S-478/2019

Mál þetta, sem var dómtekið 28. apríl sl., var höfðað með tveimur ákærum á hendur X, kennitala [...], [...], [...].

Sú fyrri er gefin út af héraðssaksóknara 18. desember 2019 „fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa mánudaginn 3. júní 2019 í lögreglubifreið á leið frá [...]til Akureyrar ítrekað hótað lögreglumanni nr. 85- 14 líkamsmeiðingum og lífláti en lögreglumaðurinn var við skyldustörf. Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“

Seinni ákæran er gefin út af lögreglustjóranum á Norðurlandi eystra, þann 7. september 2020„fyrir ofbeldisbrot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot, en til vara líkamsárás, með því að hafa laugardagsnóttina 5. janúar 2019, ruðst inn á heimili fyrrverandi sambýliskonu sinnar og barnsmóður Y, kt. [...], að [...] á [...], með því að sparka upp hurð á íbúðinni og síðan sparkað tvisvar í bak hennar og rass og slegið hana tvisvar í andlitið með flötum lófa og hafa í langan tíma fyrir þetta beitt brotaþola andlegu ofbeldi með því að uppnefna hana, niðurlægja hana með orðum og hóta henni. Með þessari hegðun sýndi ákærði barni þeirra Z, kt. [...], sem var í íbúðinni þegar þetta átti sér stað vanvirðandi og ruddlega háttsemi. Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum, en til vara 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, með síðari breytingum.“

Í báðum tilvikum er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst sýknu af seinni ákærunni og krefst vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa og að þau greiðist úr ríkissjóði.

I

Ákærði játaði sök samkvæmt fyrri ákæru. Játning hans er í samræmi við önnur gögn málsins og verður hann sakfelldur fyrir brot sitt, sem er í ákæru réttilega heimfært til refsiákvæðis.

II

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning klukkan 4:14, aðfaranótt 5. janúar 2019, um að eitthvað mikið gengi á í íbúð brotaþola. Fyrst barst tilkynning nágranna sem kvaðst hafa vaknað og hafa reynt að hringja í brotaþola sem hafi ekki svarað. Hún hafi heyrt hávaða úr stigaganginum eins og einhverjir væru að rífast og svo brothljóð og læti. Strax á eftir bárust boð um að fjarskiptamiðstöð hafi reynt að ná í lögreglu því brotaþoli hafi hringt þangað. Hún hafi sagt að barnsfaðir hennar, ákærði, hafi komið ölvaður að heimili hennar. Eftir stutt samskipti þeirra í gegn um lokaða útidyrahurðina hafi hann sparkað nokkrum sinnum í hurðina, náð að sparka henni upp og ráðist á hana. Lögreglumaður varkomin á vettvang 4:28. Hurðinni að íbúð brotaþola hafi verið hallað aftur og greinilega verið brotin upp. Því er lýst að inni hafi fólk rifist en þó ekki verið hávaði í þeim. Í stofunni hafi ákærði staðið með barn í fanginu og skammast í brotaþola sem sat í sófa. Lögreglumaðurinn hafi beðið hann að halda ró sinni og fá brotaþola barnið. Það hafi hann gert og gengið út með lögreglumanninum. Honum hafi verið gefinn tími til að jafna sig og skömmu síðar hafi tveir lögreglumenn komið til aðstoðar. Ákærði hafi verið mjög ölvaður en þó nokkuð skýrmæltur og stöðugur. Ákærði var handtekinn klukkan 4:42 og færður til Akureyrar.

III

Ákærði kvaðst hafa komið heim en brotaþoli hafi ekki viljað hleypa honum inn. Hann hafi þá sparkað upp hurðinni til að komast inn. Hann hafi bætt fyrir þær skemmdir. Brotaþoli hafi kallað til lögreglu og hann verið handtekinn. Hann kvaðst hvorki hafa sparkað í brotaþola né slegið hana. Ákærði kvaðst ekki hafa hent síma brotaþola í vegg. Hann kvað barn þeirra hafa sofið inni í herbergi en líklega vaknað við hávaða í þeim. Allt hafi verið rólegt þegar barnið var komið fram. Varðandi uppnefni, hótanir og niðurlægjandi framkomu kvað ákærði það hafa verið á báða bóga í þeirra samskiptum en hann hafi aldrei beitt brotaþola líkamlegu ofbeldi. Ákærði kvað þau hafaverið í sambúð. Þau hafi verið búin að vera í sambúð í eitt til tvö ár. Hann muni ekki hvenær hann hafi flutt út frá brotaþola en þau hafi búið saman á þessum tíma og áfram. Brotaþoli hafi sótt hann á lögreglustöðina.

Brotaþoli kvað ákærða hafa komið og beðið hana að hleypa sér inn. Hún hafi neitað því og hann þá sagt að hann myndi sparka hurðinni upp. Hún hafi ekki tekið mark á því og farið inn í herbergi til að sofa. Hún hafi svo heyrt spörkin dynja á hurðinni og farið fram og sagt honum að hætta. Hann hafi svo náð að sparka upp hurðina og hún þá tekið myndaramma og kastað að honum. Ákærði hafi þá lamið hana. Brotaþoli hafi reynt að hringja í A vinkonu sínasem bjó á efri hæðinni en hún ekki svarað. Ákærði hafi sparkað í hana en hún hlaupið inn í eldhús og hringt á neyðarlínuna. Þá hafi ákærði sparkað aftur í hana, hún fengið högg á bakið, dottið fram fyrir sig og misst símann. Hún hafi svo farið inn í stofu og talaði við starfsmann neyðarlínu. Ákærði hafi komið og slegið hana í kjálkann. Hún hafi rétt ákærða símann að ósk starfsmanns neyðarlínu, sem hafi reynt að segja honum að fara út. Ákærði hafi svarað að þetta væri ekkert mál og kastað símanum í vegg svo hann skemmdist. Starfsmaður neyðarlínu hafi þó náð að hringja aftur. Ákærði hafi farið inn í herbergi og náð í son þeirra. Hún hafi beðið hann að láta sig fá barnið og hann neitað því. Þá hafi tveir lögreglumenn komið og ákærði látið hana hafa barnið fyrir þeirra tilstuðlan. Fleiri lögreglumenn hafi komið og einnig barnaverndarstarfsmenn en hún hafi setið dofin í sófanum og muni lítið eftir það. Brotaþoli kvað bæði spörkin hafa lent á rassi hennarog hann hafa slegið hana með flötum lófa. Hún kvaðst enn vera með bólgur í kjálka og aftan á höfði og vera með áfallastreituröskun. Hún kvaðst ekki muna alveg hvernær hún gat opnað munninn almennilega eftir þetta. Brotaþoli kvað barnið hafa sofið. Þetta hafi líklega tekið um eina klukkustund allt í allt.

Brotaþoli kvað þau ákærða hafa verið í sambandi frá því í [...] 2017 og hann beitt hana andlegu ofbeldi en ekki líkamlegu fyrr en 2019. Þau hafi reynt að búa saman í [...]2018 en hún hent honum út í [...] vegna drykkjuskapar. Ákærði hafi því ekki búið hjá henni á þessum tíma en þau hafi verið í sambandi. Hann hafi oft gist hjá henni og mikið verið hjá henni. Hún hafi elskað ákærða og því verið erfitt að slíta sig frá honum. Aðspurð kvaðst brotaþoli ekki hafa sótt ákærða á lögreglustöðina, mágur hans hafi gert það. Hún hafi farið til [...]daginn eftir.

Brotaþoli lýsti andlegu ofbeldi ákærða sem mikilli stjórnun og eftirliti og að hann kallað hana ýmsum ljótum nöfnum svo sem hóru og feita, ógeðslega konu. Þá kvað hún ákærða oft hafa hangið fyrir utan hurðina hjá henni, allt upp í fjórar klukkustundir.

Vitnið A kvaðst vera vinkona brotaþola, þær hafi verið bestu vinkonur síðan hún kom til landsins fyrir 17 árum. Hún kvaðst hafa búið í íbúðinni fyrir ofan brotaþola. Hún kvaðst hafa vaknað við læti, farið að hurðinni og heyrt meiri læti og brotaþola öskra. Hún hafi séð að brotaþoli hafi hringt í hana áður. Hún hafi vakið manninn sinn og sagt: „Hann er að drepa hana“. Hún hafi hringt í lögregluna á [...] og verið sagt að lögregla yrði 15 mínútur á leiðinni. Henni hafi fundist það erfitt og liðið illa á meðan hún beið. Hún hafi beðið í sinni íbúð því lögregla hafi sagt þeim að halda sig þar. Vitnið kvaðst ekki hafa heyrt neitt svona frá þeim fyrr.

Vitnið B læknir kvaðst hafa tekið á móti brotaþola 5. janúar 2019 og muna að hún var í uppnámi. Hann staðfesti samskiptaseðil sem liggur fyrir og kvað áverkana hafa samræmst þeirri lýsingu sem hann fékk af atvikum.

IV

Fyrir liggur hljóðupptaka af símtali brotaþola við lögreglu. Í upptökunni heyrist ákærði tala um að hafa sparkað í tvígang í rass brotaþola. Einnig heyrist högghljóð og í kjölfarið sársaukavein brotaþola og hún segja að hann hafi lamið sig aftur og kvartar undan að finna til í kjálka. Fyrir liggur samskiptaseðill lækni s frá 5. janúar 2019. Þar segir meðal annars að brotaþoli sé með viðvarandi seyðingsverk og sársauka við að opna munninn og bíta saman. Þá séu eymsli við þreyfingu yfir hægri kjálkalið. Upptaka neyðarlínu og samskiptaseðill læknis styðja framburð brotaþola. Með vísan til þessa verður talið sannað að ákærði hafi ruðst inn á heimili brotaþola með því að sparka upp hurð að íbúð hennar og síðan sparkað tvisvar í rass hennar og slegið hana einu sinni með flötum lófa.

Fyrir liggur útprentun á símasamskiptum ákærða og brotaþola frá 23.- 24. desember 2018 þar sem ákærði kallar hana meðal annars „bitch“ og „fucking slut“. Brotaþoli lýsti andlegu ofbeldi hans sem stjórnun og eftirliti og að hann kallað hana ýmsum ljótum nöfnu men ekki var farið ítarlega út í það fyrir dómi. Ákærði kvað uppnefni, hótanir og niðurlægjandi framkomu hafa gengið á báða bóga.

Brot ákærða er í ákæru aðallega talið varða við 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en til vara við 1. mgr. 217. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Samkvæmt 218 gr. b skal hver sá sæta fangelsi, sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Verður ekki talið að ákæruvaldið hafi fært sönnur á það að ákærði hafi endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnað lífi, heilsu eða velferð brotaþola, þannig að það varði við 218. gr. b. almennra hegningarlaga. Hins vegar varðar súháttsemihansaðfaranótt 5. janúar 2019, sem að framan er talin sönnuð, við 1. mgr. 217. gr. sömu laga.

Samkvæmt framburðum ákærða og brotaþola og upptöku neyðarlínu varð ungt barn þeirra ekki vitni að líkamsmeiðingum þó það hafi ef til vill heyrt rifrildi. Verður ákærði því sýknaður af broti gegn 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Ákærði er sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni og líkamsárás á barnsmóður sína. Sakaferill ákærða hefur ekki áhrif við ákvörðun refsingar. Við ákvörðun refsingar verður litið 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuðisem skal bundin skilorði svo sem í dómsorði greinir.

Samkvæmt úrslitum málsins greiði ákærði sakarkostnað að hálfu, þ. e. helming málvarnarlauna skipaðs verjanda síns, sem í dómsorði eru tilgreind að virðisaukaskatti meðtöldum.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjámánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 294.500 krónur sakarkostnað, þ. e. helming þóknunar skipaðs verjanda síns, V-kk-ef K-kk-ef K-kk-þgf n-x-x, sem í heild nemur 589.000 krónum.

A-kvk-nf S-kvk-nf