S-330/2007

Mál þetta, sem þingfest var þann 22. ágúst sl. og dómtekið 22. nóvember sl., var höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á Selfossi, þeirri fyrri dagsettri 1. ágúst 2007 og þeirri síðari dagsettri 4. nóvember sl., á hendur S-kvk-þgf F-kvk-þgf T-kvk-þgf, kt. 000000-0000, óstaðsettri í hús í Reykjavík en til dvalar að Regin, Eyrarbakka,

„fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa, að morgni föstudagsins 6. apríl 2007 ekið bifreiðinni VK-952 vestur Suðurlandsveg við Arnberg á Selfossi, óhæf til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns.

Telst brot ákærðu varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 44, 1993, lög nr. 57, 1997, lög nr. 23, 1998, lög nr. 132, 2003, lög nr. 84, 2004 og lög nr. 66, 2006

og með því að hafa að kvöldi laugardagsins 18. ágúst 2007 ekið bifreiðinni VK-958 vestur Suðurlandsveg í Svínahrauni, Sveitarfélaginu Ölfusi, óhæf til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns, metýlfenídats og tetrahýdrókannabínólsýru.

Telst brot ákæru varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.“

Seinni ákæran var birt ákærðu í dóminum þann 7. nóvember sl. Var það mál, S-472/2007, sameinað þessu máli. Hófst aðalmeðferð þann 7. nóvember en málinu var frestað til framhaldsaðalmeðferðar þar sem vitni komust ekki fyrir dóminn fyrr en þann dag. Ákærða neitaði sök. Krafðist verjandi ákærðu sýknu og málskostnaðar og að hann yrði lagður á ríkissjóð.

Málavextir.

Í frumskýrslu lögreglunnar, sem gerð var þann 8. apríl sl., kemur fram að lögreglan hafi verið við eftirlit þann 6. apríl klukkan 10.55 og þá veitt bifreið ákærðu athygli. Hefði lögreglan veitt ákærðu eftirför og haft af henni afskipti við bensíndælur ÓB-bensíns á Selfossi. Eftir viðræður við ökumann hefði lögreglunni fundist ástæða til að kanna betur með ástand hans og fært hann á lögreglustöð. Þar hefði blóð- og þvagsýni verið tekin. Kvaðst ökumaður taka inn lyfið Concerta, sem væri amfetamínskylt, og hafa tekið inn tvær töflur á dag í viku fyrir afskipti lögreglunnar. Þá kemur fram að S-kk-nf J-kk-nf, vakthafandi læknir, hefði verið kallaður út til að taka blóð- og þvagsýni af ökumanni og hefði hann einnig verið beðinn um að gera hæfnispróf á ökumanni. Þá kemur fram að við leit í handtösku ökumanns hefðu fundist neysluáhöld sem voru sogrör, hnífur til skömmtunar, plastfilma, gúmmíhanskar og litlir pokar. Kom fram í niðurstöðu hæfnisprófsins það álit læknisins að ökumaður hafi ekki verið undir áhrifum og hafi verið fær um að stjórna ökutæki örugglega. Í niðurstöðum rannsókna á blóði og þvagi kemur fram að í þvagi hafi fundist amfetamín og í blóði hafi mælst amfetamín 140 ng/ml.

Í frumskýrslu lögreglunnar, vegna seinni ákærunnar, kemur fram að lögreglan hafi verið við umferðareftirlit þegar bifreiðin VK-952 var stöðvuð. Við afskipti af ökumanni hefði þótt ástæða til að gera fíkniefnapróf á ökumanni. Hefði ökumaðurinn upplýst lögregluna um að hann tæki inn lyfið rítalín. Í framhaldi hefði ökumaður verið færður á lögreglustöðina á Selfossi þar sem blóð- og þvagsýni voru tekin. Í niðurstöðum matsgerðar kom fram að í þvagi hafi fundist amfetamín, metýlfenídat og tetrahýdrókannabínólsýra. Amfetamín, metýlfenídat eða tetrahýdrókannabínól hafi ekki verið í mælanlegu magni í blóði.

Í skýrslu, sem ákærða gaf hjá lögreglunni þann 18. ágúst sl., kvaðst hún kvöldinu þar áður hafa setið við hlið manneskju sem hafi verið að reykja THC en hún kvaðst ekki nota það efni sjálf.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærða kom fyrir dóminn þann 7. nóvember sl. Kvaðst hún í fyrra sinnið hafa verið að aka vini sínum heim á Selfoss og verið að taka eldsneyti þegar lögreglan hafði afskipti af henni. Kvaðst ákærða hafa tekið lyfið Conserta á þessum tíma en mundi ekki hversu mikið magn hún tók þá. Kvaðst ákærða taka lyfin við athyglisbresti að læknisráði. Þá kvaðst hún einnig hafa tekið kvíðastillandi lyf, Lexótan, á þessum tíma. Þá kvaðst hún einnig hafa tekið Rítalín Uno á þessum tíma. Ákærða kvaðst ekki hafa verið með lyfjakort vegna þessara lyfja í umrætt sinn.

Ákæra, dagsett 4. nóvember 2007.

Ákærða kvaðst oft vera veik og oft vera á sýklalyfjum en kvað rétt að hún hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Hún hafi þá ekki heldur haft meðferðis lyfjakort sem staðfesti lyfjanotkun hennar. Aðspurð um efnið tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi neitaði hún að hafa neytt kannabisefna en hún hefði um tveimur til þremur dögum áður verið innan um fólk sem neytti kannabisefna.

H-kk-nf P-kk-nf Æ-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvað hann lögregluna hafa séð hvar ákærða ók út fyrir brú á Selfossi og var henni veitt eftirför að ÓB-bensíni í þeim tilgangi að kanna ástand hennar. Hefðu þeir tekið eftir því að ákærða reyndi að dæla díselolíu á bifreið sína í stað bensíns en ákærða ekki sinnt ábendingu um það. Í framhaldi hefði verið tekin ákvörðun um að kanna hvort hún gæti verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þá kvað hann að áhöld til fíkniefnaneyslu hefðu fundist við leit í handtösku ákærðu. Engin lyf hefðu fundist á henni.

O-kvk-nf I-x-x lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið við almennt eftirlit á Selfossi þegar þau hefðu séð bifreið ákærðu og farið á eftir henni að ÓB-afgreiðslunni. Hefði hún hafið að dæla díselolíu á bifreið sína. Hefðu lögreglumennirnir bent ákærðu á mistökin sem hún væri að gera og virtist ákærða þá hafa verið í annarlegu ástandi. Hefði þá verið tekin ákvörðun um að færa hana á lögreglustöðina til að taka þvag- og blóðsýni af henni. Ákærða hefði þá strax sagst vera á lyfjum að læknisráði en hún ekki verið með nein slík lyf á sér. Þá hefðu fundist áhöld á ákærðu sem oft tengdust fíkniefnaneyslu.

G-kvk-nf Þ-kvk-nf, kt. 000000-0000, læknir gaf símaskýrslu þann 22. nóvember sl. vegna matsgerðar sem hún undirritaði þann 26. apríl sl. Kvaðst hún vera sérfræðingur í lyflækningum. Kvað hún að lyfin conserta og rítalín innihéldu metýlfenídat. Útilokað væri að þau innihéldu amfetamín. Aðspurð kvað hún að amfetamín 140 ng/ml væri í efstu mörkum í lækningalegum skömmtum. Amfetamín væri gefið sem lyf auk þess að í lyfjum, sem gefin væru við parkinsonsjúkdómnum, gæti greinst amfetamín í litlum mæli. Aðspurð kvað hún að rannsóknirnar sem slíkar væru unnar af starfsmönnum stofnunarinnar og byggði hún mat sitt á niðurstöðum þeirra. Þá kvaðst hún ekki vita til þess að rannsóknir hafi verið gerðar á einstaklingum sem hefðu innbyrt kannabis með innöndun þannig að viðkomandi hafi greinst með efnið í blóði án þess að hafa neytt efnisins sjálfur heldur verið innan um aðra sem neyttu þess.

J-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf, kt. 000000-0000, dósent í eiturefnafræðum við Háskóla Íslands, gaf símaskýrslu fyrir dóminum þann 22. nóvember sl. Kvaðst hann staðfesta matsgerð sína nr. 07695. Niðurstaðan hafi verið sú að tetrahýdrókannabínól, amfetamín og metýlfenídat hafi mælst í þvagi en ekki í blóði. Þær niðurstöður segi að viðkomandi hafi neytt efnanna nokkru áður en blóðsýni hafi verið tekin. Aðspurður um það hvort metýlfenídat ætti ekki einnig að greinast í blóði eftir töku þess, kvað hann það ráðast af þeim skömmtum sem teknir væru í lækningalegum skömmtum. Yfirleitt væri það gefið í um 60 ng/ml. Metýlfenídat teljist til ávana- og fíkniefna en þó með þeim undantekningum að menn megi hafa undir höndum lyf sem inniheldur það efni í lækningaskyni. Aðspurður um það hvort metýlfenídat gæti stafað frá lyfinu rítalín uno kvað hann það rétt vera auk þess sem það væri líka í lyfinu conserta. Útilokað væri að amfetamín fyndist í blóði eftir töku rítalíns, conserta eða lexotans. Kvað hann þær rannsóknaraðferðir sem viðhafðar væru við mælingu á blóði vera hafnar yfir allan vafa um óáreiðanleika. Lyfjafræðingar sæju um rannsóknirnar en þeir hefðu sérstaka menntun til þess og matsgerð hans byggðist á þessum rannsóknum.

J-kk-nf G-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, heimilislæknir gaf símaskýrslu fyrir dómi en hann hefur verið heimilislæknir ákærðu meira og minna sl. tuttugu ár. Kvaðst hann hafa þekkt ákærðu nánast frá upphafi. Ákærða veitti vitninu heimild til að tjá sig um veikindi sín og lyfjagjöf. Kvað hann ákærðu hafa greinst með athyglisbrest og vera á lyfjum vegna þess. Kvaðst hann ekki vita til þess að ákærða misnotaði þau lyf sem hún fengi við sjúkdómi sínum. Kvað hann amfetamín hafa svipuð áhrif og rítalín á sjúklinga sem ákærðu en farið væri sérstaklega varlega með ávísun á amfetamín, sérstaklega þegar um fíkla væri að ræða eins og ákærðu. Kvað hann neyslu ákærðu á þeim lyfjum sem ávísað væri á hana bæta dómgreind hennar frekar en hitt. Þá kvað hann amfetamíni ekki hafa verið ávísað á ákærðu í apríl eða ágúst 2007. Í apríl 2007 hefði ákærða hvorki fengið ávísun á rítalín né conserta frá sér, hann hefði ekki ávísað þau lyf á hana fyrr en í maí 2007. Kvaðst hann ekki þekkja hvort hún hafi fengið þau lyf frá öðrum læknum á þessum tíma en hún hefði á þeim tíma verið í meðferð á geðdeild Landspítala-Háskólasjúkrahúsi. Í ágúst 2007 hefði ákærða fengið ávísun á lexotan og rítalín uno. Staðfesti J-kk-nf G-kk-nf að metýlfenídat væri niðurbrotsefni rítalíns en amfetamín væri ekki gefið nema geðlæknar hafi byrjað meðferð með því efni og leggi til að slíkri meðferð verði haldið áfram. Kvaðst hann ekki vita til þess að þeirri meðferð hafi verið beitt gagnvart ákærðu. Í vottorði, sem liggur fyrir í málinu frá J-kk-þgf G-kk-þgf H-kk-þgf lækni, segir að ákærða hafi verið sett á lyf eins og amfetamín og rítalín að höfðu samráði við lækna hennar. Í skýrslu fyrir dómi kvaðst J-kk-nf G-kk-nf ekki vita til þess að ákærðu hafi verið ávísað lyf sem innihéldu amfetamín.

Niðurstöður.

Ákærða hefur neitað sök varðandi akstur þann 6. apríl 2007. Kvaðst hún vera á lyfjunum rítalín uno og concerta að læknisráði. Þó hafði hún ekki undir höndum við akstur lyfjaskírteini sem staðfesti að lyf þessi væru notuð að læknisráði eins og gert er ráð fyrir í a- og b-lið 7. mgr. 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Með ákæru, dagsettri 1. ágúst 2007, var ákærðu gert að sök að hafa ekið undir áhrifum amfetamíns þann 6. apríl 2007. Fyrir liggur klínískt mat á ákærðu þar sem niðurstöður S-kk-ef J-kk-ef læknis voru þær að ákærða hefði ekki verið undir áhrifum lyfja né ófær um að aka í umrætt sinn. Í matsgerð G-kvk-ef Þ-kvk-ef læknis kemur fram að í blóði ákærðu hafi mælst amfetamín 140 ng/ml. Amfetamín er í flokki ávana- og fíkniefna, sem óheimil eru á íslensku forráðasvæði. Þá staðfesti heimilislæknir hennar að hafa ekki ávísað á ákærðu neinu lyfi sem innihéldi amfetamín né að amfetamín gæti verið niðurbrotsefni þeirra lyfja sem hún neytti á þessum tíma. Verður því talið sannað að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefið að sök í ákærunni og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða. Verður ákærða því sakfelld hvað þá háttsemi varðar.

Ákærða neitaði einnig sök varðandi þá háttsemi sem lýst er í ákæru dagsettri 4. nóvember sl. en þar er henni gefið að sök að hafa ekið undir áhrifum amfetamíns, metýlfenídats og tetrahýdrókannabínólsýru þann 8. ágúst 2007. Ákærða bar því við fyrir lögreglu og dómi að hafa setið með fólki sem hefði reykt kannabis nokkrum dögum áður en hún var stöðvuð af lögreglu og hefði tetrahýdrókannabínól því á þann hátt komist í blóð hennar og síðan þvag. Ekkert frekar kom fram hjá ákærðu sem staðfesti þennan framburð né gögn sem gætu stutt hann. Þá liggja ekki fyrir neinar rannsóknir sem sýna fram á að tetrahýdrókannabínólsýra geti mælst í þvagi fólks eftir veru þess innan um reykingar á kannabisefna. Verður því ekki byggt á þeirri fullyrðingu ákærðu. Þá mældist í þvagi ákærðu metýlfenídat sem finnst í lyfinu concerta og rítalíni. Ákærða hafði notað þau lyf frá því í maí 2007 samkvæmt upplýsingum J-kk-ef G-kk-ef H-kk-ef læknis. Þrátt fyrir það var ákærða ekki með lyfjakort undir höndum sem sýndi fram á að hún neytti þeirra samkvæmt læknisráði. Gera verður ríkar kröfur til þeirra sem neyta þessara lyfja að sýna fram á að ekki sé um ólöglega neyslu að ræða þar sem lyfin innihalda ólögleg efni á íslensku yfirráðasvæði, eins og metýlfenídat. Þá mældist einnig amfetamín í þvagi ákærðu en hún var á þeim tíma ekki á neinum lyfjum sem innihéldu amfetamín. Verður ákærða því sakfelld fyrir þá háttsemi sem í seinni ákærunni greinir.

Verjandi ákærðu mótmælti kröfu ákæruvaldsins um að hún yrði svipt ökurétti og vísaði til 1. mgr. 102. gr. umferðarlaga og taldi ákærðu hafa sérstakar málsbætur þar sem hún væri á lyfinu rítalín uno. Í 1. mgr. 102. gr. i.f. segir að ef sérstakar málsbætur séu og ökumaður hafi ekki áður gerst sekur um sams konar brot megi sleppa sviptingu ökuréttar vegna brota á ákvæðum 1. mgr. 45. gr., sbr. 2. mgr. þeirrar greinar eða 45. gr. a. Í máli þessu er ákærða sakfelld fyrir akstur undir áhrifum fíkniefna þann 6. apríl og 18. ágúst 2007. Þykir því undanþágan í 1. mgr. 102. gr. i.f. ekki eiga við í þessu tilviki.

Sakaferill ákærðu hefur ekki áhrif á ákvörðun refsingar í máli þessu.

Samkvæmt matsgerð sem liggur frammi í málinu, frá Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, mældist amfetamín í þvagi og blóði ákærðu. Í blóði mældist amfetamín 140 ng/ml.

Í 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga segir að mælist ávana- og fíkniefni skv. 1. mgr. í blóði eða þvagi ökumanns teljist hann vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega. Ákærða hefur því unnið sér til refsingar og verður sakfelld fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæru en hún er réttilega færð til refsiákvæða.

Þykir refsing ákærðu hæfilega ákvörðuð 110.000 krónur í sekt til ríkissjóðs sem ákærða greiði innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í átta daga.

Ákærða skal svipt ökurétti í sex mánuði frá birtingu dóms þessa.

Með vísan til 164. gr. laga um meðferð opinberra mála skal ákærðu gert að greiða allan sakarkostnað sem er vegna rannsóknar á blóði ákærðu og matsgerðar, 219.081 krónur, auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærðu, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 242.028 krónur, auk ferðakostnaðar 25.369 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi sótti mál þetta af hálfu ákæruvalds.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærða, S-kvk-nf F-kvk-nf T-kvk-nf, greiði 110.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í átta daga.

Ákærða skal svipt ökurétti í sex mánuði frá birtingu dóms þessa.

Ákærða greiði allan sakarkostnað, 486.478 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 267.397 krónur.

.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.