E-4805/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 5. desember 2007, var höfðað 20. júní 2007. Stefandi er S-kvk-nf E-kvk-nf G-kvk-nf, Aðallandi 8, Reykjavík, en stefndu eru Þ-kk-nf S-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf T-kvk-nf, bæði til heimilis að Skólastíg 28, Stykkishólmi og O-kk-nf D-kk-nf G-kk-nf, Dofraborgum 17, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði dæmd in solidum til að greiða henni 2.500.000 krónur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til þingfestingardags en dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þingfestingardegi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að stefndu verði dæmd til að greiða henni málskostnað að viðbættum virðisaukaskatti.

Stefndu, Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf, krefjast sýknu af öllum kröfum stefnanda en til vara að þær verði lækkaðar verulega. Þá gera þau kröfu um að stefnandi verði dæmd til að greiða þeim málskostnað að viðbættum virðisaukaskatti.

Stefndi, O-kk-nf D-kk-nf, krefst þess að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara krefst hann verulegrar lækkunar á dómkröfum stefnanda. Þá krefst hann þess að stefnandi verði dæmd til að greiða honum málskostnað að viðbættum virðisaukaskatti.

II

Með kaupsamningi 13. júlí 2005 keypti stefnandi hundinn A-x-x, sem er af Leonberger tegund, af stefnda O-kk-þgf D-kk-þgf sem er hundaræktandi. Kaupverðið var 250.000 krónur sem greiða skyldi með mánaðarlegum afborgunum, hverri að fjárhæð 50.000 krónur, sem greiðast skyldu frá 1. nóvember 2005 til 1. mars 2006. Stefnandi greiddi kaupverðið með þeim hætti að hinn 2. janúar 2006 greiddi hún 130.00 krónur, hinn 1. febrúar 2006 greiddi hún 30.000 krónur og hinn 20. febrúar 2006 greiddi hún 100.000 krónur. Mismunur á samtölu þessara fjárhæða og kaupverði hundsins, að fjárhæð 10.000 krónur, skýrist af því að stefndi O-kk-nf D-kk-nf hafði lagt út fyrir fóðri sem stefnandi endurgreiddi honum.

Stefnandi fékk hundinn afhentan 15. júlí 2005 og óumdeilt er í málinu að hundurinn var í vörslum stefnanda til 17. febrúar 2006. Aðila máls greinir hins vegar á um á hvaða forsendum stefnandi hafi afhent stefnda, O-kk-þgf D-kk-þgf, hundinn þann dag.

Stefnandi kveður að eftir að hún eignaðist A-x-x hafi hún verið í sambandi við stefnda O-kk-þf D-kk-þf eins og yfirleitt tíðkist í viðskiptum sem þessum. Í einhver skipti hafi stefndi O-kk-nf D-kk-nf fengið A-kk-þf lánaðan til að sýna væntanlegum kaupanda að öðrum hundi af sama kyni. Hinn 17. febrúar 2006 hafi stefndi, O-kk-nf D-kk-nf, fengið hundinn lánaðan í sama tilgangi en í stað þess að skila stefnanda hundinum hafi hann afhent stefndu, Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf, hundinn. Kveður stefnandi að svo virðist sem stefndi O-kk-nf D-kk-nf hafi annaðhvort selt þeim hann eða gefið þrátt fyrir að hann væri eign stefnanda.

Stefndu kveða málavexti þá að stefnandi hafi haft samband við stefnda O-kk-þf D-kk-þf í febrúar 2006 og tjáð honum að vegna veikinda gæti hún ekki haft hundinn lengur og óskaði eftir því að stefndi, O-kk-nf D-kk-nf, tæki við honum, í samræmi við ákvæði í kaupsamningi. Kveðst stefndi O-kk-nf D-kk-nf hafa fallist á að finna hundinum nýtt heimili og hafi hann farið þess á leit við stefnanda að hún hefði hundinn þangað til hann hefði fundið honum nýtt heimili. Kveða stefndu að í kjölfarið hafi stefndi O-kk-nf D-kk-nf haft samband við stefndu Þ-kk-þf og R-kvk-þf H-kvk-þf, sem höfðu áður lýst áhuga á að eignast hund af Leonberger tegund. Kveðast stefndu í kjölfarið hafa farið heim til stefnanda til að skoða hundinn og hafi sú skoðun farið fram fyrir utan heimili stefnanda að henni og syni hennar ásjáandi.

Stefndu Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf leist vel á hundinn og kveðast hafa óskað eftir því hinn 17. febrúar 2006 að fá að skoða hundinn aftur og leyfa börnum sínum að sjá hann. Hafi sú skoðun farið fram á Geirsnefi, en stefndi O-kk-nf D-kk-nf hafi sótt hundinn til stefnanda í þessu skyni. Hafi stefndu Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf haft samband sama dag við O-kk-þf D-kk-þf og tjáð honum að þau væru reiðubúin að taka hundinn.

Stefndi O-kk-nf D-kk-nf kveðst því hafa farið til stefnanda aftur síðar þennan sama dag og hafi hún afhent honum þrjá poka með hlutum sem tilheyrðu hundinum, meðal annars hafi þar verið matardallar, teppi, leikföng, matur og pappírar sem honum fylgdu. Síðar sama dag fóru stefndu Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf með A-kk-þgf til Stykkishólms þar sem þau bjuggu.

Stefndu Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða stefnanda hafa haft samband við stefnda Þ-kk-þf einum eða tveim dögum síðar og krafist þess að fá hundinn afhentan þar sem hún ætti hann. Í framhaldinu hafi stefndi Þ-kk-nf haft samband við stefnda O-kk-þf D-kk-þf sem hafi sagst vera löglegur eigandi hundsins. Stefndi O-kk-nf D-kk-nf kveðst hafa fengið símaskilaboð frá stefnanda að morgni 20. febrúar 2006 þar sem hún hafi sakað hann um að hafa stolið hundinum. Nóttina áður hefði stefnandi hringt í stefndu, Þ-kk-þf og R-kvk-þf H-kvk-þf, og hefði stefnandi því verið fullkomlega meðvituð um hvar hundurinn væri niður kominn og hvers vegna. Hafi komið fram hjá stefnanda að hún hafi ekki verið heil heilsu vikuna á undan og því ekki vitað hvað hún gerði og viljað fá hundinn aftur. Síðar þennan sama dag greiddi stefnandi eftirstöðvar kaupverðs hundsins til stefnda O-kk-ef D-kk-ef.

Stefnandi taldi að stefndi O-kk-nf D-kk-nf hefði, með því framferði sínu að afhenda stefndu Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf hundinn, framið auðgunarbrot og með bréfi 9. mars 2006 kærði hún hann til lögreglustjórans í Reykjavík og lögreglustjórans í Stykkishólmi og óskaði liðsinnis lögreglu til að hafa uppi á A-x-x sem væri þýfi. Kveður stefnandi að lögreglan hefði ekkert aðhafst þrátt fyrir þetta og í framhaldinu fór stefnandi þess á leit við Héraðsdóm Vesturlands hinn 15. mars 2006 að hundurinn A-x-x yrði tekinn með beinni aðfarargerð úr vörslum stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef. Með úrskurði Héraðsdóms Vesturlands uppkveðnum 15. maí 2006 var sú krafa stefnanda tekin til greina.

Hinn 17. maí 2006 tilkynni lögmaður stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef lögmanni stefnanda að þau myndu skila A-hk-þgf til stefnanda það kvöld. Kveðast þau hafa ætlað sér að skila hundinum og komið með hann til Reykjavíkur í þeim tilgangi. Hins vegar hafi þau stoppað á leiðinni hjá móður stefnda Þ-kk-ef að Laufrima 22, Reykjavík, og þar hafi orðið það óhapp að hundurinn hafi náð að komast úr bakgarðinum. Hafi stefndi Þ-kk-nf tilkynnt lögreglunni um hundshvarfið en A-x-x hafi ekki komið í leitirnar.

Stefnandi setti í kjölfar úrskurðarins fram aðfararbeiðni hjá sýslumanni Snæfellinga og var hún tekin fyrir hjá sýslumann 22. maí 2006. Þar kom fram hjá stefnda Þ-kk-þgf að hundurinn væri horfinn og því gæti hann ekki afhent hann og var gerðinni því frestað. Kveður stefnandi að lögmaður sinn hafi leitað aðstoðar hundaeftirlitsmanna í Reykjavík og hafi komið fram hjá þeim að stefndu, Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf, hefðu ekki tilkynnt um hvarf hunds. Þá hefðu þeir ekki fengið kvartanir eða ábendingar vegna lausagöngu hunda af þeirri tegund sem A-x-x var.

Með bréfi 24. maí 2006 til ríkissaksóknara lagði stefnandi fram kæru á hendur stefndu. Með bréfi 31. maí 2007 var stefnanda tilkynnt að lögreglustjóri hefði ákveðið að fella málið niður. Lögmaður stefnanda kærði niðurfellinguna hinn 29. júní 2007 til ríkissaksóknara sem staðfesti niðurfellinguna 31. júlí 2007.

III

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að með því að taka A-kk-þf úr vörslum stefnanda, slá eign sinni á hann og skila honum ekki til baka þrátt fyrir ítrekaðar kröfur stefnanda þar um, hafi stefndu í sameiningu brotið freklega gegn eignarrétti stefnanda, sem varinn sé af 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Þessu til frekari stuðnings vísi stefnandi til úrskurðar Héraðsdóms Vesturlands frá 15. maí 2006, þar sem stefnanda hafi verið heimilað að láta taka A-kk-þf úr vörslum stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef með beinni aðfarargerð. Með úrskurðinum hafi verið fallist á að stefnandi hefði fært þær sönnur fyrir eignarrétti sínum að Akkilesi að fullnægt væri skilyrðum um beina aðfarargerð. Þrátt fyrir úrskurðinn hafi aðfarargerðin ekki náð fram að ganga vegna ótrúverðugra fullyrðinga um að A-x-x væri horfinn.

Akkilesi hafi ekki verið skilað til stefnanda sem eiganda, þrátt fyrir beiðni hennar til sýslumanns Snæfellinga um beina aðfarargerð til fullnustu á rétti sínum. Með þessu háttalagi öllu hafi stefnanda verið valdið bæði fjártjóni og miska. Samkvæmt almennu skaðabótareglunni og meginreglum eignaréttarins beri stefndu óskipta fébótaábyrgð á fjártjóni og miska stefnanda. Tjón stefnanda sundurliðist þannig:

Verðmæti A-kk-ef og þess sem honum tilheyrði kr. 1.000.000

Áætlað verðmæti frítíma sem farið hafi í leit að hundinum kr. 500.000

Miskatjón kr. 1.000.000

Samtals kr. 2.500.000

Um verðmæti A-kk-ef sé það að segja að stefnandi hafi keypt hann af stefnda O-kk-þgf D-kk-þgf á 250.000 krónur. Einungis á fjögurra mánaða tímabili hafi hún greitt 55.392 krónur í lækniskostnað. Þar fyrir utan hafi verið keyptar hálsólar, merkingar, leikföng, fóður og fleira og sé heildaruppihaldskostnaðurinn, að lækniskostnaðinum meðtöldum, varlega áætlaður 250.000 krónur. A-kvk-nf teljist vera lausafjármunur en sé mjög sérstaks eðlis sem gæludýr og meðlimur í fjölskyldu stefnanda. Hann hafi verið einstakur, ekki til sölu og enduröflunarverð hans sé því ekki til. Þegar litið sé til þessa, þess tíma sem stefnandi og fjölskylda hennar hafi varið til leitar að A-kk-þgf, upphaflegs kaupverðs og útlagðs uppihaldskostnaðar, byggi stefnandi á því að verðmæti hans verði áætlað 1.000.000 króna.

Stefnandi geri einnig kröfu um fébætur vegna þess tíma, sem hún hafi varið í leit að A-kk-þgf víðs vegar um landið. Krafa vegna þessa sé að fjárhæð 500.000 krónur og sé eðli máls samkvæmt að álitum. Stefnandi áætli að hafa varið að lágmarki 300 klukkustundum í leit að A-kk-þgf, hér á höfuðborgarsvæðinu og um landið, en án árangurs. Krafa stefnanda vegna þessa sé því hófleg.

Þá sé miski stefnanda einnig verulegur og krefjist hún miskabóta að álitum að fjárhæð 1.000.000 króna. Krafan sé reist á b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, en samkvæmt ákvæðinu sé heimilt að láta þann, sem ábyrgð ber á ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu annars manns greiða miskabætur til þess sem misgert var við. Stefnandi telji þessi skilyrði miskabóta vera uppfyllt í tilvikum sem þessum, þar sem gæludýr eins og A-x-x sé tekið ófrjálsri hendi úr vörslum eiganda síns og honum fargað. Háttsemin sé í alla staði svívirðileg og teljist vera ólögmæt meingerð í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaganna. Telur stefnandi að háttsemi stefnda O-kk-ef D-kk-ef varði einnig við ákvæði auðgunarbrotakafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Séu sárindi og vonbrigði stefnanda mikil og hafi hvarf A-kk-ef haft alvarleg áhrif á alla fjölskyldu stefnanda. Í aðalkröfu stefnanda felist varakrafa um lægri fjárhæð samkvæmt ákvörðun dómsins, verði ekki fallist á kröfuna að öllu leyti.

Þá krefjist stefnandi skaðabótavaxta frá tjónsdegi hinn 17. febrúar 2006, þeim degi sem A-x-x hafi verið tekinn úr vörslum stefnanda, til þingfestingardags. Þá sé krafist dráttarvaxta frá þingfestingardegi til greiðsludags og sé sú krafa gerð með stoð í ákvæðum III. og IV. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá sé krafa um málskostnað reist á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamál, sbr. og lög nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

IV

Málsástæður og lagarök stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef.

Stefndu byggja kröfur sínar um sýknu í fyrsta lagi á því að meðstefndi O-kk-nf D-kk-nf hafi verið löglegur eigandi hundsins þegar hann hafi ráðstafað honum til þeirra. Sannað sé með bréfi stefnanda til stefndu að hundinum hafi fylgt búnaður og skjöl. Þessi gögn geti ekki hafa borist stefndu nema frá stefnanda. Það að hundinum hafi fylgt skjöl og búnaður frá stefnanda sé sönnun þess að kaupsamningur stefnanda og meðstefnda O-kk-ef D-kk-ef hafi gengið til baka eins og hann hafi ávallt haldið fram. Ekki sé trúverðugt að allur búnaður hundsins hefði fylgt honum ef hann hefði aðeins verið lánaður til að sýna væntanlegum kaupanda annars hunds af sömu tegund. Tilboð stefnanda um að borga stefndu hundinn ef fyndist bendi einnig til þess að hún hafi litið svo á að hún ætti hann ekki. Þannig eigi stefnandi ekki þann rétt sem hún byggi mál sitt á og beri því að sýkna stefndu af öllum kröfum hennar.

Í öðru lagi byggi stefndu á því að ekkert réttarsamband sé á milli þeirra og stefnanda. Þau hafi fengið hundinn hjá meðstefnda O-kk-þgf D-kk-þgf en ekki stefnanda. Stefnandi byggi kröfur sínar á kaupsamningi um hundinn sem hún hafi gert við meðstefnda O-kk-þgf D-kk-þgf. Stefndu séu ekki aðilar þess samnings og verði kröfum vegna hans því ekki beint gegn þeim. Þá hafi þau ekki tekið hundinn úr vörslu stefnanda heldur fengið hann hjá meðstefnda O-kk-þgf D-kk-þgf sem þau hafi haft réttmæta ástæðu til að ætla að væri réttur og löglegur eigandi hundsins, meðal annars með vísan til þess að þegar þau skoðuðu hundinn fyrst hafi það verið á heimili stefnanda sem hafi fylgst með skoðuninni og þegar þau hafi fengið hundinn afhentan hafi fylgt honum skjöl og búnaður frá stefnanda.

Ágreiningur meðstefnda O-kk-ef D-kk-ef við stefnanda um kaupsamning þeirra um hundinn sé stefndu algerlega óviðkomandi og hafi það ekki verið þeirra hlutverk að leysa þann ágreining. Þegar þeim hafi orðið ljóst að ágreiningur væri um eignarhald á hundinum hafi þau í raun gert það eina rétta að bíða þar til úr ágreiningnum yrði leyst fyrir dómstólum og í framhaldinu að hlíta þeirri niðurstöðu. Það hafi þau ætlað sér að gera og sé ekki við þau að sakast þótt að hundurinn hafi týnst enda hafi ekki verið sýnt fram á annað en að vörslur hans hafi verið með eðlilegum hætti þegar hann hvarf. Þannig verði bótaréttur gagnvart stefndu hvorki byggður á kaupsamningi um hundinn né almennu skaðabótareglunni og beri því að sýkna þau af öllum kröfum stefnanda.

Verði ekki fallist á sýknu krefjast stefndu þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Fyrir liggi að kaupverð hundsins hafi verið 250.000 krónur og geti bætur vegna hans því ekki verið hærri. Í þessu sambandi sé bent á að búnaði hundsins hafi þegar verið skilað og að dýralækniskostnaður sé venjulegur rekstrarkostnaður hundsins og því sé fráleitt að krefjast bóta vegna hans. Þá sé miskabótakröfu mótmælt enda sé hér um að ræða hund en ekki persónu og ekki sé um að ræða meingerð gegn frelsi, friði eða æru stefnanda. Í þessu sambandi sé á það minnt að ágreiningur hafi verið um eignarhald hundsins og þegar úrskurður héraðsdóms hafi legið fyrir hafi staðið til að skila hundinum en vegna óhappatilviljunar hafi hundurinn týnst áður en af því hafi getað orðið. Þá liggi ekkert fyrir í málinu um alvarleg áhrif þess að hundurinn skyldi týnast annað en fullyrðing stefnanda sjálfrar. Loks sé fullyrðingu stefnanda, um að hún hafi varið frítíma sínum að verðmæti 50.000 krónur í leit að hundinum, mótmælt sem ósannaðri enda væri fráleitt að fallast á hana þótt sönnuð væri.

Stefndu kveðast styðja kröfur sínar við almennar reglur samningalaga og skaðabótaréttarins. Kröfuna um málskostnað styðji stefndu við 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefnda O-kk-ef D-kk-ef.

Stefndi O-kk-nf D-kk-nf byggir sýknukröfu sína á því að samkvæmt skýru ákvæði í kaupsamningi hans og stefnanda, dagsettum 13. júlí 2005, komi hundurinn aftur til stefnda ef eigandi geti ekki haft hann lengur, undantekningalaust og án endurgreiðslu. Ákvæði sem þetta sé afar algengt í slíkum kaupsamningum og sé til þess að koma í veg fyrir að fólk sé að prófa að fá sér hund og vilji svo skila honum aftur gegn endurgreiðslu. Einnig sé þetta til að koma í veg fyrir að hvolparnir fari til hvers sem er, ræktanda sé annt um að hvolparnir fái góð heimili, eða að þeim verði lógað.

Kveður stefndi að stefnandi hafi haft samband við sig og látið hann vita að hún gæti ekki lengur haft hundinn hjá sér. Af þeim sökum hafi stefndi tvívegis farið og sýnt meðstefndu, Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf, hundinn, fyrst fyrir utan heimili stefnanda að stefnanda og syni hennar ásjáandi og í seinna skiptið, hinn 17. febrúar 2006, hafi stefndi sótt hundinn á heimili stefnanda til að sýna meðstefndu, Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf, hundinn á Geirsnefi.

Þetta hafi allt verið gert í samráði við stefnanda og með vitund og samþykki hennar en ástæða þess að stefndi hafi ekki tekið hundinn strax frá stefnanda þegar hún óskaði þess hafi verið sú að hann hafi ekki talið það gott fyrir hundinn að hafa stutta viðdvöl á heimili stefnda þar til nýtt heimili væri fundið fyrir hann. Það hefði getað ruglað hundinn í ríminu.

Þegar meðstefndu, Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-þf, hafi látið stefnda vita að þau hygðust halda hundinum, hinn 17. febrúar 2006, eða sama dag og seinni sýningin hafi farið fram, hafi hann haft samband við stefnanda og tilkynnt henni það ásamt því að hann hafi farið að heimili stefnanda og sótt ýmislegt sem fylgdi hundinum. Meðal þess sem stefnandi hafi við það tækifæri afhent stefnda hafi verið ýmis frumgögn, svo sem heilbrigðisvottorð hundsins frá Dýraspítalanum í Víðidal og gögn frá dýralæknastofunni Lyngási. Allt þetta sýni svo ekki verði um villst, að stefnandi hafi afhent hundinn af fúsum og frjálsum vilja til stefnda.

Sú staðreynd að stefnandi hafði ekki samband við stefnda fyrr en þremur dögum eftir að hann sótti hundinn til hennar, sýni að stefnandi hafi afhent hundinn af frjálsum vilja en hafi svo einfaldlega snúist hugur. Ástæða þess að stefnandi hafi beðið með að hafa samband við stefndu í þrjá daga hafi ekki komið fram og verði að telja, að hafi málsatvik verið með þeim hætti sem stefnandi haldi fram, hefði hún haft samband við stefndu strax um kvöldið.

Til þess að stefndi geti talist bera ábyrgð á tjóni stefnanda verði skilyrði almennu skaðabótareglunnar að vera uppfyllt. Þannig verði stefnandi að sýna fram á að stefndi hafi með saknæmum og ólögmætum hætti valdið tjóni, enda sé tjónið sennileg afleiðing af hegðun hans. Telji stefndi sýnt að hvorki saknæmisskilyrði hinnar almennu skaðabótareglu né ólögmætisskilyrði séu uppfyllt. Þá sé skilyrði um sennilega afleiðingu heldur ekki uppfyllt. Hafi stefndi tekið hundinn úr höndum stefnanda eingöngu vegna þess að stefnandi hafi sjálf óskað eftir því. Hafi stefndi því verið í góðri trú þegar hann tók hundinn úr vörslum stefnanda og því sé ekki um sök að ræða hjá honum. Er stefnandi hafi haft samband og viljað fá hundinn aftur hafi stefndi þegar verið búinn að ráðstafa honum til meðstefndu, Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef, og hundurinn verið búinn að vera í nokkra daga hjá þeim.

Þá beri stefndi enga ábyrgð á því sem gerst hafi eftir að hann hafði afhent meðstefndu, Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf, hundinn og hafi það verið óhappatilvik að hundurinn hafi sloppið úr haldi þeirra þegar þau voru á leiðinni að afhenda stefnanda hundinn í samræmi við úrskurð Héraðsdóms Vesturlands.

Hafi fullyrðingum meðstefndu, Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef, um að hundurinn hafi sloppið úr bakgarðinum ekki verið hnekkt. Þá sé ekki um það að ræða að sú staðreynd að hundurinn hafi sloppið úr haldi meðstefndu, Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef, sé sennileg afleiðing þeirrar hegðunar stefnda að sækja hundinn til stefnanda, sem stefnandi hafði beðið hann um að gera, og afhenda hundinn til meðstefndu, Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef. Um óhappatilvik sé að ræða sem stofni ekki til bótaskyldu.

Verði ekki fallist á að stefndi verði sýknaður krefst stefndi þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Fjárhæð sú sem stefnandi krefji stefndu um sé mótmælt sem órökstuddri og ósannaðri, en það tjón sem beri að bæta þegar munatjón verði, sé allt sannanlegt fjártjón.

Meginreglan sé sú að þegar hlutur fari forgörðum og hinn bótaskyldi þurfi að greiða verð hans til tjónþola þá skuli við það miða að bætur nemi þeirri fjárhæð sem numið hafi verðmæti hlutarins á almennum markaði. Ljóst sé að hundurinn hafi verið keyptur af stefnanda á 250.000 krónur. Þegar stefndi hafi sótt hundinn til stefnanda hafi hundurinn verið níu mánaða gamall og hafi verðmæti hans því rýrnað töluvert og megi segja að það hafi orðið ekkert, þar sem afar erfitt sé að finna kaupendur að svo gömlum hundi. Verði því að telja að krafa stefnanda geti í mesta lagi hljóðað á um 250.000 krónur sem sé sú fjárhæð sem hún hafi greitt fyrir hundinn.

Þá sé sú staðhæfing stefnanda, að verðmæti hundsins og þess sem honum tilheyrði nemi 1.000.000 króna, að öllu leyti órökstudd og eigi sér enga stoð í raunveruleikanum. Allt það sem hundinum hafi tilheyrt hafi verið afhent stefnanda aftur. Þá sé ljóst að lækniskostnaðurinn sem stefnandi þurfti að leggja út í hafi ekki aukið verðmæti hundsins, heldur þvert á móti. Röksemdum þess efnis að hundurinn hafi verið einstakur, ekki til sölu og enduröflunarverð hans ekki til og því sé áætlað að verðmæti hans sé 1.000.000 króna, sé mótmælt, enda meginregla skaðabótaréttarins að tjónþoli eigi ekki að hagnast á tjóni sínu.

Krafa um 500.000 krónur sem byggi á áætluðu verðmæti frítíma sem stefnandi hafi varið í leit að hundinum eigi heldur ekki stoð í skaðabótarétti og verði því alfarið að hafna slíkri kröfu, enda hafi ekkert verið lagt fram um hana annað en fullyrðingar stefanda.

Þá sé miskabótakröfu stefnanda mótmælt þar sem hún sé allt of há og eigi heldur ekki stoð í lögunum. Það að stefnandi sé að krefjast miskabóta að fjárhæð 1.000.000 króna fyrir hundsmissi verði að teljast afar óraunsætt og ekki í neinu samræmi við réttarframkvæmd um greiðslu miskabóta. Þá skuli einnig mótmælt því sem fram komi í stefnu þar sem segi „A-kk-nf er tekinn ófrjálsri hendi úr vörslum eiganda síns og honum fargað“. Þessar dylgjur stefnanda séu ekki byggðar neinum rökum og séu þar að auki mótsögn við fullyrðingar stefnanda um að hún hafi eytt gífurlegum tíma í að leita að hundinum víðs vegar um landið. Ef stefnandi sé þess fullviss að stefndu hafi fargað hundinum hefði verið þarflaust að eyða öllum þessum tíma í að leita að honum. Samkvæmt framansögðu geti krafa stefnanda aldrei orðið hærri en 250.000 krónur.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 1. mgr. 130. gr.laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. lög nr. 5071988.

V

Eins og að framan er rakið keypti stefnandi hundinn A-kk-þf af tegundinni Leonberger hinn 13. júlí 2005 af stefnda O-kk-þgf D-kk-þgf sem er hundaræktandi. Samkvæmt ákvæði í kaupsamningi þeirra skyldi hundurinn koma til baka til ræktanda ef eigandi gæti ekki haft hann lengur, undantekningalaust og án endurgreiðslu. Hundurinn var afhentur stefnanda hinn 15. júlí 2005 og var kaupverðið 250.000 krónur. Samkvæmt kaupsamningi skyldi stefnandi greiða kaupverðið með þeim hætti að frá 1. nóvember 2005 átti hún að greiða 50.000 á mánuði þar til kaupverðið væri greitt að fullu hinn 1. mars 2005. Stefnandi greiddi fyrstu greiðslu kaupverðsins þó ekki fyrr en 1. janúar 2006 og þá greiddi hún 130.000 krónur. Næst greiddi stefnandi 30.000 krónur inn á kaupverðið hinn 1. febrúar 2006 og eftirstöðvar kaupverðsins greiddi hún síðan 20. febrúar 2006.

Óumdeilt er í málinu að stefndi O-kk-nf D-kk-nf fékk hundinn A-kk-þf lánaðan frá stefnanda í einhver skipti. Stefndi O-kk-nf D-kk-nf telur það hafa verið tvisvar en stefnandi telur það hafa verið oftar. Greinir aðila á um hver hafi verið tilgangur stefnda O-kk-ef D-kk-ef með þessu. Heldur stefndi O-kk-nf D-kk-nf því fram að stefnandi hafi komið að máli við sig í febrúar 2006 og sagt honum að hún gæti ekki haft hundinn og hafi hún óskað eftir því að hann tæki hann til baka, í samræmi við ákvæði þess efnis í kaupsamningnum. Hann hafi beðið stefnanda að hafa hann þar til hann hefði fundið honum nýtt heimili, enda myndi það raska ró hundsins ef hann færi á heimili stefnda O-kk-ef D-kk-ef í millitíðinni. Hafi stefndi O-kk-nf D-kk-nf síðan haft samband við stefndu, Þ-kk-þf og R-kvk-þf H-kvk-þf, sem höfðu sagt honum að þau hefðu áhuga á að eignast hund af þessari tegund. Af þeim sökum hafi hann í tvígang farið á heimili stefnanda til að sækja hundinn til að sýna þeim hann og í seinna skiptið 17. febrúar 2007 hafi þau ákveðið að taka hann. Stefnandi heldur því hins vegar fram að O-kk-nf D-kk-nf hafi fengið hundinn lánaðan í umrædd skipti til að sýna hann væntanlegum kaupanda að öðrum hundi sömu tegundar.

Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið eru orð gegn orði og engin vitni leidd fram sem varpað hefðu getað ljósi á hvernig atburðarrásin var. Er því ekki við annað að styðjast en fullyrðingar aðila. Við mat á þeim fullyrðingum verður meðal annars að horfa til þess að stefndi O-kk-nf D-kk-nf er hundaræktandi sem hefur haldið því fram að á þessum tíma hafi hann sjálfur átt hunda af tegundinni L-x-x. Verður að telja ósennilegt að hann hafi farið á heimili stefnanda sem hafði keypt af honum hund, til þess að fá hundinn lánaðan í því skyni að sýna hugsanlegum kaupendum að öðrum hundum sömu tegundar. Hefði verið viðurhlutaminna fyrir hann að sýna sína eigin hunda. Þykir það ótrúverðugt að hugsanlegir kaupendur hafi frekar viljað sjá A-kk-þf þar sem hann væri hvolpur en hunda stefnanda sem hafi verið fullvaxnir ekki síst í ljósi þess að A-x-x var á þessum tíma tæplega eins árs og líklega nærri 60 kg að þyngd. Þá er líklegra að hundakaupandi vilji fá að skoða þann hund sem hann hyggst kaupa frekar en að skoða annan hund, jafnvel þótt hann sé sömu tegundar. Verður að telja mun sennilegri skýringu sem stefndu halda fram að þau hafi fengið hundinn A-x-x lánaðan til að skoða hann þar sem staðið hafi til að þau fengju hann til sín og í síðara skiptið leyfa börnum sínum að vera með honum um stund áður en þau tóku svo endanlega ákvörðun um að taka hann.

Fullyrðingar stefndu um framangreint fá enn fremur stuðning í háttsemi stefnanda eftir að hún hafði afhent stefnda O-kk-þgf D-kk-þgf A-kk-þgf hinn 17. febrúar 2006. Er ágreiningslaust að hún afhenti stefnda O-kk-þgf D-kk-þgf síðar sama dag allt sem A-x-x tilheyrði meðal annars frumrit þeirra gagna sem honum fylgdu. Bar stefnandi fyrir dómi að ástæða þess að hún hefði afhent allt sem Akkiles tilheyrði væri að stefndi O-kk-nf D-kk-nf hefði komið til hennar með frekju og yfirgangslátum og heimtað að fá allt sem hundinum tilheyrði. Hefði hún fengið áfall og látið undan kröfum hans. Þykir þessi skýring stefnanda á því hvers vegna hún afhenti þessa hluti afar ótrúverðug. Þykir þessi háttsemi stefnanda renna stoðum undir fullyrðingar stefndu um að stefnandi hafi afhent stefnda O-kk-þgf D-kk-þgf hundinn af fúsum og frjálsum vilja og að eigin ósk, enda liðu einhverjir dagar þar til hún setti sig í samband við stefnda O-kk-þf D-kk-þf og krafðist þess að fá hundinn aftur. Þá verður ekki fram hjá því litið að aðstæður stefnanda til að hafa A-kvk-þf voru ekki góðar og gæti það rennt stoðum undir að hún hefði þurft að losna við hann. Lýsir stefnandi aðstæðum sínum þannig að hún sé einstæð með fjögur börn. Hún sé öryrki og á einhverju tímabili eftir að hún fékk Akkiles hafi hún verið með aðra tvo mjög stóra hunda á heimilinu. Þá liggja fyrir gögn um að bannað var að hafa hunda í fjölbýlishúsinu þar sem hún bjó.

Á þeim tíma sem stefndi O-kk-nf D-kk-nf fékk hundinn til baka frá stefnanda hafði stefnandi ekki staðið skil á kaupverðinu heldur hafði aðeins greitt 160.000 krónur. Var því ekki kominn sá tími að seljanda bæri að afsala hundinum til stefnanda og afhenda ættbókarskírteini hans, sbr. ákvæði í kaupsamningi þar um. Var stefndi O-kk-nf D-kk-nf því á þeim tímapunkti sem hann afhendi stefndu Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf hundinn réttur eigandi hans og máttu þau líta svo á að hann hefði rétt til að gefa þeim hundinn, en fyrir liggur að stefndi O-kk-nf D-kk-nf lét þau fá hundinn endurgjaldslaust. Breytir engu hvað þetta snertir að stefnandi hafi greitt eftirstöðvar kaupverðsins eftir að hundurinn var farinn úr hennar vörslum.

Stefnandi kveður úrskurð Héraðsdóms Vesturlands um heimild stefnanda til að taka hundinn úr vörslum stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef vera til frekari stuðnings því að hún hafi átt hundinn. Í ljósi eðlis úrskurða í slíkum málum sem hér um ræðir verður ekki litið svo á að framangreindur úrskurður héraðsdóms sé sönnun um eignarheimild stefnanda að hundinum enda er sönnunarfærsla í slíkum málum mjög takmörkuð og að meginstefnu til aðeins byggt á skriflegum gögnum en vitnaleiðslur og mats- og skoðunargerðir skulu að jafnaði ekki fara fram, sbr. 83. gr. laga nr. 90/1989. Þá er til þess að líta að stefndi O-kk-nf D-kk-nf var ekki aðili þess máls. Þá verður ekki fram hjá því litið að stefnandi, þrátt fyrir að hún haldi því fram að hún hafi átt hundinn, bauð stefndu Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf, ef þau fyndu hundinn, að greiða þeim 250.000 krónur fyrir hann gegn því að fá hann.

Að því virtu sem nú hefur verið rakið hefur stefnandi ekki sýnt fram á að stefndi O-kk-nf D-kk-nf hafi tekið hundinn ófrjálsri hendi. Máttu stefndu Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf treysta því að stefndi O-kk-nf D-kk-nf hefði fulla heimild til þess að ráðstafa hundinum til þeirra. Verður því ekki séð að stefndu hafi brotið freklega gegn stjórnarskrárvörðum rétti hennar samkvæmt 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944.

Óumdeilt er að hundurinn A-kk-nf var í vörslum stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef þegar hann hvarf og hefur hann ekki fundist þrátt fyrir leit, en stefnandi kveðst hafa leitað að honum í allt að 300 tíma út um allt land. Hversu ótrúverðugt sem það kann að virðast að svo stór hundur, sem hér um ræðir, hverfi sporlaust þá hefur stefnandi ekki getað sýnt fram á það með haldbærum rökum að stefndu Þ-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf hafi átt einhvern þátt í hvarfi hans og verður hún að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Var málið rannsakað hjá lögreglu að beiðni stefnanda sem meint auðgunarbrot stefndu en niðurstaðan varð sú að lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu hætti rannsókn þar sem ekkert væri ráðið af fyrirliggjandi gögnum að stefndu hafi sýnt af sér refsiverða háttsemi. Þá ákvörðun staðfesti ríkissaksóknari. Þá liggur fyrir að stefnandi óskaði liðsinnis lögreglu við að reyna að hafa uppi á hundinum en ekkert virðist hafa komið út úr þeirri beiðni. Þá kveðst stefndi Þ-kk-nf hafa tilkynnt um hvarf hundsins til lögreglu og fær það nokkurn stuðning í skýrslu lögreglu sem dagsett er 9. janúar 2007. Verður því ekki annað séð en að hvarf A-kk-ef verði rakið til óhappatilviljunar sem aðilum máls þessa verður ekki um kennt.

Að öllu því virtu sem nú hefur verið rakið er allsendis ósannað að stefndi O-kk-nf D-kk-nf hafi með saknæmum og ólögmætum hætti tekið hundinn A-kk-þf úr vörslum stefnanda og afhent hann stefndu Þ-kk-þgf og R-kvk-þgf H-kvk-þgf. Þá er ósannað að stefndu hafi með saknæmum og ólögmætum hætti átt þátt í hvarfi hundsins. Skortir því á að skilyrði hinnar almennu skaðabótareglu um að tjóni sé valdið með saknæmum og ólögmætum hætti, séu uppfyllt og því verða stefndu þegar af þeirri ástæðu sýknuð af öllum kröfum stefnanda.

Eftir þessum úrslitum verður stefnandi dæmd til að greiða stefndu 150.000 krónur í málskostnað hverju fyrir sig og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu stefnanda flutti málið G-kk-nf G-kk-nf H-kk-nf hrl. Af hálfu stefndu Þ-kk-ef og R-kvk-ef H-kvk-ef flutti málið P-kk-nf K-kk-nf hdl. en af hálfu stefnda O-kk-ef D-kk-ef flutti málið G-kvk-nf F-kvk-nf Þ-kvk-nf hdl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndu, Þ-kk-nf S-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf T-kvk-nf og O-kk-nf D-kk-nf G-kk-nf, skulu vera sýkn af kröfum stefnanda, S-kvk-ef E-kvk-nf G-kvk-ef í máli þessu.

Stefnandi greiði stefndu, hverju fyrir sig, 150.000 krónur í málskostnað þar með talinn virðisaukaskattur.

G-kvk-nf B-kvk-nf