E-1054/2014

Mál þetta, sem var dómtekið 13. janúar síðastliðinn, er höfðað 4. september 2014.

Stefnandi er H-kk-nf L-kk-nf H-kk-nf, Hrísmóum 2a, Garðabæ.

Stefndi er Birtíngur útgáfufélag ehf., Lyngási 17, Garðabæ.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru að stefndi greiði honum 712.737 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2014 til greiðsludags, að frádreginni innborgun 7. október 2014 að fjárhæð 357.436 krónur. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu og málskostnaðar.

I

Stefnandi hóf störf hjá stefnda 1. mars 2013 og starfaði sem auglýsingastjóri í 100% starfi. Gerður var skriflegur ráðningasamningur við stefnanda 1. mars 2013. Þar segir að stefnandi sé ráðinn til að sinna störfum sem lúta að sölu til viðskiptavina stefnda, markaðssetningu, kynningu og annarri skyldri þjónustu. Stefnandi tilkynnti stefnda um töku fæðingarorlofs og fékk samþykkt fimm mánaða fæðingarorlof frá 13. janúar 2014. Með bréfi þann dag sagði stefnandi upp störfum hjá stefnda. Í bréfinu segir að uppsögnin taki gildi strax og miðist við 13. janúar 2014 eins og samið hafi verið um. Miðist uppgjör launa, bónusa og orlofsdaga við þann dag.

Í svonefndu starfslokavottorði stefnda til Fæðingarorlofssjóðs 13. janúar 2014 var tilkynnt að stefnandi hefði hætt störfum hjá stefnda þann sama dag.

Í bréfi VR til stefnda 20. mars 2014 var stefndi krafinn um greiðslu launa fyrir hönd stefnanda vegna janúar 2014 og áunnins orlofs, orlofsuppbótar, bónuss, símastyrks og ökutækjastyrks, samtals að fjárhæð 727.236 krónur. Var skorað á stefnda að greiða kröfuna innan 10 daga frá dagsetningu bréfsins. Krafa stefnanda var ítrekuð með bréfi lögmanns stefnanda til stefnda 12. maí 2014. Stefndi svaraði ekki bréfunum.

II

Stefnandi kveðst eiga inni vangoldin laun hjá stefnda fyrir vinnu í janúar 2014 auk hlutdeilda í símastyrk og ökutækjastyrk. Þá séu vangoldin sölulaun vegna auglýsingasölu í tímarit stefnda fyrir tímabilið 20. desember 2013 til og með 13. janúar 2014, sem sé eins og hér segi: Vegna 14. tölublaðs Gestgjafans, 906.437 krónur, vegna 13. tölublaðs Húsa og Hýbýla, 1.859.030 krónur, vegna Séð og heyrt, 188.250 krónur, samtals 2.953.717 krónur. Samkvæmt ráðningarsamningi nemi 7% þóknun stefnanda af sölunni 206.760 krónum.

Stefnandi sundurliðar dómkröfu sína þannig:

Laun vegna janúar 2014 93.929 krónur

Símastyrkur vegna janúar 2014 4.153 krónur

Ökutækjastyrkur vegna janúar 2014 12.460 krónur

Bónus vegna 20/12/13 – 13/01/14 206.760 krónur

Orlof á mánaðarlaun 162.038 krónur

Orlof á bónus 217.610 krónur

Orlofsuppbót 2014 15.787 krónur

Samtals 712.737 krónur

Samkvæmt grein 9.1 í kjarasamningi VR og Samtaka atvinnulífsins sem gildi frá janúar 2014 eigi laun að greiðast fyrsta dag eftir að mánuði þeim ljúki sem laun séu greidd fyrir. Samkvæmt 8. gr. laga nr. 30/1987 um orlof beri vinnuveitanda að greiða áunnin orlofslaun við lok ráðningartímans auk þess að greiða áunnið hlutfall launþega af orlofs- og desemberuppbótum samkvæmt köflum 1.3.1 og 1.3.2 í kjarasamningi VR og Samtaka atvinnulífsins.

Þar sem innheimtutilraunir í bréfi VR 20. mars 2014 og í ítrekunarbréfi lögmanns stefnanda 12. maí sama ár hafi reynst árangurslausar sé málshöfðun nauðsynleg. Gerðar séu ýtrustu kröfur samkvæmt lögum og kjarasamningi.

Stefnandi styður kröfur sínar við lög nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, lög nr. 30/1987 um orlof, meginreglur kröfuréttar, meginreglur vinnuréttar, kjarasamninga VR og vinnuveitenda og bókanir sem teljast hluti kjarasamninga. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og kröfu um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III

Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína á því að hann hafi þegar greitt stefnanda þá fjárhæð sem hann eigi að hámarki tilkall til miðað við vinnuframlag, eða 357.436 krónur. Hafi þá verið tekið tillit til mögulegra dráttarvaxta á kröfuna. Umsamin mánaðarlaun vegna janúar 2014 hafi verið 220.000 krónur. Þá hafi síma- og ökutækjastyrkir numið samtals 40.000 krónum á mánuði. Fallist stefndi samkvæmt þessu á að laun, síma- og ökutækjastyrkur vegna janúar 2014 nemi 110.524 krónum.

Orlofsárið sé 1. maí til 30. apríl. Stefnandi hafi hafið störf hjá stefnda 1. mars 2013. Stefnandi hafi tekið sumarfrí í júlí og ágúst 2013 og nýtt þá orlofsdaga sem hann eigi rétt á fram til loka júlí. Leyfi umfram það hafi stefnandi tekið launalaust. Orlof beri samkvæmt því að reikna í hlutfalli við starfstíma stefnanda frá 1. maí 2013 til 13. janúar 2014. Samkvæmt kjarasamningi hafi stefnandi átt rétt til orlofslauna sem samsvari 10,17% af greiddum launum. Þegar stefnandi hafi hætt störfum hjá stefnda hafi hann átt inni 7,812 orlofsdaga. Við útreikning á uppgjöri reiknist meðalvinnutími 21,67 dagar á mánuði og sé hlutfall orlofs því 36,05%. Föst mánaðarlaun stefnanda hafi numið 260.000 krónum auk ökutækjastyrks og símastyrks. Eigi stefnandi því tilkall til orlofs sem nemi 93.730 krónum. Samkvæmt ráðningarsamningi hafi stefnandi einnig átt tilkall til orlofs á bónus. Á starfstíma sínum hafi meðalfjárhæð bónuss verið 203.546 krónur sem reiknist í hlutfalli við starfstíma í janúar 2014. Eigi stefnandi því með réttu tilkall til 73.378 króna sem bónus ofan á orlof (36,05% x 203.546).

Þá hafi stefnandi samkvæmt ráðningarsamningi átt tilkall til hlutfallslegrar söluþóknunar eða bónuss miðað við fjölda auglýsinga sem hann hafi selt í hvert tímarit stefnda. Geri stefnandi kröfu um greiðslu að fjárhæð 206.760 krónur í bónus fyrir seldar auglýsingar á tímabilinu frá 20. desember 2013 til 13. janúar 2014. Samkvæmt útreikningi stefnda eigi stefnandi einungis tilkall til 50.642 króna í söluþóknun fyrir tilgreint tímabil.

Stefnandi eigi því rétt til greiðslu vangoldinna launa sem nemi 328.274 krónum, auk dráttarvaxta að fjárhæð 29.162 krónur. Sýknukrafa stefnda sé byggð á því að stefndi hafi þegar greitt þá fjárhæð sem stefnandi eigi með réttu tilkall til miðað við vinnuframlag, samtals 357.436 krónur.

Stefnandi hafi skilað vinnuframlagi sem hafi að jafnaði verið mánudaga til föstudaga, að báðum dögum meðtöldum, frá klukkan 09.00 til 17.00. Í lok starfstíma stefnanda hafi hann skilað vinnuframlagi frá desember 2013 og þar til uppsögn hans hafi tekið gildi. Þá hafi stefnandi unnið sér inn 7,8 orlofsdaga frá 1. maí 2013 til 13. janúar 2014 og megi leiða að því líkur að stefnandi hafi ekki náð umsömdu 100% starfshlutfalli samkvæmt tímaskráningu hans og raunar heldur ekki samkvæmt áætluðu vinnuframlagi.

Stefndi reisi kröfu sína á því að stefnandi eigi ekki rétt á endurgjaldi fyrir vinnu sína í þágu stefnda nema í samræmi við vinnuframlag sem raunverulega hafi verið innt af hendi fram til þess að uppsögn hans hafi tekið gildi. Samningur um vinnu séu gagnkvæm kröfuréttindi með greiðsluskyldu á báða bóga. Svari þá réttur annars aðila til skyldu hins og gagnkvæmt. Um efndir slíkra samninga gildi sú meginregla kröfuréttar að samningsaðili eigi rétt til endurgjalds í samræmi við eigin greiðslu nema annað leiði ótvírætt af samningi. Að mati stefnda hafi aðilar einungis samið um það að stefnandi færi í fæðingarorlof og léti af störfum hjá stefnda á meðan. Stefnandi hafi sagt upp störfum 13. janúar 2014 og farið í fæðingarorlof frá þeim tíma.

Stefndi vísar til meginreglna samningaréttar, kröfuréttar og vinnuréttar. Einnig til laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, kjarasamninga VR og vinnuveitenda, XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Við aðalmeðferð málsins gáfu stefnandi og K-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf framkvæmdastjóri stefnda aðilaskýrslur. Einnig vitnin M-kk-nf B-kk-nf og S-kvk-nf H-kvk-nf.

Í máli þessu er deilt um uppgjör á launum og orlofi til stefnanda við starfslok hans hjá stefnda 13. janúar 2014. Stefnandi krefst greiðslu launa fyrir vinnu í janúar 2014, auk orlofs, orlofsuppbótar og launa fyrir sölu á auglýsingum, samtals að fjárhæð 712.737 krónur. Stefndi hafnar kröfum stefnda og krefst sýknu. Í greinargerð stefnda, sem lögð var fram í málinu 8. október 2014, eru vangreidd laun til stefnanda fyrir vinnu hans í þágu stefnda, auk orlofs og sölulauna vegna seldra auglýsinga, reiknuð samtals 328.374 krónur. Greiddi stefndi þá fjárhæð til lögmanns stefnanda 7. október 2014 að viðbættum 29.162 krónum í dráttarvexti, eða samtals 357.436 krónur.

Krafa stefnanda um greiðslu launa fyrir vinnu í janúar 2014, auk ökutækja- og símastyrks, nemur alls 110.542 krónum. Stefndi fellst á að greiða þessa kröfu stefnanda. Samkvæmt því verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda umkrafða fjárhæð launa og styrkja, 110.542 krónur.

Ágreiningur er með aðilum um útreikning á áunnu orlofi á mánaðarlaun stefnanda. Í stefnu krafðist stefnandi 176.537 króna. Við upphaf aðalmeðferðar lækkaði stefnandi kröfuna í 162.038 krónur með þeim skýringum að krafan væri nú reiknuð í samræmi við 7. gr. laga nr. 30/1987 um orlof. Vísar stefnandi til þess að orlofið sé reiknað í klukkustundum fyrir hvern mánuð (mánaðarlaun x 10,17% /dagvinnulaun 1.375 krónur = orlofsstundir). Orlofsstundir séu síðan lagðar saman fyrir tímabilið og margfaldaðar með tímakaupi þegar orlof er greitt út, nú 1.413 krónur vegna 2,8% launahækkunar í janúar 2014 samkvæmt kjarasamningi.

Af hálfu stefnda er byggt á því að stefnandi hafi tekið sumarfrí í júlí og ágúst 2013 og hafi þá nýtt alla orlofsdaga sína til loka júlí 2013. Umframleyfi sem stefnandi hafi tekið hafi verið launalaust. Vísar stefndi til þess að orlof skuli reikna í hlutfalli við þann tíma sem stefnandi hafi starfað hjá stefnda frá 1. mars 2013 til 13. janúar 2014. Hafi stefnandi átt rétt til orlofslauna sem samsvari 10,17% af greiddum launum og hafi stefnandi við starfslok átt inni 7,812 orlofsdaga. Við útreikning á uppgjöri reiknist meðalvinnutími á mánuði 21,67 dagar og sé hlutfall orlofs því 36,05%. Kveður stefndi, miðað við föst mánaðarlaun stefnanda, auk ökutækjastyrks og símastyrks, að stefnandi eigi tilkall til orlofs að fjárhæð 93.730 krónur.

Í framburði vitnisins M-kk-ef B-kk-ef, fjármálastjóra stefnda, fyrir dómi kom fram að útreikningur stefnda á orlofi stefnanda væri byggður á tímaskráningarkerfi sem stefndi notaði. Þar komi fram að stefnandi hafi ekki átt mikið uppsafnað orlof 2013 þar sem hann hafi hafið störf á því ári og verið búinn að nýta það allt í júlí. Eftir það hafi orlof verið reiknað út miðað við mánaðarlaun. Hafi stefnandi ekki unnið fullan ágústmánuð 2013 og miðað við það hafi orlof verið reiknað hlutfallslega enda hafi stefnandi verið í launalausu leyfi að hluta til í ágúst, september og október 2013. Í nóvember og desember 2013 hafi stefnandi fengið tvo orlofsdaga hvern mánuð og í janúar 2014 hafi hlutfallið verið reiknað 0,55 dagar, eða samtals 7,812 dagar. Kvaðst vitnið aðspurt að útreikningar stefnda á orlofi stefnanda hafi verið miðaðir við launaseðla í ágúst, september og október 2013, en fyrir liggi að stefnandi hafi tekið frí í júlí 2013 og hafi tekið allt áunnið orlof sitt út þá. Til loka júlí væri á hinn bóginn ekki miðað við launaseðla stefnanda. Þá hefði verið miðað við tímaskráninguna. Vitnið staðfesti aðspurt að nokkuð vantaði upp á tímaskráningu stefnanda í tímaskráningarkerfinu.

Eins og að framan segir lækkaði stefnandi orlofskröfu sína og byggir hana nú á útreikningi samkvæmt 7. gr. laga nr. 30/1987 um orlof. Krafa stefnanda er miðuð við allan starfstíma hans hjá stefnda, eða tímabilið frá 1. mars 2013 til 13. janúar 2014. Stefndi bendir á að stefnandi hafi nýtt alla orlofsdaga sína til loka júlí 2013. Hefur stefnandi ekki hnekkt þeirri fullyrðingu stefnda og verður því ekki hjá því komist að miða við að stefnandi eigi ekki tilkall til greiðslu á orlofi fyrir 1. ágúst 2013.

Orlofsárið er frá 1. maí til 30. apríl. Samkvæmt 7. gr. laga nr. 30/1987 um orlof reiknast orlofslaun við hverja launagreiðslu þannig að af heildarlaunum reiknast orlofslaunahlutfall viðkomandi starfsmanns að lágmarki 10,17% af mánaðarlaunum. Skulu reiknuð orlofslaun kauptryggð þannig að deilt sé í fjárhæð áunninna orlofslauna með dagvinnukaupi starfsmanns. Reiknast orlofslaun fyrir hvert launatímabil í dagvinnutímum og eru skráð á launaseðil við hverja launagreiðslu. Samkvæmt framlögðum útreikningum stefnanda á orlofi, reiknuðu í orlofsstundum samkvæmt fyrrnefndri 7. gr. laga um orlof nema orlofsstundir stefnanda eftir 1. ágúst 2013, 68,9 stundum. Tímakaup stefnanda í janúar 2014 nam 1.413,5 krónum, en laun stefnanda hækkuðu um 2,8% samkvæmt Kjarasamningi milli VR og Samtaka atvinnulífsins, sem gilti frá 22. júní 2011 til 31. janúar 2014. Samkvæmt þessu nema orlofslaun stefnanda 68,9 orlofsstundum x 1.413,5 krónur eða 97.390 krónum. Verður stefndi, sem þykir ekki hafa reiknað orlof stefnanda með þeim hætti sem boðið er í lögum nr. 30/1987, dæmdur til að greiða stefnanda 97.390 krónur vegna orlofs.

Stefnandi gerir kröfu um orlof á bónus að fjárhæð 217.610 krónur. Þessi krafa stefnanda er hvorki reifuð né rökstudd í stefnu málsins. Í greinargerð stefnda er ráðningarsamningur aðila túlkaður á þann veg að greiða beri stefnanda orlof á bónus. Á starfstíma stefnanda hafi meðaltal bónuss verið 203.546 krónur sem reiknist í hlutfalli af starfstíma stefnanda í janúar 2014. Því beri að greiða stefnda 73.378 krónur sem orlof á bónus. Með því að stefndi hefur viðurkennt kröfu stefnanda um greiðslu á fyrrgreindri fjárhæð fellst dómurinn á það að stefndi greiði stefnanda 73.378 krónur í orlof á bónus.

Stefnandi gerir kröfu um orlofsuppbót, 15.787 krónur. Samkvæmt grein 1.3.2. ber að greiða orlofsuppbót fyrir hvert orlofsár miðað við fullt starf, 21.600 krónur á orlofsárinu sem hefst 1. maí 2013. Áunna orlofsuppbót ber að gera upp samhliða starfslokum verði þau fyrir gjalddaga uppbótarinnar sem var 1. júní 2014. Stefndi hefur ekki sérstaklega mótmælt þessari kröfu stefnanda og verður því dæmdur til að greiða stefnanda umkrafða fjárhæð, 15.787 krónur.

Stefnandi gerir kröfu um sölubónus að fjárhæð 206.760 krónur fyrir seldar auglýsingar á tímabilinu frá 20. desember 2013 til 13. janúar 2014. Styður stefnandi kröfuna við framlagt yfirlit yfir sölupantanir á auglýsingum dagsett 28. nóvember 2013. Þar kemur fram að stefnandi hafi selt auglýsingar í 14. tölublað Gestgjafans fyrir 906.437 krónur. Einnig í 13. tölublað Húsa og Hýbýla fyrir 1.859.030 krónur og í blaðið Séð og heyrt fyrir 188.250 krónur, eða samtals fyrir 2.953.717 krónur. Samkvæmt framburðum K-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef framkvæmdastjóra stefnda og vitnisins M-kk-ef B-kk-ef, fjármálastjóra stefnda, komu Gestgjafinn og Hús og Hýbýli út í byrjun desember 2013, en ekki liggja fyrir neinar upplýsingar um það hvenær blaðið Séð og heyrt var gefið út. Í framburði þeirra kom fram að sölubónus viðskiptastjóra fyrir seldar auglýsingar væri reiknaður fyrir tímabilið frá 21. hvers mánaðar til 20. næsta mánaðar og greiddur í lok mánaðar. Væri sölubónus fyrir tímabilið frá 21. nóvember til 20. desember greiddur út 31. desember.

Eins og fyrr segir krefst stefnandi 206.760 króna í söluþóknun fyrir sölu á auglýsingum í fyrrnefnd blöð á tímabilinu 20. desember 2013 til 13. janúar 2014, eða 7% þóknunar sem reiknuð er af 2.953.717 krónum. Vísar stefnandi í því sambandi til ráðningasamnings aðila. Í 5. gr. í ráðningarsamningi milli stefnanda og stefnda segir að starfsmaður fái auk fastra launa greiddan sölubónus, 5% ef selt er undir tveimur milljónum króna á mánuði, 7% ef selt er yfir tvær milljónir króna á mánuði og 10% selji starfsmaður fyrir meira en fimm milljónir króna á mánuði. Stefndi heldur því á hinn bóginn fram að stefnandi eigi rétt á 50.642 krónum í bónusgreiðslur á því tímabili sem um ræði, það er frá 20. desember til 13. janúar 2014, eða 5% af 1.012.833 krónum, en tímabilið þar á undan, það er 21. nóvember til 20. desember hafi verið að fullu greitt með launum til stefnanda í desember 2013.

Með greinargerð stefnda í málinu fylgdi skjal með útreikningi stefnda á sölubónus fyrir stefnanda á starfstíma hans hjá stefnda. Þar kemur fram að heildarsala stefnanda á tímabilinu 21. nóvember til 20. desember 2013 hafi numið 5.791.256 krónum og 10% sölubónus af því 579.126 krónum. Meðal málsgagna er launaseðill frá stefnda, dagsettur 31. desember 2013, sem sýnir útborguð laun og aðrar greiðslur til stefnanda fyrir desember 2013. Þar kemur meðal annars fram að greiddur sölubónus til stefnanda nemi 321.973 krónum.

Á tímabilinu 21. desember 2013 til 13. janúar 2014 nam heildarsala stefnanda 1.012.833 krónum og reiknar stefndi stefnanda eins og fram er komið 5% hlutfall af þeirri sölu samkvæmt áðurgreindum ráðningarsamningi eða 50.642 krónur. Viðurkennir stefndi að stefnandi eigi tilkall til þeirrar fjárhæðar og mótmælir kröfu stefnanda að fjárhæð 206.760 krónur. Þrátt fyrir að málsgögn sem stefndi lagði fram, það er útreikningur stefnda á sölubónus stefnanda að fjárhæð 579.126 krónur á tímabilinu frá 21. nóvember 2013 til 20. desember sama ár og launaseðill fyrir desember 2013, þar sem greiddur sölubónus fyrir sama tímabil nemur 321.973 krónum, gefi til kynna að stefndi hafi vangreitt sölubónus til stefnanda 31. desember 2013, um hærri fjárhæð en nemur kröfu stefnanda þykir stefnandi vera bundinn af þeirri kröfu um sölubónus sem hann tilgreinir í stefnu málsins og verður stefndi því ekki í máli þessu dæmdur til að greiða hærri fjárhæð í sölubónus til stefnanda en krafist er. Samkvæmt þessu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 206.760 krónur.

Samkvæmt því sem að framan segir verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 503.857 krónur (110.542 + 97.390 + 73.378 + 15.787 + 206.760). Eins og fram er komið greiddi stefndi 357.436 krónur til lögmanns stefnanda 7. október 2013 eða nokkru eftir að mál þetta var höfðað. Kemur sú fjárhæð til frádráttar með þeim hætti sem segir í dómsorði.

Samkvæmt þessari niðurstöðu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 744.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt að fyrirmælum 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en dómari og aðilar töldu endurflutning málsins óþarfan.

D ó m s o r ð

Stefndi, Birtíngur, útgáfufélag ehf., greiði stefnanda, H-kk-þgf L-kk-þgf H-kk-þgf, 503.857 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2014 til greiðsludags, að frádreginni innborgun 7. október 2014 að fjárhæð 357.436 krónur.

Stefndi greiði stefnanda 744.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf