfðu notað til að greiða fyrir úrin og gistinguna hefðu verið þar á meðal. Þótt ekki hefðu borist svör vegna fleiri korta kvaðst vitnið fullyrða að þau væru öll fölsuð, þar sem ekki væri tilgreind rétt bankastofnun sem útgefandi.

Loks kom vitnið B-kk-nf B-kk-nf rannsóknarlögreglumaður fyrir dóm til skýrslugjafar og gerði grein fyrir rannsókn málsins.

Niðurstaða

Ákærðu neita sök og kveðast ekki hafa vitað að greiðslukortin sem þeir framvísuðu væru fölsuð. Af hálfu ákærða C-x-x hefur þess aðallega verið krafist að málinu verði vísað frá dómi. Er því haldið fram að verknaðarlýsingu í ákæru sé áfátt að því leyti að ákærðu sé gefið að sök að hafa framið tilgreind brot í sameiningu, en rétt hefði verið að lýsa meintri refsiverðri háttsemi ákærðu hvors um sig. Verður að ætla að frávísunarkrafa sé reist á ákvæði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Í ákæru er háttsemi ákærðu lýst sem samverknaði og verður ekki fallist á það með ákærða að verknaðarlýsing sé ekki svo glögg sem skyldi. Eru því ekki efni til frávísunar málsins á þeim grunni.

Að framan er rakinn framburður ákærðu um tildrög þess að þeir fengu fjölda greiðslukorta í hendur, sem og um notkun þeirra á kortunum, en ákærðu hafa borið að þeim hafi verið uppálagt að kaupa verðmætan varning í nokkrum löndum og flytja með sér til heimalands síns. Með hliðsjón af framangreindum framburði er það mat dómsins að ákærðu hafi ekki getað dulist að langlíklegast var að greiðslukortin væru fölsuð. Ákærðu framvísuðu kortunum við starfsfólk í verslun F-x-x M-x-x og kvittuðu hvor um sig fyrir greiðslu vegna kaupa á tveimur úrum. Framburður ákærðu, sem vísað hefur verið til, er til marks um að þeir hafi staðið saman að verknaðinum og staðið jafnt að vígi um ákvarðanatöku og framkvæmd. Hafa ákærðu með háttsemi sinni í sameiningu gerst sekir um skjalafals og fjársvik eins og þeim er gefið að sök í 1. ákærulið og varðar við 1. mgr. 155. gr. og 248. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði T-x-x hefur viðurkennt að hafa framvísað einu hinna fölsuðu greiðslukorta til að greiða fyrir gistingu ákærðu á Hótel Leifi Eiríkssyni. Kom fram hjá ákærðu að þeir hefðu haft þann hátt á í ferðum sínum að greiða fyrir gistingu með greiðslukortunum sem þeir höfðu meðferðis og hefði það verið að fyrirlagi títtnefnds A-x-x C-x-x. Verður af því ráðið að greiðslukortinu hafi í umrætt sinn verið framvísað samkvæmt fyrir fram ákvörðun ákærðu beggja, enda var kortinu framvísað til greiðslu fyrir gistingu þeirra beggja. Stóðu ákærðu þannig saman að verknaðinum og skiptir ekki máli í því sambandi hvor þeirra framvísaði greiðslukortinu við starfsmann hótelsins og kvittaði fyrir greiðslu. Verða ákærðu sakfelldir samkvæmt 2. ákærulið og er háttsemi þeirra þar rétt færð til refsiákvæða.

Við ákvörðun refsingar ákærðu verður litið til þess að um þaulskipulagðan verknað var að ræða, sem ákærðu unnu í sameiningu, og vörðuðu brot þeirra umtalsverðum fjárverðmætum. Samkvæmt framansögðu og með vísan til 2. og 6. tölul. 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í 9 mánuði, en rétt þykir að fresta fullnustu 6 mánaða af refsingunni og falli sá hluti hennar niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þess að telja, haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til 76. gr. almennra hegningarlaga kemur gæsluvarðhald sem ákærðu hafa sætt frá 17. desember 2011 til frádráttar refsingu.

Ákærði C-x-x greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., 464.350 krónur, auk aksturskostnaðar, 13.098 krónur.

Ákærði T-x-x greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef hdl., 426.700 krónur.

Við ákvörðun þóknunar til lögmanna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kvk-nf G-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærðu, C-x-x K-x-x S-x-x og T-x-x Y-x-x S-x-x, sæti hvor um sig fangelsi í 9 mánuði, en fresta skal fullnustu 6 mánaða af refsingunni og falli sá hluti hennar niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga. Gæsluvarðhald ákærðu frá 17. desember 2011 kemur til frádráttar refsingu.

Ákærði C-x-x greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., 464.350 krónur, auk aksturskostnaðar, 13.098 krónur.

Ákærði T-x-x greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef hdl., 426.700 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf