E-340/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 4. maí sl., er höfðað 9. desember 2009.

Stefnandi er Arion banki hf., Borgartúni 19, Reykjavík.

Stefndi er NVN ehf., Laufásvegi 77, Reykjavík.

Dómkröfur

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 2.420.373 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 23. september 2008 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar að mati dómsins. Krafist er virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Málavextir

Hinn 14. júní 2002 samþykkti stefnandi umsókn stefnda, sem þá hét Norðurver ehf., um stofnun vörslureiknings vegna verðbréfaviðskipta stefnda. Reikningnum var lokað 23. september 2008. Kveður stefnandi uppsafnaðan yfirdrátt stefnda á reikningnum þá hafa numið stefnufjárhæð. Lýtur ágreiningur í málinu að uppgjöri aðila vegna þessa reiknings.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á því að stefndi hafi stofnað vörslureikning hjá stefnanda vegna verðbréfaviðskipta sinna. Samkvæmt samningi aðila sé stefnanda heimilt að skuldfæra reikning stefnda fyrir þeim útgjöldum sem verði til við verðbréfaviðskipti stefnda. Vörslureikningurinn beri númerið 0329-26-460980. Stefndi hafi gerst brotlegur við reglur um reikningsviðskipti og hafi reikningnum verið lokað 23. september 2008. Uppsafnaður yfirdráttur stefnda á reikningnum hafi þá numið 2.420.373 krónum sem sé stefnufjárhæð. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir.

Með heimild í lögum nr. 125/2008 hafi Fjármálaeftirlitið tekið þá ákvörðun að taka yfir vald hluthafafundar Kaupþings banka hf. og víkja stjórn bankans og skipa skilanefnd yfir hann. Ákvörðun þessi sé dags. 9. október 2008. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins, dags. 22. október 2008, hafi Fjármálaeftirlitið tekið ákvörðun um ráðstöfun eigna og skulda Kaupþings banka hf. til Nýja Kaupþings banka hf.

Stefnandi kveður kröfu sína byggjast á almennum reglum kröfuréttarins og meginreglum samningaréttarins um skuldbindingargildi loforða og skyldu til að efna samninga, sbr. lög nr. 7/1936. Þá er vísað til 4. gr. laga nr. 94/1933 en samkvæmt þeirri grein sé útgefandi tékka skuldbundinn til að hafa til umráða fé hjá greiðslubanka sem honum sé heimilt, samkvæmt samningi við greiðslubankann, að ráðstafa með tékka.

Málsástæður stefnda og lagarök

Krafa stefnda um sýknu byggist aðallega á því að ekkert samningssamband sé á milli framlagðs vörslusamnings aðila og kröfunnar samkvæmt reikningi nr. 329-26-460980 enda ekkert fram komið um aðild stefnda að þeim reikningi eða hvernig til hans var stofnað. Umsaminn reikningur í viðskiptum aðila hafi verið reikningur nr. 526-26-506 sem hvergi sé getið í málsskjölum eða krafa reist þar á. Misræmi í kröfugerð og fjárhæðum í framlögðum skjölum styðji sýknukröfu.

Þá beri stefndi fyrir sig aðildarskort. Tilvísun í lög nr. 125/2008 um heimild til handa Fjármálaráðuneyti að taka yfir bankastarfsemi skapi ekki sjálfkrafa aðilaskipti að meintri kröfu og engin frekari gögn þar um hafi verið lögð fram.

Lagatilvísunum stefnanda sé mótmælt. Stefnandi hafi ekki samið um stofnun skuldbindinga á tilvitnuðum vörslureikningi nr. 329-26-460980 og tilvísun til laga nr. 7/1936 og laga nr. 94/1933 eigi því ekki við enda hafi engin tékkaviðskipti verið með aðilum tengd tilgreindum reikningi.

Upphafsdegi dráttarvaxtakröfu sé mótmælt enda liggi fyrir að stefnandi hafi enga kröfu gert á stefnda fyrr en með stefnu. Innheimtubréf, dags. 16. október 2008, sem ekki liggi fyrir að stefndi hafi fengið, sé gefið út af Kaupþingi banka hf.

Virðisaukaskattskröfu stefnanda sé mótmælt. Stefnandi sé fjármálastofnun sem sæti ekki virðisaukaskattsskyldu í starfsemi sinni. Stefnandi hafi starfsmenn á launum til að sinna innheimtu og málarekstri sínum sem hluta annarrar starfssemi sinnar.

Vinna þessi sé því hefðbundin vinna bankastarfsmanna, þótt þeir hafi lögmannsréttindi, og þarfnist því ekki VSK-skila og þar með ekki VSK-tekna. Sama gildi um málskostnað ef til hans kæmi, fjárhæð tildæmds málskostnaðar til stefnanda hljóti að taka mið af slíku.

Um lagarök sé vísað til almennra reglna samninga-, kaupa- og kröfuréttar sem og laga um tékka nr. 94/1933.

Niðurstaða

Málsástæða stefnda er byggist á aðildarskorti er óljós og vanreifuð. Hefur ekki verið sýnt fram á annað en að yfirtaka Fjármálaeftirlitsins á Kaupþingi banka hf. og ráðstöfun eigna og skulda bankans hafi farið fram í samræmi við lög. Er þessari málsástæðu því hafnað.

Samkvæmt útprentun úr hlutafélagaskrá er tilgangur hins stefnda félags m.a. verðbréfaviðskipti. Fyrir liggur að á árinu 2002 gerði stefndi vörslusamning við stefnanda. Samkvæmt samningnum tók Kaupþing banki hf. að sér að stofna vörslureikning í nafni vörsluþega og annast reikninginn fyrir hann samkvæmt ákvæðum samningsins. Þá var stefnanda samkvæmt samningnum veitt heimild til að stofna reikning í nafni stefnda hjá innlánsstofnun og leggja þar inn fé og taka út. Samkvæmt stefnu var stofnaður vörslureikningur nr. 0329-26-460980 í nafni stefnda. Hefur ekki annað komið fram í málinu en að viðskipti aðila hafi staðið frá árinu 2002 til 23. september 2008 er reikningnum var lokað. Þá nam skuld stefnda samkvæmt reikningnum 2.420.373 krónum, sem er stefnufjárhæð. Af hálfu stefnda hafa ekki komið fram neinar haldbærar varnir er byggjast á því að honum beri ekki að greiða þessa skuld við stefnanda.

Stefndi mótmælir upphafsdegi dráttarvaxtakröfu. Í málinu hefur verið lagt fram afrit innheimtubréfs, dags. 16. október 2008, þar sem skorað er á stefnda að greiða skuldina. Af hálfu stefnda hefur hvorki verið sýnt fram á að honum hafi ekki borist þetta bréf né það gert sennilegt. Verður krafa stefnanda um dráttarvexti því tekin til greina frá 16. nóvember 2008, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Samkvæmt 3. mgr. 2. gr. laga nr. 50/1988 er þjónusta banka, sparisjóða og annarra lánastofnana, svo og verðbréfamiðlun, undanþegin virðisaukaskatti. Við ákvörðun málskostnaðar verður því litið til þess.

Samkvæmt framansögðu ber því að taka kröfur stefnanda til greina. Dráttarvextir dæmast eins og greinir í dómsorði.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 350.000 krónur.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, NVN ehf., greiði stefnanda, Arion banka hf., 2.420.373 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 16. nóvember 2008 til greiðsludags og 350.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf