S-4323/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 16. nóvember 2023 að undangenginni aðalmeðferð, er höfð-að með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 6. júlí sama ár, á hendur G-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, [...], „fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa:

Staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2018 til og með 2020, vegna tekjuáranna 2017 til og með 2019, með því að hafa vanframtalið tekjur samtals að fjár-hæð krónur 76.025.550, sem skattskyldar eru samkvæmt 1. tölulið A. liðar 7. gr. laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, sbr. 2. mgr. 11. gr. sömu laga, og samkvæmt 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga og vanframtalið tekjur að fjárhæð krónur 412.028 sem skattskyldar eru samkvæmt 4. tölulið A. liðar 7. gr. laga um tekjuskatt og 19. og 21. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga. Með framangreindu komst ákærði undan greiðslu tekjuskatts og útsvars samtals að fjárhæð krónur 31.847.592, sem sundurliðast sem hér greini r:

Tekjuárið 2017

Framtalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn kr. 4.977.000

Vanframtaldar tekjur kr. 19.228.395

Vangreiddur tekjuskattur, skattprósenta:

31,8% tekjustofn yfir kr. 10.016.488 kr. 4.512.072

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 2.791.963

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar 2017 kr. 8.437.920

Tekjuárið 2018

Framtalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn kr. 6.979.500

Vanframtaldar tekjur kr. 27.732.497

Tekjuskattur, skattprósenta:

22,5% tekjustofn kr. 0 – 10.724.553 kr. 842.63731,8% tekjustofn yfir kr. 10.724.553 kr. 7.628.007

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 4.026.759

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar 2018 kr. 12.497.403

Tekjuárið 2019

Framtalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn kr. 10.716.000

Vanframtaldar tekjur kr. 29.476.686

Vangreiddur tekjuskattur, skattprósenta:

22,5% tekjustofn kr. 0 – 11.125.045 kr. 92.03531,8% tekjustofn yfir kr. 11.125.045 kr. 6.540.219

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 4.280.015 Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar 2019 kr. 10.912.269

Vanframtaldar tekjur alls kr. 76.437.578

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar alls kr. 31.847.592

Framangreind brot teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákæra var birt 1. september 2023 og málið var þingfest 2. október sama ár. Ákærði játar skýlaust sök samkvæmt ákæru. Aðalmeðferð fór fram í málinu 16. nóvember sama ár samkvæmt beiðni beggja málsaðila. Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Ákærði krefst vægustu refsingar sem lög leyfa og að skipuðum verjanda verði ákvörðuð hæfileg málsvarnarlaun.

II.

Málsatvik:

Þann 27. júlí 2020 hófst formlega rannsókn Skattrannsóknarstjóra ríkisins (SRS) sem beindist að ákærða og tveimur tilgreindum einkahlutafélögum sem tengdust honum. Var rannsóknin vegna tekjuáranna 2017, 2018 og 2019 og lauk henni í desember 2020. Í aðalatriðum voru niðurstöður rannsóknarinnar með þeim hætti, hvað ákærða varðar, að hann hefði staðið skil á efnislega röngum skattframtölum, nánar tiltekið að greiðslur til hans frá téðum einkahlutafélögum, auk greiðslna frá íþróttafélagi sem hann starfaði fyrir, hefðu verið vanframtaldar. Var það niðurstaða SRS að um hefði verið að ræða tekjur sem skattleggja ætti samkvæmt 1. tölul. A- liðar 7. gr. laga nr. 90/2003. Jafnframt að nánar tilgreind bifreiðahlunnindi hefðu verið vanframtalin og að þau hefði átt að skattleggjast með fyrrgreindum hætti. Að auki hefðu tekjur ákærða af spilamennsku verið vanfram-taldar og að þær hefðu átt að skattleggjast samkvæmt 4. tölul. A- liðar sömu lagagreinar. Var tilkynningu SRS beint til ákærða og fleiri 30. desember 2020 þar sem upplýst var um framangreindar niðurstöður, þar með talið að SRS teldi að meint brot ákærða hefðu verið framin af ásetningi eða stórfelldu hirðuleysi og að þau gætu varðað hann refsi-ábyrgð, sem og að embættið hefði í hyggju að taka ákvörðun um refsimeðferð. Leiddi þetta til þess að nánar tilgreindar athugasemdir bárust SRS með bréfi frá þáverandi verjanda ákærða 13. janúar 2021 sem hverfðust í aðalatriðum um ýmsar málsbætur, að-stæður og atvik hjá ákærða og þeim rekstri sem hann sinnti. Jafnframt að hann teldi rétt að ljúka málinu hjá embætti SRS með eða án sektargerðar og hvorki ætti að vísa málum hans til yfirskattanefndar né héraðssaksóknara.

Með bréfi SRS 1. febrúar 2021 var máli ákærða og fyrrgreindra einkahlutafélaga vísað til frekari rannsóknar hjá embætti héraðssaksóknara, sbr. meðal annars þágildandi 4. mgr. 110. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Var í bréfinu gerð nánari grein fyrir fyrrgreindum rannsóknarniðurstöðum og meintum brotum ákærða í tölulegu samhengi og þau heim-færð til refsiákvæða og fleira. Samhliða tilvísun á máli ákærða til héraðssaksóknara voru rannsóknargögn SRS send til Skattsins til endurákvörðunar opinberra gjalda hjá ákærða og fleirum. Leiddi þetta til þess að ákærða var með úrskurði Skattsins 28. október 2021 gert að sæta nánar tilgreindum breytingum til hækkunar á stofni til tekjuskatts og útsvars, sbr. skattbreytinga seðla. Samsvarandi endurákvarðanir áttu sér einnig stað gagnvart fyrr-greindum einkahlutafélögum á sama tíma. Reyndust úrskurðir Skattsins endanlegir þar sem þeim var ekki skotið til yfirskattanefndar.

Ákærði gaf framburðarskýrslu hjá héraðssaksóknara með réttarstöðu sakbornings 3. maí 2022. Að auki voru á því sama ári teknar skýrslur af tveimur vitnum. Að öðru leyti hverfðist rannsókn héraðssaksóknara í aðalatriðum um frágang, rýni og úrvinnslu á rann-sóknargögnum SRS, auk annarrar gagnaöflunar af svipuðum toga. Þar sem verknaðar-lýsing framangreindrar ákæru er ágreiningslaus vísast að öðru leyti til þeirrar lýsingar um málsatvik, auk reifunar á skýrslu ákærða fyrir dómi og atriða í niðurstöðukafla, eftir því sem við á.

III.

Skýrsla fyrir dómi:

Í skýrslu ákærða kom meðal annars fram að hann hefði lagt áherslu á að ganga frá van-köntum á bókhaldi fyrirtækja sinna og að greiða niður skuldir þeirra. Í því samhengi hefði verið í forgangi að greiða opinberar skuldir fyrirtækjanna svo þau væru áfram rekstrarhæf enda væri það grundvöllur fyrir tekjuöflun ákærða svo hann gæti greitt niður eigin skatta-skuldir. Kvaðst ákærði nú skulda nánar tilgreinda fjárhæð í opinber gjöld og kvaðst hann hafa gert samning við Skattinn um niðurgreiðslu þeirra. Staðan hjá fyrirtæki ákærða væri með þeim hætti að félagið skuldaði ekki lengur skatta og þá gengju áform ákærða út á það að geta greitt niður álögur á hann sjálfan innan fimm ára. Ákærði kvaðst vilja leggja áherslu á að hann hefði sýnt SRS fullan samstarfsvilja og afhent rannsakendum öll gögn um leið og eftir þeim var óskað. Þá hefði hann aldrei dregið embættið á svörum á meðan málið var til rannsóknar. Hann hefði ekki verið með ásetning til brotsins en hann teldi að honum hefðu orðið á mistök vegna skorts á nauðsynlegri yfirsýn á fyrirtækjarekstur. Hann hefði í einlægni staðið í þeirri meiningu að skattskil væru í lögmætu horfi. Ákærði hefði eftir rannsókn SRS leitað til bókhaldsþjónustufyrirtækis til að annast bókhald, upp-gjör og skattframtöl varðandi fyrirtæki sem hann væri með í rekstri. Í því samhengi hefði bókhaldið verið endurskoðað fyrir árin 2017, 2018 og 2019, auk ársreikningsgerðar o. fl. Umsjón bókhaldsþjónustunnar hefði haldið og muni að óbreyttu halda áfram til framtíðar litið. Ákærði greindi einnig frá því að Skatturinn hefði gert breytingar á sköttum hans og fyrirtækja hans til hækkunar án athugasemda af hálfu ákærða. Þá kvaðst ákærði vilja leggja áherslu á það að hvorki hann sjálfur né fyrirtæki hans hefðu verið lýst gjaldþrota. Sakamál það sem nú væri rekið á hendur honum væri því frábrugðið mörgum öðrum skattarefsimálum. Þá hefði hann eftir þau brot sem hann er ákærður fyrir leitast við að efna samkomulag við Skattinn og standa skil á þeim skattgreiðslum sem honum og fyrir-tækjum hans beri að greiða.

IV.

Niðurstöður:

Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök. Af málsgögnum og framburði ákærða fyrir dómi er ljóst að hann sýndi að minnsta kosti af sér stórfellt gáleysi við framningu brotanna þar sem þess var ekki gætt að haga umræddum skattskilum með lögmætum og réttum hætti þar sem ákærði stóð skil á efnislega röngum skattframtölum. Þá verður út frá því sama ekki ráðið að leynd hafi verið í bókhaldi ákærða og brotin skýrist fremur af bókhalds-óreiðu. Um er að ræða verulegar fjárhæðir og eru brotin því stórfelld, sbr. 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Að framangreindu virtu ber ákærði refsiábyrgð á brotunum og verður hann sakfelldur samkvæmt ákæru og eru brotin rétt færð til refsiákvæða í ákær-unni.

Hér er um að ræða svokallað skattsvikamál þar sem efnislega röngum framtölum var skilað og verður refsing að taka mið af því. Í málum af þessum toga er almennt dæmd blönduð refsing, skilorðsbundið fangelsi og óskilorðsbundin fésekt. Þá ber að líta til þess að fésekt er bundin lögbundnu lágmarki, tvöföldun, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003. Ákærði er fæddur [...]. Samkvæmt sakavottorði hefur hann ekki áður gerst brotlegur við refsilög og horfir það til málsbóta. Einnig horfir til málsbóta að ákærði hefur skýlaust játað sök. Samkvæmt málsgögnum er persónuleg skattskuld ákærða að mestu ógreidd. Af málsgögnum verður hins vegar ráðið að ákærði hafi ríkan greiðsluvilja til að greiða upp eigin skattskuldir. Samkvæmt málsgögnum hefur hann að miklu leyti greitt upp skattskuldir fyrirtækis sem hann rekur og haldið því í rekstri. Ákærði hefur því leitast við að bæta fyrir brotin eftir á og horfir það til málsbóta. Þá ber einnig við refsiákvörðunina að taka tillit til fyrrgreinds saknæmisstigs. Tafir urðu á málinu fyrir útgáfu ákæru og ber jafnframt að taka tillit til þess, til refsimildunar. Að öllu framangreindu virtu þykir nægjanlegt að ákvarða ákærða tvöfalda fésekt. Málsatvik sem lágu til grundvallar dómi Landsréttar í máli nr. 162/2022 voru með nokkuð öðrum hætti en í því máli sem hér er til meðferðar. Að því virtu hefur dómurinn ekki nægjanlegt fordæmisgildi. Skilorðsbinding fésektar ákærða getur því ekki átt við, eins og hér stendur á. Að öllu framangreindu virtu, og með vísan til 5., 6. og 8. tölul. 1. mgr. 70. gr. í almennum hegn-ingarlögum, verður refsing ákærða hæfilega ákvörðuð fangelsi í átta mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá upp-kvaðningu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. almennra hegn-ingarlaga. Með vísan til 2. mgr. 57. gr. a og 2. málsl. 1. mgr. 262. gr. í almennum hegn-ingarlögum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995, verður ákærða að auki gert að greiða 63.700.000 krónur í sekt til ríkissjóðs, sem honum ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins að telja, en sæta ella fang-elsi í 360 daga.

Vegna framangreindra málsúrslita, og með vísan til 1. mgr. 235. gr., sbr. 233. gr., laga nr. 88/2008, verður ákærða gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, R-kk-ef P-kk-ef lögmanns, vegna vinnu fyrir dómi, sem þykir út frá eðli og umfangi máls hæfilega ákveðin 900.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Samkvæmt málsgögn-um er ekki um að ræða annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kvk-nf D-kvk-nf S-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, G-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá deginum í dag að telja haldi ákærði almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 63.700.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðn-ingu dómsins að telja en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, R-kk-ef P-kk-ef lögmanns, 900.000 krónur.

D-kk-nf K-kk-nf