E-1788/2016

Mál þetta sem dómtekið var 24. mars 2017 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, 17. maí 2016, af M-x-x S-x-x, Möðrufelli 13, Reykjavík, á hendur VK ehf., Gunnarsbraut 43, Reykjavík.

Kröfur aðila

Stefnandi gerir þær kröfur að stefndi greiði honum skuld að fjárhæð 621.456 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 68.641 krónu, frá 1. ágúst 2015 til 1. september 2015, af 406,901 krónu frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 621,456 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins að meðtöldum virðisaukaskatti af málflutningsþóknun.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu af kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaður úr hendi stefnanda að skaðlausu.

Atvik máls

Stefnandi starfaði við málningarvinnu og múrverk hjá stefnda frá 28. júlí til 15. september 2015. Ekki var gerður skriflegur samningur um ráðningu hans.

Þann 1. október 2015 ritaði Efling-stéttarfélag stefnda bréf þar sem því er haldið fram að stefnandi hafi ekki fengið greidd laun fyrir framangreind störf sín í þágu stefnda. Í bréfiu segir að samtals hafi stefnandi unnið 192 klst. í dagvinnu og 58 klst. í yfirvinnu fyrir stefnda í ágúst mánuði og 92 klst. í dagvinnu og 12,5 klst. í yfirvinnu í september. Nemi krafa stefnanda vegna framangreindra starfa í þágu stefnda a.m.t. orlofi samtals 621.456 krónum.

Með bréfi lögmanns stefnda, 29. október, var því alfarið hafnað að stefnandi hefði ekki fengið laun sín að fullu greidd og reyndar ofgreidd um 15.524 krónur. Hefði hann fengið launin greidd í reiðufé og hefði greiðslan verið innt af hendi á vinnustað stefnanda.

Með bréfi, 18. nóvember, hafnaði Efling-stéttarfélag því að stefnandi hefði fengið áunnin laun sín greidd í reiðufé líkt og stefndi héldi fram og voru fyrri kröfur á hendur stefnda ítrekaðar. Var þeirri afstöðu fylgt eftir með innheimtubréfi lögmanns stéttarfélagsins, 13. janúar 2016.

Málsástæður stefnanda og tilvísun til réttarheimilda

Stefnandi byggir á því að hann eigi inni hjá stefnda ógreidd laun og orlof fyrir tímabilið 28. júlí til 15. september 2015. Byggi krafan á ákvæðum laga, aðal-kjarasamningi og launatöxtum Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, tímaskráningu stefnanda og þeirri meginreglu vinnuréttar að vinnuveitanda sé skylt að greiða laun fyrir alla þá vinnu sem starfsmaður inni af hendi. Þar sem stefndi hafi ekki gert ráðningarsamning við stefnanda sé við útreikning kröfunnar miðað við launataxta Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, sbr. 1. gr. laga um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda nr. 55/1980. Um starfið gildi byrjunarlaun skv. launaflokki 6. Samkvæmt tímaskráningu stefnanda séu samtals 32 dagvinnustundir ógreiddar fyrir júlí, 160 fyrir ágúst og 92 fyrir september. Margfaldist sá tímafjöldi með 1372,80 krónum. Þá séu 10 yfirvinnustundir ógreiddar fyrir júlí, 48 fyrir ágúst og 12,5 fyrir september. Margfaldist sá tímafjöldi með 2471,09 krónum. Krafa stefnanda vegna ógreiddra launa sé samtals að fjárhæð 564,088 krónur. Gerð sé krafa um greiðslu orlofs, 10,17%, á ógreidd laun. Byggi krafan á 4. kafla aðalkjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins og ákvæðum laga um orlof nr. 30/1987.

Krafa stefnanda sundurliðast þannig:

Ógreidd laun

Júlí 2015

- DV 32 klst. * 1.372,80 kr. kr. 43.930

- YV 10 klst. * 2.471,09 kr. kr. 24.711

Samtals kr. 68.641

Ágúst 2015

- DV 160 klst. * 1.372,80 kr. kr. 219.648

- YV 40 klst. * 2.471,09 kr. kr. 118.612

Samtals kr. 338.260

September 2015

- DV 92 klst. * 1.372,80 kr. kr. 126.298

- YV 12,5 klst.* 2.471,09 kr. kr. 30.889

Samtals kr. 157.187

Ógreidd laun samtals kr. 564.088

Orlof

- 10,17% af kr. 465.930 kr. kr. 57.368

Samtals ógreitt kr. 621.456

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans hafi stofnast. Vísað sé til þeirrar meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísist um réttindi stefnanda aðallega til 1., 2., 3., 4., 8., 12. og 15. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt sé vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr. laga 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr. og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Byggt sé á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun sé jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann sé bókhaldsskyldur að lögum. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. og V. kafla laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafa um málskostnað styðjist við XXl. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum númer nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skattinum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísist til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda og tilvísun til réttarheimilda

Af hálfu stefnda er á því byggt að því sé ranglega haldið fram af stefnanda að hann hafi ekki fengið greitt fyrir störf sín hjá stefnda og hafi þar af leiðandi ekki borist neinir launaseðlar. Hið rétta sé að stefndi hafði greitt stefnanda laun hans að fullu. Greiðslurnar hafi verið inntar af hendi, eftir vinnu á föstudögum, þar sem stefnandi hafi verið við störf, þ.e. við Suðurhóla 30 í Reykjavík. Hafi þær ýmist verið inntar af hendi af Á-kk-þgf G-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda, eða öðrum starfsmönnum stefnda. Fjölmörg vitni geti staðfest þetta. Hins vegar sé rétt að launaseðlar hafi ekki verið afhentir stefnanda á réttum tíma. Þeir hafi hins vegar verið gefnir út á réttum tíma og hafi afrit þeirra verið lögð fram í málinu. Þá hafi skilagreinum vegna greiðslna til stefnanda verið skilað til Ríkisskattstjóra, ásamt því að lífeyrissjóðsskilagreinum hafi verið skilað lögum samkvæmt.

Af hálfu stefnda sé hinni framlögðu tímaskráningu stefnanda mótmælt sem rangri og ósannaðri. Telji stefndi að stefnandi hafi á umræddu tímabili unnið færri tíma en tilgreindir séu í tímaskráningunni. Hins vegar mótmæli stefndi ekki þeim útreikningsaðferðum sem beitt sé í stefnu, bæði hvað laun og orlof varði.

Stefndi byggi sýknukröfu sína samkvæmt framangreindu á því að hann hafi að fullu efnt skyldur sínar skv. ákvæðum laga, kjarasamningum og launatöxtum Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins enda hafi hann nú þegar greitt stefnanda að fullu þau laun og það orlof sem honum hafi borið samkvæmt gildandi kjarasamningi. Samkvæmt því eigi stefnandi enga kröfu á hendur stefnda enda hafi stefndi að fullu uppfyllt allar samningskyldur sínar gagnvart stefnanda.

Um lagarök vísist til almennra reglna vinnuréttar, sbr. m.a. meginreglu vinnu-, samninga- og kröfuréttar um að greiða beri umsamin laun og aðrar greiðslur í samræmi við gildandi ráðningar- og kjarasamninga, auk gildandi laga, sbr. meginreglu samninga- og kröfuréttar um réttar efndir fjárskuldbindinga. Krafa um málskostnað byggi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað byggi á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Forsendur og niðurstaða

Aðila máls þessa greinir á um hvort stefndi hafi greitt stefnanda laun og orlof vegna starfa stefnanda í þágu stefnda á tímabilinu frá 28. júlí til 15. september 2015 en ágreiningslaust er að stefnandi vann á þessum tíma við málun og múrverk á vegum stefnda. Af hálfu stefnanda er á því byggt að að hann hafi engin laun fengið greidd fyrir framangreind störf sín en af hálfu stefnda að launin hafi að fullu verið greidd en stefnandi hafi fengið laun greidd í reiðufé í lok vinnu á föstudögum. Þá greinir aðila á um fjölda þeirra vinnustunda sem stefnandi hafi unnið fyrir stefnda á umræddu tímabili.

Stefnandinn, M-x-x S-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Aðspurður kvaðst hann engin laun hafa fengið greidd fyrir vinnu sína hjá stefnda. Um hafi verið samið að hann fengi greitt mánanarlega en enga greiðslu fengið. Hafi hann af þeirri ástæðu hætt og leitað til Eflingar. Aðspurður kvað hann Á-kk-þf G-kk-þf hafa ráðið sig til vinnu hjá stefnda og hafi hann átt að fá 2.500 í laun á tímann. Aðspurður kvaðst hann ekki minnast þess að eftirlitsmaður hefði komið á verkstaðinn að Suðurhólum 30. Aðspurður kvaðst hann hafa verið atvinnulaus, þegar hann hafi verið ráðinni til stefnda og verið þá á atvinnuleysisbótum. Aðspurður kvaðst hann hafa krafið fyrirsvarsmann stefnda um umsamin laun en hann þá sagt að þau yrðu greidd síðar. Aðspurður kvaðst hafa fengið launaseðil afhentan, þegar hann hafi hótað því að leita til Eflingar. Aðspurður kvað hann sig og samstarfsmenn sína þá B-x-x og P-x-x hafa í ca. tvær vikur reynt að fá laun sín greidd otg talað um það bæði við Á-kk-þf G-kk-þf og konu, sem unnið hafi hjá stefnda.

Vitnið, P-x-x D-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Aðspurður kvaðst hann aldrei hafa séð stefnandi fá greidd laun í peningaseðlum, meðan þeir hafi unnið hjá stefnda. Þá væri ekki rétt að stefndi hafi greitt laun vikulega í peningaseðlum. Kvaðst vitnið oft hafa reynt að fá greitt og þeir allir en svarið alltaf verið „á morgun, á morgun“. Þeir hafi hætt að vinna hjá stefnda þar sem þeir hafi engin laun fengið greidd.

Vitnið, B-x-x G-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Aðspurt kvaðst vitnið aldrei hafa fengið greidd laun hjá stefnda og ekki séð samstarfsmenn sína fá greitt. Hins vegar kvaðst hann hafa séð stefnanda krefja Á-kk-þf G-kk-þf um laun. Þegar hann, P-x-x og stefnandi hafi sagst ætla að hætta hafi Á-kk-nf afhent þeim launaseðla en þeir hafi þá verið hættir.

Fyrirsvarsmaður stefnda, Á-kk-nf G-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Aðspurður sagði hann að stefnandi hafi unnið við málun og múrverk og fengið greitt fyrir þá vinnu. Stefnandi, P-x-x og B-x-x, hafi fengið launaseðla eftir að þeir hafi hætt þ.e. þegar þeir hafi skilað bíl í eigu stefnda, sem þeir hafi enn haft undir höndum. Aðspurður svaraði hann því til að verkinu í Suðurhólum hafi ekki verið lokið, þegar stefnandi, P-x-x og B-x-x hafi hafi hætt að vinna við verkið.

Vitnið, E-kvk-nf H-kvk-nf, fyrrverandi eiginkona fyrirsvarsmanns stefnda, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Kvaðst hún hafa séð um að raða fylgiskjölum í möppur hjá stefnda og reikna út hvað hver og einn hafi átt að fá greitt. Aðspurð kvaðst hún oft hafa séð þegar starfsmenn hafi fengið greitt á verkstæði stefnda. Aðspurð kvaðst hún minnast þess að stefnandi hafi tvisvar fengið greiddar 50.000 krónur, í hvort sinnt.

Vitnið, S-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Aðspurður kvaðst hafa verið eftirlitsmaður með verkinu í Suðurhólum 30 og komið 6-7 sinnum á verkstað meðan á verkinu hafi staðið. Fjórir erlendir starfsmenn hafi unnið þarna á vegum stefnda, þar af einn sem verið hafi dökkur á hörund. Kvaðst hann hafa reynt að tala við mennina en þeir reynst erlendir og ekki talað íslensku. Aðspurður kvaðst hann í eitt skipti hafa séð Á-kk-þf G-kk-þf ganga á milli þeirra og greiða þeim í peningaseðlum. Aðspurður kvaðst hann ekki geta fullyrt hvenær það hafi verið nákvæmlega og ekki séð hveru mikið hann greiddi hverjum og einum.

Samkvæmt meginreglu vinnuréttar hvílir sönnunarbyrði á launagreiðanda um að hann hafi greitt starfsmanni sínum þau laun sem honum hafi borið samkvæmt ráðningarsamningi eða viðkomandi kjarasamningi.

Gegn andmælum stefnanda verður ekki talið að framangreindir framburðir fyrirsvarmanns stefnda, fyrrverandi eiginkonu hans eða vitnisins S-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef sanni að stefnanda hafi verið greidd þau laun sem hann krefur stefnda um í máli þessu líkt og stefndi byggir á. Þá verður ekki talið að úttekt af reikningi stefnda hjá Arion banka, á því tímabili sem stefnandi vann hjá stefnda, sanni að launagreiðslur til stefnanda hafi verið með þeim hætti sem stefndi heldur fram. Þá hefur stefndi engar greiðslukvittanir lagt fram máli sínu til stuðnings. Þá hefur hann ekki lagt fram sundurliðun á ráðstöfun þeirra úttekta af bankareikningi stefnda sem að framan greinir eða sundurliðun á þeim greiðslum sem hann tjáir sig hafa innt af hendi til stefnanda, þótt hann á framlögðum launaseðli segi að stefnandi hafi fengið 400.000 krónur greiddar fyrirfram.

Af hálfu stefnda er á þvi byggt að stefnandi hafi oftalið þá tíma sem hann hafi unnið fyrir stefnda á tímabilinu 28. júlí til 15. október 2015. Stefndi hefur engin gögn fært fram til stuðnings því að vinnutímarnir séu oftaldir og verður því fallist á þann tímafjölda sem liggur til grundvallar kröfu stefnanda enda verður hann ekki talinn óhóflegur.

Með því að stefndi hefur ekki samkvæmt framangreindu gegn andmælum stefnanda fært sönnur á að hann hafi greitt stefnanda fyrir þá vinnu sem stefndi viðurkennir að hann hafi unnið í hans þágu á tímabilinu 28. júlí til 15. október 2015 og þar sem ekki er ágreiningur um útreikning launanna og ógreidds orlofs verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 621.456 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 68.641 krónu, frá 1. ágúst 2015 til 1. september 2015, af 406.901 krónu frá 1. september 2015 til 1. október 2015, af 621.456 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Með vísan til framangreindrar niðurstöðu og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 625.000 krónur í málskostnað. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og útlagðs kostnaður vegna túlkaþjónustu.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, VK ehf., greiði stefnanda, M-x-x S-x-x, 621.456 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 68.641 krónu, frá 1. ágúst 2015 til 1. september 2015, af 406.901 krónu frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 621.456 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 625.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf