S-159/2012

Mál þetta, sem dómtekið var þriðjudaginn 15. maí 2012, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 28. febrúar 2012, á hendur V-kk-þgf E-kk-þgf G-kk-þgf, kennitala 000000-0000, [...], Reykjavík, fyrir hótanir, með því að hafa í eftirfarandi skipti, á árunum 2009 og 2010, í og við fjölbýlishúsið að [...] í Reykjavík, hótað A, kt. 000000-0000, B, kt. 000000-0000, C, kt. 000000-0000, og D, kt. 000000-0000, íbúum fjölbýlishússins, líkamsmeiðingum og lífláti, sem var til þess fallið að vekja hjá þeim ótta um líf sitt, heilbrigði og velferð:

1. Með því að hafa, mánudaginn 27. júlí 2009, á fundi húsfélags fjölbýlishússins, hótað A lífláti með orðunum: „Ef þú tekur þetta ekki úr Veitu ertu dauður.“

2. Með því að hafa, mánudaginn 27. júlí 2009, á fundi húsfélags fjölbýlishússins, hótað C lífláti með orðunum: „Ég drep þig helvítið þitt.“

3. Með því að hafa, mánudaginn 27. júlí 2009, á fundi húsfélags fjölbýlishússins, hótað A, B, C og D lífláti með orðunum: „Ég skal rústa ykkur öllum, ykkur öllum í húsinu.“

4. Með því að hafa, laugardaginn 1. maí 2010, staðið úti í garði fjölbýlishússins með hníf í hendi og hótað D og öðrum íbúum fjölbýlishússins lífláti með orðunum: „Þið eruð dauð.“

5. Með því að hafa, miðvikudaginn 14. júlí 2010, í símtali, hótað A lífláti með orðunum: „Ég skal drepa þig helvítið þitt.“

6. Með því að hafa, fimmtudaginn 2. desember 2010, hótað A og B lífláti með orðunum: „Ég skal drepa ykkur helvítis kynvillingarnir ykkar.“

Teljast brot samkvæmt 1. til 6. ákærulið varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í þinghaldi 24. apríl sl. óskaði sækjandi eftir því að 4. ákærulið yrði breytt þannig að í stað orðanna „Þið eruð dauð“ komi „Þú ert dauð“ og orðin „og öðrum íbúum fjölbýlishússins“ féllu burt.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af ákæru, en til vara að ákærða verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Loks krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins.

Málsatvik

Ákærði býr í kjallaraíbúð í fjöleignarhúsinu að [...] í Reykjavík. Með bréfi til lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettu 29. október 2009, kærðu A, B, C og D, öll íbúar í húsinu, ákærða til lögreglu fyrir „margítrekaðar ógnanir og morðhótanir“ vegna nánar tilgreindra ummæla, auk þess sem ákærði var sagður hafa beitt „skemmdarverkum og þvingunaraðgerðum“ gagnvart íbúum hússins og eigum þeirra. Kærubréfinu fylgdi hljóðupptaka, sem sögð var af símtali A og ákærða tilgreindan dag og frá húsfélagsfundi 27. júlí 2009. Með bréfi, dagsettu 3. maí 2010, beindu D og C kæru til lögreglu vegna atvika tveimur dögum fyrr, en ákærði var þá sagður hafa viðhaft líflátshótanir gagnvart D og beitt þau C líkamlegu ofbeldi. Fylgdi bréfinu jafnframt hljóðupptaka. Þá liggur fyrir skýrsla lögreglu um útkall 18. júlí 2010, vegna deilna í húsinu, þar sem kemur fram að rætt hafi verið við ákærða og B, sem hafi haft áverka á hálsi og sakað ákærða um að hafa tekið sig hálstaki. Hinn 16. desember 2012 mættu B og A hjá lögreglu og lögðu fram kæru á hendur ákærða fyrir að hafa haft í hótunum við þá 2. desember og valdið eignaspjöllum á bifreið þeirra. Þá voru lögreglumenn kvaddir að húsinu 23. sama mánaðar og ræddu þar við A og B, sem báru um að ákærði hefði veist að A og stjakað við honum. Lögregla tók skýrslur af kærendum, þeim A, B, C og D, og voru af þeirra hálfu lagðar fram frekari hljóðupptökur, sem sagðar voru af samskiptum íbúa í fjöleignarhúsinu við ákærða.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu vegna fram kominna kæra á hendur honum. Við yfirheyrslu 2. febrúar 2012 voru spilaðar fyrir hann hljóðupptökur, sem liggja fyrir í málinu. Ákærði neitaði að tjá sig um upptökurnar, sem hann teldi vera ólöglegar, auk þess sem hægt væri að „setja þessar upptökur saman“, enda væri A lærður rafeindavirki og gæti „búið til tal“. Ákærði kvaðst þó kannast við að hafa sagt það sem kom fram á hljóðupptöku frá 1. maí 2010, en þau orð hefði hann viðhaft við menn sem hefðu ruðst inn í íbúð hans og haft í hótunum við hann.

Meðal gagna málsins eru afrit lögregluskýrslna vegna útkalls að [...] að morgni 1. maí 2010, þar sem kemur fram að lögregla hafi haft afskipti af E, sem hafi verið mikið ölvaður og verið að ónáða ákærða. Kemur fram að ákærði hafi í framhaldinu lagt fram kæru á hendur E og öðrum manni, sem hafi þá um morguninn ruðst inn á heimili hans og hafi komið til handalögmála á milli þeirra, auk þess sem mennirnir hefðu brotið rúðu í útidyrahurð áður en honum tókst að stökkva þeim á brott.

Ákærði neitaði alfarið sök í málinu fyrir dóminum og kvaðst ekki hafa viðhaft þau ummæli sem í ákæru greinir, að frátöldu því sem kemur fram í 4. ákærulið, en í því tilfelli hefði hann verið að ávarpa mennina tvo, sem hefðu áður brotist inn í íbúð hans. Ákærði kvaðst ekki vita til þess að samtöl hans við nágranna hefðu verið hljóðrituð. Hann kvaðst ekki hafa kannast við rödd sína á hljóðupptökum sem voru spilaðar fyrir hann við skýrslutökur hjá lögreglu. Þá sé A lærður rafeindavirki og geti hann hafa búið til röddina sem heyrðist á upptökunum. Hann kvaðst ekki vita hvort hann hefði verið staddur á húsfélagsfundi 27. júlí 2009, sem greinir í 1. til 3. ákærulið. Hann áréttaði að ummæli sem höfð væru eftir honum í 4. ákærulið hafi beinst að tveimur strákum, sem hefðu brotist inn í íbúð hans. Um væri að ræða son C og D og vin hans. Hefðu þeir verið „uppdópaðir og blindfullir“, mölvað útidyrahurðina og ruðst inn í íbúð hans. Hann kannaðist við að hafa einhvern tíma rætt við A í síma, en ekki að hafa hótað honum lífláti, eins og rakið er í 5. ákærulið. Þá hefði hann ekki viðhaft þau ummæli sem greinir í 6. ákærulið.

Ákærði kannaðist við að hafa staðið í illdeilum við nágranna sína vegna ýmissa mála. Teldi hann sig m.a. hafa verið látinn ofgreiða rafmagnsreikninga fyrir sameign hússins, auk þess sem hann hafi orðið fyrir ýmiss konar ónæði af hálfu nágranna sinna.

Vitnið, A, kvað íbúa í húsinu hafa búið við viðvarandi árásargirni af hálfu ákærða. Eftir að ákærði hefði ítrekað hótað vitninu lífláti í símtali hefði hann farið að hljóðrita á síma sinn símtöl sem þeir áttu og samtöl á fundum. Kvaðst vitnið telja að hann hefði gert ákærða grein fyrir þessu á árinu 2007. D, C og B hefðu vitað að hann hljóðritaði það sem átti sér stað á fundunum. Hann kvaðst aðallega hafa gert þetta til að geta tekið saman efni símtala og funda eftir á, m.a. til að rétt yrði bókað í fundargerð um það sem var ákveðið á húsfélagsfundum, en einnig til að hafa einhverja sönnun um það sem þar átti sér stað. Vitnið kvaðst vera rafeindavirki, en vísað því á bug að hann gæti búið til samtöl sem heyrðust á upptökum. Hann staðfesti að hafa verið vitni að ummælum sem höfð eru eftir ákærða í ákæru. Að því er varðar atvik sem í 4. ákærulið greinir kvaðst hann hafa heyrt einhver læti úti í garði, gripið síma sinn, ýtt á upptökutakka og sett út í glugga. Hefði ákærði beint orðum sínum að D þegar strákarnir hlupu í burtu, en D hefði þá staðið úti á svölum. Ákærði hefði verið vopnaður stórum hníf þegar þetta var. Þá hefði ákærði staðið yfir honum og beint penna að andliti hans er hann viðhafði þau ummæli á húsfundi sem í 1. ákærulið greinir. Vitnið kvaðst hafa óttast um líf sitt vegna hótana ákærða og að skelfingarástand ríkti í húsinu.

Vitnið, B, kvaðst hafa heyrt ákærða viðhafa þau ummæli sem í ákæru greinir, að frátöldum þeim sem í 5. ákærulið greinir, en hann hefði staðið við hlið A er hann ræddi við ákærða í síma í umrætt sinn. Að því er varðar ummæli sem höfð eru eftir ákærða í 6. ákærulið kvað hann ákærða oft hafa látið slík orð falla og myndi hann ekki sérstaklega eftir þessu tilviki. Vitnið kvaðst hafa vitað að upptaka var í gangi á húsfundi 27. júlí 2009. Hann kvað þá A hafa verið óttaslegna og talið rétt að hafa vara á sér. Þeir hefðu því hljóðritað allt sem fór á milli þeirra og ákærða. Þá hefðu íbúar viljað hafa á hreinu hvað færi fram á húsfundum. Hann kvaðst ekki telja að ákærði hafi verið látinn vita af því að verið var að hljóðrita það sem fór fram á fundunum. Vitnið kvað hótanir ákærða hafa komið illa við þá A báða, enda hefðu þeir ekki vitað hvort gjörðir myndu fylgja orðum hans. Sérstaklega spurður sagðist hann hafa tekið orðum ákærða um að hann ætlaði að „rústa“ þeim öllum sem líflátshótun.

Vitnið, C, kvaðst kannast við ummæli sem í ákæru eru höfð eftir ákærða á húsfélagsfundi 27. júlí 2009. Þá taldi hann sig hafa vitað að verið var að hljóðrita það sem fór fram á þessum fundi. Vitnið kvað ákærða hafa rokið á dyr eftir að hafa haft í hótunum á fundinum. Hann hefði verið „froðufellandi“ á fundinum, með hnefann á lofti og öskrað að hann ætlaði að drepa hina og þessa í kringum sig. Ekki hefði verið annað hægt en að taka það alvarlega. Orð ákærða um að hann ætlaði að „rústa“ öllum í húsinu hefði hann túlkað þannig að hann ætlaði að drepa þau öll. Vitnið kvaðst ekki hafa heyrt ákærða hóta D lífláti 1. maí 2010, en taldi sig hafa komið út á svalir rétt eftir að þetta hefði verið sagt. Aðdragandi að þessu atviki hafði verið sá að sonur þeirra D og vinur hans hefðu knúið dyra hjá ákærða og kvaðst vitnið telja að þeir hefðu farið inn í anddyrið hjá honum.

Vitnið, D, kvaðst telja að hún hefði verið viðstödd húsfélagsfund sem haldinn var 27. júlí 2009. Hún kvaðst muna eftir að hafa heyrt ákærða viðhafa þau orð sem í 1. til 3. ákærulið greinir. Ákærði hafi oft haft í hótunum á fundum húsfélagsins. Að því er varðar atvikið sem 4. ákæruliður lýtur að kvaðst vitnið hafa vaknað þennan morgun við að ákærði öskraði: „Komið ykkur út.“ Hún hefði farið út á svalir til að athuga hvað væri að gerast og þá séð son sinn ásamt öðrum manni koma út úr íbúð ákærða og hefðu þeir farið upp í leigubifreið, sem beið þeirra. Ákærði hefði komið á eftir mönnunum með hníf í hönd og sagt: „Ég skal drepa ykkur helvítin ykkar.“ Eftir að leigubifreiðinni hefði verið ekið á brott hefði ákærði snúið sér að vitninu, steytt hnífinn í átt til hennar og sagt „þú ert dauð líka“ eða „þið eruð dauð líka.“ Vitnið kvaðst vera logandi hrædd við ákærða.

Spurð um hljóðupptökur sem liggja fyrir í málinu kvaðst vitnið hafa vitað af þeim og teldi hún A hafa staðið að þeim. Ákveðið hefði verið að hljóðrita það sem fór fram á húsfélagsfunum þar sem ákærði hefði ítrekað leyst upp fundi með yfirgangssemi og látum. Hún kvaðst ekki viss um að ákærði hefði vitað að verið var að hljóðrita það sem fór fram á fundunum.

Niðurstaða

Ákærði neitar að hafa viðhaft þau ummæli sem í ákæru greinir, en tók fram að því er varðar 4. ákærulið, að hann hefði beint orðum sínum að tveimur mönnum sem hefðu áður ruðst inn í íbúð hans.

Í málinu liggja fyrir hljóðupptökur sem sagðar eru vera af húsfélagsfundi 27. júlí 2009, orðaskiptum D og ákærða 1. maí 2010 og símtali ákærða og A 14. júlí 2010. Við aðalmeðferð málsins kom fram að A hafi um skeið hljóðritað á síma sinn samtöl sem hann átti við ákærða, en ákærði kveðst ekki hafa haft vitneskju um það. Ákæruvaldið byggir því sönnunarfærslu sína að hluta til á gögnum sem ekki voru fengin með þeim hætti sem lög um meðferð sakamála heimila og í einu tilviki jafnframt í andstöðu við 1. mgr. 48. gr. fjarskiptalaga nr. 81/2003. Með hliðsjón af því, og með vísan til 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, verður sakfelling á hendur ákærða ekki einvörðungu reist á hljóðritunum, heldur mun sönnunargildi þeirra metið með hliðsjón af öðrum gögnum málsins.

Ummæli sem í 1. til 4. ákærulið greinir koma fram á framangreindum hljóðupptökum. Ekkert er fram komið í málinu sem leiðir líkur að því að hljóðritanirnar séu tilbúningur, eins og ákærði hefur látið í veðri vaka. Er rödd hans auðþekkjanleg á upptökum sem sagðar eru vera af húsfélagsfundi 27. júlí 2009, en upptaka sem sögð er vera frá 1. maí 2010 er óskýr. Að því er varðar 1. til 3. ákærulið hafa vitnin A, B, C og D borið að ákærði hafi viðhaft þau ummæli á fundinum, sem í ákæru greinir. Ber vitnunum saman um atvik í umrætt sinn og er framburður þeirra trúverðugur að mati dómsins. Þá ber D, A og B saman um að ákærði hafi í því tilviki er í 4. ákærulið greinir beint orðum sínum að D, þar sem hún stóð úti á svölum, og hótað henni lífláti. Hefur ákærði kannast við að hafa haft hníf í hendi þegar þetta var og er það í samræmi við framburð vitnanna D og A. Með því sem rakið hefur verið telst sannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi viðhaft þau ummæli sem í 1. til 4. ákærulið greinir, að því er 4. ákærulið varðar með þeim breytingum sem sækjandi lét bóka við upphaf aðalmeðferðar málsins.

Að því er varðar 5. ákærulið nýtur aðeins framburðar vitnisins A um þau ummæli sem höfð eru eftir ákærða, auk hljóðupptöku, sem fengin var með þeim hætti sem áður greinir. Með vísan til þess sem að framan er rakið um mat dómsins á sönnunargildi hljóðritana í málinu, sbr. 108. gr. og 109. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, verður ekki talin komin fram fullnægjandi sönnun fyrir því að ákærði hafi viðhaft þau ummæli sem í 5. ákærulið greinir og verður hann sýknaður af ákæru þar um.

Með trúverðugum framburði vitnanna A og B telst sannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi viðhaft þau ummæli sem í 6. ákærulið greinir.

Ummæli ákærða voru til þess fallin að vekja ótta hjá þeim sem þau beindust að og hefur komið fram hjá vitnunum að þau hafi tekið hótanir hans um líflát og líkamsmeiðingar alvarlega. Verður ákærði sakfelldur samkvæmt 1. til 4. og 6. ákærulið og telst háttsemi hans rétt færð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði er fæddur árið 1961 og hefur hann ekki sætt refsingu svo að vitað sé. Ákærði er í máli þessu sakfelldur fyrir að hafa endurtekið hótað íbúum í fjöleignarhúsi þar sem hann býr líkamsmeiðingum og lífláti. Við ákvörðun refsingar vegna brots ákærða samkvæmt 4. ákærulið verður að líta til aðdraganda þess, en samkvæmt gögnum málsins hafði ákærði orðið fyrir ónæði af hálfu tveggja manna á heimili sínu og var annar þeirra sonur vitnanna D og C. Samkvæmt framansögðu, og með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef hdl., 175.700 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið S-kk-nf P-kk-nf Ó-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, V-kk-nf E-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef hdl., 175.700 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf