E-318/2019

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 29. ágúst síðastliðinn, er höfðað 3. apríl 2019.

Stefnandi er S-kvk-nf D-kvk-nf Æ-kvk-nf, [...], [...].

Stefndi er Flughótel Keflavík – H 57 ehf., Hafnargötu 57, Reykjanesbæ.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði henni 930.568 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 320.450 krónum frá 1. febrúar 2019 til 1. mars 2019, en af 930.568 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu og málskostnaðar.

I

Stefnandi hóf störf hjá stefnda 12. júní 2018 og starfaði sem vaktstjóri í fullu starfi. Gerður var skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda þar sem meðal annars kemur fram að stefnandi vinni vaktavinnu og að laun og uppsagnarfrestur séu samkvæmt kjarasamningi.

Þann 18. október 2018 var stefnanda veitt skrifleg áminning vegna brota í starfi. Brot stefnanda fólust í því að hún pantaði ítrekað veitingar frá stefnda, þegar hún var ekki við störf, án þess að greiða fyrir veitingarnar.

Ágreiningur er um aðdraganda að starfslokum stefnanda hjá stefnda. Í stefnu segir að stefnanda hafi verið vikið fyrirvaralaust úr starfi 23. janúar 2019. Ekki er greint frá því að stefnandi hafi sagt upp störfum að eigin frumkvæði á árinu 2018. Í framburði stefnanda fyrir dómi kom fram að hún hefði sagt starfinu lausu munnlega í október 2018 en verið beðin um að skila skriflegri uppsögn sem stefnandi kvaðst hafa gert í nóvember 2018. Hafði stefnandi óskað eftir hærri launum fyrir störf sín en ekki fengið og því sagt upp störfum, fyrst munnlega, en síðar skriflega. Þáverandi veitingastjóri stefnda, A, tók við uppsagnarbréfinu. Hann staðfesti síðar við hótelstjóra stefnda að stefnandi hefði sagt skriflega upp störfum 7. nóvember og að samkomulag hefði tekist um að stefnandi myndi vinna til 7. eða 8. desember 2018 til að vinna við jólaboð. Uppsagnarbréf stefnanda er ekki lagt fram í málinu og mun ekki hafa fundist á skrifstofu veitingastjórans, sem lét af störfum hjá stefnda í árslok 2018.

Hótelstjóri stefnda, vitnið B, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins og greindi frá því að vegna mikilla anna í desember 2018 hefði vitnið óskað eftir því við stefnanda að hún myndi vinna uppsagnarfrestinn í stað þess að hætta störfum 8. desember. Voru stefnanda boðin hærri laun fyrir vinnu í desember sem hún samþykkti.

Í greinargerð stefnda segir að stefnandi hafi í byrjun janúar 2019 leitað til C, starfsmanns stefnda, og óskað eftir að fá að vinna að nýju hjá stefnda. Ekki hafi komið til þess, enda hafði stefndi þá þegar ráðið annan starfsmann í stað stefnanda. Nokkru síðar hafi starfsmenn stefnda komist að því að stefnandi hefði unnið eina vakt fyrir annan starfsmann stefnda 10. janúar 2019 án samráðs eða samþykkis stjórnenda stefnda. Þá vann stefnandi eina vakt til viðbótar 14. janúar 2019 með samþykki stefnda. Hafi stefnandi fengið greitt fyrir þessar vaktir sem hún vann eftir lok uppsagnarfrests. Þá segir að stefnandi hafi í kjölfarið gert kröfu um að fá aftur fullt starf hjá stefnda og að fá að vera á tiltekinni vakt sem hafi þá þegar verið fullmönnuð. Ekki hafi því verið hægt að ráða stefndu í fullt starf og hafi hún verið látin vita af því 23. janúar 2019 að ekki væri hægt að ráða hana í vinnu að nýju.

Í janúar 2019 réð stefnandi sig til starfa hjá öðrum vinnuveitanda.

II

Stefnandi krefst í málinu mismunar á fullum launum í samræmi við ráðningarsamning og útgreiddum launum í janúar 2019 í samræmi við unnar vaktir stefnanda, launa í uppsagnarfresti, auk 10,17% orlofs á heildarlaun samkvæmt lögum og ákvæðum kjarasamnings. Þá gerir stefnandi kröfu um greiðslu orlofs og desemberuppbóta í samræmi við ákvæði kjarasamnings.

Krafa stefnanda byggist á því að stefndi hafi ekki virt ákvæði ráðningarsamnings eða kjarasamnings Samtaka atvinnulífsins og Eflingar stéttarfélags og Verkalýðs og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis vegna vinnu starfsfólks í veitinga og gistihúsum og hliðstæðri starfsemi um lágmarksuppgjör, uppsagnarfrest og orlof. Stefnanda beri að fá laun sín greidd samkvæmt umsömdum kjörum og í samræmi við gildandi kjarasamning, sbr. meginreglu vinnuréttarins, en samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 skulu laun og önnur starfskjör, sem aðildarsamtök vinnumarkaðarins semji um, vera lágmarkskjör fyrir alla launamenn. Þá skuli samningar einstakra launamanna og atvinnurekenda um lakari kjör en hinir almennu kjarasamningar ákveða vera ógildir.

Í fyrrnefndum kjarasamningi segi að sé starfsmaður ráðinn til lengri tíma en eins mánaðar skuli eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að starf hefjist gerður skriflegur ráðningarsamningur eða ráðning staðfest skriflega. Ráðningarhlutfall stefnanda hafi verið 100%. Því geti sú ákvörðun yfirmanna að skerða vaktir stefnanda í janúar án samráðs ekki skert rétt hennar til fullra launa.

Uppsögn starfsmanna skuli vera skrifleg og eftir þriggja mánaða samfellt starf skuli uppsagnarfrestur vera einn mánuður, sbr. ákvæði kjarasamnings. Stefnandi hafi unnið hjá stefnda í átta mánuði og hafi því átt rétt til greiðslu launa í einn mánuð eftir að henni hafi verið sagt upp en henni hafi verið tilkynnt um uppsögn munnlega 23. janúar 2019. Því hafi verið brotið á lágmarksréttindum stefnanda sem hún hafi átt samkvæmt áðurnefndum kjarasamningi og nemi vangoldnar greiðslur alls 930.568 krónum.

Krafa stefnanda skiptist þannig að gerð sé krafa um vangoldin laun í hvorum mánuði fyrir sig, annars vegar mismun fullra launa og þess sem stefnandi hafi fengið greitt fyrir störf í janúar 2019 og hins vegar laun í uppsagnarfresti fyrir febrúar sama ár. Þá sé gerð krafa um greiðslu orlofs af heildarlaunum í samræmi við 2. mgr. 7. gr. og 8. gr. laga nr. 30/1987 um orlof með vöxtum frá gjalddaga 28. febrúar 2019 þegar uppsagnarfresti stefnanda hafi lokið. Stefnandi eigi rétt til uppgjörs á orlofs og desemberuppbót við starfslok í hlutfalli við þann tíma sem ráðning standi, sbr. ákvæði 1.5 í kjarasamningi. Stefnandi eigi rétt til 10,17% orlofslauna samkvæmt lögum og kjarasamningi. Skuli þau reiknuð af heildarlaunum stefnanda á hverjum tíma og komi til útborgunar í lok apríl ár hvert. Undantekning frá þessu sé við starfslok þegar stefnandi eigi rétt á að fá áunnið orlof gert upp samkvæmt 8. gr. laga um orlof. Krafa stefnanda, samtals 930.568 krónur, sundurliðast þannig:

Vangoldin laun fyrir janúar 172 klst. – 61 unnin/greidd klst. = 111 x 2.900, alls 320.450 krónur; vangoldin laun í uppsagnarfresti 172 klst. x 2.900, alls 498.800 krónur; orlof 10,17% af ógreiddum launum, 819.250 x 10,17% 83.318 krónur; orlofsuppbót 4.267 krónur og desemberuppbót 23.733 krónur.

Hvað lagarök varðar vísar stefnandi til meginreglna vinnu, kröfu og samningaréttar um efndir fjárskuldbindinga og að gerða samninga skuli halda, sérstaklega um skyldu vinnuveitanda til að greiða umsamin laun og aðrar greiðslur samkvæmt gildandi lögum og kjarasamningi. Þá vísar stefnandi til 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og laga nr. 30/1987 um orlof, einkum 1., 7. og 8. gr. Einnig er vísað til kjarasamnings Samtaka atvinnulífsins og Eflingar – stéttarfélags og Verkalýðs og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis vegna vinnu starfsfólks í veitinga og gistihúsum og hliðstæðri starfsemi frá 1. maí 2015 með síðari breytingum. Krafa stefnanda um málskostnað er byggð á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Loks er vísað til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

III

Krafa stefnda um sýknu er reist á því að stefnandi hafi sagt upp störfum með bréfi 7. nóvember 2018 og verið hætt störfum hjá stefnda í janúar 2019. Hafi stefnandi aðeins tekið að sér tvær vaktir fyrir aðra starfsmenn stefnda í janúar 2019 og hafi sú fyrri verið án samráðs við yfirmenn stefnda. Stefnandi hafi þegar fengið greitt fyrir þær vaktir að fullu og sé það óumdeilt. Kveðst stefndi byggja á því að stefnandi geti ekki talist eiga rétt til fullra launa í janúar 2019, enda hafi hún ekki verið ráðin í fulla vinnu hjá stefnda þann mánuð og hafi sjálf sagt upp störfum og unnið út uppsagnarfrest sinn. Vinna stefnanda á tveimur vöktum í janúar 2019, eftir lok uppsagnarfrests, geti engu breytt í þessu sambandi, enda sé ekki byggt á því af hálfu stefnanda í máli þessu að komist hafi á nýr ráðningarsamningur með uppsagnarfresti á milli aðila.

Stefndi kveðst byggja á því að stefnandi hafi þegar fengið greiddan uppsagnarfrest sinn að fullu. Um það vitni launaseðlar fyrir desember 2018. Hafi stefnandi sagt upp störfum og hafi eins mánaðar uppsagnarfrestur byrjað að líða 1. desember 2018. Í kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og Eflingar – stéttarfélags og Verkalýðs og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis vegna vinnu starfsfólks í veitinga og gistihúsum og hliðstæðri starfsemi sé kveðið á um eins mánaðar uppsagnarfrest sem miðist við mánaðamót fyrir þá sem starfað hafi samfellt hjá sama atvinnurekanda í meira en þrjá mánuði en minna en þrjú ár samfellt. Stefnandi hafi því átt rétt á eins mánaðar uppsagnarfresti og sé það raunar óumdeilt. Hafi stefnanda verið greidd laun fyrir desember 2018. Ljóst sé að stefnandi geti ekki átt rétt til nýs uppsagnarfrests eftir að hafa unnið tvær vaktir fyrir aðra starfsmenn í janúar 2019, enda hafi stefnandi aldrei verið ráðin aftur í fullt starf hjá stefnda. Vinna stefnanda á tveimur vöktum í janúar 2019, þar af annarri án samráðs við stjórnendur stefnda, geti engu breytt í þessu sambandi.

Verði fallist á að stefnandi eigi kröfu til frekari greiðslna frá stefnda byggi stefndi á því að fjárkröfur stefnanda standist ekki. Í fyrsta lagi hafi stefnandi ekki verið ráðin í fullt starf hjá stefnda í janúar 2019 og hafði þegar fengið greiddan uppsagnarfrest sinn hjá stefnda. Í öðru lagi sé við framsetningu á dómkröfu stefnanda ekki tekið mið af því að í janúar 2019 hafi stefnandi hafið störf fyrir annan vinnuveitanda. Sé í þessu sambandi byggt á þeirri meginreglu vinnuréttar að aðili eigi ekki rétt til fullra launa í uppsagnarfresti hafi hann hafið störf fyrir þriðja aðila. Því sé rétt við útreikning á kröfum stefnanda að taka mið af þeim greiðslum sem stefnandi kunni að hafa fengið frá nýjum vinnuveitanda eða eftir atvikum frá Vinnumálastofnun á þessu tímabili. Stefnandi beri sönnunarbyrði fyrir því að hún hafi hvorki þegið bætur né laun á því tímabili sem krafa hennar taki til, það er fyrir janúar og febrúar 2019. Hafi stefnandi þegið laun eða bætur á tímabilinu sé þess krafist að slík laun eða bætur komi til frádráttar kröfu hennar, verði fallist á hana.

Stefndi vísar til almennra reglna vinnu, kröfu og samningaréttar. Krafa stefnda um málskostnað er byggð á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Ágreiningur er um starfslok stefnanda hjá stefnda. Heldur stefnandi því fram að henni hafi verið vikið fyrirvaralaust úr starfi hjá stefnda 23. janúar 2019. Stefndi vísar á hinn bóginn til þess að stefnandi hafi að eigin frumkvæði sagt starfi sínu lausu með bréfi 7. nóvember 2018 og verið hætt störfum hjá stefnda í janúar 2019.

Stefnandi krefst mismunar á fullum launum og útgreiddum launum fyrir janúar 2019 í samræmi við unnar vaktir í þeim mánuði, svo og launa í uppsagnarfresti í febrúar 2019. Auk þess krefst stefnandi greiðslu orlofs á heildarlaun og orlofs og desemberuppbóta, samtals 930.568 krónur.

Fyrir liggur að stefnandi var ráðin í fullt starf hjá stefnda með skriflegum ráðningarsamningi og hóf störf 12. júní 2018. Var stefnandi ráðin í vaktavinnu með launum samkvæmt kjarasamningi. Hvað varðar starfslok stefnanda hjá stefnda lýsti stefnandi fyrir dómi samskiptum sínum við A, þáverandi veitingastjóra stefnda, og kvaðst hafa greint honum frá því í október 2018 að hún ætlaði að hætta störfum hjá stefnda og þá spurt A hvort hún þyrfti að vinna í uppsagnarfresti. Kvaðst stefnandi hafa fengið þau svör að hún þyrfti að vinna til 8. desember 2018 vegna jólahlaðborðs sem stefndi bauð upp á. Síðar hafi A farið fram á skriflega uppsögn á starfi stefnanda og fengið bréf þar um 7. nóvember 2018. Staðfesti A framangreint skriflega við vitnið B. Þá kom fram í framburði stefnanda fyrir dómi að hún hefði eftir 8. desember 2018 mætt á fund hjá vitninu B þar sem vitnið hefði samþykkt að stefnandi kæmi aftur til vinnu hjá stefnda og fengi launahækkun. Kvaðst stefnandi hafa byrjað að vinna á ný 17. desember. Í framburði B kom á hinn bóginn fram að hún hefði komið að máli við stefnanda í desember áður en hún hætti og hefði beðið hana um að vinna út uppsagnarfrest sinn í desember vegna þess að mikið hefði verið um bókanir hjá stefnda fram að áramótum. Hefði stefnandi orðið við því gegn því að launin yrðu hækkuð í 2.900 krónur fyrir hverja klukkustund. Stefnandi hefði þó ekki unnið dagana 9.17. desember, enda hefði hún verið í útlöndum á þeim tíma.

Meðal málsgagna eru launaseðlar stefnanda þar sem fram kemur að í nóvember 2018 hafi dagvinnulaun stefnanda verið 1.905 krónur fyrir hverja klukkustund og yfirvinna 3.403 krónur fyrir hverja klukkustund. Í desember sama ár fékk stefnandi greiddar 2.900 krónur í jafnaðarkaup fyrir hverja klukkustund.

Ágreiningslaust er í málinu að stefnandi hafi með störfum sínum í þágu stefnda áunnið sér eins mánaðar uppsagnarfrest samkvæmt kjarasamningi. Samkvæmt grein 13.2 í fyrrnefndum kjarasamningi á milli Samtaka atvinnulífsins og Eflingar stéttarfélags og Verkalýðs og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis vegna vinnu starfsfólks í veitinga og gistihúsum og hliðstæðri starfsemi skulu uppsagnir vera skriflegar. Er það í samræmi við 6. mgr. 1. gr. laga nr. 19/1979 um rétt verkafólks til uppsagnarfrests frá störfum og til launa vegna sjúkdóms og slysaforfalla þar sem segir að uppsögn skuli vera skrifleg og miðast við mánaðamót.

Leysa þarf úr því hvort stefnandi hafi verið ráðin á ný til starfa hjá stefnda í janúar 2019. Í gögnum málsins er að finna skrifleg samskipti stefnanda og C, veitingastjóra stefnda, sem benda til þess að stefnandi hafi leitað eftir því að fá starf á ný hjá stefnda eftir að hún kæmi heim frá útlöndum 8. janúar 2019. Þá liggur fyrir að stefnandi vann tvær vaktir í janúar sama ár. Fyrir dómi sagði stefnandi að hún hefði ekki verið sett á sömu vaktir í janúar og áður og hefði verið sett á vaktir sem hún gat ekki unnið af persónulegum ástæðum. Hún hefði verið í sambandi við C á meðan hún var í fríi, en ekki hefði verið hægt að breyta fyrirkomulagi vaktanna. Hvað varði vinnu um eina helgi í janúar kom fram að stefnandi hefði skipt við annan starfsmann á föstudegi en ekki getað unnið laugardag eða sunnudag. Vaktir hefðu verið skertar og á fundi 23. janúar 2019 hafi henni verið neitað um að vinna í uppsagnarfresti og ekki verið velkomin á vinnustaðinn. Í framburði vitnisins B um þetta fyrir dómi kom fram að vitnið tæki ákvörðun um ráðningar á starfsfólki stefnda og hefði stefnandi ekki verið ráðin til starfa hjá stefnda á ný, en ráðningarsamband stefnanda við stefnda hefði liðið undir lok í lok desember 2018. Rætt hefði verið um það í janúar 2019 að stefnandi tæki aukavaktir í þeim mánuði, en aldrei hefði verið gengið frá neinu í því sambandi. Búið hefði verið að ráða í stöðu þá sem stefnandi gegndi, enda hafi hún ætlað að hætta um áramótin. Margoft hafi verið reynt að fá stefnanda á fund til að ræða við hana og hafi hún fallist á það í lok janúar. Þá hafi stefnandi mætt ásamt fulltrúa frá verkalýðsfélagi hennar en ekki minnst á að hún hefði sagt upp störfum. Staðreyndin væri að hún hefði ekki getað unnið á þeim vöktum sem henni voru boðnar.

Samkvæmt framanröktu er sú fullyrðing stefnanda að henni hafi verið sagt upp störfum munnlega 23. janúar 2019 og verið „meinað að vinna uppsagnarfrestinn“ ekki studd haldbærum gögnum og verður ekki á henni byggt í málinu. Að mati dómsins er nægilega í ljós leitt að stefnandi sagði upp störfum hjá stefnda skriflega með bréfi 7. nóvember 2018 og að stefnanda hafi unnið í uppsagnarfresti í desember sama ár, fyrst að beiðni veitingarstjóra stefnda til 8. desember og síðar að beiðni hótelstjóra stefnda til ársloka. Verður ekki hjá því komist að álykta sem svo að uppsögn stefnanda hafi tekið gildi við lok uppsagnarfrests og hafi ráðningarsambandi stefnanda og stefnda því verið slitið og réttaráhrif ráðningarsambands aðila fallið niður um áramótin 2018/2019. Ráðningarsambandið hafi ekki verið framlengt eftir það. Af þessu leiðir að stefnandi var ekki í starfi hjá stefnda í janúar 2019. Samskipti stefnanda og C veitingarstjóra stefnda í janúar 2019 og tilraunir C til að setja stefnanda á einstakar vaktir í þeim mánuði fá ekki breytt þessari niðurstöðu og heldur ekki sú staðreynd að stefnandi vann á tveimur vöktum í janúar sem hún fékk greitt fyrir. Upplýst er í málinu að vaktir þær sem stefnanda var ætlað að vinna samkvæmt áformum C hentuðu ekki stefnanda af ástæðum sem vörðuðu hana sjálfa. Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið ber að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í málinu.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að málskostnaður á milli aðila falli niður.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari dæmir mál þetta.

Dómsorð:

Stefndi, Flughótel Keflavík – H57 ehf., skal vera sýkn af kröfum stefnanda, S-kvk-ef D-kvk-ef Æ-kvk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

J-kk-nf H-kk-nf

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari dæmir mál þetta.

Stefndi, Flughótel Keflavík – H57 ehf., skal vera sýkn af kröfum stefnanda, S-kvk-ef D-kvk-ef Æ-kvk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

J-kk-nf H-kk-nf