S-281/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 27. maí síðastliðinn, var höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 6. mars síðastliðinn, á hendur A, kt. 000000-0000, [...], Reykjavík og M-kk-þgf Ó-kk-þgf H-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 000000-0000, Skarphéðinsgötu 2, Reykjavík.

„I.

Á hendur ákærða A fyrir tilraun til ráns og vopnalagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 21. mars 2013 beint loftskammbyssu að B þar sem hann var við störf í verslun sinni [...],[...], Reykjavík, tilkynnt að hann væri að fremja vopnað rán, hótað B með þessu og krafist peninga úr sjóðsvél verslunarinnar. B yfirbugaði ákærða sem þá veittist að honum með því að slá hann í höfuð og bak með byssunni. Skotvopnið sem að framan greinir keypti ákærði án þess að hafa til þess skotvopnaleyfi.

Brot ákærða teljast varða við 252. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 36. gr., sbr. 1. mgr. 12. gr. vopnalaga nr. 16/1998.

II.

Á hendur ákærðu A og M-kk-þgf fyrir rán, framið í félagi laugardaginn 15. september 2012 í bifreið sem C hafði til umráða, þar sem hún var kyrrstæð utan við [...], Reykjavík. Ákærði A beindi að C hnífi, sem ákærði M-kk-nf afhenti honum og höfðu þeir uppi hótanir í hans garð og neyddu út úr honum kr. 20.000, sem þeir höfðu með sér af vettvangi.

Brot ákærða telst varða við 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

III.

Á hendur ákærða A fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa í framhaldi af atvikum sem lýst er í II. kafla ákæru fylgt hótun sinni eftir með því að stinga C í hægri upphandlegg með hnífnum með þeim afleiðingum að hann hlaut um það bil 8 cm langan skurð.

Brot ákærða telst varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

IV.

Á hendur ákærða M-kk-þgf fyrir vopnalagabrot framin 15. september 2012 með því að hafa haft í vörslum sínum og borið á sér hníf þann sem um getur í II. og III. kafla ákæru og er með 15,9 cm. löngu blaði og við handtöku haft í vörslum sínum og borið á sér hnúajárn.

Brot ákærða telst varða við 1. mgr. 36. gr. sbr. 1. mgr. og a. og c. lið 2. mgr. 30. gr. vopnalaga nr. 16/1998

Gerð er krafa um að framangreind vopn samkvæmt II.-IV. kafla ákæru, hnífur og hnúajárn, verði gerð upptæk með heimild í 1. og 3. tölulið 1. mgr. 69. gr. a laga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

C, kt. 000000-0000, gerir kröfu um bætur á hendur D, kt. 000000-0000 vegna ólögráða sonar hennar ákærða A og á hendur ákærða M-kk-þgf og krefst þess að þeir verði dæmdir til að greiða honum in solidum, kr. 1.560.000,- með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. september 2012 til greiðsludags, en að mánuði liðnum frá birtingu bótakröfu er krafist dráttarvaxta samkvæmt 6. gr., sbr. 5. gr. til greiðsludags. Þá krefst hann greiðslu réttargæsluþóknunar úr hendi ákærðu, brotaþola að skaðlausu, samkvæmt framlögðum reikningi.“

Ákærði A hefur játað sök og samþykkt bótaskyldu en mótmælir bótakröfunni sem of hárri. Ákærði M-kk-nf Ó-kk-nf hefur játað sök í IV. kafla ákæru og samþykkt upptökukröfuna en neitar sök að öðru leyti. Hann hafnaði bótakröfunni. Ákærðu krefjast vægustu refsingar og þess að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Með vísun til 3. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008 verða málavextir varðandi I. og IV. kafla ákæru ekki reifaðir heldur vísast um þá til ákærunnar. Samhengisins vegna verður hins vegar að rekja málavexti varðandi II. og III. kafla í einu lagi.

Að kvöldi 15. september 2012 hringdi brotaþoli í lögreglu og sagðist hafa verið stunginn í höndina. Er lögreglumenn komu á vettvang skýrði brotaþoli svo frá að hann hefði kynnst ákærða A á fésbók fyrir ekki löngu. Fyrr þetta kvöld hefði ákærði haft samband við sig og beðið sig að lána sér 5000 krónur. Þeir hefðu ákveðið að hittast á þeim stað, sem í ákæru greinir, og kvaðst brotaþoli hafa komið þangað á bíl er hann hefði tekið á leigu um klukkustund áður. Kvað brotaþoli ákærða hafa komið á staðinn með tveimur vinum sínum en hann hefði einn sest inn í bílinn hjá sér. Ákærði hefði viljað fá meiri peninga lánaða en þegar brotaþoli neitaði því hefði ákærði farið út úr bílnum. Hann hefði komið aftur skömmu síðar og sest í farþegasætið fram í. Þar hefði ákærði stungið sig í upphandlegginn og hrifsað af sér 20.000 krónur sem hann hafði haldið á. Eftir þetta hefði ákærði hlaupið á brott með félögum sínum.

Brotaþoli fór á slysadeild og í vottorði þaðan segir að hann hafi verið með áverka þann er í ákæru getur.

Ákærðu og félagi þeirra voru handteknir þennan sama dag og yfirheyrðir af lögreglu daginn eftir.

Ákærði A viðurkenndi hjá lögreglu að hafa verið að verki eins og lýst var.

Ákærði M-kk-nf bar hjá lögreglu að hann hefði einu sinni gengið að bílnum meðan meðákærði var inni í honum að tala við brotaþola. Brotaþoli hefði þá sagt sér að fara, enda vildi hann tala við meðákærða í einrúmi. Þá kvað hann það geta verið að hann hefði sagt að best væri fyrir brotaþola að láta meðákærða hafa peningana. Hann kvaðst hafa verið að ráðleggja brotaþola en ekki að ógna honum.

III

Ákærði A bar að brotaþoli hefði ætlað að lána sér peninga og hefðu þeir ákveðið að hittast á þeim stað sem í ákæru getur. Ákærði kvað brotaþola hafa ætlað að borga sér fyrir að fá að „nauðga“ sér, eins og hann orðaði það. Kvað hann brotaþola hafa snert á sér lærið inni í bílnum. Ákærði kvaðst hafa orðið hræddur og „fríkað út“. Hann hefði farið til meðákærða og beðið hann að láta sig hafa hnífinn, en hann kvaðst hafa vitað að meðákærði hefði verið með hníf. „Síðan bara stakk ég hann“ eins og ákærði bar orðrétt. Ákærði kvaðst ekki hafa sótt hnífinn til að stinga brotaþola heldur hefði hann orðið hræddur. Hann kvaðst hafa ætlað að þvinga fé út úr brotaþola með hnífnum og tekið peningana, 20.000 krónur, eftir að hann hafði stungið brotaþola. Ákærði kvað meðákærða ekki hafa verið með í þessu og hann hefði ekkert rætt við brotaþola. Það geti þó verið að meðákærði hafi litið inn í bílinn. Síðar kvað ákærði meðákærða hafa sagt við brotaþola að best væri að hann léti ákærða hafa peninga og hefði hann þá staðið við framhurð bílsins. Ákærði kvað meðákærða hvorki hafa átt að fá né fengið hluta af peningunum.

Ákærði kvaðst hafa kynnst brotaþola á fésbók og hefði hann boðið sér peningalán að fyrra bragði. Á vettvangi hefði brotaþoli viljað að félagar ákærða færu í burtu áður en hann fengi peningana, en ákærði kvaðst hafa beðið félaga sína að koma með sér vegna þess að hann hefði verið hræddur við brotaþola. Hann kvað brotaþola hafa viljað að hann kæmi einn með sér í burtu í bílnum. Eins hefði brotaþoli verið að segja sér að hann væri sætur.

Ákærði M-kk-nf Ó-kk-nf bar að meðákærði hefði verið smeykur við að hitta brotaþola einn og þess vegna beðið sig og félaga þeirra að koma með sér. Ákærði kvaðst hafa haft hníf og hnúajárn í vasanum en á þessum tíma hafi hann alltaf verið „grár fyrir járnum“ eins og hann orðaði það. Hann kvað ákærðu og félaga þeirra hafa farið á staðinn og þar hafi meðákærði sest inn í bílinn hjá brotaþola. Ákærði kvaðst lítið muna eftir afskiptum sínum af því sem gerðist, enda hefði hann verið undir áhrifum fíkniefna. Borið var undir ákærða það sem hann hafði borið hjá lögreglu, en þar segir hann að hann hafi ráðlagt brotaþola að láta meðákærða hafa peningana, annars myndi fara eins og fór. Ákærði kvað þetta geta passað. Þetta hafi verið áður en meðákærði sótti hnífinn, en meðákærði var inni í bílnum þegar ákærði sagði þetta. Í skýrslunni kvaðst ákærði hafa verið að ráðleggja brotaþola en ekki að hóta honum. Hann kvaðst ekki muna til þess að hafa sýnt brotaþola hnífinn. Hann kvaðst hins vegar hafa séð brotaþola káfa á meðákærða. Ákærða var bent á að í blóðsýnum, sem tekin voru úr honum, hafi hvorki fundist áfengi né fíkniefni. Hann kvað það ekki geta staðist enda hefði hann drukkið áfengi þetta kvöld og eins tekið inn fíkniefni og fundið til áhrifa þeirra. Ákærði neitaði að hafa vitað að til stæði að ræna brotaþola heldur hafi meiningin verið að fá lánað fé hjá honum. Hann kvaðst ekkert hafa fengið af peningum og ekki vita hvað af þeim hafi orðið.

Félagi ákærðu bar að þeir félagarnir hefðu farið út um kvöldið til að fá sér jónu. Á vettvangi hafi hann og ákærði M-kk-nf staðið um 10 til 15 metra frá bílnum. Ákærði A hefði þá verið að ræða við brotaþola, en ekki kvaðst hann hafa séð hvort ákærði hefði verið inni í bílnum eða staðið fyrir utan. Ákærði A hafi svo komið til baka og fengið hníf hjá ákærða M-kk-þgf og um það bil tveimur mínútum seinna hefði ákærði A komið aftur og hafði þá eitthvað farið úrskeiðis. Félaginn gat lítið um atvik borið og kvaðst lítið muna eftir þeim og þessum tíma.

Brotaþoli bar að ákærði A hefði haft samband við sig á fésbók og beðið sig um peningalán. Ákærði hefði beðið sig um að hitta sig á þeim stað sem í ákæru greinir. Þegar hann hafi komið á staðinn í bíl hefði hann skrúfað niður rúðuna og ákærði hefði beðið sig um pening, en hann hefði neitað. Brotaþoli kvað ákærða hafa séð peninga milli sætanna. Ákærði hefði nú komið inn í bílinn farþegamegin, tekið upp hníf og sagt sér að koma með peningana. Brotaþoli kvaðst hafa neitað en rétt ákærða einhverja fimm þúsund kalla. Ákærði hefði þá sagt sér að koma með allt og tekið upp hnífinn. Síðan hefði ákærði farið í burtu og kvaðst þá brotaþoli hafa tekið eftir að eitthvað hefði lekið niður eftir hendi sinni og séð að það var blóð. Þá kvaðst hann hafa gert sér grein fyrir að hann hafði verið stunginn.

Brotaþoli kvaðst ekki hafa ætlað að hitta ákærða í þeim tilgangi að kaupa af honum kynlíf. Eftir þetta hafi ákærði haft samband við sig til að bjóða honum kynlíf gegn greiðslu. Hann kvaðst ekki hafa snert ákærða. Þá kvaðst brotaþoli hafa séð annan þeirra, sem voru með ákærða A, með hníf. Þetta hafi hann séð í baksýnisspegli bílsins. Þessi maður hafi komið að bílnum og sagt við sig að sér væri hollara að láta ákærða fá peningana og eins hvort þeir ættu ekki að fara í hraðbanka. Brotaþoli kvaðst hafa skynjað þetta sem ógn en ekki sem beiðni um peningalán.

IV

Ákærði A hefur játað sök og styðst játning hans við gögn málsins eins og rakið hefur verið. Hann verður því sakfelldur samkvæmt ákærunni en brot hans eru þar rétt færð til refsiákvæða.

Ákærði M-kk-nf Ó-kk-nf neitar sök í II. kafla ákæru, en hefur viðurkennt að hafa verið með meðákærða á staðnum og lánað honum hníf eins og rakið var. Þá hefur ákærði kannast við að hafa viðhaft framangreind ummæli við brotaþola sem verða ekki skilin öðruvísi en sem hótun um ofbeldi ef hann léti ekki fé af hendi. Samkvæmt þessu er sannað að ákærði stóð að ráninu ásamt meðákærða og verður hann því sakfelldur fyrir rán og er brot hans rétt fært til refsiákvæðis í ákærunni. Með játningu ákærða, sem styðst við gögn málsins, er sannað að hann hafi gerst brotlegur eins og honum er gefið að sök í IV. kafla ákæru og verður hann sakfelldur fyrir það. Brot hans er rétt fært til refsiákvæða í ákærunni.

Ákærða A hefur ekki áður verið refsað. Hann var 16 ára þegar hann framdi brotin. Refsing hans verður ákveðin samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga og er hún hæfileg 10 mánaða fangelsi sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði segir.

Ákærði M-kk-nf var dæmdur í 2 mánaða skilorðsbundið fangelsi 1. nóvember 2012 fyrir húsbrot, þjófnað og akstur undir áhrifum fíkniefna. Þá var hann sektaður og sviptur ökurétti 8. október 2013. Skilorðsdómurinn verður nú tekinn upp og dæmdur með þessu máli, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga. Þá verður ákærða gerður hegningarauki, sbr. 78. gr. sömu laga og refsing hans ákveðin samkvæmt 77. gr. laganna og er hún hæfilega ákveðin 8 mánaða fangelsi er bundin skal skilorði eins og í dómsorði segir.

Við aðalmeðferð var bótakrafa brotaþola lækkuð í 1.515.274 krónur. Hún sundurliðast svo að krafist er 1.500.000 króna í miskabætur og 15.274 króna í læknis- og sjúkrakostnað. Krafan er gerð á hendur ákærðu báðum. Af kröfugerðinni verður þó ráðið að krafan er einungis vegna líkamsárásarinnar sem ákært er fyrir í III. kafla ákæru. Samkvæmt því verður ákærði M-kk-nf sýknaður af bótakröfunni enda málið ekki höfðað á hendur honum samkvæmt III. ákærulið. Ákærði A hefur viðurkennt bótaskyldu en mótmælt fjárhæðinni sem of hárri. Með því að hann hefur verið sakfelldur fyrir það sem honum var gefið að sök í III. kafla ákærunnar verður hann dæmdur til að greiða brotaþola bætur. Miskabætur eru hæfilega ákveðnar 500.000 krónur. Þá verður krafa um greiðslu læknis- og sjúkrakostnaðar tekin til greina, enda styðst hún við gögn. Dæmd fjárhæð skal bera vexti eins og í dómsorði greinir. Það athugast að forráðamanni ákærða A var birt krafan í þinghaldi 9. maí síðastliðinn og miðast upphaf dráttarvaxta við þann tíma er liðnir voru 30 dagar frá þeim degi.

Þá verða vopn, sem í ákæru greinir, gerð upptæk með vísun til þar greindra lagaákvæða.

Ákærðu eru krafðir um greiðslu sakarkostnaðar sem, samkvæmt yfirliti, er 360.267 krónur. Krafist er greiðslu vegna blóðtöku og blóðrannsókna á sýnum úr ákærðu og félaga þeirra. Einnig kostnaðar vegna læknisvottorðs brotaþola, kostnaðar við flutning bíls hans og loks lögmannskostnaðar vegna félaga ákærðu. Rannsóknargögn bera ekki með sér hvort eða hvernig lögreglumenn, sem handtóku ákærðu og félaga þeirra, hafa metið hvort þeir hafi verið undir áhrifum eða ekki. Við rannsókn fundust hvorki leifar áfengis né tiltekinna fíkniefna í blóðsýni úr ákærða M-kk-þgf eða félaga ákærðu. Að svo vöxnu máli er vandséð hvaða tilgangi það þjónaði að taka ákærðu og félaga þeirra blóð og láta rannsaka það. Þessi kostnaður verður því felldur á ríkissjóð. Á sama hátt skal ríkissjóður greiða lögmannskostnað vegna félaga ákærðu. Ákærði A verður hins vegar einn dæmdur til að greiða kostnað vegna læknisvottorðs brotaþola og kostnað vegna flutnings á bíl hans til rannsóknar.

Loks verða ákærðu dæmdir til að greiða málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Þá verður ákærði A dæmdur einn til að greiða þóknun réttargæslumanna brotaþola að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D ó m s o r ð :

Ákærði, A, sæti fangelsi í 10 mánuði.

Ákærði, M-kk-nf Ó-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 8 mánuði.

Fresta skal fullnustu refsinga ákærðu og falli þær niður að liðnum 2 árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Upptæk skulu vera hnífur og hnúajárn.

Ákærði A greiði C 515.274 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 15. september 2012 til 9. júní 2014 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði A greiði réttargæslulaun P-kk-ef K-kk-ef hdl., 100.400 krónur, réttargæslulaun V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef hrl., 50.200 krónur, og réttargæslulaun G-kk-ef S-x-x R-kk-ef hdl., 100.400 krónur.

Ákærði A greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef hdl., 251.000 krónur.

Ákærði M-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef F-kk-ef hdl., 188.250 krónur.

A-kk-nf Í-kk-nf