E-140/2020

Með stefnu þingfestri 15. janúar 2020 höfðaði JS Lagnir ehf., [...]

Garðabæ, mál á hendur K-kk-þgf G-kk-þgf, [...]

Garðabæ.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 4.995.981 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 1.961.036 krónum frá 30. maí 2017 til 14. september 2017, af 3.961.036 krónum frá þeim degi til 13. október 2017 og af 4.995.981 krónu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum þann 27. júlí 2017 að fjárhæð 1.973.848 krónur og þann 14. september 2017 að fjárhæð 2.000.000 króna eða samtals 3.973.848 krónur. Þá er krafist málskostnaðar.

Vegna óánægju stefnda með vinnu stefnanda óskaði stefndi eftir því að skipta um pípulagningameistara og varð samkomulag þar um og undirritað þann 11. október 2017. Tók S-kk-nf H. V-kk-nf við sem nýr pípulagningameistari að húsinu. Byggingarstjóri var J-kk-nf H-kk-nf D-kk-nf. Var hann viðstaddur ásamt stefnda og J-kk-þgf E-kk-þgf pípulagningameistara heima hjá J-kk-þgf þegar beiðni um iðnmeistaraskipti voru undirrituð.

Þann 13. október 2017 gaf síðan stefnandi út þriðja reikninginn sem var fyrir efni og verkfæragjaldi, samtals að fjárhæð 1.034.945 krónur.

Í gögnum málsins liggur fyrir að stefndi hafði greitt stefnanda 2.000.000 króna fyrirfram í lok júní 2017 en krafði stefnanda jafnframt um að fá sundurliðaðan reikning fyrir þeirri greiðslu þann 10. október 2017. Í desember 2017 sendi stefnandi stefnda skilaboð og minnti á ógreiddan reikning frá stefnanda. Í svari stefnda segir að þeir hafi verið kvitt og verkið illa unnið. Hafnaði stefnandi því. Þann 15. desember s. á. ítrekaði stefnandi ógreiddan reikning og sama dag kvað stefndi þann reikning vera tilhæfulausan. Þann 26. mars 2018 fékk stefndi tilkynningu um ógreiddan reikning frá Inkasso og aftur þann 11. september 2019. Var sú krafa felld niður þann 25. október 2019.

Stefna var þingfest þann 15. janúar 2020.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda auk málskostnaðar en til vara lækkunar á dómkröfum.

Fór aðalmeðferð málsins fram þann 3. júní sl. og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málsatvik.

Málsatvik eru þau að stefnandi tók að sér að vinna lagnavinnu í nýbyggingu sem stefndi var að byggja að Garðprýði 5 í Garðabæ á árinu 2017. Fólst vinna stefnanda í að leggja grunnlagnir í sökkul, gólfhita í botnplötu, neysluvatnslagnir og frárennsli innanhúss. Var ágreiningur um ágæti vinnunnar á milli stefnanda og stefnda og fór stefndi fram á að meistaraskipti yrðu á verkinu sem varð þann 11. október 2017. Hafði stefndi þá greitt stefnanda tvær greiðslur, samtals 3.961.036 krónur. Ágreiningur er milli aðila um hvort um fullnaðargreiðslu hafi verið að ræða eða ekki og þá hvort reikningarnir hafi raunverulega verið gefnir út á þeim dögum sem stefnandi heldur fram.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfu sína á þremur útgefnum reikningum vegna kaupa stefnda á þjónustu af stefnanda. Stefnandi sérhæfi sig í pípulagningum og uppsetningu á hitunar-og loftræstikerfum. Stefnandi hafi verið fenginn af stefnda til þess að leggja lagnir í hús sem stefndi hafi verið að byggja að Garðprýði 5 í Garðabæ. Hafi vinna stefnda falist í að leggja grunnlagnir í sökkul, gólfhita í botnplötu, neysluvatnslagnir og frárennsli innanhúss. Stefnandi hafi gefið út reikninga vegna vinnu sinnar auk efniskostnaðar. Reikningarnir hafi verið gefnir út í samræmi við tímaskýrslu stefnanda og efniskostnað. Stefnandi byggir á því að stefnda sé skylt að greiða fyrir þá þjónustu sem stefnandi sannanlega lét stefnda í té að beiðni stefnda. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir.

Vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m. a. stoð í lögum nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Þá sé vísað til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum. Krafan um málskostnað er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Krafan um að tekið verði tillit til áfallins innheimtukostnaðar styðst við 7. og 12. gr. laga nr. 95/20087.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að krafa stefnanda sé greidd. Stefnandi hafi unnið verkið í tveimur áföngum. Fyrri áfanginn hafi verið unninn í maí og júní 2017 og hafi verið gefinn út reikningur fyrir þá vinnu seinni hlutann í júní sem hafi verið greiddur af stefnda í lok júlí. Seinna áfangann hafi átt að vinna frá ágúst 2017 en erfiðlega hafi gengið að fá stefnanda að verkinu og hafi hann borið fyrir sig m. a. að stefndi þyrfti að greiða fyrirfram. Hafi stefndi fallist á að greiða stefnanda 2.000.000 króna sem hafi verið greiddar 14. september 2017. Sá reikningur hafi hins vegar ekki verið útgefinn fyrr en síðar. Stefnandi hafi unnið stopult næstu tvær vikurnar og hafi vinnubrögð hans verið farin að tefja verkið og valda öðrum iðnaðarmönnum erfiðleikum við framgang þess.

Hafi stefnandi gert þá kröfu að stefndi greiddi meira fyrirfram eins og samskipti þeirra frá 29. september 2017 beri með sér. Í ljósi afleitra vinnubragða stefnanda hafi stefndi leitast eftir því að frá nýjan pípulagningameistara að verkinu og hafi meistaraskipti farið fram þann 11. október 2017. Hafi eigendur stefnanda þá lýst því yfir að stefndi hefði gengið frá fullnaðaruppgjöri við stefnanda eins og komi fram í yfirlýsingu byggingarstjóra. Þrátt fyrir meistaraskiptin hafi stefnandi sent stefnda tvo reikninga nokkrum vikum síðar. Hafi annar verið að fjárhæð 2.000.000 króna vegna þeirrar greiðslu sem stefndi hafði innt af hendi í september 2017 en hinn sagður vera efniskostnaður og verkfæragjald. Hafi stefndi mótmælt seinni reikningnum sem tilhæfulausum og gert það ítrekað síðan.

Stefndi byggir sýknukröfu sína aðallega á því að fullnaðaruppgjör hafi farið fram og yfirlýsing þess efnis bindi stefnanda. Einnig byggir stefndi á því að krafa stefnanda sé ekki í samræmi við vinnuframlag, tímaskráning sé ekki í samræmi við útgefna reikninga og ekki sé með nokkru móti hægt að átta sig á því hvað hafi verið unnið á hverjum tíma og í hverju efniskostnaður felist. Þegar meistaraskipti hafi farið fram þann 11. október 2017 hafi því verið lýst yfir af eigendum stefnanda að stefndi hefði gert upp allan kostnað vegna verksins og hefði fullnaðaruppgjör farið fram. Þetta hafi byggingarstjóri verksins staðfest með yfirlýsingu sem lögð sé fram í málinu. Hafi stefndi því haft réttmætar ástæður til að ætlaað hann hefði að öllu leyti gengið frá greiðslum til stefnanda vegna verksins. Þar að auki hefði nýr pípulagningameistari ekki tekið við verkinu nema að hafa upplýsingar um að gert hefði verið upp við fyrri pípulagningameistara. Sé það í samræmi við óskráða reglu eða venju á þessu sviði og samræmist að auki 14. gr. laga Félags pípulagningameistara, þar sem lögð sé áhersla á að nýr meistari setji sig í samband við fyrri meistara þegar hann komi nýr að verki. Mun nýr meistari hafa fengið vissu um að uppgjör hafi átt sér stað.

Þegar stefnandi hafi fyrst gefið út reikning vegna verksins hafi hann verið dagsettur þann 30. maí 2017 en ljóst sé að hann hafi ekki verið gefinn út á þeim degi þar sem SMS- samskipti milli aðila sýni að J-kk-nf Ö-kk-nf B-kk-nf, pípulagningameistari hjá stefnanda, óskaði ekki eftir upplýsingum um stefnda fyrr en þann 23. júní 2017. Í þeim skilaboðum sagði hann jafnframt að gefinn yrði út reikningur vegna efnis og vinnu, sem væri komin, eins og sagði í skilaboðunum. Vinna samkvæmt reikningnum hljóði upp á 512.431 krónu auk virðisaukaskatts eða samtals 635.414 krónur. Ef miða ætti við tímaskráningu fyrir 23. júní 2017, samkvæmt framlagðri tímaskýrslu, þá sé þar um að ræða 90 vinnustundir sem geri samtals 1.166.220 krónur með virðisaukaskatti miðað við tímagjald í tímaskýrslunni sem sé 10.450 krónur á klukkustund. Sé þar af leiðandi slíkt hróplegt ósamræmi milli tímaskýrslu og raunverulegs vinnuframlags að ekki verði byggt á henni og gildi það sama um reikning að fjárhæð 2.000.000 króna enda hafi þar verið um að ræða fyrirframgreiðslu vegna vinnu og efnis. Beri að sýkna stefnda af þeim sökum enda eigi sá reikningur sem eftir standi engan rétt á sér og leggi stefndi til grundvallar að yfirlit vegna efniskostnaðar sé haldið sömu annmörkum og framlögð tímaskýrsla og sé því ekki á henni byggjandi. Stefndi hafi samviskusamlega og í góðri trú greitt stefnanda en það sé andstætt meginreglum kröfuréttar, samningaréttar og þjónustukaupalaga að gera kröfu eftir fullnaðaruppgjör sem sé tilbúningur frá atil ö.

Mætti án efa hafa sterkari orð um framkomu stefnanda, en sýkna á áðurnefndum grundvelli dugir stefnda.

Að auki sé ljóst að hinir reikningarnir hafi ekki verið gefnir út á þeim dögum sem tilgreindir séu sem útgáfudagar. Sýna SMS- samskipti aðila þetta auk þess sem gögn úr heimabanka stefnda sýna að krafa vegna reiknings að fjárhæð 1.034.945 krónur hafi ekki verið stofnuð fyrr en 25. október 2017 og hafi reikningurinn borist til stefnda skömmu síðar.

Af þessum sökum mótmælir stefndi sérstaklega dráttarvaxtakröfu stefnanda enda geti hún ekki byggst á röngum dagsetningum. Þá mótmælir stefndi nýrri málsástæðu stefnanda um að vísað sé til 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nú fyrst við aðalmeðferð málsins sem of seint fram kominni.

Að lokum byggir stefndi á því að um tómlæti af hálfu stefnanda sé að ræða.

Kröfunni hafi verið mótmælt á öllum stigum og mátti stefndi hafa réttmætar væntingar til þess að krafan hefði verið felld niður en um 1½ ár leið frá mótmælum stefnda og þar til nýtt innheimtubréf var sent.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfuréttar, samningaréttar og laga um þjónustukaup. Stefndi vísar einnig til laga um meðferð einkamála, m. a. vegna málskostnaðar.

Skýrslur fyrir dómi.

Við aðalmeðferð málsins gáfu fyrirsvarsmenn stefnanda, J-kk-nf Ö-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf, skýrslu. Þá gaf stefndi skýrslu og vitin S-kk-nf H. V-kk-nf og J-kk-nf H-kk-nf D-kk-nf. Verður vitnað til framburðar þeirra eftir því sem þörf krefur við úrslausn málsins.

Forsendur og niðurstaða.

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda um greiðslu skuldar vegna vaxta af tveimur reikningum útgefnum 30. maí og 14. september 2017 auk reiknings að fjárhæð 1.034.945 krónur, útgefinn 13. október 2017. Stefndi greiddi stefnda þann 27. júlí 2017 reikning (?) að fjárhæð 1.961.036 krónur og 14. september 2017 að fjárhæð 2.000.000 króna. Reikningur útgefinn 13. október 2017 er ógreiddur og er ágreiningur máls þessa.

Í gögnum málsins liggur fyrir að stefnandi leitaði fyrst eftir greiðsluupplýsingum um stefnda þann 23. júní 2017 og byggir stefndi á því að útilokað sé að reikningurinn hafi verið gefinn út fyrir þann tíma. Þá kvað S-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf fyrir dóminum aðspurður að inni í reikningnum frá 30. maí 2017 væru unnir tímar fram til 23. júní 2017 ásamt efniskostnaði til þess tíma. Á reikningnum segir að útseld vinna sé 512.431 króna og efniskostnaður 1.069.050 krónur án virðisaukaskatts. Útilokað er hins vegar að finna út úr því í Excel- skjali stefnanda hvernig efniskostnaður er fenginn. Stefndi greiddi þennan reikning án athugasemda.

Í gögnum málsins kemur fram að stefnandi krafði stefnda um fyrirframgreiðslu inn á verkið þann 8. september 2017. Þá liggur fyrir reikningur að fjárhæð 2.000.000 króna með virðisaukaskatti, dagsettur 14. september 2017. Á þeim reikningi segir að útseld vinna sé 1.316.319 krónur og efniskostnaður 296.584 krónur án virðisaukaskatts. Engin frekari grein er gerð fyrir tímafjölda né í hverju efniskostnaður liggur. Stefndi greiddi þennan reikning án athugasemda.

Stefndi sýndi fram á það við aðalmeðferð málsins að tímafjöldi samkvæmt Excel-skjali, sem stefnandi lagði fram til stuðnings kröfugerð sinni, samræmist engan veginn reikningsgerðinni. Þá er alls óljóst hvaða efniskostnaður, samkvæmt Exel- skjalinu, er innheimtur með hverjum reikningi. Engin gögn hafa verið lögð fram í málinu til stuðnings reikningsgerð stefnanda, hvorki afrit af vörukaupum né tímaskráningar á verkstað. Þá er óútskýrt hvernig verkfæragjald er fundið út.

Stefndi byggir í fyrsta lagi á því að fullnaðaruppgjör hafi farið fram og byggir á því að við meistaraskiptin hafi verið rætt um að engin skuld væri hjá stefnda við stefnanda. Vitnið S-kk-nf H. V-kk-nf pípulagningameistari kvað fyrir dóminum það vera í siðareglum Meistarafélagsins að nýr meistari taki ekki við verki úr hendi annars meistara nema búið sé að gera upp við þann fyrri. Kvaðst vitnið hafa rætt við J-kk-þf Ö-kk-þf og hann hafi ekki gert neinar athugasemdir við það að vitnið tæki við verkinu sem nýr meistari. Vitnið kvaðst hafa spurt J-kk-þf Ö-kk-þf hvernig staðan væri á milli stefnanda og stefnda og hafi hann svarað því til að það væri allt í góðu. Ef eitthvert vesen hafi verið milli stefnanda og stefnda hefði stefnandi ekki skrifað sig frá verkinu. Stefnanda mátti vera ljóst hverjar reglurnar væru við meistaraskipti hafi hann lesið siðareglur meistarafélagsins.

Vitnið J-kk-nf H-kk-nf D-kk-nf var byggingarstjóri á Garðprýði 5 í Garðabæ. Kvað vitnið að erfitt hafi verið að ná í stefnanda og í lokin hafi verið leitað eftir því við J-kk-þf Ö-kk-þf að hafa meistaraskipti á húsinu svo að hægt væri að halda framkvæmdum áfram. Hafi stefndi rætt við J-kk-þf Ö-kk-þf á þeim tíma um að allt væri frágengið á milli þeirra. Hafi J-kk-nf Ö-kk-nf ekki gert neinar athugasemdir við það.

Þrátt fyrir að stefndi hafi verið í þeirri trú að hann hafi verið búinn að greiða stefnanda að fullu þegar meistaraskiptin urðu þann 11. október 2017, telur dómurinn, gegn neitun stefnanda, ekki liggja fyrir óyggjandi sannanir um að stefndi og stefnandi hafi rætt það sérstaklega að stefndi væri skuldlaus við stefnanda á þeim tímapunkti. Verðir sýknukröfu stefnda því hafnað á þeim forsendum.

Stefndi mótmælti einnig kröfu stefnanda á þeim grunni að útilokað sé að finna út hver sé efniskostnaður og tímafjöldi undirliggjandi hverjum reikningi þrátt fyrir að stefndi hafi greitt tvo fyrstu reikningana án athugasemda. Fram kom við aðalmeðferðina hjá J-kk-þgf E-kk-þgf að hann hafi ekki sent stefnda vinnuskýrslur né afrit reikninga við reikningsgerðina. Til stuðnings reikningsgerð sinni lagði stefnandi fram við þingfestingu málsins Excel- skjal sem S-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf kvaðst hafa útbúið sjálfur. Á efnislistanum, sem eru tæpar fjórar A4 blaðsíður, er tíundað efni í belg og biðu, samtals að fjárhæð 2.501.566 krónur án frekari sundurliðunar og án nokkurra fylgigagna. Gegn mótmælum stefnda verður þessi listi ekki lagður til grundvallar reikningsgerð stefnanda en útilokað er að sjá hvaða efniskostaður liggur að baki reikningsgerð þann 13. október 2017. Þá er ekkert í málinu sem styður verkfæragjald á reikningnum að fjárhæð 182.875 krónur. Er málatilbúnaður stefnanda að þessu leyti svo vanreifaður að ósannað er með öllu að hann sé byggður á gögnum tilheyrandi verki fyrir stefnda. Verður stefndi því sýknaður af þessari kröfu stefnanda.

Stefnandi krefst dráttarvaxta af heildarfjárhæð stefnukröfu sinnar og vísar til III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 í stefnu án þess að afmarka kröfuna nánar. Samkvæmt d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skal í stefnu greina svo glöggt sem verða má dómkröfur auk þeirrar fjárhæðar sem vaxta eða dráttarvaxta er krafist af, upphafstíma vaxta og þá vaxtaprósentu sem krafa er gerð um. Í 11. gr. laga nr. 38/2001 er heimilað frávik frá þessu á þann veg að ef mál er höfðað til heimtu peningakröfu og krafist vaxta með tilvísun til 4. eða 8. gr. eða dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. má dæma slíka vexti, enda þótt hundraðshluti þeirra sé ekki tilgreindur í stefnu. Stefnandi bætti vaxtakröfum sínum við aðalmeðferð málsins og kvaðst vísa til 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga. Því mótmælti stefndi sem nýrri málsástæðu. Þar sem dráttarvaxtakrafa stefnanda er hvorki afmörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísan til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 verður ekki hjá því komist að vísa henni frá héraðsdómi án kröfu.

Með vísan til 130. gr., sbr. 129. gr., laganr. 91/1991 verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda 600.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Stefndi, K-kk-nf G-kk-nf, er sýkn í máli þessu.

Kröfu stefnanda um dráttarvexti er vísað frá dómi.

Stefnandi greiði stefnda 600.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf