E-2209/2022

Málsmeðferð, aðild og dómkröfur aðila

1. Málið var höfðað 1. maí 2022 og dómtekið að lokinni aðalmeðferð 4. október 2023. Dómarinn sem fer með málið tók við því 2. maí 2023 en hafði enga aðkomu haft að því fyrir þann tíma.

2. Stefnandi krefst þess að stefndu verði óskipt (insolidum) dæmdir til að greiða honum 80.000.000 króna eða aðra og lægri fjárhæð að álitum í skaðabætur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. september 2021 til 12. júní 2022, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. júní 2022 til greiðsludags. Jafnframt krefst stefnandi þess að stefndu verði óskipt (insolidum) dæmdir til greiðslu málskostnaðar. Enn fremur hefur stefnandi krafist þess undir rekstri málsins að frávísunarkröfu stefndu verði hafnað.

3. Stefndu hafa aðallega krafist þess að dómkröfum á hendur þeim verði vísað frá dómi. Til vara krefjast stefndu þess að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda. Þá krefjast stefndu þess að stefnandi greiði þeim málskostnað að skaðlausu.

4. Munnlegur málflutningur fór fram um frávísunarkröfuna 18. nóvember 2022 og henni var hafnað 13. desember 2022, með úrskurði dómarans sem þá fór með málið. Í þingbók kemur fram að dómari hafi rökstutt úrskurð sinn munnlega í samræmi við ákvæði 3. mgr. 112. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og bókað er um efnisatriði þess rökstuðnings. Meðal þess sem fram kemur er að dómurinn taki undir með stefndu að annmarkar séu á sundurliðun kröfu stefnanda og að á skorti að stefnandi geri grein fyrir tjóni sínu. Gagnaöflun í málinu sé hins vegar ekki lokið og þegar litið sé til málsatvika sem byggt sé á í stefnu verði ekki gerð sú krafa til stefnanda að hann hafi reifað tjón sitt að fullu við þingfestingu málsins.

5. Við aðalmeðferð málsins kom fram af hálfu stefndu að kröfu um frávísun málsins væri haldið til streitu og reifuðu lögmenn sjónarmið aðila þar að lútandi við það tilefni.

6. Hér kemur til skoðunar hvort vísa beri málinu frá vegna vanreifunar. Með fyrrgreindum úrskurði 13. desember 2022 var tekin afstaða til annarra atriða sem stefndu hafa bent á til stuðnings frávísunarkröfunni og síðar til komin atvik hafa að mati dómsins ekki áhrif á forsendur að baki úrskurðinum að því leyti.

Helstu málsatvik

Meginatriði ágreinings aðila

7. Stefnandi fæst við innflutning, sölu og leigu á sviðs-, ljósa- og tæknibúnaði fyrir hljóð-og myndmiðlun í tengslum við ýmiss konar viðburði. Þá hefur stefnandi selt tæknibúnað og margs konar þjónustu til sjónvarps- og útvarpsstöðva. Stefndu G-kk-nf og K-kk-nf sátu áður í stjórn stefnda og voru starfsmenn hans. Þeir sögðu upp störfum hjá stefnanda í lok ágúst 2019 og unnu síðar með stefnda J-kk-þgf Ó-kk-þgf að uppbyggingu stefnda Atendi ehf. Ágreiningur málsins snýr í meginatriðum að því hvort stefndu hafi með þessari háttsemi valdið stefnanda tjóni með ólögmætum hætti þar sem stefndu K-kk-nf og G-kk-nf hafi verið bundnir trúnaðarskyldu og samkeppnishömlum gagnvart stefnanda.

Ráðningarsamband og önnur tengsl stefndu G-kk-ef og K-kk-ef við stefnanda 8. Stefnandi endurnýjaði ráðningarsamninga við stefnda G-kk-þf 8. febrúar 2012 og við stefnda K-kk-þf 1. mars 2014. Starfsheiti beggja var ráðgjafi og þeir störfuðu á lausnasviði, öðru tveggja aðaltekjusviða stefnanda. Í 4. gr. ráðningarsamninganna, sem ber yfirskriftina „Trúnaður og gagnaskil“, kemur fram að starfsmanni sé skylt að halda leyndu fyrir óviðkomandi aðilum öllu því sem varðar félagið og rekstur þess. Trúnaður þessi sé óbreyttur eftir starfslok og við starfslok skuli starfsmaður skila öllum gögnum sem heyra félaginu til og séu í vörslum hans. Í ráðningarsamningum þeirra beggja kemur fram að gagnkvæmur uppsagnarfrestur sé sex mánuðir og uppsögn miðist við mánaðamót.

9. Gengið var frá starfslýsingum fyrir stefndu K-kk-þf og G-kk-þf 4. október 2016. Starfsheiti þeirra var þá breytt úr ráðgjafa í verkefnastjóra, helstu viðfangsefnum þeirra er lýst og ábyrgðarsvið þeirra er skilgreint. Tilgreindir eru birgjar sem hvor þeirra um sig eigi að sjá um samskipti við.

10. Stefndi G-kk-nf er annar tveggja eigenda félagsins E2 ehf. sem á eignarhlut í stefnanda. Hinn eigandi E2 ehf. er eiginkona hans, M-x-x S-x-x. Hún er einnig meðal eigenda stefnanda.

11. Stefndi G-kk-nf sagði upp störfum hjá stefnanda með bréfi, dags. 29. ágúst 2019. Fram kemur í bréfinu að uppsagnarfrestur sé þrír mánuðir, miðað við mánaðamót. Áætluð starfslok séu því „31. Nóvember n. k.“ [svo]. Stefndi K-kk-nf sagði upp störfum með uppsagnarbréfi, dags. 30. ágúst 2019. Í bréfinu segir að um uppsagnarfrest fari samkvæmt ráðningarsamningi og kjarasamningi.

Hluthafasamkomulag hluthafa stefnanda frá 2016

12. Eigendur stefnanda, þ. e. Ice Prop ehf., Maibritt Sundby, Stefjun ehf. og Í-kk-nf R-kk-nf, gerðu með sér hluthafasamkomulag, dags. 7. maí 2016, varðandi stefnanda. Þar kemur fram að aðilar samkomulagsins séu sammála um að starfskjör tiltekinna einstaklinga, þar á meðal stefndu G-kk-ef og K-kk-ef, skuli vera í samræmi við það sem verið hafi hjá þeim þeirra sem starfað hafi hjá félaginu. Þá segir að umræddir starfsmenn séu jafnframt sammála um að eftirtaldar samkeppnishömlur skuli gilda í sex mánuði láti þeir af störfum hjá félaginu innan sex mánaða frá gildistöku samkomulagsins en eftir það skuli þær gilda í átján mánuði. Samkeppnishömlur í þessu sambandi skuli vera þær að starfsmönnum sé óheimilt að stofna til atvinnurekstrar í beinni samkeppni við félagið. Þá segir: „Undirrita þeir samkomulag þetta persónulega því til staðfestingar.“ Enn fremur kemur fram að samkomulagið taki gildi þegar aðilar þess hafi undirritað það og sé í gildi á meðan hluthafar eigi hluti sína í félaginu. Meðal þeirra sem undirrituðu samkomulagið voru stefndi K-kk-nf og M-x-x S-x-x, eiginkona stefnda G-kk-ef. Stefndi G-kk-nf undirritaði aftur á móti ekki samkomulagið.

Um stefndu J-kk-þf Ó-kk-þf og Atendi ehf.

13. Fyrir liggur fundargerð félagsins Aðeins ein jörð ehf., dags. 2. desember 2019. Þar kemur fram að þáverandi eigandi alls hlutafjár félagsins, stefndi J-kk-nf Ó-kk-nf, geri tilteknar breytingar á félaginu. Félagið skuli heita Atendi ehf. og tilgangur þess vera leiga á ljósabúnaði og hljóðkerfum og önnur tæknileg þjónusta, kaup, rekstur og sala fasteigna og lausafjár, lánastarfsemi og annar skyldur rekstur. Hið sama kemur fram í samþykktum félagsins, dagsettum þennan sama dag, 2. desember 2019, og tilkynningum til fyrirtækjaskrár Ríkisskattstjóra, dags. 2. og 9. desember 2019.

Rekstur stefnda Atendi ehf. í samkeppni við stefnanda 14. Stefnandi hefur lagt fram gögn sem hann telur benda til þess að stefndu G-kk-nf og K-kk-nf hafi tekið þátt í starfsemi stefndu J-kk-ef Ó-kk-ef og Atendi ehf. í samkeppni við stefnanda meðan þeir voru enn bundnir samkeppnishömlum og trúnaðarskyldu gagnvart stefnanda. Með tölvupósti 12. desember 2019 leitaði starfsmaður Borgarleikhússins ráða eða tilboðs frá stefnda K-kk-þgf vegna skjás. Degi síðar, 13. sama mánaðar, svaraði stefndi K-kk-nf póstinum úr sínu persónulega netfangi. Í svarpósti stefnda eru tilgreind sundurliðuð verð í tvær stærðir, annars vegar að fjárhæð alls tæplega 13 milljónir króna og hins vegar rúmlega 15 milljónir króna. Með tölvupósti 3. febrúar 2020 tilkynnti stefndi K-kk-nf sama starfsmanni Borgarleikhússins að hann hefði fengið aðeins betra verð í LED- skjá, að þessu sinni úr netfangi með endinguna „atendi. is“.

Útreikningar stefnanda vegna ætlaðs tjóns síns 15. Stefnandi hefur lagt fram skjal sem hann nefnir í skjalaskrá sinni „samantekt stefnanda á tjóni vegna breytinga á viðskiptasamböndum“. Þar erm. a. að finna yfirlit stefnanda yfir birgja sem að sögn stefnanda munu hafa snúið viðskiptum sínum frá stefnanda, ýmist að hluta eða í heild, og til stefnda Atendi ehf. Einnig áætlar stefnandi þar tapaða framlegð vegna hvers þessara birgja um sig.

Helstu málsástæður stefndu sem varða frávísun málsins vegna vanreifunar 16. Stefndu byggja á því að krafa stefnanda sé vanreifuð og fullnægi því ekki áskilnaði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þ. m. t. d-, e- og g-liða ákvæðisins.

17. Stefnandi geri kröfu um greiðslu 80.000.000 króna. Í stefnu sé hvergi að finna sundurliðun á því hvernig sú fjárhæð sé fundin. Í stefnu segi að viðskipti stefnanda með vörur frá Electronic Theater Controls árið 2021 hafi lækkað úr 24,4% í 6,5% og töpuð framlegð því um 9,5%. Stefndu telja að það geti ekki varðað stefndu ef stefnandi hefur kosið að selja vörur með lágri framlegð eftir að stefndu, G-kk-nf og K-kk-nf, létu af störfum.

18. Stefndu byggja á því að stefnandi hafi ekki gert þá grein fyrir kröfu sinni og sönnunargögnum um hana í stefnu sem áskilið sé í áðurnefndu ákvæði laga um meðferð einkamála. Þá hafi málið verið þingfest á grundvelli stefnunnar án þess að fullnægt sé ákvæði 1. mgr. 95. gr. laganna um framlagningu gagna sem varða málatilbúnað stefnanda við þingfestingu. Úr þessu verði ekki bætt eftir þingfestingu málsins og síðari framlagning gagna af hálfu stefnanda hafi ekki nægt til að bæta úr þeim annmörkum sem uppi séu. Með þessu sé stefndu gert verulega erfitt fyrir að taka til varna og fjalla efnislega um kröfurnar.

19. Ó samræmi sé á milli kröfugerðar og sundurliðunar kröfu í stefnu. Þá sé tiltekinn fjöldi birgja eða verkefna í stefnu án þess að tilgreina hvert sé hið ætlaða tjón vegna hvers og eins ætlaðs bótaskylds atviks. Jafnframt skorti á að stefnandi tengi saman meint atvik máls og hið ætlaða tjón.

20. Enn fremur sé verulega óljóst til hvaða tímabils sé verið að vísa varðandi ætlað tjón. Í stefnu séu notuð mismunandi tímabil. Þannig sé stundum vísað í 12 mánaða tímabil. Í öðrum tilvikum „tímabil samkeppnishamlana“ og enn öðrum tilvikum vísað í tímabilið 2. desember 2019 til 31. ágúst 2021, sem sé tæplega 21 mánuði frá því að stefndu, G-kk-nf og K-kk-nf, hættu störfum. Þá séu engin töluleg gögn lögð fram önnur en ársreikningur stefnda, Atendi ehf., launaseðlar stefndu, G-kk-ef og K-kk-ef, og eigin útreikningar stefnanda. Stefnan byggi þannig á getgátum stefnanda en ekki sönnunargögnum sem áskilin séu í lögum.

Helstu málsástæður stefnanda varð andi frávísun vegna vanreifunar 21. Stefnandi hafnar því að vísa beri málinu frá dómi vegna vanreifunar. Mjög vandasamt sé að sanna umfang tjóns undir kringumstæðum eins og þeim sem hér eru uppi, þar sem athafnir stefndu hafi haft áhrif á markaði þeirrar vöru og þjónustu sem stefnandi selur. Dómstólar hafi því í seinni tíð slakað á sönnunarkröfum við viðlíka aðstæður, á þann hátt að gögn frá þeim sem krefst skaðabóta, jafnvel eigin útreikningar tjónþola, hafi verið látin nægja. Þá verði ekki til þess ætlast að nákvæm gögn um umfang tjóns verði lögð fram þegar þess er krafist að bætur verði dæmdar að álitum.

Forsendur og niðurstöður

22. Í e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála kemur fram að í stefnu skuli greina svo glöggt sem verða má dómkröfur stefnanda, svo sem fjárhæð kröfu í krónum. Samkvæmt e-lið sömu málsgreinar á hið sama við um málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst. Enn fremur skal samkvæmt g-lið sömu málsgreinar greina svo glöggt sem verða má helstu gögn sem stefnandi hefur til sönnunar og þau gögn sem hann telur enn þurfa að afla. Þá skal stefnandi samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laganna leggja fram þau skjöl sem varða málatilbúnað hans eða hann byggir annars kröfur sínar á. Dómari getur þó samkvæmt 2. mgr. sömu lagagreinar veitt stefnanda skamman frest til að leggja fram önnur gögn en stefnu ef aðilar eru á það sáttir eða dómari telur að stefnandi verði ekki krafinn um þau þá þegar. Þá gildir sú meginregla í einkamálaréttarfari að sé málatilbúnaður stefnanda svo óljós að ekki verði lagður dómur á mál beri að vísa því sjálfkrafa frá dómi.

23. Stefnanda máls hefur í réttarframkvæmd verið játað nokkurt svigrúm til að leggja fram gögn til stuðnings málatilbúnaði sínum eftir þingfestingu máls. Þegar dómarinn sem áður fór með málið hafnaði frávísunarkröfu stefndu í þinghaldi 13. desember 2022 var bókað í þingbók að dómurinn tæki undir með stefndu að annmarkar væru á sundurliðun kröfu stefnanda og að á skorti að stefnandi gerði grein fyrir tjóni sínu. Gagnaöflun væri hins vegar ekki lokið og þegar litið væri til málsatvika sem byggt væri á í stefnu yrði ekki gerð sú krafa til stefnanda að hann hefði reifað tjón sitt að fullu við þingfestingu málsins. Eftir að úrskurðurinn féll lagði stefnandi einungis fram eitt skjal til viðbótar, þ. e. ársreikning stefnda Atendi ehf. vegna rekstrarársins 2022.

24. Svo sem að framan er rakið krefst stefnandi þess að stefndu verði óskipt (insolidum) dæmdir til að greiða stefnanda 80.000.000 króna eða aðra og lægri fjárhæð að álitum í skaðabætur, ásamt vöxtum.

25. Í stefnu eru tilgreindir nokkrir liðir að baki kröfunni. Í fyrsta lagi getur stefnandi þess að framlegð hafi tapast vegna þess að sumir birgjar hafi ákveðið að eiga viðskipti við bæði stefnda Atendi ehf. og stefnanda. Stefnandi nefnir sérstaklega þrjá birgja í því sambandi, þ. e. Electronic Theater Controls, QSC og Unilumin Group Ltd. Töpuð framlegð vegna eins þeirra, Electronic Theater Controls, hafi numið um 9,5 milljónum króna, þar sem meðalframlegð vegna birgisins hafi árið 2021 verið búin að lækka úr 24,4% í 6,5%. Þá kemur fram í útreikningum sem stefnandi lagði fram við þingfestingu málsins, og hann nefnir í skjalaskrá sinni „samantekt stefnanda á tjóni vegna breytinga á viðskiptasamböndum“, að töpuð framlegð vegna viðskipta við þennan birgi hafi árið 2021 numið 9.426.159 krónum.

26. Í öðru lagi byggir stefnandi á því að aðrir birgjar hafi hætt viðskiptum við stefnanda sem leitt hafi til framlegðartaps. Í því sambandi nefnir stefnandi sérstaklega birgjana Clear Com, Grass Valley, Indico System, Televic Conference og Nevion og að stefnandi hafi áætlað framlegðartap sitt miðað við tólf mánaða tímabil um 26,3 milljónir króna vegna þeirra. Í útreikningunum sem stefnandi lagði fram er að finna sundurliðun á meðalframlegð þessara fimm birgja á árunum 2018 og 2019 og er samanlögð tala sem þar er tilgreind 26.278.031 króna.

27. Í þriðja lagi kemur fram í stefnu að stefnandi sitji uppi með vörubirgðir að fjárhæð um 1,8 milljónir króna sem hann geti ekki selt, frá einum þeirra birgja sem hætt hafi viðskiptum við stefnanda, þ. e. Clear Com. Í áðurnefndum útreikningum er verðmæti umræddra birgða tilgreint að fjárhæð 1.682.467 krónur.

28. Í fjórða lagi áætlar stefnandi að hann hafi tapað framlegð að fjárhæð um 43,8 milljónir króna vegna samninga við nánar tiltekna aðila sem stefndu, G-kk-nf og K-kk-nf, hafi unnið að í nafni stefnda Atendi ehf. meðan þeir hafi verið bundnir bæði af trúnaðarreglum og samkeppnishömlum. Þeir aðilar sem stefnandi nefnir íþví sambandi eru Sky Lagoon, Borgarleikhúsið, Reykjavíkurborg vegna uppfestibúnaðar í Laugardalshöll, Þjóðleikhúsið vegna ETC- ljósaborðs og Harpa. Að auki nefnir stefnandi í þessu sambandi að stefndu, G-kk-nf og K-kk-nf, hafi áður en þeir hurfu úr starfi samið við Reykjanesbæ vegna Stapaskóla og að töpuð framlegð stefnanda vegna þeirra viðskipta sé áætluð um 1,8 milljónir króna. Enn fremur byggir stefnandi á því að stefndu G-kk-nf og K-kk-nf hafi flutt öll viðskipti stefnanda við Sýn hf. til stefnda Atendi hf. Hér hafi m. a. verið um að ræða samninga vegna Nevionog Grass Valley.

29. Í margnefndum útreikningum stefnanda er tilgreind fjárhæðin 45.641.496 krónur, sundurliðuð á fyrrgreinda sjö aðila, þ. e. Stapaskóla, Sky Lagoon, Borgarleikhúsið, Laugardalshöll, Þjóðleikhúsið, Hörpu og Sýn. Þar af eru 1.800.000 krónur tilgreindar vegna Stapaskóla en samanlagt 43.841.496 krónur.

30. Samanlögð fjárhæð þeirra framangreindu liða sem liggja að baki dómkröfu stefnanda er 83.028.153 krónur.

31. Til stuðnings fjárkröfu sinni hefur stefnandi lagt fram ársreikning stefnanda vegna áranna 2016 og 2020 og ársreikninga stefna Atendi ehf. vegna áranna 2019, 2020 og 2022. Umræddir ársreikningar hafa einnig að geyma rekstrartölur vegna næstu almanaksára á undan þeim árum sem hver reikningur varðar. Rekstrartölurnar sem fram koma í ársreikningunum eru ekki sundurliðaðar á einstaka birgja eða aðra viðsemjendur félaganna. Því verður ekki ráðið af ársreikningunum að hve miklu leyti meint tjón stefnanda kunni að mega rekja til þeirra atvika sem stefnandi byggir kröfuna á.

32. Stefnandi hefur einnig lagt fram tölvupóstsamskipti milli stefnda K-kk-ef og starfsmanns Borgarleikhússins varðandi tilboð í skjái en Borgarleikhúsið er meðal þeirra aðila sem stefnandi nefnir í tengslum við tapaða framlegð vegna samninga sem stefndu, G-kk-nf og K-kk-nf, hafi unnið að í nafni stefnda Atendi ehf. Í tölvupósti, dags. 13. desember 2019, er að finna tvö tilboð stefnda K-kk-ef, annars vegar að fjárhæð 12.677.260 krónur og hins vegar 15.186.503, til leikhússins vegna mögulegra kaupa á skjám. Í tölvupósti stefnda K-kk-ef til sama starfsmanns 3. febrúar 2020 kemur fram að hann hafi fengið aðeins betra verð í skjáinn og það fylgi með. Í gögnum sem eru dagsett þann sama dag og munu hafa fylgt með tölvupóstinum eru tilgreind verð, annars vegar 11.369.076 krónur og hins vegar 13.618.495 krónur. Í útreikningunum sem stefnandi hefur lagt fram vegna ætlaðs tjóns síns eru ekki tilgreind viðskipti við Borgarleikhúsið vegna skjás. Því verður ekki ráðið af stefnu eða öðrum málsgögnum að stefnandi byggi á því að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna þessara tilteknu viðskipta.

33. Í útreikningum stefnanda er aftur á móti getið um viðskipti við Borgarleikhúsið vegna „Dimmer“- kerfis og í tengslum við það tilgreint verðið 23.144.588 krónur og áætluð framlegð 6.943.376 krónur. Í fundargerð umhverfis- og skipulagssviðs Reykjavíkurborgar, vegna fundar 3. maí 2021, kemur fram að kl. 10:00 þann dag hafi verið opnuð tilboð í „Dimmer kerfi á nýja svið Borgarleikhússins“. Borist hafi tvö tilboð, annars vegar frá stefnanda að fjárhæð 29.436.884 krónur og hins vegar frá stefnda Atendi ehf. að fjárhæð 23.144.588 krónur. Síðarnefnda fjárhæðin er sú sama og tilgreind er sem verð vegna þessa í útreikningum stefnanda og því sýnist ljóst að þeir eru að því leyti byggðir á henni. Ekki er þó útskýrt hvers vegna miðað er við þá fjárhæð fremur en þá fjárhæð sem stefnandi bauð, en af fyrrgreindri fundargerð verður ráðið að einungis þessi tvö tilboð hafi borist vegna verksins.

34. Samningur við Reykjavíkurborg vegna uppfestibúnaðar í Laugardalshöll er meðal þess sem stefnandi tilgreinir einnig í tengslum við tapaða framlegð vegna samninga sem stefndu, G-kk-nf og K-kk-nf, hafi gert fyrir hönd stefnda Atendi ehf. Í skjalinu sem hefur að geyma útreikning stefnanda á ætluðu tjóni hans er verð vegna þessa liðar tilgreint 41.560.112 krónur og áætluð framlegð 12.468.034 krónur. Í kæru stefnda Atendi ehf. til kærunefndar útboðsmála, dags. 13. apríl 2021, sem stefnandi lagði fram, og varðar útboð vegna uppfestibúnaðar í Laugardalshöll, kemur fram að stefnandi hafi átt lægsta tilboðið í verkið, 38.550.728 krónur. Ekki er útskýrt í stefnu eða öðrum málsgögnum hvers vegna stefnandi miðar samt við verðið 41.560.112 krónur vegna þessa.

35. Fjárhæðin 45.641.496 krónur, sem stefnandi byggir á að sé áætluð framlegð sem stefnandi hafi orðið af vegna verkefna sem stefndi Atendi ehf. hafi fengið, samanstendur eins og áður segir af áætlaðri framlegð vegna sjö aðgreindra verkefna samkvæmt útreikningum stefnanda. Í öllum tilvikum áætlar stefnandi framlegðina 30% af því verði sem hann tilgreinir vegna viðkomandi verkefnis. Ekki er reifað af hálfu stefnanda hvers vegna miðað er við það hlutfall. Þá hefur stefnandi ekki lagt fram gögn til stuðnings þeim verðum sem þar eru tilgreind, ef frá er talið fyrrgreint verð vegna „Dimmer“- kerfis í Borgarleikhúsið.

36. Það dómskjal sem helst varpar ljósi á það á hvernig fjárkrafa stefnanda sundurliðast er margnefnt skjal sem hann tilgreinir í skjalaskrá sinni sem „samantekt stefnanda á tjóni vegna breytinga á viðskiptasamböndum“. Þar er um að ræða eigin útreikninga stefnanda og forsendur að baki einstökum liðum eru einungis útskýrðar að litlu leyti í stefnu eða skjalinu sjálfu. Þá skýra önnur gögn sem stefnandi hefur lagt fram þær forsendur ekki nema að mjög takmörkuðu leyti, sbr. það sem fyrr greinir.

37. Unnt er að fallast á það með stefnanda að það sé nokkrum vandkvæðum bundið að færa sönnur á umfang meints tjóns undir kringumstæðum eins og þeim sem hér eru uppi, enda ýmsir óvissuþættir til staðar. Þá gætu gögn sem stefndu hafa aðgang að, fremur en stefnandi, eftir atvikum verið til þess fallin að varpa ljósi á þetta, svo sem viðskiptasamningar stefnda Atendi ehf. við aðila sem voru að sögn stefnanda áður í viðskiptum við hann, en stefndu hafa ekki orðið við áskorunum stefnanda um að leggja slík gögn fram. Allt að einu verður þó að mati dómsins að telja að stefnanda hefði verið kleift að varpa frekara ljósi á umfang ætlaðs tjóns síns, með eigin gagnaöflun eða eftir atvikum öflun matsgerðar dómkvadds matsmanns.

38. Í málinu gerir stefnandi til vara kröfu um að stefndu greiði honum fjárhæð að álitum. Í málum sem rekin eru til heimtu skaðabóta kann að hátta svo til að ekki verði til þess ætlast að stefnandi leggi fram nákvæma útreikninga um fjárhæð tjóns en rétt þyki að dæma bætur að álitum, sbr. t. d. dóm Hæstaréttar frá 3. maí 2018 í máli nr. 321/2017. Til að rétt sé að dæma bætur að álitum verður tjónþoli þó að hafa gert það sem með sanngirni má ætlast til að hann geri til að sanna fjárhæð tjóns síns. Í málinu hefur stefnandi ekki beiðst dómkvaðningar matsmanns til að meta umfang ætlaðs tjóns síns. Þá hefur hann að mati dómsins ekki heldur leitt nægar líkur að því að öflun matsgerðar væri þýðingarlaus hvað það snertir að færa málið í þann búning að komast mætti hjá þvíað dæma bætur að álitum, væri á annað borð fallist á bótaskyldu stefndu.

39. Að öllu framangreindu virtu uppfyllir málatilbúnaður stefnanda að mati dómsins ekki þær kröfur sem gerðar eru samkvæmt 1. mgr. 80. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 95. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Málinu verður því vísað frá dómi.

40. Með vísan til 2. mgr. 130. gr., sbr. 2. mgr. 132. gr., laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefndu G-kk-þgf, K-kk-þgf og J-kk-þgf Ó-kk-þgf hverjum um sig 460.000 krónurog stefnda Atendi ehf. 3 7 0.000 krónur í málskostnað. Í þessu sambandi er litið til þess að stefndi Atendi ehf. stundarvirðisaukaskattss kylda starfsemi.

Þ-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð :

Málinu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Exton ehf., greiði stefndu, G-kk-þgf G-kk-þgf, K-kk-þgf M-kk-þgf og J-kk-þgf Ó-kk-þgf C-kk-þgf, hverjum um sig 460.000 krónurog stefnda, Atendi ehf., 370.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf M-kk-nf