E-104/2011

Mál þetta sem dómtekið var hinn 13. nóvember 2012 er höfðað með stefnu birtri 13. apríl 2011.

Stefnandi er Vátryggingafélag Íslands hf. Ármúla 3, Reykjavík.

Stefndi er K-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf, Skarðsbraut 2, Akranesi.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 5.193.522 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 31. desember 2008 til 3. mars 2009 ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi gerir þær dómkröfur að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda.

Til vara er þess krafist að stefnukrafa á hendur stefnda verði lækkuð verulega að mati réttarins og að hvor aðili um sig beri sinn kostnað af málinu.

Þá mótmælir stefndi vaxta- og dráttarvaxtakröfu stefnanda.

Verði aðal- eða varakrafa stefnda tekin til greina krefst stefndi þess að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar, stefnda að skaðlausu.

Með úrskurði 30. mars sl. var kröfu stefnda um frávísun málsins hafnað.

Stefnandi er vátryggingarfélag og hafði selt eiganda fasteignarinnar að Skógarflöt 13, Akranesi, svokallaða F plús 1 fjölskyldutryggingu sem tók meðal annars til tjóns á eigninni og munum vegna vatnsleka.

Hinn 31. desember 2008 varð tjón í eigninni þar sem vatn flæddi um stóran hluta íbúðarinnar. Varð það óíbúðarhæft af þeim sökum um talsverðan tíma. Á gólfum íbúðarinnar var gegnheilt niðurlímt parket og þurfti vegna tjónsins að rífa það allt upp, alls um 170 m2. Til þess að það væri mögulegt var nauðsynlegt að taka niður bæði eldhúsinnréttingu og fataskáp í svefnherbergi. Af þessu varð mikið tjón, alls 5.193.522 krónur sem er stefnukrafa máls þessa. Sundurliðast hún með þeim hætti að 4.743.522 krónur séu vegna skemmda á fasteign og 450.000 krónur vegna innbús og afnotamissis. Greiddi stefnandi eiganda eignarinnar, S-kk-þgf G-kk-þgf H-kk-þgf, bætur á grundvelli nefndrar tryggingar sem nam stefnufjárhæð.

Við skoðun á staðnum kveður stefnandi að í ljós hafi komið að samtengi neysluvatns í tengidós í baðvegg hafi ekki verið hert og sé það orsök tjónsins.

Stefndi var pípulagningameistari við byggingu eignarinnar. Hann hafi þó ekkert komið að henni. Hafi hann raunar fullyrt að hann hafi aldrei komið inn í eignina. Muni I-kk-nf Þ-kk-nf, sveinn í pípulögnum, alfarið hafa séð um að leggja pípulagnirnar í eignina. Stefndi hafi eftir sem áður verið skráður pípulagningameistari við byggingu eignarinnar en hann sé jafnframt eigandi að pípulagningafyrirtækinu PK Lagnir ehf.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að pípulögnum eignarinnar hafi verið verulega ábótavant þar sem farist hafi fyrir að herða samtengi neysluvatns í tengidós í baðvegg og sé það orsök tjónsins.

Byggir stefnandi á því að á þessu tjóni beri stefndi ábyrgð. Hafi hann sem pípulagningameistari að verkinu meðal annars borið ábyrgð á að lagnir væru rétt frágengnar, sbr. 40. gr. byggingareglugerðar nr. 441/1998. hafi ábyrgð hans sem meistara að eigninni haldist allan byggingartímann þar sem hann hafi hvorki beðist lausnar né nýr pípulagningameistari verið skipaður, sbr. 52. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997.

Fyrir liggi viðurkenning K-kk-ef á því að hann hafi „skrifað uppá“ sem meistari að verkinu en ekki fylgst frekar með framvindu verksins. Með vísan til víðtækra skyldna hans á grundvelli laga nr. 73/1997 og fordæma Hæstaréttar Íslands verði að telja að með því hafi hann sýnt af sér saknæma vanrækslu. Liggi jafnframt fyrir að af þessari vanrækslu hafi hlotist mikið tjón. Stefnandi hafi með greiðslu bóta öðlast rétt tjónþola á hendur stefnda til heimtu bóta fyrir það tjón, sbr. 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Stefndi hafi ekki greitt stefnanda framangreinda kröfu þrátt fyrir ítrekaðar áskoranir stefnanda um greiðslu. Því sé stefnanda nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu kröfu sinnar. Krafan beri vexti frá þeim degi sem hið bótaskylda atvik hafi átt sér stað sbr. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 og dráttarvexti frá þeim tíma sem stefndi hafi verið krafinn um greiðslu á grundvelli framlagðra reikninga, sbr. 9. gr. laganna.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til almennra reglna skaðabótaréttar, einkum sakarreglunnar. Þá vísar stefnandi til 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, ákvæða skipulags- og byggingarlaga, einkum 52. gr. og byggingarreglugerðar nr. 441/1998, einkum 40. gr. Kröfur um vexti og dráttarvexti styður stefnandi við ákvæði III. og IV. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 einkum 5., 6., 8. og 9. gr. Krafa um málskostnað byggir á XXI. kafla laga nr. 91/1991, einkum 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. Varðandi varnarþing vísast til 1. mgr. 32. gr. sömu laga.

Stefndi byggir sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að stefnandi hafi með engu móti sannað að tjónið hafi komið til vegna þess pípulagningarmanns sem vann að verkinu. Stefnandi fullyrði einungis að ,,við skoðun á staðnum kom í ljós að samtengi neysluvatns í tengidós í baðvegg hefði ekki verið hert og sé það orsök tjónsins“. Í gögnum málsins sé ekki að finna skýrslu þess sem skoðað hafi tjónið, ekki hafa verið kvaddir til sérstakir matsmenn vegna málsins, né sé að finna nokkra aðra sönnun varðandi tjónið sjálft, annað en fullyrðingu stefnanda sjálfs. Skjóti nokkuð skökku við að ef um væri að ræða tjón sem hefði orsakast vegna þess að samtengi hafi ekki verið hert að meintur leki hefði ekki komið fram fyrr heldur en þennan dag, enda kemur fram í stefnu að húsið hafi orðið óíbúðarhæft vegna þessa og bætur greiddar til tjónþola á grundvelli þess. Hafi ekki verið hert nægjanlega sé ljóst að slíkur ágalli hefði komið fram miklu fyrr og því hefði eiganda borið að láta vita af slíku. Ekki liggi fyrir neinar myndir af umræddri tengidós né skýrsla um skoðun hennar. Að auki hafi stefndi aldrei verið kallaður í fasteignina til þess að líta á umrætt tjón eða hefjast handa við viðgerð á meintum orsakavaldi heldur hafi föður eigandans, ófaglærðum, fengið leyfi til að annast nauðsynlegar viðgerðir.

Verði að líta svo á að stefnandi hafi með engu móti staðreynt og sannað að tjónið væri af völdum tengidósarinnar, eða vinnu við hana, enda sjáist að tjónið hafi verið bætt úr fjölskyldutryggingu eigenda eignarinnar en ekki t.d. starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra eða stefnda, en til þess að slíkur réttur skapist hljóti að koma til sök byggingarstjóra eða þá stefnda í þessu tilviki. Þá hafi stefnandi ekki lagt fram neina samninga þar sem kveðið sé á um hvernig verkið skuli unnið og hvaða efni skuli notað í verkinu, en slíkur samningur hljóti að vera forsenda þess að aðili vinni verkið, en skv. dómaframkvæmd Hæstaréttar sé ekki útséð um að iðnmeistari beri ábyrgð á t.d. því efni sem valið hafi verið fyrir verk. Þar sem stefnandi byggi einungis á þeirri fullyrðingu sinni að umrædd tengidós hafi verið orsakavaldur tjónsins, án nánari sönnunar krefjist stefndi þess að hann verði sýknaður á grundvelli þess sönnunarskorts.

Stefndi byggir sýknukröfu sína í öðru lagi á því að hann beri ekki ábyrgð á tjóninu og að stefnandi eigi að beina stefnukröfu sína að byggingarstjóra fasteignarinnar eða eiganda hennar. Ljóst sé að löggjafinn leggi mjög víðtækar skyldur á herðar byggingarstjóra framkvæmdar og séu þær skyldur miklu mun meiri heldur en löggjafinn leggi á ábyrgð iðnmeistara. Í 3. mgr. 51. gr. laga nr. 73/1997 er fjallað um skyldur byggingarstjóra á verkstað.

Í því máli sem hér er til úrlausnar sé ljóst að stefndi hafði í upphafi að beiðni eiganda byggingarinnar skráð sig sem iðnmeistara að verkinu, enda þá reiknað með því að hann myndi framkvæma það og annast prófanir og úttektir lögum samkvæmt. Í framhaldi af því og nokkru seinna en sú uppáskrift hafi verið gerð hafi eigandi eignarinnar komið til stefnda og óskaði eftir því að kunningi hans, I-kk-nf Þ-kk-nf, fengi að leggja lagnir fasteignarinnar. Stefndi hafi heimilað þetta en með því skilyrði að byggingarstjóri yrði þá látinn vita og að tryggingar vegna þessa yrðu í lagi, en eigandi fasteignarinnar hafi fullvissað stefnda að slíkt samþykki og slíkar tryggingar lægju fyrir. Hafi stefndi því talið að hann væri ekki lengur iðnmeistari umræddrar fasteignar, enda hvíli ekki á honum nein lagaskylda að segja sig formlega frá verkinu heldur hvíli sú skylda að skipa annan aðila sem iðnmeistara á byggingarstjóra skv. 3. mgr. 52. gr. laga nr. 72/1997.

Byggingarstjóri verksins hafi aldrei tilkynnt stefnda um neinar úttektir á verkinu eins og honum hafi borið að gera skv. 35. gr. reglugerðar nr. 441/1998. Þrátt fyrir þetta hafi farið fram úttektir á eigninni. Þar sé í fyrsta lagi að nefna úttekt á frárennslislögnum hinn 11. ágúst 2006 en byggingarstjóri fasteignarinnar, H-kk-nf J-kk-nf hafi skrifað upp á þá úttekt. Þá sé að finna úttekt á gólfplötu, hitalögnum og rör í rör hinn 18. september 2006 og aftur sé það umræddur byggingarstjóri sem skrifi upp á þá úttekt. Sé því ljóst að með því að skrifa upp á þessar úttektir hafi byggingarstjóri fasteignarinnar kvittað upp á þá ábyrgð sem hann beri samkvæmt lögum nr. 73/1997 og staðfestar hafa verið með dómum Hæstaréttar.

Á hinn bóginn verði einnig að telja, að með því að boða ekki stefnda til úttektanna og gefa honum þannig færi á því að gæta hagsmuna sinna sem iðnmeistara og þá um leið einnig faglegum frágangi verksins, hafi byggingarstjóri hússins ákveðið að axla einn þá ábyrgð á lagnakerfi hússins sem lög og reglur áskilji. Því sé fráleitt að gera nú kröfur á stefnda, sem aldrei hafi fengið neina aðkomu að úttektum á þeim verkþáttum sem hér um ræði.

Þar sem stefnandi leiði rétt sinn frá eiganda fasteignarinnar, skv. 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 geti stefndi borið fram allar málsástæður gagnvart stefnanda sem hann gæti gert gagnvart eiganda fasteignarinnar. Telur stefndi að þessi vitneskja eiganda fasteignarinnar leiði til þess að sýkna beri stefnda, eða í það minnsta ætti að lækka kröfur stefnanda á hendur honum að miklu leyti á grundvelli eigin sakar eigandans. Stefnanda hafi verið ljóst að eigandi fasteignarinnar hafi óskað sérstaklega eftir því að kunningi hans yrði fenginn til starfans og því ætti það hugsanlega endurkröfurétt á hendur eigandanum. Stefndi geti ekki borið ábyrgð á því að stefnandi hafi greitt eiganda út þrátt fyrir eigin sök þess síðarnefnda. Telur stefndi að því verði að sýkna hann af öllum kröfum stefnanda.

Stefndi telur, burtséð frá þeim málsástæðum sem að framan eru raktar, með hreinum ólíkindum að meintur galli á pípulögn hússins að Skógarflöt 13 á Akranesi, hafi valdið tjóni að þeirri fjárhæð sem hér er deilt um. Telur stefndi augljóst að tjónþoli hafi ekki gætt að skyldum sínum við að takmarka tjónið, enda með ólíkindum að umfangi miðað við þá bilun sem stefndi telur að hafi leitt til þess. Hvað það varði, eins og raunar allt annað er varði tjónið sjálft, rannsókn á orsökum þess og umfjöllun um lausnir til lagfæringar, hafi stefndi aldrei fengið neina aðkomu að því máli, hvorki á upphafsstigum né síðar.

Eins og á standi, hafi stefndi því engin gögn eða upplýsingar í höndum varðandi þessar úttektir eða ákvarðanir um lagfæringar. Stefndi telur því að stefnandi hafi sönnunarbyrðina fyrir því að umfang tjónsins hafi verið afmarkað og takmarkað eins og kostur var, en engin slík gögn hafa verið lögð fram í málinu. Telur stefndi að ef til greina komi að leggja einhverja ábyrgð á hans herðar í málinu, verði að líta til þess að tjónið sé augljóslega mun umfangsmeira en ætla mætti sennilega afleiðingu af bilun eða galla af þeirri gerð sem hér um ræði. Allan slíkan aukakostnað sem hægt hefði verið að komast hjá, telur stefndi því að leggja verði á stefnanda og eiganda hússins, þannig að bótakrafan verði því lækkuð verulega ef sýkna þykir ekki tæk.

Að endingu mótmælir stefndi stefnukröfu stefnanda þar fyrir utan sem of hárri, en stefnandi krefst hærri fjárhæðar heldur en hann hefur sjálfur þurft að leggja til vegna málsins. Þannig greiddi stefnandi vátryggingarbætur að fjárhæð 5.134.422 kr. en ekki 5.193.522 kr. eins og greinir í stefnu. Þetta má sjá af dómskjali nr. 4 sem stefnandi hefur sjálfur lagt fram. Að auki mótmælir stefnandi vaxta og dráttarvaxtakröfu stefnanda, en stefndi telur að stefnandi eigi ekki rétt á vöxtum frá tjónsdegi, enda hafði hann ekki greitt út vátryggingarfjárhæðir fyrr en síðar eða í febrúar 2009. Þá mótmælir stefndi dráttarvaxtakröfu stefnanda enda hefur kröfuhafi ekki lagt fram neinar upplýsingar um sem þörf var á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta skv. 9. gr. laga nr. 38/2001. Þá er upphafsdagur dráttarvaxta ekki í samræmi við nefnt ákvæði vaxtalaga.

Stefndi byggir sýknukröfu sína m.a. á skaðabótalögum nr. 50/1993, almennum reglum skaðabótaréttarins, þ.á.m. sakarreglunni og reglna um eigin sök tjónþola. Að auki er byggt á skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997 sem og byggingarreglugerð nr. 441/1998 og lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Krafa um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá styðst krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun við lög nr. 50/1988. Stefndi er ekki virðisaukaskattsskyldur og ber honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnanda.

NIÐURSTAÐA

Af hálfu stefnanda er á því byggt í máli þessu að orsök þess að vatn tók að leka í húseigninni að Skógarflöt 13, Akranesi, sé sú að samtengi neysluvatns í tengidós í baðvegg hafi ekki verið hert og sé það orsök tjónsins. Stefndi sem verið hafi pípulagningameistari við byggingu hússins beri ábyrgð á tjóni því sem af þessu hafi stafað.

Ekki liggja fyrir gögn svo sem ljósmyndir af vettvangi sem þó munu að sögn vitnisins Þ-kk-ef Þ-kk-ef hafa verið teknar á tjónsdegi né heldur mats- eða skoðunargerð af vettvangi sem einnig er sögð hafa gerð sama dag eða af þessu tilefni en finnist nú ekki, sem taki af tvímæli um hvernig tjón þetta varð. Verður heldur ekki fram hjá því litið að fram kemur í málinu að stefndi var aldrei kallaður til að vera viðstaddur úttektir á verkþáttum. Skortir algerlega á að sýnt sé fram á hver hafi verið orsök þess að lekinn varð og með því að stefnanda hefur ekki tekist sönnun um þetta atriði verður stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Eftir úrslitum málsins verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda 800.000 krónur í málskostnað

DÓMSORÐ

Stefndi, K-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf, skal sýkn af öllum kröfum stefnanda, Vátryggingafélags Íslands hf.

Stefnandi gereiði stefnda 800.000 krónur í málskostnað.

A-x-x V-kk-nf M-kk-nf