S-54/2013

Mál þetta, sem dómtekið var miðvikudaginn 9. apríl sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Eskifirði, útgefinni 24. september 2013, á hendur X, kt. [...], [...], [...], „fyrir líkamsárás í Sveitarfélaginu Hornafirði, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 29. júní 2013, að [...], í herbergi á 2. hæð, tekið harkalega í hægri framhandlegg [A] og togað í hann, með þeim afleiðingum að hún féll í gólfið og hlaut þrjá marbletti á hægri úlnlið, marblett á vinstri olnboga, marblett framan á sköflung hægra megin og sár á stórutá hægra megin.“

Í ákæruskjali er brotið talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum og er þess þar krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði sýknaður og að allur sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, greiðist úr ríkissjóði.

I

Samkvæmt því sem greinir í frumskýrslu lögreglustjórans á Eskifirði, dags. 16. júlí 2013, var lögreglubifreið við eftirlit ekið að húsinu [...] um kl. 1:30 aðfaranótt 29. júní s.á., þar sem samkvæmi stóð yfir, og gaf sig þá á tal við lögreglu brotaþoli, A. Kvað hún ákærða hafa ýtt sér harkalega á vegg og niður á gólf þar inni. Í skýrslunni kemur fram að brotaþoli hafi verið í uppnámi og með blæðandi sár á tá. Rætt hafi verið við ákærða við útidyr hússins, en hann hafi lítið viljað tjá sig um málið. Hafi ákærða verið gert að yfirgefa vettvang, að beiðni húsráðanda. Bæði ákærði og brotaþoli hafi virst undir áhrifum áfengis.

Brotaþoli lagði fram kæru hjá lögreglu á hendur ákærða vegna líkamsárásar 2. júlí s.á. og gaf þá skýrslu, auk þess sem teknar voru ljósmyndir sem sýna áverka hennar. Jafnframt liggja fyrir ljósmyndir sem sýna vettvang, herbergi á efri hæð hússins að [...], teknar þann sama dag.

Þá liggur fyrir í málinu vottorð B læknis, dags. 29. júní 2013, þar sem fram kemur að brotaþoli hafi leitað til vaktlæknis þann sama dag kl. 15:30, vegna áverka sem hún hafi hlotið kl. 00:30 aðfaranótt sama dags. Kemur þar m.a. fram að brotaþoli hafi gefið ítarlega sögu og að við skoðun hafi sést þrír marblettir á hægri úlnlið hennar, sem raðast hafi „í röð eins og tekið hafi verið fast í hana“, marblettur á vinstri olnboga „eftir fall“, marblettur framan á sköflungi hægra megin og sár á stórutá við tánögl.

II

Ákærði neitaði því fyrir dómi að hafa vísvitandi ráðist á brotaþola, A, og kvað um óhapp að ræða. Lýsti hann atvikum svo að hann hafi verið staddur í samkvæmi, ásamt þáverandi unnustu sinni, C. Brotaþoli, A, sem sé fyrrverandi unnusta hans til þriggja ára, hafi einnig verið þar stödd. Kvaðst ákærði hafa verið nokkuð ölvaður en muna vel atburði. Brotaþoli og C hafi einnig verið undir áhrifum áfengis.

Ákærði kvaðst hafa haldið upp stiga á efri hæð hússins til að leita unnustu sinnar og heyrt þær A á tali þar inni í herbergi. Honum hafi mislíkað það sem þeim fór á milli, en A hafi verið að segja C að slíta sambandi sínu við hann. Hann hafi þá farið inn í herbergið, sem sé mjög lítið og hafi verið fullt af húsgögnum og öðrum hlutum, og spurt hvað gengi á, en A hafi sagt honum að fara út. Kvaðst ákærði þá hafa lagt hönd sína á bak hennar og sagt henni að fara út úr herberginu. Hún hafi þá staðið upp. C, sem hafi verið orðin pirruð og viljað heyra það sem A hefði að segja, hafi ýtt við honum. Kvaðst ákærði telja sig þá hafa verið búinn að sleppa taki af A, en er C ýtti við honum hafi hann hrasað um eitthvað á gólfinu, borið fyrir sig hendur og gripið í A sem staðið hafi beint fyrir framan hann. Hann hafi gripið í hana ósjálfrátt til þess að verja sig falli. Hann hafi gripið neðarlega í handlegg hennar og kvaðst hann aðspurður viss um að það hafi verið vinstri handleggur hennar en ekki sá hægri. Við þetta hafi A dottið ofan á hann. Hún hafi staðið upp, mjög reið og gert sig líklega til að ýta við honum, en ákærði sagðist þá hafa vikið sér undan, og telja að hún hafi á ný misst jafnvægið, en sagðist ekki viss um að hún hafi dottið.

Ákærði kvaðst hafa haldið rakleiðis út úr herberginu í fylgd C eftir þetta, en A hafi orðið þar eftir og kvaðst ákærði telja að einhver hafi farið upp og rætt við hana. Fljótlega, kannski 10 mínútum síðar, hafi unnusti A komið á staðinn, en hann hafi ekki verið í samkvæminu fyrir. Ákærði sagðist síðan hafa haldið út úr húsinu og þá hafi lögreglan verið komin.

Ákærði sagði það aldrei hafa verið sína ætlun að meiða A, enda sé hann enginn ofbeldismaður. Hann hafi einungis ætlað að fá hana til að fara út úr herberginu. Neitaði hann því að hafa misst stjórn á sér meðan á þessu stóð. Þessir atburðir hafi gerst á skömmum tíma, eða um 5-6 mínútum. Ákærði kvaðst ekki hafa orðið var við að A væri að tala í síma eða með síma í hendinni meðan á atburðarásinni stóð og ekki telja það mögulegt.

Bornar voru undir ákærða ljósmyndir lögreglu af vettvangi. Kvað ákærði A hafa setið á kolli hægra megin frá sér séð er hann kom inn í herbergið, en C hafi setið á stól beint á móti henni.

Ákærði kvaðst ekki hafa veitt athygli áverkum á A og ekki hugað sérstaklega að því hvort hún hefði meiðst. Tók hann fram að eftir þriggja ára samband með brotaþola viti hann að hún fái auðveldlega marbletti. Aðspurður sagðist hann hafa gripið af nokkru afli í handlegg hennar er hann féll við og það gæti hafa orsakað marbletti, en það hafi þá verið óviljaverk.

Brotaþoli, A, kvaðst fyrir dómi hafa verið að spjalla við C í herberginu umrætt sinn og verið undir áhrifum áfengis, en muna vel atburði. Þær hafi setið andspænis hvor annarri og lýsti brotþoli staðsetningu þeirra á stólum með sama hætti og ákærði. Aðspurð kvaðst hún ekki minnast þess að ljós hafi verið kveikt í herberginu, en þar hafi þó ekki verið mjög dimmt, enda gluggi á herberginu og sumarnóttin björt. Þær hafi verið búnar að vera þarna inni í um 10 mínútur er ákærði hafi komið inn. Hann hafi sagt henni að „drulla“ sér út, verið mjög æstur og ekki sáttur við að þær væru að spjalla. Sagðist A hafa beðið ákærða sjálfan að fara út, enda væru þær tvær að tala saman. Hafi ákærði þá rifið í handlegg hennar og kvaðst hún viss um að það hafi verið hægri handleggurinn. Hún hafi reynt að standa upp en hann hafi „rykkt“ henni utan í vegg og skáp sem þarna sé, svo að bak hennar hafi slegist inn í horn þar á milli. Hún hafi reynt að standa upp en ákærði, sem hafi staðið nær dyrum herbergisins, hafi þá hrint henni inn í herbergið, svo að hún hafi lent á gólfinu af slíku afli að hún hafi lent undir skrifborði við vegginn innst í herberginu. Á gólfinu hafi verið „fullt af hlutum“ sem hún hafi rekist í. Hún hafi meitt sig í bæði skiptin. Ákærði og C hafi síðan yfirgefið herbergið.

Aðspurð hvar C hafi verið meðan á þessu gekk, kvaðst A telja hana hafa haldið sig þar sem hún hefði setið og hún hafi ekki þorað að „gera neitt“.

A kvaðst hafa hlotið við þetta marbletti víða um líkamann, þar á meðal marbletti áþekk fingraförum á handlegg.

Aðspurð kvaðst hún alls ekki hafa upplifað þetta sem óviljaverk af hálfu ákærða og ekki kannast við lýsingu ákærða á atvikum sem borin var undir hana, þ.á m. að C hafi ýtt við ákærða. Þá kvaðst hún ekki kannast við að hafa sjálf reynt að hrinda ákærða. Þetta hafi allt gerst svo hratt og kvaðst hún aldrei hafa haft tækifæri til að gera neitt slíkt. Atburðarásin hafi staðið yfir í um tvær mínútur.

A kvað þau ákærða hafa verið par frá því á árinu 2008, í tæp þrjú ár. Samskipti þeirra hafi verið misjöfn eftir að sambandinu lauk, en engar alvarlegar erjur þeirra á milli og hann hafi ekki veist að henni fyrr.

Aðspurð kannaðist A við að samband C við ákærða hafi borið á góma í samtali þeirra C umrætt sinn, en sagði að þær hafi ekki verið að ræða það er hann kom inn í herbergið.

A kvaðst telja sig hafa haldið á farsíma sínum meðan á þessu gekk, en hún hafi veitt því eftirtekt er hún stóð upp að árás ákærða afstaðinni að opið var fyrir símtal milli hennar og unnusta hennar. Hún hafi jafnskjótt og hún veitti því eftirtekt lagt óvart á hann. Hún kvaðst ekki vita úr síma hvors þeirra hafi verið hringt og ekkert hafa talað við hann.

Fyrir dómi voru A sýndar ljósmyndir af herberginu og benti hún þá á koll og stól sem hún kvað þær C hafa setið á. Kvaðst hún telja að hún hafi snúið sér á kollinum á átt að ákærða er hann kom inn í herbergið. Einnig staðfesti hún að fyrirliggjandi ljósmyndir sem sýna áverka á ýmsum líkamshlutum séu af henni sjálfri, en andlit hennar sést einnig á einni myndanna.

Vitnið C sagðist fyrir dómi hafa verið unnusta ákærða á umræddum tíma. Lýsti hún atvikum svo að hún hafi verið undir áhrifum áfengis en muna atvik nokkurn veginn. Hún hafi verið ósátt við ákærða og viljað ræða um það við A. Þær hafi farið upp í lítið aflangt herbergi, sem hafi verið fullt af húsgögnum og drasli. Þar inni hafi ljósin verið slökkt og frekar dimmt. Þær hafi setið þar gegnt hvor annarri og verið að ræða samband vitnisins og ákærða þegar ákærða bar að. Tók vitnið fram að þau ákærði og A hafi ekki verið „beint góðir vinir“. Ákærði, sem einnig hafi verið ölvaður, hafi verið pirraður og sagt eitthvað sem vitnið kvaðst ekki muna nákvæmlega, en hann hafi viljað ræða við vitnið og að A færi fram. A hafi ekki viljað það og staðið fast á því að þær mættu vel tala saman. Þau hafi öll byrjað að rífast. Kvaðst vitnið telja að þær hafi báðar verið búnar að standa upp af stólunum og hún sjálf hafi verið orðin reið og pirruð. Kvaðst vitnið hafa ýtt við ákærða, svo að hann hafi misst jafnvægið og dottið. Hann hafi þá gripið í það sem honum var næst til að verja sig falli, sem hafi verið A. Kvaðst vitnið telja að ákærði hafi togað í aðra hönd A og hún dottið einhvern veginn með honum, „örugglega á eitthvað“. Þetta hafi verið slys að áliti vitnisins. Aðspurð sagðist hún 100% viss um að hún hafi ýtt við ákærða og það hafi orsakað fall hans og A eins og hún hafi lýst. Hún sagðist hins vegar telja að A hafi litið svo á að ákærði hefði ráðist á sig og það væri vel skiljanlegt.

Aðspurð sagði hún ákærða engin áhrif hafa haft á framburð sinn í málinu. Þá kvaðst hún ekki minnast þess að hafa séð A detta oftar en einu sinni og ekki minnast þess að ákærði hafi verið að reyna að koma henni út úr herberginu eða snert hana fyrr en í fallinu. Hún kvaðst þó ekki viss um smáatriði í atburðarásinni. Þessi atburðarás hafi verið hröð og ekki staðið lengur yfir en í nokkrar mínútur. Þau ákærði hafi síðan rætt saman á stigapallinum fyrir utan herbergið. Hún sagðist ekki minnast þess að A hafi haldið á síma. Hún hafi a.m.k. ekki verið að tala í símann meðan þær ræddu saman. D, unnusti A, hafi ekki verið í samkvæminu, en hún hafi séð þau tala saman fyrir utan eftir að þetta gerðist. Kvaðst vitnið hafa séð sár á tá A sem blætt hafi „pínulítið“ úr. Ekki er þörf á að rekja hér frekar framburð vitnisins.

Fyrir dómi voru bornar undir vitnið ljósmyndir, sem vitnið staðfesti að sýndu umrætt herbergi. Benti vitnið á stól og koll sem þar sést u.þ.b. í miðju herberginu og kvað þær brotaþola hafa setið þar er ákærði kom inn. Kvaðst hún telja ákærða og brotaþola hafa fallið innar í herbergið, en ekki muna eftir skrifborði sem þar sést á mynd.

D, unnusti brotaþola, kvaðst hafa verið staddur hjá vini sínum er hann ákvað fyrir tilviljun að hringja í A. Símtalið hafi verið örstutt, hún hafi aðeins náð að heilsa en síðan hafi eitthvað dunið yfir, hún hafi öskrað og hann heyrt hræðslutón í rödd hennar en ekki heyrt orðaskipti. Síðan hafi heyrst skellur og sambandið hafi slitnað. Hann hafi reynt að hringja í hana á ný en ekki verið svarað og því drifið sig á staðinn og hitt hana rétt fyrir utan húsið. Hún hafi verið miður sín og hann séð blóðugan skurð á tá hennar, en marbletti á líkama hennar hafi hann ekki séð fyrr en daginn eftir. Hún hafi sagt honum hvað gerst hefði, þ.e. að ákærði hefði ruðst inn á þær C og gengið í skrokk á sér. D kvaðst ekki neyta áfengis og ekki hafa verið undir áhrifum. Hann kvað unnustu sína hafa verið ölvaða, en þó ekki um of. Þau hafi farið heim eftir þetta, en áður kvaðst vitnið hafa verið búinn að lesa ákærða pistilinn vegna framkomu hans.

E, fyrrverandi lögreglumaður, bar vitni um aðkomu sína á vettvangi og staðfesti þær upplýsingar sem fram koma í frumskýrslu lögreglu, sem annar lögreglumaður undirritar, sem réttar og frá sér komnar. Ekki er þörf á að rekja neitt frekar úr framburði hans.

B læknir staðfesti fyrir dómi vottorð sitt, dags. 29. júní 2013, og gaf á því nánari skýringar. Var læknirinn sérstaklega spurður út í mögulega tilurð þriggja marbletta í röð á handlegg brotaþola. Kvað hún þá samræmast sögu brotaþola um að tekið hafi verið fast í handlegg hennar og telja ólíklegt að fall gæti skýrt þá áverka.

Ákærði, brotaþoli og vitnið D gáfu öll skýrslu hjá lögreglu 2. júlí 2013 og vitnið C degi síðar, 3. júlí s.á. Samræmist framburður þeirra allra fyrir dómi skýrslugjöf þeirra hjá lögreglu í öllum meginatriðum.

III

Ákærða er gefin að sök líkamsárás á fyrrverandi unnustu sína, A, með því að hafa umrætt sinn „tekið harkalega í hægri framhandlegg“ hennar „og togað í hann, með þeim afleiðingum að hún féll í gólfið og hlaut þrjá marbletti á hægri úlnlið, marblett á vinstri olnboga, marblett framan á sköflung hægra megin og sár á stórutá hægra megin.“ Í ákæru er háttsemin talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Skilyrði þess að manni verði refsað fyrir brot gegn því lagaákvæði er að það hafi verið framið af ásetningi, sbr. 18. gr. sömu laga.

Auk ákærða og brotaþola var stödd í herberginu C, þáverandi unnusta ákærða, sem á þeim tíma var 16 ára gömul, en aðrir voru ekki staddir þar. Samkvæmt ljósmyndum úir þar og grúir af bæði húsbúnaði og öðrum munum, m.a. á gólfi, sem kemur heim og saman við framburð framangreindra. Mun samkvæmt framburði beggja stúlknanna hafa verið fremur rökkvað í herberginu. Öll kveðast þau hafa verið ölvuð umrætt sinn. Verður til þess að líta við mat á framburði þeirra og jafnframt til tengsla þeirra, einkum vitnisins C við ákærða á þeim tíma sem um ræðir.

Eins og rakið hefur verið hér að framan, ber ákærða, brotaþola og C öllum saman um að stúlkurnar hafi setið á spjalli í herberginu er ákærði kom þar inn og krafðist þess að brotaþoli yfirgæfi herbergið. Þá ber þeim öllum saman um að brotaþoli hafi fallið í herberginu, en ekki um það hvort um ásetningsverknað hafi verið að ræða af hálfu ákærða.

Brotaþoli, A, ber raunar um að hafa fallið tvívegis, í bæði skiptin af völdum ákærða, en ákærða er þó ekki gefið að sök að hafa valdið henni falli oftar en einu sinni. Framburður hennar hefur verið stöðugur og er að áliti dómsins trúverðugur.

Ákærði neitar sök og ber að um óviljaverk hafi verið að ræða er brotaþoli féll, en hann hafi óvart gripið í handlegg hennar og togað hana niður með sér er hann sjálfur reyndi að verjast falli eftir að þáverandi unnusta hans, C, sem einnig var stödd í herberginu, ýtti við honum. Byggir vörn hans þannig á því að hann hafi ekki haft ásetning til þess að valda brotaþola falli og meiða hana. Bendir hann auk þess á að hann geti ekki borið ábyrgð á áverkum sem brotaþoli kunni að hafa fengið við að falla á nýjan leik, eftir að hafa reynt að ýta honum en misst marks.

Ákærði hefur staðfastlega borið að um óhapp hafi verið að ræða og lýst atburðum í meginatriðum á sama veg hjá lögreglu og fyrir dómi. Þótt merkja megi af framburði ákærða að hann kunni að hafa fegrað hlut sinn nokkuð verður framburður hans ekki metinn ótrúverðugur.

Framburður ákærða fær stoð í framburði C, sem borið hefur á sama veg, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, að um óhapp hafi verið að ræða. Hún hafi ýtt við ákærða og þannig orsakað það að hann missti jafnvægið og greip í A sem við það féll einnig. Kvaðst vitnið ekki minnast þess að A hafi fallið oftar en einu sinni. Þótt C kveðist hafa verið nokkuð ölvuð og framburður hennar beri þess merki, verður ekki litið fram hjá þessum framburði hennar, hvað sem líður tengslum hennar við ákærða á umræddum tíma.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag, á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða hafi, vitnisburður, mats- og skoðunargerðir, skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn, sbr. 109. gr. sömu laga.

Sá framburður brotaþola að um ásetningsverknað hafi verið að ræða af hálfu ákærða, þótt hann geti talist trúverðugur, fær ekki stoð í framburði þess eina vitnis sem statt var í herberginu né í öðrum sönnunargögnum. Sú staðreynd að hún bar sjáanlega áverka daginn eftir, sem staðfestir eru með læknisvottorði og geta m.a. samrýmst því að tekið hafi verið fast í handlegg hennar, getur ekki ráðið úrslitum, eins og framburði ákærða og vitnisins C er háttað. Ekki nýtur í gögnum málsins við neinnar staðfestingar á því að símtal hafi átt sér stað milli brotaþola og unnusta hennar, D, á umræddum tíma, en jafnvel þótt gengið væri út frá því að framburður þeirra um það sé réttur getur framburður D um að hafa heyrt skarkala og merkt ótta í rómi brotaþola ekki veitt framburði brotaþola slíka stoð að nægi til sakfellis gegn neitun ákærða.

Gegn eindreginni sakarneitun ákærða, sem studd er framburði vitnis og með vísan til 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, er samkvæmt framanrituðu ekki komin fram lögfull sönnun þess að ákærði hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga eins og greinir í ákæru. Ber því að sýkna hann af ákærunni.

Samkvæmt úrslitum málsins ber að greiða allan sakarkostnað úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hrl., vegna starfa hans fyrir dómi, þykja hæfilega ákveðin að fjárhæð 313.750 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómur þessi er kveðinn upp af H-kvk-þgf B-kvk-þgf héraðsdómara, í dómsal Héraðsdóms Austurlands að Lyngási 15, Egilsstöðum, klukkan 9:55 þriðjudaginn 3. júní 2014. Við dómsuppsögu var gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en dómsuppsaga dróst vegna embættisanna dómarans.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hrl., að fjárhæð 313.750 krónur.

H-kvk-nf B-kvk-nf