K-2/2011

Mál þetta barst dóminum 26. apríl 2011 og var tekið til úrskurðar 24. júní 2011. Sóknaraðili er Gulltog ehf., Hafnarbraut 11, Reykjanesbæ. Varnaraðili er Bremerhavener Fischauktions GmbH, Fischkai 15, Bremerhaven, Þýskalandi.

Sóknaraðili krefst þess að löggeymslugerð sýslumannsins í Keflavík, nr. 2011-01113, sem fram fór á skrifstofu sýslumannsembættisins hinn 12. maí 2011, að kröfu varnaraðila, verði ógilt. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi varnaraðila.

Varnaraðili gerir þær dómkröfur að löggeymslugerð sýslumannsins í Keflavík frá 12. maí 2011 í löggeymslumáli nr. 2011-01113 verði staðfest. Að auki er krafist málskostnaðar.

I.

Samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjaness 2. mars 2011 í máli nr. E-1155/2010 var sóknaraðili dæmdur til að greiða varnaraðila 325.000 Bandaríkjadali með dráttarvöxtum og 350.000 krónur í málskostnað.

Með aðfararbeiðni, dags. 8. mars 2011, óskaði varnaraðili eftir því að sýslumaðurinn í Keflavík gerði fjárnám hjá sóknaraðila á grundvelli framangreinds dóms. Aðfararbeiðnin var síðan leiðrétt hinn 17. mars 2011, með þeim hætti að fjárhæðir voru umreiknaðar úr Bandaríkjadölum í íslenskar krónur.

Hinn 18. mars 2011 boðaði sýslumaður sóknaraðila vegna fjárnáms sem átti að fara fram 24. mars 2011 kl. 13:30 á skrifstofu sýslumanns. Varnaraðili óskaði svo eftir því við sýslumann fyrir hádegi þann dag, með vísan til 2. mgr. 5. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, að fyrirtöku aðfararbeiðni hans yrði frestað, þar sem framangreindum dómi héraðsdóms var áfrýjað til Hæstaréttar deginum fyrir boðaða fyrirtöku.

Varnaraðili óskaði síðan, hinn 7. apríl 2011, eftir því að sýslumaður gerði löggeymslu hjá sóknaraðila til tryggingar kröfu varnaraðila samkvæmt nefndum héraðsdómi, með vísan til 23. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

Hinn 27. apríl 2011 sendi sýslumaður sóknaraðila „boðun vegna fjárnáms“ og var boðunin birt 2. maí 2011. Í henni var tilkynnt að hinn 5. maí 2011 kl. 13:30 yrði „tekin fyrir beiðni um fjárnám hjá yður, fyrir kröfu að fjárhæð kr. 40.557.331, sbr. meðfylgjandi afrit af aðfararbeiðni“. Þá kom m.a. fram í boðuninni að heimilt væri að ljúka „fjárnámi“ án árangurs ef ekki yrði mætt til gerðarinnar.

Í endurriti úr gerðabók sýslumanns kemur fram að hinn 5. maí 2011 var mætt af hálfu beggja málsaðila. Þá segir m.a. í endurritinu að lögð hafi verið fram „löggeymslubeiðni“ og dómur Héraðsdóms Reykjaness 2. mars 2011. Var gerðinni frestað að beiðni sóknaraðila til 12. maí 2011 kl. 13:00. Loks segir í endurritinu að gerðinni yrði þá framhaldið án frekari boðunar.

Við fyrirtöku málsins hjá sýslumanni 12. maí 2011 var ekki mætt af hálfu sóknaraðila. Fram kemur í endurriti úr gerðabók sýslumanns að gerðarbeiðandi krefjist löggeymslu fyrir 40.557.331 krónu og var gerðinni lokið án árangurs, með vísan til 23. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 15. gr. sömu laga, sbr. 62. gr. laga nr. 90/1989 um aðför.

II.

Sóknaraðili segir að hann hafi ekki mætt við fyrirtöku 12. maí 2011 þar sem hann hefði gert ráð fyrir að „aðför“ yrði frestað óákveðið, þar til niðurstaða málsins í Hæstarétti væri fengin, enda aðför ekki verið heimil, sbr. 2. mgr. 5. gr. laga nr. 90/1989. Þá hafi varnaraðili sjálfur óskað eftir fresti samkvæmt téðu ákvæði þannig að sóknaraðili hafi mátt treysta því að fjárnámi yrði frestað þar til komin væri niðurstaða Hæstaréttar í málinu.

Við fyrirtöku „aðfararbeiðninnar“ 12. maí 2011 hafi gerðarbeiðandi hins vegar látið bóka árangurslausa löggeymslu hjá sóknaraðila á grundvelli aðfararbeiðni frá 17. mars 2011. Sóknaraðili telur að þetta hafi gerðarbeiðanda ekki verið heimilt lögum samkvæmt. Eins og fram komi í aðfararbeiðni varnaraðila hafi hún verið byggð á dómi héraðsdóms, sbr. 1. tl. l. mgr. 1 gr. laga um aðför nr. 90/1989. Sóknaraðili telur að varnaraðila hafi ekki verið heimilt að nýta sér aðfararbeiðni samkvæmt framangreindri lagatilvitnun til þess að láta framkvæma löggeymslu hjá sóknaraðila. Varnaraðila hafi borið skylda til þess að leggja fram nýja beiðni um löggeymslu, á grundvelli 23. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. Í framhaldi af því hafi sýslumanni borið að senda nýja boðun á sóknaraðila og tilkynna honum að fram væri komin krafa um löggeymslu sem yrði tekin fyrir á ákveðnum degi og ákveðnum tíma á skrifstofu sýslumanns. Þessari lagaskyldu hafi varnaraðili ekki fullnægt. Það sé mikill greinarmunur á aðför samkvæmt 1. tl. 1. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, svo og löggeymslu skv. 23. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. Þá sé mismunandi tilgangur með þessum gerðum sem auk þess séu framkvæmdar samkvæmt mismunandi lagaákvæðum.

III.

Varnaraðili byggir kröfu sína um staðfestingu á löggeymslugerðinni á því að engar málsástæður sóknaraðila geti leitt til ógildingar á löggeymslugerðinni. Varnaraðili mótmælir því sem segir í kröfugerð sóknaraðila um að varnaraðila hafi ekki verið heimilt að nýta sér aðfararbeiðni til þess að láta framkvæma löggeymslu hjá sóknaraðila.

Varnaraðili segir að ljóst sé að sýslumanninum í Keflavík hafi verið afhent löggeymslubeiðni, sem jafnframt hafi verið send sóknaraðila þegar hann hafi verið boðaður í gerðina. Löggeymslugerðin hafi því ekki verið framkvæmd á grundvelli eldri aðfararbeiðni, líkt og haldið sé fram í greinargerð sóknaraðila.

Þá mótmælir varnaraðili því sem segir í kröfugerð sóknaraðila um að varnaraðila hafi borið skylda til að leggja fram nýja beiðni um löggeymslu og að í framhaldi af því hafi sýslumanni borið að senda nýja boðun á sóknaraðila og tilkynna honum að fram væri komin krafa um löggeymslu sem yrði tekin fyrir á ákveðnum degi og ákveðnum tíma á skrifstofu sýslumanns. Varnaraðili hafi lagt fram löggeymslubeiðni til sýslumannsins í Keflavík. Sóknaraðili hafi síðan sannanlega verið boðaður til gerðarinnar, m.a. með afhentu afriti af löggeymslubeiðninni. Sóknaraðili hafi síðan mætt til gerðarinnar 5. maí 2011 þar sem henni hafi verið frestað að beiðni sóknaraðila. Með þeirri frestun hafi sóknaraðili verið löglega boðaður til löggeymslugerðar 12. maí 2011. Athuga beri sérstaklega að sóknaraðili hafi engar athugasemdir gert við boðunina í gerðinni hinn 5. maí 2011. Allar þær lagaskyldur sem hvíldu á varnaraðila hafi verið uppfylltar og geti löggeymslan því ekki verið ógild á þessum grundvelli.

Aðdragandi og framkvæmd löggeymslugerðarinnar hafi uppfyllt skilyrði laga. Í samræmi við ákvæði 23. greinar laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 4. mgr. 8. gr. sömu laga, sbr. ákvæði 21. gr. laga nr. 90/1989, hafi sóknaraðila sannanlega verið tilkynnt með hæfilegum fyrirvara að beiðni væri komin fram um löggeymslu hjá honum og um meginefni löggeymslubeiðninnar. Með þeirri tilkynningu hafi sóknaraðila verið gerð grein fyrir hvar gerðin myndi byrja og á hvaða tíma tiltekins dags hún myndi hefjast.

Sóknaraðili hafi síðan mætt í gerðina 5. maí. Samkvæmt endurriti sýslumannsins í Keflavík hafi gerðinni verið frestað til 12. maí að beiðni sóknaraðila og sérstaklega tekið fram að gerðinni yrði þá framhaldið án frekari boðunar. Sóknaraðili hafi engar athugasemdir gert við þetta né aðdraganda gerðarinnar eða boðunina. Af framangreindu megi vera ljóst að öll lagaleg skilyrði vegna löggeymslugerðarinnar hafi verið uppfyllt. Séu því ekki forsendur í málinu til þess að ógilda gerðina.

Með vísan í framangreindan rökstuðning telur varnaraðili að gerðin eigi að vera staðfest.

Um lagarök fyrir kröfum sínum byggir varnaraðili á ákvæðum laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., þá sérstaklega ákvæði 23. gr. laganna. Einnig er vísað til ákvæða laga nr. 90/1989 um aðför og laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

IV.

Eins og rakið hefur verið óskaði varnaraðili eftir því með aðfararbeiðni 8. mars 2011 að gert yrði fjárnám hjá sóknaraðila á grundvelli dóms Héraðsdóms Reykjaness 2. mars 2011. Taka átti aðfararbeiðnina fyrir hjá sýslumanni 24. mars 2011, en fyrirtöku málsins var frestað þar sem framangreindum dómi hafði verið áfrýjað til Hæstaréttar. Varnaraðili lagði síðan fram löggeymslubeiðni hjá sýslumanni, dags. 7. apríl 2011, á grundvelli 23. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., en samkvæmt ákvæðinu má taka eignir skuldara í löggeymslu til tryggingar kröfu um greiðslu peninga samkvæmt dómi eða úrskurði, sem skotið hefur verið til æðra dóms, ef annars hefði þegar mátt fullnægja kröfunni með aðför. Í kjölfar þess að löggeymslubeiðnin var lögð fram boðaði sýslumaður sóknaraðila til fyrirtöku 5. maí 2011.

Við munnlegan flutning málsins var því haldið fram af hálfu sóknaraðila að boðun sýslumanns til fyrirtökunnar 5. maí 2011 hafi ekki verið rétt þar sem hann hafi verið boðaður til fjárnáms en ekki löggeymslu. Var þessu mótmælt af hálfu varnaraðila sem málsástæðu sem væri of seint fram komin. Í greinargerð sóknaraðila er vikið að því að sýslumanni hafi borið að tilkynna að fram væri komin krafa um löggeymslu og í greinargerð varnaraðila er vísað til 21. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sem kveður á um það hvernig sýslumaður skuli tilkynna um aðfararbeiðni, en ákvæðið á jafnframt við um löggeymslubeiðni samkvæmt 23. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu, lögbann o.fl. Kemur þessi málsástæða sóknaraðila því til skoðunar í málinu.

Samkvæmt 21. gr. laga nr. 90/1989 skal í tilkynningu sýslumanns um framkomna beiðni gera grein fyrir meginefni hennar, en það má gera með þeim hætti að láta skuldara í té samrit beiðninnar. Boðun sýslumanns um fyrirtöku 5. maí 2011 var villandi fyrir sóknaraðila, en fyrirsögn hennar var „boðun vegna fjárnáms“ og ítrekað er notað orðalagið „fjárnám“ í boðuninni. Af hálfu sóknaraðila var mætt 5. maí 2011 og í endurriti úr gerðabók sýslumanns kemur fram að lögð var fram löggeymslubeiðni. Þannig mátti ljóst vera að varnaraðili hafði lagt fram löggeymslubeiðni. Var málinu frestað til 12. maí 2011 en þá átti gerðinni að vera framhaldið án frekari boðunar. Ekki var þá mætt af hálfu sóknaraðila og var gerðinni lokið án árangurs. Fór gerðin fram á grundvelli löggeymslubeiðni sóknaraðila, dags. 7. apríl 2011, en ekki aðfararbeiðni varnaraðila frá 8. mars 2011, eins og sóknaraðili virðist halda. Þrátt fyrir það sem áður segir um annmarka á boðun sýslumanns til löggeymslugerðarinnar, hinn 5. maí 2011, verður að líta til þess að mætt var af hálfu sóknaraðila hjá sýslumanni þann dag þar sem lögð var fram löggeymslubeiðnin og málinu frestað til 12. maí, en þá mætti sóknaraðili ekki. Verður því að hafna kröfu sóknaraðila og staðfesta umrædda löggeymslugerð sýslumannsins í Keflavík frá 12. maí 2011 í löggeymslumáli nr. 2011-01113.

Með hliðsjón af atvikum þykir rétt að láta hvorn aðila bera sinn kostnað af málinu.

Af hálfu sóknaraðila flutti málið Á-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf hdl. v/G-kk-ef S-kk-ef hrl., en af hálfu varnaraðila Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hdl. v/B-kk-ef H. D-x-x hrl.

Úrskurð þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Ú r s k u r ð a r o r ð:

Löggeymslugerð sýslumannsins í Keflavík frá 12. maí 2011 í löggeymslumáli nr. 2011-01113 er staðfest.

Málskostnaður fellur niður.

S-kvk-nf B-kvk-nf