S-1992/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 13. apríl sl., er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum í Reykjavík 14. nóvember 2006 á hendur S-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], Hraunbæ 112, Reykjavík, fyrir skilasvik með því að hafa selt innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó, fyrst samkvæmt kaupsamningi 1. maí 2002 sem stjórnarmaður Maráss ehf., kt. [...], til Rúbíns ehf., kt. [...], og aftur samkvæmt umboði forsvarsmanna Rúbíns ehf. þann 6. september 2002 þrátt fyrir að hann hefði við kaup Maráss ehf. á versluninni af E-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], samkvæmt kaupsamningi 29. apríl 2001, veðsett lager og innréttingar verslunarinnar fyrir öllu kaupverði verslunarinnar, 8.496.000 kr., samkvæmt tveimur veðskuldabréfum útgefnum 1. maí sama ár en ákærði hafði með höndum rekstur verslunarinnar fram í september 2002.

Þetta er talið varða við 2. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Í málinu krefst nefndur Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 7.337.338 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, af 3.787.013 kr. frá 1. nóvember 2001 til 1. janúar 2002, en með sömu dráttarvöxtum af 7.337.338 kr. frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun þann 1. ágúst 2002 að fjárhæð 150.000 kr.

Við munnlegan flutning málsins krafðist verjandi ákærða þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi. Til vara krafðist hann sýknu en til þrautavara að ákærða yrði ákvörðuð vægasta refsing er lög leyfa. Þá krafðist hann þess að skaðabótakröfu yrði vísað frá dómi. Loks krafðist hann málsvarnarlauna sér til handa.

Með bréfi dagsettu 14. nóvember 2002 lagði J-kk-nf B-kk-nf héraðsdómslögmaður fram kæru hjá lögreglu fyrir hönd A-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef vegna sölu er fram hefði farið á innanstokksmunum og lager verslunarinnar Mílanó, Ármúla 17A í Reykjavík. Í kæru kemur fram að innréttingar og lager hefðu áður verið veðsett til tryggingar skuld kaupanda við seljanda, vegna kaupa Maráss ehf. á innanstokksmunum og lager verslunarinnar af E-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf. Rakið er að Ö-kk-nf Á-kk-nf hafi með kaupsamningi 29. apríl 2001 selt einkahlutafélaginu Marás lager, tæki og innanstokksmuni verslunarinnar. Kaupverð hafi verið 8.496.000 krónur og skyldi kaupverð greitt með tveimur skuldabréfum samþykktum af seljanda, hvort að fjárhæð 4.248.000 krónur. Marás ehf. sé skuldari að bréfunum og hafi innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó, Ármúla 17A, Reykjavík verið veðsett. Sjálfskuldarábyrgðaraðilar hafi verið S-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, ákærði í máli þessu, H-kvk-nf L-kvk-nf R-kvk-nf og Eignarhaldsfélagið Háteigur. Veðskuldabréfunum hafi ekki verið þinglýst í lausafjárbók. Illa hafi gengið að innheimta bréfin og af þeim tilteknar afborganir verið greiddar á tímabilinu 3. júlí 2001 til 28. janúar 2002. Á vormánuðum 2002 hafi Ö-kk-nf Á-kk-nf leitað til lögmanns og tjáð honum að ákærði hygðist selja innanstokksmuni og lager verslunarinnar, sem veðsett hefðu verið samkvæmt ofangreindum veðskuldabréfum. Hafi hann auglýst fyrirtækið hjá fasteignasölunni Húsinu. Í kæru kemur fram að lögmaður A-kk-ef Á-kk-ef hafi haft samband við fasteignasöluna og rætt við J-kk-þf I-kk-þf sölumann. Hafi J-kk-nf lýst því að hann hafi verið með viðkomandi fyrirtæki í sölumeðferð en ekki hafa vitað um veðsetninguna. Hafi lögmaðurinn í kjölfarið sent sölumanninum afrit af umræddum veðskuldabréfum. Nokkrum dögum áður en kæra hafi verið lögð fram hafi Ö-kk-nf Á-kk-nf haft samband við lögmann sinn og upplýst að innanstokksmunir og lager verslunarinnar hafi verið seldir P-x-x P-x-x og P-kk-þgf G-kk-þgf. Viðskiptin hafi átt sér stað á fasteignasölunni Húsinu. Hafi lögmaðurinn þá haft samband við J-kk-þf I-kk-þf og hafi J-kk-nf staðfest að salan hafi átt sér stað.

Kærunni fylgdi afrit kaupsamnings frá 29. apríl 2001 þar sem Ö-kk-nf Á-kk-nf selur Marási ehf. lager og innanstokksmuni verslunarinnar fyrir 8.496.000 krónur sem greiðast skyldu með tveimur skuldabréfum, hvoru að fjárhæð 4.248.000 krónur. Tekið er fram varðandi afhendingu að kaupandi skuldbindi sig til þess að taka við og flytja burt lager ásamt öðrum innanstokksmunum frá Bæjarlind 1-3 og öðrum stöðum þar sem að lager sé geymdur, svo sem vöruhótel Eimskipa, gám niðri við Sundahöfn og Vörugeymslu Samskipa, en til þess hefði hann 4 vikur frá undirritun samnings. Samningurinn er undirritaður af ákærða. Þá fylgdi kærunni svonefnd ,,Viðbót við kaupsamning”, og er það skjal dagsett 18. maí 2001. Þar er því lýst yfir að Marás ehf. reki verslunina Mílanó en ef sú staða komi upp að Marás ehf. vildi hætta rekstri eða kæmist í þrot með hann skyldi Ö-kk-nf Á-kk-nf eiga rétt á að leysa hann til sín með sömu kjörum og hann hefði selt reksturinn á. Það væri þó háð samþykki handhafa tveggja veðskuldabréfa, hvoru að fjárhæð 4.248.000 krónur, útgefnum 1. maí 2001 af Marási ehf. Þá skyldi hann og eiga forkaupsrétt að versluninni Mílanó, sem næði til þess hluta verslunarinnar sem sé sambærilegur við núverandi verslun en ekki til þess sem við hana kynni að bætast af óskyldum rekstri og yrði seldur sér.

Þá fylgdi kærunni yfirlýsing sem dagsett er 21. maí 2001 þar sem fram kemur að Marás ehf. hafi afhent E-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf tvö handhafaveðskuldabréf, hvort að fjárhæð 4.248.000 krónur, útgefin 1. maí 2001, og samþykkt af E-kk-þgf Á-kk-þgf sem greiðsla samkvæmt kaupsamningi 29. apríl 2001. Séu bréfin tryggð með fyrsta veðrétti í lager, tækjum og innréttingum í versluninni Mílanó að Ármúla 17A í Reykjavík, eins og því sé lýst í fylgiblaði með skuldabréfunum. Þá séu bréfin tryggð með sjálfskuldarábyrgð þriggja einstaklinga og er ákærði einn þeirra. Frumrit veðskuldabréfanna voru lögð fram með kærunni. Í þeim segir m.a.: „Veð: Innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó. Ármúla 17A 105-Reykjavík Sjá lýsingu á fylgiblaði sem er hluti af skjali þessu.“

Á skjali merkt I/1.7 í rannsóknargögnum málsins er listi yfir innréttingar og lager sem veðsettur er samkvæmt veðskuldabréfi útgefnu 27. apríl 2001 af Marási ehf. að fjárhæð 8.496.000 krónur. Listinn er á tveim blaðsíðum og ber fyrri síðan í ljósriti upphafsstafi ákærða og A-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef. Á fyrri síðunni eru fyrst tilgreindar innréttingar. Er um að ræða brettahillur á lager, skrifborð og aðra lausamuni, tölvubúnað sem samanstandi af einni Hyundai 386 tölvu ásamt tveim prenturum, einni Crx 500 mzh tölvu ásamt prentara og öðrum fylgihlutum, faxtæki og smáhluti til skrifstofureksturs. Allar viðbætur og endurnýjun á sambærilegum hlutum falli einnig undir veðið. Næst er tilgreindur lager. Er um að ræða flísar, lím, innréttingar og annan smávarning tengdan flísalögn á þeim degi sem listi er saminn að verðmæti 6.700.000 krónur. Það sem komi í stað núverandi lagers falli einnig undir veðið. Verðmæti megi hverju sinni aldrei vera minna en 5.000.000 krónur. Um nánari lýsingu er vísað til birgðalista. Síðari blaðsíða þessa lista hefst á upptalningu á innréttingum og er augljóslega endurtalning á innréttingum. Talningin er hins vegar nokkuð frábrugðin fyrri síðunni í uppsetningu. Þó er áfram tekið fram að allar viðbætur, endurnýjun á sambærilegum hlutum falli einnig undir veðið. Að því er varðar lager er einnig miðað við að flísar, lím, innréttingar og annar smávarningur tengdur flísalögn sé að verðmæti 6.700.000 krónur og er tekið fram að virðisaukaskattur sé ekki innifalinn. Það sem komi í stað núverandi lagers falli einnig undir veðið. Í þessu tilviki er tekið fram að grunnverðmæti lagersins skuli vera 6.700.000 krónur samkvæmt birgðalista eins og ,,það” hafi verið útreiknað við kaupsamningsgerð en taka hækkun eða lækkun vegna niðurgreiðslna af bréfum miðað við að verðmætið sé 80% af eftirstöðvum skuldabréfanna með vöxtum hverju sinni. Á þessari blaðsíðu eru síðan tilgreind tæki og koma þar m.a. fram ýmis tæki sem féllu undir innréttingar á fyrri blaðsíðu. Í þessari yfirlýsingu er tekið fram að veðsali skuli tilkynna handhafa skuldabréfanna á sannanlegan hátt um útsölur hverju sinni með viku fyrirvara, en það gildi ekki um hefðbundin tilboð. Óheimilt sé að selja lager í stórum hlutum eða farga með öðrum hætti án þess að verðmæti sé jafnað með öðrum vörum eða kostnaðarverð þess sé greitt handhafa skuldabréfanna eða greitt inn á skuldabréfin. Fram kemur að handhafi skuldabréfanna hafi hvenær sem er leyfi til að skoða lager og annað það er að veðinu snúi, þar með talið birgðalista og staðfestingu á verðmæti birgða, þ.e. innkaupa- og tollreikningum og sé umsjónarmanni Mílanó skylt að leyfa aðgang að þessu til skoðunar. Verði meiriháttar breytingar á eignaraðild að Marási ehf., sem og verslun þess Mílanó sem sé aðalskuldari að skuldabréfunum, sé skylt að tilkynna handhafa bréfanna um það þegar í stað svo hann eigi þess kost að gæta hagsmuna sinna. Loks er tekið fram að veðsetningin sé gerð með tilvísun til 33. gr. laga nr. 75/1975 (sic) um samningsveð og skuli hennar getið í frumriti skuldabréfanna og skjalið teljast hluti þess. Undir þessa yfirlýsingu rita ákærði og Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf. Undir skjalið rita sem vottar S-kk-nf Ó-kk-nf og I-kk-nf S-kk-nf.

Í málin liggur frammi kaupsamningur dagsettur 1. maí 2002. Samkvæmt þeim samningi selur Marás ehf. og ákærði til einkahlutafélagsins Rúbín ehf. allan rekstur Mílanó flísaverslunar að Dvergshöfða 27, Reykjavík, ásamt lager samkvæmt talningu, innréttingum, skrifstofubúnaði, viðskiptasamningum og viðskiptavild. Kaupverð er 17.500.000 krónur. Skyldi kaupverð greiðast með yfirtöku lána og ábyrgða í Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis að fjárhæð 3.000.000 krónur, með yfirtöku skuldabréfs vegna lagers frá Spánís ehf. að fjárhæð 5.000.000 krónur, með yfirtöku víxils vegna húsaleigu að fjárhæð 1.000.000 krónur og loks með útgáfu skuldabréfa sem seljandi samþykki, að fjárhæð 8.500.000 krónur. Skyldi kaupandi taka við öllum rekstri verslunarinnar og hirða arð hennar og greiða yfirteknar skuldir og gjöld miðað við dagsetningu kaupsamningsins. Undir samninginn rita ákærði fh. Marás ehf. og E-kk-nf R-kk-nf fh. Rúbín ehf. Í málinu liggur frammi tilkynning til Hlutafélagaskrár, sem móttekin er 8. mars 2002, þar sem tilkynnt er um nýja stjórn einkahlutafélagsins Rúbín. Fram kemur að á hluthafafundi 21. febrúar 2002 hafi í stjórn félagsins verið kosnir U-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf R-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf. E-kk-nf R-kk-nf sé nýr framkvæmdastjóri og með prókúruumboð.

Þá liggur frammi og fylgdi kæru í málinu kaupsamningur dagsettur 6. september 2002. Með þeim samningi selur einkahlutafélagið Rúbín til P-x-x P-x-x og P-kk-ef G-kk-ef rekstur Mílanó flísaverslunar að Dvergshöfða 27 í Reykjavík. Hið selda er nafn, lager, viðskiptavild, rekstur, innréttingar og tæki samkvæmt yfirlitsblaði. Tekið er fram að engar skuldir séu yfirteknar. Kaupverð er 15.150.000 krónur. Skyldu 5.000.000 greiðast við undirritun samnings. Aðrar 5.000.000 króna skyldu greiðast með víxli pr. 1. febrúar 2003. Loks skyldu 5.150.000 krónur greiðast með tveimur skuldabréfum. Fer afhending hins selda fram við undirritun kaupsamning. Þá yfirtekur kaupandi þær pantanir sem gerðar hafa verið. Ábyrgist seljandi að kaupandi geti gengið inn í núverandi leigusamning um húsnæði eða fái nýjan leigusamning á sömu kjörum. Undir samninginn ritar ákærði fyrir hönd seljanda og kaupendur. Vottur að undirritun er löggiltur fasteignasali. Með kaupsamningi er fylgiskjal er varðar pöntun sem gerð hefur verið á flísum og greitt hefur verið inn á. Í gögnum málsins er skjal merkt I/1.6. 3. Er um að ræða lista yfir tæki, áhöld og annað sem fylgir með í sölu á Mílanó flísaverslun. Upp er talið hillur, lyftari, uppstillingaskápar, tölvur og prentari, forrit, skrifborð, símanúmer o.fl. Tekið er fram að ákærði og fjölskylda hans muni ekki fara aftur út í rekstur á svipuðum nótum. Loks er tekið fram að viðskiptavild fylgi með sem myndast hafi í heild á 25 árum.

Um atvik hefur ákærði greint svo frá að á sínum tíma hafi Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf viljað selja ákærða innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó. Verslunin hafi þá borið nafnið Marás og verið til húsa að Bæjarlind 1-3 í Kópavogi. Hafi þeir komist að samkomulagi um kaupin og gert kaupsamning dagsettan 29. apríl 2001. Við þann kaupsamning hafi verið skeytt tilgreindri viðbót við kaupsamninginn. Eftir nokkurt þóf varðandi kaupin hafi tvö veðskuldabréf verið gefin út og lager verslunarinnar verið afhentur. Það hafi þó ekki verið fyrr en Ö-kk-nf Á-kk-nf hafi komið með viðbót við kaupsamninginn dagsetta 18. maí 2001 er hafi m.a. kveðið á um forkaupsrétt seljanda. Ákærði kvaðst hafa verið ósáttur við kaupin þar sem lager verslunarinnar hafi ekki verið eins og seljandi hafi lýst honum. Þar að auki hafi Ö-kk-nf Á-kk-nf tekið úr honum eftir kaupin og borið því við að hann ætti viðkomandi hluti ekki sjálfur. Kvaðst ákærði hafa greint E-kk-þgf Á-kk-þgf frá því síðla árs 2001 að hann væri óánægður og í desembermánuði það ár hafi hann mótmælt skuldabréfunum, þó ekki formlega. Kvaðst ákærði fyrst hafa beðið um að fá bréfin lækkuð um 2.000.000 króna og svonefndan birgðalista gefin út, en hann hafi alla tíð vantað. Hafi ákærði síðan beint því til A-kk-ef Á-kk-ef að hann tæki lagerinn til baka og kaupin gengju til baka. Ö-kk-nf hafi ekki fallist á það. Einhvern tímann sumarið 2002 hafi Ö-kk-nf Á-kk-nf höfðað mál gegn ákærða persónulega vegna greiðslufalls á skuldabréfunum, en því máli hafi verið vísað frá dómi. Ákærði kvaðst hafa keypt aðra verslun vorið 2002, en um hafi verið að ræða verslunina Flísar og lím að Dvergshöfða 27 í Reykjavík. Þar hafi ákærði sett upp verslun. Kvaðst ákærði hafa sagt við Ö-kk-þf að hann yrði að taka lager verslunarinnar Mílanó til baka, ellegar myndi ákærði sameina lagerinn nýju versluninni. Eftir það yrði þetta ein verslun. Ákærði kvað Ö-kk-þf því hafa haft alla möguleika á að taka lagerinn til baka. Ákærði kvaðst telja að samkvæmt viðbót við kaupsamning frá 18. maí 2001 hafi E-kk-þgf Á-kk-þgf borið skylda til að taka lagerinn aftur til baka ef ákærði vildi ekki halda áfram í rekstrinum. Ákærði kvaðst ekki hafa talið að hann væri í vanskilum við Ö-kk-þf á þeim tíma þar sem Ö-kk-nf hafi tekið út vörur af lagernum.

Eftir að hafa bætt lager verslunarinnar Mílanó við lager verslunarinnar Flísar og lím sumarið 2002 kvaðst ákærði hafa nefnt verslunina Mílanó. Þá verslun hafi hann selt einkahlutafélaginu Rúbín. Hann hafi haldið áfram að selja flísar sem starfsmaður þeirrar verslunar, en hann hafi hætt að skipta sér af rekstrinum eftir það. I-kk-nf S-kk-nf, bróðir ákærða, og S-kk-nf Ó-kk-nf hafi séð um reksturinn frá því. Ákærði bar að samið hafi verið um að Rúbín ehf. myndi halda áfram að borga skuldir Maráss ehf., þ.á m. af þeim bréfum sem hafi verið í vanskilum. Ákærði kvaðst eftir söluna hafa séð um daglegan rekstur hjá Rúbín ehf. Í því hafi falist að selja flísar og gera upp sölu. I-kk-nf S-kk-nf og S-kk-nf Ó-kk-nf hafi hins vegar séð um allt annað, s.s. bókhald, frágang og efnahagslegan hluta rekstursins. Ákærði, S-kk-nf og I-kk-nf hafi staðið að kaupum Rúbín ehf. á versluninni af Marás ehf. Ákærði kvað rekstur Rúbíns ehf. hafa gengið ágætlega og betur en fyrri rekstur ákærða. Um fjórum mánuðum síðar hafi I-kk-nf og S-kk-nf viljað fara í annars konar rekstur og selt rekstur Rúbíns ehf. með kaupsamningi 6. september 2002.

Ákærði kvað ástæðu þess að hann hafi selt verslunina Mílanó, þrátt fyrir hina veðsettu muni, hafa verið að hann hafi ekki treyst sér til að reka verslunina áfram. Ö-kk-nf Á-kk-nf hafi átt að taka lager verslunarinnar til baka, en ekki viljað gera það. Hafi ákærði fengið tækifæri til að losa sig við reksturinn á þennan hátt. Kvaðst hann hafa sagt E-kk-þgf að lagerinn færi inn í stærri rekstur og Ö-kk-nf því getað gengið að lagernum, þó ekki öllum, enda hefði hinn nýi og sameinaði lager orðið stærri en hinn veðsetti lager. Ákærði kvaðst hafa verið meðvitaður um þegar hann hafi keypt reksturinn af E-kk-þgf Á-kk-þgf að veðréttur hafi verið í lagernum. Marás ehf. hafi selt verslunina til Rúbín ehf., þó ekki sömu verslun. Hafi sá gerningur ekki farið fram á fasteignasölu heldur hafi ákærði, bróður hans og S-kk-nf Ó-kk-nf gert samninginn sín á milli. Ákærði bar að ekki hafi verið kveðið á um veðin í þeim samningi, en „það var sett inn í þann samningi upphæð með skuldabréfi sem átti að covera þetta bréf. Það var þá annað hvort myndu þeir yfirtaka þau bréf eða þá væru gefið út ný bréf og frá þessu máli gengið.“ Fjórði liður undir fyrirsögninni „Greiðsla kaupverðs“ hafi átt að taka til þeirra, en þar segi að greiðsla eigi í fjórða lagi að fara fram með útgáfu skuldabréfa sem seljendur samþykki, að fjárhæð 8.500.000 krónur. Á þessum tíma hafi allt verið í ,,uppnámi”, en kaupendum hafi verið fullkomlega kunnugt um veðið. Ákærði kvað Ö-kk-þf hafa vitað af kaupsamningnum milli Maráss ehf. og Rúbín ehf. E-kk-þgf hafi boðist að taka lagerinn á þessum tímapunkti, en ákærði hafi ekki ætlað að skilja lagerinn eftir í húsnæðinu sem hann hafi verið í og borga af honum leigu.

Ákærði kvaðst hafa séð um sölu á verslunarrekstrinum frá Rúbín ehf. til P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x með kaupsamningi 6. september 2002. Hafi ákærði verið í viðræðum við starfsmann fasteignasölunnar Hússins um söluna. Kvaðst ákærði hafa haft umboð frá Rúbín ehf. til að undirrita kaupsamninginn og hafi hann séð á fasteignasölunni skriflegt umboð þess efnis. Kvaðst hann telja að umboðið hefði legið frammi við undirritun samningsins. Kvaðst ákærði ekki geta skýrt hvers vegna hann hefði ekki undirritað kaupsamninginn samkvæmt umbæði og væri það handvömm af hans hálfu. Kvaðst ákærði hafa skýrt J-kk-þgf I-kk-þgf, sölumanni hjá fasteignasölunni Húsinu, frá veðsetningunni í tengslum við söluferlið. Ákærði kvaðst ekki telja að kaupendurnir hafi vitað af veðinu.

Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf greindi svo frá að hann hafi verið búinn að reka verslun með flísar allt frá árinu 1990 og hafi reksturinn gengið þokkalega. Hann kvaðst hafa þurft að skipta um húsnæði og flutt af Suðurlandsbraut í Reykjavík inn í Bæjarlind 1-3 í Kópavogi. Hafi hið nýja húsnæðið reynst dýrt. Af þeim sökum hafi hann séð fram á að þurfa að flytja verslunina aftur um set. Ákærði hafi þegar þar var komið sögu verið búinn að starfa hjá E-kk-þgf í fjóra til fimm mánuði og verið öllum hnútum kunnugur. Ákærði hafi í upphafi verið ráðinn sem almennur starfsmaður og til að vinna við bókhald. Fram hafi komið hjá ákærða að hann hefði áhuga á að kaupa verslunina. Hafi það orðið að niðurstöðu og þeir samið um að ákærði keypti innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó. Undirritaður hafi verið kaupsamningur þess efnis í lok apríl 2001. Tilefni þess að gerður hafi verið viðauki við samninginn um forkaupsrétt 18. maí 2001 hafi verið að Ö-kk-nf hafi viljað tryggja veð í vörum. Skömmu fyrir það hafi sölunótur horfið úr bókhaldi og fundist í ruslatunnu. Hafi það að sínu viti bent til að reynt hafi verið að fela sölu sem fram hafi farið. Hafi þetta leitt til þess að Ö-kk-nf hafi orðið varfærinn í sölunni. Ö-kk-nf kvað birgðalista, sem vísað væri til í skuldabréfum, ekki hafa verið útbúinn. Ákærði hafi ætlað að útbúa listann, en mjög hafi legið á að flytja verslunina um set. Kvaðst Ö-kk-nf telja að bæði honum og ákærða hafi verið ljóst hvað fylgja hafi átt við kaupin. Einhver bretti af flísum hafi verið geymd í versluninni fyrir annan mann og eitt þegar verið selt er kaupin hafi farið fram. Þá hafi ákærði ekki viljað eitthvað af birgðunum. Kvaðst Ö-kk-nf telja að ljóst hafi verið hvað hafi ekki átt að fylgja lagernum við söluna. Ákveðið hafi verið varðandi veðsetninguna að verðmæti birgða mætti aldrei fara undir 5.000.000 króna. Lagerinn hafi staðið saman af fjölmörgum brettum af flísum, ef til vill tíu bílförmum. Húsnæðið sem lagerinn hafi verið í hafa verið á annað hundrað m2. Þá hafi verið lager í geymslu hjá Eimskip og í gámi fyrir utan verslunina. Staðið hafi til að þinglýsa skuldabréfunum. Hafi Ö-kk-nf verið handhafi skuldabréfanna og því hafi hann væntanlega átt að gera það. Í bréfunum hafi hins vegar komið fram að birgðalisti fylgdi, en hann hafi aldrei borist frá ákærða. Einnig hafi þurft að greiða fyrir þinglýsinguna talsverðar fjárhæðir sem hafi dregið úr því að frá því yrði gengið. Ákærði hafi borgað nokkrar afborganir af skuldabréfunum, nánar tiltekið afborganir júní til október 2001. Að auki hafi sennilega ein afborgun í janúar 2002 verið greidd. Kvaðst Ö-kk-nf hafa rætt við ákærða um að borga afborganir af bréfunum og vorið 2002 hafi bréfin verið sett í innheimtu. Málið hafi verið lagt fyrir héraðsdóm en krafan verið vitlaust sett fram og málinu verið vísað frá dómi. Ö-kk-nf kvaðst hafa minnst á við ákærða að kaupin gætu gengið til baka. Hafi Ö-kk-nf í raun ekki haft mikinn áhuga á því og frekar viljað fá greitt fyrir verslunina. Ekki væri rétt að ákærði hafi boðið sér lagerinn til baka. Kvaðst Ö-kk-nf hafa vitað til þess að lager verslunarinnar færi inn í lager verslunarinnar Flísar og lím, en ekki talið að það myndi skaða sig.

Ö-kk-nf kvaðst ekki hafa frétt af sölu á innréttingum og lager verslunarinnar Mílanó til Rúbín ehf. fyrr en eftir að sala til P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x hafi verið um garð gengin. Kvaðst Ö-kk-nf hafa séð það í blöðum að fasteignasalan Húsið hafi auglýst verslunina til sölu. Hafi hann hringt í sölumann fasteignasölunnar, J-kk-þf R-kk-þf I-kk-þf, og sagt að reksturinn væri veðsettur og sjálfur ætti Ö-kk-nf forkaupsrétt að innréttingum og lager. Kvaðst Ö-kk-nf hafa rætt þetta við ákærða og við lögfræðing sinn sem hafi einnig hringt í fasteignasöluna. Kvaðst Ö-kk-nf hafa hlustað á er lögfræðingurinn hafi sagt fasteignasalanum að verslunin væri veðsett. Inntur eftir því hvernig staðið hafi á því að Ö-kk-nf hafi tekið við peningum frá Rúbín ehf., bar Ö-kk-nf að S-kk-nf Ó-kk-nf og I-kk-nf S-kk-nf hafi einhverju sinni haft samband og sagt að þeir hefðu áhyggjur af því hversu illa gengi hjá ákærða að greiða af skuldabréfum vegna kaupa á versluninni. Ekki hafi Ö-kk-nf þá heyrt nefnt neitt um einkahlutafélagið Rúbín. Kvað hann þá félaga hafa sagt að þeir hafi lagt peninga í reksturinn, en ekki hafi þeir nefnt Rúbín ehf. á nafn í því sambandi. Greiðsla frá þeim félögum til A-kk-ef hafi ekki virst óeðlileg ráðstöfun enda hafi I-kk-nf verið sjálfskuldarábyrgðaraðili á skuldabréfum vegna sölunnar til ákærða og S-kk-nf komið að samningsgerðinni.

S-kk-nf Ó-kk-nf, lögfræðingur, kvaðst ekki hafa átt aðkomu að kaupum milli ákærða og A-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef varðandi innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó. Hins vegar hafi verið útbúin skuldabréf af aðilunum sjálfum, sem S-kk-nf kvaðst hafa vottað. Auk þess hafi verið samdir einhverjir listar vegna veðsetningar á lager eða innréttingum. Kvaðst S-kk-nf hafa sagt ákærða og E-kk-þgf að ef þeir ætluðu að veðsetja lagerinn yrði að útbúa lista yfir hann og þinglýsa síðan skuldabréfunum sem væru með veði í lagernum. Ekki hafi S-kk-nf haft aðra aðkomu að þessum kaupum. S-kk-nf bar að bróðir ákærða, I-kk-nf S-kk-nf, hafi ásamt öðrum einstaklingum átt einkahlutafélagið Rúbín. Þegar ákærði hafi flutt starfsemi sína að Dvergshöfða 27 í Reykjavík hafi Rúbín ehf. komið að því að kaupa eða standa að kaupum á lager sem þar hafi verið fyrir. S-kk-nf kvaðst ekki hafa komið að þeim viðskiptum að öðru leyti en því að hafa verið kunnugt um þau þar sem I-kk-nf og S-kk-nf hafi verið með sömu vinnuaðstöðu og S-kk-nf. Hafi S-kk-nf aðstoðað þegar til hans hafi verið leitað svo sem varðandi tilkynningar til Hlutafélagaskrár og viðlíka hluti. Um sölu Rúbín ehf. á rekstri flísaverslunarinnar Mílanó til P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x bar S-kk-nf að kaupendur hafi komið að skoða aðstæður og hafi hann á einhverjum tíma haft samband við endurskoðendur kaupenda. I-kk-nf hafi látið endurskoðendur fara yfir bókhald vegna kaupanna. Þá hafi S-kk-nf verið viðstaddur undirritun kaupsamningsins 6. september 2002. Ekki kvaðst S-kk-nf hafa komið að sölu verslunarrekstursins frá Marás ehf til Rúbín ehf. og því ekki muna hvað farið hafi fram varðandi það atriði að seljandi hafi verið tilgreindur annar en kaupendur hafi búist við. Kvaðst S-kk-nf telja að ákærði hafi verið með umboð til að rita undir nauðsynleg skjöl varðandi söluna frá Rúbín ehf. Í aðdraganda sölunnar hafi verið rætt um að lagerinn væri veðsettur. Kvaðst S-kk-nf hafa gert mönnum alveg ljóst að ef í lagernum væri eitthvað frá upphaflegri sölu og skuldabréfin væru með veði í því þá mætti ekki selja þann hluta lagersins. Hætta í því sambandi hafi legið ljósa fyrir. Kvaðst S-kk-nf telja að hann hafi nefnt þetta atriði við ákærða og bróður hans I-kk-þf. Þetta atriði hafi komið upp í sambandi við deilur ákærða og A-kk-ef. S-kk-nf kvaðst, ásamt I-kk-þgf S-kk-þgf, hafa komið að um 150.000 króna greiðslu til A-kk-ef Á-x-x í júlí eða ágúst 2002. Samkvæmt skuldabréfum um upphaflegu söluna hafi verið til staðar skuld við Ö-kk-þf og hafi I-kk-nf ákveðið að greiða E-kk-þgf fjárhæðina í því ljósi.

I-kk-nf S-kk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu 13. janúar 2006. Hafði hann þá réttarstöðu sakbornings í málinu. Kvaðst I-kk-nf á sínum tíma hafa aðstoðað bróður sinn við kaup á innréttingum og tækjum verslunarinnar Mílanó. Kvaðst I-kk-nf m.a. hafa ritað sem vottur á viðbót við kaupsamninginn, en viðbótin er dagsett 18. maí 2001. Þá kvaðst I-kk-nf hafa ritað sem vottur á yfirlýsingu frá 21. maí 2001 um afhendingu tveggja veðskuldabréfa sem greiðslu fyrir verslunarreksturinn. Þá kvaðst I-kk-nf hafa ritað sem sjálfskuldarábyrgðaraðili á umrædd tvö skuldabréf. Að því er varðar einkahlutafélagið Rúbín kvað I-kk-nf bróður sinn, E-kk-þf, hafa átt það félag. Hafi I-kk-nf aðstoðað bróður sinn við gerð ársreikninga fyrir félagið o.fl. Hafi bróðir I-kk-ef boðið honum að nota nafn félagsins í viðskiptum ef á þyrfti að halda. Þá hafi S-kk-nf Ó-kk-nf tengst félaginu, en hann ásamt öðrum hafi ætlað að koma á fót fyrirtæki sem ekkert hafi orðið úr. Ákveðið hafi verið að E-kk-nf A-kk-nf R-x-x yrði skráður sem framkvæmdastjóri Rúbín ehf. þar sem I-kk-nf hafi sjálfur verið undir gjaldþrotaskiptameðferð á þeim tíma. Þá hafi U-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf tengst fyrirtækinu en hann hafi verið skráður stjórnarformaður félagsins á tilteknum tíma. Það hafi einungis verið að nafninu til og hafi U-kk-nf H-kk-nf þar verið að launa I-kk-þgf tiltekinn greiða. Til hafi staðið að Rúbín ehf. tæki yfir rekstur verslunarinnar Mílanó af ákærða en eftir ítarlega skoðun á bókhaldi og stöðu Maráss ehf. hafi verið fallið frá þeirri hugmynd þar sem staða Maráss ehf. hafi verið slæm. Kvaðst I-kk-nf ekki muna til þess að hafa séð kaupsamning þar sem Marás ehf. hafi selt Rúbín ehf. rekstur flísaverslunarinnar. Þá kvaðst I-kk-nf ekki hafa komið að sölu Rúbín ehf. á rekstri flísaverslunarinnar Mílanó til P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x. Hann hafi þó verið búinn að ráðleggja ákærða að selja verslunina Mílanó til að losa sig úr skuldum og til að gera upp við Ö-kk-þf Á-kk-þf S-kk-þf. Hafi I-kk-nf þó vitað að til stæði að fasteignasalan Húsið myndi selja flísaverslunina en að öðru leyti hafi hann ekki komið þar nærri. I-kk-nf kvaðst kannast við nafnritun sína á umboð frá 5. september 2002 þar sem U-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf og E-kk-nf A-kk-nf R-x-x veita ákærða umboð til að selja verslunina Mílanó. Að öðru leyti myndi hann ekki eftir því skjali. Með bréfi 14. nóvember 2006 var I-kk-þgf tilkynnt að málið væri látið niður falla að því er hann varðaði. Fyrir dómi kvaðst I-kk-nf vilja nýta sér rétt sinn samkvæmt 50. gr. laga nr. 19/1991 og skorast undan vitnaskyldu þar sem ákærði væri bróðir hans.

E-kk-nf A-kk-nf R-x-x kvaðst hafa verið ráðinn sem framkvæmdastjóri einkahlutafélagsins Rúbín 21. febrúar 2002. Hafi E-kk-nf samþykkt að gerast framkvæmdastjóri félagsins að beiðni S-kk-ef Ó-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef, frænda síns. Hafi E-kk-nf verið fullvissaður um að í því fælust engar skuldbindingar af hans hálfu. Ekki hafi E-kk-nf að öðru leyti vitað af hverju farið hafi verið þess á leit að hann tæki að sér stöðuna og hafi hann ekki hugleitt það sérstaklega. Um hafi verið að ræða greiða af sinni hálfu og hafi hann einungis verið framkvæmdastjóri ,,á pappírunum.” Ekki hafi hann komið að neinum ákvörðunum fyrir félagið eða að neinum viðskiptum tengdum því. Kvaðst E-kk-nf geta staðfest að hann hafi ritað undir kaupsamning dagsettan 1. maí 2002 um kaup Rúbín ehf. á versluninni Mílanó af Marás ehf. Kvaðst E-kk-nf sennilega hafa undirritað samninginn að beiðni S-kk-ef eða I-kk-ef. Þá gæti hann ekki svarað því hvort þau viðskipti er samningurinn hafi kveðið á um hafi farið fram. Gæti hann í raun engu svarað varðandi viðskiptin þar sem hann hafi ekkert tengst viðskiptunum að öðru leyti en því að hann hafi lánað nafnið sitt. Er tekin var lögregluskýrsla af E-kk-þgf var borin undir hann undirritun á umboði frá 5. september 2002 þar sem ákærða er fh. Rúbín ehf. veitt umboð til þess að selja verslunina Mílanó. Kvaðst E-kk-nf ekki öruggur um að hann hafi ritað undir umboðið, en hann myndi þó hafa gert það hefði hann verið beðinn um það.

P-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf kvaðst, ásamt P-x-x P-x-x, hafa keypti rekstur flísaverslunarinnar Mílanó af Rúbín ehf. Kvaðst hann hafa haft samband við J-kk-þf R-kk-þf I-kk-þf, starfsmann fasteignasölunnar Hússins, vegna kaupanna. J-kk-nf R-kk-nf hafi aldrei minnst á það að einhver hængur væri á viðskiptunum. Ákærði og S-kk-nf Ó-kk-nf hafi komið fram fyrir hönd seljenda. Aldrei hafi komið fram að seljandi væri annar en skráður eigandi fyrr en við undirritun þegar P-x-x hafi rekið augun í það að það hafi staðið að seljandi væri Rúbín ehf. Þeir hafi fram að því staðið í þeirri trú að seljandinn væri Marás ehf. Flísabúðin hafi heitað Mílanó en rekstraraðili verið Marás ehf. Hafi þetta við söluna verið skýrt þannig að þetta væri vegna ,,skatta” og sölumaður og endurskoðandi Rúbín ehf. sagt að þetta væri eðlilegt. P-kk-nf og P-x-x hafi eftir á séð að þetta stæðist ekki alveg, en J-kk-nf R-kk-nf sagt þeim að þetta væri ,,íslenska leiðin” í viðskiptum. P-kk-nf Þ-kk-nf kvað rekstur verslunarinnar hafa gengið illa eftir kaupin og viðskiptavild meðal erlendra söluaðila sem lofað hafi verið ekki hafa staðist. Kaupendur hafi staðið í skilum með útborgun við kaupin, en greiðsla skuldabréfa hafi gengið hægar. Í lögregluskýrslu sem tekin var af P-kk-þgf Þ-kk-þgf 16. september 2003 er haft eftir honum að ákærði hafi komið fram sem eigandi verslunarinnar en S-kk-nf Ó-kk-nf hafi alltaf verið með ákærða þegar viðræður hafi farið fram. Hafi fundir með ákærða og S-kk-þgf verið einir fimm eða sex en aldrei verið minnst á að veð væri á eignum verslunarinnar.

E-kk-nf Þ-kk-nf T-kk-nf, endurskoðandi, kvaðst hafa aðstoðaði P-kk-þf Þ-kk-þf og P-x-x P-x-x við kaup á umræddri verslun. Kvaðst hann, ásamt P-kk-þgf Þ-kk-þgf, hafa setið einhverja fundi með forráðamönnum seljanda vegna fyrirhugaðra kaupa. Ákærði hafi aðallega komið fram fyrir hönd seljanda. Verið gæti að S-kk-nf Ó-kk-nf hafi verið með ákærða. E-kk-nf kvað sig ráma í það að annað hlutafélag væri að selja fyrirtækið heldur en rætt hafi verið um. Hafi kaupendum verið sagt að Rúbín ehf. og Marás ehf. væru fyrirtæki tengd hvoru öðru og nafn Rúbín ehf. væri ,,sett þarna” vegna skattalegs hagræðis. Rúbín ehf. hafi ekki verið getið fyrr en rita hafi átt undir kaupsamning. Kvaðst E-kk-nf hafa fengið birgðalista yfir hið selda og hafi kaupendur litið lauslega yfir lagerinn. Aldrei hafi verið rætt um að veð hvíldi á lagernum. Fremur hafi verið rætt um að gengið hafi verið úr skugga um að ekki væri nein veð áhvílandi við kaupin.

J-kk-nf R-kk-nf I-kk-nf kvaðst hafa starfað hjá fasteignasölunni Húsinu. Ákærði hafi haft samband við sig og óskað eftir að selja verslunina Mílanó. Frá ákærða hafi J-kk-nf fengið grunnupplýsingar um verslunina og séð um að auglýsa hana og koma á fundum milli seljenda og kaupenda. Þá hafi J-kk-nf séð um öflun nauðsynlegra upplýsinga vegna undirbúnings sölunnar. J-kk-nf kvaðst engar upplýsingar hafa fengið í hendur um hugsanlegan forkaupsrétt fyrri eiganda verslunarinnar eða veð í lager verslunarinnar. Verslunin hafi síðan verið seld P-kk-þgf G-kk-þgf og P-x-x P-x-x. Þá kvaðst J-kk-nf ekki kannast við að haft hafi verið samband við sig fyrir söluna og honum greint frá því að veð væri á lager verslunarinnar. Þó kvaðst hann muna eftir símtali við lögmann eftir söluna, þó svo hann myndi ekki efni símtalsins. Regla væri að athuga í lausafjárbók viðkomandi sýslumannsembættis hvort veð væru áhvílandi við sölu lausafjár. Slíkt hefði örugglega verið gert í þessu tilviki.

S-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf og B-kk-nf E-kk-nf J-kk-nf báru báðir um að þeir hafi verið starfsmenn ákærða í versluninni Mílanó í Ármúla 17A í Reykjavík. Báru þeir báðir um að Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf hafi oft komið í verslunina til fundar við ákærða. Hafi verið greinilegt að ákærði og Ö-kk-nf Á-kk-nf hafi ekki verið á eitt sáttir um lager verslunarinnar. Kvaðst B-kk-nf E-kk-nf hafa fengið þær upplýsingar að Ö-kk-nf hafi verið að taka út af lagernum flísar sem ákærði hafi talið sig eiga.

