S-24/2013

I

Mál þetta, sem dómtekið var 14. nóvember sl., höfðaði ríkissaksóknari með ákæru 22. apríl 2013 á hendur ákærða, „X, kennitala [...], til heimilis að [...]: fyrir brot framin á árinu 2011 í [...]:

I.

Aðallega fyrir tilraun til ólögmætrar nauðungar, til vara fyrir hótanir, með því að hafa í símtali klukkan 14:10 miðvikudaginn 22. júní, á [...], hótað starfsfólki þjónustuvers [...]. að ætla að valda verulegum eignaspjöllum á útibúi bankans í [...] ef hann fengi ekki fyrirgreiðslu, sem hér greinir: „[...] þú getur sagt... skilað til þeirra... Ég kem með baseballkylfu í bankann og ég brýt eitthvað og bramla núna mjög fljótlega ef það verður ekki löguð heimildin innan tveggja mínútna. [...]“.

Telst þetta aðallega varða við 225. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 233. gr. sömu laga.

II.

Brot gegn valdstjórninni, mánudaginn 26. september, á [...], sem hér greinir:

1. Með því að hafa tálmað för A, [...], sem var að gegna skyldustörfum sínum, með því að aka bifreið sinni í veg fyrir bifreið A.

2. Með því að hafa stuttu síðar veist að A með hótunum vegna skyldustarfa hennar, þar sem hún sat tálmuð í bifreið sinni, með ógnandi fasi og með því að berja með krepptum hnefa í rúðu bifreiðarinnar.

Telst ákæruliður II/1 varða við 2. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. gr. laga nr. 25/2007. Telst ákæruliður II/2 varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 101/1976 og 1. gr. laga nr. 25/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Kröfur ákærða í málinu eru þær aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds, til vara að honum verði ekki ákvörðuð sérstök refsing en til þrautavara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa. Þá gerir ákærði þá kröfu að allur kostnaður sakarinnar greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg þóknun til handa verjanda ákærða og kostnaður verjanda, þ.m.t. ferðakostnaður.

II

Ákæruliður I

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst 22. júní 2011 tilkynning frá starfsmanni [...] á [...] um að ákærði ætlaði sér að koma í bankann með hafnaboltakylfu og rústa þar öllu. Lögregla kom þá á vettvang og ræddi við vitnið B sem sagði ákærða hafa hringt og óskað eftir fyrirgreiðslu í sambandi við yfirdrátt á reikningi eins af fyrirtækjum hans og hafi vitnið verið að vinna við að koma henni á. Ákærði hafi í millitíðinni hringt í þjónustuver [...] og viðhaft framangreinda hótun. Vitnin C og D, starfsmenn bankans, sögðust báðar hafa rætt við ákærða í síma fyrr um daginn. D hafi rætt við hann fyrst og þá hafi hann verið rólegur og spurt um stöðu mála á reikningi fyrirtækis síns. C hafi rætt við hann nokkru seinna og hafi hann þá verið farinn að æsa sig og hafi hún þá gefið símtalið áfram til B.

Í skýrslunni kemur fram að ákærði hafi haft spurnir af því að lögregla væri í bankanum út af hótunum hans. Hann hafi brugðist við því með því að aka bifreið sinni [...], [...], fram hjá bankanum. Á bakaleiðinni hafi hann ekið inn á bifreiðastæði bankans og verið mjög ógnandi og með bendingar sem greinilega hafi verið ætlaðar skýrsluritara, E lögreglumanni, þar sem hann stóð inni í bankanum. Á sama tíma hafi vitnið F, starfsmaður bankans, verið að setja niður blóm fyrir framan bankann og hafi hún stokkið upp á tröppur þegar bifreiðin hafi komið æðandi inn á bifreiðastæðið. Þá segir í skýrslunni að skýrsluritari hafi þá ákveðið að fara út til að ræða við ákærða en þegar ákærði hafi séð það hafi hann bakkað frá með látum og næstum ekið á bifreið sem hafi komið akandi eftir [...] og síðan brunað í burtu í átt að heimili sínu.

Með bréfi dagsettu 22. júní 2011 var af hálfu [...] lögð fram kæra á hendur ákærða vegna framangreinds atviks fyrir hótun og tilraun til fjárkúgunar, sbr. 233. gr. og 251., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með bréfi sama aðila 28. júní 2011 var framangreind kæra ítrekuð.

Meðal rannsóknargagna er myndskeið úr eftirlitsmyndavél útibús [...] á [...] frá 22. júní 2011 og upptökur af ætluðum símtölum ákærða við starfsmenn [...] þennan sama dag.

Ákærði gaf skýrslu vegna málsins 23. nóvember 2011. Hann staðfesti þar að farsímanúmerið [...] væri númer sem eiginkona hans, [...], ætti en ákærði notaði alltaf. Ákærði kvaðst hafa hringt í [...] 22. júní 2011 og óskað eftir því að yfirdráttarheimild á reikningi hjá fyrirtæki sem eiginkona hans var með, [...], yrði framlengd og hafi fengið það svar að það tæki nokkra daga. Hann hafi spurt af hverju það tæki svona marga daga. „Það var eitthvað þrugl og rugl og þegar þeir eru í [...] þá reyndi ég að hringja í þá þangað en þeir svöruðu ekki frekar en fyrri daginn.“ Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvað hann hafi talað við marga starfsmenn [...] en fyrst hafi hann talað við starfsmenn í útibúinu á [...] og svo hafi hann hringt í eitthvert númer og þá hafi alltaf verið vísað á eitthvert þjónustuver fyrir sunnan. Aðspurður um þá hótun sem lýst er í I. ákærulið sagði hann þetta allt vera misskilning, hann hafi aldrei talað um útibúið á [...]. „Málið er að ég var reiður af því þeir eru búnir að koma fram við mig eins og að það sé ég sem hef sett bankakerfið á hausinn og það er ég sem að, þó að ég skuldi persónulega og hitt fyrirtækið mitt. Ha? Þá komu þessir menn fram við mig eins og ég sé fáviti. Ha? Það getur bara vel verið að ég hafi sagt eitthvað. Ég man ekkert hvað ég sagði, ég var reiður, ha. Og þegar maður er reiður þá segir maður ýmislegt þó að maður meini það ekki.“ Aðspurður kvaðst hann kannast við að hafa komið akandi að útibúinu á [...] á meðan starfsmaður var fyrir framan það að vinna í blómabeði en kvaðst ekki hafa ekið hratt. Um tilefnið sagði hann að sér hafi fundist fyndið að það stæði lögregluþjónn þarna inni í bankanum þennan dag. „Þú veist, ég var ekki að hóta einum eða neinum í bankanum hér.“ Ákærða var kynnt upptaka af símtali við [...] frá 22. júní 2011, kl. 14.10, sem vísað er til í I. ákærulið og samanstendur af þremur símtölum þar sem símtal er flutt milli manna. Þá var honum kynnt símtal sama dag kl. 16.01 þar sem viðmælandi bankans hringir og segir að hann hafi ekki ætlað að fara í bankann í [...]. Ákærði kannaðist við að hafa hringt þessi símtöl. Aðspurður hvað hann hafi átt við þegar hann sagði að hann væri tilbúinn til að koma í bankann með „baseballkylfu“ kvaðst hann hafa verið reiður og ekki vita eða muna hvað hann hafi átt við. Þá kvaðst hann ekki hafa verið tilbúinn til að framkvæma þetta og það hafi aldrei staðið til.

B, yfirmaður í útibúi [...] á [...], sagði í skýrslu sinni hjá lögreglu að ákærði hafi vikurnar og mánuðina á undan verið að hringja í hana og aðra starfsmenn útibúsins vegna viðskipta sinna og hafi í mörgum þessara símtala verið harðorður gagnvart starfsfólki og jafnvel haft í hótunum fengi hann ekki þá fyrirgreiðslu sem hann var að biðja um í hvert sinn. Hún sagði ákærða hafa verið í símasamskiptum við hana og aðra starfsmenn bankans um morguninn. Síðar um daginn hafi hann hringt í þjónustuver [...] og verið reiður þar sem hann hafi ekki fengið þá fyrirgreiðslu sem hann hafi óskað eftir. Þar hafi hann viðhaft þau orð að hann ætlaði að mæta í bankaútibúið með hafnaboltakylfu og brjóta allt og bramla. Þessum skilaboðum hafi verið komið til vitnisins. Hún sagði að töluverð spenna hafi myndast meðal starfsmanna eftir þessa hótun, enda hafi sést til ákærða aka hratt fram og til baka fram hjá útibúinu meðan lögreglumaður var staddur þar. Þá hafi ákærði einnig komið skyndilega akandi að útibúinu á meðan einn starfsmaður hafi verið fyrir utan að vinna við blómaker. Hann hafi stefnt bifreiðinni á útibúið og staðnæmst skyndilega rétt hjá starfsmanninum. Ákærði hafi svo setið inni í bifreiðinni og steytt hnefanum í átt að lögreglumanninum. Skömmu síðar hafi ákærði hringt í vitnið og sagt að hann hafi aldrei ætlað að beina þessum hótunum að starfsmönnum útibúsins á [...] heldur í [...]. Vitnið kvaðst hafa orðið mjög hrætt vegna hótana ákærða.

H sagði í framburði sínum hjá lögreglu að hún hafi tekið við símtali frá ákærða þennan dag. Hana minnti að hann hafi verið að biðja um viðskiptastöðu sína og hafi ekki verið ánægður með hana og hafi sagt eitthvað á þá leið að hann ætlaði að koma og berja fólkið í útibúinu í [...], þó að hann væri staddur á [...]. Hana minnti að hann hafi sagst ætla að nota hafnaboltakylfu og hafi hann virst eiga eitthvað sökótt við yfirmenn [...] í [...] en þeir hafi verið yfir útibúinu á [...]. Hún kvaðst hafa tekið þessa hótun alvarlega og tilkynnt um hana til yfirmanns síns.

F sagði í sínum framburði hjá lögreglu að hún hafi verið starfsmaður útibúsins á [...] þegar atvik gerðust og hafi fengið upplýsingar um símtalið frá samstarfsfólki sínu. Hún kvaðst oft hafa tekið við símtölum frá ákærða þar sem hann hafi verið með dónaskap og hálfgerðar hótanir í garð starfsfólksins. Hún kvaðst hafa verið ákveðin í að láta hann ekki stoppa þau verk sem hún átti óunnin og hafi farið út á lóð útibúsins til að gróðursetja blóm í blómaker. Þar hafi hún orðið vör við að ákærði ók hratt og ógnandi inn á bifreiðastæðið fyrir framan útibúið og fannst henni bifreiðin stefna á hana. Hún kvaðst þá hafa forðað sér á öruggan stað og hafa orðið hrædd, ekki síst í ljósi framkominna hótana. Hún sagði ákærða hafa stöðvað bifreiðina á bifreiðastæðinu og greinilega séð lögreglumann inni í útibúinu og verið með einhverjar bendingar til hans.

D sagði í framburði sínum hjá lögreglu að henni hafi verið sagt frá þessu símtali ákærða og hafi hún skilið það þannig að hann ætti við útibúið á [...] þar sem hún starfaði. Þá hafi hún orðið vör við að ákærði var að aka fram og aftur fram hjá útibúinu og eitt sinn ekið skyndilega hratt að útibúinu og ekki stöðvað bifreiðina fyrr en hann var alveg komin að vegg þess og hafi þær óttast um vitnið F sem þá hafi verið fyrir utan að gróðursetja.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi

Ákærði neitar sök. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins kvaðst hann kjósa að tjá sig ekki um atvik en vísaði í skýrslu sem hann gaf hjá lögreglu og sagði allt koma fram þar og kvaðst staðfesta það allt. Aðspurður kvaðst hann hafa verið með símanúmerið [...] en muni ekki hvort það hafi verið árið 2011. Hann kvaðst ekki muna hvar hann hafi verið staddur 22. júní 2011 þar sem langt sé um liðið. Hann kvaðst hafa á þessum tíma hafa verið í viðskiptum við [...] á [...] en ekki í [...] og hafa verið eigandi [...] og stjórnarmaður í félaginu. Þá kvaðst hann ekki muna hvort hann hafi rætt við starfsmann [...] á [...] þennan dag en hafi hringt í bankann í [...] og vísaði um það til skýrslu sinnar hjá lögreglu.

Borin var undir ákærða upptaka af símtali úr símanúmerinu [...] við [...] þennan sama dag þar sem fram koma orð þau sem ákært er fyrir í I. ákærulið. Ákærði kvaðst kannast við sig á upptökunni. Hann kvaðst hafa hringt í [...] og sagði hann að tveir unglingar sem séu í [...] hafi tekið við útibúinu á [...]. Aðspurður um þau orð hans að ætla að koma með baseballkylfu í bankann og brjóta eitthvað og bramla sagðist ákærði segja ýmislegt í reiði sinni og að ástæða þess að hann hafi verið reiður komi fram í símtalinu. Þá sagði hann að verið gæti að starfsmenn bankans hafi talið þetta vera alvöru og að þetta hafi haft áhrif á þá.

Þá var ákærða sýnt myndband úr upptökukerfi bankans frá sama degi er sýnir bifreið koma inn á bifreiðastæði á meðan kona er að vinna við blómaker við bifreiðastæðið. Ákærði kvaðst kannast við bifreiðina sem sé af tegundinni [...] og í eigu [...]. Þá kvaðst hann ekki muna hvort hann hafi verið á ferðinni á bifreiðinni á [...] þennan dag. Hafi hann sagt það í skýrslu sinni hjá lögreglu sé það rétt þar sem þá hafi verið styttra frá atvikinu.

H kvaðst hafa á þessum tíma starfað í þjónustuveri bankans og svarað því símtali ákærða sem lýst er í I. ákærulið. Hún kvaðst nú ekki muna orðrétt eftir símtalinu en sagði að ákærði hafi fljótlega orðið mjög æstur og hafi m.a. sagt að hann ætlaði að koma með hafnaboltakylfu og brjóta allt og bramla. Vitnið kvaðst hafa tekið hótunina mjög alvarlega. Hún hafi fengið hótanir áður, en þetta sé í fyrsta sinn sem hún tilkynni strax um þær til yfirmanns og kvaðst hafa talið að hana bæri að tilkynna til lögreglu. Hún kvaðst hafa haldið að ákærði mundi mæta og hafi verið skelkuð og hafi fundist sér ógnað. Upptaka af símtalinu var spiluð fyrir vitnið og sagði hún það vera símtalið sem hún tók við frá ákærða þennan dag. Í framburði hennar kom fram að hún taldi að hótanirnar beindust gegn samstarfsmönnum hennar en ekki henni. Hún hafi tekið það svo að ákærði hafi ætlað að koma í útibúið með kylfu og tilgangur hans með því yrði að ógna. Fyrir þennan dag hafði hún aldrei heyrt um ákærða áður. Öryggisstjóri fyrirtækisins hafi svo tekið ákvörðun um framhald málsins. Þá taldi hún að hún hafi tekið fram að um væri að ræða útibúið í [...] en lögreglan hafi farið á [...].

B, þjónustufulltrúi [...] á [...], sagði í skýrslu sinni að hún hafi verið í vinnu þennan dag. Áður hafi hún oft haft samskipti við ákærða, bæði vegna fyrirtækja og einkareikninga. Samskiptin milli þeirra hafi verið alla vega, ef honum mislíkaði eitthvað voru samskiptin ekki góð og hann lét allt flakka í símann. Hún sagði ákærða hafa hringt um morguninn með beiðni um fyrirgreiðslu sem hann hafi ekki fengið. Hún hafi síðar fengið upplýsingar um hótunina í tölvupósti og kom þar fram að hann hafi hringt og hótað að koma og brjóta og bramla. Hún taldi upphaflega að þetta beindist að útibúinu á [...]. Ákærði hafi hringt, eftir að henni höfðu borist upplýsingar um hótunina í tölvupósti, og verið í uppnámi, og sagt að hann hafi aldrei ætlað að koma á [...] heldur í [...]. Vitnið sagði að sér hefði alls ekki liðið vel vegna þessa heldur orðið mjög skelkuð og hafi henni fundist ákærði fara alveg yfir strikið í ógnandi tilburðum. Eftir að hótunin barst hafi hún, þar sem hún sat við gluggann, séð ákærða á stórum [...] bíl, akandi fram og aftur, horfandi inn í bankann. Hún hafi þá verið mjög hrædd og hafi ekki vitað upp á hverju hann mundi taka. Aðspurð kvaðst hún ekki hafa vitað hvort hann mundi fylgja þessu eftir. Þennan dag rann upp yfir henni að það var ekki allt í lagi að láta tala svona við sig eins og hann var búinn að gera og hafa endalaust í hótunum. Svo kannski hringdi hann og sagði að hann hafi ekki endilega ætlað að láta svona í þeim heldur voru það alltaf hinir hinir andskotarnir fyrir sunnan. Hún hafi verið mjög hrædd um það þennan dag að ákærði mundi koma og hafi þetta verið mjög erfitt fyrir þær allar.

Vitnið sagði þær hafa hringt í lögreglu þegar ákærði fór að aka fram og aftur um götuna. Lögreglumaðurinn sem var á vakt hafi óskað eftir aðstoð frá [...]. Þá hafi magnast upp skelfing hjá þeim og hafi lögreglumaðurinn verið inni hjá þeim allan tímann. Hún kvaðst hafa upplifað það sem ógnandi tilburði þegar ákærði ók hægt fram hjá og horfði inn. Þegar ákærði hafi séð lögreglumann inni hafi hann komið inn á planið, sem hann hafði reyndar áður gert í einhverju reiðikastinu. Starfsmaður, sem var fyrir utan að vinna í blómabeði, hafi þurft að stökkva í burtu. Ákærði hafi þá sagt eitthvað, líklega komdu bara, komdu bara ef þú þorir eða eitthvað álíka. Vitnið sagði málið hafa verið tekið mjög alvarlega af yfirstjórn bankans og í gang hafi farið viðbragðsáætlun og þær hafi fengið áfallahjálp. Hún sagði það ekki hafa verið fyrr en eftir að ákærði kom á planið sem hún hafi fengið þær upplýsingar að hann ætlaði í annað útibú. Aðspurð sagði hún að útibúið í [...] væri yfir útibúinu á [...] og svæðisstjóri [...] væri í [...]. Sami útibússtjóri væri í báðum útibúunum. Aðspurð sagði hún að hætt hafi verið við að skoða fyrirgreiðslu til ákærða eftir símtalið.

D, starfsmaður í [...] á [...], sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að hún hafi verið í vinnu þennan dag frá kl. 12.30. Þegar hún mætti í vinnuna var henni sagt frá því að ákærði hefði verið með hótanir. Hún hafi skilið það þannig að hann ætlaði á útibúið á [...]. Hún sagði að sér hefði ekki liðið illa yfir þessu í byrjun en þegar ákærði sýndi takta seinna um daginn, kom akandi á fleygiferð, og F rétt gat stokkið frá bifreiðinni, þá hafi hún farið að verða hrædd. Í fyrstu hafi hún haldið að hann mundi ekki fylgja þessu eftir en kvaðst ekki vita hvort ákærði hafi verið líklegur til að fylgja þessu eftir. Vitnið kvaðst sjálft ekki hafa upplifað hótanir þennan dag og kvaðst telja að þetta hafi frekar beinst að eigum bankans en þeim.

F sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að hún hafi starfað sem þjónustufulltrúi í bankanum þegar atvik gerðust. Hún sagði samskipti við ákærða hafa almennt verið upp og ofan, aðallega góð en stundum hafi ákærði, í æsingu, skellti á eða hlaupið út. Sjálf hafi hún ekki haft samskipti við ákærða þennan dag. Hún kvaðst hafa fengið upplýsingar um símtal, að ákærði hefði hringt í C, síðan í þjónustuver, og verið reiður og æstur og hótað að koma og rústa bankanum. Henni skildist að hann hafi ætlað að koma í bankann á [...]. Hún kvaðst ekki hafa verið í bankanum þegar símtalið kom en þegar hún kom til baka í bankann var lögregla komin þangað. Vitnið sagði að sér hafi fundist hinir starfsmennirnir vera skelfingu lostnir. Eftir að hafa verið í um hálftíma inni í bankanum hafi hún ákveðið að láta ákærða ekki stjórna því sem hún gerði og halda sig við fyrri áætlanir sínar og farið út að setja niður blóm. Hún hafi þó haft varann á sér og tekið eftir ákærða aka framhjá. Hann hafi svo snúið við og komið til baka og inn á bifreiðastæðið við bankann og hafi henni fundist hann gefa í inn á stæðið og hafi hún þá forðað sér inn á tröppurnar. Eftir þetta hafi henni fundist hann vera líklegri til að gera eitthvað. Henni hafi fundist hann ætla að aka á sig og hafi orðið hrædd. Hún sagði að ákærði hafi verið mjög æstur þegar hann stoppaði í bifreiðastæðinu og hafi verið með handabendingar og horft upp í glugga þar sem lögreglumaður stóð. Síðan hafi hann ekið í burtu með látum. Hún sagði ákærða hafa ekið inn á bifreiðastæðið og snarbremsað. Erfitt sé að gera sér grein fyrir hvað tímanum leið þar sem hún hafi verið í einhverju hræðslupanikki en telur að þetta hafi verið innan við mínútu sem bifreiðin var á stæðinu. Hún kvaðst hafa flúið frá stefnunni sem bifreiðinni var ekið í inn á planið og fært sig svo hægt að rólega að hurðinni. Vitnið sagði að bifreiðinni hefði verið ekið að þeim stað þar sem hún stóð.

Vitnið sagði yfirstjórn bankans hafa tekið atvikið alvarlega og talið að ákærði mundi fylgja þessu eftir. Eftir atvikið hafi starfsmenn bankans fengið áfallahjálp. Vitnið sagði ákærða hafa verið með hótanir í nokkur skipti og þegar búið sé að hóta oft viti maður aldrei hvenær alvara verði úr. Hún sagði það hafa verið misjafnt hvort hún hafi upplifað það svo að hann væri reiður við bankann frekar en starfsfólkið.

E lögreglumaður gaf einnig skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst hafa verið einn á vakt á [...] í umrætt sinn. Hann hafi farið í bankann þegar útkallið kom en þá var talið að ákærði væri væntanlegur í útibúið. Hann kvaðst hafa rætt við starfsfólk, sem hafi verið í miklu uppnámi, og fengið ítarlegri upplýsingar hjá því. Nokkru seinna hafi ákærði komið akandi að bankanum með látum og verið með bendingar og meiningar. Hann kvaðst hafa tekið þessar bendingar til sín og ætlað að fara út og athuga hvað hann ætti við en þá bakkaði ákærði frá og fór. Vitnið taldi að starfsmenn bankans hafi verið hræddir um að ákærði mundi fylgja þessu eftir og verið í óvissu um hvað hann mundi taka til bragðs. Ekki hafi allir upplifað ákærða í þessum ham áður og því hafi þeim ekki staðið á sama. Ákærði hafi greinilega verið öskureiður þegar hann kom. Sjálfur hafi hann staðið næst glugganum. Hann hafi talið ákærða líklegan til alls og því kallað eftir aðstoð og hafi tveir lögreglumenn komið frá [...]. Raunverulegur ótti var hjá lögreglu og starfsmönnum bankans um að ákærði mundi fylgja hótunum sínum eftir.

C sagði í framburði sínum fyrir dómi að hún hafi á þessum tíma starfað í [...] sem þjónusturáðgjafi. Hún kvaðst hafa fengið upplýsingar um símtalið frá öðrum en hafi sjálf talað við ákærða um morguninn og þá hafi hann verið að spyrja um B sem hafi verið búin að ræða við ákærða þegar hún kom. Hún hafi þá heyrt frá B að hann væri reiður. Vitnið sagði að fyrir þennan tíma hafi alltaf verið ágæt samskipti milli hennar og ákærða. Hún kvaðst ekki hafa orðið hrædd þegar hún fékk upplýsingarnar en hafi orðið það síðar um daginn þegar ákærði fór að aka fram og til baka og lögregla mætti. Hún kvaðst ekki muna hvort hún hafi upplifað það svo að hann mundi fylgja þessu eftir en telja að þær hafi allar verið hræddar.

Niðurstaða

Ákærði hefur viðurkennt að hafa hringt umrætt símtal og látið þau orð falla sem ákært er fyrir í I. ákærulið en sagði þau hafa verið sögð í reiði og ekki hafa beinst gegn starfsmönnum [...] á [...] heldur í [...].

Ákærði byggir sýknukröfu sína m.a. á því að ekki verði talið að hótun um eignaspjöll vegna eigna fyrirtækis falli undir ákvæði 225. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá byggir ákærði á því að hótun um eignaspjöll sé ekki refsiverð nema að kæra komi fram frá þeim sem talið er að brotið sé gegn. Loks falli hótanir um eignaspjöll ekki undir 233. gr. laganna og heldur ekki minni háttar brot er varða hótanir um líkamlegt ofbeldi.

Skýrt kemur fram í orðum ákærða í símtalinu að hann ætlaði að koma og brjóta eitthvað og bramla fljótlega, eins og lýst er í ákæru, ef ekki verði löguð heimild hans. Samkvæmt gögnum málsins á ákærði þarna við yfirdráttarheimild á bankareikningi.

Brot samkvæmt 225. gr. telst fullframið nái viðkomandi vilja sínum fram með verknaði. Samkvæmt framburði B var hætt við að skoða alla fyrirgreiðslu til ákærða eftir símtalið og getur því ekki orðið um annað tilraunabrot að ræða, sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Af þeim orðum sem ákærði lét falla í símtalinu má draga þá ályktun að hann hafi verið að beina orðum sínum að útibúi [...] í [...] en ekki á [...]. Af hálfu starfsmanna bankans var dregin sú ályktun af orðum ákærða að hann ætti við það útibú og sem hann hafði fyrr um morguninn óskað eftir fyrirgreiðslu frá. Af framburði starfsmanna bankans sem rakinn hefur verið hér að framan má ráða að þeim var verulega brugðið og hafi almennt óttast, a.m.k. eftir að ákærði kom á bifreiðastæði útibúsins, að hann gerði alvöru úr hótunum sínum. Þá er einnig að líta til þess að samkvæmt upptöku af símtali, sem ákærði staðfesti fyrir dómi að hafa átt við útibúið á [...], sá ákærði ástæðu til að hringja aftur í bankann og láta vita að um misskilning hafi verið að ræða, hann hafi ætlað í útibúið í [...].

Telja verður að sú háttsemi ákærða sem lýst er í I. ákærulið hafi almennt séð verið til þess fallin að valda ótta hjá þeim sem fyrir varð. Þegar litið er til aðstæðna og þess að ákærði hringdi ofangreint símtal síðar um daginn og kom að útibúinu á [...] verður að telja að enn frekari ástæða hafi verið til að taka mark á hótun ákærða. Óumdeilt er að hótun beindist að starfsmönnum [...]. Misskilningur um það í hvaða útibú ákærði hafi ætlað að fara til að framfylgja hótun leiðir ekki til refsileysis hans.

Samkvæmt 225. gr. almennra hegningarlaga tekur ákvæðið til eignaspjalla á eignum þess sem hótun beinist að. Ljóst er að starfsmenn útibúanna voru ekki eigendur að þeim eignum sem þar voru. Ekki verður þó talið að hótun um eignaspjöll gagnvart eignum á vinnustað þess sem fyrir háttsemi verður falli utan þess sem ákvæði 225. gr. almennra hegningarlaga tekur til, eins og atvikum er háttað í máli þessu. Bæði er þar til þess að líta að tengsl viðkomandi starfsmanns við vinnustað eru slík að spjöllin hefðu bein áhrif á aðstæður hans og að þegar fram kemur hótun um að koma með hafnaboltakylfu á vinnustað og brjóta og bramla er um að ræða beina hótun um að kylfunni verði beitt í umhverfi viðkomandi. Því fylgir hætta á að viðkomandi verði einnig fyrir höggum og að árásin muni einnig beinast beint að þeim. Verður hótunin því skilin svo að um hótun um ofbeldi sé að ræða gagnvart starfsmönnum bankans. Að öllu framangreindu virtu þykir sannað, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, að ákærði hafi gerst sekur um tilraun til ólögmætrar nauðungar samkvæmt 225., sbr. 20., gr. almennra hegningarlaga og þykir háttsemi hans réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður II

[...]

III.

Ákærði er fæddur í [...] 1969. Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins nær sakaferill hans aftur til ársins 1989. Hér kemur til skoðunar sá dómur er ákærði hlaut síðast, sem er dómur Héraðsdóms Vestfjarða frá [...] 2009, en þá var hann dæmdur í 60 daga fangelsi skilorðsbundið í tvö ár fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 5., 63. og 64. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, 19. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, 1. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 662/2006 og 21. gr. áfengislaga nr. 75/1998. Brot þau sem ákærði er hér sakfelldur fyrir voru framin eftir að skilorðstíma lauk. Með vísan til 61. gr. almennra hegningarlaga verður dómurinn frá árinu 2009 ekki talinn hafa ítrekunaráhrif í máli þessu.

Ákærði er með dómi þessum sakfelldur fyrir þrjú hegningarlagabrot þótt tvö þeirra, sem lýst er í II. ákærulið, hafi verið framin í beinum tengslum við hvort annað. Ber því að ákvarða refsingu með hliðsjón af 1. mgr. 77. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði á sér engar málsbætur hvað varðar það brot sem hann hefur verið sakfelldur fyrir og lýst er í I. ákærulið. Ákærði hefur lýst því að ástæða þess að hann greip til þeirra aðgerða sem lýst er í II. ákærulið hafi verið sú að [...]. Hann lýsti því að hann hafi orðið mjög reiður þegar hann komst að þessu. Telur dómurinn að [...] hafi verið til þess fallnar að valda uppnámi hjá þeim sem fyrir verður. Er því við ákvörðun refsingar litið til 7. tl. 1. mgr. 70. gr. sömu laga ákærða til málsbóta. Ekki er fallist á það með ákærða að skilyrði séu til að beita ákvæði 4. tl. 74. gr. almennra hegningarlaga. Einnig ber að líta til þess að meðferð málsins hefur dregist nokkuð en brot þau sem ákærði er ákærður fyrir eru framin í júní og september 2011 en ákæra var gefin út í málinu í apríl 2013 og verður ákærða ekki kennt um þann drátt.

Samkvæmt öllu því sem að framan er rakið þykir refsing ákærða réttilega ákveðin þriggja mánaða fangelsi. Í ljósi þess sem áður hefur verið rakið um drátt á meðferð málsins og málsbætur ákærða vegna þeirrar háttsemi sem lýst er í II. ákærulið þykir rétt að fresta fullnustu refsingar hans og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

V

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála, verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar. Til sakarkostnaðar í málinu telst þóknun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., er hæfilega er ákveðin að virtu umfangi málsins 450.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Er þá einnig tekið tillit til starfa lögmannsins við málið á rannsóknarstigi. Þá gerir verjandi ákærða kröfu um greiðslu útlagðs kostnaðar að fjárhæð 88.099 krónur. Af yfirliti hans yfir útlagðan kostnað má ráða að þar er um að ræða ferðakostnað lögmannsins auk flugfars aðra leið fyrir ákærða, 22.230 krónur. Í 216. gr. laga um meðferð sakamála er tæmandi talið hvað fellur undir sakarkostnað og er þar ekki heimild til að fella kostnað ákærða af ferðalagi í þinghald þar undir. Er því kröfunni hafnað að þessu leyti. Ákærði er því dæmdur til greiðslu útlagðs kostnaðar verjanda að fjárhæð 65.869 krónur.

Dómari tók við máli þessu 2. september 2013 og hafði fram að þeim tíma ekki haft nein afskipti af meðferð þess.

Vegna anna dómara hefur dómsuppkvaðning dregist fram yfir frest samkvæmt 1. mgr. 184. gr. laga um meðferð sakamála. Sækjandi, verjandi ákærða og dómari töldu hins vegar ekki þörf á því að málið yrði flutt að nýju.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins, samtals 515.869 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., 450.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf