S-4/2008

Mál þetta, sem þingfest var þann 14. febrúar sl. og dómtekið sama dag, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 15. janúar 2008, á hendur E-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 000000-0000, Vatnsstíg 4, Reykjavík, en til dvalar að Dúki, Sveitarfélaginu Skagafirði,

„fyrir fíkniefna- og umferðarlagabrot

I.

með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 10. mars 2007 ekið bifreiðinni SU-199 um Nýbýlaveg við Breiðholtsbraut í Kópavogi, sviptur ökuréttindum. (007-2007-17285)

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

II.

með því að hafa að morgni mánudagsins 3. september 2007 ekið bifreiðinni UD-982 vestur Austurveg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns, MDMA og tetrahýdrókannabínólsýru. (033-2007-08263)

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

III.

með því að hafa síðdegis mánudaginn 3. september 2007 ekið bifreiðinni UD-982 norður Suðurlandsveg við Arnberg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns, MDMA og tetrahýdrókannabínólsýru.

(033-2007-08272)

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

IV.

með því að hafa, að kvöldi laugardagsins 29. september 2007 ekið bifreiðinni TX-217 vestur Suðurlandsveg við Hveradali, Sveitarfélaginu Ölfusi með 112 km hraða á klukkustund. Leyfður hámarkshraði á vettvangi var 90 km á klukkustund. Hraði bifreiðarinnar var mældur með ratsjá nr. GE-016 sem staðsett var í lögreglubifreið nr. 33-258. (033-2007-08918)

Telst brot ákærða varða við 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

V.

með því að hafa, síðdegis mánudaginn 29. október 2007 ekið bifreiðinni TX-217 suður Heiðmörk og vestur Austurveg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa tetrahýdrókannabínóls. (033-2007-09828)

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

VI.

með því að hafa að kvöldi fimmtudagsins 1. nóvember 2007 ekið bifreiðinni TX-217 suður Eyraveg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa tetrahýdrókannabínólsýru og fyrir að hafa í umrætt sinn haft í vörslu sinni 3,71 gr af hassi er lögregla fann við leit á ákærða. (033-2007-09894)

Teljast brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga og 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 60/1980, 75/1982, 13/1985, 68/2001 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001 með síðari breytingum.

VII.

með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 1. desember 2007 ekið bifreiðinni NO-407 vestur Austurveg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns og tetrahýdrókannabínólsýru. (033-2007-10698)

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

VIII.

Með því að hafa, aðfaranótt sunnudagsins 2. desember 2007 ekið bifreiðinni NO-407 vestur Eyraveg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns og tetrahýdrókannabínólsýru. (033-2007-10727)

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66, 2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 44, 1993, lög nr. 57, 1997, lög nr. 23, 1998, lög nr. 132, 2003, lög nr. 84, 2004 og lög nr. 66, 2006 og til að sæta upptöku á haldlögðum fíkniefnum sbr. ákærulið II (efnaskrá nr. 12703), samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.“

Ákærði mætti fyrir dóminn þann 14. febrúar sl. og játaði sök varðandi alla ákæruliðina en neitaði að hafa verið óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega eins og lýst er í ákæruliðum II., III., VI., VII. og VIII. þar sem einungis hafi verið um að ræða umbrotsefni kannabis og önnur fíkniefni í þvagi. Krafðist ákærði sýknu hvað varðaði þessa háttsemi. Þá krafðist verjandi ákærða þóknunar að mati dómsins og að hún yrði greidd úr ríkissjóði. Sakflytjendur reifuðu lagaákvæði og sjónarmið um ákvörðun refsingar og lögðu málið í dóm.

Niðurstöður:

Eins og að ofan segir er ekki ágreiningur um að ákærði hafi ekið eins og í ákæru greinir heldur hvort ákærði hafi verið undir áhrifum fíkniefna þar sem þau mældist eingöngu í þvagi. Kvað verjandi ákærða að verið væri að setja háttsemi sem ætti heima í lögum um ávana- og fíkniefni inn í umferðarlögin og refsa mönnum á grundvelli umferðarlaga, og taldi hann það ólög. Kvað hann það koma skýrt fram í matsgerðum að viðkomandi ökumaður hafi ekki verið undir áhrifum fíkniefna þegar blóðsýnin voru tekin. Því bæri að sýkna ákærða af þeirri háttsemi.

Í matsgerð sem liggur fyrir í málinu, frá Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði við Háskóla Íslands, vegna ákæruliðar II kemur fram að í þvagi hafi fundist amfetamín, MDMA og tetrahýdrókannabínólsýra. Í blóði mældist MDMA 30 ng/ml. Í matsgerð frá sömu stofnun vegna ákæruliðar III segir að í þvagi hafi fundist amfetamín, MDMA og tetrahýdrókannabínólsýra. Umrædd fíkniefni mældust ekki í blóði. Í matsgerð vegna ákæruliðar V mældist 0,6 ng/ml í blóði ákærða. Í matsgerð vegna ákæruliðar VI fannst tetrahýdrókannabínólsýra í þvagi ákærða. Í matsgerð vegna ákæruliðar VII segir að amfetamín og tetrahýdrókannabínólsýra hafi fundist í þvagi ákærða og í matsgerð vegna ákæruliðar VIII hafi fundist í þvagi ákærða amfetamín og tetrahýdrókannabínólsýra. Þá kemur fram í matsgerðunum að amfetamín, MDMA og tetrahýdrókannabínólsýra í þvagi, án þess að það sé að finna í blóði, bendi til þess að ökumaður hafi neytt viðkomandi efna, en ekki verið lengur undir áhrifum efnanna þegar blóðsýni voru tekin.

Í greinargerð með lögum nr. 66/2006 segir að sett séu fram skýr viðmið um það að ökumaður teljist óhæfur til að stjórna ökutæki ef í blóði hans eða þvagi mælast ólögleg ávana- og fíkniefni og beri að refsa sem slíkum. Þá segir í greinargerðinni með 5. gr. laganna að gert sé ráð fyrir að bætt verði við lögin nýrri grein, 45. gr. a, þess efnis að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni. Nú þegar sé í lögunum bann við stjórnun ökutækis eða tilraun til stjórnunar ökutækis undir áhrifum áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna, sé ökumaður ekki fær um að stjórna ökutækinu örugglega. Hér sé því um að ræða viðbót við núgildandi ákvæði með það fyrir augum að sporna við því að ökumenn séu undir áhrifum ávana- og fíkniefna við stjórn ökutækis. Gert sé ráð fyrir því að unnt sé að refsa fyrir tilraun til stjórnunar ökutækis undir slíkum kringumstæðum og telst hún því vera sem fullframið brot. Ef í blóði ökumanns eða þvagi mælast ólögleg ávana- og fíkniefni, sem hér er vísað til, telst hann óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega. Í ákvæðinu er gengið út frá því að í slíkum tilvikum sé rétt að taka af öll tvímæli um það að stjórnun eða tilraun til stjórnunar ökutækis undir áhrifum ólöglegra efna af því tagi sem hér um ræðir sé óheimil undir öllum kringumstæðum. Skilgreint mæligildi í blóði eða þvagi ökumanns er því 0 (núll). Með því að leggja til að miðað sé við núllmörk, þegar um er að ræða bannmerkt efni samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni, er farin sama leið og tíðkuð hefur verið í Svíþjóð um nokkurt skeið. Rétt er að taka fram að tillaga sú sem lögð er fram í frumvarpinu gengur lengra en sú tillaga sem fram kemur í skýrslu starfshóps dóms- og kirkjumálaráðuneytis frá því í febrúar 2001. Í skýrslunni er lagt til að um akstur ökumanna undir áhrifum ávana- og fíkniefna fari eins og um akstur undir áhrifum áfengis, sbr. 2. mgr. 45. gr. umferðarlaga, þannig að ef ávana- og fíkniefni finnast í blóði eða þvagi ökumanns teljist hann ekki fær um að stjórna ökutæki örugglega. Er í skýrslunni lagt til að miðað verði við neðra ölvunarstig við ákvörðun viðurlaga vegna stjórnunar ökutækis undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Sú tillaga sem sett er fram í frumvarpinu og miðast við efra ölvunarstigið er í samræmi við alvarleika brota og ábendingar þess efnis að erfitt sé að ná fram sakfellingu í málum er varða akstur undir áhrifum lyfja eða ávana- og fíkniefna þar sem sanna þurfi að ökumaður geti ekki stjórnað ökutæki örugglega, sbr. 2. mgr. 44. gr. umferðarlaga. Segir enn í greinargerðinni að Hæstiréttur hafi gert ríkar kröfur um sönnun í slíkum málum auk þess sem talsverður fjöldi mála komi aldrei á borð dómstólanna. Þá hafnaði Hæstiréttur þeirri málsvörn í dómi Hæstaréttar nr. 490/2008 að ákærði hafi verið hæfur til að stjórna ökutæki þar sem kókaín fannst einungis í þvagi.

Af öllu ofansögðu er ljóst að vilji löggjafans er sá að refsa mönnum, reyni þeir að stjórna ökutæki eftir að hafa neytt ávana- og fíkniefna, þrátt fyrir að efnin eða niðurbrotsefni þeirra finnist eingöngu í þvagi. Er háttseminni því réttilega lýst í ákæru. Engu breytir, þó svo fram komi í matsgerð læknisfræðilegar útskýringar á hugtakinu að vera undir „áhrifum“, hvort skilyrði ofangreinds lagaákvæðis séu uppfyllt eða ekki. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi að hafa ekið, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa þeirra efna sem upp eru talin í ákæru. Er háttsemi ákærða réttilega færð til refsiákvæða í ákæru.

Samkvæmt sakavottorði ákærða á hann langan brotaferil að baki allt frá árinu 2001 og hefur hann margoft verið dæmdur fyrir nytjastuld, þjófnað, eignaspjöll, fíkniefnabrot og umferðarlagabrot. Síðast var ákærði dæmdur þann 14. febrúar 2007 í sex mánaða fangelsi, skilorðsbundið til þriggja ára, fyrir m.a. brot gegn 45. gr. a. umferðarlaga og sviptur ökurétti í sex mánuði. Í þeim dómi er tekið fram að ákærði hafi þá búið á áfangaheimili og leiti sér að atvinnu og hafi farið í meðferð vegna fíkniefnavanda. Fyrir dóminum nú kvaðst ákærði hafa farið í meðferð á árinu 2006, hann búi nú hjá bróður sínum og hafi ekki atvinnu. Brot þau sem ákærði er sakfelldur fyrir nú framdi hann á tímabilinu 10. mars 2007 til 1. desember 2007. Ekki er að sjá af þeim brotaferli að ákærði hafi unnið með fíkniefnavanda sinn en sex ákæruliðir af átta eru brot vegna fíkniefna. Ákærði braut skilorð dómsins frá 14. febrúar 2007 og verður sá dómur dæmdur upp og er refsing hans ákvörðuð samkvæmt reglum 60. gr. almennra hegningarlaga sbr. 77. gr. og þykir hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði en rétt er að skilorðsbinda sex mánuði refsingarinnar eins og segir í dómsorði.

Þá skal ákærði sviptur ökurétti í tvö ár og upptæk skulu gerð 3,71 g af hassi.

Með vísan til 165. gr. laga um meðferð opinberra mála ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað sem er samkvæmt yfirliti yfir sakarkostnað 693.460 krónur vegna blóðrannsóknar og þóknun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 65.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti mál þetta af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, E-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði, en fresta skal fullnustu sex mánaða af refsingunni og hún niður falla að liðnum þremur árum frá dómsuppsögu, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði er sviptur ökurétti í tvö ár frá birtingu dómsins að telja.

Upptæk eru gerð 3,71 gramm af hassi.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, 758.460 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 65.000 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.