E-1424/2010

Mál þetta, sem dómtekið var föstudaginn 10. desember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Á-kk-þgf R-kk-þgf Ú-kk-þgf, kt. 000000-0000, Vesturtúni 20, Álftanesi, með stefnu, birtri 28. janúar 2010, á hendur Vélasölunni ehf., kt. 000000-0000, Klettagörðum 25, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda kr. 1.993.570 með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af kr. 1.093.570 frá 1. marz 2009 til 1. apríl s.á., en af kr. 1.543.570 frá þeim degi til 1. maí s.á., en af kr. 1.993.570 frá þeim degi til greiðsludags.

Krafist er málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eftir atvikum og að tekið verði tillit til þess að stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og honum dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda að mati réttarins.

II

Málavextir

Stefnandi er vélvirki að mennt og atvinnu. Hann hóf störf hjá stefnda í ársbyrjun 2009. Ekki var gerður við stefnanda skriflegur ráðningarsamningur.

Með uppsagnarbréfi stefnda dags. 27. febrúar 2009 var stefnanda sagt upp störfum. Kemur fram í bréfinu, að vegna samdráttar í starfsemi félagsins yrði ekki gerður við hann ráðningarsamningur. Þá var þess óskað, að stefnandi léti þegar af störfum. Í bréfinu var stefnanda jafnframt tilkynnt, að honum yrði greiddur uppsagnarfrestur í samræmi við gildandi kjarasamninga, á grundvelli vinnuframlags fyrir stefnda frá áramótum 2008/2009 að telja.

Í greinargerð stefnda kemur fram, að í desembermánuði 2008 hafi Gifsfélagið ehf., kt. 000000-0000, keypt allt lausafé og allar útistandandi kröfur einkahlutafélagsins R. Sigmundssonar ehf., kt. 000000-0000, af Steinsnesi ehf., kt. 000000-0000, sem hafi verið í eigu Sparisjóðs Reykjavíkur og nágrennis, SPRON. Jafnframt hafi allt hlutafé í R. Sigmundssyni ehf. verið keypt á 1 krónu. Strax hafi komið í ljós, að ekki hafi verið grundvöllur fyrir áframhaldandi rekstri R. Sigmundssonar ehf., og hafi því verið beðið um gjaldþrot á því fyrirtæki. Gifsfélagið ehf. hafi selt alla lausafjármuni og allar útistandandi kröfur R. Sigmundssonar ehf. til stefnda. Hafi öllu starfsfólki R. Sigmundssonar ehf. verið sagt upp störfum í desembermánuði 2008. Hafi nýi eigandi rekstrarins reynt að ráða sem flesta af starfsmönnum R. Sigmundssonar ehf. til starfa, en ekki hafi verið grundvöllur fyrir því að ráða alla starfsmennina, þar sem verkefni og rekstur hafi ekki borið allan þann fjölda, sem þar starfaði.

Kveður stefndi stefnanda hafa verið meðal annarra starfsmanna, sem ráðnir hafi verið til starfa tímabundið til reynslu. Kveður stefndi ástæðu uppsagnar stefnanda hinn 27. febrúar 2009 hafa verið þá, að komið hefði í ljós, að stefnandi hefði, ásamt föður sínum og bróður, sem einnig hafi verið starfsmenn stefnda með tímabundna starfssamninga til reynslu, verið farinn að undirbúa stofnun fyrirtækis í samkeppni við stefnda. Hafi þeir feðgar reynt að ná til sín umboðum, sem R. Sigmundsson ehf. hafi haft, og sem Vélasalan ehf. hafi verið í sambandi við um áframhaldandi viðskiptasambönd. Félagið hafi síðar hlotið nafnið Go-on ehf., kt. 000000-0000.

Ágreiningur í máli þessu snýst um uppgjör stefnda við stefnanda vegna starfslokanna.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á því, að honum hafi verið sagt upp störfum hjá stefnda 27. febrúar 2009. Hafi stefndi í uppsagnarbréfi lofað greiðslu á launum í uppsagnarfresti, en ekki staðið við það.

Stefnandi kveðst hafa starfað sem vélvirki um langt árabil, síðast hjá R. Sigmundssyni ehf. og svo hjá stefnda. Um kaup hans og kjör fari því eftir kjarasamningi SA og Samiðnar. Hér vísist einnig til tilgreiningar á starfsheiti stefnanda á launaseðlum. Stefnandi geri kröfu um laun í tveggja mánaða uppsagnarfresti í samræmi við uppsagnarbréf stefnda og grein 12.1.3.1 framangreinds kjarasamnings.

Stefnandi gerir einnig kröfu um greiðslu áunnins orlofs, sem stefnda hafi borið að gera upp við starfslok hans, sbr. grein 4.1.4 í kjarasamningi SA og Samiðnar og 8. gr. orlofslaga nr. 30/1987. Samkvæmt upplýsingum á launaseðlum stefnanda sé um að ræða samtals 41,22 daga. Þessi dagafjöldi samanstandi af áunnu orlofi stefnanda hjá stefnda, sem og hjá fyrri atvinnurekanda, eins og samið hafi verið um við ráðningu stefnanda. Staðfestingu þessa samkomulags sé meðal annars að finna á tveimur launaseðlum stefnda, þar sem orlofsdagar séu tilgreindir með skilmerkilegum hætti. Teljist minnsti vafi vera uppi um rétt stefnanda til þessa orlofs, verði stefndi að bera halla af sönnunarskorti vegna vanrækslu hans að gera við stefnanda skriflegan ráðningarsamning, en með gerð slíks samnings hefði verið tekinn af allur vafi um ráðningarkjör stefnanda.

Krafa stefnanda um greiðslu áunninnar orlofs- og desemberuppbótar sé í samræmi við ákvæði kjarasamnings og ætti ekki að sæta andmælum frá stefnda.

Boðuðum gagnkröfum stefnda, sbr. tölvupóst framkvæmdastjóra hans 29. október 2009, sé fyrir fram mótmælt. Sé því mótmælt sem röngu og ósönnuðu, að stefnandi hafi á einn eða annan hátt tekið verðmæti stefnda ófrjálsri hendi og/eða bakað stefnda fjártjón. Vísast hér einnig til 1. mgr. laga nr. 28/1930, um greiðslu verkkaups.

Stefnandi sundurliðar kröfu sína svo:

A. Ógreidd laun í tveggja mánaða uppsagnarfresti

Samkvæmt launaseðlum stefnanda hafi föst mánaðarlaun hans verið kr. 562.500. Hann hafi hins vegar einvörðungu verið í 80% starfshlutfalli og hafi launagreiðslur á mánuði því numið kr. 450.000. Gerð sé krafa um greiðslu þessara launa í tveggja mánaða uppsagnarfresti (marz - apríl 2009), samtals kr. 900.000.

B. Ógreitt áunnið orlof

Áunnið, en ógreitt, orlof stefnanda við starfslok hafi verið 41,22 dagar. Stefnda hafi borið að gera þessa daga upp við stefnanda, en það hafi hann ekki gert. Mánaðarlaun stefnanda hafi numið kr. 562.500. Sé því gerð krafa um greiðslu orlofs að fjárhæð kr. 1.069.970 (562.500 x 41,22 /21,67).

C. Ógreidd desember- og orlofsuppbót

Ógreitt sé fyrir áunna orlofs- og desemberuppbót. Desemberuppbót sé samkvæmt kjarasamningi SA og Samiðnar kr. 45.600. Krafa stefnanda sé fyrir tímabilið janúar - apríl 2009 og nemi kr. 15.200 (45.600 x 4/12). Krafa vegna ógreiddrar orlofsuppbótar sé fyrir sama tímabil. Uppbótin nemi samkvæmt kjarasamningi kr. 25.200. Krafa stefnanda nemi því kr. 8.400 (25.200 x 4/12 ). Samtals nemi ógreidd orlofs- og desemberuppbót því kr. 23.600.

Samtala A-C

Ógreidd laun í uppsagnarfresti kr. 900.000

Óuppgert orlof kr. 1.069.970

Ógreidd orlofs- og desemberuppbót kr. 23.600

Samtals kr. 1.993.570

Krafa um dráttarvexti miði við gjalddaga launakrafnanna. Borið hafi að gera upp orlof, orlofsuppbót og desemberuppbót við starfslok hinn 1. marz 2009 og laun í uppsagnarfresti hinn fyrsta hvers mánaðar, sbr. kjarasamning SA og Samiðnar. Hér vísist einnig til vaxtalaga nr. 38/2001.

Stefnandi vísar til stuðnings kröfum sínum til almennra reglna vinnuréttarins um greiðslu verklauna og reglna kröfu-, vinnu- og samningaréttar um efndir samninga og greiðslu fjárskuldbindinga. Byggt sé á 1. gr. laga nr. 55/1980, um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda með áorðnum breytingum og 7. gr. laga nr. 80/1938, um stéttarfélög og vinnudeilur. Jafnframt sé byggt á lögum nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups. Einnig vísist til ofangreinds kjarasamnings SA og Samiðnar, sem og orlofslaga nr. 30/1987. Varðandi dráttarvexti vísist til III. kafla laga nr. 38/2001 og kjarasamnings. Um málskostnað vísist til 1. mgr. 130. gr. eml. nr. 91/1991. Um virðisaukaskatt vísist til laga nr. 50/1988.

Málsástæður stefnda

Stefndi byggir kröfur sínar á því, að þar sem stefnandi hafi verið farinn að vinna gegn hagsmunum vinnuveitanda síns hefði augljóslega ekki verið stætt á því, að hann gegndi áfram starfi hjá stefnda. Stefndi hafi greitt stefnanda öll áunnin laun fyrir janúar- og febrúarmánuð 2009 og eigi því enga kröfu til frekari greiðslu frá stefnda. Auk þess sem stefnandi eigi óuppgerða viðskiptaskuld við R. Sigmundsson ehf., sem stefndi hafi eignazt, hafi þeir feðgar ekki skilað gögnum, sem hafi tilheyrt stefnda. Því sé krafizt refsimálskostnaðar, þar sem mál þetta sé tilhæfulaust.

Stefndi Vélasalan ehf., hafi ekki tekið að sér greiðslu skulda R. Sigmundssonar ehf. eða launasamninga og beri enga ábyrgð á meintum kröfum stefnanda vegna vinnu hans hjá R. Sigmundssyni ehf.

Stefndi vísi til almennrar reglu samninga- og kröfuréttar. Varðandi málskostnaðarkröfu vísi stefndi til 21. kafla laga 91/1991, sérstaklega 131.gr.

IV

Forsendur og niðurstaða

Stefnandi gaf skýrslu fyrir dómi sem og bróðir hans, S-kk-nf R-kk-nf Ú-kk-nf og faðir hans Ú-kk-nf Á-kk-nf, en þeir reka báðir dómsmál á sama grunni og stefnandi gegn sama aðila. Þá gaf einnig skýrslu fyrir dómi framkvæmdastjóri stefnda Vélasölunnar ehf. og þáverandi aðstoðarframkvæmdastjóri, H-kk-nf M-kk-nf H-kk-nf.

Óumdeilt er, að stefnandi fékk ekki þær greiðslur, sem honum var lofað í uppsagnarbréfi, sem fyrir liggur í málinu á dskj. nr. 5, en þar kemur fram, að ráðningarsamningur verði ekki gerður við stefnanda vegna samdráttar í starfsemi félagins og þess óskað, að stefnandi láti þegar af störfum. Muni honum verða greiddur uppsagnarfrestur í samræmi við gildandi ákvæði í kjarasamningi þar að lútandi á grundvelli vinnuframlags fyrir Vélasöluna ehf. frá síðustu áramótum að telja.

Í greinargerð stefnda kemur hins vegar fram, að ástæða uppsagnarinnar hafi verið sú, að stefnandi hafi verið farinn að vinna gegn hagsmunum stefnda og því ekki á því stætt, að hann gegndi áfram starfi sínu hjá stefnda.

Í skýrslu framkvæmdastjóra stefnda fyrir dómi kom fram, að stefnandi hefði verið ráðinn tímabundið til stefnda, meðan verið væri að taka ákvörðun um, hverjir myndu verða ráðnir til frambúðar. Starfskrafta stefnanda, bróður hans og föður hefði hins vegar ekki verið óskað lengur, eftir að ljóst hafi orðið, að þeir væru að vinna gegn hagsmunum stefnda og viða að sér gögnum með ólögmætum hætti og fjarlægja úr húsnæðinu. Þá hefði stefndi komizt að því, að þeir hefðu verið búnir að stofna fyrirtæki í samkeppni við stefnda og væru að hafa samband við samstarfsmenn stefnda upp á væntanleg samskipti. Hann kvað rangt, að stefnanda hefði verið lofað á starfsmannafundi, að áunnið orlof hjá R. S-kk-þgf myndi verða greitt af stefnda. Spurður um yfirfærslu orlofsréttinda hjá R. S-kk-þgf á launaseðlum stefnanda, kvað hann hugsanlega um mistök að ræða, sem skýrðust væntanlega af því, að verið væri að nota það launabókhald, sem notað hefði verið hjá gamla fyrirtækinu. Þessi mistök hefðu verið leiðrétt munnlega af fyrrverandi framkvæmdastjóra, S-kk-þgf J-kk-þgf. Spurður um uppgefna ástæðu uppsagnar í uppsagnarbréfi, svaraði hann því til, að hann teldi, að um mistök hefði verið að ræða, þar sem þeir hefðu ekki getað séð, hversu víðtæk brot stefnanda, bróður hans og föður gegn stefnda hefðu verið. Þáverandi framkvæmdastjóri bæri væntanlega ábyrgð á orðalagi uppsagnarbréfsins.

Samkvæmt því, sem hér hefur verið rakið, er ljóst, að stefnanda var lofað greiðslu í uppsagnarfresti, þrátt fyrir að stefndi hefði á þeim tíma talið sig hafa haft vitneskju um meint brot stefnanda gegn fyrirtækinu. Hefur stefndi ekki sýnt fram á, að einhver atvik, sem síðar hafi komið í ljós, réttlæti það, að ekki verði staðið við ákvæði uppsagnarbréfsins. Ber því þegar af þessum sökum að greiða stefnanda laun í uppsagnarfresti, en ekki er ágreiningur um lengd uppsagnarfrestsins.

Stefnandi byggir á því, að stefndi hafi gefið munnlegt loforð um, að fyrirtækið ábyrgðist greiðslu áunnins orlofs stefnanda hjá R. Sigmundssyni ehf. Stefndi hefur neitað þessari staðhæfingu.

Samkvæmt launaseðlum stefnanda vegna janúar og febrúar 2009, dskj. nr. 6, kemur fram, að yfirfærð orlofsréttindi eru 37,22 dagar, auk þess sem ógreitt er áunnið orlof frá áramótum 2009. Styður þessi færsla á launaseðlinum þá fullyrðingu stefnanda, að stefndi hafi lofað að ábyrgjast greiðslu áunnins orlofs stefnanda frá starfstíma hans hjá R. Sigmundssyni ehf. Er ósannað, gegn andmælum stefnanda, að færsla þessi hafi verið leiðrétt við stefnanda sem mistök, svo sem framkvæmdastjóri stefnda hélt fram fyrir dómi, en færslan kemur fram á tveimur launaseðlum, svo sem fyrr er getið, og er hinn síðari gefinn út, að því er bezt verður séð, eftir að uppsagnarbréf er ritað. Er kröfuliður þessi því tekinn til greina. Sérstök andmæli eða rökstuðningur hafa ekki komið fram af hálfu stefnda gegn kröfu stefnanda um greiðslu áunnins orlofs vegna janúar- og febrúarmánaða eða vegna desember- og orlofsuppbótar, og eru þeir kröfuliðir því þegar af þeim sökum teknir til greina.

Engin gögn liggja fyrir í málinu varðandi meinta óuppgerða viðskiptaskuld stefnanda við fyrirtækið R.Sigmundsson ehf., og er ekki unnt að líta til fullyrðinga stefnda þar að lútandi við niðurstöðu í máli þessu.

Ekki er tölulegur ágreiningur í málinu og er krafa stefnanda því tekin til greina, eins og hún er fram sett. Þá ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn kr. 320.000, þar með talinn virðisaukaskattur.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Vélasalan ehf., greiði stefnanda, Á-kk-þgf R-kk-þgf Ú-kk-þgf, kr. 1.993.570 með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af kr. 1.093.570 frá 1. marz 2009 til 1. apríl s.á., en af kr. 1.543.570 frá þeim degi til 1. maí s.á., en af kr. 1.993.570 frá þeim degi til greiðsludags og kr. 320.000 í málskostnað.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf