S-485/2009

Mál þetta, sem þingfest var 5. nóvember 2009 og dómtekið 7. janúar 2010, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 10. október 2009, á hendur S-kk-þgf Ó-kk-þgf O-kk-þgf, kt. 000000-0000, Bjarkarbraut 30, Bláskógabyggð,

„fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa, fimmtudaginn 3. september 2009, ekið bifhjólinu NB-V14 með 186 km hraða á klukkustund vestur Suðurlandsveg við Hnaus í Flóahreppi. Leyfður hámarkshraði á vegarkaflanum var 90 km á klukkustund.

Telst brot ákærða varða við 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. 1., 5., 6. og 7. mgr. 100. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, frá 3. september 2009 að telja og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er þess krafist að ákærða verði einnig gert að sæta sviptingu ökuréttar skv. 2. mgr. 101. gr. umferðarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 57/1997 og 8. gr., sbr. 10. gr. reglugerðar nr. 929,2006 vegna uppsafnaðra punkta.“

Ákærði mætti fyrir dóminn þann 5. nóvember 2009 og neitaði sök. Aðalmeðferð málsins fór fram þann 7. janúar 2010 og var málið dómtekið að málflutningi loknum. Í gögnum málsins liggur fyrir að ákærði var sviptur ökurétti til bráðabirgða þann 3. september 2009 en með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands þann 8. desember 2009 var sú ökuréttarsvipting felld úr gildi. Breytti ákæruvaldið því kröfugerð sinni um sviptingu ökuréttar til samræmis við það. Krafðist verjandi ákærða sýknu en til vara vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krafðist hann málsvarnarlauna og að þau yrðu greidd úr ríkissjóði.

Málavextir.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var lögreglumaður við umferðareftirlit á afleggjaranum að Hnausi í Flóahreppi og fylgdist með umferð á Suðurlandsvegi. Veitti hann athygli tveimur bifhjólum sem var ekið vestur Suðurlandsveginn. Fremra bifhjólinu var ekið talsvert hraðar og mældist það samkvæmt ratsjá lögreglubifreiðarinnar á 192 km hraða en ratsjáin var læst í 189 km. Fór lögreglan tafarlaust af stað og veitti því athygli, þegar bifhjólin óku framhjá henni, að fremra hjólið var hvítt en seinna hjólið skærgult. Var hjólunum veitt tafarlaus eftirför og kveikt á forgangsljósum lögreglubifreiðarinnar. Kvaðst lögreglumaðurinn ekki hafa misst sjónar á síðara hjólinu. Skammt austan við Þingborg hefði lögreglan farið fram úr síðara hjólinu, BN-447, og gefið ökumanni fremra hjólsins, NB-V14, merki um að stansa, sem hann gerði. Neitaði ökumaður fremra hjólsins, ákærði, alfarið að hafa ekið á mældum hraða, en kvaðst hafa verið á um 100 km hraða.

Skýrslur fyrir lögreglu og dómi.

Ákærði kvaðst fyrir lögreglu, þann 3. september 2009, ekki hafa ekið yfir 100 km hraða að sér vitandi. Kvaðst ákærði ekki hafa orðið lögreglu neins staðar var og rétt áður en hann kom að Þingborg hefði hann ekið á eftir vörubifreið sem var ekið á um 80 km hraða. Ákærði hefði tekið fram úr vörubifreiðinni en á móts við félagsheimilið Þingborg hefði hann tekið eftir lögreglubifreið á eftir sér. Hann hefði litið á hraðamælinn sem sýndi 100 km/klst. Kvaðst ákærði hafa verið að koma ásamt félaga sínum, H-kk-þgf P-kk-þgf, frá Skeiðum og ökuhraði þeirra ekki verið mikill. Hann hefði litið á hraðamæli bifhjólsins af og til, eins og gengur, á leið sinni frá Skeiðavegi og hefði hann aldrei verið í kringum 200 km/klst. Hann hefði ekið á eftir öðru ökutæki og því haldið eðlilegum umferðarhraða.

H-kk-nf P-kk-nf Æ-kk-nf, kt. 000000-0000, kvaðst hjá lögreglu, þann 3. september sl., hafa verið í hjólatúr um uppsveitir Árnessýslu með ákærða umrætt sinn. Þeir hefðu ekið niður Skeiðaveg og inn á Suðurlandsveg til vesturs. Hefði ákærði verið á undan sér alla ferðina. Eftir að þeir komu inn á Suðurlandsveg kvaðst H-kk-nf ekki hafa farið hraðar en 60 mílur miðað við klukkustund en mílumælir væri á hjóli hans. Ákærði hefði verið talsvert á undan honum og hann ekki spáð í það hvort dregið hefði í sundur með þeim eða saman. Þann 9. september sl. gaf H-kk-nf P-kk-nf aftur skýrslu hjá lögreglu og kvað þá hraða hjólsins á móts við Bitru hafa verið 100 km/klst. og hefði ákærði þá verið spölkorn á undan. Kvaðst H-kk-nf hafa gefið hjólinu inn og hefði orðið talsverð hraðaaukning en hann viti ekki á hvaða hraða hann hafi ekið. Hann hefði hins vegar dregið uppi lítinn vöruflutningabíl og þá slegið af hraðanum. Hann hefði síðan ekið fram úr þeim bíl og í framhaldi orðið var við lögreglubifreið sem var ekið eftir vegarkaflanum á milli Kjartansstaða og Þingborgar. Hann hefði þá þegar stöðvað hjólið. Aðspurður um hraða hjólsins á undan, kvaðst H-kk-nf ekkert geta fullyrt en því hjóli hefði verið ekið mun hraðar en hann ók, þar sem ekki hefði dregið saman með þeim. Niðurstöður mælinga á hraða bifhjóls H-kk-ef voru bornar undir hann, þ.e. að meðalhraði hjóls hans hefði verið 140 km/klst. á þeim 350 metra vegarkafla sem hann ók eftir að hann kom inn í ratsjána og þar sem hann stansaði. Rengdi H-kk-nf ekki þá útreikninga. Vel hefði getað verið að hann hafi ekið á 140 km/klst. á móts við Bitrubæinn en þá hefði dregið í sundur með hjólunum.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvað þá H-kk-þf P-kk-þf hafa verið að aka bifhjólum, þeir hafi komið niður Skeiðaafleggjara og farið í átt að Selfossi. Hann hefði orðið lögreglu var, litið á hraðamælinn og séð að hann var á tæplega 100 km/klst. Kvaðst hann hafa verið að dóla á eftir annarri umferð. Hjólið hans væri hvítt og hann hefði verið í svörtum og hvítum galla. H-kk-nf P-kk-nf hefði verið á gulu og svörtu hjóli. Kvaðst hann ekki muna hvor þeirra hefði ekið á undan frá afleggjaranum að Hnausi og Þingborg, allur gangur hefði verið á því í mótorhjólamenningunni. Ómögulegt væri fyrir hann að segja til um það hvor hefði verið á undan þegar lögreglan mældi þá. Þegar hann varð lögreglu var, hefði hann nýlega verið búinn að taka fram úr sendibifreið og hann stöðvað hjólið strax og hann varð lögreglu var. Aðspurður um þann hraða sem hann hefði verið mældur á, kvað hann hjólið sitt komast á eitthvað yfir 200 km hraða. Aðspurður um það hversu langan tíma tæki að koma hjólinu upp í þann hraða, kvaðst ákærði ekki geta svarað því, kannski tæki það fimmtán sekúndur að koma því upp í 200 km/klst. Hjólið væri 600cc. Ákærði kvað aðspurður líklegt að H-kk-nf P-kk-nf hafi ekið á undan sér á vegarkaflanum sem þeir voru mældir á, þeir hefðu oft ekið nánast hlið við hlið. Kvaðst ákærði hafa verið fyrir framan félaga sinn þegar lögreglan hafði afskipti af honum.

Á-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf, fyrrverandi lögreglumaður, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa starfað sem lögreglumaður á umræddum tíma. Hefði hann verið í eftirliti, frekar hátt uppi í brekku á afleggjaranum við Hnaus, stillt ratsjána á kyrrstöðumælingu og snúið bifreiðinni þannig að hann hefði haft útsýni yfir Suðurlandsveg og hefði hann beint radargeislanum og upptökuvélinni að veginum. Fljótlega hefði hann tekið eftir tveimur bifhjólum sem óku greinilega talsvert hratt. Rétt áður en hjólin komu að Bitru hefði fremra hjólinu verið gefið talsvert mikið inn og dregið mjög hratt í sundur með hjólunum. Fremra hjólið hefði komið inn á radarinn á 192 km/klst. hraða. Hefði hann tilkynnt þetta strax til lögreglustöðvarinnar og hafið eftirför. Hefði hann séð hjólin fara fram hjá sér og þá séð að fremra hjólið var hvítt og seinna hjólið gult. Hann hefði ekið hjólin uppi, ekið fram fyrir aftara hjólið og stöðvað fyrra hjólið og tilkynnt ökumanninum að hann hefði mælst á ofangreindum hraða. Fullyrti vitnið að enginn vafi væri á því að fyrra hjólinu hefði verið ekið á þessum hraða, hann hefði séð greinilega þegar hraðaaukningin varð. Kvað hann ratsjána vera þannig að hún mældi það ökutæki sem æki hraðar. Auk þess hefði vitnið greinilega séð hraðaaukninguna á fremra hjólinu. Kvaðst vitnið hafa séð það frá þeim stað sem lögreglubifreiðin var staðsett að fremra hjólið hefði verið hvítt. Myndskeiðið sem fylgdi lögregluskýrslunni væri ekki gott en þar sæist ekki litur hjólanna. Kvað hann sjónarhornið hafa verið allt annað og hann hefði ekki misst sjónar á hjólunum. Vitnið kvaðst ekki hafa haft hugmynd um að lögreglumaður ók seinna hjólinu og hefði það ekki haft nokkur áhrif á viðbrögð hans þegar hann hafði afskipti af ákærða. Honum hefði ekki orðið ljóst hver seinni ökumaðurinn var fyrr en hann kom og settist inn í lögreglubifreiðina. Það hefði ekki breytt neinu um vinnslu hans í þessu máli.

H-kk-nf P-kk-nf Æ-kk-nf, kt. 000000-0000, Birkigrund 23, Selfossi, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið að aka með ákærða í umrætt sinn. Kvaðst hann hafa orðið var við lögreglubifreiðina í baksýnisspeglinum við Kjartansstaði. Hann og ákærði hefðu ekið frá Flúðum, niður Skeiðaveg og vestur Suðurlandsveg. Aðspurður kvað hann ákærða hafa ekið á undan alla leiðina. Aðspurður um það hvort hann hefði orðið var við að snögglega hefði dregið í sundur með þeim, kvað hann það hafa verið að gerast af og til. Kvaðst hann ekki rengja útreikninga lögreglunnar sem liggja fyrir í málinu varðandi hraðann sem hann var á. Á móts við Bitru hefði hann greinilega orðið var við hraðaaukningu hjá ákærða og dregið hefði í sundur með þeim. Aðspurður um misræmi í lögregluskýrslum sínum, kvað ákærði það liggja í því að hann hefði farið betur yfir málið í huganum eftir fyrri skýrslugjöfina. Aðspurður kvað hann hjól geta farið á 3,7 sekúndum upp í 100 km/klst. og á um 7 sekúndum upp í 200 km/klst.

O-kk-nf Á-kk-nf yfirlögregluþjónn kom fyrir dóminn og útskýrði skjöl 10-1 og 10-2 í skjalaskrá lögreglu sem mælingar G-kk-ef B. B-kk-ef voru byggðar á. Kvað hann á myndinni koma fram þann tíma sem tók bæði ökutækin að fara ákveðna vegalengd. Hraðinn á ökutækjunum var samkvæmt því mældur á þeirri vegalengd. Kvað hann annars vegar mælingar fara fram með radar og hins vegar væri meðalhraði mældur út samkvæmt tímasetningu og vegalengd og væru báðar aðferðir viðurkenndar af dómstólum. Útskýrði hann að staðsetning hjólanna hefði verið fundin út með upptökumyndum úr myndavélinni og GPS-tæki, þannig að skekkjumörk gætu verið um sentimetri. Farið hefði verið út í þessa útreikninga til að finna út hraðann á síðara hjólinu en meðalhraði þess hefði verið á 350 metra kafla 144,9 km/klst. Aðspurður um framkvæmdina við að finna út upphafs- og lokapunkt, kvað hann mælistikur hafa verið notaðar til að finna nákvæma staðsetningu út frá myndum úr Eye-witness búnaðinum. Þá kvað hann aðspurður radarinn starfa sjálfstætt, óháðan myndavélinni, hann sendi mælitölur á myndskjáinn, óháð því hvað myndavélin væri að taka upp.

G-kk-nf B. B-kk-nf, kt. 000000-0000, Háholti 2b, Laugarvatni, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa unnið að útreikningum fyrir lögregluna í þessu máli. Notaðist hann við GPS-landmælingatæki Trimble R8, 5800, og væru skekkjumörkin einn sentimetri í láréttu plani og tveir í lóðréttu plani. Kvað hann punkta út frá vídeómynd frá lögreglu hafa verið mælda út á veginum og þeir síðan settir inn á loftmynd í sama hnitakerfi og mælingarnar og þannig væri vegalengdin fundin út. Kvað hann ýmis kennileiti hafa verið notuð, s.s. runna og vegstikur sem kæmu fram á upptöku lögreglunnar.

Niðurstöður.

Í gögnum málsins liggur fyrir upptaka af akstri tveggja bifhjóla. Er óumdeilt að það eru hjól ákærða og vitnisins H-kk-ef P-kk-ef, en þeir hafa ekki neitað því að hafa ekið umræddan vegarkafla. Sést á myndbandinu að fremra bifhjólið ekur mun hraðar en aftara hjólið og að það dregur í sundur með hjólunum. Þá liggur fyrir staðfastur framburður Á-kk-ef R-kk-ef E-kk-ef lögreglumanns um að hann hafi haft góða yfirsýn yfir veginn þar sem hjólin komu akandi. Hann hefði séð greinilega aukningu á hraða fremra hjólsins og fyrst séð það koma inn á radarinn á 192 km/klst. en hann læst hraðanum á 189 km/klst. Þá hefði hann ekki misst sjónar á hjólunum og séð að fremra hjólið hafi verið hjól ákærða. Staðfesti vitnið H-kk-nf P-kk-nf fyrir dóminum að ákærði hefði ekið á undan sér, niður Skeiðaveg og vestur Suðurlandsveg.

Eins og fram kom í vitnisburði O-kk-ef Á-kk-ef yfirlögregluþjóns þá vinna radar og myndavél saman en þó eru radarmælingarnar óháðar því hvað er verið að taka upp í mynd. Því breytir það engu þótt fremra hjólið hafi verið komið út úr myndrammanum þegar radarinn mældi það á 192 km/klst. Þá liggja fyrir staðsetningar G-kk-ef B-kk-ef mælingamanns á hjólunum þegar upptakan á þeim fór fram. Hefur áreiðanleiki þeirra mælinga ekki verið véfengdur. Kemur fram í útreikningum á hraða hjólanna að meðalhraði fremra hjólsins hafi verið á milli mælipunkta, að teknu tilliti til tímasetningar á myndbandstæki, 168,9 km/klst. og seinna hjólið á 144,9 km/klst. Vitnið H-kk-nf P-kk-nf, sem er starfandi lögreglumaður, kvaðst ekki rengja þessar mælingar, enda kvaðst hann vita hvernig upptökubúnaður þessi starfaði. Styður sá meðalhraði sem ákærði reiknaðist á þann hraða sem fram kom á radar lögreglunnar. Með vísan til þessa þykir fram komin lögfull sönnun um að ákærði hafi ekið á 186 kílómetra hraða á klukkustund eins og greinir í ákæru og verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Samkvæmt sakavottorði ákærða var honum gerð refsing 4. nóvember fyrir hraðakstur og að aka án ökuskírteinis og var gert að greiða 45.000 krónur í sekt. Var hann jafnframt sviptur ökurétti í þrjá mánuði. Þann 4. febrúar 2005 gekkst hann undir sátt fyrir að aka sviptur ökurétti og gert að greiða 60.000 krónur í sekt og þann 14. febrúar 2008 var ákærði dæmdur fyrir ýmis umferðarlagabrot, þar á meðal hraðakstur. Var honum gert að greiða 115.000 krónur í sekt og sviptur ökurétti í þrjá mánuði.

Með vísan til 1., 5., 6. og 7. mgr. 100. gr. laga nr. 50/1987, sbr. 6. gr. laga nr. 69/2007, er refsing ákærða nú ákveðin 200.000 krónur í sekt til ríkissjóðs sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæta ella fangelsi í fjórtán daga. Þá skal ákærði sviptur ökurétti í fimm mánuði, skv. 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga. Ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir hraðakstur og samkvæmt 2. mgr. 101. gr. umferðarlaga, sbr. 8. og 10. gr. reglugerðar nr. 929/2006, fær hann þrjá staðfesta punkta í ökuferilskrá sína fyrir brotið. Hefur ákærði því samtals staðfesta þrettán punkta í ökuferilskrá sinni. Ber því með vísan til 2. mgr. 101. gr. umferðarlaga að svipta hann til viðbótar ökurétti í þrjá mánuði. Með ákvörðun sýslumannsins á Selfossi var ákærði sviptur ökurétti til bráðabirgða frá og með 3. september 2009. Var sú ákvörðun kærð til héraðsdóms og með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands í málinu Ö-3/2009, uppkveðnum þann 8. desember 2009, var ökuréttarsviptingu ákærða til bráðabirgða, felld úr gildi. Var sá úrskurður kærður til Hæstaréttar Íslands og staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms í málinu nr. 710/2009 þann 14. desember sl. Verður tekið tillit til þeirrar ökuréttarsviptingar sem ákærði hefur þegar verið látinn sæta.

Að þessum niðurstöðum fengnum ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef B-kk-ef hdl., sem eru hæfilega ákveðin 294.925 krónur, auk ferðakostnaðar, 13.855 krónur, allt að meðtöldum virðisaukaskatti.

Mál þetta sótti G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, S-kk-nf Ó-kk-nf O-kk-nf, greiði 200.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í fjórtán daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í átta mánuði frá birtingu dóms þessa, allt að frádreginni ökuréttarsviptingu er ákærði sætti frá 3. september til 8. desember 2009.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 308.780 krónur, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, að meðtöldum ferðakostnaði og virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.