E-4908/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 16. desember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af D-x-x A-x-x A-x-x (kt. 000000-0000), Gyðufelli 6, Reykjavík, gegn Vátryggingafélagi Íslands hf. (kt. 000000-0000), Ármúla 3, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 26. nóvember 2013.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega, að viðurkenndur verði réttur stefnanda til greiðslu bóta úr hendi stefnda, Vátryggingafélagi Íslands hf., á grundvelli ábyrgðartryggingar atvinnurekstrar, vegna tjóns af völdum vinnuslyss stefnanda á veitingastaðnum Saffran í Kópavogi, 15. febrúar 2012.

Stefnandi krefst þess til vara, að viðurkenndur verði réttur stefnanda til greiðslu bóta úr hendi stefnda, Vátryggingafélags Íslands hf., á grundvelli slysatryggingar launþega vegna tjóns af völdum vinnuslyss stefnanda á veitingastaðnum Saffran í Kópavogi, 15. febrúar 2012.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar, í báðum framangreindum tilfellum, úr hendi stefnda að teknu tilliti til virðisaukaskatts, eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Stefndi gerir þær kröfur að félagið verði sýknað af öllum kröfum stefnanda og að stefnda verði tildæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda.

Ágreiningsefni og málsatvik

Málavextir eru þeir að stefnandi kveðst hafa orðið fyrir slysi 15. febrúar 2012, þegar hann var við störf á veitingastaðnum Saffran, að Dalvegi 4 í Kópavogi og hafi hann búið við skerta vinnufærni upp frá því. Stefnandi hafði starfað hjá Saffran frá 28. desember 2010 og var starfsmaður í eldhúsi. Fólst starfið meðal annars í matreiðslu og aðstoð í eldhúsi og þurfti stefnandi því að sækja og fara með matvörur í kæli. Eftir því sem næst verður komist talaði stefnandi á þessum tíma ekki íslensku, en nokkra ensku.

Stefnandi kveðst um klukkan 17.00, þann 15. febrúar 2012, hafa runnið til á blautu gólfi í kæligeymslu á ofangreindri starfsstöð Saffrani, með þeim afleiðingum að hann hafi skollið á bakið, eins og nánar er lýst í tilkynningu til Sjúkratrygginga Íslands, dags 2. maí 2012. Kveðst stefnandi hafa haldið á kassa fullum af kjúklingi, því hafi hann ekki getað borið fyrir sig hönd og skollið utan í vegg með þeim afleiðingum að hann slasaðist á baki. Stefnandi lauk vaktinni þrátt fyrir að hafa verið þjáður, að sögn, en leitaði til læknis á slysa- og bráðadeild Landspítala – háskólasjúkrahúss (hér eftir LSH) daginn eftir, 16. febrúar, vegna verkja í baki.

Samkvæmt læknabréfi frá LSH til Heilsugæslu Kópavogs, dags 16. febrúar 2012, leitaði stefnandi þangað þann morgnun vegna bakverkja. Kemur þar fram að ekki sé áverkasaga og að hann hafi verið með bakverki í tvær vikur. Stefnandi var sendur í segulómum á lendarhrygg og greindist þá hjá honum brjósklos L4-L5 vinstra megin. Var honum vísað til sérfræðings og síðan sendur heim með verkjalyf. Stefnandi var því næst skoðaður af E, heila- og taugaskurðlækni, sbr. göngudeildarnótu hans ti Heilsugæslunnar í Efra Breiðholti, dags 28. mars 2012, en þar kemur jafnframt fram að læknirinn hafi þá ákveðið að bíða bæri með brjósklosaðgerð á stefnanda. Óvinnufærni stefnanda vegna brjóskloss var því næst staðfest af sama sérfræðingi í beiðni um sjúkraþjálfun fyrir stefnanda til Sjúkratrygginga Íslands, dags 9. maí 2012.

FoodCo ehf., sem rekur Saffran, og var því vinnuveitandi stefnanda, tilkynnti í fyrstu ekki um atvikið sem vinnuslys til Vinnueftirlits ríkisins. Af hálfu stefnda hefur hins vegar verið vísað til þess að stefnandi hafi í samtali við yfirmenn í fyrstu ekki lýst fjarveru sinni frá vinnu svo að hún stafaði af vinnuslysi, heldur af bakvandamálum. En þegar það hafi loks komið ljóslega fram af hálfu stefnanda að hann teldi sig hafa orðið fyrir slysi hafi starfsmannahald fyrirtækisins farið að grennslast fyrir um málið. Eftir ítrekaðar áskoranir stefnanda var loks tilkynnt um atvikið til Vinnueftirlits ríksins þann 25. apríl 2012. Liðu því rúmir tveir mánuðir frá því að atvikið átti sér stað þar til vinnuveitandi sendi tilkynninguna. Þann 4. janúar 2013 barst lögmanni stefnanda síðan tölvubréf frá Vinnueftirlitinu þar sem segir: „Vinnuslys þetta hefur ekki verið rannsakað af Vinnueftirlitinu þar sem það var ekki tilkynnt þegar það átti sér stað.“

Stefnandi höfðar málið á hendur stefnda, Vátryggingafélagi Íslands hf., (hér eftir VÍS hf.) á grundvelli 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, en þáverandi vinnuveitandi stefnanda, FoodCo hf., sem rekur Saffran, hafði í gildi frjálsa ábyrgðartryggingu atvinnurekstrar auk slysatryggingar launþega hjá stefnda. Var ekki óskað eftir því af hálfu stefnda að FoodCo ehf. yrði stefnt ásamt stefnda og hefur stefndi alfarið komið fram í samskiptum aðila vegna málsins, en stefnandi gerði kröfur um greiðslur vegna slyssins á hendur stefnda með kröfubréfi, dags 9. maí 2012. Stefndi hafnaði hins vegar bótaskyldu með bréfi, dags 18. maí 2012, þar sem stefndi taldi ósannað að um slys í skilningi skilmála slysatryggingarinnar væri að ræða, en fyrir liggur að stefndi taldi þá að krafan sneri eingöngu að slysatryggingu launþega.

Þess ber að geta, að lögmaður stefnanda tilkynnti Sjúkratryggingum Íslands (hér eftir SÍ) jafnframt um umrætt slys með bréfi dags 2. maí 2012. Umsókn stefnanda um bætur samkvæmt almannatryggingalögum var hins vegar hafnað af SÍ, í bréfi dags 2. júlí 2012, þar sem ekki var talið að hann hefði orðið fyrir slysi í skilningi 27. gr. laga um almannatryggingar. Enn fremur var beiðni stefnanda um endurupptöku almannatryggingamálsins hafnað í bréfi SÍ til stefnanda, dags 17. október 2012.

Með bréfi, dags 23. ágúst 2012, frá lögmanni stefnanda til stefnda VÍS hf., upplýsti stefnandi að bótakrafa hans á hendur stefnda sneri ekki aðeins að slysatryggingu launþega, heldur einnig að ábyrgðartryggingu atvinnurekstrar, en málið var þá þegar komið til meðferðar hjá Úrskurðarnefnd í vátryggingarmálum, með kæru stefnanda, dags 11. júlí 2012. Úrskurðarnefndin kvað síðan upp úrskurð í máli nr. 342/2012, þann 18. september 2012, en niðurstaðan varð sú að stefnandi ætti rétt á bótum úr slysatryggingu launþega, en ekki úr ábyrgðartryggingu atvinnurekstrar, hjá stefnda. VÍS hf. tilkynnti síðan úrskurðarnefndinni, með bréfi, dags 2. október 2012, að félagið myndi ekki una úrskurði nefndarinnar frá 18. september 2012, hvað varðaði slysatryggingu launþega. Í ljósi þessa er dómsmál þetta höfðað, en í málinu liggur fyrir gjafsóknarleyfi til handa stefnanda, dags 17. desember 2012. Málsaðilar deila hér um það hvort umrætt slys hafi yfirleitt átt sér stað, hvort orsakasamband sé á milli meints slyss og líkamstjóns er stefnandi búi við, og hvort slysið sé þá að rekja til atriða sem stefndi beri bótaábyrgð á, eða hvort um óhappatilvik hafi verið að ræða.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því, að hann hafi verið óvinnufær frá slysdegi til 15. maí 2012, eða í sex mánuði. Staðfesti álit lækna alvarleika áverka og óvinnufærni, sbr. vottorð, dags 27. júní 2012, og læknabréf, dags 16. febrúar 2012. Ástand stefnanda hafi ekki batnað eftir slysið sem sjá megi á göngudeildarnótu frá LSH til Heilsugæslu Efra Breiðholts, dags. 28. mars 2012. Þar lýsi læknir miklum verkjum stefnanda í baki og fótleggjum, sem og í beiðni um sjúkraþjálfun, dags 9. maí 2012, þar sem fram komi að ekki hafi talist ráðlegt að skera stefnanda upp á þeim tíma, þar sem hann væri „allur stífur í vinstri ganglim og spenntur og sár í vöðvunum ásamt baki“. Ástand stefnanda hafi því farið versnandi eftir slysið og enn hafi stefnandi ekki náð sér að fullu og muni því mögulega þurfa að meta læknisfræðilega örorku hans á síðari stigum þegar stöðugleikapunkti verði náð.

Allt frá því stefnandi hafi slasast hafi vinnuveitandi reynt að leggja stein í götu hans og koma í veg fyrir að hann sækti rétt sinn. Í stað þess að tilkynna slysið til Vinnueftirlitsins í samræmi við lagaskyldu hafi vinnuveitandinn ákveðið að hefja eigin rannsókn og kallað eftir vitnisburði frá fyrrum samstarfsfólki stefnanda, sem lagður hafi verið fram fyrir Úrskurðanefnd í vátryggingarmálum. Vinnuveitandinn hafi einnig reynt að gera stefnanda ótrúverðugan með fullyrðingum um að hann hafi gerst tvísaga um málsatvik eða breytt framburði eftir hentugleika, en því sé mótmælt sem röngu.

Stefndi hafi gert ýmsar athugasemdir í bréfi, dags 9. ágúst 2012, vegna málskots stefnanda til Úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum. Þar hafi stefndi haldið því fram að stefnandi hefði ekki gert kröfu á grundvelli ábyrgðartryggingar vinnuveitanda. Sú fullyrðing hafi verið röng og verið leiðrétt með bréfi, dags 23. ágúst 2012. Þá hafi stefndi haldið því fram að stefnandi hefði dottið vegna þess að hann hafi haldið á tveimur kjúklingakössum. Sú fullyrðing sé röng og ósönnuð en vinnuveitandi stefnanda verði að bera hallann af því að hafa ekki tilkynnt slysið til Vinnueftirlitsins svo að rannsaka hefði mátt tildrög slyssins. Þá hafi stefndi vísað til skriflegs vitnisburðar þriggja samstarfsmanna stefnanda, er hafi staðfest fullyrðingu vinnuveitandans um að stefnandi hefði dottið vegna þess að hann hafi haldið á tveimur kjúklingakössum. Enginn þeirra hafi þó orðið vitni að slysinu og getað borið um atvik af eigin raun. Vitnisburður þessi sé afsprengi rannsóknar er vinnuveitandi stefnanda hafi framkvæmt í stað þess að gera Vinnueftirlitinu viðvart, líkt og lög kveði á um.

Stefnandi sé íranskur að uppruna og tali ekki íslensku en litla ensku. Mikill aðstöðumunur sé á milli hans og FoodCo ehf., sem eigi sex af vinsælustu skyndi- bitakeðjum landsins og hafi mikla reynslu af starfsmannahaldi. Verði því að telja að vinnuveitanda hafi staðið það nær að tryggja sér sönnun um málsatvik en stefnanda.

Stefnandi byggir aðalkröfu sína á því, að slys hans sé skaðabótaskylt samkvæmt almennu skaðabótareglunni og stefnda beri því að greiða stefnanda bætur úr ábyrgðartryggingu atvinnurekstrar vinnuveitanda stefnanda hjá stefnda. Slys stefnanda eigi rætur að rekja til gáleysislegrar hegðunar starfsmanna vinnuveitandans og skorts á fullnægjandi aðbúnaði og verklagsreglum á vinnustaðnum.

Slys stefnanda megi rekja til þess að honum hafi verið falið að bera þungan kassa af kælivöru inn á blautt og sleipt gólf í kæligeymslu. Felist gáleysi vinnu- veitandans meðal annars í því að hafa ekki séð til þess að gólfefni kæligeymslunnar væri nægjanlega stamt til að þola bleytu án þess að verða sleipt, í samræmi við skyldur vinnuveitanda samkvæmt 6. gr. reglugerðar nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða. Ákvæði 42. gr. laga nr. 46/1980 kveði jafnframt á um að vinnustaður skuli þannig úr garði gerður að þar sé gætt fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta.

Vinnuveitandinn hafi ekki hirt um að setja verklagsreglur sem fyrirbyggðu að gólf væri skúrað á þeim tíma þá verið væri að taka á móti og ganga frá vörum í kæli. Vinnuveitandinn beri ábyrgð á því að starfsmenn fái nauðsynlega kennslu og þjálfun við að framkvæma störf sín, sbr. 14. og 37. gr. laga nr. 46/1980. Ekki hafi heldur verið séð til þess að sett hafi verið upp aðvörunarskilti fyrir utan kæligeymsluna til merkis um að bleyta væri á gólfi hennar. Slík aðvörun hefði varnað því að stefnandi gengi þar inn með þungan kassa, en slíkt hafi vinnuveitanda verið skylt samkvæmt c-lið 38. gr. laga nr. 46/1980. Í þeim lögum séu lagðar ríkar skyldur á herðar vinnuveitendum til að tryggja öryggi starfsmanna. Byggi stefnandi aðalkröfu sína á því að þeirri aðgæsluskyldu hafi ekki verið sinnt sem hafi leitt til þess að stefnandi hafi slasast.

Slys stefnanda megi og rekja til gáleysislegrar hegðunar starfsmanns sem hafi skúrað kæligeymsluna á þeim tíma sem verið var að ganga frá vörum þangað. Sá hafi heldur ekki séð til þess að aðrir væru varaðir við bleytu, sem vísast hafi verið blönduð gólfsápu og því líklegri til að skapa hættu. Starfsmaðurinn hafi heldur ekki séð til þess að settur væri upp miði til að vara við því að gólf væri blautt, sbr. áskilnað 25. og 26. gr. laga nr. 46/1980. Í úrskurði Úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum komi fram að vinnuveitandinn viðurkenni að sér hafi ekki verið kunnugt um að skúrað hefði verið í kæli áður en stefnandi hafi farið þar inn en þar væri ekki bleyta að staðaldri. Á grunni vinnuveitandaábyrgðar beri FoodCo ehf. ábyrgð á skaðaverkum starfsmanns en þótt sá sé ekki tilgreindur skipti það ekki máli, sbr. meginreglu um nafnlaus mistök. Tjón stefnanda sé augljós afleiðing af saknæmri háttsemi starfsmanns FoodCo ehf. og félagsins sjálfs. Hefði gólfið ekki verið blautt þá stefnandi gekk inn, með kassa fullan af kjúklingi, hefði hann ekki runnið og skollið á bakið með tilgreindum afleiðingum.

Túlka verði allan vafa um sönnun stefnanda í hag þar sem vinnuveitandi hafi vanrækt gróflega að tilkynna slysið til Vinnueftirlitsins, eins og lög og kjarasamningar geri ráð fyrir, sbr. einkum ákvæði 79. gr. laga nr. 46/1980. Með því hafi fyrirsvars- menn vinnuveitanda af ásetningi gert stefnanda ókleift að sýna fram á tildrög slyssins og aðstæður. Stefndi hafi á fyrri stigum haldið því fram að stefnanda hafi ekki tekist að sýna nægilega fram á hvað hafi valdið líkamstjóni hans. Verði einhver meinbugur talinn á sönnunarfærslu stefnanda sé ljóst að það leiði beint af ólögmætri hegðun vinnuveitanda, sem með ásetningi hafi vanrækt að tilkynna slysið til Vinnueftirlitsins, þvert gegn lögbundnum skyldum og þrátt fyrir ítrekanir lögmanns stefnanda þar um.

Úrskurðarnefnd í vátryggingarmálum hafi í niðurstöðu sinni bent á að í mörgum dómum Hæstaréttar Íslands hafi reynt á áhrif þess að tilkynningarskyldu 79. gr. laga nr. 46/1980 hafi ekki verið sinnt. Hafi nefndin bent á að yrði slík tilkynningarskylda virk, svo sem við slys stefnanda, leiddi vanræksla vinnuveitanda á tilkynningarskyldu til þess að frásögn tjónþola yrði lögð til grundvallar málsatvikum. Vísist hér til dóms réttarins í máli nr. 53/2002, sem hafi verið á meðal málsgagna fyrir nefndinni. Orsök slyssins sé sú að stefnandi hafi runnið á blautu gólfi í kæligeymslu. Sú frásögn hafi verið lögð til grundvallar í úrskurði nefndarinnar og leitt til niðurstöðu. Vinnuveitandi stefnanda hafi einnig viðurkennt að hann hafi lent í vinnuslysi með því að greiða honum laun í vinnuslysaforföllum til 15. júní 2012. Stefnandi vísi í því samhengi til bréfs lögmanns Eflingar til vinnuveitanda stefnanda, dags 24. apríl 2012.

Stefnandi sé af erlendu bergi brotinn, tali ekki íslensku og hafi því átt erfiðara um vik en ella að sýna fram á tjón sitt gegn hindrunum vinnuveitanda. Hafi stefnandi gert allt til að reyna að fá vinnuveitanda og stefnda til að sinna skyldum sínum með framlagningu vottorða um óvinnufærni og öflun umsagna lækna og meðferðaraðila. Vinnuveitandinn hafi þegar fengið upplýsingar frá stefnanda um slysið og óvinnufærni í kjölfar þess, sbr. göngudeildarnótu, dags 28. mars 2012. Vinnuveitanda hafi því borið að bregðast þegar við því í samræmi við lagaskyldu, sbr. 79. gr. laga nr. 46/1980. Að vinnuveitandi hafi með ólögmætum hætti vanrækt þá skyldu veiki sönnunarstöðu stefnda og leiði til þess að leggja beri frásögn stefnanda til grundvallar málsatvikum.

Á grundvelli framburðar stefnanda, gáleysislegrar hegðunar starfsmanns og vinnuveitandans sjálfs, sem leitt hafi til slyssins og þess líkamstjóns sem stefnandi glími nú við, krefjist stefnandi skaðabóta úr ábyrgðartryggingu atvinnurekandans hjá stefnda. Í skilmálum hennar segi að vátryggingin bæti „beint líkams- eða munatjón þriðja manns vegna skaðabótaábyrgðar vátryggðs sem fellur á hann samkvæmt íslenskum lögum“. Samkvæmt skilmálunum fari um bætur fyrir líkamstjón samkvæmt skaðabótalögum nr. 50/1993. Í 16. gr. skilmálanna sé jafnframt tiltekið að tjónþoli geti krafist bóta á grundvelli vátryggingarinnar beint frá félaginu og af framangreindu sé ljóst að stefnda beri að greiða stefnanda bætur úr ábyrgðartryggingu stefnda.

Verði skilyrði skaðabótaskyldu á grundvelli sakarreglunnar ekki talin uppfyllt krefjist stefnandi bóta úr slysatryggingu FoodCo ehf. hjá stefnda. Varakrafan byggi á sömu rökum og aðalkrafa, en ekki sé þó gert að skilyrði að sýnt sé fram á saknæma háttsemi tjónvalds svo að stefnandi fái bætur úr slysatryggingu launþega. Vinnuveitandi beri ábyrgð á slysum starfsmanna. Samkvæmt kafla 9.7.1 í kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og Eflingar stéttarfélags, sem FoodCo ehf. hafi verið aðili að á tíma slyssins sé kveðið á um að atvinnurekanda sé skylt að tryggja launafólk, meðal annars vegna varanlegrar læknisfræðilegrar örorku og/eða tímabundinnar örorku af völdum slyss við vinnu. Í kafla 9.7.5 í kjarasamningum sé svo nánar kveðið á um bætur vegna varanlegrar örorku og í kafla 9.7.6. sé fjallað um bætur vegna tímabundinnar örorku.

Á grundvelli framangreindrar skyldu hafi vinnuveitandi keypt slysatryggingu launþega hjá stefnda. Samkvæmt skilmálum tryggingarinnar gildi hún fyrir launþega í starfi hjá vátryggingartaka, sbr. kafla 1, en í kafla 9.1 komi fram, að stefndi greiði bætur vegna slyss er vátryggður verði fyrir, ef það leiði til andláts, varanlegrar læknis- fræðilegrar örorku, tímabundins missis starfsorku eða tannbrots. Í kafla 8 sé hugtakið slys skilgreint sem skyndilegur utanaðkomandi atburður sem valdi meiðslum á líkama þess sem sé vátryggður og gerist án vilja hans. Hinn umdeildi atburður stefnanda falli undir þá skilgreiningu, en bleyta á gólfi kæligeymslunnar hafi valdið því að stefnanda hafi skrikað fótur með þeim afleiðingum að hann hafi orðið fyrir líkamstjóni.

Stefnandi hafi ekki sýnt gáleysi, enda hafi mátt treysta því að kæligeymslan væri þurr, eða að sá sem hafi skúrað hana hefði látið starfsmenn vita að gólfið væri blautt. Það hafi sá starfsmaður ekki gert, sem hafi leitt til þess að stefnandi hafi fallið með ofangreindum afleiðingum, en saknæm hegðun tjónvalds sé þó ekki skilyrði fyrir því að stefnandi eigi rétt á bótum úr slysatryggingu hjá stefnda. Þá vísist til ótvíræðrar niðurstöðu Úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum, dags 18. september 2012, um að stefnandi eigi rétt á bótum úr slysatryggingu launþega hjá stefnda. Krefjist stefnandi því til vara að honum verði greiddar bætur úr slysatryggingu launþega hjá stefnda vegna þess líkamstjóns sem hann hafi orðið fyrir í slysinu þann 15. febrúar 2012.

Dómkröfur stefnanda styðjist einkum við skaðabótalög nr. 50/1993, Lög um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum nr. 46/1980, Lög um vátrygginga- samninga nr. 30/2004, Reglugerð nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða, Vátryggingarskilmála Vátryggingafélags Íslands hf., Samning Samtaka atvinnulífsins og Eflingar-stéttarfélags og verkalýðs- og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis vegna starfsfólks í veitinga og gistihúsum og hliðstæðri starfsemi, en kröfu um málskostnað styðji stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagrök stefnda

Krafa stefnda um sýknu er reist á því að í máli þessu gildi almennar reglur skaðabótaréttar að því er varði sönnun og sönnunarbyrði. Sönnunarbyrði hvíli á stefnanda um að hann eigi rétt til bóta úr þeim tryggingum sem krafa sé gerð til. Stefnanda beri að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni, þau atvik sem hafi leitt til þess og að orsakatengsl séu á milli tjóns og atvika. Ekkert tilefni sé til þess að víkja frá þessum reglum við úrlausn málsins. Sýknukrafa stefnda byggi á því að stefnandi hafi ekki sannað þessi atriði og því séu skilyrði bótaréttar til handa honum ekki fyrir hendi, hvorki úr ábyrgðartryggingu vátryggingartaka né úr slysatryggingu launþega.

Hvað varði staðreyndir málsins þá sé þess getið í stefnu að vitni hafi verið að atvikinu. Í bréfi til SÍ, dags 2. maí, sé nafngreint vitni, A, og segi að vitnið hafi síðan neitað að hafa séð atvikið af ótta við að verða rekinn. Hér sé rangt með farið því að sá starfsmaður, sem hafi starfað hjá stefnanda á þessum tíma, hafi ekki verið í vinnu þennan dag sem sjá megi af fyrirliggjandi vinnuyfirliti. Ásakanir um hótanir í garð meints vitnis séu rangar og þeim hafnað. Stefnandi hafi hvorki leitað á slysadeild né heilsugæslu daginn sem meint slys eigi að hafa orðið. Þá hafi hann ekki upplýst veitingastjóra vaktarinnar, B, um það eða að hann hefði orðið fyrir meiðslum. Daginn eftir, 16. febrúar 2012, hafi stefnandi haft samband símleiðis við C, veitingastjóra Saffrans á Dalvegi, og upplýst að hann treysti sér ekki í vinnu vegna slæmsku í baki sem hafi komið til er hann lyfti tveimur kössum af kjúklingum. Stefnandi hafi í því símtali ekki nefnt að hann hefði runnið í hálku í kæli og ræki bakeymsli til þess. Engum gögnum sé því til að dreifa í málinu um að stefnandi hafi upplýst vinnuveitanda sinn eða samstarfsmenn um meint slys eða að hann hafi meiðst við það í baki. Sé fullyrðingu þess efnis mótmælt enda sé hún engum gögnum studd og bendi stefndi á að göngudeildarnóta, dags 28. mars 2012, beri á engan hátt með sér það er stefnandi haldi fram. Vátryggingartaki hafi því enga ástæðu haft til að tilkynna um vinnuslys til Vinnueftirlitsins á þeim tíma, þar sem engin vitneskja hafi legið fyrir um neitt slíkt, hvorki að stefnandi hefði orðið fyrir meiðslum við vinnu, eða að óvinnufærni sem hann tilkynnti, dags 16. febrúar 2012, væri að rekja til vinnuslyss. Það hafi ekki verið fyrr en síðar að vátryggingartaki hafi fengið slíkar upplýsingar og hafi hann þá þegar hafið að kanna málið. Hafi vátryggingartaki í því skyni leitað eftir upplýsingum frá samstarfsfólki stefnanda um það sem gerst hafi. Engin vitni hafi verið að atvikinu en samstarfsfólk borið að stefnandi hefði tjáð sér að hann hefði meiðst við að lyfta kössum með kjúklingi. Engin hafi kannast við að stefnandi hafi sagst hafa runnið á blautu gólfi í kæli. Þá staðfesti yfirlýsingar að stefnandi hafi áður kvartað yfir bakverkjum. Í kjölfarið hafi svo tilkynning verið send til Vinnueftirlitsins og stefnda, dags 25. apríl 2012, þótt fyrirliggjandi gögn hafi ekki bent til vinnuslyss.

Málsgögn tali sínu máli um málsatvik og skýri ástæðu þess að vátryggingartaki hafi ekki tilkynnti meint slys til Vinnueftirlitsins. Hafi vátryggingartaki verið í fullum rétti til að leita nánari upplýsinga um atvik sem hann hafi enga hugmynd haft um, uns stefnandi hafi loks látið vita, og hafi á engan hátt falist í því hindrun fyrir stefnanda. Þá sýni málsgögn að það sé langt frá því að stefnandi hafi verið samkvæmur sjálfum sér í lýsingum á því sem hafi gerst og sjáist það á fullyrðingu hans um vitni sem síðar hafi komið í ljós að hafi ekki verið við störf. Málsgögn séu skýr um að meiðsl er stefnandi byggi kröfu sína á séu líklegri til að stafa af sjúkdómi fremur en slysi.

Óljóst sé hvort stefnandi geti talist hafa lögvarða hagsmuni af því að höfða hér viðurkenningarmál, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, og geti leitt til frávísunar án kröfu. Skilyrði sé að sýnt sé fram á tjón og í hverju það felist. Verði stefnandi að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni, í hverju það felist og tengslum við málsatvik. Verulega skorti á að þau skilyrði séu uppfyllt og dugi fullyrðingar stefnanda ekki sem sönnun. Í stefnu sé engin umfjöllun um hvaða hagsmunir réttlæti viðurkenningarmál og að hvaða leyti þeir séu lögvarðir. Jafnvel þótt um viðurkenningarmál sé að ræða, og því ekki þörf á að beinlínis sanna mögulegt tjón, hljóti að hvíla á stefnanda að sýna í það minnsta fram á að tjón hafi í raun orðið og gera að einhverju leyti grein fyrir því í hverju það felist. Ekkert slíkt sé að finna í stefnu eða málsgögnum sem hægt sé að byggja á. Skorti hér á að gögn hafi verið lögð fram um meint tjón stefnanda og um mögulegt umfang þess, en fyrirliggjandi læknisfræðileg gögn séu nokkuð skýr um að ástand stefnanda, þ.e. brjósklosið, sé að rekja til sjúkdóms. Þá sé í stefnu hvergi vísað til lagaheimildar til höfðunar viðurkenningarmálsins.

Ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir slysi á vinnustað, 15. febrúar 2012. Sé óljóst hvort og hvernig slysið eigi að hafa gerst. Engin vitni hafi verið að atburðum en stefnandi sé einn til frásagnar. Frásagnir hans séu misvísandi um hvort hann hafi runnið í bleytu eða fengið hnykk á bak við að lyfta kössum. Stefnandi hafi sagt A vera vitni að atvikum en hann hafi þá ekki verið við störf. Ekkert liggi fyrir um að gólf í kæli hafi verið skúrað um þetta leyti. Stefnandi hafi ekki tilkynnt yfir- eða samstarfsmönnum um slys samdægurs og ekki leitað samdægurs á slysadeild eða heilsugæslu, en haldið áfram vinnu og lokið vaktinni að eigin ákvörðun. Stefnandi hafi svo farið á slysadeild daginn eftir og sé ástæðan bakverkur sem hann hafi haft í tvær vikur og verði ekki rakinn til áverka, en stefnandi hafi þá verið greindur með brjósklos. Í símtali við yfirmann, 16. febrúar 2012, hafi stefnandi ekki nefnt slys eða áverka vegna þess heldur eingöngu að hann væri frá vegna bakverkja. Stefnandi hafi þá nefnt að hann hefði verið að lyfta kössum og fengið hnykk á bakið. Stefnandi hafi áður kvartað við samstarfsmann um bakverk og leitað ráða um hvernig ætti að fara til læknis hér á landi. Sé því mikill vafi á því að stefnandi hafi orðið fyrir vinnuslysi sem sé bótaskylt úr nefndum tryggingum. Stefnandi hafi ekki tilkynnt yfirmönnum um slys samdægurs og hafi vinnuveitandi því ekki haft tilefni til að tilkynna það til Vinnueftirlitsins, eða hlutast til um rannsókn, því hann vissi ekki af því. Einhliða og misvísandi frásögn stefnanda af atvikum hafi ekki sönnunargildi enda bendi læknisfræðileg gögn ekki til meiðsla vegna slyss, heldur til þess að sjúkdómur valdi bakverk. Telji stefndi því ósannað að stefnandi hafi lent í vinnuslysi.

Orsakasamband slyss og brjóskloss sé ósannað. Í stefnu sé líkamstjóni eða einkennum lýst takmarkað. Af dómum Hæstaréttar Íslands í líkamstjónamálum megi ráða að ekki sé nóg til sönnunar um orsakatengsl atburðar og tjóns að ekki sé útilokað að um slíkt geti hafa verið að ræða, heldur þurfi það að vera nokkuð víst og a.m.k. meiri líkur en minni. Vanti mikið upp á að sýnt verði að stefnandi hafi hlotið brjósklos er lýst sé í læknabréfi slysadeildar, 16. febrúar 2012, og í göngudeildarnótu, 28. mars 2012, af völdum umstefnds slyss. Engin frekari læknisfræðileg gögn liggi fyrir er sýni fram á slík orsakatengsl, þvert á móti sýni þau að um sjúkdóm sé að ræða. Rannsóknir sýni að brjósklos verði almennt ekki við slys, eða aðeins við meiri háttar slys þar sem mikið reyni á hrygg eða við háorkuáverka, svonefnd áverkabrjósklos. Málsgögn beri ekki með sér að stefnandi hafi orðið fyrir slíku og séu fátækleg um það sem hafi gerst. Hafi verið um háorkuáverka að ræða er valdið hafi brjósklosi hefði það ekki farið fram hjá samstarfsmönnum og valdið tafarlausri óvinnufærni. Stefnandi hafi við komu á slysadeild ekki nefnt að hann hefði dottið á hálu gólfi og fengið hnykk á bak, heldur vísað til verkja sem hefðu verið um skeið. Stefnandi hafi ekki lagt fram gögn um sjúkrasögu og sýnt fram á að hann hafi ekki haft sögu um bakeymsli. Ósannað sé því að líkamseinkenni stefnanda sé að rekja til meints vinnuslyss, þann 15. febrúar 2012.

Um bótarétt úr ábyrgðartryggingu atvinnurekstrar fari eftir sakarreglunni. Skaðabótaábyrgð sé þá ekki til staðar nema tjón sé að rekja til sakar vátryggingartaka eða einhverra sem hann beri ábyrgð á. Í stefnu sé byggt á því að meint saknæmi felist í gáleysislegri hegðun starfsmanna vátryggingartaka og skorts á fullnægjandi aðbúnaði og verklagsreglum og vísað til laga nr. 46/1980 og reglugerðar nr. 581/1995. Stefnandi haldi því fram að meint gáleysisleg hegðum starfsmanna felist í því að skúra gólf í kæli án þess að setja upp viðvörunarmerki og að meint gáleysi vátryggingartaka felist í því að húsnæði hafi ekki verið fullnægjandi þar sem gólfefni í kæligeymslu hafi verið sleipt og því hafi reglna um öryggi og góðan aðbúnað ekki verið gætt. Enn fremur að ekki hafi verið til staðar verklagsreglur um skúringar, að kennsla og þjálfun starfsmanna hafi ekki verið fullnægjandi og að aðvörunarskilti hafi ekki verið sett utan við kæligeymslu eins og skylt sé. Stefndi hafni framangreindu en ósannað sé að meint slys sé að rekja til saknæmrar háttsemi með þessum hætti. Meint tjónsatvik hafi eingöngu verið að rekja til óhappatilviljunar og/eða til aðgæsluleysis stefnanda sjálfs.

Hafi eitthvað gerst í vinnunni bendi gögn til þess að stefnandi hafi verið að bera kassa og fengið hnykk á bak. Séu eingöngu hans orð fyrir því að hann hafi runnið á blautu gólfi og því verulegur vafi um það. Svo óljóst og ósannað atvik geti aldrei verið lagt til grundvallar sakarábyrgð vátryggingartaka. Sönnunarbyrði um saknæmi sé stefnanda. Því sé hafnað að stefnanda hafi verið falið að bera þungan kassa af kælivöru inn á blautt og sleipt gólf í kæligeymslu, en ekkert óeðlilegt eða óvenjulegt hefði verið við það ef stefnandi hafi farið með vörur í eða úr kæli enda hluti af starfinu og hafi hann borið of marga kassa í umrætt sinn hafi það verið hans ákvörðun.

Vegna fullyrðinga um að nýlega hafi verið búið að skúra gólf kælis taki stefndi fram, að samkvæmt upplýsingum vátryggingartaka sé ólíklegt að svo hafi verið. Hafi venjan verið að gólf kæligeymslunnar væri skúrað annaðhvort að morgni um klukkan 9-10 eða þá eftir hádegi á tímabilinu klukkan 14-15. Enginn tiltekinn starfsmaður hafi séð um skúringar heldur hafi það verið starfsmenn á vakt hverju sinni er hafi séð um það og megi gera ráð fyrir því að stefnandi sjálfur hafi einhvern tíma annast það verk. Þá sé bent á að vifta í lofti kælisins geri það að verkum að gólf þorni fljótt.

Því sé hafnað að eitthvað hafi verið athugavert við gólf kæligeymslu þannig að teljist brot gegn 6. gr. reglna nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða eða gegn almennri reglu 42. gr. laga nr. 46/1980. Sönnunarbyrði um það sé stefnanda og hafi hann engar sannanir fært fyrir því að gólfið hafi t.d. verið í andstöðu við byggingarreglugerð eða gólfefni ekki hæft kæligeymslu. Í 42. gr. laga nr. 46/1980 sé almennt ákvæði sem veiti ekki leiðbeiningar um sakarmat en stefnandi hafi ekki sýnt fram á það á hvern hátt hafi verið brotið gegn þessu ákvæði, Almenn tilvísun dugi ekki til þess. Þá sé ósannað og ólíklegt að gólf kælisins hafi verið nýskúrað þegar stefnandi hafi átt þar leið um rétt fyrir kl. 17:00. Saknæmi verði því tæplega byggt á því að verklagsreglur skorti um skúringar enda engin skylda að setja slíkar reglur, hvorki samkvæmt ákvæðum 14. eða 37. gr. laga nr. 46/1980 né öðrum lögum eða reglum. Sama eigi við um 37. gr. og 42. gr., þetta sé almennt ákvæði sem gefi ekki leiðbeiningu um sakarmat. Þá sé ósannað að starfsmenn hafi ekki fengið kennslu og þjálfun í að sinna störfum sínum. Óljóst sé hvað stefnandi eigi hér við, hvort hann sé að vísa til skúringa eða sinna eigin starfa.

Stefnandi vísi um meint saknæmi einnig til þess að brotið hafi verið gegn c-lið 38. gr. laga nr. 46/1980, þar sem aðvörunarskilti hafi ekki verið sett upp fyrir utan kæligeymsluna um að gólfið væri blautt. Ósannað sé að gólf geymslunnar hafi verið nýskúrað þegar meint slys hafi átt sér stað og hafi því ekki verið brotið gegn nefndu ákvæði. Jafnvel þótt gólf hefði verið nýskúrað telji stefndi nefnt ákvæði ekki kveða á um slíka skyldu og þó svo væri hefði það ekki breytt neinu að skiltið hafi ekki verið til staðar þar sem skúringar hafi ekki átt að geta farið fram hjá stefnanda. Hafi honum við þær aðstæður borið að sýna aðgæslu enda beri starfsmönnum að gæta að sér við vinnu. Ekki hafi heldur verið um sök starfsmanna að ræða enda ósannað og ólíklegt að gólf hafi verið nýskúruð þegar meint slys hafi átt sér stað. Sé heldur ekkert saknæmt við að skúra gólfið enda liggi fyrir að það hafi verið gert reglulega og megi ganga út frá því að stefnanda sem starfsmanni á staðnum hafi verið það fullkunnugt. Þá verði ekki séð hvernig starfsmaður sem skúri gólf eigi að hafa brotið gegn 25. og 26. gr. laga nr. 46/1980 eða hvaða skyldur þau ákvæði leggi honum á herðar vegna skúringa.

Því sé hafnað að vinnustaðurinn hafi verið óforsvaranlegur og hættulegur og leitt til þess að meint slys hafi orðið. Verkið sem stefnandi hafi verið að vinna við, að sækja eða fara með vörur í kæli, hafi verið einfalt og ekki kallað á leiðbeiningar eða verkstjórn, enda megi ætla að stefnandi hafi oft gert þetta við störf sín. Að gólf sé skúrað geri vinnustað ekki hættulegan, enda liggi fyrir að það hafi verið verk sem starfsmenn á vakt hafi séð um á þessum tíma og megi ætla að stefnandi hafi því sjálfur einhvern tíman sinnt því. Stefnandi geti ekki yfirfært ábyrgð á eigin aðgæsluleysi á vátryggingartaka, enda sé gerð sú krafa til starfsmanna að þeir gæti að sér með almennum og venjulegum hætti við vinnu. Þar undir falli m.a. að gæta þess að ganga ekki á nýskúruðu gólfi sem blasi við, og eða lyfta ekki meiri byrði en viðkomandi ráði við. Telji stefndi saknæma háttsemi því ósannaða og að hér hafi eingöngu verið um að ræða óhappatilvik sem enginn beri að lögum ábyrgð á gagnvart stefnanda.

Hvað varði varakröfu stefnanda sérstaklega, þá sé byggt á því að það atvik sem stefnandi byggi mál sitt á falli ekki undir skilgreiningu slysahugtaksins í vátryggingar- skilmálum stefnda. Bótaréttur úr slysatryggingu launþega sé því ekki fyrir hendi. Ekki sé deilt um að skilmálar stefnda nr. SÞ20 gildi um þessa tryggingu. Í 8. gr. þeirra sé að finna þá skilgreiningu á slysahugtakinu að það sé skyndilegur utanaðkomandi atburður sem valdi meiðslum á líkama vátryggðs og gerist án vilja hans. Óumdeilt sé í málinu að þetta sé sú skilgreining sem beri að leggja til grundvallar við ákvörðun á því hvort um slys sé að ræða í þessu tilviki. Enginn skyndilegur utanaðkomandi atburður hafi valdið þeim meiðslum á líkama stefnanda sem hér um ræði. Engin vitni hafi verið að atvikinu og óljóst sé hvort og hvernig það vildi til. Af gögnum megi ráða að einkenni stefnanda séu tilkomin vegna sjúkdóms sem hafi verið tilkominn áður en meint slys hafi orðið. Stefndi vísi um það til vottorðs slysadeildar LSH, dags 16. febrúar 2012, en stefnandi hafi þar verið greindur með brjósklos í lendarhrygg. Í vottorðinu sé haft eftir stefnanda að ástæða komu hans þangað sé bakverkur sem hann hafi haft í tvær vikur og sé ekki vegna áverka. Brjósklos sé að rekja til innra ástands líkamans og falli ekki undir slysahugtakið enda sé ekki um neitt skyndilegt og utanaðkomandi að ræða í því tilviki. Verði niðurstaðan þó sú að stefnandi hafi meiðst við vinnu, 15. febrúar 2012, bendi málsgögn frekar til þess að það hafi orðið þegar hann hafi fengið hnykk á bakið þegar hann hafi verið að lyfta kassa eða kössum, en ekki við það að renna til og detta. Stefndi vísi um þetta til fyrirliggjandi yfirlýsinga samstarfsfólks stefnanda og til lýsinga í tilkynningum til Vinnueftirlitsins, dags 25 apríl 2012, og til stefnda sama dags. Slíkt falli ekki undir það að vera skyndilegur utanaðkomandi atburður og þar með ekki undir slysahugtakið. Sönnunarbyrði um að umrætt atvik sé slys hvíli á stefnanda og einnig að brjósklos hans sé að rekja til vinnuslyss en ekki til sjúkdóms.

Stefndi geri kröfu um að stefnandi greiði málskostnað og byggi á 129.-130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Byggt sé á almennum reglum skaðabóta- og vátryggingaréttar, t.d. um sönnun, sönnunarbyrði og orsakasamband, á vátryggingar-skilmálum nr. SÞ20 og lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála, eftir því sem við á.

Niðurstaða

Stefnandi krefst viðurkenningar á rétti til greiðslu bóta úr hendi stefnda, vegna tjóns hans af völdum vinnuslyss á veitingastaðnum Saffrani í Kópavogi, 15. febrúar 2012, aðallega á grundvelli ábyrgðartryggingar atvinnurekstrar, en til vara á grundvelli slysatryggingar launþega. Stefndi hefur hafnað bótaskyldu í báðum tilvikum, og krefst sýknu, þar sem ósannað sé að umrætt slys hafi átt sér stað eins og stefnandi lýsi því. Einnig að ósannað sé að orsakasamband sé á milli meints slyss og þess líkamlega ástands er stefnandi búi við, og að ósannað sé hvort meint slys sé þá að rekja til atriða sem stefndi beri bótaábyrgð á, ýmist samkvæmt aðalkröfu eða varakröfu stefnanda.

Hvað varðar málsatvik, þá þykja skýrslutökur vitna hafa leitt ótvírætt í ljós, að vitnið A hafi, ólíkt því er stefndi hefur haldið fram, verið við störf ásamt stefnanda þegar ætlað vinnuslys stefnanda átti sér stað á veitingahúsinu Saffrani um klukkan 17.00, 15. febrúar 2012. Bar umrætt vitni að hann hafi þá um eftirmiðdaginn beðið stefnanda að sækja kjúklingakassa í kæliklefa, er hafi verið skammt frá eldhúsi veitingahússins, en hann síðan heyrt skell og svo komið að stefnanda liggjandi á gólfinu og innihald kjúklingakassans yfir honum og um allt gólf. Kveðst vitnið þá hafa hjálpað stefnanda á fætur, sem hafi greinilega verið þjáður, en þó klárað vaktina þá um kvöldið. Með hliðsjón af þessu þykir verða að leggja til grundvallar að stefnandi hafi sannanlega fallið í gólfið í umrætt sinn, líkt og hann hefur haldið fram.

Í málinu liggur fyrir, að daginn eftir, þann 16. febrúar 2012, hringir stefnandi í C, sem var veitingastjóri Saffrani á umræddum tíma, og tilkynnir sig frá vinnu vegna bakverkja, en stefnandi gerir þá ekki grein fyrir því að ástæður þess séu ofangreint slys, eins og staðreynt þykir með vitnisframburði C hér fyrir dómi. Fer stefnandi á slysadeild LSH að morgni sama dags og er þar eftir segulómun greindur með brjósklos í baki. Þar er eftir honum haft að hann hafi verið með bakverki í um tvær vikur, sbr. fyrirliggjandi læknabréf, dags 16. febrúar 2012. Fyrir dómi hefur stefnandi sjálfur borið því við að þessi frásögn hans á slysadeildinni hafi misskilist, hann sé frá Íran og tali enga íslensku og enskukunnátta hans sé fremur bágborin.

Að mati dómsins þykir sýnt, að stefnandi hafi ekki greint vinnuveitanda sínum þá þegar frá því að hann hafi orðið fyrir vinnuslysi með þeim hætti sem hann byggir á. Sé tekið mið af framburði vitnisins D, mannauðsstjóra hjá FoodCo ehf., þá kvaðst hann hafa heyrt frá C, 16. febrúar 2012, að stefnandi hefði meitt sig kvöldið áður við að taka upp tvo þunga kassa með kjúklingi í einu og þá farið í bakinu, en frásögn stefnanda um að hafa runnið til í bleytu og fallið í gólfið hafi komið til nokkrum dögum síðar. Hafi mannauðstjórinn því tekið ákvörðun um að grennslast frekar fyrir um atburðinn hjá öðru starfsfólki á Saffrani, þar sem að honum þótti frásögn stefnanda misvísandi og hann beðið með tilkynningu til Vinnueftirlitsins.

Af hálfu stefnanda hefur verið byggt á því, að við sönnunarmat verði að leggja til grundvallar, að vinnuveitandi stefnanda hafi þannig dregið að tilkynna um slys stefnanda til Vinnueftirlitsins, svo sem honum hafi borið sbr. 79. gr. laga nr. 46/1980, þar til vinnuveitandi tilkynnti loks um atburðinn, svo seint sem 25. apríl 2012, og eigi það að hafa sérstaka þýðingu í málinu, þar sem sönnunarstaða stefnanda hafi við þetta skerst svo að leggja beri framburð stefnanda alfarið til grundvallar um tildrög slyssins, en fyrir liggur að Vinnueftirlitið taldi rannsókn á vettvangi slyssins ekki þjóna tilgangi við svo búið, sbr. fyrirliggjandi tölvubréf þess til stefnanda, dags 4. janúar 2013.

Að mati dómsins verður, þrátt fyrir óhóflegan drátt vinnuveitanda stefnanda við að tilkynna atburðinn til Vinnueftirlitsins, ekki fallist á það með stefnanda að hann geti byggt þannig á 79. gr. laga nr. 46/1980, eins og hér stendur á, en fyrir liggur að framangreindu að dráttur á rannsókn fyrstu dagana eftir slysið, sem almennt skipta sköpun í þessu tilliti, var einkum á ábyrgð stefnanda, sem hvorki upplýsti vinnu- veitanda sinn þá um rétt tildrög slyssins, né heldur starfsfólk á slysadeild.

Af hálfu stefnda hefur verið byggt á, að í málatilbúnaði stefnanda liggi ekki fyrir sönnun þess að bakverkir þeir sem stafi óumdeilt af brjósklosi því sem stefnandi hafi sannanlega greinst með við komu á slysadeild LSH, að morgni 16. febrúar 2012, og hafi leitt til óvinnufærni hans um nokkra hríð, hafi að meira eða minna leyti orsakast af framangreindu vinnuslysi hans, þann 15. febrúar 2012, en hvorki í stefnu né í gögnum málsins séu færð fram fullnægjandi rök fyrir því. Fallist er á það með stefnda, að málatilbúnaði stefnanda í stefnu sé nokkuð ábótavant hvað þennan þátt varðar, en stefndi gerir þó ekki kröfu um frávísun málsins á þeim grundvelli.

Læknisfræðileg gögn í málinu, þar á meðal frá E sérfræðilækni á sviði heila- og taugaskurðlækninga, sbr. göngudeildarnótu hans, dags 28. mars 2012, beiðni E um sjúkraþjálfun til Sjúkratrygginga Íslands, dags 9. maí 2012, og vottorð hans, dags 1. janúar 2013, vísa öll til þess, að stefnandi eigi við brjósklos í baki að stríða, svo sem lýst hefur verið nánar að framansögðu, en að ekki hafi verið greinanlegir ytri áverkar eftir umrætt slys. Fyrir dómi lýsti E því hins vegar að hann teldi að fullyrðingar stefnda, um að brjósklos stefnanda gæti ekki hafa komið til með þeim hætti sem stefnandi teldi sig hafa slasast, fengju ekki staðist, þar sem það sé fyrirfarandi ástand liðþófans sem mestu skipti í því sambandi. Engin leið væri að staðhæfa almennt hvað nákvæmlega ylli brjósklosi hverju sinni, en E taldi þó að sennilegt væri að ástand stefnanda væri að rekja til umrædds atviks, það er að hann hafi þá fengið brjósklos eða það ástand hans hafi versnað til muna við slysið. Þykir rétt að mati dómsins, að leggja framburð læknisins hér til grundvallar, þannig að meiri líkur en minni séu til þess, að stefnandi hafi sannanlega hlotið visst líkamstjón við umrætt slys, 15. febrúar 2012. Hér þarf þó ekki að fara fram frekara mat í því tilliti.

Stefnandi byggir aðalkröfu sína á því að honum beri, vegna slyssins, að fá viðurkenndan bótarétt á grundvelli ábyrgðartryggingar atvinnurekstrar hjá stefnda. Við sakarmat verður að líta til þess að fyrir liggur að stefnandi gerði í fyrstu enga viðhlítandi grein fyrir því með hvaða hætti þau atvik urðu, 15. febrúar 2012, er leiddu til óvinnufærni hans frá 16. febrúar s.á., sbr. einkum framburð vitnanna C og D, auk læknabréfs, dags 16. febrúar 2012. Í ljósi framburðar A, og frásagnar stefnanda sjálfs, verður hins vegar að gera ráð fyrir því að þessi annmarki hafi stafað af tungumálaerfiðleikum stefnanda. Afleiðingin er þó sú, að rannsókn á atvikinu, og þá einkum á vettvangi, fór ekki fram og liggur ekkert það fyrir í málinu þannig að draga megi af því rökstuddar ályktanir um það hvort aðstæður á vinnustað hafi verið ófullnægjandi, sem stefnandi heldur fram, auk þess sem ekkert vitna sér beinlínis þegar sjálft atvikið á sér stað, en framburður vitna og málsaðila um framkvæmd skúringa á vinnustað og þá í kæli sérstaklega, er t.d. afar misvísandi. Brestur því við svo búið sönnun fyrir því að tjónsatvik stefnanda, sem á sér stað 15. febrúar 2012, hafi stafað af einhvers konar gáleysi tryggingartaka eða starfsmanna hans og verður þar af leiðandi að sýkna stefnda af kröfu stefnanda um viðurkenningu á rétti stefnanda til bóta á grundvelli ábyrgðartryggingar atvinnurekstrar hjá stefnda.

Stefnandi byggir varakröfu sína á því, að verði ekki fallist á aðalkröfu hans, beri honum þó að fá viðurkenndan bótarétt á grundvelli slysatryggingar launþega hjá stefnda. Reynir þá ekki á sakarmat heldur hvort skyndilegur utanaðkomandi atburður hafi valdið meiðslum á líkama vátryggðs og gerst án vilja hans. Eins og lýst hefur verið að framansögðu, þykir vera nægilega sýnt fram á að stefnandi hafi runnið til og fallið í gólfið með kjúklingabakka í greint sinn og að meiri líkur en minni séu til þess að það skerta líkamsástand sem hann hafi búið við síðan sé að einhverju leyti að rekja til þess atviks. Með hliðsjón af því, verður að líta svo á, að skilyrði séu til þess að fallast á kröfu stefnanda, um að viðurkenna rétt hans til bóta úr hendi stefnda, á grunni slysatryggingar launþega, vegna tjóns af völdum vinnuslyss, 15. febrúar 2012.

Með hliðsjón af öllu ofangreindu verður hér því fallist á varakröfu stefnanda, um viðurkenningu á rétti hans til bóta á grundvelli slysatryggingar launþega hjá stefnda. Ekki þykir hins vegar hafa verið sýnt fram á að unnt sé að fallast á aðalkröfu stefnanda, um viðurkenningu á rétti hans til bóta á grundvelli ábyrgðartryggingar atvinnurekstrar hjá stefnda, og ber því að sýkna stefnda af þeirri kröfu stefnanda.

Stefnandi fékk útgefið fyrirliggjandi gjafsóknarleyfi, dags 17. desember 2012, og skal því allur gjafsóknarkostnaður hans greiðast úr ríkissjóði en þar með talin er málflutningsþóknun lögmanns hans, S-kvk-ef R-kvk-ef J-kvk-ef hrl., sem ákvarðast 1.300.000 krónur, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Með hliðsjón af framangreindum úrslitum þykir rétt að stefndi verði látinn greiða stefnanda málskostnað sem ákvarðast 1.000.000 króna og rennur í ríkissjóð.

Málið flutti K-kvk-nf O-kvk-nf héraðsdómslögmaður fyrir hönd stefnanda en J-kk-nf E-kk-nf M-x-x héraðsdómslögmaður fyrir hönd stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf, settur héraðsdómari, kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., skal vera sýkn af kröfu stefnanda, D-x-x A-x-x A-x-x, til greiðslu bóta úr hendi stefnda, Vátryggingafélags Íslands hf., á grundvelli ábyrgðartryggingar atvinnurekstrar, vegna tjóns af völdum vinnuslyss stefnanda á veitingastaðnum Saffrani í Kópavogi, 15. febrúar 2012.

Viðurkenndur er réttur stefnanda, D-x-x A-x-x A-x-x, til greiðslu bóta úr hendi stefnda, Vátryggingafélags Íslands hf., á grundvelli slysatryggingar launþega vegna tjóns af völdum vinnuslyss stefnanda á veitingastaðnum Saffrani í Kópavogi, 15. febrúar 2012.

Stefndi greiði stefnanda 1.000.000 króna í málskostnað er rennur í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði en þar með talin er málflutningsþóknun lögmanns hans, S-kvk-ef R-kvk-ef J-kvk-ef hrl., 1.300.000 krónur.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf