E-599/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 8. október sl., var þingfest 11. febrúar 2009.

Stefnandi er Týrus hf. (áður TSH Verktakar hf.), Kirkjustétt 4, Reykjavík.

Stefndi er Sveitarfélagið Vogar, Iðndal 2, Vogum.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 8.276.149 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 10.644.644 krónum frá 27. febrúar 2008 til 19. janúar 2010, en af 8.276.149 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda. Til vara krefst stefndi lækkunar á kröfum stefnanda. Loks krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I

Atvik málsins eru þau að Vatnsleysustrandarhreppur, nú Sveitarfélagið Vogar, ákvað á hreppsnefndarfundi 9. nóvember 2004 að úthluta stefnanda byggingasvæðum í Vogum. Gerðu aðilar með sér samstarfssamning af þessu tilefni 15. febrúar 2005, þar sem kveðið er á um að stefndi úthluti stefnanda tilteknum lóðum gegn því að stefnandi annaðist allar framkvæmdir við gerð gatna, gangstétta, lagningu holræsa, bundins slitlags, götulýsingar og vatnsveitu. Byggingasvæðin eru við Heiðargerði þar sem byggja átti þrjú fjölbýlishús og við Miðdal, Heiðardal, Lyngdal og Leirdal þar sem byggja átti sérbýlishús. Stefnandi skyldi framkvæma gatnagerð, frárennslis- og veitulagnir og önnur atriði sem að öllu jöfnu væru á verksviði stefnda. Svo var um samið að stefnandi þyrfti ekki að greiða gatnagerðar- og byggingaleyfisgjöld af þeim mannvirkjum sem hann reisti. Einnig að stefndi gæti úthlutað lóðum, í samráði við stefnanda, til einstaklinga sem voru á biðlista eftir lóðum. Í slíkum tilvikum skyldi stefndi greiða gatnagerðargjöldin til stefnanda.

Í samstarfssamningi aðila var stefnanda veitt vilyrði fyrir því að fá lóðir við Vogagerði og Akurgerði á sömu kjörum og giltu um önnur byggingasvæði. Það gekk eftir án þess að gerður væri skriflegur samningur milli aðila. Fékk stefnandi úthlutað lóðunum nr. 17-19, 18, 21-23 og 25 við Akurgerði og nr. 32-34 við Vogagerði. Byggði stefnandi alls um 80 íbúðir í sveitarfélaginu án þess að greiða gatnagerðargjöld, en gegn því að annast framkvæmdir við gerð gatna, stíga, lagna o.fl. Í stað lóðanna við Vogagerði og Akurgerði skyldi stefnandi annast framkvæmdir við gerð Akurgerðis, gangstíga og lagnir frá húsinu nr. 18 til 24. Auk þessara lóða fékk stefnandi úthlutað lóðunum við Aragerði 2-4 og við Heiðarholt 1.

Þann 26. janúar 2006 gerðu málsaðilar með sér samkomulag með aðild Lionsklúbbsins Keilis þess efnis að stefnandi gæfi Lionsklúbbnum Keili færanlega kennslustofu sem stefnandi hafði keypt af stefnda í þessum tilgangi. Í forsendum samningsins er þess getið að Lion sé handhafi samnings frá 29. maí 1992 við stefnda um afnot og umráðarétt yfir húsnæði að Aragerði 2-4, sem væri núverandi félagsheimili Lions. Í hlut stefnanda skyldi koma lóðin nr. 2-4 við Aragerði þar sem stefnandi mátti byggja tvö lítil fjölbýlishús, eða hús sem samræmdust endanlegri afgreiðslu stefnda á gerð og byggingamagni á lóðinni. Stefndi skyldi hins vegar finna hentuga lóð fyrir kennslustofuna. Stefnandi kveður andvirði gjafarinnar hafa verið 4.000.000 króna sem hann hafi greitt stefnda í uppgjöri vegna gatnagerðargjalda.

Í mars 2006 fékk stefnandi úthlutað lóð undir atvinnuhúsnæði við Heiðarholt 1 í Vogum. Til stóð að stefnandi flytti stóran hluta af starfsemi sinni í sveitarfélagið vegna fyrirhugaðs frekara samstarfs milli aðila um uppbyggingu í Vogum. Lagði stefnandi í kostnað við jarðvegsframkvæmdir á lóðinni án þess að byggja upp á lóðinni. Stefndi afturkallaði úthlutun lóðarinnar með bréfi til stefnanda 21. febrúar 2008 á þeim forsendum að ekki hefði verið staðið við úthlutunarskilmála samkvæmt samningi eða greiðslu gatnagerðargjalda. Áður hafði stefnandi óskað eftir því að skila lóðinni gegn greiðslu á útlögðum kostnaði við lóðina.

Í mars 2006 kynnti stefnandi stefnda í bréfi hugmyndir sínar um uppbyggingu miðbæjar í Vogum. Í svarbréfi stefnda til stefnanda, dagsettu 28. mars 2006, kemur fram að stefndi telur rétt að kynna fleiri aðilum hugmyndir sínar um uppbyggingu á væntanlegu miðbæjarsvæði. Viðræður áttu sér stað milli aðila um það, en upp kom ágreiningur þeirra um það hvort samningaviðræður aðila vegna áforma stefnda um uppbyggingar á miðbæ í Vogum hefðu leitt til þess að bindandi samningur hefði komist á vorið 2007 milli aðila um uppbyggingu miðbæjarins á vegum stefnanda. Stefnandi heldur því fram að uppgjör milli aðila á grundvelli samstarfssamningsins 15. febrúar 2005 hafi dregist vegna þessara viðræðna og að stefndi hafi neitað því sumarið 2007 að skrifa undir formlegan samning nema uppgjör vegna samningsins lægi fyrir. Af því varð ekki þrátt fyrir tilraunir til samninga.

Þann 26. maí 2006 fór fram milliuppgjör milli aðila þar sem heildarskuld stefnda við stefnanda var 21.265.521 króna en til frádráttar kom skuld stefnanda við stefnda 4.756.306 krónur og nam þar hæst greiðsla stefnanda fyrir skólastofu samkvæmt þríhliða samkomulagi á 4.000.000 krónur. Greiddi stefndi mismuninn 16.509.215 krónur en frekara uppgjör fór ekki fram milli aðila.

Með bréfi dagsettu 13. maí 2009 óskaði stefndi eftir því að dómkvaddur yrði hæfur og óvilhallur matsmaður til að meta hvort galli væri á verkum stefnanda í sveitarfélaginu, hvort verkum hafi verið lokið og eðlilega þóknun fyrir tilgreind verk, svo og kostnað við úrbætur eða lagfæringar og ólokin verk. Í matsbeiðni stefnda er því lýst að málsaðilar hafi ekki náð samkomulagi um uppgjör á grundvelli samstarfssamnings frá 15. febrúar 2005 og vegna aukaverka sem stefnandi var fenginn til að vinna vegna samningsins. Þá hafi stefnandi ekki lokið við alla verkþætti sem honum bar að ljúka samkvæmt samkomulagi aðila, auk þess sem hluti verkanna sé gallaður. Tilgangur með matinu var að afla niðurstöðu óháðs aðila um ágreiningsatriði milli aðila. Var H-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf byggingaverkfræðingur dómkvaddur til starfans. Matsgerð hans er dagsett 14. nóvember 2009 og er niðurstaðan sundurliðuð í samræmi við spurningar í matsbeiðni, þannig:

1. Niðurfall við Miðdal við gatnamót Leirdals, 208.020 krónur; 2. Gangstétt framan við Leirdal 18, 361.380 krónur; 3. Gangstéttar framan við Leirdal 20, 22 og 24, 150.000 krónur; 4. Lagfæring á brunahana í Miðdal, 268.000 krónur; 5. Gangstéttar framan við Akurgerði 17-19, 18, 21-23 og 25, 1.267.000 + 434.00 krónur, samtals 1.701.000 krónur; 6. Lagning göngustígs frá Akurgerði yfir á göngustíg aftan við hús við Brekkugötu samkvæmt deiliskipulagi svæðisins, 656.000 krónur; 7. Mold, 0 krónur; 8. Mön við Iðndal, útivistarsvæði og göngustígur, 7.269.682 krónur á verðlagi á miðju ári 2007 og 9. Kostnaður við breikkun á malbiki við Vogagerði 32-34 og við Akurgerði 25, 977.385 krónur á verðlagi um mitt ár 2007.

Við upphaf aðalmeðferðar málsins lækkaði stefnandi kröfur sínar á hendur stefnda, meðal annars á grundvelli matsgerðar hins dómkvadda matsmanns. Þá féll stefndi frá mótmælum vegna hækkunar á kröfuliðum vegna álags á útsetningu lóða, kantsteins malbiksviðgerða og vegna snjómoksturs.

Fyrir dómi gáfu skýrslur S-kk-nf H-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnanda, R-kk-nf R-kk-nf fyrrverandi bæjarstjóri stefnda, J-kk-nf G-kk-nf fyrrverandi oddviti stefnda, J-kvk-nf R-kvk-nf fyrrverandi sveitarstjóri stefnda og H-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf byggingaverkfræðingur og matsmaður.

II

Stefnandi kveður heildarkröfu sína á hendur stefnda nema 16.004.442 krónum sem sundurliðist þannig:

Gatnagerð Akurgerði 2.576.200 krónur

Skil á lóð við Heiðarholt 1 3.584.707 krónur

Hljóðmön 3.875.672 krónur

Útsetningar 141.457 krónur

K-kk-nf 119.600 krónur

Malbiksviðgerðir 258.753 krónur

Breikkun á malbiki 596.205 krónur

Snjómokstur 208.348 krónur

Skólastofa 4.000.000 krónur

Akurgerði 20-24 643.500 krónur

Samtals 16.004.442 krónur

Þá kveðst stefnandi viðurkenna frádrátt sem sé tilkominn vegna matsgerðar, auk þess sem fallist sé á hækkun frádráttar vegna heimæðargjalda. Samþykktir frádráttarliðir séu eftirfarandi:

Heimæðargjöld 2.722.489 krónur

Útsetningar lóða 290.999 krónur

Göngustígur 0 krónur

Hellur viðgerð Dalir 511.380 krónur

Hellur viðgerð Akurgerði 924.910 krónur

Niðurfall v/Nesprýði 208.020 krónur

Brunahani 268.000 krónur

Akurgerði 25 434.000 krónur

Samtals 5.359.798 krónur

Samkvæmt þessu kveður stefnandi skuld stefnda nema 10.644.644 krónum miðað við 27. febrúar 2008, en stefndi hafi greitt inn á skuldina 2.368.495 krónur þann 19. janúar 2010. Eftirstöðvar skuldarinnar nemi því 8.276.149 krónum auk dráttarvaxta. Vísar stefnandi til þess að stefndi verði að sæta því að uppgjör fari fram á fjárskuldbindingum stefnda gagnvart stefnanda. Krafa um greiðslu hafi í síðasta lagi verið sett fram heildstætt af hálfu stefnanda með bréfi dagsettu 27. febrúar 2008 og sé gerð krafa um dráttarvexti frá þeim degi að teknu tilliti til innborgunar 19. janúar sl. Áður hafi átt sér stað viðræður um uppgjör frá vori 2007, en þær hafi litast af fyrirhuguðu framtíðarsamstarfi um frekari uppbyggingu stefnanda í sveitarfélagi stefnda.

Kröfur stefnanda vegna gatnagerðar, veitulagna og framkvæmda í sveitarfélagi stefnda byggi á samstarfssamningi aðila frá 15. febrúar 2005. Á því sé byggt að stefnda beri að greiða fyrir umsamin verk sem unnin hafi verið í hans þágu af stefnanda. Þannig séu hluti af kröfum stefnanda um greiðslu gatnagerðargjalda af lóðum sem stefndi úthlutaði til einstaklinga. Þá séu kröfur stefnanda byggðar á aukaverkum sem stefndi hafi beðið stefnanda að vinna fyrir sig. Hafi stefndi aldrei haft uppi andmæli vegna þeirra. Þá hafi stefndi ekki sett fram kvartanir gagnvart stefnanda um verkgæði, magn eða verð fyrr en með tölvupósti þann 16. janúar 2009. Stefnandi eigi úrbótarétt vegna meintra galla ef svo bæri undir en stefndi hafi ekki sýnt fram á slík atriði. Þá sé á því byggt að öll þau verk sem unnin hafi verið hafi verið unnin að beiðni stefnda og því beri stefnda skilyrðislaust að greiða uppsett verð að kröfu stefnanda.

Kröfulið vegna lóðar við Heiðarholti 1 kveður stefnandi tilkominn vegna skila á lóðinni til stefnda. Lóðin hafi verið tekin af stefnanda á sínum tíma vegna fyrirhugaðra framkvæmda stefnanda við miðbæjarskipulag í Vogum. Stefnandi hafi lagt fram gögn sem varpi ljósi á fyrirhugað samstarf á því sviði. Stefnanda hafi vegna þessa verið nauðsynlegt að koma sér upp góðri aðstöðu í Vogum, en stefndi hafi vanefnt loforð um að ganga til samstarfs um miðbæjarskipulag og þá hafi forsendur brostið fyrir viðtöku lóðarinnar af hálfu stefnanda. Sjónarmið stefnanda séu ýtarlega reifuð í bréfi dagsettu 6. nóvember 2007 ásamt fylgiskjölum með því, en stefnandi hafi áður en þetta hafi legið ljóst fyrir annast jarðvegsskipti og gert lóðina klára undir húsbyggingu. Byggi stefnandi á því að hann eigi að vera skaðlaus af þessum viðskiptum og beri stefnda því að greiða stefnanda allan kostnað sem hann hefur haft af lóðinni. Þá byggir stefnandi á því að stefndi njóti framkvæmda stefnanda á lóðinni við endurúthlutun. Af þeirri ástæðu beri stefnda því að endurgreiða stefnanda þennan kostnað. Þá sé á því byggt að þar sem stefndi hafi afturkallað lóðina þá beri honum að greiða stefnanda til baka verðmæti framkvæmda á lóðinni. Ennfremur sé á því byggt að stígandinn í viðræðum og samskiptum aðila beri með sér að stefnanda hafi verið rétt að vera í góðri trú um að samningar tækjust um miðbæjarskipulagið. Þannig hafi ítrekað komið fram af hálfu bæjarstjóra stefnda að drífa þyrfti í undirskriftum og einnig að kjörnir fulltrúar í meirihluta bæjarstjórnar stefnda hafi tekið þátt í viðræðum og einnig að samningaviðræður við stefnanda hafi verið ræddar í ráðum og stjórnum stefnda.

Stefnandi kveður kröfulið að fjárhæð 4.000.000 krónur vera tilkominn vegna kaupa hans á skólastofu til að gefa Lionsklúbbi sem starfi í hinu stefnda sveitarfélagi, gegn því að hafa fengið úthlutað byggingarétti á lóð við Aragerði 2-4. Í raun hafi verið um að ræða greiðslu á gatnagerðargjaldi eða ígildi gatnagerðargjalds. Vísað sé um það til þríhliða samnings sem gerður hafi verið og staðfestingar J-kk-ef G-kk-ef fyrrverandi forseta bæjarstjórnar frá 18. júní 2007. Krafa um endurgreiðslu byggi á ákvæði 9. gr. laga nr. 153/2006 um gatnagerðargjald og eftir atvikum 9. gr. reglugerðar nr. 543/1996. Einnig sé byggt á því að vegna dráttar á efndum og hreinna vanefnda stefnda hafi forsendur fyrir samkomulaginu brostið og því eigi stefnandi skýlausan rétt til endurgreiðslu úr hendi stefnda, en stefnandi hafi fyrir löngu innt samningsskyldu sína af hendi.

Kröfuna um dráttarvexti frá 28. febrúar 2008 kveðst stefnandi byggja á því að þá hafi heildstæð krafa stefnanda í síðasta lagi verið sett fram. Stefnda hafi þó löngu fyrr verið ljóst um einstaka kröfuliði stefnanda. Ítrekað hafi verið reynt að semja við stefnda en sáttaumleitanir hafi engan árangur borið og því hafi málssóknin verið óhjákvæmileg.

Hvað lagarök varðar vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingagildi loforða, svo og til reglna samningaréttar um brostnar forsendur. Þá vísar stefnandi til laga nr. 153/2006 um gatnagerðargjald og reglugerðar nr. 543/1996 um gatnagerðargjald.

III

Stefndi kveðst aðallega krefjast sýknu á grundvelli skuldajafnaðar, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Kveðst stefndi telja að hann eigi hærri kröfu á hendur stefnanda vegna viðskipta þeirra en stefnandi eigi á hendur stefnda. Um það vitni tillaga stefnda í málsgögnum að uppgjöri milli aðila. Samkvæmt tillögunni nemi skuld stefnanda við stefnda 2.714.616 krónum. Líklegt sé þó að skuld stefnanda sé enn hærri. Hluti krafna stefnda á hendur stefnanda stafi af óunnum eða göllum á verkum sem stefnandi hafi unnið fyrir stefnda. Sumar fjárhæðirnar séu áætlaðar eða byggðar á reikningum aðila sem fengnir hafi verið til að lagfæra atriði sem ekki hafi verið hægt að láta bíða. Stefndi muni því óska eftir því að dómkvaddur verði matsmaður til að meta óunnin verk, galla og kostnað við að bæta úr þeim til framlagningar í málinu til stuðnings kröfu sinni.

Stefndi byggir varakröfu sína um lækkun á kröfum stefnanda á því að fallist verði að hluta á skuldajafnaðarkröfu hans og eða kröfur stefnanda lækkaðar með tilliti til þeirra sjónarmiða sem rakin séu í umfjöllun um kröfur stefnanda og gagnkröfur stefnda. Að öðru leyti gilda sömu lagarök og sjónarmið að baki varakröfu stefnanda og búa að baki aðalkröfu.

Sundurliðun kröfugerðar og gagnkröfur:

1. Viðurkenndar gagnkröfur stefnda:

Stefndi kveður að í stefnu sé viðurkennt að stefnandi skuldi stefnda, vegna útsetninga lóða Akurgerðis 25 o.fl. lóða, 290.999 krónur. Sé það í samræmi við uppgjörstillögu stefnda og því ekki ágreiningur um þá fjárhæð. Jafnframt viðurkenni stefndi skuld við stefnda vegna heimæðagjalda að fjárhæð 2.660.000 krónur. Samkvæmt tillögu stefnda að uppgjöri nemi þessi fjárhæð 2.023.751 króna sem sé lægri en viðurkennt sé af hálfu stefnanda. Í fylgiskjali með tillögu stefnda að uppgjöri sé þessi fjárhæð hins vegar hærri eða 2.722.489 krónur. Röng fjárhæð hafi því verið færð í tillöguna en rétt skuld sé 2.722.489 krónur. Mismunur á viðurkenndri kröfu og kröfu stefnanda sé 62.489 krónur. Skuld stefnanda hækki miðað við þetta um 698.738 krónur. Hækki stefndi kröfu sína á hendur stefnanda sem því nemi. Stefnandi viðurkenni því gagnkröfur að fjárhæð 2.950.999 krónur og hafi tekið tillit til þess við útreikning stefnukröfu.

2. Kröfur sem stefndi telur sig eiga á hendur stefnanda en stefnandi hafi ekki viðurkennt:

a) Mismunur á viðurkenndri kröfu og kröfu stefnanda vegna heimæðagjalda, sbr. umfjöllun að framan 62.489 krónur.

b) Samkvæmt samstarfssamningi aðila frá 15. febrúar 2005 hafi stefnandi meðal annars tekið að sér að leggja holræsi og gangstéttar í svokölluðu Dalahverfi og annast alla gatnagerð og lagningu aðveitulagna. Í ljós hafi komið að niðurfall í Miðdal við gatnamót Leirdals (ræsi í götu) hafi ekki verið tengt við holræsakerfið og taka hafi þurft ræsið upp og tengja það. Hafi Nesprýði ehf. verið fengið til að laga þetta en áður hafði stefndi haft samband við forsvarsmenn stefnanda en þeir hafi hafnað því að lagfæra niðurfallið. Hafi kostnaður við lagfæringuna numið 208.020 krónum.

c) Þá hafi jafnframt komið í ljós að lagfæra hafi þurft gangstétt framan við Leirdal 18 en ekki hafi verið fjarlægður nægilega mikill jarðvegur og sandað nægilega vel áður en hellurnar hafi verið lagðar. Hafi þetta leitt til þess að gangstéttin hafi aflagast og þurfti hafi að laga hana. Forsvarsmenn stefnda hafi einnig haft samband við forsvarsmenn stefnanda og óskað eftir að þetta yrði lagfært en því hafi verið hafnað. Nesprýði ehf. hafi verið fengið til að laga þetta og hafi kostnaður við lagfæringuna numið 361.380 krónum.

d) Auk framangreinds séu tveir brunahanar í Dalahverfi vitlaust staðsettir. Ekki sé þó nauðsynlegt að færa nema annan þeirra þar sem hann sé staðsettur í miðri gangstétt og því hættulegur. Áætlaður kostnaður sé 309.000 krónur.

e) Til viðbótar við lóðir í Dalahverfi og Heiðargerði hafi stefnandi fengið úthlutað lóðum við Akurgerði 17-19, 18, 21-23 og 25 og númer 32-34 við Vogagerði. Ekki hafi verið gerður sérstakur skriflegur samningur um þessa úthlutun en samkomulag hafi verið með aðilum um að sama fyrirkomulag yrði á málum og í Dalahverfinu þ.e. að ekki yrðu lögð á stefnanda gatnagerðargjöld gegn því að hann annaðist gerð gatna, gangstétta og niðursetningu lagna o.s.frv. samkvæmt 3. gr. í samstarfssamningi aðila. Nú hafi komið í ljóst að endurleggja hafi þurft allar gangstéttarhellur í Akurgerði en malbikað hafi verið undir gangstétt, sandað yfir og hellur settar ofan á. Slíkt sé óþekkt verklag og leiði til þess að hellulögnin aflagist fljótt. Þá séu hellurnar í stærð 40x40cm en eigi að vera 30x30 cm að stærð Af þeim sökum hafi þurft að taka upp hellulögnina og lagfæra hana. Stefnandi hafi ekki viljað framkvæma það en áætlaður kostnaður vegna þessarar lagfæringar sé 1.890.000 krónur. Þá sé ólokið lagningu göngustígs samkvæmt skipulagi frá Akurgerði yfir á göngustíg aftan við hús við Brekkugötu og áskilji stefndi sér rétt til að láta meta kostnað við það sérstaklega.

f) Við byggingu þriggja innstu húsanna við Leirdal hafi stefnandi ýtt uppúrtekt úr grunnum lóðanna eða öðrum jarðvegi út á land bæjarins fyrir aftan lóðirnar án heimildar. Stefndi áskilji sér rétt til að láta meta kostnað við að fjarlægja þennan jarðveg og hækka gagnkröfu sína á hendur stefnanda þar um.

a-f liður:

Vegna framangreindra galla á verkum stefnanda fyrir stefnda, sem raktir hafi verið í stafliðum a-f að framan telji stefndi sig eiga gagnkröfu á hendur stefnanda, samtals að fjárhæð 2.768.400 krónur auk annars ómetins og óáætlaðs kostnaðar vegna lagfæringar sem getið sé um að framan. Grundvöllur kröfunnar séu almennar reglur samninga og verktakaréttar um galla á verki og réttur til skaðabóta eða afsláttar vegna slíkra galla.

g) Auk framangreindra krafna telji stefndi sig eiga kröfu á greiðslu gatnagerðargjalda vegna Aragerðis 2-4 að fjárhæð 4.244.000 krónur miðað við gjaldskrá á þeim tíma sem lóðinni var úthlutað samanber gjaldskrá sveitarfélagsins frá árinu 2006 og útreikning á álögðu gatnagerðargjaldi í málinu. Óumdeilt sé að stefnandi hafi fengið lóðinni úthlutað. Þá er óumdeilt að ekki hafi verið samið sérstaklega um að gatnagerðargjöld skyldu ekki greidd af þessari lóð enda hafi ekki verið þörf á nýframkvæmdum í gatnagerð vegna hennar. Stefnandi hafi ekki rift samningum um lóðina og beri því að greiða umkrafið gatnagerðargjald. Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að stofnast hafi samningur um að hann ætti ekki að greiða gatnagerðargjald fyrir lóðina.

