E-11064/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 30. mars sl. er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Borgarlögnum ehf., Gylfaflöt 24, Reykjavík á hendur Formaco ehf., Fossaleyni 8, Reykjavík, með stefnu birtri 26. nóvember 2008.

Hinn 29. janúar 2009 höfðaði Formaco ehf. mál á hendur Borgarlögnum ehf. Mál þessi voru sameinuð 6. mars sl. að beiðni lögmanna aðila.

Dómkröfur. Aðalsök

Aðalstefnandi, Borgarlagnir ehf., krefst þess að aðalstefndi, Formaco ehf., verði dæmdur til útgáfu afsals til stefnanda fyrir eigninni Gylfaflöt 24-30 í Reykjavík, fastanúmer 224-1467, matshluti 01 0103 og milliloft 01 0112, og fastanúmer 224-1468, matshluti 01 0104 og milliloft 01 0113. Jafnframt er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu.

Aðalstefndi krefst sýknu að svo stöddu. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Dómkröfur. Gagnsök

Gagnstefnandi Formaco ehf. krefst þess aðallega að gagnstefndi greiði gagnstefnanda 2.120.728 kr. með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur frá 29. janúar 2005 að telja til greiðsludags, allt að frádregnum 2.120.728 kr., sem inntar voru af hendi hinn 29. maí 2008.

Til vara er þess krafist að gagnstefnda verði gert að greiða 2.120.728 kr. með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur frá 29. janúar 2005 að telja til greiðsludags, allt að frádregnum 2.120.728 kr. sem inntar voru af hendi hinn 15. mars 2007.

Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu.

Gagnstefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda. Til vara er gerð krafa um að dómkröfur gagnstefnanda verði lækkaðar verulega og að málskostnaður verði felldur niður.

Þá er gerð krafa um málskostnað úr hendi gagnstefnanda að skaðlausu.

Málavextir

Hinn 21. maí 2002 keypti aðalstefnandi af gagnstefnanda fasteignina að Gylfaflöt 24 Reykjavík, eignarhluta sem hafa fastanúmerin 224-1467 og 224-1468 (matshluti 01 0103, auk millilofts 01 0112, og matshluti 010104, auk millilofts 01 0113). Samningurinn var staðlaður og var umsamið kaupverð fyrir eignina 30.500.000 kr. Greiðslur áttu að fara þannig fram að aðalstefnandi myndi yfirtaka lán upp á alls 21.879.272 kr. og svo greiða eftirstöðvar kaupverðs með fjórum greiðslum þ.e. 3.000.000 kr. við undirritun kaupsamnings, 2.000.000 kr. við afhendingu eignar sem átti að vera 14. júní 2002. Þriðja greiðslan, 1.500.000 kr., skyldi greiðast hinn 14. ágúst 2002 og lokagreiðslan, 2.120.728 kr., hinn 14. október 2002, þ.e. við útgáfu afsals. Allar greiðslurnar að undanskilinni afsalsgreiðslunni voru inntar af hendi í samræmi við kaupsamning. Lokagreiðslan var ekki innt af hendi þar sem aðalstefnandi taldi verulega galla vera á hinu selda auk þess sem gagnstefnandi hafði ekki lokið við verkþætti við frágang og fullbúnað heildareignarinnar sem hann átti að gera. Aðalstefnandi lagði aftur á móti afsalsgreiðsluna inn á reikning sinn í Íslandsbanka hf. og varðveitti þar á meðan ágreiningsmáli aðila stóð fyrir dómi. Með bréfi 30. október 2002 lýsti lögmaður aðalstefnanda eftir því að greiðslu þeirri sem haldið var eftir yrði skuldajafnað á móti kostnaði þar sem eignin væri ekki í umsömdu ástandi.

Hinn 16. september 2003 var óskað eftir dómkvaðningu matsmanna til mats á göllum og frágangi að Gylfaflöt 24-30, Reykjavík. Hinn 10. október 2003 voru dómkvaddir sem matsmenn R-kk-nf K-kk-nf verkfræðingur og F-kk-nf J-kk-nf tæknifræðingur, og er matsgerð þeirra dagsett í maí 2004. Mat matsmanna um kostnað af nauðsynlegum úrbótum vegna Gylfaflatar 24-30, hljóðaði upp á alls 10.216.000 kr.

Með þingfestingu stefnu í máli nr. E-6945/2005, sem birt var fyrir gagnstefnanda 1. og 8. nóvember 2005, gerði aðalstefnandi, Borgarlagnir ehf., ásamt Helgasyni og Co. ehf., H. Pálssyni ehf., Víðinesi ehf. og Bifreiðaverkstæði Grafarvogs ehf., kröfu um að gagnstefnandi ásamt fleirum, yrði dæmdur til að greiða skaðabætur vegna galla á fasteigninni skv. matsgerðinni. Með úrskurði héraðsdóms uppkveðnum hinn 28. mars 2006 var því máli vísað frá dómi vegna vanreifunar.

Í kjölfar frávísunarúrskurðarins voru matsmennirnir dómkvaddir á ný til þess að vinna viðbótarmat. Var þeim falið að meta fjóra tilgreinda viðbótarmatsliði ásamt því að skipta þeim matsfjárhæðum, sem og fjárhæðum í fyrra mati niður á aðila. Matsmenn staðfestu í sinni síðari matsgerð, í nóvember 2006, verulega galla á eigninni svo og á bílaplani og frágangi lóðar og var heildarfjárhæð samkvæmt hinu nýja mati 18.916.225 kr.

Höfðað var nýtt mál gegn gagnstefnanda með kröfu um skaðabætur vegna ágalla á hinu selda, með stefnu birtri 26. apríl 2007, héraðsdómsmál nr. E-3187/2007. Dómur í því máli gekk 7. febrúar 2008 og var skaðabótaskylda gagnstefnanda staðfest og hann dæmdur til að greiða aðalstefnanda 4.312.259 kr. auk dráttarvaxta frá 15. mars 2007 til greiðsludags. Dóminum var ekki áfrýjað til Hæstaréttar Íslands. Uppgjör fór fram sumarið 2008 og greiddi gagnstefnandi fyrst 3.535.056 kr., hinn 29. maí 2008, sem var mismunur á tildæmdri fjárhæð með vöxtum og afsalsgreiðslunni, 2.120.728 kr. og síðan 38.917 kr. sem vantaði upp á fullnaðargreiðslu í september 2008. Lýsti aðalstefnandi því yfir við uppgjörið að hann tæki við þessari greiðslu sem fullnaðargreiðslu gegn því að fá í hendur afsal, en gagnstefnandi hefur ekki sinnt þeirri kröfu.

Af hálfu gagnstefnanda var við uppgjörið gerð krafa um að reiknaðir yrðu dráttarvextir eða eftir atvikum aðrir vextir á umsamda afsalsgreiðslu aðila til þess dags sem kveðinn var upp dómur um greiðsluskyldu gagnstefnanda en því var alfarið hafnað af hálfu aðalstefnanda.

Málsástæður og lagarök aðalstefnanda

Krafa aðalstefnanda byggist fyrst og fremst á því að hann eigi rétt til að fá útgefið afsal fyrir umræddri eign þar sem hann hafi efnt kaupsamninginn að fullu með greiðslu kaupverðs. Þar sem aðalstefnandi hafi þannig sinnt sinni skyldu skv. kaupsamningi aðila þá eigi hann rétt á að eignarréttur að fasteigninni sé yfirfærður til hans án skilyrða með útgáfu afsals. Þar sem gagnstefnandi hefur þrátt fyrir áskoranir neitað að gefa aðalstefnanda út afsal fyrir eigninni, þá á aðalstefnandi rétt á dómi úr hendi gagnstefnanda í samræmi við stefnukröfu.

Af hálfu aðalstefnanda er byggt á því að hin keypta eign hafi verið haldin göllum, eins og staðfest var í dómi Héraðsdómi Reykjavíkur, uppkveðnum hinn 7. febrúar 2008. Skv. dóminum var fasteignin svo gölluð að fjárhæð þeirra skaðabóta sem aðalstefnandi átti rétt á úr hendi gagnstefnanda var mun hærri en eftirstöðvar kaupverðs eignarinnar, þ.e. umsamin afsalsgreiðslna. Átti gagnstefnandi þar með enga kröfu á aðalstefnanda um að hann innti afsalsgreiðsluna af hendi, heldur bar gagnstefnanda að greiða aðalstefnanda skaðabætur og var afsalsgreiðsla aðalstefnanda dregin frá í því uppgjöri. Þar með var gengið frá fullnaðaruppgjöri á milli aðila og skuldaði þ.m. hvorugur hinum neitt vegna kaupanna. Vegna þess hefur aðalstefnandi efnt sína greiðsluskyldu gagnvart gagnstefnanda skv. kaupsamningnum að fullu og á þar með rétt á afsali frá gagnstefnanda.

Af hálfu a-kk-ef er byggt á því að vegna vanefndar gagnstefnanda í formi galla sem fram komu á eigninni þá hafi aðalstefnandi átt rétt á að halda eftir lokagreiðslu sinni, án þess að það skapaði honum dráttarvaxtaskyldu. Af hálfu aðalstefnanda er byggt á því að hann hafi í raun greitt gagnstefnanda umfram skyldu árið 2002, þar sem eignin hafi ekki verið afhent í umsömdu ástandi vegna gallanna, og hafi það verið staðfest í skaðabótamáli aðila.

Af hálfu aðalstefnanda er jafnframt byggt á því að honum hafi þegar 2002 verið heimilt að skuldajafna skaðabótakröfu sinni á móti afsalsgreiðslunni þar sem eignin hafi verið verulega gölluð, svo sem vegna þess að hún hafi ekki uppfyllt opinberar reglur um byggingu fasteigna af þessu tagi. Hafi það þegar verið staðfest á húsfundi Gylfaflatar hinn 10. júlí 2002, sem báðir aðilar tóku þátt í, með að ákveða að óska eftir dómkvaðningu matsmanna, svo og við stöðuúttekt byggingafulltrúa í nóvember 2002. Niðurstaða byggingafulltrúa lá fyrir 23. janúar 2003 og var þar staðfest að eignin væri haldin verulegum ágöllum, svo og í matsgerð dómkvaddra matsmanna sem lá fyrir í maí 2004. Það var því ljóst allt frá upphafi, og þar með löngu áður en að dagsetningu afsalsgreiðslunnar kom, að eignin væri gölluð og að kostnaður við úrbætur á þeim göllum væri umfram þá fjárhæð sem aðalstefnandi áttu að greiða í afsalsgreiðslu skv. kaupsamningi. Þegar af þeirri ástæðu átti gagnstefnandi ekki rétt á dráttarvöxtum eða öðrum vöxtum á þá fjárhæð úr hendi aðalstefnanda.

Að auki er vegna þessa byggt á því af hálfu aðalstefnanda að með því að skuldajafna afsalsgreiðslunni á móti skaðabótakröfunni, þá hafi fullnaðaruppgjör farið fram á milli aðila, án tillits til fyrirvara af hálfu gagnstefnanda. Það, að draga höfuðstól afsalsgreiðslunnar frá höfuðstól skaðabótakröfunnar með þessum hætti, lækkaði fjárhæð dráttarvaxta sem aðalstefnandi átti rétt á úr hendi gagnstefnanda skv. dómi héraðsdóms og var því í þágu beggja aðila. Auk þess hafði frádrátturinn einn sér það í för með sér að afsalsgreiðslan greiddist að fullu um leið og var þessi frádráttur samþykktur af báðum aðilum. Vegna þess geti gagnstefnandi ekki borið það fyrir sig að hann eigi síðar rétt á að fá vexti á fjárhæð sem hann hefur þegar fengið greidda að fullu.

Gagnstefnandi hefur ekki gert neitt í því að reyna að innheimta lokagreiðslu kaupverðsins, hvorki á meðan skaðabótamál aðila stóðu yfir, frá júlí 2002 til febrúar 2008, né eftir að dómur héraðsdóms um greiðslu skaðabóta úr hendi gagnstefnanda var kveðinn upp. Af hálfu aðalstefnanda er byggt á því að það gefi til kynna að gagnstefnandi samþykki það að samningur aðila sé að fullu efndur með greiðslu þeirri sem greidd var hinn 14. ágúst 2002 og með frádrætti frá skaðabótakröfu aðalstefnanda gagnvart honum, og að hann telji sig þar með ekki eiga rétt til frekari greiðslu. Ber honum því að gefa út afsal fyrir eigninni skv. kaupsamningi.

Aðalstefnandi leggur áherslu á það að hann hafi aðeins samþykkt að afsalsgreiðslan gengi upp á móti skaðabótakröfu hans á gagnstefnanda, án dráttarvaxtaútreiknings á þann hluta skaðabótakröfunnar skv. dómsorði, með því skilyrði að hann fengi við það jafnframt útgefið afsal.

Aðalstefnandi byggir kröfur sínar aðallega á meginreglum fasteignakauparéttarins sem fengu síðar lagastoð með setningu fasteignakaupalaga nr. 40/2002, og er einkum vísað til 11. gr. þeirra laga. Þá byggjast kröfur stefnanda á meginreglum samningaréttarins um skuldbindingargildi samninga og réttar efndir, sbr. og ákvæði laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, svo og á ákvæðum vaxtalaga nr. 38/2001. Krafa um málflutningsþóknun byggist á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök gagnstefnanda

Gagnstefnandi byggir sýknukröfu sína á því að aðalstefnandi hafi ekki efnt að fullu kaupsamning þann sem gerður var með aðilum 21. maí 2002 um iðnaðarhúsnæði við Gylfaflöt 24 í Reykjavík, með fastanúmer 224-1467, matshluti 01 0103, milliloft 01 0112, fastanúmer 224-1468, matshluti 01 0104, milliloft 01 0113. Þá segir í kaupsamningi að lokaúttekt á húsnæðinu hafi ekki farið fram og taki seljandi fulla ábyrgð á úttektinni. Gengið verður frá framkvæmdasjóði við afsal. Afhending eignar fór fram hinn 14. júní 2002. Lokagreiðsla að fjárhæð 2.120.728 kr. átti að fara fram hinn 14. október 2002 og sama dag skyldi afsal gefið út. Aðalstefnandi hefur ekki greitt lokagreiðsluna til gagnstefnanda í samræmi við kaupsamning og því hefur afsal fyrir eigninni ekki verið gefið út. Í stað þess að greiða til gagnstefnanda lagði aðalstefnandi afsalsgreiðsluna inn á bankabók 0528-14-100922 hjá Íslandsbanka Gullinbrú.

Í kaupsamningi aðila segir að lokaúttekt á húsnæðinu hafi ekki farið fram og tekur seljandi fulla ábyrgð á úttektinni. Enginn fyrirvari var gerður af hálfu aðalstefnanda um að forsenda lokagreiðslu væri sú að lokaúttekt hefði farið fram áður, enda engin sérstök tímamörk sett í kaupsamning um hvenær þeirri úttekt skyldi lokið. Þá segir í kaupsamningi að gengið verði frá framkvæmdasjóði við afsal 14. október 2002, sem þykir staðfesta þann skilning gagnstefnanda að lokagreiðsla og afsal ættu að mætast hinn 14. október 2002, óháð því hvort drægist að framkvæma lokaúttekt. Fram kemur í stefnu að lokaúttekt hafi verið dagsett 13. nóvember 2002. Þá dagsetningu er ekki sérstaklega að finna í kaupsamningi. Lokaúttekt fer fram eftir því sem framvinda húsbygginga leyfir. Í tilviki aðalstefnanda höfðu ekki skapast forsendur til lokaúttektar hinn 14. október 2002, en gagnstefnandi bar ábyrgð á því að slík úttekt færi fram. Þannig var forsenda lokagreiðslu ekki sú að lokaúttekt hafi farið fram áður. Þetta er beinlínis viðurkennt í stefnu þar sem segir að lokaúttekt hafi átt að fara fram mánuði eftir lokagreiðslu.

Í bréfi þáverandi lögmanns aðalstefnanda dags. 30. október 2002 segir að ganga þurfi frá brunaþéttingum milli hólfa [í Gylfaflöt 24]. Þetta þurfi að gera hið fyrsta. Verði verkið ekki byrjað eftir 10 daga frá dagsetningu þessa bréfs verður leitað til Héraðsdóms Reykjavíkur og óskað eftir dómkvaðningu matsmanns til að meta kostnað af þeim framkvæmdum, sem þarf að ljúka til að lokaúttekt fáist. Þessum kostnaði og kostnaði af matsgerð verður skuldajafnað á móti greiðslu að fjárhæð 2.120.728 kr., sem greiða átti seljanda 14. október 2002, en hefur verið lögð inn á sérstakan reikning. Í ódagsettri yfirlýsingu frá aðalstefnanda kemur fram að þar sem hann vilji standa við kaupsamning sinn gagnvart gagnstefnanda þá sé lokagreiðsla greidd inn á bankabók 100922 í Íslandsbanka Gullinbrú. Formaco hafi engan veginn staðið við sinn kaupsamning, þ.e. að láta skuldskeyta lánum og láta fara fram lokaúttekt á húsinu og laga það sem þarf til að lokaúttekt fáist. Verði þessu ekki komið í lag fyrir 1. nóvember 2002 þá segist kaupandi láta gera þetta sjálfur og mun draga þann kostnað frá lokagreiðslunni. Lokagreiðslan verði ekki greidd nema þessi mál verði komin í lag. Með bréfi dags. 11. nóvember 2002 til lögmanns aðalstefnanda kemur fram það álit gagnstefnanda að aðalstefnanda beri að greiða eftirstöðvar kaupverðs Gylfaflatar 24 að fjárhæð 2.120.728 kr. ásamt dráttarvöxtum frá 14. október 2002 í samræmi við ákvæði kaupsamnings milli aðila. Í kaupsamningi segi aðeins að lokaúttekt hafi ekki farið fram og að seljandi beri fulla ábyrgð á úttektinni. Ekki segir þar að lokaúttekt skuli lokið fyrir tiltekinn tíma og ekki tekið fram að úttektin skuli fara fram áður en afsalsgreiðsla kaupanda, lokagreiðsla skv. kaupsamningi, verði innt af hendi. Skorað er á kaupanda að greiða eftirstöðvar kaupverðsins. Kröfunni um greiðslu eftirstöðva kaupverðsins var hafnað af lögmanni aðalstefnanda með tölvupósti 11. desember 2002.

Þegar kaupsamningur komst á með aðilum var um fasteignakaup stuðst við lög um lausafjárkaup nr. 39/1922. Réttur til að halda eftir greiðslu kaupverðs, eins og aðalstefnandi ber fyrir sig í þessu máli, svokallaður stöðvunarréttur, var lögfestur með lögum nr. 40/2002 um fasteignakaup, sem tóku gildi 1. júní 2002, sbr. ákvæði 44. gr. Aðalstefnandi hafði ekki heimild til þess að halda eftir afsalsgreiðslunni á sitt eindæmi í bága við ákvæði kaupsamningsins og ekki gat aðalstefnandi heldur losnað undan skyldum sínum með því að leggja afsalsgreiðsluna inn á bankabók eins og gert var. Kaupsamningur aðila heimilar aðalstefnanda ekki að halda eftir lokagreiðslunni. Hin vangreidda afsalsgreiðsla skal því bera dráttarvexti frá gjalddaga 14. október 2002. Um rétt gagnstefnanda til dráttarvaxta af kröfu sinni má vísa til fjölda Hæstaréttardóma svo sem Hrd. 1995 bls. 1010 og Hrd. 1994 bls. 2057.

Vegna atvika er vörðuðu heildareignina Gylfaflöt 24-30 gat lokaúttekt ekki farið fram. Ætlaðir gallar á eigninni skyldu metnir. Dómkvaddir voru matsmenn og lá niðurstaða þeirra ekki fyrir fyrr en í nóvember 2006. Gagnstefnandi hefur þegar greitt aðalstefnanda dómkröfur samkvæmt niðurstöðu Héraðsdómi Reykjavíkur í máli E-3187/2007, 4.312.259 kr. ásamt dráttarvöxtum frá 15. mars 2007 til greiðsludags, eins og segir í dómsorði. Við það uppgjör skuldajafnaði aðalstefnandi lokagreiðslunni samkvæmt kaupsamningi, 2.120.728 kr. vaxtalausri, eins og boðað hafði verið í bréfi lögmanns aðalstefnanda frá 30. október 2002. Þessu vildi gagnstefnandi ekki una, taldi sig eiga rétt til dráttarvaxta og fór uppgjörið á dómkröfunni fram með svohljóðandi fyrirvara af hálfu gagnstefnanda. „Formaco ehf. greiðir kröfu Borgarlagna ehf. skv. dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E-3187/2007 með þeim fyrirvara að ekki hafa verið reiknaðir vextir af kr. 2.120.728 skv. kaupsamningi aðila um Gylfaflöt 24 til frádráttar dómkröfunni og áskilur Formaco ehf. sér rétt til að sækja þá vaxtakröfu síðar í sérstöku máli“.

Aðalstefnandi vildi bera fyrir sig galla á hinni keyptu eign án þess að meintir gallar hefðu verið metnir og án þess að dómsmál væri höfðað til heimtu bóta vegna galla. Óvissa ríkti um ætlaða galla og umfang þeirra. Matið lá ekki fyrir fyrr en í nóvember 2006. Sú ráðstöfun aðalstefnanda að leggja lokagreiðsluna inn á sérstakan reikning leysir hann ekki undan skyldu til að efna kaupsamning milli aðila eftir efni hans. Hin vangreidda afsalsgreiðsla bar þannig dráttarvexti frá gjalddaga.

Þrátt fyrir samningsumleitanir við lögmenn aðalstefnanda hefur gagnstefnandi ekki fengið vexti greidda af lokagreiðslu skv. kaupsamningi, hvorki dráttarvexti né þá bankabókarvexti sem féllu á upphæðina, 2.120.728 kr., frá stofnun bókarreiknings 0528-14-100922 og fram til uppgjörs á dómkröfum aðalstefnanda hinn 29. maí 2008. Á meðan það uppgjör hefur ekki farið fram ber Héraðsdómi að sýkna gagnstefnanda að svo stöddu af kröfum aðalstefnanda um útgáfu afsals fyrir Gylfaflöt 24 í Reykjavík.

Aðalstefnanda bar skilyrðislaust að greiða lokagreiðslu, afsalsgreiðslu, hinn 14. október 2002 samkvæmt kaupsamningi. Yfirlýsing aðalstefnanda frá 30. október 2002 um skuldajöfnuð á móti óvissri mögulegri skaðabótakröfu sem aðalstefnandi taldi sig eiga á hendur gagnstefnanda hefur ekki þýðingu að öðru leyti en því að hún kemur fyrst til skoðunar við uppgjör aðila eftir að dómur féll í máli E-3187/2007. Hinn eiginlegi skuldajöfnuður fór síðan ekki fram fyrr en við uppgjör milli aðila eða hinn 29. maí 2008, eftir að dómur Héraðsdóms Reykjavíkur var fallinn 7. janúar 2008, en þá fyrst varð skuldajafnaðarkrafa stefnda virk. Yfirlýsing lögmanns gagnstefnanda um skuldajöfnuð tekur ekki úr sambandi lögmæta kröfu aðalstefnanda til vaxta af vangreiddri kaupsamningsgreiðslu nema samningurinn beri slíkt beinlínis með sér. Bankabók 0528-14-100922 var á nafni og í vörslum aðalstefnanda og hafði gagnstefnandi engan aðgang að fjárhæðinni. Það nægir ekki gagnvart gagnstefnanda að aðalstefnandi geti sýnt fram á greiðslugetu án þess að umsamin greiðsla fari í raun fram. Óstaðfestar hugmyndir aðalstefnanda um galla breyta hér engu. Aðalstefnandi hafði ekki heimild til þess að halda eftir afsalsgreiðslunni á sitt eindæmi í bága við ákvæði kaupsamningsins og ekki gat stefnandi heldur losnað undan skyldum sínum með því að leggja afsalsgreiðsluna inn á bankabók eins og gert var.

Gagnstefnandi hefur ekki afsalað sér rétti til greiðslu vaxta þó svo hann hafi ekki gagnstefnt þeirri kröfu inn eða krafist skuldajafnaðar á móti kröfu aðalstefnanda í máli E-3187/2007. Það sama verður einnig sagt þótt gagnstefnandi hafi ekki gagnstefnt í máli því sem aðalstefnandi höfðaði til útgáfu afsals og þingfest var í Héraðsdómi Reykjavíkur 27. nóvember 2008. Gagnstefnandi hefur ekki sýnt af sér tómlæti gagnvart aðalstefnanda.

Krafa gagnstefnanda ber dráttarvexti frá gjalddaga, 14. október 2002. Eldri vextir en fjögurra ára eru fyrndir. Því er krafist vaxta frá 29. janúar 2005 af 2.120.728 kr. til 29. maí 2008 þegar yfirlýstur skuldajöfnuður aðalstefnanda frá 30. október 2002 varð virkur og síðan að frádregnum 2.120.728 kr. frá þeim degi til greiðsludags. Nokkur óvissa ríkir um það hvenær skuldajöfnuður aðalstefnanda fór fram, en honum varð í fyrsta lagi komið við 15. mars 2007, sbr. dóm Héraðsdóms í máli E-3187/2007, sem var upphafstími dráttarvaxta í því máli. Því er höfð uppi varakrafa sem byggist á þeirri dagsetningu.

Forsendur og niðurstaða

Ágreiningur málsins lýtur að því að gagnstefnandi neitar að afhenda afsal fyrir fasteign nema aðalstefnandi greiði honum dráttarvexti af lokagreiðslu kaupsamningsins um fasteignina, aðallega frá 29. janúar 2005 til 29. maí 2008, en til vara frá 29. janúar til 15. mars 2007.

Samkvæmt kaupsamningi aðila skyldi lokagreiðsla að fjárhæð 2.120.278 kr. fara fram 14. október 2002 og þá gegn afhendingu afsalsins. Yrðu greiðslur samkvæmt kaupsamningum ekki inntar af hendi á gjalddögum skyldu þær bera dráttarvexti. Staðið var í skilum um aðrar greiðslur en lokagreiðsluna.

Þá kom það fram í samningnum að lokaúttekt á húsnæðinu ætti að fara fram og hún væri á ábyrgð gagnstefnanda. Kaupsamningurinn ber ekki með sér hvenær úttektin eigi að fara fram en túlka verður samninginn svo, að hún eigi að fara fram áður en afsal og lokagreiðslan yrði innt af hendi. Með þeim ráðstöfunum var viðskiptum lokið samkvæmt samningnum. Ef ekki hefði verið litið svo á, hefði þurft að semja um sérstaka dagsetningu varðandi úttektina. Engu skiptir þótt aðalstefnandi hafi ekki sérstaklega tilkynnt gagnstefnanda að hann hefði lokið úrbótum vegna gallanna, en aðalstefnandi hafði ítrekað óskað eftir afsalinu. Gagnstefnanda bar að hafa frumkvæðið að því að standa í skilum við sinn hluta kaupsamningsins.

Ástæða þess að aðalstefnandi innti ekki lokagreiðsluna af hendi, heldur lagði hana inn á bankareikning, var sú að hann taldi fasteignina haldna ýmsum göllum. Það hefur verið staðfest af Héraðsdómi Reykjavíkur, sbr. dóm í málinu nr. E-3187/2007 frá 7. febrúar 2008. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnanda bar að greiða aðalstefnanda 4.312.259 kr. með dráttarvöxtum frá 15. mars 2007. Það uppgjör hefur farið fram. Þegar á þetta er litið var það, að mati dómsins, réttmæt ákvörðun aðalstefnanda að halda eftir lokagreiðslunni, leggja inn á bankareikning og tilkynna gagnstefnanda um skuldjöfnun svo sem hann gerði með bréfi 30. október 2002.

Í ljósi atvika málsins og með vísan til 7. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 er hafnað kröfu gagnstefnandi um greiðslu dráttarvaxta af lokagreiðslunni. Í ljósi þessarar niðurstöðu hefur aðalstefnandi efnt kaupsamninginn frá 21. maí 2002 og á hann því rétt á að frá útgefið afsal svo sem hann krefst í málinu.

Eftir þessari niðurstöðu og með vísan til 130. gr. laga um meðferð einkamála ber gagnstefnanda að greiða aðalstefnanda 800.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Aðalstefnandi, Borgarlagnir ehf., skal sýkn af kröfum gagnstefnanda, Formaco ehf.

Gagnstefnanda, Formaco ehf., ber að gefa út afsal til aðalstefnanda, Borgarlagna ehf., fyrir eigninni Gylfaflöt 24-30 í Reykjavík, fastanúmer 224-1467, matshluti 01 0103 og milliloft 01 0112, og fastanúmer 224-1468, matshluti 01 0104 og milliloft 01 0113.

Gagnstefnandi greiði aðalstefnanda 800.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf.