S-241/2012

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þann 25. september 2012, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara útgefinni 29. mars 2012 á hendur X, kennitala 000000-0000, […], fyrir kynferðisbrot með því að hafa að kvöldi 6. desember 2010 nuddað kynfæri A, kt. 000000-0000, innan klæða og sett fingur inn í kynfæri hennar nokkra stund þar til hún bað hann að hætta, þar sem hún svaf í rúmi móður sinnar á heimili þeirra að […], en hún vaknaði við atlöguna.

Telst þetta varða við 1. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu B, kt. 000000-0000, vegna ólögráða dóttur hennar A, er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 800.000 auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 6. desember 2010 þar til mánuður er liðinn frá birtingu skaðabótakröfunnar, 16. ágúst 2011, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Ákærði, sem neitar sök, krefst sýknu og að sakarkostnaður falli á ríkissjóð. Til vara krefst ákærði þess að hann hljóti vægustu refsingu sem lög leyfa. Þá er þess krafist að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð.

I.

Með bréfi barnaverndarnefndar Hafnarfjarðar þann 3. mars 2011 var óskað eftir lögreglurannsókn vegna gruns um kynferðislegt ofbeldi gagnvart brotaþola í máli þessu af hálfu ákærða. Brotaþoli er fædd […] 2002 en ákærði […] 1992. Þriðjudaginn 22. mars 2011 lagði móðir brotaþola fram kæru til lögreglu. Í áðurnefndu bréfi barnaverndarnefndar er haft eftir móður brotaþola að stúlkan hafi skýrt henni frá atburði sem átti sér stað þann 6. desember 2010. Hefði hún sagt að eftir að hún var sofnuð um kvöldið hafi hún vaknað við það að ákærði hefði verið kominn með aðra höndina undir nærbuxurnar hennar, en þá hafi hún slegið til hans og sagt honum að hætta. Hætti hann þá og sagði að hann hefði gert þetta óvart og beðið hana fyrirgefningar og að segja ekki frá þessu.

II.

Þann 20. apríl 2011 var tekin skýrsla af brotaþola í Héraðsdómi Reykjaness með fjarfundarbúnaði tengdum Barnahúsi. Lýsti stúlkan þá samskiptum sínum við ákærða að kvöldi 6. desember 2010. Sagði hún að vinkona móður hennar hefði verið að passa hana og ákærði hafi verið þarna líka. Hún hafi verið komin upp í rúm þar sem ákærði hafði einnig komið sér fyrir. Eftir að barnapían var sofnuð þá hafi hún einnig sofnað en vaknað svo allt í einu við ískalda hönd ákærða sem var að strjúka henni undir nærbuxunum. Orðrétt lýsti stúlkan atvikinu á þessa leið: „Já ég vaknaði við ískalda hendi og hann byrjaði eitthvað að strjúka og svo fór hann með puttann smá inn í hérna píkuna og ég varð rosalega hrædd en svo, ég þorði ekki að segja alveg strax stopp svo allt í einu sagði ég stopp, þá sagði X að ég ætti ekki að segja foreldrum mínum frá þessu“. Sagðist stúlkan ekki hafa þorað að segja frá þessu og farið með ákærða í bíó nokkru síðar, en það sama kvöld hafi hún sagt mömmu sinni, sem fór að hágráta, frá þessu. Ekki gat stúlkan munað hvaða dag þetta átti sér stað en hélt að það hafi verið nálægt jólum 2010. Ekki kvaðst stúlkan muna eftir því að þau hafi verið í einhverjum leik, hún og ákærði, áður en umrætt atvik gerðist. Ekki kvaðst stúlkan hafa verið neitt með síma ákærða í höndunum þetta umrædda kvöld.

III.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu þann 28. mars 2011 og sagði þá að það geti verið að hann hafi rekist utan í klof brotaþola, þegar hann var að leita að símanum sínum, og vakið hana. Þegar hún vaknaði hafi hann spurt hana hvort hann hefði komið óvart við klofið á henni en því hafi hún neitað. Sagði ákærði að hann hafi heyrt símann sinn pípa til merkis um sms-sendingu og þess vegna hafi hann farið að leita að honum, en í ljós hafi komið að síminn hafði dottið á gólfið. Lýsti ákærði því að brotaþoli hefði falið símann undir sænginni fyrr um kvöldið og hann því talið að hann gæti verið þar undir. Sagði ákærði að brotaþoli hefði legið svolítið asnalega og því geti verið að hann hafi snert klof hennar, sem aldrei hafi verið meiningin. Þann 16. ágúst 2011 sagði ákærði í skýrslutöku hjá lögreglu að hann hefði ekki gert sér grein fyrir því að hann hefði verið kominn með hendurnar ofan í nærbuxurnar þegar hann var að leita að símanum en segist samt vera viss um að hann hefði ekki farið með höndina ofan í nærbuxurnar. Vildi ákærði taka sérstaklega fram að hann væri viss um að hafa ekki farið inn á nærbuxur brotaþola, en viljað vera viss um hvað brotaþoli hafi upplifað og þess vegna spurt: „Fór ég nokkuð óvart inn á nærbuxurnar hjá þér“.

Þegar lögregla hafði samband við ákærða í því skyni að óska eftir heimild lögreglu til að nálgast símagögn frá umræddum degi sagði hann það vera óþarfa því hann hefði ekki fengið nein sms-skilaboð eins og hann hafi haldið að hann hefði fengið. Ákærði hefur neitað því að hafa ætlað að koma við klof brotaþola í kynferðislegum tilgangi.

Fyrir dómi hefur ákærði alfarið neitað sök. Segir ákærði að þau hafi ákveðið að horfa saman á kvikmynd og til þess að þau gætu bæði séð þá hafi hann setið við hliðina á brotaþola í rúminu en brotaþoli hafi fljótlega sofnað og hann sest á stól við hliðina á rúminu og farið að hlusta á DVD-diska með heyrnartólum. Skömmu síðar taldi ákærði að hann hefði heyrt í símanum sínum og farið að leita að honum, og vegna þess að brotaþoli hafði falið fyrir honum símann fyrr um kvöldið, og til þess að vekja hana ekki, fór hann með höndina undir sæng hennar til þess að leita þar. Síðar kom í ljós að síminn hafði dottið niður á gólf. Hringitón frá símanum, eins og verið væri að senda sms, sem varð til þess að ákærði fór að leita að honum, kvað ákærði hafa verið misheyrn, m.a. vegna þess að hann hafi verið með heyrnartól á eyrum auk þess sem hann sé heyrnarskertur. Kannaðist hann við að hafa ekki komið þessu á framfæri fyrr en lögregla hugðist kanna hvort síma ákærða hefði borist sms-sending umrætt kvöld og óskaði eftir samþykki ákærða til þess að kanna það. Sagðist ákærði hafa snert læri brotaþola við leitina en ekkert farið inn undir nærbuxurnar hennar. Hann sagðist hafa spurt brotaþola um þetta og hún svarað því til að einhver hafi farið með hönd í klofið á henni en það hafi alltaf verið utan klæða. Kvaðst ákærði ekki hafa snert bert hold. Hann getur ekki skýrt, af hverju hann sagði í skýrslu hjá lögreglu að hann hafi ekki gert sér grein fyrir því að hann var kominn með höndina ofan í nærbuxurnar, með öðrum hætti en að hann hafi orðað þetta eitthvað asnalega. Sagði ákærði aðspurður að brotaþola hafi líkað vel við hann og ekki sýnt honum neina óvinsemd sem geti skýrt frásögn hennar af umræddu atviki. Hann sagðist oft hafa hitt brotaþola eftir kvöldið 6. desember 2010 og ekkert hafi breyst í samskiptum þeirra sem hann tók eftir, en eftir að brotaþoli sagði móður sinni frá atburðinum hafi nánast engin samskipti verið milli þeirra.

IV.

Verður nú rakinn framburður annarra vitna eftir því sem þurfa þykir.

Móðir brotaþola, B, sagðist fljótlega eftir meint atvik hafa merkt miklar persónuleikabreytingar hjá brotaþola, sem birtust einkum í skertri sjálfsmynd, og nokkru síðar hafi hún sagt henni smátt og smátt frá því sem hafði gerst í samskiptum hennar við ákærða kvöldið örlagaríka. Sagði vitnið að brotaþoli hafi sagt sér að hún hefði vaknað við það að ákærði var að nudda kynfæri hennar undir nærbuxunum en þau hafi verið að horfa á sjónvarp saman og hún sofnað út frá því. Þegar hún sagði honum að hætta þá hafi hann beðið hana að segja engum frá því sem gerðist. Eftir þennan atburð voru, að sögn vitnisins, einhver samskipti milli brotaþola og ákærða og minnist vitnið þess að þau hafi farið einu sinni saman í kvikmyndahús. Sagði vitnið að móðir ákærða hafi verið besta vinkona hennar og ákærði og brotaþoli hefðu verið miklir vinir. Sagði vitnið að brotaþoli hafi þegið hjálp í Barnahúsi, sem hafi verið til bóta. Vitið kvaðst hafa spurt brotaþola um það hvort ákærði hefði verið með einhvern síma, þegar atvikið átti sér stað, og hafi hún svarað því neitandi.

Vitnið Þ-kvk-nf S-kvk-nf E-kvk-nf, sálfræðingur í Barnahúsi, staðfesti vottorð sem hún hefur gefið út vegna málsins. Sagði vitnið að hún hafi átt sextán viðtöl við brotaþola, sem hafi m.a. sagt að hún óttaðist unga menn eftir umrætt atvik, en það hefði ekki leynt sér að hún hafði orðið fyrir áfalli og hefði hún sýnt einkenni sem eru dæmigerð hjá ungum stúlkum sem hafa orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi. Kvaðst vitnið ekki í neinum vafa um að sú vanlíðan sem brotaþoli átti við að stríða ætti rót sína að rekja til þess atburðar sem leiddi til ákærunnar sem hér er fjallað um. Sagði vitnið að brotaþoli hefði verið mjög trúverðug og stöðug í frásögn sinni í viðtölum þeirra.

Vitnið C, móðir ákærða, sagði að ákærði hafi talað um umræddan atburð og sagt henni að hann hafi verið að leita að símanum og farið undir sængina í leitinni en ekki snert við brotaþola. Vitnið kvaðst hafa verið sofandi frammi í stofu heima hjá brotaþola þegar umrætt atvik á að hafa gerst. Sagði vitnið að engin samskipti hafi verið milli ákærða og brotaþola eftir 15. febrúar sl.

Vitnið D, faðir ákærða, sagði aðspurður að ákærði væri ekki með fulla heyrn. Sagði vitnið að ákærði hafi sagt að hann hafi ekki gert neitt rangt og bara verið að leita að síma sínum undir sæng brotaþola.

Niðurstaða:

Mat á sönnun í máli þessu ræðst í meginatriðum af mati á trúverðugleika framburðar ákærða og vitna. Kemur þá fyrst til skoðunar stöðugleiki framburðar ákærða og brotaþola, enda eru ekki aðrir til frásagnar.

Að mati dómenda hefur ekkert komið fram í framburði brotaþola sem gerir frásögn hennar ótrúverðuga, auk þess sem vitnisburður Þ-kvk-ef S. E-kvk-ef sálfræðings rennir stoðum undir þá ályktun, er fram kom hjá henni, að hún væri ekki í neinum vafa um að sú vanlíðan, sem brotaþoli lýsti í viðtölum þeirra, ætti rót sína að rekja til þess atburðar sem leiddi til ákærunnar sem hér er fjallað um. Sagði Þ-kvk-nf að brotaþoli hefði verið mjög trúverðug og stöðug í frásögn sinni í viðtölum þeirra og að það hefði ekki leynt sér að hún hefði orðið fyrir áfalli og sýnt einkenni sem eru dæmigerð hjá ungum stúlkum sem hafa orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi.

Fyrir dómi hefur ákærði alfarið neitað sök. Framburður ákærða var að mati dómenda mjög misvísandi og óstöðugur. Hefur hann sagt að það geti verið að hann hafi rekist utan í klof brotaþola, þegar hann var að leita að símanum sínum, og vakið hana og þá hafi hann spurt hana hvort hann hefði komið óvart við klofið á henni en því hafi hún neitað. Sagði ákærði við yfirheyrslu hjá lögreglu að hann hafi heyrt símann sinn pípa til merkis um sms-sendingu, og þess vegna hafi hann farið að leita að honum undir sæng brotaþola. Það var ekki fyrr en lögregla hugðist kanna með samþykki hans hvort símanum hans hefði borist sams-sending umrætt kvöld að hann upplýsti að um misheyrn hafi verið að ræða, og honum hafi ekki borist nein sms-skilaboð eins og hann áður hélt fram. Þá þykja mjög ótrúverðugar skýringar ákærða á því hvers vegna hann hefði verið að spyrja brotaþola ítrekað um það hvort hann hafi nokkuð farið óvart inn á nærbuxurnar hennar. Hefur ákærði sagt að hann hafi spurt hana að þessu til þess að fullvissa sig um hvað brotaþoli hefði upplifað. Þann 16. ágúst 2011 sagði ákærði hjá lögreglu að hann hefði ekki gert sér grein fyrir því að hann hafi verið kominn með hendurnar ofan í nærbuxurnar þegar hann var að leita að símanum en sagðist samt vera viss um að hann hefði ekki farið með höndina ofan í nærbuxurnar. Inntur nánar eftir þessu fyrir dómi bar ákærði því við að hann hefði orðað þetta eitthvað asnalega. Eins hefur ákærði neitað því að hafa ætlað að koma við klof brotaþola í kynferðislegum tilgangi. Þykir dómendum með miklum ólíkindum, þegar horft er til þess aldursmunar sem er milli brotaþola og ákærða, að hann skuli vera að vitna til svara brotaþola, níu ára gamallar stúlku, við spurningum hans, á átjánda aldursári, sem hún hefur ekki viljað kannast við. Sagðist ákærði hafa spurt brotaþola hvort hann hafi snert læri hennar við leitina að símanum eða farið inn undir nærbuxurnar hennar og hún svarað því til að einhver hefði farið með hönd í klofið á henni en það hefði alltaf verið utan klæða. Sagði ákærði aðspurður að brotaþola hafi líkað vel við hann og ekki sýnt honum neina óvinsemd sem geti skýrt frásögn hennar af umræddu atviki.

Að mati dómenda þykir frásögn ákærða um samskipti hans við brotaþola umrætt kvöld vera með miklum ólíkindablæ og bera þess merki að hann sé að reyna að sanna sakleysi sitt sem hann virðist alls ekki hafa trú á. Telja dómendur að leggja beri til grundvallar niðurstöðu í málinu staðfastan og greinargóðan framburð brotaþola, sem er studdur þeirri óbeinu sönnunarfærslu sem ráða má af framburði vitnisins Þ-kvk-ef E-kvk-ef sálfræðings, sem áður er rakinn, og lýsingu móður brotaþola á breytingum í fari hennar eftir umrætt atvik og benda til sektar ákærða. Þegar litið er til þess sem nú hefur verið rakið og höfð hliðsjón af því að neitun ákærða á sök er langt frá því að vera eindregin verður fallist á að ákæruvaldinu hafi, með vísan til 109. gr. sakamálalaga nr. 88/2008, tekist sönnun, sem ekki verður vefengd með skynsamlegum rökum, fyrir því að ákærði hafi af ásetningi framið brot það sem honum er gefið að sök í ákæru, en þar sem sönnun skortir fyrir því að ákærði hafi farið með fingur inn í kynfæri eða leggöng brotaþola telur dómurinn að háttsemi hans varði við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en ekki 1. mgr. eins og segir í ákæru. Í þessu sambandi er stuðst við framburð brotaþola um að ákærði hafi aðeins farið með puttann smá inn í „hérna píkuna“ eins og hún orðaði það. Þá er til þess litið að hún sagði móður sinni að hún hefði vaknað við það að ákærði var að nudda kynfæri hennar undir nærbuxunum en minntist ekki á að hann hefði farið með fingur inn í kynfæri hennar.

Í gögnum málsins kemur fram að ákærði hefur frá barnæsku átt við geðræn vandamál að stríða og var að ósk félagsmálaráðs Kópavogs vistaður utan heimilis vegna samskiptaerfiðleika. Ákærði var sem barn lagður inn á BUGL og greindur þar með Tourette-heilkenni og ofvirkniröskun. Ljóst er að ákærði stendur illa félagslega og hefur oftlega notið stuðnings barnaverndaryfirvalda um árabil.

Refsing ákærða, sem er fæddur […] 1992 og hefur ekki áður sætt refsingum, þykir hæfilega ákveðin þriggja mánaða fangelsi. Síðan ákærði sýndi af sér þá háttsemi sem hann er nú sakfelldur fyrir eru liðin tæp tvö ár án þess að hann hafi komist í kast við lögin. Í þessu ljósi og að virtum aðstæðum ákærða sem áður er lýst telja dómendur rétt að skilorðsbinda refsingu ákærða til þriggja ára eins og nánar greinir í dómsorði.

Með broti því sem ákærði er nú sakfelldur fyrir hefur hann bakað sér miskabótaábyrgð gagnvart brotaþola samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga. Var brot ákærða til þess fallið að valda brotaþola mikilli andlegri vanlíðan án þess að líkamlegir áverkar kæmu til. Þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 450.000 krónur með vöxtum svo sem greinir í dómsorði.

Með vísan til 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til þess að greiða allan sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem ákvarðast 476.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærða ber einnig að greiða útlagðan kostnað sækjanda vegna vottorðs sálfræðings, 35.000 krónur. Þóknun réttargæslumanns brotaþola, G-kvk-ef P-kvk-ef héraðsdómslögmanns, sem ákærða ber einnig að greiða, þykir hæfilega ákvörðuð 251.500 krónur.

Af hálfu ákæruvaldsins sótti H-kk-nf M-kk-nf G-kk-nf, vararíkissaksóknari, málið.

Dómsformaður er S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari og meðdómendur J-kk-nf H-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómarar.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá birtingu dómsins, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði B, kt. 000000-0000, vegna ólögráða dóttur hennar A, 450.000 krónur í miskabætur auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 6. desember 2010 til 16. september 2011, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði skal greiða allan sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 476.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, útlagðan kostnað sækjanda, 35.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, G-kvk-ef P-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 251.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

S-kk-nf S-kk-nf

J-kk-nf H-kk-nf

R-kvk-nf B-kvk-nf