E-1070/2021

Mál þetta, sem dómtekið var 23. nóvember 2021, var höfðað 28. apríl 2021, af

A, [...], gegn B [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða henni skuld að fjárhæð 2.000.000 króna, ásamt dráttarvöxtum frá 28. apríl 2018 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnanda, til vara sýknu að svo stöddu og til þrautavara að krafa stefnanda verði lækkuð verulega og greiðsla bundin því skilyrði að stefnandi gefi út afsal fyrir eignarhluta auðkenndum með fastanúmerinu [...] í fasteigninni að [...]. Stefndi krefst ekki málskostnaðar.

I.

Helstu málsatvik

Málsaðilar voru í sambúð um árabil og eiga saman eitt barn. Sambúð þeirra lauk vorið 2017 og keypti stefndi eignarhluta stefnanda í sameiginlegri fasteign þeirra að [...]með kaupsamningi dagsettum hinn 17. júlí 2017. Málsaðilum ber saman um að þau hafi reynt sambúð að nýju um nokkurra mánaða skeið og stefnandi þá flutt inn á fyrrverandi sameiginlegt heimili þeirra en ágreiningur er um það hvenær sú endurnýjaða sambúð hófst og hvenær henni lauk sem og um fyrirkomulag hennar að öðru leyti líkt og nánar verður vikið að hér á eftir.

Samkvæmt gögnum málsins millifærði stefnandi 2.000.000 króna inn á bankareikning stefnda hinn 27. október 2017. Stefnandi heldur því fram að um lán hafi verið að ræða sem stefnda hafi borið að endurgreiða henni innan sex mánaða. Skýringar stefnda á umræddri millifærslu eru aftur á móti á reiki líkt og nánar verður vikið að hér á eftir. Samkvæmt gögnum málsins stofnaði stefnandi kröfu til innheimtu á hendur stefnda í viðskiptabanka sínum með gjalddaga 1. desember 2018 og eindaga 5. sama mánaðar. Höfuðstóll kröfunnar var 2.000.000 króna. Umrædd krafa var ekki greidd og sendi stefnandi stefnda innheimtubréf vegna hennar hinn 24. október 2019, ítrekun innheimtubréfs hinn 11. nóvember 2019, lokaaðvörun hinn 20. desember 2019 og aðra lokaaðvörun hinn 26. nóvember 2020. Í síðastgreindri lokaaðvörun er vísað til fyrri bréfa svo og símtala við stefnda vegna málsins. Fram kemur að í síðasta símtali hafi stefndi lofað að hafa samband um möguleika á frágangi málsins en við það hafi hann ekki staðið. Þá var skorað á stefnda að greiða kröfuna innan sex daga frá dagsetningu bréfsins ella yrði gefin út stefna til innheimtu skuldarinnar með tilheyrandi viðbótarkostnaði. Stefndi varð ekki við því og höfðaði stefnandi því mál þetta.

II.

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Krafa stefnanda er byggð á því að hún hafi hinn 27. október 2017 lánað stefnda 2.000.000 króna gegn því að hann endurgreiddi henni lánið innan sex mánaða. Stefndi hafi á þeim tíma átt í vandræðum með lausafé og stefnandi því orðið við beiðni hans um að lána honum umrædda fjárhæð sem hún hafi millifært inn á reikning hans áðurgreindan dag. Stefnandi hafi ítrekað reynt að fá lánið endurgreitt úr hendi stefnda eins og lofað hafi verið en þær umleitanir engan árangur borið. Í von um viðbrögð af hálfu stefnda hafi stefnandi stofnað kröfu til innheimtu í banka hinn 1. desember 2018 með eindaga 5. sama mánaðar. Krafan hafi þrátt fyrir ítrekaðar innheimtutilraunir enn ekki verið greidd og stefnanda því nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Til stuðnings kröfu sinni um dráttarvexti vísar stefnandi til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 5. gr. sömu laga, en er lánið hafi verið veitt hafi verið um það samið að það yrði endurgreitt stefnanda eigi síðar en innan sex mánaða og sé því krafist dráttarvaxta frá 28. apríl 2018.

Um lagarök vísar stefnandi auk framangreinds til meginreglu kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga svo og til ákvæða laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Þá vísar stefnandi til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til stuðnings kröfu sinni um málskostnað og til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt til stuðnings kröfu um að tekið verði tillit til þess að stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyld við ákvörðun málskostnaðar. Loks vísar stefnandi til 1. mgr. 32. gr. laga nr. 91/1991 varðandi varnarþing.

III.

Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi vísar til stuðnings kröfu sinni um sýknu í fyrsta lagi til þess að enginn samningur sé til staðar. Lagalegt hugtaksskilyrði löggernings sé að til komi loforð. Slík loforð séu tvíhliða í samningi um gagnkvæma skyldu. Í fyrirliggjandi máli hafi enginn samningur verið gerður, né lögð fram önnur samskipti eða skýringar við millifærslu stefnanda á 2.000.000 króna inn á reikning stefnda sem bent geti til þess að samningur hafi stofnast þeirra á milli. Þá hafi stefnandi engar skýringar gefið á því hvernig millifærslan tengist heildarsamskiptum málsaðila sem fyrrverandi sambýlisfólks sem verið hafi í fjárskiptum. Þegar af þeirri ástæðu beri að sýkna stefnda enda eigi hann ekki í samningssambandi við stefnanda vegna umræddrar millifærslu.

Verði talið að til samnings hafi stofnast þeirra á milli byggir stefndi sýknukröfu sína í öðru lagi á skuldajöfnunarheimild 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála sem og almennum reglum um skuldajöfnuð. Ef millifærslan ein og sér verði talin hafa falið í sér samning um endurgreiðslu án þess að neinar forsendur liggi því til grundvallar telji stefndi að það sama verði að eiga við um aðrar millifærslur fjár frá honum inn á reikning stefnanda. Frá árinu 2012 nemi þær millifærslur að minnsta kosti 1.659.500 krónum. Þannig hafi hann millifært inn á reikning stefnanda samtals 1.094.000 krónur frá því í febrúar 2012 og þar til í júlí 2016 og samtals 565.500 krónur frá því í maí 2017 og þar til í ágúst 2018. Krefjist stefndi þess því að honum verði heimilað að skuldajafna 1.659.500 krónum gegn dómkröfu stefnanda.

Þá geti stefnandi ekki ætlast til þess að hún hafi búið frítt í fasteigninni að [...]frá því í júlí 2017 og fram í apríl 2018. Miðað við stærð fasteignarinnar og fermetraverð leigu á umræddu svæði á ofangreindu tímabili sé eðlileg mánaðarleiga fasteignarinnar 229.488 krónur, eða 2.994.880 krónur fyrir tíu mánuði. Telji stefndi sanngjarnt að stefnandi greiði helming þeirrar fjárhæðar í leigu enda hafi hún haft fasteignina að mestu fyrir sig þennan tíma og gert stefnda að dvelja langtímum í bílskúr fasteignarinnar þar sem endurnýjuð sambúð þeirra hafi ekki gengið vel. Krefjist stefndi þess því að honum verði heimilað að skuldajafna 1.147.443 krónum, eða helmingi ofangreindrar fjárhæðar, gegn dómkröfu stefnanda.

Samtals eigi stefndi því gagnkröfu á stefnanda að fjárhæð 2.806.942 krónur, sem stefndi krefjist þess að fá að skuldajafna gegn stefnukröfunni á grundvelli 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála. Því beri að sýkna hann af kröfu stefnanda. Stefndi telji öll skilyrði skuldajafnaðar uppfyllt. Um gagnkvæmar og sambærilegar kröfur sé að ræða, þar sem þær séu allar um greiðslu peninga. Þá séu gagnkröfur stefnda gildar, ófyrndar og hæfar til að mæta dómkröfu stefnanda. Telji stefndi rétt að kröfurnar mætist um leið og þær voru til þess hæfar.

Varakröfu sína um sýknu að svo stöddu byggir stefndi á því að stefnandi geti ekki sótt á hann kröfu sem eigi rætur að rekja til fjárslita milli aðila við lok á óvígðri sambúð þeirra þegar hún hafi ekki efnt skyldur sínar vegna fjárslitanna. Þannig hafi stefnandi ekki gefið út afsal vegna þess hluta fasteignarinnar að [...] sem beri fastanúmerið [...]og stefndi hafi greitt fyrir samkvæmt kaupsamningi aðila um fasteignina. Á meðan svo hátti til geti stefnandi ekki sótt neinar kröfur á hendur stefnda sem til hafi stofnast á þeim tíma sem um ræði. Á meðan stefnandi hafi ekki efnt framangreindan kaupsamning og sinn hluta loforða og krafna við fjárslit þá sé þeim ekki lokið í efndalegum skilningi. Stefndi byggi á því að réttarástand sem stofnist á grundvelli kröfu, hvort sem er vegna fjárslita eða annars, ljúki ekki fyrr en efndir séu fram komnar af hálfu beggja aðila þess kröfusambands. Stefnda verði því að sýkna að svo stöddu á meðan fjárslitum á milli málsaðila sé enn ólokið.

Þrautavarakröfu sína um lækkun byggir stefndi á sömu málsástæðum og að framan eru greindar, að því breyttu að töluleg niðurstaða dómara leiði ekki til sýknu á grundvelli skuldajafnaðar. Sé þrautavarakrafa því gerð sérstaklega í því augnamiði að stefndi fá nýtt sem stærstan hluta krafna sinna á hendur stefnanda til skuldajafnaðar og þar með til lækkunar á dómkröfu stefnanda. Í þrautavarakröfu stefnanda felist aukinheldur að dómari skilyrði alla greiðsluskyldu stefnda við það að stefnandi uppfylli skyldur sínar á grundvelli samnings aðila um fjárslit og samkvæmt kaupsamningi dagsettum 17. júlí 2017. Vísi stefnandi til stuðnings þeim þætti kröfunnar til heimildar í 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem fram komi að dómara sé heimilt að skilyrða dómsálagða skyldu dómþola við uppfyllta gagnskyldu eða gagngjald úr hendi dómhafa.

Stefndi mótmæli vaxtakröfu, dráttarvaxtakröfu og kröfu stefnanda um vexti á vexti þar sem stefnandi hafi á engu stigi skýrt kröfu sína. Telji stefndi að honum verði ekki gert að greiða vexti á kröfu vegna þess eins að kröfubréf hafi verið send. Til staðar verði að vera krafa sem standi á kröfuréttarlegum og/eða samningaréttarlegum grundvelli og að skýra verði hvernig skuldbinding og krafa sé komin til. Vísi stefndi til 3. og 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu framagreindu til stuðnings sem og til þriðja kafla laganna í heild sinni.

Um lagarök vísar stefndi til almennra reglna samninga- og kröfuréttar og almennra reglna um skuldajöfnuð sem og reglna laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá vísar stefndi um réttarfar, varakröfu, þrautavarakröfu og málskostnað til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Loks vísar stefndi til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

IV.

Niðurstaða

Líkt og að framan er rakið stendur ágreiningur málsaðila um það hvort stefnda beri að endurgreiða stefnanda 2.000.000 króna sem hún millifærði á bankareikning hans hinn 27. október 2017. Stefndi krefst aðallega sýknu. Í fyrsta lagi á þeim grundvelli að enginn lánssamningur liggi fyrir og honum sé því óskylt að endurgreiða fjárhæðina og í öðru lagi á þeim grundvelli að hann eigi hærri fjárkröfu á hendur stefnanda til skuldajafnaðar. Til vara krefst stefndi sýknu að svo stöddu á þeim grundvelli að stefnandi hafi enn sem komið er einungis gefið út afsal vegna annars þeirra tveggja eignarhluta fasteignarinnar að [...]sem kaupsamningur málsaðila dagsettur 17. júlí 2017 lýtur að og því ekki efnt skyldur sínar vegna fjárslita milli málsaðila við lok á óvígðri sambúð þeirra. Til þrautavara krefst stefndi þess svo að krafa stefnanda verði lækkuð og kveðið á um skyldu hennar til að gefa út áðurgreint afsal í dómsorði.