G-kk-nf D-kk-nf lögreglumaður staðfesti þátt sinn í rannsókn málsins. Kvað hann rannsókn málsins í upphafi hafa beinst að sölu verslunarinnar Mílanó til P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x. Eftir fyrstu yfirheyrslu yfir ákærða hafi lögreglu borist á faxi frá ákærða afrit af samningi um sölu á versluninni frá Marás ehf. til Rúbín ehf.

Niðurstaða:

Engir þeir annmarkar eru á málinu sem leiða ættu til frávísunar þess frá dómi. Hefði verjanda ákærða verið réttara að hafa kröfu um frávísun uppi á fyrri stigum málsins heldur en að hafa hana fyrst uppi við munnlegan málflutning.

Ákærða er gefið að sök að hafa í tvígang selt innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó, fyrst sem stjórnarmaður í félagi og síðar samkvæmt umboði stjórnarmanna annars félags, þrátt fyrir að hann hefði við kaup á versluninni af E-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf 29. apríl 2001, veðsett lagerinn og innréttingarnar fyrir öllu kaupverði verslunarinnar að fjárhæð 8.496.000 krónur samkvæmt tveim veðskuldabréfum er gefin voru út í tengslum við kaupin. Er þetta í ákæru talið varða við 2. tl. 1. mgr. 250. gr. laga nr. 19/1940. Samkvæmt því ákvæði eru það skilasvik að selja, veðsetja, taka undir sig eða ráðstafa á annan hátt fjármunum sínum, sem annar maður hefur eignast þau réttindi yfir, að verknaðurinn verður ekki samrýmdur réttindum hans.

Í máli þessu er ágreiningslaust að ákærði, fh. einkahlutafélagsins Maráss, festi kaup á innréttingum og lager verslunarinnar Mílanó af E-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf. Í skjölum málsins liggur fyrir afrit af kaupsamningi frá 29. apríl 2001 um það efni. Hefur ákærði lýst yfir að a.m.k. sé um að ræða kaupsamning sama efnis og gerður hafi verið við það tilefni. Hefur hann staðfest að kaupverðið hafi verið 8.496.000 krónur. Þá hefur ákærði jafnframt viðurkennt að við kaupin hafi verið gefin út tvö veðskuldabréf sem hafi verið tryggð með 1. og 2. veðrétti í lager, tækjum og innréttingum verslunarinnar Mílanó. Afrit af yfirlýsingu um þetta efni liggur einnig frammi í gögnum málsins, en hún er dagsett 21. maí 2001. Undir hana rita ákærði og Ö-kk-nf Á-kk-nf. Þá rita undir yfirlýsinguna sem vottar S-kk-nf Ó-kk-nf og I-kk-nf S-kk-nf. Einnig liggja frumrit umræddra tveggja veðskuldabréfa frammi í málinu. Þar er veð tilgreint innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó. Er um lýsingu á veðinu vísað til fylgiblaðs sem sé hluti af veðskuldabréfunum. Undir veðskuldabréfin rita m.a. ákærði fh. einkahlutafélagsins Maráss ehf. Að auki tekst ákærði á hendur sjálfskuldarábyrgð á bréfunum. Loks liggur fyrir í rannsóknargögnum listi yfir innréttingar, tæki og lager verslunarinnar sem veðsettur er. Er verðmæti flísa á þeim degi sem listinn er undirritaður 6.700.000 krónur. Tekið er fram að það sem komi í stað núverandi lagers falli einnig undir veðið. Grunnverðmæti lagersins skuli vera 6.700.000 krónur samkvæmt birgðalista og taka hækkunum og/eða lækkunum vegna niðurgreiðslna af bréfum miðað við að verðmætið sé 80% af eftirstöðvum skuldabréfanna með vöxtum hverju sinni. Í niðurlagi er tekið fram að veðsetningin sé gerð með tilvísun til 33. gr. laga um samningsveð. Listi þessi liggur frammi í málinu í frumriti og rita undir hann ákærði og Ö-kk-nf Á-kk-nf. Undir listann rita sem vottar S-kk-nf Ó-kk-nf og I-kk-nf S-kk-nf. Í gögnum málsins er einnig afrit af öðrum lista er hefur verið útbúinn við sama tækifæri. Þar er tekið fram að verðmæti lagers megi hverju sinni aldrei vera minna en 5.000.000 króna.

Í máli þessu er nægjanlega fram komið að ákærði, sem stjórnarmaður og sá sem hafði með höndum daglegan rekstur einkahlutafélagsins Maráss, keypti verslunarreksturinn af E-kk-þgf Á-kk-þgf. Reksturinn flutti ákærði úr Bæjarlind 1-3 í Kópavogi að Ármúla 17A í Reykjavík í apríl og maí 2001. Gekk reksturinn illa og ákvað ákærði að flytja verslunina um set og að Dvergshöfða 27, en um líkt leyti keypti hann verslunina Flísar og lím. Bera gögn málsins og framburðir í málinu vitni um að ákærði hafi sameinað lager þessara tveggja verslana að Dvergshöfða. Var þetta gert vorið 2002. Skjöl málsins og framburðir ákærða og S-kk-ef Ó-kk-ef fyrir dómi og I-kk-ef S-kk-ef hjá lögreglu sýna að á þeim tíma hafi ákærði ákveðið að selja verslunina og lager hennar einkahlutafélaginu Rúbín. Í málinu er afrit af kaupsamningi þar sem ákærði, fyrir sína hönd og einkahlutafélagsins Maráss, selur einkahlutafélaginu Rúbín allan rekstur flísaverslunarinnar Mílanó, að Dvergshöfða 27, ásamt lager, innréttingum og skrifstofubúnaði. Í þessum samningi er ekki getið um veðsetta muni. Loks liggur það fyrir að verslunin Mílanó var auglýst til sölu hjá fasteignasölunni Húsinu. Leiddi það söluferli til þess að rekstur flísaverslunarinnar var seldur P-kk-þgf G-kk-þgf og P-x-x P-x-x, fyrir hönd óstofnaðs hlutafélags. Í gögnum málsins er afrit af kaupsamningi frá 6. september 2002 þar sem þessi viðskipti eiga sér stað. Ekki er í þessum samningi heldur tekið fram um veðsetta muni.

Viðskiptum þeim er hér að ofan er lýst hafa, auk ákærða, tengst S-kk-nf Ó-kk-nf og I-kk-nf S-kk-nf, en þeir tvímenningar hafa ritað sem vottar á mörg þeirra skjala er sölurnar varða. I-kk-nf hefur að auki tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð á veðskuldabréfum vegna kaupa Maráss ehf. á verslunarrekstrinum af E-kk-þgf Á-kk-þgf. Þá hefur E-kk-nf A-kk-nf R-x-x einnig tengst þessum viðskiptum, en kaupsamningur um kaup Rúbín ehf. á verslunarrekstrinum af Maráss ehf. sýnir að E-kk-nf hefur ritað undir samninginn. S-kk-nf og E-kk-nf hafa fyrir dómi staðfastlega haldið því fram að þeir hafi einungis tengst þessum viðskiptum að formi til. S-kk-nf kvaðst aðeins hafa veitt ákærða ákveðin ráð og vottað tiltekin skjöl. E-kk-nf kvaðst einungis hafa lánað nafn sitt í tengslum við einkahlutafélagið Rúbín. Hann hafi hins vegar engar ákvarðanir tekið í tengslum við félagið. I-kk-nf S-kk-nf bar hjá lögreglu að ákærði hafi verið með þennan verslunarrekstur og viðskipti tengd honum og að hann hafi veitt honum aðstoð með því að takast á hendur sjálfskuldarábyrgð á veðskuldabréfunum. Að öðru leyti hafi hann lítið vitað hvað ákærði hafi verið að aðhafast í tengslum við viðskiptin. Verður að telja að ekki sé annað fram komið í málinu en að ákærði hafi einn haft veg og vanda að því að kaupa rekstur flísaverslunarinnar Mílanó af E-kk-þgf Á-kk-þgf og selja þann rekstur aftur til Rúbín ehf. og í kjölfarið til P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x. Þó svo þessar sölur hafi verið gerðar í nafni tiltekinna félaga var ákærði sá er stjórnaði öllum þessum viðskiptum og ekki annað fram komið, svo sem ákæruvald hagar málatilbúnaði sínum, en að hann einn hafi borið ábyrgð á þeim.

Veðréttindi eru eitt form kröfuréttinda. Er veðrétti ætlað að veita rétthafa sérstaka tryggingu fyrir því að hann fái fullnustu kröfu sinnar, eftir atvikum þegar skuldari kemst í gjaldþrot. Til stofnunar samningsveðs þarf gilt loforð. Að mati dómsins fullnægir sú veðsetning er fram fór við útgáfu veðskuldabréfanna 1. maí 2001 að öllu leyti stofnun gilds samningsveðs. Tekur veðsetning jafnan til hvers konar verðmæta sem samkvæmt almennum reglum teljast til veðsins eða fylgifjár þess. Fram hefur komið undir meðförum málsins að birgðalisti hafi ekki verið gerður um flísar þær er voru á lager verslunarinnar Mílanó, en til hans er vísað í lista um innréttingar, tæki og lager sem veðsettur var. Í listanum kemur þó fram að flísar, lím og innréttingar séu á þeim tíma er listinn var útbúinn að verðmæti 6.700.00 krónur. Má af því nokkuð ráða hvert hefur verið umfang birgða á þeim tíma er til veðsetningarinnar var stofnað. Þó svo ákærði hafi fyrir dómi borið brigður á þann lager er hann hafi fengið við kaupin, stendur eftir sem áður óhögguð sú yfirlýsing er hann ritaði undir um verðmæti lagers á kaupdegi. Er að mati dómsins fyrirliggjandi nægjanleg sérgreining á hinum veðsettu munum til að um gilda stofnun sjálfvörsluverðs í lausafé sé að ræða, sbr. og 33. gr. laga um samningsveð, nr. 75/1997. Þinglýsing er nauðsynleg til tryggingar sjálfsvörsluveðs í lausafé gagnvart rétthöfum samkvæmt samningi sem gerður er í grandleysi við veðþola og gagnvart skuldheimtumönnum, sbr. 2. mgr. 48. gr. þinglýsingalaga, nr. 39/1978. Veðskuldabréfum þeim sem gefin voru út við kaup ákærða á versluninni af E-kk-þgf Á-kk-þgf var aldrei þinglýst. Þinglýsing er hins vegar ekki áskilin í réttarsambandi rétthafa samkvæmt upphaflegum samningi og veðþola, sbr. og 23. og 33. gr. laga nr. 75/1997. Er veðþola því m.a. óheimilt að selja veðsettan hlut án samþykkis rétthafa, án tillits til þess hvort þinglýsing hafi farið fram eða ekki.

Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf hefur fullyrt að hann hafi ekki gefið ákærða heimild til að selja þá muni sem skuldabréfin frá 1. maí 2001 voru tryggð með veði í. Hvorki kaupsamningur á milli Maráss ehf. og Rúbín ehf. eða á milli Rúbín ehf. og P-kk-ef G-kk-ef og P-x-x P-x-x tilgreina hina veðsettu muni eða bera með sér samþykki A-kk-ef Á-kk-ef fyrir sölunni. Engin önnur skjöl liggja fyrir í málinu sem bera með sér að Ö-kk-nf Á-kk-nf hafi heimilað þessar sölur. Verður ákærði því í þessu ljósi sakfelldur fyrir að hafa selt innréttingar og lager verslunarinnar Mílanó, án heimildar frá E-kk-þgf Á-kk-þgf, sem átti veðrétt í hinum seldu munum. Er sú háttsemi brot á 2. tl. 1. mgr. 250. gr. laga nr. 19/1940. Verður ákærði því sakfelldur samkvæmt ákæru.

Ákærði er fæddur í maí 1966. Hefur hann ekki áður gerst sekur um refsivert brot, svo kunnugt sé. Við ákvörðun refsingar er litið til þess að ákærði keypti verslunarrekstur af E-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf fyrir umtalsverða fjárhæð, eða 8.496.000 krónur. Hann greiddi einungis lítinn hluta kaupverðsins og ráðstafaði síðan hinum seldu hlutum, sem Ö-kk-nf hafði öðlast veðréttindi yfir, með þeim hætti að réttindi A-kk-ef fóru að öllu leyti forgörðum. Hefur hann af þeim sökum orðið fyrir umtalsverðu fjártjóni, sem ákærði ber alla ábyrgð á. Er þetta metið ákærða til refsiþyngingar. Til þess er að líta að mál þetta var kært til lögreglu í nóvember 2002. Var ákæra gefin út í málinu í nóvember 2006, eða fjórum árum síðar. Þó svo málið hafi verið nokkuð að umfangi og tengst viðskiptum sem nokkra rannsókn hafi þurft til að koma böndum á, verður ekki við annað miðað en að málið hafi dregist mjög úr hófi. Hefur ákæruvald gert grein fyrir því að málið hafi mislagst um hríð, sem eigi einna stærstan þátt í því að málið dróst svo. Verður ákærða ekki gefinn drátturinn að sök. Í ljósi þessa mikla dráttar verður ekki við annað komið en að milda mjög þá refsingu er ákærði hefði ella til unnið. Verður honum ekki ákvörðuð refsing skilorðsbundið, með þeim hætti er í dómsorði er kveðið nánar á um.

Ö-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf hefur í málinu krafist skaðabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 7.337.338 krónur, auk vaxta. Skaðabótakrafan byggir á viðskiptum kaupanda og seljanda vegna sölu á innréttingum og lager verslunarinnar Mílanó. Ekki er augljóst að skaðabætur í málinu nemi ógreiddum afborgunum af þeim veðskuldabréfum er út voru gefin. Skaðabótakröfunni hefur ekki verið fylgt eftir hér fyrir dómi og ekki fengið umfjöllun á réttum forsendum. Verður henni því vísað frá dómi.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, með þeim hætti er í dómsorði greinir.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið G-kk-nf M-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

D ó m s o r ð:

Frestað er ákvörðun refsingar ákærða, S-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef, og falli hún niður að liðnum 2 árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Skaðabótakröfu A-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef er vísað frá dómi.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Þ-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 233.064 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf.