S-227/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 30. september 2015, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 10. mars 2015, á hendur Þ-kk-þgf M-kk-þgf, kennitala 000000-0000, Álfhólsvegi 143a, Kópavogi, „fyrir rán, með því að hafa sunnudaginn 6. júlí 2014, við Þönglabakka í Reykjavík, ógnað A með sprautunál og skipað honum að afhenda sér Iphone 5 farsíma og hótað að stinga A með sprautunálinni og smita hann af HIV ef hann afhenti ákærða ekki símann. Ákærði tók farsímann, að andvirði kr. 109.000 og greiðslukort sem voru í plasthulstri símans og hafði á brott með sér af vettvangi.“

Telst þetta varða við 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er gerð krafa um að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda.

Samkvæmt heimild í 1. mgr. 169. gr. l. nr. 88/2008 um meðferð sakamála í héraði var ákæra útgefin 26. maí 2015, af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu á hendur ákærða, sameinuð máli þessu. Í henni eru ákærða gefin að sök „eftirtalin brot:

Fíkniefnalagabrot, með því að hafa mánudaginn 14. júlí 2014, við Fjarðargötu í Hafnarfirði, við Fjörðinn, haft í vörslum sínum 0,32 g af maríhúana, sem lögreglumenn fundu við leit á ákærða. M: 007-2014-41409.

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

Fíkniefnalagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 14. ágúst 2014, við Hlíðarhjalla í Kópavogi, við Hjallakirkju, haft í vörslum sínum 1,93 g af maríhúana, sem lögreglumenn fundu við leit á ákærða. M: 007-2015-7494.

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

Eignaspjöll, með því að hafa sunnudaginn 24. ágúst 2014, í trjálundi neðan við Digraneskirkju, Digranesvegi 82 í Kópavogi, kýlt í rafmagnsvespu sem var í eigu B, með þeim afleiðingum að geymslukassi og plasthlíf brotnuðu. M: 007-2014-49437.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 257. gr almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þjófnað, með því að hafa miðvikudaginn 27. ágúst 2014, í verslun Nóatúns, Hamraborg 18, Kópavogi, stolið gosflösku, samtals að fjárhæð 192 kr. M: 007-2014-52031.

Telst brot þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Nytjastuld, með því að hafa fimmtudaginn 9. október 2014, tekið svarta vespu af gerðinni ZNEN heimildarlaust við Fálkabakka í Reykjavík, og ekið henni um ýmsar götur í Reykjavík, en lögregla stöðvaði akstur ákærða á vespunni á göngustíg í Elliðaárdal í Reykjavík þann sama dag. M: 007-2014-58722.

Telst þetta varða við 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 9. október 2014 ekið svartri vespu af gerðinni ZNEN um Álfabakka í Reykjavík, þar sem ákærði hlýddi ekki fyrirmælum lögreglu um að stöðva akstur, heldur hélt akstri áfram um Álfabakka, gegn akstursstefnu og á móti umferð í hringtorgi við Álfabakka og Stekkjarbakka, en lögregla stöðvaði aksturinn skömmu síðar á göngustíg í Elliðaárdal. M: 007-2015-7495.

Telst brot þetta varða við 1. og 3. mgr. 5. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með áorðnum breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er krafist upptöku á 2,25 g af maríhúana, sem hald var lagt á, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.“

Ákærði játaði skýlaust sök í öllum ákæruliðum í ákæru útgefinni 26. maí 2015 og krefst vægustu refsingar sem lög leyfa.

I

Málavextir

Um málavexti í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 26. maí 2015, er vísað til lýsinga í ákæruskjali.

Málavextir eru svo sem segir í ákæru ríkissaksóknara útgefinni 10. mars 2015. Tilkynning barst fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um að drengur hafi verið rændur farsíma sínum á þann hátt að honum var hótað með sprautunál við strætisvagnabiðskýlin í Mjódd í Reykjavík. Gaf meintur brotaþoli svo og vinur hans, lýsingu á meintum árásarmanni og einnig dreng sem var í för með árásarmanni, en sá mun ekki hafa haft sig neitt í frammi. Var ákærði þessa máls handtekinn skömmu síðar og vísaði hann lögreglu á staðinn þar sem hann losaði sig við síma brotaþola.

Fram kom í skýrslu lögreglu af ákærða að hann hafi tekið símann en talið að um annan mann hafi verið að ræða sem hafi skuldað honum peninga. Hann hafi hins vegar ekki ógnað brotaþola með sprautunál.

Í málinu liggja fyrir lögregluskýrslur af ákærða og brotaþola og símaskýrslur lögreglu af þeim tveimur vitnum sem um getur í málavaxtalýsingu. Gáfu framangreindir skýrslur fyrir dómi auk þriggja lögreglumanna. Þá liggur fyrir dagbók lögreglu og útskrift af Facebook-samskiptum frá 15. júní 2015, sem bera það með sér að hafa verið send á milli ákærða og brotaþola.

II

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði kvaðst fyrir dómi í skýrslutöku þann 22. september sl. hafa verið að taka strætó þann 6. júlí 2014, með C vini sínum, þegar hann hafi séð strák sem hann hafi talið vera strák sem skuldaði honum peninga. Hafi hann gengið að stráknum og spurt hann hvort hann væri með peningana og hvort hann gæti fengið að sjá símann hans. Í framhaldi af því hafi hann tekið símann af viðkomandi, upp í meinta skuld, og gengið á brott. Síminn hafi síðan hringt og hafi hann þá „áttað sig strax á því að þetta hafi ekki verið rétt manneskja“. Hafi hann sagt við þann sem hringdi að hann myndi skilja símann eftir. Hafi hann skilið símann eftir við Breiðholtsbrautina við Mjódd. Ákærði var spurður hvernig brotaþoli hafi brugðist við þegar hann hafi beðið um símann. Bar ákærði að brotaþoli hafi verið rólegur en hann mundi það ekki nánar. Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa verið með sprautunál á sér og ekki hafa ógnað brotaþola eða beðið hann að afhenda sér símann. Ákærði neitaði því að hafa hótað brotaþola með HIV-smitari sprautunál. Spurður um hagi sína í dag kvaðst ákærði vera í skóla, hann ætti kærustu og væri að æfa íþróttir.

Ákærði kom á ný fyrir dóminn þann 30. september sl. og var þá borið undir hann dómsskjal nr.14, Facebook-samskipti hans við brotaþola. Ákærði játaði aðspurður að hafa sent þau skilaboð sem þar koma fram. Beðinn um að gera grein fyrir því hvað hann hafi átt við með orðunum: „... og ég er löngu hættur öllu svona rugli“, bar ákærði að þar hafi hann átt við að hann væri hættur í þeim félagsskap sem hann hafi verið í og væri að taka sig á í lífinu. Ákærði var beðinn um að gera grein fyrir því hvað hann hafi átt við með orðunum: „Og ef þú kúkar svona á þig yfir 1 sprautunál þá væri ég til í að sjá svipinn á þér þegar ...“, og hvort hann væri með þessum orðum að viðurkenna að hann hafi verið með sprautunál. Svaraði ákærði því til að hann væri ekki með þessu að viðurkenna að hann hafi verið með sprautunál, en brotaþoli hafi fyrr í samskiptum þeirra spurt: „Já og rændir mig með sprautunál?“. Hafi hann svarað brotaþola: „Nei þess vegna ætlar þú að draga kæru“. Hafi það verið tilgangur Facebook-samskiptanna að fá brotaþola til þess að draga kæruna til baka þar sem hann hafi ekki hótað brotaþola með sprautunál.

Vitnið A, brotaþoli þessa máls, kom fyrir dóminn og bar að hafa verið með fyrrverandi kærasta sínum þegar atburðir gerðust. Hafi ákærði komið og spurt hann hvort hann kannaðist við strák sem héti D, en hann neitað því. Þá hafi ákærði spurt hvort hann mætti hringja úr síma hans og hvort hann ætti Ritalin. Hafi hann einnig neitað því, enda sjálfur verið að tala í símann. Þá hafi ákærði tekið upp sprautunál og hótað að stinga hann „með HIV smitaðri nálinni“ ef hann myndi ekki afhenda ákærða símann. Fram kom að ákærði hafi verið með öðrum dreng þegar þetta átti sér stað en brotaþoli kannaðist ekki við hann. Hafi sá drengur ekki neitt haft sig í frammi. Aðspurður kvaðst brotaþoli hafa verið mjög hræddur þegar atburðir gerðust. Ákærði hafi tekið af honum síma sem hafi verið í veski ásamt kortum. Aðspurður kvaðst brotaþoli síðar hafa fengið skilaboð á Facebook frá ákærða þessa máls. Hafi hann afhent lögreglu upplýsingar um þau skilaboð.

Vitnið E kom fyrir dóminn og gaf skýrslu. Aðspurður kvaðst hann hafi verið í Mjódd umræddan dag ásamt brotaþola. Hafi ákærði ásamt öðrum dreng komið að þeim og spurt brotaþola hvort hann þekkti „D dópista“ og síðan skipað brotaþola að afhenda sér símann. Brotaþoli hafi svarað ákærða neitandi. Stuttu síðar hafi ákærði tekið „nálarstungu“ og kvaðst vitnið þá hafa bakkað frá ákærða. Brotaþoli hafi hins vegar „frosið“. Hafi ákærði hótað brotaþola að hann myndi stinga brotaþola með HIV-smitaðri nál ef hann myndi ekki afhenda sér símann. Brotaþoli hafi þá rétt ákærða símann. Aðspurt kvað vitnið að ákærði hafi ekki beðið þá um dóp eða Ritalin áður en hann tók símann af brotaþola.

Vitnið C gaf símaskýrslu fyrir dóminum og bar að ákærði hafi tekið símann af brotaþola og ákærði talið að um væri að ræða dreng sem hafi skuldað honum peninga. Ákærði hafi hins vegar ekkert ógnað brotaþola og hafi ekki verið með sprautunál. Spurður hvort ákærði hafi bara tekið símann, eða beðið brotaþola að afhenda sér hann, bar vitnið að það myndi ekki alveg eftir því. Þá kvaðst vitnið ekki muna eftir því að hafa áður gefið símaskýrslu hjá lögreglu vegna málsins.

Vitnið F lögreglumaður kom fyrir dóminn og bar að tilkynnt hafi verið um rán við strætisvagnastoppistöðina í Mjódd. Hafi lögreglan fengið lýsingu á árásaraðila. Stuttu síðar hafi þeir fengið tilkynningu um að búið væri að handtaka ákærða. Spurður um andlega líðan brotaþola og vinar hans, kom fram að þeim hafi augsýnilega verið mjög brugðið. Hann hafi ekki haft nein afskipti af ákærða.

Vitnið G lögreglumaður kom fyrir dóminn og bar að tilkynnt hefði verið um rán í Mjódd. Hafi lögreglan fengið atvikalýsingu og lýsingu á árásaraðila hjá brotaþola og vini hans. Spurður um andlega líðan brotaþola og vinar hans kom fram að þeim hafi verið brugðið. Hann hafi ekki haft nein afskipti af ákærða.

Vitnið H lögreglumaður kom fyrir dóminn og bar að hafa tekið símaskýrslu af E, sem liggi fyrir í málinu. Einnig hafi hann tekið símaskýrslu af C. Hafi C verið hrokafullur í samtalinu og hann ekki viljað gefa upplýsingar um málið. Fram hafi þó komið í skýrslu hans að ákærði hafi beðið brotaþola um símann og hafi brotaþoli afhent honum símann án frekari afskipta ákærða. Þegar vitnið hafi spurt C um hvort ákærði hafi verið með sprautunál hafi C svarað: „Já, en ég ætla ekki að ræða við lögreglu og tala ekki meira um þetta“.

III

Niðurstöður

Sannað er með skýlausri játningu ákærða, sem er í samræmi við framlögð sakargögn, að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem um getur í ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu þann 26. maí 2015, og eru brotin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði hefur staðfastlega neitað að vera sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 10. mars 2015, og bar að hann hafi ekki ógnað eða hótað brotaþola með neinum hætti. Hann hafi hins vegar tekið símann af brotaþola og bar að brotaþoli hafi verið rólegur yfir því, en gat ekki útskýrt það nánar. Framburður ákærða um að hann hafi tekið símann af brotaþola og gengið á brott, án nokkurra hótana eða ógnana og að brotaþoli hafi bara verið rólegur yfir því, þykir ekki trúverðugur.

Framburður brotaþola og vitnisins E er í meginatriðum í samræmi við skýrslur sem þeir gáfu hjá lögreglu og eru þeir því trúverðugir að því leyti. Það þykir ekki skerða trúverðugleika framburðar þeirra þó að brotaþoli hafi borið að ákærði hafi beðið brotaþola um lyf en vitnið E hafi ekki vitnað um það. Framburður brotaþola og nefnds vitnis fyrir dómi er sá að ákærði hafi hótað brotaþola með sprautunál og fær framburður þeirra stoð í gögnum málsins, enda komið fram í málinu að lögreglu hafi strax eftir atburðinn verið tilkynnt um rán, þar sem dreng hafi verið hótað með sprautunál.

Ákærði hefur fyrir dómi játað að hafa átt í Facebook-samskiptum við brotaþola. Í upphafi þeirra samskipta neitar ákærði að hafa verið með sprautunál. Hins vegar verða orð hans síðar í þeim sömu samskiptum: „Og ef þú kúkar svona á þig yfir 1 sprautunál þá væri ég til í að sjá svipinn á þér þegar ...“, að mati dómsins, ekki metin á annan hátt en að sprautunál hafi komið við sögu.

Með vísan til framangreinds þykir hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi í umrætt sinn hótað að stinga brotaþola með sprautunál sem hann hafi sagt vera smitaða af HIV og jafnframt á sama tíma tekið af brotaþola fjármuni.

Frásögn ákærða um að hann hafi talið brotaþola vera annan mann sem hafi skuldað honum peninga og að hann hafi áttað sig á þeim mistökum skömmu síðar hefur ekki verið hrakin, en sú meinta villa breytir engu um saknæmi brotsins.

Samkvæmt framansögðu er ákærði sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 10. mars 2015, og er háttsemin réttilega færð til refsiákvæða 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ekki hefur verið sýnt fram á í málinu að mjög mikil hætta hafi verið samfara brotinu.

IV

Refsing-viðurlög

Ákærði er fæddur í júní árið 1997. Samkvæmt sakavottorði ákærða var honum þann 18. nóvember 2013 gerð ákærufrestun, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir líkamsárás skv. 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Þann 11. mars 2015 var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi, skilorðsbundið til tveggja ára, fyrir rán. Framangreind brot hafa ekki ítrekunaráhrif með vísan til 1. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga þar sem þau voru framin áður en ákærði varð fullra 18 ára. Öll brot ákærða nú eru hegningaraukar við dóm Héraðsdóms Reykjavíkur frá 11. mars 2015. Með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ber að dæma þann dóm upp og gera ákærða refsingu í einu lagi, sbr. 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði er ungur að árum og hefur játað flest brota sinna og ber að virða honum það til málsbóta. Brot ákærða í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu teljast öll smávægileg. Ákærði virðist hafa áttað sig á misgjörðum sínum og vísaði meðal annars lögreglu á ránsfenginn. Þá kom fram í málinu að ákærði sé að reyna að hverfa frá þeirra braut sem hann stefndi í og hefur meðal annars verið lögð fram staðfesting þess efnis að ákærði sé í námi við Námsflokka Reykjavíkur. Má horfa til 2. tl. 74. gr. almennra hegningarlaga í þessum efnum.

Með vísan til framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði. Þykir eftir atvikum mega ákveða að fullnustu refsingarinnar skuli frestað og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði sæti upptöku á 2,25 g af marijúana sem lögregla lagði hald á, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.

V

Sakarkostnaður

Verjandi ákærða krafðist þess að sakarkostnaður málsins yrði greiddur úr ríkissjóði, á þeim forsendum að ákæra ríkissaksóknara hafi verið gefin út 10. mars 2015 eða degi áður en framangreindur dómur Héraðsdóms Reykjavíkur var kveðinn upp gegn ákærða í sambærilegu máli. Ákærði ætti ekki að bera kostnað af því að ríkissaksóknari hafi ekki komið því til leiðar að bæði málin væru rekin á sama tíma. Samkvæmt gögnum málsins verður ekki annað séð en að rannsókn þessa máls hafi verið lokið í ágúst 2014.

Með vísan til 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála verður ákærði dæmdur til að greiða 2/3 hluta sakarkostnaðar málsins, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hrl., sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir, en 1/3 hluti málsvarnarlauna verjanda greiðist úr ríkissjóði.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari dæmir mál þetta.

D ó m s o r ð:

Ákærði, Þ-kk-nf M-kk-nf, sæti fangelsi í níu mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði sæti upptöku á 2,25 g af marijúana sem lögregla lagði hald á.

Ákærði greiði 2/3 hluta sakarkostnaðar sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 480.000 krónur, en 1/3 hluti greiðist úr ríkissjóði.

B-kk-nf H-kk-nf