S-658/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 13. nóvember sl., er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 2. júní 2009 á hendur G-kk-þgf A-kk-þgf S-kk-þgf, fyrir líkamsárás með því að hafa að kvöldi þriðjudagsins 28. október 2008 ráðist á systur sína, A, stappað á rist hennar, tekið hana kverkataki, skellt utan í vegg og slegið nokkrum sinnum, þá tekið utan um hana og fært með valdi inn á baðherbergi þar sem hann setti hana ofan í baðkar og hélt þar á meðan hann sprautaði vatni yfir hana, svo tekið hana kverktaki er hún komst upp úr baðkarinu og ýtt henni aftur ofan í karið þannig að hún féll aftur fyrir sig á baðkantinn, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut um 4 cm langan skurð vinstra megin á enni, um 4 cm skurð í hnakka, línu húðblæðinga framan á hálsi, mar framan á hægri fótlegg, glóðarauga hægra megin, bólgu á eftir vör, marbletti á vinstri framhandlegg og eymsli og mar á vinstri rist.

Þetta er talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu A er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni skaða- og miskabætur samtals að fjárhæð kr. 619.327,- með vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 28. október 2008, en síðan með dráttarvöxtum skv. 9. gr. sbr. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga.

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði sýknaður af ákæru. Til vara er þess krafist að honum verði ekki gerð refsing, en að öðrum kosti vægasta refsing sem lög leyfi. Í öllu tilvikum sé þess krafist að ákærði verði sýknaður af greiðslu skaða- og miskabótakröfu brotaþola. Þá er krafist málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

I.

Miðvikudaginn 29. október 2009 kom A til lögreglu og lagði fram kæru á hendur bróður sínum, G-kk-þgf A-kk-þgf S-kk-þgf, ákærða í máli þessu, fyrir líkamsárás og heimilisofbeldi sem átt hefði sér stað inni á heimili hennar kvöldið áður. Í kæruskýrslu, sem tekin var af henni vegna kæruefnisins, lýsti hún því að ákærði hefði komið á heimili hennar í fylgd móður þeirra sem kærandi hefði beðið um að koma til sín í heimsókn. Þar hefði ákærði ráðist á hana með þeim hætti sem lýst er í ákæru. Móðir þeirra hefði svo náð að tala ákærða til og ákærði þá hætt barsmíðunum. Hefði móðirin skutlað ákærða heim en hann hefði tekið með sér gsm-síma hennar og heimilissíma. Móðir þeirra hefði í framhaldi komið til baka og hlúð að kæranda og þrifið blóð á staðnum. Kvaðst hún í fyrstu ekkert hafa ætlað að gera í málinu en er hún hefði rætt símleiðis við bróður sinn M-kk-þf, sem byggi á Akranesi, hefði hann kvatt hana til að kæra. Hefði hann svo í framhaldi ekið með hana á slysadeild Landspítalans.

II.

Samkvæmt læknisvottorði H-kk-ef Þ-kk-ef, læknis á slysa- og bráðadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss, dags. 5. nóvember 2008, leitaði kærandi til slysa- og bráðadeildar kl. 10.13 hinn 29. október 2008. Hafi hún sagst hafa orðið fyrir líkamsárás af hendi bróður síns og hafi hann tekið hana kverkataki, kýlt hana í andlit, kastað henni utan í vegg og stigið ofan á fætur hennar. Kemur fram að hún hafi verið með „skurð ofarlega á enni vinstra megin og er hann um 4 cm langur. Þá er annar skurður í hnakka sem er svipaður á lengd eða um 4 cm. Framan á hálsi neðarlega og aðeins meira til vinstri er eins og rönd eða lína af húðblæðingum líkt og sjá má þegar hert hefur verið að hálsinum. Þá er sjúklingur með mar framan á hægri fótlegg og þar er svolítil rispa undir húðinni. Í andliti er sjúklingur með glóðarauga hægra megin og talsverð blæðing undir hvítu augans en sjón virðist vera í lagi og augnhreyfingar í lagi. Hún er með mar um nef og það mar teygir sig niður undir vinstra augað sömuleiðis. Hún kveðst hafa fengið blóðnasir meðan árásin stóð yfir. Þá er bólga á efri vör en sjúklingur segir að tennur séu í lagi. Á vinstri framhandlegg er sjúklingur með 4 og 5 marbletti eftir að harkalega hefur verið gripið í handlegginn. Þá finnur hún fyrir eymslum um mitt bringubein en ekki er útlit þesslegt að grunsemdir um brot vakni. Þá er hún með eymsli í báðum herðum og leiða þessi eymsli upp í hálsinn beggja vegna. Loks má nefna eymsli í vinstri rist eftir að stigið var ofan á fótinn á henni þar sést mar ofan á ristinni.“ Kemur og fram að sárið á enninu hafi verið saumað með fimm sporum og sárið á hnakka saumað með fjórum sporum.

Þá liggur fyrir vottorð B-kk-ef G-kk-ef, heimilislæknis á Heilsugæslustöðinni í Mjódd, dags. 15. júní 2009. Kemur þar fram að kærandi hafi verið skoðuð þar 9. desember 2008 og þá haft hreyfihindranir í hálsi og mikil eymsli við þreifingu á vöðvum háls og herða. Hafi hún ekki áður verið skoðuð þar vegna stoðkerfiseinkenna. Þá segir að hún hafi haft vandamál vegna spennu og kvíða, sem eftir líkamsárásina hafi stóraukist og valdið verulegum vandamálum sem hafi verið til meðferðar á öðrum stöðum en á heilsugæslustöðinni.

III.

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði sagði A systur sína hafa hringt til móður hans seint að kvöldi umrædds dags. Kvaðst ákærði hafa farið með móður sinni heim til A í framhaldi til að ræða við hana, en hún hefði verið í erfiðu ástandi vegna drykkju. Kvaðst ákærði hafa verið argur út í hana og langþreyttur á þessu ástandi þar sem hún hefði stöðugt verið að angra foreldra sína og aðra í kringum sig vegna drykkju til margra ára. Sjálfur hefði hann verið ódrukkinn. Hefðu þau farið inn í íbúðina til hennar. Kærandi, sem hefði verið dauðadrukkin, hefði þó ekki verið tilbúin að fara í rúmið eða láta af drykkjunni. Hún hefði svo misst hægðir á gólfið í eldhúsinu. Það hefði verið sjokkerandi fyrir þau að horfa upp á það. Kærandi hefði ekki viljað fara sjálf inn á bað til að þrífa sig. Kvaðst ákærði hafa metið það svo að þau gætu ekki skilið við kæranda í þessu ástandi. Kvaðst hann þá í fyrstu hafa reynt að draga hana inn í baðherbergið. Það hefði hins vegar ekki gengið þar sem hún hefði streist á móti. Hann hefði því tekið hana með valdi á þann hátt að hann hefði haldið á henni inn í baðherbergið. Kvaðst hann minna að hann hefði gert það með því að taka undir bringspalirnar á henni. Sagði hann ranga þá lýsingu kæranda að hann hefði króað hana af í eldhúsinu, stappað þar ofan á ristar hennar, tekið hana kverkataki, kýlt hana og slegið. Þar hefði hann beðið móður þeirra um að þrífa hana þar sem hann hefði ekki kunnað við að hátta hana þarna sjálfur. Aðspurður sagði ákærði þá áverka sem hefðu greinst á kæranda við læknisskoðun daginn eftir ekki eiga sér neina stoð í því sem gerst hefði þeirra í milli um nóttina. Einu áverkarnir sem hann gæti látið sér detta í hug að stöfuðu af afskiptum hans af henni væru í mesta lagi mar á höndum eftir að hann hefði togað í hana. Útilokað væri að aðrir áverkar væru af hans völdum. Spurður um hugsanlegar skýringar á áverkum kæranda sagði hann að kærandi hefði verið í langvarandi neyslu vímuefna og þekkt sé að fólk sem þannig sé ástatt fyrir eigi það til að detta og meiða sig. Þá hafi það gerst oftar en einu sinni að komið hafi verið að kæranda í íbúð sinni alblóðugri þannig að þurft hafi að flytja hana undir læknishendur. Hefðu áverkar á henni þá verið með þeim hætti að svo hefði getað virst að þeir hefðu hlotist af líkamsárás. Í þeim tilvikum hefði hann sjálfur þó hvergi verið nærri. Aðspurður lýsti ákærði tengslum sínum við kæranda þannig að þau hefðu verið allnáin en hefðu breyst eftir að mál þetta kom upp. Ákærði sagði enga sjáanlega áverka hafa verið á kæranda þegar hann og móðir hans komu á staðinn. Hins vegar hefði útlit hennar þá verið skelfilegt. Hefði hún verið rauð og þrútin í andliti og litið almennt illa út vegna langvarandi drykkju. Kvaðst hann ekki minnast þess að úr henni hefði blætt eða að á henni væru skurðir.

A, kærandi máls þessa, skýrði svo frá að hún hefði umrætt kvöld átt von á heimsókn móður sinnar. Hefði ástæða heimsóknarinnar verið sú að kæranda hefði ekki liðið vel. Kvaðst hún hafa verið búin að drekka tvo bjóra en hefði verið búin að vera í einhverju „sulli“. Þegar móðir hennar kom, einhvern tímann upp úr miðnætti, hefði ákærði verið í fylgd með henni. Þegar þau hefðu verið komin inn í íbúðina hefði ákærði króað hana af inni í horni eldhússins. Ákærði, sem hefði verið í stórum, grófum, gönguskóm, hefði þar stigið ofan á ristina á fæti hennar. Kærandi kvaðst þá hafa sagst vilja fara inn í rúm að sofa og reynt að komast undan ákærða. Hann hefði þá brjálast og tekið hana og farið með hana inn í baðherbergið, hent henni ofan í baðkarið og sprautað þar yfir hana köldu vatni. Hefði hann tekið hana aftur upp úr baðkarinu og hent henni á ný ofan í baðkarið. Hann hefði barið hana í ennið með sturtuhausnum þannig að hann brotnaði. Inni í baðherberginu hefði ákærði í tvígang tekið hana kverkataki auk þess að hafa kýlt hana nokkrum sinnum, bæði í andlit og öxl. Þá hefði hann hrint henni þannig að höfuðið hefði skollið í brún baðkarsins. Í seinna skiptið sem ákærði hefði tekið hana kverkataki hefði móðir þeirra sagt við ákærða: „Hættu þessu G-kk-nf. Nú er nóg komið.“ Hefði ákærði þá ýtt henni frá sér og hlaupið út. Ákærði og móðir þeirra hefðu svo farið á brott. Sjálf kvaðst hún hafi verið í losti og í hálfgerðu móki. Móðir þeirra hefði svo komið til baka síðar um nóttina til að þrífa upp en þá hefði allt verið atað blóði inni í baðherberginu. Hefði móðir hennar og sett plástur á sárið á enninu á henni, en hún hefði líklega ekki tekið þá eftir sárinu á hnakka hennar. Móðir hennar hefði svo aftur farið af staðnum og kvaðst kærandi þar á eftir hafa dormað í um tvær til þrjár klukkustundir. Er hún hefði vaknað á ný hefði hún áttað sig á því að allt væri fljótandi í blóði. Hefði hún þá reynt að hringja í M-kk-þf bróður sinn, líklega um klukkan hálf sex, en hann ekki svarað. Hefði hún þá farið í bað. Fljótlega að loknu baðinu hefði hún hringt aftur í M-kk-þf og hann þá svarað. Hefði hann strax brugðist við og komið beint á staðinn frá heimili sínu á Akranesi. Þegar hann kom hefði hann sagt: „Mér datt í hug að þetta væri slæmt, en ekki svona slæmt.“ Hefði hann strax farið með hana upp á slysadeild. Kom fram hjá kæranda að ákærði hefði tekið báða síma hennar með sér, er hann fór af staðnum eftir árásina, en móðir þeirra hefði komið með þá er hún kom til að þrífa. Kvaðst kærandi því ekki hafa getað hringt á lögregluna á þeim tíma. Spurð hversu lengi atlaga ákærða hefði staðið sagðist kærandi eiga erfitt með að átta sig á því, en það gæti hafa verið um klukkustund. Sagði hún að enginn, annar en móðir hennar, hefði komið heim til hennar frá því atlögunni lauk þar til M-kk-nf bróðir hennar kom um morguninn. Þá hefði ekkert gerst á þessu tímabili sem leitt hefði til þeirra áverka sem á henni greindust. Spurð um þann framburð ákærða að hún hefði misst hægðir á eldhúsgólfið sagði kærandi það vera „kjaftæði og skáldskap út í eitt“. Fram kom hjá kæranda að hún væri óvirkur alkóhólisti. Hún hefði farið tvisvar í meðferð, síðast á árinu 2006.

H-kk-nf Þ-kk-nf læknir staðfesti og skýrði nánar vottorð sem hann hefur gefið vegna málsins. Meðal annars kom fram hjá honum að útlit marblettanna á kæranda hefði verið með þeim hætti að allar líkur væru á að þeir hefðu verið innan við sólarhrings gamlir þegar skoðunin fór fram. Kvað hann áverkana samræmast nokkuð vel þeirri frásögn sem kærandi hefði gefið, meðal annars að hún hefði verið tekin kverkataki, kastað utan í vegg, fengið högg á andlit og að stigið hefði verið ofan á fæturna á henni.

M-kk-nf S-kk-nf, bróðir ákærða og kæranda, sagði kæranda hafa hringt í sig umræddan morgun, líklega upp úr klukkan sjö, og sagt að ákærði hefði gengið í skrokk á sér. Hefði hann strax skynjað að alvara væri á ferðum og hefði hann því brugðist strax við og farið heim til hennar, en hann hefði þá búið á Akranesi. Í símtali þeirra hefði virst sem kærandi ætti erfitt með að tjá sig og hefði hann fyrst haldið að það stafaði af drykkju, en þegar hann kom á staðinn hefði hann séð að það stafaði einungis af því hversu bólgin hún var í framan. Þá hefði hún verið með stórt glóðarauga, með áverka á hálsi og víðar. Hefði virst sem hún væri í losti og útlit hennar þannig að hann hefði hringt strax á Neyðarlínuna. Starfsmaður þar hefði ráðlagt honum að keyra hana strax upp á slysadeild og hefði hann gert það. Nánar lýsti vitnið útliti kæranda þannig að hún hefði verið með sár framan á enninu. Ekki hefði blætt úr því á þeirri stundu en frekar eins og vessar kæmu úr sárinu og í plástur sem á því var. Hefði kærandi sagt móður þeirra hafa sett plásturinn á sig. Einhverjir blóðkleprar hefðu verið í hárinu á henni, aftan á hnakkanum, en ekki hefði þá blætt úr því sári. Hins vegar hefði koddinn hennar allur verið út ataður í blóði. Hefði kærandi sagt að ákærði hefði ráðist á hana með fólskulegum hætti, seint kvöldið áður. Hann og móðir þeirra hefðu svo farið af staðnum en móðir þeirra komið til baka og þrifið upp ummerkin. Spurður hvort hann hefði séð einhver ummerki á baði eftir átök sagði vitnið að þar hefði augljóslega verið þrifið, en hann hefði þó séð ummerki um blóð við slökkvara á baðinu. Fram kom hjá vitninu að kærandi hefði um nokkurra ára skeið barist við áfengissýki og gengið erfiðlega að yfirvinna hana. Vitnið sagðist hafa séð á síma sínum, þegar kærandi hringdi umrædda nótt, að hún hefði verið búin að hringja fyrr um nóttina. Hefði hann augljóslega ekki vaknað við þá hringingu.

IV.

Niðurstaða

Ákærði neitar sök. Hann viðurkennir þó að hafa beitt kæranda valdi á þann hátt að hafa reynt að draga hana inn í baðherbergið, en þegar það hafi ekki tekist, vegna mótstöðu hennar, þá hafi hann beitt hana valdi með því að halda á henni þangað inn. Sé hugsanlegt að áverkar á vinstri handlegg hennar geti hafa stafað af þessu en aðrir áverkar sem á henni greindust daginn eftir gætu ekki verið af hans völdum. Hefur ákærði og borið að kærandi hafi ekki verið með neina sjáanlega áverka þegar hann kom á heimili hennar í greint sinn.

Eins og fyrr greinir var S-kvk-nf M-kvk-nf, móðir kæranda og ákærða, á staðnum þegar atvik gerðust, en hún nýtti sér heimild í 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og skoraðist undan að bera vitni fyrir dóminum.

Kærandi hefur fyrir dómi lýst með trúverðugum hætti hvernig ákærði hafi ráðist að henni í greint sinn og veitt henni þá áverka sem lýst er í ákæru. Hefur framburður hennar frá upphafi verið einarður og skýr og haldist lítt breyttur. Er hann studdur vitnisburði M-kk-ef S-kk-ef, bróður hennar, um ástand hennar og hvað hún sagði honum frá atvikum morguninn eftir. Þá fær hann og stuðning í vottorði og vætti H-kk-ef Þ-kk-ef læknis um þá áverka sem kærandi hafði er hún kom til skoðunar á slysa- og bráðadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss morguninn eftir og að áverkarnir gætu vel samrýmst lýsingum kæranda á orsökum þeirra. Er ekkert það komið fram í málinu sem bendir til annars en að kærandi hafi hlotið umrædda áverka í átökum við ákærða. Með vísan til þessa þykir mega leggja frásögn kæranda til grundvallar um það hvað gerðist í greint sinn. Þykir því, þrátt fyrir neitun ákærða, fram komin nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, um að ákærði hafi í greint sinn ráðist að kæranda með þeim hætti sem í ákæru greinir og að áverkar þeir sem hún hlaut megi rekja til árásar hans. Hefur hann með því gerst sekur um líkamsárás er varðar við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

V.

Ákvörðun refsingar, skaðabætur o.fl.

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Hins vegar þykja engin skilyrði til að beita 3. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga til eins og mál þetta liggur fyrir. Þá þykja heldur ekki skilyrði til að beita ákvæði 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga til refsiþyngingar, þrátt fyrir að verknaður ákærða hafi beinst að systur hans, þar sem ekkert liggur fyrir um annað en að hér hafi verið um einstakt tilvik að ræða. Að virtu framangreindu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að 2 árum liðnum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Af hálfu kæranda er þess krafist að ákærði greiði henni skaðabætur að fjárhæð 619.327 krónur með vöxtum eins nánar er lýst í ákæru. Einnig er krafist greiðslu kostnaðar lögmanns við að halda kröfu kæranda fram. Sundurliðar kærandi kröfuna þannig:

1) Þjáningabætur í 20 daga, kr. 1.190 á dag, sbr. 3. gr. skaðabótalaga, eða alls kr. 23.800. Ekki liggja fyrir þau gögn að unnt sé að taka þennan kröfulið til greina. Verður honum því vísað frá dómi.

2) Miskabætur skv. 26. gr. skaðabótalaga að fjárhæð 500.000 krónur. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að valda þeim meiðslum á kæranda sem lýst er í ákæru og hefur með því fellt á sig bótaskyldu skv. a-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Með hliðsjón af gögnum málsins, eðli brotsins og venju í slíkum málum verður ákærða gert að greiða kæranda 200.000 krónur í miskabætur.

Samkvæmt framangreindu verður ákærða gert að greiða kæranda samtals 200.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum eins og greinir í dómsorði. Þá verður ákærða og gert að greiða kæranda 136.950 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, í lögmannskostnað við að halda kröfu sinni fram.

Ákærði greiði 30.700 krónur í útlagðan sakarkostnað vegna læknisvottorðs og 249.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, í málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns.

Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, G-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að 2 árum liðnum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A miskabætur að fjárhæð 200.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 28. október 2008 til 25. júlí 2009, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Ákærði greiði A og 136.950 krónur í lögmannskostnað.

Ákærði greiði 279.700 krónur í sakarkostnað, þar með talin 249.000 króna málvarnarlaun skipaðs verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns.

Á-kk-nf M-kk-nf