E-1213/2009

Mál þetta höfðaði M-kk-nf S-kk-nf, Fornhaga 11, Reykjavík, með stefnu birtri 30. janúar 2009 á hendur Húsfélaginu Fornhaga 11-17, Reykjavík, og með stefnu birtri 20. mars 2009 á hendur K-kvk-þgf M-kvk-þgf J-kvk-þgf, Fornhaga 11, Reykjavík. Málið var dómtekið að lokinni aðalmeðferð 26. júní sl.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefndi Húsfélagið Fornhaga 11-17 verði dæmdur til að greiða 115.785 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 4. desember 2008 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar. Til vara krefst stefnandi þess að stefnda K-kvk-nf M-kvk-nf verði dæmd til að greiða 115.785 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 4. desember 2008 til greiðsludags, svo og málskostnað.

Stefndi, Húsfélagið, krefst aðallega sýknu, til vara lækkunar á kröfum stefnanda. Þá gerir hann í varakröfu gagnkröfu til skuldajafnaðar að fjárhæð 115.785 krónur, með dráttarvöxum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 af 15.820 krónum frá 1. október 2008 til 1. nóvember sama ár, af 31.326 krónum frá þeim degi til 1. desember sama ár, af 82.609 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2009, af 97.570 krónum frá þeim degi til 1. febrúar sama ár, af 115.785 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann höfuðstólsfærslu dráttarvaxta á 12 mánaða fresti, fyrst 1. október 2009. Loks krefst stefndi málskostnaðar.

Stefnda K-kvk-nf M-kvk-nf krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar.

Stefnandi höfðaði mál þetta á hendur Húsfélaginu Fornhaga 11-17 og síðar á hendur stefndu K-kvk-þgf. Krafan í málinu er byggð á reikningi sem stefnandi gerði húsfélaginu vegna vinnu sinnar í sameign stigagangsins að Fornhaga 11.

Rétt er að taka fram að ekki hefur verið stofnuð formlega húsfélagsdeild í stigaganginum Fornhaga 11. Í bréfi formanns stjórnar hins stefnda húsfélags, R-kvk-ef J-kvk-ef B-kvk-ef, til lögmanns stefnanda í tilefni af innheimtubréfi hans, segir m.a.: „... ekki lá fyrir nein verkbeiðni af hálfu Húsfélagsins Fornhaga 11-17 enda lúta téðar framkvæmdir fyrst og fremst að stigaganginum Fornhaga 11. Innheimtunni skal því vísað til íbúa að Fornhaga 11. Það skal þó tekið fram að Húsfélag Fornhaga 11-17 annast bankaviðskipti vegna sameiginlegs reksturs íbúa í einstökum stigagöngum, innheimtur og greiðslur reikninga, að undangengnu samþykki viðkomandi íbúa og í framhaldi af því beiðni formanns viðkomandi stigagangs.“ R-kvk-nf gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst ekki hafa séð reikning stefnanda fyrr en í byrjun desember. Þá hefðu þau ákveðið að vísa honum til íbúanna í stigaganginum.

Reikningur stefnanda er dagsettur 3. nóvember 2008. Hann er stílaður á stefnda Húsfélagið Fornhaga 11-17 og stefnandi er sagður sendandi. Reikningurinn er sagður vera vegna vinnu, sem nánar er lýst. Ekki er ágreiningur um að stefnandi vann þau verk sem hann lýsir.

Stefnda K-kvk-nf sendi öðrum íbúum að Forhaga 11 bréf þann 18. nóvember 2008. Þar er tilkynnt um aukagreiðslur sem íbúar þurfi að inna af hendi vegna útlagðs kostnaðar stefnanda og fleiri aðila vegna verka þeirra er stefnandi innti af hendi. Þá segir einnig í bréfinu: „Talað hefur verið um að M-kk-nf sendi okkur einnig reikning fyrir vinnu sína sem var umtalsverð og myndi sá reikningur þá væntanlega greiðast við mánaðamótin des-jan.“

Fram kom í aðilaskýrslu stefnanda að stefnda K-kvk-nf hefði leitað til sín og beðið að framkvæma umrædd verk. Þau hefðu ekki rætt neitt um verð. Hann kvað verkið hafa verið talsvert. Þá hafi hann þurft að fara oft í byggingavöruverslanir til að útvega ýmislegt. Hann kvaðst hafa talið að hann væri að vinna fyrir húsfélagið. Stefnda K-kvk-nf væri gjaldkeri þess og hefði sagt að stjórn félagsins hefði ákveðið að verkið skyldi unnið. Þá sagði hann að húsfélagið hefði strax greitt útlagðan kostnað.

Stefnandi kvaðst starfa nú sem flugvirki. Hann hefði áralanga reynslu af húsaviðgerðum.

Í aðilaskýrslu stefndu K-kvk-nf M-kvk-ef kom fram að sambýliskona stefnanda hefði beðið um að stefnandi yrði látinn gera við glugga í stigaganginum. Hún hefði sagt að hann myndi ekki taka mikið fyrir, kannski 15.000 krónur. Vegna þessa hefði hún vikið að þessu í bréfi til íbúanna 18. nóvember. Hún hefði ekki talið sig geta samþykkt slíkar greiðslur ein. Þetta yrði að bera undir alla íbúa. Benti hún á að ýmsir íbúar í stigaganginum hefðu unnið ýmis viðvik án þess að taka sérstaka greiðslu fyrir. Tók hún dæmi að G-kk-þgf B-kk-þgf V-kk-þgf, sem hefði unnið við að gera við útidyratröppurnar. Hann hefði ekki tekið neitt fyrir þá vinnu.

G-kk-nf B-kk-nf V-kk-nf kom fyrir dóm og gaf skýrslu. Hann kvaðst hafa rætt við stefnanda og sagt honum að hann hefði ekki tekið neitt fyrir að gera við tröppurnar. Stefnandi hefði þá sagt að hann ætlaði ekki rukka um neitt, kannski 15.000 krónur.

Málsástæður og lagarök stefnanda

a Gagnvart stefnda Húsfélaginu Fornhaga 11-17

Stefnandi kveðst hafa unnið fyrir húsfélagið. Hann lýsir verki sínu nánar í skjölum málsins. Hann hafi gert húsfélaginu reikning, sem ekki hafi verið greiddur. Meðstefnda K-kvk-nf hafi beðið stefnanda að vinna verk þetta. Hún titli sig í bréfum ranglega sem formann stigagangs/gjaldkera, en ekki hafi verið stofnað sérstakt húsfélag fyrir Fornhaga 11. Hún sé hins vegar gjalkeri hins stefnda húsfélags og kveðst stefnandi hafa unnið verkið að hennar beiðni.

Stefnandi segir að fjöleignarhúsið nr. 11-17 við Fornhaga sé eitt hús í skilningi laga nr. 26/1994. Hann hafi mátt treysta því að hann væri að semja við fulltrúa stjórnar stefnda þegar hann samdi við stefndu K-kvk-þf. Greiðsluskylda hvíli á húsfélaginu, þó svo að íbúar í húsi nr. 11 verði að lokum einir látnir bera þennan kostnað.

Í málflutningi mótmælti stefnandi varakröfu stefndu um skuldajöfnuð. Ekki hefði verið samið um skuldajöfnuð og skilyrði til skuldajafnaðar væru ekki uppfyllt.

Stefnandi vísar til meginreglna um samninga- og kröfuréttindi og til laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús.

b Gagnvart stefndu K-kvk-þgf M-kvk-þgf J-kvk-þgf

Stefnandi vísar til þess að stefndi Húsfélagið Fornhaga 11-17 krefjist sýknu vegna aðildarskorts. Því vilji hann hafa uppi til vara þá kröfu að stefnda K-kvk-nf verði dæmd til greiðslu kröfunnar. Hún hafi beðið stefnanda að vinna umrætt verk og sé því ábyrg fyrir greiðslu reikningsins hafi hún ekki haft til þess umboð.

Að öðru leyti er vísað til þeirra atriða er áður hafa verið rakin. Stefnandi tekur fram að þar sem ekki starfi sérstök húsfélagsdeild að Fornhaga 11 geti hann ekki stefnt slíkri deild fyrir dóm.

Auk áðurgreindra lagareglna vísar stefnandi hér til 19., 27. og 30. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda Húsfélagsins Fornhaga 11-17

Húsfélagið telur sig ekki eiga aðild að málinu. Það kveðst annast milligöngu um greiðslu reikninga vegna einstakra stigaganga að uppfylltu því skilyrði að íbúar í viðkomandi stigagangi hafi samþykkt útgjöldin. Húsfélagið hafi ekki tekið á sig neinar skuldbindingar gagnvart stefnanda.

Þá er byggt á því að umrædd verk hafi ekki verið samþykkt af íbúum í stigaganginum. Meðstefnda K-kvk-nf hafi samþykkt fyrir sitt leyti í samtölum við sambýliskonu stefnanda að greiddar yrðu 15.000 krónur fyrir verkið. Hún hafi hins vegar áréttað að afla yrði samþykkis annarra íbúa.

Stefndi bendir á að meðstefnda K-kvk-nf hafi talið sig hafa samþykkt 15.000 krónur sem heildargreiðslu fyrir vinnu stefnanda. Stefndi bendir á að engin tímaskýrsla liggi fyrir frá stefnanda eða umsamið tímagjald. Reikningur stefnanda byggi ekki á samkomulagi aðila um kjör. Þar sem ekkert samkomulag hafi verið gert geti stefnandi ekki krafið stefnda um greiðslu.

Stefndi segir að stefnandi sé í vanskilum með gjöld til sín. Því hafi hann uppi þrautavarakröfu til skuldajafnaðar. Stefnandi skuldi nokkurra mánaða greiðslur í hússjóð, gjald í framkvæmdasjóð, skuld vegna yfirdráttarheimildar húsfélagsins. Samanlögð skuld stefnanda nemi 151.530 krónum. Þó skuld stefnanda sé þannig hærri en stefnukrafan sé ekki að svo stöddu krafist sjálfstæðs dóms.

Stefndi vísar til 28. gr. laga nr. 91/1991 og meginreglna samningaréttar.

Málsástæður og lagarök stefndu K-kvk-ef M-kvk-ef J-kvk-ef

Stefnda K-kvk-nf M-kvk-nf byggir á því að hún hafi ekki samþykkt greiðslu fyrir vinnuframlag stefnanda, því síður hafi hún samþykkt að hún ætti ein að greiða fyrir það. Samþykki hennar fyrir greiðslu á 15.000 krónum hafi verið háð þeim fyrirvara að aðrir íbúar í stigaganginum samþykktu einnig. Ósannað sé að stefnda eða aðrir íbúar hafi samþykkt þann kostnað sem krafið sé um í málinu.

Stefnda bendir á að engin tímaskýrsla hafi verið lögð fram og ekki hafi verið samið um tímagjald. Mótmælir stefnda því að stefnandi geti haft sjálfdæmi um tímagjald.

Stefnda vísar til meginreglna samningaréttar.

Forsendur og niðurstaða

Krafa stefnanda er vegna vinnu við sameign hússins. Starfandi er eitt húsfélag í fjórum stigagöngum. Er húsfélag þetta réttur aðili að málinu. Yrði ekki leyst úr því hér hvernig skipta bæri kostnaðinum á einstaka íbúðareigendur.

Stefnandi kveðst starfa sem flugvirki. Hann kveðst hafa stundað húsaviðgerðir um árabil. Hann hefur ekki haldið því fram að hann auglýsi nú um stundir að hann taki að sér verkefni á því sviði. Þá hefur hann ekki lagt fram gjaldskrá er hann fer eftir við gjaldtöku fyrir slík verkefni. Líta verður svo á að stefnda K-kvk-nf hafi leitað til stefnanda sem eins af íbúum í húsinu. Að hún hafi talið hann færan um að vinna þau verk sem um ræðir. Telja verður að hún hafi ekki að fyrra bragði mátt gera ráð fyrir að stefnandi myndi krefjast greiðslu fyrir vinnu sína. Ekki er fram komið að venja sé að greidd séu laun fyrir vinnu eigenda við sameign í húsinu eða stjórn húsfélagsins. Hefði því þurft að semja skýrlega um greiðslu í þessu tilviki og hversu há hún skyldi verða. Fram kom í aðilaskýrslu stefnanda að þau hefðu ekki rætt um greiðslu fyrir verkið.

Stefnandi byggir ekki á því að samið hafi verið um að hann fengi 15.000 krónur fyrir vinnu sína.

Að þessu virtu verður að hafna kröfu stefnanda. Þá þarf samkvæmt framansögðu ekki að fjalla um það hvort stefnda K-kvk-nf kunni að hafa skuldbundið húsfélagið til að greiða 15.000 krónur fyrir verkið.

Vegna þessarar niðurstöðu þarf ekki að fjalla um gagnkröfu stefnda Húsfélagsins, sem ekki er höfð uppi til sjálfstæðs dóms.

Ekki verður hjá því komist að dæma stefnanda til að greiða stefndu málskostnað. Líta verður til þess að stefnda K-kvk-nf hafði uppi frávísunarkröfu, sem var hafnað. Þá má eins og hér stendur á líta til þess að stefnandi hefur með vinnu sinni sparað sér og sameigendum sínum útgjöld af að kalla til iðnaðarmenn. Er rétt að stefnandi greiði stefndu K-kvk-þgf M-kvk-þgf 80.000 krónur í málskostnað, en stefnda Húsfélaginu 40.000 krónur. Er virðisaukaskattur innifalinn í þessum fjárhæðum.

J-kk-nf F-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Stefndu, Húsfélagið Fornhaga 11-17 og K-kvk-nf M-kvk-nf J-kvk-nf, eru sýknuð af kröfum stefnanda, M-kk-ef S-kk-ef.

Stefnandi greiði stefnda, Húsfélaginu Fornhaga 11-17, 40.000 krónur í málskostnað, en stefndu K-kvk-þgf M-kvk-þgf J-kvk-þgf, 80.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf F-kk-nf