E-7001/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 28. apríl sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af BB steinsögun ehf., Völusteinsstræti 3, Bolungarvík, gegn Ó-kvk-þgf Ö-kvk-þgf, Birtingarkvísl 22, Reykjavík, með stefnu birtri 22. maí 2009.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði gert að greiða honum kr. 121.076 með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 22. september til greiðsludags og málskostnað að mati dómsins.

Dómkröfur stefndu eru þær að hún verði sýknuð af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst stefnda málskostnaðar úr hendi stefnanda með hliðsjón af málskostnaðaryfirliti.

Málsatvik

Stefnda ákvað að endurnýja hjá sér baðherbergið haustið 2008, en þar hafði orðið vatnstjón. Stefnda hafði samband við forsvarsmann stefnanda, B-kk-þf L-kk-þf B-kk-þf, eftir að hafa séð auglýsingu frá honum í Fréttablaðinu. B-kk-nf og vinnufélagi hans komu nokkrum dögum síðar og skoðuðu baðherbergið. Kváðust þeir geta unnið að verkinu í tímavinnu fyrir kr. 3.000 á tímann. Samkomulag varð um það að stefnandi tæki að sér verkið. Stefnda greiddi stefnanda kr. 130.725 vegna vinnu hans 18. ágúst 2008 og óskaði ekki eftir frekara vinnuframlagi hans eftir það. Voru aðrir aðilar fengnir til þess að ljúka verkinu. Stefnandi byggir á því í málinu að sú greiðsla sem stefnda innti af hendi hafi verið umsamin innborgun á verkið þegar það væri hálfnað, en stefnda heldur því fram að með þeirri greiðslu hafi að fullu verið gert upp við stefnanda fyrir vinnu hans. Stefnandi sendi stefndu reikning að fjárhæð kr. 121.076 fyrir eftirstöðum verksins, sem er stefnufjárhæð málsins. Stefnda hefur mótmælt greiðsluskyldu sinni og hefur stefnandi því höfðað mál þetta til innheimtu á reikningnum.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að hann hafi tekið að sér vinnu vegna endurnýjunar á baðherbergi fyrir stefndu. Henni hafi verið sagt að starfsmenn stefnanda tækju kr. 3.000 í tímakaup auk þóknunar fyrir akstur. Kvaðst stefnandi hafa farið fram á að fá innborgun og greiðslu þegar verkið væri hálfnað. Kvaðst stefnandi hafa gefið út reikning, dags. 18. ágúst 2008, að fjárhæð kr. 130.725, sem stefnda greiddi.

Stefnandi lýsir málsatvikum nánar svo að starfsmenn hans hafi unnið við verkið, rifið út úr baðinu, klætt veggi undir sparsl, sett upp klósett o.fl. Stefnda hafi fylgst grannt með verkinu og ítrekað lýst yfir ánægju sinni með vinnubrögðin og framgang verksins. Þegar verkið var hálfnað hafi stefnandi farið fram á greiðslu, eins og um hafði verðið samið. Hafi stefnandi lagt fram yfirlit yfir unna tíma og akstur sem byggði á tímaskýrslum starfsmanna hans. Hafi þá komið hik á stefndu sem hafi sagt þetta dýrara en hún hefði gert ráð fyrir og hún þyrfti þar af leiðandi að taka sér pásu. Hún myndi síðan hafa samband við stefnanda þegar hún hefði fjárráð til að klára verkið. Stefnandi hafi ekki gert athugasemdir við það og hurfu starfsmenn hans af vettvangi. Á verktímanum hafi stefnda aldrei gert athugasemdir við verkið, hvorki meðan á því stóð né eftir að því lauk.

Stefnandi sendi stefndu í kjölfarið reikning fyrir eftirstöðvum verksins að fjárhæð kr. 121.076, sem stefnda hafi ekki greitt þrátt fyrir ítrekaðar áskoranir stefnanda.

Kröfu sína byggir stefnandi á meginreglum kröfu- og samningsréttar um efndir fjárskuldbindinga, einkum efndir in natura. Stefnandi hafi efnt verksamning aðila að fullu og unnið þau verk sem stefnda hafi óskað eftir að yrðu framkvæmd og beri stefndu því að greiða reikning stefnanda fyrir þau verk. Tímakaup fyrir verkið hafi verið umsamið fyrir fram og hafi stefnda ekki mótmælt því. Verð fyrir verkið sé sömuleiðis eðlilegt og sanngjarnt miðað við eðli þess, sbr. 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup.

Um varnarþing sé sérstaklega vísað til ákvæða 32. gr. laga nr. 91/1991.

Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001.

Um málskostnað er vísað til 130. gr. laga nr. 91/1991 og um virðisaukaskatt til laga nr. 50/1988.

Málsástæður og lagarök stefndu

Stefnda byggir sýknukröfu sína á því að krafa stefnanda sé tilhæfulaus. Stefnda hafi mótmælt reikningnum bréflega um leið og hann barst henni. Reikningurinn, sem krafa stefnanda byggist á, sé reikningur fyrir vinnu sem aldrei hafi verið unnin, sbr. meðal annars það sem fram komi í stefnu málsins. Í stefnunni sé rakið að stefnda hafi beðið stefnanda að hætta framkvæmdum hinn 18. ágúst 2008 og haft yrði samband við hann síðar ef svo bæri undir. Einnig sé þar rakið að stefnandi hafi við það tækifæri gefið út reikning fyrir því sem þá hafði þegar verið unnið og stefnda greitt það að fullu. Sé miðað við þessa lýsingu stefnanda sjálfs blasi við að stefnandi hafi ekki átt neitt inni hjá stefndu er hann hvarf frá verkinu. Þá segi enn fremur í stefnunni að í kjölfarið, þ.e.a.s. eftir að stefnandi var hættur að vinna fyrir stefndu, hafi hann gefið út umræddan reikning, að fjárhæð kr. 121.076,- og sá reikningur hafi verið fyrir eftirstöðvar verksins. Verkið hafi þá hins vegar ekki verið nema hálfnað að eigin sögn stefnanda, þegar hann hvarf frá því, og stefnandi viðurkenni í stefnu að hafa fengið greitt fyrir þann hluta verksins sem hann vann, þ.e. fyrri hlutann. Fyrst verkið hafi einungis verið hálfnað þegar stefnda stöðvaði það hafi stefnandi að sjálfsögðu ekki átt rétt á að fá greitt fyrir eftirstöðvar þess, enda hafi enginn verksamningur verið gerður milli aðila eða tilboð, heldur hafi stefnandi verið ráðinn í óskilgreinda tímavinnu sem fagiðnaðaraðili. Þurfi því ekki annað en að lesa stefnu málsins til að átta sig á því að reikningurinn, sem mál stefnanda grundvallist á, sé krafa fyrir vinnu sem aldrei hafi verið unnin. Reikningurinn sé þannig krafa um greiðslu fyrir eftirstöðvar á verki sem ekki hafi verið klárað af hálfu stefnanda og ekki óskað eftir að stefnandi kláraði, enda hafi ekki verið ljóst hvert umfang verksins yrði, þegar stefnandi hafi verið fenginn til að aðstoða við það.

Stefnda vísi sérstaklega til þess að stefnandi taki fram í stefnu sinni að hann hafi ekki gert athugasemdir við það er stefnda óskaði eftir því að hann hyrfi frá verkinu. Stefnandi hafi þannig aldrei mótmælt því að hafa verið látinn hverfa frá verkinu, enda hafi stefnda ráðið því alfarið hversu marga vinnutíma hún keypti af stefnanda. Þá tekur stefnda fram að það sé misskilningur hjá stefnanda að verkið hafi verið hálfnað þegar stefnandi hvarf frá því, og áttar stefnda sig ekki á því hvers vegna því sé haldið fram af stefnanda. Það hafi aldrei verið tekið saman í upphafi hvað ætlunin væri að gera, né hversu langan tíma það myndi taka. Hafi því verið útilokað á þeim tíma er stefnandi hvarf frá verkinu að segja til um hversu langt það var komið.

Loks sé rétt að benda á þá staðreynd að þegar reikningur stefnanda sé skoðaður sjáist að honum fylgi skýring af hálfu stefnanda. Í skýringu neðst á reikningnum segi að hann sé gefinn út vegna vanefnda á umsömdum greiðslum. Sé því augljóst að reikningurinn sé ekki gefinn út af stefnanda til að innheimta útselda vinnu eða efni, heldur sé hann gefinn út til að innheimta meintar vanefndir af hálfu stefndu vegna þess hluta verksins sem stefnandi hafi ekki unnið. Virðist krafan því öðrum þræði vera krafa um skaðabætur, þótt því sé ekki haldið fram í stefnu. Engan rökstuðning sé að finna í þá átt í stefnunni, heldur sé málið rekið sem innheimtumál. Stefnda hafni því alfarið að stefnandi eigi skaðabótakröfu á hendur sér fyrir vanefndir eða nokkra aðra kröfu.

Þegar allt framangreint sé virt um kröfu stefnanda blasi við að hún sé tilhæfulaus og engin greiðsluskylda hvíli á stefndu. Reikningurinn sem krafan grundvallist á sé ekki krafa um verklaun heldur krafa um greiðslu fyrir verk sem stefnandi hafi aldrei unnið. Stefnandi eigi hins vegar engan rétt á slíkum vanefndabótum og hafi á engan hátt gert slíkt líklegt. Stefnda krefst þar af leiðandi sýknu af dómkröfu stefnanda um greiðslu reikningsins.

Kröfugerð um dráttarvexti sé þannig háttað að krafist sé dráttarvaxta með almennri tilvísun til III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001. Samkvæmt ítrekaðri dómaframkvæmd Hæstaréttar, sbr. einkum Hrd. nr. 207/2007, frá 18. mars 2008, sé sú krafa gerð í d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, að greina skuli í stefnu svo glöggt sem verða má dómkröfur, þar á meðal um vexti. Segir í dómi Hæstaréttar að vexti megi ekki dæma nema vaxtafótur sé tilgreindur í sjálfri stefnunni, nema undantekning 11. gr. vaxtalaga eigi við. Undantekningin kveði á um að dæma megi vexti ef krafist sé dráttarvaxta með vísan til viðeigandi lagaákvæða í vaxtalögum. Svo sé hins vegar heldur ekki gert í stefnu þessa máls. Hvorki vaxtafótur né hundraðshluti vaxta sé tilgreindur í stefnu málsins, eins og lög mæli fyrir um. Samkvæmt því sé lögboðið að vísa skuli kröfunni um dráttarvexti frá dómi.

Til vara krefst stefnda sýknu af kröfu stefnanda um dráttarvexti með vísan til þess að stefnandi eigi ekki kröfu á hendur stefndu og þar af leiðandi engan rétt á dráttarvöxtum. Allt að einu geti stefnandi ekki átt rétt á dráttarvöxtum á kröfu sína, verði hún viðurkennd, þar sem stefnandi hafi áskilið sér verklaun fyrir „svarta vinnu“. Á slíkar kröfur sé ekki heimilt að reikna dráttarvexti. Beri því að sýkna stefndu af kröfunni.

Gerð sé krafa um að stefnanda verði gert að greiða stefndu málskostnað að skaðlausu samkvæmt mati dómsins að viðbættum virðisaukaskatti.

Um lagarök vísar stefnda til almennra reglna samninga- og kröfuréttar til stuðnings kröfum sínum, sem og til reglna verktaka- og skaðabótaréttarins. Frávísunarkrafa stefnda sé byggð á 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Krafa stefnda um málskostnað sé reist á 130. gr., sbr. 129. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Niðurstaða

Eins og fram er komið tók stefnandi að sér vinnu vegna endurnýjunar á baðherbergi fyrir stefndu. Umsamið var að verkið yrði unnið í tímavinnu og er ágreiningslaust að tímakaupið var kr. 3.000. Þegar stefnandi hafði unnið að verkinu í þrjá til fjóra daga óskaði stefnda eftir því að hann ynni ekki frekar að verkinu að sinni. Haft yrði samband við hann síðar ef óskað yrði eftir áframhaldandi vinnu hans. Við svo búið hvarf stefnandi frá verkinu og greiddi stefnda honum kr. 130.000. Er ekki ágreiningur með aðilum um málsatvik að þessu leyti.

Fyrir dómi hefur stefnda skýrt frá því að hún hafi viljað fá aðra til að vinna verkið þar sem henni hafi ekki litist nógu vel á vinnubrögð stefnanda. Hún kvaðst hafa gert upp við stefnanda þegar hann hætti og greitt honum kr. 130.000 fyrir það sem búið var að gera. Um fullnaðargreiðslu hafi verið að ræða fyrir það sem stefnandi hafði unnið. Stefnda kvaðst ekki hafa fengið kvittun og ekki sendan reikning vegna þeirrar greiðslu.

Fyrir dómi hefur fyrirsvarsmaður stefnanda, B-kk-nf L-kk-nf B-kk-nf, skýrt frá því að þegar hætt var við verkið að ósk stefndu hafi hann gert henni grein fyrir því að heildarkostnaður væri um kr. 260.000. Stefnda hafi þá greitt inn á verkið kr. 130.000 og fengið greiðslufrest á eftirstöðvum. Unnið hafi verið að verkinu, 14, 15, 16. og 18. ágúst 2008. Tveir starfsmenn hafi unnið að verkinu. Kvaðst B-kk-nf hafa haldið tímunum saman, en ekki hafi verið gerðir sérstakir vinnuseðlar vegna verksins. Stefnandi sé ekki með þannig fyrirkomulag hjá sér.

Krafa stefnanda er byggð á reikningi nr. 38 - 08, dags. 15. september 2008, að fjárhæð kr. 121.076. Er þar tilgreind tímavinna, 24 klst., auk kostnaðar vegna aksturs og áhaldaleigu. Vinnulýsing er engin. Þá liggur fyrir í málinu annar reikningur frá stefnanda nr. 44 - 08, dags. 18. ágúst 2008, að fjárhæð kr. 130.725. Er þar tilgreind tímavinna, 35 klst., án nokkurrar vinnulýsingar. Stefnda hefur andmælt því að hafa fengið þann reikning í hendur, en fyrir liggur að hún hefur þegar greitt stefnanda kr. 130.000 vegna vinnu hans.

Samkvæmt 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, sem stefnandi byggir á, skal neytandi greiða það verð sem telja má sanngjarnt með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún er. Með aðilum er ágreiningur um það hver heildarupphæð verksins var að loknum framkvæmdum stefnanda fyrir stefndu. Eins og atvikum er háttað í málinu verður stefnandi að bera hallann af því að hafa ekki nægilega gert grein fyrir vinnuframlagi sínu í þágu stefndu með tímaskýrslu og lýsingu á verki sínu. Gegn andmælum stefndu er því ósannað að reikningskrafa stefnanda í máli þessu sé réttmæt.

Samkvæmt framansögðu ber að sýkna stefndu af kröfum stefnanda í málinu og dæma stefnanda til að greiða stefndu málskostnað sem ákveðst 225.900 krónur með virðisaukaskatti.

E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefnda, Ó-kvk-nf Ö-kvk-nf, skal vera sýkn af kröfum stefnanda, BB steinsögunar ehf., í máli þessu.

Stefnandi greiði stefndu 225.900 krónur í málskostnað.

E-kk-nf Ó-kk-nf