S-205/2010

Mál þetta, sem var dómtekið 27. október s.l., höfðaði sýslumaðurinn á Akureyri hér fyrir dómi 16. ágúst sl., með ákæru á hendur X;

„fyrir brot á lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, með því að hafa fimmtudaginn 10. júní 2010, verið að handfæraveiðum á Fljótagrunni, innan hafsvæðis á Fljótagrunni sem lokað var fyrir línu- og handfæraveiðum með reglugerð nr. 742, 2009, um bann við línu og handfæraveiðum á Fljótagrunni, en ákærði var 1 sjómílu inni á svæðinu.

Telst þetta varða við 9. gr., sbr. 17. gr. laga nr. 79, 1997, um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst þess aðallega að verða sýknaður, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa.

I.

Ákærði, sem kveðst hafa 30 brúttórúmlesta atvinnuréttindi, sbr. nú 4. mgr. ákvæðis til bráðabirgða í lögum nr. 30, 2007, en einkum reynslu af sjómennsku sem háseti, hóf síðasta sumar strandveiðar á smábáti. Ekki er ágreiningur um að hann hafi verið að veiðum á þeim stað og á þeim tíma sem ákæra greinir og ekki heldur um að þar hafi veiðar verið bannaðar með reglugerð nr. 742, 2009.

Ákærði kveðst hafa ráðfært sig við sér reyndari skipstjóra um veiðitakmarkanir á þessu svæði og hafi sá álitið að þar væru bannaðar línuveiðar, en handfæraveiðar ekki. Ákærði kveðst þá hafa viljað ganga úr skugga um þetta með því að spyrjast fyrir hjá vaktstöð siglinga. en Landhelgisgæsla Íslands mun annast rekstur þeirrar vaktstöðvar, sbr. heimild í 7. tl. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 52, 2006. Mun þess vera getið á heimasíðu Landhelgisgæslu Íslands að stjórnstöð svari hverskonar fyrirspurnum um svæðatakmarkanir, sbr. hins vegar meginhlutverk vaktstöðvar siglinga samkvæmt lögum nr. 41, 2003.

Endurrit af samtali ákærða við vakthafandi varðstjóra í stjórnstöð Landhelgisgæslu Íslands liggur frammi í málinu. Hefst samtalið með því að ákærði segist ætla að athuga hvort vaktmaður geti gefið honum ,,tölur á lokun á Fljótagrunninu.“ Gengur vaktmaður úr skugga um að gert sé út á handfæri, gefur því næst upp tvær skyndilokanir og spyr síðan hvort óskað sé upplýsinga um línuveiðibann út af Skaga en ákærði afþakkar það. Segir vaktmaður að þá sé þetta komið og kveðjast þeir þar með. Í yfirskrift endurrits þessa samtals er það sagt vera útskrift af upptökum stjórnstöðvar 10. júní 2010, en síðan segir að á eftir fari útskrift af upptöku samtals miðvikudaginn 9. júní 2010, frá klukkan 09:23. Ákærði var staðinn að framangreindum veiðum síðdegis 10. júní sl. og tók þá þegar fram að hann hefði hringt í stjórnstöðina um morguninn. Telur ákærði sig hafa gert sér með þessari fyrirspurn símleiðis slíkt far um að afla sér upplýsinga um hugsanlegt veiðibann á Fljótagrunni að honum verði ekki refsað fyrir að hafa ekki verið kunnugt um bann samkvæmt reglugerð nr. 742, 2009.

II.

Ekki verður annað séð en að reglugerð nr. 742, 2009 hafi verið réttilega birt, sbr. lög nr. 15, 2005. Gera verður kröfu til þess að skipstjóri fiskiskips, hvort sem stórt er eða smátt, kynni sér og þekki veiðitakmarkanir samkvæmt gildandi lögum og reglugerðum. Verður hann að bera áhættu af því kjósi hann að fara einungis eftir upplýsingum annarra um efni þeirra, jafnvel þótt þar sé um stjórnvald að ræða. Verður ákærði því ekki sýknaður á grundvelli þess að honum hafi verið rétt að treysta því að í framangreindu símtali væru tæmandi taldar gildandi veiðitakmarkanir á þeim slóðum sem hann hugðist veiða á. Verður hann því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem í ákæru er greind og varðar við þar tilgreind refsiákvæði.

Ákærði hefur hreinan sakaferil. Ekki verður fram hjá því horft við ákvörðun refsingar, þótt ekki hafi verið fallist á sýknukröfu ákærða, að í því skyni að kynna sér gildandi veiðitakmarkanir leitaði hann til opinberrar stofnunar sem fer með löggæslu á hafinu lögum samkvæmt og annast rekstur framangreindrar vaktstöðvar siglinga. Mun koma fram á vefsíðu stofnunarinnar, eins og að framan greinir, að í stjórnstöð hennar séu veittar upplýsingar um svæðatakmarkanir. Spurði ákærði um lokanir á Fljótagrunni en eingöngu virðast hafa verið tilgreindar svokallaðar skyndilokanir í svarinu án þess að ákærða væri gert það ljóst. Vegna þessa verður ákærða metið það miklu afsakanlegra en ella að hafa ekki þekkt efni reglugerðar 742, 2009. Við ákvörðun refsingar verður því beitt til refsilækkunar heimild 3. tl. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, þótt ekki séu efni til að fella refsingu niður að öllu leyti með vísan til 2. mgr. sömu gr.

Refsing ákærða ákveðst eftir þessu 20.000 krónur í sekt sem hann skal greiða til Landhelgissjóðs Íslands innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms að telja en sæta

fangelsi í tvo daga ella.

Dóminn kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, greiði 20.000 krónur í sekt til Landhelgissjóðs Íslands innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms að telja, en sæti ella fangelsi í tvo daga.