S-1088/2010

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að aflokinni aðalmeðferð 26. janúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 23. nóvember 2010, á hendur G-kk-þgf E-kk-þgf Ó-kk-þgf, kt. 000000-0000, Kirkjuvöllum 7, Hafnarfirði „fyrir brot á vinnuverndarlögum með því að hafa sem framkvæmdastjóri Ráfisks ehf. eigi tilkynnt Vinnueftirliti ríkisins án ástæðulausrar tafar um vinnuslys sem varð þriðjudaginn 13. október 2009 á vinnustað fyrirtækisins í fiskihjöllunum við Krísuvíkurveg þar sem starfsmaður fyrirtækisins, M-x-x H-x-x, kt. 000000-0000, slasaðist á fæti og varð óvinnufær í marga daga og ennfremur að hafa eigi innan viku tilkynnt skriflega um slysið til Vinnueftirlitsins.

Telst þetta varða við 1. mgr. 19. gr. og 1. og 2. mgr. 79. gr., sbr. 1. mgr. 99. gr. laga um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum nr. 46/1980, sbr. 37. gr. laga nr. 68/2003, og 34. gr., sbr. 37. gr., reglugerðar um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs á vinnustöðum nr. 920/2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu, en til vara að ákærða verði ekki gerð refsing, en til þrautavara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er þess krafist hæfilegra málsvarnarlauna.

II.

Samkvæmt gögnum málsins er upphaf þessa máls að rekja til beiðni lögmannsstofunnar Tort ehf., dags. 25. ágúst 2010, til lögreglu um skýrslutökur vegna vinnuslyss hinn 13. október 2009. Í bréfinu segir að lögmannsstofan gæti hagsmuna erlends verkamanns, M-x-x H-x-x, vegna slyss, sem hann hefði orðið fyrir 13. október 2009 við vinnu hjá Ráfiski ehf., Hvaleyrarbraut 24, Hafnarfirði, en fyrirsvarsmaður félagsins væri G-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf, ákærði í máli þessu. Tjónið hefði ekki verið tilkynnt tryggingafélagi, Tryggingastofnun ríkisins eða Vinnueftirliti ríkisins. Lögmannstofan hefði kallað eftir gögnum en ekki fengið nein svör. Var óskað eftir því með vísan til 3. málsliðar 28. gr. laga nr. 100/2007 að tekin yrði skýrsla af forsvarsmanni fyrirtækisins um slysið og atvik þess og hvers vegna það hefði ekki verið tilkynnt til áðurgreindra aðila.

Tekin var skýrsla af M-x-x H-x-x hjá lögreglu hinn 3. september 2010 og af ákærða 13. október sama ár. Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu, dags. sama dag, var haft samband við ákærða og honum bent á þá tilkynningarskyldu sem hvíldi á atvinnurekanda þegar um vinnuslys væri að ræða, þ.e. til Sjúkratrygginga Íslands. Ákærði hefði tjáð lögreglu að hann hefði móttekið þessi skilaboð, en ekki fundist mikið til koma og spurt hvort hann ætti að tilkynna til lögreglu þó svo maður dytti í vinnunni hjá honum. Honum hafi þá verið bent á að þarna hefði orðið líkamstjón, sem viðkomandi hefði í nokkurn tíma átt í.

Á meðal gagna málsins er bréf Vinnueftirlits ríkisins til Ráfisks ehf., dags. 19. október 2010, þar sem fyrirtækinu var veittur sjö daga frestur frá dagsetningu bréfsins til að skila skriflegri tilkynningu um vinnuslys M-x-x H-x-x hinn 13. október 2009.

Í framlögðum tölvupósti S-kk-ef H-kk-ef, umdæmisstjóra Vinnueftirlitsins, til sækjanda, dags. 5. nóvember 2010, er staðfest að tilkynning um fyrrgreint slys hefði borist Vinnueftirlitinu sama dag.

Í tilkynningunni, sem er bæði óundirrituð og ódagsett, er slysið sagt hafa átt sér stað 13. október 2009. Um tildrög slyssins segir í tilkynningunni: „Verið var að reisa þurkhjalla (sic), hann var að negla spíru á milli langtrjáa, nelgdi (sic) hana fasta öðrumegin og fór svo yfir til að negla hana þein (sic) megin. Þegar hann var að fara upp til að negla hana, togaði hann í spíruna sem hann hafði ekki ennþá fest, en áttaði sig ekki á því að hann var ekki búinn að festa hana þeim megin og því datt hann. hann (sic) vildi halda áfram vinnu og sagði að allt væri í lagi.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum og hjá lögreglu eftir því sem þurfa þykir, að því er varðar 2. lið ákærunnar:

Ákærði neitaði sök. Hann sagðist vera eigandi og framkvæmdastjóri Ráfisks ehf. Hann sagði að fyrirtækið væri með fiskverkun á Hvaleyrarbrautinni og þá væru fiskhausar þurrkaðir á hjöllum við Krýsuvíkurveg. Hann sagði að þeir M-x-x hefðu tveir unnið að því umræddan dag að reisa fiskihjalla við Krýsuvíkurveg. Kvaðst hann hafa beðið M-x-x að negla spíruna efst uppi á hjallinum, en sjálfur hefði hann verið að negla svokallaðan ás neðst á honum. M-x-x hefði gripið í spíruna uppi, en hrasað og dottið niður. Hann sagði að fallið hefði verið rúmur metri. Sagðist ákærði hafa spurt hann að því hvort hann hefði meitt sig, en hann hefði neitað því og haldið áfram að vinna. Eftir svolítinn tíma hefði M-x-x tjáð honum að honum væri illt í fætinum og sagðist ákærði þá hafa spurt hann að því hvort hann vildi fara heim. M-x-x hefði játað því. Sagðist ákærði hafa látið hann fá lyklana að vörubílnum og hann farið á honum. Á þeim tíma hefði kranabíll verið kominn á staðinn til að hífa staura fyrir ákærða. M-x-x hefði síðan ekki mætt daginn eftir og látið vita að hann kæmist ekki til vinnu. Sagðist ákærði halda að M-x-x hefði verið frá vinnu í um hálfan mánuð og sagðist hann halda að M-x-x hefði framvísað læknisvottorði um óvinnufærni. Ákærði sagðist fyrst hafa frétt af því síðastliðið sumar að einhver eftirmál væru af þessu. Hann sagði að M-x-x hefði aldrei tilkynnt honum um að hann bæri fyrir sig ágalla, vanbúnað eða skort á leiðbeiningum við vinnu sína. Þá hefði hann aldrei rætt um áverka sína við ákærða. Sagðist ákærði vera þess fullviss að M-x-x hefði verið vinnufær og að hann hefði verið að nýta sér veikindarétt sinn eins og svo margir gerðu.

Ákærði sagðist telja að atvikið væri að rekja til óvarkárni ákærða. Sagðist hann ekki hafa talið þetta vera slys og því hefði hann ekki tilkynnt um það til Vinnueftirlitsins. Sagðist hann enga áverka hafa séð á M-x-x, en hann sagðist aðspurður ekki hafa skoðað fótinn á honum. Ákærði staðhæfði að menn gætu fengið læknisvottorð um óvinnufærni að eigin vild og sagðist hann telja læknisvottorð M-x-x vera rangt að mörgu leyti. Hann sagði að ekki væri rétt svo sem fram kæmi í læknisvottorði á dskj. nr. 9 að fall M-x-x hefði verið þrír metrar. Ákærði sagðist hafa greitt M-x-x laun á meðan hann var frá vinnu og hefði hann síðan komið aftur til vinnu eftir 31. október 2009 og starfað hjá fyrirtækinu fram í maí 2010, en þá hefði hann fengið vinnu við útkeyrslu. Sagðist ákærði ekki minnast þess að M-x-x hefði á þeim tíma kvartað um áverka eða eymsli eftir umrætt atvik.

Ákærði staðfesti að hafa sent tilkynningu um vinnuslys á skjali merktu 9/1 til Vinnueftirlitsins eftir að lögregla hafði hótað honum að hann yrði settur inn að öðrum kosti. Hann sagði á myndum á dskj. nr. 8 mætti sjá hvernig M-x-x stóð þegar hann náði ekki taki á spírunni og datt, þ.e. á myndunum sem sýndu hann sjálfan uppi á þverbandinu. Hann sagði að M-x-x hefði komið niður á fæturna, en dottið til hliðar og sennilega borið hendurnar fyrir sig.

Ákærði staðfesti skýrslu sína hjá lögreglu hinn 13. október 2010.

M-x-x H-x-x sagði að hjallurinn, sem sæist á myndum á dskj. nr. 8 væri miklu lægri en sá sem hann og ákærði hefðu unnið við að reisa umræddan dag og hélt hann því fram að hjallurinn hefði verið lækkaður eftir slysið. Sagðist hann hafa verið að festa staurinn, sem kæmi ofan á undirstöðurnar, við þær. Sagðist hann hafa staðið uppi á þverspýtunni eins og ákærði á myndinni, sem hefði reyndar verið mun hærra uppi í hans tilviki, og verið að festa staurinn við undirstöðurnar með hamri. Hann hefði misst jafnvægið og ekki náð taki á neinu og dottið aftur fyrir sig og beint á bakið.

Hann sagði að þeir ákærði hefðu aðeins verið tveir við þessa vinnu, en eftir að hann datt hefði þriðji maðurinn komið, en hann hefði aðstoðað þá við að setja upp þverslárnar efst. Þegar sá maður kom hefði hann legið á jörðinni með mikla verki í fætinum. Sagðist hann halda að maður þessi hefði séð þegar hann datt. Ákærði hefði spurt hann að því hvernig honum liði. Sagðist hann ávallt hafa reynt að vera góður starfsmaður og hefði hann tjáð ákærða að hann ætlaði að reyna að vinna áfram. Sagðist hann ekki hafa getað staðið í vinstri fótinn, en sagðist hafa reynt að vinna þannig á sig kominn í fyrstu. Ákærði hefði tjáð honum að ef honum liði ekki vel ætti hann að taka vinnubílinn og fara heim. Sagðist hann þá hafa farið heim og sofnað út frá verkjunum. Um klukkan 22.00 hefði fóturinn verið mjög bólginn og þá hefði hann farið á sjúkrahúsið í Fossvogi. Þar hefðu verið teknar af teknar af honum myndir, sem leitt hefðu í ljós að hann var óbrotinn. Honum hefði hins vegar verið ráðlagt að stíga ekki mikið í fótinn næstu þrjá daga. Eftir þrjá daga hefði hann ekki getað stigið í fótinn. Þá hefði hann farið aftur til læknis og fengið vottorð um tveggja vikna óvinnufærni. Hann sagðist hafa framvísað báðum læknisvottorðunum hjá atvinnurekanda þegar hann kom aftur til vinnu eftir 31. október 2009.

Aðspurður um áverka sagðist hann ekki hafa meitt sig í bakinu, en vinstri fóturinn hefði lent á steini. Hann sagðist ekki getað útskýrt áverkann, en sagðist vita að eitthvert vandamál væri með vöðvafestuna vinstra megin við hnéð, en þar hefði eitthvað rifnað. Hann sagði að honum væri enn illt í fætinum og sagðist hann ekki geta stundað íþróttir eins og hann hefði gert áður, m.a. fótbolta vegna verkja í fætinum.

Þ-kk-nf Ó-kk-nf sagðist ekki hafa séð M-x-x detta, en M-x-x hefði hins vegar sýnt sér hvernig hann hefði dottið. Hann sagði að þeir hefðu verið að reisa, endurbæta og stækka fiskihjalla. Sagðist hann hafa híft símastaurana upp. Hann staðfesti að myndir á dskj. nr. 8 væru af vettvangi. Hann sagði að M-x-x hefði sýnt honum hvernig hann hefði dottið, þ.e. hann hefði staðið upp á þverspýtunni eins og sýnt væri á myndunum, ætlað að færa sig til og gripið í tómt og hrasað niður af spýtunni, sem hefði verið u.þ.b. 1,20 m á hæð. Hann sagði að M-x-x hefði haldið áfram að vinna í einhvern tíma eftir þetta. Þegar hann hefði komið þarna að hefði M-x-x staðið í fæturna, en kannski verið að nudda á sér fótinn. Engir sjáanlegir áverkar hefðu verið á honum. Hann sagði aðspurður að ekki væri rétt að fiskihjallarnir hefðu verið lækkaðir eftir að þetta atvik átti sér stað.

F-kk-nf E-kk-nf Y-kk-nf læknir á slysa- og bráðamóttöku Landspítala-háskólasjúkrahúss í Fossvogi kom fyrir dóminn og staðfesti að hafa ritað læknisvottorð á dskj. nr. 6 upp úr sjúkraskrá sjúkrahússins. Hann sagðist sjálfur ekki hafa skoðað sjúklinginn. Hann sagði að sett hefði verið svokölluð gifsspelka um hnjálið sjúklingsins til að hvíla liðinn. Áverkinn hefði ekki verið álitinn alvarlegur og vottorð gefið út um óvinnufærni í sex daga, þ.e. frá 13. til 18. október. Aðspurður um læknisvottorð á dskj. nr. 9 sagði hann að mar, sem væri neðan við hnéð sigi niður í vöðvann í kálfanum og niður eftir honum. Þegar þetta brotnaði niður sygi þetta til sín vökva og þrútnaði. Sagðist hann telja að áverkinn á kálfavöðvanum, sem væri nefndur í vottorðinu, hljóti að hafa verið mar sem hefði sigið niður í vöðvann.

Ó-kvk-nf Á-kvk-nf S-kvk-nf, starfsmaður Tort ehf., innheimtu slysabóta, sagðist hafa, áður en hún ritaði bréf til lögreglu á skjali merktu 1-1, hafa ritað bréf til vinnuveitanda til að grennslast fyrir um það hvort slysið hefði verið tilkynnt. Hún hefði ekki fengið nein viðbrögð við því og því hefði hún hringt í fyrirsvarsmann félagsins og spurt hann að því hvort hann hefði tilkynnt vinnuslysið. Ákærði hefði tjáð henni að það hefði hann ekki gert og ekki stæði til að gera það.

M-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og staðfesti lögregluskýrslu á skjali merktu 6-1.

S-kk-nf H-kk-nf, umdæmisstjóri Vinnueftirlits ríkisins, sagði að tilkynning um slysið hefði fyrst verið móttekin af Vinnueftirlitinu 5. nóvember 2010 eins og fram kæmi á skjali merktu 1-1. Hann staðfesti að hafa sent bréf, dags. 19. október 2010, á skjali merktu 8-1.

Ákærði kom aftur fyrir dóminn og tók fram að fiskihjöllunum hefði ekki verið breytt eftir atvikið.

III.

Með hliðsjón af framburði ákærða og vitnanna M-x-x H-x-x og Þ-kk-ef Ó-kk-nf um málsatvik umræddan dag við fiskihjallana við Krýsuvíkurveg, svo og með vísan til læknisvottorðs F-kk-ef E. Y-kk-ef á dskj. nr. 6, sem læknirinn staðfesti hér fyrir dómi, sbr. og læknabréf og læknisvottorð á dskj. nr. 5 og 7, þykir sannað að M-x-x H-x-x slasaðist á fæti við vinnu sína hjá Ráfiski þriðjudaginn 13. október 2009 og varð óvinnufær vegna slyssins til a.m.k. 18. október sama ár eða í fimm daga.

Samkvæmt 1. mgr. 79. gr. laga nr. 46/1980 ber atvinnurekanda án ástæðulausrar tafar að tilkynna Vinnueftirliti ríkisins öll slys þar sem starfsmaður verður óvinnufær í einn eða fleiri daga. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar skal atvinnurekandi innan viku tilkynna skriflega um slysið til Vinnueftirlits ríkisins.

Fram hefur komið í málinu að ákærði, sem er fyrirsvarsmaður Ráfisks ehf., tilkynnti Vinnueftirliti ríkisins ekki um slysið fyrr en 5. nóvember 2010, en þá höfðu bæði lögregla og Vinnueftirlit ríkisins bent honum á tilkynningarskylduna, sbr. upplýsingarskýrslu lögreglu frá 13. október 2010 og bréf Vinnueftirlits ríkisins, dags. 19. sama mánaðar. Með þessari háttsemi sinni braut ákærði vinnuverndarlög eins og nánar greinir í ákæru. Er ákærði því sannur að sök og þykir háttsemi hans réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu.

Refsing hans þykir hæfilega ákveðin 50.000 króna sekt, sem greiða ber til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, ella sæti ákærði fangelsi í 4 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 112.950 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari. Uppkvaðning dómsins hefur dregist vegna embættisanna dómarans.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf, greiði 50.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, en sæti ella fangelsi í 4 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef hdl., 112.950 krónur.

R-kvk-nf B-kvk-nf