Ásgreiningslaust er að stefnandi millifærði 2.000.000 króna inn á bankareikning stefnda hinn 27. október 2017 og að enginn skriflegur gerningur var gerður um þessa greiðslu. Stefnandi byggir á því að um lán hafi verið að ræða sem stefnda hafi borið að endurgreiða innan sex mánaða. Í aðilaskýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að stefndi hefði beðið hana um að lána sér umrædda fjárhæð vegna framkvæmda sem hann hugðist ráðast í við fasteignina að [...]. Hún hafi orðið við því og þau rætt sín á milli að hann mundi endurgreiða henni lánið innan sex mánaða. Þau hafi handsalað gerninginn og hún ekki haft ástæðu til að ætla annað en að hann mundi standa við hann. Skýringar stefnda á umræddri greiðslu eru líkt og áður greinir aftur á móti á reiki. Í greinargerð hans kemur fram að féð hafi verið ætlað til endurbóta á fasteigninni að [...] í tilefni af endurnýjaðri sambúð málsaðila og samkvæmt sameiginlegri ákvörðun þeirra. Í aðilaskýrslu stefnda fyrir dómi við aðlameðferð málsins kom aftur á móti fram að stefnandi hefði millifært umrædda fjárhæð inn á reikning hans óumbeðið og enga skýringu gefið á því. Hvora skýringuna sem miðað er við virðist stefnandi þó byggja á því að um gjöf til hans hafi verið að ræða enda var umrædd millifærsla framkvæmd rúmum þremur mánuðum eftir að hann keypti eignarhluta stefnanda í fasteigninni að [...] og jafnvel þótt þau hafi í sameiningu ráðgert að verja fénu til endurbóta á henni var sú ráðstöfun því honum einum til hagsbóta.

Sá sem heldur því fram að ráðstöfun fjármuna til hans helgist af gjöf eða öðrum örlætisgerningi ber sönnunarbyrði fyrir staðhæfingu sinni þar að lútandi, sbr. t. d. dóma Hæstaréttar frá 21. október 1999 í máli nr. 185/1999 og Landsréttar frá 12. apríl 2019 í máli nr. 485/2018. Samkvæmt því verður stefndi að færa sönnur á að svo hátti til um millifærslu stefnanda á bankareikning hans. Stefndi hefur engin sönnunargögn lagt fram því til stuðnings og skýringar hans að því leyti bæði misvísandi og ótrúverðugar að mati dómsins. Hefur hann því ekki á nokkurn hátt sýnt að umrædd greiðsla hafi verið gjöf sem honum hafi ekki verið ætlað að endurgreiða. Verður því að líta á greiðslu þá sem hér er til umfjöllunar sem lán frá stefnanda til stefnda. Ekki var samið um eiginlegan gjalddaga þess og gildir því sú meginregla kröfuréttar að lánið beri að endurgreiða þegar þess er krafist af hálfu lánveitanda, sbr. t. d. dóma Hæstaréttar frá 18. júní 2009 í máli nr. 690/2008 og 16. janúar 2014 í máli nr. 523/2013. Framlögð gögn bera ekki með sér að stefnandi hafi krafið stefnda um greiðslu fyrr en hún stofnaði kröfu á hendur honum í viðskiptabanka sínum með gjalddaga 1. desember 2018 og verður því við það miðað að stefnda hafi borið að endurgreiða lánið eigi síðar en þann dag. Verður stefndi því ekki sýknaður á þeim grundvelli að enginn lánssamningur liggi fyrir og honum sé því óskylt að endurgreiða fjárhæðina.

Í málinu hefur stefndi uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og krefst sýknu á þeim grundvelli að sú gagnkrafa sé hærri en fjárkrafa stefnanda. Samkvæmt framangreindu ákvæði 1. mgr. 28. gr. er varnaraðila rétt að hafa uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar í máli án þess að gagnstefna ef skilyrði fyrir skuldajöfnuði eru fyrir hendi. Svo að annar aðili skuldarasambands geti krafist skuldajafnaðar þarf ýmsum skilyrðum að vera fullnægt. Á meðal þeirra skilyrða eru að gagnkrafan sé gild, þ. e. krafa sem aðalkröfuhafi er skyldur til að efna, og nægilega skýr og ótvíræð til að unnt sé að neyta skuldajafnaðar við kröfu aðalkröfuhafa.

Sú gagnkrafa sem stefndi byggir á að hann eigi á hendur stefnanda er tvíþætt. Í fyrsta lagi byggir hann á því að hann hafi millifært samtals að minnsta kosti 1.659.500 krónur inn á reikning stefnanda á árunum 2012 til 2018 og því hljóti það sama að gilda um þær millifærslur og þá millifærslu stefnanda inn á reikning hans sem stefnukrafan lúti að. Þessu til stuðnings hefur stefndi lagt fram tölvupóst og samantekt sem hann kveður vera yfirlit millifærslna af reikningi hans á reikning stefnanda á umræddu tímabili. Umrætt yfirlit ber ekkimeð sér að vera frá viðskiptabanka stefnda og viðeigandi reikningnúmer eru einungis tilgreind við hluta millifærslnanna. Þá er við þrjár þeirra tilgreint að viðtakandi greiðslu hafi verið dóttir stefnanda, við tvær þeirra að um meðlagsgreiðslu hafi verið að ræða og eina þeirra að um skólamat fyrir dóttur málsaðila hafi verið að ræða. Í aðilaskýrslu stefnda fyrir dómi gat hann engar frekari skýringar gefið á umræddum millifærslum en taldi þó helst að þær væru tengdar rekstri sameiginlegs heimilis málsaðila á meðan þau voru í sambúð og að einhverjar þeirra hefðu verið meðlagsgreiðslur með dóttur þeirra eftir að þau slitu sambúð. Gögn málsins bera ekki með sér að stefndi hafi nokkru sinni krafið stefnanda um greiðslu þessarar meintu kröfu sinnar, hvort heldur sem er að hluta eða í heild, en þær millifærslur sem um er að ræða ná líkt og að framan greinir allt aftur til ársins 2012.

Í öðru lagi byggir stefndi á því að hann eigi kröfu á hendur stefnanda um leigugreiðslur vegna búsetu hennar í fasteigninni að [...]frá því í júlí 2017 og fram í apríl 2018 en hún hafi þrátt fyrir ítrekaðar umleitanir stefnda hvorki greitt leigu á umræddu tímabili né tekið þátt í rekstrarkostnaði fasteignarinnar. Sú krafa nemi 1.147.443 krónum. Málsaðilum ber líkt og áður greinir saman um að þau hafi reynt sambúð að nýju um nokkurra mánaða skeið eftir að þau slitu sambúð vorið 2017 og stefnandi þá flutt inn á fyrrverandi sameiginlegt heimili þeirra en ágreiningur er um það hvenær sú endurnýjaða sambúð hófst og hvenær henni lauk sem og um fyrirkomulag hennar að öðru leyti. Í aðilaskýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að málsaðilar hefðu afráðið að reyna sambúð aftur undir lok árs 2017 með hagsmuni dóttur þeirra í huga og þær mæðgur því flutt aftur inn til stefnanda skömmu fyrir jól 2017. Fljótlega hafi þó orðið ljóst að sú tilraun gekk ekki upp og þær því flutt aftur út í apríl 2018. Þá þrjá til fjóra mánuði sem um hafi verið að ræða hafi þau verið í hefðbundinni sambúð og rekið sameiginlegt heimili. Aldrei nokkurn tímann hefði stefndi vakið máls á því að hún greiddi honum leigu á meðan á þeirri endurnýjuðu sambúð stóð enda hefði slíkt verið fáránlegt í ljósi aðstæðna. Í aðilaskýrslu stefnda fyrir dómi kom fram að þær mæðgur hefðu flutt aftur inn til hans í júlí eða ágúst 2017. Fljótlega hafi komið í ljós að tilraun málsaðila til að taka upp sambúð að nýju gengi ekki upp og því hafi hann flutt út í bílskúr og þær mæðgur hafi búið í íbúðinni. Hann hafi rætt við stefnanda um að þau gerðu leigusamning sín á milli en ekki hafi orðið af því. Engin gögn liggja frammi í málinu um framangreint önnur en búsetutímavottorð stefnanda frá Þjóðskrá Íslands og engin vitni voru leidd fyrir dóm við aðalmeðferð málsins sem um þessi atvik gátu borið. Að mati dómsins hefur umrætt búsetutímavottorð ekkert sönnunargildi í þessu sambandi enda gaf stefnandi haldgóðar skýringar á því í aðilaskýrslu sinni fyrir dómi af hverju hún hefði ekki flutt lögheimili sitt fyrr en um miðjan júní 2018.

Sá sem hefur uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar ber eðli máls samkvæmt sönnunarbyrði fyrir tilvist slíkrar kröfu og því að skilyrði fyrir skuldajöfnuði séu fyrir hendi. Að öllu framangreindu virtu hefur stefndi að mati dómsins hvorki sýnt fram á að hann eigi gilda kröfu á hendur stefnanda vegna þeirra millifærslna sem hann byggir á né heldur um leigugreiðslur en um atvik að því leyti stendur líkt og að framan greinir orð gegn orði. Hefur stefndi því ekki fært viðhlítandi sönnur á að hann eigi gilda kröfu á hendur stefnanda sem sé svo skýr og ótvíræð að hann geti neytt skuldajafnaðar við kröfu hennar. Verður stefndi því ekki sýknaður á þeim grundvelli að hann eigi gagnkröfu til skuldajafnaðar sem sé hærri en fjárkrafa stefnanda.

Stefndi krefst til vara sýknu að svo stöddu. Er sú krafa byggð á því að stefnandi geti ekki sótt á hann kröfu sem eigi rætur að rekja til fjárslita við lok óvígðrar sambúðar málsaðila á meðan hún hafi ekki efnt skyldur sínar að því leyti. Þannig hafi stefnandi einungis gefið út afsal vegna annars tveggja eignarhluta í fasteigninni að [...] sem kaupsamningur aðila dagsettur 17. júlí 2017 tekur til. Virðist stefndi því byggja á því að hann verði ekki krafinn um endurgreiðslu lánsins fyrr en stefnandi hafi gefið út umrætt afsal. Á þetta verður ekki fallist enda liggur ekkert fyrir um það í málinu að umrætt lán tengist á nokkurn hátt fjárslitum milli málsaðila við lok sambúðar þeirra eða sem gefur tilefni til að ætla að svo sé. Þvert á móti var umrætt lán veitt rúmum þremur mánuðum eftir að stefndi keypti eignarhluta stefnanda í umræddri fasteign og ekki liggur annað fyrir en að við það hafi fjárslitum milli málsaðila lokið. Þá verður ekki framhjá því litið að það afsal sem óumdeilt er að stefnandi hafi gefið út hefur ekki verið lagt fram í málinu. Hins vegar liggja bæði framangreindur kaupsamningur dagsettur 17. júlí 2017 og skilyrt veðleyfi dagsett sama dag frammi. Í hvoru tveggja eru báðir eignarhlutar fasteignarinnar skýrlega tilgreindir. Liggur því ekki annað fyrir en orð stefnda um að stefnandi hafi einungis gefið út afsal vegna annars eignarhluta fasteignarinnar þótt ódagsettar útprentanir sem stefndi kveður vera úr þinglýsingarkerfi sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu beri með sér að afsali hafi einungis verið þinglýst á annan eignarhluta fasteignarinnar. Að framagreindu virtu verður stefndi því ekki sýknaður að svo stöddu.

Stefndi krefst þess til þrautavara að dómkrafa stefnanda verði lækkuð og að kveðið verði á um skyldu hennar til að gefa út áðurgreint afsal í dómsorði. Þrautavarakrafa stefnda um lækkun á dómkröfu stefnanda er byggð á sömu málsástæðum og krafa hans um sýknu á þeim grundvelli að hann eigi gagnkröfu til skuldajafnaðar. Með sömu rökum og að framan eru greind verður þeirri kröfu því hafnað.

Krafa stefnanda um að kveðið verði á um það í dómsorði að stefnandi gefi út áðurgreint afsal er reist á fyrri hluta 2. málsl. 4. mgr. 114. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 þar sem fram kemur að verða megi við kröfu um að stefnda verði gert að leysa af hendi skyldu gegn tilteknu gagngjaldi úr hendi stefnanda. Slík krafa verður ekki höfð uppi af hálfu stefnda í máli þessu á annan hátt en með gagnstefnu í samræmi við 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 og að minnst einu þeirra skilyrða sem þar eru tilgreind uppfylltu. Verður henni þegar af þeirri ástæðu sjálfkrafa vísað frá dómi.

Að öllu framansögðu virtu er það niðurstaða dómsins að stefndi skuli greiða stefnanda 2.000.000 króna. Er enn fremur fallist á að umrædd fjárhæð beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Ekki er þó fallist á að miða upphafstíma dráttarvaxta við fyrra tímamark en 1. janúar 2019 þegar liðinn var mánuður frá því að stefnandi sannanlega krafði stefnda um greiðslu.

Að virtum úrslitum málsins og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem þykir eins og mál þetta er vaxið hæfilega ákveðinn 1.000.000 króna.

H-kvk-nf Á-kvk-nf kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, B, skal greiða stefnanda, A, 2.000.000 króna með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. janúar 2019 til greiðsludags.

Þrautavarakröfu stefnda um að greiðsla verði bundin því skilyrði að stefnandi gefi út afsal fyrir eignarhluta auðkenndum með fastanúmerinu [...] í fasteigninni að [...] er vísað frá dómi.

Stefndi greiði stefnanda 1.000.000 króna í málskostnað.

H-kvk-nf Á-kvk-nf