S-533/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 23. apríl sl., er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 4. apríl 2007 á hendur B-x-x S-x-x, litháskum ríkisborgara, kt. 000000-0000, Hátúni 6, Reykjavík, og A-x-x O-x-x, litháskum ríkisborgara, f. 5. apríl 1984, búsettum í Litháen,

báðum fyrir þjófnaði á árinu 2007.

I.

Á hendur ákærðu báðum með því að hafa laugardaginn 24. mars í félagi við óþekktan vitorðsmann stolið fartölvu af gerðinni Toshiba Satelite P100-454, að verðmæti kr. 159.900, úr verslun BT í verslunarmiðstöðinni Kringlunni, Reykjavík. Ákærðu skiptu með sér verkum, ákærði B-x-x tók tölvuna úr hillu í versluninni og bar tölvuna á sér innanklæða úr versluninni en ákærði A-x-x og hinn óþekkti vitorðsmaður tóku sér stöðu hjá meðákærða B-x-x og takmörkuðu útsýn annarra að meðákærða B-x-x og höfðu gætur á öðrum í versluninni svo ekki varð vart við það þegar ákærði B-x-x tók tölvuna, stakk henni inn á sig og fór með hana úr versluninni. Í framhaldinu fóru ákærðu og hinn óþekkti vitorðsmaður saman með tölvuna úr verslunarmiðstöðinni á óþekktan stað.

II.

Á hendur ákærðu báðum með því að hafa í félagi fimmtudaginn 29. mars í verslun BT að Dalbraut 2, Akranesi, stolið tveimur fartölvum af gerðinni Toshiba Satelite A100-886, að verðmæti kr. 109.999, og Fujitsu Siemens Amilo S, að verðmæti kr. 149.999. Í framhaldinu fluttu ákærðu tölvurnar saman í bifreiðinni DH-344 uns lögregla stöðvaði för þeirra skömmu síðar á Vesturlandsvegi við Saltvík.

Eru báðir ákæruliðir taldir varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar.

Vegna ákæruliðar I gerir Árdegi ehf., kt. 510177-0969, kröfu um skaðabætur að fjárhæð kr. 159.999 auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 24. mars 2007, en síðan dráttarvaxta samkvæmt III. kafla sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags.

Við þingfestingu málsins játaði ákærði B-x-x S-x-x sök skv. ákærulið I en neitaði sök vegna ákæruliðar II. Þá hafnaði ákærði bótakröfu skv. ákærulið I enda hefði hann skilað umræddri tölvu. Ákærði A-x-x neitaði sök skv. ákærulið I en játaði sök skv. ákærulið II í ákæru. Ákærði hafnaði bótakröfu skv. ákærulið I.

Fyrir liggur í málinu lögregluskýrsla dags. 18. apríl 2007, þar sem staðfest er af hálfu BT Kringlunni að fartölvunni, sem greind er í ákærulið I, hafi verið skilað og sé því fallið frá skaðabótakröfu í málinu.

Ákæruliður I.

Málavextir.

L-kk-nf I-kk-nf L-kk-nf, verslunarstjóri hjá BT Kringlunni, mætti hjá rannsóknardeild lögreglunnar í Reykjavík hinn 26. mars 2007 og lagði fram kæru vegna þjófnaðar á fartölvu af gerðinni Toshiba Satellite P100-454 úr versluninni, laugardaginn 24. mars 2007. Kvaðst hann hafa verið að ræða við annan starfsmann tölvudeildar, um kl. 17.30 laugardaginn 24. mars, þegar sá hafi allt í einu tekið eftir að fartölva væri horfin af borði þar sem hún hefði staðið. Við athugun hafi komið í ljós að hleðslutæki tölvunnar hafi verið enn til staðar sem þýddi að tölvan hefði ekki verið seld heldur tekin. Þeir hafi í framhaldinu skoðað upptökur úr öryggismyndakerfi verslunarinnar og séð þar þrjá menn í þykkum úlpum koma inn í verslunina og nema staðar við tölvurnar. Sjáist þeir handleika umrædda tölvu, loka henni og loks fjarlægja hana af borðinu.

Tekin var skýrsla af ákærða B-kk-þgf hjá lögreglu 30. mars 2007 vegna málsins og kvaðst hann þá saklaus. Er skýrsla var tekin af honum aftur 2. apríl viðurkenndi hann hins vegar að hafa stolið fartölvu úr versluninni umrætt sinn. Kvaðst hann hafa verið einn að verki og hafi meðákærði og annar maður, sem með honum var í búðinni, ekki haft neina vitneskju um að hann myndi gera þetta né tekið þátt í verknaðinum á nokkurn hátt. Kvaðst ákærði einungis kannast við þriðja manninn en hann hvorki þekkti nafn hans né dvalarstað. Hafi verknaðurinn ekki verið ákveðinn fyrir fram. Skilaði ákærði B-x-x fartölvunni til lögreglunnar hinn 18. apríl sl.

Teknar voru sömuleiðis skýrslur af ákærða A-x-x hjá lögreglu 30. mars og 2. apríl 2007 vegna gruns um aðild að þjófnaðinum. Kvaðst hann vera saklaus vegna þessa og hafi hann hvorki séð meðákærða taka tölvuna né hafi hann haft einhverja vitneskju um þjófnaðinn. Þá kvaðst hann ekki heldur þekkja til hins óþekkta þriðja manns.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði B-x-x S-x-x játaði fyrir dómi að hafa stolið fartölvunni, eins og rakið er í ákæru, en kvaðst hafi verið þar einn að verki. Skýrði hann frá því að hann hefði hitt meðákærða og hinn óþekkta þriðja mann af tilviljun í Kringlunni. Hafi þeir verið saman inni í verslun BT Kringlunni og skoðað sig um. Hafi félagar hans ekki átt neinn hlut að máli eða haft neina vitneskju um að hann ætlaði að stela tölvunni og hafi þeir ekki aðstoðað hann neitt við það. Hafi það verið tilviljun ein að þeir hafi staðið saman fyrir framan borðið þar sem fartölvan var staðsett og hafi það ekki verið gert í þeim tilgangi að hindra að aðrir sæju til þegar ákærði fjarlægði tölvuna. Kvaðst hann síðan hafa farið einn út með tölvuna og hann hafi ekkert hitt hina tvo á eftir, hvorki í Kringlunni né fyrir utan hana.

Ákærði A-x-x O-x-x neitar sök samkvæmt þessum ákærulið. Hann kvaðst ekki hafa átt neinn þátt í þjófnaði á fartölvu sem meðákærði hefur játað á sig og því sé ekki heldur rétt að þeir hafi skipt með sér verkum við þjófnaðinn. Kvaðst hann hafa farið einn í Kringluna þennan dag í þeim tilgangi að skoða sig um. Hafi hann hitt meðákærða þar einhvers staðar en hann geti ekki tilgreint nánar hvar það var. Hafi þeir meðal annars farið inn í verslun BT til að skoða sig þar um. Ákærði var spurður út í myndskeið úr öryggismyndavél sem sýnt var í dóminum þar sem sést að báðir ákærðu standa fyrir framan borðið þar sem umrædd fartölva stóð og í framhaldi fer ákærði til óþekkts þriðja manns sem stendur þar álengdar og fær hann til að koma með sér að borðinu. Kvaðst ákærði einungis hafa verið að sýna manninum tölvu sem honum leist vel á en það hafi ekki verið gert í þeim tilgangi að takmarka útsýn annarra að meðákærða. Kvaðst ákærði ekki hafa veitt því eftirtekt þegar meðákærði tók tölvuna, hann hljóti að hafa verið að horfa í aðra átt. Hafi hann að mestu leyti staðið við hlið þriðja mannsins er þeir voru að skoða tölvurnar. Aðspurður í hvaða röð þeir hefðu farið út úr versluninni sagði ákærði í fyrstu að hann hefði farið út á undan meðákærða en ítrekað aðspurður með vísan til myndskeiðs úr öryggismyndavél kvaðst hann telja að það hljóti að vera rétt að hann hafi farið þaðan út á eftir meðákærða, ásamt þriðja manninum. Sagði ákærði að þeir meðákærði hefðu ekki hist í framhaldi eftir að þeir fóru út úr versluninni.

Vitnið, J-kk-nf G-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður, kom fyrir dóminn og staðfesti frumskýrslu sem hann gerði vegna málsins. Að öðru leyti hefur framburður hans ekki þýðingu hér.

Niðurstaða.

Ákærði B-x-x hefur játað að hafa stolið greindri fartölvu úr verslun BT Kringlunni en ákærði A-x-x hefur neitað sök. Kannast ákærði A-x-x þó við að hafa verið að skoða fartölvurnar í versluninni með meðákærða B-kk-þgf en hann hafi ekki veitt því eftirtekt eða átt neinn þátt í því þegar meðákærði tók tölvuna. Þegar myndupptaka úr öryggiskerfi verslunarinnar var skoðuð að ákærða viðstöddum, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, bar hann kennsl á sjálfan sig þar sem hann sést koma inn í verslunina, ásamt meðákærða B-kk-þgf og óþekktum félaga þeirra, og síðan standa við hlið meðákærða B-kk-ef og handleika fartölvur á borðinu. Á myndupptökunni sést næst hvar hann gengur til hins óþekkta félaga þeirra sem stóð þar álengdar og saman ganga þeir til ákærða B-kk-ef og standa við hlið hans þegar hann örskömmu síðar sést stinga tölvunni inn undir úlpu sína, að aftanverðu, og í framhaldi ganga út. Gengu þeir ákærði A-x-x og hinn óþekkti félagi þeirra strax út úr versluninni þar á eftir. Er það mat dómara, eftir að hafa skoðað umrædda myndupptöku, að hegðun umræddra þriggja manna, frá því að þeir koma inn í verslunina og þar til þeir fara þaðan út á ný, og eins staðsetning þeirra gagnvart ákærða B-kk-þgf á þeim tímapunkti sem hann stingur tölvunni inn á sig, sé með þeim hætti að hafið sé yfir allan skynsamlegan vafa að ákærði A-x-x og hinn óþekkti félagi þeirra hafi aðstoðað ákærða B-x-x við að stela fartölvunni á þann hátt sem í ákæru greinir. Með vísan til þessa sem og til skýlausrar játningar ákærða B-kk-ef, sem er í samræmi við gögn málsins, verða ákærðu báðir sakfelldir fyrir þá háttsemi sem í þessum ákærulið greinir og telst brot þeirra réttilega fært þar til refsiákvæðis.

Ákæruliður II.

Málavextir.

Hinn 29. mars 2007 tilkynnti V-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, starfsmaður verslunar BT að Dalbraut 2, Akranesi að tveir menn hefðu haft á brott með sér tvær fartölvur úr versluninni. Kvaðst hann hafa séð mennina aka á brott á bifreiðinni DH-344. Í kjölfarið var bifreiðin stöðvuð af lögreglunni á Akranesi á Vesturlandsvegi á móts við Saltvík. Voru ákærðu, B-x-x sem ók bifreiðinni og A-x-x, handteknir og þeim tilkynnt að þeir væru grunaðir um þjófnað á fartölvum. Við leit í bifreiðinni fundust meðal annars fartölvurnar tvær sem stolið hafði verið úr verslun BT skömmu áður.

Tekin var skýrsla af ákærða A-x-x hjá lögreglu 29. mars 2007. Viðurkenndi hann þá að hafa tekið tölvurnar úr verslun BT án þess að hafa greitt fyrir þær. Aðspurður kvað hann B-x-x ekki hafa tekið þátt í þessu. Þegar tekin var skýrsla af ákærða B-kk-þgf hjá lögreglunni hinn sama dag kvað hann tölvurnar sem fundust í bifreiðinni DH-344 vera í eigu A-x-x og hann viti ekki hvernig A-x-x hafi fengið tölvurnar. Ákærði kvaðst hafa verið í verslun BT á Akranesi fyrr um daginn.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði A-x-x játaði sök fyrir dómi vegna þessa ákæruliðar. Kvað hann meðákærða ekki hafa átt neinn hlut að máli eða haft neina vitneskju um að hann ætlaði að stela tölvunni og hafi hann ekki aðstoðað á neinn hátt við þjófnaðinn. Ákærði kvaðst hafa komið hingað til lands í atvinnuleit og það hafi einnig verið tilgangurinn með ferð hans upp á Akranes ásamt meðákærða. Kvaðst hann þekkja meðákærða frá því þeir kynntust í heimalandi þeirra, Litháen. Aðspurður hvor þeirra hefði farið á undan út úr versluninni BT á Akranesi umrætt sinn kvaðst ákærði ekki muna það nákvæmlega en hann héldi þó frekar að hann hefði farið út á undan meðákærða. Alla vega hafi þeir ekki farið út samtímis. Eftir að hann var kominn kvaðst ákærði hafa sest í aftursæti bifreiðar sem þeir meðákærði komu á.

Ákærði B-x-x kvaðst hafa farið ásamt meðákærða upp á Akranes í þeim tilgangi að heimsækja þar pólskan vin sinn sem ákærði kvaðst hafa bundið vonir við að gæti aðstoðað sig við að fá þar vinnu. Hafi þeir farið inn í verslun BT á Akranesi í þeim tilgangi að skoða sig þar um. Kvað hann ekki útilokað að þeir hafi staðið saman við borðið þar sem umræddar fartölvur voru staðsettar. Kvaðst ákærði hafa farið út úr versluninni á undan meðákærða, sest inn í bifreið þeirra og beðið hans þar. Meðákærði hafi stuttu síðar komið og sest inn í aftursæti bifreiðarinnar, með tösku í hendi, og hafi þeir í framhaldi ekið á brott. Kvaðst ákærði því hvorki hafa séð þegar meðákærði tók umræddar tölvur né hafi hann haft vitneskju um að hann ætlaði að stela þeim. Hafi hann ekkert um þennan þjófnað meðákærða vitað fyrr en lögreglan stöðvaði þá og tölvurnar komu í ljós í tösku meðákærða.

Vitnið, V-kk-nf Þ. G-kk-nf, skýrði frá því að hann hefði verið vinna við afgreiðslustörf í verslun BT á Akranesi þegar ákærðu komu þar inn í greint sinn. Kvaðst hann hafa verið staddur innst í versluninni að afgreiða þar viðskiptavin og sá hann þá tvo menn koma þar inn. Hafi hann séð þá ganga beint að borði þar sem tölvur voru staðsettar, framarlega í búðinni. Sagði vitnið að auk ákærðu hafi þar verið staddir 3-5 aðrir viðskiptavinir. Ákærðu hafi ekki gengið þar neitt um heldur hafi þeir báðir tveir haldið sig allan tímann á þeim stað sem tölvurnar voru staðsettar. Kvaðst vitnið einungis hafa séð á efri hluta þeirra, það er á axlir þeirra og þar fyrir ofan, og hafi hann líklega staðið í um 10 m fjarlægð frá þeim. Hafi ákærðu staðið þar þétt saman og virst eins og þeir væru þar að skoða tölvurnar. Hafi hann séð þá lyfta upp tölvunum og talið að þeir væru að reyna að átta sig á hversu þungar þær væru. Kvaðst vitnið hafa fylgst með þeim allan tímann og hugsað sem svo að hann þyrfti að drífa sig til þeirra til að afgreiða þá. Þeir hafi hins vegar ekki staldrað lengi við þar inni, einhverjar örfáar mínútur. Hafi hann þá séð hvar þeir gengu allt í einu saman hröðum skrefum út úr versluninni. Kvaðst hann þá sjálfur hafa gengið í áttina að útgöngudyrunum þar sem honum hafi þótt þetta grunsamlegt. Hafi hann þá tekið eftir að úlpan á öðrum manninum hafi virst sitja eitthvað einkennilega á honum, eins og hann væri með eitthvað inn á sér. Hafi hann þá litið til hliðar á tölvuborðið þar sem mennirnir höfðu staðið og hafi þá vantað tölvu þar á borðið. Sagðist vitnið þá strax hafa áttað sig á hvað gerst hefði, flýtt sér að dyrunum og þá séð hvar mennirnir tveir voru að setjast upp í bifreið. Hafi þeir báðir sest inni í hana að framanverðu en hann kvaðst ekki geta sagt til um hvor þeirra hefði ekið. Kvaðst vitnið þá strax hafa hringt eftir aðstoð frá lögreglu.

Vitnið J-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf lögregluvarðstjóri staðfesti frumskýrslu sem hún gerði vegna málsins en að öðru leyti hefur framburður hennar ekki þýðingu í máli þessu.

Niðurstaða.

Ákærði A-x-x hefur játað að hafa stolið greindum fartölvum úr verslun BT á Akranesi en ákærði B-x-x hefur neitað sök. Kannast ákærði B-kk-nf þó við að hafa verið að skoða tölvur í versluninni með ákærða A-x-x í greint sinn en hann hafi ekki veitt því eftirtekt eða átt neinn þátt í því þegar meðákærði tók tölvurnar. Kvaðst ákærði B-x-x telja að hann hafi farið út úr versluninni á undan meðákærða A-x-x sem taldi hins vegar að þessu hafi verið öfugt farið.

Vitnið, V-kk-nf Þ. G-kk-nf, starfsmaður BT á Akranesi, kvaðst fyrir dómi hafa fylgst með báðum ákærðu frá því þeir komu inn í verslunina í greint sinn. Hafi þeir gengið beint að borðinu þar sem tölvurnar voru staðsettar. Enda þótt hann hafi þá eingöngu séð á efri hluta líkama þeirra hafi hann séð að ákærðu stóðu þar allan tímann saman og fóru síðan allt í einu snögglega út úr versluninni. Hafi hann séð til þeirra þar sem þeir settust saman í framsæti bifreiðar sem var þar fyrir utan. Gengur þessi framburður vitnisins þvert á framburð ákærðu fyrir dómi að því leyti að þeir töldu að þeir hefðu ekki farið út úr versluninni á sama tíma en báru hins vegar hvor á sinn veg um hvor þeirra fór á undan út. Þá héldu ákærðu því og fram að ákærði A-x-x hefði sest í aftursæti bifreiðarinnar, öfugt við framburð vitnisins.

Að því virtu sem hér hefur verið rakið, og öðrum gögnum málsins, er það mat dómsins að framburður ákærða B-kk-ef, um að hann hafi ekki átt neinn þátt í þjófnaði meðákærða, sé ótrúverðugur og að engu hafandi. Verði að telja yfir skynsamlegan vafa hafið að ákærði B-x-x hafi verið með ákærða A-x-x í ráðum með hliðsjón af því að þeir stóðu saman við tölvuborðið þegar tölvan var fjarlægð, flýttu sér saman út þar strax á eftir, fóru báðir inn í bifreiðina og settust saman í framsæti hennar með þýfið og óku á brott.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið, og skýrrar játningar ákærða A-kk-ef, sem er í samræmi við gögn málsins, verða báðir ákærðu því sakfelldir fyrir þá háttsemi sem rakin er í þessum ákærulið og þar telst rétt færð til refsiákvæðis.

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorðum hefur hvorugur ákærðu áður gerst sekur um brot gegn íslenskum refsilögum en samkvæmt upplýsingum frá Interpol hefur ákærði B-x-x gerst sekur um þjófnað í Noregi og ákærði A-x-x gerst sekur um þjófnað í Litháen. Ekki verður þó til þessa litið við refsiákvörðun í málinu vegna ófullnægjandi upplýsinga um form refsinga ákærðu o.fl. Við ákvörðun refsingar þeirra ber hins vegar að líta til þess að þeir frömdu brot sín í félagi. Brot þeirra olli ekki tjóni þar sem þýfið komst til skila. Að þessu virtu þykir refsing hvors um sig hæfilega ákveðin fangelsi í 4 mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún falla niður að 2 árum liðnum haldi þeir almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Ákærðu sættu báðir gæsluvarðhaldi vegna rannsóknar málsins frá 30. mars til 4. apríl sl. og kemur það til frádráttar fangelsisvist ákærðu verði þeim gert að afplána hana.

Ákærði B-kk-nf greiði réttargæslu- og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 273.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði A-x-x greiði réttargæslu- og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, E-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 273.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

D ó m s o r ð:

Ákærðu, B-x-x S-x-x og A-x-x O-x-x, sæti hvor um sig fangelsi í 4 mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún falla niður að 2 árum liðnum haldi þeir almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Gæsluvarðhald ákærðu frá 30. mars til 4. apríl 2007 komi til frádráttar refsivist verði þeim gert að afplána hana.

Ákærði B-kk-nf greiði réttargæslu- og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 273.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði A-x-x greiði réttargæslu- og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, E-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 273.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kk-nf M-kk-nf