E-1433/2012

Mál þetta, sem tekið var til dóms 5. apríl síðastliðinn, er höfðað 23. október 2012.

Stefnandi er Íslandsbanki hf., Kirkjusandi 2, Reykjavík.

Stefndu eru Þ-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, […] og Þ-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, […].

Stefnandi krefst þess að stefndu greiði stefnanda óskipt 807.021 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. október 2011 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndu krefjast sýknu og málskostnaðar.

I

Þann 22. maí 2009 var stofnaður tékkareikningur hjá stefnanda (áður Byr sparisjóður) númer 1175-26-017573 fyrir félagið TS-Fashion ehf. Reikningurinn var með yfirdráttarheimild. Stefndu, sem voru þá eigendur félagsins, undirrituðu sama dag yfirlýsingu um sjálfskuldarábyrgð að fjárhæð 2.000.000 króna til tryggingar greiðslu yfirdráttarskuldar á reikningnum. Yfirlýsingin var gerð á stöðluðu eyðublaði vegna yfirdráttar á tékkareikningi fyrirtækja hjá Byr sparisjóði. Ábyrgðin skyldi gilda til 6. janúar 2013.

Stefndu voru framan af ári 2009 hvoru tveggja eigendur og fyrirsvarsmenn TS-Fashion ehf., en með kaupsamningi, dagsettum 15. ágúst 2009, keypti stefnda Þ-kvk-nf B-kvk-nf 73% eignarhlut stefnda Þ-kk-ef G-kk-ef í félaginu og varð með því eini hluthafi félagsins.

Þann 29. janúar 2010 gaf Byr sparisjóður út húsaleiguábyrgð. Hún var þess efnis að Byr sparisjóður ábyrgðist húsaleigugreiðslur til Vatns og lands II ehf. sem leigusala vegna leigu TS-Fashion ehf. á atvinnuhúsnæði að Laugarvegi 65, Reykjavík. Fram er tekið í yfirlýsingunni að ábyrgðin sé tilkomin vegna húsaleigusamnings milli þessara aðila og sé ábyrgðarfjárhæðin 600.000 krónur. Greiðsla samkvæmt húsaleiguábyrgðinni verði innt af hendi gegn skriflegri kröfu leigusala og yfirlýsingu hans um vanefndir húsaleigu eða sameiginlegs kostnaðar samkvæmt húsaleigusamningi.

Í greinargerð stefndu segir að TS-Fashion ehf. hafi gefið út óverðtryggt skuldabréf 31. maí 2010 til Byrs sparisjóðs að fjárhæð 4.500.000 krónur og hafi stefnda, Þ-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir skuld samkvæmt bréfinu. Andvirði láns samkvæmt bréfinu hafi verið ráðstafað inn á reikning númer 1175-26-017573 til uppgreiðslu á yfirdráttarláni félagsins hjá stefnanda. Eftir þetta hafi framangreindur reikningur félagsins ekki verið yfirdreginn. Hafi síðasta færsla TS-Fashion ehf. á reikningnum verið gerð 7. mars 2011, en þá hafi 4.500 krónur verið lagðar inn á reikninginn. Hafi innistæða á reikningnum eftir það verið 60.798 krónur.

Dagana 9., 10. og 11. mars 2011 gerði stefnandi níu skuldfærslur á reikningnum og við lok dags 11. mars 2011 var reikningurinn yfirdreginn um 797.325 krónur.

Með bréfi dagsettu 27. mars 2012 fékk TS-Fashion ehf. senda tilkynningu frá stefnanda um svonefnda löginnheimtu. Þar kemur fram að tékkareikningur félagins hafi verið í vanskilum frá 17. febrúar 2012 og nemi vanskilin nú 807.021 krónu. Þá var bæði félaginu og ábyrgðarmönnum, stefndu í málinu, sent innheimtubréf vegna kröfunnar, dagsett 17. október 2012. TS-Fashion ehf. var úrskurðað gjaldþrota 20. júní 2012. Skiptum á búinu mun vera ólokið.

II

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á ákvæðum yfirlýsingar stefndu um sjálfskuldarábyrgð, dagsettri 22. maí 2009, auk reglna kröfuréttar um skuldbindingargildi ábyrgðaryfirlýsingar. Við munnlegan flutning málsins vísaði lögmaður stefnanda sérstaklega til ákvæðis í 4. tölulið ábyrgðaryfirlýsingarinnar, þar sem segir að reikningseiganda og/eða sparisjóðnum sé á gildistíma ábyrgðarinnar heimilt að breyta yfirdráttarheimild reikningseiganda til lækkunar eða hækkunar. Þá sé sparisjóðnum og eiganda reikningsins heimilt á gildistíma ábyrgðarinnar að semja nánar um nýtingu yfirdráttarheimildar reikningseiganda, um sérstök heimildartímabil og framlengingu yfirdráttarheimildar. Þá sé sparisjóðnum heimilt að veita reikningseiganda greiðslufrest á yfirdráttarheimildinni án þess að leita samþykkis ábyrgðarmanna fyrir slíkum samningum. Raski slíkar breytingar í engu skuldbindingum ábyrgðarmanna.

Samkvæmt 7. tölulið skilmálanna sé heimilt að segja ábyrgðinni upp skriflega. Skuli senda tilkynningu um uppsögnina til sparisjóðsins með sannanlegum hætti. Þetta hafi ekki verið gert og því séu stefndu bundin af ábyrgðaryfirlýsingu sinni.

Þá kveðst stefnandi byggja á því að hann hafi opnað fyrir 800.000 króna yfirdráttarheimild á tékkareikningi TS-Fashion ehf. að beiðni forsvarsmanna félagsins og staðfesti framlögð skjöl málsins frumkvæði þeirra um það.

Hvað lagarök varðar vísar stefnandi til III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, 10. og 12. gr., og vegna kröfunnar um málskostnað til 130. gr., sbr. 129. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, svo og um réttarfar til áðurnefndra laga nr. 91/1991.

III

Stefndu kveðast byggja sýknukröfu sína annars vegar á því að tékkareikningur félagsins hafi verið skuldfærður án heimildar og hins vegar á því að sjálfskuldarábyrgð þeirra takmarkist við úttektir félagsins samkvæmt efni sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingar. Verði ekki fallist á þessi sjónarmið telji stefndu að rangar forsendur hafi verið lagðar til grundvallar eða þær hafi í það minnsta brostið.

Stefndu bendi á að stefnandi hafi í engu leitast við að gera grein fyrir stofnun skulda á tékkareikningi númer 1175-26-017573 og hafi hvorki lagt fram gögn til að sýna fram á hvaða skuldir sé um að ræða né heimildir sínar til einhliða skuldfærslu af reikningnum. Skortur á skýringum og gögnum takmarki möguleika stefndu til varna.

Stefndu byggi málsvörn sína aðallega á því að sjálfskuldarábyrgð þeirra hafi ekki orðið virk eftir að yfirdráttarskuld var greidd upp í lok maí 2010 enda hafi þær færslur sem kröfugerð stefnanda byggi á verið gerðar með ólögmætum hætti og því verið óskuldbindandi fyrir aðalskuldarann TS-Fashion ehf. Inneign hafi verið á fyrrgreindum tékkareikningi félagsins þegar bú þess var tekið til gjaldþrotaskipta. Telji stefndu að einhliða skuldfærsla stefnanda af tékkareikningi TS-Fashion ehf. hafi falið í sér brot gegn eignarétti reikningseiganda og einkarétti hans til að nýta yfirdráttarheimild reikningsins. Ljóst sé að ein mikilvægasta heimildin sem felist í eignarétti sé rétturinn til að ráðstafa eign með löggerningi, í þessu tilviki hafi legið fyrir að lítil innistæða hafi verið á umræddum tékkareikningi, áður en stefnandi hafi einhliða gripið til skuldfærslu af reikningnum en skuld hafi við það myndast á reikningnum. Með þessu hafi stefnandi í heimildarleysi gengið inn á ráðstöfunarrétt TS-Fashion ehf. Með því að yfirdraga tékkareikninginn með þessum hætti hafi stefnandi einhliða og án heimilda aukið við ábyrgðarskuldbindingar stefndu. Liggi fyrir að þessi háttsemi sé í berhögg við meginreglur eignaréttar um ráðstöfunarheimildir eigenda og feli þannig einnig í sér brot gegn stjórnarskrárvörðum eignarétti reikningseiganda sem sé friðhelgur samkvæmt 72. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944.

Stefndu kveðast ekki mótmæla því sem slíku að stefnandi hafi við greiðslu á grundvelli húsaleiguábyrgðar eignast endurkröfu á TS-Fashion ehf. þó að stefnandi hafi ekki lagt fram gögn því til staðfestingar að vanskil hafi numið 600.000 krónum. Stefndu telji að stefnanda hafi borið að innheimta þá kröfu í samræmi við almennar reglur kröfuréttar og án þess að brjóta gegn eignarétti aðalskuldara, TS-Fashion ehf., með því að skuldfæra reikning félagsins án heimildar. Hefði vilji stefnanda staðið til að tryggja sér að umrædd endurgreiðslukrafa væri tryggð með ábyrgð stefndu hefði stefnandi þurft að semja um heimild til skuldfærslu af tékkareikningi TS-Fashion ehf. áður en skuldfærsla hefði farið fram. Það hafi hann ekki gert. Samningsbundinni heimild stefnanda sé ekki til að dreifa í máli þessu. Stefndu telji að skortur á slíkri heimild hafi leitt til þess að þær færslur sem stefnandi hafi gert einhliða dagana 9. til 11. mars 2011 hafi verið óheimilar og ólögmætar og því hafi þær ekki verið skuldbindandi fyrir TS-Fashion ehf. Viðurkenning dómstóla á því að umþrættar ráðstafanir hafi verið óskuldbindandi fyrir aðalskuldara leiði til þess að innistæða hafi verið á tékkareikningnum þegar bú TS-Fashion ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta og ábyrgð stefndu þar með óvirk. Sönnunarbyrði fyrir meintri heimild stefnanda eða forvera hans hvíli á stefnanda enda standi það honum nær að færa fram slíkar sönnur. Þá sé sérstaklega áréttað að almennt hafi ríkar aðgæsluskyldur verið lagðar á lánastofnanir um að þær tryggi sér skýrar og ótvíræðar sannanir fyrir tilvist heimilda til einhliða innheimtu, skuldfærslu, umfangi og eðli slíkra heimilda. Stefnandi hafi ekki gert neinn reka að því að sýna fram á að hann hafi haft heimildir til að gera umþrættar einhliða skuldfærslur af tékkareikningi TS-Fashion ehf.

Verði ekki fallist á ofangreind sjónarmið um ólögmæti ráðstafana stefnanda, telji stefndu sig engu að síður ábyrgðarlaus á greiðslu umþrættrar skuldar, þar sem skuldin hafi fallið utan gildissviðs ábyrgðaryfirlýsingar þeirra. Hvergi sé í yfirlýsingu um sjálfskuldarábyrgðina vísað til heimilda annarra aðila en reikningseiganda, TS-Fashion ehf., til að stofna til skulda sem falli undir ábyrgðaryfirlýsinguna. Þvert á móti hafi verið skýrt tekið fram í skilmálum ábyrgðaryfirlýsingarinnar að ábyrgð stefndu væri takmörkuð við skuldir reikningseiganda sem stofnað væri til með notkun tékkareikningsins/debetkorts. Hafi ábyrgðin þannig verið afmörkuð og þrengd en stefnandi hefði auðveldlega getað gert áskilnað um að stefndu myndu gangast í ábyrgð fyrir öllum skuldum á tékkareikningnum án þess að tilgreina tilurð þeirra skulda sem ábyrgð þeirra tæki til sérstaklega.

Sé það almennt viðurkennd skýringarregla á sviði samningaréttar að ábyrgðaryfirlýsingar beri að túlka þröngt, eða að minnsta kosti þannig að ábyrgð nái ekki lengra en gagngert hafi verið lofað. Þessi regla eigi einkum við í þeim tilvikum þar sem skilmálar séu samdir einhliða af öðrum aðilanum, í þessu tilviki stefnanda, eða forvera hans, sem sé sérfræðingur á sviði fjármálaviðskipta með opinbert leyfi til að reka slíka starfsemi. Stefndu búi ekki yfir þeirri þekkingu. Með hliðsjón af þessari túlkunarreglu megi telja ljóst að stoð fyrir heimild stefnanda, til að skuldfæra einhliða af reikningi TS-Fashion ehf., verði ekki sótt í skilmála ábyrgðaryfirlýsingarinnar.

Stefndu kveðast enn fremur byggja á því, verði ekki fallist á framangreind sjónarmið þeirra, að það hafi verið forsenda þeirra fyrir því að gangast í ábyrgð fyrir skuldum á tékkareikningi í eigu TS-Fashion ehf. að það hafi aðeins verið í höndum aðalskuldara að ráðstafa eignum og skuldum. Hafi stefndu raunar talið slíkt skriflegt skilyrði í skilmálum ábyrgðaryfirlýsingar þeirra. Verði þeim sjónarmiðum hafnað telji stefndu rétt að ógilda beri ábyrgðaryfirlýsingu þeirra þar sem að hún hafi byggt á röngum eða brostnum forsendum. Sú forsenda hafi verið fyrir því að stefndu undirgengust ábyrgðina að ráðstöfunarréttur yfir tékkareikningnum væri einungis hjá fyrirsvarsmönnum TS-Fashion ehf., þ.e. stefndu. Hafi stefndu þannig sem fyrirsvarsmenn TS-Fashion ehf. reynt að haga málum þannig að ábyrgð einstaklinga fyrir skuldum félagsins væri haldið í lágmarki. Sé það raunar í samræmi við meginreglu hlutafélagalaga að ábyrgð hluthafa á rekstri og fjárskuldbindingum félags sé takmörkuð.

Í því skyni að draga úr líkum á því að sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsing stefndu yrði virk gáfu stefndu sem fyrirsvarsmenn TS-Fashion ehf. meðal annars út skuldabréf til stefnanda til að skuldbreyta eldri yfirdrætti TS-Fashion ehf. Stefnda Þ-kvk-nf B-kvk-nf hafi gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir greiðslu skuldar á grundvelli skuldabréfsins og hafi stefndu staðið í þeirri trú að við það hefði sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsing þeirra vegna tékkareikningsins fallið úr gildi. Stefndu telji að þessar ráðstafanir styðji fullyrðingar þeirra um það hvaða forsendur þau hafi lagt til grundvallar. Telji stefndu að með því að leggja þann skilning í skilmála ábyrgðaryfirlýsingar að ábyrgð þeirra næði einvörðungu til skulda sem TS-Fashion ehf. stofnaði til með notkun hefðu rangar eða brostnar forsendur verið lagðar til grundvallar frá upphafi. Aðilar hafi þannig verið í fullkominni villu um eðli þeirrar skuldbindingar sem þau hafi undirgengist. Telji stefndu því að ógilda verði ábyrgðaryfirlýsingu þeirra með vísan til 1. mgr. 32. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og meginreglna samningaréttar um ógildingaráhrif brostinna forsendna.

Hvað lagarök varðar vísa stefndu til laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, einkum 3. gr. Þá vísa stefndu til III. kafla laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, einkum 32. gr. og 36. gr. laganna, auk meginsjónarmiða laga 32/2009 um ábyrgðarmenn. Varðandi málskostnaðarkröfu vísa stefndu til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum 129. og 130. gr. laganna.

IV

E-kk-nf J-kk-nf viðskiptastjóri stefnanda gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins, svo og stefndu. Þá gaf skýrslu vitnið J-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf.

Stefndu undirrituðu yfirlýsingu um sjálfskuldarábyrgð 22. maí 2009 fyrir allt að 2.000.000 króna vegna yfirdráttar á tékkareikningi númer 1175-26-017573 fyrir félagið TS-Fashion ehf. sem stefndu voru eigendur að. Samkvæmt framlögðu yfirliti fyrir reikninginn voru 4.500 krónur greiddar inn á reikninginn 7. mars 2011 og var staða hans 60.798 krónur eftir þá innborgun. Dagana 9., 10 og 11. mars 2011 voru skuldfærðar af tékkareikningnum eftirfarandi fjárhæðir: 28.000 krónur, 121 króna, 350 krónur, 600.000 krónur, 232.327 krónur og 337.000 krónur. Þá voru 339.765 krónur lagðar inn á reikninginn 11. mars 2011. Með skuldfærslum þessum varð reikningurinn yfirdreginn og stóð skuldin í 787.325 krónum þann 11. mars 2011.

Í máli þessu er ekki deilt um fjárhæðir heldur um það hvort stefnandi hafi haft heimild til að skuldfæra og yfirdaga umræddan tékkareikning TS-Fashion ehf. eins og gert var. Greinir aðila á um það í málinu hvort stefnda, Þ-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, hafi óskað eftir skuldfærslunum eða ekki. Stefnandi heldur því fram að stefnda Þ-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf, sem kom fram fyrir hönd TS-Fashion ehf. gagnvart stefnanda, hafi samþykkt skuldfærslu reikningsins. Stefndu halda því á hinn bóginn fram að reikningur TS-Fashion ehf. hafi verið skuldfærður og yfirdregin einhliða af stefnanda og án heimildar stefndu Þ-kvk-ef B-kvk-ef sem var eini hluthafinn í félaginu eftir 15. ágúst 2009.

Í tölvubréfi J-kk-ef B-kk-ef J-kk-ef til E-kk-ef J-kk-ef, dagsettu 23. febrúar 2011, segir að búið sé að loka verslun félagsins en þess í stað sé hafin sala á netinu og farið verði með vörur út á land til sölu. Raunhæft sé að greiða 120.000 krónur á mánuði til Byrs vegna skulda félagsins, það er vegna húsaleigu, skuldabréfs og kreditkortaskuldar, sem séu um fimm milljónir króna, en endurskoða megi það fyrirkomulag 1. ágúst.

Fyrir liggur að lánanefnd Byrs sparisjóðs fjallaði um málefni TS-Fashion ehf. 10. mars 2011. Í bréfi E-kk-ef J-kk-ef til lánanefndar af því tilefni segir að staða félagsins sé slæm. Eigendur treysti sér til að greiða 120.000 krónur á mánuði fram á haust en afborgun af skuldabréfi sé 115.000 krónur. Síðan segir orðrétt í bréfinu: „..og ef við myndum setja heimild á reikninginn þeirra fyrir visa og ábyrgðinni (800 þús) væru vextir af þeirri heimild ca. 8.000 á mánuði. Ég sagði þeim að við vildum hafa það sem ákveðinn núllpunk, þ.e. 123 þúsund. Við þyrftum því að fá til okkar meira en 123 þús á mánuði....... Beiðnin er að setja nýja 800.000 kr. heimild á reikning félagsins og skilmálabreyta láninu þannig að ógreiddir gjalddagar verði færðir afturfyrir. Tími heimildar verði 6 mánuðir, en við fengjum lánaramma til að mega lækka heimildina á þeim tíma, í takt við sölu.“

E-kk-nf J-kk-nf greindi frá því fyrir dómi að haldinn hefði verið fundur hjá stefnanda með stefndu Þ-kvk-þgf B-kvk-þgf S-kvk-þgf og J-kk-þgf B-kk-þgf J-kk-þgf, en þau hefðu óskað eftir aðstoð við að losa TS-Fashion ehf. undan skuldbindingu vegna leiguhúsnæðisins við Laugaveg en halda rekstri jafnframt áfram. Hafi ósk þeirra verið að ekki yrði gengið að tryggingu sem Byr hefði í Grettisgötu 55, eign Þ-kvk-ef B-kvk-ef, vegna skulda félagsins. Eftir fund hjá lánanefnd í mars 2011 hefði félaginu verið veitt 800.000 króna yfirdráttarheimild á tékkareikning sinn til sex mánaða. Tilefni þessarar heimildar hafi verið krafa á félagið vegna húsaleigu á Laugavegi. Stefnandi hafði gengist í 600.000 króna húsaleiguábyrgð fyrir greiðslu hennar og gengið hafði verið að þeirri ábyrgð. Þá hafi ríflega 200.000 kreditkortaskuld verið í vanskilum hjá félaginu. Spurður nánar um tilurð yfirdráttarheimildarinnar greindi E-kk-nf frá því að beiðnin um yfirdráttarheimild hefði ekki komið frá stefndu Þ-kvk-þgf B-kvk-þgf en heimildin hefði verið tillaga til lánanefndar Byrs eftir beiðni forsvarsmanna félagsins um að koma skuldamálum félagsins í farveg.

Stefnda, Þ-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins og greindi frá því að á árinu 2010 hefði farið fram uppgjör á skuldum TS-Fashion ehf. og yfirdráttur á tékkareikningi félagsins hefði þá verið greiddur upp. Hún kvaðst ekki hafa óskað eftir yfirdrætti á reikningum í mars 2011, hún hefði ekki vitað af honum og ekki veitt heimild til skuldfærslu reikningsins. Þá kom fram hjá Þ-kvk-þgf B-kvk-þgf að J-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf hefði gert munnlegar athugasemdir við Byr þegar að tékkareikningur félagsins hefði verið skuldfærður. Hún hefði ekki veitt J-kk-þgf B-kk-þgf heimild til að skuldbinda félagið en hann hefði komið fram fyrir hennar hönd gagnvart stefnanda til að leita langtímalausna á fjárhagsvanda félagsins.

Vitnið, J-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf, kvaðst hafa komið fram fyrir hönd félagsins TS-Fashion ehf. og aðstoðað Þ-kvk-þf B-kvk-þf við reksturinn. Vitnið kannaðist ekki við að hafa lagt það til við stefnanda að veitt yrði yfirdráttarheimild á tékkareikning félagsins en sagði E-kk-þf hafa kynnt hugmynd í þessa veru í samtölum við hann í janúar 2011, en þeir hefðu rætt skuldastöðu félagsins frá því í nóvember 2010. Vitnið sagði að þetta hefði aldrei komið til greina af hálfu félagsins þar sem lausafé skorti til að standa við slíka skuldbindingu. Vitnið kvaðst hafa sent E-kk-þgf tillögu í febrúar 2011 sem miðaði að langtímalausn þannig að greiðslu skulda félagsins yrði lokið á fimm árum. Þá kvaðst vitnið hafa gert munnlega athugasemd við skuldfærslu á tékkareikningi félagsins þegar vitnið sá í heimabanka að búið var að yfirdraga reikninginn.

Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið og gögnum málsins þykir ekkert það fram komið sem rennir stoðum undir þá fullyrðingu stefnanda að stefnda Þ-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, hafi óskað eftir yfirdráttarheimild á tékkareikning TS-Fashion ehf. í mars 2011, eða að hún hafi sem fyrirsvarsmaður félagsins samþykkt að stefnandi skuldfærði tékkareikning TS-Fashion ehf. fyrir umræddum kröfum vegna húsaleiguábyrgðar og kreditkortaskuldar. Er það ósannað og verður ekki á því byggt í málinu.

Kemur þá til skoðunar hvort stefnandi hafi engu að síður haft heimild til að skuldfæra framangreindan tékkareikning TS-Fashion ehf. og ganga þannig að ábyrgðarmönnum, stefndu í málinu, samkvæmt ábyrgðaryfirlýsingu dagsettri 22. maí 2009. Fram er komið að reikningurinn var skuldfærður vegna húsaleiguábyrgðar Byrs sparisjóðs og kreditkortaskuldar TS-Fashion ehf. Upplýst er í málinu með framburði E-kk-ef J-kk-ef að umdeild skuldfærsla, merkt „ábyrgð“ á yfirliti reikningsins, að fjárhæð 600.000 krónur hafi verið gerð vegna húsleiguábyrgðar sem Byr sparisjóður veitti til ábyrgðar á greiðslu húsaleigu fyrir Laugaveg 65, en TS-fashion ehf. var þar leigutaki samkvæmt leigusamningi. Í umræddri húsaleiguábyrgð er kveðið á um að ábyrgðin sé til komin vegna leigusamnings Vatns og lands II. ehf. og TS-fashion ehf., og að greiðsla verði innt af hendi gegn skriflegri kröfu leigusala ásamt yfirlýsingu um vanefndir. Þá segir ennfremur að heildargreiðsla á grundvelli ábyrgðarinnar geti aldrei orðið hærri en nemur 600.000 krónum. Ábyrgðaryfirlýsingin er undirrituð af áðurnefndum starfsmanni Byrs, nú stefnanda, E-kk-þgf J-kk-þgf. Í yfirlýsingunni er hvergi minnst á heimildir Byrs sparisjóðs, nú stefnanda, til að skuldfæra endurkröfu vegna húsaleiguábyrgðarinnar á TS-Fashion ehf. af tékkareikningi félagsins. Af orðalagi skilmála í yfirlýsingu stefndu um sjálfskuldarábyrgð verður heldur ekki ráðið að veitt hafi verið heimild fyrir einhliða skuldfærslu stefnanda, eða forvera stefnanda, af tékkareikningi TS-Fashion ehf. nr. 1175-26-017573 en þar er að finna ákvæði um það hvað ábyrgð stefndu sé ætlað að tryggja. Hvað varðar umdeilda skuldfærslu sem sögð er vegna kreditkortaskuldar félagsins eru engin gögn lögð fram í málinu sem renna stoðum undir það að stefnanda hafi verið heimilt að skuldfæra framangreindan tékkareikning félagsins fyrir slíkri kröfu án samþykkis fyrirsvarsmanns félagsins. Að mati dómsins stendur það stefnanda nær að tryggja sér sönnur fyrir heimild til opnunar yfirdráttarheimildar og skuldfærslna á reikning félagsins.

Að framangreindu virtu er niðurstaða dómsins sú að stefnandi hafi ekki sýnt fram á heimildir til umdeildra skuldfærslna af tékkareikningi TS-Fashion ehf. númer 1175-26-017573 en áður en umþrættar skuldfærslur voru gerðar var innistæða á reikningum 60.798 krónur eins og fram er komið. Það er mat dómsins að stefnandi hafi með skuldfærslunum gert tilraun til að virkja sjálfskuldarábyrgð stefndu samkvæmt ábyrgðaryfirlýsingu þeirra án þess að hafa til þess heimild. Getur slíkt ekki skuldbundið stefndu í málinu til greiðslu hinnar umþrættu fjárhæðar. Niðurstaða dómsins er því að stefndu eru sýkn af kröfum stefnanda í málinu.

Samkvæmt þessu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er stefnanda gert að greiða stefndu óskipt málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 800.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndu, Þ-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf og Þ-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, eru sýkn af kröfum stefnanda, Íslandsbanka hf., í málinu.

Stefnandi greiði stefndu óskipt 800.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf