E-221/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 27. mars sl., hefur X, höfðað hér fyrir dómi gegn Z.

Endanlegar kröfur stefnanda eru þær, að stefndu verði gert að greiða honum 1.300.200 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38, 2001, frá 2. nóvember 2013 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti.

Stefnda krefst þess að hún verði sýknuð af öllum kröfum stefnanda, en til vara að stefnukrafa hans verði lækkuð verulega. Þá krefst hún málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I.

Í máli þessu krefur stefnandi stefndu um endurgreiðslu ofgreidds fjár. Við aðalmeðferð málsins var endanleg dómkrafa hans lækkuð í þá fjárhæð, sem hér að framan var rakið.

Samkvæmt stefnu og greinargerð, aðilaskýrslum og öðrum gögnum eru helstu atvik máls þau að málsaðilar voru í óskráðri sambúð frá júní 2005 til janúar 2011. Við upphaf sambúðarinnar voru aðilar búsettir í R, en þar átti stefnda íbúð. Eftir að aðilar hófu sambúð sína keyptu þau saman íbúð í M og er óumdeilt að stefnda lagði fram fjármuni vegna kaupanna, sem hún hafði fengið í hendur er hún seldi íbúð sína í R. Er aðilar fluttust búferlum til A á árinu 2010 seldu þau eignina í M, en þar keyptu þau saman íbúð að ..., sem þau áttu í óskiptri sameign. Af gögnum verður ráðið að á sambúðartímanum hafi þau skipt með sér kostnaði við heimilisreksturinn. Að auki voru þau með sameiginlegan greiðslureikning hjá bankastofnun, á nafni stefndu, sem þau notuðu til að standa straum af greiðslum á lánum, sem hvíldu á fasteigninni í ... . Liggur fyrir að vegna þessa greiddi stefnandi mánaðarlega sinn hlut, 62.000 krónur, og lét millifæra fjárhæðina af greiðsluþjónustureikningi sínum inn á bankareikning stefndu. Stefnandi staðhæfir að þessi millifærsla hafi gerst sjálfkrafa samkvæmt samningi hans við bankastofnunina.

Óumdeilt er að í lok ársins 2010 fór stefnandi í atvinnuleit til ... vegna hallærisins hérlendis. Fékk stefnandi þar fljótlega atvinnu í iðngrein sinni, en stefnda hélt aftur á móti áfram búsetu sinni í húseign aðila á A, en þar starfaði hún í fyrstu við eigin atvinnurekstur, en síðar hefur hún verið við kennslu í háskóla.

Samkvæmt gögnum tilkynnti stefnda í símtali við stefnanda, á vormánuðum 2011, að hún hefði kynnst öðrum karlmanni og af þeim sökum væri sambúð þeirra í raun lokið. Vegna þessa gerði stefnandi sér ferð til Íslands þá um sumarið, en í framhaldi af því gerðu aðilar með sér samning er varðaði fjárslit þeirra vegna hinnar óvígðu sambúðar. Liggur fyrir að stefnda keypti 50% hlut stefnanda í íbúðinni að ..., og var afsal þar um gefið út og undirritað þann 4. júlí 2011. Í afsalinu segir m.a. að stefnda taki að sér að greiða nánar tilgreindar veðskuldir sem hvíldu á húseigninni, og þ. á m. við Íbúðalánasjóð, á 1. og 3. veðrétti. Af gögnum verður ráðið að í uppgjöri aðila vegna fjárslitanna hafi stefnda greitt stefnanda fjármuni þann 2. ágúst nefnt ár, en einnig er óumdeilt að stefnda endurgreiddi stefnanda við greind tímamót m.a. fasteigna- og orkugjöld, samtals 58.891 krónu. Að auki endurgreiddi stefnda stefnanda 62.000 krónur, sem farið höfðu af greiðsluþjónustureikningi viðskiptabanka hans samkvæmt fyrrnefndu samkomulagi aðila. Samkvæmt málatilbúnaði aðila höfðu þeir vegna þessarar síðastnefndu greiðslu báðir símasamband við bankastofnun stefnanda hérlendis og tilkynntu að slíkar millifærslur af reikningi stefnanda inn á reikning stefndu ættu framvegis ekki að fara fram.

Óumdeilt er að eftir sambúðarslitin og hið fjárhagslega uppgjör héldu málsaðilar áfram fyrri búsetu sinni og störfum, annars vegar á Aog hins vegar í ... .

Samkvæmt málavaxtalýsingu stefnanda gætti hann ekki að fyrrnefndum greiðsluþjónustureikningi sínum hérlendis um nokkurra missera skeið eða allt þar til í maímánuði árið 2013. Vísar hann til þess að tilefni þess hefði verið það að bankastofnunin hafði gert honum viðvart um að reikningurinn væri kominn á yfirdrátt. Við nánari athugun hefði hann komist að raun um að fyrrgreind fjárhæð, 62.000 krónur, hafði haldið áfram að renna mánaðarlega af reikningnum inn á bankareikning stefndu, líkt og tíðkast hafði fyrir sambúðarslit hans og stefndu.

Samkvæmt gögnum áttu málsaðilar nokkur tölvusamskipti í ágúst 2013, en þá gerði stefnandi stefndu grein fyrir hvernig komið var og óskaði jafnframt eftir endurgreiðslu á þeim fjármunum sem runnuð höfðu af greiðsluþjónustureikningi hans inn á reikning hennar. Í svarpósti stefndu svaraði hún því til að fyrir slíkri endurkröfu væru ekki haldbær rök.

Með bréfi lögmanns stefnanda, dagsettum 2. október 2013, var stefnda krafin um endurgreiðslu á fyrrnefndum fjármunum, ásamt lokagreiðslunni í júlí 2011, 62.000 kr. Lögmaður stefndu andmælti kröfugerð stefnanda með bréfi, dagsettu 15. sama mánaðar. Eins og fyrr var getið leiðrétti stefnandi við upphaf aðalmeðferðar kröfugerð sína að því er varðaði fjárhæð. Féll stefnandi þannig frá kröfu sinni vegna síðastgreindu greiðslunnar, en óumdeilt er m.a. að stefnda endurgreiddi stefnanda þá fjárhæð þann 2. ágúst 2011, eins og fyrr var rakið. Er endanleg dómkrafa stefnanda við það miðuð.

Fyrir liggur að vegna kaupa stefndu á eignarhlut stefnanda í íbúðinni að ... í júlí 2011 leitaði hún eftir greiðslumati hjá Íbúðarlánasjóði og þá í því skyni að hún gæti formlega yfirtekið áhvílandi veðskuldir á eigninni. Af gögnum verður ráðið að dráttur hafi orðið á afgreiðslu þessa erindis hennar og liggur fyrir að í júlí 2013 undirrituðu málsaðilar fyrst viðeigandi skjöl þar um. Var viðeigandi gögnum, en einnig fyrrgreindu afsali um fasteignina að ..., í framhaldi af því framvísað til þinglýsingar.

II.

Málsástæður stefnanda og lagarök.

Stefnandi byggir á því að í kjölfar samvistarslita og fjárhagslegs uppgjörs málsaðila, þ. á m. vegna kaupa stefndu á eignarhluta hans í sameiginlegri íbúð þeirra að ... sumarið 2011, hafi endanlegu fjárfélagi þeirra lokið. Stefnandi byggir á því að stefndu hafi við þessi skil átt að vera fullkomlega ljóst að frá þessu tímamarki myndu hinum mánaðarlegu millifærslum hans, að upphæð 62.000 krónur, inn á bankareikning hennar hætt. Allt að einu hefðu millifærslugreiðslurnar haldið áfram að fara inn á bankareikning stefndu, mánaðarlega, og allt þar til í maí 2013.

Stefnandi byggir á því að hann hafi farið fram á það við viðskiptabanka sinn í kjölfar sambúðarslitanna á árinu 2011 að umræddum millifærslum yrði hætt. Vegna búsetu sinnar í ... og þess að hann hafi verið í miklu uppnámi sökum þess hvernig sambúðarslit aðila bar að hafi hann ekki gætt frekar að reikningnum á Íslandi. Stefnandi staðhæfir og að millifærslurnar til stefndu hefðu farið fram sjálfkrafa hjá bankastofnun hans og því verið án vitundar hans.

Stefnandi byggir á því að stefnda hafi tekið við umræddum greiðslum (sjálfvirkum millifærslum) gegn betri vitund. Hún hafi þannig þrátt fyrir vitneskju um atvik máls engan reka gert til þess að upplýsa hann um að greiðslur hefðu haldið áfram að berast inn á reikning hennar. Þá hefði stefnda þrátt fyrir ítrekaðar óskir hans neitað að fallast á að endurgreiða honum umrædda fjármuni. Að þessu leyti vísar hann til netsamskipta aðila á samskiptavefnum Facebook. Vegna þessa alls hafi honum verið nauðsynlegt að höfða mál þetta til innheimtu kröfunnar.

Stefnandi byggir á því að hann hafi ofgreitt til stefndu á greindu tímabili, frá ágúst 2011 til maí 2013, samtals 1.300.200 krónur, þ.e. mánaðarlega 62.000 krónur. Hann byggir á því að stefnda hafi tekið við öllum eignarráðum í fasteigninni ..., við upphaf greinds tímaskeiðs. Um sé að ræða samtals tuttugu og tvær greiðslur, sem sé stefnufjárhæð málsins, en að frádreginni þeirri endurgreiðslufjárhæð sem stefnda millifærði í upphafi í ágústmánuði 2011, líkt og áður hafi komið fram. Stefnandi krefst dráttarvaxta af hinni endanlegu stefnufjárhæð frá 2. nóvember 2013, en þá hafi verið liðinn einn mánuður frá því að stefnda var krafin um endurgreiðsluna, sbr. 3. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38, 2001.

Endurgreiðslukröfu sína styður stefnandi við hina almennu reglu kröfuréttar, um að sá sem greitt hafi án eða umfram lagaskyldu eigi lögvarða kröfu til endurgreiðslu þess fjár sem ofgreitt hafi verið. Kröfu sína um dráttarvexti og vaxtavexti styður stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38, 2001, kröfu um málskostnað styður hann við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91, 1991, og um virðisaukaskatt vísar hann til laga nr. 50, 1988.

Málsástæður stefndu og lagarök.

Stefnda byggir á því að við gerð samnings aðila um fasteignina ... í júlí 2011, þar sem stefnandi hafi afsalað til hennar 50% eignarhluta sínum, hafi aldrei verið rætt um að þar með myndu fyrrnefndar millifærslur hans hætta að berast inn á reikning hennar. Stefnda staðhæfir og vísar til þess að í tengslum við greindan samning hafi ekkert verið rætt um áhrif þess að hún stæðist ekki greiðslumat, sem auðvitað hefði verið forsenda þess að samningurinn gæti yfir höfuð staðist. Stefnda bendir á að stefnandi hafi því verið skráður eigandi eignarinnar og skuldari ásamt henni vegna áhvílandi lána á eigninni hjá Íbúðalánasjóði eða allt þar til viðeigandi gögnum og þ. á m. afsali var þinglýst í byrjun júlí 2013.

Stefnda byggir sýknukröfu sína á því að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti í máli þessu með tvennum hætti. Hann hafi þannig ekkert aðhafst til að innheimta hið meinta ógreidda fé í svo langan tíma sem raun varð á. Stefnda vísar til þess að hún hafi strax andmælt endurgreiðslukröfunni í tölvupóstsamskiptum þeirra, í ágúst 2013, og þá á þeirri forsendu að umræddar greiðslur stefnanda hefðu farið í að greiða afborganir af lánum sem hvíldu á þeirri fasteign, sem þau hefðu bæði verið skráð fyrir. Stefnda byggir einnig á því að þrátt fyrir að stefnandi hafi áréttað kröfu sína um endurgreiðslu hefði hann ekkert aðhafst frekar, þ.e. með formlegum hætti, fyrr en með innheimtubréfi, dagsettu 2. október 2013. Stefnda bendir á að hún hafi þá strax andmælt röksemdum stefnanda, en hann ekki brugðist við andmælunum fyrr en með höfðun máls þessa í lok ágústmánaðar 2014. Stefnda bendir á að þannig hefðu liðið sextán mánuðir frá því að síðasta millifærslan af greiðsluþjónustureikningi stefnanda fór inn á reikning hennar þar til hann brást við með málshöfðun.

Stefnda byggir á því að þar sem stefnandi hafi ekkert aðhafst til að stöðva umræddar millifærslur hefði hann haft vilja til að þær færu í raun fram. Í því sambandi bendir stefnda á að í kjölfar sambandsslita aðila í ágúst 2011 hefði hún upplýst stefnanda í tölvupósti um að slík millifærsla hefði átt sér stað og jafnframt endurgreitt þá greiðslu, sem hefði verið hin fyrsta, samdægurs. Stefnda staðhæfir að auk þessarar endurgreiðslu hefði hún, líkt og stefnandi, tilkynnt viðskiptabanka stefnanda um að slíkar millifærslur ættu væntanlega ekki að fara fram eftir samvistarslitin. Allt að einu hefðu millifærslurnar haldið áfram að berast inn á reikning hennar. Stefnandi hafi þannig ekkert aðhafst, þrátt fyrir að honum hefði verið í lófa lagið að stöðva millifærslurnar, með einfaldri tilkynningu eða ítrekun til viðskiptabanka síns.

Stefnda byggir á því að stefnandi hafi verið grandvís um millifærslurnar. Þar um vísar hún til þess að stefnandi hafi lagt fram yfirlit yfir þann reikning sem hann hefði notað til að greiða umræddar millifærslur. Byggir hún á því að á yfirlitinu komi það skýrt fram að stefnandi hafi sjálfur greitt að jafnaði mánaðarlega inn á reikninginn og allt til loka ársins 2012, en eftir það hafi greiðslur hans verið óreglulegar. Þá hafi stefnandi samkvæmt yfirlitinu, í eitt skipti, þann 14. september 2012, sjálfur millifært af umræddum greiðsluþjónustureikningi inn á annan reikning í sinni eigu. Því hafi greiðslur af reikningnum ekki aðeins komið til vegna atbeina banka stefnanda. Vegna þessa standist rök stefnanda um grandleysi ekki.

Stefnda byggir á því að stefnandi hafi innt umræddar greiðslur af hendi til hennar af annarri ástæðu en skyldu sinni til þess. Þar um vísar stefnda til þess að stefnanda hafi, þrátt fyrir samvistarslitin, borið skylda til þess að greiða hlut sinn í hinni sameiginlegu fasteign málsaðila. Hann hafi og haldið áfram að greiða sinn hlut eftir samvistarslitin þrátt fyrir tilkynningar, viðvaranir og endurgreiðslu af hennar hálfu. Stefnda hafi talið sig hafa gert það sem í hennar valdi stóð til að koma því til skila til stefnanda, en einnig viðskiptabanka hans, að umræddar millifærslur ættu sér enn stað þrátt fyrir sambandsslitin. Og þegar greiðslurnar hefðu haldið áfram að berast inn á reikning hennar hefði hún staðið í þeirri trú að það væri vegna eindregins vilja stefnanda, enda hefðu eigandaskiptin að fyrrnefndri fasteign ekki farið fram, þar sem yfirtaka hennar á veðlánum hjá Íbúðalánasjóði hefðu þá enn ekki farið fram. Af þessum sökum hefði þinglýsing afsals fyrir eigninni heldur ekki átt sér stað.

Stefnda byggir á því að millifærslur stefnanda hefðu átt sér stað án nokkurs fyrirvara af hans hálfu. Því verði að telja að viðvarandi greiðslur stefnanda hafi jafngilt viðurkenningu hans á greiðsluskyldu eða greiðsluvilja.

Stefnda byggir loks á því að hún geti ekki borið ábyrgð á mistökum, hvorki stefnanda sjálfs né viðskiptabanka hans. Að þessu leyti vísar stefnda til eigin orða stefnanda í skilaboðum til hennar á Facebook, um að umræddar millifærslugreiðslur hefðu átt sér stað „vegna mistaka“, og þá þannig að þær hefðu verið færðar reglubundið af bankareikningi hans og inn á reikning hennar. Stefnda vísar til þess að slík mistök geti ekki verið á ábyrgð hennar og því hefði stefnandi fremur átt að beina kröfum sínum að viðskiptabanka sínum en henni. Þar um vísar hún til 16. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála.

Að öllu samanlögðu byggir stefnda á því að einsýnt sé að sök vegna ætlaðrar ofgreiðslu til hennar liggi að öllu leyti hjá stefnanda sjálfum og verði hann að bera hallann af því. Þá áréttar stefnda að stefnandi hafi allt þar til fyrrnefndu afsali um fasteign þeirra var þinglýst þann 5. júlí 2013 verið opinberlega skráður eigandi eignarinnar til jafns við hana. Telur stefnda að e.t.v. hafi stefnandi af þeim sökum fengið greiddar vaxtabætur, sem þá eigi að koma til frádráttar endurgreiðslukröfu hans.

Um lagarök byggir stefnda á meginreglum samninga- og kröfuréttar, og þ. á m. á undantekningarreglum við meginregluna um endurgreiðslu ofgreidds fjár. Kröfu sína um málskostnað styður hún við XXI. kafla laga nr. 91, 1991, einkum 129. og 130. gr. Að því er varðar virðisaukaskatt vísar stefnda til laga nr. 50, 1988.

III.

Við aðalmeðferð málsins gáfu málsaðilar aðilaskýrslur.

Í máli þessu er ágreiningur með málsaðilum um millifærslur, sem fóru mánaðarlega af greiðsluþjónustureikningi bankastofnunar stefnanda og inn á bankareikning stefndu. Óumdeilt er að millifærslur þessar höfðu aðilar sjálfir ákveðið að viðhafa vegna viðvarandi greiðslna þeirra á afborgunum af veðlánum sem hvíldu á óskiptri sameign þeirra, íbúðareigninni að ... á A.

Við úrlausn málsins verður byggt á þeim gögnum sem málsaðilar hafa lagt fram. Til þess er að líta að staðhæfingar aðila um atvik máls hafa almennt ekki sönnunargildi fyrir dómi, nema um sé að ræða atriði sem honum eru óhagstæð, sbr. 1. mgr. 50. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð mála.

Af hálfu málsaðila hafa engin gögn verið lögð fram um að bankastofnun stefnanda hafi á árinu 2011 fengið fyrirmæli um að breytingu skyldi gera á því fyrirkomulagi sem tíðkast hafði um nokkurra ára skeið varðandi nefndar millifærslur af greiðsluþjónustureikningi stefnanda og þar á meðal að þeim skyldi ekki ráðstafa á reikning stefndu. Að þessu virtu er að álit dómsins ekki rök til þess að taka til greina málsástæðu stefndu um að sýkna beri hana af kröfu stefnanda vegna aðildarskorts samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91, 1991.

Í máli þessu liggur fyrir að málsaðilar voru í óvígðri sambúð í u.þ.b. sex ár, frá árinu 2005 og til hluta ársins 2011. Árið 2010 festu aðilar kaup á nefndri íbúðareign, en eftir það greiddu þau til jafns afborganir vegna áhvílandi veðlána, líkt og hér að framan hefur verið rakið. Verður ráðið að til hagræðis hafi stefnandi látið þá bankastofnun, sem hann var í viðskiptum við, hafa þau fyrirmæli, að mánaðarlega skyldi hans hlutur, 62.000 krónur, fara inn á bankareikning stefndu.

Samkvæmt því sem áður er rakið á dómkrafa stefnanda rót sína að rekja til sambúðarslita málsaðila á árinu 2011. Er það gerðist var stefnandi búsettur í Noregi vegna kreppuástandsins hérlendis, en stefnda bjó aftur á móti áfram í nefndri húseign aðila. Verður ráðið að aðstæður þeirra hafi að þessu leyti haldist óbreyttar allt til þessa dags.

Samkvæmt málatilbúnaði aðila, sem er í samræmi við framlögð gögn, fór fram fjárhagslegt uppgjör þeirra í millum vegna sambúðarslitanna sumarið 2011. Í aðalatriðum fólst uppgjörið í því að stefnda keypti 50% eignarhluta stefnanda í nefndri húseign, en fyrir hann greiddi stefnda 800 þúsund krónur. Í afsali, dagsettu 4. júlí nefnt ár, segir m.a. að stefnda hafi við kaupin tekið að sér að greiða tilteknar áhvílandi veðskuldir og þar á meðal veðskuldir Íbúðalánasjóðs, á 1. og 3. veðrétti. Í framlögðu bréfi Íbúðalánsjóðs, dagsettu 27. desember 2012, kemur fram að stefnda hafi fengið leyfi sjóðsins til að yfirtaka nefnd veðlán.

Af tölvusamskiptum málsaðila, sem rituð voru í tilefni af lýstu uppgjöri og fjárslitum sumarið 2011, kemur m.a. fram að stefnda hafi að kröfu stefnanda endurgreitt honum, m.a. fasteigna- og orkugjöld, samtals 58.891 krónu. Í staðfestum tölvupósti, dagsettum þann 2. ágúst 2011, víkur stefnda enn fremur að fyrrgreindri millifærslu á bankareikning sinn, sem hún hafði fengið af greiðsluþjónustureikningi viðskiptabanka stefnanda samkvæmt fyrrnefndu samkomulagi. Segir þar m.a.: „Endurgreiddi líka 62.000 krónur sem greiðsluþjónustan lagði inn á mig núna um mánaðamótin.“ Samkvæmt málatilbúnaði aðila hér fyrir dómi höfðu þeir vegna nefndrar millifærslu báðir símasamband við bankastofnun stefnanda og tilkynntu að slíkar greiðslur af reikningi stefnanda inn á reikning stefndu ættu framvegis ekki að eiga sér stað.

Samkvæmt gögnum greiddi stefnandi allnokkra fjármuni mánaðarlega inn á fyrrgreindan greiðsluþjónustureikning sinn hjá bankastofnun á Íslandi eftir að hann fluttist búferlum til ... . Í byrjun árs 2011 var þessi greiðsla um 130-140 þúsund krónur á mánuði, en frá október það ár og til ársloka 2012 var greiðslan að jafnaði um 100 þúsund krónur á mánuði. Eftir það greiddi hann lægri fjárhæðir inn á reikninginn. Verður ráðið að auk fyrrgreindra millifærslna til stefndu, að upphæð 62.000 krónur, hafi farið af þessum reikningi stefnanda greiðslur vegna afborgana á skuldabréfi í þrjú skipti, en að auki fastar mánaðarlegar greiðslur, m.a. til fjarskiptafyrirtækis og tryggingarfélaga. Samkvæmt gögnum millifærði bankastofnunin af reikningnum til stefnanda 200 þúsund krónur við endurnýjun samningsins þann 14. september 2012. Samkvæmt bankayfirliti fer þessi reikningur stefnanda fyrst á svokallaðan yfirdrátt þann 1. febrúar 2013.

Samkvæmt framansögðu héldu millifærslugreiðslurnar af nefndum greiðsluþjónustureikningi stefnanda áfram að rata inn á bankareikning stefndu, þrátt fyrir að aðilar hefðu að sögn báðir farið fram á það við bankastofnun stefnanda að þeim skyldi hætt. Af málatilbúnaði stefnanda verður ráðið að hann hafi fyrst gert sér grein fyrir þessu fyrri hluta ársins 2013, en fyrir liggur að hann tók fyrir frekari millifærslur til stefndu í maí það ár. Þá liggur fyrir að stefnandi tilkynnti stefndu í tölvupósti um þetta í ágúst sama ár, en þá fór hann jafnframt fram á að hún endurgreiddi honum hina ofgreiddu fjárhæð, sbr. dómkröfur hans í máli þessu. Í svarpósti hinn 29. ágúst 2013 vísar stefnda til þess að hún hefði tveimur árum fyrr, vegna fyrstu millifærslunnar, sem borist hafði inn á reikning hennar eftir uppgjör þeirra þá um sumarið, hringt í bankastofnun stefnanda. Segir um þetta nánar í tölvupósti stefndu: „... og lét þá vita að þessar millifærslur ættu væntanlega ekki að fara fram. Þegar greiðslurnar héldu áfram gat ég bara ekki trúað öðru en að þú vissi fullvel hvað þú værir að gera og værir meðvitaður um fjármálin þín. Ég leit á þetta sem ákveðna skuldajöfnun, þar sem alla okkar sambúð var það ég sem bar hitann og þungan af okkar útgjöldum til heimilisins og var með háan yfirdrátt og námslán á bakinu af þeim sökum. Þessir peningar sem þú millifærðir fóru í að greiða inná afborganir af [...] og eru því horfnir í verðbólguhafið – og ef þú telur að um mistök hafi verið að ræða ..., þá verður þú að axla ábyrgð á þínum mistökum.“ Í svarpósti, dagsettum 31. ágúst 2013, staðfestir stefnandi að stefnda hafi gert honum viðvart um fyrstu millifærsluna í ágústmánuði 2011, en andmælir að öðru leyti alfarið efni tölvupósts hennar.

Í íslenskum rétti gildir meginregla um að þeir sem fá fyrir mistök greidda peninga sem þeir eiga ekki rétt til skuli endurgreiða þá. Frá þeirri meginreglu verður þó að gera undantekningar eftir því hver atvik eru að ofgreiðslunni og endurkröfu hennar.

Af gögnum máls þessa verður að áliti dómsins að leggja til grundvallar að málsaðilar hafi gengið frá fjárslitum sínum sumarið 2011 í kjölfar þess að sambúð þeirra hafði í raun lokið fyrr á því ári. Verður ekki annað ráðið en að um fullnaðaruppgjör hafi verið að ræða, en það fólst m.a. í því að stefnda keypti eignarhluta stefnanda í hinni óskiptu sameign þeirra, í íbúðinni að ... . Liggur fyrir að eftir þessi viðskipti greiddi stefnda ein rekstrarútgjöld eignarinnar. Þá endurgreiddi stefnda að auki stefnanda 62.000 krónur, þann 2. ágúst 2011, en um var að ræða fyrrnefnda millifærslu af greiðsluþjónustureikningi hans, sem hafði verið hlutur hans vegna afborgana af veðlánum, sem hvíldu á eigninni, samkvæmt því samkomulagi sem þau höfðu gert með sér er þau voru í sambúðinni.

Þegar ofangreint er virt og þá m.a. í ljósi þess hvers eðlis samskipti aðila voru, og enn fremur í ljósi þess heildaruppgjörs sem þau gerðu með sér í kjölfar samvistarslitanna síðsumars 2011, verður þrátt fyrir tiltekið hirðuleysi og síðar tómlæti stefnanda fallist á með honum að ekki verði litið á umræddar millifærslur sem hluta af greiðsluskyldu hans gagnvart stefndu eða að um hafi verið að ræða þegjandi viljayfirlýsingu af hans hálfu. Þvert á móti verður í ljósi aðstæðna að mati dómsins að fallast á með stefnanda að stefnda hafi í ljósi gjörða sinna vitað, eða mátt vita, að hún hafi ekki átt lögmætt tilkall til þeirra greiðslna sem lagðar voru inn á bankareikning hennar og stöfuðu frá stefnanda eftir fjárslit þeirra. Vegna þessa hafi það staðið stefndu nær að athuga nánar um tilurð greiðslnanna og þá m.a. að árétta fyrri fyrirmæli sín um að millifærslunum skyldi hætt.

Að þessu virtu verður að áliti dómsins í ljósi allra aðstæðna, og þar sem málsástæður stefndu eru að öðru leyti haldlausar, að taka endurgreiðslukröfu stefnanda til greina, ásamt dráttarvöxtum frá 2. nóvember 2013, er mánuður var liðinn frá því að innheimtubréf hans var sent, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38, 2001.

Eftir þessum málsúrslitum ber að dæma stefndu til að greiða stefnanda málskostnað eins og segir í dómsorði, en virðisaukaskattur er þar meðtalinn.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Stefnda, Z, greiði stefnanda, X, 1.300.200 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38, 2001 frá 2. nóvember 2013 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 797.909 krónur í málskostnað.