E-107/2015

I.

Mál þetta, sem tekið var til dóms 14. apríl 2015, er höfðað með birtingu stefnu 21. janúar 2015.

Stefnandi er Lögheimtan ehf., kt. 000000-0000, Laugavegi 97, Reykjavík.

Stefnda er A-kvk-nf L-kvk-nf A-kvk-nf, kt. 000000-0000, Þrymsölum 19, Kópavogi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði dæmd til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 174.822 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 24. febrúar 2014 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins og að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til innheimtukostnaðar fyrir löginnheimtu í samræmi við heimildir.

Stefnda krefst þess aðallega að hún verði sýknuð af dómkröfum stefnanda gegn greiðslu á 174.822 krónum með dráttarvöxtum frá þeim degi er mál þetta var höfðað.

Til vara að hún verði sýknuð af dómkröfum stefnanda gegn greiðslu á 174.822 krónum með dráttarvöxtum frá 24. febrúar 2014 til 5. júní 2014.

Til þrautavara að hún verði sýknuð af dómkröfum stefnanda gegn greiðslu á 174.822 krónum með dráttarvöxtum frá 24. febrúar 2014 til greiðsludags.

Til þrautaþrautavara að krafa stefnanda verði lækkuð.

Þá krefst stefnda þess að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefndu málskostnað að mati dómsins, að teknu tilliti til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

II.

Stefnandi kveðst reka lögfræðideild undir nafninu Pacta, málflutningur og ráðgjöf. Krafan sé vegna vinnu og lögfræðiþjónustu lögmanna stefnanda í þágu stefndu. Stefnandi kveðst hafa gefið út reikning á hendur stefndu fyrir vinnunni hinn 4. febrúar 2014. Kveður hann reikninginn að fjárhæð 174.822 krónur og með gjalddaga 24. febrúar 2014.

Stefnufjárhæð nemi fjárhæð reikningsins, en auk þess sé krafist dráttarvaxta og áfallins kostnaðar. Umsaminn gjalddagi í viðskiptum stefnda við stefnanda sé áðurgreindur gjalddagi reikningsins.

Stefnda kveður málavexti þá að hún hafi haft samband við lögmanninn J-kk-þf P-kk-þf H-kk-þf hjá lögmannsstofunni Pacta í því augnamiði að bera undir hann mál sem varðaði 10% eignarhlut hennar í fasteigninni Hjallavegi 28. Deilur hafi staðið um uppgjör og framsal á gengistryggðum lánssamningi sem fasteignin hefði að hluta til verið fjármögnuð með. Stefnda og sambýlismaður hennar hefðu þá lengi reynt að leita réttar síns vegna samningsins og framsals á veðum í fasteigninni. Það hefði reynst þeim erfitt þar sem meintur kröfuhafi, LBI hf., hafi verið undir slitum og þá þegar krafist gjaldþrotaskipta á búi sambýlismanns stefndu.

Í símtali við áðurgreindan lögmann 22. janúar 2014 kveðst stefnda hafa rætt um mikilvægi þess að sá lögmaður sem tæki að sér málið hefði ekki unnið fyrir Landsbankann. Lögmaðurinn hafi beðið stefndu um að senda sér öll gögn og svo yrði rætt um það hvort eitthvað væri hægt að gera fyrir hana. Síðar hafi verið boðað til fundar og hafi verið ákveðið að sambýlismaður stefndu kæmi einnig á fundinn. Á fundinum hafi átt að ræða gjaldþrotabeiðnina sem LBI hf. hafði sent Héraðsdómi Reykjaness.

Fundurinn hafi verið haldinn 28. janúar og auk ofangreindra aðila hafi Ó-kk-nf K-kk-nf J-kk-nf lögmaður setið fundinn, en stefnda kveður hann hafa unnið hjá Landsbankanum í 11 ár. Upplifun stefndu og sambýlismanns hennar af fundinum hafi verið sú að hann hafi að mestu farið í það að kynna Ó-kk-þgf málið. Á fundinum hafi skýrt komið fram að ekki ætti að aðhafast frekar í málinu að svo stöddu. Stefndu og sambýlismanni hennar hafi því brugðið nokkuð í brún þegar þeim hafi stuttu síðar borist tveir reikningar. Annars vegar reikningur stílaður á stefndu að fjárhæð 174.822 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, dags. 24. febrúar 2014, og hins vegar reikningur stílaður á sambýlismann stefndu að fjárhæð 324.699 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Í kjölfarið hafi aðilar deilt um fjárhæð reikninganna og þá ákvörðun áðurgreindra lögmanna að hafa, án samráðs við stefndu, haft samband við LBI hf. til þess að semja um málið. Innheimtuviðvörun hafi verið send stefndu og sambýlismanni hennar í mars 2014 og hafi stefnda þá ítrekað mótmæli sín vegna beggja reikninganna og talið þá úr hófi. Innheimtubréf hafi verið sent stefndu 5. maí 2014, en þá hafi stefnda og sambýlismaður hennar ákveðið að bera málið undir úrskurðarnefnd LMFÍ og kveðst stefnda hafa tilkynnt stefnanda það hinn 9. maí 2014.

Erindi stefndu hafi borist LMFÍ 5. júní og hafi nefndin kveðið upp úrskurð í málinu 12. desember 2014. Niðurstaða nefndarinnar hafi verið sú að reikningur á hendur stefndu skyldi standa óhaggaður, en reikningur á hendur sambýlismanni hennar skyldi falla niður.

Að sögn stefndu hafi nýr reikningur ekki verið sendur eftir að úrskurður nefndarinnar lá fyrir, en upphaflegur reikningur hafi verið tekinn út af heimabanka hennar þegar málið fór fyrir úrskurðarnefndina. Af gögnum málsins megi sjá að lögmaður stefnanda hafi viðurkennt að enginn reikningur hefði verið sendur eftir að úrskurðarnefndin kvað upp úrskurð sinn í málinu og að innheimtutilraunir hefðu verið stöðvaðar á meðan málið var til meðferðar hjá nefndinni.

Eftir úrskurð nefndarinnar hafi stefnandi engar tilraunir gert til að minna á skuld sína, heldur hafi verið gefin út stefna á hendur stefndu án nokkurrar viðvörunar. Í ljósi þessa hafi lögmaður stefndu farið þess á leit við stefnanda að fallið yrði frá þeim málskostnaði sem stofnast hefði til vegna óþarfrar málsóknar. Gegn slíkri niðurfellingu hafi stefnda verið tilbúin til að greiða þá vexti sem krafist hafði verið, en þó fundist hart að þurfa að greiða dráttarvexti fyrir þann tíma sem málið var fyrir úrskurðarnefndinni.

Þessu hafi stefnandi alfarið hafnað og hafi stefnda verið krafin um greiðslu allrar fjárhæðarinnar.

Fyrirsvarsmaður stefnanda, B-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf, kom fyrir dóminn og gaf aðilaskýrslu.

III.

Stefnandi kveður stefndu ekki hafa greitt umstefnda skuld þrátt fyrir innheimtutilraunir og því hafi verið nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi kveðst hafa reynt að innheimta kröfu sína hjá stefndu með löginnheimtu, eins og gögn málsins beri með sér. Því sé þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar stefnanda af innheimtuviðvörun og milliinnheimtu í samræmi við framlagt yfirlit.

Hvað lagarök varðar kveðst stefnandi byggja kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, kveðst stefnandi styðja við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og kröfu um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing er vísað til 32. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Stefnda kveður aðalkröfu sína um sýknu gegn greiðslu á 174.822 krónum með dráttarvöxtum frá birtingu stefnu byggjast á því að krafan hafi verið ógjaldkræf þar til úrskurður úrskurðarnefndar Lögmannafélag Íslands um réttmæti hennar lá fyrir. Þessu til stuðnings kveðst stefnda vísa til 2. mgr. 24. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn þar sem fram komi að ósanngjörn krafa lögmanns um þóknun skuldbindi ekki skjólstæðing hans.

Stefnda kveðst benda á að fyrri reikningur stefnanda til hennar hafi verið dreginn til baka á meðan málið var fyrir úrskurðarnefnd LMFÍ. Þessu til staðfestingar sé tölvupóstur sem starfsmaður stefnanda hafi sent lögmanni stefndu, sbr. dskj. nr. 13. Þá hafi reikningur stefnanda farið út af heimabanka stefndu fljótlega eftir að stefnanda var tilkynnt um kvörtunina og hafi hún eftirleiðis ekki getað greitt reikninginn. Stefnda kveðst byggja á því að á meðan málið hafi verið fyrir úrskurðarnefndinni hafi greiðsla fjárhæðarinnar verið háð frestskilyrði. Skylda hennar hafi ekki orðið virk fyrr en úrskurðarnefndin hafði úrskurðað um réttmæti innheimtunnar. Með hliðsjón af 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu hefði stefnandi átt að senda stefndu annan reikning eftir að úrskurðurinn lá fyrir og tiltaka gjalddaga. Það hafi stefnandi ekki gert og verði hann að bera hallann af því.

Í ljósi þess að gjalddagi hafi ekki verið tiltekinn eftir úrskurðinn og ekkert innheimtubréf verið sent verði að telja að stefnandi eigi ekki rétt á dráttarvöxtum fyrr en frá og með þeim degi sem hann birti stefnu. Um þetta sé vísað til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Í ljósi atvika kveðst stefnda krefjast sýknu af innheimtukostnaði og málskostnaði. Verði henni gert að greiða innheimtukostnað kveðst stefnda telja að hann geti aldrei numið hærri fjárhæð en 6.850 krónum, sem sé kostnaður vegna einnar innheimtuviðvörunar og eins innheimtubréfs (950 + 5.900 = 6.850), sbr. dskj. nr. 4-5. Stefnda kveðst mótmæla dómskjali nr. 6 sem röngu, en svo mörg innheimtubréf sem þar séu tilgreind hafi ekki verið send. Dagsetningar þeirra innheimtubréfa sem þar séu tilgreind samræmist ekki dagsetningu þess innheimtubréfs sem sent hafi verið.

Varakröfu um sýknu gegn greiðslu á 174.822 krónum með dráttarvöxtum frá 24. febrúar 2014 til 5. júní 2014 kveðst stefnda byggja á áðurgreindum sjónarmiðum fyrir aðalkröfu, sem og því að ekki geti verið rétt að henni beri að greiða dráttarvexti fyrir þann tíma sem henni hafi ekki verið gert fært að greiða kröfuna.

Sá tími sem stefndu hafi ekki verið gert fært að greiða kröfuna hafi verið frá því er úrskurðarnefnd Lögmannafélagsins móttók kvörtun hennar 5. júní og þar til úrskurður nefndarinnar var kveðinn upp. Eftir uppkvaðningu úrskurðarins hefði stefnanda verið rétt að senda stefndu reikning eða setja rukkun inn á heimabanka hennar. Það hafi hann ekki gert og verði hann því að bera hallann af því.

Þrautavarakröfu um sýknu gegn greiðslu á 174.822 krónum með dráttarvöxtum frá 24. febrúar 2014 til greiðsludags kveðst stefnda byggja á því að óréttmætt sé af stefnanda að krefja hana um innheimtu- og málskostnað þegar hún hafi verið reiðubúin að greiða skuld sína eftir að úrskurðarnefndin kvað upp úrskurð sinn 12. desember 2014.

Stefnda bendir á að á meðan mál vegna þóknunar sé fyrir úrskurðarnefnd Lögmannafélagsins verði mál ekki höfðað fyrir dómstólum vegna þess, sbr. 2. mgr. 26. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn. Þá geti stefnandi krafist aðfararhæfs úrskurðar fyrir nefndinni, sbr. 6. mgr. 28. gr. framangreindra laga, og því sé málsókn að ófyrirsynju.

Stefndu hafi ekki verið gefið færi á að greiða skuld sína með útgáfu annars reiknings heldur hafi stefnandi ákveðið að gefa út stefnu í málinu. Stefnda kveðst telja að þetta stangist á við góða innheimtuhætti í skilningi 6. gr. innheimtulaga nr. 95/2008 og jafnframt á við 36. gr. siðareglna lögmanna. Með vísan til framangreinds eigi stefnandi ekki rétt til innheimtu- og málskostnaðar umfram áðurgreindan kostnað að fjárhæð 6.850 krónur.

Þrautaþrautavarakröfu um lækkun á dómkröfu stefnanda kveðst stefnda byggja á þeim sjónarmiðum sem færð hafi verið fram fyrir aðal-, vara- og þrautavarakröfu stefndu. Krafan byggist auk þess á því að telji dómurinn rétt að taka tillit til innheimtukostnaðar stefnanda á bilinu 6.850 krónur til 19.200 krónur geti ekki talist rétt að krefja stefndu um 56.475 krónur í málskostnað þegar málsóknin hafi með öllu verið óþörf í ljósi þess að hægt hefði verið að fá aðfararhæfan úrskurð fyrir úrskurðarnefnd Lögmannafélagsins ásamt því sem stefndu hafi ekki verið gefið færi á því að greiða reikninginn. Ekki geti talist réttmætt að láta þessa handvömm stefnanda við kröfugerð fyrir úrskurðarnefnd Lögmannafélagsins og innheimtu á kröfunni bitna á stefndu.

Til stuðnings kröfum sínum kveðst stefnda vísa til 36. gr. laga nr. 7/1936 og sjónarmiða sem verndi rétt hennar sem neytanda vegna þjónustukaupa í viðskiptum við sérfræðing. Stefnda kveðst enn fremur vísa til innheimtulaga nr. 95/2008 og laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá kveðst stefnda vísa til laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sem og siðareglna lögmanna og til neytendaréttar og sjónarmiða um sérfræðiábyrgð.

Um málskostnaðar er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um virðisaukaskatt til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

V.

Eins og fram hefur komið beindi stefnda kvörtun sinni vegna kröfu þeirrar, sem um er fjallað í málinu, til úrskurðarnefndar Lögmannafélags Íslands hinn 5. júní 2014. Niðurstaða nefndarinnar var sú að áskilið endurgjald samkvæmt umstefndum reikningi, dagsettum 4. febrúar 2014, teldist hæfilegt í skilningi 1. mgr. 24. gr. lögmannalaga nr. 77/1998, samanber úrskurð nefndarinnar sem kveðinn var upp 12. desember 2014.

Reikningur stefnanda á hendur stefndu var gefinn út 4. febrúar 2014 og var eindagi hans 20 dögum síðar eða 24. febrúar 2014. Ekki er fallist á með stefndu að krafa stefnanda hafi verið ógjaldkræf þar til úrskurður úrskurðarnefndar Lögmannafélags Íslands lá fyrir, enda verður sú ályktun hvorki dregin af 2. mgr. 24. gr. né öðrum ákvæðum laga nr. 77/1998 um lögmenn. Samkvæmt 2. mgr. 26. gr. laganna varð málið hins vegar ekki borið undir dómstóla á meðan það var rekið fyrir nefndinni.

Stefnandi hefur mótmælt fullyrðingum stefndu um að umstefndur reikningur hafi verið felldur niður eða dreginn til baka. Kom fram hjá stefnanda við munnlegan málflutning að reikningurinn hefði hins vegar verið tekinn úr netbanka eftir að hann fór í lögfræðiinnheimtu, en samkvæmt framlögðum gögnum sendi stefnandi innheimtubréf vegna kröfunnar 5. maí 2014 þar sem krafist er innheimtuþóknunar að fjárhæð 50.630 krónur. Í framlögðum tölvupósti lögmanns stefnanda til lögmanns stefndu 28. janúar sl. kemur fram að málið hafi verið sett „á hold“, eins og það er orðað í póstinum, þegar stefnda vísaði ágreiningnum til úrskurðarnefndar Lögmannafélagsins 5. júní 2014. Gegn mótmælum stefnanda verða þessi ummæli ekki skilin með þeim hætti að reikningurinn hafi verið dreginn til baka eða hann felldur niður.

Þá verður ekki fallist á að stefndu hafi verið gert ómögulegt að inna greiðslu sína af hendi eftir að krafan var tekin úr netbanka. Ljóst er að stefndu var unnt að inna greiðsluna af hendi með millifærslu í banka eða með því að greiða kröfuna á starfstöð stefnanda, eftir atvikum með fyrirvara um niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar.

Eins og áður greinir er ekkert fram komið í málinu sem styður fullyrðingu stefndu um að stefnandi hafi fellt reikninginn niður eftir að stefnda skaut málinu til úrskurðarnefndar Lögmannafélagsins. Niðurstaða nefndarinnar var enda sú að áskilið endurgjald stefnanda samkvæmt umstefndum reikningi teldist hæfilegt í skilningi 1. mgr. 24. gr. lögmannalaga. Samkvæmt framangreindu er ekki fallist á það með stefndu að stefnanda hafi borið að gefa út annan reikning eftir að úrskurður nefndarinnar lá fyrir og tiltaka nýjan gjalddaga.

Með vísan til alls framangreinds er stefndu gert að greiða umstefnda fjárhæð, 174.822 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá gjalddaga reikningsins 24. febrúar 2014 til greiðsludags.

Samkvæmt 6. mgr. 28. gr. lögmannalaga má fullnægja úrskurðum úrskurðarnefndar félagsins með aðför. Stefnanda var því heimilt að nýta sér það úrræði, en honum var það ekki skylt, enda er í úrskurði nefndarinnar hvorki kveðið á um dráttarvexti né málskostnað. Á meðal gagna málsins er innheimtuviðvörun frá 6. mars 2014 og innheimtubréf frá 5. maí sama ár. Innheimtubréf þau sem tilgreind eru á dskj. nr. 6 hafa ekki verið lögð fram í málinu og gegn mótmælum stefndu verður ekki höfð hliðsjón af þeim við ákvörðun málskostnaðar.

Með hliðsjón af framangreindu og málsúrslitum er stefndu gert að greiða stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefnda, A-kvk-nf L-kvk-nf A-kvk-nf, greiði stefnanda, Lögheimtunni ehf., 174.822 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. febrúar 2014 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf