E-4413/2006

Mál þetta var höfðað 10. júlí 2006 og tekið til úrskurðar um frávísunarkröfu gagnstefnda 26. apríl 2007. Stefnandi og gagnstefndi er Samskip hf., Kjalarvogi 7-14, Reykjavík en stefndi og gagnstefnandi er Verkfræðistofan Rýnir ehf., Skúlagötu 44, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda í aðalsök voru þær að stefndi yrði dæmdur til að greiða stefnanda 29.135 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 1. nóvember 2005 til greiðsludags auk þess sem hann krafðist málskostnaðar. Dómkröfur stefnda í aðalsök voru þær að hann yrði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Þá krafðist hann málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

Hinn 5. október 2006 var þingfest gagnstefna Verkfræðistofunnar Rýnis ehf. gegn Samskipum hf. Dómkröfur stefnanda í gagnsök eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 1.000.390 krónur og til vara lægri fjárhæð að frádregnum í báðum tilvikum 29.135 krónum, með dráttarvöxtum af 84.969 krónum frá 31. desember 2005 til 21. febrúar 2006 og af 1.000.390 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda í gagnsök eru aðallega að málinu verði vísað frá dómi og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Er mál þetta var tekið fyrir á reglulegu dómþingi hinn 16. nóvember 2006, áður en málinu var úthlutað undirrituðum dómara, var aðalsök í málinu felld niður með bókun í þingbók. Stendur því einungis gagnsökin eftir og hinn 26. apríl 2007 fór fram munnlegur málflutningur um frávísunarkröfu gagnstefnda og er einungis sá þáttur málsins hér til úrlausnar. Dómkröfur gagnstefnanda í þessum þætti málsins eru þær að frávísunarkröfunni verði hrundið.

II

Málavextir eru þeir að gagnstefndi, sem er flutningsfyrirtæki, gerði samkomulag við gagnstefnanda hinn 4. maí 2005 um flutning á vörum til Íslands. Á grundvelli þess samnings flutti gagnstefndi farm í gámum til Íslands fyrir gagnstefnanda. Var mál þetta höfðað vegna kröfu gagnstefnda á hendur gagnstefnanda samkvæmt þrem reikningum útgefnum 1. október 2005 og 1. nóvember 2005 samtals að fjárhæð 29.135 krónur. Er ekki ágreiningur um þá kröfu og eins og fram er komið hefur máliði verið fellt niður hvað aðalsök snertir snertir.

Eftir stendur því aðeins ágreiningur um gagnkröfuna. Kveður gagnstefnandi að gagnstefndi hafi flutt fyrir hann efni í stálgrindahús sem gagnstefnandi hafi gert verksamning um að reisa og afhenda í ágúst 2005. Hafi gagnstefndi flutt umræddar vörur í megin atriðum en þegar varan var tekin upp hafi komið í ljós að það vantaði upp á vöruna mikilvæga fleti þannig að gagnstefnandi gæti staðið við samning sinn gagnvart þeim aðila sem hann var að reisa húsið fyrir. Kveðst gagnstefnandi hafa grennslast fyrir um hvað hafi orðið af vörunni í beinu framhaldi en engin svör fengið hjá gagnstefnda. Hafi gagnstefnandi gert ítrekaðar tilraunir til að hafa upp á vörunni og meðal annars farið erlendis í þeim erindagjörðum. Hafi sú eftirgrennslan staðfest að birginn hefði afhent gagnstefnda vöruna., sbr. dómskjal 10. Þegar gagnstefnandi hafi síðar framvísað því skjali í október 2005 hafi varan fundist án nokkurra vandkvæða hjá gagnstefnda. Þá hafi gagnstefnandi hins vegar verið búinn að reisa stálgrindarhúsið og útvega það sem uppá hafi vantað frá þriðja aðila.

Gagnstefndi kveðst hafa afhent gagnstefnanda þann farm sem hann flutti fyrir gagnstefnanda í gámi sem kom til landsins annars vegar með Arnarfelli hinn 22. júní 2005 og hins vegar með Helgafelli hinn 12. júlí 2005. Hafi báðir gámarnir verið losaðir af móttakanda, gagnstefnanda, og þannig hafi gagnstefndi afhent gagnstefnanda umræddan farm í samræmi við ákvæði samnings þeirra.

Gagnstefndi mótmælir þeim fullyrðingum gagnstefnanda að umrædd vara, sem gagnstefnandi telji að vantað hafi í sendinguna, hafi við eftirgrennslan fundist hjá gagnstefnda og kveður engin gögn liggja fyrir um þetta heldur þvert á móti liggi fyrir gögn um að ekkert hafi fundist um málið í skrám gagnstefnda.

Kveðst gagnstefnandi hafa gert grein fyrir því strax í október 2005 að hann hefði orðið fyrir miklum aukakostnaði vegna málsins og myndi ekki leysa vöruna út þar sem hann hefði þurft að kaupa sambærilega vöru frá þriðja aðila til að geta staðið við afhendingu á stálgrindahúsinu á umsömdum tíma.

Gagnstefndi sendi gagnstefnanda ítrekuð innheimtubréf vegna þeirra reikninga sem mál þetta var sprottið af en gagnstefnandi hafnaði greiðslu þeirra á þeim forsendum að hann hefði vegna vanefnda gagnstefnda orðið fyrir tjóni og ætti hann því gagnkröfu á hendur honum. Með bréfi 21. febrúar 2006 setti gagnstefnandi fram kröfu sína sem í máli þessu er deilt um.

III

Gagnstefnandi kveður kröfugerð sína í máli þessu byggða á því að hann hafi verið tilneyddur til að kaupa byggingarefni sem upp á hafi vantað þegar gagnstefndi hafi ekki afhent neðangreinda vöru á sama tíma og annað byggingarefni sem hann hafi flutt fyrir gagnstefnanda. Í fyrstu hafi gagnstefndi haldið því fram að varan hefði aldrei verið afhent honum til flutnings erlendis frá og það hafi ekki verið fyrr en með tilstuðlan og ærinni fyrirhöfn gagnstefnanda að varan hafi fundist í vöruhúsi gagnstefnda langt umfram skilafrest gagnstefnanda á stálgrindahúsi sem hann hafi verið með í byggingu fyrir þriðja aðila.

Af hálfu gagnstefnanda hafi verið ljóst þegar engar skýringar hafi borist frá gagnstefnda um afdrif vörunnar sumarið 2005 að gagnstefnandi hafi orðið að reyna að takmarka sitt tjón til að geta staðið við afhendingartíma á stálgrindarhúsi til að lenda ekki í févíti og hafi hann keypt sömu vörunúmer aftur frá þriðja aðila sem hafi getað afhent hana án tafa á neðangreindu verði. Fyrir liggi í málinu að gagnstefnandi hafi greitt fyrirfram neðangreinda vöru hjá erlenda birginum. Eðli málsins samkvæmt telji erlendi birginn sig ekki þurfa að greiða gagnstefnanda vöruna til baka, þar sem varan hafi misfarist hjá gagnstefnda.

Efni Magn Eining Verð

Bitument paint 20 ltr. 20.000

Arbomast tubeseala 106 tubes 212.000

Panelastic selalant 12,2m 191 roles 191.000

TS 6x2x15,2 lab sealant 80 unit 80.000

JT2-9-5.5x25 250 unit 2.500

JT-fr-3.5 790 unit 790

Samals 515.390

Þá hafi tafirnar leitt til þess meðan verið var að útvega nýja vöru að biðtími hafi myndast sem þýtt hafi aukakostnað fyrir gagnstefnanda í leigu á tækjum í fjóra daga ásamt launakostnaði fyrir sama tímabil, sbr. neðangreint:

Vinna og tæki Magn Eining Verð

Tæki 4 dagar 20.000 80.000

Gisting 4 dagar 20.000 80.000

Tímar í bið, 3000 pr. klst. 4 menn 80 240.000

Samtals 400.000

Samkvæmt þessu sé heildartjón gagnstefnanda 515.390 + 400.000 eða samtals 915.390 krónur. Þá byggi gagnstefnandi kröfu sína jafnframt á Flutningssamkomulagi milli aðila þessa máls en í grein 4.8 þess samkomulags segi: „Samskip veiti innflytjanda 5% eftirágreiddan afslátt af sjóflutningsgjaldi og greiðist afslátturinn ársfjórðungslega“

Eins og fram komi í gögnum málsins hafi gagnstefnandi greitt gagnstefnda eftirtaldar greiðslur í júní 2005 fyrir sjóflutning; 1.213.312 krónur, 188.916 krónur og 368.024 krónur, 29.135 sem sé stefnufjárhæð í aðalsök sem sé ógreidd. Samtals sé hér um að ræða 1.699.387 krónur og af þeirri fjárhæð hafi gagnstefnandi átt óuppgerðan afslátt að fjárhæð 84.969 krónur sem gagnstefndi beri að greiða gagnstefnanda eigi síðar en í september 2005 en aldrei seinna en 31. desember 2005.

Kröfur sínar kveðst gagnstefnandi reisa á reglum íslensks réttar um skuldbindingargildi gagnkvæmra samninga og um skaðabætur innan samninga og almennu skaðabótareglunni. Kröfu um málskostnað kveðst gagnstefnandi reisa á 129. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Gagnstefndi byggir kröfu sína um frávísun á því að málatilbúnaður gagnstefnanda sé svo óskýr að gagnstefnda sé ekki unnt að taka til varna í málinu. Vísist til 80. gr. laga nr. 91/1991 og fyrirliggjandi gagna.

Málatilbúnaður gagnstefnanda eins og gerð sé grein fyrir honum í gagnstefnu byggist á því að gagnstefndi beri ábyrgð á afleiðingum afhendingardráttar sem hafi orðið af hans hálfu gagnvart viðsemjanda sínum. Hvergi komi fram að um raunverulegt tjón sé að ræða sem hann hafi þurft að standa skil á gagnvart viðsemjanda sínum eða öðrum þriðja aðila. Ekki séu lagðir fram samningar, skrifleg gögn eða reikningar eða kvittanir fyrir þeim staðhæfingum og fjárhæðum sem þar komi fram. Séu þannig engin gögn lögð fram til stuðnings tölulegri sundurliðun kröfunnar. Upptalning, tæki, gisting, tímar í bið sé að mati gagnstefnda óskiljanleg. Svo ekki sé talað um upptalningu á efni: bitument paint, arbonmat tubeseala, panelsastic sealand 12,2m, TS 6x2x15,2 lab sealant, JT2-9-5.5x25, JT2-fr-3.5 og Poprivetloedent. Þessi atriði séu talin upp í ákveðnu magni, einingum og fjárhæðum án frekari útskýringa þar að lútandi.

Hvergi í stefnunni komi fram hver grundvöllur greiðsluskyldu gagnstefnda sé. Sé því óhjákvæmilegt að vísa máli þessu frá dómi vegna vanreifunar.

Um málskostnað vísar gagnstefndi til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V

Gagnstefndi byggir kröfu sína um frávísun málsins þeim rökum að málatilbúnaður gagnstefnanda fullnægi ekki meginreglum einkamálaréttarfars um skýran og glöggan málatilbúnað og vísar hann um þetta til 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Það er grundvallarregla íslensks réttar að sá sem krefst réttinda sér til handa í dómsmáli verði að gera skýra grein fyrir þeim. Samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 er tilgreint í 11 stafliðum hvað greina skuli í stefnu svo glöggt sem verða má. Samkvæmt d lið ákvæðisins skal greina í stefnu svo glöggt sem verða má dómkröfur stefnanda, svo sem fjárhæð kröfu í krónum bætur fyrir tiltekið skaðaverk án fjárhæðar ef enn er óvíst um hana, vexti ef því er að skipta, viðurkenningu á tilteknum réttindum og svo framvegis. Þá segir í e lið að þar skuli greina málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst og skal þessi lýsing vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er.

Eins og málatilbúnaði gagnstefnanda er háttað virðist hann fyrst og fremst byggja kröfur sínar á hendur gagnstefnda á því að hann sé skaðabótaskyldur vegna tjóns sem hann hafi orðið fyrir vegna þess að vörur sem gagnstefndi hafi tekið að sér að flytja fyrir hann skiluðu sér ekki að öllu leyti og hafi hann því þurft að leggja út í kostnað til að geta staðið við samning sinn við þriðja aðila. Telur stefnandi upp hvaða vörur það hafi verið sem hann hafi þurft að afla sér í þessu skyni. Af gögnum málsins verður ekkert ráðið að upptaldir vöruflokkar hafi verið eða átt að vera meðal þeirra vara sem gagnstefndi flutti fyrir gagnstefnda, sbr. dómskjal nr. 10, sem gagnstefnandi vísar til í málflutningi sínum. Það skjal er illlæsilegt ljósrit af að því er virðist vera farmbréf á ungversku og ensku. Verður af þessu skjali ráðið að sendingin innihaldi ósamsett einingahús úr stáli. Þá hefur gagnstefnandi engin haldbær gögn lagt fram um að hann hafi orðið fyrir þeim kostnaði sem hann byggir skaðabótakröfur sínar á, hvorki hvað varðar kröfur hans vegna efnis né vegna vinnu og tækja. Verður með engu móti ráðið að gögn þau sem gagnstefnandi hefur lagt fram í málinu styðji kröfur hans að þessu leyti og í gagnstefnu er engin tilraun gerð til að rökstyðja fjárhæð kröfunnar. Í málinu eru samkvæmt framansögðu hvorki lögð fram haldbær gögn né leidd skýr rök fyrir því að gagnstefnandi hafi orðið fyrir tjóni vegna atvika sem gagnstefndi beri ábyrgð á.

Þá er tilvísun gagnstefnanda til ákvæðis um afslátt í viðskiptum aðila heldur ekki studd nægilega skýrum rökum til að hægt sé að taka afstöðu til kröfu grundvallaðri á því ákvæði miðað við þau gögn sem gagnstefnandi leggur fram henni til stuðnings.

Að því virtu sem nú hefur verið rakið þykir skorta mjög á skýran og ljósan málatilbúnað af hálfu gagnstefnanda og fullnægir hann ekki meginreglum einkamálaréttarfars um skýran og glöggan málatilbúnað. Er málatilbúnaður gagnstefnanda einkum andstæður d og e liðum 1.mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og mjög til þess fallinn að takmarka varnir gagnstefnda. Verður því ekki hjá því komist að taka til greina kröfu gagnstefnda um að vísa kröfum á hendur honum í gagnsök frá dómi. Þar sem aðalsök hefur verið felld niður leiðir þessi niðurstaða til þess að málinu er vísað frá dómi.

Með hliðsjón af þessari niðurstöðu verður gagnstefnanda gert að greiða gagnstefnda 100.000 krónur í málskostnað.

Af hálfu gagnstefnanda flutti málið S-kk-nf G-kk-nf hdl. en af hálfu gagnstefnda flutti málið L-kvk-nf J-kvk-nf hrl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Gagnsök í máli þessu er vísað frá dómi.

Gagnstefnandi, Verkfræðistofan Rýnir ehf., greiði gagnstefnda, Samskip hf., 100.000 krónur í málskostnað.

G-kvk-nf B-kvk-nf