E-3729/2013

Mál þetta sem dómtekið var 5. mars 2014 var höfðað 18. september 2013 af hálfu Borgarverks ehf., Sólbakka 17, Borgarnesi á hendur Rekstrarfélagi orlofsbúða Munaðarnesi, Grettisgötu 89, Reykjavík, til heimtu skuldar samkvæmt reikningi. Fyrirsvarsmaður stefnanda er Ó-kk-nf S-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda. Fyrirsvarsmaður stefnda er Ó-kk-nf H-kk-nf, stjórnarformaður stefnda.

Endanleg dómkrafa stefnanda er að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 3.497.059 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. júlí 2012 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 29. október 2013 að fjárhæð 598.903 krónur. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu.

Stefndi krefst sýknu af kröfu stefnanda en til vara stórfelldrar lækkunar. Þá krefst stefndi málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt mati dómsins, þ.m.t. kostnaðar af greiðslu virðisaukaskatts á lögmannsþjónustu.

Málavextir

Stefnandi er verktakafyrirtæki, einkum á sviði jarðvinnslu, með höfuðstöðvar í Borgarnesi. Stefndi, Rekstrarfélag orlofsbúða Munaðarnesi (ROM), er félag í eigu Bandalags starfsmanna ríkis og bæja (BSRB) og nokkurra stéttarfélaga sem aðild eiga að BSRB. Rekstrarfélagið hefur umsjón með rekstri orlofshúsa í Munaðarnesi, sem leigð eru félagsmönnum. Í stefnu og greinargerð er atvikum lýst þannig að stefndi hafi leitað til stefnanda um að gera tilboð í tilteknar jarðframkvæmdir í Munaðarnesi.

Þann 10. október 2011 kom Ó-kk-nf S-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, í Munaðarnes til að kynna sér hinar fyrirhuguðu framkvæmdir. K-kk-nf A-kk-nf, umsjónarmaður orlofshúsanna á vegum ROM, tók á móti honum og fóru þeir yfir svæðið. Daginn eftir, 11. október 2011, mætti S-kk-nf V-kk-nf, verkefnastjóri hjá stefnanda, til að fara betur yfir svæðið og áætla framkvæmdir. Hann mældi upp allt framkvæmdasvæðið.

Þann 15. nóvember 2011 barst stefnda fyrsta tilboð stefnanda („tilboð 1“). Verkliðir voru tveir, annars vegar „Tvöföld klæðning K2M“ og hins vegar „Jöfnunarlag undir klæðningu og afrétting“, en tilboð þetta snerist um tvöfalda klæðningu og jöfnunarlag undir klæðningu og afréttingu. Af hálfu stefnanda var tekið fram að einingarverð verðbættist ef um hækkun væri að ræða og að viðmiðunarvísitala væri nóvember 2011. Innifalið í tilboðinu var útkeyrsla á jöfnunarlagsefni yfir götur og plön og að leggja út tvöfalda klæðningu yfir. Þá var tekið fram að ef þyrfti að skera í veg til að skipta út ónothæfu undirlagi þá yrði það unnið í tímavinnu. Sama gilti ef gera þyrfti vegrásir. Tilboðinu fylgdu magntölur. Tilboðsfjárhæð var 14.138.160 krónur. Tilboðið barst með tölvupósti, en sami háttur var hafður á síðari tilboðum. Í tölvupósti Ó-kk-ef segir: „Sjá uppmælingu og tilboð. Einingaverð tilboðs standa þótt þið ákveðið að taka aðeins hluta af þessu“. Móttakandi tölvupóstsins var Ó-kk-nf H-kk-nf, formaður stjórnar stefnda. Tilboðið var tekið fyrir á stjórnarfundi hjá stefnda 23. febrúar 2012. Stjórnin ákvað fyrir sitt leyti að taka því og leggja fyrir aðalfund til endanlegrar samþykktar. Aðalfundur stefnda 16. mars 2012 samþykkti að taka tilboðinu. Þann 28. mars 2012, barst tölvubréf frá forsvarsmanni stefnda til stefnanda um að stefndi hefði ákveðið að taka tilboði stefnanda í uppbyggingu vega og leggja út tvöfalda klæðningu á vegi og bílaplön á svæðinu.

Þann 10. apríl 2012 hittust fulltrúar aðila, Ó-kk-nf S-kk-nf og Ó-kk-nf H-kk-nf, ásamt G-kk-þgf E-kk-þgf G-kk-þgf, en hinn síðastnefndi er gjaldkeri stefnda. Farið var skilmerkilega yfir öll verk sem skyldu unnin. Ó-kk-nf var með mælitæki í bílnum og mældi. Þann 12. apríl 2012 sendi Ó-kk-nf Ó-kk-þgf svohljóðandi tölvupóst: „Sæll Ó-kk-nf og þakka þér fyrir síðast. Ertu búinn að taka saman nýtt tilboð miðað við það sem við fórum yfir og bættist við í Munaðarnesi? Gott að fá að vita tölur fljótt“. Þann 20. apríl 2012 sendi Ó-kk-nf Ó-kk-þgf nýtt tilboð („tilboð 2“). Þar segir: „Tilboð í klæðningu vegna verksins „Orlofsbúðir Svignaskarði“ Uppreiknaðar magntölur eftir yfirferð verktaka og verkkaupa.“ Heildarfjárhæð var 17.746.910 krónur og höfðu þá bæst við tveir liðir, annars vegar yfirlögn aðalvegar og hins vegar grús, rásavinna og áætluð aukaverk samhliða verulegri magnaukningu. Ó-kk-nf hafði símasamband við Ó-kk-þf og gerði athugasemd við magntölur, en þær gerðu ráð fyrir klæðningu á vegi sem hafði átt að taka út úr tilboðinu. Hinn 25. apríl 2012, sendi Ó-kk-nf nýtt tilboð („tilboð 3“), sem var leiðrétting vegna breyttra magntalna í tilboði 2 frá 20. apríl 2012. Heildarfjárhæð var 14.333.000 krónur. Fyrirvarinn um verðbætur var óbreyttur svo og hvað væri innifalið og fyrir hvað þyrfti að greiða sérstaklega. Samdægurs, þ.e. 25. apríl 2012 sendi Ó-kk-nf Ó-kk-nf tölvupóst, þar sem hann benti á að inn í tilboðið vantaði plan við þjónustumiðstöð og viðgerð á Stekkjarbóli, sem þeir höfðu þá rætt um sérstaklega þegar farið var yfir svæðið þann 10. apríl 2012. Samdægurs, 25. apríl 2012, sendi Ó-kk-nf nýtt tilboð („tilboð 4“) þar sem þessum verkliðum hafði verið bætt við, annars vegar „Viðgerð við Stekkjarból“ 1.057.500 krónur, og hins vegar „Plan við þjónustumiðstöð“ 352.500 krónur. Heildarfjárhæð tilboðs var 15.743.000 krónur. Daginn eftir, 26. apríl 2012, samþykkti Ó-kk-nf H-kk-nf tilboð 4 með tölvupósti, en óskaði eftir ákveðnum viðbótarverkum og mati á þeim þar sem Ó-kk-nf var beðinn um að sjá um jarðvegsskipti á aðkomum að fjórum tilteknum orlofshúsum sem Ó-kk-þgf var gerð grein fyrir að væri greitt af eiganda viðkomandi orlofshúsa en ekki ROM. Þá tilgreindi stefndi að K-kk-nf A-kk-nf yrði fulltrúi hans við verkið.

Þann 6. maí 2012, spyr forsvarsmaður stefnda hvenær framkvæmdir hefjist við Munaðarnes. Forsvarsmaður stefnanda svarar og vísar til þess að ekkert mál sé að framkvæma jarðvegsskipti og að vinnan við það ásamt grús félli undir lið 4 í tilboði sem áætlaður var 500.000 krónur og að hætt væri við að sú fjárhæð hækkaði. Þann 9. maí 2012 mættu Ó-kk-nf og S-kk-nf V-kk-nf í Munaðarnes til að fara yfir allt framkvæmdasvæðið og mæla aftur. Þann 10. maí 2012 sendi Ó-kk-nf Ó-kk-þgf H-kk-þgf nýtt tilboð („tilboð 5“), að fjárhæð 16.610.500krónur þar sem bætt hafði verið við verkliðnum „jarðvegsskipti v. heimreiða skv. tölvupósti“. Hinn 11. maí 2012 sendi Ó-kk-nf Ó-kk-þgf tölvupóst með orðunum „gott mál ... þá er þetta endanlegt tilboð í allar framkvæmdir í Munaðarnesi ........?“. Í þessu tilboði voru innifaldir tilteknir verkþættir sem ákveðið hafði verið að annar aðili, SFR, myndi greiða sérstaklega fyrir og þurfti að breyta tilboðinu með tilliti til þess.

Samdægurs, 11. maí 2012, sendi Ó-kk-nf nýtt tilboð („tilboð 6“), í klæðningu vegna verksins „Orlofsbúðir Svignaskarði. Uppreiknaðar magntölur eftir yfirferð verktaka og verkkaupa“. Samtals hljóðaði tilboð þetta upp á 16.243.000 krónur. Sömu fyrirvarar og áður voru nefndir. Tilboð þetta var samþykkt og unnið eftir því.

Þann 25. maí 2012 var tekin ákvörðun um að hækka veg að Bjarkarási vegna aðgengis að húsum við þann veg. Um þetta aukaverk var sérstaklega samið og frágengið með tölvuskeytum, þannig að greiðsluskyldan væri á hreinu. Kostnaður við aukaverkið var 476.000 krónur.

Stefnandi gerði stefnda reikning vegna verksins 31. maí 2012 „Reikningur skv. tilboði“ að fjárhæð 16.714.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Með reikningum fylgdi yfirlitsblað þar sem heildarkostnaður við framkvæmdir, þar með talið fyrrnefnt aukaverk, var sagður 19.578.365 krónur, auk verðbóta að fjárhæð 632.694 krónur. Samkvæmt því sem greinir bæði í stefnu og greinargerð greiddi stefndi stefnanda alls 16.700.000 krónur eftir útgáfu reikningsins. Stefndi hefur lagt fram upplýsingar um greiðslu 26. júní 2012 á 2.714.000 krónum, en fram kemur í skýringu á þeirri bankagreiðslu að um sé að ræða lokagreiðslu vegna malbikunar í Munaðarnesi.

Stefnandi gerði stefnda viðbótarreikning 20. desember 2012, með eindaga 4. janúar 2013, að fjárhæð 2.864.366 krónur. Stefndi gerði athugasemdir við þann reikning og hafnaði greiðsluskyldu umfram hina samþykktu tilboðsfjárhæð. Viðræður aðila um uppgjör leiddu ekki til samkomulags og höfðaði stefnandi mál þetta til greiðslu viðbótarreikningsins að viðbættum verðbótum, sem samtals var stefnufjárhæð málsins. Eftir þingfestingu málsins greiddi stefndi stefnanda, þann 29. október 2013, í verðbætur og dráttarvexti samtals 598.903 krónur, sem tekið hefur verið tillit til í endanlegri dómkröfu stefnanda.

Við aðalmeðferð málsins komu fyrir dóminn og gáfu skýrslur Ó-kk-nf S-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, Ó-kk-nf H-kk-nf stjórnarformaður stefnda, G-kk-nf Ö-kk-nf G-kk-nf, gjaldkeri stefnda og K-kk-nf A-kk-nf, starfsmaður stefnda í Munaðarnesi.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi tekur fram að séu bornir saman síðasti tilboðsreikningur og lokareikningur komi eftirfarandi í ljós:

Magnbreyting v/tvöfaldrar klæðningar á vegi og plön ........kr. 1.386.030.-

Jöfnunarlag undir klæðningar og afrétting...... .......................kr. 647.325.-

Yfirlögn aðalvegar ..................................................................kr. 91.000.-

Yfirlögn austur (nýr liður).......................................................kr. 597.100.-

Jöfnunarlag vegna þjónustumiðstöðvar (nýr liður) ..............kr. 168.750.-

Samtals.............kr. 2.890.205.-

Breytingar til hækkunar hafi falist í tvennu, annars vegar magnbreytingum og hins vegar nýjum verkliðum. Stefnda hafi hlotið að vera ljóst að hann yrði krafinn um greiðslur vegna aukaverka sem hann hafi beðið um á framkvæmdatímanum. Þá hafi allan tímann legið ljóst fyrir að magn hafi verið áætlað og gæti tekið breytingum. Það hafi komið á daginn, sbr. lokareikning frá stefnanda og yfirlit yfir efnismagn, en þar sé um verulega magnaukningu að ræða vegna bílaplana og útskota.

Þann 31. maí 2012 hafi stefnandi gert stefnda reikning vegna hins umsamda verkhluta. Eindagi reikningsins hafi verið 7. júní 2012. Engar athugasemdir hafi borist frá stefnda um einstaka liði reikningsins og stefndi hafi greitt fyrir eindaga 16.700.000 krónur. Með reikningi stefnanda hafi fylgt nákvæmt yfirlit yfir verkið og hafi stefndi engar athugasemdir gert. Stefnandi geri stefnda síðan reikning 20. desember 2012, vegna viðbótarverkanna. Í tilboði stefnanda frá 11. maí 2012 svo og í lokayfirliti komi fram liðurinn „Grús, rásavinna og aukaverk“ 500.000 krónur. Þetta hafi alls ekki verið ófyrirséður liður heldur hafi það legið alveg ljóst fyrir að rásavinna yrði töluverð og þá þyrfti fyllingu og grús og hafi aðilar verið sammála um að hafa þennan hátt á og að áætla þennan lið.

Stefndi hafi í sífellu farið fram á viðbótarverk á verktímanum og skýri það magnaukninguna. Bílaplön hafi orðið stærri og útskot víðari samkvæmt sérstökum óskum stefnda og þetta allt tekið töluverðum breytingum frá tilboðinu 11. maí 2012. Stefndi hafi engar athugasemdir gert við yfirlit og kröfur stefnanda samkvæmt reikningi dags. 31.maí 2012. Þá hafi stefndi engar athugasemdir gert vegna seinni reiknings stefnanda.

Allt frá fyrsta tilboði í nóvember 2011, sé skýrt tekið fram að einingarverð verðbætist. Tilboð hafi verið mörg og mörg tölvuskeyti gengið á milli aðila. Aðilar hafi ítrekað rætt um lokagreiðslu og stefndi boðið ákveðna fjárhæð til lúkningar á málinu. Þessu hafi stefnandi hafnað og viðræður aðila um lausn málsins siglt í strand. Stefnandi hafi sent stefnda innheimtubréf þar sem hann krefji stefnda um lokagreiðslu. Eftir það hafi stefnanda borist bréf frá lögmanni stefnda og þar hafi komið fram fyrstu mótmæli við kröfum stefnanda.

Bréf lögmannsins sé illskiljanlegt. Í fyrsta lagi víki hann ekki að verðbótaþætti málsins og telji umbjóðanda sinn óbundinn af honum, sbr. það að hann hafni öllum kröfum. Þá víki hann að liðnum „Grús, rásavinna og áætluð aukaverk“ og telji að sú fjárhæð hafi átt að ná yfir allar breytingar. Það sé fullkominn misskilningur því að þessi fjárhæð, 500.000 krónur, hafi verið sérstaklega ætluð til fyllingar og rásavinnu. Magnbreyting verði vegna óska stefnda um stækkun á bílaplönum og útskotum fyrir bíla. Magntölur hafi verið áætlaðar og áætlun verið eins nákvæm og unnt hafi verið miðað við aðstæður. Það liggi í hlutarins eðli að krafist yrði greiðslna fyrir aukaverk, sem beðið hafi verið um að yrðu unnin eftir að framkvæmdir hófust, enda hafi þau verið umfangsmikil og þurfi engan sérstakan áskilnað um það eins og stefndi haldi fram.

Stefnukrafan

Stefnandi krefjist greiðslu samkvæmt reikningi, dags. 20. desember 2012, að fjárhæð 2.864.365 krónur. Við þá fjárhæð bætist verðbætur, með viðmiðunarvísitölu í nóvember 2011 sem verið hafi 111,4 til maívísitölu 2012, sem verið hafi 115, en samtals geri þessi verðhækkun 632.694 krónur og leggist hún við reikningsfjárhæðina og verði útkoman þá 3.497.059 krónur sem sé stefnufjárhæð máls þessa. Dráttarvaxta sé krafist frá 1. febrúar 2013 eða rúmum mánuði eftir dagsetningu reikningsins. Dráttarvaxtakrafan sé breytt frá innheimtubréfi en í því hafi verið krafist dráttarvaxta frá verklokum og framlögðu yfirliti.

Þrátt fyrir framangreind ummæli stefnanda um dráttarvaxtakröfu sína í þessum kafla stefnunnar, sem ber fyrirsögnina stefnukrafan, krefst stefnandi dráttarvaxta í dómkröfukafla stefnunnar frá 1. júlí 2012 til greiðsludags.

Meginatriði málsástæðna

Til grundvallar kröfu stefnanda á hendur stefnda liggi fyrir samþykkt tilboð. Ágreiningslaust sé að stefnandi hafi unnið umsamið verk og stefndi hafi engar athugasemdir gert. Stefndi hafi óskað eftir því að stefnandi ynni ýmis viðbótarverk eftir að framkvæmdir hafi hafist. Frá fyrsta tilboði komi skýrt fram að einingarverð ætti að verðbætast eftir byggingarvísitölu ef um hækkun yrði að ræða og skyldi viðmiðunarvísitala vera nóvembervísitala 2011, þ.e. 111,4 stig og lok verðbóta sé síðan við verklok, þ.e. í maí 2012 en þá hafi vísitalan verið 115 stig.

Stefndi hafi engar athugasemdir gert við fjárkröfur stefnanda eða útreikninga hans frá verklokum í maí 2012 fyrr en almenns eðlis í viðræðum aðila um uppgjör í febrúar 2013 og það sé í reynd ekki fyrr en með bréfi lögmanns stefnda 3. maí 2013 sem formlegar athugasemdir komi fram eða tæplega ári eftir að stefnandi hafi lagt fram kröfur sínar og yfirlit yfir framkvæmdirnar.

Tilvísun til helstu lagaákvæða

Vísað sé til meginreglna samningaréttarins um skuldbindingargildi loforða og skyldu til að efna samninga en reglur þessar fái m.a. stoð í lögum nr. 7/1936 auk almennra reglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga. Þá sé vísað til samnings aðila. Stefnandi vísi til reglunnar um sanngjarnt og réttlátt verð sem fram komi í 45. gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 og 47. gr. sömu laga. Þá vísi stefnandi til tómlætis. Krafan um dráttarvexti sé byggð á III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefnda

Sú staðreynd að tilboð stefnanda hafi verið lagt fyrir bæði stjórnarfund og aðalfund stefnda sýni að það skipti stefnda miklu máli að hafa fast verð í verkið, sem fundirnir hafi getað tekið afstöðu til, án þess að eiga á hættu að endanleg reikningsgerð yrði allt önnur en samþykkt hefði verið. Stefndi mótmæli sem röngu því sem haldið sé fram á stöku stað í stefnu að stefndi hafi ekki gert athugasemd við viðbótarreikninginn. Honum hafi umsvifalaust verið hafnað og bent á að engar samþykktir væru fyrir viðbótargreiðslum í stjórn ROM. Viðbótarreikningarnir hafi verið ræddir á tveimur stjórnarfundum ROM og á aðalfundi, þar sem ákveðið hafi verið að hafna greiðsluskyldu.

Fulltrúar málsaðila hafi haldið þrjá fundi í upphafi árs 2013. Þar hafi stefndi lýst sig reiðubúinn til að leggja eitthvað af mörkum til þess að komast hjá dómsmáli. Það hafi ekki borið árangur. Ágreiningur aðila um reikninginn hafi ekki snúist um verðbætur á fjárhæðir eða önnur töluleg smáatriði. Rétt hefði verið að reikna verðbætur á tilboðsfjárhæð, sem ekki hafi verið gert, auk ónákvæmni. Stefndi hafi nú greitt allt það sem hann telji hugsanlegt að fallast mætti á. Innheimtubréf stefnanda og svarbréf lögmanns stefnda beri með sér hver samskipti lögmanna hafi verið áður en málið hafi verið höfðað. Lögmaður stefnda hafi sent lögmanni stefnanda rökstudd mótmæli gegn kröfunni og stefnandi hafi brugðist við með því að höfða málið.

Mótmælt sé sem rangri fullyrðingu í stefnu um að þegar framkvæmdir hafi hafist hafi aðilar verið sammála um að kostnaður gæti tekið breytingum vegna magnbreytinga, en um það snúist mál þetta að mestu leyti.

Um fjárhæðir

Tilboðsfjárhæð hafi verið 16.243.000 krónur og tilboð í aukaverk 476.000 krónur, eða samtals 16.719.000 krónur. Samkvæmt tilboðinu skyldi tilboðsfjárhæð verðbætast m.v. byggingarvísitölu. Skyldi viðmiðunarvísitala vera vísitala nóvember 2011 sem var 111,4 stig. Á útgáfudegi reiknings hafi hún verið 115 stig. Uppfærð tilboðsfjárhæð reiknist því (kr. 16.243.000 x 115/111,4) 16.767.908 krónur, sem að viðbættu 476.000 króna aukaverki, geri 17.243.908 krónur.

Hinn 29. október 2013 hafi stefndi greitt stefnanda 543.908 krónur auk 54.995 króna í dráttarvexti, reiknuðum frá 20. janúar 2013 til 25. október 2013. Með því hafi hann greitt uppreiknaða tilboðsfjárhæð, auk þess sem hann hafi þannig eftirlátið stefnanda greiðslu fyrir aukaverk samkvæmt tilboðinu (500.000 kr.), án þess þó að nokkuð liggi fyrir um þau. Þetta sé gert til einföldunar á málinu, en meginágreiningur málsaðila hafi ekki snúist um þessi atriði. Stefndi telji þó að stefnanda hafi verið í lófa lagið að uppreikna lokatilboðið samkvæmt gildandi vísitölu, því öll samskipti aðila hafi verið þannig að stefnanda hafi mátt vera ljóst að stefndi vildi hafa réttmætar upphæðir undir höndum til að bera undir stjórn ROM.

Stefndi hafi nú þegar þegar greitt verklaun í samræmi við endanlegt tilboð aðila, nánar tiltekið tilboð nr. 6, uppfært m.v. byggingarvísitölu og að teknu tilliti til umsamins aukaverks. Krefjist hann því sýknu af kröfu stefnanda.

Ágreiningurinn einskorðist við viðbótarfjárhæð, sem stefnandi hafi reiknað sér, samtals 2.890.205 krónur. Fjárhæðin sé mismunur á því sem í stefnu sé nefnt lokareikningur og tilboðsreikningur. Þar segi að breytingar hafi falist annars vegar í magnbreytingum og hins vegar nýjum verkliðum.

Krafa vegna meintra aukaverka

Í stefnu segi að stefnda hafi hlotið að vera ljóst að hann yrði krafinn um greiðslur vegna aukaverka sem hann hafi beðið um á framkvæmdatímanum. Stefndi mótmæli því að hafa samið um, eða beðið um, önnur aukaverk en það sem greitt hafi verið fyrir. Gengið hafi verið formlega frá samkomulagi um viðkomandi aukaverk og greiðslu fyrir það, slík formfesta hafi verið í samskiptum aðila. Stefndi hafi því verið í góðri trú um að tilboðið stæði og að stefnandi gerði ekki kröfu um greiðslu umfram það sem gengið hefði verið frá með formlegum hætti.

Um þau meintu aukaverk sem stefnandi krefji stefnda nú um liggi ekkert fyrir í málinu. Gegn mótmælum stefnda beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi unnið aukaverk, að óskað hafi verið eftir þeim, að stefnandi hafi tilkynnt um þau og áskilið sér greiðslu fyrir þau.

Krafa vegna meintra magnbreytinga

Fulltrúar stefnanda hafi mælt verkið áður en þeir hafi gert tilboð nr. 6, sem stefndi hafi samþykkt. Í tilboðinu segi feitletrað: „Uppreiknaðar tölur eftir yfirferð verktaka og verkkaupa.“ Stefndi byggi á því að útilokað sé að skilja tilboðið öðruvísi en þannig að það hafi snúist um fasta fjárhæð í verkið, en ekki tilboð með áætluðum magntölum, sem kynnu að taka breytingum.

Hafi tilboðið átt að miða við áætlaðar magntölur hefði stefnanda verið í lófa lagið að orða tilboð sitt þannig að það væri skýrt, en þá hefðu viðbrögð stefnda við tilboðinu orðið önnur. Sem enn frekari rök fyrir þessari niðurstöðu bendi stefndi á eftirfarandi atriði:

1. Stefnandi sé rótgróið verktakafyrirtæki, með reynslu af tilboðsgerð eins og hér um ræði. Megi því gera kröfu til þess að það vandi tilboðsgerð og orði tilboð þannig að það sé skýrt. Í þessu tilviki uppfylli tilboðið skýrleikakröfur, en í þessu máli byggir stefnandi á túlkun sem ekki eigi sér neina stoð í orðalagi þess.

2. Stefnandi hafi gert tilboðið. Væri vafi um efni þess bæri að skýra það stefnanda í óhag.

3. Af öllum samskiptum málsaðila, frá því fyrsta tilboð hafi verið gert, verði ráðið að stefndi hafi lagt áherslu á fast verð og að gengið væri formlega frá öllu er verklaun varðaði. Í samskiptunum komi einnig fram að fulltrúar stefnanda hafi mælt verkið fyrir fram. Því hafi ekkert óvænt átt að koma upp við uppgjör verksins.

4. Vakin sé athygli á því að fyrsta tilboð stefnanda sé orðað öðruvísi en seinni tilboð. Í fyrsta tilboðinu sé ekki að finna orðalagið „Uppreiknaðar tölur eftir yfirferð verktaka og verkkaupa“, ólíkt síðari tilboðum.

5. Á samningstímanum hafi stefnandi aldrei gert áskilnað um viðbótargreiðslu vegna magnbreytinga. Þær hafi aldrei komið til tals og raunar hafi stefndi aldrei boðið stefnanda að vera viðstaddur mælingu eftir verklok. Jafnvel þótt um magnaukningar hafi verið að ræða, sem stefndi telji ósannað og mótmæli sérstaklega, myndi það engu breyta um greiðsluskyldu stefnda eins og tilboðið hafi verið úr garði gert.

Sérstök mótmæli gegn dráttarvaxtakröfu

Stefndi mótmæli dráttarvaxtakröfu stefnanda sérstaklega, en samkvæmt kröfu hans sé upphafsdagur dráttarvaxtaútreiknings 1. júlí 2012. Reikningur stefnanda, sem málið snúist um, hafi verið útgefinn 20. desember 2012 og því engin skilyrði til að miða upphafsdag dráttarvaxta við fyrra tímamark en 20. janúar 2013, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Málskostnaðarkrafa

Málskostnaðarkrafa stefnda sé reist á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um að við ákvörðun málskostnaðar verði gætt að skyldu stefnda til að greiða virðisaukaskatt sé skaðleysiskrafa, en stefndi sé ekki virðisaukaskattskyldur og eignist því ekki frádráttarrétt við greiðslu skattsins.

Stefndi árétti að sú staðreynd að hann hafi eftir málshöfðunina greitt stefnanda hluta af kröfu hans eigi að hafa óveruleg áhrif á málskostnað, sbr. orðalag 1. mgr. 130. gr. laganna nr. 91/1991 – sá sem tapar máli í öllu verulegu ....

Niðurstaða

Ágreiningur aðila í máli þessu snýst um uppgjör fyrir verk sem stefnandi vann fyrir stefnda, en stefndi hafði leitað til stefnanda og óskað eftir verðtilboði í tiltekin verk. Í upphaflegu tilboði stefnanda, sem gert var 15. nóvember 2011 eftir samskipti verkefnastjóra stefnanda og umsjónarmanns orlofshúsa stefnda um áformað verk 10. og 11. október 2011, kom fram að heildarfjárhæð þess tilboðs væri 14.138.160 krónur og að magntölur væru áætlaðar.

Eftir nánari samskipti aðila um hvaða verk skyldi vinna, annaðist stefnandi mælingu á fyrirhuguðu verki 10. apríl 2012. Fulltrúar stefndu voru viðstaddir og gerðu ekki athugasemdir við framkvæmd og niðurstöður mælingarinnar. Að höfðum frekari samskiptum um einstaka verkþætti, gerði stefnandi stefnda verðtilboð 11. maí 2012, sem stefndi samþykkti. Í því kom fram að magntölur væru uppreiknaðar eftir yfirferð verktaka og verkkaupa. Heildarfjárhæð tilboðsins var 16.243.000 krónur, eða rúmum tveimur milljónum króna hærri en tilboðið sem stefnandi hafði gert í nóvember 2011 og stefndi samþykkt í mars 2012.

Aðilar áttu þess kost að gera sérstakan samning á grundvelli hins samþykkta tilboðs, eins og boðað var í tilboðinu að gera skyldi, en enginn slíkur samningur var gerður. Það var stefnandi sem verðlagði einstaka þætti tilboðsins og tilgreindi áætlaðar magntölur. Báðir þessir þættir hafa áhrif á heildarverðið, en stefnandi mátti gera ráð fyrir að fjárhæð tilboðsins yrði ráðandi þáttur við ákvörðun stefnda um það hvort gengið yrði að því. Tilboðið tók samkvæmt því sem í því greinir mið af uppreiknuðum magntölum eftir sameiginlega yfirferð aðila, en þeirri mælingu stefnanda sem gerð var að fulltrúum stefnda viðstöddum hefur ekki verið andmælt. Stefnandi hefur ekki tryggt sér sönnun fyrir þeim auknu magntölum sem hann tiltók um suma verkþætti á yfirlitsblaði og reikningi sem hann gaf út í desember 2012, svo sem með mælingu sem hann byði stefnda að taka þátt í eftir að verki lauk, og verður hann að bera hallann af því. Um aðra verkþætti byggir stefnandi á því í yfirlitsblaði og reikningi að kostnaður hafi verið nákvæmlega sá sami og gert var ráð fyrir í tilboði. Þannig er kostnaður reiknaður 500.000 krónur fyrir grús, rásavinnu og áætluð aukaverk, 150.000 krónur fyrir heflun og ofaníburð að tjaldsvæði og húsi bak við þjónustumiðstöð og 350.000 krónur fyrir viðbótargrús við upphaflega áætlun, alveg eins og tilboðið gerði ráð fyrir.

Þar sem tilboðið var samþykkt mátti stefnandi gera ráð fyrir því að fá tilboðsfjárhæðina greidda, nema stefndi sýndi fram á vanefndir stefnanda við skil á því verki sem stefndi hafði óskað eftir og samþykkt að greiða fyrir. Með sama hætti mátti stefndi gera ráð fyrir því að fá verkið unnið gegn því að greiða tilboðsfjárhæðina, nema stefnandi sýndi fram á að stefndi hefði óskað eftir og fengið meiri verðmæti en tilboðið hljóðaði um. Stefndi hefur engar athugasemdir gert við verkskil stefnanda. Stefnandi hefur ekki sýnt fram á að hann hafi unnið fyrir stefnda önnur verk en þau sem óskir lágu fyrir um við tilboðsgerðina og stefndi mátti því gera ráð fyrir að væru innifalin í verðtilboðinu.

Að því marki sem upplýst er um óskir stefnda, tilboð stefnanda og verkskil hans, verður, eins og hér var staðið að samningagerð, að leggja til grundvallar að það sé fjárhæð endanlegs tilboðs stefnanda frá 11. maí 2012, sem sé sú fjárhæð sem stefnandi geti með réttu krafið stefnda um greiðslu á fyrir verkið.

Ágreiningslaust er að sérstaklega var samið um aukaverk fyrir 476.000 krónur. Það verk fellur ekki undir tilboðið frá 11. maí 2012, en greiðslu var krafist fyrir það á reikningi stefnanda frá 31. maí 2012. Að þeirri fjárhæð frádreginni, gátu því 16.224.000 krónur, af þeim 16.700.000 krónum sem stefndi greiddi stefnanda í júní 2012, runnið til greiðslu fyrir þau verk sem samþykkta tilboðið tekur til, en heildarfjárhæð þess tilboðs var 16.243.000 krónur, að viðbættum verðbótum miðað við vísitölu nóvembermánaðar 2011. Eftir að mál þetta var höfðað hefur stefndi greitt stefnanda 598.903 krónur, sem er verðbótaþáttur verksins auk dráttarvaxta, sem ekki er tölulegur ágreiningur um.

Samkvæmt þessu vantar 19.000 krónur upp á það að stefndi hafi greitt stefnanda þá fjárhæð sem hann hafði skuldbundið sig með samþykkt tilboðsins til að greiða fyrir verkið, sem ágreiningslaust er að stefnandi vann fyrir stefnda. Verður stefnda gert að greiða stefnanda þá fjárhæð, með dráttarvöxtum eins og krafist er í dómkröfum stefnu frá 1. júlí 2012, en reikningur stefnanda vegna verksins var gefinn út 31. maí 2012.

Eftir atvikum og með vísun til 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu og verður málskostnaður felldur niður.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Rekstrarfélag orlofsbúða Munaðarnesi, greiði stefnanda, Borgarverki ehf. 19.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. júlí 2012 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

K-kvk-nf K-kvk-nf