E-7989/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 21. apríl sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Skaganum hf., Bakktúni 26, Akranesi, gegn Gámaþjónustu Vesturlands ehf., Höfðaseli 15, Akranesi, og Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Kringlunni 5, Reykjavík, með stefnu birtri 24. september 2008.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði dæmdir in solidum til þess að greiða stefnanda kr. 696.000,- auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kr. 996.000,- frá 24.05.2006 til 01.11.2007 en af stefnufjárhæðinni frá þeim degi til 25.10.08. Frá 25. október 2008 er krafist dráttarvaxta af allri stefnufjárhæðinni skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til greiðsludags. Þá gerir stefnandi þær dómkröfur, að stefndu verði dæmdir in solidum til þess að greiða stefnanda málskostnað að skaðlausu samkvæmt mati dómsins.

Dómkröfur stefndu eru aðallega um sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefndu málskostnað samkvæmt mati dómsins. Stefndu krefjast þess til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og að málskostnaður verði felldur niður.

Málsatvik

Þann 12. júlí 2005 var sorphirðubifreiðinni OL-339, ekið á upplýsingaskilti sem staðsett var á bifreiðaplani stefnanda. Bifreiðinni var bakkað á ysta stólpa skiltisins, sem skemmdist, auk þess sem snúningur kom á annan staur þess, eins og ljósmynd sem lögregla tók á vettvangi ber með sér. Bifreiðin er í eigu stefnda Gámaþjónustu Vesturlands ehf. og er hún ábyrgðartryggð hjá stefnda Sjóvá-Almennum tryggingum hf.

Í málinu er ágreiningur með aðilum um umfang þess tjóns sem varð og hvort unnt hefði verið að lagfæra þær skemmdir sem urðu á burðavirki skiltisins.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að skiltið hafi eyðilagst við áreksturinn. Stefnandi krafði stefnda Sjóvá-Almennar tryggingar hf. um greiðslu bóta að fjárhæð kr. 996.000,- samkvæmt reikningi dags. 4. maí 2006 að fjárhæð kr. 996.000,-. Var reikningurinn byggður á útlögðum kostnaði við smíði skiltisins. Stefndi Sjóvá-Almennar tryggingar hf. féllst ekki á að greiða reikninginn en greiddi stefnanda þess í stað einhliða kr. 300.000,- þann 1. nóvember 2007. Stefnandi hafi leitað tilboða í smíði sambærilegs skiltis og þess sem eyðilagðist, en samkvæmt verðtilboði frá félaginu Merkingu ehf., dags. 25. júní 2008, sé ljóst að kostnaður við smíði nýs skiltis sé mun meiri en sú fjárhæð sem stefndi Sjóvá-Almennar tryggingar hf. hafi greitt stefnanda sem samkomulagsbætur og hærri en sú fjárhæð sem stefnandi hafi krafið stefnda Sjóvá-Almennar tryggingar hf. um. Þar sem ágreiningur er um fjárhæð bóta er málssókn þessi nauðsynleg.

Varðandi aðild máls tekur stefnandi fram að Gámaþjónusta Akraness ehf., sem var eigandi bifreiðarinnar OL-339 er tjónið varð, hafi verið sameinuð stefnda Gámaþjónustu Vesturlands ehf. á grundvelli samrunaáætlunar dags. 25. maí 2006 og miðaðist samruni félaganna við 1. janúar það ár, í ljósi þessa sé Gámaþjónusta Vesturlands ehf. réttur aðili þessa máls.

Stefnandi reisir bótakröfu sína á almennum reglum skaðabótaréttarins og ákvæðum umferðarlaga nr. 50/1987, einkum ákvæðis 1. mgr. 88. gr. varðandi ábyrgð skráðs eiganda, sbr. 1. og 3. mgr. 90. gr. sömu laga. Þá er vísað til 1. mgr. 97. gr. laganna varðandi aðild stefndu. Vaxtakröfur styður stefnandi við ákvæði og 8. gr. og 9. gr. sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Ekki sé gerð krafa um virðisaukaskatt á málskostnað, sbr. lög nr. 50/1988, þar sem stefnandi sé virðisaukaskattskyldur. Varnarþing í Reykjavík byggist á 1. tl. 42. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefndu

Af hálfu stefndu er tekið fram um málavexti að þann 4. maí 2006 hafi stefnandi krafið stefnda um greiðslu reiknings að fjárhæð kr. 996.000 að meðtöldum virðisaukaskatti, en samkvæmt stefnu byggðist sú fjárhæð á útlögðum kostnaði við smíði nýs skiltis. Reikningnum fylgdi sundurliðun á vinnu nafngreindra einstaklinga fyrir stefnanda á tímabilinu september til og með nóvember 1999, en stefnda hafi verið tjáð að um væri að ræða tímaskýrslur vegna smíði hins upphaflega skiltis. Taldi yfirmaður tjónamats stefnda að eðlilegur viðgerðarkostnaður vegna skiltisins næmi kr. 150.000 og að krafa stefnanda væri allt of há og óraunhæf. Starfsmenn stefnda héldu fund með stefnanda og kom þá í ljós að ekki hafði verið framkvæmd viðgerð á skiltinu, eins og stefndi hafði gert ráð fyrir, heldur hafði skiltinu verið hent, þar sem það var talið ,,úrelt“ og nýtt skilti verið smíðað. Þar sem stefndi taldi að skiltið hefði vel verið viðgerðarhæft gat hann ekki fallist á greiðslu á grundvelli umrædds reiknings.

Í kjölfarið hafi stefndi leitað til smiðju Olíudreifingar ehf. og Tækni ehf. og óskað eftir því að fyrirtækin gerðu áætlun í smíði á stauravirki því sem skemmdist við áreksturinn þar sem hægt yrði að ganga frá þeim nafnskiltum sem þar var að finna og viðkomandi aukahlutum. Stefndi fékk munnlega sambærilega áætlun um heildarkostnað frá báðum aðilum og nam hún um kr. 493.340. Í framhaldi af þessu bauð stefndi stefnanda kr. 500.000 í samkomulagsbætur með tölvupósti, dags. 26. október 2007, en tók fram að það hefði átt að gera við skiltið og bætur því með réttu átt að nema mun lægri fjárhæð. Stefnandi hafnaði þessu tilboði og í tölvupósti, dags. 29. október 2007, komi fram að hann hafi greint kostnað vegna gerðar skiltisins á ,,faglegan hátt“ og næmi hann í raun um kr. 1.500.000, en póstinum fylgdi excel-skjal þar sem fram kemur að kostnaður sé samtals kr. 1.431.216 og skiptist það í sjö nánar tilgreinda þætti. Nokkru síðar var haldinn fundur með stefnanda þar sem meðal annars var farið yfir ósamræmi á milli tímafjölda og efnismagns í fyrri gögnum sem stefnandi hafði sent og síðastgreindu skjali, auk þess sem stefndi áréttaði að ekki hefði verið um altjón á skiltinu að ræða og að því hefði borið að gera við það.

Hinn 1. nóvember 2007 greiddi stefndi stefnanda bætur að fjárhæð kr. 300.000 og taldi sig hafa bætt tjón stefnanda að fullu.

Aðalkrafa stefndu um sýknu er byggð á því að með greiddum bótum sé tjón stefnanda að fullu bætt og eigi hann ekki lögvarinn rétt til frekari bóta, en stefnandi beri sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi orðið fyrir frekara tjóni.

Það sé meginregla skaðabótaréttar að eingöngu beri að bæta það tjón sem sannanlega megi rekja til atviks sem bótaskylda hafi stofnast vegna. Eins og sjá megi af fyrirliggjandi ljósmynd af skilti því sem skemmdist við áreksturinn hafi eingöngu orðið tjón á stauravirki skiltisins. Telja stefndu að þeim beri eingöngu að bæta nauðsynlegan kostnað vegna viðgerðar á þessum hluta skiltisins í samræmi við fyrrgreinda meginreglu, en stefnandi beri sönnunarbyrði fyrir því að nauðsynlegt hafi verið að smíða nýtt skilti til að bæta tjón hans. Hafi stefnandi ekki sýnt fram á slíka nauðsyn, en að mati stefndu gefi augaleið að ekkert sé því til fyrirstöðu að gera við stauravirkið eitt og sér, sbr. einnig álit Olíudreifingar ehf. og Tækni ehf., sem leitað var til. Ekki geti staðist að eigendur muna sem verða fyrir tjóni geti fengið kostnað vegna endursmíði munanna greiddan frá vátryggjanda þegar viðgerð hefði dugað til að bæta tjón þeirra.

Stefndu hafa frá upphafi fallist á að þeim beri að greiða kostnað vegna viðgerðar á þeim hluta skiltisins sem skemmdist og hafi eðlilegur kostnaður vegna þessa verið greiddur hinn 1. nóvember 2007. Þar með telja stefndu að raunverulegt tjón stefnanda sem rekja megi til hins bótaskylda atviks hafi verið að fullu bætt. Stefndu árétta að eingöngu hafi verið samkomulag á milli aðila um að stefndu myndu greiða fyrir eðlilegan viðgerðarkostnað, en aldrei hafi komið til álita að nýtt skilti yrði smíðað á kostnað stefndu. Sé krafa stefnanda því ekki eingöngu í ósamræmi við raunverulegt tjón hans, heldur einnig í ósamræmi við samning aðila. Með vísan til þess telja stefndu að það verði að sýkna þá af kröfu stefnanda.

Þá telja stefndu að hvað sem öðru líði hafi stefnandi ekki sýnt fram á umfang tjóns síns og sé krafa hans því vanreifuð. Að mati stefndu liggi ekki fyrir viðhlítandi gögn til stuðnings meintu tjóni stefnanda. Ekki sé unnt að byggja á útgefnum reikningi stefnanda, dags. 4. maí 2006, þar sem honum hafi engar aðrar skýringar fylgt en tímaskýrslur vegna vinnu á árinu 1999. Sé að öllu leyti óljóst hvernig þessar skýrslur geti legið til grundvallar þeirri fjárhæð sem krafist var greiðslu á samkvæmt reikningnum og dugi í því sambandi að nefna að tjón stefnanda varð rúmum fjórum árum eftir að skýrslurnar eru dagsettar. Rúmu ári síðar, eða 29. október 2007, hafi stefnda borist skjal frá stefnanda þar sem kostnaður vegna skiltisins var að hans sögn greindur ,,á faglegan hátt“ og nam hann þá um kr. 1.500.000. Hafi kostnaður vegna skiltisins því hækkað um rúmar 500.000 krónur frá því að upphaflegur reikningur var gefinn út og þar til stefnandi greindi kostnaðinn rúmu ári eftir að vinna hans vegna skiltisins átti sér stað. Stefndu telja ómögulegt að byggja á útgefnum reikningum eða öðrum gögnum sem stefnandi hefur lagt fram við mat á ætluðu tjóni hans, enda séu upplýsingarnar ótrúverðugar, í innbyrðis ósamræmi og virðast ekki vera reistar á raunverulegri vinnu stefnanda. Því sé sérstaklega mótmælt að fyrirliggjandi verðtilboð frá Merkingu ehf. frá 25. júní 2008 feli í sér nokkra sönnun fyrir tjóni stefnanda, enda sé tilboðið byggt á nýsmíði skiltis en ekki viðgerð á því.

Ef ekki verði fallist á sýknukröfu stefndu sé gerð krafa um verulega lækkun bóta. Sú krafa sé reist á því að tjón stefnanda umfram það sem nú þegar hafi verið bætt sé með vísan til ofangreinds rökstuðnings að mestu ósannað eða a.m.k. verulega minna en stefnandi haldi fram. Sé fjárhæð stefnukröfu því sérstaklega mótmælt.

Kröfu stefnanda um vexti sé jafnframt mótmælt, en eins og atvikum málsins sé háttað sé ekki rétt að krefja stefnda um vexti frá fyrra tímamarki en dómsuppsögudegi þar sem stefndu hafi ekki enn fengið í hendur þær upplýsingar sem þörf sé á til að ákveða upphæð bóta, sbr. 24. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga sem í gildi voru þegar tjónsatvikið átti sér stað.

Niðurstaða

Ágreiningslaust er í málinu að stefndu beri fébótaábyrgð á því tjóni sem varð er sorphirðubifreiðinni OL-339 var ekið á upplýsingaskilti sem staðsett var á lóð stefnanda, sbr. ákvæði 1. mgr. 88. gr., 1. og 3. mgr. 90. gr. og 1. mgr. 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Aðilar deila hins vegar um umfang þess tjóns sem varð og hvort unnt hefði verið að lagfæra þær skemmdir sem urðu á burðarvirki skiltisins.

Samkvæmt lögregluskýrslu og ljósmynd þeirri er henni fylgdi var bifreiðinni bakkað á ysta stólpa skiltisins, sem bognaði og annar stólpi burðarvirkis skekktist.

Af hálfu stefnda Sjóvár-Almennra trygginga hf. var skiltið skoðað af S-kk-þgf E-kk-þgf K-kk-þgf, yfirmanni tjónaskoðunar, meðan skiltið var uppistandandi. Samkvæmt skýrslu hans fyrir dómi taldi hann engan vafa á því að hægt hefði verið að gera við skiltið og áætlaði viðgerðarkostnað 150.000 kr. Hann kvaðst ekki hafa séð skiltið eftir að það hafði verið tekið niður

Af hálfu stefnanda hafa þeir I-kk-nf Á-kk-nf framkvæmdastjóri og S-kk-nf I-kk-nf verkstjóri báðir haldið því fram í skýrslum sínum fyrir dómi að ekki hefði verið unnt að lagfæra skemmdir á burðavirki skiltisins. Það hefði komið í ljós eftir að skiltið var tekið niður. Umboðsmaður stefnda Sjóvár-Almennra trygginga hf. á Akranesi hefði þá skoðað og tekið myndir af skiltinu og hefði því verið fargað í október 2006 í samráði við hann.

Á-kk-nf G-kk-nf, fyrrverandi útibústjóri Sjóvár-Almennra trygginga hf. á Akranesi, skýrði frá því fyrir dómi að sig minnti að hann hefði tekið myndir af skiltinu eftir það hefði verið tekið niður, en þær myndir hafði hann ekki lengur undir höndum og hann mundi ekki hvort staurar skiltisins voru snúnir. Þá kvaðst hann ekki muna eftir því að hafa gefið heimild til þess að skiltinu yrði hent og taldi raunar ólíklegt að hann hefði gert það áður en búið var að bæta tjónið. Stefnandi hefði gert reikning sem ekki hefði verið samþykkt að greiða.

Bótakrafa stefnanda í málinu er reist á reikningi, dags. 4. maí 2006, vegna kostnaðar við endursmíði burðavirkis skiltisins. Eins og I-kk-nf Á-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, skýrði frá fyrir dómi var reikningurinn byggður á kostnaði við upphaflega smíði skiltisins frá árinu 1999 samkvæmt verkbókhaldi stefnanda, eins og fylgiskjöl með þeim reikningi bera með sér. Stefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., féllst ekki á að greiða þann reikning en greiddi stefnanda þess í stað 300.000 kr. hinn 1. nóvember 2007 sem fullnaðarbætur vegna tjónsins á skiltinu, eins og fram er komið.

Gegn andmælum stefndu eru ósannaðar þær staðhæfingar stefnanda að ekki hafi verið mögulegt að gera við þær skemmdir sem urðu á burðavirki skiltisins tiltekið sinn. Reikningskrafa hans í málinu, sem byggist á endursmíði burðarvirkis skiltisins, verður því ekki lögð til grundvallar bótakröfu hans og er henni hafnað. Hefur stefnandi því ekki sýnt fram á það með málatilbúnaði sínum að honum beri frekari bótagreiðslur úr hendi stefndu vegna tjónsins en þegar hefur verið greitt. Ber því að sýkna stefndu af kröfum stefnanda í málinu, en eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, Gámaþjónusta Vesturlands ehf. og Sjóvá-Almennar tryggingar hf., skulu vera sýkn af kröfum stefnanda, Skagans hf., í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

E-kk-nf Ó-kk-nf