E-3392/2014

I.

Mál þetta var höfðað þann 10. september 2014 og dómtekið 6. febrúar 2015 að loknum munnlegum málflutningi.

Stefnandi er A, egypskur ríkisborgari, með aðsetur að [...], en stefndi er íslenska ríkið, Sölvhólsgötu 7, Reykjavík og Útlendingastofnun, Skógarhlíð 6, Reykjavík. Málið sætti flýtimeðferð samkvæmt ákvörðun dómstjóra.

Dómkröfur stefnanda eru þær að ógiltur verði með dómi úrskurður innanríkisráðuneytisins, dags. 15. apríl 2014, í máli stefnanda og að felld verði úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar frá 30. janúar 2013. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu, auk málskostnaðar.

II.

Málsatvik

Atvik málsins eru þau að stefnandi, sem er [...] ára gamall, egypskur ríkisborgari, kom til landsins [...] 2012 með flugi frá Ósló og óskaði eftir hæli hér á landi. Hann framvísaði vegabréfi annars manns og var með dómi héraðsdóms Reykjaness, 14. september 2012, sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Við leit að fingraförum stefnanda í svokölluðum Eurodac-gagnagrunni kom í ljós að hann hafði verið skráður í grunninn af yfirvöldum í Sviss og Noregi.

Þann 14. september 2014, var beiðni um viðtöku stefnanda og umsóknar hans um hæli beint til svissneskra yfirvalda í samræmi við 1. mgr. 16. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, sbr. auglýsingu nr. 14/2003 um samþykki Íslands á reglugerð ráðsins (EB) nr. 343/2003 frá 18. febrúar 2003. Svar barst frá svissneskum yfirvöldum þann 18. september 2012, þess efnis að þau samþykktu ekki endurviðtöku á stefnanda. Í svarinu kom fram að svissnesk yfirvöld hefðu með beiðni, dags. 7. júní 2011, beðið ítölsk yfirvöld að taka yfir umsókn stefnanda um hæli á grundvelli 1. mgr. 10. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar og hefðu ítölsk yfirvöld samþykkt það. Þann 19. september 2012 var því beiðni um viðtöku stefnanda og umsóknar hans um hæli beint til yfirvalda á Ítalíu. Þann 19. október 2012 barst svar frá ítölskum yfirvöldum um samþykki á endurviðtöku í samræmi við 4. mgr. 9. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Í svarinu kom jafnframt fram að á Ítalíu væri stefnandi þekktur undir nafninu B og væri frá C.

Samkvæmt því sem fram kemur í ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 30. janúar 2013, var stefnandi boðaður í viðtal hjá stefndu Útlendingastofnun þann 23. janúar 2013, þar sem honum var gefinn kostur á að lýsa afstöðu sinni um endursendingu hans til Ítalíu og gera grein fyrir því af hvaða ástæðum hann óskaði eftir að verða ekki endursendur þangað. Túlkur og talsmaður stefnanda, sem honum hafði verið úthlutaður vegna meðferðar hælismálsins, voru viðstaddir viðtalið. Í viðtalinu var stefnanda gerð grein fyrir því að samkvæmt upplýsingum í svari ítalskra yfirvalda hefði hann haft dvalarleyfi á Ítalíu eða fengið áritun þangað og að ítölsk stjórnvöld hefðu samþykkt að taka við honum aftur á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Aðspurður kvaðst stefnandi ekki vilja fara aftur til Ítalíu. Hann hafi búið á götunni á Ítalíu og hvorki haft atvinnu né dvalarstað. Þá hafi hann verið beittur ofbeldi af lögreglunni á Ítalíu. Kvað hann enga hælismeðferð vera á Ítalíu. Aðspurður kvaðst hann engin tengsl hafa við Ísland og um ástæður flótta frá heimalandi kvaðst hann hafa átt við vandamál að stríða þar. Um væri að ræða vandamál á milli tveggja hópa, en auk þess væri hann að flýja lögregluna sem væri á eftir honum. Með greindri ákvörðun hafnaði Útlendingastofnun því að taka mál stefnanda til efnismeðferðar hér á landi og ákvað að stefnandi skyldi endursendur ásamt beiðni sinni til Ítalíu. Var ítölskum stjórnvöldum tilkynnt með bréfi Útlendingastofnunar, dags. 7. febrúar 2013, að stefnandi yrði ekki endursendur til Ítalíu á meðan niðurstaða í máli hans hér á landi lægi ekki fyrir. Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að stofnunin hafi farið yfir skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna frá árinu 2012, sem stefnandi hafði lagt fram. Benti Útlendingastofnun á að í kjölfar greindrar skýrslu Sameinuðu þjóðanna þar sem lýst hefði verið aðstæðum hælisleitenda á Ítalíu, hefðu ítölsk stjórnvöld gert athugasemdir við það sem þar kom fram. Hafi ítölsk stjórnvöld í athugasemdum sínum farið ítarlega yfir þá þjónustu sem hælisleitendur njóti á Ítalíu. Komi fram í athugasemdunum að samkvæmt ítölskum lögum, sem sett hefðu verið í samræmi við tilskipun Evrópuráðsins nr. 2003/9/EB um lágmarks aðbúnað á móttökustöðvum fyrir hælisleitendur skuli hælisleitendur m.a. fá lögfræðiráðgjöf og ókeypis lögfræðiþjónustu þegar við eigi, félags- og sálfræðiþjónustu, heilbrigðisþjónustu, ítölskukennslu, túlkaþjónustu, mat, fatnað, símakort og fimm evrur í ráðstöfunarfé annan hvern dag. Í athugasemdunum hafi verið tekið fram að þessi þjónusta væri tryggð öllum hælisleitendum. Var það niðurstaða Útlendingastofnunar að þrátt fyrir þá ágalla á meðferð hælismála og móttökuskilyrðum hælisleitenda á Ítalíu sem Flóttamannastofnun hafi gert athugasemdir við, væru aðstæður á Ítalíu ekki þess eðlis að hætta væri á að umsækjandi sætti ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð á Ítalíu, yrði hann sendur þangað, auk þess sem Flóttamannastofnunin hafi ekki lagst gegn endursendingum til Ítalíu. Taldi Útlendingastofnun að gögn málsins gæfu ekki tilefni til að álykta að umsókn stefnanda hlyti ósanngjarna málsmeðferð á Ítalíu. Þá væru aðstæður stefnanda ekki þannig að ástæða væri til að beita undanþágureglu 2. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar og taka mál hans til meðferðar hér á landi.

Stefnandi kærði ákvörðun stefndu, Útlendingastofnunar til innanríkisráðuneytisins með kæru, dags. 12. febrúar 2013. Hinn 6. mars 2014 tók, innanríkisráðuneyti ákvörðun um að fresta réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar.

Með úrskurði stefnda innanríkisráðuneytisins, dags. 15. apríl 2014, var ákvörðun stefndu Útlendingastofnunar staðfest. Var úrskurðurinn birtur stefnanda, þann 23. apríl 2014 og óskaði stefnandi þá eftir frestun réttaráhrifa á grundvelli þágildandi 33. gr. útlendingalaga nr. 96/2002, sbr. 12. gr. laga nr. 115/2010. Var beiðni hans samþykkt 1. september 2014.

Stefndi, innanríkisráðuneytið byggði niðurstöðu sína á d-lið 1. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002 um útlendinga og samningi um aðild Íslands að Schengen-samstarfinu og Dyflinnarsamstarfinu. Var því hafnað að stefndi hefði slík tengsl við landið að nærtækast væri að hann fengi vernd eða að sérstakar ástæður mæltu annars með því, sbr. 2. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002. Þá var það mat ráðuneytisins að gögn málsins gæfu ekki ástæðu til að líta svo á að heilsu stefnanda væri þannig háttað að hann teldist tilheyra sérstaklega viðkvæmum félagshópi.

Ráðuneytið hafnaði því einnig að 2. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar ætti við í máli stefnanda. Tók ráðuneytið fram að við mat á því hvort beita bæri undanþágu samkvæmt 2. mgr. 3. gr., þyrfti m.a. að kanna hvort það ríki, sem endursenda ætti hælisleitanda til samkvæmt Dyflinnarreglugerðinni, kynni að brjóta gegn 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, en óheimilt væri að endursenda hælisleitanda, m.a. ef sýnt væri fram á með rökstuddum hætti að raunveruleg hætta væri á að ríkið vísaði hælisleitanda á brott þangað sem hann ætti það á hættu að sæta meðhöndlun sem fari í bága við 3. gr. sáttmálans. Enn fremur yrði að gæta að ákvæðum 45. gr. laga nr. 96/2002 og 33. gr. flóttamannasamnings Sameinuðu þjóðanna. Rakti ráðuneytið dóma Mannréttindadómstólsins og dómstóls EB í tengslum við endursendingu hælisleitenda til Grikklands. Með vísan til þeirra sjónarmiða sem fram kæmu í dómum greindra dómstóla benti ráðuneytið á að fyrir lægi að m.a. frjáls félagasamtök og Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna hefðu gagnrýnt ítölsk stjórnvöld í margvíslegum atriðum. Vísaði ráðuneytið m.a. til skýrslna Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna frá júlí 2012 og júlí 2013. Taldi ráðuneytið því ljóst að ítölsk yfirvöld hefðu átt við margvíslegan vanda að etja. Gögn málsins hefðu hins vegar einnig leitt í ljós að hælisleitandi sem væri kominn til Ítalíu stæði almennt ekki frammi fyrir verulegum vandkvæðum kysi hann að skrá hælisbeiðni hjá yfirvöldum og hið sama gegndi um aðgang að gistiaðstöðu, fæði og heilbrigðisþjónustu í hælismeðferð. Þá var rakið í forsendum úrskurðarins að fjölskipaðar svæðisnefndir fjölluðu um og tækju ákvarðanir um hælisumsóknir og væru þær skipaðar tveimur fulltrúum ítalska innanríkisráðuneytisins, fulltrúa sveitarfélaga ásamt fulltrúa Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna. Við úrlausn hælisbeiðna byggðu svæðisnefndir á afstöðu og leiðbeiningum Flóttamannastofnunar. Þá benti ráðuneytið á að Flóttamannastofnunin hefði ekki lagst gegn flutningi hælisleitenda til Ítalíu. Að virtum gögnum málsins var það mat ráðuneytisins að ágallar á meðferð hælismála og móttökuskilyrðum hælisleitenda á Ítalíu yrði ekki jafnað til kerfisbundinna galla sem gæfu alvarlega ástæðu til að ætla að stefnandi myndi standa frammi fyrir raunverulegri hættu á að sæta ómannlegri eða vanvirðandi meðferð á Ítalíu yrði hann sendur þangað. Vísaði ráðuneytið til dóms Mannréttindadómstóls Evrópu um aðstæður hælisleitenda á Ítalíu í máli 27725/10 S-x-x M-x-x H-x-x o.fl. gegn Hollandi og Ítalíu, frá 2. apríl 2013 og dóms Hæstaréttar Íslands frá 17. desember 2013 í málinu nr. 445/2013, O-x-x O-x-x gegn íslenska ríkinu. Var það niðurstaða ráðuneytisins að ekki yrði fallist á það með stefnanda að fyrirsjáanlegt væri að við komu hans til Ítalíu yrði honum gert að sæta meðferð sem nái því marki að teljast harðræði eða ómannleg eða vanvirðandi meðferð í skilningi 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. 45. gr. laga nr. 96/2002.

III.

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir ógildingarkröfu sína á því að skilyrði til endursendingar til Ítalíu hafi ekki verið uppfyllt þar sem innanríkisráðuneytið hafi ekki tekið formlega ákvörðun um frestun réttaráhrifa innan tímamarka og því hafi sex mánaða frestur til að endursenda hann sbr. 3. mgr. 19. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, verið runninn út. Telur stefnandi með vísan til 3. mgr. 19. gr. og d-liðar 1. mgr. 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar að flutningur umsækjanda um hæli skuli fara fram eins fljótt og við verði komið og í síðasta lagi innan sex mánaða frá því beiðni um að hann verði tekinn í umsjá var samþykkt eða ákvörðun tekin um áfrýjun eða endurskoðun ef um er að ræða áhrif frestunar. Er á því byggt að frestur til að endursenda stefnanda til Ítalíu hafi verið sex mánuðir frá því Ítalía samþykkti að taka á móti stefnanda þann 19. október 2012, frá því niðurstaða Útlendingastofnunar lá fyrir 30. janúar 2013 eða frá því að ákvörðun var tekin um kæru þann 6. febrúar 2013. Túlka beri reglu 3. mgr. 19. gr. þannig að sex mánaða reglan sé meginregla, en gerð sé undantekning frá henni þegar mælt sé fyrir um í lögum að málskot eða endurskoðun ákvörðunar fresti sjálfkrafa framkvæmd ákvörðunar um flutning. Telur stefnandi að túlka beri undantekningu vegna frestunar réttaráhrifa samkvæmt 3. mgr. með hagsmuni stefnanda að leiðarljósi. Þá sé í íslenskum lögum ekki að finna lagaákvæði um sjálfkrafa frestun flutnings vegna málskots innan stjórnsýslunnar eða málshöfðunar fyrir dómstólum.

Þá byggir stefnandi á því að innanríkisráðuneytinu hafi verið óheimilt að byggja niðurstöðu sína á enskum texta Dyflinnarreglugerðarinnar. Telur stefnandi enska textann meira íþyngjandi en þann íslenska og að stefnandi hafi mátt treysta því að birtur íslenskur lagatexti gilti um málsmeðferð hans. Byggir stefnandi á því að enska texta reglugerðarinnar og hinn íslenska skuli skýra með sama hætti eða þannig að taka þurfi ákvörðun um frestun réttaráhrifa til þess að varna því að sex mánaða fresturinn byrji að líða.

Stefnandi byggir enn fremur á því að málsmeðferð hafi verið ófullnægjandi. Telur stefnandi að Útlendingastofnun hafi brotið gegn andmælareglu 13. gr. og rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Stefnanda hafi ekki verið gefinn kostur á að andmæla rannsókn á aðstæðum í Egyptalandi og Ítalíu. Þá virðist Útlendingastofnun hafi gengið sjálfkrafa út frá því að aðildarríki að mannréttindasáttmála Evrópu virði ákvæði sáttmálans, þrátt fyrir að við einfalda leit í rafrænu dómasafni Mannréttindadómstóls Evrópu megi finna marga dóma þar sem dómstóllinn hafi talið Ítalíu brjóta gegn ákvæðum sáttmálans. Telur stefnandi að honum sé hættan búin í Egyptalandi og að hann muni sæta áframhaldandi ofsóknum af hálfu lögreglu snúi hann þangað aftur. Ljóst sé að lífi stefnanda verði ógnað verði hann sendur til Ítalíu og þaðan til Egyptalands. Þá telur stefnandi að aðstaða hans á Ítalíu kunni að fara í bága við 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 1. og 2. mgr. 45. gr. laga nr. 96/2002. Samkvæmt lögum um útlendinga sé lagt bann við því að hælisleitandi verði sendur til svæðis þar sem hann hafi ástæðu til að óttast ofsóknir eða ef ekki er tryggt að hann verði ekki sendur áfram til þess svæðis, sbr. 1. mgr. 45. gr. laga nr. 96/2002, sbr. 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Útlendingastofnun hafi borið að leggja á það sjálfstætt mat hvort aðstæður á Ítalíu og í Egyptalandi séu þannig að þær feli í sér brot gegn ákvæðum mannréttindasáttmálans.

Stefnandi byggir á því að ekki sé hægt að leggja á hann að sanna kerfislega ágalla hæliskerfisins á Ítalíu. Byggir stefnandi á því að með endursendingu til Ítalíu taki íslensk stjórnvöld ábyrgð á því að stefnandi verði sendur aftur til Egyptalands.

Í greinargerð stefnanda er lýst aðstæðum og réttindum flóttamanna í Egyptalandi og á Ítalíu. Vísar hann til skýrslu kanadísku innflytjendastofnunarinnar um spillingu og skipulagða glæpastarfsemi í Egyptalandi frá árinu 2005. Stefnandi vísar einnig til skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna frá júlí 2012, um málefni flóttafólks á Ítalíu. Aðstæðum flóttamanna á Ítalíu sé þar lýst sem afar bágbornum og að langur tími líði frá skráningu umsóknar um hæli þar til viðtal við hælisleitanda fari fram. Hælisleitendur fái almennt ekki leiðbeiningar um réttarstöðu sína eða framvindu mála. Aðgangur hælisleitenda að allri þjónustu sé einnig takmarkaður sem og húsnæði, fæði og aðstoð sem virðist almennt standa hælisleitendum til boða í skamman tíma. Hafi það verið mat Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna þegar skýrslan kom út að hælisleitendur væru þar án fæðis, húsnæðis eða fullnægjandi heilbrigðisþjónustu. Stefnandi rekur lagabreytingar á Ítalíu frá árinu 2005, sem gerðar hafi verið í samræmi við tilskipun Evrópuráðsins nr. 2003/9/EB, þar sem mælt hafi verið fyrir um rétt hælisleitenda til lögfræðiráðgjafar án endurgjalds, rétt til félags- og sálfræðiþjónustu og þá einkum þeirra sem tilheyri viðkvæmum þjóðfélagshópum, rétt til heilbrigðisþjónustu, ítölskukennslu og túlkaþjónustu, auk þess sem tryggja beri hælisleitendum mat og fatnað. Þrátt fyrir að stefnandi hafi komið til Ítalíu eftir gildistöku laganna hafi hann ekki notið lögboðins stuðnings, heldur hafi hann búið á götunni og hvorki haft í sig né á. Ítölsk stjórnvöld tryggi þannig ekki lágmarksréttindi hælisleitenda.

Stefnandi telur að innanríkisráðuneytinu og Útlendingastofnun hafi borið með vísan til 10. gr. stjórnsýslulaga að ganga úr skugga um að málsatvik væru nægjanlega uppýst áður en ákvörðun var tekin í máli stefnanda. Þá hafi ekki verið aflað staðfestinga frá óháðum aðilum um ástand flóttamanna á Ítalíu og hvort aðstæður hefðu breyst frá því skýrsla Flóttamannastofnunar kom út. Telur stefnandi að þrátt fyrir að Flóttamannastofnunin hafi ekki stigið það skref til fulls að mæla gegn endursendingum til Ítalíu, megi ekki horfa fram hjá því að íslensk stjórnvöld séu bundin af íslenskum lögum og alþjóðlegum sáttmálum og beri að tryggja að útlendingar verði ekki sendir til landsvæða þar sem þeir kunni að sæta ómannúðlegri meðferð.

Til viðbótar við skýrslu Flóttamannastofnunarinnar og kanadísku innflytjendastofnunarinnar, vísar stefnandi til skýrslu svissnesku Flóttamannastofnunarinnar og lögfræðiaðstoðar laganema við lagadeild Háskólans í Ósló frá maí 2011. Fram komi í skýrslu þessari að hvorki þau lönd sem vísi hælisleitendum til Ítalíu né ítölsk yfirvöld framfylgi rannsóknarskyldu sinni á fullnægjandi hátt áður en hælisleitendur séu sendir til Ítalíu, þar sem Ítölsk stjórnvöld séu ekki í stakk búin til að anna beiðnum um endursendingu, m.a. vegna fjölda hælisleitenda sem þar séu fyrir og geti því ekki fullnægt þeim lágmarkskröfum sem gerðra séu til framkvæmdarinnar. Niðurstaða skýrslunnar sé sú að aðildarríki ættu að hætta að endursenda hælisleitendur til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar svo fremi sem aðbúnaður hælisleitenda sé óbreyttur.

Stefnandi telur að verði hann endursendur til Ítalíu muni bíða hans ómannúðlegar aðstæður og að ekki séu líkur á að hann muni njóta fullnægjandi aðstoðar eða verndar af hálfu ítalskra yfirvalda fremur en tugþúsundir annarra hælisleitenda sem staddar séu á Ítalíu. Ljóst sé að meðferð hælisumsóknar hans verði ófullnægjandi, bæði hvað varðar málshraða, leiðbeiningar og réttaraðstoð.

Þá hafi innanríkisráðuneytið dregið úr endursendingum til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Ekki liggi ljóst fyrir við hvað ráðuneytið miði þegar tekin er ákvörðun um endursendingu til Ítalíu. Telur stefnandi að hann skuli njóta sama réttar hér á landi og aðrir sem ekki hafi verið endursendir til Ítalíu vegna slæmrar aðstöðu.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefndu

Stefndu kveða ágreining í máli þessu aðeins lúta að því hvort þeim hafi borið að fjalla efnislega um beiðni stefnanda um hæli hér á landi.

Stefndu benda á að í d-lið 1. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002 komi fram að stjórnvöld geti synjað því að taka til efnismeðferðar hælisumsókn ef krefja má annað ríki, sem tekur þátt í samstarfi á grundvelli Dyflinnarsamningsins, um að taka við umsækjanda um hæli. Fram komi í 2. mgr. 46. gr. a í lögunum að ekki skuli endursenda flóttamann til annars ríkis á þessum grundvelli hafi hann slík sérstök tengsl við landið að nærtækast sé að hann fái hér vernd eða sérstakar ástæður mæli annars með því.

Stefndu byggja á því að sex mánaða fresturinn, sem aðildarríkjum samningsins er veittur, sbr. einkum 3. mgr. 19. gr. og d-lið 1. mgr. 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, hefjist ekki fyrr en endanleg ákvörðun hefur verið tekin í máli hælisleitandans hér á landi. Er þessi túlkun stefndu í samræmi við dóma Hæstaréttar frá 24. október 2013 í máli nr. 405/2013 íslenska ríkið gegn S-x-x E-x-x U-x-x og 17. desember 2013 í máli nr. 445/2013 O-x-x O-x-x gegn íslenska ríkinu. Þá er þetta einnig í samræmi við alþjóðlega framkvæmd Dyflinnarsamningsins, sbr. dóm Evrópudómstólsins 29. janúar 2009 í máli nr. C-19/08, Migrationsverket gegn Petrosian og fleirum.

Þá telur stefndi ljóst að samkvæmt ákvæði 3. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002 sé stjórnvöldum óheimilt að framkvæma hina kærðu ákvörðun á meðan ekki hafi verið tekin afstaða til beiðni útlendings um frestun réttaráhrifa. Telja stefndu því að í 3. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002 sé kveðið á um sjálfkrafa frestun á réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar þar til stefnda innanríkisráðuneytið tekur sérstaka ákvörðun um að réttaráhrifum skuli ekki frestað eða endanleg niðurstaða í máli umsækjanda liggi fyrir.

Stefndi innanríkisráðuneytið hafi tekið ákvörðun um að fresta réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar með bréfi 6. mars 2014. Stefndu mótmæla því að þurft hafi að taka ákvörðun um frestun réttaráhrifa innan hins sex mánaða frests Dyflinnarreglugerðarinnar, enda feli 3. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002 í sér frestun réttaráhrifa, hafi slík beiðni komið fram.

Þá hafna stefndu þeirri túlkun stefnanda að ekki verði byggt á enskum texta Dyflinnarreglugerðarinnar og túlkun reglugerðanna, sem birtast í dómum dómstóla og Evrópudómstólsins, enda hafi Hæstiréttur Íslands staðfest þessi túlkunarsjónarmið í dómum í málum nr. 405/2013, íslenska ríkið gegn S-x-x E-x-x U-x-x og nr. 445/2013 O-x-x O-x-x gegn íslenska ríkinu.

Stefndu mótmæla því að þau hafi ekki uppfyllt rannsóknar- og andmælareglu í máli stefnanda. Stefndu ítreka að Dyflinnarsamstarfið byggi á hugmyndinni um öruggt þriðja ríki sem gangi út á það að aðildarríki geti sent hælisleitendur til þriðja ríkis án þess að kanna umsóknir efnislega, enda geti þau treyst því að þar fái þeir réttláta málsmeðferð og að grundvallarmannréttindi þeirra verði virt. Öll aðildarríki Dyflinnarreglugerðarinnar séu aðilar að mannréttindasáttmála Evrópu og flóttamannasamningi SÞ. Í ljósi þessa hafi ekki verið fjallað um og tekin afstaða til þess hvort aðstæður stefnanda væru með þeim hætti að hann teldist flóttamaður í merkingu a-liðar 1. mgr. flóttamannasamnings SÞ, sbr. 44. gr. og 44. gr. a laga nr. 96/2002 sem fyrr greinir. Stefndu telja það úrlausnarefni vera á ábyrgð ítalskra yfirvalda. Stefndu mótmæla því að brotið hafi verið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 með því að kanna ekki aðstæður í Egyptalandi. Slíkt hafi ekki verið á hendi stefndu heldur ítalskra yfirvalda.

Stefndu leggja áherslu á að úrlausnarefnið hafi verið hvort senda bæri stefnanda ásamt hælisumsókn hans til Ítalíu eða taka umsóknina til efnislegrar meðferðar hér á landi. Við úrlausn málsins var þess vegna skoðað sérstaklega hvort stefnandi hefði fullnægjandi málsmeðferðarúrræði við komuna til Ítalíu, sbr. 1. mgr. 45. gr. laga nr. 96/2002, 3. og 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 33. gr. flóttamannasamnings SÞ. Stefndu mótmæla því að með því fyrirkomulagi hafi það verið lagt í hendur stefnanda að sanna kerfisbundna ágalla á hæliskerfi Ítalíu.

Þegar ljóst hafi verið að ítölsk yfirvöld bæru ábyrgð á hælisumsókn stefnanda samkvæmt d-lið 1. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002 hafi stefndu borið að skoða hvort beita ætti undanþáguákvæði 2. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar.

Stefndu leggja áherslu á að þeim hafi aðeins borið að meta aðstæður á Ítalíu og hvernig málsmeðferð hælisleitenda hafi þar verið háttað. Ítarlega hafi verið fjallað um hæliskerfið á Ítalíu og aðstæður stefnanda á báðum stjórnsýslustigum. Athugun stefndu leiddi ekki í ljós að ítölsk stjórnvöld brytu gegn alþjóðlegum mannréttindasamningum eða að mannréttindi hælisleitenda væru fótum troðin líkt og stefnandi haldi fram. Meðferð hælismála og móttökuskilyrðum hælisleitenda á Ítalíu verði ekki jafnað til kerfisbundinna galla sem gefi alvarlega ástæðu til að ætla að stefnandi muni standa frammi fyrir raunverulegri hættu á að sæta ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð á Ítalíu verði hann sendur þangað. Það hafi enn fremur verið staðfest í dómi Mannréttindadómstóls Evrópu, í máli nr. 27725/10, S-x-x M-x-x H-x-x og fleiri gegn Hollandi og Ítalíu 2. apríl 2013 og í dómi Hæstaréttar, í máli nr. 445/2013, að aðstæður á Ítalíu séu ekki slíkar. Breytir þar engu um þótt við einfalda leit á heimasíðu Mannréttindadómstóls Evrópu megi finna dóma þar sem ítölsk stjórnvöld hafi gerst brotleg við mannréttindasáttmála Evrópu.

Stefndu leggja áherslu á að í úrskurði stefnda innanríkisráðuneytisins sé málsmeðferð hælisleitenda á Ítalíu rakin ítarlega. Kemur þar meðal annars fram að hælisleitendum sem snúa aftur til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar gefist kostur á að að leggja fram viðbótarhælisumsókn hjá ítölskum stjórnvöldum, auk þess sem heimilt sé að bera endanlega niðurstöðu ítalskra stjórnvalda undir dómstóla þar í landi. Ljóst sé að fyrir hendi séu því raunhæf úrræði fyrir stefnanda til að leita réttar síns.

Stefndu telja að uppfyllt hafi verið sú skylda stjórnvalda að ganga úr skugga um að aðstæður væru með þeim hætti á Ítalíu að stefnanda væri tryggður viðunandi aðbúnaður og vernd við endursendingu þangað. Þar með hafi ekki verið brotið gegn 45. gr. laga nr. 96/2002 um non-refoulement og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

Stefndu hafna því að dregið hafi verið úr endursendingum til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Almennt séu hælisleitendur endursendir til Ítalíu á grundvelli reglugerðarinnar. Aðstæður hvers hælisleitanda séu á hinn bóginn metnar í hverju máli fyrir sig og mat lagt á hvort aðstæður viðkomandi hælisleitanda mæli með því að mál hans sé tekið til efnismeðferðar hér á landi. Eins og fram komi í stefnu séu stefndu meðvituð um mál nr. 29217/12 T-x-x gegn Sviss, sem sé til meðferðar hjá Mannréttindadómstól Evrópu, en það fjalli um hvort heimilt sé að endursenda afganska sjö manna fjölskyldu til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Telja stefndu, þar til niðurstaða liggi fyrir í því máli, rétt að skoða hvert tilvik fyrir sig og meta aðstæður viðkomandi einstaklings áður en ákvörðun sé tekin um endursendingu til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Þannig sé almennt miðað við að einstaklingar sem geti talist í sérstaklega viðkvæmri stöðu, svo sem ef um er að ræða sjúka einstaklinga eða barnafjölskyldur, séu ekki sendir til Ítalíu á grundvelli reglugerðarinnar að svo stöddu. Í þessu felist að kannaðar séu í hverju einstöku máli þær upplýsingar sem liggi fyrir um einstaklingsbundnar aðstæður viðkomandi hælisleitanda og staða hans metin með hliðsjón af fyrirliggjandi upplýsingum um aðstæður hælisleitenda á Ítalíu. Sé talið varhugavert, með hliðsjón af hinu einstaklingsbundna mati, að endursenda viðkomandi til Ítalíu sé undanþáguheimild 2. mgr. 3. gr. reglugerðarinnar, sbr. 2. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002, beitt þannig að Ísland beri ábyrgð á meðferð hælisumsóknarinnar. Stefndu benda á að í úrskurði stefnda innanríkisráðuneytisins, dags. 15. apríl 2014, hafi verið lagt sérstakt mat á aðstæður stefnanda og hann ekki talinn tilheyra sérlega viðkvæmum félagshópi. Stefndu hafi því lagt sérstakt mat á aðstæður stefnanda og metið aðstæður hans þannig að þær væru ekki með þeim hætti að beita bæri undanþáguheimild 2. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, sbr. 2. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002.

IV.

Niðurstaða

Í máli þessu krefst stefnandi þess að ógiltur verði með dómi úrskurður innanríkisráðuneytisins, dagsettur 15. apríl 2014, og að felld verði úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar, dagsett 30. janúar 2013, þar sem ákveðið var að beiðni stefnanda um hæli á Íslandi sem flóttamaður skyldi ekki tekin til efnislegrar meðferðar hér á landi heldur bæri að endursenda hann ásamt beiðni hans til Ítalíu.

Aðildarríki ESB gerðu sín á milli svonefnt Dyflinnarsamkomulag á árinu 1990 sem tók gildi nokkrum árum síðar. Samkomulagið hefur að geyma formreglur um hvaða ríki skuli bera ábyrgð á umsóknum um hæli. Þessar reglur hafa þann megintilgang að gera ábyrgð viðkomandi ríkis skýra og að koma í veg fyrir að sama umsókn lendi í meðferð hjá mörgum ríkjum. Samkomulagið hefur almennt ekki að geyma efnisreglur um það hvenær hæli skuli veitt. Samkomulag þetta var síðar útvíkkað til Íslands og Noregs. Það hefur, ásamt breytingum, öðlast gildi hér á landi, sbr. auglýsingu nr. 14/2003 þar sem reglugerð ráðsins (EB) nr. 343/2003, Dyflinnarreglugerðin, um að koma á viðmiðunum og fyrirkomulagi við að ákvarða hvaða aðildarríki beri ábyrgð á meðferð umsóknar um hæli sem ríkisborgari þriðja lands leggur fram í einu aðildarríkjanna, var birt sem fylgiskjal með fyrrgreindri auglýsingu.

Í 1. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar er tiltekið að aðeins það aðildarríki sem beri ábyrgð, samkvæmt þeim viðmiðunum sem mælt er fyrir um í III. kafla, skuli taka hælisumsókn til meðferðar. Ákvæði 2. mgr. 3. gr. heimilar þó frávik frá reglunni sem fengið hefur stoð í 2. mgr. 46. gr. a útlendingalaga nr. 96/2002. Var ákvæðinu einnig ætlað að taka til þess ef varhugavert þykir að beita ákvæðum 2. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar og senda hælisleitendur til ríkja í Evrópu þar sem ástæða þykir til að ætla að meðferð eða aðbúnaður hælisleitenda sé í andstöðu við 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu eða aðrar þjóðréttarlegar skuldbindingar sem binda íslenska ríkið. Er á því byggt að um einstaklingsbundna ákvörðun sé að ræða þannig að metið sé hvort varhugavert sé að senda tiltekinn hælisleitanda til annars ríkis samkvæmt ákvæðum Dyflinnarreglugerðarinnar. Það færi síðan eftir almennum málsmeðferðarreglum viðkomandi laga, hver meðferð hælisumsóknarinnar yrði hér á landi, eftir að ákvörðun yrði tekin um að taka umsókn til efnismeðferðar.

Af hálfu stefnanda er á því byggt að íslenskum stjórnvöldum sé skylt að taka mál hans til efnismeðferðar, þar sem sex mánaða frestur samkvæmt 3. mgr. 19. gr. og d-liðar 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar til að endursenda hann til Ítalíu hafi verið liðinn. Byggt er á því að frestur til að endursenda stefnanda hafi verið sex mánuðir frá því að Ítalía samþykkti að taka á móti stefnanda, þann 19. október 2012, eða frá því að niðurstaða Útlendingastofnunar lá fyrir, þann 30. janúar 2013, eða frá því að stefnandi tók ákvörðun um að kæra ákvörðun Útlendingastofnunar til innanríkisráðuneytisins, þann 6. febrúar 2013. Þá byggir stefnandi einnig á því að innanríkisráðuneytinu hafi verið óheimilt að byggja niðurstöðu sína á enskum texta Dyflinnarreglugerðarinnar.

Óumdeilt er að ítölsk yfirvöld samþykktu, með bréfi, dagsettu 19. október 2012, að taka aftur við stefnanda á grundvelli 4. mgr. 9. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, en í umræddu ákvæði er m.a. mælt fyrir um ábyrgð aðildarríkja til þess að taka á móti hælisleitanda og ábyrgð á umsókn hælisleitanda, sem fengið hefur dvalarleyfi í viðkomandi ríki. Stefnda, Útlendingastofnun, hafnaði því að taka mál stefnanda til efnismeðferðar hér á landi með ákvörðun, dags. 30. janúar 2013 og var ítölskum stjórnvöldum tilkynnt með bréfi Útlendingastofnunar, dags. 7. febrúar 2013, að stefnandi yrði ekki endursendur til Ítalíu á meðan niðurstaða í máli hans hér á landi lægi ekki fyrir. Stefnandi kærði ákvörðun Útlendingastofnunar til stefnda innanríkisráðuneytisins, með kæru, dags. 12. febrúar 2013, og óskaði þess jafnframt að réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar yrði frestað með vísan til þágildandi 33. gr. laga nr. 96/2002. Með úrskurði innanríkisráðuneytisins, dags. 15. apríl 2014, var ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest. Ákvörðunin var birt stefnanda þann 23. apríl 2014, og óskaði stefnandi þá eftir frestun réttaráhrifa á úrskurði ráðuneytisins á grundvelli þágildandi 33. gr. útlendingalaga nr. 96/2002, sbr. 12. gr. laga nr. 115/2010. Fallist var á beiðni stefnanda um frestun með bréfi, stefnda, dags. 1. september 2014.

Samkvæmt d-lið 1. mgr. 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar á flutningur á hælisumsækjanda til þess ríkis, sem samþykkt hefur að taka við honum aftur, að fara fram í samræmi við innlend lög aðildarríkisins, sem leggur fram beiðni, eins fljótt og við verður komið og í síðasta lagi innan sex mánaða frá því að beiðni um að umsækjandi yrði tekinn í umsjá var samþykkt eða ákvörðun tekin um endurskoðun ef um er að ræða áhrif til frestunar.

Í dómi Hæstaréttar Íslands, 17. desember 2013, í máli nr. 445/2013, O-x-x O-x-x gegn íslenska ríkinu, sem varðaði endursendingu hælisleitanda til Ítalíu, var því m.a. borið við af hálfu áfrýjanda að frestur til endursendingar hafi verið liðinn og að ekki væri samræmi milli ensks texta Dyflinnarreglugerðarinnar og íslenskrar þýðingar hans að því er varðar frestákvæði d-liðar 1. mgr. 20. gr. hennar. Með dóminum var því hafnað að túlka bæri íslenska þýðingu Dyflinnarreglugerðarinnar með öðrum hætti en þá ensku þannig að þýðingu hefði að því er varðaði frest til flutnings. Þá var það enn fremur niðurstaða réttarins að skýra bæri ákvæð d-liðar 1. mgr. 20. gr. þannig að sex mánaða frestur til að framkvæma ákvörðun um flutning hæfist ekki fyrr en endanleg ákvörðun hefði verið tekin í máli hælisleitanda, sbr. einnig dóm Hæstaréttar Íslands, 24. október 2013, í máli nr. 405/2013, íslenska ríkið gegn S-x-x E-x-x U-x-x.

Samkvæmt framansögðu er hafnað þeim málsástæðum stefnanda að stefndu hafi verið skylt að taka umsókn hans um hæli til efnislegrar meðferðar hér á landi þar sem frestur samkvæmt 3. mgr. 19. gr. og d-liðar 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar til að senda hann til Ítalíu hafi verið liðinn, eða að túlka beri íslenska þýðingu reglugerðarinnar um það atriði á annan hátt en þá ensku.

Stefnandi byggir einnig á því að ákvörðun stefndu um að senda hann aftur til Ítalíu brjóti í bága við 45. gr. laga nr. 96/2002 þar sem hann eigi það á hættu að verða sendur til Egyptalands, þar sem honum sé hætta búin og hann muni sæta ofsóknum af hálfu lögreglu.

Samkvæmt 1. mgr. 46. gr. a. laga nr. 96/2002 geta stjórnvöld, með fyrirvara um ákvæði 45. gr. laganna, synjað að taka til efnismeðferðar umsókn flóttamanns um hæli, ef þau atvik eiga við sem talin eru upp í stafliðum a til d í lagagreininni. Umsókn stefnanda um hæli var eins og fyrr greinir synjað á grundvelli d-liðar 1. mgr. 46. gr. a í lögunum. Við mat á því hvort synja ætti því að hælisumsókn stefnanda yrði tekin til efnismeðferðar eða hvort beita skyldi undanþáguákvæði 2. mgr. 3. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar varð að líta til þess fyrirvara sem fram kemur í upphafi 1. mgr. 46. gr. a í lögunum, þar sem vísað er til 45. gr. þeirra. Í síðarnefndu greininni er kveðið á um bann við því að senda útlending til svæðis þar sem hann hefur ástæðu til að óttast ofsóknir sem geta leitt til þess að hann skuli teljast flóttamaður eða ef ekki er tryggt að hann verði ekki sendur áfram til slíks svæðis. Samsvarandi verndar skal sá útlendingur njóta sem, vegna svipaðra aðstæðna og greinir í flóttamannahugtakinu, er í yfirvofandi hættu á að láta lífið eða verða fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð. Í greininni kemur þannig fram meginreglan um að vísa fólki ekki brott þangað sem líf þess eða frelsi kann að vera í hættu, svokölluð regla um „non-refoulement“. Samkvæmt þessu hvíldi sú skylda á stefndu að ganga úr skugga um að aðstæður væru með þeim hætti á Ítalíu að stefnanda væri þar tryggður viðunandi aðbúnaður og vernd og að ekki væri þar brotið gegn ákvæðum mannréttindasáttmála Evrópu, sem stefnandi hefur vísað til.

Í úrskurði innanríkisráðuneytisins er byggt á skýrslu Flóttamannastofnunar sameinuðu þjóðanna um Ítalíu frá júlí 2013, þar sem fram komi að fjölskipaðar svæðisnefndir fjalli um og taki ákvarðanir um hælisumsóknir og séu þær skipaðar tveimur fulltrúum ítalska innanríkisráðuneytisins, fulltrúa sveitarfélaga og fulltrúa Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna. Við úrlausn hælisbeiðna byggðu svæðisnefndirnar á afstöðu og leiðbeiningum Flóttamannastofnunar sameinuðu þjóðanna. Þá kemur þar einnig fram að hælisleitandi eigi þann kost að leita réttar síns fyrir dómstólum telji hann afgreiðslu ítalskra stjórnvalda vera ólögmæta. Það verður því að telja að stefnandi eigi kost á raunhæfum úrræðum við meðferð hælisumsóknar hans á Ítalíu. Dómurinn telur að ekki hafi verið sýnt fram á að málsmeðferð á Ítalíu vegna málefna hælisleitenda hafi verið haldin slíkum kerfislegum ágöllum að hún fari í bága við 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Þá er ekki annað komið fram í málinu en að ítölsk stjórnvöld muni veita stefnanda þá vernd sem áskilin er í alþjóðlegum skuldbindingum Ítalíu á sviði mannréttinda, þar á meðal fyrrgreindri meginreglu um að vísa ekki fólki brott þangað sem líf þess eða frelsi kann að vera í hættu, sem öll ríki Evrópusambandsins eru bundin af, verði stefnandi sendur aftur til Ítalíu. Er í því sambandi meðal annars horft til skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um meðferð málefna flóttafólks og hælisleitenda á Ítalíu frá júlí 2012 og júlí 2013 sem vísað er til í úrskurði innanríkisráðuneytisins. Af framangreindu leiðir að ákvæði 45. gr. laga nr. 96/2002 stóðu ekki í vegi fyrir því að íslenskum stjórnvöldum væri með vísan til 46. gr. a í lögunum heimilt að hafna því að taka umsókn stefnanda til efnismeðferðar.

Þá telur dómurinn að í máli þessu hafi hvorki verið sýnt fram á að stefnandi hafi slík sérstök tengsl við Ísland að nærtækast sé að hann fái hér vernd né að aðrar sérstakar ástæður mæli með því að umsókn hans sé tekin til efnismeðferðar hér á landi. Af þessum ástæðum kemur 2. mgr. 46. gr. a laga nr. 96/2002 ekki til álita við dóm í máli þessu. Loks telur dómurinn að ekki hafi veri sýnt fram á að stefnandi hafi hlotið aðra og lakari meðferð en aðrir hælisleitendur sem séu í sambærilegri stöðu og hann.

Kemur þá til athugunar hvort stefndu hafi uppfyllt lögboðna rannsóknarskyldu sína, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við meðferð máls stefnanda og hvort gætt hafi verið að andmælarétti hans, sbr. 13. gr. sömu laga.

Mælt er fyrir um rannsóknarskyldu í 3. mgr. 50. gr. laga nr. 96/2002 og 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í 4. mgr. 50. gr. laga nr. 96/2002 segir að í málum er varði umsóknir um hæli sé stjórnvöldum skylt að eiga samvinnu við Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna og leita þar upplýsinga þegar það á við. Af síðargreinda ákvæðinu verður ráðið að stjórnvöld hafa svigrúm við mat á því hvort beita eigi þessari heimild. Fyrir íslenskum stjórnvöldum laut mál þetta að því í hvaða ríki beiðni stefnanda skyldi tekin til efnismeðferðar og tók rannsókn þess af hálfu stjórnvalda mið af því. Gert er ráð fyrir því að meðferð mála á grundvelli 46. gr. a sé einfaldari en í málum sem tekin eru til efnismeðferðar, en þó eigi umsækjendur um hæli meðal annars rétt á upplýsingum og leiðbeiningum um atriði sem fram koma í 25. gr. laganna, sem fjallar um leiðbeiningarskyldu. Þannig skal leiðbeina umsækjendum um rétt þeirra til að hafa samband við fulltrúa Flóttamannastofnunar og mannúðar- og mannréttindasamtök og rétt þeirra til að leita aðstoðar lögmanns, auk þess sem ætlast er til að umsækjendur séu á öllum stigum málsins upplýstir um framgang þess. Fyrir liggur að stefnandi naut aðstoðar lögmanns þegar mál hans var til meðferðar fyrir íslenskum stjórnvöldum og lagði fram gögn áður en teknar voru ákvarðanir í máli hans. Í úrskurði innanríkisráðuneytisins og ákvörðun Útlendingastofnunar kemur einnig fram að kannað hafi verið hvernig meðferð mála hælisleitenda á Ítalíu væri háttað og hvort Ítalía kynni að brjóta gegn áður tilgreindum ákvæðum mannréttindasáttmála Evrópu. Var m.a. vikið að aðbúnaði hælisleitenda á Ítalíu eins og honum er lýst í skýrslum Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um meðferð málefna flóttafólks og hælisleitenda á Ítalíu frá árinu 2012 og 2013. Þá er einnig vísað til skýrslu European Unioin Agency for Fundamental Rights um Ítalíu „Country Factsheet Italy“. Samkvæmt þessu verður að telja að mál stefnanda hafi verið nægjanlega upplýst til þess að unnt væri að taka ákvörðun í því. Ekki er því fallist á að stefndu hafi brotið gegna andmælareglu eða rannsóknarreglu stjórnsýslulaga.

Að virtu öllu framangreindu verður ekki talið að í ljós hafi verið leitt að fyrrgreindar stjórnvaldsákvarðanir stefndu hafi verið haldnar þeim annmörkum að leitt geti til ógildingar þeirra.

Samkvæmt framansögðu eru stefndu sýknaðir af kröfum stefnanda í máli þessu.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 þykir rétt að málskostnaður milli aðila falli niður. Innanríkisráðuneytið veitti stefnanda gjafsóknarleyfi 24. september 2014. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist því úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef hdl., 800.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndu, Útlendingastofnun og íslenska ríkið, eru sýkn af kröfum stefnanda, A.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef hdl. 800.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)