E-1846/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 29. f.m., er höfðað með stefnu birtri 22. og 29. september 2005 og framhaldsstefnu birtri 21. og 22. júní 2007.

Stefnandi er Suðulist-Reisir ehf., Lónbraut 2, Hafnarfirði.

Stefndu eru Jón Bergsson ehf., Lynghálsi 4 í Reykjavík, og Goddi ehf., Auðbrekku 19 í Kópavogi.

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndu verði óskipt gert að greiða honum 11.758.390 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 39/2001 um vexti og verðtryggingu af 9.442.458 krónum frá 28. janúar til 20. maí 2005, en af 11.758.390 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefndu hafa aðallega krafist sýknu af kröfum stefnanda. Til vara krefjast þeir þess að fjárkrafa stefnanda sæti verulegri lækkun og til skuldajafnaðar komi kröfur sem stefndu telja sig eiga á hendur stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

I.

Málið á rætur sínar að rekja til verksamnings sem aðilar þess gerðu sín á milli 23. desember 2003. Með honum tók stefnandi að sér sem verktaki að byggja verslunar- og lagerhúsnæði fyrir stefndu að Kletthálsi 15 í Reykjavík. Er óumdeilt að ábyrgð stefndu á samningsskuldbindingum þeirra skyldi vera óskipt. Fyrir verkið skyldu stefndu greiða stefnanda 46.775.000 krónur. Var tekið fram í 2. gr. verksamnings að virðisaukaskattur væri innifalinn í þessari fjárhæð. Þar segir ennfremur svo: „Verð þetta er fast og óháð verðbreytingum á byggingartímanum.“ Um samningsverkið og fylgigögn með verksamningi sagði svo í 1. gr. hans: „Verktaki tekur að sér byggingarframkvæmdir fyrir verkkaupa þ.e. efni skv. efnislýsingu frá F&S á Íslandi ehf. (fylgiskjal 2) og reisningu á verslunar- og lagerhúsnæði á Kletthálsi 15, Reykjavík. Um er að ræða 1220,2 m² stálgrindarhús á einni hæð staðsett á steypta plötu. Verkið skal unnið samkvæmt teikningum (verk nr. 02-601, teikn. nr. 1302, dags. 30.10.2002, breytt 10.6.2003, teikn. nr. 1303, dags. 30.10.2003, breytt 16.12.2003) og lýsingum frá H.S.Á. teiknistofu (Hara ehf. 531101-2860) á Akureyri svo og framlögðum teikningum og lýsingum frá verktaka. Einnig eru fylgiskjöl nr. 1, 2 og 3 dags. 8.12.2003, hluti af samningi þessum. Verktaki skal leggja allt efni og alla vinnu til verksins. [...] Íslenskur staðall, ÍST 30, gildir fyrir verkið að því marki ef ekki er annað tekið fram í þessum samningi.“ Þá var í 6. gr. samningsins mælt fyrir um það að verktaka bæri að skrá byggingarstjóra og meistara á verkið eftir því sem við ætti og að höfðu samráði við verkkaupa og að þóknun þeirra væri innifalin „í verkinu“. Þau númeruð fylgiskjöl, sem til er vísað í samningnum samkvæmt framansögðu, eru annars vegar byggingar- og efnislýsing á tveimur blöðum, þar sem aðallega er að finna lýsingu á efni sem nota skyldi við byggingu hússins, og hins vegar sundurliðun á samningsfjárhæð, þar sem sérstaklega er getið um greiðslu að fjárhæð 1.000.000 krónur vegna milliveggja og greiðslu uppá 775.000 krónur vegna magnaukningar. Fjárhæðin sem eftir stendur, 45.000.000 krónur, er síðan á þessu yfirlitsblaði sundurliðuð í efniskostnað að fjárhæð 32.025.175 krónur og kostnað vegna vinnu að fjárhæð 12.974.825 krónur.

Framleiðandi stálgrindarinnar í húsið og annars efnis í það var Arcus í Lettlandi. Milliganga um kaup á efninu var í höndum F&S á Íslandi ehf.

Auk þess verks sem að framan er lýst tók stefnandi að sér með sérstökum samningi við stefndu að annast gerð undirstöðu fyrir stálgrindarhúsið. Er ágreiningslaust að fyrir það verk hafi stefnandi átt rétt á greiðslu að fjárhæð 13.161.335 krónur. Samtals bar stefndu þannig að greiða stefnanda 59.936.335 krónur fyrir þessi tvö samningsverk. Stefnandi heldur því á hinn bóginn fram að því til viðbótar eigi hann rétt á 11.758.390 krónum úr hendi stefndu óskipt, aðallega vegna magnaukningar við byggingu stálgrindarhússins sem upphaflegur verksamningur um það hafi ekki tekið mið af. Verða þessar kröfur stefnanda útlistaðar síðar. Stefndu segja þessar kröfur stefnanda ekki eiga við rök að styðjast og krefjast aðallega sýknu af þeim. Til vara byggja þeir á því að þeir eigi gagnkröfur á hendur stefnanda vegna galla á verkinu og styðja þær kröfur sínar við matsgerðir sem þeir hafa aflað undir rekstri málsins.

Aðilar eru sammála um að greiðslur frá stefndu vegna þeirra samningsverka sem að framan er getið nemi 60.950.263 krónum og séu þannig 1.013.928 krónum hærri en samtala samningsfjárhæðar samkvæmt verksamningnum frá 23. desember 2003 og réttmæts endurgjalds fyrir gerð undirstöðu undir stálgrindarhúsið samkvæmt framansögðu. Hefur því verið lýst yfir af hálfu stefnanda að stefndu eigi gagnkröfu til skuldajafnaðar á hendur honum sem nemur þessum mismun.

II.

Fjárkrafa stefnanda á hendur stefndu samkvæmt upphaflegri kröfugerð og án tillits til framhaldsstefnu nam 9.442.458 krónum. Er hún grundvölluð á tveimur reikningum sem stefnandi gaf út 28. desember 2004 vegna magnaukningar sem að mati hans hafi orðið við byggingu stálgrindarhúss stefndu frá gerð verksamnings í desember 2003. Í stefnu var þess getið í þessu sambandi að fjölgun hafi orðið á gluggum, reyklúgum hafi ennfremur fjölgað, aukning hafi orðið í innveggjum og klæðningu, auk aukningar í stáli. Loks hafi mismunur milli áætlaðs magns og framleidds magns verið reikningsfærður, eins og segir í stefnu. Reikningsfærð magnaukning hafi numið 7.584.303 krónum auk virðisaukaskatts og hafi kröfunni samkvæmt framangreindum tveimur reikningnum verið skipt jafnt á verkkaupana. Á grundvelli óskiptrar ábyrgðar þeirra samkvæmt verksamsamningi voru þeir með stefnunni krafðir in solidum um greiðslu kröfunnar í heild sinni. Á sérstöku fylgiblaði með hvorum reikningi fyrir sig er eftirfarandi sundurliðun:

Krafa stefnanda samkvæmt framhaldsstefnu nemur 2.315.932 krónum. Er hún sögð byggjast á tveimur reikningum, útgefnum 1. maí 2005, og er hvor um sig að fjárhæð 2.060.591 króna, eða samtals 4.121.182 krónur. Stefnufjárhæðin sé nokkru lægri þar sem ekki sé nú stefnt fyrir þessari kröfu í heild sinni. Er dómkrafan sundurliðuð þannig í stefnunni að annars vegar sé gerð krafa vegna vaxta, útlagðs kostnaðar vegna fokheldisvottorðs, rafmagns, uppsetningar á rafmagnstöflu og sorphirðu, samtals að fjárhæð 1.833.594 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá sé einnig stefnt vegna aukaverks sem tilkomið sé vegna vinkla sem nauðsynlegt hafi verið að koma fyrir við festingu stálgrindar þar sem botnplata hafi ekki verið tilbúin í tíma. Um hafi verið að ræða aðgerð sem stefndu hafi sérstaklega beðið um þannig að ekki yrðu tafir á uppsetningu stálgrindarinnar. Kostnaður vegna þessa aukaverks hafi numið 482.338 krónum.

III.

Stefndu fjalla í greinargerð sinni í aðalsök stuttlega um verksamning aðila frá 23. desember 2003. Samkvæmt honum hafi stefnandi sem verktaki átt að leggja allt efni til verksins auk allrar vinnu til að fullklára húsið. Verkið hafi átt að vera fyrsta flokks og unnið samkvæmt gildandi stöðlum og reglugerðum og góðum hefðum við byggingaframkvæmdir. Samkvæmt samningnum átti að ljúka því að fullu 1. apríl 2004. Þá er sérstaklega tekið fram í þessum kafla greinargerðarinnar að þóknun byggingarstjóra hafi verið innifalin í samningsverðinu.

Í greinargerð er því haldið fram að frá undirritun verksamnings í desember 2003 og fram til 8. júní 2004, þegar fyrir lágu samþykktar bygginganefndarteikningar, hafi verið gerðar nokkrar breytingar á húsinu, sem flestar fólu í sér breytingu á útliti hússins. Þannig hafi verið óskað eftir lituðu gleri í hluta byggingarinnar, keyrsluhurðum hafi verið breytt, opnanlegum gluggafögum fækkað og smávægileg breyting verið gerð á fjórum gluggum yfir inngönguhurðum á norður- og vesturhlið hússins. Stefnanda hafi sóst verkið seint og illa, þrátt fyrir að greiðslur hafi borist stefndu í samræmi við samning og framvindu verksins. Seint á árinu 2004 og í byrjun árs 2005 hafi komið upp ágreiningur á milli aðila vegna kröfu stefnanda um greiðslu aukakostnaðar sem stefndu hafi ekki fallist á að þeim væri skylt að greiða. Í viðræðum sem átt hefðu sér stað vegna þessa ágreinings og í kjölfar bréfs frá lögmanni stefndu hafi orðið að samkomulagi að stefnandi lyki við hið umsamda verk og að leyst yrði úr ágreiningsmálum fyrir dómstólum ef með þyrfti. Þrátt fyrir þetta ástand hefðu stefndu tekið húsið í notkun 1. mars 2005. Stefnandi hafi hafist handa við að ljúka verkinu á miðju sumri 2005, en lagt niður störf skömmu síðar. Talsverðum hluta verksins hafi þá ekki verið lokið og að auki hefðu komið fram gallar á því. Stefnandi hafi höfðað mál vegna umþrættra krafna sinna í maí 2005, en fellt það niður í október sama ár. Aðalsök í þessu máli, sem taki til þessara sömu krafna, hafi síðan verið þingfest í október 2005. Þegar hér var komið sögu hafi að mati stefndu borið nauðsyn til að meta hvað það myndi kosta að ljúka þeim verkþáttum sem ekki hafi verið búið að klára þá er stefnandi fór frá verkinu, svo og kostnað vegna lagfæringar á göllum sem fram hefðu komið á verki stefnanda að mati stefndu. Loks hafi þótt ástæða til að afla mats um það hvort magnaukning og annað það sem sett er fram í umkröfðum reikningi stefnanda ætti við rök að styðjast. Hafi H-kk-nf S. G-kk-nf byggingaverkfræðingur og húsasmíðameistari verið dómkvaddur af héraðsdómi 18. nóvember 2005 til að meta þessi atriði og reyndar fleiri. Hann hafi skilað matsgerð í maí 2006. Hafi það verið niðurstaða matsmanns að verulegir gallar væru á verki stefnanda. Kostnað vegna úrbóta á þeim og kostnað sem hlytist af því að ljúka verkinu samkvæmt samningi hafi matsmaður metið á 8.212.000 krónur. Það hafi jafnframt verið niðurstaða matsmannsins að hinir umstefndu reikningar í máli þessu ættu ekki við rök að styðjast og að allt það sem krafist væri greiðslu fyrir sé og hafi verið innifalið í verksamningi aðila. Hafi þessi niðurstaða verið í fullu samræmi við skilning stefndu allt frá því að ágreiningur kom upp um þetta.

Stefndu byggja á því að reikningar stefnanda séu tilhæfulausir og ekki í neinu samræmi við samning aðila, eða verkið sem unnið var, samanber niðurstöðu matsgerðar. Stefndu hafi samið um fast verð fyrir alla vinnu stefnanda að undanskilinni vinnu við undirstöður hússins. Byggt er á því að stefndu hafi mótmælt hinum umstefndu reikningum um leið og þeir hafi borist. Stefndu hafa margoft skýrt sjónarmið sín og afstöðu til þessara reikninga.

Stefndu byggja einnig á því að vinna stefnanda hafi verið verulega gölluð og hafi stefndu orðið fyrir miklu fjárhagslegu tjóni vegna þess og ennfremur vegna þeirra tafa sem orðið hefðu á verkframkvæmdum vegna þess að stefnandi hafi neitað að verða við kröfum stefndu um að ljúka verkinu samkvæmt samningi í samræmi við reglur ÍST-30 og leysa ágreiningsefni á þann hátt sem reglur staðalsins kveða á um. Stefndu hefðu við þessar aðstæður verið knúnir til að afla matsgerðar dómkvadds matsmann þar sem lagt yrði mat á vinnubrögð stefnanda og galla á verki hans, auk mats á réttmæti þeirra reikninga stefnanda sem deilt er um í málinu. Matsmaður hafi komist að þeirri niðurstöðu að verulegir gallar væru á verki stefnanda og metið kostnað við að ljúka þeim verkþáttum sem stefnandi hafi ekki lokið við. Eigi stefndu háar gagnkröfur á hendur stefnanda á grundvelli matsgerðarinnar.

Í framhaldssök byggja stefndu kröfu sína um sýknu á þeirri málsástæðu að þeir reikningar stefnanda sem kröfugerð hans er grundvölluð á séu tilhæfulausir og ekki í samræmi við verksamning aðila. Vísa stefndu þessu til stuðnings til fyrirliggjandi matsgerðar. Verði ekki fallist á sýknukröfu byggja stefndu varakröfu sína á því að lækka beri stefnukröfur verulega og styður hann þá kröfu sína sömu rökum og aðalkröfu sína.

Í greinargerð í framhaldssök er sérstaklega tekið fram að engin gögn, enginn rökstuðningur og engar skýringar hafa verið settar fram af hálfu stefnanda í sóknargögnum málsins. Sé málið verulega vanreifað að þessu leyti og einnig í öðru tilliti.

IV.

Verksamningur málsaðila frá 23. desember 2003 átti sér eðli máls samkvæmt nokkurn aðdraganda. Af gögnum málsins og skýrslum fyrir dómi er ljóst að H-kk-nf Á-kk-nf byggingatæknifræðingur leitaði í júlí 2003 eftir tilboðum fyrir hönd stefndu í byggingu lager- og verslunarhúsnæðis að Kletthálsi 15 í Reykjavík. Fyrir lá teikning H-kk-ef af húsinu. Á útboðsblaði sem H-kk-nf ritaði af þessu tilefni og mun hafa verið sent nokkrum aðilum hér á landi var tekið fram að heimilt væri að „bjóða burðarkerfi úr timbri, stáli o.s.fr.“. Tilboðsgjafar höfðu samkvæmt þessu svo til óbundnar hendur við efnisval. Á útboðsblaðinu sagði ennfremur: „Tilboð skal sundurliðað t.d. burðarkerfi, klæðningar, vinna við uppsetningu, gluggar og hurðir o.s.fr.“ Á meðal þeirra sem boðið var að gera tilboð í verkið voru stefnandi og F&S á Íslandi ehf. Hefur stefnandi sérhæft sig í að reisa stálgrindarhús, en F&S á Íslandi ehf. hefur haft með höndum innflutning á slíkum húsum, meðal annars frá Lettlandi. Mun forsvarsmaður síðarnefnda félagsins, F-kk-nf J-kk-nf, hafa aflað tilboðs frá Arcus í Lettlandi í stálgrindarhús samkvæmt fyrirliggjandi teikningum. Var í fyrstu við það miðað að F&S gerði tilboð sem grundvallað yrði á þessu tilboði frá Arcus og tæki þannig eingöngu til efnis í húsið, en að stefnandi tæki að sér að reisa það og gerði stefndu sérstakt tilboð í þann verkþátt. Úr varð hins vegar að stefnandi gerð einn tilboð í verkið í heild, þar sem stuðst var við framkomið tilboð frá F&S í efnisþáttinn. Er efni verksamningsins sem tókst á milli stefndu sem verkkaupa og stefnanda sem verktaka áður rakið að því marki sem hér skiptir máli. Skal sérstaklega nefnt hér að í samningnum var ákvæði þess efnis að tilgreint samningsverð „[væri] fast og óháð verðbreytingum á byggingartímanum“. Ekki er um það ágreiningur að talsvert meira efni fór í húsið en gengið var út frá í tilboði F&S. Lýtur deila málsaðila einkum að því á hvers ábyrgð það sé.

H-kk-nf Á-kk-nf annaðist fyrir hönd stefndu samskipti við stefnanda fram að gerð verksamnings og hann samdi samninginn. Í vitnisburði hans við aðalmeðferð málsins kom fram að við tilboðsgerð hafi stefnandi haft undir höndum teikningu vitnisins af húsinu sem leggja átti fyrir bygginganefnd. Engin magnskrá hafi legið fyrir þegar stefnandi gerði tilboð sitt og það hafi ekki verið ætlunin að stefndu bæru ábyrgð á magntölum. Við það hafi þvert á móti verið miðað að þeir sem biðu í verkið myndu láta reikna það út fyrir sig og að það hafi verið unnt með þeim gögnum sem þeir hefðu fengið í hendur. Hugsanleg skekkja í magnútreikningum yrði þannig á ábyrgð verktaka. Stefnandi hafi gert tilboð í verkið með einni tölu sem í senn hafi tekið til efnis og kostnaðar við að reisa húsið. Vitnið sem fulltrúi verkkaupa hafi engar forsendur haft til að meta efnismagn og hafi ekki gert það. Tilboði stefnanda hafi og fylgt efnislýsing frá Arcus sem verkkaupi hafi samþykkt. Þá hafi verið um að ræða fastverðssamning, en í því felist að tilboðsverð sé til dæmis óháð magni í stáli. Að þessu leyti hafi þetta líkst alútboði.

F-kk-nf J-kk-nf, fyrirsvarsmaður F&S á Íslandi ehf., gaf skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Fram kom hjá honum að allir samningar sem F&S geri og taki til sölu á efni í stálgrindarhús erlendis frá séu opnir, en í því felist að gengið sé út frá því við samningsgerð að greiðsla til seljanda miðist við það magn efnis sem afhent er kaupanda. Þannig geti orðið breyting á magni frá samningsgerð og þar til allt efni hefur verið afhent og að greitt sé fyrir endanlegt efnismagn. Einingaverð taki hins vegar ekki breytingum. Þá staðhæfði vitnið að tilboð í stálvirki hússins að því er tekur til gluggamagns hafi byggst á áætlun og fulltrúa verkkaupa, H-kk-þgf Á-kk-þgf, hafi örugglega verið það ljóst og þar með að ekki væri um endanlegt verð fyrir efni að ræða.

Ekkert samningssamband komst á milli stefndu og F&S á Íslandi ehf. í tengslum við smíði hússins að Kletthálsi 15. Af því sem fram er komið í málinu verður ráðið að í viðskiptum stefnanda og F&S samkvæmt framansögðu hafi verið við það miðað að fyrrnefnda félagið yrði krafið um greiðslu fyrir efni í samræmi við endanlegt efnismagn. Í samningi sínum við stefndu hafði stefnandi samkvæmt orðum hans ekki uppi fyrirvara sem að þessu laut. Verður þvert á móti ráðið af orðalagi samningsins að ekki kæmi til breytinga á endurgjaldi stefndu fyrir hið umsamda verk þótt um einhverja magnaukningu yrði að ræða frá tilboðinu. Ekkert er fram komið sem gefur til kynna að stefndu hafi með öðrum hætti undirgengist skuldbindingu um annað.

Með sérstökum viðauka við matsbeiðni til Héraðsdóms Reykjavíkur 3. október 2005 var meðal annars óskað eftir að matsmaður legði mat á eftirfarandi: „Í verkinu voru gerðar afmarkaðar breytingar eftir útboð og undirritun samnings. Breytingar þessar koma fram í mismun á útboðsgögnum (teikningum) og raunteikningum sem eru síðustu samþykktu teikningar af húsinu. Matsmaður skoði og leggi mat á eðlilegan og sanngjarnan aukakostnað, ef einhver er, við þessar breytingar og miði verðlag þeirra við verðlag samnings.“ Í fyrirliggjandi matsgerð H-kk-ef S. G-kk-ef byggingaverkfræðings 28. maí 2006, sem hann staðfesti fyrir dómi, segir meðal annars um þetta að skýrt komi fram í verksamningi hvaða teikningar hafi legið til grundvallar við gerð hans og að þær meginbreytingar sem gerðar hafi verið á verkinu frá undirritun samningsins 23. desember 2003 hafi horft til einföldunar og þar með kostnaðarlækkunar. Í matsgerðinni segir ennfremur svo um þennan matslið: „Í tengslum við þennan matslið var lagt fram reikningsyfirlit og skýringar með reikningi dags. 7. mars 2005. Reikningur og skýringar eru vegna aukakrafna Suðulistar-Reisis ehf. vegna magnaukningar og fleiri atriða sem matsþoli telur sig eiga rétt á vegna breytinga frá samningi aðila. Undirritaður hefur yfirfarið samningsgögn og forsendur og á grunni þess lagt mat á réttmæti framlagðra krafna, sbr. [skýringar] frá 7. mars 2005. Það er mat undirritaðs að upphaflegur samningur frá 23.12.2003 innifeli alla þá þætti sem verið er að gera viðbótakröfu um. Þetta eru eftirfarandi atriði:

Viðbótarmagn vegna glugga: Að mati undirritaðs er ekki um að ræða aukningu í magni glugga frá samningsgögnum dags. 23.12.2003.

Aukning í magni innveggja. Að mati undirritaðs er ekki um að ræða aukningu í magni innveggja frá samningsgögnum dags. 23.12.2003.

Viðbótarstálmagn. Samningur er fastverðssamningur, hönnun, framleiðsla og uppsetning stálvirkis í höndum verktaka. Ekki er gerður fyrirvari í samningi aðila að magnbreytingar í stáli geti þýtt breytingu á samningsverði. Að mati undirritaðs eru ekki neinar breytingar frá samningsgögnum sem geta réttlætt endurskoðun á stálmagni.

Stækkun á reyklúgum. Að mati undirritaðs er ekki um að ræða stækkun á reyklúgum frá samningsgögnum dags. 23.12.2003. [...]

Viðbótar innkeyrsluhurð. Að mati undirritaðs er ekki um að ræða fjölgun á innkeyrsluhurðum frá samningsgögnum dags. 23.12.2003.

Greiðsla fyrir vinnu byggingastjóra. Í samningi aðila er tekið fram að þóknun fyrir vinnu byggingastjóra sé innifalin í verkinu, sjá 6. grein samnings. Samkvæmt samningi aðila átti verkinu að vera lokið 1. apríl 2004.“

Þær magntölur sem lágu að baki samningsverði samkvæmt verksamningi málsaðila 23. desember 2003 voru alfarið á ábyrgð stefnanda. Getur hann ekki átt rétt á frekari greiðslum úr hendi stefndu nema til hafi komið breytingar á verkinu eftir gerð verksamningsins eða annarra atvika sem talist geta á ábyrgð stefndu. Að mati dómsins og þá meðal annars í ljósi framangreindrar niðurstöðu dómkvadds matsmanns telst stefnandi ekki hafa sýnt fram á réttmæti þess að sú magnaukning, sem fjárkrafa hans í aðalsök grundvallast á, hafi komið til vegna breytinga sem gerðar hafi verið á verkinu eftir að aðilar gerðu um það samning sín í milli. Það er jafnframt niðurstaða dómsins að stefnanda hafi verið unnt samkvæmt þeim gögnum sem hann telst hafa haft undir höndum þegar verksamningur var undirritaður að gera tilboð í verkið sem væri endanlegt með tilliti til efnis og vinnu. Eru þannig ekki efni til að taka kröfu stefnanda í aðalsök til greina á þeim grundvelli að á verktímanum hafi komið til magnaukning sem sé á ábyrgð stefndu.

Í aðalsök gerir stefnandi kröfu um greiðslu að fjárhæð 1.000.000 krónur sem tekur til þóknunar fyrir vinnu byggingarstjóra. Í verksamningi er tekið fram, svo sem áður er getið, að þóknun byggingarstjóra sé innifalin „í verkinu“. Í stefnu er þessi krafa ekki skýrð. Verður þannig af stefnunni ráðið að þessi krafa sé með sama hætti og aðrar kröfur stefnanda í aðalsök á því byggð að vinna byggingarstjóra hafi, sökum þeirrar magnaukningar sem þær kröfur styðjast alfarið við, orðið meiri en gengið var út frá í upphafi. Með vísan til niðurstöðu dómsins samkvæmt framansögðu verða krafa stefnanda um frekari þóknun til byggingarstjóra ekki tekin til greina á þeim grunni. Undir rekstri málsins hefur hins vegar verið vísað til þess af hálfu stefnanda að þessi krafa sé öðrum þræði sett fram á þeim grundvelli að vinna byggingarstjóra hafi orðið umfangsmeiri en miðað hafi verið við þegar verksamningur var gerður þar sem öll framvinda verksins hafi ekki verið með eðlilegum hætti sökum atvika sem alfarið hafi verið á ábyrgð stefndu. Ekki er unnt að útiloka að stefnandi geti átt kröfu á hendur stefndu á þessum grunni. Engar forsendur eru hins vegar til þess að tekin verði afstaða til þess í þessu máli og þaðan af síður fjárhæða í því sambandi. Verður þessari kröfu að svo stöddu vísað sjálfkrafa frá dómi.

Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið er það niðurstaða dómsins að rétt sé að vísa án kröfu frá dómi kröfu vegna þóknunar byggingarstjóra að fjárhæð 1.000.000 krónur, en að stefndu eigi að öðru leyti að vera sýkn af kröfum stefnanda í aðalsök.

Kröfur í framhaldssök styðjast við reikninga sem stefnandi gaf út á hendur stefndu í maí 2005. Aðalsök var höfðuð í september sama ár. Verður ekki annað séð en að meta megi stefnanda það til vanrækslu að hafa ekki gert kröfur sínar í einu lagi í öndverðu, sbr. skilyrði 29. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála fyrir höfðun framhaldssakar. Stefndu gerðu ekki kröfu um að framhaldssök yrði vísað frá dómi. Þá er það mat dómsins að svo sem hér hagar sérstaklega til séu ekki efni til þess að dómurinn vísi þessum hluta málsins frá af sjálfsdáðum á grundvelli þess að skilyrði fyrir höfðun framhaldssakar séu ekki uppfyllt.

Í framhaldsstefnu gerir stefnandi kröfu um greiðslu upp á 482.338 krónur sem er skýrð þannig að um sé að ræða aukaverk sem rekja megi til þess að ákveðið hafi verið að hefjast handa við að reisa stálgrindina þrátt fyrir að botnplata hafi ekki verið tilbúin. Svo það væri unnt hafi þurft að setja vinkla á sökkulinn allan hringinn. Fyrir þessari kröfu hefur verið gerð nægilega skýr grein. Þá telst fram komið að ekki hafði tekist að ljúka við botnplötu hússins í tíma af ástæðum sem voru á ábyrgð stefndu. Stefndu stoðar ekki að bera það fyrir sig að því er þessa kröfu varðar að þetta verk hafi verið innifalið í samningsverkinu. Þá er með vísan til framangreinds hafnað þeirri málsvörn þeirra að þessi krafa stefnanda sé tilhæfulaus. Samkvæmt þessu og þar sem krafa þessi hefur ekki sætt tölulegum athugasemdum af hálfu stefndu verður hún að fullu tekin til greina.

Í framhaldsstefnu eru þær kröfur, sem þar eru gerðar umfram framangreinda kröfu vegna vinkla, sundurliðaðar í vaxtakostnað og útlagðan kostnað vegna fokheldisvottorðs, rafmagns, uppsetningar á rafmagnstöflu og sorphirðu. Engin grein er hins vegar gerð í stefnunni fyrir einstökum kröfum og látið er við það sitja að þær séu tilkomnar „vegna vinnu stefnanda fyrir stefndu við Klettháls 15, Reykjavík“. Stefndu hafa andmælt þessum kröfum og segja þær tilhæfulausar. Þessi mjög svo takmarkaða reifun á kröfum stefnanda er í brýnni andstöðu við ákvæði e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála. Er og vandkvæðum bundið fyrir dóminn að taka afstöðu til þeirra og breytir í þeim efnum engu þótt lögð hafi verið fram gögn sem að sögn stefnanda styðja þær. Er og til þess að líta að af greinargerð stefndu má ráða að örðugt hafi verið fyrir þá að taka til varna gegn þessum kröfum, enda þótt krafa um frávísun hafi ekki verið höfð uppi. Þykir málatilbúnaður stefnanda að þessu leyti þannig úr garði gerður að óhjákvæmilegt er að vísa frá dómi þeim kröfum sem hér um ræðir, en þær nema samtals 1.833.594 krónum.

Samkvæmt framangreindu hefur einungis verið tekin til greina krafa stefnanda á hendur stefndu að fjárhæð 482.338 krónur. Fyrir liggur yfirlýsing stefnanda þess efnis að stefndu eigi gagnkröfu til skuldajafnaðar á hendur honum að fjárhæð 1.013.928 krónur. Af þessu leiðir að sýkna ber stefndu af kröfum stefnanda.

Eftir framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. og 2. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála verður stefnanda gert að greiða stefndu málskostnað. Við ákvörðun hans er sérstaklega til þess að líta að undir rekstri málsins öfluðu stefndu tveggja matsgerða sem áttu í ljósi kröfugerðar stefnanda fullan rétt á sér. Kostnaður vegna þeirra nam samtals 690.288 krónum. Að þessu virtu og þegar litið er til umfangs málsins og þess að alls var þingað í því 19 sinnum fram að aðalmeðferð þykir málskostnaður, sem stefnanda er gert að greiða stefndu sameiginlega, hæfilega ákveðinn 1.500.000 krónur.

Mál þetta dæma Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf héraðsdómari og meðdómsmennirnir G-kk-nf V-kk-nf byggingaverkfræðingur og J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf byggingatækni-fræðingur.

D ó m s o r ð :

Framangreindum kröfum stefnanda, Suðulistar-Reisis ehf., að fjárhæð 2.833.594 krónur, er vísað frá dómi.

Að öðru leyti eiga stefndu, Jón Bergsson ehf. og Goddi ehf., að vera sýkn af kröfum stefnanda.

Stefnandi greiði stefndu 1.500.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

G-kk-nf V-kk-nf

J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf