E-1950/2012

Mál þetta, sem höfðað var 24. maí 2012, var tekið til úrskurðar, að loknum munnlegum málflutningi 15. nóvember 2012, um frávísun. Stefnandi er Ó-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, Svínafelli, Austur-Skaftafellssýslu. Stefndi er Landsbankinn hf., Austurstræti 16, Reykjavík.

Í þessum þætti málsins gerir stefndi kröfu um að málinu verði vísað frá dómi, en stefnandi krefst þess að kröfu stefnda verði hafnað. Aðilar krefjast einnig málskostnaðar.

Í málinu hefur stefnandi uppi þær efniskröfur að stefndi greiði honum 6.456.755 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 4. febrúar 2009, en til vara krefst hann 4.958.950 kr. með sömu dráttarvöxtum. Stefnandi byggir málsókn sína á því að stefndi hafi hinn 29. janúar 2008 gert samning við SP fjármögnun hf., svokallaðan „bílasamning“, sem í raun hafi verið samningur um gengistryggt lán, að fjárhæð 6.673.851 kr Mánaðarleg afborgun hafi verið 93.862 kr. og fjöldi gjalddaga 84, en tekið hafi verið fram að samningurinn væri gengistryggður miðað við myntkörfu BL2 sem samanstóð af japönskum jenum til jafns við svissneska franka. Stefnandi hafi greitt af láninu frá fyrsta gjalddaga til og með 3. febrúar 2009 þegar hann hafi selt þá bifreið, sem fjármögnuð hafði verið með samningnum, nafngreindum manni með samþykki stefnanda. Uppfært virði samningsins þann dag hafi verið 11.632.756 kr. Stefnandi vísar til dóms Hæstaréttar 16. júní 2010 þar sem komist hafi verið að þeirri niðurstöðu að gengistrygging bílalána væri ólögleg svo og setningar laga nr. 151/2010 um breytingu á lögum um vexti og verðtryggingu, lögum um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins og lögum um umboðsmann skuldara. Á þessum grundvelli hafi stefnandi óskað eftir leiðréttingu og endurgreiðslu ofgreiddra greiðslna frá stefnda sem þá hafi verið búinn að taka yfir SP fjármögnun hf. Stefnanda hafi verið sendur útreikningur 31. mars 2011 þar sem fram komi að hann eigi ekki kröfu um endurgreiðslu en skuldi stefnda þess í stað 591.497 kr. Stefnandi hafi ákveðið að hinkra með kröfur sínar þar til skorið væri úr um sambærilegar kröfur fyrir dómstólum. Eftir að dómur í hæstaréttarmáli nr. 113/2012 hafi legið fyrir 12. mars 2012 hafi hann talið réttmæti kröfunnar skýrt.

Stefnandi gerir þá grein fyrir kröfugerð sinni að aðalkrafa nemi öllum greiðslum stefnanda til stefnda á þeim tíma sem stefnandi var lántaki, þ.e.a.s. að lagðar séu saman afborganir hans af láninu og bætt við stöðu lánasamningsins við skuldaraskiptin. Frá þeirri fjárhæð sé síðan dregin sú fjárhæð sem stefnandi hafi fengið að láni frá stefnda að viðbættum samningsvöxtum samkvæmt greiðsluyfirliti sem lagt hafi verið fram í málinu. Krafan sundurliðist samkvæmt þessu með eftirfarandi hætti:

Varakrafa stefnanda er byggð á stöðu láns við skuldaraskipti að frádreginni upphaflegri fjárhæð lánsins sem hér segir:

Stefnandi áréttar að krafa hans sé á því byggð að nýr aðili hafi yfirtekið skyldur hans og skuldaraskipti hafi átt sér stað með gildum hætti. Þannig hafi stefndi öðlast kröfu að fjárhæð 11.632.801 kr. á hendur hinum nýja skuldara. Frá því stefnandi hafi tekið lánið 28. janúar 2008, þá að fjárhæð 6.673.851 kr., hafi það hækkað um 4.958.851 kr. Samkvæmt 5. og 7. mgr. 18. gr. laga nr. 38/2001 beri kröfuhafa að endurgreiða skuldara þá fjárhæð sem kröfuhafinn hafi ranglega haft af honum vegna ólögmætrar gengistryggingar. Stefnda hafi því borið að endurreikna lánið og endurgreiða stefnanda umrædda fjárhæð. Jafnframt vísar stefnandi til dóms Hæstaréttar 12. mars 2012 í máli nr. 113/2012 um að fyrri skuldari eigi rétt á endurgreiðslu frá kröfuhafa. Stefnandi eigi því skýlausan rétt á grundvelli vaxtalaga og dóma Hæstaréttar til að fá endurútreikning á kröfu sinni og í annan stað endurgreiðslu á þeim hækkunum sem urðu á láninu meðan hann var skuldari þess. Á því er byggt að vextir miðist við samningsvexti eins og þeir hafi verið samkvæmt yfirliti stefnda við töku lánsins. Til viðbótar þeim mismun sem hafi verið milli upphaflegs láns og stöðu láns við skuldaraskipti eigi stefnandi því rétt á að fá allar afborganir sínar endurgreiddar en að frádregnum umræddum samningsvöxtum. Stefnandi rökstyður varakröfu sína með sama hætti að undanskildu því sem áður segir um að endurgreiðsla skuli miðast við samningsvexti.

Stefndi byggir frávísunarkröfu sína á því að stefna fullnægi ekki skilyrðum 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einkum d- og e-lið ákvæðisins. Málatilbúnaður sé óljós og verulega skorti á að stefnandi hafi gert grein fyrir öllum atvikum málsins og málsástæðum sínum. Þannig sé ekki gerð fullnægjandi grein fyrir þeim lánasamningi sem málið snúist um eða afborgunum og greiðslum sem stefnandi krefjist endurgreiðslu á. Ómögulegt sé fyrir stefnda að taka til varna í málinu. Einnig skorti verulega á að stefnandi hafi gert grein fyrir grundvelli krafna sinna. Enginn rökstuðningur sé í stefnu um tjón stefnanda af þeim viðskiptum sem lýst sé í stefnu. Stefndi vísar til þess að stefnandi hafi fullnægt skyldu sinni til að leggja fram endurútreikning vegna greiðslna sem stefndi innti af hendi. Stefnandi eigi því ekki lögvarða hagsmuni af kröfum sínum. Að því er varðar varakröfu stefnanda bendir stefndi á að hún sé mjög óskýr og ekki studd rökum. Sé stefnda ómögulegt að átta sig á því hver grundvöllur varakröfu stefnanda sé. Við munnlegan flutning um frávísun lagði lögmaður stefnda einnig áherslu á að upphafsdagur útreiknings dráttarvaxta væri óútskýrður. Samkvæmt öllu framangreindu telur stefndi að stefna gefi svo ófullægjandi mynd af sakarefninu að vísa beri málinu frá dómi samkvæmt áðurgreindum ákvæðum laga nr. 91/1991 svo og almennum reglum einkamálaréttarfars.

Niðurstaða

Í máli þessu liggur fyrir að stefnandi gerði svokallaðan bílasamning við SP fjármögnun hf. 29. janúar 2008 til kaupa á bifreiðinni OV-019. Er ekki um það deilt að stefndi hefur tekið við réttindum og skyldum SP fjármögnunar hf. samkvæmt samningnum. Í málinu liggur fyrir að stefnandi stóð í skilum samkvæmt umræddum samningi þar til hann seldi bifreiðina 3. febrúar 2009. Greiddi hann stefnda samtals 1.507.104 kr. samkvæmt samningnum. Er jafnframt óumdeilt að sala bifreiðarinnar fór fram með samþykki SP fjármögnunar hf. og tók nýr aðili við öllum réttindum og skyldum stefnanda samkvæmt samningnum.

Líkt og áður er fram komið grundvallast kröfugerð stefnanda á því að hann eigi rétt á endurgreiðslu frá stefnanda vegna lánasamnings sem hafi falið í sér ólöglega gengistryggingu samkvæmt nánar tilgreindum dómum Hæstaréttar. Í málinu liggur fyrir að stefnandi innti samtals af hendi 1.507.104 kr. samkvæmt umræddum samningi þar til nýr skuldari tók við réttindum hans og skyldum. Aðalkrafa stefnanda svarar engu að síður til fjárhæðar sem er ríflega fjórum sinnum hærri að höfuðstól en sú fjárhæð sem hann innti af hendi. Af málatilbúnaði stefnanda verður helst skilið að hann eigi rétt á greiðslu sem svarar til heildarhækkunar lánsins á þeim tíma sem hann var skuldari auk þeirrar fjárhæðar sem hann innti af hendi. Þessi grundvöllur kröfu stefnanda er hins vegar bæði ósamrýmanlegur staðhæfingum hans um aðilaskipti að samningnum og auk þess bersýnilega vanreifaður með tilliti til þeirra málsástæðna og lagaraka sem stutt gætu svo óvenjulega kröfugerð. Að síðustu verður ekki fram hjá því litið að í málinu hefur verið lagður fram endurútreikningur stefnda vegna þeirra greiðslna sem stefnandi innti af hendi. Hefur stefnandi ekki rökstutt að sá útreikningur sé rangur eða gert aðra grein fyrir afstöðu sinni til þessa skjals. Að öllu þessu virtu verður á það fallist með stefnanda að kröfugerð stefnda brjóti gegn e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Eru þessir annmarkar, sem eiga jafnt við aðal- og varakröfu stefnanda, svo verulegir að úr þeim verður ekki bætt undir rekstri málsins. Verður málinu því vísað frá dómi.

Eftir úrslitum málsins verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 250.000 kr. og hefur þá verið tekið tillit til skyldu til greiðslu virðisaukaskatts.

Fyrir hönd stefnda flutti málið G-kk-nf V-kk-nf hdl.

Fyrir hönd stefnanda flutti málið G-kk-nf Á-kk-nf hrl.

S-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Ó-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnda, Landsbankanum hf., 250.000 kr. í málskostnað.

S-kk-nf M-kk-nf