S-143/2007

Mál þetta, sem þingfest var þann 24. apríl sl. og dómtekið 4. september sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 15. mars 2007, á hendur Ó-kk-þgf K-kk-þgf, kt. 000000-0000, Kleppsvegi 120, Reykjavík, til dvalar að Sólbakka, Mosfellsbæ,

„fyrir umferðar- og hegningarlagabrot

I.

með því að hafa, að morgni miðvikudagsins 22. mars 2006, ekið bifreiðinni PG-438 vestur Arnarbakka í Reykjavík um gatnamót við Fálkabakka, án þess að virða stöðvunarskyldu við gatnamótin.

Telst brot ákærða varða við 2. mgr. 25. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987.

II.

með því að hafa, síðdegis miðvikudaginn 12. apríl 2006, ekið bifreiðinni RG-662 suður Rauðarárstíg í Reykjavík, án þess að hafa öryggisbelti spennt við aksturinn.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 71. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987.

III.

með því að hafa, skömmu eftir miðnætti miðvikudagsins 18. október 2006, ekið bifreiðinni YZ-222 vestur Sogaveg í Reykjavík, gegn rauðu ljósi á gatnamótum við Réttarholtsveg og þaðan til hægri norður Skeiðarvog.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 5. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987.

IV.

með því að hafa á tímabilinu frá kl: 19:00 föstudaginn 10. nóvember 2006 til um kl: 13:00 laugardaginn 11. nóvember 2006 tekið bifreiðina PR-850, ófrjálsri hendi, þar sem hún stóð við Vitastíg í Reykjavík og með því að hafa laust fyrir kl. 13:00 laugardaginn 11. nóvember 2006 ekið umræddri bifreið vestur Suðurlandsveg um Hellisheiði, Sveitarfélaginu Ölfusi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega þar sem að hann var undir áhrifum amfetamíns, metýlfenídats og tetrahýdrókannabínólsýru.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

V.

með því að hafa skömmu eftir hádegi, sunnudaginn 4. febrúar 2007, talað í farsíma án handfrjáls búnaðar við akstur bifreiðarinnar KF-393 austur Snorrabraut í Reykjavík.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 47. gr. a., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 44, 1993, lög nr. 57, 1997, lög nr. 23, 1998, lög nr. 132, 2003, lög nr. 84, 2004 og lög nr. 66, 2006.“

Ákærði mætti við þingfestingu málsins og játaði sök varðandi ákæruliði I og II. Að öðru leyti neitaði ákærði sök. Við aðalmeðferð málsins gaf ákærði skýrslu en erfitt var að henda reiður á framburði ákærða varðandi sakarefnið og hvað ákærði taldi málið snúast um. Ákærða var vikið úr dómsal á meðan vitnaleiðslur fóru fram vegna ítrekaðra truflana að undangenginni aðvörun.

Vitnisburður ákærða og vitna.

Ákærði kom fyrir dóminn og gaf skýrslu. Varðandi ákærulið III kvaðst ákærði hafa verið að koma frá verkstæði sínu, sem sé við Sogaveg, um miðja nótt, það hafi enginn verið á ferli en hann ekið að gatnamótum Réttarholtsvegar og Sogavegar. Þar hefði hann beðið í eina til eina og hálfa mínútu áður en hann hélt akstri áfram. Þá sagði ákærði: „ Ég keyri upp rampinn, beygi fyrir húsið, þetta er klukkan tvö um nótt, lít til hægri og vinstri og það er bara ljós, (óskýrt), það eru einu ljósin sem ég sé. Heyrðu, ég keyri bara út að ljósum, ég var búinn að bíða heillengi skilurðu og enginn bíll né eitt né neitt og veistu þetta er á mánudegi og það sást ekki sála svo ég ákvað bara þúst, hélt að það væri að koma rautt þúst og beygði bara á tíu kílómetra hraða og beið svo eftir næsta ljósi.“ Aðspurður um það sérstaklega hvort rautt ljós hafi logað fyrir framan hann áður en hann ók af stað svaraði ákærði þannig: „Sá ég rautt ljós loga? þetta er bara akkúrat við húsið og þetta er klukkan tvö um nóttu og það er ekki sála á ferð.“ Aðspurður af dómaranum hvort rautt ljós hafi logað þegar hann ók af stað svaraði ákærði: „Var rautt? Ég var búinn að bíða örugglega í eina og hálfa mínútu eða tvær, Dómarinn: Var rautt ljós logandi þegar þú keyrðir af stað? Ákærði: Það bara tók ég bara ekkert eftir, ég hélt bara þú veist, þú veist, ég bara var búinn að bíða í eina eða tvær mínútur og leit í báðar áttir og aftur fyrir mig og þú veist, ég bara sá ekki neitt, svo bara getur vel verið að gula ljósið hafi verið akkúrat að koma þegar ég var að fara, ég beið alla vega eina eða tvær mínútur. Dómarinn: En þú getur ekki svarað fyrir það hvort rauða ljósið hafi logað þegar þú keyrðir af stað. Ákærði: Þess vegna svaraði ég því ekki í dómnum seinast að ég þúst, … Dómarinn: Var rautt ljós þegar þú keyrðir af stað? Ákærði: þúst, ég sá það ekki.“ Ákærði ítrekaði að hann hafi ekki séð hvort hann ók gegn rauðu ljósi en hann hafi verið kyrr á rauðu ljósi.

Varðandi ákærulið IV kvaðst ákærði hafa verið að koma úr sundi í Hveragerði og hafa verið á leiðinni heim til sín. Lögreglan hefði stöðvað hann og fært hann á lögreglustöðina. Ákærði kvaðst ekki hafa haft hugmynd um að hann hafi verið á stolnum bíl. Aðspurður um það sakarefni svaraði ákærði: „Ekki vissi hann[lögreglumaðurinn] að ég var á stolnum bíl og ég vissi það ekki sjálfur út af því S-kk-nf kom á bílnum uppeftir og ég er margsinnis búinn að segja lögreglunni það, ég fékk aldrei að tjá mig á lögreglustöðinni á Selfossi.“ Ákærði kvaðst hafa fengið heimild hjá S-kk-þgf H-kk-þgf til að aka bifreiðinni og neitaði því að hafa haft hugmynd um að bifreiðin hafi verið stolin. Ákærði neitaði einnig að hafa ekið undir áhrifum fíkniefna í umrætt sinn.

Varðandi ákærulið V neitaði ákærði að hafa verið að tala í símann, hann hefði bara haldið á símanum „svona“. Ekki var hægt að spyrja ákærða frekar út í sakarefnið þar sem ákærði var mjög æstur og óð úr einu í annað og erfitt að fá heildstæða mynd af því sem ákærði taldi svör við spurningum.

Ákærði kom aftur fyrir dóminn eftir að vitnaleiðslum var lokið og upplýsti að hann tæki lyfið Rítalín að ráði G-kk-ef S-kk-ef geðlæknis og kvaðst samþykkja að hann gæfi dóminum upplýsingar um lyfjanotkun sína.

Vitnið A-kvk-nf G-kvk-nf A-kvk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvaðst hún hafa verið í eftirliti ásamt lögreglumanninum H-kk-þgf G-kk-þgf K-kk-þgf og verið að aka norður Réttarholtsveg þegar hún varð þess vör að ákærði ók yfir á rauðu ljósi. Ákærði hefði komið akandi vestur Sogaveg og beygt á ljósunum til hægri og þaðan aftur til vinstri á næstu ljósum, ekið aðreinina að Miklubrautinni og hana síðan í austur í átt að Ártúnsbrekku en þar hefði ákærði verið stöðvaður. Aðspurt kvað vitnið að grænt ljós hefði logað á móti lögreglubifreiðinni og þar af leiðandi hefði rautt ljós logað gegn akstursstefnu ákærða. Vitnið kvaðst hins vegar ekki muna eftir að hafa séð rauða ljósið í akstursstefnu ákærða.

Vitnið H-kk-nf G-kk-nf K-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvað vitnið þau A-kvk-þf hafa ekið norður Réttarholtsveg og séð hvar bifreið kom akandi vestur Sogaveg að gatnamótum Sogavegar og Réttarholtsvegar. Grænt ljós hefði logað á móti lögreglunni en ákærði hefði ekið beint inn á gatnamótin á móti rauðu ljósi. Vitnið kvaðst ekki hafa séð rauða ljósið en grænt ljós hefði logað á móti lögreglubifreiðinni. Ákærði hefði í framhaldi verið stöðvaður á Miklubrautinni og þá hefði komið í ljós að bifreiðin var ótryggð og hefði lögreglan tekið númerin af henni í framhaldi.

Vitnið S-kk-nf K-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið hafa verið kallað til vegna tilkynningar um ætlaðan fíkniefnaakstur í Hveragerði. Þegar vitnið kom að bifreiðinni á Hellisheiðinni hefði verið búið að stöðva bifreiðina en ákærði setið undir stýri. Kvaðst vitnið hafa talið ákærða greinilega undir áhrifum fíkniefna en áfengislykt hefði ekki verið af honum. Ákærði hefði verið með hníf í belti sínu og hefði hann verið tekinn strax af ákærða. Ákærði hefði brugðist ókvæða við og hefði hann í framhaldi verið handtekinn. Kvaðst vitnið hafa innt þá sem í bifreiðinni voru eftir því hver ætti bifreiðina en þau hefðu ekki getað gert grein fyrir því. Þá hefði verið farið með ákærða á lögreglustöðina á Selfossi og blóðsýni tekið úr honum. Vitnið kvað samferðafólk ákærða ekki hafa verið í ástandi til að tekin yrði af því lögregluskýrsla og svo hefði einnig verið um ákærða. Ákærði hefði verið spurður um sakarefnið en ekki hafi verið hægt að taka frekari skýrslu af honum vegna skapofsa hans og ástands.

Vitnið J-kvk-nf E-x-x C-x-x lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið hafa komið að ákærða uppi á Hellisheiði en þá hafi annar lögreglumaður verið að ræða við ökumann bifreiðarinnar. Í ljós hefði komið, þegar ákærði kom út úr bifreiðinni, að hann hafi verið með hníf í belti sínu og hefði lögreglumaður tekið hnífinn af honum. Ákærði hefði brugðist ókvæða við og hefði hann verið handtekinn í framhaldi og færður á lögreglustöð. Vitnið kvað ákærða hafa verið inntan eftir því á lögreglustöðinni hver ætti bifreiðina sem hann ók en hann hefði engu svarað um það. Kvað vitnið ákærða hafa verið með slíkan munnsöfnuð og framkomu á lögreglustöðinni að það hefði ekki verið neinn kostur að taka af honum lögregluskýrslu.

Vitnið D-kk-nf Ó-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvaðst hann hafa verið einn í lögreglubifreið á Hellisheiði þegar tilkynning kom um ökumann grunaðan um fíkniefnaakstur. Hefði hann mætt bifreið ákærða fljótlega eftir að hann fékk tilkynninguna og kallað þá eftir aðstoð. Vitnið hefði stöðvað bifreiðina en ökumaður hefði verið með hníf sem tekinn hefði verið af honum og í framhaldi hefði maðurinn orðið nánast stjórnlaus. Ákærði hefði síðan verið handjárnaður og fluttur á lögreglustöðina á Selfossi. Samferðamenn hans, S-kk-nf H-kk-nf og A-kvk-nf E-kvk-nf, hefðu einnig farið á lögreglustöðina sjálfviljug. Ákærði og samferðafólk hans gátu ekki gert grein fyrir bifreiðinni sem þau voru á. Vitnið kvað, aðspurt um hvort ákærða hefði verið kynntur réttur hans, að svo hefði verið gert strax þegar bifreiðin var stöðvuð. Vitnið kvaðst hafa talið ákærða vera undir áhrifum lyfja eða fíkniefna strax þegar afskipti voru höfð af honum og hefðu vinnubrögð lögreglu mótast af því.

Vitnið S-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið hafa verið að aka út úr lögregluportinu á lögreglustöðinni við Hverfisgötu í Reykjavík þegar það sá hvar bifreið kom akandi í austurátt og ökumaðurinn hafi verið að tala í farsíma án þess að nota handfrjálsan búnað. Bifreiðin hefði ekið þvert á akstursstefnu vitnisins og vitnið séð ákærða tala í farsíma. Vitnið hefði þá sett upptökubúnað Eye Witness í gang og tekið háttsemina upp. Ákærði hefði haldið símanum upp að eyranu á sér og hefði verið að tala en það hafi ekki verið vafi í huga vitnisins að ákærði hefði verið að tala í farsímann án þess að nota handfrjálsan búnað. Um nokkrir metrar hefðu verið á milli vitnisins og ákærða þegar ákærði ók framhjá. Hvort ákærði hafi verið með slökkt á símanum í umrætt sinn gæti vitnið ekki fullyrt en ákærði hefði neitað að gefa upp símanúmer sitt eða afhenda símann. Vitnið kvaðst minnast þess að farþegi hafi verið í bifreiðinni auk ákærða.

J-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf, dósent í eiturefnafræðum við Háskóla Íslands, gaf símaskýrslu fyrir dómi. Kvað hann amfetamín, metýlfenídat og tetrahýdrókannabínólsýru hafa fundist í þvagi ákærða en ekki í blóðinu. Kvað hann metýlfenídat vera gefið börnum, stálpuðum eða hálffullorðnu fólki. Kvað hann amfetamín aðallega vera notað gegn ákveðinni tegund flogaveiki, þ.e. drómasýki, en kvaðst hafa heyrt að farið væri að nota amfetamín í öðrum tilgangi. Aðspurður um hvað tetrahýdrókannabínólsýra væri kvað hann það vera umbrotsefni tetrahýdrókannabínóls sem sé hið virka efni kannabis. Sýran komi fram í þvagi og sé algjörlega óvirk og geti komið fram lengi eftir að kannabis hafi verið neytt. Tetrahýdrókannabínól og öll ísómer og afleiður séu í flokki fíkniefna sem séu á bannlista á íslensku yfirráðasvæði. Metýlfenídat sé í lyfinu Rítalíni og Conserta. Kvað vitnið það vera undantekningu að nota amfetamín í lækningaskyni. Kvað vitnið að þegar leitað væri eftir amfetamíni í blóði eða þvagi þá væri það hreint amfetamín sem leitað væri að en ekki niðurbrotsefni amfetamíns eða lyfja. Eins sé með metýlfenídat. Því sé niðurstaðan úr rannsókninni að viðkomandi hafi tekið inn amfetamín og metýlfenídat auk kannabisefna. Aðspurt kvað vitnið að það færi eftir skömmtum sem viðkomandi tæki inn hversu lengi efni fyndist eftir neyslu. Amfetamín gæti fundist í nokkra sólarhringa en metýlfenídat gæti fundist í sólarhring eða jafnvel tvo en það færi eftir skömmtum. Tetrahýdrókannabílónsýra gæti fundist lengi í þvagi, heimildir væru til um sex til átta vikur en að öllu jöfnu væri það ein til tvær vikur en það færi eftir þeim skömmtum sem væru teknir inn. Aðspurður um það hvort ofangreind efni hafi áhrif á aksturshæfni eftir að þau eru farin úr blóði kvað vitnið ekki hafa séð neinar rannsóknir sem staðfestu áhrif efnanna eftir að þau væru farin úr blóði. Þá hefði vitnið ekki séð rannsóknir þar sem fram kæmi að efnin í þvagi hefðu áhrif á aksturshæfni manna. Vitnið kvað að ef matsgerð sú sem lægi frammi í máli þessu hefði verið gerð fyrir breytingu á umferðarlögunum síðastliðið haust, þá hefði sá einstaklingur ekki verið talinn undir áhrifum amfetamíns, metýlfenídats eða tetrahýdrókannabínóls. Niðurstaða matsgerðarinnar væri þó sú að ákærði væri óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega með hliðsjón af 45. gr. a. umferðarlaga. Aðspurður um það hvort ofangreind efni gætu komist í blóð án þess að þeirra væri neytt, kvað hann svo vera en í mjög litlum mæli og þá í mjög skamma stund eftir slíkt ástand.

E-x-x M-x-x, kt. 000000-0000, gaf símaskýrslu fyrir dómi. Kvað hún rétt vera að hún hefði verið eigandi bifreiðarinnar PR-850. Vitnið kvaðst hafa fengið símhringingu frá lögreglunni í umrætt sinn og hún spurð um bifreiðina. Kvaðst hún hafa skilið bifreiðina eftir á bílastæði rétt hjá heimili sínu að Hverfisgötu 73 en bifreiðin hefði verið horfin daginn eftir þegar hún kom út. Kvað hún kveikjulásinn í bifreiðinni hafa verið bilaðan og því hefði þurft að starta bifreiðinni með skrúfjárni. Þá minnti hana að hún hafi skilið skrúfjárnið eftir í bifreiðinni kvöldinu áður og minnti hana einnig að hún hafi ekki læst bifreiðinni.

G-kk-nf S-kk-nf geðlæknir gaf símaskýrslu fyrir dóminum. Kvað hann ákærða taka lyf sem heiti Conserta og innihaldi metýlfenídat vegna ofvirkni og athyglisbrests. Önnur lyf kvað vitnið ákærða ekki taka sem honum væri kunnugt. Kvað hann ákærða hafa verið á þessum lyfjum í allavega hálft ár en áður hefði ákærði tekið Rítalín sem hann hefði tekið í mörg ár. Vitninu var ekki kunnugt um að ákærði hefði misnotað lyfið. Kvað vitnið lyfið hafa jákvæð áhrif á fólk sem hefði athyglisbrest og auka hæfni þess til aksturs en virka slævandi á þá sem ekki væru haldnir þessum sjúkdómi. Vitnið kvaðst ekki hafa ávísað lyfjum til ákærða sem innihéldi amfetamín né tetrahýdrókannabínól.

Niðurstöður.

Fyrir dómi var ákærði mjög hvatvís og óstöðugur í framsögn og erfitt að henda reiður á framburði hans. Virtist upplifun hans af kærðri háttsemi ekki vera í tengslum við sakarefnið og útskýringar hans oftar tengjast aðgerðum lögreglu fyrir eða eftir afskipti hennar af ákærða.

Ákærði játaði háttsemi þá sem greinir í ákæruliðum I og II. Er játning hans í samræmi við rannsóknargögn sem liggja fyrir í málinu. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi og er hún réttilega færð til refsiákvæða.

Ákæruliður III.

Ákærði neitaði sök varðandi þennan ákærulið við þingfestingu málsins. Framburður ákærða fyrir dómi var mjög á reiki. Ýmist kvaðst hann ekki hafa tekið eftir því hvort hann ók gegn rauðu ljósi eða ekki muna það, en verjandi hans áréttaði að hann væri búinn að neita sök. Gegn framburði tveggja lögreglumanna, sem staðfestu að grænt ljós hefði logað gegn þeirra akstursstefnu sem lá þvert á akstursstefnu ákærða, og með tilliti til framburðar ákærða sjálfs eins og að ofan er rakið og þeirrar staðreyndar að logi grænt ljós í eina akstursátt megi treysta því að í gagnstæða átt logi rautt ljós sem banni akstur gegn því, verður að telja frásögn ákærða afar ótrúverðuga. Telur dómarinn því sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákærulið III. Verður ákærði því sakfelldur fyrir það brot sem réttilega er fært til refsiákvæða.

Ákæruliður IV.

Ákærði neitaði sök samkvæmt þessum ákærulið. Ákærði er í fyrsta lagi ákærður fyrir að hafa á tímabilinu frá kl. 19.00, föstudaginn 10. nóvember 2006, til um klukkan 13.00, laugardaginn 11. nóvember 2006, tekið bifreiðina PR-850 ófrjálsri hendi og nýtt sér hana eins og segir í ákæru. Ákærði neitaði sök við þingfestingu málsins. Fyrir dómi bar ákærði því við að S-kk-nf H-kk-nf, sem með honum var í bifreiðinni í umrætt sinn, hefði komið með bifreiðina „uppeftir“. Í upplýsingaskýrslu lögreglunnar segir að enginn hafi getað gert grein fyrir bifreiðinni sem sé skráð á E-kvk-þf M. Segir að S-kk-nf hafi sagt þau hafa öll verið saman í gleðskap nóttina áður og ákveðið um morguninn að fara í sund í Hveragerði. Er þau hafi komið út úr húsinu hafi Ó-kk-nf gengið að þessari bifreið og sett hana í gang. Þá liggur fyrir í gögnum málsins útprentun úr dagbók lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu þar sem segir: „11.11.2006 16:08. Á ofangreindum tíma kom á lögreglustöðina við Hverfisgötu 113, kona að nafni E-x-x M-x-x, kt. ... til heimilis að Safamýri… E-x-x tilkynnir um stuld á bifreiðinni PR-850, frá Vitastíg v/Hverfisgötu á tímabilinu frá kl. 19.00 í gærdag til um kl. 13.00 í dag. Kvað bifreiðina vera af gerðinni Renault 19, fólksbifreið, dökkrauð að lit. ... Eigandi ætlar að leggja fram bótakröfu þegar búið er að gera við tjónið á bílnum … 08.02.2007 09:55. Einhver ruglingur virðist vera í málinu, bílnúmer passa ekki.“ Þá liggur frammi útprentun úr dagbók sýslumannsins á Selfossi. Segir þar: „11.11.2006 14:01. Tilkynning barst um að ökumaður PR-850 væri undir áhrifum vímuefna. Aðili stöðvaður við akstur, handtekinn og færður á stöð þar sem blóð- og þvagsýni voru tekin. Aðili og farþegar gátu ekki gert grein fyrir því hver ætti bifreiðina. Reynt að hafa samband við skráðan eiganda en hann svarar ekki í síma. 13.11.2006 11:26. Bifreiðin var tilkynnt stolin þann 11.11.06 kl. 16:08 … Eigandi ætlar að sækja bifreiðina í dag.“ Engin frekari gögn liggja fyrir í málinu um rannsókn á meintum stuldi. Ekki voru teknar skýrslur hjá lögreglu af S-kk-þgf H-kk-þgf né A-kvk-þgf E-kvk-þgf og voru þau ekki leidd fyrir dóminn sem vitni. Ákærði hefur neitað að hafa tekið umrædda bifreið eins og greinir í ákæru en viðurkennir að hafa ekið henni í umrætt sinn en þá ekki vitað að bifreiðinni hafði verið stolið. Í 18. gr. almennra hegningarlaga er kveðið á um að verknaður sé refsiverður sé hann unninn af ásetningi eða gáleysi. Fyrir gáleysisbrot skuli því aðeins refsa, að sérstök heimild sé til þess í lögunum. Í 259. gr. hegningarlaga, sem háttsemi þessi er heimfærð til, er ekki að finna ákvæði sem segir að refsa skuli fyrir gáleysisbrot. Þar sem eingöngu er að finna í upplýsingaskýrslu lögreglunnar frásögn S-kk-ef H-kk-ef um að ákærði hafi tekið umrædda bifreið og engin önnur rannsóknargögn styðja þá frásögn, svo og neitun ákærða um að hafa haft vitneskju um stuldinn, verður að telja ósannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem greint er frá í ákærulið IV um nytjastuld. Er ákærði sýkn af þeirri kröfu ákæruvaldsins.

Ákærði er sakaður um að hafa ekið undir áhrifum fíkniefna samkvæmt síðari málslið IV liðar ákærunnar. Ákærði neitaði fyrir dómi að hafa ekið undir áhrifum fíkniefna. Ákærði mótmælti þó ekki niðurstöðum matsgerðar sem liggur fyrir í málinu né að hafa ekið í umrætt sinn.

Í matsgerðinni frá Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræðum kemur fram að amfetamín, metýlfenídat og tetrahýdrókannabínólsýra hefðu fundist í þvagi ákærða en ekkert hefði mælst í blóði. Ákærði upplýsti að hann tæki reglulega inn lyfið Rítalín sem innihéldi metýlfenídat. Var það staðfest af G-kk-þgf S-kk-þgf geðlækni að ákærði tæki inn lyfið Conserta sem innihéldi metýlfenídat. Ekki liggur fyrir hversu mikið magn mældist í þvagi ákærða af því efni en G-kk-nf staðfesti að ákærði tæki lyfið að læknisráði vegna ofvirkni hans og athyglisbrests. Við inntöku Conserta-lyfsins yrði ákærði hæfari ökumaður en án lyfsins þar sem hann þyrfti á lyfinu að halda til að hafa hemil á vanda sínum. Kvað G-kk-nf að lyfið myndi hins vegar skerða hæfni annarra einstaklinga til aksturs ef þeir væru ekki með athyglisbrest eða ofvirkni. G-kk-nf staðfesti einnig fyrir dóminum að ákærði fengi ekki ávísun á lyf sem innihéldi amfetamín né tetrahýdrókannabínól. Ákærði heldur því fram að þó svo að þau efni hafi fundist í þvagi hans þá hefði það engin áhrif haft á hæfni hans til að stjórna ökutækinu og staðfesti það vitnisburður J-kk-ef L-kk-ef K-kk-ef sem kvað fyrir dómi að ef matsgerð hefði verið rituð fyrir setningu laga nr. 66 frá 2006 þá hefði sá ökumaður verið talinn hæfur til að stjórna ökutæki. Taldi verjandi ákærða að um vanþekkingu löggjafans á áhrifum slíkra efna, ef þau eru eingöngu í þvagi ökumanna, hafi verið að ræða við setningu ofangreindra laga. Ákærði hafi verið fullfær um að stjórna ökutækinu í umrætt sinn og því bæri að sýkna hann.

Í 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50/1987 segir í 1. mgr. að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni eða reglugerðum settum samkvæmt þeim. Í 2. mgr. segir að mælist ávana- og fíkniefni samkvæmt 1. mgr. í blóði eða þvagi ökumanns teljist hann vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega. Ákvæði þetta var lögfest með lögum nr. 66. frá 2006. Segir í frumvarpinu með 5. gr. laganna að frumvarpið geri ráð fyrir að bætt verði við lögin nýrri grein, 45. gr. a, þess efnis að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna sem bönnuð séu á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni. Nú þegar sé í lögunum bann við stjórnun ökutækis eða tilraun til stjórnunar ökutækis undir áhrifum áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna, sé ökumaður ekki fær um að stjórna ökutækinu örugglega. Hér sé því um að ræða viðbót við núgildandi ákvæði með það fyrir augum að sporna við því að ökumenn séu undir áhrifum ávana- og fíkniefna við stjórn ökutækis. Þá segir ennfremur að ef í blóði ökumanns eða þvagi mælast ólögleg ávana- og fíkniefni sem hér sé vísað til, teljist hann óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega. Ennfremur segir að í ákvæðinu sé gengið út frá því að í slíkum tilvikum sé rétt að taka af öll tvímæli um það að stjórnun eða tilraun til stjórnunar ökutækis undir áhrifum ólöglegra efna af því tagi sem hér um ræðir sé óheimil undir öllum kringumstæðum. Skilgreint mæligildi í blóði eða þvagi ökumanns sé því núll.

Í reglugerð nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni eru, í fylgiskjali I, efnin amfetamín, metýlfenídat og tetrahýdrókannabínól sögð bönnuð á íslensku yfirráðasvæði. Ákærði gat ekki framvísað lyfjakorti, sbr. a-lið 7. mgr. 102. gr. umferðarlaga, en leggja má framburð vitnanna J-kk-ef K-kk-ef og G-kk-ef S-kk-ef geðlæknis að jöfnu við að ákærði hafi sýnt fram á að hann taki lyf sem innihaldi metýlfenídat að læknisráði. Að öðru leyti er skilyrðum 7. mgr. 102. gr. umferðarlaga ekki fullnægt varðandi þennan þátt málsins og breytir engu um að amfetamín og tetrahýdrókannabínólsýra fundust í þvagi ákærða, og braut ákærði því gegn 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50/1987 og er háttsemi hans réttilega lýst í ákæru. Hefur ákærði unnið sér til refsingar og er brot hans réttilega fært til refsiákvæða.

Ákæruliður V.

Ákærði hefur neitað því að hafa talað í síma í umrætt sinn án notkunar handfrjáls búnaðar. Kvaðst hann þó fyrir dómi hafa haldið símanum „svona“ og sýndi með handahreyfingu hvernig hann hafi borið sig að. Kvaðst hann þó ekki hafa verið að tala í símann. Ákæruvaldið lagði fram myndskeið sem sýndi eftirför lögreglunnar á eftir ákærða en á því myndskeiði er engin leið að sjá hvort ákærði talar í farsíma eða ekki þar sem höfuðpúði ökumannssætis skyggir á. Fyrir dóminum staðfesti S-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður að hann hefði séð ákærða halda farsíma upp að eyra sér og tala um leið. Hafi ekki verið nokkur vafi í hans huga á að ákærði væri að tala í farsímann án þess að nota handfrjálsan búnað. Þá kom fram í málinu að farþegi hafi verið með ákærða í bifreiðinni en hans er ekki getið í gögnum málsins né kom hann sem vitni fyrir dóminn. Telur dómurinn framburð vitnisins S-kk-ef J-kk-ef trúverðugan þar sem nokkrir metrar voru á milli ákærða og vitnisins og hann staðfesti að það hafi ekki verið nokkur vafi á því að ákærði bar sig að í alla staði eins og hann væri að ræða í farsíma án handfrjáls búnaðar. Sú frásögn ákærða að hann hafi bara haldið farsímanum upp að höfði sér er ótrúverðug og telur dómurinn, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, með stoð í staðföstum vitnisburði S-kk-ef J-kk-ef, að ákærði hafi gerst brotlegur eins og í ákæru greinir. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi.

Samkvæmt sakavottorði ákærða, sem liggur fyrir í málinu, gekkst ákærði undir viðurlagaákvörðun þann 28. apríl 2004 í Héraðsdómi Reykjaness fyrir brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. umferðarlaga og var sviptur ökurétti í átta mánuði. Að öðru leyti hefur sakarferill ákærða ekki áhrif við ákvörðun refsingar. Verjandi ákærða mótmælti því að brot ákærða 2004 hefði ítrekunaráhrif við ákvörðun refsingar nú þar sem brot sem þessi hefðu áður fallið undir 44. gr. umferðarlaga og ölvunarakstursbrot hefðu ekki haft ítrekunaráhrif við ákvörðun refsingar á brotum sem féllu undir 44. gr. Þá hafi ákærði ekki verið undir áhrifum fíkniefna þar sem þau fundust ekki í blóði ákærða heldur eingöngu þvagi.

Í 6. mgr. 102. gr. umferðarlaga, sbr. 14. gr. laga nr. 66/2006, er kveðið á um ítrekunaráhrif brota gegn 45. gr. og 45. gr. a. umferðarlaga. Í greinargerð með 14. gr. laga nr. 66/2006 segir: „Lagt er til að sömu refsingar gildi varðandi ítrekunaráhrif þeirra brota sem hér um ræðir, hvort sem um áfengis eða ávana- og fíkniefnabrot er að ræða, sbr. 6. mgr. greinarinnar. Hafi stjórnandi ökutækis áður brotið gegn ákvæðum 45. gr. eða 45. gr. a, hvort heldur sem er vegna áfengisáhrifa eða annarlegs ástands vegna neyslu ávana- og fíkniefna, eða neitað að veita atbeina sinn við rannsókn máls skv. 3. mgr. 47. gr. og hann gerist sekur um eitthvert þessara brota, þá skal lágmarkssvipting ökuréttar vara tvö ár og allt að fimm árum eftir alvarleika brots og magni vínanda eða ávana- og fíkniefna í ökumanni við síðara brotið. Er hér um að ræða nýmæli þar sem tekið er sérstakt tillit til alvarleika brota og efnamagns í blóði eða þvagi ökumanns eða lofti sem hann andar frá sér eftir atvikum, sbr. umfjöllun hér að framan. Síðasti málsliður ákvæðisins varðandi brot gegn 3. mgr. 45. gr. er óbreyttur frá gildandi lögum.“ Er ljóst samkvæmt ofangreindu að vilji löggjafans stendur til þess að fyrri ölvunarakstursbrot hafi ítrekunaráhrif á brot gegn 45. gr. a. umferðarlaga. Verður refsing ákærða því ákvörðuð með hliðsjón af sakarferli hans.

Refsing ákærða þykir hæfilega ákveðin 220.000 króna sekt í ríkissjóð, sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa að telja en sæta ella fangelsi í 16 daga.

Þá ber að svipta ákærða ökurétti í tvö ár frá birtingu dóms að telja.

Með vísan til 165. gr. laga um meðferð opinberra mála ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað sem er samkvæmt yfirliti yfir sakarkostnað 149.554 krónur vegna blóðrannsóknar og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.750 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti mál þetta af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, Ó-kk-nf K-kk-nf, greiði 220.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms að telja en sæti ella fangelsi í sextán daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í 2 ár frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði sakarkostnað, 336.304 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.750 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf