S-92/2022

I.

1. Mál þetta, sem dómtekið var 12. desember 2022, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Austurlandi, útgefinni 22. september sl., á hendur X, kennitala [...], [...], [...]:

„fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa laugardaginn 1. ágúst 2020, í fangageymslu Lögreglustjórans [...] að [...]í [...], hótað lögreglumönnum nr. 0903, nr. 0784 og nr. 9703 lífláti og líkamsmeiðingum þar sem þeir voru við skyldustörf.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2. Af hálfu ákærða er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa.

II.

1. Fyrir dómi hefur ákærði skýlaust viðurkennt sakargiftir, líkt og þeim er lýst í ákæru.

2. Fyrir liggur að ákærði var handtekinn síðdegis laugardaginn 1. ágúst 2020 eftir að hann hafði komið með [...] til þáverandi heimabæjar síns, [...]. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu og öðrum rannsóknargögnum var tilefni handtökunnar að fíkniefnaleitarhundur hafði „merkt“ ákærða, en hann var þegar atvik máls gerðust undir áfengisáhrifum og talsvert æstur. Samkvæmt gögnum var ákærða kynnt réttarstaða grunaðs manns, en í framhaldi af því tilkynnt að hann yrði færður á lögreglustöð þar sem leit yrði gerð á honum. Jafnframt var ákærða leyft að ræða við lögmann sinn, sem eigi hafði tök á því að mæta á lögreglustöðina. Í frumskýrslunni, en einnig í skýrslum þeirra fimm lögreglumanna, sem afskipti höfðu af ákærða eða voru á lögreglustöðinni í greint sinn, segir frá því að ákærði hafi verið færður í þann fangaklefa þar sem staðið hafi til að gera líkamsleit á honum og í handtösku sem hann hafði meðferðis. Fram kemur í skýrslum þessum að þegar ákærði hafi hafnað þessum afskiptum hafi lögreglumenn tekið hann tökum og framkvæmt svonefnda öryggisleit á honum. Við þessar aðstæður og aðgerðir hafi ákærði nær algerlega misst stjórn á skapi sínu og viðhaft ítrekaðar og grófar hótanir gagnvart þremur lögreglumönnum, sbr. það sem segir í ákæru.

Samkvæmt gögnum fannst ekkert ólögmætt á ákærða eða í farangri hans og var hann leystur úr haldi lögreglu klukkan 22.42 umrætt kvöld.

3. Á meðal rannsóknargagna eru m. a. skýrslur þeirra þriggja lögreglumanna sem getið er um í ákæru. Þær eru dagsettar 28. desember 2020, 10. janúar og 10. ferbrúar 2021. Nefndur lögreglustjóri sendi rannsóknargögn málsins til embættis héraðssaksóknara þann 12. janúar 2021.

Samkvæmt gögnum var ákærði fyrst yfirheyrður um málsatvik af lögreglufulltrúa þann 26. janúar 2022, en við það tækifæri var honum m. a. kynnt efni ofangreindra gagna, en einnig upptaka úr eftirlitsmyndavél lögreglustöðvarinnar í [...]síðdegis og að kveldi 1. ágúst 2020. Við yfirheyrsluna lýsti ákærði eigin reiðiviðbrögðum í greint sinn, en einnig ítrekuðum og tilefnislausum afskiptum lögreglu vegna gruns um vörslur á fíkniefnum. Að auki gerði ákærði nokkra grein fyrir erfiðum eigin aðstæðum allt frá æsku svo og læknisaðstoð sem hann hefði þurft að þiggja vegna geðrænna erfiðleika, þ. á m. á Barna- og unglingageðdeild Landspítala (BUGL). Að auki gerði ákærði grein fyrir breyttum högum sínum hin síðustu misseri.

3. Mál þetta var þingfest 27. október sl., en meðferð þess tafðist lítillega vegna lögmætra forfalla ákærða við [...]. Af hálfu skipaðs verjanda ákærða var aflað og lagt fyrir dóminn vottorð A, yfirsálfræðings hjá Heilbrigðisstofnun Austurlands (HSA), sem dagsett er 6. desember sl. Í vottorðinu segir m. a.„ [...].“

3. Með játningum ákærða, sem ekki er ástæða til að efa að sé sannleikanum samkvæm, sem og að áður greindum rannsóknargögnum lögreglu virtum, er að áliti dómsins nægjanlega sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru. Er brot hans þar réttilega heimfært til laga.

Að öllu ofangreindu virtu verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök.

Verður lagður dómur á málið án frekari sönnunarfærslu, sbr. heimildarákvæði 164. gr. laga nr. 88/2008.

C.

1. Ákærði, sem er

[...] ára, hefur samkvæmt sakavottorði áður gerst sekur um refsiverða háttsemi og hefur af þeim sökum verið dæmdur til refsinga. Ákærði gekkst þannig þann [...]

2016, þá

[...] ára, undir lögreglustjórasátt vegna þjófnaðar. Þann [...]2018 var hann dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi til tveggja ára vegna minniháttar líkamsárásar, vopnalagabrots, hótana og þriggja umferðarlagabrota þar sem hann hafði eigi notað öryggisbelti. Brot þessi framdi ákærði í lok árs 2016 og fyrri hluta ársins 2021. Þann [...]

2019 var ákærði dæmdur í fjögurra mánaða skilorðsbundið fangelsi til tveggja ára fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. hegningarlaganna, vegna hótana gagnvart þremur lögreglumönnum, þ. á m. eftir handtöku á brotavettvangi og á lögreglustöð. Hin síðastgreindu brot framdi ákærði þann 25. febrúar 2018, en hann var þá [...] ára. Var um hegningarauka að ræða við skilorðs dóminn frá [...]

2018, enda voru brotin framin fyrir uppkvaðningu þess dóms. Loks var ákærði þann [...]

2019 dæmdur í sjö mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir minni háttar líkamsárásir gegn tveimur brotaþolum, en einnig fyrir tilraun til minni háttar líkamsárásar gegn þriðja brotaþolanum. Brot þessi framdi ákærði rétt fyrir handtökuna þann 25. febrúar 2018 og var því um hegningarauka að ræða við dóminn sem kveðinn hafði verið upp þann [...]

2018. Var því dómurinn tekinn upp og refsingin ákveðin í einu lagi, sbr. 60. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sjö mánaða fangelsi eins og áður sagði.

2. Í máli þessu hefur ákærði verið fundinn sekur um mjög alvarlegar hótanir gagnvart þremur lögreglumönnum, sem voru að sinna skyldustörfum á lögreglustöð þann 1. ágúst 2020. Með háttseminni rauf ákærði skilorð dómsins frá [...]2019 og því ber að dæma upp þá refsingu og gera ákærða refsingu í einu lagi, sbr. ákvæði 60. gr. og 77. gr. hegningarlagnanna.

Við ákvörðun refsingar ákærða nú ber m. a. að horfa til 2. málsliðar 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum, enda beindust brot hans að opinberum starfsmönnum, sem lögum samkvæmt hafa heimild til líkamlegrar valdbeitingar, en einnig til lýsts sakarferils. Til málsbóta ber aftur á móti að horfa til þess að ákærði játaði brot sín skýlaust, sbr. 8. tölulið 1. mgr. 70. gr. hegningarlaganna. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tíu mánuði, en eins og hér stendur sérstaklega á, sbr. það sem m. a. var rakið um verulega breyttar aðstæður og hagi ákærða í 3. tölulið II. kafla, þykir fært að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. hegningarlaganna, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Jafnframt er frestunin bundin því skilyrði að ákærði sæti á skilorðstímanum sérstakri umsjón og hlíti fyrirmælum umsjónarmanns, sbr. ákvæði 1. og 2. tl. 3. mgr. 57. gr. laga nr. 19/1940. Skal Fangelsismálastofnun tilnefna þann aðila, sem hafa skal með hendi umsjónina.

3. Að kröfu ákæruvalds og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til að greiða sakarkostnað máls þessa, en samkvæmt yfirliti lögreglustjóra nemur kostnaðurinn 66.960 krónum. Að auki skal ákærði greiða þóknun til skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef lögmanns, 334.800 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en einnig ferðakostnað verjandans að fjárhæð 20.234 krónur, og loks 5.072 krónur vegna útlagðs kostnaðar hans.

6. Með málið fór af hálfu ákæruvalds H-kk-nf J-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í tíu mánuði, en fullnustu refsingarinnar skal frestað og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. hegningarlaganna, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá er frestun jafnframt bundin því skilyrði að ákærði sæti á skilorðstímanum sérstakri umsjón og hlíti fyrirmælum umsjónarmanns, sbr. ákvæði 1. og 2. tl. 3. mgr. 57. gr. laga nr. 19/1940. Skal Fangelsismálastofnun tilnefna þann aðila, sem hafa skal með hendi umsjónina.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, 427.066 krónur, þ. m. t. sakarkostnað ákæruvaldsins 66.960 krónur og málflutningsþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef lögmanns, 334.800 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og einnig ferðakostnað verjandans að fjárhæð 20.234 krónur og vegna útlagðs kostnaðar hans að fjárhæð 5.072 krónur.