E-1368/2014

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 24. október sl., var höfðað 14. apríl sl. af stefnanda, F-kvk-þgf R-kvk-þgf E-kvk-þgf, Birtingakvísl 16 í Reykjavík gegn Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3 í Reykjavík. Upphaflega var mál þetta einnig höfðað af V-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf, en með bókun sem lögð var fram í þinghaldi 18. september sl. var m.a. fallið frá aðild hans.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða henni skaðabætur að fjárhæð 3.512.960 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. apríl 2014 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar auk virðisaukaskatts.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, til vara að félagið verði sýknað af öllum kröfum stefnanda og til þrautavara að stefnukröfur verið lækkaðar. Þá gerir stefndi í öllum tilvikum kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda.

Í þessum þætti málsins er þess krafist af hálfu stefnda að málinu verði vísað frá dómi og að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað. Af hálfu stefnanda er þess krafist að kröfu stefnda um frávísun málsins verði hrundið og að málið verði tekið til efnismeðferðar. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

I

Mál þetta hefur stefnandi höfðað til heimtu skaðabóta. Stefnandi lýsir málsatvikum svo að þann 18. júlí 2007 hafi vatnslögn að Birtingakvísl 16 í Reykjavík bilað þegar heitavatnslögn að nuddbaðkari á efri hæð hafi gefið sig. Fasteignin, sem sé í eigu stefnanda, sé raðhús á tveimur hæðum. Enginn hafi verið heima þegar óhappið hafi orðið og hafi heitt vatn flætt óhindrað um báðar hæðir hússins klukkustundum saman áður en lekans hafi orðið vart. Talið sé að rúmlega 200 rúmmetrar af heitu vatni hafi flætt um húsnæðið þennan dag. Verulegar skemmdir hafi orðið á húsnæðinu og innbúi.

Stefnandi hafi keypt vátryggingar hjá stefnda sem hafi átt að tryggja skaðleysi hennar fyrir tjóni sem þessu. Stefnda hafi þegar verið tilkynnt um atburðinn og hafi hann viðurkennt bótaábyrgð. Stefndi hafi strax tekið að sér allar nauðsynlegar aðgerðir vegna tjónsins að hans mati. Starfsmenn stefnda, og/eða verktakar sem stefndi hafi ráðið að verkinu, hafi unnið að viðgerðum og endurbótum á húsnæðinu næstu mánuði á eftir. Skipta hafi þurft um og endurnýja innréttingar að verulegu leyti, m.a. veggi, gólfefni, raflagnir, innréttingar og tæki. Allir sem komið hafi að verkinu hafi verið ráðnir til þess af stefnda, án aðkomu eða íhlutanar stefnanda.

Stefnandi telji að þær endurbætur sem unnar hafi verið á húsnæðinu hafi ekki verið fullnægjandi. Veruleg vanhöld hafi verið á verkinu hvað varði frágang, m.a. á veggjum og innréttingum, en auk þess vanti upp á að húsnæðinu hafi verið komið í fyrra horf, þar sem ekki hafi í öllum tilvikum verið reynt að lagfæra það sem skemmst hefði. Þá hafi þess ekki verið gætt nægilega að þurrka upp allan þann raka sem innviðir hússins hefðu dregið í sig við tjónið.

Á árinu 2012 hafi vaknað grunur um að um eitrun gæti verið að ræða í húsnæðinu af völdum myglusvepps. Í byrjun árs 2013 hafi verið fenginn sérfæðingur til að skoða húsnæðið. Hann hafi tekið sýni úr spónaplötu í vegg á baðherbergi sem sent hafi verið til greiningar á Náttúrufræðistofnun Íslands. Þar hafi verið staðfest að um eitrun væri að ræða af völdum myglusvepps (monodictys putredinis og petriella sordida). Stefnandi telji víst að myglusveppurinn, sem húsnæðið sé nú undirlagt af, sé bein afleiðing af tjónsatburðinum og ófullnægjandi aðgerðum stefnda í kjölfar hans. Þau hafi því leitað til stefnda um úrbætur en hafi verið synjað um þær.

Með matsbeiðni, dagsettri 24. mars 2013, hafi stefnandi farið þess á leit við Héraðsdóm Reykjavíkur að dómkvaddir yrðu tveir óvilhallir matsmenn til að meta hvort um skaðlegan myglusvepp væri að ræða í húsnæðinu að Birtingakvísl 18 og ef svo væri, hvort líklegt væri að hann stafaði af vatnstjóninu árið 2007 og ófullnægjandi viðgerðum og ráðstöfunum í kjölfar þess. Jafnframt hafi verið óskað eftir því að matsmenn legðu mat á kostnað við nauðsynlegar úrbætur.

Helstu niðurstöður matsgerðar dómkvaddra matsmanna, G-kk-ef M-kk-ef, byggingarfræðings og húsasmíðameistara, og H-kk-ef S-kk-ef Ph. D., dags. 14. janúar 2014, hafi verið þær að myglusveppur fyndist í talsverðum mæli í fasteigninni. Matsmenn telji að myglusveppurinn sé afleiðing vatnstjónsins 2007. Ekki hafi verið staðið eðlilega að viðgerðum og endurbótum í kjölfar tjónsins og hafi of hátt rakastig í viðum hússins hleypt af stað vexti á myglusvepp. Matsmenn telji jafnframt nauðsynlegt að ráðast strax í að fjarlægja öll sýkt byggingarefni og endurnýja til að koma í veg fyrir að mygla geti breytt úr sér frekar. Beinn útlagður kostnaður við endurbætur verði 2.012.960 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Stefnandi hafi átt fund með forsvarsmönnum stefnda 23. janúar 2014, og farið fram á úrbætur í ljósi niðurstöðu matsgerðarinnar. Með bréfi, dags. 3. febrúar 2014, hafi stefndi hafnað frekari greiðsluskyldu vegna tjónsins.

Stefnandi telji að stefndi beri fulla ábyrgð á núverandi ástandi, þ.e. skemmdum og vanbúnaði á fasteigninni sem lýst sé í matsgerð. Stefndi hafi ekki gætt þess að þurrka upp húsnæðið með fullnægjandi hætti eftir vatnstjónið. Viðgerðir hafi verið gerðar þannig að viðskeyting og endurbætur hafi verið unnar ofan á raka og/eða blauta efnisfleti og/eða að efnisraki þeirra byggingarefna sem notuð hafi verið við úrbætur hafi verið of hár. Þannig hafi kjöraðstæður orðið fyrir vöxt á eitruðum sveppamyndunum. Hugsanlegt sé að frágangur við baðkar, sem skipt hafi verið um, hafi ekki verið með fullnægjandi hætti og hugsanlega hafi lekið frá vatnstengingum við baðkarið sem kunni einnig að eiga þátt í og vera valdur að núverandi ástandi. Þannig hafi stefndi ekki staðið rétt eða eðlilega að viðgerð á húsnæðinu eftir tjónið og núverandi ástand með viðvarandi myglusvepp sé bein afleiðing af því. Stefndi hafi með framanlýstri háttsemi valdið stefnanda tjóni sem honum beri að bæta.

Tjón stefnanda sé í fyrsta lagi beinn kostnaður við endurbætur á húsnæðinu í samræmi við niðurstöðu hinna dómkvöddu matsmanna. Í öðru lagi sé tjón stefnanda afleiddur kostnaður við röskun á búsetu vegna viðgerða á húsnæðinu. Húsnæðið sé talið óíbúðarhæft í dag og verði óhjákvæmilega óíbúðarhæft á meðan á viðgerð standi með tilheyrandi flæði á gróum myglusveppsins um húsið þegar hreyft verði við hinum sýktu efnisflötum. Krafa þessi verði nánar sundurliðuð og rökstudd á síðari stigum málsins.

Krafan sundurliðist þannig:

1. Viðgerðarkostnaður skv. matsgerð 2.012.960

2. Kostnaður vegna flutninga húsaleigu o.fl. 1.500.000

3.512.960

Krafa stefnanda sé reist á almennum reglum íslensks skaðabótaréttar og kröfuréttar. Krafa um dráttarvexti styðjist við 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað sé byggð á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

II

Stefndi byggir kröfu sína um frávísun málsins á því að stefnukröfur og málatilbúnaður stefnanda í stefnu uppfylli ekki áskilnað laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um skýran og glöggan málatilbúnað, sbr. einkum 80. gr. laganna.

Stefndi telji alla liði stefnukröfunnar vanreifaða og meint tjón með öllu óljóst og ósannað. Stefndi telji framlagða matsgerð haldna slíkum ágalla að ekki sé unnt að leggja hana til grundvallar bótum. Kröfuliður sem snúi að viðgerðarkostnaði sé þannig ósannaður. Kröfuliður um flutning, húsaleigu o.fl. að fjárhæð 1.500.000 krónur sé sömuleiðis með öllu vanreifaður, enda sé engum gögnum framvísað sem þessi kröfuliður grundvallist á eða reifað í stefnu hvað sé þarna að baki. Vegna framangreindrar vanreifunar sé stefnda í raun ómögulegt að verjast kröfum stefnanda og varði það frávísun.

Frávísunarkrafa stefnda byggist einnig á því að málatilbúnaður í stefnu sé vanreifaður og órökstuddur að því er varði málsástæður og rök stefnanda fyrir kröfum sínum. Í stefnu segi að stefndi beri sakarábyrgð gagnvart stefnanda á því að viðgerð hafi ekki verið nægilega góð. Hins vegar skorti með öllu að gerð sé grein fyrir á hvaða grundvelli skaðabótakrafan sé gerð, hvort hér sé átt við sjálfstæða saknæma háttsemi stefnda eða hvort byggt sé á að stefndi beri sakarábyrgð á verkum þriðja aðila og þá á hvaða grundvelli. Ekki sé heldur gerð grein fyrir því hvaða verk það séu sem stefnandi telji gölluð og þannig hvaða verktakar það séu sem hafi sýnt af sér meinta saknæma háttsemi. Þá liggi ekki fyrir hvort stefnandi sé hér að gera kröfu um bætur úr tiltekinni vátryggingu hjá stefnda og þá hvaða tryggingu og að hvaða leyti skilyrði réttar til bóta séu þá uppfyllt.

Af framangreindu leiði að hvort sem litið sé til kröfugerðar eða málatilbúnaðar í stefnu sé málið allt verulega vanreifað og óskýrt af hálfu stefnanda. Geri slíkt að verkum að mjög erfitt sé um vik fyrir stefnda að verjast kröfum hennar. Vanreifun og óskýrleiki af þessu tagi leiði til þess að vísa beri málinu frá dómi, hvort sem er með eða án kröfu.

III

Stefnandi hafnar því að vísa beri málinu frá dómi. Stefnukrafa vegna viðgerðarkostnaðar sé samkvæmt matsgerð sem glögglega sé vísað til í stefnu. Stefndi hafi haft þessa matsgerð undir höndum áður en málið hafi verið höfðað. Krafa vegna kostnaðar við flutning, húsaleigu o.fl. sé vegna afleidds kostnaðar stefnanda. Hann sé ekki allur til fallinn og óljóst sé hver hann verði. Væntanlega verði hann dæmdur að hluta til að álitum, en hugsanlega byggi hann að hluta til á reikningum sem verði til undir rekstri málsins.

Stefnandi mótmæli því að málatilbúnaðurinn sé vanreifaður. Fram komi í stefnu að stefndi hafi tekið að sér allar nauðsynlegar aðgerðir vegna tjónsins. Hann hafi einn og án aðkomu stefnanda tekið að sér að gera við húsnæðið. Ljóst sé af stefnu að stefnandi telji að tjónið sé bein afleiðing ófullnægjandi aðgerða stefnda, ekki annarra. Stefndi hafi því valdið henni tjóni sem honum beri að bæta. Það sé ítarlega talið upp í matsgerð í hverju tjónið hafi falist og hvað þurfi að bæta. Krafan sé reist á almennum reglum skaðabótaréttar og kröfuréttar. Ljóst sé að ekki sé um kröfu um bætur úr tryggingu innan samninga að ræða heldur skaðabótaskyldu utan samninga, enda hafi stefndi tekið til varna eins og um saknæma háttsemi væri að ræða.

IV

Stefndi krefst þess að máli þessu verði vísað frá dómi á þeim grundvelli að stefnukrafa og málatilbúnaður í stefnu uppfylli ekki áskilnað laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um skýran og glöggan málatilbúnað.

Stefnukrafa málsins er tvíþætt. Annars vegar er um að ræða viðgerðarkostnað að fjárhæð 2.012.960 krónur. Um þann kostnað er alfarið vísað til matsgerðar dómkvaddra matsmanna. Ekki er á neinn hátt greint frá því um hvaða liði er þarna að ræða. Þeim göllum sem stefnandi telur vera á verkinu er ekki lýst í stefnu eða til hvaða úrbóta þurfi að koma. Þá er seinni liður kröfunnar, 1.500.000 krónur, vegna flutninga, húsaleigu o.fl., með öllu óljós og órökstuddur. Krafan er ekki studd neinum gögnum og ómögulegt að átta sig hvað þarna kunni að falla undir. Stefnandi hefur boðað í stefnu að krafan verði nánar rökstudd og sundurliðuð á síðari stigum málsins. Verður ekki fallist á að stefnandi geti bætt úr reifun á þessum kröfulið með framlagningu gagna og frekari rökstuðningi á síðari stigum, en varnir stefnda hafa þá þegar komið fram í greinargerð. Ákvæði 80. gr. laga nr. 91/1991 um efni stefnu eru ekki síst sett í þeim tilgangi að tryggja stefnda rétt til að kynna sér málatilbúnað stefnanda í því skyni að eiga þess sanngjarnan kost að verjast kröfum hans.

Í lýsingu málsatvika í stefnu er þess ekki getið hver hafi annast um viðgerðir þær sem stefnandi telur að hafi verið framkvæmdar með ófullnægjandi hætti, en greint frá því að stefndi hafi tekið aðgerðirnar að sér og starfsmenn hans „og/eða“ verktakar sem hann hafi ráðið hafi unnið við verkið. Því er hvergi lýst í stefnu á hvaða grundvelli stefndi beri ábyrgð á verkum viðkomandi aðila eða hvort um sé að ræða sjálfstæða saknæma háttsemi stefnda. Þá er, eins og að framan greinir, ekki greint frá því hvaða verk það eru sem stefnandi telur hafa verið unnin á ófullnægjandi hátt eða til hvaða viðgerða þurfi að koma. Af þessum sökum verður samhengi málsatvika og málsástæðna og lagaraka ekki nægilega skýrt.

Samkvæmt framangreindu verður talið að stefnandi hafi ekki fært viðhlítandi rök fyrir kröfugerð sinni eða á hvaða grundvelli kröfunum er beint að stefnda. Þykir málatilbúnaður hans ekki vera í samræmi við e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, en samkvæmt honum skal lýsing málsástæðna sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er. Verður því fallist á kröfu stefnda um frávísun málsins.

Með hliðsjón af þessari niðurstöðu og vísan til 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem ákveðst 250.000 krónur.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, F-kvk-nf R-kvk-nf E-kvk-nf, greiði stefnda, Vátryggingafélagi Íslands hf., 250.000 krónur í málskostnað.