E-946/2016

Mál þetta, sem tekið var til dóms 24. maí sl., var höfðað 26. september 2016.

Stefnandi er J-x-x S-x-x, [...], Reykjavík.

Stefndi er Þekjandi ehf., [...], Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði honum 1.393.484 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 262.163 krónum frá 1. janúar 2016 til 1. febrúar sama ár, af 589.801 krónum frá þeim degi til 1. mars 2016, af 1.019.435 krónum frá þeim degi til 1. apríl sama ár, en af 1.393.484 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar.

I

Samkvæmt ráðningarsamningi, undirrituðum 28. júlí 2015, hóf stefnandi störf hjá stefnda við málningarvinnu 7. júlí sama ár. Samkvæmt samningnum var uppsagnarfrestur tvær vikur á fyrstu þremur mánuðum starfstímans, einn mánuður á næstu þremur mánuðum starfstímans, en eftir sex mánaða starf var uppsagnarfrestur þrír mánuðir, bundið við mánaðarmót. Fastur vinnutími var umsaminn frá klukkan 8:00 til 17:00 frá mánudegi til föstudags og voru umsamin laun 2.000 krónur á tímann í dagvinnu, en fyrir yfirvinnu skyldi greitt 1,0385% af mánaðarlaunum fyrir dagvinnu. Um orlofs- og veikindarétt skyldi fara samkvæmt kjarasamningi Verslunarmanna-félags Reykjavíkur og Samtaka atvinnulífsins. Þá skyldi að öðru leyti en greinir í samningnum farið eftir ákvæðum þess kjarasamnings eða öðrum eftir því sem við ætti. Jafnhliða undirritun ráðningarsamningsins var gerður þríhliða samningur á milli stefnanda, stefnda og Vinnumálastofnunar um greiðslu styrks vegna tímabundinnar ráðningar (starfsþjálfunar). Með þeim samningi samþykkti stefndi að ráða stefnanda til vinnu og tekið fram að við ráðningu og framkvæmd samningsins skyldi fara eftir lögum og kjarasamningum. Fékk stefndi greiddan styrk sem skyldi greiða tímabundið frá 7. júlí 2015 til 7. janúar 2016.

Upplýst er í málinu að stefnandi var frá vinnu frá 15. desember 2015 til 11. janúar 2016, en ágreiningur er um ástæðu þess og heimild fyrir þeirri fjarveru. Af hálfu stefnanda er því haldið fram að í nóvember 2015 hafi hann óskað eftir því við bæði S-kk-þf P-kk-þf, framkvæmdastjóra stefnda, og B, sem starfaði á skrifstofu stefnda, að fá frí um jólin til að fara Póllands. Þeir hafi samþykkt frítöku stefnanda frá og með mánudeginum 21. desember 2015, meðal annars með vísan til þess að fyrirtækið lokaði í tvær vikur yfir jólin. Kveður stefnandi samkomulag hafa verið um að hann mætti aftur til vinnu mánudaginn 11. janúar 2016. Þá kveðst stefnandi hafa verið veikur á tímabilinu 15. til 18. desember 2015.

Stefndi mótmælir því að stefnandi hafi verið veikur á áðurnefndu tímabili þar sem stefnandi hafi sést við útréttingar 16. desember 2015. Þá mótmælir stefndi því að stefnanda hafi verið veitt frí frá störfum á fyrrnefndu tímabili. Stefndi vísar til þess að starfsemi hafi verið í fyrirtækinu milli jóla og nýárs og að stefndi hafi orðið fyrir tjóni vegna brotthvarfs stefnanda þar sem annað starfsfólk hafi unnið yfirvinnu auk þess sem ráða hafi þurft annan starfsmann í hans stað. Þrátt fyrir brotthvarfið hafi stefndi greitt stefnanda laun út desembermánuði sem uppgjör á orlofi.

Í kjölfar þess að stefnanda var tilkynnt um að starfi hans hjá stefnanda væri lokið 11. janúar 2016 leitaði hann til Eflingar-stéttarfélags. Með bréfi stéttarfélagsins 12. janúar 2016 var uppsögninni mótmælt og skorað á stefnda að virða lögbundin uppsagnarfrest. Þar sem engin formleg viðbrögð bárust gerði stéttarfélagið með bréfi 10. febrúar 2016 kröfu um að stefnanda yrðu greidd laun í janúar 2016, auk áunnins orlofs. Með tölvupóstum S-kk-ef P-kk-ef og lögmanns stefnda til Eflingar- stéttarfélags 12. febrúar 2016 var kröfunni hafnað á þeim grundvelli að stefnandi hefði hlaupist á brott úr vinnu og ætti því hvorki rétt á að vinna né að fá greidd laun. Með tölvupósti Eflingar-stéttarfélags sama dag var krafan ítrekuð auk þess sem óskað var eftir upplýsingum um það hvernig stefndi hefði brugðist við meintu brotthlaupi. Ekkert svar barst frá stefnda. Með bréfi stéttarfélagsins 26. maí 2016 var aukið við launakröfu stefnanda og þess krafist að stefnanda yrði greidd laun á uppsagnarfresti frá 1. febrúar til 31. mars 2016, auk orlofs og orlofsuppbótar. Þá sendi stefnandi stefnda innheimtubréf 16. júní 2016.

II

Stefnandi kveðst gera kröfu um greiðslu skaðabóta sem taki mið af launum hans á uppsagnarfresti auk ógreidds orlofs og orlofsuppbótar. Honum hafi verið sagt upp störfum fyrirvaralaust 11. janúar 2016 er hann hafi mætti aftur til vinnu eftir samþykkt jólafrí án þess að hafa gerst sekur um neitt það sem hafi réttlætt það. Til að ráðningarsamningi sé rift verði brot starfsmanns að vera verulegt, svo sem gróf brot sem unnin séu af ásetningi eða stórfelldu gáleysi. Þær sakir verði að liggja fyrir við brottrekstur og beri vinnuveitanda að sýna fram á þær. Sé ekki um alvarlegt brot að ræða verði vinnuveitandi að áminna starfsmann um brottrekstur áður en starfsmaður verði gerður brottrækur úr starfi. Þar sem stefndi hafi ekki virt umræddar meginreglur um veitingu áminningar og uppsögn leiði til þess að stefndi sé sekur um ólögmæta fyrirvaralausa uppsögn úr starfi, sé stefndi skaðabótaskyldur vegna þess.

Stefnandi bendir á að stefndi byggi á því að stefnandi hafi hlaupist á brott úr starfi er hann hafi farið til Póllands í jólafrí. Þrátt fyrir það hafi stefndi á engan hátt brugðist við meintu brotthlaupi, svo sem með því að skora formlega á stefnanda að mæta aftur til vinnu sinnar. Hefði slíkt verið eðlilegt teldi stefndi stefnanda hafa gerst brotlegan við ráðningarsamband þeirra. Þannig hefði stefndi, í krafti stjórnunarvalds síns, verið í lófa lagið að tryggja sér sönnun fyrir þeirri staðhæfingu sinni að stefnandi hefði horfið fyrirvaralaust úr starfi. Jafnframt bendir stefnandi á að samkvæmt þríhliða samningi um greiðslu styrks vegna tímabundinnar ráðningar frá 28. júlí 2015 hafi vinnuveitanda borið að tilkynna Vinnumálastofnun ef starfsmaðurinn stæði ekki við gerðan ráðningarsamning. Ekki verði séð að stefndi hafi tilkynnt Vinnumálastofnun um að stefnandi hafi horfið fyrirvarlaust úr starfi í desember 2015. Slíkt hefði verið eðlilegt teldi stefndi stefnanda vera að brjóta skyldur sínar.

Stefnandi byggir á því að stefndi beri sönnunarbyrði fyrir réttmæti fyrirvaralausrar uppsagnar af hans hálfu. Í því sambandi sé meðal annars til þess að líta að ljóst sé af bréfi stéttarfélags stefnanda 12. janúar 2016, þar sem skorað hafi verið á stefnda að virða uppsagnarfrest stefnanda, að stefnandi var reiðubúinn til þess að vinna og á engan hátt unnt að leggja þann skilning í málið að stefnandi hefði hlaupist á brott úr vinnu.

Um kröfuna er til þess vísað að samkvæmt ráðningarsamningi aðila hafi uppsagnarfrestur stefnanda verið þrír mánuðir, miðað við mánaðarmót. Stefnandi hafi því átt rétt á launagreiðslum frá 11. janúar til loka apríl 2016. Stefnandi hafi á hinn bóginn takmarkað tjón sitt með því að fá aðra vinnu í apríl og geri því aðeins kröfu um greiðslu launa til loka mars 2016. Miðist krafan við meðaltalslaun stefnanda samkvæmt launaseðlum vegna tímabilsins júlí til desember 2015 sem reiknast þannig:

Júlí 2015 359.960 krónur

Ágúst 2015 500.940 krónur

September 2015 480.812 krónur

Október 2015 515.068 krónur

Nóvember 2015 360.300 krónur

Desember 2015 360.724 krónur

Samtals 2.577.804 krónur / 6 mánuði = 429.634 krónur.

Laun stefnanda á uppsagnarfresti hafi þannig átt að að vera 1.156.661 króna. Til frádráttar komi greiðsla sem stefnandi hafi fengið frá Velferðarsviði Reykjavíkurborgar 1. apríl 2016, sem ráðstafað hafi verið inn á laun í janúar. Krafa stefnanda um laun á uppsagnarfresti nemi því samtals samtals 976.111 krónum, sem sundurliðist með svofelldum hætti:

11.-31. janúar 2016

19.826 kr. * 15 dagar 297.393 krónur

Áður greitt -180.550 krónur

Samtals 116.843 krónur

Febrúar 2016

Meðaltalslaun 429.634 krónur

Mars 2016

Meðaltalslaun 429.634 krónur

Samtals 976.111 krónur

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu orlofs á laun vegna alls starfstíma síns hjá stefnda en hann hafi hvorki fengið orlof greitt ofan á laun sín né hafi það verið gert upp við starfslok þrátt fyrir ákvæði 8. gr. laga um orlof nr. 30/1987. Samkvæmt 7. gr. þeirra laga og ákvæði 4.1.1. í kjarasamningi skuli greiða orlof, 10,17%, á heildarlaun starfsmanna. Krafa stefnanda um áunnið orlof nemi samtals 262.163 krónum, sem sundurliðist með svofelldum hætti:

Júlí 2015 359.960 kr. * 10,17% 36.608 krónur

Ágúst 2015 500.940 kr. * 10,17% 50.946 krónur

September 2015 480.812 kr. * 10,17% 48.899 krónur

Október 2015 515.068 kr. * 10,17% 52.382 krónur

Nóvember 2015 360.300 kr. * 10,17% 36.643 krónur

Desember 2015 360.724 kr. * 10,17% 36.685 krónur

Þá geri stefnandi að auki kröfu um greiðslu orlofs, 10,17%, á skaðabótakröfu sína, að fjárhæð 117.633 krónur.

Stefnandi kveðst gera kröfu um greiðslu orlofsuppbótar vegna orlofsársins sem hafist hafi 1. maí 2016. Uppbót fyrir fullt ársstarf sé 44.500 krónur og miðist við 45 unnar vikur eða meira fyrir utan orlof. Uppbótin, sem greiðist 1. júní ár hvert, skuli greidd öllum starfsmönnum sem verið hafi samfellt í starfi hjá atvinnurekanda í 12 vikur á síðustu 12 mánuðum miðað við 30. apríl. Áunna orlofsuppbót skuli gera upp samhliða starfslokum verði þau fyrir gjalddaga hennar. Stefnandi vísi í þessu sambandi til ákvæðis 1.4.2. í aðalkjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins. Við útreikning kröfu stefnanda sé miðað við að stefnandi hafi verið í starfi í 38 vikur á orlofsárinu 2015 til 2016. Hann hafi því áunnið sér rétt til greiðslu á 37.578 krónum. Samkvæmt framangreindu sundurliðist krafa stefnanda þannig:

Skaðabótakrafa 976.111 krónur

Orlof 379.795 krónur

Orlofsuppbót 37.578 krónur

Samtals 1.393.484 krónur

Stefnandi kveðst hafa verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans stofnaðist. Er vísað til meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun skuli greiða í samræmi við umsamda launataxta samkvæmt gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Er sérstaklega vísað til 1., 2., 3., 4. og 12. kafla kjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins. Jafnframt er vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr. laganna, laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr. laganna, og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Stefnandi byggir á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning aðila með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun er jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann sé bókhaldsskyldur að lögum.

Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. og V. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað styðst við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Stefnandi er ekki virðisaukaskatt-skyldur sé honum nauðsyn að fá dóm fyrir skattinum úr hendi stefnda.

III

Stefndi kveðst byggja á því að stefnandi hafi ekki haft heimild yfirmanna sinna til að hætta störfum eða taka sér ríflegt frí. Þvert á móti hafi hlotist mikið óhagræði af því að stefnandi hætti störfum fyrirvaralaust þar sem lengja hafi þurft vinnudag annarra starfsmanna með tilheyrandi óþægindum, álagi og kostnaði. Stefndi byggir aðallega á því að stefnandi hafi hætt að mæta til vinnu 15. desember 2015 og að læknisvottorð stefnanda sé þýðingarlaust, en til vara að fjarvera stefnanda eftir 18. desember sé óútskýrð. Ekkert í ráðningarsambandi aðila hafi heimilað stefnanda að rifta samningnum fyrirvaralaust eða vera fjarverandi í svo langan tíma. Vegna þessa sé stefnandi í raun bótaskyldur vegna tjóns sem ólögmætt brotthlaut hans úr starfi hafi haft í för með sér samkvæmt 25. gr. hjúalaga nr. 22/1928. Bótaréttur atvinnurekanda séu meðalhófsbætur og nemi samkvæmt dómafordæmum helmingi af launum launamanns á uppsagnarfresti. Þar sem stefndi hafi greitt stefnanda laun út desembermánuði þrátt fyrir fjarveru frá 15. desember 2015 liggi ljóst fyrir að stefndi hafi greitt stefnanda laun umfram skyldu.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi fyrirgert rétti til launa í uppsagnarfresti með brotthlaupi úr starfi. Sú háttsemi stefnanda að mæta ekki til vinnu, án lögmætra forfalla, sé veruleg vanefnd á samningi aðila. Stefndi vísar til þess að það sé meginskylda launþega í vinnuréttarsambandi að vinna það verk af hendi sem hann hafi verið ráðinn til.

Verði fallist á að stefnandi eigi rétt til launa í uppsagnarfresti byggir stefndi á því að uppsagnarfrestur hafi að hámarki verið einn mánuður enda hafi stefnandi þegar hann hætti störfum fyrir stefnanda, og fyrirgerði rétti sínum til launa, í síðasta lagi 19. desember 2015, ekki áunnið sér þriggja mánaða uppsagnarfrest. Þá mótmælir stefndi því að laun stefnanda á uppsagnarfresti verði miðuð við meðallaun, enda sé skýrt af ráðningasamningi að laun skuli miða við dagvinnu. Í besta falli verði laun í uppsagnarfresti miðuð við meðaltal launa stefnanda í nóvember og desember 2015.

Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um orlof með vísan til þess að hann eigi kröfu á hendur stefnanda vegna tjóns sem hann hafi orðið fyrir vegna brotthlaups úr starfi. Þá mótmælir stefndi kröfu stefnanda um dráttarvexti frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi, enda verði þá fyrst ljóst hvort stefnandi eigi nokkra kröfu á hendur stefnda. Til vara mótmælir stefndi kröfu um dráttarvexti frá fyrra tímamarki en mánuði eftir málshöfðun. Þá mótmælir stefndi tilvísun stefnanda til kjarasamnings SA og Eflingar, Hlífar, VSFK og SV með vísan til 8. gr. ráðningarsamnings aðila.

Um lagarök vísar stefndi til almennra reglna vinnuréttar, meðal annars til meginreglu vinnu-, samninga- og kröfuréttar um að greiða beri umsamin laun og aðrar greiðslur í samræmi við gildandi ráðningar- og kjarasamninga og gildandi lög, og meginreglu samninga- og kröfuréttar um réttar efndir fjárskuldbindinga. Krafa um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Í máli þessu reisir stefnandi kröfur sínar á því að hann eigi bótakröfu á hendur stefnda vegna ólögmætrar riftunar á ráðningarsamningi auk þess að eiga inni ógreitt orlof og orlofsuppbót.

Stefnandi heldur því fram að honum hafi fyrirvaralaust verið sagt upp störfum hjá stefnda 11. janúar 2016 þegar hann mætti aftur til vinnu í kjölfar þess að hafa farið í frí til Póllands 21. desember 2015 til 8. janúar 2016. Stefnandi heldur því fram að hann hafi farið í fríið með samþykkti stefnda. Kvaðst stefnandi í skýrslu sinni fyrir dómi hafa keypt flugmiða vegna ferðarinnar í nóvember 2015 eftir að hafa fengið þau svör, meðal annars frá forsvarsmönnum stefnda, að ekki yrði unnið yfir jólin. Stefndi heldur því á hinn bóginn fram að stefnanda hafi ekki verið veitt leyfi frá störfum á tímabilinu heldur hafi hann sjálfur hætt störfum fyrirvaralaust um miðjan desember 2015.

Fyrir dómi skýrði S-kk-nf P-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnda, svo frá aðdraganda að starfslokum stefnanda hjá félaginu, að stefnandi hefði orðið uppvís að því í desember 2015 að sjást keyra á bíl sínum þrátt fyrir að hafa tilkynnt sig veikan í vinnu. Þá hefði stefnandi ekki fengið leyfi til að fara í frí yfir jólin. Kvað S-kk-nf að almennt væri reynt að veita starfsmönnum stefnda frí á milli jóla og nýárs en að það hefði ekki tekist í þetta skiptið vegna ólokinna verka. Lýsti hann því jafnframt að samningur stefnda við Vinnumálastofnun hefði runnið út 8. janúar 2017 og það hefði verið ákvörðun hans að endurnýja ekki samning við stefnanda. Aðspurður um hvort að sú ákvörðun hefði legið fyrir um miðjan desember 2015, svaraði S-kk-nf því til að svo hefði „eiginlega“ verið. Kvað hann það þó örugglega hafa haft áhrif á ákvörðunina að stefnandi hefði ekki verið í vinnu yfir jólin, án þess að hafa óskað eftir leyfi. Spurður um hver viðbrögð stefnda hefðu verið við því að stefnandi mætti ekki til vinnu kvaðst S-kk-nf ekki vita til þess að nokkur hefði reynt að hafa upp á stefnanda á tímabilinu 21. desember 2015 til 11. janúar 2016. Þá kvað hann annan starfsmann ekki hafa verið ráðinn í stað stefnanda á tímabilinu. Vitnið S-kk-nf P-kk-nf, bróðir S-kk-ef P-kk-ef og starfsmaður stefnda, bar fyrir dómi að mestu á sama veg. Kvaðst vitnið hafa reynt að hringja í stefnanda einhvern tímann rétt fyrir jólin en hann ekki svarað. Enn fremur kvaðst hann hafa hringt í Vinnumálastofnun og fengið þau svör að stefnda væri í sjálfsvald sett hvort hann héldi starfsmanninum áfram að liðnum gildistíma samningsins við Vinnumálastofnun eða ekki.

Svo sem áður er rakið var samhliða ráðningu stefnanda undirritaður þríhliða samningur milli aðila og Vinnumálastofnunar, um tímabundna greiðslu styrks til stefnda vegna starfsþjálfunar, er leið undir lok 8. janúar 2017. Ráðning stefnanda í starf hjá stefnda, samkvæmt ráðningarsamningi, var með engum hætti háð gildi samningsins við Vinnumálastofnun og bar því almennt að haga uppsögn ráðningar í samræmi við efni hans og ákvæði kjarasamninga.

Riftun ráðningarsamnings er viðurhluta mikið vanefndaúrræði og eru ríkar kröfur gerðar til vinnuveitanda um sönnun á þeim atvikum sem liggja að baki beitingu þess. Að meginreglu er það skilyrði fyrir riftun ráðningasamnings að starfsmanni hafi áður verið gerð áminning vegna þeirrar háttsemi sem er tilefni riftunarinnar. Áminning getur hvort tveggja verið munnleg eða skrifleg en þá kröfu verður að gera að starfsmanni sé gerð grein fyrir því með skýrum hætti að verði hann aftur uppvís af háttseminni kunni það að varða brottrekstri úr starfi. Þá verður starfsmaður að hafa haft raunhæfan kost á að bæta ráð sitt áður en riftun er beitt á grundvelli áminningar. Í undantekningartilvikum er vinnuveitanda heimilt að rifta ráðningarsamningi án undangenginnar áminningar séu sakir þess meiri, svo sem ef starfsmaður hefur orðið uppvís að refsiverðri háttsemi eða háttsemi sem er þess eðlis að viðvera starfsmanns geti verið vinnuveitanda til tjóns. Vinnuveitandi sem heldur því fram að starfsmaður hafi gerst sekur um háttsemi sem varði riftun ráðningarsamnings ber sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni.

Við mat á því hvort í málinu liggi fyrir sönnun þess að stefndi hafi hlaupist á brott úr starfi fyrir stefnda í desember 2015 er fyrst til þess að líta að í málinu hefur verið lagt fram læknisvottorð, útgefið af A heimilislækni á Læknavakinni 16. desember 2015, sem staðfestir veikindi stefnanda við skoðun þann dag og jafnframt óvinnufærni stefnanda frá 15. til 18. þess mánaðar. Í samræmi við það verður við það miðað að stefnandi hafi verið óvinnufær þá daga sem í vottorðinu greinir og því haft lögmæt forföll þá daga. Við mat á því hvort unnt sé að líta svo á að stefndi hafi hlaupist á brott úr starfi frá og með mánudeginum 21. desember 2015, er til þess að líta að fyrir liggur að stefndi skoraði ekki á stefnanda að mæta til vinnu í samræmi við starfsskyldur sínar, leitaðist ekki við að veita honum áminningu eða sendi honum riftunartilkynningu vegna hinnar meintu ólögmætu fjarveru hans. Þá er ágreiningslaust að stefnandi mætti til vinnu eftir að hann kom til baka frá Póllandi, en var vísað af vinnustaðnum. Stefnanda var ekki afhent uppsagnarbréf og er ekkert annað fram komið í málinu um uppgefna ástæðu þess á þeim tíma, en sá framburður vitnisins S-kk-ef P-kk-ef við aðalmeðferð málsins að stefnandi hefði sést keyra á bíl sínum á sama tíma og hann hefði tilkynnt sig veikan. Bera gögn málsins með sér að það hafi fyrst verið í tölvupóstum S-kk-ef P-kk-ef og lögmanna stefnda til stéttarfélags stefnanda 12. febrúar 2016, sem því hafi verið haldið fram að stefnandi hefði hlaupist á brott úr starfi og ætti því hvorki rétt á að vinna né að fá greidd laun. Þá liggur auk þess fyrir í málinu að stefnandi fékk greidd óskert laun fyrir desember 2015 og gefur framlagður launaseðill ekki til kynna með nokkru móti að þar hafi farið fram uppgjör á ógreiddum orlofsgreiðslum vegna starfsloka. Þegar þetta er virt, og sú krafa að starfsmaður hafi sannanlega mátt vita að hann væri frá vinnu án heimildar vinnuveitanda svo unnt sé að líta á fjarveru hans sem brotthlaup úr starfi, verður gegn mótmælum stefnanda ekki talið að stefnda hafi tekist sönnun um að stefnandi hafi gengið heimildarlaust úr vinnu. Þvert á móti gefur framburður framkvæmdastjóra stefnda til kynna að misskilnings kunni að hafa gætt um þörf á sérstakri uppsögn á ráðningarsamningi við stefnanda í kjölfar þess að samningur aðila við Vinnumálastofnun leið undir lok í janúar 2016.

Samkvæmt framangreindu verður stefnandi talinn eiga rétt til skaðabóta úr hendi stefnda vegna heimildarlausrar riftunar á ráðningarsamningi 11. janúar 2016 er svari til launa hans á uppsagnarfresti. Af niðurstöðunni leiðir enn fremur að uppsagnarfrestur stefnanda telst þrír mánuðir, enda hafði stefnandi náð sex mánaða starfstíma 7. sama mánaðar.

Stefndi mótmælir fjárhæð bótakröfu stefnanda og telur að miða beri laun á uppsagnarfresti við dagvinnulaun samkvæmt ráðningarsamningi en ekki meðaltal mánaðarlauna stefnanda á starfstímanum. Samkvæmt ráðningarsamningi átti stefndi aðeins rétt á greiðslu fyrir yfirvinnu að því marki sem hún var unnin. Í 4. gr. ráðningarsamningsins við stefnanda er, eins og áður segir, kveðið á um fastan vinnutíma frá klukkan 08:00 til 17:00 frá mánudegi til föstudags. Við úrlausn málsins er við það miðað að stefnandi fái greitt tímakaup á lögboðnum frídögum, beri þeir upp á virkan vikudag. Þar sem stefnandi hefur ekki með öðrum hætti leitt í ljós að stefndi hafi skuldbundið sig til að tryggja stefnanda tekjur af yfirvinnu, verður stefnandi ekki talinn hafa sýnt fram á að hann eigi kröfu á hendur stefnda vegna launa á uppsagnarfresti umfram dagvinnutíma. Skaðabótakrafa stefnanda er því tekin til greina að því marki sem að neðan greinir, að frádregnum tekjum stefnanda í uppsagnarfresti:

18.000 krónur * 15 virkir dagar í janúar 2016 270.000 krónur

Frádráttur -180.550 krónur

18.000 krónur * 21 virkur dagur í febrúar 2016 378.000 krónur

18.000 krónur * 23 virkir dagar í mars 2016 414.000 krónur

Samtals: 881.450 krónur

Mótmælum stefnda við kröfu stefnanda um ógreitt orlof, á þeim grundvelli að stefndi eigi gagnkröfu á hendur stefnanda, er hafnað með vísan til niðurstöðu málsins. Verður því fallist á kröfu stefnanda um ógreitt orlof, þó að teknu tilliti til þeirra launa á uppsagnarfresti sem stefnandi á rétt á samkvæmt áðurgreindu. Samkvæmt því á stefnandi rétt á greiðslu úr hendi stefnda vegna orlofs er nemur samtals 370.169 krónum (36.608 + 50.946 + 48.899 + 52.382 + 36.643 + 36.685 + 27.459 + 38.443 + 42.104), en samkvæmt ákvæði 4.1.1 í kjarasamningi milli Samtaka atvinnulífsins og Eflingar-stéttarfélags o. fl., sem gildir um starfið, skulu orlofslaun vera 10,17% af öllu kaupi.

Krafa stefnanda um ógreidda orlofsuppbót sætir ekki andmælum og verður því fallist á það með stefnanda að hann eigi rétt til greiðslu orlofsuppbótar úr hendi stefnda sem nemur 37.578 krónum.

Samkvæmt framangreindu verður stefnda gert að greiða stefnanda 1.289.197 krónur (881.450 + 370.169 + 37.578). Rétt þykir í málinu að krafan beri dráttarvexti frá 26. júní 2016, er liðinn var mánuður frá því stefnandi krafði stefnda um greiðslu, það er með bréfi Eflingar-stéttarfélags 26. maí sama ár, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Eftir framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem hæfilega þykir ákveðinn 600.000 krónur.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt fyrirmæla 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Þekjandi ehf., greiði stefnanda, J-x-x S-x-x, 1.289.197 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. júní 2016 til greiðsludags og 600.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf