E-6088/2006

Mál þetta, sem dómtekið var að loknum munnlegum málflutningi 20. júní sl., er höfðað með stefnu, birtri 5. október 2006.

Stefnandi er B-kvk-nf B. G-kvk-nf, Bergþórugötu 14a, Reykjavík, en stefndi er Reykjavíkurborg, Ráðhúsinu við Tjörnina í Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda ógreidd laun og orlofsfé að fjárhæð 268.595 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 30.386 krónum frá 1. mars 2006 til 1. apríl s.á., en frá þeim degi af 68.216 krónum til 1. maí s.á., frá þeim degi af 102.095 krónum til 1. júní sama ár, frá þeim degi af 135.974 krónum til 1. júlí s.á., frá þeim degi af 169.853 krónum til 1. ágúst s.á., frá þeim degi af 203.732 krónum til 1. september s.á., en frá þeim degi af 268.595 krónum til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda málskostnað skv. gjaldskrá Löggarðs ehf.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað samkvæmt mati réttarins.

Málsatvik og ágreiningsefni

Stefnandi er lærður leikskólakennari með framhaldsnám í sérkennslu. Með ráðningarsamningi árið 1997 var hún ráðin sem sérkennsluráðgjafi hjá stefnda, Reykjavíkurborg, og starfar nú við þjónustumiðstöð Breiðholts. Frá upphafi ráðningar hefur stefnandi fengið greidda fasta yfirvinnu á mánaðarlaun. Frá 1. janúar 2003 hefur fjöldi fastra yfirvinnustunda verið 30 á mánuði. Að sögn stefnanda er að hluta til um unnar yfirvinnustundir að ræða.

Í desember 2005 gerði stefndi kjarasamning við Starfsmannafélag Reykjavíkurborgar og Eflingu, vegna ófaglærðra starfsmanna á leikskólum. Voru laun þessara starfsmanna hækkuð talsvert og óskaði Félag leikskólakennara eftir því við stefnda að fá samskonar launaviðbætur til handa sínum félagsmönnum. Í gildi var þá kjarasamningur milli Launanefndar sveitarfélaga og Kennarasambands Íslands vegna Félags leikskólakennara, með gildistíma til 30. september 2006.

Á fundi í Launanefnd sveitarfélaga 28. janúar 2006 samþykkti nefndin að heimila sveitarfélögum og byggðasamlögum að ákvarða tímabundnar launaviðbætur við gildandi kjarasamning við Félag leikskólakennara. Þannig var sveitarfélögum heimilað að bæta við launaflokkum og eingreiðslum á tiltekin störf samkvæmt fylgiskjali með samþykkt launanefndarinnar. Við starf stefnanda, sem sérkennsluráðgjafa leikskóla, var heimilt að bæta 5 launaflokkum, auk eingreiðslu að fjárhæð 14.700 krónur á mánuði. Gildistími heimildarinnar skyldi vera frá 1. janúar til 30. september 2006, og falla þá niður án uppsagnar. Í samþykkt launanefndarinnar segir enn fremur svo:

„Heimild þessi nær ekki til leikskólastjóra og þeirra starfsmanna og stjórnenda sem gert hafa fastlaunasamninga á grundvelli bókunar II í kjarasamningi aðila. Ákvarðanir um nýtingu þessarar heimildar skulu teknar af sveitarstjórnum eða stjórnum viðkomandi byggðasamlaga. Lögð er áhersla á að hér er ekki um breytingu á kjarasamningi að ræða og að ekki verði teknar upp viðræður við stéttarfélagið um þessar ákvarðanir.“

Í áðurnefndu fylgiskjali með samþykkt launanefndar er tilgreint til hvaða starfa samþykktin taki. Við nokkur starfsheiti, þ.á m. starfsheiti stefnanda, er rituð athugasemd um að hugsanlega sé í gildi fastlaunasamningur.

Í framhaldi af samþykkt Launanefndar sveitarfélaga var samþykkt svohljóðandi tillaga frá borgarstjóra á fundi borgarráðs Reykjavíkur 2. febrúar 2006:

„Borgarráð samþykkir að nýta heimild þá sem felst í samþykkt Launanefndar sveitarfélaga, dags. 28. janúar 2006, að bæta við launaflokkum og eingreiðslum á kjarasamningsbundin ákvæði fyrir tiltekin störf leikskólakennara hjá Reykjavíkurborg frá 1. janúar 2006 til og með 30. september 2006.“

Í greinargerð, er fylgdi tillögunni, kom fram að ákvörðun borgarráðs næði ekki til leikskólastjóra og annarra starfsmanna sem hefðu samninga um fastlaunakjör.

Í byrjun árs 2006 tók stefnandi laun samkvæmt launaflokki 120.4. Hinn 1. mars 2006 fékk hún laun greidd samkvæmt launaflokki 123.4, auk eingreiðslu að fjárhæð 29.400 krónur, sem svarar til þess að hún hafi þá tvisvar sinnum fengið 14.700 krónur. Í apríl voru stefnanda greidd laun samkvæmt launaflokki 124.4, en fékk þá ekki eingreiðslu að fjárhæð 14.700 krónur. Við launaafgreiðslu 1. maí voru laun hennar lækkuð aftur í launaflokk 120.4. Þegar skýringa var leitað hjá stefnda kom fram að stefnandi væri með fastlaunasamning, þ.e. fengi greidda fasta yfirvinnu án kröfu um vinnuframlag, og hefði því ekki átt rétt á hækkun launa eins og samþykkt launanefndar hafi borið með sér.

Í stefnu kemur fram að formaður Félags leikskólakennara hafi ritað borgarstjóra bréf í maímánuði 2006 og bent á að nokkrir starfsmenn sem hefðu fengið hækkun, sem síðan var dregin til baka á ofangreindum forsendum, þ.á m. stefnandi, hafi ekki gert fastlaunasamninga á grundvelli bókunar II í kjarasamningi aðila og samþykkt Launanefndar sveitarfélaga laut að.

Með bréfi 28. júní 2006 krafði lögmaður Félags leikskólakennara stefnda um leiðréttingu launa og vangoldnar launagreiðslur, en því erindi var hafnað. Er málssókn þessi sprottin af þeim ágreiningi.

Í málinu er enginn ágreiningur um fjárhæð kröfu stefnanda.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur fyrir dóminum B-kvk-nf B-kvk-nf, formaður Félags leikskólakennara, og B-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, skrifstofustjóri starfsmannaskrifstofu Reykjavíkurborgar.

Í máli B-kvk-ef B-kvk-ef kom fram að fastlaunasamningar á grundvelli bókunar II í kjarasamningi Launanefndar sveitarfélaga og Félags leikskólakennara, sem tók gildi 1. desember 2004, væru gerðir með formlegum hætti. Í þeim fælist yfirlýsing um afsal yfirvinnu viðkomandi starfsmanns, en þess í stað væri yfirvinna reiknuð inn í grunnlaun starfsmannsins. Slíkir samningar væru ávallt undirritaðir af viðkomandi starfsmanni. Sagði B-kvk-nf að Félag leikskólakennara hefði á árinu 2005 farið þess á leit við Reykjavíkurborg að fastlaunasamningar yrðu gerðir við ráðgjafa innan hóps leikskólakennara, en þeirri beiðni verið hafnað. Öll sveitarfélög, að Reykjavík og Reykjanesbæ undanskildum, hefðu gert slíka fastlaunasamninga við ráðgjafa.

Í skýrslu hennar kom einnig fram að litið væri svo á að föst yfirvinna starfsmanna væri hluti af starfskjörum þeirra. Yrði þeim ekki breytt án formlegrar uppsagnar af hálfu vinnuveitanda.

Aðspurð hvenær stefnandi hefði sett sig í samband við hana vegna meintra mistaka við útborgun launa sagði hún að það hefði verið fyrir 30. mars 2006.

Í skýrslu B-kk-ef B-kk-ef S-kk-ef kom fram að hann sitji sem fulltrúi stefnda í Launanefnd sveitarfélaga. Lýsti hann aðdraganda að samþykkt launanefndar frá 28. janúar 2006 og sagði það hafa verið ætlun nefndarinnar að heimila kjarabætur til leikskólakennara, þar sem kjarasamningur við Starfsmannafélag Reykjavíkurborgar og Eflingu, vegna ófaglærðra starfsmanna á leikskólum, frá desember 2005, hefði skapað ákveðið ósamræmi í launum milli stéttarfélaganna og óánægju meðal starfsmanna í Félagi leikskólakennara. Hins vegar hafi jafnframt komið fram hjá launanefnd að bannað væri að bæta kjör leikskólastjóra og þeirra sem væru á fastlaunasamningum samkvæmt bókun II. Þegar borgarstjóri lagði síðar fram tillögu sína um hvernig beita skyldi heimild launanefndar voru leikskólastjórar undanskildir launahækkun, en einnig þeir sem voru á fastlaunakjörum samkvæmt leikreglum borgarinnar. Því væri í tillögu borgarstjóra ekkert vísað til bókunar II. Ástæðan hafi einkum verið sú að leikskólaráðgjafar á þjónustumiðstöðvunum hafi þegar verið með hæst launuðu starfsmönnum sem þar störfuðu.

Aðspurður hvað fælist í hugtakinu fastlaunakjör sagði B-kk-nf B-kk-nf að þar væri átt við samninga, ýmist munnlega eða skriflega, um greiðslu fyrir fastar yfirvinnustundir og miðaðist fjöldi stunda þá við áætlað árlegt vinnuframlag. Í því fælist skylda starfsmanns til þess að vinna yfirvinnu þegar nauðsyn bæri til, en þó aldrei umfram umsamdar yfirvinnustundir.

Málsástæður stefnanda og lagarök.

Af hálfu stefnanda er á því byggt að Launanefnd sveitarfélaga hafi hinn 28. janúar 2006 veitt sveitarfélögum heimild á miðju kjarasamningstímabili til þess að semja um frekari launahækkanir til félagsmanna Félags leikskólakennara en um var samið í gildandi kjarasamningi. Heimild launanefndar hafi ekki náð til leikskólastjóra og þeirra starfsmanna og stjórnenda sem gert höfðu fastlaunasamninga á grundvelli bókunar II í kjarasamningi Launanefndar sveitarfélaga og Félags leikskólakennara. Þannig hafi þeir starfsmenn sem voru með fastlaunasamninga í skilningi bókunar II ekki átt að fá þær launahækkanir sem um ræði.

Bókun II fjalli um nýtt launakerfi leikskólastjóra. Samkvæmt henni skyldi leikskólastjóri, sem ákvað að nýta sér nýja launaflokkaröðun, afsala sér öllum yfirvinnugreiðslum frá sveitarfélaginu með undirritun sérstakrar yfirlýsingar. Við það tæki gildi sérstakur fastlaunasamningur milli sveitarfélagsins og leikskólastjórans. Tekið sé fram að óheimilt sé að greiða leikskólastjóra yfirvinnu eftir að slíkur samningur hafi tekið gildi. Þá komi fram í bókuninni að sveitarfélögum sé heimilt að gera fastlaunasamninga við þá leikskólakennara sem gegni störfum sem fram til þessa hafi verið talin jafnsett leikskólastjórastarfinu. Stefndi hafi hins vegar í maí 2005 neitað að gera fastlaunasamninga samkvæmt bókun II við sérkennsluráðgjafa, þar með talið stefnanda. Stefnandi hafi heldur ekki afsalað sér þeirri yfirvinnu er hún hafi, með sérstakri yfirlýsingu eins og áskilið sé. Þess vegna hafi ekki komist á fastlaunasamningur við hana samkvæmt bókun II.

Stefnandi bendir á að borgarráð Reykjavíkur hafi samþykkt að nýta heimild þá sem fólst í samþykkt Launanefndar sveitarfélaga frá 28. janúar 2006, þess efnis að bæta tímabundið við launaflokkum og eingreiðslum á kjarasamningsbundin ákvæði fyrir tiltekin störf leikskólakennara hjá Reykjavíkurborg. Með samþykkt borgarráðs hafi stefndi í raun skuldbundið sig til þess að hækka laun í samræmi við fylgiskjal er fylgdi samþykkt launanefndar. Geti stefndi ekki tekið einn hóp út og neitað að greiða honum laun, heldur verði hann að virða jafnræðisreglu stjórnsýsluréttar. Þannig verði hann að greiða þeim launahækkun sem samþykktin nær til. Samþykktin undanskilji einungis þá sem hafi fastlaunasamninga samkvæmt bókun II í kjarasamningi aðila. Aðrir eigi að fá launahækkun samkvæmt samþykkt borgarráðs og geti embættismenn borgarinnar ekki tekið út einn hóp starfsmanna, nema heimild standi til þess í samþykkt launanefndar og borgarráðs.

Að áliti stefnanda var samþykkt borgarráðs frá 2. febrúar 2006 á engan hátt takmarkaðri en samþykkt launanefndar. Hafi borgarráð þannig í raun gert samþykkt launanefndar að sinni og samþykkt hana í heild sinni óbreytta.

Þá byggir stefnandi á því að samkvæmt fylgiskjali með samþykkt launanefndarinnar sé starf hennar sem sérkennsluráðgjafi leikskóla sérstaklega nefnt og að starfinu eigi að raða 5 launaflokkum ofar fram til 30. sept. 2006. Aftan við starfsheitið standi: „Hugsanlegt er að í gildi sé fastlaunasamningur.“ Við starfsheitið leikskólastjóri standi hins vegar: „Gert er ráð fyrir fastlaunasamningi.“ Sá fastlaunasamningur sem hér um ræði sé fastlaunasamningur í skilningi bókunar II í kjarasamningi aðila. Stefnandi sé ekki með slíkan samning. Hins vegar sé hún með samning um ákveðinn fjölda yfirvinnustunda og hafi því ekki fengið launaflokkahækkun sem fylgdi fastlaunasamningi samkvæmt bókun II. Mótmælir stefnandi þeirri túlkun stefnda að kalla greiðslu á 30 yfirvinnustundum fastlaunasamning. Þær greiðslur séu einfaldlega hluti af ráðningarkjörum stefnanda hjá stefnda, enda liggi enginn skriflegur samningur fyrir um þá greiðslu. Aðilar kjarasamnings hafi hins vegar skilgreint hugtakið fastlaunasamning í bókun II og slíkan samning hafi stefnandi ekki gert.

Stefnandi bendir og á að fyrir liggi að stefndi greiddi stefnanda þær launahækkanir sem um ræði, en felldi þær síðan einhliða niður, án uppsagnar, og beri við að mistök hafi verið gerð. Stefndi sé hins vegar bundinn af ákvæðum í ráðningarsamningum um uppsögn og verði þá að segja upp þeim ráðningarkjörum sem hann hafi greitt eftir, ef hann vilji losna undan þeim. Sú framkvæmd hans að greiða launin túlkist honum í óhag, og hann sem launagreiðandi verði að hlíta því að þurfa að segja þeim upp með umsömdum uppsagnarfresti. Ákvörðun stefnda um að fella einhliða niður laun sem hann hafði áður greitt, án uppsagnar, sé einnig íþyngjandi ákvörðun stjórnvalds. Því beri þeim launþegum sem í hlut eigi, þ.m.t. stefnanda, andmælaréttur áður en slík ákvörðun sé tekin. Þann andmælarétt hafi stefndi ekki virt og sé hann því bundinn af fyrri ákvörðun sinni um að greiða launin. Stefnandi hafi verið í góðri trú um að samþykkt borgarráðs næði til starfs hennar, þegar hún fékk launin greidd. Þá bendir stefnandi á að stefndi hafi ekki endurkrafið starfsmenn um þær launagreiðslur sem inntar voru af hendi hinn 1. apríl 2006. Heldur stefnandi því fram að stefndi hafi á engan hátt tilkynnt stefnanda formlega þá ákvörðun sína að fella greiðslur þessar niður, heldur hafi stefnandi orðið þess vör er hún fékk laun sín greidd. Allt sé þetta í andstöðu við góða stjórnsýsluhætti sveitarfélaga þegar íþyngjandi ákvarðanir séu teknar. Því verði að telja stefnda bundinn af fyrri ákvörðun sinni.

Loks telur stefnandi að sú staðreynd, að stefndi veitti stefnanda og 15 öðrum sérkennsluráðgjöfum launahækkun samkvæmt samþykkt borgarráðs, styðji þá túlkun hennar að hún falli undir samþykktina. Beri stefndi því hallann af þeirri þröngu túlkun og þeim skilningi er hann leggi í samþykkt borgarráðs.

Að öðru leyti en að ofan greinir vísar stefnandi til almennra reglna kröfuréttar. Um dráttarvexti vísar hann til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og um málskostnað til 130. gr. laga nr. 91/1991. Um andmælarétt og jafnræðisreglu vitnar hann til 11. og 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Málsástæður stefnda og lagarök

Stefndi mótmælir þeirri málsástæðu stefnanda að í samþykkt Launanefndar sveitarfélaga frá 28. janúar 2006 hafi falist heimild til samningsgerðar og að almenn launahækkun hafi verið heimiluð, umfram það sem gildandi kjarasamningur segði til um. Í samþykktinni hafi hins vegar falist heimild til sveitarfélaga til að ákveða tímabundnar launaviðbætur til tiltekinna starfshópa, um leið og bannað var að hækka laun þeirra sem gert höfðu samkomulag á grundvelli bókunar II í gildandi kjarasamningi. Á þeim grundvelli hafi borgarstjóri lagt tillögu sína fyrir borgarráð 2. febrúar 2006. Í greinargerð, sem fylgdi tillögunni, hafi verið tilgreint hvaða störf leikskólakennara nytu launaflokka og eingreiðslna og að hvaða marki. Í niðurlagi greinargerðarinnar segi síðan: „Þessi ákvörðun nær ekki til leikskólastjóra og annarra starfsmanna sem hafa samninga um fastlaunakjör.“ Að dómi stefnda hafði borgarráð frjálsar hendur, innan þeirra heimilda sem Launanefnd sveitarfélaga hafði afmarkað, til að ákveða fjölda launaflokka og mánaðarlegar eingreiðslur til þeirra sem samþykkt launanefndar kvað á um.

Stefndi tekur fram að samkvæmt 3. mgr. 5. gr. núgildandi kjarasamnings Félags leikskólakennara, sem tók gildi 1. október 2006, sé hugtakið fastlaunasamningur skilgreint. Þar segi: „Launasetning leikskólastjóra og eftir atvikum annarra stjórnenda byggist á fastlaunasamningi. Sá sem tekur laun skv. slíkum samningi lýtur ekki hefðbundinni skilgreiningu kjarasamnings á dag- eða yfirvinnutímabili heldur nær hún til allrar þeirrar vinnu sem leikskólastjóri eða viðkomandi starfsmaður þarf að sinna á hvaða tíma sem er vegna allrar stjórnunar- og verkábyrgðar sinnar og annarra tilfallandi starfa.“ Til frekari skýringar á fastlaunasamningi bendir stefndi einnig á álit laganefndar BHM, svo og fundargerðar 48. fundar samstarfsnefndar Kennarasambands Íslands og Launanefndar sveitarfélaga frá 23. júlí 2002.

Í tilviki stefnanda hafi verið tekin ákvörðun um greiðslu fastrar yfirvinnu með hliðsjón af þeim tíma sem vinnuframlag gæti verið vegna starfsskyldna. Því hafi ekki farið fram mánaðarleg mæling, en á meðan báðir aðilar hafi talið matið hæfilegt var tímafjölda ekki breytt. Þetta fyrirkomulag hafi verið í gildi frá því að stefnandi hóf störf hjá stefnda og hafi á sama tíma engin önnur yfirvinnugreiðsla verið innt af hendi. Þeir starfsmenn, sem höfðu fastlaunakjör 1. júní 2005, héldu þeim kjörum þegar þeir færðu vinnustað sinn til þjónustumiðstöðvar.

Þá bendir stefndi á að stefnandi hafi ekki lagt fram ósk um að starfskjörum sínum yrði breytt í samræmi við bókun II. Yrði það gert, sé ekki víst að af því leiddi hækkun heildarlauna. Þar sem stefnandi hafi þegar verið með fastlaunasamning, hafi fátt rekið hann til að kalla eftir nýju fyrirkomulagi, sem leysti af hólmi launakjör sem voru honum hagstæð. Launagrunnur sérfræðings, eins og stefnanda, byggi á grunnlaunum auk yfirvinnuþóknunar, sem báðir aðilar sættu sig við. Bókun II hafi fyrst og fremst átt við hjá þeim sveitarfélögum sem ekki hafi þegar verið með fastlaunasamninga fyrir hliðstæða starfsmenn.

Stefndi mótmælir þeirri túlkun stefnanda að með fyrrgreindri samþykkt Launanefndar sveitarfélaga hafi stofnast nýr kjarasamningur á milli stefnanda og stefnda og bendir á að í samþykktinni sé tekið fram að ákvarðanir um nýtingu heimildar skuli teknar af sveitarstjórnum. Þá sé í sömu fundargerð lögð sérstök áhersla á að hér sé ekki um breytingu á kjarasamningi að ræða og að ekki verði teknar upp viðræður við stéttarfélagið um þessar ákvarðanir.

Stefndi mótmælir einnig þeim sjónarmiðum stefnanda að stefndi geti ekki tekið einn hóp út og neitað að greiða honum laun, heldur verði hann að virða jafnræðisreglu stjórnsýsluréttar. Af þessu tilefni tekur stefndi fram að Launanefnd sveitarfélaga hafi ekki rætt við fulltrúa Félags leikskólakennara um fyrirhugaða tímabundna launaviðbót. Samráð hafi aðeins verið haft við fulltrúa sveitarfélaga í nefndinni til að tryggja sameiginlegan skilning á því hvort fyrirhuguð viðbót raskaði svo stöðu annarra samninga við sveitarfélögin að framkvæmd hennar væri varasöm. Hafi nefndin ekki talið svo vera, ef ákvörðun Reykjavíkurborgar væri innan þeirra heimilda sem samþykktin næði til. Milli aðila þessa máls hafi því ekki komist á neinn gagnkvæmur samningur um launaviðbót. Hvorki hafi borið að staðfesta hann né að segja honum upp með tilskildum hætti.

Stefndi mótmælir enn fremur þeirri málsástæðu að stefnandi hafi verið í góðri trú þegar hún fékk greidd hærri laun en starfskjarasamningur sagði til um, og hafi þar með mátt draga þá ályktun að samþykkt borgarráðs næði til hennar. Í því sambandi tekur stefndi fram að almenn umræða hafi á þessum tíma farið fram um laun hinna lægst launuðu, er störfuðu á leikskólum borgarinnar. Nánast daglega, um tveggja mánaða skeið, hafi viðræður staðið yfir milli fulltrúa stefnda og stéttarfélags stefnanda til að leita leiða til lausnar á misræmi kjara milli starfshópa á leikskólum. Hljóti stefnandi að hafa fylgst með þeirri umræðu. Þá hafi stefnanda verið tilkynnt um þau mistök sem urðu við útborgun launa eftir að borgarráð hafði tekið sína ákvörðun.

Um lagarök vísar stefndi til málsmeðferðarreglna stjórnsýslulaga nr. 37/1993, einkum 11. og 13. gr. þeirra, svo og til 2. mgr. 48. gr. og 1. mgr. 49. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998.

Niðurstaða

Í samþykkt Launanefndar sveitarfélaga frá 28. janúar 2006 felst heimild til handa sveitarfélögum til þess að ákveða tímabundnar launaviðbætur við gildandi kjarasamning við Félag leikskólakennara, bæði í formi nýrrar röðunar tiltekinna launaflokka og eingreiðslna á mánuði. Tekið er fram að heimildin nái ekki til leikskólastjóra og þeirra starfsmanna og stjórnenda sem gert hafi fastlaunasamninga á grundvelli bókunar II í kjarasamningi aðila. Jafnframt er þar tekið fram að ákvarðanir um nýtingu heimildarinnar skuli teknar af sveitarstjórnum eða stjórnum viðkomandi byggðasamlaga. Þá er lögð á það áhersla að ekki sé um breytingu á kjarasamningi að ræða og að ekki verði teknar upp viðræður við stéttarfélagið um þessar ákvarðanir.

Í fylgiskjali með samþykkt launanefndar er listi yfir starfsheiti félagsmanna í Félagi leikskólakennara. Við hvert starfsheiti er gildandi launaflokkur tilgreindur samkvæmt grunnröðun, en einnig nýr launaflokkur og fjárhæð mánaðarlegrar eingreiðslu. Við starfsheiti stefnanda og tíu önnur starfsheiti er rituð athugasemd um að hugsanlegt sé að í gildi sé starfslaunasamningur. Við starfsheiti leikskólastjóra er aðeins greint frá gildandi launaflokkaröðun, en hvorki nýrri launaröðun né eingreiðslu. Við það starfsheiti er hins vegar rituð athugasemd um að gert sé ráð fyrir fastlaunasamningi.

Samkvæmt bókun II í kjarasamningi Launanefndar sveitarfélaga og Kennarasambands Íslands vegna Félags leikskólakennara, sem tók gildi 1. desember 2004 og gilti til 30. september 2006, er kveðið á um gildistöku nýs kerfis með nýrri grunnlaunainnröðun leikskólastjóra í launatöflu. Fram kemur að forsenda þess sé að leikskólastjóri, sem ákveði að nýta sér þá innröðun, afsali sér öllum yfirvinnugreiðslum frá sveitarfélaginu með undirritun sérstakrar yfirlýsingar. Við það taki gildi fastlaunasamningur milli sveitarfélagsins og leikskólastjórans. Í 3. mgr. sömu bókunar segir að heimilt sé með sama hætti að gera fastlaunasamninga við þá leikskólakennara sem gegna störfum sem fram til þessa hafa verið talin jafnsett leikskólastjórastarfinu í launasetningu og ábyrgð.

Óumdeilt er að stefndi, Reykjavíkurborg, hafnaði því að gera fastlaunasamninga við sérkennsluráðgjafa á árinu 2005. Þá er einnig óumdeilt að stefnandi hefur ekki afsalað sér yfirvinnugreiðslum frá stefnda með undirritun sérstakrar yfirlýsingar. Af því leiðir að fastlaunasamningur er ekki í gildi milli stefnda og stefnanda, í þeim skilningi sem lagður verður í það hugtak samkvæmt bókun II í tilvitnuðum kjarasamningi. Engu að síður nýtur stefnandi fastlaunakjara þar eð hún fær greidda fasta yfirvinnu sem nemur 30 yfirvinnustundum í hverjum mánuði, auk umsaminna mánaðarlauna. Er það hluti umsaminna starfskjara stefnanda hjá stefnda.

Stefndi, Reykjavíkurborg, ákvað á fundi sínum 2. febrúar 2006 að nýta þá heimild til tímabundinna launahækkana, sem fólst í áðurgreindri samþykkt Launanefndar sveitarfélaga, en þó þannig að ákvörðunin næði ekki til leikskólastjóra og annarra starfsmanna sem hefðu samninga um fastlaunakjör. Ákvörðun stefnda var að þessu leyti frábrugðin heimild launanefndar, þar sem ekki var vísað til fastlaunasamninga á grundvelli bókunar II í kjarasamningi aðila. Í ljósi þess að hér var ekki um breytingu á kjarasamningi að ræða, heldur aðeins heimild frá Launanefnd sveitarfélaga þar sem ákvörðun um nýtingu þeirrar heimildar var á forræði viðkomandi sveitarfélags, hafði stefndi frjálsar hendur um nýtingu þeirrar heimildar og nánari útfærslu hennar, en þó innan marka samþykktar launanefndarinnar. Þannig var stefnda heimilt að mæla fyrir um að tímabundnar launahækkanir næðu ekki til þeirra starfsmanna sem hefðu samninga um fastlaunakjör, þ.á m. stefnanda. Verður ekki fallist á að stefndi hafi með þeirri ákvörðun brotið jafnræðisreglu stjórnsýsluréttar, enda lágu málefnalegar ástæður þar að baki. Fylgiskjal með samþykkt launanefndar, þar sem starfsheiti stefnanda er tilgreint, ásamt nýrri launaröðun og með athugasemd um að hugsanlega sé í gildi fastlaunasamningur, breytir engu um heimild stefnda til slíkrar ákvörðunar, enda ber skjalið þess vitni að vera til upplýsingar og leiðbeiningar fyrir þau sveitarfélög sem höfðu félagsmenn í Félagi leikskólakennara innan sinna raða. Stefnandi getur því ekki á því byggt að hún eigi rétt til launahækkana þótt starfsheiti hennar sé þar tilgreint og ný launaröðun.

Fyrir liggur að stefnanda voru í mars og apríl 2006 greiddar launaviðbætur, þó ekki alveg í samræmi við það sem hún telur sig eiga rétt á samkvæmt fylgiskjali með samþykkt launanefndar. Í gögnum málsins kemur einnig fram að starfsmaður stefnda tilkynnti stefnanda fyrir lok marsmánaðar að mistök hefðu átt sér stað við launaafgreiðslu og ætti stefnandi ekki rétt á launahækkun þar sem hún hefði fastlaunasamning, eða fengi fasta yfirvinnu greidda í hverjum mánuði. Um leið var stefnanda tjáð að ofgreidd laun hennar yrðu dregin af henni. Til þessa hefur þó ekki komið. Fyrir dómi upplýsti formaður Félags leikskólakennara að stefnandi hefði af þessu tilefni sett sig í samband við hana fyrir 30. mars 2006.

Meðal málsskjala er tölvupóstur frá formanni Félags leikskólakennara til formanns borgarráðs og borgarstjóra, ritaður 30. mars 2006, þar sem formaður félagsins óskar skýringa á ofangreindri ákvörðun um leið og hann mótmælir þeirri túlkun starfsmanna stefnda að stefnandi, ásamt tilgreindum hópi félagsmanna sem eins var ástatt um, eigi ekki að njóta launahækkana samkvæmt samþykkt borgarráðs frá 2. febrúar sama árs. Með minnisblaði til borgarstjóra 19. apríl 2006 svaraði B-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, skrifstofustjóri starfsmannaskrifstofu stefnda, fyrirspurn formanns Félags leikskólastjóra og skýrði forsendur samþykktar borgarráðs frá 2. febrúar. Tók hann einnig fram að við launaafgreiðslu 1. mars hefði komið í ljós að tólf starfsmenn hefðu, vegna ófullnægjandi upplýsinga, fengið launahækkanir sem þeir hefðu ekki átt rétt á vegna samninga um fasta yfirvinnu. Við útborgun launa í maímánuði voru laun stefnanda færð til fyrra horfs.

Samkvæmt ofanrituðu þykir fullvíst að stefnanda var fyrir marslok 2006 tilkynnt að mistök hefðu átt sér stað við launaafgreiðslu til hennar og ætti hún ekki rétt á launahækkun þar sem hún fengi greidda fasta yfirvinnu í hverjum mánuði. Stefnandi tilkynnti formanni Félags leikskólakennara um ákvörðun stefnda, sem mótmælti henni við stefnda. Verður því hvorki fallist á þá málsástæðu stefnanda að henni hafi ekki formlega verið tilkynnt sú ákvörðun stefnda að greiða henni ekki launaviðbætur, né að andmælaréttur hafi verið á henni brotinn. Þá telur dómurinn að ekki fáist staðist sú ályktun stefnanda að launahækkun sem stefnandi naut um tíma fyrir mistök stefnda, hafi breytt ráðningarkjörum hennar þannig að segja þyrfti þeim upp með umsömdum uppsagnarfresti. Er þá einkum til þess horft að í margnefndri samþykkt Launanefndar sveitarfélaga er á það lögð áhersla að ekki sé um breytingu á kjarasamningi að ræða.

Með vísan til þess sem hér hefur komið fram er það niðurstaða dómsins að stefnandi hafi ekki átt rétt til þeirra tímabundnu launaviðbóta sem fólust í samþykkt borgarráðs Reykjavíkur 2. febrúar 2006. Jafnframt er það álit dómsins að ákvörðun stefnda um að hætta að greiða stefnanda launaviðbætur, þegar mistök komu í ljós, hafi ekki verið haldin neinum þeim annmörkum að valdið geti ógildingu ákvörðunarinnar. Ber því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í máli þessu.

Eftir úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað, sem telst hæfilegur 400.000 krónur.

Dóminn kvað upp I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Reykjavíkurborg, skal vera sýkn af kröfum stefnanda, B-kvk-ef B. G-kvk-ef.

Stefnandi greiði stefnda málskostnað að fjárhæð 400.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf