S-101/2014

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn á Akranesi, nú lögreglustjórinn á Vesturlandi, með ákæru, dags. 30. október 2014, á hendur ákærða, A-kk-þgf G-kk-þgf B-x-x, kt. ..., til heimilis að Miðholti 5, Mosfellsbæ. Málið var dómtekið 8. apríl 2016.

Í ákæru eru ákærða gefin að sök eftirtalin brot gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum framin á Akranesi:

I.

Fyrir tilraun til þjófnaðar og eignaspjöll, með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 30. maí 2014 átt við hraðbanka í eigu Arion banka, við Kirkjubraut 28 á Akranesi, í því skyni að stela þaðan fjármunum, með því að spenna upp rennihurð stigahússins og reyna að opna hraðbankann að aftan og valda skemmdum á karmi rennihurðar og á bakhlið hraðbankans, skorið af honum lamir og talnaskífu. Verðmæti eignatjóns er um kr. 1.256.567.

Telst brot þetta varða við 244. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 257. gr. sömu laga, sbr. 135. gr. laga nr. 82/1998.

II.

Fyrir þjófnað, með því að hafa þann 18. júlí 2014 brotist inn á vaktstofu handlækningardeildar Heilbrigðisstofnunar Vesturlands, Merkigerði 9 á Akranesi, spennt þar upp hurð á vaktstofunni, brotist inn í lyfjaskáp þar og inn af honum brotið upp eitrunarskáp og valdið skemmdum við þá iðju og einnig valdið skemmdum á lyfjum, stolið þaðan lyfjum auk lykla og auk þess farið inn í búningsaðstöðu starfsmanna og stolið þaðan lyklum sem nánar greinir:

1) Lyf - töflur, ampulur, lausnir, endaþarmsstílar.

2) Afipran TM 5mg/ml - 1 pakki, samtals 10 glös.

3) Atisol 50 mg - 3 ampulur.

4) Contalgin 10mg/30mg/100mg - 21 tafla af 10mg, 13 töflur af 30mg, 9 töflur af 100mg.

5) CryoDerm kæligel - 1 pakning

6) Depo-Medrol 40mg/ml - 1 glas af 1ml lausn.

7) Dexa-ratiopharm 4 mg - 4 ampulur sprautulyf.

8) Diamicron uno 30mg - 19 töflur.

9) Doloproct 1mg/40mg - 6 endaþarmsstílar.

10) Doromicum Midazolam 7,5mg - 20 töflur.

11) Doromicum Midazolam 5mg/ml - 5 glös af stungulyfi.

12) Durogesic 50 mikrogrömm - 1 forðaplástur.

13) Efedrin mylan 50 mg/ml - 4 ampulur sprautulyf.

14) Funotrazepam Mylan 1 mg - 6 töflur.

15) Haldol 0,25mg/ 1 mg, haloperidolum - 6 töflur af 0, 25mg, 93 töflur af 1mg

16) Imovane 7,5 mg - 16 töflur.

17) Ketogan Novum 5 mg/ml - 5 ampulur sprautulyf.

18) Madopar levodopa + benserazid - 15 og hálf töflur.

19) Morfin 10 mg - 18 töflur.

20) Na proxen Mylan 250 mg - 6 töflur.

21) Naloxon B.Braun 0,4 mg/ml - 2 ampulur sprautulyf.

22) Omeprazol ratiopharm 20 mg (50 töflur)- 46 töflur.

23) Oxycodone ratiopharm 10 mg depottabl. - 15 töflur.

24) Oxynorm Dispersa 5 mg / 20 mg - 25 töflur af 5 mg, 11 töflur af 20 mg.

25) Pinex Comp Forte (kódein 30mg og parasetamol 500 mg) - 10 endaþarmsstílar.

26) Risolid 25 mg (24stk) - 5 töflur.

27) Rivotril clonazepam 0,5 mg (50stk) - 45 töflur.

28) Scopoderm 1 mg - 1 plástur (ferðaveikisplástur).

29) Sobril oxazepam 10mg/15mg - 2 töflur af 10 mg. 43 töflur af 15 mg.

30) Solu-Cortef 100mg - 2 ampulur sprautulyf.

31) Stesolid diazepam 10 mg - 10 endaþarmsstílar.

32) Stesolid Emulsion 5 mg/ml diazepam - 4 ampulur sprautulyf.

33) Sufenta 5 mikrog/ml sufentanil - 12 ampulur sprautulyf.

34) Stilnoct 10 mg zolpidem.tartr. - 12 töflur

35) Tradolan 50 mg tramadolhydroclorid - 102 töflur

36) Xylocain adrenalin 1ö mg/ml + 5mikrog/ml (lausn) - 1 glas

37) Lykill 1. Skurðstofa, vængjahurð, stakur lykill.

38) Lykill 2. Útihurð í kjallara/ sjúkraþjálfun, stakur lykill.

39) Lykill 3. Kaffistofa, ræsting, kjallari. Merkur því.

40) Lykill 4. Lyfjaskápur stóri - slysadeild. Merktur „Skápar skiptisofu“.

41) Lykill 5. Eign sjúkrahúss en ekki vitað að hverju hann gengur. Merkur „skápur stofu 8 B deild“.

42) Lykill 6. Lyklakippa, ekki vitað nánar um, 6 lyklar.

43) Lykill 7. Geymsla, kjallari, rafmagnsverkstæði, gamli bleiulager.

Verðmæti þýfisins er um kr. 47.700 og verðmæti eignatjóns er um kr. 420.000.

Telst brot þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

III.

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa föstudaginn 18. júlí 2014 ekið bifreiðinni ZS-082 sviptur ökurétti og undir áhrifum bannaðra ávana- og fíkniefna (tetrahýdrókannabínólsýra, kókaín og amfetamín í þvagi) norður Vesturgötu og eftir Hjarðarholti á Akranesi, uns bifreiðinni var lagt í stæði við Hjarðarholt nr. 18.

Telst þetta varða við 1. mgr. sbr. 2. mgr. 45. gr. a., 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 sbr. 186. gr. laga nr. 82/1998, 5. gr. laga nr. 66/2006 og 3. gr. laga nr. 24/2007.

IV.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af þeim þætti ákæruliðar I að hafa valdið eignaspjöllum. Einnig krefst hann þess að verða sýknaður af ákærulið III, en að öðru leyti verði honum gerð svo væg refsing sem lög leyfa. Þá krefst ákærði þess að sakarkostnaður verði að öllu leyti eða að hluta felldur á ríkissjóð.

Ákæruliður I

Við þingfestingu málsins játaði ákærði tilraun til þjófnaðar en neitaði sök vegna eignaspjalla. Þá mótmælti hann verðmæti eignatjóns. Við upphaf aðalmeðferðar féll ákæruvaldið frá tilgreiningu á fjárhæð eignatjónsins.

Ákærði krefst sýknu af eignaspjöllum á þeim grundvelli að ekki liggi nægilega fyrir að Arion banki hf., sem eigandi hraðbankans, hafi með skuldbindandi hætti sett fram refsikröfu vegna eignaspjallanna, sbr. 4. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga. Í málinu liggur fyrir bréf, dags 9. júlí 2014, þar sem lögfræðideild Arion banka hf. fer fram á að ákærða verði gerð refsing vegna skemmda á hraðbankanum. Verður að telja að sú yfirlýsing sé fullnægjandi og skuldbindandi fyrir bankann með tilliti til framangreinds lagaákvæðis. Með hliðsjón af fyrirliggjandi ljósmyndum af vettvangi telur dómurinn sannað að umtalsvert eignatjón hafi átt sér stað er ákærði reyndi að komast inn í hraðbankann í greint sinn. Með vísan til þess, og einnig framangreindrar játningar ákærða, sem samræmist öðrum gögnum málsins, verður ákærði sakfelldur fyrir þau brot sem lýst er í þessum ákærulið og þar teljast rétt heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður II

Við þingfestingu málsins játaði ákærði sök vegna þessa ákæruliðar en mótmælti verðmæti eignatjóns. Við upphaf aðalmeðferðar féll ákæruvaldið hins vegar frá þeirri tilgreiningu á fjárhæð eignatjónsins sem fram kemur í ákæru. Með vísan til játningar ákærða, sem er í fullu samræmi við gögn málsins, verður ákærði sakfelldur fyrir brotin, sem eru réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður III

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu voru tveir lögreglumenn við eftirlit á lögreglubifreið á Akranesi hinn 18. júlí 2014. Er þeir komu að gatnamótum Ægisbrautar og Vesturgötu veittu þeir athygli bifreiðinni ZS-082, sem var ekið norður Vesturgötu. Segir í skýrslunni að lögreglumennirnir hafi séð að ökumaður bifreiðarinnar væri ákærði í máli þessu og þar sem þeir vissu að hann væri sviptur ökurétti hafi þeir ekið til móts við bifreiðina. Bifreiðinni hafi þá verið ekið inn Hjarðarholt og þeir þá ekið á eftir henni. Þeir hafi svo séð að búið var að leggja bifreiðinni á bifreiðastæði við Hjarðarholt 18 og að ákærði var kominn út úr henni, bílstjóramegin. A... hafi verið að ganga frá bifreiðinni farþegamegin en B... hafi setið í aftursæti hennar. Segir loks að ákærði hafi strax á staðnum neitað að hafa ekið bifreiðinni og haldið fram að B... hafi ekið. Lögreglumennirnir hafi þá sagt ákærða að þeir hefðu báðir séð hann aka bifreiðinni, en hann hafi þrátt fyrir það neitað að hafa ekið.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann myndi eftir að hafa verið í umræddri bifreið í greint sinn, ásamt A... og B..., er lögreglubifreið hafi veitt þeim eftirför. Þau hefðu þá keyrt inn í skot og allir farið út úr bifreiðinni. Ákærði kvaðst hafa setið aftur í, B... við stýrið og A... fram í. Kom fram hjá ákærða að hann hefði fyrst ætlað að taka þetta á sig þar sem hann hefði haldið að B... væri undir áhrifum. Hann hefði svo ákveðið að segja bara sannleikann þegar hann áttaði sig á því að hann sjálfur fengi kannski þungan dóm.

D... lögreglumaður bar fyrir dómi að hann hefði verið við eftirlit ásamt E... lögreglumanni. Komið hefði tilkynning um að ákærði væri að aka bifreið og þeir því ákveðið að skoða það nánar. Þeir hefðu svo séð bifreiðina mannlausa fyrir utan heimili A... og B.... Er þeir óku nokkru síðar upp Ægisbrautina hafi þeir séð að bifreiðinni var ekið frá Vesturgötu og í áttina að þeim. Þeir hefðu þá ekið á móti bifreiðinni sem hefði því næst beygt inn Hjarðarholtið. Þeir hefðu strax farið á eftir henni og er þeir komu að henni hefði ákærði staðið við bílstjórahurðina, B... verið í aftursætinu og A... verið að koma út eða staðið við bifreiðina, farþegamegin að framan. Kvaðst vitnið ekki hafa séð þegar bifreiðin stansaði en ekki hafi liðið nema tvær til þrjár sekúndur þar til þeir komu þar að. Hefðu þeir þá ekið 20-30 metra inn Hjarðarholtið, samsvarandi einum eða tveimur húsalengdum. Kvaðst hann ekki muna alveg hvort hann hefði séð ákærða aka bifreiðinni en að E... hefði verið handviss um að hafa séð ákærða keyra. Aðspurt kvaðst vitnið telja það nánast útilokað að B... hefði getað fært sig í aftursætið, enda hefðu þeir ekki séð neinn færa sig til inni í bifreiðinni þegar þeir komu þar að. Taldi hann að A... og B... hefðu nefnt það á vettvangi að ákærði hefði ekið bifreiðinni.

E... lögreglumaður bar að komið hefði tilkynning um að ákærði væri á umræddri bifreið á Vesturgötunni og þeir því ákveðið að athuga það nánar. Er þeir óku af Esjubrautinni inn á Vesturgötuna hefðu þeir séð að bifreiðinni var ekið á móti þeim í áttina að Esjubrautinni en síðan beygt og ekið hratt inn Hjarðarholtið. Þeir hefðu þá strax ekið á eftir bifreiðinni og er þeir komu á hornið inn á Hjarðarholtið hefði verið búið að leggja henni í fyrsta stæðið til hægri við þá götu. Hefði ákærði verið að koma út úr bifreiðinni bílstjóramegin, A... að koma út úr henni farþegamegin en B... setið aftur í. Er þeir tóku þau tali hefði ákærði neitað því að hafa ekið bifreiðinni. B... hefði hins vegar sagt honum að hætta þessari vitleysu og að hann hefði víst verið að keyra. A... hefði svo síðar einnig gefið í skyn að ákærði hefði verið að keyra.

Vitnið kvaðst aðspurt hafa séð það greinilega, er þeir mættu bifreiðinni, að B... væri aftur í og A... í farþegasætinu. Hann hefði þó ekki séð ákærða undir stýri en hann hefði séð þrjá í bílnum. Væri hann öruggur um að ákærði hefði verið að keyra. Kvað hann nokkrar sekúndur hafa liðið frá því að þeir hefðu séð bifreiðina þar til þeir höfðu tal af fólkinu sem í henni var. Þeir hefðu einungis misst sjónar af henni í eina eða tvær sekúndur.

Auk framangreindra gáfu skýrslu við aðalmeðferð málsins þau B... og A..., en hvorugt þeirra kvaðst muna eftir atvikum.

Niðurstaða

Ákærði hefur bæði hjá lögreglu og fyrir dómi neitað því að hafa ekið bifreiðinni ZS-082 greint sinn. Í frumskýrslu lögreglu er haft eftir honum að hann hafi ekki ekið bifreiðinni heldur hafi B..., sem sat í aftursætinu þegar lögreglan kom að, verið ökumaðurinn. Er tekin var skýrsla af ákærða hjá lögreglu nokkru síðar sama dag neitaði hann enn að hafa ekið bifreiðinni. Hins vegar var hann þá ekkert spurður nánar út í þann framburð sinn, eins og til dæmis hver hefði þá ekið bifreiðinni, hvar hvert og eitt þeirra sem í bifreiðinni voru hefði setið, sérstaklega með tilliti til framangreindra ummæla, sem höfð eru eftir honum í frumskýrslu, að umrædd B... hafi ekið og þess að hún sat aftur í bifreiðinni þegar lögreglan kom þar að. Þá var engin lögregluskýrsla tekin af nefndri B... og A..., hvorki strax í kjölfar atviksins, eins og æskilegast hefði verið, né síðar. Í skýrslu sinni fyrir dómi kvaðst ákærði hafa setið aftur í bifreiðinni umrætt sinn en B... hafi setið undir stýri og ekið. A... hafi hins vegar setið í framsætinu, farþegamegin. Þegar vitnin B... og A... gáfu skýrslu við aðalmeðferð málsins var framburður þeirra beggja á þann veg að þau myndu ekkert eftir atvikum í greint sinn, þar á meðal hver hefði þá ekið bifreiðinni.

Í frumskýrslu annars lögreglumannanna sem komu á vettvang er atvikum meðal annars lýst svo: „Sáum við að ökumaður bifreiðarinnar var A-kk-nf G-kk-nf B-x-x og vissum að hann væri sviptur ökurétti. Ókum við því lögreglubifreiðinni til móts við bifreiðina ZS-082 og hugðumst stöðva akstur hennar og ræða við A-kk-þf.“ Þá segir nokkru síðar í skýrslunni: „Við ræddum við A-kk-þf og tjáðum honum að við hefðum báðir séð að hann hafi ekið bifreiðinni á móti okkur á Vesturgötunni.“ Er sami lögreglumaður gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins kvaðst hann ekki hafa séð ákærða undir stýri bifreiðarinnar en að hann væri öruggur um að ákærði hefði ekið henni í greint sinn. Þá kvaðst hann hafa séð, þegar þeir lögreglumennirnir mættu bifreiðinni, að B... sat í aftursætinu og A... í farþegasætinu að framan. Er þeir komu að bifreiðinni, þar sem hún hafði staðnæmst, hefði ákærði verið að koma út úr bifreiðinni, ökumannsmegin, en B... setið í aftursætinu. Taldi vitnið að þeir hefðu einungis misst sjónar af bifreiðinni í eina til tvær sekúndur.

Hinn lögreglumaðurinn sem kom á vettvang kvaðst fyrir dómi ekki muna hvort hann hefði séð ákærða aka bifreiðinni. Bifreiðin hefði verið kyrrstæð þegar þeir komu að henni en hann taldi að mjög skammur tími hefði þá verið liðinn frá því að hún hefði staðnæmst, um tvær til þrjár sekúndur.

Samkvæmt framangreindu liggur fyrir að hvorugur lögreglumannanna kvaðst fyrir dómi hafa séð ákærða aka bifreiðinni, en ákærði hefði hins vegar verið að stíga út úr henni ökumannsmegin er þeir komu að. Enda þótt ráða megi af framburði þeirra að mjög skammur tími hafi liðið frá því að bifreiðin nam staðar þar til þeir komu að henni, og því mjög ólíklegt að vitnið B... hafi á þeim tíma náð að hafa sætisskipti við ákærða í bifreiðinni, verður það þó ekki útilokað. Með tilliti til þess að ákærði neitaði því frá upphafi að hafa ekið umræddri bifreið hefði lögreglan strax átt að leitast við að afla mun ítarlegri upplýsinga um málsatvik en raunin varð með ítarlegri skýrslu af ákærða, auk skýrslna af fyrrgreindri B... og A..., eins og fyrr segir. Verður ákæruvaldið að bera hallann af því að það var ekki gert.

Við mat á því hver sönnunarstaðan er í máli þessu verður auk framangreinds til þess horft að nokkurs misræmis gætir milli þess sem fram kemur í frumskýrslu lögreglu og ákæru annars vegar og hins vegar vitnisburðar lögreglumanna fyrir dómi varðandi aðstæður og staðsetningu á ökutæki því sem ákærða er gefið að sök að hafa ekið. Þannig segir svo í frumskýrslu: „Er við ókum til móts við bifreiðina ZS-082 á Vesturgötunni, var henni ekið snögglega til vinstri, inn á Hjarðarholt. Fórum við á eftir bifreiðinni og sjáum þá að A-kk-nf G-kk-nf hafði lagt bifreiðinni á bifreiðastæði við Hjarðarholt, hús númer 18 ...“. Í framburði lögreglumannsins sem ritaði skýrsluna kom hins vegar fram að umræddri bifreið hefði verið ekið á móti lögreglumönnunum eftir Vesturgötu, í átt að Esjubraut, og síðan beygt inn Hjarðarholtið. Hefðu þeir strax ekið á eftir bifreiðinni og er þeir hefðu verið komnir á hornið inn á Hjarðarholtið hefði verið búið að leggja bifreiðinni í fyrsta stæðið til hægri í þeirri götu, sem samkvæmt fyrirliggjandi yfirlitsmynd er nr. 2. Á sama veg var framburður hins lögreglumannsins fyrir dómi, eða að bifreiðinni hefði verið lagt 20-30 metrum inn í götuna, eða sem næmi einni til tveimur húsalengdum. Húsið nr. 18 er hins vegar í hinum enda götunnar.

Samkvæmt öllu því sem hér hefur verið rakið er það niðurstaða dómsins að ósannað sé, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi ekið bifreiðinni ZS-082 umrætt sinn. Verður ákærði því sýknaður af kröfu ákæruvaldsins samkvæmt ákærulið III.

Ákvörðum viðurlaga o.fl.

Ákærði hefur verið sakfelldur samkvæmt ákærulið I og II fyrir þjófnað, tilraun til þjófnaðar og eignaspjöll, en verið sýknaður af ákærulið III. Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði frá árinu 2004 hlotið alls níu dóma og þrisvar sinnum hefur hann gengist undir viðurlög fyrir dómi og hjá lögreglu fyrir rán, þjófnað og nytjastuld, auk brota gegn umferðarlögum og löggjöf um ávana- og fíkniefni. Ákærði hefur fimm sinnum verið sakfelldur fyrir auðgunarbrot, þar af tvívegis fyrir rán. Síðast var hann dæmdur fyrir auðgunarbrot er honum var gert, með dómi Hæstaréttar 13. mars 2008, að sæta fangelsi í tvö ár fyrir rán. Hann var og sakfelldur fyrir þjófnað o.fl. með héraðsdómi uppkveðnum 13. mars 2008, en honum var þá ekki gerð sérstök refsing. Ákærði hlaut síðast dóm 6. nóvember 2014 þar sem hann var dæmdur í 45 daga fangelsi fyrir að aka sviptur ökurétti. Þau brot sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir nú voru framin fyrir uppkvaðningu þess dóms og þykir refsing hans því hæfilega ákveðin, sbr. 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga, fangelsi í átta mánuði.

Með tilliti til niðurstöðu málsins þykir rétt að ákærði greiða 1/3 hluta af málsvarnarlaunum og ferðakostnaði skipaðs verjanda, eins og nánar greinir í dómsorði, en sakarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Á-kk-nf M-kk-nf dómstjóri, sem kveður upp dóm þennan, tók við rekstri málsins er hann var skipaður dómstjóri 1. mars 2015.

Dómsorð:

Ákærði, A-kk-nf G-kk-nf B-x-x, sæti fangelsi í átta mánuði.

Ákærði greiði 1/3 hluta af 450.000 króna málsvarnarlaunum og 55.500 króna ferðakostnaði skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hrl. Sakarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Á-kk-nf M-kk-nf