S-252/2007

Mál þetta, sem var dómtekið 29. maí sl., höfðaði sýslumaðurinn á Akureyri hér fyrir dómi þann 7. september 2007, með ákæru gegn X;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa laugardagskvöldið 30. júní 2007, ekið bifreiðinni OG-933, undir áhrifum áfengis (2,47‰) og sviptur ökurétti, frá Dalvík suður Ólafsfjarðarveg, uns hann stöðvaði bifreiðina skammt frá gatnamótum Ólafsfjarðarvegar og Hringvegar í Hörgárbyggð.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 48, 1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. lög nr. 66, 2006.“

Mál nr. S-253/2007 var sameinað þessu. Það höfðaði sami sýslumaður 10. september 2007 gegn ákærða;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 11. febrúar 2006 ekið bifreiðinni MG-183, undir áhrifum áfengis (2,81‰) og sviptur ökurétti, vestur Vestmannabraut frá bifreiðastæði við veitinga- og skemmtistaðinn Lundann í Vestmannaeyjum, beygt norður Kirkjuveg, vestur Strandveg að Friðarhöfninni við Ísstöðina, þar sem hann sat undir stýri á bifreiðinni þegar lögreglan hafði þar afskipti af honum.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr., sbr., 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 48, 1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. lög nr. 66, 2006.“

I

Að undangengnum árangurslausum tilraunum tókst að birta ákærða fyrirkall 27. desember 2007. Ákærði sótti ekki þing er málið var þingfest og voru gefin út fyrirmæli um handtöku hans. Þann 8. apríl sl. kom ákærði fyrir dóm. Var honum skipaður verjandi að ósk hans. Kvaðst ákærði neita sök samkvæmt báðum ákærum. Meðferð málsins var frestað til 15. apríl sl. og sótti þá sækjandi einn þing. Var þá ákveðið þinghald til aðalmeðferðar 19. maí sl. og skipuðum verjanda og ákærða tilkynnt um það þinghald bréflega. Því þinghaldi var frestað að ósk sækjanda, sem kvaðst ekki hafa náð að boða vitni. Þá hafði verjandi gert aðvart óformlega um að hann hefði ekki náð sambandi við ákærða þrátt fyrir tilraunir. Ákærða var ekki tilkynnt um þessa frestun. Hann kom ekki á þingstað þann 19. maí sl.

Aðalmeðferð var háð 29. maí sl. og var ákærða tilkynnt um hana með þeim hætti að lögreglumaður hringdi í símanúmer hans og svaraði maður sem kvaðst heita A, en ekki vita hvar ákærði væri niður kominn. Bróðir ákærða heitir A. Tekur lögreglumaður fram í skýrslu sinni að hann og fleiri lögreglumenn á Akureyri hafi af því nokkra reynslu að bræðurnir reyni eftir megni að villa á sér heimildir og segist ýmist heita A eða X. Kemur fram í skýrslu lögreglumanns að hann hafi beðið þann sem svaraði fyrir skilaboð til ákærða um að mæta í aðalmeðferðina 29. maí sl. og að hann þyrfti að hafa samband við lögmann sinn hið fyrsta.

Ákærði hafði ekki samband við verjanda sinn og upplýsti verjandinn að ákærði hefði ekki sinnt símhringingum og símskilaboðum. Dómari ákvað að líta svo á að ákærði kysi að tjá sig ekki frekar um sakargiftir en hann hafði þegar gert hér fyrir dómi með því að neita sök. Fóru fram vitnaleiðslur og munnlegur málflutningur án þess að skýrsla yrði tekin af ákærða.

Skipaður verjandi hans krefst fyrir hans hönd sýknu af sakargiftum og málsvarnarlauna sér til handa.

II

Þann 30. júní 2007 kl. 21:33 barst lögreglu tilkynning um að tveir ölvaðir menn hefðu farið á hvítri Subaru bifreið frá Dalvík um hálftíma fyrr. Í skýrslu lögreglumannanna B og C, sem þau staðfestu bæði sem rétta hér fyrir dómi, óku þau frá Akureyri áleiðis norður Hringveg og síðan áfram norður Ólafsfjarðarveg eftir að tilkynningin barst. Skammt norðan Hörgár mættu þau bifreiðinni OG-933, hvítri Subaru bifreið, sem var ekið áberandi hægt suður Ólafsfjarðarveg. Veittu þau ökumanni og farþega sérstaka athygli er þau mættu þeim, en stöðvuðu ekki för þeirra. Sáu þau bæði ökumann og farþega mjög greinilega, en síðar kom í ljós að ökumaður var ákærði, en farþeginn bróðir hans A. Nefndur A kom hér fyrir dóminn en kaus að skorast undan vitnaskyldu. Lögreglumennirnir óku áfram norður Ólafsfjarðarveg nokkra kílómetra, en sneru síðan við og héldu aftur suður Ólafsfjarðarveg. Er þau voru að koma að mótum Hringvegar og Ólafsfjarðarvegar sáu þau hvar bifreiðin OG-933 var kyrrstæð í vegarkanti þar skammt frá um kl. 22:10. Voru þá ekki liðnar 10 mínútur síðan þau mættu bifreiðinni. Hér fyrir dómi greindu lögreglumennirnir frá því að þau hefðu haldið áfram eftir að þau mættu bifreiðinni OG-933 vegna þess að lýsing bifreiðarinnar samkvæmt tilkynningu hefði verið óljós og Subaru bifreiðinni lýst sem öðruvísi gerð. Er lögreglumennirnir komu að bifreiðinni OG-933 sáu þau að ákærði sat í ökumannssæti, en bróðir hans í farþegasæti alveg eins og þegar lögreglumennirnir mættu bifreiðinni skömmu fyrr. Kvað ákærði bifreiðina bensínlausa og að hann væri að hringja eftir aðstoð. Lögreglumennirnir greindu áfengislykt frá vitum ákærða og virtist hann vera í annarlegu ástandi. Útblásturskerfi og hemlar bifreiðarinnar voru enn mjög heit. Ákærði og farþegi hans voru færðir á lögreglustöð og var ákærða dregið blóð kl. 23:10. Daginn eftir var ákærði yfirheyrður af lögreglu. Neitaði hann að svara því hvort hann hefði ekið bifreiðinni kvöldið áður, en kvaðst hafa verið ölvaður næst liðna viku og ekki vita hvernig hann hafi endað fyrir utan Akureyri í einhverri bifreið, en muna að hann hefði setið í einhverri bifreið og verið að tala í síma þegar einhver hefði komið að. Næst myndi hann eftir sér í fangaklefa.

Samkvæmt vottorði rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði var magn alkóhóls í blóðsýni úr ákærða 2,47‰ að reiknuðu 0,15‰ fráviki.

Með dómi Hæstaréttar Íslands upp kveðnum 15. febrúar 2007 var ákærði sviptur ökurétti ævilangt.

Með vætti framangreindra lögreglumanna um að tvímælalaust sé að ákærði hafi ekið bifreiðinni í greint sinn og niðurstöðu alkóhólrannsóknar er nægilega sannað að ákærði hafi ekið greindri bifreið undir áhrifum áfengis og sviptur ökurétti í greint sinn, eins og lýst er í ákæru og varðar þetta við tilgreind ákvæði umferðarlaga í ákæru.

III

Samkvæmt frumskýrslu D, lögreglumanns í Vestmannaeyjum, dagsettri 14. febrúar 2006, var lögreglu tilkynnt um það kl. 02:15 11. febrúar 2006, að ökumaður bifreiðarinnar MG-183 væri sennilega ölvaður við aksturinn, en bifreiðinni hefði verið ekið frá versluninni Kletti vestur Strandveg. Í skýrslunni kemur fram að D, ásamt lögreglumanninum E, fór af stað að leita að bifreiðinni og eftir nokkra leit kom tilkynning um að bifreiðin væri hjá skipinu Guðrúnu VE, sem lægi inni í Friðarhöfn við Ísstöðina. Héldu lögreglumennirnir þangað og er komið var að bifreiðinni þar sem henni var lagt fyrir framan Guðrúnu VE sáu þau mann í ökumannssætinu. Bifreiðin var í gangi. Maðurinn, ákærði í þessu máli, var sýnilega ölvaður. Var hann handtekinn og færður á lögreglustöð. Segir í frumskýrslunni að ákærði hefði sagt að bifreiðin hefði verið í gangi þar sem hann hefði verið að hlýja sér.

Blóðsýni voru tekin úr ákærða kl. 03:04 og kl. 04:20. Einnig var tekið þvagsýni í þágu rannsóknarinnar.

Lögregla yfirheyrði ákærða kl. 16:02 þann 11. febrúar 2006. Neitaði hann að hafa verið að aka bifreiðinni. Hann hefði setið undir stýri hennar og verið að hlusta á tónlist. Kvað hann einhvern annan en sig hafa gangsett bifreiðina og fært hana til, enda skildi hann kveikjuláslyklana alltaf eftir í henni.

Í blóðsýnunum greindust annars vegar 2,81‰ alkóhóls og hins vegar 2,53‰, hvort tveggja að teknu tilliti til reiknaðs fráviks.

Framangreindir lögreglumenn gáfu bæði skýrslur fyrir dómi og staðfestu upplýsingar í frumskýrslu sem réttar.

Vitnið F var yfirheyrð fyrir lögreglu vegna málsins og gaf skýrslu hér fyrir dómi. Kvaðst hún í síðar nefndu skýrslunni hafa verið að aka um með vini sínum G. Hún hafi farið í söluturninn Klettinn og séð þar drukkinn mann og síðan hefði hún séð að þessi maður ók af stað. Hefðu þau tilkynnt lögreglu um þetta. Þau hefðu ekið á eftir manninum, en ekki veitt honum óslitna eftirför. Síðan hefðu þau séð sömu bifreið fyrir aftan Vinnslustöðina og þar hefði lögreglan verið komin að. Vitnið kvaðst halda að maðurinn hefði örugglega verið einn í bifreiðinni.

Vitnið H, starfsmaður í söluturninum Kletti, gaf vitnaskýrslu fyrir lögreglu og hér fyrir dómi. Í síðar nefndu skýrslunni kvaðst hún hafa verið að vinna í söluturninum og þar hefði komið inn vel ölvaður maður. Hún hefði boðist til að hringja á leigubíl fyrir hann, en hann hefði sagst vera á bíl. Kveðst vitnið hafa skilið það svo að maðurinn væri farþegi í leigubíl. Er maðurinn fór hefðu F og G komið inn og kvað vitnið sig minna að þau hafi sagst hafa séð hann aka á brott. Vitnið kveðst aldrei hafa séð manninn setjast undir stýri, en hafa séð glitta í bifreið sem var ekið burtu. Vitnið tók fram að ekkert hefði verið að gera þetta kvöld.

Ekki náðist til vitnisins G til að taka af honum skýrslu við aðalmeðferð málsins og lagði sækjandi málið í dóm án þess að hann yrði yfirheyrður.

Er þessi atvik gerðust hafði ákærði verið sviptur ökurétti ævilangt með dómi upp kveðnum 5. október 2005 í Héraðsdómi Reykjavíkur.

Í greindri frumskýrslu lögreglu er tekið fram að tilkynnt hafi verið um akstur bifreiðarinnar MG-183, sem væri rauður Escort. Tilkynnandi væri G og hefði bifreiðinni verið ekið frá versluninni Kletti. Eftir leit fann lögregla þessa bifreið niðri við höfn. Var vél hennar þá í gangi og ákærði sat í ökumannssæti.

Vitnið F kveðst hafa séð ölvaðan mann aka frá versluninni Kletti og að þau G hafi tilkynnt um þennan akstur. Vitnið kvaðst örugglega halda að maðurinn hefði verið einn í bílnum.

Samkvæmt þessu sá vitni ölvaðan mann aka frá versluninni Kletti á bifreið, sem það þekkti aftur niðri við höfn þar sem lögreglan var að hafa afskipti af ökumanni. Ekki verður séð að nokkuð bendi til þess að annar en ákærði, sem sat í ökumannssæti er lögregla kom til, hafi ekið bifreiðinni. Leikur því ekki skynsamlegur vafi á að ákærði hafi ekið bifreiðinni í greint sinn sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis samkvæmt framangreindri alkóhólrannsókn.

Í ákæru er því lýst að ákærði hafi ekið frá bifreiðastæði við veitinga- og skemmtistaðinn Lundann, en vitni sem bar um það fyrir lögreglu að ákærði hefði verið þar skömmu fyrr um nóttina var ekki kallað fyrir dóm til skýrslugjafar. Verður því aðeins miðað við að sannað sé að ákærði hafi ekið bifreiðinni frá bifreiðastæði við verslunina Krónuna, sem er við hlið verslunarinnar Kletts og þangað sem lögregla hafði afskipti af honum.

Þessi háttsemi ákærða varðar við tilgreind ákvæði umferðarlaga í ákæru.

IV

Ákærði hefur hér verið sakfelldur fyrir að hafa tvívegis ekið ölvaður og sviptur ökurétti. Hann hefur frá árinu 1986 hlotið fimmtán refsidóma fyrir ölvun við akstur og með fjórtán þeirra jafnframt dæmdur fyrir að aka sviptur ökurétti. Síðast var ákærði dæmdur með fyrrnefndum dómi Hæstaréttar Íslands 11. febrúar 2007, í sex mánaða fangelsi og sviptur ökurétti ævilangt fyrir að aka ölvaður og sviptur ökurétti. Brot það sem ákærði er hér sakfelldur fyrir að hafa framið 11. febrúar 2006 er framið fyrir uppsögu þess dóms og ber hvað það varðar að taka tillit til reglna 78. gr. almennra hegningarlaga, en að öðru leyti til 77. gr. sömu laga og sakaferils ákærða.

Með broti því sem ákærði framdi þann 30. júní 2007 samkvæmt ákæru dags. 7. september 2007 rauf hann skilyrði reynslulausnar, sem honum var veitt 1. apríl 2007, í eitt ár á 180 daga eftirstöðvum refsingar. Ber að taka þær eftirstöðvar upp og dæma ákærða refsingu í einu lagi samkvæmt reglum 60. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 65. gr. laga nr. 49, 2005. Samkvæmt þessu verður ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í 10 mánuði. Þá ber enn að árétta ævilanga ökuréttarsviptingu hans.

Ákærði verður dæmdur til að greiða sakarkostnað, sem á rannsóknarstigi nemur 111.316 krónum. Ferðakostnaður skipaðs verjanda nemur 25.960 krónum og málsvarnarlaun hans ákvarðast með virðisaukaskatti 149.400 krónur. Sakarkostnaður nemur því samtals 286.676 krónum.

Dóm þennan kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í 10 mánuði.

Áréttuð er ævilöng ökuréttarsvipting ákærða.

Ákærði greiði 286.676 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef, hæstaréttarlögmanns, 149.400 krónur.