X-198/2011

Slitastjórn varnaraðila hafnaði kröfum sóknaraðila og taldi að hvorki væru skilyrði fyrir riftun umrædds samkomulags, né skaðabótaskyldu varnaraðila. Sóknaraðili mótmælti afstöðu slitastjórnar, en ágreiningur aðila varð ekki jafnaður. Í kjölfarið var ákveðið að vísa ágreiningnum til úrlausnar héraðsdóms samkvæmt 3. mgr. 120. gr., sbr. 171. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl. Var málið þingfest 29. september 2011.

Í greinargerð sinni til dómsins krefst sóknaraðili þess að krafa hans, að fjárhæð 61.877.512 krónur, verði samþykkt sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 við slitameðferð varnaraðila, en að þeir vextir og dráttarvextir sem falli til vegna kröfunnar eftir 14. júlí 2010 verði samþykktir sem eftirstæð krafa samkvæmt 114. gr. sömu laga. Að auki krefst hann málskostnaðar úr hendi varnaraðila að skaðlausu.

Varnaraðili krefst þess að öllum kröfum sóknaraðila verði hafnað og honum tildæmdur málskostnaður úr hendi sóknaraðila, að mati dómsins.

Málið var tekið til úrskurðar 12. apríl sl.

II

Helstu atvik eru þau að í nóvember 2007 fjárfesti sóknaraðili í fjórum skuldabréfaeiningum, útgefnum af varnaraðila, með auðkennið ASK 07 1 ISIN IS0000016210. Hver eining var að nafnverði 10.000.000 króna, og nam kaupverðið á þáverandi markaðsgengi alls 40.857.680 krónum. Með samkomulagi 11. maí 2009 samþykkti sóknaraðili að breyta kröfum sínum á hendur varnaraðila samkvæmt framangreindum skuldabréfum í hlutafé. Nam krafa sóknaraðila þá alls 50.860.182 krónum. Í samkomulaginu kemur fram að sóknaraðila hafi verið kynnt tillaga að fjárhagslegri endurskipulagningu félagsins, sem fram kom í bréfi 5. maí 2009 og glærukynningu sem fylgdi því bréfi. Einnig segir þar svo: „Með undirritun undir samkomulag þetta samþykkir kröfuhafi að fjárkröfu hans á félagið verði breytt í hlutafé. Í því felst fullnaðaruppgjör fjárkröfunnar og mun kröfuhafi fá hlutafé að sama nafnverði og svarar til fjárhæðar kröfunnar.“ Í samræmi við ofanritað skráði sóknaraðili sig fyrir 2.676.852 hlutum í varnaraðila 27. maí 2009, á genginu 19. Áskriftarverð nam því 50.860.182 krónum, og kemur fram í áskriftarskrá að kaupverðið hafi þegar verið greitt með breytingu krafna áskrifanda í hlutafé.

Í áðurnefndu bréfi til kröfuhafa Askar Capital hf. frá 5. maí 2009 segir m.a.: „Í kjölfar hinnar alþjóðlegu fjármálakreppu og bankahruns á Íslandi hefur mikið verðfall orðið á eignum bankans og seljanleiki takmarkast verulega. Sem afleiðing þessa hefur þurft að afskrifa háar fjárhæðir hjá bæði Askar Capital og dótturfélaginu Avant sem leitt hefur til eiginfjárrýrnunar og lausafjárerfiðleika. Nú er svo komið að eiginfjárhlutfall bankans er neikvætt og hefur Fjármálaeftirlitið veitt frest til 15. maí næstkomandi til að koma eiginfjárhlutfalli bankans í lögbundið horf. Ljóst er að ef ekki tekst að tryggja hækkun á eiginfjárhlutfalli bankans fyrir þann tíma verður hann, að öðru óbreyttu, tekinn til slitameðferðar. Stærsti kröfuhafi Askar Capital er Glitnir banki hf. Skilanefnd Glitnis hefur sýnt áhuga á að breyta kröfu Glitnis á hendur Askar Capital í hlutafé. Til að svo megi verða þarf skilanefnd Glitnis að vera sannfærð um að aðrir almennir kröfuhafar geri slíkt hið sama eða samkomulag náist um lúkningu eftirstandandi skulda Askar Capital sem skilanefnd Glitnis telur viðunandi fyrir kröfuhafa sína.“

Í bréfinu voru lagðar fyrir kröfuhafa tillögur í fimm liðum, þ. á m. um að óveðtryggðir kröfuhafar breyttu öllum kröfum sínum í hlutafé, samtals að fjárhæð 11.028.615.572 krónur, svo og að ríkissjóður veitti félaginu verðtryggt lán til sjö ára. Í kynningargögnum, sem fylgdu bréfinu, kom fram að eignir Askar Capital hf. væru metnar á 15,5 milljarða króna, en eignir dótturfélagsins Avant hf. á 30,5 milljarða króna. Stærsti kröfuhafi Avant hf. var Landsbanki Íslands hf., og átti hann 1. veðrétt í öllu lánasafni þess félags, auk þess sem krafa bankans var tryggð með ábyrgð varnaraðila og veði í hlutabréfum félagsins í Avant hf. Lán og hlutafé varnaraðila í dótturfélaginu Avant hf. var á sama tíma áætlað tæplega 80% af efnahagsreikningi félagsins. Þá segir í kynningargögnum að eftir fjárhagslega endurskipulagningu verði eiginfjárhlutfall varnaraðila vel yfir lögbundnum mörkum og hann að fullu starfhæfur. Með bréfinu var jafnframt boðað til kynningarfundar um tillögur stjórnenda varnaraðila 7. maí 2009. Af gögnum verður ekki annað ráðið en að sóknaraðili hafi mætt til þess fundar, en eins og áður greinir samþykkti hann 11. maí 2009 að breyta kröfum sínum á hendur varnaraðila í hlutafé. Hið sama gerðu allir aðrir kröfuhafar sem áttu óveðtryggðar kröfur á hendur varnaraðila. Í fréttatilkynningu sem gefin var út í kjölfarið kemur fram að þessir kröfuhafar muni taka yfir félagið á hluthafafundi í lok maí. Einnig segir þar að tap varnaraðila á árinu 2008 hafi verið 12,4 milljarðar króna, varúðarniðurfærsla vegna lána og viðskiptakrafna hafi numið 6,5 milljörðum króna og afskrift viðskiptavildar 2,9 milljörðum króna.

Á hluthafafundi í varnaraðila, sem settur var 27. maí 2009 og slitið 8. júní sama ár, var samþykkt tillaga um að afskrifa að fullu eignarhluti þáverandi hluthafa í félaginu, en hækka um leið hlutafé félagsins með sölu nýrra hluta að nafnvirði 586.668.460 krónur á genginu 19. Hið nýja hlutafé var greitt með því að kröfuhafar felldu niður kröfur sínar á varnaraðila, en fengu í staðinn hlutafé í félaginu. Í fundarboði vegna hluthafafundarins var tekið fram að á fundinum yrði m.a. lagður fram áritaður ársreikningur félagsins fyrir árið 2008.

Meðal gagna málsins er fundargerð hluthafafundar varnaraðila 8. júlí 2010. Til umfjöllunar voru þá viðræður við kröfuhafa um fjárhagslega endurskipulagningu félagsins. Í fundargerðinni segir m.a. svo: „Nú er orðið ljóst að fjárhagsleg endurskipulagning Askar veltur að stórum hluta á niðurstöðu viðræðna við NBI um yfirtöku NBI á Avant. Gert er ráð fyrir að í því ferli losni Askar undan ábyrgðarskuldbindingu sinni gagnvart lánafyrirgreiðslu NBI til Avant. Vænta má svara um vilja NBI til að yfirtaka Avant innan fárra daga. Með dómi Hæstaréttar versnaði staða Avant til muna og er félagið ógjaldfært. Í ljósi tengsla A-kk-ef og Avant varð Askar einnig ógjaldfært í kjölfar dómsins. Við þeirri stöðu þarf að bregðast í samráði við Fjármálaeftirlitið og alla haghafa. Á þessari stundu er beðið svara frá NBI, þegar svör liggja fyrir þarf að taka ákvarðanir um næstu skref sem byggjast á þeim svörum.“

Með fréttatilkynningu 13. júlí 2010 tilkynnti varnaraðili að félagið hefði óskað eftir slitameðferð og að dótturfélag þess, Avant hf., hefði óskað eftir að Fjármálaeftirlitið skipaði því bráðabirgðastjórn. Orðrétt segir síðan: „Dómur Hæstaréttar frá 16. júní sl. um ólögmæti gengistryggingar hefur mikil áhrif á efnahag Askar Capital og Avant. Þann 31. maí sl. voru eignir Avant metnar á um 23 milljarða króna. Eftir dóminn eru eignir Avant metnar á 9 til 13 milljarða eftir því hvaða vaxtaviðmiðun er notuð. Vegna óvissu um vaxtaútreikning gengislána hafa kröfuhafar ekki náð niðurstöðu um fjárhagslega endurskipulagningu Avant. Gert er ráð fyrir að niðurstaða fáist þegar þeirri óvissu léttir. Þar sem eiginfjárstaða félagsins er neikvæð um að lágmarki 10 milljarða og endurskipulagning óvissu háð, telur stjórn sig ekki hafa umboð til áframhaldandi setu í félaginu og hefur óskað þess við Fjármálaeftirlitið að það skipi félaginu bráðabirgðastjórn á meðan á endurskipulagningu þess stendur. Staða móðurfélagsins, Askar Capital, er mjög háð afkomu Avant. Þann 31. maí sl. voru eignir Askar Capital metnar á um 10 milljarða króna og skuldir þess á 6,5 milljarða. Eiginfjárstaðan var því jákvæð um 3,5 milljarða. Askar Capital á kröfu á Avant sem metin var á 7 milljarða í lok maí. Þessi krafa gjaldfærist að fullu eftir dóm Hæstaréttar og því verður eiginfjárstaða félagsins neikvæð um 3,5 milljarða. Þar sem ekki liggur fyrir samkomulag við kröfuhafa um endurskipulagningu þess hefur stjórn Askar samþykkt að óska eftir slitameðferð á félaginu.“

Eins og áður greinir skipaði Héraðsdómur Reykjavíkur varnaraðila slitastjórn 14. júlí 2010 og lýsti sóknaraðili kröfu sinni í kjölfar innköllunar til kröfuhafa.

Við aðalmeðferð gaf B-kk-nf Á-kk-nf, fyrrverandi forstjóri varnaraðila, skýrslu fyrir dóminum. Fram kom í máli hans að drög að ársreikningi Askar Capital hf. hafi legið frammi á fundi með kröfuhöfum félagsins 7. maí 2009. Hann hafi síðar verið samþykktur óbreyttur og sendur Kauphöll þegar fyrir lá að allir óveðtryggðir kröfuhafar hefðu samþykkt fjárhagslega endurskipulagningu félagsins með því að breyta kröfum sínum í hlutafé. Á sama tíma hafi ársreikningur Avant hf. einnig verið aðgengilegur. Ekki minntist B-kk-nf þess að sérstaklega hefði verið rætt um ársreikningana á fyrrnefndum fundi með kröfuhöfum, en tók fram að í skýrslu stjórnar í ársreikningi samstæðunnar hafi komið fram nýjar upplýsingar um gengi félagsins frá áramótum 2008/2009, svo og um fyrirhugaða endurskipulagningu á fjárhag Askar Capital hf. Sömu upplýsingar hefðu einnig komið fram í fréttatilkynningu frá félaginu sem send hefði verið út fyrir 15. maí 2009. Aðspurður sagði B-kk-nf að á fundinum hefði ekki verið um það rætt að stór hluti lána Avant hf. kynni að vera ólögmætur vegna gengistryggingar, en stjórn félagsins hefði fyrst leitt að því hugann eftir dóm Héraðsdóms Reykjavíkur í febrúar 2010. Þangað til, og raunar allt frá marsmánuði 2008, hafi stjórnendur félagsins hins vegar fyrst og fremst haft áhyggjur af vaxandi vanskilum viðskiptamanna Avant hf. vegna gengisfalls krónunnar.

B-kk-nf var einnig að því spurður hvort allar tillögur stjórnar varnaraðila, sem fram komu í bréfi til kröfuhafa félagsins 5. maí 2009, hefðu gengið eftir, og svaraði hann því játandi. Þá var hann spurður um skýringu þess að svo skammur tími leið frá fjárhagslegri endurskipulagningu varnaraðila þar til félagið var tekið til slitameðferðar, og svaraði hann því til að aðeins ein skýring lægi þar að baki, þ.e. gengislánadómar Hæstaréttar í júní 2010. Hefðu þeir kollvarpað öllum áformum félagsins um áframhaldandi rekstur.

III

Krafa sóknaraðila byggist aðallega á því að forsendur fyrir ákvörðun hans um að breyta kröfum sínum í hlutafé í varnaraðila, sem lið í fjárhagslegri endurskipulagningu varnaraðila, séu alfarið brostnar, og því sé samkomulag þess efnis frá 11. maí 2009 ógilt og óskuldbindandi fyrir hann. Því til stuðnings bendir hann á að í kynningargögnum til kröfuhafa í maí 2009 hafi stjórnendur varnaraðila gengið út frá því að félagið yrði vel starfhæft fjármálafyrirtæki að endurskipulagningu lokinni og að mikil tækifæri fælust í rekstri þess, þrátt fyrir erfiðar aðstæður, niðurfærslu eigna og miklar afskriftir. Upplýsingar þessar hafi hins vegar reynst rangar, einkum þar sem stjórnendur varnaraðila hafi stórlega ofmetið eignir dótturfélagsins, Avant hf., og ekki gert ráð fyrir því að eignasafn þess félags kynni að stórum hluta að vera andstætt lögum, þ.e. ólögmæt gengistryggð lán, svo sem síðar hafi komið á daginn með dómum Hæstaréttar 16. júní 2010. Telur sóknaraðili með ólíkindum að stjórn varnaraðila hafi ekki tekið tillit til þessa í varúðarniðurfærslum í ársreikningi fyrir árið 2008. Fullyrðir sóknaraðili að bæði hann og aðrir kröfuhafar hafi þó gengið út frá því sem vísu að svo væri þegar samþykkt var að ráðast í fjárhagslega endurskipulagningu félagsins. Þá hafi sóknaraðili einnig gengið út frá því að Seðlabanki Íslands og Landsbanki Íslands hf. fengju fullar efndir krafna sinna með því að leysa til sín veðið í eignasafni Avant hf., og hafi sú forsenda verið ákvörðunarástæða fyrir því að hann samþykkti fjárhagslega endurskipulagningu varnaraðila.

Sóknaraðili leggur einnig áherslu á að forsenda hans fyrir því að samþykkja fjárhagslega endurskipulagningu varnaraðila hafi verið sú að það þjónaði hagsmunum hans betur að samþykkja hana, fremur en krefjast greiðslu krafna sinna og setja varnaraðila í slitameðferð þá þegar. Hafi hann jafnframt haft réttmætar væntingar um að endurskipulagning félagsins gengi eftir í samræmi við tillögur stjórnar þess. Í því sambandi bendir hann á að í kynningu til kröfuhafa varnaraðila hafi meðal annars komið fram að verðmæti eigna varnaraðila væri 15,5 milljarðar króna og dótturfélagsins 30 milljarðar króna. Telur sóknaraðili ljóst að eignirnar hafi verið verulega ofmetnar og líklegra sé að varnaraðili hafi í raun ekki náð eiginfjárkröfu Fjármálaeftirlitsins, ef tekið hefði verið tillit til ofmats á eignasafni Avant hf. Þannig komi fram í fréttatilkynningu frá varnaraðila í júlí 2010, rúmu ári eftir endurskipulagninguna, að eignir varnaraðila hafi verið metnar á 10 milljarða króna 31. maí 2010 og eignir Avant hf. á 23 milljónir króna. Eftir dóma Hæstaréttar 16. júní 2010 hafi eignir Avant hf. hins vegar verið metnar á 9 – 13 milljarða króna. Þykir sóknaraðila þessar gríðarlegu breytingar á verðmati eigna á einu ári staðfesta að eignir hafi verið stórlega ofmetnar við endurskipulagningu varnaraðila, og það þrátt fyrir talsverða niðurfærslu eigna við gerð ársreiknings 2008. Með þetta í huga telur sóknaraðili að ekki hafi þjónað neinum tilgangi að fresta yfirvofandi slitameðferð, enda hafi engum verðmætum verið bjargað. Þvert á móti hafi félagið farið í slitameðferð nokkrum mánuðum síðar, og með því hafi það fé sem umbreytt var í hlutafé að engu orðið. Fullyrðir hann jafnframt að endurskipulagning varnaraðila, eins og hún var kynnt kröfuhöfum í maí 2009, hafi aldrei verið möguleg. Því geri hann nú kröfu um að vera í sömu stöðu með kröfu sína og ef félagið hefði verið tekið til slitameðferðar strax á vormánuðum 2009.

Krafa sóknaraðila er einnig á því reist að varnaraðili hafi ekki staðið rétt að hlutafjáraukningunni í maí 2009. Því til stuðnings vísar hann til þess að í 2. mgr. 33. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög komi fram að á hluthafafundi sem taki ákvörðun um hlutafjárhækkun skuli m.a. leggja fram skýrslu stjórnar þar sem gefnar séu upplýsingar um þau atriði sem skipti verulegu máli um fjárhagslega stöðu félagsins og tekið hafi breytingum eftir að reikningar voru gerðir. Þá skuli einnig leggja fram umsögn endurskoðanda um fyrrgreinda skýrslu stjórnar. Eigi ekki að ræða reikninga síðasta árs á sama fundi sé þetta ófrávíkjanlegt skilyrði þess að hluthafafundur ákveði hlutafjáraukningu. Ekki verði þó séð að þessi gögn hafi verið lögð fyrir hluthafafundinn, sem settur var 27. maí 2009 og slitið 8. júní sama ár, en ársreikningur síðasta árs hafi ekki verið til umræðu á þeim fundi. Ársreikningurinn hafi hins vegar verið til umræðu á aðalfundi félagsins 19. júní 2009. Þar sem hlutafjáraukningin hafi ekki verið framkvæmd í samræmi við tilgreind fyrirmæli laga um hlutafélög, telur sóknaraðili að ógilda beri hana. Beri varnaraðili hallann af því að engin gögn liggi fyrir í málinu um að hlutafjárhækkunin hafi samrýmst lögum nr. 2/1995 og að ekki hafi verið á henni ágallar sem valdi ógildi hennar.

Við munnlegan flutning málsins kom fram hjá sóknaraðila að síðastgreind málsástæða hafi ekki komið fram í kröfulýsingu hans. Engu að síður taldi hann sér heimilt að tefla henni fram í greinargerð sinni til dómsins, enda væri grundvöllur málsins lagður með greinargerðum aðila, og vísaði hann í því efni til dóms Hæstaréttar 26. janúar 2011 í málinu nr. 672/2010.

Auk ofanritaðs kveðst sóknaraðili vísa til ákvæða 36. gr. samningalaga nr. 7/1936, til stuðnings kröfu sinni um riftun á samkomulaginu frá 11. maí 2009, enda sé sú niðurstaða að halda samkomulaginu upp á sóknaraðila bersýnilega ósanngjörn í hans garð. Við það mat beri að hafa í huga efni samkomulagsins, stöðu samningsaðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til. Þá sé mikilvægt að hafa í huga að þær forsendur sem lagt var upp með við fjárhagslega endurskipulagningu varnaraðila hafi engan veginn staðist. Hins vegar hafnar sóknaraðili því alfarið að hann hafi sýnt af sér tómlæti varðandi riftun á umræddu samkomulagi. Vísar hann í því efni til þess að stjórn varnaraðila hafi ekki séð ástæðu til þess að óska eftir slitameðferð á félaginu fyrr en í júlí 2010, eða rúmu ári eftir endurskipulagninguna, en þá hafi þótt ljóst að félagið var ekki starfhæft. Sóknaraðili hafi ekki átt fulltrúa í stjórn félagsins og hafi því ekki getað fylgst með breytingum á fjárhag þess á fyrrgreindu tímabili.

Verði ekki fallist á kröfu sóknaraðila um riftun áðurnefnds samkomulags kveðst sóknaraðili lýsa kröfu sinni sem skaðabótakröfu, enda hafi verðmæti þess sem hlutafjár sem hann skráði sig fyrir ekki verið nema brot af því sem ætla mátti af þeim gögnum sem lögð voru fyrir sóknaraðila við endurskipulagninguna. Bendir hann á að í 134. gr. laga um hlutafélög nr. 2/1995 sé m.a. vikið að bótaskyldu, ef hluthafar eða aðrir verði fyrir tjóni vegna brota á ákvæðum laganna eða samþykktum viðkomandi hlutafélags. Ljóst sé að sóknaraðili hafi orðið fyrir tjóni vegna þess að við hlutafjáraukninguna hafi ekki verið fylgt fyrirmælum 2. mgr. 33. gr. laga um hlutafélög nr. 2/1995, né hafi þá verið gefnar upplýsingar um atriði sem verulegu máli skiptu um fjárhagslega stöðu varnaraðila. Vísar sóknaraðili þá sérstaklega til upplýsinga um áhættu af lánasafni dótturfélagsins, Avant hf., auk fleiri atriða varðandi eignir og skuldir samstæðunnar.

Samkvæmt ofanrituðu byggir sóknaraðili á því að þær upplýsingar sem fram komu í kynningu varnaraðila við fjárhagslega endurskipulagningu félagsins í maí 2009, og sóknaraðili byggði ákvörðun sína á, hafi í öllum meginatriðum reynst rangar. Ljóst sé að hann hefði aldrei samþykkt endurskipulagningu félagsins ef réttar upplýsingar hefðu legið fyrir. Varnaraðili hafi því valdið sóknaraðila tjóni sem honum beri að bæta lögum samkvæmt. Fjárhagslegt tjón sóknaraðila sé sú fjárkrafa sem hann hafi lýst í bú varnaraðila, og sundurliðist þannig:

Höfuðstóll kr. 40.000.000,-

Verðbætur höfuðstóls til 14.7.2010 kr. 12.542.251,-

Vaxtaafborgun 1.11.2009 kr. 5.028.407,-

Dráttarvextir á ógreidda vaxtaafborgun kr. 599.707,-

Samningsvextir til 14.7.2010 kr. 3.707.147,-

Samtals kr. 61.877.512,-

Að auki krefst sóknaraðili dráttarvaxta frá 14. júlí 2010 til greiðsludags.

Um lagarök er vísað til laga um hlutafélög nr. 2/1995, einkum 2. mgr. 33. gr. og 134. gr. laganna, en einnig til ákvæða laga nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, og laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., einkum 113. og 114. gr. þeirra. Málskostnaðarkrafan byggist á XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Varnaraðili leggur í upphafi áherslu á að samkvæmt almennum reglum fjármunaréttar geti brostnar forsendur eða aðrar ógildingarástæður ekki varðað riftun samnings heldur aðeins, að nánari skilyrðum uppfylltum, leitt til ógildingar samnings. Krafa sóknaraðila verði því ekki byggð á brostnum forsendum eða öðrum ógildingarástæðum, svo sem 36. gr. laga nr. 7/1936. Þegar af þeirri ástæðu beri að hafna þessari málsástæðu, sbr. m.a. dóm Hæstaréttar í málinu nr. 151/2010. Varnaraðili bendir einnig á að sóknaraðili krefjist þess ekki í málinu að fyrrgreint samkomulag um breytingu krafna í hlutafé verði ógilt eða vikið til hliðar, heldur aðeins að viðurkennt verði að skilyrði hafi verið fyrir því að rifta því og því hafi krafan vaknað að nýju. Þá sé heldur ekki krafist ógildingar áskriftar hans að hlutafé í varnaraðila, og því hljóti sú áskrift að standa, hvað sem öðru líði.

Enda þótt málatilbúnaður sóknaraðila lúti að riftun samkomulagsins, vekur varnaraðili athygli á því að sóknaraðili byggi engu að síður á því að samkomulagið sé ógilt á grundvelli reglna um brostnar forsendur. Þessa málsástæðu sé þó ekki að finna í kröfulýsingu sóknaraðila, og hafi henni heldur ekki verið hreyft á skiptafundi þar sem gerð var tilraun til að jafna ágreining um kröfuna. Því mótmæli varnaraðili þessari málsástæðu sem of seint fram kominni, sbr. 3. málslið 2. mgr. 117. gr. laga um gjaldþrotaskipti nr. 21/1991. Með sömu rökum er því mótmælt að krafa sóknaraðila verði reist á 36. gr. laga nr. 7/1936.

Þrátt fyrir ofangreint telur varnaraðili nauðsynlegt að rökstyðja frekar það álit sitt að ekki séu til staðar skilyrði til ógildingar samkomulagsins frá 11. maí 2009.

Varnaraðili kveðst ekki fallast á þau rök sóknaraðila, að það að eignasafn Avant hf. hafi reynst minna virði en gert hafi verið ráð fyrir við endurskipulagningu varnaraðila, teljist til brostinna forsendna í skilningi samningaréttar, og eigi því að valda ógildingu samkomulagsins, hvað þá riftun þess. Ekki sé heldur heimilt að rifta eða ógilda samkomulagið af þessum sökum með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936. Óumdeilt sé hins vegar að hluti lánasafns Avant hf. hafi verið minna virði en ætlað var. Á þeim tíma er samkomulagið var undirritað, 11. maí 2009, hafi sóknaraðili, sem fagfjárfestir samkvæmt lögum nr. 108/2007, vitað að ágreiningur kynni að rísa um hvort tilteknar tegundir lána, m.a. myntkörfulán, væru í samræmi við ákvæði vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 13. og 14. gr. laganna. Í því sambandi bendir hann á að sóknaraðili haldi því fram að hann hafi gengið út frá því að eignir Avant hf. hafi verið færðar niður vegna óvissu um gengistryggð lán. Sóknaraðili hafi þó ekki óskað eftir upplýsingum frá varnaraðila um þetta atriði áður en hann undirritaði samkomulagið. Byggir varnaraðili á því að sóknaraðili hafi verið grandsamur um þessa hluti og hafi af þeim sökum ekki gert fyrirvara vegna þess. Á sama tíma hafi það aftur á móti verið mat stjórnar varnaraðila og Avant hf. að lánasafn síðarnefnda félagsins færi ekki í bága við vaxtalög og því hafi verið rétt að kynna stöðu félagsins eins og gert var. Sú kynning hafi verið í samræmi við ársuppgjör félagsins, og hafi þar ekki falist nein loforð um heimtur allra krafna, eða að félaginu yrði bjargað frá slitum. Fullyrðir varnaraðili að stjórn varnaraðila hafi verið grandlaus um ólögmæti lánanna á þessum tíma.

Að áliti varnaraðila var sóknaraðila fullkunnugt um að stór hluti eigna Avant hf. væri fólginn í gengistryggðum samningum. Því til stuðnings bendir hann á að á kynningarfundi með kröfuhöfum hafi m.a. verið fjallað um eignasafn Avant hf. Engum sem sat þann fund hafi getað dulist að eignir Avant hf. voru að stórum hluta gengistryggðir samningar. Þannig hafi öllum kröfuhöfum verið afhentur gagnapakki, sem innihélt m.a. ársreikning Askar Capital hf. fyrir árið 2008. Í kafla 30 í ársreikningi, sem beri heitið „Risk management disclosures“, sé meðal annars fjallað um gengisáhættu, og komi þar fram að af heildareignum samstæðunnar sé langstærstur hluti fólginn í lánum og viðskiptakröfum, nánar tiltekið 31.234 milljónir króna af 36.140 milljónum króna, eða um 86%. Þar af séu gengistryggð lán, tengd við erlenda gjaldmiðla, 29.420 milljónir króna. Telur varnaraðili að öllum hafi mátt vera ljóst að meginhluti þessara lána var lánasafn Avant hf. Hið sama verði einnig ráðið af ársreikningi Avant hf. fyrir árið 2008, en í honum sé m.a. fjallað um gjaldeyrisáhættu félagsins. Komi þar skýrt fram að af heildareignum félagsins, 30.490 milljónum króna, séu „gengistryggðar eignir“ að fjárhæð 27.704 milljónir króna. Sambærilega umfjöllun sé að finna í ársreikningi Avant hf. fyrir árið 2007, og hafi hann verið opinber í maí 2009. Hafi sóknaraðili haft öll tök á að kynna sér hann fyrir undirritun.

Auk ofanritaðs vísar varnaraðili til þess að í desember 2007 hafi verið gefin út ítarleg útgefendalýsing fyrir skuldabréfaútboð Askar Capital hf. sem sóknaraðili fjárfesti í, en þaðan komi sú krafa sem sóknaraðili samþykkti að breyta í hlutafé 11. maí 2009. Þar segi m.a. svo um útlánaáhættu Askar Capital hf.: „Eins og áður segir hefur Avant hf. (dótturfélag) sérhæft sig í lánveitingum til bifreiðakaupa einstaklinga. Slíkar lánveitingar eru hverjar fyrir sig mun smærri í sniðum en einstakar lánveitingar Askar Capital hf. (móðurfélags) og að auki vel dreifðar yfir stóran hóp lántaka. Eðli máls samkvæmt eru útlán Avant hf. því áhættuminni en lánveitingar móðurfélagsins. Hins vegar ber að nefna að algengast er að lántakar hjá Avant hf. kjósi lán í erlendum myntkörfum. Það getur valdið því að vanskil aukist ef gengi krónunnar veikist verulega gagnvart erlendum myntum.“ Og jafnvel þótt litið yrði fram hjá framangreindum gögnum, sem sóknaraðili hafði þó undir höndum eða voru honum aðgengileg, telur varnaraðili engu að síður að öllum sem vildu vita hafi á þessum tíma, þ.e. tæpu ári eftir bankahrunið, mátt vera ljóst að eignasöfn allra stóru bílalánafyrirtækjanna voru að meginstefnu til fólgin í gengistryggðum samningum. Eigi þetta sérstaklega við um stóra fagfjárfesta eins og sóknaraðila. Þá hafi sóknaraðila jafnframt mátt vera ljós áhættan af innheimtu þeirra samninga, ekki síst í ljósi bágs efnahagsástands.

Þrátt fyrir vitneskju um að stór hluti lánasafns Avant hf. samanstæði af gengistryggðum lánasamningum, og án þess að hafa upplýsingar um hvort lán hafi verið færð niður af þeim sökum, hafi sóknaraðili gengið til samninga við varnaraðila og fengið kröfu sína greidda að fullu með hlutafé í varnaraðila. Þá ákvörðun hafi sóknaraðili tekið með fulla vitneskju um eðli eignanna og mögulega hættu á að verðmæti eignasafnsins lækkaði. Hefði sóknaraðili viljað vera laus undan samkomulaginu, færi svo að lánasafnið reyndist minna virði, hefði honum verið í lófa lagið að taka það fram og gera að sérstöku skilyrði við samningsgerðina. Vekur varnaraðili athygli á því að engin ábyrgð hafi verið veitt fyrir því að allt gengi eftir í rekstri varnaraðila sem stefnt var að, og hafi sóknaraðili því vitandi vits tekið áhættu sem fylgi kaupum á hlutafé. Jafnframt leggur hann áherslu á að það sé meginregla í samningarétti að samninga beri að halda. Undantekningar frá þeirri meginreglu beri að túlka þröngt. Því beri að hafna kröfu sóknaraðila er byggi á brostnum forsendum og 36. gr. laga nr. 7/1936.

Verði ekki fallist á framangreind rök byggir varnaraðili jafnframt á því að ósannað sé að forsendur sóknaraðila fyrir umbreytingu krafna hans í hlutafé hafi verið þær sem hann haldi fram, og að þær hafi verið verulegar í skilningi samningaréttar og/eða ákvörðunarástæða fyrir gerð umrædds samkomulags. Því telur hann ósannað að sóknaraðili hefði engu að síður ekki gengið að umræddum löggerningi. Þá er byggt á því að ósannað sé að varnaraðila hafi verið eða mátt vera ljóst að forsendur þessar væru ákvörðunarástæða sóknaraðila fyrir gerð samkomulagsins.

Með vísan til framanritaðs telur varnaraðili að enginn grundvöllur sé fyrir kröfu sóknaraðila um að ógilda beri umrætt samkomulag aðila um umbreytingu krafna sóknaraðila í hlutafé í varnaraðila. Þá telur hann að krafa sóknaraðila sem byggi á því að rifta beri samkomulaginu sé vanreifuð og beri af þeim sökum að hafna henni. Bendir hann á að skilyrði riftunar samnings samkvæmt kröfurétti sé veruleg vanefnd af hálfu samningsaðila. Varnaraðili hafi hvorki vanefnt samkomulagið né beitt sóknaraðila svikum eða blekkingum við samningsgerðina. Þá mótmælir varnaraðili því sérstaklega að í kynningu varnaraðila í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu hans hafi falist loforð, sem hann hafi síðar svikið.

Varnaraðili mótmælir sem of seint fram kominni þeirri málsástæðu sóknaraðila að ekki hafi verið staðið rétt að hlutafjáraukningu í varnaraðila í maí 2009, enda hafi sóknaraðili hvorki byggt á henni í kröfulýsingu né hreyft henni á skiptafundi. Vísar hann í þessu efni til 3. málsliðar 2. mgr. 117. gr. laga um gjaldþrotaskipti nr. 21/1991, sbr. lög nr. 161/2002. Verði ekki fallist á þau rök bendir varnaraðili á að á hluthafafundi 27. maí 2009 hafi legið fyrir áritaður ársreikningur ársins 2008 og hafi allir fundarmenn fengið aðgang að honum. Samkvæmt 2. mgr. 33. gr. laga nr. 2/1995 þurfi ekki að leggja fram gögn samkvæmt a-, b- og c-liðum ákvæðisins, ef ræða á reikninga síðasta reikningsárs á sama hluthafafundi. Þar sem í árituðum ársreikningi ársins 2008 hafi bæði verið að finna skýrslu stjórnar um atriði sem verulegu máli skipti um fjárhagslega stöðu félagsins og umsögn endurskoðenda um þá skýrslu, byggir varnaraðili á því að í engu hafi verið vikið frá ákvæðum 33. gr. laganna. Þvert á móti hafi fullnægjandi gögn legið fyrir á fundinum. Einnig bendir varnaraðili á að 2. mgr. 33. gr. laga nr. 2/1995 sé ætlað að tryggja að hluthafafundur taki ákvörðun um hlutafjárhækkun á réttum forsendum, svo og að veita þeim hluthöfum sem fyrir eru í félagi, og atkvæðisrétt hafa á fundinum, fullnægjandi upplýsingar um stöðu félags. Ákvæðið snúi hins vegar ekki að því að upplýsa þá aðila um stöðu félags, sem síðar kunni að koma inn í félag sem hluthafar. Enda þótt þessum reglum hefði ekki verið fylgt leiði það ekki til þess að sóknaraðili verði laus undan samningi um kaup á hlutafé í félaginu. Til fundarins hafi aðeins verið boðaðir hluthafar í félaginu, en ekki þeir sem síðar kynnu að koma inn í félagið sem hluthafar. Því varði sóknaraðila ekki neitt um það hvaða gögn hafi legið fyrir á hluthafafundinum. Fyrir liggi hins vegar að þáverandi hluthafar hafi engar athugasemdir gert. Ríkisskattstjóri hafi einnig viðurkennt og skráð ákvörðun hluthafafundarins. Loks byggir varnaraðili á því að verði talið að fullnægjandi gögn hafi ekki legið fyrir á fundinum, varði það ekki ógildingu hlutafjáraukningar nema sýnt sé fram á að gögnin hefðu haft áhrif á ákvörðun hluthafafundar um hlutafjárhækkun. Sönnun um slíkt liggi ekki fyrir af hálfu sóknaraðila.

Með sömu rökum og að framan greinir hafnar varnaraðili skaðabótakröfu sóknaraðila. Einnig byggir hann á því að krafan sé með öllu vanreifuð og í engu rökstudd, hvorki í kröfulýsingu né greinargerð, en aðeins sé látið nægja að vísa til 134. gr. laga nr. 2/1995. Það ákvæði fjalli hins vegar um skaðabótaskyldu stofnenda, stjórnarmanna, framkvæmdastjóra, endurskoðenda o.fl., vegna tjóns er þeir kunni að valda félaginu sjálfu eða þriðja manni. Enga stoð sé því þar að finna fyrir kröfu sóknaraðila. Um leið er því mótmælt að varnaraðili og/forsvarsmenn hans hafi sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi sem leitt hafi til ætlaðs tjóns sóknaraðila. Þá vísi sóknaraðili heldur ekki til bótareglna kröfunni til stuðnings. Í þessu ljósi telur varnaraðili að ekki sé fyrir hendi skilyrði fyrir skaðabótaskyldu hans. Á hinn bóginn staðhæfir varnaraðili að honum hafi ekki verið kunnugt um að gengistryggðir lánasamningar Avant hf. væru ólögmætir er aðilar gerðu með sér umrætt samkomulag. Varnaraðili hafi þó gert sóknaraðila grein fyrir stöðu félagsins áður en samkomulagið var gert, og hafi hann ekki leynt hann upplýsingum um gengistryggða lánasamninga félagsins.

Að lokum mótmælir varnaraðili kröfu sóknaraðila með vísan til reglna kröfuréttar um tómlæti. Leggur hann áherslu á að sóknaraðili hafi ekki haft uppi kröfu sína fyrr en um 18 mánuðir voru liðnir frá undirritun samnings aðila. Krafan sé því af þeim sökum fallin niður. Þá er fjárhæð kröfunnar mótmælt sem vanreifaðri.

Um lagarök vísar varnaraðili til reglna samninga- og kröfuréttar, m.a. skaðabótareglna, svo og til laga nr. 7/1936, laga nr. 108/2007, laga nr. 161/2002 og laga nr. 21/1991. Krafa um málskostnað styðst við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991, sbr. lög nr. 21/1991.

V

Auk þeirra málsástæðna sóknaraðila sem þegar hefur verið gerð grein fyrir, byggði sóknaraðili einnig á því í greinargerð sinni til dómsins að stjórn varnaraðila hefði ekki tekist að ljúka fjárhagslegri endurskipulagningu félagsins í samræmi við þær tillögur sem kynntar voru kröfuhöfum í bréfi varnaraðila til kröfuhafa 5. maí 2009. Vísaði hann þá einkum til þess að ríkissjóður hefði ekki breytt kröfu sinni, tæpum sex milljörðum króna, í verðtryggt lán til sjö ára, eins og kynnt hefði verið að til stæði. Við upphaf aðalmeðferðar málsins lagði varnaraðili með samþykki sóknaraðila fram lánasamning milli varnaraðila og ríkissjóðs, dagsettan 16. október 2009, að fjárhæð 6.263.728.463 krónur. Fram kemur þar að lánið sé skuldbreyting veðlána varnaraðila hjá Seðlabanka Íslands. Er það til fimm ára, verðtryggt og með 3% ársvöxtum. Við munnlegan flutning málsins hreyfði sóknaraðili ekki þeirri málsástæðu að fjárhagslegri endurskipulagningu varnaraðila hefði verið ólokið þegar varnaraðili var tekinn til slitameðferðar.

Eins og rakið er hér að framan samþykkti sóknaraðili í maí 2009, ásamt öðrum óveðtryggðum kröfuhöfum, að breyta kröfu sinni á hendur varnaraðila, alls að fjárhæð 50.860.182 krónur, í hlutafé í varnaraðila. Var sú ráðstöfun liður í fjárhagslegri endurskipulagningu varnaraðila, en varnaraðili stóð þá frammi fyrir því að eiginfjárhlutfall félagsins var orðið neikvætt, og hafði Fjármálaeftirlitið veitt því frest til 15. maí 2009 til að koma eiginfjárhlutfalli þess í lögboðið horf. Að öðrum kosti yrði félagið tekið til slitameðferðar, eins og tekið var fram í bréfi til kröfuhafa varnaraðila 5. maí 2009. Í því bréfi og meðfylgjandi kynningargögnum voru ástæður raktar fyrir fjárhagserfiðleikum varnaraðila, en einnig nefndar lykiltölur úr rekstrar- og efnahagsreikningi samkvæmt óundirrituðum ársreikningi félagsins fyrir árið 2008. Kemur þar fram að heildartap varnaraðila það ár var 12,4 milljarðar króna, en af þeirri fjárhæð voru 6,5 milljarðar vegna varúðarniðurfærslu á lánum og viðskiptakröfum og 2,9 milljarðar vegna afskriftar á viðskiptavild. Í sömu gögnum segir að eignir varnaraðila séu metnar á 15,5 milljarða króna, en eignir dótturfélagsins, Avant hf., á 30,5 milljarða króna. Þá segir þar að eftir fjárhagslega endurskipulagningu muni eiginfjárhlutfall varnaraðila verða vel yfir lögbundnum mörkum og hann að fullu starfhæfur.

Af málatilbúnaði sóknaraðila verður helst ráðið að krafa hans sé aðallega á því reist að ógilda beri samkomulag aðila frá 11. maí 2009 um að breyta fjárkröfu sóknaraðila í hlutafé í varnaraðila, annars vegar vegna brostinna forsendna, en hins vegar af þeirri ástæðu að ekki hafi verið staðið rétt að hlutafjáraukningu í varnaraðila. Með ógildingu samkomulagsins sé upphafleg fjárkrafa hans röknuð við og krefjist hann þess að vera í sömu stöðu með kröfuna og fyrir gerð samkomulagsins. Í öðru lagi verður að telja að krafa hans feli í sér að áðurnefndu samkomulagi verði rift, og er sú krafa einkum rökstudd með vísan til 36. gr. samningalaga nr. 7/1936, en einnig til þess að forsendur fyrir fjárhagslegri endurskipulagningu varnaraðila hafi engan veginn staðist. Í þriðja lagi er krafa hans skaðabótakrafa, annars vegar byggð á því að ekki hafi verið staðið rétt að hlutafjáraukningunni, en hins vegar á því að ekki hafi verið gefnar upplýsingar sem skiptu verulegu máli um fjárhagsstöðu varnaraðila.

Vegna kröfu sóknaraðila um riftun áðurnefnds samkomulags skal tekið fram að riftun er úrræði sem aðili gagnkvæms samnings getur beitt í tilefni vanefnda gagnaðila. Þar af leiðandi verður því úrræði ekki beitt telji aðili að forsendur hafi brostið fyrir samningsgerðinni. Hins vegar geta brostnar forsendur, að nánari skilyrðum uppfylltum, leitt til ógildingar samnings. Krafa sóknaraðila um riftun samkomulagsins verður því ekki reist á 36. gr. samningalaga nr. 7/1936. Þar sem sóknaraðili hefur á engan hátt sýnt fram á að varnaraðili hafi vanefnt umrætt samkomulag á krafa hans um riftun þess sér enga stoð. Þegar af þeirri ástæðu verður henni hafnað.

Eins og áður greinir var í kröfulýsingu sóknaraðila lýst yfir riftun á samkomulagi um breytingu á kröfu sóknaraðila í hlutafé í varnaraðila, sem sóknaraðili undirritaði 11. maí 2009, um leið og þess var krafist að upphafleg krafa hans á hendur varnaraðila stæði óbreytt. Í rökstuðningi fyrir kröfunni var engu að síður vikið að því að umþrætt samkomulag væri ógilt og óskuldbindandi fyrir sóknaraðila með þessum orðum: „Lífeyrissjóður Vestfirðinga telur með vísan til framangreinds ljóst að forsendur fyrir samþykki Lífeyrissjóðs Vestfirðinga að breyta kröfum sínum í hlutafé í Askar sem fólst í hinni fjárhagslegu endurskipulagningu Askar séu alfarið brostnar, og sé samkomulagið því ógilt og óskuldbindandi fyrir Lífeyrissjóð Vestfirðinga.“ Ljóst er því að sóknaraðili byggði m.a. á því í kröfulýsingu að ógilda bæri umrætt samkomulag vegna brostinna forsendna. Af þeirri ástæðu verður ekki fallist á þau sjónarmið varnaraðila að krafa sóknaraðila um ógildingu samkomulagsins, eða öllu heldur sú málsástæða hans að baki fjárkröfunni að samkomulagið sé ógilt og óskuldbindandi fyrir hann vegna brostinna forsendna, sé of seint fram komin, þar eð ekki hafi verið á henni byggt í kröfulýsingu sóknaraðila.

Til stuðnings kröfu sinni um að ógilda beri umrætt samkomulag vegna brostinna forsendna vísar sóknaraðili til þess að forsendur hans hafi einkum verið þær að varnaraðili yrði vel starfhæft fjármálafyrirtæki að endurskipulagningu lokinni, að tekið hefði verið tillit til þess við mat á eignasafni Avant hf. að það kynni að stórum hluta að vera andstætt lögum, að verðmæti eignasafns Avant hf. stæði undir kröfum Seðlabanka Íslands og Landsbanka Íslands hf., að eignir varnaraðila hafi verið rétt metnar og að það þjónaði hagsmunum hans betur að samþykkja fjárhagslega endurskipulagningu varnaraðila, fremur en að krefjast greiðslu kröfu sinnar strax og setja félagið í slitameðferð þá þegar.

Hér að framan hefur verið gerð grein fyrir ástæðum fjárhagslegrar endurskipulagningar varnaraðila í maí 2009 og þeim gögnum sem lágu henni til grundvallar og kynnt voru kröfuhöfum. Í gögnum þessum voru kynntar tillögur sem m.a. miðuðu að því að koma eiginfjárhlutfalli varnaraðila í lögboðið horf og gera hann á ný að vel starfhæfu fjármálafyrirtæki. Ekki er lengur um það deilt að allar tillögur stjórnar varnaraðila um endurreisn félagsins gengu eftir, þótt til skamms tíma væri. Sóknaraðili hefur ekki sýnt fram á að umrædd kynningargögn hafi gefið ranga mynd af stöðu varnaraðila á þeim tíma sem hér skiptir máli, eða að eignir félagsins hafi vísvitandi verið ofmetnar. Ekki gerði hann heldur fyrirvara vegna þessa eða leitaði frekari upplýsinga en þá lágu fyrir. Raunar fær dómurinn ekki séð hvaða hagsmuni varnaraðili kynni að hafa haft af því að fegra mynd félagsins eða leyna upplýsingum um fjárhag þess, sérstaklega þegar þess er gætt að allt hlutafé fyrri eigenda var afskrifað að lokinni fjárhagslegri endurskipulagningu þess, og tóku kröfuhafar í framhaldinu félagið yfir. Hins vegar liggur nú fyrir, og er óumdeilt, að í kjölfar gengislánadóma Hæstaréttar 16. júní 2010 í málum nr. 92/2010 og 153/2010, urðu bæði varnaraðili og Avant hf. ógjaldfær, sem leiddi til þess að stjórn varnaraðila óskaði eftir slitameðferð á félaginu. Er engar vísbendingar að finna um það í gögnum málsins að stjórnendur varnaraðila hafi í maí 2009 getað séð þá atburðarás fyrir. Í þessu ljósi verður að telja ósannað að forsendur sóknaraðila fyrir umbreytingu kröfu sinnar í hlutafé í varnaraðila hafi verið þær sem hann heldur nú fram, svo og að varnaraðila hafi verið ljóst að þær forsendur væru ákvörðunarástæða hans.

Með margumræddu samkomulagi samþykkti sóknaraðili að fá kröfu sína að fullu greidda með hlutafé í varnaraðila. Sem fagfjárfesti hlaut honum þó að vera ljóst að nokkur áhætta fylgdi þeim viðskiptum, ekki síst þar sem fyrir lágu þá upplýsingar um verulegar afskriftir, bæði hjá varnaraðila og Avant hf., vegna vaxandi vanskila viðskiptamanna í kjölfar gengisfalls krónunnar. Verður sóknaraðili einn að bera áhættuna af þeirri ráðstöfun. Kröfu hans um ógildingu samkomulagsins á grundvelli brostinna forsendna er því hafnað.

Varnaraðili mótmælir sem of seint fram kominni þeirri málsástæðu sóknaraðila að ógilda beri umþrætt samkomulag þar sem ekki hafi verið staðið rétt að hlutafjáraukningu í varnaraðila í maí 2009, enda hafi ekki verið á henni byggt í kröfulýsingu sóknaraðila. Sóknaraðili telur engu að síður að honum hafi verið heimilt að byggja á þeirri málsástæðu í greinargerð sinni til dómsins, enda sé grundvöllur málsins þar lagður. Þótt fallast megi á þessi rök sóknaraðila, með vísan til 1. mgr. 177. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., fær dómurinn ekki séð að hald sé í þessari málsástæðu, þar sem ekki verður annað ráðið en að öll nauðsynleg gögn samkvæmt 2. mgr. 33. gr. laga nr. 2/1995, um hlutafélög, hafi ýmist legið fyrir á hluthafafundinum eða verið sóknaraðila aðgengileg. Þegar af þeirri ástæðu verður málsástæðu þessari hafnað. Hinu sama gegnir um skaðabótakröfu sóknaraðila, enda hefur hann á engan hátt sýnt fram á að fyrir hendi séu skilyrði fyrir bótaábyrgð varnaraðila, né hefur hann fært sönnur á meint tjón sitt.

Samkvæmt framanrituðu er það niðurstaða dómsins að hafna beri kröfum sóknaraðila í máli þessu. Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, sbr. og 2. mgr. 178. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 500.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Kröfu sóknaraðila, Lífeyrissjóðs Vestfirðinga, sem lýst var sem almennri kröfu samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 við slitameðferð varnaraðila, Askar Capital hf., alls að fjárhæð 61.877.512 krónur, er hafnað.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 500.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf