S-20/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 7. apríl sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, útgefinni 17. febrúar sl., á hendur X;

„fyrir líkamsárás, með því að hafa sunnudaginn 7. desember 2014, ráðist að bílstjóra fólksflutningabifreiðar/strætó nr. 78, við menningarhúsið Hof við Strandgötu á Akureyri og slegið hann í andlitið, með þeim afleiðingum að hann hlaut glóðarauga á hægra auga og hrufl á nefhrygg og bólgu, heilahristing og svima og sortnaði fyrir augum.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Skipaður verjandi, A-kk-nf S-kk-nf hdl., krefst þess að ákærða verði ekki gerð refsing í máli þessu, en til vara að refsing hans verði ákvörðuð eins væg og lög leyfa. Þá krefst verjandinn þess að allur sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun hans, falli á ríkissjóð.

I.

1. Samkvæmt gögnum lögreglu, frásögn ákærða og vitna fyrir dómi, eru helstu atvik máls þessa þau að sunnudaginn 7. desember sl., kl. 15:12, var óskað eftir aðstoð lögreglu að Menningarhúsinu Hofi á Akureyri vegna aðila sem hafði ráðist á strætisvagnabílstjóra. Í frumskýrslu lögreglu segir að við komu lögreglumanna á vettvang hafi ákærða, X, verið haldið af brotaþola, vagnstjóranum A, fyrir utan strætisvagn nr. 78. Greint er frá því að ákærði hafi verið nokkuð æstur og með minni háttar áverka á nefi og hægri augabrún. Hafi hann verið handtekinn og færður á lögreglustöð, en síðan yfirheyrður um málsatvik, kl. 16:40.

Samkvæmt frumskýrslunni var brotaþoli yfirheyrður um málsatvik á vettvangi, en tekið er fram að hann hafi þá verið með sýnilega áverka á nefi, en af þeim sökum hafi honum verið ráðlagt að leita sér læknisaðstoðar á slysadeild á Akureyri. Brotaþoli hafnaði því, en lýsti því að hann ætlaði að leita til læknis í heimabyggð sinni, Siglufirði, við lok vinnudags. Greint er frá því að brotaþoli hafi í símtali við lögreglu nokkru síðar upplýst að hann hefði ekki treyst sér til að aka strætisvagninum lengra en að Dalvík og því hefði verið fenginn annar bifreiðastjóri til þess að aka bifreiðinni á endastöð á Siglufjörð.

Samkvæmt lögregluskýrslunni ræddu lögreglumenn í greint sinn einnig við farþega strætisvagnsins, en þar á meðal var B og ung stúlka, en haft er eftir þeirri síðarnefndu, að hún hefði ekki orðið vitni að viðskiptum ákærða og brotaþola, enda setið aftarlega í strætisvagninum þegar atvik máls áttu sér stað.

Samkvæmt nefndri lögregluskýrslu og öðrum gögnum var atburðarás málsins í meginatriðum sú að brotaþoli, A, hafði verið í áætlunarferð á nefndri bifreið, strætisvagni nr. 78, á leiðinni Siglufjörður-Dalvík, en með endastöð við Menningarhúsið Hof á Akureyri. Á meðal farþega í greint sinn var ákærði og nefnd vitni. Fyrir liggur að ákærði sat framarlega í bifreiðinni, líkt og vitnið B. Óumdeilt er í málinu, að það var ætlan ákærða að fá að fara úr strætisvagninum nærri núverandi heimili sínu, við Hlíðarbæ í Hörgársveit, skammt norðan Akureyrar. Bar ákærði því fram þá ósk að brotaþoli stöðvaði bifreiðina til að hleypa honum út, en er brotaþoli hafnaði beiðninni hafi komið til orðasennu þeirra í millum og að lokum til atgangs eftir að brotaþoli hafði stoppað bifreiðina við endastöð á Akureyri.

Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu gaf brotaþoli formlega skýrslu hjá lögreglu um atvik máls þann 8. desember 2014.

2. Í málinu liggur fyrir læknisvottorð C, yfirlæknis hjá Heilbrigðisstofnun Norðurlands, með aðsetur í Fjallabyggð. Vottorðið er dagsett 12. febrúar sl. Í vottorðinu er greint frá því að brotaþolinn A hafi komið til skoðunar til læknisins þann 7. desember 2014 vegna áverka sem hann hafði fengið í starfi sínu sem strætisvagnabílstjóri á leiðinni Siglufjörður-Dalvík-Akureyri. Í vottorðinu segir um ástand og áverka brotaþola m.a.:

„Kemur hingað á áverkadag, en farþegi sem var með honum í bílnum sló hann í andlitið við Hof á Akureyri um klukkan 15:05. Höggið lenti á vinstri kinn og nefi. Hlaut hann svima og sortnaði fyrir augum og varð óglatt eftir slysið. Kemur til undirritaðs á Siglufjörð um kl. 18:00 og er ekki ennþá laus við ógleði, svolítið óöruggur í jafnvæginu. Er með glóðarauga á hæ. auga og með hrufl á nefhrygg. Nefið er bólgið en ekki skakkt og miðnesið í lagi. Sjón er eðlileg og ekki merki um tvísýni, augnhreyfingar eðlilegar. Blóðþrýstingur er eðlilegur. Ekki merki um hækkaðan þrýsting í höfði sem væri þá merki um blæðingu, hefur klárlega einkenni heilahristings og undirritaður mælti með því við [A] að hann tæki það rólega í tvo-þrjá daga en hefði samband ef einkenni ekki löguðust eða versnuðu. Einnig mælti undirritaður með að hann keyrði ekki bíl næstu þrjá dagana.“

Með vottorði yfirlæknisins fylgdu tvær litljósmyndir, sem hann hafði tekið af andlitsáverkum brotaþola.

Af hálfu rannsóknaraðila var aflað upplýsinga af heimasíðu Strætó, sem greina frá upplýsingum félagsins til viðskiptavina. Undir kaflaheitinu „Biðstöðvar og lagnir“ segir m.a.:

„Vinsamlegast biddu vagnstjóra aldrei um að stöðva vagninn annars staðar en á biðstöð. Það getur haft í för með sér mikla slysahættu, bæði fyrir farþega og aðra í umferðinni.“

Þá segir í kaflaheiti sem ber nafnið „Stopp á stoppistöðvum“:

„Farþegar bera ábyrgð á að vera komnir á réttum tíma á stoppistöðvar/biðstöðvar. Vagnstjórum er ekki heimilt að stöðva fyrir farþegum á milli stoppistöðva/biðstöðva vegna öryggissjónarmiða. Farþegar geta ekki farið fram á við vagnstjóra að stöðva annars staðar en á merktum stoppistöðvum/biðstöðvum, það á einnig við á rauðu ljósi.“

II.

Fyrir dómi hefur ákærði, X, skýlaust viðurkennt að hafa slegið brotaþola í greint sinn eftir að hann hafði stöðvað akstur strætisvagns nr. 78, við Menningarhúsið Hof á Akureyri. Ákærði játaði að barsmíð hans hefði farið í andlit brotaþola, en andmælti því að sýnilegir áverkar hefðu hlotist af athæfi hans, þ. á m. glóðarauga og hrufl á nefi. Ákærði vefengdi jafnframt að brotaþoli hafi fengið snert af heilahristingi. Nánar aðspurður og eftir að hann hafði kynnt sér rannsóknargögn lögreglu og hlýtt á framburð vitna kvaðst ákærði í raun ekki vita hvort brotaþoli hefði fengið áverka í greint sinn.

Ákærði skýrði frá því að hann hefði farið inn í umræddan strætisvagn á Siglufirði og bar að áfangastaður hans hefði í raun verið við Hlíðarbæ í Hörgársveit. Vegna þessa kvaðst hann hafa beðið brotaþola um að stöðva vagninn nærri áfangastaðnum, en er brotaþoli hefði hafnað beiðninni og vísað til starfsreglna hefði hann orðið „geðveikt pirraður“. Ákærði kannaðist við að hafa í framhaldi af þessu rifist við brotaþola, en hann helst haft í huga að með því móti yrði honum vísað út úr vagninum. Ákærði staðhæfði að brotaþoli hefði ekki látið sitt eftir liggja í orðræðunni sem þarna varð og hefði hann m.a. kallað til hans ýmsum nöfnum. Ákærði sagði að verulega hefði fokið í sig þegar brotaþoli hefði kallað hann „hommatitt“ við endastöð leiðarinnar, við Menningarhúsið Hof á Akureyri. Ákærði kvaðst er þetta gerðist hafa verið á leið út úr bifreiðinni, en vegna þessara síðustu orða brotaþola kvaðst hann hafa slegið með flötum hægri lófa á vinstri kinn brotaþola þar sem hann hafi setið í bílstjórasætinu. Ákærði sagði að brotaþoli hefði brugðist við og fylgt honum út úr bifreiðinni, en síðan fellt hann á gangbrautina. Ákærði kvaðst hafa veitt því eftirtekt eftir að atgangurinn hafði verið stöðvaður af lögreglu að brotaþoli var með sár á nefinu. Ákærði kvaðst ekki geta sagt til um hvernig brotaþoli fékk nefáverkann. Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa verið frekar leiður vegna þessarar uppákomu allrar.

Brotaþolinn A, fæddur ..., strætisvagnabílstjóri, lýsti málsatvikum fyrir dómi með líkum hætti og hér að framan var rakið, að því er varðaði akstursleið og beiðni ákærða um að stöðva bifreiðina nærri Hlíðarbæ í Hörgársveit. Hann kvaðst hafa útskýrt starfsreglur bifreiðastjóra og þar á meðal að honum væri óheimilt að stöðva ökutækið annars staðar en á biðstöðvum, en bar að ákærði hefði tekið þessum útskýringum illa og bar að þeir hefðu í framhaldi af því farið að rífast. Hann sagði að ákærði hefði verið orðljótur og m.a. haft á orði að hann ætti að halda kjafti, en að auki kallað hann „hommatitt“. Vegna þessara viðbragða kvaðst brotaþoli hafa hætt að svara ákærða, en á endastöðinni við Hof á Akureyri sagt að ef hann ætlaði að hegða sér með þessum hætti framvegis væri hann ekki velkominn sem farþegi. Brotaþoli kvaðst er þetta gerðist hafa setið í bílstjórasætinu, með spennt öryggisbelti, og því í raun litið upp til farþeganna. Brotaþoli kvaðst þannig hafa fylgst með farþegunum þegar þeir voru á leið út úr vagninum, en bar að ákærði hefði í kjölfar fyrrnefndra orða slegið sig í andlitið með hálfkrepptum hnefa, nánar tiltekið við hægra augað, en í sveiflunni hefði hönd ákærða slegist við nef hans. Brotaþoli sagði að höggið hefði ekki verið ýkja þungt. Hann kvaðst strax hafa losað öryggisbeltið, tekið í ákærða og fært hann út úr bifreiðinni, en síðan haldið honum þar til lögreglumenn komu á vettvang. Brotaþoli ætlaði að hann hefði ekki fengið frekari högg frá ákærða og þá ekki meðan hann beið komu lögreglu með ákærða í tökum. Brotaþoli kvaðst hafa treyst sér til að aka af stað á ný og hafi ætlan hans verið að aka á áfangastað í heimabæ hans, Siglufirði. Hann kvaðst því hafa hafið heimaksturinn um kl. 16:35, en á leiðinni fundið til flökurleika og af þeim sökum hringt í vinnuveitanda sinn og óskað eftir því að skipt yrði um bílstjóra á Dalvík. Brotaþoli kvaðst eftir að heim var komið hafa leitað til læknis, en hann kvaðst þá hafa verið kominn með glóðarauga og bólgið nef, en að auki verið dasaður og með flökurleika. Vegna snerts af heilahristingi hefði hann fylgt ráðum læknisins og haldið kyrru fyrir í þrjá daga, en eftir það náð fullri heilsu.

Vitnið B, fædd ..., kvaðst hafa komið inn í umræddan strætisvagn á stoppistöð í Ólafsfirði og bar að hún hefði átt erindi til Akureyrar. Vitnið kvaðst hafa setið framarlega í bifreiðinni, nánar tiltekið fyrir aftan bílstjórann, og veitt því eftirtekt að ákærði sat þar nærri, en í gagnstæðri sætaröð. Vitnið kvaðst hafa hlýtt á beiðni ákærða um að honum yrði hleypti út úr bifreiðinni við Hlíðarbæ, en einnig heyrt er bílstjórinn hefði hafnað þeirri beiðni. Vitnið bar að ákærði hefði eftir það haft uppi frekar ljótan munnsöfnuð og m.a. hótunarorð um barsmíðar við bílstjórann. Vitnið sagði að bílstjórinn hefði í fyrstu svarað ákærða en þó ekki með líkum hætti og bar að aðilar hefðu eftir það haldið ró allt þar til bifreiðin hafði stansað við endastöð, Menningarhúsið við Hof á Akureyri.

Fyrir dómi var það ætlan vitnisins að ákærði hefði verið á leið út úr bifreiðinni þegar bílstjórinn hefði haft á orði að hann væri ekki velkominn aftur. Í beinu framhaldi af því kvaðst vitnið hafa séð að ákærði snéri sér að bílstjóranum, í æstu skapi, en lýsti athæfi hans hans nánar þannig: „... það voru kannski ekki gerðir einhverjir tilburðir, ... að láta verða af þessari hótun um barsmíðar ... ja alla veganna slæmt í hann hendinni ... ég þori nú ekkert að fullyrða um það nánar ... ekki neitt svaðalegt hnefahögg, ég er nú ekki viss um það“. Vitnið kvaðst er atburður þessi gerðist hafa verið að tygja sig til brottfarar og því ekki fyllilega séð hvar barsmíð ákærða hafnaði á líkama bílstjórans, en ætlaði þó að það hefði verið á andlit hans. Vitnið sagði að bílstjórinn hefði strax brugðist við athæfi ákærða. Vitnið kvaðst þannig hafa fylgst með því er bílstjórinn tók í ákærða, en síðan séð að þeir hrundu út úr bifreiðinni og veltust þar um á jörðinni í snjónum. Vitninu hafi fundist þessar aðgerðir bílstjórans nokkuð harkalegar, en nánar aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa séð að nein högg færu á milli aðila. Hefði atburðarásin frekar verið þannig að bílstjórinn hefði verið að reyna að halda ákærða kyrrum. Vitnið bar að á þessu hefði gengið í nokkrar mínútur eða allt þar til lögreglan kom á vettvang og skakkaði leikinn. Eftir það kvaðst vitnið hafa séð að bílstjórinn var með áverka á nefi, en ætlaði að hann hefði ekki fengið þann áverka strax í upphafi atgangsins við ákærða.

Vitnið C læknir staðfesti fyrir dómi áðurrakið læknisvottorð. Vitnið kvaðst síðdegis umræddan dag, um kl. 18:00, hafa hlýtt á frásögn brotaþola um tilkomu andlitsáverka hans, u.þ.b. þremur klukkustundum eftir að atvik máls gerðust. Vitnið sagði að greinilegt hefði verið að brotaþoli hafði fengið högg á nefið, en það kvaðst hafa átt í erfiðleikum með að átta sig á tilkomu áverkans við auga hans. Vitnið sagði að áverkar brotaþola hefðu samræmst frásögn hans, þ. á m. um hnefahögg og að til stimpinga hefði komið þar á eftir. Vitnið ætlaði að aðalhöggið hefði komið á brotaþola vinstra megin á andlitið. Var það og ætlan vitnisins að brotaþoli hefði í greint sinn fengið fleiri en eitt högg. Vitnið vísaði að öðru leyti til efnis áðurrakins vottorðs, en einnig til fyrrnefndra ljósmynda.

III.

Í máli þessu er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa sunnudaginn 7. desember 2014 ráðist á bílstjóra strætisvagns við endastöð við Menningarhúsið Hof við Strandgötu á Akureyri og slegið hann í andlitið. Í ákæru er afleiðingum ætlaðrar barsmíðar lýst, en fyrir liggur að umræddur bílstjóri er brotaþoli í máli þessu, enda þótt nafn hans sé ekki tekið fram í ákæru lögreglustjóra.

Fyrir dómi hefur ákærði viðurkennt að hafa slegið brotaþola í eitt skipti í andlitið í greint sinn, en hann hefur andmælt því að barsmíð hans hafi haft þær afleiðingar sem lýst er í ákæru.

Samkvæmt gögnum leitaði brotaþoli til læknis rétt um þremur klukkustundum eftir að atvik máls gerðust. Í staðfestu vottorði er lýst ferskum áverkamerkjum í andliti brotaþola. Þá er staðhæft að áverkarnir hafi samrýmst frásögn brotaþola.

Með játningu ákærða, frásögn brotaþola, áverkavottorði svo og að nokkru með hliðsjón af frásögn vitnisins B þykir ákæruvaldið hafa sannað að ákærði hafi slegið brotaþola þar sem hann sat í bílstjórasæti strætisvagns nr. 78, þar sem bifreiðin var kyrrstæð á endastöð við Menningarhúsið Hof á Akureyri.

Að virtum ofangreindum gögnum er að mati dómsins ekki varhugavert að telja sannað að vegna barsmíðar ákærða hafi brotaþoli hlotið þá áverka sem lýst er í ákæru. Er í því tilliti m.a. til þess að líta að vitnið B kvaðst ekki hafa séð bein högg ganga á milli aðila eftir barsmíð ákærða þar sem þeir veltust um utan við bifreiðina og tókust á í snjónum allt þar til lögreglan stöðvaði atganginn. Þá er frásögn brotaþola að mati dómsins um það hvernig hann hlaut áverka sína trúverðug. Er ákærði því sannur að sök samkvæmt ákæru, en háttsemi hans er þar rétt færð til refsiákvæða.

IV.

Ákærði, X, sem er 22 ára, hefur samkvæmt sakavottorði áður sætt refsingum. Hann hefur þannig tvívegis gengist undir lögreglustjórasáttir. Annars vegar í október 2011 vegna fíkniefnaaksturs og hins vegar í nóvember 2012 vegna fíkniefnaaksturs og brots gegn ávana- og fíkniefnalöggjöf. Var honum vegna þessa m.a. gert að greiða sektir til ríkissjóðs. Þann 1. ágúst 2014 var ákærði dæmdur fyrir alvarlega líkamsárás, en einnig fyrir hótun við brotaþola vegna skýrslugjafar hans hjá lögreglu í tengslum við rannsókn málsins. Hlaut ákærði vegna þessa sjö mánaða fangelsi, sem var skilorðsbundið til þriggja ára, en brotin framdi hann 2. og 14. mars 2014. Loks var ákærði þann 9. febrúar sl. dæmdur fyrir fíkniefnalagabrot, þjófnaðarbrot, brot gegn 157. gr. almennra hegningarlaga, umferðarlagabrot, þ. á m. fíkniefnaakstur og fyrir að aka ökutæki tvívegis sviptur ökurétti. Að auki var hann með þessum dómi dæmdur fyrir alvarlega líkamsárás, sem hann framdi þann 10. ágúst 2014. Vegna þessarar síðastnefndu háttsemi rauf ákærði skilorð dómsins frá 1. ágúst 2014 og var refsingin því tekin upp og honum gerð refsing í einu lagi. Var þá m.a. litið til ítrekunarákvæðis 218. gr. b almennra hegningarlaga og refsing hans ákvörðuð 15 mánaða óskilorðsbundið fangelsi.

Í máli þessu hefur ákærði gerst sekur um minni háttar líkamsárás. Brotið drýgði hann í desember 2014 og því fyrir uppkvaðningu dómsins sem kveðinn var upp 9. febrúar 2015. Fer því um refsiákvörðun nú samkvæmt því sem segir í 78. gr. almennra hegningarlaga. Þykir því refsing ákærða að þessu virtu hæfilega ákveðin eins mánaðar fangelsi, sem ekki þykir fært að skilorðsbinda.

Í ljósi málsúrslita ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, þ.m.t. vitnakostnað ákæruvalds, 38.900 krónur, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef S-kk-ef hdl., sem þykja að teknu tilliti til virðisaukaskatts hæfilega ákveðin 178.560 krónur.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í einn mánuð.

Ákærði greiði sakarkostnað, 217.460 krónur, og þ. á m. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef S-kk-ef hdl., 178.560 krónur.