E-4554/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 6. júlí sl., er höfðað hinn 20. október 2009.

Stefnendur eru G-kvk-nf Á-kvk-nf og H-kk-nf Á. P-kk-nf, Hlíðarhjalla 62, Kópavogi.

Stefnda er D-kvk-nf M-kvk-nf B-kvk-nf, Hörgslundi 5, Garðabæ.

Stefnendur krefjast þess að stefnda verði dæmd til að greiða þeim 250.000 krónur að viðbættum dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 16. júlí 2009 til greiðsludags. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 16. júlí 2010.

Stefnendur krefjast enn fremur staðfestingar á riftun á kaupum stefnenda á Coachmen hjólhýsi með skráningarnúmerinu AX 601 af stefndu, náist viðurkenning á því að komist hafi á kaupsamningur milli aðila á grundvelli tilboðs stefnenda, dags. 15. júlí 2009, í samræmi við riftunaryfirlýsingu stefnenda frá 12. ágúst 2009. Loks krefjast stefnendur málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefnda krefst sýknu af öllum kröfum stefnenda og að henni verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnenda.

II.

Stefnendur gerðu stefndu þann 15. júlí 2009 tilboð í hjólhýsið AX 601, árgerð 1998, sem stefnda hafði auglýst í dagblaði. Í auglýsingunni er hjólhýsinu svo lýst: „Goachman Catalina hjólhýsi árg. 1998 til sölu. Tvær hásingar, ísskápur m/frysti, WC/sturta, bakarofn/vifta, miðstöð/hitavatnskútur, sjónvarpsloftnet/steríótæki, spennubreytir f. 220W/12W, svefnpláss fyrir 5 manns. Engin skipti og ekkert áhvílandi. Verð kr. 1.480.000...“

Stefnendur skoðuðu hjólhýsið og buðu í það, fyrst 1.100.000 krónur, sem stefnda hafnaði. Stefnda gerði stefnendum gagntilboð að fjárhæð 1.300.000 krónur, en því var ekki tekið. Næst buðu stefnendur 1.250.000 krónur með skilyrði um að stefnda léti skoða hjólhýsið lögbundinni skoðun og að sölutilraunum yrði hætt. Það samþykkti stefnda og þá greiddu stefnendur, að kröfu stefndu, innborgun á kaupin til staðfestingar, 250.000 krónur. Var það gert 16. júlí 2009 og fjárhæðin valin af stefnendum sjálfum.

Stefnda lét skoða hjólhýsið hjá Aðalskoðun 24. júlí 2009. Voru gerðar þrjár athugasemdir við ástand þess; við hjólalegur, bremsur og handbremsu. Stefnda lét lagfæra hjólhýsið og fékk athugasemdalausa endurskoðun 7. ágúst 2009. Stefnda lýsir atvikum svo að hún hafi þá þegar boðað stefnendur til undirritunar afsals, en stefnendur hafi ekki getað mætt fyrr en nokkrum dögum síðar. Mættu stefnendur 11. ágúst 2009 og með þeim sonur þeirra og fleiri sem hafi skoðað hjólhýsið. Í kjölfarið hafi stefnendur óskað eftir fresti til að skoða málið betur. Síðan hafi ekkert heyrst í stefnendum, sem hafi að lokum tilkynnt stefndu að þau væru hætt við kaupin.

Með bréfi dagsettu 12. ágúst 2009 sendu stefnendur stefndu greiðsluáskorun og skoruðu á hana að endurgreiða stefnendum 250.000 krónur sem greiddar höfðu verið sem staðfestingargjald til stefndu. Í bréfinu kemur fram að stefnendur hafi tilkynnt 11. ágúst að þau væru fallin frá kaupunum og hefðu tilkynnt það til eiginmanns stefndu, S-kk-ef P-kk-ef, sem hefði komið fram fyrir hönd stefndu. Jafnframt að teldi stefnda að samningur hefði komist á um kaupin væri honum rift með bréfinu vegna rakaskemmda í geymsluhólfi og vegna þess að stefnendur hefðu enga vissu fyrir því að búnaður hjólhýsisins virki, en það hafi ekki fengist staðfest við skoðun.

Þann 1. september 2009 sendu stefnendur stefndu bréf og kröfðust endurgreiðslu á innborgun vegna hjólhýsisins, auk vaxta. Kröfuna ítrekuðu stefnendur 23. september 2009.

Ágreiningur er með aðilum um hvort stefnendur eigi rétt á að fá innborgunina endurgreidda eða hvort um óafturkræfa innborgun hafi verið að ræða. Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur stefnandi, H-kk-nf Á. P-kk-nf, og S-kk-nf P-kk-nf. Upplýsti sá síðarnefndi að stefnda hefði selt hjólhýsið öðrum aðila fyrir um sex vikum.

III.

Stefnendur kveðast byggja á því að þau hafi skorað á stefndu að endurgreiða staðfestingargjaldið að fjárhæð 250.000 krónur og látið þess getið með greiðsluáskorun að stefnendur hefðu fallið frá kaupunum. Jafnframt að teldi stefnda að kaup hefðu komist á væri þeim rift. Tilgreindu stefnendur sérstaklega að ekki hefði reynst unnt að ræsa upp gaskyndingu við skoðun hjólhýsisins og engin vissa væri fyrir því að búnaðurinn virkaði. Enn fremur að við skoðun hjólhýsisins þann 11. ágúst hefðu komið í ljós verulegar rakaskemmdir sem teldust slíkir ágallar að furðu sætti að stefnendur hefðu ekki verið upplýstir um þá við fyrstu skoðun. Væri ágallinn slíkur að aldrei hefði komið til greina að kaupa hjólhýsið ef stefnendur hefðu haft vitneskju um skemmdirnar. Um ástand hjólhýsisins og skemmda á því vísa stefnendur til framlagðra ljósmynda.

Hvað lagarök varðar vísa stefnendur til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m.a. lagastoð í VI. og VII. kafla laga nr. 50/2000. Um gjaldaga kröfunnar vísar stefnandi einkum til meginreglu 49. gr. sömu laga. Kröfuna um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðja stefnendur við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Kröfuna um málskostnað styðja stefnendur við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um varnarþing vísa stefnendur til 36. gr. laganna.

IV.

Stefnda kveðst byggja á því að komist hafi á bindandi kaupsamningur milli aðila með tilteknu skilyrði sem stefnda hafi uppfyllt með athugasemdalausri skoðun hjólhýsisins 7. ágúst 2009. Af hálfu stefnenda hafi ekki verið gerðir fyrirvarar við kaupin, aðrir en þeir að hjólhýsið yrði með fullnaðarskoðun við afhendingu. Þá byggir stefnda á því að stefnendur hafi fest sér hjólhýsið með staðfestingargreiðslunni sem sé ekki afturkræf nema að hjólhýsið stæðist ekki skoðun.

Hlutverk innágreiðslunnar kveður stefnda að hafi verið að tryggja stefndu bætur ef ekki yrði af kaupunum, þrátt fyrir að hún uppfyllti skyldur sínar samkvæmt samningnum. Þá vísar stefnda til þess að stefnendur hafi ekki gefið neina lögmæta ástæðu fyrir því að þau megi falla frá kaupunum. Kostir stefnenda séu þeir að ljúka greiðslu kaupverðsins og fá hjólhýsið afhent eða greiða stefndu þær bætur sem samið var um fyrirfram ef kæmi til vanefnda. Hafi stefnendur vanefnt samninginn gróflega en stefnda hafi hins vegar efnt samninginn af sinni hálfu og hafi hún lagt í umtalsverðan kostnað á hjólhýsinu sem hún hafi ekki ætlað að fara sjálf út í. Því sé henni rétt að halda innágreiðslunni sem fyrirfram umsömdum bótum, kjósi stefnendur að efna ekki samninginn af sinni hálfu. Ljóst sé að stefnendur eigi ekki lögvarða kröfu á stefndu.

Af hálfu stefndu er vísað til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um stofnun loforða og skuldbindingargildi samninga. Kröfu sína um málskostnað styður stefnda við 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

V.

Fyrir liggur í máli þessu að stefnendur gerðu stefndu kauptilboð í Coachmen Catalina hjólhýsi, árgerð 1998, með skrásetningarnúmerinu AX 601. Skiptust málsaðilar á tilboðum, en samkomulag varð um kaupverð að fjárhæð 1.250.000 krónur. Af hálfu stefndu var samþykki hennar bundið skilyrði um innborgun sem ákveðin var 250.000 krónur. Þá fjárhæð greiddu stefnendur til stefndu 16. júlí 2009. Tilboð stefnenda var á hinn bóginn bundið skilyrði um að stefnda léti skoða hjólhýsið sem hún og gerði. Hlaut hjólhýsið skoðun þann 7. ágúst 2009 sem var án athugasemda.

Stefnda samþykkti tilboð stefnenda í hjólhýsið og þar með skilyrði það sem stefnendur settu fyrir kaupunum og veitti viðtöku innborgun á söluverðið. Að mati dómsins var þá kominn á bindandi kaupsamningur milli málsaðila um hjólhýsið.

Kemur þá til skoðunar hvort stefnendum hafi verið heimilt að rifta kaupunum. Fyrir liggur að stefnendur skoðuðu hjólhýsið um miðjan júlí að stefndu viðstaddri. Stefnendur halda því fram að við þá skoðun hafi þau hvorki getað prófað tæki né búnað hjólhýsisins þar sem ekkert gas hafi verið til staðar. Þá hafi þeim ekki verið sýnd geymsluhólf hjólhýsisins þar sem stefnda hafi ekki haft lykil af þeim. Þá liggur fyrir að stefnendur skoðuðu hjólhýsið á ný 11. ágúst 2009 og nutu þá aðstoðar sonar síns og vinafólks. Stefnendur halda því fram að við þá skoðun hafi þau fyrst séð inn í geymslugólf hjólhýsisins og þá orðið vör við miklar rakaskemmdir þar. Þá þegar hafi stefnendur gert eiginmanni stefndu, S-kk-þgf P-kk-þgf, grein fyrir því að þau vildu hætta við kaupin.

Stefnendur sendu stefndu bréf í ábyrgðarpósti dagsett 12. ágúst 2009. Með bréfinu beindu stefnendur áskorun til stefndu um að endurgreiða þeim innborgunina vegna hjólhýsisins. Jafnframt lýstu stefnendur yfir riftun á kaupunum teldi stefnda að kaup hefðu komist á og vísuðu til þess að við skoðun á hjólhýsinu degi fyrr hefði ekki verið hægt að ræsa upp gaskyndingu né ísskáp með gasi og engin vissa væri um að sá búnaður virkaði. Einnig að verulegar rakaskemmdir hefðu komið í ljós í geymsluhólfi sem teldust slíkir ágallar að furðu sætti að ekki hefði verið upplýst um við fyrstu skoðun enda væri eigendum hjólhýsisins vel kunnugt um skemmdirnar. Aðila greinir nokkuð á um þessi atvik, en þó er ekki fullyrt af vitninu S-kk-þgf P-kk-þgf í framburði hans fyrir dómi að stefnendum hafi verið sýnt það geymsluhólf sem um ræðir og þá ekki að upplýst hafi verið um vandamál vegna vatnsleka inn í geymsluhólfið, en hann kvaðst sjálfur aðspurður hafa vitað af lekanum árið áður og orðið var við rakaskemmdir í hólfinu.

Stefnendur lögðu fyrir dóminn níu ljósmyndir sem óumdeilt er að teknar séu af hjólhýsinu og geymsluhólfi þess. Sýna þær skemmdir á gólfi af völdum vatnsleka og rakamyndunar. Fram kom hjá vitninu S-kk-þgf P-kk-þgf að hann hefði nú gert við þessar skemmdir með því að skipta um geymslugólfið og aðrar skemmdir og hefði verkið tekið tvo daga.

Að mati dómsins verður að miða við það að stefnendur hafi ekki fengið að skoða inn í umrædd geymsluhólf hjólhýsisins við fyrri skoðun um miðjan júlí og ekki fyrr en þann 11. ágúst 2009. Enn fremur að hvorki stefnda né eiginmaður hennar, vitnið S-kk-nf P-kk-nf, hafi upplýst stefnendur um ágalla á hjólhýsinu. Þá liggur einnig fyrir að stefnda brást ekki á neinn hátt við bréfum stefnenda, dagsettum 12. ágúst, 1. og 23. september 2009, og bauðst ekki til að bæta úr þeim ágöllum á hjólhýsinu eða búnaði þess, sem stefnendur tilgreindu. Telja verður að stefnendum hafi við þær aðstæður verið heimilt að rifta kaupunum á hjólhýsinu og krefja stefndu um endurgreiðslu á þeim hluta söluverðsins sem stefnendur greiddu þann 16. júlí 2009. Breytir þá engu þótt stefnendur hafi ekki gert fyrirvara af sinni hálfu um að fá innborgunina endurgreidda ef ekki yrði af kaupunum af einhverjum ástæðum.

Fullyrðing stefndu um að svo hafi verið um samið með aðilum að innborgunin væri óafturkræf ef kaupin gengju til baka, er ósönnuð að mati dómsins. Þá hefur stefnda ekki rennt viðhlítandi stoðum undir þá fullyrðingu sína að greiðslan hafi átt að vera „fyrirfram umsamdar bætur“ færi svo að stefnendur kysu að efna ekki samninginn. Þá ber einnig að líta til þess að stefnda hefur ekki sýnt fram á að hún hafi orðið fyrir tjóni af þessum sökum, en eins og fram er komið seldi stefnda hjólhýsið öðrum aðila fyrir um sex vikum. Verður því ekki fallist á sjónarmið stefndu um að tilgangur innborgunar hafi verið að tryggja stefndu bætur yrði ekki af kaupunum.

Samkvæmt framangreindu verður það niðurstaða dómsins að staðfesta riftun stefnenda á kaupum þeirra á Coachmen Catalina hjólhýsinu AX 601 í samræmi við yfirlýsingu stefnenda frá 12. ágúst 2009. Enn fremur að dæma stefndu til að endurgreiða stefnendum 250.000 króna innborgun inn á kaupverðið. Með vísan til þess að stefnendur sendu stefndu skriflega áskorun um að endurgreiða framangreinda fjárhæð 12. ágúst 2009, verður stefndu, með vísan til 3. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, gert að greiða stefnendum dráttarvexti frá 12. september 2009 að telja til greiðsludags,

Eftir atvikum þykir rétt að málsaðilar beri hvor sinn kostnað af málinu.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Staðfest er riftun stefnenda, H-kk-ef Á. P-kk-ef og G-kvk-ef Á-kvk-ef, á kaupum stefnenda á Coachmen Catalina hjólhýsi, AX 601 í samræmi við yfirlýsingu frá 12. ágúst 2009.

Stefnda, D-kvk-nf M-kvk-nf B-kvk-nf, greiði stefnendum 250.000 krónur að viðbættum dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. september 2009 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

J-kk-nf H-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir,

í Héraðsdómi Reykjaness 16. júlí 2010.