E-6128/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 28. október 2009 var höfðað 24. apríl 2009. Stefnandi er Barthelmess GmbH í Þýskalandi, en stefndi er Gott kompaní ehf., Skúlagötu 63, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð EUR 3.542, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur frá 16. desember 2007 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

II

Samkvæmt gögnum málsins óskaði stefndi eftir því í tölvupósti 15. október 2007 til stefnanda að kaupa af honum stórt jólatré og 14 jólakransa. Voru óskir stefnda varðandi jólatréð samkvæmt tölvupóstinum þær að það ætti að vera mjög stórt, um það bil 7-5 metra hátt, jafnvel fyrir fram skreytt þótt það væri ekki nauðsynlegt. Þá kemur þar fram að tréð eigi að vera frekar mjótt en ekki „cone tree“ sem stefndi kallar í málatilbúnaði sínum „keilulaga skrauttré“.

Stefnandi staðfesti pöntun stefnda með tölvupósti 19. október 2007 og þar er staðfest að um sé að ræða mjög stórt tré, 9 metra hátt og 2,80 metra breitt. Það sé grænt og tvílitt og náttúrulegt. Í þeim pósti er jafnframt upplýst um afhendingartíma. Stefndi svaraði þessum pósti samdægurs varðandi afhendingartímann.

Með tölvupósti stefnda til stefnanda 9. janúar 2008 upplýsir hann að sendingin hafi tafist á leiðinni, en það sé ekki vandamál stefnanda. Þá kemur þar fram að stefndi hafi rétt litið á umrætt tré til að sannfæra sig um að um rétta tegund væri að ræða og hafi honum sýnst tréð vera svokallað „cone tree“ og bað hann stefnanda að staðfesta að um væri að ræða tré sem liti út fyrir að vera náttúrulegt. Með tölvupósti 10. janúar 2008 svaraði stefnandi og staðfesti að sent hefði verið 9 metra hátt stórt tré, með greinum sem litu út fyrir að vera náttúrulegar.

Stefnandi sendi síðan stefnda tölvupóst 1. febrúar 2008 og óskaði þess að stefndi greiddi reikning þann sem mál þetta fjallar um. Stefndi svaraði með tölvupósti 4. febrúar 2008 og kveður stefnanda hafa sent sér svokallað „cone tree“ sem hann hafi ekki pantað og að viðskiptavinur hans sem hann hafi verið að kaupa tréð fyrir væri ekki sáttur við það heldur vildi fá rétt tré. Óskaði hann þess að stefnandi fyndi lausn á málinu. Kveðst stefndi hafa boðist til að endursenda tréð gegn því að fá rétt tré í staðinn en stefnandi hafi ekki fallist á það heldur hafið innheimtuaðgerðir. Sendi lögmaður stefnanda stefnda innheimtubréf 26. nóvember 2008.

III

Stefnandi kveður hina umstefndu skuld byggjast á reikningi vegna vörukaupa stefnda af stefnanda. Reikningurinn sé nr. 219794, dagsettur 16. nóvember 2007, upphaflega að fjárhæð EUR 7.248. Til frádráttar kröfunni komi innborgun að fjárhæð EUR 3.600 þannig að eftirstöðvar skuldarinnar nemi EUR 3.582.

Hafi lögmaður stefnanda sent innheimtubréf 26. nóvember 2008. Þar sem stefndi hafi ekki þrátt fyrir innheimtuaðgerðir, greitt skuld sína að fullu, sé málshöfðun óhjákvæmileg.

Við aðalmeðferð málsins kom fram af hálfu stefnanda að tréð sem sent var hafi verið í samræmi við pöntun stefnda. Mótmæli hann alfarið að stefndi hafi fengið gallaða vöru eða ranga.

Stefnandi kveðst byggja kröfur sínar á almennum reglum samninga- og kröfuréttar um ábyrgð manna á skuldbindingum sínum. Kröfur um málskostnað styður stefnandi við 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun reisir hann á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Um varnarþing vísar stefnandi til 3. tl. 36. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi kveður starfsstöð sína vera hérlendis en stefnandi sé staðsettur í Þýskalandi. Hafi því umrædd viðskipti um kaup á trénu verið alþjóðleg lausafjárkaup. Samkvæmt 4. gr. laga nr. 43/2000 skuli beita lögum þess lands sem samningurinn hafi sterkust tengsl við, hafi hann ekki að geyma ákvæði um hvers lands lögum skuli beita. Að mati stefnda hafi samningurinn sterkari tengingu við Ísland vegna afhendingar trésins hérlendis og verði því að ætla að íslenskum lögum verði beitt í þessu tilviki. Jafnframt hafi CISG-samningur (Contracts for the international sale of goods) lagalegt gildi í báðum löndunum. Samningurinn hafi verið innleiddur í löggjöf hérlendis með lögum um lausafjárkaup nr. 50/2000 og hafi einnig verið innleiddur í löggjöf Þýskalands. Af þessu verði ráðið að ákvæði íslenskra lausafjárkauplaga gildi um viðskipti aðilanna.

Sú meginregla gildi samkvæmt 1. mgr. 17. gr. kaupalaga að söluhlutur skuli vera í samræmi við það sem leiði af samningi. Það eigi við um tegund hlutar, sem og magn, gæði og aðra eiginleika auk innpökkunar. Í þeim áskilnaði að hlutur skuli vera í samræmi við það sem leiði af samningi felist tilvísun til texta samningsins og forsenda aðila, auk þess að önnur atvik í sambandi við kaupin geti haft þýðingu. Hafi komið skýrt fram í samskiptum milli aðila að tréð skyldi ekki vera keilulaga skrauttré. jafnframt hafi tréð verðið tvílitt, sem einnig hafi gengið þvert á pöntun stefnda. Það verði því bæði ráðið af pöntuninni og síðari samskiptum að tréð sem stefnandi sendi hafi ekki staðist á neinn hátt þann áskilnað sem settur hafi verið vegna trésins. Verði því að telja að um atviksbundinn galla sé að ræða.

Að mati stefnda sé gallinn verulegur þar sem stefndi hafi fengið allt aðra vöru en hann pantaði. Það hafi jafnframt verið litið svo á við beitingu 17. gr. að það skipti ekki máli hvort sá hlutur sem afhentur var hafi sama verðmæti og notagildi samkvæmt tilgangi sínum og hinn umræddi hlutur. Að því gefnu geti stefnandi ekki borið það fyrir sig að hið umrædda jólatré sem sent hafi verið hafi uppfyllt réttar efndir á hans hluta samningsins.

Samkvæmt 1. mgr. 32. gr. lausafjárkaupalaga sé áskilnaður um að kaupandi skuli bera fyrir sig galla innan ástæðulauss dráttar. Telja verði að stefndi hafi gert það þar sem tilkynnt hafi verið um gallann fyrir hönd stefnda um leið og starfsmenn urðu hans varir.

Í samningarétti hafi almennt verið talið að aðili geti borið fyrir sig brostna forsendu hafi hún haft úrslitaáhrif um það að löggerningur var gerður. Með því sé átt við að um sé að ræða ákvörðunarástæðu löggerningsgjafa og sé við það miðað að hann hefði ekki stofnað til löggerningsins ef hann hefði séð eða mátt sjá fyrir þau atvik eða aðstæður sem hann síðar vill bera fyrir sig. Þar sem ljóst sé að stefndi hafi tekið skýrt fram að vilji hans stóð ekki til þess að kaupa keilulaga skrauttré heldur tré af annarri tegund verði að teljast að forsendan hafi verið ákvörðunarástæða og jafnframt veruleg miðað við almennan mælikvarða.

Með hliðsjón af öllu framansögðu sé um verulega vanefnd að ræða þar sem stefndi fékk ekki þá vöru sem hann samdi um að fá afhenta og varan auk þess verulega gölluð. Stefnandi hafi jafnframt hafnað að bæta úr gallanum með því að senda rétta vöru í staðinn. Að mati stefnda leiði galli vörunnar og vanefnd stefnanda til þess að sýkna beri hann af kröfu stefnanda.

Auk þeirra lagaraka sem vitnað er til að framan byggir stefndi kröfur sínar á almennum reglum samninga- og kröfuréttar. Kröfu um málskostnað byggir hann á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum 130. gr.

V

Eins og rakið hefur verið snýst ágreiningur í máli þessu um það hvort stefndi hafi fengið afhenta þá vöru sem hann bað um. Byggir stefndi sýknukröfu sína á því að þar sem stefnandi hafi afhent ranga og gallaða vöru hafi verið um vanefnd stefnanda að ræða.

Þau gögn sem liggja fyrir um samskipti aðila eru í formi tölvupóstsendinga á ensku en þeim fylgir ekki þýðing á íslensku. Af þeim gögnum verður ráðið að stefndi var að leita að stóru jólatré annað hvort með skreytingum eða ekki. Þá átti það að vera á bilinu 7-9 metrar frekar mjótt en ekki „cone tree“, sem stefndi þýðir sem keilulaga skrauttré. Ekki verður samkvæmt þessu séð að stefndi hafi haft nákvæma lýsingu á þeirri vöru sem stefnandi var að selja, heldur virðist hann frekar vera að koma á framfæri hvaða óskir hann hafi og verður ekki annað séð af tölvupóstunum en að stefnandi átti sig á því hverjar kröfur stefnda séu.

Þá verður ekki af gögnum málsins ráðið að það liggi fyrir svo óyggjandi sé hvað átt sé við með „cone tree“ en almenn þýðing á enska orðinu „cone“ er keila eða köngull. Það kann vel að vera að til séu jólatré sem þannig er lýst á ensku en ekkert í gögnum málsins ber með sér svo óyggjandi sé hvernig þau eru frábrugðin öðrum jólatrjám, en almennt myndu hefðbundin jólatré teljast keilulaga.

Í svari stefnanda 19. október 2007 er trénu sem þeir senda stefnda lýst og verður ekki annað séð en að þar sé því tré lýst sem byggir á hugmyndum stefnda en þar kemur fram að það sé grænt en tvílitt. Ekki verður séð að gerðar séu athugasemdir við þá lýsingu í svarpósti stefnda sama dag. Eftir að stefndi fékk tréð afhent skoðaði hann það lítillega og taldi þá að rangt tré hefði verið sent og óskaði eftir staðfestingu stefnanda á að rétt tré hefði verið sent. Það gerði stefnandi hinn 10. janúar 2008 og segir í tölvupósti sínum til stefnda að hann hafi sent stefnda 9 m hátt tré með greinum sem líti út fyrir að vera náttúrulegar.

Stefndi hefur ekki lagt fram frekari gögn máli sínu til stuðnings en fyrrgreinda tölvupósta en stefnandi fullyrðir að tréð sem afhent var hefði verið í samræmi við pöntun stefnda. Stendur þannig orð gegn orði en ekki er ágreiningur um reikning stefnanda sem slíkan. Þykir stefndi ekki hafa lagt fram nein haldbær gögn því til stuðnings að hann hafi ekki fengið það tré sem hann pantaði heldur hafi hann fengið keilulaga skrauttré og verður hann að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Verður því ekki séð að hann hafi fengið gallaða vöru eða að stefnandi hafi vanefnt samning aðila. Verður krafa stefnanda því tekin til greina eins og hún er fram sett og nánar greinir í dómsorði, en dráttarvaxtakröfu stefnanda er ekki mótmælt sem slikri.

Eftir þessum úrslitum verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 200.000 krónur í málskostnað og hefur þá ekki verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu stefnanda flutti málið K-kvk-nf S-kvk-nf Ó-kvk-nf hdl. en af hálfu stefnda flutti málið M-kvk-nf G-kvk-nf hdl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Gott kompaní ehf., greiði stefnanda, B-x-x G-x-x, EUR 3.542, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur frá 16. desember 2007 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

G-kvk-nf B-kvk-nf