E-210/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 20. september sl., er höfðað með stefnu áritaðri

um birtingu 18. janúar sl.

Stefnandi er S-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf, Furubyggð 21, Mosfellsbæ.

Stefndu eru R-kk-nf H-kk-nf, Víði, Mosfellsbæ, og Vörður tryggingar hf., Borgartúni 25, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði dæmdir in solidum til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 246.166 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 246.166 krónum frá 1. september 2010 til greiðsludags, að frádreginni innborgun stefndu að fjárhæð 212.471 krónur hinn 24. mars 2011. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins eða málskostnaðarreikningi. Jafnframt er þess krafist að dæmdur málskostnaður taki mið af því að stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur.

Stefndu krefjast sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

I.

Helstu málavextir eru þeir að hinn 16. ágúst 2010 ók stefndi R-kk-nf H-kk-nf bifreið sinni UZ-831 utan í kyrrstæða og mannlausa bifreið stefnanda UI-419 með þeim afleiðingum að bifreið stefnanda skemmdist. Skaðabótaskylda stefnda R-kk-ef er ljós og viðurkennd en hann var með lögboðna ábyrgðartryggingu hjá stefnda, Verði tryggingum hf., þegar óhappið varð. Stefnandi sendi stefnda, Verði tryggingum hf., tjónstilkynningu vegna óhappsins og ber hún með sér að hún hafi borist stefnda, Verði tryggingum hf., 17. ágúst 2010.

Eftir óhappið fór stefnandi með bifreið sína á verkstæði Bíla og hjóla ehf. og liggur fyrir samantekt yfir vinnu og efni vegna viðgerðar á bifreiðinni ásamt reikningi, dagsettum 1. september 2010, að sömu fjárhæð og kemur þar jafnframt fram að viðgerð hafi farið fram 23.-26. ágúst sama ár. Viðgerðaráætlunin var send stefnda, Verði tryggingum hf., sem gerði athugasemd við hana á þeim forsendum að verkstæðið væri ekki í föstu samningssambandi við stefnda þar sem það hefði einhliða sagt upp samningi við stefnda áður en tjónið varð. Hefði það því ekki haft umboð stefnda til að gera úttekt á tjóni á bifreiðinni og hefði því ekki verið bært til þess að meta tjón fyrir félagið. Kemur fram í greinargerð stefndu að stefndi, Vörður tryggingar hf., hafi vakið athygli á því að stefnanda, sem tjónþola, bæri bæði að færa sönnur á tjón sitt og eins að tryggja að kostnaður við að bæta úr því yrði ekki umfram það sem tjónstakmörkunarskylda hans stæði til.

Samkvæmt gögnum málsins var stefnda, Verði tryggingum hf., sent innheimtubréf vegna kröfu stefnanda 17. september 2010. Í tölvuskeyti frá forstöðumanni tjónasviðs stefnda, Varðar trygginga hf., 21. mars 2011 var tilkynnt um að félagið myndi greiða stefnanda 212.471 krónu í stað þeirra 246.166 króna sem stefnandi krefðist. Kom fram í skeytinu að ágreiningur væri um einingaverð en stefndi teldi verkstæðið Bílar og hjól ehf. byggja á mun hærra verði en önnur verkstæði. Þá segir í skeytinu að umrætt verkstæði hefði sent félaginu svonefnda Cabas-skoðun en henni hafi verið hafnað á þeim einingaverðum sem verkstæðið hefði miðað við. Samkvæmt framlagðri tjónskvittun frá stefnda, Verði tryggingum hf., var stefnanda greidd 212.471 króna hinn 24. mars 2011 og er tekið fram í kvittuninni að um sé að ræða fullnaðar- og lokagreiðslu vegna umrædds tjóns.

II.

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að samkvæmt 89. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 skiptist tjón, sem hlýst af árekstri skráningarskyldra vélknúinna ökutækja, á þau að tiltölu við sök þeirra, sem hlut eiga að máli, og með hliðsjón af atvikum öllum. Í málinu liggi fyrir að stefndi R-kk-nf beri alla sök á því tjóni sem varð á bifreið stefnanda og beri hann því sem skráður eigandi bifreiðarinnar ábyrgð á því og sé fébótaskyldur samkvæmt 88. og 89. gr. laganna. Þá segi í 1. mgr. 91. gr. að greiðsla á bótakröfu vegna tjóns, sem hlýst af notkun skráningarskylds vélknúins ökutækis, skuli vera tryggð með ábyrgðartryggingu hjá vátryggingafélagi. Stefndi R-kk-nf hafi verið tryggður ábyrgðartryggingu hjá stefnda,Verði tryggingum hf.

Stefnandi vísar til þess að samkvæmt 1. mgr. 95. gr. umferðalaga sé vátryggingafélag greiðsluskylt gagnvart tjónþola vegna bótakrafna samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga. Sé því ljóst, og í raun viðurkennt með greiðslu á 212.471 krónu, að stefndi, Vörður tryggingar hf., beri greiðsluskyldu á umræddu tjóni stefnanda.

Þá vísar stefnandi til þess að hann hafi leitað til viðurkennds og gæðavottaðs bifreiðaverkstæðis, Bíla og hjóla ehf., vegna viðgerðar á bifreið sinni. Stefnandi hafi fengið reikning frá verkstæðinu vegna vinnu og efnis samtals að fjárhæð 246.166 krónur sem sé tjón stefnanda og stefnufjárhæðin, auk vaxta.

Stefndi, Vörður tryggingar hf., hafi neitað að greiða tjón stefnanda að fullu en hafi engin gögn lagt fram um að vinnu við bifreið stefnanda hafi verið ábótavant, heldur vísi hann einungis til þess hann hafi ekki samning við verkstæðið. Um það hafi stefnanda verið ókunnugt en stefndi hafi ekki átt nein samskipti við stefnanda áður en hann fór á bifreiðaverkstæðið, svo sem viðurkennt sé í tölvubréfi til lögmanns stefnanda. Ekkert annað hafi komið fram en að reikningurinn, sem stefnandi fékk, sé sanngjarn, viðgerðin unnin faglega og af viðurkenndum aðila. Umrætt verkstæði sé viðurkenndur aðili og með sérstaka gæðavottun frá Bílgreinasambandinu.

Stefnandi krefst dráttarvaxta af stefnufjárhæð samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, þegar mánuður var liðinn frá því að stefnda, Verði tryggingum hf., var sendur reikningur vegna viðgerðar á bifreið stefnanda. Þá hafi öll gögn legið fyrir sem stefndu þurftu til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta. Málsóknina kveður stefnandi reista á 1. mgr. 88. gr., 89. gr., 90. gr., 91. gr. og 95. gr., sbr. 97. gr. umferðarlaga. Málskostnaðarkrafan er byggð á 1. mgr. 129. gr. og 1. og 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og krafan um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun á lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur aðili og því sé nauðsynlegt að taka tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun málskostnaðar. Um varnarþing vísast til 32. gr. og 33. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

III.

Stefndu vísa sýknukröfu sinni til stuðnings til þess að stefnandi hafi ekki freistað þess að takmarka umfang tjóns síns með öllum ráðum, sem sanngjarnt sé að ætlast til að tjónþoli grípi til, eins og honum beri að gera samkvæmt grundvallarreglum skaðabótaréttar. Ekkert liggi í raun fyrir um sönnun tjóns annað en reikningur frá viðgerðarverkstæði sem sent hafi reikninginn án nokkurs atbeina stefnanda til stefnda og án þess að nokkur viðhlítandi grein hafi verið gerð fyrir því tjóni sem varð á bifreið stefnanda. Stefnandi hafi aldrei átt í neinum samskiptum við stefnda og hafi hann aldrei sjálfur leitað hófanna um bætur fyrir tjón sitt hjá stefnda.

Þá hafi stefnandi ekki gefið stefnda kost á að taka afstöðu til tjónsins sem slíks en það sé í andstöðu við grein 10.1 í skilmálum lögboðinnar ábyrgðartryggingar ökutækja. Því hafi stefndi ekkert annað en orð þriðja manns, forsvarsmanns Bíla og hjóla ehf., um umfang tjóns stefnanda. Sá forsvarsmaður hafi sjálfstæðra hagsmuna að gæta þar sem honum hafi ekki lánast að knýja stefnda til að gera við sig fastan þjónustusamning á eigin forsendum og freisti þess því að ná samningsmarkmiðum sínum fram með þeim óbeina hætti að halda uppi kröfu vegna tjóns stefnanda sem miði að því markmiði. Stefndi hafi ekki sjálfur, né neinn sem leiðir rétt af samningi við hann, haft tök á að gaumgæfa tjón stefnanda en það sé í andstöðu við grein 10.2 í skilmálunum.

Stefndi hafi allt að einu áætlað tjón stefnanda og greitt það, byggt á þeim takmörkuðu upplýsingum sem birtust á framlögðum reikningi, sbr. 48. gr. laga nr. 30/2004. Sé stefnandi þar með látinn njóta vafans en lengra verði ekki seilst þegar ósönnuðu tjóni sé til að dreifa, einkum þegar legið hafi fyrir frá upphafi að verkstæðið, sem stefnandi leitaði til, áskildi sér hærri þóknun fyrir viðgerðina heldur en helftin af viðgerðarverkstæðum hérlendis. Vekur stefndi athygli á að ekki liggi annað fyrir en að bifreið stefnanda hafi verið af algengri gerð japanskra fólksbifreiða, Mitshubishi Lancer, sem ekki þarfnist sérstakrar sérhæfingar við til að lagfæra skemmdir sem þessar á. Ósannað sé að útbúnaður bifreiðarinnar hafi verið slíkur að hann kallaði á aukinn kostnað við viðgerðir.

Þá liggi ekkert fyrir um að stefnandi hafi greitt framlagðan reikning og verði því, þegar af þeirri ástæðu, að sýkna stefndu, enda hafi stefnandi ekki orðið fyrir því tjóni að greiða reikninginn fyrr en sú greiðsla hefur farið fram. Þótt sönnun á greiðslu reikningsins lægi fyrir, leiði það hins vegar ekki til greiðsluskyldu stefnda. Stefnanda sé frjálst að leita fulltingis hvers þess sem honum þóknist til að bæta úr skemmdum á bifreið sinni en greiðsluskylda stefnda takmarkist við það, sem sanngjarnt sé að ætlast til að greitt sé af hálfu tjónvalds, að gættri tjónstakmörkunarskyldu stefnanda. Framlagður reikningur sé úr hófi og verði stefndi ekki krafinn um greiðslu umfram þá sem þegar hafi verið innt af hendi. Í greinargerð áskildu stefndu sér rétt til dómkvaðningar matsmanns til frekari sönnunar að þessu leyti.

Stefndu mótmæla sérstaklega dráttarvaxtakröfu stefnanda fyrir fyrra tímamark en dómsuppsögudag þar sem stefnandi hafi enn ekki lagt fram sönnunargögn um að hafa orðið fyrir því tjóni sem framlagður reikningur endurspegli. Engin sönnun um greiðslu hans hafi verið lögð fram og hafi stefnandi því í raun ekki fullnægt skyldu sinni samkvæmt 47. gr. laga nr. 30/2004, sbr. einnig 4. mgr. 50. gr. sömu laga. Þá árétta stefndu að ætluð krafa stefnanda geti aldrei borið dráttarvexti frá útgáfudegi reikningsins, enda sé slík kröfugerð í andstöðu við 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Til viðbótar við framangreind lagaákvæði, vísa stefndu til ákvæða laga nr. 30/2004. Kröfu um málskostnað byggja stefndu við 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 en jafnframt er krafist álags á málskostnað er nemur virðisaukaskatti þar sem stefndu reki ekki virðisaukaskattskylda starfsemi og beri því nauðsyn á að fá dæmt álag er þeim skatti nemur á úr hendi stefnanda.

IV.

Óumdeilt er að stefndu eru bótaskyldir gagnvart stefnanda málsins vegna tjóns sem varð á bifreið stefnanda, UI-419, þegar bifreið stefnda, R-kk-ef H-kk-ef, UZ-831, var ekið utan í hana 16. ágúst 2010. Samkvæmt framlögðum gögnum fór viðgerð á bifreið stefnanda fram á bifreiðaverkstæðinu Bílum og hjólum ehf. frá 23.-26. ágúst 2010 á grundvelli viðgerðaráætlunar. Stefndi, Vörður tryggingar hf., hefur hafnað því að greiða viðgerðarreikning verkstæðisins að fullu þar sem umfang tjóns stefnanda sé ósannað, auk þess sem ekkert liggi fyrir um að stefnandi hafi greitt reikninginn. Þá er á því byggt að greiðsluskylda stefndu takmarkist við það, sem sanngjarnt sé að ætlast til að greitt sé af hálfu tjónvalds, að gættri tjónstakmörkunarskyldu stefnanda.

Eins og að framan er rakið fór viðgerð á bifreið stefnanda fram á verkstæði Bíla og hjóla ehf. og þá er óumdeilt að viðgerðaráætlun og reikningur vegna viðgerðarinnar barst stefnda, Verði tryggingum hf. Samkvæmt gögnunum nemur viðgerðarkostnaðurinn 246.166 krónum. Stefndu hafa mótmælt kröfu stefnanda með vísan til þess að stefnandi hafi ekki gætt að því að takmarka tjón sitt svo sem honum hafi borið að gera. Fullyrða stefndu að unnt hefði verið að fá gert við bifreiðina hjá verkstæðum, sem voru með fastan þjónustusamning við stefnda, Vörð tryggingar hf., fyrir mun lægri fjárhæð en raunin varð. Á þeim grundvelli greiddi félagið stefnanda 212.471 krónu sem fullnaðarbætur hinn 24. mars 2011 og er fram komið að við þann útreikning hafi verið litið til lægra einingaverðs en gert hafði verið í viðgerðaráætlun og reikningi Bíla og hjóla ehf. Af hálfu stefndu hafa hins vegar engin gögn verið lögð fram í málinu til sönnunar fullyrðingum þeirra um að unnt hefði verið að gera við bifreiðina fyrir lægri fjárhæð en gert var. Þá hafa stefndu ekki neytt þess úrræðis að fá dómkvaddan matsmann til að meta tjónið. Verður því að leggja framlagða viðgerðaráætlun til grundvallar við mat á umræddu tjóni og hefur því ekki verið hnekkt. Breytir hér engu þótt ekki liggi fyrir í málinu greiðslukvittun fyrir greiðslu viðgerðarkostnaðarins. Að öllu framangreindu virtu verður að fallast á kröfu stefnanda eins og hún er fram sett og verður stefndu því gert að greiða stefnanda 246.166 krónur í skaðabætur að frádreginni innborgun að fjárhæð 212.471 króna.

Ekki er efni til annars en að fjárhæðin beri dráttarvexti frá þeim degi er mánuður var liðinn frá því að stefnandi krafði stefnda um greiðslu umkrafinnar fjárhæðar, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Innheimtubréf stefnanda er dagsett 17. september 2010 og reiknast því dráttarvextir samkvæmt 6. og 9. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 17. október 2010 til greiðsludags.

Í ljósi framangreindrar niðurstöðu ber stefndu að greiða stefnanda málskostnað, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, R-kk-nf H-kk-nf og Vörður tryggingar hf., greiði óskipt stefnanda, S-kk-þgf K. S-kk-þgf, skaðabætur að fjárhæð 246.166 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 6. og 9. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 246.166 krónum frá 1. október 2010 til greiðsludags, að frádreginni innborgun stefndu að fjárhæð 212.471 króna 24. mars 2011.

Stefndu greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað, að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf