S-236/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 1. júní sl., er höfðað með ákæru útgefinni af ríkislögreglustjóra 22. mars 2010 „á hendur A-kk-þgf G-kk-þgf, Baarregaard, Skipasundi 59, Reykjavík, og Eðalverki ehf., Krókhálsi 10, Reykjavík,

fyrirsvarsmaður A-kk-nf G-kk-nf B-x-x.

Fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Eðalverk, sem ákærði A-kk-nf G-kk-nf B-x-x var stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi fyrir, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattskýrslum á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna janúar-febrúar, mars-apríl, maí-júní og nóvember-desember 2006 fyrir hönd félagsins og eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslu fyrir uppgjörstímabilið september-október 2006, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfseminni á árinu 2006, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, samtals að fjárhæð kr. 5.250.045, sem sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil Vangoldinn VSK

Árið 2006

janúar – febrúar kr. 100.256

mars - apríl kr. 1.758.631

september - október kr. 1.920.866

nóvember – desember kr. 1.470.291

Samtals: kr. 5.250.045

2. Staðið skil á röngu skattframtali gjaldaárið 2007 vegna rekstrarársins 2006, þar sem hann vantaldi tekjuskattsstofn Eðalverks, samkvæmt B-lið 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, um samtals kr. 1.311.917 og með þessu komið félaginu undan greiðslu tekjuskatts samtals að fjárhæð kr. 236.145, sem sundurliðast sem hér greinir:

Vangreiddur tekjuskattur gjaldaárið 2007:

Vanframtaldar rekstrartekjur v. reiknings nr. 221, dags. 04.10.06 kr. 1.298.684

Vanframtaldar rekstrartekjur v. færslu reiknings nr. 4,

dags. ódagsettur kr. 14.799

Oftaldar rekstartekjur skv. rannsókn kr. – 1.566

Vantalinn tekjuskattsstofn: kr. 1.311.917

Vangreiddur tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 18% kr. 236.145

3. Vanrækt að tekjufæra í bókhald einkahlutafélagsins sölureikning nr. 221 að fjárhæð kr. 1.616.861 sem gefin var út á rekstrarárinu 2006.

Framangreind brot ákærða A-kk-ef samkvæmt 1. og 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 1. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003 að því er varðar 2. tölulið ákæru.

Framangreint brot ákærða A-kk-ef samkvæmt 3. tölulið telst varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

c) 1. tölul. 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1995.

Framangreind brot ákærða Eðalverk ehf. teljast varða við:

d) 8. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, sbr. tilvitnuð ákvæði í a) lið hér að framan.

e) 8. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, sbr. tilvitnuð ákvæði í b) lið hér að framan.

f) 40. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, sbr. tilvitnuð ákvæði í c) lið hér að framan.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu ákærðu er þess krafist að þeir verði báðir sýknaðir af ákæru en að öðrum kosti verði þeir dæmdir til vægustu refsingar er lög leyfa. Þá er krafist verjandaþóknunar samkvæmt málskostnaðaryfirliti.

Skattrannsóknarstjóri ríkisins vísaði máli þessu til efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra með bréfi dags. 22. maí 2009. Kemur í bréfinu fram að rannsókn skattrannsóknarstjóra á bókhaldi og skattskilum Eðalverks ehf. vegna rekstrarársins 2006 hafi hafist hinn 27. febrúar 2008. Segir og að samkvæmt fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra hafi ákærði A-kk-nf verið skráður stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi félagsins á umræddu tímabili. Hafi skráður tilgangur starfseminnar verið garðvinna, vélavinna o.fl., en ákærði A-kk-nf hafi við skýrslutöku sagt starfsemina hafa falist í jarðvegsverktöku. Rannsóknin hafi leitt í ljós að staðin hefðu verið skil á efnislega röngu skattframtali gjaldárið 2007, vegna rekstrarársins 2006, og efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum vegna uppgjörstímabilanna júlí-ágúst, september-október og nóvember-desember fyrir rekstrarárið 2006. Þá hafi komið í ljós að vanrækt hefði verið að tekjufæra einn sölureikning í bókhaldi félagsins. Loks segir að ákærða hafi verið boðið að ljúka málinu hjá skattrannsóknarstjóra með greiðslu sektar en ekki hafi verið á það fallist af hálfu ákærðu.

Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins kvaðst ákærði A-kk-nf hafa verið aðaleigandi og forsvarsmaður Eðalverks ehf. Sagði hann félagið hafa lent í rekstrarerfiðleikum á árinu 2006. Á sama tíma hefði hann sjálfur lent í veikindum og því hefðu bókhalds- og uppgjörsmál félagsins lent í óreiðu. Öll áhersla hefði verið lögð á að vinna fyrir auknum tekjum en bókhald og uppgjör á sköttum félagsins hefði setið á hakanum. Sjálfur kvaðst hann ekki hafa áttað sig á að hann skapaði sér refsiábyrgð með því að skila ekki virðisaukaskattsskýrslu og tilheyrandi greiðslu á réttum tíma. Hann kvaðst sjálfur hafa ritað undir þær virðisaukaskattsskýrslur sem skilað hefði verið vegna ársins 2006 og hefði það þá líklega verið gert á grundvelli hans eigin samantektar á tekjum og gjöldum félagsins. Hefðu skýrslurnar því ekki byggst á færðu bókhaldi. Kvaðst ákærði hafa í árslok 2006, samkvæmt ábendingu, leitað til stúlku sem tekið hefði að sér að færa bókhaldið, en sú vinna hennar hefði ekki gengið sem skyldi. Hann hefði þá leitað til bókhaldsstofunnar Stemmu í árbyrjun 2007. Hefðu starfsmenn þar fært bókhald félagsins og útbúið og sent leiðréttingarskýrslu vegna virðisaukaskattsins. Spurður út í ákærulið 2 og 3 sagði ákærði að gleymst hefði að færa reikninginn nr. 221 inn í rafrænt bókhald félagsins þegar unnið hefði verið að því að koma bókhaldsmálunum á hreint. Fram að þeim tíma hefðu útgefnir reikningar verið handskrifaðir en þegar ákveðið hefði verið að tölvufæra alla útgefna reikninga hefði einnig verið ákveðið að færa gömlu reikningana inn í það kerfi. Aðeins hefði verið um að ræða mistök en enginn ásetningur hefði legið þar að baki, enda hefði stærsti reikningurinn, nr. 221, verið útgefinn á húsfélag, með virðisaukaskatti, og því við því að búast að húsfélagið sækti um endurgreiðslu til skattyfirvalda. Þá hefði hin greidda fjárhæð verið lögð inn á bankareikning félagsins sjálfs.

Vitnið S-kvk-nf B-kvk-nf H-kvk-nf, bókhaldari hjá Bókhaldsstofunni Stemmu, kvað ákærða A-kk-þf hafa komið upp úr áramótunum 2006 til 2007 og óskað eftir að hún tölvukeyrði bókhald Eðalverks og annaðist færslu bókhaldsins og uppgjör. Hefði hún í tengslum við það skilað inn leiðréttingarskýrslu vegna virðisaukaskattsins. Varðandi ástæður þess að ekki hefðu verið taldar fram tekjur samkvæmt reikningi nr. 221 sagðist vitnið telja að vegna mistaka ákærða A-kk-ef hefði reikningurinn lent einhvers staðar á milli hjá honum þegar hann afhenti bókhaldsstofunni handfærðu reikningana vegna frágangs bókhaldsins. Kvaðst hún ekki telja að ákærði hafi af ásetningi vantalið tekjur félagsins að þessu leyti.

Niðurstaða

Ákærði A-kk-nf hefur ekki gert athugasemdir við þá verknaðarlýsingu sem fram kemur í ákæru en byggir varnir sínar fyrst og fremst á því að þá háttsemi sem lýst er í ákæruliðum 2 og 3 megi rekja til mistaka af hans hálfu sem honum verði ekki gerð refsing fyrir. Þá geti brot hans ekki talist stórfelld, enda hafi meginhluti hins vangreidda virðisaukaskatts verið greiddur fyrir upphaf rannsóknar málsins og allir skattarnir ásamt álagi verið greiddir fyrir útgáfu ákæru í málinu.

Með þeirri háttsemi að skila ekki tilgreindum virðisaukaskattsskýrslum ásamt tilheyrandi virðisaukaskatti á lögmæltum tíma hefur ákærði A-kk-nf vanrækt skyldur sínar sem stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi Eðalverks ehf. og sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi. Á sama hátt verður einnig að fallast á með ákæruvaldinu að ákærði A-kk-nf hafi sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi með því að telja ekki fram rekstrartekjur Eðalverks ehf. eins og nánar er lýst í ákæruliðum 2 og 3. Verða ákærði A-kk-nf og hið ákærða félag því sakfelld fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæru með vísan til þeirra ákvæða laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og laga nr. 145/1994 um bókhald sem tilgreind eru í ákæru.

Óumdeilt er að virðisaukaskattur vegna allra gjaldatímabila ársins 2006 var að fullu greiddur fyrir útgáfu ákæru í málinu. Um viðurlög við brotum skv. 1. ákærulið gildir því undanþágan frá lágmarki fésektar samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, sbr. lög nr. 134/2005. Sektarlágmark 1. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003 gildir hins vegar um brot ákærðu samkvæmt 2. lið ákærunnar. Þegar til framangreinds er litið, þeirrar fjárhæðar sem brot ákærða A-kk-ef samkvæmt 2. ákærulið lúta að og atvika að öðru leyti verður brot hans ekki talið geta varðað við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga eins og talið er í ákæru.

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði ákærða A-kk-ef hefur hann ekki áður verið fundinn sekur um refsiverðan verknað. Samkvæmt því, og að virtu því sem að framan hefur verið rakið, verður ákærðu báðum gert að greiða óskipt 1.300.000 krónur í sekt til ríkissjóðs. Verði sektin ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins skal ákærði A-kk-nf sæta í hennar stað fangelsi í 45 daga.

Ákærðu greiði að óskiptu þóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef H-kk-ef hdl., 220.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærðu, A-kk-nf G-kk-nf B-x-x og Eðalverk ehf., greiði óskipt 1.300.000 krónur í sekt til ríkissjóðs. Verði sektin ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins skal ákærði A-kk-nf sæta í hennar stað fangelsi í 45 daga.

Ákærðu greiði óskipt 220.000 króna þóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef H-kk-ef hdl.

Á-kk-nf M-kk-nf