A-30/2009

Mál þetta var þingfest 15. maí 2009 og tekið til úrskurðar 10. september sama ár.

Sóknaraðilar eru B-kk-nf E. J. E-kk-nf, T-kk-nf G. E-kk-nf og E-kvk-nf K. E-kvk-nf f.h. dánarbús E-kk-ef G-kk-ef, Skúlagötu 40, Reykjavík.

Varnaraðili er S-kvk-nf M-kvk-nf, Asparfelli 10, Reykjavík.

Sóknaraðilar krefjast þess í aðfararbeiðni sem móttekin var í Héraðsdómi Reykjavíkur 3. mars 2009 að varnaraðili verði, ásamt öllu sem henni tilheyrir, borin út úr íbúðinni 11-0201 á jarðhæð að Skúlagötu 40, Reykjavík, með beinni aðfarargerð. Þá krefjast sóknaraðila málskostnaðar að mati dómsins.

Varnaraðili krefst þess að hafnað verði öllum kröfum sóknaraðila og synjað verði um hina umbeðnu útburðargerð. Þá krefst varnaraðili málskostnaðar auk virðisaukaskatts.

I.

Málavextir þeir sem hér skipta máli eru þeir að E-kk-nf G-kk-nf lést 21. desember 2008, og fengu lögerfingjar hans leyfi til einkaskipta 12. janúar 2009, en E-kk-nf hafði setið í óskiptu búi eftir eiginkonu sína sem lést 10. febrúar 2007. E-kk-nf skildi eftir sig erfðaskrá dagsetta 5. september 2007 þar sem kemur fram að hann

„ … geri svofellda kvöð á erfingja mína eftir minn dag:

Falli ég frá og vinkona mín, S-kvk-nf M-kvk-nf, … býr þá í íbúð minni skal hún eiga rétt á því að dvelja endurgjaldslaust í íbúð minni …. í eitt ár frá dánardegi mínum. Það ár skal vera án nokkurs endurgjalds úr hendi S-kvk-ef, nema eingöngu greiðslu í hússjóð fyrir það tímabil sem hún dvelur í íbúðinni.

Ég undirritaður, E-kk-nf G-kk-nf, legg þessa tímabundnu kvöð um endurgjaldslausa ársnotkun S-kvk-ef á íbúð minni að mér gengnum.

Að öðru leyti fer um arf eftir mig samkv. erfðalögum. … “

Bréf dagsett 19. janúar 2009 liggur frammi í málinu þar sem af hálfu sóknaraðila er skorað á varnaraðila að yfirgefa íbúðina að Skúlagötu 40 innan tíu daga frá dagsetningu bréfsins.

II.

Sóknaraðilar byggja kröfur sína á því að kvaðabindingin í nefndri erfðaskrá standist ekki ákvæði erfðalaga nr. 8/1962 um kvaðabindingu arfs. Kvöðin uppfylli ekki skilyrði 1. mgr. 50. gr. laganna og sé því ekki bindandi fyrir sóknaraðila. Byggt er á því að varnaraðili sé í heimildarleysi í íbúðinni, en sóknaraðilar séu einir eigendur að íbúðinni og hafi þeir einir heimildir til að ráðstafa henni.

Vísað er til 78. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Telur gerðarbeiðandi að honum sé nú með ólögmætum hætti aftrað að neyta réttinda sinna sem sönnur verði færðar á með þeim hætti er greinir í 78. gr. og 83. gr. laganna.

III.

Varnaraðili byggir á því að í málinu liggi frammi erfðaskrá, skriflegur löggerningur E-kk-ef G-kk-ef um ráðstafanir um hvernig um hluta eigna hans skuli fara, eins og hann helst vildi og hafi hann ætlað börnum sínum að virða þann löggerning, sem hafi ekki verið véfengdur. Beri að virða óskir hins látna og annað væri vanvirða við minningu hans. Það sé miður að nafn E-kk-ef skuli misnotað í aðfararbeiðni, en af gögnum málsins megi ljóst vera hver einlægur vilji hans hafi verið. Telja verði að fyrir liggi lögfull sönnun þess að varnaraðili sé í fullri heimild sóknaraðila, sem leiði rétt sinn frá A-kk-þgf heitnum, til dvalar í íbúðinni að Skúlagötu 40, allt til 21. desember 2009.

IV.

Sóknaraðili byggir kröfu sína um útburð á því að ákvæði í erfðaskrá E-kk-ef G-kk-ef frá 5. september 2007, um búsetu varnaraðila í íbúð hans uppfylli ekki skilyrði laga nr. 8/1962 og færir fyrir því ýmis rök. Ekki hefur komið fram í málinu að ágreiningur þessi hafi verið borinn undir dómstóla sérstaklega og veruleg takmörk eru á því að hversu miklu leyti er unnt að taka á honum í máli því sem hér er til meðferðar, sbr. ákvæði 78. gr. og 83. gr. laga nr. 90/1989.

Vilji arfleifanda er skýr í erfðaskrá þeirri sem liggur frammi í málinu að því er varðar búsetu varnaraðila í íbúð hans að Skúlagötu 40 í Reykjavík í takmarkaðan tíma eftir hans dag, eða til 21. desember 2009. Verður ekki talið að sóknaraðila hafi tekist að uppfylla í málinu skilyrði 1. mgr. 78. gr., sbr. 3. mgr. 83. gr. nefndra laga til þess að útburður verði heimilaður og verður því með vísan til ofangreindra ákvæða laga nr. 90/1989 að hafna kröfu hans um útburð. Samkvæmt þessum úrslitum málsins verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 70.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Úrskurðinn kveður upp A-kvk-nf M. K-kvk-nf, settur héraðsdómari.

Ú r s ku r ð a r o r ð :

Kröfu sóknaraðila er hafnað.

Sóknaraðilar, B-kk-nf E. J. E-kk-nf, T-kk-nf G. E-kk-nf og E-kvk-nf K. E-kvk-nf f.h. dánarbús E-kk-ef G-kk-ef, greiði varnaraðila, S-kvk-þgf M-kvk-þgf, 70.000 krónur í málskostnað.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf