E-10/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 12. maí sl., var höfðað með birtingu stefnu fyrir lögmanni stefnda þann 10. janúar 2011, og var málið þingfest þann 12. janúar sl. Stefnandi er J-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Þingási 26, 110 Reykjavík, en stefndi er Garðlist ehf., kt. 000000-0000, Kársnesbraut 98, 200 Kópavogi.

Stefnandi gerir í fyrsta lagi kröfu um að honum verði greidd fjárhæð að upphæð 382.366 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 29.746 krónum frá 1. júní 2009 til 1. júlí s.á. en af 247.883 krónum frá þeim degi til 1. ágúst s.á., en af 437.249 krónum frá þeim degi til 1. september s.á. en af 404.921 krónu frá þeim degi til 2. desember 2009 en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags.

Í öðru lagi krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða honum 200.000 krónur í miskabætur ásamt almennum vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr., sbr. 1. málsl. 4. gr., frá 6. júlí 2009 til 12. febrúar 2011, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Þá gerir stefnandi jafnframt kröfu um greiðslu málskostnaðar samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða skv. mati dómsins auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Stefndi gerir þá kröfu að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Málsatvik.

Ekki er ágreiningur um að stefnandi hafi hafið störf hjá stefnda 27. maí 2009 og starfað í tvo daga hjá honum. Þá er ekki ágreiningur um að stefnanda hafi verið sagt upp störfum með bréfi að morgni þann 29. maí 2009.

Í gögnum málsins liggur fyrir tölvupóstur frá stefnanda til stefnda þar sem fram kemur að efnið sé starfsumsókn. Þar upplýsir stefnandi starfsmann stefnda um persónulega hagi sína, ræðir um þáverandi starf sitt og fyrri sumarstörf og reynslu sína. Stefnandi kveðst vera með bílpróf en ekki meirapróf. Hann vinni við að þrífa á tveimur stöðum þrjú kvöld í viku. Sumarið áður hafi hann unnið hjá Lóðaþjónustunni ehf. við hellulagnir og alls konar vinnu í kringum það, meðal annars garðyrkju. Á veturna sé hann í Verslunarskóla Íslands og hafi nýlokið öðru ári. Þá kveðst hann hugsa sér að taka frí í tvo til þrjá daga í kringum verslunarmannahelgina en annars geti hann unnið allt þangað til skólinn byrji aftur seint í ágúst. Hann sé til í að taka öllum störfum, sem stefndi hafi upp á að bjóða. Í lokin segir: „Takk fyrir tækifærið, ég vona að þú getir boðið mér eitthvað“. Er tölvupóstur þessi sendur þann 18. maí 2009. Þá liggur fyrir bréf af hálfu stefnda, dagsett 29. maí 2009, þar sem fram kemur að stefnanda hafi verið sagt upp störfum hjá stefnda að morgni 29. maí 2009, eftir tveggja daga vinnu og fái greitt samkvæmt kjarasamningum, fjórar vinnustundir umfram þá tvo daga sem hann hafi unnið, þar sem honum hafi ekki verið tilkynnt um uppsögnina í lok vinnudags 28. maí 2009. Þá liggur fyrir launaseðill frá stefnanda þar sem fram kemur að launatímabil sé september 2009, samtals 22.554 krónur, frádráttur sé 9.115 krónur vegna stéttarfélagsgjalda, lífeyrissjóðs og staðgreiðslu og útborguð laun séu 13.439 krónur. Auk þess liggja fyrir launaseðlar frá Reykjavíkurborg, útborgun 1. ágúst og 1. september 2009. Í tölvupósti frá Reykjavíkurborg til lögmanns stefnanda er staðfest að stefnandi hafi unnið hjá Reykjavíkurborg frá 6. júlí 2009 til 14. ágúst 2009. Þá liggur fyrir yfirlit frá ríkisskattstjóra um staðgreiðslu fyrir stefnanda, en þar kemur fram að stefnandi hafi fengið greidd laun frá Opus lögmönnum ehf. og Eflu ehf. allt árið 2009. Samkvæmt yfirlýsingu sem liggur fyrir í málinu frá Eflu ehf. starfaði stefnandi við þrif frá janúar 2008 til ágúst 2010 en hjá Opus lögmönnum ehf. frá september 2008 og til dagsins í dag.

Með bréfi, þann 11. júní 2009, krefur lögmaður stefnanda stefnda um laun fyrir mánaðartímabil vegna ólögmætrar uppsagnar en stefnandi hafi verið í tímabundnu ráðningarsambandi við stefnda. Krefur stefnandi stefnda um laun til 6. júlí 2009, að fjárhæð 243.000 krónur, auk lögmannskostnaðar, 38.595 krónur. Með bréfi, þann 21. júlí 2009, hafnaði stefndi öllum kröfum stefnanda og bar fyrir sig kjarasamning Samtaka atvinnulífsins, Eflingar o.fl. þar sem fram komi að fyrstu tvær vikurnar sé enginn uppsagnarfrestur. Með bréfi, þann 1. september 2009, ítrekaði stefnandi launakröfu sína við stefnda.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að uppsögn stefnda hafi verið ólögmæt þar sem um tímabundinn ráðningarsamning hafi verið að ræða á milli aðila og eigi hann af þeim sökum rétt á greiðslu sem samsvari þeim launum sem hann hefði fengið á ráðningartímabilinu að frádregnum þeim launum sem hann fékk hjá Reykjavíkurborg. Hafi hann átt að byrja að vinna að loknum skóla, vorið 2009, og vinna þar til skóli hæfist aftur um haustið, en stefnandi hafi verið nemandi við Verslunarskóla Íslands. Kveður stefnandi vinnutímann hafa verið frá klukkan 8.00 til 18.00 fimm daga vikunnar. Umsamin laun hafi verið 900 krónur á klukkustund. Ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur en frá upphafi hafi verið rætt um að ráðningin væri tímabundin í þrjá mánuði frá maílokum til ágústloka. Það megi sjá á tölvupósti sem stefnandi hafi sent fyrirsvarsmanni stefnda 18. maí 2009. Hljóti stefndi að bera hallann af því að hafa ekki gert skriflegan ráðningarsamning. Stefnandi hafi byrjað störf 27. maí 2009 og eftir að hafa unnið hjá stefnda í tvo daga hafi honum skyndilega og án fyrirvara eða útskýringa verið sagt upp störfum. Hann hafi við uppsögnina fengið afhenta skriflega yfirlýsingu þar sem uppsögnin var tilkynnt og jafnframt tekið fram að hann hefði unnið í tvo daga og ætti auk þess að fá greitt fyrir fjórar vinnustundir umfram þá tvo daga sem hann vann. Stefnandi hafi fengið sendan launaseðill dagsettan 30. september 2009 en greiðsla samkvæmt honum hafi borist 2. desember 2009. Stefnandi hafi í kjölfar farið að leita sér að annarri vinnu og hafið störf hjá Reykjavíkurborg en erfiðlega hafi gengið að fá vinnu þar sem flest fyrirtæki hafi verið búin að ráða í sumarstörf á þeim tíma.

Stefnandi telur að stefnda hafi ekki verið heimilt að slíta ráðningarsamningi þeirra þar sem um hafi verið að ræða tímabundinn samning þar sem ekki hafi verið sérstaklega samið um uppsagnarheimild innan ráðningartímans. Hann eigi því kröfu á stefnda sem samsvari launum út ráðningartímabilið. Stefnandi krefst launa í samræmi við þau kjör, sem fram komi á launaseðli stefnanda, frá 27. maí 2009 til 16. ágúst s.á. þegar hann lauk störfum hjá Reykjavíkurborg, en þá hafi hann þurft að byrja í skóla aftur.

Byggir stefnandi kröfugerð sína á kjarasamningi milli Samtaka atvinnulífsins og Eflingar o.fl. stéttarfélaga. Sá samningur eigi ekki við um tímabundna ráðningarsamninga, sbr. gr. 1.14.6 þar sem segi: „Um tímabundnar ráðningar fer skv. lögum nr. 132/2009 um tímabundna ráðningu starfsmanna.“ Af því megi sjá að kjarasamningurinn í heild sinni gildi ekki um tímabundnar ráðningar, þ.m.t. ákvæði um reynslutíma og uppsagnarfrest á fyrstu mánuðum starfs. Í lögunum sé hvergi vikið að því að vinnuveitendur hafi heimild til að segja starfsmönnum með tímabundna ráðningarsamninga upp á fyrstu dögum eða vikum starfsins. Sé þá eingöngu til að dreifa meginreglu vinnuréttar um ótímabundna ráðningarsamninga, sem feli í sér að ekki sé hægt að segja tímabundnum ráðningarsamningi upp, og ef vinnuveitandi óski ekki eftir vinnuframlagi frá starfsmanni skuli hann greiða honum laun allan þann tíma sem samið hafi verið um.

Stefnandi sundurliðar kröfu sína þannig:

Laun 27. maí til 16. ágúst 2009 522.000.-

Orlof á laun 10,17% 53.087.-

Laun greidd af stefnda (með orlofi) -22.554.-

Laun greidd af Reykjavíkurborg (með orlofi) -170.167.-

Samtals 382.366.-

Krafan um dráttarvexti er miðuð við fyrsta dag þess mánaðar sem stefndi hefði átt að greiða stefnanda laun.

Kröfuna um miskabætur að fjárhæð 200.000 krónur byggir stefnandi á b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Stefndi hafi valdið stefnanda miklu hugarangri, en stefnandi hafi ekki fengið vinnu fyrr en rúmlega einum mánuði eftir að honum hafi veri sagt upp störfum hjá stefnda. Á þeim tíma hafi stefnandi verið í mikilli óvissu um hvernig fjárhagslegar aðstæður hans yrðu á komandi vetri. Honum hafi auk þess verið sagt upp án þess að fá nokkrar skýringar á því frá stefnda. Um fjárhæð miskabóta vísar stefnandi til áralangrar dómvenju um að fjárhæð miskabóta sé metin að álitum og því ekki nauðsynlegt að leggja fram sérstök gögn um útreikning kröfunnar. Krafan um vexti er miðuð við þann dag er stefnandi fékk vinnu sumarið 2009 og krafan um dráttarvexti er miðuð við mánuð eftir þingfestingu málsins.

Stefnandi vísar aðallega til meginreglna íslensks vinnuréttar um tímabundna ráðningarsamninga og laga nr. 139/2003 um tímabundna ráðningarsamninga. Þá vísar hann til ákvæða skaðabótalaga nr. 50/1993, sérstaklega 26. gr. um heimild til að dæma miskabætur. Vaxtakröfu sína byggir stefnandi á III.-V. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Málskostnaðarkrafan er reist á XXI. kafla laga nr. 91/1991 og krafan um virðisaukaskatt byggist á ákvæðum laga nr. 50/1988. Um varnarþing vísar stefnandi til V. kafla laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda auk þess sem hann krefst málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann standi ekki í neinni skuld við stefnanda og að hann hafi verið í fullum rétti að segja stefnanda upp störfum án uppsagnarfrests. Byggir stefndi á kjarasamningi milli Samtaka atvinnulífsins og Eflingar - stéttarfélags o.fl. frá 1. nóvember 2008. Þar komi fram í grein 12.2 að fyrstu tvær vikurnar í starfi sé enginn uppsagnarfrestur. Þá sé það meginregla að það sé nóg fyrir vinnuveitanda að tilkynna að kvöldi hvort vinna sé að morgni. Almennt sé því uppsagnarfrestur ekki til staðar fyrstu tvo mánuðina. Stefndi hafi því verið í fullum rétti að segja stefnanda upp störfum eins og hann gerði. Stefndi hafnar því alfarið að um tímabundinn ráðningarsamning hafi verið að ræða. Þau samskipti sem stefnandi vísi til sé tölvupóstur stefnanda til stefnda sem innihaldi einhliða yfirlýsingu stefnanda á því starfi sem hann hafi sóst eftir. Tölvupósturinn segi ekkert til um það hvernig ráðningu hafi veri háttað eða hvort stefndi hafi viljað ráða stefnanda til þess starfs er stefnandi talar um í tölvupóstinum. Enda sé það skoðun stefnda að niðurstaðan hafi verið ótímabundin ráðning, líkt og venjan sé í starfsemi stefnda. Mótmælir stefndi því að umræddur tölvupóstur hafi nokkurt gildi um samningssamband aðila. Það að stefnandi hafi verið í skóla þegar hann sótti um vinnuna hafi ekkert sönnunargildi um ráðningarsamning aðila umrætt sinn. Kveður stefndi almennu regluna vera þá að um ótímabundna ráðningarsamninga sé að ræða og beri stefnandi sönnunarbyrðina hafi verið samið um annað. Þá mótmælir stefndi því að almennur vinnutími hafi verið frá klukkan 8.00 til klukkan 18.00 alla daga eða tíu tímar á dag. Vinnutími hjá stefnda sé almennt frá klukkan 8.00 til klukkan 16.00 eða átta klukkustundir á dag og hafi það átt við stefnanda, samkvæmt munnlegu samkomulagi um ótímabundinn ráðningarsamning þeirra á milli.

Stefndi telur ekki lagaskilyrði til að dæma stefnanda miskabætur og mótmælir þeirri kröfu. Ekki sé um ólögmæta meingerð að ræða og því beri að hafna miskabótakröfu stefnanda.

Stefndi vísar til meginreglna vinnuréttar. Um málskostnað vísar stefndi til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Forsendur og niðurstaða:

Óumdeilt er í máli þessu að stefnandi vann hjá stefnda tvo daga í maí 2009, þ.e. 27. og 28. maí, og var sagt upp störfum að morgni 29. maí s.á. Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi greiði honum vangreidd laun frá 27. maí 2009 til 16. ágúst s.á., allt að frádregnum launum og orlofi er stefndi greiddi stefnanda fyrir dagana 27. og 28. maí 2009 auk frádráttar vegna launa frá Reykjavíkurborg á tímabilinu. Fyrir liggur að stefnandi fékk greidd laun fyrir ofangreinda tvo daga auk fjögurra klukkustunda til viðbótar, sem hann vann ekki, greidd 2. desember 2009.

Stefnandi byggir á því að tímabundinn ráðningarsamningur hafi komist á á milli aðila og vísar því til sönnunar í tölvupóst er hann sendi stefnda þann 18. maí 2009. Taka verður undir það með stefnda að sá tölvupóstur fjallar um persónulega hagi stefnanda og boð hans til stefnda um að vinna fyrir hann. Í tölvupóstinum segir að stefnandi geti unnið allt þangað til skólinn byrji aftur seint í ágúst. Þá segir að lokum í tölvupóstinum: „Takk fyrir tækifærið, ég vona að þú getir boðið mér eitthvað.“ Ekki er tekið undir það með stefnanda að bindandi ráðningarsamningur hafi orðið til á milli aðila með umræddum tölvupósti, enda er ekki að finna nein gögn sem styðja það að stefndi hafi gengið út frá því að um tímabundið starf væri að ræða. Þrátt fyrir að stefnandi haldi því fram að allar forsendur hans hafi lotið að því að hann myndi og ætlaði að vinna um sumarið vegna væntanlegrar skólagöngu um haustið, verður heldur ekki talin sönnun fyrir því að tímabundinn ráðningarsamningur hafi komist á á milli aðila. Því til stuðnings er að stefnandi vann á tveimur stöðum við þrif, allan veturinn með skólanum. Stefnandi byggir á því að óheimilt hafi verið að segja honum upp störfum með vísan til 3. gr. laga nr. 139/2003 en þar segir að starfsmaður með tímabundna ráðningu sé starfsmaður með ráðningarsamning við vinnuveitanda þar sem lok samnings ákvarðist af hlutlægum ástæðum, til dæmis tiltekinni dagsetningu, lokum afmarkaðs verkefnis eða tilteknum aðstæðum. Þá byggir hann á ákvæðum skaðabótalaga nr. 50/1993, sérstaklega 26. gr. laganna um skaðabætur. Stefnandi vísar einnig til kjarasamnings milli Samtaka atvinnulífsins og Eflingar - stéttarfélags, Verkalýðsfélagsins Hlífar o.fl. sem gildir frá 1. febrúar 2008 til 30. nóvember 2010. Í grein 12.2 í samningnum segir að fyrstu tvær vikurnar í starfi sé enginn uppsagnarfrestur. Í grein 12.1 segir að það teljist kvaðning til vinnu ef starfsmönnum sé ekki tilkynnt í lok starfsdags að ekki sé ætlast til að þeir mæti í vinnu næsta morgun, enda hamli eigi að dómi verkstjóra veður eða aðrar óviðráðanlegar ástæður að unnið sé næsta dag frá morgni. Þó skuli starfsmenn þegar þannig standi á fá greiddar fjórar vinnustundir.

Í máli þessu liggur ekki fyrir ráðningarsamningur, né nokkur gögn sem hægt er að byggja á að um tímabundna ráðningu stefnanda hafi verið að ræða en stefndi hefur mótmælt því að stefnandi hafi verið ráðinn tímabundið í vinnu hjá honum. Verður tölvupóstur frá stefnanda til stefnda, um ósk um starf hjá honum, ekki túlkaður sem samkomulag aðila um tímabundna ráðningu þó svo að hann styðji þá frásögn stefnanda að hann hafi ætlað að starfa hjá stefnda yfir sumartímann. Stefnandi hefur starfað með skólanum og stefndi heldur því fram að starfsmenn hans séu ýmist við störf yfir sumarið eða allt árið um kring sem séu tengd starfsemi hans. Því hafi ekki verið útilokað að stefnandi myndi starfa áfram eftir að hefðbundnum sumarverkum væri lokið. Allur gangur væri á því hvað starfsmenn gerðu. Telur dómurinn því, gegn neitun stefnda, að stefnanda hafi ekki tekist að sanna að um tímabundna ráðningu hafi verið að ræða. Með það fyrir augum hefur stefndi ekki sagt stefnanda upp störfum á ólögmætan hátt með vísan til liðar 12.2 í samningi milli Samtaka atvinnulífsins og Eflingar- stéttarfélags, Verkalýðsfélagsins Hlífar og Verkalýðs- og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis frá 1. febrúar 2008. Þegar af þessari ástæðu verður stefndi ekki krafinn um miskabætur.

Ber því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Stefnandi greiði stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ.

Stefndi, Garðlist ehf., kt. 000000-0000, er sýkn í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 200.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf

Rétt endurrit staðfest

Héraðsdómi Reykjaness 19. maí 2011.