S-197/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 18. apríl sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 29. janúar 2007, á hendur G-kk-þgf J-kk-þgf, kt. [...], Bjarkargrund 8, Akranesi, fyrir umferðarlagabrot með því að hafa föstudaginn 14. júlí 2006 ekið bifreiðinni KL-558 með 105 km hraða á klst. norður Vesturlandsveg í Reykjavík, á vegarkafla við Úlfarsfell, þar sem leyfður hámarkshraði var 80 km á klst., og er lögregla snéri við til að hafa tal af ákærða ekið áfram til norðurs í gegnum Mosfellsbæ og með 145 km hraða á klst. í Kollafirði, á vegarkafla við Lækjarmel, þar sem leyfður hámarkshraði var 90 km á klst., ekið áfram norður Vesturlandsveg á miklum hraða og með 107 km hraða á klst. í gegnum Hvalfjarðargöng þar sem leyfður hámarkshraði var 70 km á klst.

Í ákæru er þetta talið varða við 1., sbr. 3. og 4. mgr. og 2. mgr. 37. gr., og 1. mgr. 48. gr., hvor tveggja sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 2. mgr. 101. gr. umferðarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 57/1997, og 8. gr., sbr. 7. gr. og 10. gr. reglugerðar um ökuferilsskrá og punktakerfi vegna umferðarlagabrota nr. 431/1998 vegna uppsafnaðra punkta, en ákærði hefur 9 staðfesta punkta á ökuferilsskrá, og 4 punkta fyrir framangreind brot, samtals 13 punkta.

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds og að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði felldur á ríkissjóð.

Samkvæmt skýrslu lögreglu aðfaranótt laugardagsins 15. júlí 2006 kl. 03.05 var lögreglubifreið nr. 10-254 á þeim tíma ekið suður Vesturlandsveg. Á vegarkafla við Úlfarsfell var bifreið með skráningarnúmerið KL-558 veitt athygli þar sem þeirri bifreið var ekið norður Vesturlandsveg. Var hraði bifreiðarinnar mældur með ratsjá og mældist hann 109 km á klst. Var lögreglubifreiðinni snúið við og haldið á eftir bifreiðinni. Í frumskýrslu er tekið fram að nokkur rigning hafi verið og mjög hvasst. Í skýrslunni er gerð grein fyrir því að lögreglumenn hafi tekið eftir því að bifreiðinni KL-558 hafi verið ekið mjög hratt, en bifreiðin hafi verið nokkur hundruð metra fyrir framan lögreglubifreiðina. Hafi hraði lögreglubifreiðarinnar verið aukinn og eftirför hafin. Bifreiðinni KL-558 hafi verið ekið eftir Vesturlandsvegi inn í Mosfellsbæ. Sökum umferðar úr gagnstæðri átt hafi lögreglumenn orðið að hægja á lögreglubifreiðinni. Er lögreglubifreiðinni hafi verið ekið inn Þverholt í Mosfellsbæ hafi bifreiðinni KL-558 verið ekið mjög greitt út úr Mosfellsbæ. Bifreiðinni hafi verið ekið áfram til norðurs í átt að Kollafirði. Hafi lögreglubifreiðin nálgast bifreiðina smám saman. Þegar bifreiðarnar hafi verið komnar í Kollafjörð á móts við Lækjarmel hafi ökumaður bifreiðarinnar KL-558 aukið hraðann. Samkvæmt ratsjá lögreglubifreiðarinnar hafi lögreglubifreiðinni verið ekið á 150 km hraða á klst., en ratsjáin hafi verið nr. GE-050. Þrátt fyrir hraða lögreglubifreiðarinnar hafi dregið í sundur með bifreiðunum. Er ekið hafi verið fram hjá malarnámi í Kollafirði og upp beygju hafi bifreiðin KL-558 horfið sjónum í stutta stund. Er lögreglubifreiðinni hafi verið ekið upp úr beygjunni hafi bifreiðin sést aftur þar sem henni hafi verið ekið áfram norður Vesturlandsveg í átt að Grundarhverfi. Tekið er fram að engar aðrar bifreiðar hafi sést aka um veginn í sömu átt. Ekið hafi verið áfram á eftir bifreiðinni en ekki hafi dregið mikið saman með þeim. Þegar þar var komið hafi vegurinn verið orðinn mjög blautur og rigning farin að safnast saman í polla í rákir á malbikinu. Veggrip hafi verið lítið. Boð hafi verið send um fjarskiptakerfi lögreglu um aðstoð og hafi lögreglubifreið frá Akranesi verið send af stað úr gagnstæðri átt. Bifreiðinni KL-558 hafi verið ekið um Grundarhverfi og áfram til norðurs í átt að Hvalfjarðargöngum. Í göngunum hafi verið ekið að bifreiðinni og hafi bifreiðinni í göngunum verið ekið á 111 km hraða á klst. Er ekið hafi verið upp úr göngum að norðanverðu hafi ökumanni verið gefið merki um að stöðva bifreiðina. Skömmu síðar hafi lögreglubifreið frá Akranesi komið á vettvang. Ökumaður, ákærði í máli þessu, hafi verið færður yfir í lögreglubifreiðina. Í bifreiðinni hafi verið þrír farþegar. Ákærði hafi sagt að hann hafi ekki ekið bifreiðinni eins hratt og lögregla héldi fram. Hafi hann tjáð lögreglu að hann hafi ef til vill ekið á 120 km hraða á klst., en ekki hraðar en það. Í Hvalfjarðargöngum hafi ákærði borið að hann hafi ekið á 100 til 110 km hraða á klst. Ákærði hafi ekki verið með ökuskírteini sitt meðferðis. Farþegi í bifreiðinni hafi verið A-kk-nf S-kk-nf O-kk-nf. Hafi hann tjáð lögreglu að hann væri eigandi bifreiðarinnar. Jafnframt hafi hann gert grein fyrir því að hraðastillir bifreiðarinnar hafi verið stilltur á 90 km hraða á klst. og því hafi ákærði ekki getað ekið bifreiðinni hraðar en það. Hinir farþegarnir, B-kk-nf I-kk-nf Á-kk-nf og Þ-kk-nf M-kk-nf, hafi tjáð lögreglu að þeir hefðu hvorugur verið að fylgjast með hraða bifreiðarinannar.

Mánudaginn 11. september 2006 var ákærði boðaður í skýrslugjöf hjá lögreglu. Við það tilefni kvaðst ákærði mótmæla því að hann hafi ekið bifreiðinni KL-558 með 109 km hraða á klst. á Vesturlandsvegi á vegarkafla við Úlfarsfell. Kvað hann hraða bifreiðarinnar hafa verið mestan 80 til 90 km hraða á klst. á vegarkaflanum. Í skýrslunni er jafnframt haft eftir ákærða að hann sé í raun ekki viss um hvað hann hafi farið hratt á vegarkaflanum og að ratsjármæling lögreglu geti hugsanlega staðist. Þá kvað ákærði hraðamælingu lögreglu í Kollafirði á móts við Lækjarmel ekki geta staðist. Ákærði hafi ekki ekið bifreiðinni hraðar en 120 km hraða á klst. á vegarkaflanum. Loks kvað ákærði hraðamælingu lögreglu í Hvalfjarðargöngum ekki geta staðist. Þar hafi ákærði aldrei ekið bifreiðinni yfir 100 km hraða á klst. Í niðurlagi skýrslunnar er bókað eftir ákærða að vel geti staðist að hann hafi ekið bifreiðinni á 109 km hraða á klst. á Vesturlandsvegi við Úlfarsfell.

Fyrir dómi við aðalmeðferð málsins bar ákærði að hann hafi ekið bifreiðinni við Úlfarsfell á um 100 km hraða á klst. greint sinn. Vel geti staðist að hann hafi ekið bifreiðinni á 120 km hraða á klst. í Kollafirði á vegarkafla við Lækjarmel. Í Hvalfjarðargöngum hafi ákærði ekið bifreiðinni á 70 km hraða á klst. Kvaðst ákærði hafa veitt lögreglu athygli í Mosfellsbæ þessa nótt. Hann hafi aftur séð til ferðar lögreglu í Hvalfjarðargöngum. Ákærði kvað ekki rétt er fram kæmi í lögregluskýrslu að hann hafi ekið bifreiðinni á 100 km hraða á klst. í Hvalfjarðargöngum. Ákærði kvað A-kk-þf S-kk-þf O-kk-þf vera eiganda bifreiðarinnar KL-558 og hafi ákærði ekið bifreiðinni fyrir hann. Umræddan dag hafi ákærði ekið bifreiðinni til Reykjavíkur og hafi þeir félagar verið á leið heim aftur er lögregla hafi haft afskipti af þeim. Ákærði kvað rigningu hafa verið um nóttina og rok. Skyggni hafi verið slæmt og engin umferð. Lögregla hafi í upphafi tjáð ákærða að hann væri stöðvaður vegna hraðaksturs í Hvalfjarðargöngum. Ekki hafi honum þá verið tjáð að hann væri einnig grunaður um of hraðan akstur í Mosfellsbæ. Á vettvangi hafi ákærði ritað undir vettvangsskýrslu. Þá hafi hann verið í sjokki. Hafi hann ætlað að breyta viðurkenningu sínu á brotinu og í þeim tilgangi farið á lögreglustöðina á Akranesi. Þar hafi honum verið tjáð að hann þyrfti að fara á lögreglustöð í Reykjavík til að draga yfirlýsingu sína til baka. Á lögreglustöð í Reykjavík hafi ákærði hins vegar ekki farið.

H-kk-nf H-kk-nf lögreglumaður kvaðst hafa ekið lögreglubifreiðinni 10-254 umrædda nótt. Er lögreglubifreiðin hafi verið við Úlfarsfell hafi bifreiðinni KL-558 verið ekið úr gagnstæðri átt. Hafi hraði bifreiðarinnar verið mældur með ratsjá. Lögreglubifreiðinni hafi þegar verið snúið við og ekið á eftir bifreiðinni. Nokkur umferð hafi verið og því erfitt að nálgast bifreiðina. Hún hafi þó ávallt verið í sjónmáli. Er ekið hafi verið á eftir bifreiðinni norður Vesturlandsveg í Kollafirði á vegarkafla við Lækjarmel hafi ratsjá lögreglubifreiðarinnar sýnt að lögreglubifreiðinni hafi verið ekið á 150 km hraða á klst. Þá hafi ekkert dregið saman með bifreiðunum en bifreiðin KL-558 verið um 300 til 400 metra á undan lögreglubifreiðinni. Lögreglubifreiðin hafi komist að bifreiðinni í Hvalfjarðargöngum og hafi akstur bifreiðarinnar verið stöðvaður er upp úr göngunum hafi verið komið að norðanverðu. H-kk-nf kvað lögreglumenn sennilega ekki hafa kveikt aðvörunarljós á lögreglubifreiðinni fyrr en ökumanni hafi verið gefið merki um að stöðva akstur við enda Hvalfjarðarganga. Venja væri hjá lögreglu að komast nærri þeirri bifreið sem stöðva ætti áður en ljós væru kveikt. Ella væri hætta á að viðkomandi ökumenn reyndu að stinga lögreglu af. H-kk-nf kvað ökuhraða bifreiðarinnar KL-558 hafa verið mældan á vegarkafla við Úlfarsfell þannig að ratsjáin hafi verið stillt þannig að hraði bifreiða á móti hafi verið mældur. Á vegarkafla í Kollafirði og í Hvalfjarðargöngum hafi ratsjáin hins vegar verið þannig stillt að hún hafi mælt hraða lögreglubifreiðarinnar sjálfrar. Gerð hafi verið vettvangsskýrsla vegna umferðarlagabrotsins. Hún hafi hins vegar ekki verið réttilega fyllt út og því hafi hún ekki verið látin fylgja málinu. Í þeirri skýrslu hafi komið fram hvernig ratsjáin hafi verið prófuð bæði fyrir og eftir mælingu, en það hafi verið gert með venjubundnum hætti. Tónkvísl hafi verið notuð við prófunina. H-kk-nf kvaðst vera með réttindi til að mæla ökuhraða með ratsjá, en hann hafi útskrifast úr Lögregluskóla ríkisins 2004. Hann væri vanur slíkum mælingum og hafi hann þekkt mjög vel það svæði er mælingar fóru fram á.

M-kk-nf J-kk-nf kvaðst hafa verið í lögreglubifreiðinni 10-254 umrætt sinn með H-kk-þgf H-kk-þgf. M-kk-nf hafi á þeim tíma verið afleysingamaður í lögreglunni. Hafi H-kk-nf stjórnað lögregluaðgerðum og m.a. stjórnað þeirri ratsjá sem notuð hafi verið við hraðamælinguna. Hraði bifreiðarinnar KL-558 hafi verið mældur við Úlfarsfell. Lögreglubifreiðinni hafi verið snúið við og haldið á eftir bifreiðinni. Í Kollafirði á vegarkafla við Lækjarmel hafi hraði lögreglubifreiðarinnar verið 150 km á klst. samkvæmt ratsjá í lögreglubifreiðinni. Þrátt fyrir þann hraða hafi bifreiðin KL-558 fjarlægst. Bifreiðinni hafi lögreglumenn náð aftur í Hvalfjarðargöngum og þar hafi hraði hennar verið mældur 111 km á klst. Lögreglumenn hafi ekki gefið bifreiðinni KL-558 merki um að stöðva fyrr en bifreiðinni hafi verið ekið upp úr Hvalfjarðargöngum. Fyrir þann tíma hafi lögreglubifreiðin verið það langt undan að ekki hafi verið talið ráðlegt að gefa slíkt merki. M-kk-nf kvað hraða bifreiðarinnar KL-558 upphaflega hafa verið mældan þannig að ratsjá hafi verið beint að bifreiðinni, en hún hafi komið á móti lögreglubifreiðinni við Úlfarsfell. Í Kollafirði og í Hvalfjarðargöngum hafi ratsjáin mælt hraða lögreglubifreiðarinnar og hraði KL-558 verið mældur með jafnhraðamælingu. Kvaðst M-kk-nf telja að bil milli lögreglubifreiðarinnar og KL-558 í Kollafirði hafi verið um 1000 metrar er jafnhraðamælingin hafi farið fram. Lögreglumenn hafi verið í sérstöku eftirliti þessa nótt og hafi ratsjáin verið prófuð bæði fyrir og eftir mælingu. Það hafi verið skráð í vettvangsskýrslu lögreglu, en hún hafi ekki verið látin fylgja málinu þar sem hún hafi verið ranglega fyllt út.

B-kk-nf I-kk-nf Á-kk-nf kvaðst hafa setið í hægra framsæti bifreiðarinnar KL-558 á leið upp á Akranes þessa nótt. Kvaðst B-kk-nf ekki hafa fylgst sérstaklega með hraða bifreiðarinnar en ákærði hafi þó ekki ekið bifreiðinni sérlega greitt. Mjög ólíklegt væri að ákærði hafi ekið bifreiðinni með allt að 150 km hraða á klst. í Kollafirði. Kvaðst B-kk-nf telja að ákærði hafi ekki ekið hraðar en 80 til 90 km hraða á klst. í Hvalfjarðargöngum. Kvaðst B-kk-nf ekki hafa drukkið áfengi þetta kvöld.

Lögregla hafði símleiðis samband við A-kk-þf S-kk-þf O-kk-þf föstudaginn 29. september 2006. Hefur lögreglumaður eftir A-kk-þgf í lögregluskýrslu að A-kk-nf hafi tjáð lögreglu að hann hafi verið undir áhrifum áfengis þessa nótt og myndi ekkert eftir akstrinum sem slíkum.

Niðurstaða:

Ákærði neitar sök. Hann bar við skýrslutöku hjá lögreglu að mæling á hraða bifreiðarinnar KL-558 á vegarkafla við Úlfarsfell gæti hugsanlega staðist og að vel geti verið að hann hafi ekið bifreiðinni á 109 km hraða á klst. Hér fyrir dómi játaði ákærði upphaflega að hafa ekið bifreiðinni á 105 km hraða á klst. á þessum vegarkafla, en breytti síðar afstöðu sinni og neitar nú sök að því leyti. Varðandi hraða í Kollafirði á vegarkafla við Lækjarmel ber ákærði að hann hafi ekið bifreiðinni á allt að 120 km hraða á klst. á þeim vegarkafla, en ekki 150 km hraða. Að því er varðar Hvalfjarðargöng bar ákærði við skýrslutöku hjá lögreglu að hann hafi ekki ekið hraðar en 100 km hraða á klst. Hér fyrir dómi neitar ákærði því og ber að hann hafi ekki ekið hraðar en 70 km á klst. í göngunum.

Lögreglumaðurinn H-kk-nf H-kk-nf og M-kk-nf J-kk-nf, sem þá var afleysingamaður í lögreglunni, komu báðir fyrir dóminn og lýstu afskiptum lögreglu af ákærða. Bera þeir báðir um að hraði bifreiðar ákærða hafi verið mældur með ratsjá við Úlfarsfell, en bifreiðinni hafi verið ekið úr gagnstæðri átt. Hraðinn hafi þá mælst 109 km á klst. Eftirför hafi þá hafist og hafi hraði bifreiðarinnar verið mældur með jafnhraðamælingu í Kollafirði. Þá hafi ratsjá lögreglubifreiðarinnar sýnt 150 km hraða á klst. og hafi ekki dregið saman með bifreiðunum. H-kk-nf ber að þá hafi 300 til 400 metrar verið á milli bifreiðanna en M-kk-nf að bilið hafi verið um 1000 metrar. Loks hafi hraði bifreiðarinnar verið mældur í Hvalfjarðargöngum. Þá hafi lögreglubifreiðin verið rétt á eftir KL-558 og hraði lögreglubifreiðarinnar samkvæmt ratsjá verið 111 km á klst. Báðir fullyrða lögreglumennirnir að ratsjáin hafi verið prófuð bæði fyrir og eftir mælingu og hafi það verið fært í vettvangsskýrslu. Hún hafi þó ekki verið látin fylgja málinu þar sem hún hafi ranglega verið fyllt út.

Ratsjármæling á bifreið þeirri sem ákærði ók umrædda nótt við Úlfarsfell var framkvæmd með tíðkanlegum hætti. Var geisla ratsjárinnar beint að bifreiðinni, þar sem hún kom úr gagnstæðri átt. Aðrar mælingar voru framkvæmdar með svonefndri jafnhraðamælingu, þar sem hraði lögreglubifreiðarinnar er hafður sem viðmið. Fullyrða lögreglumennirnir báðir að ekki hafi dregið saman með bifreiðunum í Kollafirði þó svo lögreglubifreiðinni hafi samkvæmt ratsjá verið ekið á 150 km hraða á klst. Þá hafi lögreglubifreiðinni verið ekið á 111 km hraða á klst. í Hvalfjarðargöngum og bifreiðin KL-558 verið skammt undan. Hraði hafi einnig verið mældur með jafnhraðamælingu í því tilviki. Í áranna rás hefur það tíðkast að lögreglumenn hafi mælt hraða bifreiða með jafnhraðamælingu. Hafa þær verið lagðar til grundvallar niðurstöðu, komi ekkert fram sem dregur úr gildi mælinganna. Þó svo H-kk-nf og M-kk-nf beri ekki á sama veg um hve langt bifreiðin KL-558 hafi verið undan í Kollafirði, eru þeir þó á einu máli um að ekki hafi dregið saman með bifreiðunum á þeim tíma sem mæling fór fram. Eru engin efni til að draga þá fullyrðingu þeirra í efa. Sama gildir um þá mælingu sem fram fór í Hvalfjarðargöngum.

Ríkislögreglustjóri gaf í september 2002 út verklagsreglur um hraðamælingar með ratsjá. Samkvæmt 6. gr. reglnanna skal við upphaf og lok hraðamælinga ávallt prófa ratsjá samkvæmt fyrirmælum framleiðanda. Samkvæmt 8. tl. 11. gr. reglnanna skal í lögregluskýrslu m.a. koma fram niðurstöður prófana ratsjár. Varnir ákærða lúta m.a. að því að ákærði verði ekki sakfelldur fyrir þau brot sem honum eru gefin að sök þar sem prófanir á ratsjá hafi ekki verið færðar í lögregluskýrslu. Að mati dómsins haggar það ekki gildi ratsjármælinga þó svo niðurstöður prófana hafi ekki verið færðar í lögregluskýrslu, hafi þær á annað borðið sannanlega farið fram, svo sem boðið er í 6. gr. framangreindra reglna. Er engum ákvæðum til að dreifa í verklagsreglunum sem kveða á um ógildi slíkra mælinga. Með framburði H-kk-ef og M-kk-ef er hins vegar komin fram sönnun þess að slík prófun fór fram, bæði fyrir og eftir mælingu. Með vísan til þess er það niðurstaða dómsins að hraðamælingar þær er fram fóru aðfaranótt laugardagsins 15. júlí 2006 verði lagðar til grundvallar niðurstöðu. Hefur framburður ákærða verið talsvert á reiki um hraða bifreiðarinnar KL-558. Hefur hann viðurkennt 120 km hraða á klst. í Kollafirði, sem er vel yfir leyfilegum hámarkshraða. Þá gefur framburður hann hjá lögreglu varðandi hraða við Úlfarsfell ekki annað til kynna en að hann efist ekki um þá mælingu. Þá viðurkenndi ákærði hjá lögreglu 100 km hraða á klst. í Hvalfjarðargöngum, sem er einnig vel yfir leyfilegum hámarkshraða. Framburðir farþega í bifreið ákærða hafa ekki þýðingu fyrir niðurstöðu málsins, en engin vitni geta borið að neinu teljandi marki um hraða bifreiðarinnar þessa nótt. Ákærði hefur viðurkennt að hafa ekki verið með ökuskírteini meðferðis í ökuferðinni. Með vísan til alls þessa verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og er háttsemin þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Varnir ákærða lúta einnig að því að ekki verið tekið tillit til uppsafnaðra punkta úr ökuferilsskrá ákærða þar sem ekkert yfirlit liggi frammi um punktastöðu hans. Reglugerð nr. 431/1998 mælir ekki fyrir um að leggja skuli fram sönnun um punktastöðu með tilteknum hætti úr ökuferilsskrá. Verður því ekki við annað miðað en að staðhæfingar lögreglu um það efni á grundvelli upplýsinga úr skránni sé nægjanleg sönnun í því efni. Í ákæru er því haldið fram að ákærði hafi 9 staðfesta punkta á ökuferilsskrá sinni. Verður það lagt til grundvallar niðurstöðu.

Með vísan til alls þessa verður ákærði dæmdur til að greiða 80.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa, ella sæti hann fangelsi í 6 daga. Þá verður ákærði sviptur ökurétti í 3 mánuði frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, að viðbættum virðisaukaskatti, með þeim hætti er í dómsorði er kveðið á um. Annan sakarkostnað hefur ekki leitt af málinu.

Af hálfu ákæruvalds flutti málið J-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

D ó m s o r ð:

Ákærði, G-kk-nf J-kk-nf, greiði 80.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, en sæti ella fangelsi í 6 daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í 3 mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, 103.584 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf.