E-4664/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 15. september sl., var höfðað með stefnu birtri 29. október 2009. Stefnandi er þb. Proventus ehf., kt. 000000-0000, Hrísateigi 17, Reykjavík, en stefndi er Ris ehf., kt. 000000-0000, Skeiðarási 12, Garðabæ.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 31.319.225 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 6.840.392 krónum frá 6. október 2008 til 5. nóvember 2009, en af 12.292.986 krónum frá þeim degi til 26. mars 2009, en af 31.319.335 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. s.l. sem leggist við höfuðstólinn á tólf mánaða fresti. Þá krefst hann málskostnaðar samkvæmt mati dómsins auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda auk þess sem hann krefst málskostnaðar.

Í upphafi gerði stefndi kröfu um að stefnandi legði fram málskostnaðartryggingu að fjárhæð 3.200.000 krónur eða lægri fjárhæð. Var krafa stefnda tekin til greina með úrskurði þann 20. nóvember 2009, þannig að stefnanda var gert að leggja fram tryggingu að fjárhæð 500.000 krónur til tryggingar málskostnaði. Var sú trygging lögð fram af hálfu stefnanda. Aðalmeðferð málsins var ákveðin 15. september sl., en þann 9. september sl. var félag stefnda úrskurðað gjaldþrota, sbr. málið G-329/2010. Með tölvupósti þann 13. september sl. tilkynnti skipaður skiptastjóri stefnda að þrotabúið myndi ekki láta málið til sín taka. Mál þetta var dómtekið að kröfu stefnanda þann 15. september sl. að undangenginni útivist stefnda. Verður málið því dæmt samkvæmt kröfugerð stefnanda, framkomnum gögnum og kröfugerð stefnda í greinargerð hans sem liggur fyrir í málinu.

Helstu málavextir.

Í gögnum málsins liggur fyrir leigusamningur, undirritaður þann 11. júlí 2008 af stefnanda og B-kk-þgf I-kk-þgf f.h. leigutaka sem sagður er vera stefndi, þess efnis að stefnandi leigi til stefnda tuttugu og þrjá iðnaðarmenn og gilti samningurinn í sex vikur, frá 16. júlí til 29. ágúst 2008. Um samningstímann segir að óski leigutaki ekki eftir framlengingu samningsins að samningstíma liðnum skuli leigutaki tilkynna leigusala skriflega um þá ósk tveimur vikum áður en samningstíminn er á enda. Að öðrum kosti framlengist samningurinn og verði ótímabundinn og gildi uns honum er sagt upp og sé uppsagnarfrestur þá einn mánuður miðað við mánaðamót.

Þá er ákvæði um að sömu kjör gildi séu fleiri starfsmenn ráðnir en segir í samningnum. Leigugjald eða tímagjald er 2.350 krónur auk virðisaukaskatts fyrir hvern unninn dagvinnutíma og 2.550 krónur auk virðisaukaskatts fyrir hvern unninn yfirvinnutíma. Tímagjaldið fylgdi launavísitölu. Stefndi átti að greiða leigugjaldið 5. og 20. hvers mánaðar. Þá voru ákvæði um vinnufatnað, vinnustað, ferðakostnað, gistingu, vinnutíma, vanefndir af hálfu starfsmanns, vanefndir leigutaka, boðvald og ábyrgð, ágreining og vanskil. Þá liggja fyrir reikningar útgefnir af hálfu stefnanda með gjalddaga 6. október, samtals 31.319.225 krónur.

Í gögnum málsins liggur fyrir innheimtubréf, dagsett 25. mars 2009, sent stefnda og hann krafinn um reikninga nr. 280-08, 282-08 og 325-08, samtals að fjárhæð 13.386.403 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til 200.000 króna innborgun þann 19. desember 2008. Þá var meðfylgjandi bréfinu reikningur vegna uppsagnarfrests skv. samningi aðila þar sem uppsagnarfrestur er einn mánuður miðað við mánaðamót. Segir að enginn fyrirvari hafi verið á uppsögn og sé því reikningurinn fyrir óunna tíma út uppsagnarfrestinn, þ.e. frá 13. október 2008 og út nóvember 2008. Þá liggur fyrir innheimtubréf stefnanda til stefnda, dagsett 6. júlí 2009. Þá liggur fyrir afrit af tölvupósti, sendum þann 10. júlí 2009, frá stefnda þar sem fram kemur að stefnandi hafi unnið fyrir stefnda frá júlí til október á árinu 2008. Í júlí hafi stefndi verið með átján menn frá stefnanda, nítján menn í ágúst, tuttugu og sjö menn í september og þrjátíu og tvo menn í byrjun október. Segir svo í póstinum: „Þetta eru allt reikningar vegna unnar vinnu og veit ég ekki um neinn ágreining þar, en mun óska staðfestingar á að engar gagnkröfur séu frá okkur þegar ég næ í umsjónarmenn verka vegna sumarfría. Samningur Proventus við Ris var því ekki um ákveðinn fjölda starfsmanna, heldur gat Ris án fyrirvara óskað eftir fleiri eða færri starfsmönnum, allt eftir verkefnastöðu hverju sinni. Aldrei var rætt um uppsagnarfrest. Samningurinn sem þeir framvísa er hinsvegar ekki undirritaður af okkur, heldur af B-kk-þgf starfsmanni Viðskiptavits ehf, og getur því ekki skuldbundið okkur. Við teljum engan grundvöll fyrir reikningnum frá mars á þessu ári, sem er vegna óunnar vinnu.“

Þá liggja fyrir nokkrir tölvupóstar frá september og október 2008 á milli aðila þar sem verið var að semja um greiðslu á ógreiddum reikningum og afhendingu víxils sem greiðslu á ógreiddum reikningum. 16. september 2008 var fylgiskjal sent með tölvupósti frá stefnanda til stefnda, nefnt Samningur Ris við Proventus. Þá liggur fyrir í gögnum málsins að fundur var haldinn með aðilum þann 16. september 2008 og aftur 30. september 2008 vegna vanskila stefnda. Þann 2. október 2008 móttók stefnandi víxil, útgefinn af stefnda að fjárhæð rúmlega 21.000.000 króna til greiðslu þann 7. október og var sá víxill greiddur 21. október 2008. Þann 14. nóvember 2008 sendi stefnandi stefnda innheimtubréf þar sem stefnandi krafði stefnda um 12.240.373 krónur vegna þriggja reikninga sem útgefnir voru 6. október og 5. nóvember 2008.

Í gögnum málsins liggur fyrir innheimtubréf stefnanda til stefnda dags. 20. júní 2009 þar sem skorað var á stefnda að greiða umkrafða fjárhæð innan fimm daga frá dagsetningu bréfsins. Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur þann 5. júní 2009 í málinu G-271/2009 var félag stefnanda úrskurðað gjaldþrota og var G-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf hdl. skipaður skiptastjóri félagsins. Í gögnum málsins liggja fyrir tölvupóstsendingar á milli stefnanda, stefnda og G-kk-ef J-kk-ef G-kk-ef hdl., og má af þeim ráða að lögmanni stefnanda hafi verið falið að innheimta umkrafða reikninga þó svo að eiginlegt umboð liggi ekki fyrir. Hefur því ekki verið mótmælt af hálfu stefnda. Í tölvupósti sendum 10. júlí 2009 kemur fram að umræddur samningur aðila hafi ekki verið undirritaður af Ris ehf., heldur af B-kk-þgf, starfsmanni viðskiptavits ehf., og sé því ekki skuldbindandi fyrir stefnda. Stefndi telur því engan grundvöll vera fyrir reikningnum frá mars á árinu 2009 sem sé vegna óunninnar yfirvinnu.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfur sína á leigusamningi milli aðila og uppsagnarákvæði samningsins en stefndi hafi haft starfsmennina á leigu frá stefnanda á árinu 2008. Hinir leigðu starfsmenn hafi starfað hjá stefnda aðallega við ýmiss konar byggingarvinnu og byggist krafan á fjórum reikningum þannig: Reikningur nr. 280-08, útgefinn 30. september 2008 með gjalddaga 6. október 2008 að höfuðstól 4.154.715 krónur auk virðisaukaskatts 1.017.905 krónur eða samtals 5.172.621 króna. Reikningur nr. 282-08, útgefinn 2. október 2008 með gjalddaga 6. október 2008 að höfuðstól 1.339.575 krónur auk virðisaukaskatts 328.196 krónur eða samtals 1.667.771 króna. Reikningur nr. 325-08, útgefinn 27. október 2008 með gjalddaga 5. nóvember 2008 að höfuðstól 4.379.603 krónur auk virðisaukaskatts 1.972.991 króna eða samtals 5.452.594 krónur. Reikningur nr. 001-09, útgefinn 25. mars 2009 með gjalddaga 26. mars 2009 að höfuðstól 15.282.120 krónur auk virðisaukaskatts 3.744.119 krónur eða samtals 19.026.239 krónur.

Stefnandi vísar til meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m.a. lagastoð í 45., 47. og 54. Gr. laga nr. 50/2000 og lögum nr. 42/2000. Um gjalddaga kröfunnar vísar stefnandi einkum til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000. Kröfuna um dráttarvexti styður stefnandi við 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum og kröfuna um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stefnandi sé ekki lengur virðisaukaskattsskyldur aðili og því beri honum nauðsyn að fá dæmdan virðisaukaskatt á málflutningsþóknun.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda. Kveður hann munnlegan samning hafa verið á milli stefnanda og stefnda en ekki hafi verið samið um ákveðinn fjölda starfsmanna, heldur hafi stefndi getað án fyrirvara óskað eftir fleiri eða færri starfsmönnum, allt eftir verkefnastöðu hverju sinni. Stefnanda hafi borið að halda vinnuseðla um vinnu sinna starfsmanna í þágu stefnda og láta verkstjóra stefnda kvitta upp á þá í lok hvers vinnudags. Samstarfið hafi gengið vel framan af en þegar kom fram á haustið 2008 hafi farið að birtast reikningar, sem stefndi hefði ekki talið að væri fótur fyrir. Þar sé um að ræða umkrafða reikninga nr. 280-08, 282-08 og 325-08. Þegar gengið hafi verið eftir kvittuðum vinnuseðlum sem standa áttu að baki þeim reikningum hafi stefnandi ekki getað framvísað þeim. Hafi samstarfi aðila lokið þannig og stefndi snúið viðskiptum sínum annað. Stefnandi hafi þá bætt um betur og sent stefnda enn einn reikning, nr. 1-09, að fjárhæð 19.026.239, vegna uppsagnarfrestsins. Stefndi hafi ekki kannast við neinn uppsagnarfrest á viðskiptasambandi þeirra, hvað þá að honum hafi borið að greiða 6.440 krónur fyrir klukkutíma sem sannanlega hafi aldrei verið unnir í þágu stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því í fyrsta lagi að sú vinna sem stefnandi krefst greiðslu fyrir á reikningi nr. 280-08 að fjárhæð 5.172.621 króna, reikningi nr. 282-08 að fjárhæð 1.667.771 króna og reikningi nr. 325-08 að fjárhæð 5.452.594 krónur hafi aldrei verið innt af hendi í þágu stefnda, enda hafi stefnandi ekki, þrátt fyrir munnlegar áskoranir, getað framvísað kvittuðum vinnuseðlum til stuðnings kröfu sinni. Þá sé ekki fótur fyrir reikningi að fjárhæð 19.026.239 krónur, nr. 1-09. Aldrei hafi verið samið um neinn uppsagnarfrest í viðskiptasambandi stefnda og stefnanda og samningur sem stefnandi byggi á sé ekki undirritaður af neinum þeim aðila sem hafi haft heimild til að skuldbinda stefnda. Stefnanda hafi ekki tekist að sanna kröfur sínar og því beri að sýkna stefnda.

Málskostnaðarkröfu sína byggir stefndi á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Forsendur og niðurstöður.

Í gögnum málsins liggur fyrir samningur undirritaður af stefnanda og B-kk-þgf I-kk-þgf vegna stefnda. Ekki er að finna í tölvupóstum né öðrum gögnum hvernig umræddur B-kk-nf tengist stefnda eða hvort hann hafi haft heimild til að skuldbinda stefnda. Þó svo hafi verið, þá er tekið fram í samningnum að gildistími hans sé sex vikur, frá 16. júlí 2008 til 29. ágúst 2008, og óski leigutaki eftir framlengingu samningsins þá skuli það gert skriflega tveimur vikum áður en samningurinn rennur út. Engin gögn hafa verið lögð fram í málinu sem sýna að svo hafi verið gert. Þrátt fyrir þetta er ljóst af samskiptum stefnanda og stefnda að þeir hafi átt í viðskiptum, enda greiddi stefndi til stefnanda fyrir leigu á starfsmönnum með víxli, útgefnum 2. október 2008, að fjárhæð 21.327.507 krónur. Þá liggur fyrir í tölvupósti frá A-kvk-þgf K-kvk-þgf, starfsmanni stefnda, þann 10. júlí 2009, að stefndi hafi í júlí verið með átján starfsmenn, nítján í ágúst, tuttugu og sjö í september og þrjátíu og tvo í byrjun október 2008. Þá segir enn fremur: „Þetta eru allt reikningar vegna unnar[unninnar] vinnu og veit ég ekki um neinn ágreining þar….. aldrei var rætt um uppsagnarfrest.“ Mótmælti hún reikningi frá mars 2009 vegna óunninnar vinnu. Þrátt fyrir að stefndi krefjist sýknu í greinargerð sinni af öllum kröfum stefnanda, liggur fyrir að hann gerði ekki ágreining um reikninga frá október og nóvember 2008 í þessum tölvupósti.

Þar sem ekkert liggur fyrir um að samið hafi verið skriflega um framlengingu á samningi aðila, eins og kveðið er á um í samningnum sjálfum, verður að telja ósannað að samningurinn, sem stefnandi byggir á, hafi verið skuldbindandi fyrir aðila eftir ágúst 2008. Hins vegar er óumdeilt að stefndi fékk starfsmenn fyrir tilstilli stefnanda eftir þann tíma, enda staðfesti starfsmaður stefnda það í tölvupósti þann 10. júlí 2009 til skiptastjóra þrotabús stefnanda, G-kk-ef J. G-kk-ef. Verður stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda reikninga fyrir það tímabil eða reikninga nr. 280-08, 282-08 og 325-08, samtals að fjárhæð 12.292.986 krónur, auk dráttarvaxta eins og segir í dómsorði.

Það sem stefnanda hefur ekki tekist að sýna fram á að samið hafi verið um framlengingu á samningi aðila og það að uppsagnarákvæði samningsins hafi verið í gildi þegar samstarfi aðila lauk, verður að sýkna stefnda af þeirri kröfu stefnanda að stefndi greiði honum reikning útgefnum í mars 2009 að fjárhæð 19.026.239 krónur.

Að þessum niðurstöðum fengnum verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sbr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, 200.000 krónur en málskostnaður ber dráttarvexti samkvæmt 4. mgr. 129. gr. laga um meðferð einkamála.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Stefndi, þb. Riss ehf., greiði stefnanda, þrotabúi Proventus ehf., 12.292.986 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 6.840.392 krónum frá 6. október 2008 til 5. nóvember 2008, en af 12.292.986 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 30. september 2010.