S-1213/2011

Málið, sem dómtekið var 5. október síðastliðinn, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 16. ágúst 2011 á hendur „S-kk-þgf A-kk-þgf S-kk-þgf, kennitala 000000-0000, Starengi 6, Reykjavík, fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa laugardaginn 9. apríl 2011, í herbergi á deild 32C á Landspítalanum við Hringbraut í Reykjavík, slegið í hendi lögreglumannsins A sem hugðist rétta ákærða vatnsglas, því næst slegið til hans með krepptum hnefa en A náði að víkja sér undan högginu, en þá náð taki á höfði A og þrýst því fast að sér og eftir að A náði að losa sig sló ákærði tvisvar sinnum til hans með krepptum hnefa og hæfði annað höggið A í búkinn. Af þessu hlaut A hruflsár á báðum upphandleggjum, báðum olnbogum og hægri framhandlegg, sár á vinstri löngutöng og á vinstri augabrún auk tognunar og ofreynslu á hálshrygg.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 25/2007.“

Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Þess er krafist að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Málavextir eru þeir að ákærði, sem bjó á sambýli fyrir geðfatlaða, varð ósáttur við starfsmann þar og var því vistaður á deild 32C á Landspítalanum. Þar voru fjórir lögreglumenn að gæta hans. Í skýrslu segir að læknir hefði verið inni hjá ákærða að ræða við hann þegar hann óskaði eftir vatnsglasi. A lögreglumaður sótti glas og hugðist færa ákærða sem sat á dýnu í herbergi. A lagði hönd sína laust á hægri öxl ákærða til að gera vart við sig, en þá sló hann til lögreglumannsins. A gerði aðra tilraun, en þá sló ákærði glasið úr höndum hans og réðst síðan á hann. Til átaka kom á milli þeirra og skárust aðrir lögreglumenn í leikinn og var ákærði yfirbugaður. Ákærði var færður í fangageymslu og 11. apríl var hann færður fyrir dómara sem úrskurðaði að hann skyldi afplána eftirstöðvar refsinga samkvæmt tveimur dómum, samtals 267 daga. Ákærði hefur frá þeim tíma verið í fangelsi.

A fór á slysadeild og segir í vottorði þaðan að hann hafi verið með „grunnt hrufl á innanverðum upphandleggjum báðum megin. Einnig á olnboganum báðum megin og á framhandlegg hægra megin. Það er sár á löngutöng vinstra megin og grunnt hruflsár á vinstri augabrún. Hann hreyfir höfuðið í alla ása en fær verk þegar hann beygir höfuðið fram og einnig þegar hann beygir það langt aftur.“ Hið síðastgreinda var talin tognun og ofreynsla á hálshrygg.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu og kvaðst þá ekki hafa slegið lögreglumann heldur hefði hann slegið undir glas hjá manni sem vinnur á spítalanum.

Að kröfu lögreglu var ákærða gert að sæta geðrannsókn. Í niðurstöðum S-kk-ef P-kk-ef P-kk-ef geðlæknis segir að ákærði sé örugglega sakhæfur en hann hefði verið undir áhrifum fíkniefna á verknaðarstundu. Neysla vímuefna auki hvatvísi hans og ofbeldishneigð. Þá hafi hann sterk merki um siðblindu sem dvíni þegar hann er ekki undir áhrifum vímuefna. Þá segir að grunnpersónuleiki hans sé „ekki eðlilegur. Ekki koma fram örugg merki um svo alvarlega persónuleikaröskun, heilaskaða eða greindarskort sem eru af þeirri gráðu að þau fyrri hann ábyrgð gerða sinna. S-kk-nf veit og skilur mun á réttu og röngu en það virðist stundum ekki skipta hann máli. Því miður hefur hann komist ansi langt með hótana- og ofbeldishneigð sinni.“ Þessi geðrænu einkenni leiði ekki til ósakhæfis samkvæmt 15. gr. almennra hegningarlaga og útiloka ekki að refsing geti komið að gagni. Þá er það rækilega tekið fram að skilyrði þess að ákærði nái bata er að hann haldi sig frá vímuefnaneyslu.

III

Við aðalmeðferð bar ákærði að hann hefði verið sendur á geðdeild af sambýlinu sem hann bjó á. Ástæðan hefði verið sú að hann hefði æst sig vegna þess að þvottur, sem hann var að þvo á 30 gráðum, hefði verið þveginn á 90 gráðum. Á geðdeildinni hefðu verið margir lögreglumenn að gæta hans og þegar hann hefði ætlað fram á klósett hefðu þeir skipað honum inn aftur. Þegar hann hefði gengið inn aftur hefði hann slegið undir vatnsglas sem starfsmaður spítalans hefði haldið á. Vatnið hefði lent á lögreglumanni og hefðu lögreglumennirnir þá lagt hann niður og kallað til lækni að sprauta hann. Ákærði kvaðst hafa lofað að vera rólegur til að þurfa ekki að fá sprautuna en það hefði ekki þýtt neitt. Hann kvaðst svo hafa vaknað í fangageymslu. Ákærði neitaði alfarið að hafa ráðist á lögreglumann eins og hann er ákærður fyrir. Hann kvaðst hafa verið á lyfjum þegar þetta gerðist, en ekki undir áhrifum fíkniefna.

A lögreglumaður bar að hafa verið á vakt yfir ákærða ásamt þremur öðrum lögreglumönnum og hefði hann verið í lögreglubúningi. Ákærði hefði óskað eftir lyfjum sem læknar vildu ekki gefa honum. Ákærði hefði setið á dýnu og rætt við lækni og óskað eftir á fá vatnsglas sem A kvaðst hafa boðist til að ná í. Þegar hann hefði komið með glasið hefði hann lagt hönd á öxl ákærða, sem hefði snúið í hann baki. Ákærði hefði brugðist mjög illa við og slegið í áttina að glasinu en ekki hitt og þá slegið aftur og slegið glasið úr höndunum á sér. Þessu næst hefði ákærði staðið á fætur og ráðist á sig. Ákærði hefði tekið utan um höfuðið á sér, eins og faðmað sig, og komið hefði til átaka milli þeirra. Í þeim kvaðst A hafa tekið ákærða niður og í því hefðu aðrir lögreglumenn komið og þeir í sameiningu yfirbugað ákærða. Hann kvaðst hafa það eftir félögum sínum að ákærði hefði kýlt hann í skrokkinn en sjálfur hefði hann aðallega fundið til í olnboga og hálsi. A kvaðst hafa fengið sár á vinstri hönd og því hefði vaknað grunur um lifrarbólgusmit, enda væri ákærði smitaður af henni. Hann kvað það ekki vera komið í ljós hvort hann væri smitaður eða ekki.

B rannsóknarlögreglumaður var á vakt með öðrum lögreglumönnum. Hann kvað ákærða hafa ráðist á A sem var að færa honum vatnsglas inni á sjúkraherbergi. A hefði lagt hönd á öxl ákærða til að gera vart við sig, en ákærði hefði setið. Í framhaldi af þessu hefðu hafist átök sem B kvaðst ekki hafa séð nákvæmlega en taldi að ákærði hefði stokkið á fætur og slegið frá sér. Lögreglumenn hefðu svo komið A til aðstoðar. B kvaðst hafa séð þegar ákærði sló A og var það eftir að ákærði var staðinn upp af stólnum. B kvað alla lögreglumennina hafa verið klædda einkennisfötum.

C lögreglumaður var á vakt yfir ákærða ásamt þremur öðrum lögreglumönnum. Hann kvað ákærða hafa verið sofandi þegar hann kom en síðan hefði komið geðlæknir til að ræða við ákærða sem hefði beðið um vatn að drekka. A hefði ætlað að rétta honum vatnsglas en þá hefði ákærði ráðist á A og slegið glasið úr höndunum á honum. Ákærði hefði setið en staðið upp við þetta og tekið utan um háls A og læst honum og reynt að slá hann með krepptum hnefa hægri handar. A bar hendur fyrir sig og náði síðan að fella ákærða. Í því hefðu aðrir lögreglumenn komið til hjálpar en þeir hefðu verið annars staðar í herberginu, sem er allstórt. C kvað ákærða hafa verið undir áhrifum lyfja og æstan og rólegan á víxl. Hann hefði verið að biðja um lyf sem hann fékk ekki.

D lögreglumaður bar að hafa verið á vakt ásamt öðrum lögreglumönnum. Hann kvað ákærða hafa verið sofandi en þegar hann vaknaði hefði hann beðið um vatn að drekka. A hefði farið, náð í vatn og ætlað að láta ákærða hafa glasið. Ákærði virtist eitthvað illa áttaður því þegar A hefði látið hann hafa vatnið hefði hann æst sig upp og veist að A, það er staðið snöggleg upp og slegið glasið úr höndum hans og gert sig líklegan til að ráðast á hann. Þeir hefðu fallið í gólfið og þá hefði ákærði náð taki um háls A. Þegar D kom að kvaðst hann hafa séð ákærða reyna að kýla A, en síðan hefði hann verið lagður í gólfið og færður í járn.

S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir staðfesti geðrannsókn þá sem hann vann um ákærða og þar með að hann væri örugglega sakhæfur. Hann útskýrði hana og áréttaði þau atriði sem að framan voru rakin og sérstaklega að ákærði yrði að halda sig frá vímuefnaneyslu til að úr hans málum gæti ræst. Í ljós hefði komið að ákærði hefði verið undir miklum lyfjaáhrifum þegar þetta gerðist.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf Þ-kvk-nf geðlæknir var við vinnu á spítalanum þann dag sem um ræðir. Hún kvaðst hafa verið að sinna ákærða og náð sambandi við hann, en hann hefði verið í miklu uppnámi. Lögreglumaður hefði fært honum vatnsglas og sagt eitthvað og þá hefði ákærði rokið upp og tekið um lögreglumanninn, um hálsinn að því er hana minnti. Hún kvaðst ekki muna þetta nákvæmlega, en ákærði hefði ráðist á lögreglumanninn og þeir hefðu oltið um á gólfinu. Aðrir lögreglumenn hefðu komið að, en hún kvaðst sjálf hafa farið á brott. Hún kvaðst ekki hafa séð högg í átökunum.

M-kk-nf H-kk-nf geðlæknir bar að ákærði hefði verið vistaður á geðdeild vegna þess að starfsfólk á sambýlinu þar sem hann bjó hefði verið hrætt við hann vegna ofbeldis. Eins hefði verið grunur um að hann væri að neyta fíkniefna. Vegna sögu um ofbeldi ákærða hefði verið gripið til þess ráðs að vista hann á geðdeildinni. Þegar hann kom á deildina hefði komið í ljós að hann var mun ofbeldisfyllri en gert hafði verið ráð fyrir og var þá kallað á lögreglu. Þá hefði og komið ljós að hann hafði neytt fíkniefna.

IV

Ákærði neitar sök og hefur borið að hann hafi slegið undir vatnsglas sem starfsmaður spítalans hélt á og þá hefðu lögreglumenn lagt sig niður. Lögreglumennirnir fjórir, sem voru að gæta ákærða, bera allir á sama hátt um upphaf átakanna og hvernig þau þróuðust. Framburður þeirra fær stuðning í framburði læknis eins og rakið var. Samkvæmt þessu telur dómurinn sannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi ráðist á lögreglumann eins og honum er gefið að sök í ákærunni og að árásin hafi haft þær afleiðingar sem þar greinir. Brot ákærða er rétt fært til refsiákvæðis í ákærunni.

Ákærði á allnokkurn brotaferil. Hann var fyrst dæmdur í skilorðsbundið fangelsi 2004 fyrir þjófnað, fíkniefna- og umferðarlagabrot. Síðar sama ár var hann dæmdur í fangelsi fyrri sams konar brot og var hluti dómsins skilorðsbundinn. Árið 2005 var hann dæmdur í 5 mánaða fangelsi fyrir fíkniefnalagabrot og 2006 í 30 daga fangelsi fyrir líkamsárás, tilraun til þjófnaðar og fíkniefnalagabrot. Árið 2007 var hann tvívegis dæmdur í fangelsi, fyrst í 4 mánuði fyrir líkamsárás og vopnalagabrot og síðar í 3 ára fangelsi fyrir tilraun til ráns, meiri háttar líkamsárás, hótanir og þjófnað. Síðast var ákærði dæmdur í 3 mánaða fangelsi 20. maí 2009 fyrir brot gegn valdstjórninni. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur honum alloft verið veitt reynslulausn úr fangelsi en hann hefur jafnan rofið skilyrðin, sem honum voru sett, og því verið látinn hefja afplánun eftirstöðva refsinganna. Síðast var hann úrskurðaður til þess 11. apríl síðastliðinn eins og rakið var. Meðal gagna málsins eru bréf ýmissa þeirra sem komið hafa að málum ákærða á liðnum árum. Það virðist vera samdóma álit þeirra að vanda ákærða megi rekja til vímuefnaneyslu og er það í samræmi við niðurstöður geðrannsóknarinnar. Með vísun til þessa krefst ákærði þess að refsing hans verði skilorðsbundin, verði hann sakfelldur.

Þegar sakarferill ákærða er virtur er það mat dómsins að þýðingarlítið sé að dæma hann til refsingar sem bundin yrði skilyrði um að hann héldi sig frá vímuefnaneyslu eins og verjandi hans hefur lagt til. Með hliðsjón af öllum málsatvikum er refsing ákærða hæfilega ákveðin 60 daga fangelsi.

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða sakarkostnað og málsvarnarlaun verjanda síns að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, S-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 2 mánuði.

Ákærði greiði 444.794 krónur í sakarkostnað og málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., 376.672 krónur.

A-kk-nf Í-kk-nf