S-281/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 25. október síðastliðinn, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 23. ágúst 2016, á hendur X, kennitala [...], [...], Garðabæ,

I.

„fyrir eftirtalin fjársvik:

1. Með því að hafa miðvikudaginn 17. febrúar 2016, pantað í gegnum vefverslun [...] í [...] í [...] PS4 Gaming TV mount, 2 stk. af Playstation Network inneignum, Lenovo fartölvu, Playstation Plus áskrift, PS4 leikjatölvu, Samsung 43“ snjallsjónvarp og PS4 FIFA 16 tölvuleik, allt að samtals söluverðmæti 288.460 kr., en samdægurs sendi ákærði [...] falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar, sem ákærði sótti daginn eftir í verslunina og blekkti þannig viðsemjendur sína.

2. Með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 19. febrúar 2016, pantað í gegnum vefverslun [...] í [...] í [...] [...], 5 stk. Playstation Network inneignir, Xbox FIFA 16 tölvuleik, PS4 Grand Theft Auto tölvuleik, Roccat tölvumús, Logitech vefmyndavél, PS4 stýripinna, Venom PS4 heyrnartól, 3 stk. fjöltengi, Playstation myndavél, allt að samtals söluverðmæti 172.920 kr., en samdægurs sendi ákærði [...] falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] að greitt hefði verið fyrir vörurnar, sem ákærði sótti síðar sama dag í verslunina og blekkti þannig viðsemjendur sína.

3. Með því að hafa laugardaginn 20. febrúar 2016, pantað í gegnum vefverslun [...] í [...] í [...] [...], 2 stk. Playstation Network inneignir, IO Chic Smart hjólabretti og Playstation 4 leikjatölvu, allt að samtals söluverðmæti 164.980 kr., en aðfaranótt næsta dags sendi ákærði [...] falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar, sem ákærði sótti þann 22. febrúar 2016 í verslunina og blekkti þannig viðsemjendur sína.

4. Með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 21. febrúar 2016, pantað í gegnum vefverslun [...] í [...] í [...] Macbook fartölvu, Iphone 6 snjallsíma og Xbox FIFA 16 tölvuleik, allt að samtals söluverðmæti 373.385 kr., en samdægurs sendi ákærði [...] falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar, sem ákærði sótti [22. febrúar 2016] í verslunina og blekkti þannig viðsemjendur sína.

Telst þetta varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Fyrir eftirtaldar tilraunir til fjársvika:

1. Með því að hafa mánudaginn 22. febrúar 2016, pantað í gegnum vefverslun [...] í [...] í [...] [...], 3 stk. Playstation Network inneignir, IO Chic Smart hjólabretti, PS4 Need for Speed tölvuleik, Apple iMac borðtölvu og PS4 PES tölvuleik, allt að samtals söluverðmæti 219.995 kr., en daginn eftir sendi ákærði [...] falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar, sem ákærði hafði beðið um að yrðu sendar á pósthús og reyndi þannig að blekkja viðsemjendur sína.

2. Með því að hafa aðfaranótt miðvikudagsins 24. febrúar 2016, pantað í nafni A, í gegnum vefverslun [...] í [...] í [...] 7 stk. Playstation Network inneignir, [...], Iphone 6 snjallsíma og IO Chic Smart hjólabretti, allt að samtals söluverðmæti 284.855 kr., en samdægurs sendi ákærði [...] falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar, sem hann sendi A síðar sama daga í verslunina til að vitja og reyndi þannig að blekkja viðsemjendur sína, en vörurnar fékk hann ekki afhentar.

Telst þetta varða við 248. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði neitar sök. Kröfur hans í málinu eru aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að dæmd verði vægasta refsing sem lög leyfa og að fangelsisrefsing verði skilorðsbundin að öllu leyti eða að hluta. Þá krefst verjandi ákærða þóknunar sem greidd verði úr ríkissjóði.

A

Aðdragandi málsins er sá að með bréfi 25. febrúar 2016 kærði öryggisstjóri [...] til rannsóknar hjá lögreglu ætlað brot ákærða sem hafði pantað í nokkur skipti vörur hjá [...], [...] í gegnum vefverslunina [...].is. Fram kemur í bréfinu að um svipað leyti og pöntunin sé gerð berist tölvupóstur, að því er virðist frá [...], um að ákærði hafi lagt andvirði pantaðrar vöru inn á reikning verslunarinnar. Vörurnar hafi síðan verið sóttar af ákærða sama dag eða daginn eftir. Hafi þá sést til ákærða koma á bifreið að versluninni og ganga rakleiðis að þjónustuborði verslunarinnar, fá vörurnar afhentar og yfirgefa verslunina. Við nánari skoðun hafi komið í ljós að greiðslukvittunin hafi ekki verið frá [...], heldur hafi hún verið fölsuð og send frá tékkneskri tölvupóstveitu. Það hafi öryggisstjóri [...] staðfest. Hafi þetta átt sér stað dagana 17., 19. og 20. febrúar 2016 og hafi ákærði með þessu svikið út vörur úr versluninni fyrir 999.745 krónur. Þá hafi ákærði pantað vörur dagana 22. og 24. febrúar 2016, samtals fyrir 552.855 krónur, án þess að fá vörurnar afhentar. Síðarnefnda daginn hafi vörur verið pantaðar á nafni A. Þegar hann hafi ætlað að sækja vörurnar hafi ráðstafanir verið gerðar og lögregla kölluð til sem hafi handtekið ákærða í kjölfarið.

B

Ákærði skýrði frá því fyrir dómi að hann hefði pantað vörur í gegnum vefverslun [...], en annar aðili, sem ákærði vissi engin deili á, hafi átt að greiða fyrir vörurnar. Kvaðst ákærði hafa komist í samband við aðila sem hefði haft áhuga á því að kaupa af ákærða Bitcoin, sem sé rafrænn gjaldmiðill, sem ákærði kvaðst hafa keypt á netinu fyrir nokkrum árum síðan. Þessi aðili hafi viljað skipta á gjaldmiðlinum og vörukaupum og tjáð ákærða að hann gæti útvegað vörur fyrir Bitcoin. Samskipti þeirra hafi farið fram í gegnum undirnet sem heiti Thor sem sé vefsíða sem svipi til bland.is vegna þess að unnt sé að vera í beinum samskiptum við aðila á meðan á viðskiptum stendur. Kvaðst ákærði hafa pantað vörur í gegnum vefverslunina og viðkomandi aðili hafi átt að sjá um greiðslu fyrir vöruna. Spurður um það hvernig þessi aðili hafi vitað hvaða upphæð hann átti að greiða fyrir pantanir ákærða kvaðst ákærði hafa verið í beinu sambandi við hann á meðan „allt var í gangi.“ Um væri að ræða lifandi spjall-samskipti. Þannig hafi það verið í öllum tilvikum og hafi ákærði ekki þekkt neitt til aðilans, en vitað að hann væri íslenskur og hefði haft notendanafnið „[...]“. Spurður um fyrsta tilvikið 17. febrúar 2016 sagðist ákærði hafa sent inn pöntun í gegnum vefverslunina og verið í beinu sambandi við aðilann á meðan og gefið honum upp þá fjárhæð sem hann hefði pantað fyrir. Hefði aðilinn viljað hafa viðskipti þeirra með þessum hætti til að hann þyrfti ekki að koma fram undir nafni. Það hefði útilokað venjuleg gjaldeyrisviðskipti á milli þeirra. Þá kvaðst ákærði hafa selt nokkra hluti í gegnum Bland.is en einhverjir hefðu verið haldlagðir og komist til skila. Kvaðst ákærði hafa gefið versluninni upp símanúmer sitt og fengið SMS-skeyti þegar varan sem hann pantaði var tilbúin til afhendingar. Hann hafi þá sótt vörurnar. Spurður um millifærslu á 129 krónum á milli eigin reikninga ákærða í netbanka [...] sagðist ákærði hafa verið að sameina fjárhæðir á einn reikning hjá bankanum.

Vitnið A gaf skýrslu fyrir dómi og greindi frá því hann hefði farið með ákærða þann 24. febrúar 2016 að sækja vörur í [...]. Hann hefði farið einn inn í verslunina, en verið sagt að bíða án þess að hann vissi af hverju. Vitnið hafi síðan verið tekið afsíðis og inn í annað herbergi þar sem verslunarstjóri [...] hafi verið og haldið vitninu þar þangað til að lögreglan kom á staðinn. Vitnið kvaðst hafa „farið í kerfi“ og ekki vitnað hvað hann átti að gera. Lögreglan hafi talað við vitnið síðan sagt að það væri handtekið, grunað um fjársvik. Ákærði hafi sagt vitninu að hann ætlaði að gefa vitninu þá vöru sem hann var að sækja, þeir væru vinir.

Vitnið B öryggisstjóri hjá [...] gaf skýrslu fyrir dómi og skýrði frá því að þann 23. febrúar 2016 hafi borist tilkynning um að búið væri að panta og ná í vörur, en greiðslur sem áttu að berast inn á bankareikning verslunarinnar voru ekki þar. Þetta hafi verið tekið til skoðunar og upptökur úr eftirlitsmyndavélum skoðaðar og sannreynt að vörurnar voru sóttar. Hafi verslunarstjóri vefverslunarinnar sett sig í samband við öryggisstjóra [...], sem staðfesti hvernig þetta hefði farið fram. Tilkynning um greiðslu fyrir vörurnar, sem hafi borist til [...] í tölvupósti, hafi komið í gegnum tékkneska póstveitu, en látið hafi verið líta út fyrir það að greiðslan kæmi frá [...] án þess að tölvupóstvarnir verslunarinnar hafi áttað sig á því. Þá hafi þeir starfsmenn sem sjá um að afhenda pantaðar vörur ekki haft aðstöðu til að sannreyna hvort að raunveruleg greiðsla hafi farið fram. Varan sé afhent á þjónustuborði verslunarinnar og þeir sem það gera hafi engar upplýsingar um greiðsluna og gangi út frá því að raunveruleg greiðsla hafi farið fram. Þeir hafi ekki annað í höndunum en þá kvittun sem send sé versluninni og gengið hafi verið út frá því að greiðsla fyrir vöruna hafi borist frá [...].

Vitnið C öryggisstjóri [...] skýrði frá því fyrir dómi að leitað hefði verið til vitnisins um að staðfesta greiðslukvittanir frá [...] sem ekki fundust í kerfum bankans. Bankinn hafi óskað eftir því að fá að sjá kvittanirnar á rafrænu formi og þá hafi komið í ljós að þær voru merktar tékkneskri vefsíðu. Augljóst hafi verið að kvittanirnar hafi ekki komið frá bankanum af því að merkt væri hvaðan þær kæmu og auðvelt hafi verið að sjá að kvittanirnar hafi komið frá þessari vefsíðu sem væri sérhönnuð til að senda nafnlausa tölvupósta.

Einnig gaf skýrslu fyrir dómi vitnið D lögreglumaður.

C

Ákærða í máli þessu er gefið að sök fjársvik með því að hafa í sex skipti svikið eða reynt að svíkja út vörur út úr vefverslun [...] í [...] með því að senda falsaðar kvittanir í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar sem ákærði pantaði hjá versluninni og sótti sama dag eða daginn eftir og blekkti þannig viðsemjendur sína. Samkvæmt ákæru er háttsemi ákærða talin varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 248. gr., sbr. 20. gr. sömu laga.

Ákærði viðurkenndi fyrir dómi að hafa pantað vörur hjá vefverslun [...] og að hafa sótt vörurnar. Ákærði neitaði því að hann hefði beitt blekkingum við kaupin og sagði að hann hefði sjálfur verið blekktur af aðila sem hann hefði verið í sambandi við á netinu þegar hann pantaði vörurnar. Kvaðst ákærði ekki sjálfur hafa greitt fyrir vörurnar heldur aðili sem hann vissi ekki deili á. Lýsti ákærði atvikum á þann veg að hann hefði komist í samband við aðila sem hefði haft áhuga á að kaupa af ákærða rafrænan gjaldmiðil eða Bitcoin og taka að sér í staðinn að greiða fyrir vörur sem ákærði pantaði í vefverslun [...]. Kvaðst ákærði hafa verið í beinu sambandi við þennan aðila á vefsíðu á meðan hann pantaði vörurnar. Hafi ákærði gefið aðilanum upp verð á þeim vörum sem ákærði keypti á netinu og látið hann fá Bitcoin gegn því að aðilinn greiddi fyrir vöruna með því að millifæra andvirði þeirra til [...]. Eftir það hafi ákærði fengið smáskilaboð frá versluninni um að vörurnar væru tilbúnar til afhendingar og þá farið og veitt vörunum viðtöku.

Vitnin B, öryggisstjóri hjá [...], og C, öryggisstjóri hjá [...], gáfu skýrslu fyrir dómi og staðfestu að greiðsla fyrir þær vörur sem ákærði pantaði hafi ekki borist versluninni, en kvittun því til staðfestingar að greiðsla hefði borist versluninni með millifærslu frá [...] hafi verið fölsuð og send versluninni frá tékkneskri vefsíðu sem væri sérhæfð til að senda nafnlausa tölvupósta.

Svo sem fyrr segir hefur ákærði gengist við því að hafa í sex skipti pantað eða reynt að panta vörur í gegnum vefverslun [...] og veitt vörunum viðtöku eftir að kvittun hafði verið send versluninni í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar. Ákærði neitaði því á hinn bóginn að hafa sent falsaða kvittun í tölvupósti í nafni [...] um að greitt hefði verið fyrir vörurnar eða að hafa vitað um það að í raun hafi ekki verið greitt fyrir vörurnar. Heldur ákærði því fram að hann hafi sjálfur verið beittur blekkingum af ónafngreindum aðila.

Sú skýring ákærða að hann hafi látið aðila, sem hann hafi verið í sambandi við, en vissi engin deili á, hafa rafrænan gjaldmiðil í því skyni að sá hinn sami greiddi í staðinn andvirði þeirrar vöru, sem ákærði pantaði í hvert sinn, er sérkennileg og í meira lagi ótrúverðug og verður ekki á henni byggt í málinu. Með engu móti verður séð að það hafi verið ákærða hagfellt að selja nafnlausum aðila rafrænan gjaldmiðil gegn greiðslu fyrir vöru sem ákærði pantaði. Að mati dómsins leysir það ákærða ekki undan þeirri sjálfsögðu og mikilvægu skyldu hans að tryggja að greiðsla bærist til verslunarinnar fyrir þær vörur sem hann pantaði áður en hann veitti vörunum viðtöku, enda getur ákærði ekki vísað ábyrgð á því á ónafngreindan aðila. Slíkar varnir ákærða eru með öllu haldlausar.

Þann 17. febrúar 2016, klukkan 10.57 millifærði ákærði 129 krónur á milli eigin reikninga hjá [...] og sendi sjálfum sér kvittun fyrir millifærslunni á sama netfang og hann notaði þegar hann pantaði vörur í gegnum vefverslun [...]. Fyrir dómi gaf ákærði þá skýringu á millifærslunni að hann hefði verið að sameina fjárhæðir á einn reikning. Dómurinn metur þá skýringu ákærða ótrúverðuga og er hún að engu hafandi. Um 20 mínútum áður en ákærði sendi sjálfum sér fyrrnefnda kvittun fyrir millifærslu pantaði ákærði þær vörur sem tilgreindar eru í 1. tölulið ákærunnar og fékk verslunin falsaða kvittun með tölvupósti í nafni [...] um að ákærði hefði klukkan 11.20 greitt fyrir vörurnar. Að mati dómsins er hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi, með því háttarlagi sínu að senda sjálfum sér sérstaka kvittun fyrir millifærslu á milli eigin reikninga, orðið sér úti um fyrirmynd í þeim tilgangi útbúa sjálfur greiðslukvittun til að blekkja með henni starfsmenn verslunar [...] til að afhenda sér þær vörur sem hann pantaði í gegnum vefverslunina og fékk afhentar. Í öllu falli er ljóst að ákærði hefur ekki gefið trúverðugar skýringar á því hvers vegna hann millifærði svo lága fjárhæð milli eigin reikninga á þeim tíma sem millifærslan var gerð. Þá hefur ákærði ekki lagt fram nein gögn til staðfestingar á ætluðum samskiptum hans við þann aðila sem hann nefnir „[...]“, sem ákærði fullyrðir að hafi fengið frá honum rafrænan gjaldmiðil að jafnvirði yfir eina milljón króna. Að mati dómsins er ekkert það fram komið í málinu sem rennir stoðum undir það að þriðji aðili hafi átt þátt í fjársvikunum. Telur dómurinn nægilega sannað þannig að ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum að ákærði hafi einn staðið að fjársvikunum og tilraunum til fjársvika og viðhaft þá háttsemi sem greinir í ákæru og að ásetningur hans hafi staðið til þess að svíkja út þær vörur sem hann pantaði í gegnum vefverslunina. Verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem greinir í ákærunni. Hefur ákærði unnið sér til refsingar.

D

Ákærði, sem fæddur er [...], á að baki sakarferil. Hefur ákærði í þrjú skipti hlotið refsidóma fyrir auðgunarbrot. Með dómi 31. maí 2012 var ákærða gert að sæta átta mánaða fangelsi skilorðsbundið til tveggja ára fyrir brot gegn 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þann 23. janúar 2014 var ákærði dæmdur í níu mánaða fangelsi, þar af sex mánuði skilorðsbundið til tveggja ára, fyrir brot á áfengislögum og almennum hegningarlögum, þar með talið brot gegn 248. gr. laganna. Var fyrrnefndur skilorðsdómur frá 31. maí 2012 dæmdur upp í hinu síðarnefnda máli. Þann 24. júní 2014 var ákærði dæmdur í eins mánaðar fangelsi fyrir fjársvik, sem var skilorðsbundið til tveggja ára. Var sá dómur hegningarauki við fyrrnefndan dóm 23. janúar 2014. Með brotum þeim sem ákærði er nú sakfelldur fyrir hefur hann rofið skilorð sem honum var sett með dómi 24. júní 2014. Verður sá dómur tekinn upp og ákærða gerð refsing í einu lagi fyrir öll brotin, sbr. 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði. Vegna sakarferils ákærða þykja ekki vera skilyrði til að binda refsingu ákærða skilorði, hvorki að hluta til né í heild.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða gert að greiða sakarkostnað málsins, það er þóknun skipaðs verjanda ákærða, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef hdl., sem er ákveðin eins og í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti. Annan sakarkostnað leiddi ekki af rekstri málsins.

K-kk-nf Ó-kk-nf aðstoðarsaksóknari flutti málið af hálfu ákæruvaldsins.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef hdl, 613.800 krónur.

J-kk-nf H-kk-nf