S-55/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 4. desember sl., er höfðað með ákæru saksóknara við embætti sérstaks saksóknara skv. lögum nr. 135/2008, útgefinni 23. maí 2012 á hendur H-kk-þgf K-kk-þgf Þ-kk-þgf, [kt.], Heiðarvegi 26, Reyðarfirði og A, [kt., heimili], „fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, H-kk-nf K-kk-nf sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður og [A] sem stjórnarformaður með prókúru einkahlutafélagsins Smiðir ehf., [kt.], Leiruvogi 4, Reyðarfirði, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslu einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilsins júlí – ágúst rekstrarárið 2009 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins, vegna uppgjörstímabilanna mars – apríl til og með september – október rekstrarárið 2009, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 17.103.957, sem sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil: Vangoldinn VSK:

Árið 2009

mars – apríl kr. 4.061.845

maí - júní kr. 3.266.055

júlí – ágúst kr. 1.550.794

september- október kr. 8.225.263

Samtals kr. 17.103.957

2. Eigi staðið skil á skilagreinum einkahlutafélagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna greiðslutímabilanna júní, júlí, ágúst, október og nóvember rekstrarárið 2009, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna maí til og með desember rekstrarárið 2009 og apríl til og með ágúst rekstrarárið 2010, samtals að fjárhæð kr. 18.718.223 hvað varðar ákærða H-kk-þf K-kk-þf og samtals að fjárhæð 20.305.944 hvað varðar ákærða [A], sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil Vangoldin staðgreiðsla Vangoldin staðgreiðsla

hvað varðar H-kk-þf K-kk-þf: hvað varðar [A]:

Árið 2009

maí kr. 1.967.100 kr. 2.064.036

júní kr. 2.252.797 kr. 2.235.297

júlí kr. 1.717.362 kr. 1.802.675

ágúst kr. 1.521.823 kr. 1.666.946

september kr. 2.027.246 kr. 2.121.476

október kr. 2.059.567 kr. 2.155.433

nóvember kr. 1.649.599 kr. 1.740.594

desember kr. 849.164 kr. 918.494

kr. 14.044.658 kr. 14.704.951

Árið 2010

apríl kr. 780.091 kr. 941.636

maí kr. 1.083.240 kr. 1.243.739

júní kr. 993.841 kr. 1.178.874

júlí kr. 757.066 kr. 942.099

ágúst kr. 1.059.327 kr. 1.294.695

kr. 4.673.565 kr. 5.601.043

Samtals kr. 18.718.223 kr. 20.305.994

Framangreind brot ákærðu samkvæmt 1. og 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 2. tölulið ákæru.“

Í ákæruskjali er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Mál vegna framangreindrar ákæru var þingfest 4. september sl. og fékk númerið S-34/2012, en í þinghaldi þann 2. október sl. játaði ákærði H-kk-nf K-kk-nf brot sín skýlaust fyrir dóminum eins og þeim er lýst í framangreindri ákæru, en meðákærði hafði áður neitað sök. Var þáttur ákærða H-kk-ef K-kk-ef þá klofinn frá framangreindu máli og er einungis sá þáttur, sem fékk málsnúmerið S-55/2012, hér til umfjöllunar. Var málinu frestað að ósk verjanda ákærða, en það síðan tekið til dóms 6. nóvember sl. samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, eftir að fulltrúi ákæruvalds og verjandi ákærða höfðu tjáð sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga og ákærði tekið stuttlega til máls. Málið var endurupptekið 4. desember sl., þar sem dómnum hafði borist tilkynning saksóknara um afturköllun hluta ákærunnar. Nánar tiltekið var fallið frá þeim sakargiftum skv. fyrri lið ákærunnar að ákærðu hafi ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti vegna uppgjörstímabilsins september-október rekstrarárið 2009, samtals að fjárhæð 8.225.263 krónur og samkvæmt síðari lið ákærunnar fyrir að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna nóvember og desember rekstrarárið 2009 og apríl til og með ágúst rekstrarárið 2010, samtals að fjárhæð 7.172.328 krónur hvað ákærða H-kk-þf K-kk-þf varðar. Málið var dómtekið á ný sama dag, eftir að sakarflytjendur höfðu reifað lagaatriði og sjónarmið við ákvörðun refsingar, að gættri framangreindri breytingu á ákæru.

Af hálfu ákærða er þess krafist að honum verði dæmd vægasta refsing sem lög framast leyfi og að háttsemi hans verði einungis felld undir þau ákvæði laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt og laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda sem vísað er til í ákæru en ekki jafnframt til 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá krefst skipaður verjandi ákærða þess að honum verði ákvörðuð þóknun úr ríkissjóði vegna málsvarnar ákærða.

Um málavaxtalýsingu er skírskotað til ákæru. Ákæran er byggð á rannsókn lögreglu sem fram fór eftir að skattrannsóknarstjóri ríkisins vísaði málinu þangað með bréfi, dags. 8. desember 2011 og rannsóknargögnum sem því fylgdu. Með játningu ákærða, sem fær fulla stoð í gögnum málsins, telst sannað að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru, að teknu tilliti til þeirrar breytingar sem á henni var gerð með afturköllun hluta sakargifta. Ákærði er því sekur um að hafa sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins Smiðir ehf. ekki staðið á lögmæltum tíma skil á virðisaukaskattskýrslu og skilagreinum einkahlutafélagsins vegna opinberra gjalda vegna þeirra tímabila sem í ákæru greinir og ekki staðið skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda, samtals að fjárhæð 20.424.589 krónur. Verða brot hans í ljósi þeirrar fjárhæðar að teljast meiri háttar í skilningi 262. gr. almennra hegningarlaga. Eru brot hans jafnframt rétt heimfærð í ákæru til refsiákvæða laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt og laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Ákærði, sem fæddur er árið 1978, hefur ekki áður gerst sekur um refsiverð brot. Hann hefur játað brot sín hreinskilnislega og verið samstarfsfús við rannsókn málsins. Þykir refsing hans, með hliðsjón af framanrituðu og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði, en rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og fellur hún niður að tveimur árum liðnum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. sömu laga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Að auki verður ákærði, með heimild í 2. málslið 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, dæmdur til að greiðslu fésektar samkvæmt þeim ákvæðum laga nr. 50/1988 og laga nr. 45/1987 sem hann hefur gerst sekur um. Fyrir liggur að virðisaukaskattskuld vegna uppgjörstímabilsins mars-apríl 2009 og skuld vegna staðgreiðslu opinberra gjalda fyrir tímabilið maí 2009 hafa verið greiddar að verulegu leyti og var skýrslum vegna þeirra tímabila skilað innan lögmælts frests. Með vísan til 2. málsliðar 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt og 2. málsliðar 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, hvort tveggja sbr. lög nr. 134/2005, verður sektarfjárhæð vegna þessara tímabila færð niður úr lögbundnu refsilágmarki og fésekt ákveðin 10 % af vanskilafjárhæð. Af hálfu ákærða er á því byggt að hann eigi sér miklar málsbætur, sem leiða eigi til þess að vikið verði frá sektarlágmörkum í ríkari mæli en leiði af framangreindu. Er í því sambandi vísað til þeirra efnahagsaðstæðna sem ríkt hafi í þjóðfélaginu á árunum 2009-2010 og til þess að fljótlega eftir að félagið fékk greiðslustöðvun undir lok árs 2009 hafi greiðslustaða þess verið slík að hægt hefði verið að greiða allar skattskuldirnar. Ekki verður á það fallist að þessi atvik geti sem slík falið í sér miklar málsbætur í skilningi framangreindra lagaákvæða, auk þess sem ekki kemur til greina að færa sekt niður fyrir lögbundið lágmark vegna tímabila þar sem skýrslum og skilagreinum var skilað eftir lögmæltan frest, sbr. t.d. dóm Hæstaréttar frá 10. febrúar 2011 í máli nr. 77/2010. Að öðru leyti verður sektarrefsing ákærða því ákveðin með hliðsjón af hinu lögbundna refsilágmarki, þ.e. tvöföld vanskilafjárhæð, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987.

Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefur dæmdri sektargreiðslu í málum af þessu tagi verið skipt niður milli ákærðu þegar fleiri en einn maður er sakfelldur fyrir brot. Þótt dómsmeðferð vegna þáttar meðákærða sé ólokið verður ekki hjá því litið að samkvæmt málatilbúnaði ákæruvaldsins eru tveir menn taldir bera refsiábyrgð í máli þessu. Verður til þessa litið við ákvörðun sektarrefsingar ákærða. Samkvæmt öllu framanrituðu verður ákærði dæmdur til að greiða 14.800.000 krónur í sekt til ríkissjóðs, en sæta ella fangelsi í 7 mánuði, greiðist sektin ekki innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Þóknun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., þykir hæfilega ákveðin 200.800 krónur, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem ákærða verður gert að greiða, en annan sakarkostnað leiddi ekki af málinu.

Dómur þessi er kveðinn upp af H-kvk-þgf B-kvk-þgf héraðsdómara í dómsal Héraðsdóms Austurlands að Lyngási 15, Egilsstöðum, klukkan 14:05 föstudaginn 21. desember 2012.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf K-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar er frestað og fellur hún niður að tveimur árum liðnum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 14.800.000 krónur í sekt til ríkissjóðs, en sæti ella 7 mánaða fangelsi, greiðist sektin ekki innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Ákærði greiði sakarkostnað að fjárhæð 200.800 krónur, sem er þóknun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

H-kvk-nf B-kvk-nf