S-199/2019

Dómur

Mál þetta sem var dómtekið 5. nóvember 2019, höfðaði lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra þann 20. ágúst 2019 á hendur X, kt. […], […], Akureyri, fyrir:

„ofbeldisbrot í nánu sambandi með því að hafa tvisvar á árinu 2017, ráðist að unnustu sinni og sambýliskonu Y, kt. […], með eftirtöldum hætti, á tilgreindum tíma og með afleiðingum sem raktar eru hér að neðan:

1. Sumarið 2017, ráðist að brotaþola á heimili þeirra að […] á Akureyri og snúið upp á hendi hennar með þeim afleiðingum að hún var frá vinnu í nokkra daga.

2. Laugardagskvöldið 2. desember 2017, ráðist að brotaþola á hótelherbergi á […], tekið hana hálstaki, kýlt hana í höfuð og líkama og lagt fót sinn á fót brotþola og haldið henni þannig niðri í rúmi, með þeim afleiðingum að hún hlaut roðabletti/punktablæðingar og eymsli á hálsvöðvum aftan til og sömuleiðis roðabletti/punktablæðingar og eymsli á hálsi framanverðum, eymsli á hægra kjálkalið, mar utanvert á vinstra læri, og bólgu undir blettinum og í kring um hann og marblett framan til á vinstri rist.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 1940, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu gerir Y, kt. […], […], Akureyri bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. 1.400.000, með vöxtum skv. 8. gr., laga nr. 38, 2001, um vexti og verðtryggingu frá 2. desember 2017 til 15. maí 2019, en síðan dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Auk þess er krafist þóknunar vegna réttargæslu úr hendi sakbornings, samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti.“

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Hann krefst frávísunar bótakröfu, en til vara að hún verði lækkuð verulega.

I

Brotaþoli kom á lögreglustöð 3. desember 2017 og sagðist hafa boðið ákærða með sér á jólahlaðborð á […] kvöldið áður. Hann hefði tryllst inni í hótelherbergi og barið hana og hótað að nauðga henni. Hann hefði síðan farið og tekið húslykla brotaþola með sér. Henni var leiðbeint og bent á bráðamóttöku og að koma aftur ef hún vildi kæra. Þá segir í lögregluskýrslu að seinna sama dag hafi brotaþoli haft samband og tilkynnt að búið væri að fara inn í íbúð sína. Lögregla hafi farið til og gengið úr skugga um að ákærði væri ekki í íbúðinni, en þar hefði verið búið að róta til og kasta til hlutum. Húslyklar hefðu svo fundist fyrir framan íbúðina.

Þann 6. desember kærði brotaþoli og var tekin af henni lögregluskýrsla sem ekki þykir ástæða til að rekja sérstaklega hér.

Þann 12. júlí 2018 hafði brotaþoli samband við lögreglu og kvaðst vilja draga kæruna til baka. Var rannsókn hætt eftir það. Kærði brotaþoli þá ákvörðun til ríkissaksóknara sem felldi hana úr gildi 21. febrúar 2019.

Í málinu liggur frammi vottorð A forstöðulæknis bráðamóttöku sjúkrahússins á Akureyri, ritað 21. desember 2017. Segir þar að brotaþoli hafi komið á bráðamóttöku 3. desember 2017 og óskað eftir áverkaskoðun. Niðurstaða hennar voru mjúkvefjaáverkar á hálsi, hægri kjálkalið, vinstra læri og vinstri rist. Liggja ljósmyndir af þessum áverkum frammi í málinu.

Í málinu liggur frammi vottorð B sálfræðings, dags. 25. október 2019. Segir í niðurstöðu vottorðsins að brotaþoli hafi greinst með áfallastreituröskun sem samkvæmt greiningarferli tengist ofbeldi sem hún hafi orðið fyrir af hálfu ætlaðs geranda árið 2017. Einkennin hafi mikil áhrif á daglegt líf hennar og fylgi því meðal annars mikill kvíði og forðunareinkenni. Hún hafi byrjað formlega vinnu með áfallið í byrjun september 2019. Hún hafi verið samkvæm sjálfri sér og trúverðug í lýsingum á einkennamynd og hafi átt gott með að sundurgreina einkenni tengd mismunandi áföllum. Sé það álit sálfræðingsins að þessi einkenni séu líkleg til að hafa áfram truflandi áhrif á daglegt líf hennar og að áframhaldandi meðferðarvinna sé nauðsynleg til þess að hún nái betri tökum á líðan sinni í kjölfar þessa áfalls.

II

Ákærði og brotaþoli gáfu skýrslu við aðalmeðferð málsins, svo og vitnin C, D, E, F læknir, B sálfræðingur, G og H.

Ákærði kveðst hafa slegið brotaþola með flötum lófa á hótelherberginu og kveðst ekki skilja hvernig hún hafi hlotið þá áverka sem lýst er í áverkavottorði. Þau hafi á þessum tíma verið nýhætt að búa saman. Hann hafi verið 18 ára og hún 16 ára gömul er sambandið hafi byrjað. Segir ákærði að sambandið hafi gengið vel. Ákærði neitar alfarið sök og kveðst ekki kannast við atvik sem lýst er í 1. tl. ákæru.

Brotaþoli kveðst telja að þau ákærði hafi byrjað í sambandi árið 2014 og þau hafi verið saman í 2 til 3 ár. Sambandið hafi gengið vel í fyrstu en síðan að mestu upp og ofan. Hvað varðar það ákæruatriði sem á að hafa gerst í […] sumarið 2017 segir brotaþoli að þá hafi þau búið þar. Þau hafi í þetta skipti rifist eitthvað, síðan hafi ákærði tekið hana einhverju taki og sett hendina aftur fyrir bak. Hún hafi verið frá vinnu og ekkert getað notað hendina í dágóðan tíma. Hún hafi ekki farið til læknis en sagt fólki að hún hafi dottið niður stiga. Vegna áverkans hafi hún meðal annars ekki getað klætt sig sjálf. Hún hafi reynt að fara í vinnu en verið send heim því hún hafi ekki getað gert neitt.

Í desember 2017 hafi hún ásamt vinnufélögum farið á jólahlaðborð á […] og hafi hún boðið ákærða með sér. Ákærði hafi farið frá borðum og beðið hana síðan um að koma niður í herbergi. Hún hafi fyrst farið með vinkonu sinni og þá hafi hann sýnt henni forrit sem hafi verið til að rekja hvar hún hefði verið og þannig hafi hann komist að því að hún hefði verið á gistiheimili og sofið hjá öðrum manni. Hún hafi farið ásamt vinkonu sinni út úr herberginu en síðan hafi hún aftur farið ein niður og þá hafi orðið einhverjar stimpingar. Hún hafi fengið högg á höfuðið. Ákærði hafi tekið um hálsinn á henni og þrýst henni niður í rúmið og hún hafi síðan komist fram og hlaupið upp og síðan hafi hann komið upp og það hafi orðið einhver orðaskipti. Síðan hafi hann farið til Akureyrar.

Hún hafi verið aum eftir þetta líkamlega og verið frá vinnu líklega í viku eða tvær. Sér hafi ekki liðið vel andlega og fengið aðstoð á göngudeild geðdeildar Sjúkrahússins á Akureyri. Hún segir að ákærði hafi ekki slegið sig með flötum lófa, heldur með krepptum hnefa.

Vitnið C kveðst hafa farið með brotaþola niður í herbergi til ákærða. Hann hafi verið reiður og viljað að hún færi en hún neitað því. Ákærði hafi farið að spyrja brotaþola hvar hún hefði verið einhverjum dögum áður og sýnt henni mynd í símanum sínum þar sem hafi mátt sjá hvar sími brotaþola hefði verið á þeim tíma. Hann hafi verið orðinn mjög reiður og þær brotaþoli hafi farið út úr herberginu. Einhverju seinna hafi brotaþoli komið til sín grátandi og sagt að hún hefði farið aftur niður í herbergið. Ákærði hefði tekið hana hálstaki og haldið henni og sagt við hana að réttast væri að nauðga henni. Hún hafi verið með áverka á hálsi og sagt að það væri af völdum ákærða eftir hálstakið. Þær hafi farið niður í herbergið eftir að ákærði hafi verið farinn og þar hafi allt verið í rúst. Þær hafi púðrað yfir sjáanlega áverka. Brotaþoli hafi viljað halda veislunni áfram og gert það en sofið í öðru herbergi um nóttina.

Vitnið D kveðst hafa séð áverka á hálsi brotaþola. Þær hafi farið út að reykja og hafi ákærði gengið hjá og verið reiður og hafi einhver orðaskipti orðið milli hans og brotaþola áður en hann hafi farið frá hótelinu.

Vitnið E kveðst hafa búið með brotaþola í […] árið 2017. Hafi ákærði flutt þangað inn. Samband ákærða og brotaþola hafi verið gott í fyrstu en síðan hafi það orðið nokkuð stormasamt. Um meinta árás segir hún að þær brotaþoli hefðu verið úti að skemmta sér þá um nóttina og hún hefði verið farin að hátta þegar ákærði hafi komið heim. Hann hafi öskrað og hún hafi farið til. Þá hafi hann haldið hendi brotaþola fyrir aftan bak, hún hafi verið á hnjánum og hann hafi verið byrjaður að taka niður um hana buxur. Hún hafi stöðvað þetta. Hún kveðst ekki muna nákvæmlega hvenær þetta hafi verið en þær brotaþoli hafi hætt að leigja saman vorið 2017. Vitnið segir að brotaþoli hafi farið í vinnu en verið send heim og líklega verið heima í um tvær vikur vegna þessa.

Ekki þykir þurfa sérstaklega að rekja framburð G og ekki heldur H að öðru leyti en því að hún sagði brotaþola hafa unnið hjá sér í hlutastarfi og meðal annars verið frá vinnu vegna þess að hún hefði verið löskuð á hendi en vitnið mundi ekki hvenær það hefði verið.

Vitnið F staðfesti áverkavottorð og vitnið B staðfesti sálfræðivottorð sitt.

III

Frásögn brotaþola um að ákærði hafi ráðist að henni á heimili þeirri að […] á Akureyri og snúið upp á hendi hennar með þeim afleiðingum að hún hafi verið frá vinnu í nokkra daga er studd skýrum og greinargóðum framburði vitnisins E. Verða skýrslur þeirra lagðar til grundvallar og talið að ákæruvaldinu hafi með þeim tekist sönnun um að ákærði hafi framið þá háttsemi sem lýst er í 1. tl. ákæru. Varðar það við 1. mgr. 218. gr. b, almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

Með framburði brotaþola, vitnisins C, áverkavottorði og með hliðsjón af vottorði sálfræðings þykir ákæruvaldið hafa sannað að ákærði hafi ráðist að brotaþola að kvöldi 2. desember 2017, eins og lýst er í 2. tl. ákæru. Með tilliti til þess að þau höfðu þá nýlega slitið sambúð og voru raunar enn í einhverju sambandi þykir háttsemi ákærða réttilega heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b, almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

IV

Ákærði var 27. nóvember 2017 dæmdur í þriggja mánaða fangelsi, skilorðsbundið í tvö ár fyrir brot gegn lögum um ávana og fíkniefni. Með broti sínu samkvæmt 2. tl. ákæru rauf hann skilorð dómsins. Ber að taka hann upp og dæma ákærða refsingu í einu lagi samkvæmt ákvæðum 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði sem rétt er að skilorðsbinda eins og nánar greinir í dómsorði með tilliti til þess hversu langt er liðið frá því að brotin voru framin.

Ákærði hefur bakað sér bótaskyldu gagnvart brotaþola. Bótakrafa hljóðar endanlega um 1.200.000 krónur vegna miska og skaðabætur að fjárhæð 147.640 krónur. Miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga þykja hæfilega ákveðnar 800.000 krónur. Krafa um bætur vegna sjúkrahússkostnaðar að fjárhæð 45.450 krónur er studd gögnum og verður tekin til greina. Vísað verður frá dómi kröfu um bætur að fjárhæð 89.990 krónur vegna síma, þar sem ekki verður séð að ákærði hafi eyðilagt síma brotaþola. Einnig verður vísað frá kröfu að fjárhæð 12.200 krónur vegna þjáningabóta þar sem sá liður er ekki nægilega studdur gögnum. Vextir verða dæmdir eins og krafist er og miðast upphafstími dráttarvaxta við 16. maí 2019.

Dæma ber ákærða til greiðslu sakarkostnaðar sem nemur samkvæmt yfirliti rannsóknara 70.750 krónum. Þá verður hann dæmdur til að greiða málsvarnarlaun og ferðakostnað skipaðs verjanda síns eins og þau ákveðast í dómsorði að virðisaukaskatti meðtöldum og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem sömuleiðis ákveðast eins og í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti. Tekur þóknun til starfa réttargæslumanns bæði á rannsóknar og dómstigi.

Dóminn kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Gætt var ákvæðis 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum.

Ákærði greiði Y 845.450 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 2. desember 2017 til 16. maí 2019, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Kröfum brotaþola vegna munatjóns og þjáningabóta, samtals að fjárhæð 102.190 krónur, er vísað frá dómi.

Ákærði greiði 1.185.290 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 458.800 krónur, ferðakostnað hans, 43.800 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, A-kvk-ef H. F-kvk-ef lögmanns, 611.940 krónur.

Ákærði hefur bakað sér bótaskyldu gagnvart brotaþola. Bótakrafa hljóðar endanlega um 1.200.000 krónur vegna miska og skaðabætur að fjárhæð 147.640 krónur. Miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga þykja hæfilega ákveðnar 800.000 krónur. Krafa um bætur vegna sjúkrahússkostnaðar að fjárhæð 45.450 krónur er studd gögnum og verður tekin til greina. Vísað verður frá dómi kröfu um bætur að fjárhæð 89.990 krónur vegna síma, þar sem ekki verður séð að ákærði hafi eyðilagt síma brotaþola. Einnig verður vísað frá kröfu að fjárhæð 12.200 krónur vegna þjáningabóta þar sem sá liður er ekki nægilega studdur gögnum. Vextir verða dæmdir eins og krafist er og miðast upphafstími dráttarvaxta við 16. maí 2019.

Dæma ber ákærða til greiðslu sakarkostnaðar sem nemur samkvæmt yfirliti rannsóknara 70.750 krónum. Þá verður hann dæmdur til að greiða málsvarnarlaun og ferðakostnað skipaðs verjanda síns eins og þau ákveðast í dómsorði að virðisaukaskatti meðtöldum og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem sömuleiðis ákveðast eins og í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti. Tekur þóknun til starfa réttargæslumanns bæði á rannsóknar og dómstigi.

Dóminn kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Gætt var ákvæðis 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum.

Ákærði greiði Y 845.450 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 2. desember 2017 til 16. maí 2019, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Kröfum brotaþola vegna munatjóns og þjáningabóta, samtals að fjárhæð 102.190 krónur, er vísað frá dómi.

Ákærði greiði 1.185.290 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 458.800 krónur, ferðakostnað hans, 43.800 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, A-kvk-ef H. F-kvk-ef lögmanns, 611.940 krónur.