S-3487/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 14. mars sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 14. júlí 2022, á hendur: „ V-kk-þgf J-kk-þgf, kt. [...], [...]Reykjavík

A. fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum í rekstri einkahlutafélagsins A, kt. [...], nú gjaldþrota, sem stjórnarmanni og daglegum stjórnanda félagsins, með því að hafa:

1. Staðið skil á efnislega röngum skattframtölum einkahlutafélagsins gjaldárin 2017 og 2018 vegna rekstraráranna 2016 og 2017 með því aðhafa offramtalið rekstrargjöld í félagsins, framangreind ár, um samtals 83.490.000 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Rekstrarárið 2016

Offramtalin rekstrargjöld: kr. 35.838.000

Rekstrarárið 2017

Offramtalin rekstrargjöld: kr. 47.652.000

Samtalskr. 83.490.000

2. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna september- október rekstrarárið 2017, júlí- ágúst, september-október og nóvember- desember rekstrarárið 2018 og janúar- febrúar, mars- apríl og maí-júní rekstrarárið 2019 og með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri einkahlutafélagsins, vegna uppgjörs-tímabilanna september - október og nóvember- desember rekstrarárið 2017, mars- apríl, júlí- ágúst, september- október og nóvember- desember rekstrarárið 2018 og janúar-febrúar, mars- apríl og maí- júní rekstrarárið 2019, í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 20.829.100 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

2017

September – október

kr. 2.571.455

Nóvember – desember kr. 2.908.231 kr. 5.479.686

2018

Mars – apríl

kr. 2.491.338

Júlí – ágúst

kr. 2.924.578

September – október

kr. 2.255.066

Nóvember – desember kr. 2.590.402 kr. 10.261.384

2019

Janúar– febrúar

kr. 2.419.934

Mars– apríl

kr. 1.871.351

Maí– júní

kr. 796.745 kr. 5.088.030

Samtals

kr. 20.829.100

3. Eigi staðið skil á staðgreiðslugrein einkahlutafélagsins vegna staðgreiðslu opin-berra gjalda á lögmæltum tímavegna greiðslutímabilsins nóvember rekstrarárið 2018 og með því að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í sam-ræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna nóvember og desember rekstrarárið 2017, janúar, apríl, maí, ágúst, september, október og nóvember rekstrarárið 2018 og mars, apríl, maí og júní rekstrarárið 2019, samtals að fjárhæð kr. 7.502.933, sem sundurliðast sem hér greinir:

2017

Nóvember

kr. 835.299

Desember

kr. 563.514 kr. 1.398.813

2018

Janúar

kr. 686.292

Apríl

kr. 654.979

Maí

kr. 585.426

Ágúst

kr. 657.180

September

kr. 524.092

Október

kr. 509.527

Nóvember

kr. 543.269 kr. 4.160.765

2019

Mars

kr. 485.617

Apríl

kr. 700.414

Maí

kr. 513.578

Júní

kr. 243.746 kr. 1.943.355

Samtals

kr. 7.502.933

4. Rangfært bókhald einkahlutafélagsins A, með því annars vegar að offramtelja rekstrargjöld í bókhaldi og skattskilum félagsins um samtals 134.258.000 krónur, með gjaldfærslu sölureikninga sem áttu ekki við rök að styðjast, og hins vegar með því að lækka skuld ákærða samkvæmt viðskiptamannareikningi hans í bókhaldi félagsins án þess að forsendur væru fyrir því. Þetta leiddi til þess að bókhaldið gaf ranga mynd af viðskiptum og notkun fjármuna félagsins rekstrarárin 2016 til og með 2018.

B.

Fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2016, 2017, 2018 og 2019, vegna tekjuáranna 2015, 2016, 2017 og 2018, með því að láta undir höfuð leggjast að telja fram úttektir ákærða að fjárhæð samtals 138.950.134 krónur hjá A ehf. framangreind gjaldár. Úttektirnar eru skattskyldar samkvæmt 1. tl. A liðar 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sbr. 2. mgr. 11. gr. sömu laga, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Með framangreindu komst ákærði undan greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð 61.869.344 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Tekjuárið 2015

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr. 1.440.000

Vanframtaldar tekjur: kr. 30.904.071

Tekjuskattur, skattprósenta 22,86% kr. 518.849

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 329.558

( Af stofni kr. 0– 3.709.680)

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3 % kr. 1.600.773

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 918.705

( Af stofni kr. 3.709.680– 10.036.847)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8 % kr. 7.093.697

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 3.239.009

( Af stofni yfir kr. 10.036.847)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 72.553

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar

samtals: kr. 13.628.038

Tekjuárið 2016

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr. 3.456.000

Vanframtaldar tekjur: kr. 42.020.987

Tekjuskattur, skattprósenta 22,68% kr. 130.732

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 83.696

( Af stofni kr. 0– 4.032.421)

Tekjuskattur, skattprósenta 23,9 % kr. 1.436.739

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 872.864

( Af stofni kr. 4.032.421– 10.043.880)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8 % kr. 11.267.728

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 5.144.887

( Af stofni yfir kr. 10.043.880)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar

samtals: kr. 18.936.646

Tekjuárið 2017

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr. 3.456.000

Vanframtaldar tekjur: kr. 37.364.547

Tekjuskattur, skattprósenta 22,5% kr. 1.476.110

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 952.583

( Af stofni kr. 0– 10.016.488)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr. 9.795.691

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 4.472.749

( Af stofni yfir kr. 10.016.489)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar

samtals: kr. 16.697.133

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr. 3.541.440

Vanframtaldar tekjur: kr. 28.660.529

Tekjuskattur, skattprósenta 22,5% kr. 1.616.200

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 1.042.988

( Af stofni kr. 0– 10.724.553)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr. 6.829.818

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 3.118.521

( Af stofni yfir kr. 10.724.553)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar

samtals: kr. 12.607.527

Vanframtaldar tekjur alls kr. 138.950.134

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar kr. 61.869.344

----------------------------------------------

Brot ákærða samkvæmt 1. tölulið A liðar ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt.

Brot ákærða samkvæmt 2. tölulið A liðar ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Brot ákærða samkvæmt 3. tölulið A liðar ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Brot ákærða samkvæmt 4. tölulið A liðar ákæru teljast varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald.

Brot ákærða samkvæmt B lið ákæru telst varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga.

----------------------------------------------

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

I Ákærði lagði fram skriflega greinargerð samkvæmt heimild í 1. mgr. 165. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Krefst ákærði þess að hann verði aðallega sýknaður af kröfum ákæruvaldsins en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, verði lagður á ríkissjóð. Ákærði byggir sýknukröfu sína aðallega á því að þau skattframtöl sem lögð voru fram fyrir einkahlutafélagið A og bókhald félagsins hefðu verið rétt ogþað sama eigi við um persónuleg framtöl hans. Væri rangt að rekstrargjöld hefðu verið offramtalin eins og ákæra byggir á. Hefði verið um að ræða lögmæt sérleyfisgjöld. Jafnvel þótt lagt yrði til grundvallar að ekki hefði verið lögmætt að gjaldfæra greiðslurnar hefði niðurstaðan orðið sú sama þar sem greiðslur ákærða hefðu þá verið gjaldfærðar í stað gjaldsins fyrir sérleyfið. Þá hefði vangreiddur virðisaukaskattur og afdregin staðgreiðsla nú að mestu verið greidd.

II

Málsatvik

Með bréfi, dags. 13. janúar 2021, vísaði Skattrannsóknarstjóri ríkisins (SRS) máli ákærða vegna meintra brota gegn lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda og lögum um virðisaukaskatt og, eftir atvikum, almennum hegningarlögum, til héraðssaksóknara. Varða meint brot starfsemi einkahlutafélagsins A og persónuleg skattskil ákærða. A rak veitingastað að [...]í Reykjavík frá árinu 2015. Bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta 1. apríl 2020. Var ákærði skráður stjórnarmaður og prókúruhafi vegna félagsins það tímabil sem ákæra tekur til.

Fyrir liggja skýrslur SRS vegna rannsóknar annars vegar á skattskilum ákærða og hins vegar A. Rannsóknin hófst formlega 28. janúar 2020 með bréfi SRS til ákærða persónulega og til hans sem fyrrum fyrirsvarsmanns félagsins. Leiddi rannsóknin í ljós að af hálfu félagsins hafi verið staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2017 og 2018 vegna rekstraráranna 2016 og 2017, ekki hafi verið staðið skil á skattframtali gjaldárið 2019 vegna rekstrarársins 2018, bókhaldið hafi verið rangfært, rekstrargjöld í formi tilgreindra sérleyfis gjalda væru offramtalin, skuld fyrirsvarsmanns skattaðila samkvæmt viðskiptamannareikningi hans væri óheimil úthlutun fjármuna skattaðila sem skattleggja bæri sem tekjur hans samkvæmt 1. tölulið A - liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, sbr. 2. mgr. 11. gr. sömu laga. Líta bæri á þær fjárhæðir sem ber að skattleggja sem tekjur fyrirsvarsmanns sem frádráttarbæran kostnað í rekstri skattaðila, sbr. 1. tölulið 31. gr. laga um tekjuskatt, sem myndi stofn til tryggingagjalds. Ekki hefði af hálfu fyrirsvarsmanns félagsins verið staðið skil á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda til ríkissjóðs, innan lögboðins frests, vegna uppgjörstímabilanna nóvember og desember rekstrarárið 2017, janúar, apríl, maí, ágúst, september, október og nóvember rekstrarárið 2018 og mars, apríl, maí og júní rekstrarárið 2019. Þá hafi ekki verið staðin skil á virðisaukaskatti til ríkissjóðs innan lögboðins frests uppgjörstímabilin september– október og nóvember– desember rekstrarárið 2017, mars– apríl, júlí– ágúst, september– október og nóvember– desember rekstrarárið 2018 og janúar– febrúar, mars–apríl og maí– júní rekstrarárið 2019. Einnig var virðisaukaskattsskýrslum vegna tímabilanna september– október rekstrarárið 2017, mars– apríl, júlí– ágúst, september–október og nóvember– desember rekstrarárið 2018 og janúar– febrúar, mars– apríl og maí–júní rekstrarárið 2019 ekki skilað á lögmæltum tíma. Staðgreiðsluskilagrein vegna uppgjörstímabilsins nóvember rekstrarárið 2018 hafi ekkiverið skilað á lögboðnum tíma. Voru offramtalin rekstrargjöld talin nema 134.258.000 krónum, úttekt fyrirsvarsmanns skattaðila var talin nema 143.460.771 krónu, vangoldin afdregin staðgreiðsla samkvæmt skilagreinum 7.977.337 krónum auk álags, dráttarvaxta og kostnaðar og virðisaukaskattur 20.829.100 krónum auk álags, dráttarvaxta og kostnaðar.

Hvað varðar rannsókn á skattskilum ákærða persónulega leiddi hún í ljós að staðin hefðu verið skil á efnislega röngum skattframtölum, tekjur skattaðila hefðu verið vanframtaldar vegna úttekta sem færðar höfðu verið á viðskiptamannareikning hans hjá A og að um væriað ræða tekjur sem bæri að skattleggja samkvæmt 1. tölulið A- liðar 7. gr., sbr. 2. mgr. 11. gr., laga um tekjuskatt. Eru vanframtaldar tekjur ákærða taldar nema 143.460.771 krónu.

Með bréfum, dags. 15. september 2020, var ákærða tilkynnt um fyrirhugaða ákvörðun um refsimeðferð vegna framangreindra brota hvað varðar skattskil A og vegna hans persónulega og honum gefinn kostur á að tjá sig um hana áður en til þess kæmi. Var honum veittur 15 daga frestur til að koma að mótmælum, gögnum eða skriflegum skýringum. Andmæli bárust með bréfi lögmanns ákærða, dags. 2. nóvember 2020, vegna ákærða. Leiddu athugasemdirnar ekki til breytinga á skýrslunni. Með úrskurði Skattsins 18. maí 2021 voru opinber gjöld ákærða gjaldárin 2016 til og með 2019 vegna tekjuáranna 2015 til 2018 endurákvörðuð á grundvelli rannsóknar SRS.

Þann 12. febrúar 2020 gaf ákærði skýrslu vegna málsins hjá SRS. Einnig var tekin skýrsla af honum við rannsókn málsins hjá héraðssaksóknara þann 16. mars 2022. Var framburður ákærða í meginatriðum sá að hann kvaðst hafa búið í [...] seinustu ár og starfað þar við veitingarekstur. Kvaðst hann hafa verið eini eigandi, stjórnarmaður og prókúruhafi A á ákærutímabilinu og séð einn um rekstur félagsins. Þá kvaðst hann einnig hafa verið framkvæmdastjóri félagsins þó að hann hefði ekki verið skráður sem slíkur og hefði hann annast daglega fjármálastjórn þess. B hefði séð um bókhald félagsins og skil á virðisaukaskattsskýrslum og skilagreinum vegna staðgreiðslu og bæði hans framtöl og A hefðu verið gerð af fagaðilum. Þá hafnaði ákærði því að úttektir hans hjá A væru vantaldar, væri þar um að ræða greiðslur til C sem hefði gert samning við A um sérleyfi og væru reikningar félagsins greiðsla vegna þess.

Fyrir liggja framangreindar skýrslur SRS vegna A og ákærða, heildaryfirlit yfir framtaldar og ætlaðar vanframtaldar tekjur ákærða tekjuárin 2015 til 2018, samtals að fjárhæð 138.950.134 krónur, og yfirlit yfir skil á afdregnum virðisaukaskatti og staðgreiðslu vegna félagsins. Þá liggur m. a. fyrir bókhald félagsins og yfirlit vegna bankareikninga þess og ákærða, skattframtöl, gögn um stofnun félagsins og breytingar á skráningu þess, gögn um C, færslur yfir m. a. úttektir ákærða hjá A og tölvupóstur ákærða vegna beiðni um skuldajöfnun.

III

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvaðst hafa verið eini eigandi A sem rak veitingastaðinn D að [...] í Reykjavík. Hefði hann verið skráður í stjórn félagsins, verið með prókúru og verið framkvæmdastjóri félagsins allt ákærutímabilið. Í ársbyrjun 2015 hefði vitnið E verið framkvæmdastjóri félagsins í nokkra mánuðien hann hefði hætt störfumeftir að upp kom ósamkomulag. Hefði E starfað hjá ákærða og aðstoðað hann við að koma veitingastaðnum á laggirnar og hefði ætlunin verið sú að hann yrði meðeigandi. Sjálfur hefði ákærði séð um fjármálastjórn og ekki aðrir komið að rekstrinum en hann og starfsmenn hans. B hefði séð um bókhald félagsins og skattskil en sjálfur hefði hann séð um að greiða virðisaukaskatt og afdregna staðgreiðslu. Hann hefði einnig verið eini eigandi félagsins C en það félag væri hann með í [...]þar sem hann hefði búið frá því árið 2003 og greitt þar skatta. Eignarhald hans að C hefði ekki verið beint heldur í gegnum annað félag sem hann ætti á Íslandi, eignarhaldsfélagið F. Hefði hann alfarið séð um rekstur og fjármál þess félags síðan það var stofnað. Kvaðst ákærði hafa verið að reyna fyrir sér með rekstur hótel- og veitingaþjónustu í [...]en það ekki gengið vel. Í dag væru ekki starfsmenn hjá C en á árunum 2015 til 2019 hefði starfað þar maður að nafni G. Sjálfur hefði ákærði fengið greidda þóknun frá C á þessum tíma, engin starfsemi hefði verið í félaginu undanfarin tvö ár vegna Covid- faraldursins en væri nú að fara af stað aftur. Kvaðst hann hafa talið fram þau laun sem hann fékk frá C í [...] en myndi ekki hvort félagið hefði talið þar fram á árunum 2015 til 2019.

Borinn var undir ákærða tölvupóstur frá 30. ágúst 2017 milli hans og vitnisins H-kk-ef sem ákærði óskaði eftir því að í bókhaldi A yrði tekið tillit til reiknings frá C að fjárhæð 300.000 evrur vegna ársins 2015. Kvaðst ákærði kannast við þennan tölvupóst og hefði þessi reikningur verið sendur. Var ákærða kynnt að hann hefði ekki fundist í bókhaldi A og sagði ákærði það vera skrítið, hann væri með reikninginn sín megin og gæti fundið hann.

Þá var ákærða kynntur reikningar C á hendur A frá því í maí 2017 og desember 2018, báðir að fjárhæð 380.000 evrur, vegna Royalty f ee og kvaðst ákærði kannast við þessa reikninga. Sagði hann G hafa gert tvo reikninga en I, sem starfað hefði sem verktaki hjá honum, einn til viðbótar. Ákærði sagði að reikningarnir hefðu verið gerðir í samræmi við samkomulag A og C og að það sama ætti við um reikning sem vísað væri til í tölvupósti. Kvaðst hann hafa óskað eftir því að þessir þrír reikningar yrðu sendir. Væri um að ræða reikning vegna franchise eða sérleyfis. Spurður hvaða þjónusta hefði verið veitt á grundvelli þess sagði ákærði að það hefði verið þjónusta sem viðkæmi veitingarekstri frá atil ö, og allt sem því fylgir, margra ára þekking sem lögð er fram og þess háttar. Kvaðst hann sjálfur hafa innt þessa þjónustu af hendi fyrir C ásamt þeim starfsmönnum A sem voru undir hans stjórn. Hefðu það verið hans hugmyndir hvernig hlutirnir ættu að vera gerðir og voru starfsmenn undir hans hugmyndum um það. Tók ákærði sem dæmi að uppvaskari veitti þá þjónustu að vaska upp og kokkurinn þá þjónustu að elda matinn. Væri þetta allt gert undir hans leiðsögn. Sérleyfi sem þetta væri ekki skráningarskylt, einungis væri um verksamning að ræða og varðaði þetta hugmyndir. Taldi ákærði að þetta væri sambærilegt og hvað varðar t. d. J. Hann ætti sjálfur þetta konsept og hefði keypt það og greitt fyrir það. Noti hann það áfram, hann hafi ætlað að koma þessu á staði erlendis fyrir Covid og standi það jafnvel enn til. Gerður hefði verið samningur um þetta sérleyfi við A og væri hann til. Ákærði kvaðst ekki hafa haft tök á því að leita að honum þar sem öll skrifstofugögn vegna C hefðu verið í geymslu í nokkur ár. Greidd hefði verið þóknun til C vegna sérleyfisins sem hefði miðast við prósentutölu, sem hann taldi að hefði verið á bilinu 10– 15% af veltu A. Reikningarnir tveir og sá sem boðaður var í tölvupósti hefðu þó ekki verið greiddir að fullu og A verið í skuld við C þegar A fór í þrot. C hefði verið eigandi að sérleyfinu frá árinu 2015 og verið það á ákærutímabilinu og telji ákærði sér heimilt að starfa með sérleyfið í gegnum félagið.

Ákærði kvaðst sjálfur hafa tekið við greiðslum frá A vegna þessara reikninga, fyrir hönd C. Peningarnir hefðu komið í slumpum, eftir því sem fjármunir voru til, með millifærslum til útlanda og þess háttar. Myndi hann ekki nákvæmlega hvernig þetta hefði gengið fyrir sig á hverju ári. Spurður hvort hann hefði greitt fjármunina áfram til C sagði ákærði að hann hefði tekið við þessum greiðslum, peningarnir hefðu farið til C og nýst áfram hjá því félagi. Sjáist það á greiðslum sem sendar hefðu verið erlendis. Myndi hann ekki hvort A hefði einhvern tímann greitt beint til C, félagið hefði einnig verið með starfsemi í Lúxemborg og Frankfurt og greiðslurnar hefðu getað farið þangað í stað þess að fara fyrst til [...], en þetta myndi hann ekki. Hann hefði sjálfur samþykkt reikningana fyrir hönd A.

Borin voru undir ákærða skattframtöl A vegna tekjuáranna 2015 til 2017 og honum kynnt að kostnaður vegna þess reiknings sem boðaður var með tölvupóstinum frá 30. ágúst 2017 sé þar tilgreindur. Kvaðst hann kannast við þetta. B hefði útbúið öll skattframtölin og ársreikningana og séð um allt bókhald og hefði það verið haft til hliðsjónar við gerð framtalsins. Sjálfur hefði hann verið í sambandi við vitnið H vegna þessa en starfsmenn sem unnu hjá honum hefðu sinnt þessu. Kvaðst hann ekki muna hvort framtölin hefðu verið borin undir hann áður en þeim var skilað. Framtali 2019 vegna ársins 2018 hefði ekki verið skilað en félagið hefði þá verið komið í þrot og hefði rekstrinum verið hætt í maí 2019. Ákærði staðfesti undirritun sína á framlögðum ársreikningum vegna áranna 2015 og 2016. Honum var kynntur fyrirliggjandi ársreikningur 2018 vegna ársins 2017 og að hann væri ekki undirritaður af hálfu félagsins. Kvaðst hann ekki hafa skýringu á því hvers vegna honum hefði ekki verið skilað. Þá viti hann ekki hvort þeir ársreikningar sem voru undirritaðir hefðu verið bornir undir hann áður en þeim var skilað en taldi sig hafa komið á skrifstofu vitnisins H og undirritað þá.

Ákærða var kynnt samantekt héraðssaksóknara vegna mögulegra sérleyfisgjalda A á árunum 2016 til og með 2018 og að þar væru tilgreind offramtalin rekstrargjöld félagsins, annars vegar samkvæmt skattframtölum rekstrarárin 2016 og 2017 og hins vegar öll rekstrarárin, samtals 134.258.000 krónur. Var ákærða kynnt að þetta samsvaraði kostnaði vegna þessara þriggja reikninga frá C. Kvaðst ákærði ekki í fljótu bragði gera athugasemd við þetta yfirlit en ekki vera sammála því að rekstrargjöld A væru offramtalin sem framangreindu næ mi. Væri þetta byggt á reikningum sem hefðu verið sendir. Sagði ákærði að vel gæti verið að hann hefði óskað eftir því að kostnaði vegna þessara reikninga yrði skuldajafnað við skuld á viðskiptamannareikningi hans hjá A en hann myndi þetta ekki nákvæmlega. Finnist honum eins og hann hefði verið notaður sem ruslatunna þegar þeir vissu ekki hvað þeir ættu að bóka. Spurður hvaða forsendur hefðu legið að baki skuldajöfnuninni sagði ákærði að það væru þessir þrír reikningar og að það væri samningur á milli félaganna. B hefði vitað af því öll árin og þetta hefði verið gert ár eftir ár. Hann hefði oft talað um aðferðina við starfsmenn B og þeir alltaf fært bókhaldið svona. Sjálfur hefði hann ekki gert athugasemd við þetta enda hefði hann ekki sérþekkingu á þessu sviði og þess vegna ráðið bókhaldsfyrirtæki.

Borin voru undir ákærða persónuleg skattframtöl hans vegna gjaldáranna 2016, 2017, 2018 og 2019. Staðfesti hann að um væri að ræða hans framtöl og hefði K hjá Lgert þau. Væru þau byggð á upplýsingum frá A og B og hefði hann yfirleitt sjálfur komið gögnunum til K. Gefi þessi framtöl rétta mynd af tekjum hans á Íslandi en hann væri búinn að búa í [...] frá árinu 2003. Hann hefði einungis verið með tekjur frá A og gert grein fyrirþeim.

Einnigvoruborinundir ákærða yfirlit yfir úttektir hans frá A vegna áranna 2015 til 2018 og honum kynnt að það sýndi úttektirnar sundurliðaðar eftir millifærslum, úttektum í reiðufé, úttektum á veitingastaðnum D og með öðrum hætti, að laun væru tilgreind á móti og að einnig kæmu þar fram innborganir. Kvaðst hann ekki geta svarað því hvort hann væri með athugasemdir við þessi yfirlit. Þá var ákærða kynnt heildaryfirlit yfir framtaldar og ætlaðar vanframtaldar tekjur hans tekjuárin 2015 til 2018, samtals að fjárhæð 138.950.134 krónur. Kvaðst ákærði hafna því að þetta væru hans úttektir og væri þetta alfarið rangt. Hann hefði verið að taka við greiðslunum fyrir C frá A.

Þá var ákærða kynnt yfirlit héraðssaksóknara yfir vangoldinn innheimtan virðis-aukaskatt og afdregna staðgreiðslu A á ákærutímabilinu og að þarna væri búið að draga frá staðgreiðslu vegna hans sjálfs þegar það ætti við. Sagði ákærði að B hefði útbúið virðisaukaskattsskýrslurnar sem yfirlitið byggi á og þá farið eftir sölu uppgjörum og hefðu þær og skilagreinarnar gefið rétta mynd af rekstrinum. B hefði skilað skýrslunum og reiknað út laun. Skýrslurnar og skilagreinarnar hefðu verið bornar undir hann áður en þeim var skilað og væri það verklagsregla hjá B. Ákærða var kynnt að fyrir lægi að ekki hefði verið skilað virðisaukaskattsskýrslum og skilagreinum vegna staðgreiðslu á lögmæltum tíma þau tímabil sem í ákæru greinir og kvaðst hann ekki vita hvers vegna. Væri eina skýringin sem hann hefði sú að það hefði dregist hjá honum að senda skýrslurnar og skilagreinarnar til baka þegar hann fékk þær frá B til samþykktar áður en þær voru sendar inn. Enginn ávinningur hefði verið af því og þeim hefði ekki verið breytt eftir að B var búinn að gera þær. Hann hefði sjálfur séð um að greiða reikninga, virðis-aukaskatt og staðgreiðslu og þegar þetta var ekki greitt hefði það verið vegna þess að ekki hefðu verið til peningar og hefði verið gert greiðslusamkomulag við tollstjóra. Hefðu fjármunirnir farið í rekstur félagsins. Viti hann ekki hvort hann beri ábyrgð á því að virðisaukaskatti og staðgreiðslu hafi ekki verið skilað en telji að hann gæti borið ábyrgð sem eigandi fyrirtækis. Borið var undir ákærða heildaryfirlit yfir vangreiddan virðisaukaskatt samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum miðað við eindaga og sagði ákærði að þetta væri greitt. Hefði það verið greitt löngu eftir að félagið var komið í þrot eða seint á síðasta ári. Kvaðst hann ekki gera athugasemdir við yfirlitin.

Ákærði sagði að A hefði verið stofnað vegna veitingareksturs í húsinu í [...] og hefði hann sjálfur kostað allan undirbúning. Hann hefði átt félagið og keypt M og fleira af N sem hafði áður rekið veitingastað með því nafni á [...]. Voru ákærða kynnt þrjú fjárnámsendurrit þar sem bent var á eignir þriðja aðila til fjárnáms vegna skulda félagsins. Sagði ákærði þá að myndast hefði töluverð skattaskuld, en gert hefði verið greiðslusamkomulag og skuldin tryggð með veði í fasteign í eigu fyrirtækisins og persónulegum eigum föður hans. Hefði verið reynt að koma rekstrinum á rétt ról og skuldirnar að miklu leyti greiddar eftir að reksturinn stöðvaðist. Ákærði staðfesti að hafa átt í samskiptum við O og P vegna kaupa á aðföngum fyrir veitingastaðinn en félagið hefði gert samninga við fjölda birgja. Þá staðfesti ákærði að grafískur hönnuður hefði hannað matseðla sem hefðu síðan verið prentaðir hjá Q. Öll auglýsingavinna og t. d. skilti og matseðlar hefðu verið unnin í samstarfi við Q og ákærði alfarið séð um þau samskipti. Ákærði sagði að samningar við birgja og sýn út á viðhefði verið í hans höndum. Þá hefði hann verið eigandi að sérleyfinu og talið sér heimilt að nýta sér það sem sérleyfi eðafranchise. Einnig taldi ákærði að bókhaldið hefði verið unnið að bestu vitund og með tiltækum gögnum, þar á meðal sérleyfinu, og hann treyst B til þess. Kvaðst hann ekki hafa haldið gögnum frá B heldur hafa sent þeim gögn. Þá hefðu starfsmenn B getað fylgst með bankareikningi félagsins.

Ákærði sagði að greiðslur til C sem fóru inn á hann hefðu farið í annað verkefni sem hefði verið stofnun á hospitality- sjóð í Lúxemborg en sjóðurinn hefði einnig verið í Frankfurt. Greiðslur hefðu farið þangað beint í stað þess að fara fyrst til C og áfram þangað. Er um að ræða verkefni sem var að fara af stað en stöðvaðist í Covid. Sagði ákærði að hans persónulegu framtöl hefðu verið færð eftir bestu vitund og hefði B gert launamiða vegna hans sem framtölin byggja á. Verið gæti að það hefði einhvern tímann haft áhrif á vinnu B að hann hefði ekki greitt fyrirtækinu.

Ákærði sagði að 20 milljóna króna greiðsla sem bókuð væri á hann vegna R ehf. gæti hafa verið leiga en félagið hefði verið leigusali A vegna [...] og hefði þetta verið leiðrétt síðar. Þá var ákærða kynnt bréf frá skattyfirvöldum í [...] þar sem fram komi að hann sé ekki skráður þar sem skattgreiðandi. Kvaðst ákærði ekki kunna skýringu á þessu og hafa greitt þar skatt frá árinu 2003 eða 2004. Hefði honum ekki verið kynnt þetta fyrr og honum ekki gefinn kostur á að leggja fram gögn hvað þetta varðar sem hann geti gert. Ákærði kvaðst ekki hafa verið daglegur stjórnandi á veitingastaðnum, hann hefði búið í [...]og hefði S séð um veitingastaðinn. Hann hefði oft komið til Íslands og einnig fylgst með og haldið utan um reksturinn. Hefði þetta verið gert eftir formúlu og hann verið búinn að leggja línurnar fyrir starfsfólkið hvað varðar t. d. vaktaplön og leggja fyrir starfsmenn að fara með gögn til bókara, bæði reikninga og söluuppgjör aðra hverja viku. Hann hefði ákveðið í samráði við B að hafa þetta þannig. Borinn var undir ákærða tölvupóstur SRS frá 13. febrúar 2020 þar sem vísað væri til skýrslutöku af honum og þess óskað að hann legði fram ársreikninga C, stofngögn félagsins, samninga við A og skattframtöl hans í [...]. Kvaðst ákærði kannast við þennan tölvupóst. Hann hefði ekki lagt fram þessi skattframtöl sem væru í geymslu og hann ekki haft aðstæður til að sækja þau.

H, framkvæmdastjóri B, kvaðst vera eigandi félagsins en hefði á árunum 2015 til 2019 verið starfsmaður þar. Um sé að ræða hugbúnaðarfyrirtæki sem selji bókhaldskerfi. Þau þjónusti notendur kerfisins og hjá þeim starfi viðurkenndir bókarar sem sinni þvíen færi jafnframt bókhald fyrir fyrirtæki. Hefðu þau fært bókhald fyrir A og hefðu viðurkenndir bókarar séð um félagið. Þau hefðu fengið kassauppgjörfrá veitingastaðnum og fært inn tekjur til samræmis við það og fengið reikninga fyrir vörukaupum sem þau hefðu fært inn. Einnig hefðu þau séð um laun fyrir starfsmenn. Sjálfur hefði hann stundum tekið tölurnar saman í eitt excel- skjal fyrir ákærða til einföldunar. Hefðu þar komið fram heildartekjur, heildarkostnaður og heildarafkoma per mánuð í samanburði viðt. d. fyrra ár. Þau hefðu verið í samskiptum við ákærða vegna A en einnig hefði alltaf verið rekstrarstjóri á svæðinu sem tók á móti reikningum og hélt utan um tíma starfsmanna og hvaða kjör þeir hefðu. Bókari hefði að mestu séð um samskiptin en stundum hefði hann dregist inn í þau þegar eitthvað var að.

Vitnið sagði að ákærði hefði í upphafi óskað eftir því að hann yrði fjármálastjóri eða gjaldkeri fyrir félagið og sæi um að greiða reikninga. Hefði ákærði látið opna fyrir vitnið aðgang í netbanka en á nokkrum dögum hefði komið í ljós að þetta hafði í för með sér stöðugt áreiti vegna vanskila við birgi sem hefðu kallað eftir greiðslum. Engir peningar hefðu verið inni á reikningnum félagsins og hefði vitnið því ekki getað staðið í þessu og hefði þessu verkefni hans því lokið strax. Aðgangurinn hefði ekki verið notaður nema þegar bókari þurfti að sækja hreyfingar á tékkareikning. Þau hefðu séð um að reikna út laun starfsmanna en ekki annast greiðslu launa. Einnig hefðu þau skilað skilagreinum vegna staðgreiðslu og virðisaukaskattsskýrslum að fengnu samþykki ákærða. Í sumum tilvikum hefði dregist að fá samþykki frá ákærða og í einhverjum tilvikum hefði ákærði beðið þau að bíða með að skila inn skýrslu eða skilagrein. Þegar þessu var skilað of seint hefði það alltaf verið þannig að búið var að senda ákærða gögnin til samþykkis og beðið var samþykkis frá honum. Kvaðst vitnið minnast þess að hafa rætt það við ákærða að það væri til einskis að bíða, nær væri að senda frekar leiðréttingu seinna ef það vantaði gögn en ákærði kaus frekar að bíða og fá áætlun. Ef það vantaði gögn hefði bókari kallað eftir þeim og gerði vitnið ráð fyrir að þá hefði verið talað við ákærða eða rekstrarstjóra. Erfitt hefði verið að færa bókhald fyrir félagið þar sem reikningar og greiðslur stemmdu illa, þá hefði þurft að kalla eftir upplýsingum frá ákærða og hefði mikill tími farið í það. Reikningar frá birgjum hefðu ýmist komið á pappír frá rekstrarstjóra eða í tölvupósti en undir lokin hefðu þau verið farin að fá senda rafræna reikninga.

Vitnið sagði að bókari hjá þeim hefði gert tvo ársreikninga og tvö skattframtöl fyrir félagið og skilað þeim. Vitnið var spurt hvaða verklag hefði verið notað þegar verið var að bóka óútskýrðar færslur, úttektir eða millifærslur eða peninga sem ekki voru skýringar á sagði vitnið að hvað varðar úttektir hefði ekki verið hægt að gera annað en að setja þær á einkareikning eiganda. Hefði ákærði verið upplýstur um slíkar færslur. Þá hefði nokkrum sinnum á ári verið farið yfir viðskiptamannareikninginn með ákærða þar sem þau höfðu áhyggjur af því að hann væri að safna upp skuldum í félaginu. Á þessum fundum hefði verið farið yfir það hvernig reksturinn gengi en hann hefði alltaf gengið mjög vel og verið hagnaður af starfseminni. Oft hefði einungis vantað gögn eða útskýringar og þá hefði verið hægt að leiðrétta færslur. Stundum hefði ákærði ekki verið sammála því sem þarna kom fram og hefði honum verið kynnt að bókari færi einungis eftir því sem gögn segðu til um. Ákærði hefði fengið fullt svigrúm til að koma að skýringum og leiðréttingum.

Vitninu var kynntur tölvupóstur frá ákærða frá 30. ágúst 2017 og svar vitnisins og sagði vitnið að ákærði hefði óskað eftir því að tekið yrði tillit til reiknings C. Þá var verið að leggja lokahönd á ársreikning nýliðins árs, 2016. Talaði ákærði um reikning sem hann væri búinn að borga, sagði að hann vantaði í bókhaldið og hefði sent vitninu tölvupóst um þetta. Vitnið sagði að það hefði ekki verið nóg og hefði hann beðið ákærða um reikninginn sjálfan og sagt að hann þyrfti að vera dagsettur á árinu 2016. Þetta hefði allt verið óljóst og hefði vitnið beðið ákærða um að skýra þetta nánar. Vitnið minnti að reikningurinn hefði á endanum skilað sérog farið í bókhaldið. Var vitninu kynnt að tveir aðrir reikningar C hefðu verið færðir í bókhaldið, dags. í maí 2017 og desember 2018, og einnig framangreindur reikningur sem ákærði hefði ætlað að senda. Vitnið kvaðst ekki muna annað en að ákærði hefði sérstaklega beðið um að þetta yrði fært inn eins og hver annar reikningur. Þá voru vitninu kynnti r tölvupóstar á milli hans, ákærða og vitnisins T, dags. 27. ágúst 2018, þar sem ákærði staðfesti skuldajöfnun, m. a. við C og R ehf. Vitnið sagði að ákærði hefði verið búinn að tala um þetta á fundi þegar hann sá niðurstöðu um afkomu rekstrar sem honum fannst ekki standast og hefði farið að leita að gögnum. Hefði hann þá m. a. talað um einhverja reikninga C og hefðu þau beðið hann um þessa reikninga og staðfestingu á að hafa greitt þá. Með tölvupóstinum hefðu þau verið að biðja ákærða um að staðfesta beiðni ákærða um að skuldajafna sem hefði áður komið fram í símtali. Þau hefðu aldrei fengið staðfestingu á því að ákærði hefði greitt þessa reikninga en það hefði ekki verið óvanalegt. Bæði hvað varðar birgja og annað hefði ákærði, sem var með fleiri fyrirtæki á sinni könnu, verið að skuldajafna og greiða á milli félaga á víxl og gerði það starf bókara að martröð, sérstaklega vegna þess að engar upplýsingar bárust fyrren leitað var eftir þeim. Væri A versta svona keisið sem hann myndi eftir. Önnur fyrirtæki hefðu verið að greiða fyrir A og ákærði persónulega að greiða af sínum eigin reikningi fyrir A, eða það voru a. m. k. þær skýringar sem komið var með. Gerði þetta alla afstemmingarvinnu mjög erfiða.

Vitninu var kynnt að samkvæmt viðskiptamannareikningi ákærða hefði skuld hans við A verið skuldajafnað við greiðslu til C vegna þriggja reikninga á árinu 2018, samtals að fjárhæð 50.768.000 krónur. Vitnið sagði að ákærði hefði óskað eftir þessu. Myndi hann ekki eftir þessu tilviki en vinnubrögðin sem þau viðhöfðu voru þau að reyna að hafa allt skriflegt og ef eitthvað kom fram í símtali eða á fundi hefði verið leitað eftir þvíað það yrði staðfest með tölvupósti. Ekki væri þó hægt að útiloka mistök. Komi fram fylgiskjalsnúmer sé almennt verið að vísa til staðfestingar. Að öllu jöfnu væri færsla ekki gerð nema fram kæmu gögn því til stuðnings. Í því samhengi hefðu a. m. k. verið komnir reikningar vegna áranna á undan sem hann hefði verið búinn að borga og kannski hefði bókari þá gert ráð fyrir þessu. Þau þurfi annað hvort að fá staðfestingu á greiðslu eða tölvupóst þar sem viðskiptavinur biður afdráttarlaust um færsluna.

T kvaðst hafa starfað hjá B sem viðurkenndur bókari og verið aðalbókari A frá árinu 2017 og þangað til félagið hætti hjá þeim árið 2019. Var vitninu kynnt að skattframtali vegna ársins 2018 hefði ekki verið skilað og kvaðst hana minna að það hefði farið til endurskoðanda. B hefði séð um félagið frá árinu 2015 og hefði hún komið að skilum á virðisaukaskattsskýrslum á árunum 2017 og 2018. Þær hefðu verið bornar undir ákærða og mátti ekki skila þeim inn án hans leyfis. Fyrir hefði komið að þau fengju fyrirmæli frá honum um að skila ekki inn virðisaukaskatts skýrslu eða skila síðar. Í einu tilviki hefði hún reynt að ná í ákærða til að fá samþykki fyrir því að skila skýrslu en hann hvorki svarað tölvupósti né síma og hún loks fengið samþykki hans á meðan hún var í sumarfríi og þá sent skýrsluna. Einnig hefðu þau séð um launaútreikninga og skil á staðgreiðsluskilagreinum sem hefðu farið fram á sama hátt og virðisaukaskattsskýrslurnar. Þau hefðu aldrei séð um að greiða afdregna staðgreiðslu eða innheimtan virðisaukaskatt. Kvaðst vitnið telja að félagið C tengdist franchise erlendis en ekki vita hver átti félagið.

Þá voru vitninu kynntir tölvupóstar á milli hennar, ákærða og vitnisins H, dags. 27. ágúst 2018, þar sem ákærði staðfesti skuldajöfnun, m. a. við C og R ehf. Sagði hún að um væri að ræða skuldajöfnun C við ákærða. Hann hefði sjálfur greitt þetta og því ætti að skuldajafna. Minni hana að þau hefðu fengið reikning frá C og tóku þau orð hans trúanleg fyrir því að þetta hefði verið greitt. Þá var vitninu kynnt að sömu tölvupóstsamskipti hefðu verið borin undir hana í skýrslu hjá SRS og hún þá sagt að beðið hefði verið um þetta á fundi en hún viljað fá tölvupóst til staðfestingar. Kvaðst vitnið ekki hafa treyst ákærða og hefði viljað hafa hlutina skriflega vegna hennar trúverðugleika. Var vitninu kynnt að tveir aðrir reikningar C hefðu verið færðir í bókhaldið, dags. í maí 2017 og desember 2018, að fjárhæð 380.000 evrur hvor og kvaðst hún kannast við þessa reikninga og sagði ákærða hafa komið með þá. Þau hefði ekki fengið upplýsingar um það hvort hann hefði í raun greitt reikningana en orð hans hefðu verið tekin trúanleg.

S kvaðst kannast við A og hafa starfað á veitingastaðnum D í um tvö ár frá árinu 2015 eða 2016. Hefði hann hætt þegar systir ákærða tók við rekstrinum. Ákærði hefði séð um daglega stjórn og rekstur veitingastaðarins og vitnið telji að hann hafi einnig verið eigandi. Vitnið sagði að hann og bróðir hans, sem er kokkur, hefðu starfað á veitingastað á [...] hjá N og komið með konseptið inn á D með því að koma með ítalska matargerð þangað inn. Sjálfur hefði hann verið pítzubakari. Vitnið E hefði ráðið hann á D og hefði þá verið talað um að ákærði kæmi ekki að rekstrinum og þess vegna hefðu hann og bróðir hans látið slag standa. Bróðir hans hefði hjálpað N við að gera matseðil á staðnum á [...]. E hefði ráðið þá til að gera góðan ítalskan mat á D sem upphaflega átti að heita U. Þegar þeir voru byrjaðir að gera uppskriftir og það átti að fara að opna staðinn hefði E sagt þeim að hann eða A hefði gert samning við N og keypt nafnið D, heimasíðuna og allt. Nokkrum mánuðum eftir að staðurinn opnaði hefði E hætt eftir ósætti milli hans og ákærða. Vitnið sagði að mikið hefði verið að gera á veitingastaðnum en aldrei hefði verið hægt að greiða reikninga á réttum tíma. Sagði vitnið að uppskriftir að p ítzum á veitingastaðnum hefðu komið frá honum og hefði hann séð um allt hvað þær varðar. Bróðir hans hefði séð um allt í eldhúsinu og samið allar uppskriftir. Grunnurinn að matseðlinum hefði komið frá veitingastaðnum á [...]en hann hefði síðan þróast og réttir bæst við og aðrir dottið út og konseptið verið hefðbundið ítalskt. Textinn á matseðlinum hefði komið frá bróður vitnisins og kærustu hans en einhver texti hefði komið frá auglýsingastofu.

E kvaðst hafa tengst A þegar hann ætlaði að hefja veitingarekstur meðákærða en gengið út úr því eftir þrjá til fjóra mánuði, eða í júní 2015. Ákærði og faðir hans hefðu ætlað að selja honum rekstur eftir að hafa bolað fyrrum leigjanda út úr húsnæðinu í [...]. Í leigusamningnum hefði verið ákvæði um að þeir gætu ekki leigt eða selt rekstur og varð það úr að hann kom inn í reksturinn með ákærða. Kvaðst vitnið hafa átt að sjá um starfsmannamál og almennan rekstur. Sjálfur hefði hann keypt D nafnið af staðnum sem var á [...]og Facebook- síðu staðarins. Þegar hann hætti að starfa með ákærða hefði átt að greiða honum það sem hann hafði sett í reksturinn sem var m. a. nafnið en það aldrei verið gert. Lógóið hefði fylgt nafninu en hann hefði farið á V auglýsingastofu og látið breyta litnum á því, gera matseðla, vínseðla, heimasíður og auglýsingar. Vitnið sagði að ákærði hefði séð um fjármál veitingastaðarins og greitt reikninga og laun en sjálfur hefði hann séð um starfsmannahaldið og samskipti við birgja. Faðir ákærða hefði einnig eitthvað komið að þessu. Reksturinn hefði gengið vel og hefði það sem kom inn átt að duga fyrir rekstri en reikningar voru ekki greiddir og þá varð vörustopp. Ákærði hefði séð um að greiða virðisaukaskatt og afdregna staðgreiðslu, alla fjármálastýringu og greiðslu launa. B hefði séð um að gera launaseðla og hefði hann sjálfur farið með tíma starfsmanna þangað.

Vitnið staðfesti að hann hefði verið skráður framkvæmdastjóri í upphafi, frá 10. febrúar 2015, og þar til 14. júlí 2015 en hann hefði hætt í byrjun júní það ár. Hann hefði ekki starfað í raun sem framkvæmdastjóri heldur hefði ákærði alfarið séð um allt sem því tengdist. Hann var einnig skráður með prókúru en millifærði aldrei greiðslur eða fór inn í heimabanka. Kvaðst hann ekki kannast við félagið C eða að það félag hefði verið með sérleyfi á D eða að félagið hefði gert samning um sérleyfi við A. Sagði vitnið að hann væri eigandi þessa vörumerkis og liggi það ljóst fyrir á Einkaleyfastofu. Viti hann ekki til þess að C hefði veitt A einhverja þjónustu. Vitnið S og bróðir hans sem hefðu unnið á staðnum á [...]hefðu fylgt honum á D, allar uppskriftir hefðu komið frá þeim og þeir sett upp mat- og vínseðla. Vitnið sagði að ákærði hefði verið erlendis um tíma þegar staðurinn var að opna og þá séð um reksturinn í gegnum tölvu og hefði vitnið farið með uppgjörið í banka og stýrt á staðnum.

O kvaðst áður hafa starfað fyrir W, nú AA, og hafa verið í samskiptum við ákærða, aðallega vegna D. Hefði hann selt ákærða vörur og ekkert haft út á samskiptin við ákærða að setja. Telji hann að ákærði hefði verið í viðskiptum við félögin óslitið frá 2015.

BBkvaðstveraprentsmiðjustjóri hjá Q en hafa áður verið fjármálastjóri þar. Þeir hefðu prentað matseðla, vínseðla o. fl. fyrir D frá árinu 2015. Fyrst hefði verkefnið komið í gegnum auglýsingastofuna V, síðan frá D og loks í gegnum [ W og X ]. Ákærði hafði samband við þá þegar komið var að endurprentun þess efnis sem upphaflega hafði komið í gegnum V og síðan árlega til ársins 2019. Hefði hann verið í samskiptum við ákærða á árinu 2015 og 2017 en síðan hefðu rekstrarstjórar tekið við boltanum.

IV

Niðurstaða

Ákærði er í máli þessu ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhalds-lögum í rekstri einkahlutafélagsins A sem stjórnarmaður og daglegur stjórnandi félagsins. Ákærði neitar sök hvað alla ákæruliðina varðar og krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt skal skattskyldur maður sem skýrir af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi rangt eða villandi frá einhverju sem máli skiptir um tekjuskatt sinn greiða fésekt allt að tífaldri skattfjárhæð af þeim skattstofni sem undan var dreginn og aldrei lægri fésekt en nemur tvöfaldri skattfjárhæðinni. Kemur þar fram að stórfellt brot gegn lagaákvæðinu varði við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. M ælt er fyrir um það í framangreindu lagaákvæði að hver sem af ásetningi eða stórfelldu gáleysi gerist sekur um meiri háttar brot gegn 1., 2. eða 5. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt, sbr. og 2. mgr. 22. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga, 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda, auk fleiri nánar tiltekinn ákvæða skattalaga, skuli sæta fangelsi allt að sex árum. Jafnframt er þar kveðið á um heimild til að dæma fésekt að auki samkvæmt tilgreindum ákvæðum skattalaga.

Samkvæmt 2. mgr. 262. gr. a lmennra hegningarlaga skal sá sæta sömu refsingu sem af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi gerist sekur um meiri háttar brot gegn m. a. 37. og 38. gr., sbr. 3 6. gr., laga um bókhald. Þá segir í 3. mgr. 262. gr. að verknaður teljist meiri háttar brot samkvæmt 1. og 2. mgr. lagaákvæðisins ef brotið lýtur að verulegum fjárhæðum, ef verknaður er framinn með sérstaklega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem auka mjög á saknæmi brotsins, svo og ef maður, sem til refsingar skal dæma fyrir eitthvert þeirra brota semgetur í 1. eða 2. mgr., hefur áður verið dæmdur sekur fyrir sams konar brot eða eitthvert annað brot sem undir þau ákvæði fellur.

Fyrir liggur að ákærði var stjórnarmaður í einkahlutafélaginu A á ákærutímabilinu og var að auki með prókúrumboð vegna félagsins. Einkahlutafélagið rak veitingastaðinn D að [...]og hefur ákærði borið um að hafa stýrt honum og félaginu þrátt fyrir að hafa búið erlendis. Hefði hann lagt línurnar fyrir starfsemina og fylgst með henni en ekki verið á veitingastaðnum til að stýra honum. Þá kvaðst hann hafa starfað sem framkvæmdastjóri þótt hann hafi ekki verið skráður sem slíkur. Einnig hefur framburður hans verið afgerandi hvað það varðar að hann hafi einn stýrt fjármálum félagsins. Samræmist framangreint framburði vitna sem þá unnu á veitingastaðnum. Í ljósi þessa telst ákærði einnig hafa verið daglegur stjórnandi félagsins. Bar ákærða, sem stjórnarmanni og daglegum stjórnanda, samkvæmt 44. gr. laga um einkahlutafélög nr. 138/1994, skylda til að annast um að starfsemi félagsins væri í réttu horfi og jafnframt að fylgjast með og tryggja að af hálfu félagsins væru innt af hendi lögboðin gjöld og staðið skil á skýrslum og skilagreinum til skattyfirvalda, eins og lög gera ráð fyrir. Fyrir liggur að bókhald A var fært af B. Þá var skattframtölum bæði vegna ákærða og A skilað af fagaðilum.

Ákærði er í 1. tölulið A- kafla ákæru ákærður fyrir að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum fyrir einkahlutafélagið gjaldárin 2017 og 2018 með því að hafa offramtalið rekstrargjöld félagsins framangreind ár samtals um 83.490.000 krónur. Er á því byggt að um sé að ræða rekstrargjöld sem byggja á reikningi C vegna janúar til desember 2017 vegna Royalty fee. Er reikningurinn dagsettur í maí 2017 ogað fjárhæð 35.838.000 krónur. Þá er byggt á færslu sem gerð var á grundvelli beiðni ákærða sem barst bókhaldsstofunni a. m. k. í tölvupósti 30. ágúst 2017, fyrir tímabilið janúar 2015 til desember 2016, að fjárhæð 47.652.000 krónur vegna sambærilegs reiknings. Af tölvu-póstinum verður ekki ráðið vegna hvers reikningurinn er en hann er færður sem sérleyfi-franch iseí bókhald A.

Málatilbúnaður ákæruvaldsins byggir í meginatriðum á því að reikningar sem C gaf út á hendur A vegna sérleyfis hafi verið tilhæfulausir og eigi það einnig við um reikning sem ákærði telur að sé að baki framangreindri færslu á grundvelli tölvupóstsins. Einnig er á því byggt að ekki hefðu verið skilyrði til að skuldajafna greiðslunum við skuld ákærða á viðskiptamannareikningi hans hjá A. Hefði tilgangur ákærða með útgáfu reikninganna og með framangreindum tölvupósti verið sá að ná sjálfur fé úr rekstrinum. Ákærði byggir á því að hann sé eigandi sérleyfis eða franchise vegna D. Félag hans í [...], C, hefði séð um sérleyfið og gert samning við A um notkun þess vegna veitingastaðarins D og séu greiðslurnar réttmætar á grundvelli þess samnings. Ákærði var eigandi C í gegnum félag sitt, eignarhaldsfélagið F ehf., og er ekki annað fram komið en að hann hafi haft heimild til að skuldbinda bæði C og A með samningi.

Fyrir dómi lýsti ákærði efni samningsins með almennum hætti en lýsingar hans voru frekar óljósar. Kvaðst hann hafa ásamt starfsmönnum A sinnt þjónustu C á grundvelli samningsins. Samningurinn liggur ekki fyrir en ákærði bar um það fyrir dómi að samningurinn væri til en kvaðst ekki hafa haft tök á að finna hann. Vísaði hann til þess að skrifstofuhald vegna C hefði legið niðri og gögn félagsins verið í geymslu og hefði Covid haft áhrif á þá þróun. Í skýrslu sem tekin var af ákærða hjá SRS verður ráðið að þá var skorað á hann að leggja samninginn fram. Þá sagði ákærði að samningurinn hefði verið gerður á árinu 2015 og væri ótímabundinn með uppsagnarfresti. Samkvæmt honum bæri A að greiða 15% af vergum tekjum til C. Af framburði vitna sem komu fyrir dóminn verður ráðið að ágreiningur hefur verið uppi um eignarhald, m. a. á nafninu D, og að kons eptiðsem veitingastaðurinn byggði á hefði að mestu verið fengið frá stað sem áður hefði verið rekinn með sama nafni á [...].

Fyrir dóminn komu sem vitni tveir starfsmenn B, H og T, sem bæði báru um að bókhald A hefði verið fært að fyrirmælum ákærða og að þau hefðu ávallt reynt að fá fyrirmæli hans, sem fram komu munnlega, einnig skrifleg. Verður af framburði H ráðið að nokkur óreiða hafi verið á fjármálum ákærða og þeirra félaga sem hann kom að hvað það varðar að hann hefði skuldajafnað og greitt á milli félaga á víxl og hann sjálfur einnig blandast inn í málið. Hefði ítrekað verið rætt við ákærða um stöðu félagsins og skuldasöfnun hans hjá félaginu. Kom fram hjá báðum vitnunum að ekki hefði komið fram staðfesting á því að ákærði hefði greitt reikningana tvo frá C og þann reikning sem ákærði boðaði að kæmi en þeir engu að síður verið bókfærðir að beiðni ákærða og orð hans tekin trúanleg. Loks báru þau um að færslur sem ekki hefði verið vitað hvert ættuað færa hefðu verið settar á ákærða sem eiganda félagsins. Hefði það ávallt verið borið undir ákærða og hann í einhverjum tilvikum gert athugasemd og það þá leiðrétt.

Ákærði byggir á því að hann hafi sjálfur greitt framangreinda þrjá reikninga vegna A og því hefði þeim verið skuldajafnað við persónulega skuld hans samkvæmt viðskiptamannareikningi hans hjá félaginu. Framburður hans hefur engu að síður verið nokkuð óskýr hvað þetta varðar. Hefur hann, auk framangreinds, borið um að hafa tekið við greiðslunum og komið þeim áfram í rekstur C þar sem fjármunirnir hefðu verið nýtti r. Ákærði hefur ekki sýnt fram á hvernig greiðslurnar bárust áfram til C frá honum eða A-x-x heldur liggja fyrir gögn sem staðfesta að greiðslurnar hafi borist þangað. Liggja þannig hvorki fyrir gögn sem sýna millifærslur frá ákærða né A til C eða að greiðslurnar hafi nýst í rekstri C eða að forsendur hafi verið til þess að greiða fjármunina inn í sjóð á vegum ákærða erlendis í stað C. Ljóst er að reikningarnir urðu til þess að lækka skuldir á viðskiptamannareikningi ákærða hjá A.

Ákærði byggir varnir sínar einnig á því að hann hefði frá upphafi ráðstafað fjár-munum í samræmi við það að sérleyfi væri í gildi á milli félaganna en að ekki hefði verið um að ræða síðar til komna ráðstöfun. Vitnið H bar um að ákærði hefði fyrst nefnt reikninga C eftir að hafa verið kynnt staða A vegna ársins 2016, í ársbyrjun 2017, þegar þau voru að klára bókhald vegna ársins 2016. Samkvæmt þeim gögnum sem liggja fyrir var C stofnað 21. desember 2016. Við það að færa reikninginn í bókhaldið sem rekstrargjöld versnaði staða A.

Framburður ákærða hefur um margt verið óljós og skýringar hans hafa illa sam-ræmst þeim gögnum sem fram hafa komið og ákærði ekki lagt fram þau gögn sem gætu orðið til að styðja röksemdir hans. Engin gögn liggja fyrir sem staðfesta að í gildi hafi verið sérleyfi eins og ákærði byggir á og þau vitni sem unnu á veitingastaðnum könn-uðust ekki við að af hálfu C hefði verið veitt þjónusta við veitingastaðinn. Í ljósi framangreinds er það mat dómsins að framburður ákærða um að í gildi hafi verið samn-ingur um sérleyfi milli félaganna og þá fullyrðingu hans að hann hefði greitt reikningana sé ótrúverðugur og verður því hafnað vörnum hans á því byggðum.

Ákærði byggir einnig á því, verði hann sakfelldur, að fremur beri að fara með mál hans samkvæmt 108. gr. laga um tekjuskatt en 109. gr. sömu laga og horfa þá einnig til þess sakarefnis er fram kemur í 4. tölulið A- kafla og B- kafla ákæru. Af hálfu ákæru -valdsins var ákveðið að höfða mál á hendur ákærða vegna ætlaðs brots gegn 109. gr. og verður það mat ekki endurskoðað af hálfu dómsins. Ákvæði 108. gr. mælir fyrir um annars konar málsmeðferð á vegum skattyfirvalda og eruekki forsendur til að dómurinn taki afstöðu tilhennar á grundvelli ákærunnar.

Gjöld vegna framangreinds reiknings og tölvupóstsins voru færð í bókhald eink a-hluta félagsins að beiðni ákærða og bar ákærði um að skattframtöl félagsins hefðu verið gerð á grundvelli bókhaldsins. Kom fram hjá vitninu H að ákærði hefði farið að leita eftir frekari reikningum þegar honum varð ljós afkoma félagsins. Af þeim gögnum sem liggja fyrir fæst ekki annað séð en að það hafi verið ákærði sem hagnaðist persónulega á þessum gjörningum og að með þeim hafi ákærði fært fjármuni frá félaginu til sín persónulega. Telst ákærði hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum fyrir félagið og með því offramtalið rekstrargjöld þess eins og rakið er í ákæru. Var brotið fullframið þegar framtölunum var skilað inn og leysir það ekki ákærða undan ábyrgð að hafa fengið bókhaldsstofu til að annast skil á framtölunum enda ekkert fram komið sem bendir til þess að rangfærslurnar hafi verið á ábyrgð annarra. Mátti ákærða vera ljóst að engar forsendur voru til að telja greiðslurnar fram sem rekstrargjöld fyrir félagið og verður að telja að hann hafi sýnt af sér a. m. k. stórkostlegt hirðuleysi með háttseminni. Samkvæmt því sem að framan hefur verið rakið verður heldur ekki á það fallist með ákærða að forsendur séu til að sýkna hann þar sem jafnvel þó að lagt yrði til grundvallar að þaðhefði verið ó lögmæt tað gjaldfæra greiðslurnar hefði niðurstaðan orðið sú sama þar sem greiðslur ákærða hefðu þá verið gjaldfærðar í stað gjaldsins fyrir sérleyfið. Í ljósi eðlis og umfangs brotsins, þ. e. fjárhæðar, fjölda tilvika og aðferðar, telst brot ákærða vera stórfellt og meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Er brot hans rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði er í 2. tölulið A- kafla ákæru ákærður fyrir að hafa eigi staðið skil á virðis-aukaskattsskýrslum og innheimtum virðisaukaskatti og í 3. tölulið A- kafla ákæru fyrirað hafa eigi staðið skil á skilagreinum staðgreiðslu og afdreginni staðgreiðslu, allt eins og nánar greinir í ákæru.

Í 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt er mælt fyrir um að skýri skattskyldur maður af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi rangt eða villandi frá einhverju því er máli skiptir um virðisaukaskatt sinn eða afhendi hann eigi á lögmæltum tíma virðisauka-skattsskýrslu eða virðisaukaskatt sem hann hefur innheimt eða honum bar að innheimta skal hann greiða fésekt allt að tífaldri þeirri skattfjárhæð sem undan var dregin, vanrækt var greiðsla á eða endurgreidd var um of og aldrei lægri fésekt en nemur tvöfaldri þessari skattfjárhæð. Fésektarlágmark samkvæmt þessari málsgrein á ekki við hafi brot einskorð-ast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti samkvæmt virðisauka-skattsskýrslu, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur verið miklar. Sambærilegt lagaákvæði er í 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda. Fyrir liggur að bókhald A var fært af B sem einnig skilaði inn skilagreinum vegna staðgreiðslu og virðisaukaskattsskýrslum. Var framburður ákærða og starfsmanna Bsamhljóða þess efnis að þessi gögn hefðu ávallt verið borin undir ákærða og samþykki hans fengið fyrir því að þeim væri skilað til skattyfirvalda. Einnig báru þau um að ákærði hefði séð um greiðslu á staðgreiðslu og virðisaukaskatti ogað í þeim tilvikum þegar dróst að skila gögnunum fram yfir lögmæltan tíma hafi það verið vegna atvika er vörðuðu ákærða, t. d. þegar það hafði dregist að hann veitti samþykki sitt.

Ákærði hefur ekki gert tölulegar athugasemdir vegna þessara ákæruliða. Hann byggir á því að innborganir eftir eindaga eigi að leiða til sýknu, að vangoldnar greiðslur samkvæmt ákæru séu að mestu greiddar og að ekki hafi verið farið að reglum um greiðsluforgang og skuldajöfnun skatta og gjalda. Framangreindar reglur byggja á því að meginreglan sé ávallt súað greiða beri fyrst upp elsta ár eða tímabil í hverjum gjaldflokki í samræmi við þá forgangsröðun sem reglurnar setji. Á því tímabili beri engu að síður að greiða fyrst kostnað, síðan höfuðstól, álag og loks vexti. Ekkert er fram komið um að ákærði hafi komið á framfæri við innheimtumann sérstökum fyrirmælum um aðra forgangsröðun. Verður ekki á það fallist með ákærða að rétt hefði verið að ráðstafa greiðslunum á annan hátt oger þessum vörnum hans hafnað. Á kærði er ákærður fyrir að hafa ekki skilað greiðslum og, eftir atvikum, skýrslum eða skilagreinum á eindaga. H afi skil átt sér stað síðar leiðir það almennt ekki til sýknu en kann að hafa áhrif á fjárhæð fésekta.

Eins og að framan er rakið bar ákærða sem stjórnarmanni og daglegum stjórnanda félagsins skylda til að annast um að starfsemi félagsins væri í réttu horfi og jafnframt að fylgjast með og tryggja að af hálfu félagsins væru innt af hendi lögboðin gjöld og staðið skil á skýrslum og skilagreinum til skattyfirvalda, eins og lög geri ráð fyrir. Brot þessi voru fullframin með því að lögboðnar greiðslur voru ekki inntar af hendi á eindaga. Er vangoldinn innheimtur virðisaukaskattur og afdregin staðgreiðsla í samræmi við það sem greinir í ákæru. Verður að telja að ákærði hafi a. m. k. af stórkostlegu hirðuleysi eigi afhent á lögmæltum tíma virðisaukaskatt, sem hann hefur innheimt eða honum bar að innheimta, og afdregna staðgreiðslu. Teljast brot ákærða vera meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, vegna þeirra fjárhæðar sem ákærði er sakfelldur fyrir að standa ekki skil á. Hafa lög nr. 29/2021 um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn vegna skattalagabrota ekki áhrif á það mat, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 35/2021 sem kveðinn var upp 13. apríl 2022, en þar er rakið að sú lagasetning breyti í engu refsinæmi þessara brota eða lögbundnum viðurlögum við þeim. Er háttsemi ákærða rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Þá er ákærði í 4. tölulið A- kafla ákæru ákærður fyrir að hafa rangfært bókhald félagsins með því að annars vegar offramtelja rekstrargjöld í bókhaldi og skattskilum félagsins um samtals 134.258.000 krónur með gjaldfærslu sölureikninga sem ekki áttu við rök að styðjast og hins vegar með því að lækka skuld ákærða samkvæmt viðskipta-mannareikningi hans í bókhaldi félagsins án þess að forsendur væru fyrir því. Af hálfu ákæruvaldsins er byggt á því að annars vegar sé um að ræða þann reikning sem greinir í 1. tölulið A- kafla og fjárhæð reiknings sem ákærði boðaði m. a. í tölvupósti að yrði sendur og einnig er fjallað um í 1. tölulið A- kafla. Ákærði bar um það fyrir dómi að hafa sent þann reikning en ekkert bendir til þess að hann hafi borist í bókhaldið. Að auki byggir ákæruvaldið á reikningi, dags. 31. desember 2018, vegna Royalty fee. Var færsla vegna reikningsins, sem er að fjárhæð 50.768.000 krónur, einnig færð sem sérleyfi- franch iseí bókhald A. Kom fram hjá starfsmönnum bókhaldsstofunnar að þau hefðu tekið orð ákærða trúanleg, og fengið þau einnig skriflega frá honum, um að hann hefði greitt reikningana og þau því framkvæmt skuldajöfnun til samræmis við það. Ekkiliggurfyrirstaðfesting á þvíað ákærði hafi átt inni hjá A fjármuni sem réttlæti þá skuldajöfnun sem gerð var vegna þessara reikninga og reiknings sem boðaður var samkvæmt tölvupósti.

Ákærði var bókhaldsskyldur samkvæmt 8. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 145/1994. Samkvæmt 9. gr. sömu laga skal í bókhaldi skrá viðskipti jafnskjótt og þau fara fram, enda sé það í samræmi við góða bókhaldsvenju. Önnur atvik skulu skráð svo fljótt sem unnt er eftir að þau eiga sér stað. Samkvæmt 3. tölulið 1. mgr. 37. gr. laganna telst það ætíð meiri háttar brot gegn lögunum ef bókhaldsskyldur maður eða fyrirsvarsmaður lög-aðila rangfærir bókhald eða bókhaldsgögn, býr til gögn sem ekki eiga sér stoð í viðskipt-um við aðra aðila, vantelur tekjur kerfisbundið eða hagar bókhaldi með öðrum hætti þannig að gefi ranga mynd af viðskiptum og notkun fjármuna, enda varði brotið ekki við 158. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði lýsti því fyrir dómi að hann hefði séð til þess að öllum bókhalds gögnum yrði komið á bókhaldsstofuna. Þá kom fram hjá starfsmönnum bókhalds stofunnar að allar úttektir hefðu verið færðar á ákærða hafi ekki legið fyrir að þær ættu að fara annað og hefðu þær verið bornar undir hann. Eins og rakið er hér að framan voru framangreind-ar færslur gerðar að fyrirmælum ákærða og staðhæfingar um greiðslu reikninga byggðar á orðum hans. Þá var það niðurstaða dómsins hvað varðar 1. tölulið A- kafla að reikning-urinn og sá reikningur sem ákærði kvaðst ætla að senda ættu ekki við rök að styðjast og með sömu rökum og þar greinir á sú niðurstaða jafnframt við um reikninginn frá árinu 2018. Í samræmi við það verða rekstrargjöld félagsins talin offramtalin sem framangreindri fjárhæð nemur.

Með því að skuldajafna reikningunum við skuld ákærða á viðskiptamannareikn-ingi hans hjá félaginu var ákærði einnig að rangfæra bókhald þess og lækka skuld sína við félagið sem því nemur. Hefur ákærði ekki gefið trúverðugar skýringar á því hvers vegna það var gert. Er hvað þetta varðar einnig vísað til niðurstöðu dómsins hvað varðar B - kafla ákæru. Leiddu framangreindar færslur til þess að bókhaldið gaf ranga mynd af viðskiptum og notkun fjármuna félagsins rekstrarárin 2016 til og með 2018. Sem fyrir-svarsmaður félagsins bar ákærði ábyrgð á færslu bókhaldsins. Verður háttsemi ákærða a. m. k. talin til stórkostlegs hirðuleysis. Með vísan til framangreinds telst ákærði hafa gerst sekur um brotið og íljósi þeirra fjárhæðar sem brot hans tóku til, eðlis brotsins og aðferðar telst það vera meiri háttar í skilningi 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Er broti hans rétt lýs tog rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Loks er ákærði í B- kafla ákæru ákærður fyrir að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2016, 2017, 2018 og 2019, með því að láta undirhöfuð leggjast að telja fram úttektir að fjárhæð 138.950.134 krónur hjá A framangreind gjaldár.

Er vanframtalinn tekjuskattsstofn og vangreiddur tekjuskattur sundurliðaður í ákæru eftir tekjuárum í samræmi við framlögð yfirlit yfir úttektir á viðskiptamannareikningi ákærða.

Ákærði byggir á því að hann hafi skilað inn skattframtölum fyrir sig persónulega í [...]þar sem hann hefði verið búsettur síðan árið 2003. Er ekkert fram komið sem styður þetta og samkvæmt bréfi þarlendra skattyfirvalda liggja engin gögn um ákærða fyrir hjá þeim. Þá óskaði ákærði sjálfur eftir því að vera skráður með heimilisfesti hér á landi samkvæmt fyrirliggjandi upplýsingum frá Þjóðskrá. Á kærði er skattskyldur hér á landi samkvæmt 90. gr., sbr. 1. g r., laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Þá liggur fyrir að skattframtölum ákærða var skilað af fagaðilum og bar ákærði að þau væru byggð á gögnum sem komu frá A og B.

Af hálfu ákæruvaldsins er á því byggt að um sé að ræða skuld ákærða samkvæmt viðskiptamannareikningi ákærða samkvæmt bókhaldi félagsins. Fyrir liggur að ákærði var með uppgefnar tekjur frá A og varðar ætlað brot ákærða greiðslur umfram þær. Í ársreikningum félagsins og framtölum þess vegna framangreindra ára, að því marki sem þau gögn liggja fyrir, var gerð grein fyrir skuldum ákærða en ákærði gerði sjálfur ekki grein fyrir þeim á sínum framtölum. Eins og að framan er rakið er ekkert fram komið sem bendir til þess að ákærði hafi greitt reikninga C fyrir A. Ákærði bar um það fyrir dómi að m. a. væri um að ræða greiðslur til C sem komi fram á viðskiptamannareikningnum en ekki hafa komið fram nánari skýringar á því eða hvernig greiðslurnar hefðu borist C. Er þessum vörnum ákærða því hafnað. Fyrir liggur yfirlit yfir þær færslur sem skuldir ákærða byggðust á. Er þar í mörgum tilvikum um að ræða millifærslur á fjármunum til ákærða og einstaklinga tengdum honum og úttektir úr hraðbönkum. Þá benda sumar færslurnar augljóslega til þess að um hafi verið að ræða persónuleg útgjöld ákærða, t. d. greiðslu til tannlæknastofu og til annarra veitingastaða og bara.

Ákærði byggir á því að sýkna beri hann af brotinu þar sem honum verði ekki refsað tvisvar fyrir sama brot og vísar hvað það varðar til 1. töluliðar A- kafla ákæru. Þrátt fyrir að ákærði hafi, eins og að framan greinir, verið sakfelldur samkvæmt framan-greindum tölulið ákærunnar eru ekki forsendur til að fallast á þessar varnir hans. Er til þess að líta að þar er um að ræða brot í starfsemi einkahlutafélagsins en hér brot ákærða með eigin framtalsskilum og um ólík brot að ræða þótt þau séu bæði heimfærð undir sama lagaákvæði í ákæru.

Framangreindar úttektir ákærða hjá félaginu eru skattskyldar samkvæmt 1. tölulið A - liðar 7. gr. laga um tekjuskatt, sbr. 2. mgr. 11. gr. sömu laga, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Er fallist á það með ákæruvaldinu að með háttsemi sinni hefði ákærði komið sér undan greiðslu tekjuskatts og útsvars eins og í ákæru greinir. Verður háttsemi ákærða a. m. k. talin til stórkostlegs hirðuleysis. Voru brot ákærða fullframin á eindaga skilaskyldu og teljast þau stórfelld og meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga þegar horft er til fjárhæðar. Þrátt fyrir að framtölum ákærða hafi verið skilað af fagaðila ber ákærði engu að síður ábyrgð á að telja rétt fram. Framtölunum var skilað á grundvelli bókhaldsgagna sem færð voru að fyrirmælum ákærða sem fyrirsvarsmanns A. Verður ákærði því sakfelldur samkvæmt þessum ákærulið og er háttsemi hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Að öllu þessu virtu telur dómurinn sannað, sbr. 108. og 109. gr. laga um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru og eru brot ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

V Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 14. júlí 2022, hefur ákærði ekki verið dæmdur til refsingar. Við ákvörðun refsingar ákærða er, til þyngingar, litið til þess að brot þau sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir varða veru-legar fjárhæðir og að þau stóðu yfir í um þrjú ár. Er einnig sérstaklega horft til þess að með brotum þeim sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir og greinir í 1. og 4. tölulið A-kafla ákæru tók ákærði fé úr rekstrinum með ólögmætum hætti og reyndi að setja í lögmætan búning og skuldajafna við tilhæfulausa reikninga. Varð þetta til þess að afkoma félagsins versnaði og vanskil urðu m. a. á innheimtum virðisaukaskatti og afdreginni staðgreiðslu. Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni málsins og 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 20 mánuði og er dæmd refsing bundin skilorði eins og í dómsorði greinir.

Þá ber einnig, samkvæmt 109. gr. laga um tekjuskatt, 40. gr. laga um virðisauka-skatt og 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda, að dæma ákærða til greiðslu fésektar til ríkissjóðs. Er við ákvörðun á fjárhæð hennar litið til þess að greitt var inn á vangoldna vörsluskatta eftir eindaga. Verður því farið niður fyrir lágmark 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt og 1. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda við ákvörðun um fjárhæð sektar hvað varðar þau tímabil sem eru uppgreidd hafi skýrslu eða skilagrein verið skilað á lögmæltum tíma. Á þetta við um virðisaukaskatt hvað varðar tímabilin nóvember– desember 2017 og mars– apríl 2018 og hvað varðar stað greiðslutímabilin nóvember– desember 2017 og janúar, apríl, maí og ágúst 2018. Hvað önnur tímabil varðar er sektarfjár hæð miðuð við tvöfalda vangoldna fjárhæð á eindaga. Brot ákærða samkvæmt B- kafla ákæru, er varða skil ákærða á efnislega röngum framtölum, leiddu til þess að rétt álagning gat ekki farið fram fyrr en skattar hans höfðu verið endur-ákvarðaðir. Í ljósi þess og með vísan til eðlis brotsins verður við ákvörðun fésektar miðað við þrefalda fjárhæð þess tekjuskatts sem ákærði kom sér undan að greiða með háttseminni. Í samræmi við framangreint verður ákærði dæmdur til greiðslu sektar til ríkissjóðs að fjárhæð 222.0 00.000 króna en komi 360 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins að telja.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef J-kk-ef lögmanns, sem samtals eru ákveðin 3.100.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið T-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf saksóknarfulltrúi.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Við uppkvaðningu dómsins er gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008.

DÓMSORÐ:

Ákærði, V-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 20 mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 222.0 00.000 króna í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 3.100.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)