Samkvæmt framangreindu telji stefndi að stefnandi skuldi sér að minnsta kosti samtals 9.952.204 krónur. Að auki telji stefndi kröfur stefnanda á hendur stefnda of háar eins og gerð verði grein fyrir í næsta kafla um kröfur stefnanda.

Kröfur stefnanda á hendur stefnda samkvæmt stefnu.

1. Gatnagerð og veitulagnir vegna Akurgerðis 20, 22 og 24, 2.576.200 krónur:

Stefndi kveðst viðurkenna þessa kröfu.

2. Krafa vegna skila á lóðinni Heiðarholti 1, 3.584.707 krónur:

Krafa þessi sé órökstudd en virðist byggja á því að stefndi eigi að endurgreiða stefnanda kostnað vegna gerðar jarðvegspúða á lóðinni og kostnaðar vegna lóðarleigusamnings. Stefndi kveðst hafna þessari kröfu alfarið enda hafi lóðin verið afturkölluð vegna vanefnda stefnanda á að greiða gatnagerðargjöld og vanefndum á úthlutunarskilmálum.

3. Krafa vegna lokafrágangs við mön og leiksvæði í Dalahverfi, 5.996.193 krónur:

Um sé að ræða meintar eftirstöðvar vegna framkvæmda við mön við Iðndal. Byggi krafan á uppmælingu verkfræðistofu sem stefndi hafi látið reikna út vegna umfangs verksins. Byggingarfulltrúi stefnda hafi einnig magntekið verkið. Samkvæmt þeim útreikningi, nemi eftirstöðvar greiðslna til stefnanda vegna þess 3.325.172 krónur. Ekki hafi verið skipt um jarðveg undir leiksvæðið og stíga eins og gert hafi verið ráð fyrir í kröfu stefnanda.

4. Útsetningar húsa í Dalahverfi 141.457 krónur:

Stefndi kveðst viðurkenna skyldu til að greiða 134.022 krónur, en það hafi verið eldri krafa stefnanda vegna þessa. Stefndi mótmæli hækkun kröfunnar.

5. Kostnaður við kantstein milli Fagradals og Miðdals, 119.600 krónur:

Stefndi kveðst viðurkenna skyldu til að greiða 104.000 krónur, en það hafi verið eldri krafa stefnanda. Stefndi mótmæli hækkun kröfunnar.

6. Kostnaður vegna malbiksvinnu, viðgerðir á götum, 258.759 krónur:

Stefndi kveðst viðurkenna skyldu til að greiða 246.326 krónur, en það hafi verið eldri krafa stefnanda. Stefndi mótmæli hækkun kröfunnar.

7. Kostnaður vegna breikkunar á malbiki við Vogagerði, 1.233.890 krónur:

Stefndi kveðst alfarið hafna þessari kröfu. Stefndi hafi fengið úthlutað lóðunum Akurgerði 17-19, 18, 21-23 og 25 og númer 32-34 við Vogagerði án gatnagerðargjalda. Í því hafi falist, í samræmi við samning aðila frá 15. febrúar 2006, að stefnandi lagfærði götuna við Vogagerði og lyki við þann hluta Akurgerðis sem eftir hafi verið að ljúka. Stefndi hafni því alfarið greiðslu samkvæmt þessum lið. Þá telji stefndi hluta framkvæmdanna hafa verið innan lóðanna Akurgerðis 25 og hugsanlega einnig við Akurgerði 32-34. Um sé að ræða lagfæringar á malbiki við Vogagerði.

8. Krafa vegna snjómoksturs, 208.348 krónur:

Stefndi kveðst samþykkja þessa kröfu.

9. Krafa um endurgreiðslu á 4.000.000 króna vegna kaupa á húsi fyrir Lionsklúbbinn:

Þessi krafa stefnanda byggi á því að kaup á kennslustofu af sveitarfélaginu fyrir 4.000.000 króna hafi verið fyrirframgreiðsla á gatnagerðargjöldum. Þessu mótmæli stefndi enda eigi þessi fullyrðing sér enga stoð í gögnum málsins né verðlagningu kennslustofunnar, sbr. kaupsamning sem sé undirritaður af hálfu stefnda en ekki stefnanda. Byggi stefndi á því að þó samningurinn sé ekki til undirritaður hafi stofnast samhljóða kaupsamningur á milli stefnda og stefnanda um kaup á húsinu enda hafi húsið verið afhent stefnanda og hann telji sig eiganda þess. Enginn fyrirvari sé um kaupin í samningnum eða að greiðslan hafi verið fyrirfram greitt gatnagerðargjald. Það stangist einnig á við að á sama tíma hafi stefndi selt Grindavíkurbæ tvær sambærilegar kennslustofur á 7.500.000 krónur. Það sýni að um verðmæt hús hafi verið að ræða og ekki um neinn málamyndagerning að ræða eins og stefnandi virðist halda fram. Af hverju hafi stefndi átt að gefa stefnanda skólastofuna en láta greiða gatnagerðargjöldin fyrir Aragerði 2-4 sem greiðslu fyrir kennslustofuna?

Þá sé á það bent að stefnandi hafi notað umrædda kennslustofu sem vinnubúðir fyrir menn sína þegar hann hafi verið með vinnuflokka í sveitarfélaginu. Telji stefnandi nú, þegar hann sé búinn að nota húsið, að hann geti skilað því, haldið lóðinni að auki og jafnframt krafist endurgreiðslu kaupverðsins. Rétt sé að taka fram að stefnandi hafi reyndar ekki boðist til að skila kennslustofunni en krefjist bara endurgreiðslu. Það sé með öðrum orðum alveg sama hvernig kröfunni sé snúið, hún gangi ekki upp. Kröfunni sé því alfarið hafnað. Tölvupóstur J-kk-ef G-kk-ef, þáverandi oddvita, um að sveitarfélagið hafi ætlað að taka tillit til þessa kostnaðar við álagningu gatnagerðargjalda á lóðina breyti engu um framangreint enda engin samþykkt til fyrir framangreindu í bæjarstjórn stefnda en ljóst sé að oddviti hafi ekkert umboð einn og sér til að skuldbinda sveitarfélag með þeim hætti.

Heildarkrafa stefnanda sé samkvæmt framangreindu 15.158.139 krónur. Gagnkröfur stefnda séu að minnsta kosti 9.952.204 krónur. Að auki hafi stefndi rökstutt að lækka beri kröfugerð stefnanda að minnsta kosti niður í 7.237.588 krónur. Stefnandi skuldi stefnanda því samtals að minnsta kosti 2.714.616 krónur en ekki öfugt. Ljóst megi vera að sú tala hækki þegar niðurstaða dómkvaddra matsmanna á göllum á verkum stefnanda og kostnaði við ólokin verk liggur fyrir. Stefndi eigi því enga kröfu á hendur stefnda og því ber að sýkna hann.

Með vísan til þess að stefnandi eigi ekki kröfu á hendur stefnanda verði honum ekki dæmdir dráttarvextir. Verði komist að þeirri niðurstöðu að stefnda beri að greiða stefnanda einhverja lægri fjárhæð en krafist sé sé ekki sanngjarnt að miða dráttarvexti við fyrra tímamark en í fyrsta lagi við dómsuppsögu enda ljóst að stefnandi hafi ekki getað greitt stefnanda umkrafðar fjárhæðir enda kröfur stefnanda allt of háar.

Hvað lagarök varðar vísar stefndi til almennra reglna samninga- kröfu- og verktakaréttar um heimild til skuldajöfnuðar, stöðvunarrétt, skaðabætur og afslátt. Þá kveður stefndi að málskostnaðarkrafan eigi sér stoð í 129. og 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Krafan um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Stefndi sé ekki virðisaukaskattskyldur og því nauðsynlegt að taka tillit til skattsins við ákvörðun málskostnaðar.

IV

Ágreiningur milli aðila málsins lýtur að uppgjöri fyrir verk sem stefnandi vann í þágu stefnda á grundvelli samstarfssamnings frá 15. febrúar 2005 og fyrir aukaverk. Því er haldið fram af stefnda í málinu að ýmis verk sem stefnandi tók að sér að vinna hafi verið gölluð og þá hafi stefnandi ekki lokið við ýmsa verkþætti. Stefndi aflaði matsgerðar dómkvadds matsmanns til að sannreyna galla á verkum, hvort verkum hafi verið lokið, eðlilega þóknun fyrir tiltekin verk og kostnað við úrbætur. Eins og fram er komið nema heildarkröfur stefnanda á hendur stefnda 16.004.442 krónum eftir breytingu af hálfu stefnanda við upphaf aðalmeðferðar málsins. Af þeirri fjárhæð viðurkennir stefnandi frádrátt að fjárhæð samtals 5.359.798 krónur sem er að hluta tilkominn vegna matsgerðar dómkvadds matsmanns og að hluta vegna hækkunar frádráttar vegna heimæðargjalda. Nemur mismunurinn 10.644.644 krónum. Þá er ekki deilt um það að stefndi greiddi stefnanda 19. janúar 2010 2.368.495 krónur vegna uppgjörs aðila. Endanleg dómkrafa stefnanda er því 8.276.149 krónur auk dráttarvaxta.

Málsaðilar hafa orðið ásáttir um nokkra kröfuliði uppgjörsins, en greinir á um það hvort stefnanda beri greiðsla frá stefnda vegna framkvæmda á lóðinni við Heiðarholt 1 að fjárhæð 3.584.707 krónur og hvort stefnanda beri endurgreiðsla vegna skólastofu að fjárhæð 4.000.000 króna sem stefnandi keypti til að afhenda Lionsklúbbnum Keili í staðinn fyrir félagsheimili þeirra á lóðinni Aragerði 2-4 í Vogum. Þá hefur stefndi haft uppi gagnkröfu á hendur stefnanda að fjárhæð 656.000 krónur vegna kostnaðar við að leggja göngustíg frá Akurgerði að stíg aftan við hús í Brekkugerði. Þá er ágreiningur milli aðila um gagnkröfu stefnda þess efnis að stefnandi greiði gatnagerðargjald af lóðinni Aragerði 2-4 að fjárhæð kr. 4.244.000 krónur.

Verða nú raktir einstakir kröfuliðir stefnanda á hendur stefnda, afstaða stefnda og ágreiningur milli aðila þar sem við á:

1. Krafa vegna gatnagerðar og veitulagna vegna Akurgerðis 20, 22 og 24.

Krafa stefnanda vegna þessara framkvæmda nemur 2.576.200 krónum. Stefndi kveðst vera samþykkur þessari kröfu stefnanda og verður hann í samræmi við þá afstöðu dæmdur til að greiða stefnanda þennan kostnað.

2. Krafa vegna skila á lóðinni Heiðarholti 1.

Stefnandi krefur stefnda um 3.584.707 krónur vegna skila á lóðinni Heiðarholti 1. Fyrir liggur að stefnandi fékk með samningi dagsettum 7. maí 2007 4.923 fermetra lóð á leigu undir atvinnuhúsnæði og kveður stefndi að jarðvegsframkvæmdum við lóðina hafi verið lokið og að ætlunin hafi verið að flytja stóran hluta af starfsemi stefnanda í sveitarfélag stefnda, en forsendur fyrir því hafi brugðist vegna atvika sem hafi varðað stefnda og hafi lóðinni verið skilað til stefnda, sem hafi tilkynnt um töku lóðarinnar. Gerir stefnandi kröfu um greiðslu kostnaðar vegna vinnu við að gera lóðina tilbúna undir húsbyggingu, en gatnagerðargjöld hafi átt að greiða í tengslum við uppgjör aðila sem ekki hafi náð fram að ganga. Stefnandi sundurliðar kostnað vegna lóðarinnar á eftirfarandi hátt:

Lóðarleigusamningur 37.950 krónur

GT verktakar, reikningur nr. 939 2.319.864 krónur

Ráðgjöf sf. 755.643 krónur

Starfsmenn TSH (50 klst.) 471.250 krónur

Samtals 3.584.707 krónur

Stefndi hafnar þessum kröfulið stefnanda alfarið. Vísar stefndi til þess að krafan sé órökstudd og að lóðin hafi verið afturkölluð af stefnda vegna vanefnda á greiðslu gatnagerðargjalda og á skilmálum úthlutunarinnar.

Samkvæmt áðurnefndum leigusamningi um lóðina skyldi steypa sökkla eigi síðar en átta mánuðum eftir úthlutun lóðarinnar eða fjórum mánuðum eftir lok gatnagerðar. Þá skyldi hús vera fokhelt á lóðinni átta mánuðum eftir að sökklar væru steyptir. Í skilmálum samningsins kemur fram að hann falli úr gildi verði ekki staðið við nefnd skilyrði um framkvæmdir á lóðinni. Ekki er um það deilt að stefnandi uppfyllti ekki skilyrði um framkvæmdir á lóðinni innan þess tíma sem samningurinn sjálfur tilgreinir en fyrir liggur að lóðin var leigð stefnanda frá og með 28. mars 2006. Í framburði S-kk-ef H-kk-ef fyrir dóminum kom fram að stefnandi hefði látið skipta um jarðveg á lóðinni og undirbúa fyrir hús undir starfsemi hans. Ekki hafi verið innheimt gatnagerðargjöld af lóðinni enda hafi átt að gera þau upp síðar. Þá kom fram hjá S-kk-þgf að það hefði verið forsenda fyrir því að taka lóðina að flytja fyrirtæki hans í sveitarfélagið og halda áfram samstarfi og uppbyggingu á svæðinu. Vitnin R-kk-nf R-kk-nf fyrrverandi bæjarstjóri stefnda og J-kvk-nf R-kvk-nf fyrrverandi bæjarstjóri könnuðust bæði við og staðfestu að til hefði staðið að stefnandi flytti starfsemi sína í sveitarfélagið og hefði fengið lóðina til afnota í því skyni. Þá kom fram í máli R-kk-ef að framkvæmt hefði verið á lóðinni til undirbúnings því að stefnandi byggði hús á lóðinni. Þá kom ennfremur fram hjá honum að ekki hefði verið innheimt svonefnt staðfestingargjald vegna lóðarinnar eins og venja væri við lóðaúthlutun á vegum sveitarfélagsins og væri tiltekið hlutfall af gatnagerðargjaldi. Þá kom fram í máli R-kk-ef R-kk-ef að úthlutun lóðarinnar hefði verið afturkölluð af stefnda sem væri óvenjulegt í sveitarfélaginu en þó ekki óþekkt.

Svo sem fram er komið gerir stefnandi kröfu um að fá greiddan kostnað við jarðvegsframkvæmdir á lóðinni enda hafi forsendur brugðist fyrir því að hann nýtti lóðina með því að flytja starfsemi sína í sveitarfélag stefnda. Staðfesta málsgögn að horfið var frá því að semja við stefnanda um uppbyggingu á svonefndu miðbæjarsvæði þrátt fyrir viðræður og frásagnir starfsmanna stefnda af slíkum samningi sem væri kominn á um verkefnið. Á fundi bæjarráðs stefnda, sem haldinn var 9. október 2007, samþykkti meirihluti bæjarráðs að halda ekki áfram viðræðum við Trésmiðju Snorra Hjaltasonar um uppbyggingu miðbæjarkjarna í aðalverktöku.

Umkrafinn kostnaður stefnanda vegna Heiðarholts 1 er meðal annars sagður vera vegna leigusamnings, vinnu Ráðgjafar ehf. og starfsmanna stefnanda. Þessi kostnaður er að mati dómsins ekki studdur viðhlítandi gögnum og sumpartinn er ljóst að umkrafinn kostnaður varðar allt aðrar framkvæmdir stefnanda en við lóðina Heiðarholt 1. Öðru máli gegnir um kostnað vegna jarðvegsframkvæmda samkvæmt reikningi frá GT verktökum ehf. sem er dagsettur 28. júní 2007, að fjárhæð 2.017.273 krónur og er sundurliðaður eftir verkþáttum við lóðina, við fleygun, uppúrtekt og fyllingu, þar á meðal grjótfyllingu. Það er mat dómsins að forsendubrestur og atvik sem varða stefnda hafi ráðið því að stefnandi nýtti ekki lóðina í þágu starfsemi sinnar. Einnig að framkvæmdir stefnda á lóðinni til að gera hana byggingarhæfa séu umbætur og verðmætisaukning sem nýtist stefnda við ráðstöfun lóðarinnar. Verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda umkrafinn kostnað við jarðvegsskipti, eða 2.017.273 krónur vegna framkvæmda og umbóta á lóðinni við Heiðarholt 1, en stefnandi hefur ekki rennt viðhlítandi stoðum undir aðra kröfuliði vegna lóðarinnar.

3. Krafa vegna frágangs á hljóðmön og leiksvæði við Dalahverfi.

Upphafleg krafa stefnanda vegna þessara framkvæmda var 9.390.203 krónur að frádreginni innborgun í milliuppgjöri aðila að fjárhæð 3.394.010 krónur. Um er að ræða kostnað við efnisflutninga og jarðvegsmótun við gerð mana við Iðndal, útivistarsvæðis og göngustígs. Taldi stefnandi ógreiddar eftirstöðvar vegna þessara framkvæmda nema 5.996.193 krónur. Þá kröfu lækkaði stefnandi við upphaf aðalmeðferðar á grundvelli matsgerðar dómkvadds matsmanns sem mat kostnaðinn á verðlagi um mitt ár 2007 á 7.269.682 krónur. Að teknu tilliti til áðurnefndar greiðslu til stefnanda samkvæmt milliuppgjöri, 3.394.010 krónur nema eftirstöðvar kostnaðar við hljóðmönina samkvæmt niðurstöðu hins dómkvadda matsmanns 3.875.672 krónum. Fyrir liggur að stefndi hefur fallist á þessa fjárhæð og verður samkvæmt því dæmdur til að greiða stefnanda 3.875.672 krónur sem eftirstöðvar kostnaðar vegna umræddra framkvæmda.

4. Krafa vegna útsetningar húsa í Dalahverfi.

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndi verði dæmdur til að greiða 141.457 krónur vegna útsetningar húsa í Dalahverfi. Vísar stefndi til þess að hann hafi greitt verkfræðifyrirtækinu Ráðgjöf ehf. umkrafða fjárhæð sem sé kostnaður við útsetningu á lóðum sem hafi komið í hlut stefnanda og sé þessi kostnaður þar af leiðandi á ábyrgð stefnda. Stefndi vísaði til þess í greinargerð að upphafleg krafa stefnanda vegna þessa hefði verið 134.022 krónur og samþykki stefndi að greiða þá fjárhæð en mótmæli hækkun kröfunnar. Við aðalmeðferð málsins féll stefndi frá mótmælum við hækkun kröfunnar og samþykkti hana. Verður stefndi í samræmi við þá afstöðu dæmdur til að greiða stefnanda umkrafða fjárhæð, 141.457 krónur vegna útsetningar á húsum í Dalahverfi.

5. Kostnaður við kantstein milli Fagradals og Miðdals.

Stefnandi krefst 119.600 króna vegna þessa verks sem hann vann að beiðni stefnda og fólst í gerð kantsteins milli gatnanna Fagradals og Miðdals. Gerði stefnandi kröfu um útlagðan kostnað vegna þessa verks að viðbættu 15% álagi. Upphaflega samþykkti stefndi að greiða stefnanda 104.000 krónur vegna þessara framkvæmda, en mótmælti hækkun kröfunnar. Samkvæmt útreikningum stefnanda er um að ræða 80 eininga verk og er verð hverrar einingar 1.300 krónur án álags en 1.495 krónur með 15% álagi sem stefnandi reiknar á verð hverrar einingar. Við aðalmeðferð málsins féll stefndi frá mótmælum við hækkun kröfunnar vegna umrædds álags og samþykkti kröfuna. Verður stefndi í samræmi við þá afstöðu dæmdur til að greiða stefnanda umkrafða fjárhæð, 119.600 krónur vegna kantsteins milli gatnanna Fagradals og Miðdals.

6. Kostnaður vegna malbiksviðgerða á götum.

Stefandi krefst greiðslu vegna þessa verks að fjárhæð 258.753 krónur. Stefndi viðurkennir skyldu til að greiða 246.326 krónur sem hann kveður hafa verið eldri kröfu stefnanda vegna þessa. Við aðalmeðferð málsins féll stefndi frá mótmælum við hækkun kröfunnar og samþykkti að greiða stefnanda umkrafða fjárhæð. Verður stefndi í samræmi við þá afstöðu dæmdur til að greiða stefnanda 258.753 krónur vegna malbiksviðgerða á götum.

7. Krafa vegna breikkunar á malbiki við Vogagerði og Akurgerði.

Stefnandi krefst greiðslu á 596.205 krónum vegna þessa verks. Stefnandi heldur því fram að verkið hafi verið unnið að beiðni stefnda og hafi verið tilkomið vegna þess að lóðamörk hafi ekki náð að götu Vogagerðis. Reynst hafi nauðsynlegt að saga hreinan kant í götuna og malbika frá lóðamörkum að götu. Krafa stefnanda er byggð á framlagðri matsgerð H-kk-ef S. G-kk-ef sem hafi metið eðlilegan og sanngjarnan kostnað við breikkun á malbiki framan við lóðirnar númer 32-34 við Vogagerði og númer 25 við Akurgerði. Þennan kostnað reiknaði matsmaður á 977.385 krónur á verðlagi um mitt ár 2007. Upplýsti matsmaður aðspurður fyrir dómi að sá kostnaður væri heildarkostnaður af framkvæmdinni innan og utan lóða en kvað 39% af malbikinu vera innan lóðarmarka. Óumdeilt er milli aðila að stefnanda ber ekki greiðsla fyrir þann hluta sem er innan lóðarmarka. Af hálfu stefnda er fallist á að greiða stefnanda 61% af niðurstöðu hins dómkvadda matsmanns, eða 596.205 og verður stefnandi því dæmdur til að greiða stefnanda þá fjárhæð vegna breikkunar á malbiki við Vogagerði 32-34 og Akurgerði 25.

8. Krafa vegna snjómoksturs í Vogum.

Meðal krafna stefnanda á hendur stefnda er krafa vegna snjómoksturs í Vogum að fjárhæð 208.348 krónur. Stefndi samþykkir þessa kröfu og verður í samræmi við þá afstöðu gert að greiða umkrafða fjárhæð, 208.348 krónur vegna snjómoksturs.

9. Krafa um endurgreiðslu á 4.000.000 vegna skólastofu.

Stefnandi byggir kröfuna á því að kaup hans á skólastofu fyrir 4.000.000 krónur til að gefa Lionsklúbbnum Keili gegn því að fá úthlutað byggingarétti á lóð við Aragerði 2-4 hafi í raun verið greiðsla á gatnagerðargjaldi eða ígildi gatnagerðargjalds. Um það vísar stefnandi til þríhliða samnings sem gerður hafi verið og staðfestingar J-kk-ef G-kk-ef fyrrverandi forseta bæjarstjórnar frá 18. júní 2007. Byggi krafan um endurgreiðslu á ákvæði 9. gr. laga nr. 153/2006 og eftir atvikum 9. gr. reglugerðar nr. 543/1996. Þá vísar stefnandi til þess að vegna dráttar á efndum og hreinna vanefnda stefnda hafi forsendur fyrir samkomulaginu brostið og því eigi stefnandi skýlausan rétt til endurgreiðslu úr hendi stefnda, en stefnandi hafi innt sínar samningsskyldur af hendi. Stefndi mótmælir því að umrædd greiðsla stefnanda hafi verið fyrirframgreiðsla á gatnagerðargjöldum. Fyrir liggi að stefnandi hafi ekki boðist til að skila lóðinni, en krefjist aðeins endurgreiðslu. Þá geti 9. gr. laga nr. 153/2006 ekki átt við þar sem ekki hafi verið greidd gatnagerðargjöld af lóðinni. Þá mótmælir stefndi því að hafa vanefnt samninga við stefnanda og að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni.

Með samningi stefnanda við stefnda, með aðild Lionsklúbbsins Keilis frá 26. janúar 2006, var ákveðið að stefnandi keypti flytjanlega skólastofu af stefnda til að gefa Lionsklúbbnum í stað félagsheimilis klúbbsins á lóðinni Aragerði 2-4. Í staðinn skyldi stefnandi fá byggingarétt á lóðinni. Um þetta eru ekki deilur með aðilum. Í tölvupósti J-kk-ef G-kk-ef fyrrverandi forseta bæjarstjórnar stefnda til S-kk-ef H-kk-ef, dagsettum 18. júní 2007, kemur fram að ekki hafi staðið til af hálfu stefnda að leggja full gatnagerðargjöld á byggingu íbúðarhúsnæðis á lóðunum Aragerði 2-4, en ekki hafi, vegna tafa á útgáfu byggingarleyfis og síðar sveitarstjórnarkosninga, gefist tóm til að ganga endanlega frá málinu af hálfu bæjarstjórnar. J-kk-nf G-kk-nf gaf skýrslu fyrir dómi og staðfesti að umræddur tölvupóstur væri frá honum og sendur S-kk-þgf að hans beiðni til að upplýsa málið. Í máli J-kk-ef kom fram að stefndi hefði ætlað að taka tillit til kostnaðar stefnanda við samninginn frá 26. janúar 2006 þegar kæmi að ákvörðun um gatnagerðargjöld af lóðinni. Draga hefði átt kostnað vegna félagsheimilisins frá gatnagerðargjöldum. Um gjöld af lóðinni að öðru leyti staðfesti J-kk-nf G-kk-nf að litill kostnaður yrði af gatnagerð af því að lóðin væri í grónu hverfi. Í máli hans kom fram að hugsun stefnda á þessum tíma hefði verið að sleppa við kostnað af gatnagerð vegna þess að ekki hafi verið meiningin að hagnast á lóðunum. Í tilviki Aragötu 2-4 hefði ekki átt að leggja full gatnagerðargjöld á lóðina, en semja hefði átt við stefnanda um gjöldin og taka mið af því að lóðin væri í grónu hverfi.

Ekki kom til þess að stefnandi fengi byggingarétt á lóðinni fyrir fjölbýlishús eða aðrar fasteignir eins og stefnt var að. Að mati dómsins stóðu atvik því í vegi sem eru stefnanda óviðkomandi. Verður fallist á það með stefnanda að skýrar forsendur samningsins frá 26. janúar 2006 hafi brostið og veiti það stefnda rétt til að fá andvirði skólastofunnar endurgreitt frá stefnda. Þá liggur fyrir samkvæmt framburði J-kk-ef G-kk-ef, forseta bæjarstjórnar stefnda á þeim tíma sem um ræðir, að stefnandi átti ekki að greiða full gatnagerðargjöld af lóðinni Aragerði 2-4, heldur átti að taka mið af því að hún var í þegar grónu hverfi og því var meiningin að semja við stefnanda um gjöldin, en það hafi ekki verið gert. Í máli J-kk-ef kom fram að aðstæður hefðu verið svipaðar og við blokkir sem stefnandi byggði við Heiðargerði. Þar hafi verið fyrir aðstaða og gata en stefnandi lokið framkvæmdum og hefðu gatnagerðargjöld ekki verið lögð á. Þá staðfesti J-kk-nf ennfremur að stefndi hefði ætlað að endurgreiða stefnanda andvirði skólastofunnar í heildaruppgjöri aðila. Að framangreindu virtu verður niðurstaða dómsins sú að stefnda er gert að greiða stefnanda 4.000.000 króna vegna skólastofunnar.

10. Krafa vegna Akurgerðis 20-24.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 643.500 krónur vegna Akurgerðis 20-24. Um er að ræða svokölluð heimæðargjöld vatns og fráveitu samkvæmt gjaldskrá 2007 og er um að ræða hækkun á kröfugerð stefnanda í málinu. Stefndi lýsti því yfir við munnlegan flutning málsins að hann samþykkti þessa breytingu á kröfugerð stefnanda í málinu og hleypti kröfunni að í málinu. Miðað við þá afstöðu stefnda fæst þessi breyting komist að í málinu en umkrafin fjárhæð heimæðargjalda sætir ekki athugasemdum. Samkvæmt því verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 643.500 krónur vegna þessara gjalda og fasteigna.

Aðalkrafa stefnda um sýknu er byggð á skuldajöfnuði, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Byggir stefndi á því að stefnandi skuldi stefnda hærri fjárhæð en nemur kröfum stefnanda á hendur stefnda. Yrði fallist á ýtrustu kröfur stefnda væri skuld stefnanda 4.208.558 krónur að teknu tilliti til greiðslu stefnda til stefnanda 19. janúar 2010 að fjárhæð 2.368.495 krónur Að mati dómsins hefur stefndi ekki rennt stoðum undir gagnkröfur sem nema hærri fjárhæð en krafist er í málinu. Er sýknukröfu stefnda því hafnað. Samkvæmt kröfum stefnanda í töluliðum 1-10 að framan er niðurstaða dómsins á hinn bóginn sú að stefnda beri að greiða stefnanda 14.437.008 krónur. Þá er ekki deilt um það með aðilum að ýmsar kröfur stefnda á hendur stefnanda koma til frádráttar í uppgjöri aðila eins og svonefnd heimæðagjöld, kostnaður við útsetningu lóða, viðgerð á hellum í Dalahverfi og við Akurgerði, kostnaður vegna brunahana, niðurfalls og vegna frágangs gangstétta við Akurgerði 25, samtals að fjárhæð 5.359.798 krónur, sem aðilar eru sammála um komi á móti kröfum stefnanda á hendur stefnda, eins og fram er komið. Aðilar deila ekki um þessa liði eða framangreinda fjárhæð. Þessu til viðbótar eru tvær gagnkröfur stefnda sem hafðar eru uppi í málinu, annars vegar vegna göngustígs samkvæmt skipulagi frá Akurgerði að Brekkugerði að fjárhæð 656.000 og vegna gatnagerðargjalda af Aragötu 2-4 að fjárhæð 4.244.000 krónur.

Kemur þá til skoðunar hvort framangreindar tvær gagnkröfur stefnda komi til frádráttar kröfum stefnanda með skuldajöfnuði samkvæmt 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Hvað fyrrnefndu kröfuna varðar þá hefur stefndi uppi gagnkröfu á hendur stefnanda vegna göngustígs frá götunni Akurgerði yfir á stíg fyrir aftan hús við Brekkugötu. Í matsbeiðni stefnda er hinn dómkvaddi matsmaður spurður að því hvort lokið sé lagningu göngustígs aftan við hús við Brekkugötu í samræmi við deiliskipulag svæðisins. Sé ekki lokið við lagningu stígsins er óskað eftir mati á kostnaði við þá framkvæmd. Í umfjöllun matsmannsins kemur fram að göngustígurinn eigi samkvæmt deiliskipulagstillögu að tengja götuna Akurgerði við stíg samhliða Brekkugötu. Hann hafi verið ólagður við vettvangsskoðun og að kostnaður við gerð hans nemi 656.000 krónum. Stefndi byggir gagnkröfu sína á því að umræddur stígur sé hluti af gatna- og göngustígakerfi því sem stefnandi hafi tekið að sér að leggja og sé nauðsynleg tenging við stígakerfið á svæðinu. Þrátt fyrir að ekki hafi verið gerður skriflegur samningur við stefnanda um þessa framkvæmd þá sé skýrt samkvæmt 3. gr. í samstarfssamnings aðila frá 15. febrúar 2005 að sama fyrirkomulag eigi að gilda við uppbyggingu á nýju svæði sem skipulagt yrði við suðurenda Akurgerðis.

Samkvæmt lið 2.2. í áðurnefndum samstarfssamningi tók stefnandi að sér að leggja á eigin kostnað sem lóðarhafi götur, gagnstéttar, holræsi, bundið slitlag, götulýsingu og vatnsveitu fyrir Miðdal, Heiðardal, Lyngdal og Leirdal. Þá var einnig svo um samið milli aðila að næsta byggingarsvæði sem skipulagt yrði innan sveitarfélags stefnda yrði við suðurenda Akurgerðis og myndu aðilar skoða sömu tilhögun framkvæmda við Akurgerði. Fallist er á það með stefnda að umræddur göngustígur sé eðlilegt framhald og tenging stígakerfis gatnanna Akurgerðis og Brekkugerðis sem liggur næst sunnan Akurgerðis samkvæmt deiliskipulagsuppdrætti sem er meðal málsgagna. Að mati dómsins er stefnandi bundinn af ákvæðum samstarfssamnings aðila og því fyrirkomulagi sem þar er kveðið á um við framkvæmdir og kostnað af þeim. Kostnaður við að ljúka við lagningu stígsins er 656.000 krónur samkvæmt matsgerð hins dómkvadda manns og verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda þá fjárhæð vegna göngustígs frá Akurgerði og að stíg við Brekkugerði, enda er slíkur göngustígur hluti af gatnagerð sveitarfélags eins og ráða má af 2. gr. þágildandi laga nr. 17/1996 um gatnagerðargjald og reglugerð um sama efni nr. 543/1996. Þá er fallist á að uppfyllt séu skilyrði 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til skuldajafnamegi kröfu þessari á móti dómkröfum stefnanda á hendur stefnda í málinu.

Stefndi hefur einnig beint gagnkröfu að stefnanda að fjárhæð 4.244.000 vegna gatnagerðargjalda af Aragerði 2-4. Stefnandi fékk lóðinni úthlutað með ákvörðun bæjarstjórnar stefnda á fundi 7. febrúar 2006. Var úthlutunin samkvæmt samstarfssamningi milli Voga og TSH hf. frá 15. febrúar 2005 og samningi milli Lionsklúbbsins Keilis, Voga og TSH hf. frá 26. janúar 2006. Eins og fram er komið stóð til að reisa tvö lítil fjölbýlishús á lóðinni eða eftir atvikum hús sem samræmdust endanlegri afgreiðslu stefnda á gerð og magni bygginga á lóðinni. Í tölvupósti J-kk-ef G-kk-ef fyrrverandi forseta bæjarstjórnar stefnda til fyrirsvarsmanns stefnanda, dagsettu 18. júní 2007, sem var staðfestur fyrir dómi, er frá því greint að við úthlutun lóðarinnar Akurgerðis 2-4 hafi tveir kostir verið fyrir hendi: Annaðhvort að úthluta lóðinni kvaðalausri og þá að gera ráð fyrir óskertum gatnagerðargjöldum vegna framkvæmda á lóðinni, eða tryggja við úthlutun að Lionsklúbburinn yrði eins og hægt væri skaðlaus af því að lóðinni yrði úthlutað. Þá hafi einnig orðið að hafa í huga samning sem stefndi hafði gert við stefnda um uppbyggingu íbúðarhúsnæðis í Vogum og ákvæði í samningnum um framhaldsframkvæmdir. Er því nánar lýst að leitað hafi verið leiða til að Lions myndi ekki missa félagsaðstöðu sína, en mótmæli nágranna hafi komið í veg fyrir að málið yrði klárað á þeim tíma sem stefnt hafi verið að og framkvæmdir því dregist verulega frá því sem gert hafi verið ráð fyrir. Þá er staðfest í sama bréfi að aldrei hafi staðið til að leggja „full gatnagerðargjöld“ á byggingu íbúðarhúsnæðis á lóðunum Aragerði 2-4 í ljósi forsögunnar og hins góða samstarfs við stefnanda.

Eins og fram er komið gaf J-kk-nf G-kk-nf skýrslu fyrir dómi og staðfesti upplýsingar um þetta fyrirkomulag við úthlutun á lóðinni Aragerði 2-4 til stefnanda. Fyrirkomulagið við úthlutun lóðarinnar samræmist að mati dómsins ákvæðum í samstarfssamningi málsaðila um að stefnandi greiði ekki gatnagerðargjöld til stefnda af lóðum og einnig ákvæði 5. gr. samningsins um framhaldsframkvæmdir í sveitarfélagi stefnda. Að þessu virtu og með skírskotun til framburðar J-kk-ef G-kk-ef fyrir dómi um að til hafi staðið að semja sérstaklega um gatnagerðargjöld af lóðinni verður að hafna gagnkröfu stefnda á hendur stefnanda um greiðslu á 4.244.000 króna sem gatnagerðargjaldi af lóðinni Aragerði 2-4

Samkvæmt framangreindu er niðurstaða dómsins sú að stefndi er dæmdur til að greiða stefnanda 14.437.008 krónur, að frádregnum óumdeildum kröfum að fjárhæð 5.359.798 krónur og 656.000 krónur vegna göngustígs frá Akurgerði, að teknu tilliti til greiðslu til stefnanda 19. janúar 2010 að fjárhæð 2.368.495 krónur. Samkvæmt því verður stefnda gert að greiða stefnanda 6.052.715 krónur (14.437.008 - 5.359.798 - 656.000 = 8.421.210 - 2.368.495 krónur)

Stefnandi hefur krafist dráttarvaxta frá 27. febrúar 2008 og byggir á því að þá hafi stefnandi sett fram heildstæða kröfu á hendur stefnda. Í málsgögnum er að finna tvö bréf til stefnda sem eru dagsett 27. febrúar 2008. Með öðru fylgja sundurliðaðar fjárkröfur á hendur stefnda eftir verkþáttum. Á það er að líta í þessu sambandi að kröfur stefnanda hafa tekið breytingum, meðal annars á grundvelli matsgerðar sem stefndi aflaði. Af þeirri ástæðu og öðrum atvikum málsins verður ekki fallist á kröfu stefnanda um upphafstíma dráttarvaxta. Fyrir liggur að áritun á stefnu um birtingu er án dagsetningar. Verður því með vísan til 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu að miða við það að krafa stefnanda beri dráttarvexti frá þingfestingardegi 11. febrúar 2009.

Samkvæmt þessum úrslitum þykir rétt með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem er ákveðinn 600.000 krónur og er þá ekki tekið tillits til virðisaukaskatts.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Uppkvaðning dómsins hefur dregist fram yfir lögbundinn frest vegna embættisanna dómara, en dómari og aðilar töldu endurflutning óþarfan.

Dómsorð:

Stefndi, Sveitarfélagið Vogar, greiði stefnanda, Týrusi hf., 6.052.715 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 8.421.210 frá 11. febrúar 2009 til 19. janúar 2010, en af 6.052.715 frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 600.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf