E-5812/2006

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 21. febrúar sl., að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað fyrir dómþinginu af G-kk-þgf V-kk-þgf S-kk-þgf, Bjargartanga 4, Mosfellsbæ, á hendur Logalandi ehf., Sörlaskjóli 8, Reykjavík, með stefnu birtri hinn 26. september 2006.

Endanlegar dómkröfur stefnanda voru þær, að stefnda yrði gert að greiða stefnanda 1.149.550 krónur með vöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001, af 250.000 krónum frá 1. maí 2006 til 1. júní 2006, en af 500.000 krónum frá þeim degi til 1. júlí 2006, en af 750.000 krónum frá þeim degi til 1. ágúst 2006, en af 1.149.550 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þess var krafist að dæmt yrði að dráttarvextir skuli leggjast við höfuðstól á tólf mánaða fresti, í fyrsta sinn hinn 1. maí 2007, en síðan árlega þann dag.

Þá krafðist stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda og að tildæmdur málskostnaður tæki mið af því að stefnandi væri eigi virðisaukaskattsskyldur.

Dómkröfur stefnda voru þær aðallega, að hann yrði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi yrði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað. Til vara krafðist stefndi þess, að dómkröfur stefnanda yrðu lækkaðar verulega.

II

Málavextir voru þeir að stefnandi starfaði um árabil hjá fyrirtækinu Bedco & Mathiesen ehf. Stefnandi var í fullu starfi sem bílstjóri og lagermaður með 250.000 krónur í mánaðarlaun. Þá hafði hann samið um 30 daga orlof sem gera 13,04%. Með kaupsamningi, dagsettum 30. nóvember 2005, keypti stefndi, sem sérhæfir sig í lækningatækjum, greiningarbúnaði og hjúkrunarvörum, hluta reksturs Bedco & Mathiesen sem sneri að hjúkrunarvörum. Keypti stefndi þann hluta viðskiptavildar Bedco & Mathiesen ehf. og yfirtók þau umboð fyrir hjúkrunarvörur, sem fyrirtækið hafði haft, og keypti hjúkrunarvörulager þess.

Stefnandi hætti störfum hjá Bedco & Mathiesen í janúar 2006 og hóf hann strax störf hjá stefnda í byrjun febrúar 2006.

Stefnandi heldur því fram að stefndi hafi ekki greitt honum laun á réttum tíma vegna febrúar- og marsmánaðar og þegar hann hafi krafist úrbóta vegna dráttar á greiðslu launa og afhendingu launaseðla hafi hann fengið afhent uppsagnarbréf, dagsett 2. apríl 2006. Í uppsagnarbréfinu hafi komið skýrt fram að vinnuframlagi stefnanda hefði verið einhliða hafnað af hálfu stefnda. Verzlunarmannafélag Reykjavíkur sendi stefnda tölvupóst, dagsettan 3. apríl 2006, fyrir hönd stefnanda, þar sem vinnuframlag í uppsagnarfresti var boðið ef þess yrði óskað.

Stefnandi heldur því fram að með kaupum stefnda á fyrirtækinu Bedco & Mathiesen ehf. hafi orðið aðilaskipti að fyrirtækinu. Með því hafi stefndi yfirtekið öll réttindi og skyldur fyrirtækisins gagnvart stefnanda og nýr ráðningarsamningur hafi stofnast.

Stefnandi kveður sig því eiga rétt til launa í þriggja mánaða uppsagnarfresti auk þess sem hann eigi inni vangoldið orlof sem eigi hafi verið greitt.

Stefndi heldur því hins vegar fram að stefnandi hafi sagt upp vinnu sinni hjá stefnda 2. apríl 2006 að eigin frumkvæði og hafi ekki óskað eftir því að vinna út uppsagnarfrest. Sunnudaginn 2. apríl hafi forsvarsmaður stefnda, I-kk-nf E-kk-nf, verið við vinnu í húsakynnum stefnda er stefnandi hafi komið til hans vegna ágreinings um uppgjör á yfirvinnu. Hafi stefnandi sagst vilja hætta strax hjá stefnda og hafi stefndi samþykkt það. Daginn eftir, mánudaginn 3. apríl, hafi stefnandi aftur komið á vinnustaðinn með skjal, sem hann hafði gert, og óskað eftir því að I-kk-nf ritaði undir það fyrir hönd stefnda. Stefnandi hafi sagt bréfið staðfesta að hann væri hættur störfum og þyrfti ekki að vinna út uppsagnarfrest. I-kk-nf hafi verið í miklum önnum og því ekki lesið texta skjalsins nákvæmlega og fyrir mistök ritað undir að stefnanda hefði verið sagt upp af hálfu stefnda. Stefnandi hafi því sjálfur óskað eftir því að hætta störfum hjá stefnda og slíta samstundis ráðningarsambandinu. Í kjölfar starfsloka hafi öll laun og önnur útistandandi réttindi verið gerð upp við hann í samræmi við ráðningarkjör og kjarasamninga. Stefndi heldur því fram að gert hafi verið upp við stefnanda að fullu við starfslok hans hjá Bedco & Mathiesen ehf., m.a. orlof, og hafi nýr ráðningarsamningur tekið við þegar stefnandi hafi svo hafið störf hjá stefnda þótt ekki hafi verið gerður skriflegur samningur.

Stefnandi gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Stefnandi kvaðst aðallega hafa starfað við útkeyrslu á hjúkrunarvörum en einnig skjalaskápum. Taldi stefnandi að hjúkrunarvörur hefðu verið um 90% starfssviðs Bedco án þess þó að hann hefði þekkingu á bókhaldi og rekstri fyrirtækisins. Starfsmönnum hafi svo verið tilkynnt að búið væri að selja hjúkrunardeildina í janúar. Hafi þeim síðan verið kynntur nýr eigandi og spurt hvort starfsmenn hefðu áhuga á að vinna hjá nýju fyrirtæki. Launamál hafi verið rædd og hafi stefnandi krafist hærri launa. Einnig hafi verið rætt um orlof og hafi hann fengið orlof greitt frá fyrri vinnuveitanda. Starfsemin hafi síðan verið flutt en starfsvið hans hafi ekki breyst, þó svo að nýjar vörur hafi bæst við hjá stefnda. Stefnandi kvaðst hafa farið að vinna aftur í júlí eftir að hann hætti störfum hjá stefnda.

Fyrirsvarsmaður stefnda gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvað hann starfsmenn hafa verið fjóra við yfirtöku umboðsins. Lager hafi fylgt með í kaupunum og umboð, en ekkert annað. Hafi stefndi verið að kaupa viðskiptavild. Engar breytingar hafi orðið á Logalandi við yfirtökuna, umfang viðskiptanna og velta fyrirtækisins hafi aukist en viðskiptamenn verið þeir sömu. Fjölgun vörunúmera hjá stefnda hafi orðið í kjölfarið, eða um tvöföldun og veltan hafi aukist um 80%. Eftir kaupin hafi stefndi flutt starfsstöð sína. Kvað hann stefnda ekki nota logo, símanúmer eða annað frá B&M. Kvað stefndi starfsmennina sem sagt hafi verið upp störfum við kaupin ekki hafa átt neina kröfu á störfum hjá stefnda. Eftir að þeim hafi verið sagt upp störfum hafi stefndi rætt við fjóra fyrrverandi starfsmenn þess og hafi svo þrír þeirra óskað eftir að hefja störf hjá stefnda. Hann kvaðst hafa átt viðræður við stefnanda og það hafi verið sérstök ákvörðun að ráða hann, t.d. hafi hann ekki vitað hver kjör stefnanda hafi verið hjá B&M. Stefndi kvað stefnanda hafa komið til sín á starfsstöðina og hafi stefndi einmitt verið að skoða yfirvinnutíma stefnanda og því nýtt tækifærið og spurt hann út í yfirvinnutímana. Viðbrögð stefnanda hafi verið þau að hann hafi viljað hætta strax. Hafi hann þá sagt stefnanda að hann gæti hætt störfum. Síðan hafi hann óskað eftir því að hitta stefnanda seint á mánudeginum en stefnandi hafi samt komið snemma þá um daginn er hann hafi verið í miklum önnum. Hafi hann því skrifað undir uppsagnarbréf án þess að lesa skjalið. Aðspurður kvað hann ekki hafa verið búið að gera skriflegan ráðningarsamning við stefnanda. Ekkert hafi verið rætt um orlofsmál eða veikindarétt stefnanda. Hann kvað fyrirtækið B&M hafa viljað að stefndi tæki við starfsmönnum sínum alla vega í þrjá mánuði svo að B&M þyrfti ekki að borga starfsmönnunum laun í uppsagnarfresti. Það hafi starfsmenn hins vegar ekki viljað heldur að gerður yrði nýr ráðningarsamningur við þá. Gerð hafi verið krafa um að sölumenn myndu fylgja fyrirtækinu, en stefnandi hafi ekki verið lykilstarfsmaður sem þyrfti að fylgja umboðinu vegna þekkingar sinnar. Ráðningarsamningur hafi verið gerður við flesta aðra starfsmenn en stefnanda sem flust hafi yfir til stefnda. Hann kvað að stefndi hefði talið að engin ábyrgð á starfsmönnum B&M hafi fylgt með í kaupsamningnum.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á því, að uppsagnarfrestur hans sé þrír mánuðir, maí, júní og júlí 2006, þar sem hann hafi starfað lengur en sex mánuði hjá stefnda, sbr. gr. 12.1 í kjarasamningi Verzlunarmannafélags Reykjavíkur og Samtaka atvinnulífsins. Við aðilaskipti að fyrirtækinu Bedco & Mathiesen ehf. hafi stefndi yfirtekið öll réttindi og skyldur gagnvart stefnanda. Miðist uppsagnarfrestur við mánaðamót. Þar sem uppsögn hafi átt sér stað 2. apríl 2006 nái uppsagnarfrestur því til og með 31. júlí 2006.

Þá kveður stefnandi að orlof vegna tímabilsins 2006-2007 hafi ekki verið greitt, um sé að ræða maí, júní og júlí 2006 (3 mánuðir samtals 7,5 orlofsdagar x 11.537), samtals 86.525 krónur.

Launakröfu sína fyrir aprílmánuð byggir stefnandi á því að þar sem uppsögn miðist við mánaðarmót sé gerð krafa um laun í apríl þar sem uppsögn átti sér stað 2. apríl. Auk þess krefjist hann launa á uppsagnarfresti þ.e.a.s. í 3 mánuði maí, júní og júlí auk orlofs, hlutfall orlofsuppbótar og desemberuppbótar.

Krafan sundurliðist sem hér segi

Laun vegna apríl 2006 kr. 250.000

Laun vegna maí 2006 uppsögn kr. 250.000

Laun vegna júní 2006 uppsögn kr. 250.000

Laun vegna júlí 2006 uppsögn kr. 250.000

Orlofsuppbót 2006-2007 kr. 5.800

Desemberuppbót 2006 kr. 30.800

Orlof vegna apríl 2006 kr. 25.425

Orlof vegna 2006-2007 kr. 86.525

Um lagarök vísar stefnandi til laga um orlof, nr. 30/1987, samningalaga, nr. 7/1936, meginreglna kröfuréttar, meginreglna vinnuréttar og kjarasamninga Verzlunarmannafélags Reykjavíkur og vinnuveitenda, og bókana sem teljist hluti kjarasamninga. Þá vísar stefnandi til laga um dráttarvexti og III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, sbr. 129. gr. 4. tl. um vexti af málskostnaði.

IV

Stefndi byggir aðalkröfu sína á því að ekki hafi orðið aðilaskipti að fyrirtækinu Bedco & Mathiesen ehf. við kaup stefnda á hluta reksturs fyrirtækisins. Það sé rangt og ósannað að stefndi hafi yfirtekið öll réttindi og skyldur Bedco & Mathiesen gagnvart stefnanda. Þau samskipti séu stefnda óviðkomandi. Við starfslok stefnanda hjá Bedco & Mathiesen ehf. hafi verið gert upp við hann að fullu, m.a. orlof. Þegar stefnandi hafi svo hafið störf hjá stefnda hafi nýr ráðningarsamningur tekið við sem sjáist best á því að stefndi greiddi stefnanda hærri laun en hann hafði áður haft hjá Bedco & Mathiesen ehf. Ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur milli aðila en óumdeilt sé að stefnandi hafi hafið störf hjá stefnda í byrjun febrúar 2006. Heldur stefndi því fram að þar af leiðandi miðist orlof stefnanda við venjubundinn 24 daga orlofsrétt en ekki 30 daga orlofsrétt.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi að eigin frumkvæði sagt upp vinnu sinni hjá stefnda og því eigi hann enga launakröfu á stefnda þar sem hann hafi rift ráðningarsambandinu og farið með samþykki stefnda. Ekki hafi verið um neitt vinnuframlag af hálfu stefnanda að ræða í aprílmánuði. Eigi stefnandi því engar kröfur á hendur stefnda vegna starfslokanna og mótmæli stefndi þeim og telji þær ósannaðar.

Varakröfu sína um lækkun á stefnukröfum byggir stefndi á sömu málsástæðum og aðalkröfu sína. Þá heldur stefndi því fram að verði talið að slit á ráðningarsamningi hafi verið að frumkvæði stefnda en ekki stefnanda sé ljóst að stefnandi geti ekki átt kröfu á meira en vikulaunum til viðbótar við þá fjárhæð sem hann hafi þegar fengið greidda. Byggir stefndi þetta á því að samkvæmt kjarasamningi Verzlunarmannafélags Reykjavíkur og Samtaka atvinnulífsins sé sameiginlegur uppsagnarfrestur á reynslutíma sem sé fyrstu þrír mánuðir í starfi, ein vika. Sú uppsögn þurfi ekki að vera skrifleg og hún miðist ekki við mánaðamót heldur taki gildi strax. Þannig ætti stefnandi í mesta lagi rétt á viðbótargreiðslu sem væri fjórðungur af mánaðarkaupi hans kr. 250.000 eða krónur 62.500 auk 10,17 % orlofslauna, 6.256 krónur, eða vangoldinna launa að fjárhæð samtals 68.856 krónur en síðan beri að draga frá greiðslur í lífeyrissjóð, félagsgjöld og staðgreiðsluskatta í samræmi við lög og samninga.

Þá byggir stefndi á að krafa stefnanda miðist við vangoldin laun og í henni sé ekki tekið tillit til þeirra fjárhæða sem stefnda beri að halda eftir af launum vegna staðgreiðslu og kjarasamninga.

Þá mótmælir stefndi vaxtakröfu stefnanda.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfuréttarins, samningaréttarins og vinnuréttarins.

Málskostnaðarkröfu byggir stefndi á XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, sbr. einkum 129. gr. og 130. gr.

V

Ágreiningur málsins lýtur annars vegar að því hvort stefnanda hafi verið sagt upp störfum hjá stefnda eða hvort hann hafi sjálfur sagt upp vinnu sinni. Hins vegar lýtur ágreiningur aðila að því hvort yfirtaka stefnda á umboði fyrir hjúkrunarvörur frá Bedco & Mathiesen hafi falið í sér aðilaskipti í skilningi laga nr. 72/2002, um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum.

Í málinu liggur frammi bréf undirritað af fyrirsvarsmanni stefnda, þar sem staðfest er að stefnanda hafi verið sagt upp störfum 2. apríl 2006 og hann þurfi ekki að mæta til vinnu aftur. Þá liggur fyrir í málinu að stefnandi bauðst til þess að vinna uppsagnarfrestinn, en því var hafnað. Með því er ljóst að stefnanda var sagt upp störfum hjá stefnda og geta fullyrðingar fyrirsvarsmanns stefnda, um að hann hafi í ógáti skrifað undir skjalið, ekki breytt þeirri staðreynd.

Eins og fyrr segir reynir í málinu á ábyrgð stefnda samkvæmt lögum nr. 72/2002, um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum vegna kaupa stefnda á umboði fyrir hjúkrunarvörur, sem áður hafði verið í eigu Bedco & Mathiesen. Deilt er um hvort stefnda hafi á þeim grundvelli borið að greiða stefnanda þriggja mánaða laun á uppsagnarfresti í samræmi við ákvæði kjarasamninga. Stefndi gerði ekki skriflegan ráðningarsamning við stefnanda.

Stefnandi reisir kröfur sínar á því að aðilaskipti hafi orðið að rekstri er taki til hjúkrunarvara, sem verið hafi aðalstarf hans í skilningi laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum.

Í athugasemdum með lögum nr. 72/2002, sem svara til ákvæða tilskipunar nr. 2001/23/EB um samræmingu á lögum aðildarríkjanna um vernd launamanna við aðilaskipti að fyrirtækjum, atvinnurekstri eða hluta fyrirtækja eða atvinnurekstrar, segir að í ljósi fordæmis Evrópudómstólsins verði við mat á því hvort aðilaskipti falli undir gildissvið fyrrnefndrar tilskipunar meðal annars að líta til hvort áþreifanleg verðmæti séu framseld, hvert sé verðmæti óhlutbundinna verðmæta þegar aðilaskipti fara fram, hvort meiri hluti starfsmanna flytjist til hins nýja vinnuveitanda og hvort framsalshafi haldi viðskiptavinum framseljanda. Sá tími sem starfsemi liggur niðri og að hve miklu leyti reksturinn er sambærilegur fyrir og eftir aðilaskiptin skuli einnig hafa áhrif á þetta mat. Líta skal heildstætt á öll þessi atriði en ekki hvert og eitt sér.

Í 2. gr. laganna eru orðskýringar og í 4. tölulið greinarinnar segir að með aðilaskiptum sé átt við aðilaskipti á efnahagslegri einingu sem heldur einkennum sínum, þ.e. skipulagðri heild verðmæta sem notuð verður í efnahagslegum tilgangi, hvort sem um sé að ræða aðal- eða stoðstarfsemi.

Við yfirheyrslur fyrir dómi kom fram að þrír starfsmenn Bedco & Mathiesen fluttust yfir til stefnda við yfirtöku umboðsins. Með í kaupum á umboðinu fylgdi lager, og viðskiptavild. Fram kom, að við yfirtökuna störfuðu fjórir starfsmenn hjá stefnda. Þá kom fram hjá fyrirsvarsmanni stefnda, að gerð hefði verið sú krafa af hálfu Bedco & Mathiesen að sölumenn myndu fylgja yfirtökunni svo þekking glataðist ekki og hafi Bedco & Mathiesen lagt áherslu á að stefndi tæki við starfsmönnum þess. Samkvæmt því sem fram er komið starfaði stefnandi að mestu leyti við hjúkrunardeild fyrirtækisins Bedco & Mathiesn, sem stefndi yfirtók. Þykir ekki skipta máli hvort hann hafi verið lykilstarfsmaður. Fram hefur komið að í kjölfar yfirtökunnar fjölgaði vörunúmerum hjá stefnda og kveður stefndi hafa orðið u.þ.b. helmings fjölgun og veltan aukist umtalsvert. Enn fremur kom fram að stefndi flutti starfsstöð Logalands í stærra húsnæði í kjölfar yfirtökunnar. Í málinu liggur ekki fyrir samningur um kaup stefnda á áðurgreindu umboði. Þykir ljóst, samkvæmt framansögðu, að eðli starfseminnar hafi ekki breyst mikið við að flytjast yfir til stefnda og starfsvið stefnanda ekki breyst við það. Þegar þetta allt er metið í heild verður að telja að við þetta hafi orðið aðilaskipti að efnahagslegri einingu sem hafi haldið einkennum sínum í merkingu laga nr. 72/2002. Verður því talið að aðilaskipti hafi orðið í skilningi laganna. Samkvæmt því tók stefndi við ráðningarsamningi stefnanda við Bedco & Mathiesen og hélt hann því rétti til þriggja mánaða uppsagnarfrests hjá stefnda. Samkvæmt því átti stefnandi rétt á þriggja mánaða uppsagnarfresti frá næstu mánaðamótum eftir að honum var sagt upp störfum hjá stefnda og 30 daga orlofsrétt. Þykir stefnandi eiga rétt á umsömdum launum í uppsagnarfresti þrátt fyrir að hafa ekki unnið hann enda hefur honum tekist að sanna að honum hafi verið sagt upp og að hann hafi ekki þurft að vinna út uppsagnarfrest.

Með vísan til alls framanritaðs verður krafa stefnanda, eins og hún er endanlega fram sett, tekin til greina að fullu, en henni hefur ekki verið tölulega andmælt. Þá verður stefndi dæmdur til þess að greiða stefnanda dráttarvexti, eins og krafist er, eða frá gjalddögum launagreiðslna.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 300.000 krónur og hefur þá verið litið til virðisaukaskattsskyldu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Logaland ehf., greiði stefnanda, G-kk-þgf V-kk-þgf S-kk-þgf, 1.149.550 krónur með vöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001, af 250.000 krónum frá 1. maí 2006 til 1. júní 2006, en af 500.000 krónum frá þeim degi til 1. júlí 2006, en af 750.000 krónum frá þeim degi til 1. ágúst 2006, en af 1.149.550 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf