X-388/2011

Máli þessu, sem er ágreiningsmál við slitameðferð varnaraðila, var beint til dómsins með bréfi slitastjórnar varnaraðila 29. ágúst 2011, sem barst héraðsdómi 14. september sama ár. Um lagagrundvöll vísaði slitastjórn til 171. gr., sbr. 2. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Málið var tekið til úrskurðar að lokinni aðalmeðferð mánudaginn 16. nóvember sl.

Sóknaraðili er P-x-x H-x-x, Millum Gilja 2, Hoyvik, Færeyjum, en varnaraðili er Kaupþing hf., Borgartúni 26, Reykjavík.

Sóknaraðili krefst viðurkenningar á því að mótmæli hans við afstöðu slitastjórnar varnaraðila til kröfu hans, með tilvísunarnúmerið 20100105-1875, komist að við slitameðferð varnaraðila. Þá krefst hann málskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að kröfum sóknaraðila verði hafnað og að staðfest verði að mótmæli sóknaraðila við afstöðu slitastjórnar varnaraðila til ofangreindrar kröfu hans, komist ekki að við slitameðferð varnaraðila. Þá krefst hann málskostnaðar.

I

Samkvæmt heimild í 100. gr. a laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., tók Fjármálaeftirlitið 9. október 2008 yfir vald hluthafafundar í varnaraðila, vék stjórn hans frá og setti yfir hann skilanefnd.

Varnaraðila var 24. nóvember 2008 veitt heimild til greiðslustöðvunar. Með lögum nr. 44/2009, sem breyttu nokkrum ákvæðum laga nr. 161/2002, var varnaraðili tekinn til slita og skyldi upphaf þeirra miðast við 22. apríl 2009 þegar lögin öðluðust gildi. Héraðsdómur Reykjavíkur skipaði 25. maí sama ár slitastjórn sem annast meðal annars meðferð krafna á hendur varnaraðila. Hún gaf út innköllun til skuldheimtumanna félagsins 30. júní 2009 og lauk kröfulýsingarfresti 30. desember sama ár. Í samræmi við ákvæði 102. gr. laga nr. 161/2002 eins og greininni var breytt með lögum nr. 44/2009 fer að meginstefnu um meðferð krafna á hendur fjármálafyrirtæki sem er til slitameðferðar eftir ákvæðum laga nr. 21/1991.

Með kröfulýsingu 28. desember 2009, sem árituð er um móttöku 30. sama mánaðar, lýsti sóknaraðili kröfu í slitabú varnaraðila. Er krafan þar sögð að höfuðstól 3.931.000 danskar krónur og gerð krafa um að henni ásamt dráttarvöxtum til 22. apríl 2009 að fjárhæð 156.423 danskar krónur verði skipað í skuldaröð sem forgangskröfu skv. 112. gr. laga nr. 21/1991. Einnig er gerði krafa vegna innheimtukostnaðar, virðisaukaskatts og kröfulýsingar samtals að fjárhæð 2.877.133 íslenskar krónur. Er á því byggt að um sé að ræða launakröfu. Með kröfulýsingu fylgdu afrit tveggja samninga sem fjárkrafa sóknaraðila var sögð byggð á og bera með sér að hafa verið undirritaðir í desember 2007. Fram kemur í gögnum málsins að sóknaraðili hafi verið framkvæmdastjóri Kaupþings banka hf. í Færeyjum, en krafan eigi rætur að rekja til ógreiddra eftirstöðva framangreindra tveggja samninga sem gerðir hafi verið við hann í tilefni starfsloka hans. Hafi annar samningurinn verið starfslokasamningur en hinn ráðgjafasamningur. Með kröfulýsingu fylgdu einnig bréf milli aðila frá tímabilinu 12. janúar 2009 til 17. september sama ár.

Með bréfi dagsettu 10. janúar 2010 tilkynnti slitastjórn varnaraðila sóknaraðila, með vísan til 2. mgr. 119. gr. laga nr. 21/1991 að slitastjórn viðurkenndi ekki kröfuna eins og henni væri lýst og væri henni því hafnað. Kemur og fram í bréfinu að kröfuhafafundur til að fjalla um lýstar kröfur verði haldinn föstudaginn 29. janúar 2010 kl. 10.00 á tilgreindum stað í Reykjavík og að á fundinum verði fjallað um skrá yfir lýstar kröfur og afstöðu slitastjórnar að því leyti sem hún liggi fyrir. Í bréfinu er vakin athygli á rétti kröfuhafa til að koma að mótmælum við afstöðu slitastjórnarinnar og að það þurfi að gera eigi síðar en á fundinum þann 29. janúar 2010. Í bréfinu er einnig vikið að því að ekki hafi auðnast að taka afstöðu til allra krafna og nefnt að framhaldskröfuhafafundur verði haldinn síðar á nánar greindum stað og tíma.

Meðal gagna málsins er fundargerð kröfuhafafundar í slitabúi varnaraðila 29. janúar 2010. Meðal annars var þar fjallað um afstöðu til krafna og greinir að 13.586 forgangskröfum á grundvelli 112. gr. laga nr. 21/1991 hafi verið lýst. Kemur þar og fram að engin krafa hafi verið samþykkt eins og henni hafi verið lýst, tvær hafi verið samþykktar með breytingum, í 12.025 tilvikum hafi kröfu um rétthæð verið hafnað en krafan samþykkt með breytingum með annarri rétthæð, 1.298 kröfum hafi verið hafnað en afstöðu frestað til 261 kröfu. Í lok fundargerðarinnar kemur fram að gerð hafi verið grein fyrir framkomnum mótmælum við afstöðu slitastjórnar. Enginn hafi óskað eftir því á fundinum að gera munnlega grein fyrir mótmælum við afstöðu slitastjórnar. Slitastjórn hafi borist 3.649 mótmæli fyrir fundinn. Ekki hafi náðst að skrá öll mótmæli sem komið hafi fram skriflega á meðan á fundinum hafi staðið, en alls hafi verið skráð 1.390 mótmæli. Öll mótmæli sem hafi borist fyrir fundinn og á fundinum verði skráð. Í lok fundargerðar er bókað: „Kl. 12.40 var fundinum frestað til 18. maí 2010 kl. 10.00.“

Í málinu liggur fyrir bréf dagsett 26. janúar 2010 þar sem fram koma mótmæli sóknaraðila við afstöðu slitastjórnar til kröfu hans. Kemur fram í bréfinu að afstaða slitastjórnar komi sóknaraðila verulega á óvart, enda blasi réttmæti kröfunnar við. Þá er afstöðunni mótmælt með vísan til 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 og þess krafist að hún verði endurskoðuð. Þá er einnig í bréfinu gerð krafa um að færð verði rök fyrir afstöðu slitastjórnarinnar án tafar. Þáverandi lögmaður sóknaraðila, H-kk-nf Ö-kk-nf B-kk-nf undirritar bréfið.

Lögmaðurinn kom fyrir dóminn og gaf vitnaskýrslu. Kvaðst hann hafa farið með umrætt bréf í afgreiðslu bankans að Borgartúni 19, Reykjavík. Kvað hann það hafa verið sama dag og bréfið hafi verið ritað. Kvaðst hann aðspurður ekki hafa fengið móttökustimpil á bréfið og ekki hafa óskað eftir því. Kvaðst hann um mánuði síðar hafa ritað annað bréf til að ítreka fyrri mótmæli og afstöðu, þar sem engin viðbrögð hafi orðið við fyrra bréfinu.

Síðastnefnt bréf dagsett 25. febrúar 2010 er meðal gagna málsins og er þess efnis sem að framan er lýst. Í málinu liggur einnig fyrir rafbréf starfsmanns slitastjórnar varnaraðila frá 4. mars 2010 til umrædds lögmanns sóknaraðila. Kemur þar fram að mótmæli við afstöðu slitastjórnar varnaraðila til kröfu sóknaraðila sé ekki að finna í skjalakerfi varnaraðila og að svo virðist sem þau hafi aldrei borist slitastjórn. Er lögmaðurinn inntur eftir því hvort hann hafi undir höndum staðfestingu fyrir móttöku bréfsins. Þá er einnig óskað eftir því að hann láti vita ef mótmælin hafi verið send með öðrum hætti, s.s. á símbréfi eða með rafbréfi á annað hvort tveggja tilgreindra rafpóstfanga slitastjórnar.

Þann 26. maí 2011 var haldinn kröfuhafafundur sérstaklega um kröfu sóknaraðila og er fundargerð fundarins meðal gagna málsins. Í fundargerðinni kemur fram sú afstaða slitastjórnar að hún telji mótmæli ekki hafa borist fyrir kröfuhafafundinn 29. janúar 2010. Lögmaður sóknaraðila kveður á hinn bóginn að mótmæli hafi borist slitastjórn með bréfi 26. janúar 2010. Bókað er um að fundinum sé frestað til frekari gagnaöflunar.

Þá liggur fyrir í málinu fundargerð kröfuhafafundar um kröfu sóknaraðila sem haldinn var 28. júní 2011. Ekki varð breyting á afstöðu málsaðila á fundinum. Fært er til bókar og haft eftir fulltrúa slitastjórnar að slitastjórn hafi látið fara fram nánar greinda athugun mótmælabréfa sem borist hafi fyrir fundinn 29. janúar 2010, sem og leit í mótmælabréfum sem send hafi verið frá sömu lögmannsstofu og lögmaður sóknaraðila starfar hjá, auk þess að óska eftir nánar greindum upplýsingum frá Arion banka hf. Umrædd eftirgrennslan hafi ekki skilað árangri.

Loks er bókað í fundargerðinni að þar sem ekki hafti tekist að jafna ágreining aðila á fundinum væri honum vísað til héraðsdóms á grundvelli 171. gr. laga nr. 21/1991.

Eins og fyrr er komið fram barst málið héraðsdómi 14. september 2011 en var þingfest 28. október sama ár. Í þinghaldi 13. mars sl. var málinu frestað til aðalmeðferðar sem fara skyldi fram 20. apríl sl. Þeirri aðalmeðferð var frestað utan réttar í tvígang, fyrst vegna tilrauna málsaðila til að ná sáttum, en síðar vegna forfalla vitnis. Málið var loks flutt 16. nóvember sl.

II

Í greinargerð sinni kveðst sóknaraðili byggja á því að hann hafi komið að mótmælum sínum við afstöðu varnaraðila fyrir kröfuhafafund sem haldinn hafi verið 29. janúar 2010. Kveðst hann mótmæla alfarið þeim röksemdum og sjónarmiðum sem birst hafi í samskiptum hans við varnaraðila.

Kveðst hann í fyrsta lagi byggja á því að með því að boðsenda mótmælin til slitastjórnar hafi þeim verið komið á framfæri við varnaraðila með nægjanlegum hætti fyrir hinn boðaða kröfuhafafund. Lögmaður sóknaraðila hafi farið sjálfur með mótmælin að Borgartúni 19 og hafi afhent þau í afgreiðslu bankans. Ekki hafi fengist kvittun fyrir móttöku bréfsins en sóknaraðili byggi á því að vitnisburður lögmannsins dugi sem sönnun fyrir afhendingu mótmælanna.

Þá byggi sóknaraðili á því að mótmælin hafi ekki þurft að vera komin til vitundar slitastjórnar varnaraðila til að teljast komast að í málinu, næganlegt væri að þau væru komin til slitastjórnarinnar. Með afhendingu bréfsins í afgreiðslu bankans þann 26. desember 2010 hafi sóknaraðili uppfyllt þær kröfur sem 120. gr. laga nr. 21/1991 geri til hans. Sóknaraðili geti að sjálfsögðu ekki borið ábyrgð á því með hvaða hætti unnið hafi verið úr póstsendingum innan bankans, en ljóst sé að bréfið hafi týnst í meðförum starfsmanna bankans eftir að það hafi verið afhent í afgreiðslu hans. Í ljósi þess að slitastjórn hafi borist 3.649 mótmæli dagana fyrir kröfuhafafund og séu þá ekki meðtalin önnur bréf sem bankanum hafi borist sömu daga þá geti það ekki talist ólíklegt að bréfið hafi getað ratað rangar leiðir innan bankans. Á því geti sóknaraðili eðlilega ekki borið ábyrgð. Þvert á móti hafi sóknaraðili mátt treysta því að mótmælin hefðu borist með réttum hætti. Við munnlegan málflutning bent sóknaraðili á að varnaraðili hefði á engan hátt fært fram sannanir fyrir því að fullnægjandi leit hafi farið fram í skjalasafni hans að umræddu bréfi sóknaraðila.

Sóknaraðili byggi í öðru lagi á því að ákvæði 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 krefjist þess ekki að mótmæli séu send skiptastjóra með sannanlegum hætti. Því hafi verið nægjanlegt að afhenda bréfið í afgreiðslu bankans. Sóknaraðili túlki ákvæðið svo að nóg sé fyrir kröfuhafa að senda til skiptastjóra, þ.m.t. boðsenda, bréf sem innihaldi mótmæli við afstöðu til kröfulýsingar. Í ákvæðinu sé það því þannig ekki gert að skilyrði fyrir því að mótmælin teljist hafa borist skiptastjóra að kröfuhafi framvísi kvittun um móttöku. Sóknaraðili byggi því á að nægjanlegt hafi verið fyrir hann að koma bréfinu í afgreiðslu bankans að Borgartúni 19, Reykjavík, en fyrir því liggi vitnisburður lögmanns sóknaraðila. Nægi vitnisburður lögmanns um þetta atriðið til sönnunar um það hvort mótmæli hafi verið send eður ei.

Sóknaraðili bendi á að birting stefnu í einkamáli teljist nægjanleg ef stefnuvottur votti að hann hafi birt hana fyrir stefnda, sbr. 1. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Skipti þá engu máli þótt stefnuvottur hafi ekki fengið kvittun fyrir móttöku stefnunnar. Hefði sóknaraðili þessa máls ákveðið að senda mótmælin með stefnuvotti, sem síðar vottaði að hafa afhent þau í afgreiðslu bankans, yrði að telja sannað að mótmæli hefðu borist, skv. 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Með sama hætti byggi sóknaraðili á því að afhending mótmæla af hálfu lögmanns síns uppfylli skilyrði laga nr. 21/1991 hvað þetta varði.

Telji dómurinn að ósannað sé að mótmæli sóknaraðila hafi verið send slitastjórn fyrir kröfuhafafundinn 29. janúar 2010, byggi sóknaraðili á því að nægjanlegt hefði verið að þau hefðu borist slitastjórn 25. febrúar 2010. Þann dagi hafi sóknaraðili sent ítrekun til slitastjórnar vegna fyrri mótmæla og hafi hann látið mótmælabréfið frá 26. janúar 2010 fylgja með bréfinu. Í málinu ætti að vera óumdeilt að bréfið frá 25. febrúar hafi borist slitastjórn, enda hafi tölvupóstur starfsmanns slitastjórnar, sem fyrir liggi í málinu, verið sendur lögmanni sóknaraðila í tilefni ítrekunar hans á mótmælunum.

Sóknaraðili byggi á því að samkvæmt orðalagi 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 þurfi mótmæli við afstöðu skiptastjóra að berast eigi síðar en á auglýstum kröfuhafafundi. Umræddur kröfuhafafundur hafi farið fram 29. janúar 2010 og hafi hann byrjað klukkan 10 árdegis. Samkvæmt fundargerð fundarins sem fyrir liggi í málinu hafi fundinum verið frestað klukkan 12:40 til 18. maí 2010 klukkan 10 árdegis. Þann dag hafi fundurinn haldið áfram frá því sem frá hafi verið horfið. Sé því ljóst að kröfuhafafundinum hafi ekki verið slitið heldur hafi verið ákveðið að fresta honum og síðan að halda honum áfram 18. maí 2010. Sé því um að ræða einn og sama fundinn. Það sé því útilokað að líta svo á að fundinum hafi verið lokið í skilningi laganna þegar sóknaraðili hafi ítrekað mótmæli sín 25. febrúar 2010. Blasi því við að mótmæli sóknaraðila hafi borist slitastjórn í samræmi við 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991.

Að lokum byggi sóknaraðili á því að tilgangur XVIII. kafla laga nr. 21/1991 sé að stuðla að eðlilegri málsmeðferð um lýstar kröfur á hendur þrotabúi við skiptameðferð, en ekki að stuðla að réttindamissi kröfuhafa, líkt og varnaraðili virðist byggja afstöðu sína á. Þannig geti íþyngjandi túlkun varnaraðila á orðalagi 1. mgr. 120. gr. laganna ekki leitt til þess að sóknaraðili glati réttindum sínum við slitameðferð varnaraðila. Þessu til viðbótar sé rétt að nefna að varnaraðili hafi alfarið hafnað kröfu sóknaraðila við slitin þrátt fyrir að kröfulýsingin hafi verið afar vel rökstudd og henni hafi fylgt öll nauðsynleg skjöl sem krafan hafi byggst á. Þessi löglausa afstaða varnaraðila hafi aldrei verið rökstudd þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir sóknaraðila og því útilokað fyrir sóknaraðila að sjá hvers vegna krafan hafi ekki að minnsta kosti verið viðurkennd sem almenn krafa við slitameðferðina. Sóknaraðili bendi á að slitastjórn varnaraðila hafi enga ástæðu haft til að ætla að sóknaraðili sætti sig við afstöðu hennar til kröfunnar, enda hafi sóknaraðili sent ítrekuð innheimtubréf áður en hann hafi loks sent kröfulýsinguna til slitastjórnar. Við munnlegan málflutning vísaði sóknaraðili einnig til þess að fyrir liggi að skilanefnd varnaraðila hafi í raun viðurkennt kröfu hans í bréfi dagsettu 12. janúar 2009. Niðurstaða slitastjórnar varnaraðila sé hins vegar í andstöðu við þá afstöðu og engar ástæður hafi verið færðar fram fyrir höfnun kröfunnar þrátt fyrir að eftir því hafi verið gengið.

Um kröfu sína kveðst sóknaraðili vísa til XVIII. kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., einkum 120. gr., auk 83. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um málkostnaðarkröfu sína vísar sóknaraðili til XXI. kafla laga nr. 91/1991.

III

Helstu málsástæður varnaraðila eru að hann kveðst hafna því að andmæli sóknaraðila hafi borist honum innan þeirra tímamarka sem greind séu í 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 og því teljist sú afstaða hans að hafna kröfu sóknaraðila endanleg við slitameðferð varnaraðila í skilningi 3. mgr. 120. gr. sömu laga.

Varnaraðili kveðst hafna því að honum hafi borist bréf það sem varnaraðili hefur lagt fram og er dagsett 26. janúar 2010 fyrir kröfuhafafund 29. janúar 2010. Bendir varnaraðili á að slitstjórn hans hafi borist tugþúsundir mótmæla, ýmist í bréfum eða rafbréfum, en mál þetta sé það eina þar sem ágreiningur lúti að því hvort mótmæli hafi yfirhöfuð borist varnaraðila. Sé þessi staðreynd til þess fallinn að hrekja þá fullyrðingu sóknaraðila að mótmælabréf hans hafi týnst í meðförum starfsmanna varnaraðila.

Þá byggir varnaraðili á að sönnunarbyrði fyrir því að sóknaraðili hafi afhent umrætt mótmælabréf í samræmi við ákvæði 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 hvíli ótvírætt á honum. Sóknaraðili hafi ekki lagt fram neins konar kvittun eða staðfestingu á því að varnaraðili hafi móttekið bréfið, en slíka staðfestingu hafi verið unnt að fá hafi menn afhent bréf á starfsstöð varnaraðila. Kveðst varnaraðili mótmæla því sem gefið sé í skyn í greinargerð sóknaraðila að móttökukvittun hafi ekki verið í boði. Sóknaraðili kveðst hafna því að vitnisburður lögmanns sóknaraðila geti talist fullnægjandi sönnun fyrir afhendingu bréfsins, en hafnar því að röksemdir fyrir slíku verði að réttu sóttar til 1. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem fjallað er um birtingu stefnu. Byggir varnaraðili á því að ekki verði jafnað saman sönnunargildi vottorðs um birtingu af hálfu stefnuvotts, sem sé hlutlaus maður sérstaklega skipaður til þess starfa að birta stefnur, kvaðningar og aðrar tilkynningar og sönnunargildis framburðar lögmanns málsaðila um hið umdeilda atriði. Er einnig byggt á því af hálfu varnaraðila að lögmaður sóknaraðila hafi augljósa hagsmuni af úrslitum sakarefnisins og hljóti það að hafa áhrif á mat á trúverðugleika vitnisburðar hans. Þá var og byggt á því við munnlegan flutning málsins og bent á að lögmaður sóknaraðila kynni að verða skaðabótaskyldur vegna þess að mótmælabréf umbjóðanda hans hafi ekki borist innan lögmæltra tímamarka og því hafi hann umtalsverða persónulega hagsmuni af niðurstöðu málsins, enda sé hin lýsta krafa að fjárhæð sem nemi tugum milljóna króna.

Varnaraðili byggir og á því að verði talið sannað að mótmæli sóknaraðila hafi komið fram með umræddu bréfi, þá eigi samt að hafna kröfu hans. Vísar varnaraðili til að skilja verði ákvæði 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 þannig að mótmæli verði að komast til vitundar slitastjórnar varnaraðila til að þau hafi ekki þau áhrif að afstaða til kröfu teljist endanleg. Geti það annars vegar átt sér stað með því að þeim sé lýst yfir á boðuðum kröfuhafafundi eða með því að senda bréf.

Af hálfu varnaraðila er hafnað röksemdum sóknaraðila um að fundi 29. janúar 2010 hafi ekki verið lokið þann dag heldur einungis frestað og fram haldið 18. maí 2010 og því séu mótmæli með bréfi 25. febrúar 2010 nægilega snemma fram komin. Varnaraðili vísar m.a. til að í afstöðubréfi slitstjórnar varnaraðila sé skýrlega tekið fram að afstaða hafi verið tekin til kröfu sóknaraðila og honum gerð grein fyrir því að um þá afstöðu yrði fjallað á fundi 29. janúar 2010. Frestun fundar hafi einungis lotið að umfjöllun um þær kröfur sem ekki hafi unnist tími til að taka afstöðu til fyrir fundinn 29. janúar 2010. Hafi þetta komið skýrlega fram í afstöðubréfinu, sem og tímafrestur til að hafa uppi mótmæli, ásamt upplýsingum um réttaráhrif þess ef mótmæli yrðu ekki höfð uppi á eða fyrir umræddan fund. Vísar varnaraðili um þetta einkum til 2. mgr. 119. gr. og 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Telur varnaraðila að líta verði svo á að kröfuhafafundi 29. janúar 2010 hafi verið slitið þann dag með öllum þeim réttaráhrifum sem því fylgi hvað varði kröfu sóknaraðila.

Af hálfu varnaraðila er byggt á því að þar sem afstöðu slitastjórnar hans hafi ekki verið mótmælt innan lögmæltra tímamarka teljist hún endanleg með vísan til 3. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Ákvæðið sé efnislega skýrt og feli í sér hlutlæga og ófrávíkjanlega reglu sem leiði til þess að sóknaraðili verði að bera hallann af því að hafa látið undir höfuð leggjast að tryggja sér sönnun um að mótmæli hans við afstöðu varnaraðila hafi sannanlega verið afhent í afgreiðslu varnaraðila.

Varnaraðili kveðst hafna því að afstaða slitastjórnar hans hafi með einhverjum hætti verið ólögmæt. Slitastjórnin hafi tekið sjálfstæða afstöðu til kröfunnar eins og henni sé skylt á grundvelli 1. mgr. 119. gr. laga nr. 21/1991 og hafi þar metið það svo að réttmæti kröfunnar væri ekki sannað. Á hinn bóginn kveðst varnaraðili ekki sjá hvernig umræddar röksemdir sóknaraðila geti snert ágreining málsins sem hér sé afmarkaður við það eitt hvort mótmæli sóknaraðila komist að við slitameðferðina eða hvort afstaða slitastjórnar varnaraðila teljist endanleg í skilningi 3. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991.

Um lagarök kveðst varnaraðili vísa til laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 sem og meginreglu þeirra laga um jafnræði kröfuhafa. Jafnframt sé vísað til laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sem og til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um málskostnað sé reist á XXI. kafla síðastnefndra laga og krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

IV

Eins og nánar er rakið hér að framan hafnaði slitastjórn varnaraðila fjárkröfu sóknaraðila. Er ágreiningslaust að þessa afstöðu sína tilkynnti slitastjórnin sóknaraðila með bréfi sem dagsett er 10. janúar 2010. Í bréfinu kom fram að vildi sóknaraðili mótmæla þeirri afstöðu yrðu þau mótmæli að koma fram í síðasta lagi á kröfuhafafundi 29. janúar 2010, en gerði hann það ekki teldist afstaðan endanleg, sbr. 3. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Ekki er um það deilt í málinu að fyrrnefnt bréf barst innan lögmæltra tímamarka. Ekki verður annað séð en að efni bréfsins sé í samræmi við ákvæði 2. mgr. 119. gr. laga nr. 21/1991 og er þar greint frá afstöðu slitastjórnarinnar til kröfunnar og tekið skýrlega fram að sú afstaða teljist endanleg verði henni ekki mótmælt í síðasta lagi á kröfuhafafundi 29. janúar 2010. Liggur fyrir í málinu að sá fundur var haldinn á þeim degi. Er það mat dómsins að afstaða slitastjórnar til þeirra krafna sem afstaða hafði verið tekin til fyrir fundinn lögum samkvæmt hafi orðið endanleg í lok þess fundar þann sama dag, enda hafi mótmæli við þeirri afstöðu ekki borist í síðasta lagi á fundinum. Er sá skilningur í bestu samræmi við ákvæði 119. og 120. gr. laga nr. 21/1991. Breytir hér engu þó bókað hafi verið um að fundinum væri frestað en fyrir liggur að frestunina er eingöngu að rekja til þess að ekki hafi unnist tími til að taka afstöðu til allra krafna sem lýst var fyrir slitastjórn varnaraðila fyrir umræddan fund. Ekki er unnt að fallast á það með sóknaraðila að þeir annmarkar sem hann telur að séu á forsendum ákvörðunar slitastjórnar varnaraðila geti valdið því að ákvörðunin teljist marklaus og varða röksemdir þær sem hann teflir fram því til stuðnings efnislegt réttmæti kröfu hans, en skilyrði þess að slíkar varnir komist að eru að mótmæli hafi réttilega verið höfð uppi við afstöðu slitastjórnar innan þess tímaramma sem 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 setur.

Kjarni þess ágreinings sem hér er til úrlausnar er hvort unnt sé að leggja til grundvallar að sóknaraðili hafi mótmælt afstöðu slitastjórnar varnaraðila innan þeirra tímamarka sem 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 setur. Fyrir liggur í málinu afrit af mótmælabréfi sem er dagsett 26. janúar 2010. Þá hefur þáverandi lögmaður sóknaraðila borið vitni fyrir dóminum og sagt að hann hafi afhent umrætt bréf í afgreiðslu að Borgartúni 19, Reykjavík, þann sama dag og bréfið er dagsett. Af hálfu varnaraðila er því hafnað að umrætt bréf hafi verið afhent og á því byggt að sóknaraðili beri sönnunarbyrði fyrir því að svo hafi verið gert. Eins og greint er nánar hér að framan var bókað á kröfuhafafundi 28. júní 2011 að slitastjórn varnaraðila hefði látið fara fram leit í gögnum til að hafa upp á umræddu bréfi en sú leit hefði ekki borið árangur. Við munnlegan málflutning reifaði lögmaður sóknaraðila sjónarmið um að varnaraðili hefði ekki fært fram nein sönnunargögn til stuðnings fullyrðingum um að leitað hafi verið að bréfinu og leiddi líkur að því að hugsanlegt væri að það hefði týnst í meðförum starfsmanna varnaraðila. Undir rekstri málsins hefur sóknaraðili ekki beint áskorunum að varnaraðila um gagnaöflun eða gagnaframlagningu og verður ekki séð að framangreind sjónarmið hans, sem fyrst komu fram við munnlegan málflutning, geti varðað nokkru fyrir úrlausn málsins, sbr. og það sem greinir hér síðar um sönnunarbyrði.

Eins og sóknaraðili hefur bent á kemur ekki beinlínis fram í 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 að tilkynning kröfuhafa um að hann mótmæli afstöðu skiptastjóra til kröfu sinnar skuli send með sannanlegum hætti. Á hinn bóginn leiðir það af almennum sönnunarreglum að sá sem heldur því fram að hann hafi haft uppi slík mótmæli, munnlega eða bréflega, ber sönnunarbyrði fyrir þeirri fullyrðingu sé henni andmælt. Er það mat dómsins að þegar litið er almennt til þeirra tengsla sem lögmenn hafa samkvæmt lögum við umbjóðendur sína sé ekki unnt að telja þá hlutlaus vitni í þágu umbjóðenda sinna um þau verk sem þeir hafa unnið í krafti þeirra tengsla. Verður vætti lögmanna í þessu tilliti ekki jafnað við vottorð stefnuvotts, sbr. 83. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í máli þessu er engum sönnunargögnum til að dreifa um að mótmælabréf fyrir hönd sóknaraðila hafi borist varnaraðila utan framburður lögmanns hans, en fallast verður á með varnarðaðila að tilvist umrædds bréfs geti ekki falið í sér sönnun um afhendingu þess. Blasir það við að afhending umrædds bréfs var hluti af þeirri þjónustu sem umræddur lögmaður var að veita sóknaraðila. Þá verður og að fallast á með varnaraðila að sjálfstæðir persónulegir hagsmunir lögmannsins af úrlausn málsins séu augljósir. Með hliðsjón af framangreindu er ekki unnt að fallast á með sóknaraðila, gegn andmælum varnaraðila, að sóknaraðli hafi fært fram fullnægjandi sönnun fyrir því að umrætt mótmælabréf hafi verið afhent í móttöku varnaraðila. Með því að ósannað er að bréfið hafi verið afhent er því hafnað að sóknaraðili hafi mótmælt afstöðu slitastjórnar varnaraðila til kröfu sinnar innan þeirra tímarka sem mælt er fyrir um í 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991, en eins og greinir nánar hér að ofan er það mat dómsins að sá tími hafi liðið 29. janúar 2010. Afstaða slitastjórnar varnaraðila til kröfunnar telst því endanleg við slitameðferðina, sbr. fortakslaust ákvæði 3. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Þegar af þeim ástæðum sem að framan hafa verið raktar er kröfu sóknaraðila hafnað.

Með hliðsjón af málsúrslitum verður sóknaraðili dæmdur til að greiða varnaraðila málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn að teknu tilliti til virðisaukaskatts með þeirri fjárhæð sem nánar greinir í úrskurðarorði.

H-kk-nf B-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Kröfu sóknaraðila, P-x-x H-x-x, um að viðurkennt verði að mótmæli hans við afstöðu slitastjórnar varnaraðila til kröfu hans, með tilvísunarnúmerið 20100105-1875, komist að við slitameðferð varnaraðila er hafnað.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 376.500 krónur í málskostnað.

H-kk-nf B-kk-nf