S-218/2006

Mál þetta, sem þingfest var 28. mars 2006 og dómtekið að lokinni aðalmeðferð 18. apríl sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans í Vík í Mýrdal, dagsettri 9. mars 2006, á hendur A, ,,fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa rétt eftir miðnætti 30. nóvember 2005, ekið bifreiðinni T undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,92‰), frá heimili sínu, B að Dvalarheimilinu Hjallatúni í Vík“.

Ákæruvaldið telur brot ákærða varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993, 57/1997, 23/1998, 132/2003 og 84/2004.

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður. Þá krefst hann málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik.

Skömmu eftir miðnætti aðfaranótt miðvikudagsins 30. nóvember sl. var lögreglu tilkynnt að ákærði hefði komið akandi á bifreið sinni, T, að dvalarheimilinu Hjallatúni í Vík og að hann væri hugsanlega ölvaður. Í skýrslu lögreglu segir að bifreið ákærða hafi staðið á bifreiðastæðinu utan við húsið, henni hafi verið lagt þvert á ætluð bifreiðastæði og staðið út á þann hluta bifreiðastæðisins sem ætlaður sé til aksturs um það. Vélarhlíf bifreiðarinnar hafi verið volg viðkomu og hafi snjór bráðnað af henni og rúðum bifreiðarinnar. Kveikjuláslyklar hafi verið í kveikjulásnum. Inni á dvalarheimilinu hafi ákærði setið, hann hafi verið færður í lögreglubifreið þar sem hann hafi gefið öndunarsýni og í framhaldi af því verið tilkynnt að hann væri handtekinn vegna gruns um ölvun við akstur. Í skýrslunni er haft eftir ákærða að hann hafi verið að drekka um kvöldið í heimahúsi, hann hafi vaknað og talið að klukkan væri að verða tólf á hádegi og því ekið bifreiðinni frá heimili sínu að dvalarheimilinu þar sem hann hafi ætlað að snæða hádegismat, eins og hann væri vanur. Svonefnd varðstjóraskýrsla hafi verið tekin af ákærða á lögreglustöðinni, en vegna tæknilegra örðugleika hafi ekki verið unnt að prenta hana út til undirritunar. Að því loknu var ákærði færður á heilsugæslustöðina í Vík, þar sem tekið var blóðsýni úr honum í þágu rannsóknar málsins. Vínandamagn í blóði ákærða reyndist vera 1,92 ‰. Ákærði hafnaði boði lögreglustjóra um að ljúka málinu með sektargerð.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna.

Ákærði, A, gaf skýrslu hjá lögreglu þann 8. janúar 2006. Nauðsynlegt er að rekja þann framburð ákærða hér. Ákærði neitaði alfarið að hafa ekið bifreiðinni T skömmu áður en lögreglan kom að dvalarheimilinu. Hann kvaðst ekki geta gefið neina skýringu á því að bifreið hans hafi verið fyrir utan dvalarheimilið. Hann kvaðst hafa farið þangað til að borða kvöldmat og eftir það hafi hann drukkið eitthvað af vodka. Hann hafi síðan gengið heim til fyrrverandi eiginkonu sinnar, D, og fengið þar kaffi. Að því loknu hafi hann gengið heim til sín. Síðar um kvöldið hafi E, sonur ákærða, komið á jeppa sem E og F, sonur ákærða eigi, og sótt hann og boðið honum í kaffi til D, þaðan hafi ákærði gengið upp á dvalarheimili og verið þar að drekka kaffi þegar lögreglumaðurinn kom að.

Ákærði kom fyrir dóminn. Hann lýsti aðdragandanum að því atviki sem ákært er fyrir svo að hann hafi verið við vinnu með sonum sínum allan daginn í fjárhúsi á S. Hann hafi verið með áfengispela meðferðis og verið að dreypa á honum. Að vinnu lokinni hafi E ekið honum til Víkur á bíl ákærða, klukkan hafi þá verið um hálftíu, en F komið á eftir á jeppa F og E og hafi G, sonur ákærða, komið með honum, en hann hafi verið að sækja bílinn sinn sem hafi verið í Vík. Ákærði hafi sofnað skömmu eftir að hann kom heim til sín. Þegar F og G hafi komið um klukkan ellefu eða hálftólf, hafi E og F farið í burtu, og ákærði beðið G að aka sér upp að dvalarheimili um kvöldið, sem hann hafi gert. G hafi skilið bifreið ákærða eftir við dvalarheimilið og gengið heim til móður sinnar. Ákærði hafi verið seinni út úr bifreiðinni en G og farið á eftir honum til að láta hann aka sér heim til sín aftur, en ekki náð honum. G hafi ekki stoppað neitt hjá móður sinni, en ákærði farið inn til hennar og fengið kaffi. Loks hafi ákærði svo gengið að dvalarheimilinu og farið þar inn, þar hafi hann hitt starfsmenn dvalarheimilisins og skömmu síðar hafi verið hringt á lögreglu. Starfsmennirnir hafi ekki séð þegar G kom að með ákærða á bílnum og geti því ekki borið um hvort ákærði hafi ekið.

Aðspurður hvers vegna ákærði hafi beðið G að aka sér að dvalarheimilinu laust fyrir miðnætti kvað ákærði í fyrstu að eitthvað hafi „klikkað í hausnum“ á honum. Undir ákærða var borinn framburður vitna um að hann hafi sagst hafa vaknað við vekjaraklukku og talið að kominn væri hádegismatur og því farið á dvalarheimilið til að borða. Ákærði kvaðst hafa sagt þetta í gríni og ekkert væri að marka það. Nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa fyrir vana að láta vekjaraklukku hringja á morgnana og aftur um klukkan hálftólf, en þá færi hann í hádegismat á dvalarheimilinu. Þegar klukkan hafi hringt hjá honum um hálftólf hafi hann talið að tímabært væri að fara í hádegismat. Hann hafi hins vegar verið búinn að átta sig á mistökum sínum þegar hann kom út í lögreglubifreiðina. Ákærði kvaðst ekki geta svarað því hvers vegna hann fór aftur að dvalarheimilinu, eftir að hafa þegið kaffi hjá D.

Ákærði kvað skýrslu sína frá 8. janúar ranga, hann kvaðst hafa mismælt sig, E hafi ekki ekið honum umrætt sinn, það hafi verið G. Þá kvað ákærði það ekki rétt að hann hafi farið í kvöldmat á dvalarheimilinu. Ákærði kvað það heldur engan veginn rétt að honum hafi verið ekið til D á jeppa E, það hafi verið G sem hafi ekið honum á bifreið ákærða. Ákærði kvaðst hins vegar hafa hitt E þegar hann var að fara frá D og þá hafi E boðist til að aka honum, sem hann hafi ekki þegið.

S-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf, lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Hann kvað tilkynningu hafa komið um hugsanlega ölvaðan ökumann sem hafi komið að dvalarheimilinu í Vík. Bifreið ákærða hafi verið á bifreiðastæðinu við dvalarheimilið, henni hafi verið lagt á ská inni á stæðinu, vélarhlíf hafi verið volg og snjór bráðnað af rúðum. Mikill snjór hafi verið á þessum tíma. Ákærði hafi setið í sófa í anddyri og borið merki um ölvun. Hann hafi gefið öndunarsýni í lögreglubifreiðinni og verið tilkynnt í framhaldi af því að hann væri handtekinn. Ákærði hafi sagt í lögreglubifreiðinni á leiðinni á lögreglustöðina að hann hafi verið að drekka áfengi um kvöldið, sofnað og vaknað laust fyrir klukkan tólf og fundist klukkan vera að verða tólf á hádegi og ætlað í hádegismat á dvalarheimilinu. Ákærði hafi sagst hafa ekið sjálfur og ekki nefnt son sinn í því sambandi. Vitnið kvaðst ekki hafa kannað hvort spor hafi verið í snjónum á bifreiðastæðinu.

H-kvk-nf J-kvk-nf, starfsmaður á dvalarheimilinu Hjallatúni, gaf skýrslu fyrir dómi. Vitnið kvaðst hafa verið nýkomin á vakt þegar ákærði hafi komið. Hún hafi heyrt umgang og farið fram til að taka á móti ákærða því það hafi verið vont veður. Ákærði hafi játað því að hafa verið að drekka áfengi, hann hafi sagst hafa verið að koma frá S þar sem þeir feðgar hafi verið að ljúka einhverjum framkvæmdum. Ákærði hafi talið sig hafa farið heim að sofa og verið að koma í hádegismat. Vitnið kvaðst ekki muna til þess að hafa spurt ákærða hvort hann hafi ekið, en bifreið hans hafi verið fyrir utan. Vitnið kvaðst hafa komið að húsinu á öðrum stað en bifreiðastæðið sé og því ekki haft yfirsýn yfir stæðið þegar hún mætti til vinnu.

H-kvk-nf E-kvk-nf, starfsmaður á Hjallatúni, gaf skýrslu fyrir dómi. Hún kvaðst hafa verið að ljúka kvöldvakt og verið ásamt öðrum starfsmönnum við anddyrið þegar útidyrnar hafi opnast og ákærði gengið inn. Ákærði hafi spurt hvort ekki væri hádegismatur. Vitnið kvaðst hafa verið að líta út öðru hvoru um kvöldið til að athuga með færðina, síðast um klukkan tíu, og ekki hafi verið aðrar bifreiðar á bifreiðastæðinu en bifreiðar starfsmanna. Ákærði hafi játað því að hafa verið ölvaður og að hafa ekið bifreiðinni, sem hafi staðið á bifreiðastæðinu.

G, sonur ákærða, gaf skýrslu fyrir dómi. Vitnið kvaðst hafa komið í heimsókn til föður síns um miðnætti og hann hafi beðið vitnið að aka sér að dvalarheimilinu. Ákærði hafi viljað að þeir færu á bifreið ákærða, því hann hafi sagst ætla að fá einhvern til að skutla sér til baka. Vitnið hafi því farið á bifreið ákærða og skilið hana eftir, gengið til baka og tekið sína bifreið og farið heim. Meira kvaðst vitnið ekki vita um málið. Nánar aðspurður kvað vitnið að ákærði hafi greinilega verið nývaknaður og talað um að fá sér að borða á dvalarheimilinu. Vitnið kvað ákærða hafa verið staddan á S um daginn. Vitnið kvað bifreið sína ekki hafa verið í Vík og hann hafi ekki verið að ná í hana, hann hafi aðeins verið að heimsækja föður sinn, en hann geri það gjarnan ef hann eigi leið hjá. Þá kvaðst vitnið ekki hafa komið með E eða F til Víkur. Vitnið kvaðst ekki hafa lagt bifreið ákærða í stæði og ekki geta lýst því nákvæmlega hvar hann hafi skilið bifreiðina eftir á planinu.

Niðurstaða.

Ákærði neitar sök og kveðst ekki hafa ekið bifreiðinni T eins og honum er gefið að sök í ákæru. Verulegt misræmi er milli framburðar ákærða hjá lögreglu og framburðar hans fyrir dómi og dregur það nokkuð úr trúverðugleika hans. Í lögregluskýrslu, sem ákærði undirritaði, lýsir hann ferðum sínum að kvöldi þriðjudagsins 29. nóvember sl. með tilteknum hætti og segir síðan að E sonur hans hafi ekið honum á jeppa í eigu tveggja sona ákærða frá heimili ákærða heim til fyrrverandi eiginkonu ákærða þar sem hann hafi þegið kaffi og gengið síðan að dvalarheimilinu. Fyrir dómi kvað ákærði fyrri framburð sinn rangan og kvaðst hafa verið við vinnu með sonum sínum um daginn. E hafi að því loknu ekið honum til Víkur um kvöldið, á bifreið ákærða. F og G hafi komið á eftir á fyrrnefndum jeppa, E og F hafi síðan haldið áfram för. G hafi orðið eftir og ekið ákærða að dvalarheimilinu á bifreið ákærða eftir að ákærði vaknaði við vekjaraklukku um klukkan hálftólf um kvöldið og taldi að nálgast væri hádegi. G hafi yfirgefið bifreiðina við dvalarheimilið og ákærði elt hann í því skyni að fá hann til að aka sér til baka, en ekki náð honum, farið þá heim til fyrrverandi eiginkonu sinnar, þegið kaffi og gengið síðan að dvalarheimilinu.

G kvaðst hafa komið í heimsókn til ákærða um miðnætti, ákærði hafi virst nývaknaður og beðið vitnið að aka sér í mat upp á dvalarheimili. Vitnið hafi ekið ákærða, á bifreið ákærða, að dvalarheimilinu, skilið bifreiðina þar eftir, án þess að leggja henni í stæði, og gengið síðan til baka að bifreið sinni. Ekki er samræmi milli framburðar vitnisins og ákærða um önnur atriði sem ákærði bar um, svo sem klukkan hvað eða hvernig vitnið kom til ákærða eða í hvaða tilgangi. Þá verður framburður vitnisins að skoðast í ljósi tengsla vitnisins við ákærða.

Samkvæmt 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Með hliðjsón af þeirri meginreglu verður sakfelling ákærða ekki reist á ætlaðri játningu hans í lögreglubifreiðinni á leið af vettvangi, sem gerð er grein fyrir í frumskýrslu lögreglu, nema önnur atriði styðji þá frásögn í verulegum atriðum. Breytir þá engu þó lögreglumaður sá sem handtók ákærða hafi fyrir dómi greint frá samtali sínu við ákærða með sama hætti. Ákærði mótmælti því fyrir dómi að hafa gengist við akstri bifreiðarinnar. Varðstjóraskýrsla var ekki skráð og liggur því ekkert fyrir um frásögn ákærða af málsatvikum við skýrslutöku á lögreglustöðinni. Með sömu röksemdum verður sakfelling ákærða ekki reist á framburði H-kvk-ef E-kvk-ef þess efnis að ákærði hafi sagst hafa ekið bifreiðinni. Þá mundi H-kvk-nf J-kvk-nf ekki til þess að hafa spurt ákærða sérstaklega um þetta atriði.

Engin vitni eru að meintum akstri ákærða og sá galli er á rannsókn málsins að ekki var leitað ummerkja í snjónum, þar sem bifreið ákærða stóð, um það hvort fleiri en einn hafi stigið út úr bifreiðinni á vettvangi.

Samkvæmt framansögðu liggja ekki fyrir í málinu óyggjandi gögn um að ákærði hafi ekið bifreiðinni T að dvalarheimilinu Hjallatúni í Vík umrædda nótt. Þótt framburður ákærða sjálfs og vitnisins G sé ekki samhljóma í öllum atriðum og ekki að öllu leyti trúverðugur, þykir allt að einu varhugavert með vísan til 45., 46. og 47. gr. laga um meðferð opinberra mála að telja nægilega sannað að ákærði hafi verið ökumaður bifreiðarinnar. Skal ákærði því sýkn af þeirri háttsemi sem greinir í ákæru.

Í ljósi málsúrslita ber, með vísan til 1. mgr. 166. gr. laga nr. 19/1991, að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð, þar með talinn sakarkostnað á rannsóknarstigi 17.907 krónur og þóknun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 68.475 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf S-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, A, er sýkn af kröfum ákæruvalds í málinu.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talinn sakarkostnaður á rannsóknarstigi 17.907 krónur og þóknun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 68.475 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf S-kvk-nf