E-81/2020

Mál þetta, sem var dómtekið 9. febrúar 2021, var höfðað 2 3. og 27. desember 2020 af Annað og meira slf., Holtabyggð 3 í Hafnarfirði, gegn S-kk-þgf S-kk-þgf Þ-kk-þgf og Sandá- Laugardal ehf., báðum til heimilis að Austurey II, Laugardal, Selfossi, og gegn Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3 í Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði gert að greiða honum 3.149.794 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 3.838.092 krónum frá 18. júlí til 6. septem ber 2019, en með dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun sem nam 688.298 krónum 10. septem ber 2019. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefndu S-kk-nf og Sandá- Laugardal ehf. krefjast aðallega sýknu, en til vara að krafa stefnanda verði lækkuð. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. krefst aðallega sýknu, en til vara verulegrar lækkunar á kröfu stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Í dóminum verður til hægðarauka vísað til S-kk-ef og Sandár - Laugardal ehf. sem stefndu, en sérstaklega til stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. þegar það á við.

I

Helstu málsatvik

Mál þetta verður rakið til þess að forsvarsmaður stefnanda, sem hafði fest kaup á lóðað Árvegi 44 í Grímsnesi, leitaði til E-kk-ef Ó-kk-ef J-kk-ef vegna smíði sumarhúss. Með tölvupósti 30. mars 2017 sendi stefnandi E-kk-þgf teikningar af sumarhúsinu og sagði orðrétt: „Það sem mig vantar verð í er að smíða grindina, setja glugga og hurðir í, klæða með krossvið og pappa (að öllum líkindum, 2 gráum á lit sem á að koma undir lerkiklæðninguna til að það sjáist ekki í krossviðinn á bakvið) ásamt því að bræða þakpappa á. Ofan á hann kemur takkadúkur og torf. Ganga frá og einangra gólfið samt / setja spónaplötur, en ekki einangra veggi eða loft / baðvegg. Einnig að setja svefnloftið upp, setja gólfplötur á það og setja upp veggstubba á baði (ekki einangrun/gips samt).“ Þá sagði jafnframt: „Ekki klæða að utan eða einangra. Bara fokhelt.“ Loks tók stefnandi fram að hún hefði fengið áætlun í efni frá Byko og væri þetta „bara spurning um vinnuna, s. s. kostnað og á hve löngum tíma þú heldur að þetta gæti gerst“.

Samið var um að stefndu S-kk-nf og félag hans Sandá- Laugardalehf. tækju að sér vinnu við sumarhúsið. E-kk-nf, sem ekki er menntaður smiður en hefur unnið við smíðar í fjölda ára, hafði áður verið starfsmaður félagsins og jafnframt undirverktaki þess við ákveðin verkefni. Stefndi S-kk-nf tók að sér stjórn byggingar framkvæmda í samræmi við 27. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki og staðfesti ábyrgð sína gagnavart húseiganda í samræmi við 29. gr. laganna með yfirlýsingu sem var móttekin af skipulags- og byggingarfulltrúa 26. apríl 2017. Tekið var fram í yfirlýsingu vegna þessa að hann hefði í gildi starfsábyrgðartryggingu hjá stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. Samdægurs undirritaði stefndi S-kk-nf yfirlýsingu þess efnis að byggingarstjóri hefði ráðið hann sem húsasmíðameistara og að hann bæri ábyrgð á einstökum verkþáttum í samræmi við 32. gr. laga nr. 160/2010. Stefndi S-kk-nf skrifaði undir þessa yfirlýsingu sem byggingarstjóri og húsasmíðameistari.

Forsvarsmaður stefnanda sendi E-kk-þgf annan tölvupóst 3. maí 2017 og óskaði staðfestingar á því að kostnaður við „ykkar vinnu við smíði á húsinu fokheldu“ næmi 960.000 krónum auk virðisaukaskatts, sem og að verkið myndi hefjast í byrjun júlí og að verklok yrðu fyrir lok sama mánaðar. Þá tók hún fram að það eina sem breyttist frá forsendum í fyrri tölvupósti væri að „bræddi þakpappinn er ekki inni í verðinu heldur verður því úthýst [...]“. Með tölvupósti sem sendur var degi síðar tók E-kk-nf fram að gott væri að gluggarnir kæmu ekki fyrr en í næstu viku og sagði jafnframt: „Allt hitt get ég staðfest bæði pappann og verðið tímagjaldið. Tíminn er 5800 + vsk.“ Í framhaldinu sendi E-kk-nf forsvarsmanni stefnanda tölvupóst þar sem hann óskaði eftir því að viðskiptakort hjá Byko, sem stefnandi hafði fengið, yrði sent til stefnda S-kk-ef.

Hinn 17. júní 2017 sendi forsvarsmaður stefnanda E-kk-þgf SMS- skilaboð þar sem spurt var:„Búinn að spá eitthvað í kostnað við að klæða kofann? Gott að vita svo ég geti reynt að safna upp í skaðann [...].“ E-kk-nf svaraði því með eftirfarandi hætti:„ Verður enginn skaði af því en ég er ekkert búinn að spá í því. Skal reyna að ræða það við S-kk-þf á mánudag um það og vera í bandi við þig þá.“ Þremur dögum síðar eða 20. júní sendi stefnandi E-kk-þgf önnur skilaboð þar sem hún spurði hvort hann hefði heyrt í S-kk-þgf og svaraði hann: „Hitti hann í kvöld.“ Þá sendi forsvarsmaður stefnanda E-kk-þgf skilaboð 14. sep tem ber 2017 þar sem hún tók fram: „Lerkið var að koma, ég þarf að taka það frá, geturðu látið mig vita þitt mat á magninu sem fyrst [...].“ Skilaboðunum virðist ekki hafa verið svarað en degi síðar sendi stefnandi E-kk-þgf svohljóðandi 3 skilaboð: „Hvað viltu langar skrúfur í lerkið og hvaða magn áætlarðu? Er að kanna verð á einhverjum eðals krú fum sem bora sig sjálfar inn með litlum haus.“ E-kk-nf svaraði: „4.5 x 60 þeir eiga að geta áætlað magnið“ og tók einnig fram að þær þyrftu að vera með forbor á endanum. Stefnandi sendi E-kk-þgf önnur skilaboð 26. septem ber 2017: „Búin að borga lerkið ;- ) Verður reddí“ og svaraði E-kk-nf: „Ok.“

Framkvæmdir við verkið munu hafa hafist í lok júlí 2017 og var það að mestu unnið af E-kk-þgf og smiðnum T-kk-þgf E-kk-þgf. Stefndi S-kk-nf hafði nokkru áður meiðst á öxl í vinnuslysi og var starfsgeta hans takmörkuð. Hinn 16. septem ber 2017 gerði stefndi Sandá- Laugardal ehf. stefnanda reikning sem nam að höfuðstól 1.381.000 krónum, en 1.712.440 krónum með virðisaukaskatti. Á reikningnum segir „Samkvæmt samkomulagi“ og greiddi stefnandi reikninginn. Á þessum tíma hafði húsið verið klætt krossviði, en aðila greinir á um hvort því verki sem stefndu tóku að sér hafi verið lokið.

Forsvarsmaður stefnanda varð vör við að vatn læki í gegnum krossvið hússins síðar í septem ber 2017. Fyrir liggja SMS- samskipti við E-kk-þf þar sem hún upplýsti að það „hripleki í gegnum krossviðinn“ og spurði hvort hún gæti eitthvað gert. Með skilaboðum 22. septem ber 2017 tók stefnandi fram að hún hefði fengið plastog einnig upplýsti hún degi síðar að vindurinn kæmi núna að austan sem væri „miklu þéttari hlið á húsinu“. Með skilaboðum E-kk-ef sem send voru degi síðar var tekið fram að þeir skyldu reyna að kítta sem fyrst þegar það þornaði. Mánuði síðar, 23. október 2017, sendi stefnandi E-kk-þgf skilaboð og spurði hvort hann væri betri í bakinu. Hún tók fram að það ætti að vera þurrt fram á fimmtudag og spurði hvort hann kæmist í „fráganginn á krossviðnum í vikunni“. E-kk-nf svaraði: „Ja var búinn að hugsa það.“ Fyrir liggja frekari SMS-samskipti frá 7. nóvember 2017 þar sem stefnandi spurði E-kk-þf hvort hann hefði kíkt niður eftir daginn áður og hann svaraði að það hefði verið „allt í orden“.

Hinn 1. janúar 2018 sendi stefnandi E-kk-þgf skilaboð og spurði hvort þau ættu að „vaða í að plasta húshliðina [...]“. E-kk-nf svaraði að það gæti verið sniðugt og tók fram að hann myndi heyra í henni á miðvikudag. Það mun hafa farið svo að stefnandi plastaði sjálf suðurhlið hússins. Jafnframt liggja fyrir SMS- skilaboð frá stefnanda til E-kk-ef frá 25. febrúar 2018 þar sem segir: „Ég er orðin hrædd um að við verðum að skipta um eitthvað af krossvið og kannski einstaka bitum í veggjum vegna myglu! Það er alveg hrikalegt að húsið hafi ekki verið þétt fyrir veturinn. Það lekur enn töluvert inn á stöku stað á óplöstuðu hliðunum [...].“

Í maí 2018 hafði stefnandi samband við K-kk-þf M-kk-þf byggingatæknifræðing, sem starfar hjá félaginu Verkgreind ehf., og óskaði eftir því að hann kannaði ástand hússins og gerði tillögur að nauðsynlegum úrbótum. Hann skoðaði húsið 23. sama mánaðar og voru tekin fimm sýni sem voru send Náttúrufræðistofnun Íslands til greiningar, en mygla greindist í fjórum þeirra. Minnisblað K-kk-ef lá fyrir 26. júní 2018 og kemur fram í samantekt að lekaummerki séu mjög víða í húsinu, bæði í gólfi, veggjum og þaki að hluta til. Þá bendi niðurstöður sýna til þess að 4 mygluvöxtur sé á rakaskemmdu svæði og megi ætla að skipta þurfi út einhverjum hluta byggingarefna. Lagðar voru til tilteknar úrbætur og var einnig talin þörf á að kanna ástand byggingarhluta sem ekki voru sýnilegir við skoðun, svo sem gólfbita.

Hinn 28. júní 2018 sendi lögmaður stefnanda tilkynningu til stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. vegna ábyrgðartryggingar byggingarstjórans stefnda S-kk-ef. Þess var óskað að vátryggingafélagið kæmi að þeim úrbótum sem nauðsynlegt væri að ráðast í samkvæmt minnisblaði K-kk-ef. Því var lýst að ekki hefði verið lokið við að klæða húsið fyrir veturinn. Þar sem krossviðurinn hefði staðið óþéttur og óvarinn hefði vatn átt greiða leið inn í húsið og mygla myndast. Með bréfi stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. frá 31. júlí 2018 var bótaskyldu hafnað.

Aðilar reyndu að ná samkomulagi frá maí 2018 og fram á haustið. Meðal gagna málsins eru SMS- samskipti á milli forsvarsmanns stefnanda, stefnda S-kk-ef og E-kk-ef frá júní til seinni hluta septem ber þar sem rætt er um úrbætur, fundi til að fara yfir stöðuna og tengd atriði. Í skeyti frá 31. ágúst 2018 lagði forsvarsmaður stefnanda meðal annars áherslu framkvæmdir vegna suðurhlíðar hússins og að hraða þyrfti þeim. Af hálfu stefnda S-kk-ef var leitað til verkfræðingsins K-kk-ef G-kk-ef R-kk-ef og gerði hann tillögur að úrbótum vegna rakaskemmda á húsinu. Tillögur hans voru ekki jafn umfangsmiklar og samkvæmt fyrrgreindu minnisblaði K-kk-ef M-kk-ef. Með tölvupósti 17. septem ber 2018, sem var áréttaður 12. október sama ár, óskaði stefnandi nánari skýringa vegna tillagna K-kk-ef G-kk-ef og kom tilteknum spurningum á framfæri. Með tölvupósti stefnda S-kk-ef 14. október 2018, sem var sendur í nafni hans og E-kk-ef, var vísað til þess að áður hefði komið fram í samtölum að mygla gæti myndast á byggingarstigi þegar hlutir væru ekki komnir í endanlegt horf, en það helgaðist af veðurlagi, kyndingu hússins og öðrum umhverfisþáttum. Rætt hefði verið um vorið að þeir væru tilbúnir til að koma til móts við stefnanda„hreinsa burtu og eyða hugsanlegri myglu sem myndast hefði á biðtímanum og ljúka byggingu bústaðarins“. Þá sagði: „Þessar tafir sem urðu á byggingu bústaðarins urðu vegna veðurs og síðar eftir að þú taldir að myglumyndunin ætti að vera sýnileg vegna kröfugerðar á hendur byggingarstjóra.“ T ekið var fram að þeir hefðu verið tilbúnir til að gera það sem rætt hefði verið strax um vorið og væru tafir ekki af þeirra völdum. Lögmaður stefnanda svaraði tölvubréfinu 16. október 2018 og lagði áherslu á að stefnandi teldi þær úrbætur sem stefndi S-kk-nf legði til ganga of skammt að virtum ráðleggingum K-kk-nf sog umfangi myglunnar. Aðila greindi áfram á um umfang úrbóta og endurspeglast það í tölvupóstsamskiptum 17. og 21. október 2018. Með síðargreindum tölvupósti tók forsvarsmaður stefnanda fram að næsta skref virtist vera að afla mats dómkvadds matsmanns vegna ástands hússins, orsaka og nauðsynlegra úrbóta.

Hinn 23. október 2018 sendi stefndi S-kk-nf svohljóðandi bréf til byggingar fulltrúa Árnessýslu: „Hér með segir undirritaður af sér sem byggingastjóri og húsasmíðameistari að Árvegi 5

44 Grímsnesi. Verklok voru í byrjun septem ber 2017 með klæðningu krossviðar á veggi og ísetningu glugga og hurða í húsið. Síðan þá hafa framkvæmdir legið niðri. Húsið liggur því undir skemmdum sem undirritaður ber ekki ábyrgð á.“ Með tölvubréfi aðstoðarmanns byggingarfulltrúa til stefnanda, sem sent var samdægurs, var tilkynnt um afsögnina og tekið fram að öll vinna við húsið væri nú óheimil. Stefnandi mótmælti tilkynningunni með bréfi 6. nóvember 2018 og tók meðal annars fram að verktakinn hefði tekið að sér að ljúka við klæðningu hússins. Væri því rangt að verklok hefðu verið í byrjun septem ber 2017, en þá hefðu stefndu farið frá verkinu og ekki sést aftur fyrr en í maí. Stöðuúttekt byggingarfulltrúa fór fram 14. nóvember 2018 og sagði þar meðal annars: „Húsið liggur undir skemmdum þar sem vatn hefur lekið inn í húsið og eru ummerki greinileg um rakaskemmdir en eftir er að þétta samskeyti á krossviðarplötum utanhúss.“

Hinn 14. janúar 2019 voru S-kvk-nf D-kvk-nf S-kvk-nf líffræðingur og E-kk-nf M-kk-nf húsasmíðameistari dómkvödd af Héraðsdómi Suðurlands til að svara spurningum samkvæmt matsbeiðni stefnanda frá 23. nóvember 2018. Matsgerð þeirra lá fyrir 18. júlí 2019 og kemur fram í samantekt að umtalsverðar raka- og mygluskemmdir séu sjáanlegar, mest á suðurhlið hússins. Þá segir að ein helsta orsök skemmdanna sé að ekki hafi verið gengið frá krossviðarklæðningu þannig að hún héldi vatni, en hefði það verið gert strax væri ólíklegt að óeðlilegur mygluvöxtur hefði orðið. Tekið er fram að „kítta hefði þurft í öll samskeyti krossviðarplatna og loka yfir kíttunina með lista sem skrúfaður væri í blautt kíttið“. Það hefði átt að duga til að vatn kæmist ekki inn í bygginguna og hún héldist þurr. Þá kom fram að matsmenn teldu óforsvaranlegt að skilja húsið eftir í því ástandi sem gert var og að fagaðilum ætti að vera ljóst að viðskilnaður af þessu tagi kallaði á leka, sem og hættu á rakaskemmdum og myglumyndun. Tekið er fram að vinna við kíttun og að skrúfa lista yfir samskeytin hefði tekið tvo menn einn dag að vinna. Jafnframt kom fram í matsgerðinni að ágallar væru á frágangi glugga og hurða. Hvað varðar frágang samkvæmt samþykktum uppdráttum var tekið fram að burðarstoðir vantaði á nokkrum stöðum, svo og festingar við botnstykki. Þá þurfi að bæta við neglingu gólfbita við dregara undir húsinu. Jafnframt vanti alla vinkla efst á veggstoðir þar sem þær gangi upp í kant upp úr þaki á báðum hliðum hússins. Gerð var grein fyrir þeim úrbótum sem matsmenn töldu þörf á með sundurliðuðum hætti og kostnaði við þær, en hann nam að meðtöldum virðisaukaskatti samtals 3.838.092 krónum.

Um sumarið 2019 mun hafa verið ráðist í framkvæmdir og endurbætur á húsinu. Með bréfum 6. ágúst 2019 beindi stefnandi kröfum annars vegar að stefndu S-kk-þgf og Sandá- Laugardal ehf. og hins vegar að stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. Krafist var greiðslu samkvæmt matsgerðinni, sem og vegna þóknunar matsmanna, lögmannskostnaðar og fleiri kostnaðarliða. Krafan nam samtals 7.182.937 krónum.

Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. féllst á kröfu stefnanda um bætur vegna frágangs glugga og hurða á grundvelli ábyrgðartryggingar byggingarstjóra. Kröfu um bætur var að öðru leyti hafnað með bréfi 6. septem ber 2019. Vegna þessa voru stefnanda greiddar 688.298 krónur, auk 6 þess sem fallist var á greiðslu hluta kostnaðar vegna öflunar matsgerðar og þóknunar lögmanns. Hinn 10. septem ber 2019 voru stefnanda greiddar samtals 1.152.193 krónur.

Hinn 22. ágúst 2019 skaut stefnandi synjun félagsins á frekari greiðslum úr ábyrgðartryggingu byggingarstjóra til úrskurðarnefndar í vátryggingamálum. Samkvæmt úrskurði nefndarinnar 24. septem ber 2019 var ekki talið að stefnandi ætti rétt á bótum á þessum grundvelli. Fram kom í áliti nefndarinnar að þegar stefndi S-kk-nf hefði talið að hann hefði sem húsasmíðameistari lokið sínum verkhluta við smíði hússins hefði honum sem byggingarstjóra átt að vera ljóst að byggingunni hefði verið verulega áfátt og að hún lægi undir skemmdum yrði henni ekki lokað betur fyrir komandi vetur. Þar sem hann hefði ekki haft hug á að sinna lagfæringum sem húsasmíðameistari hefði honum sem byggingarstjóra borið að tilkynna eiganda byggingarinnar um það, sbr. 5. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010, en misbrestur hefði orðið á því. Fyrir lægju gögn þess efnis að stefnandi hefði frá síðari hluta október vitað að frágangi byggingarinnar væri ekki lokið og að byggingin lægi undir skemmdum sem þá hefðu ekki komið fram. Að þessu virtu var ekki talið að skemmdir á byggingunni mætti rekja til þess að stefndi S-kk-nf hefði ekki sent tilkynningu til stefnanda. Var því ekki talið að bótaábyrgð hefði stofnast.

Af hálfu stefndu S-kk-ef og Sandár- Laugardal ehf. var farið fram á dómkvaðningu yfirmatsmanna vegna matsspurningar um hverjar hefðu verið orsakir mygluskemmda í húsinu. Hinn 15. júlí 2020 voru B-kk-nf M-kk-nf verkfræðingur, M-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf húsasmíðameistari og byggingartæknifræðingur, og H-kk-nf S-kk-nf líffræðingur dómkvaddir. Yfirmatsgerð lá fyrir 11. nóvember 2020. Fram kemur að yfirmatsmenn hafi ekki getað kynnt sér ástand hússins að eigin raun og séu niðurstöður byggðar á fyrirliggjandi gögnum, gögnum um veðurfar og samtali við málsaðila á matsfundi. Hvað varðar orsakir skemmdanna segir að það sé ótvírætt að „bleyta og raki vegna úrkomu og slagregns sé meginorsakavaldur þeirra myglu- og rakaskemmda sem hefðu myndast í húsinu veturinn 2017- 2018“. Þá hafi plastdúkur sem settur hafi verið á suðurhlið hússins vafalaust leitt til þess að ástand suðurveggjar varð verra en ella hefði orðið. Ekki væri þó talið að hann hefði haft neikvæð áhrif á aðra hluta byggingarinnar. Jafnframt sagði að ef gashitun hefði verið í húsinu um veturinn hefði hún haft áhrif til rakamyndunar innanhúss, en þó ekki í þeim mæli að skipt hefði sköpum í samanburði við áhrif slagregns og leka á því tímabili sem um ræðir.

II

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að stefnd u hafi sýnt af sér vítaverða vanrækslu við smíði sumarhússins og hafi það valdið tjóni. Stefndi S-kk-nf beri ábyrgð á tjóninu sem verktaki, iðnmeistari og byggingarstjóri við framkvæmdirnar. Stefndi Sandá- Laugardal ehf. beri ábyrgð sem verktaki sem 7 hafi tekið að sér að sinna framkvæmdunum. Þá beri stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. ábyrgð á grundvelli ábyrgðartryggingar byggingarstjóra.

Vísað er til þess að stefndu hafi tekið að sér að reisa grind sumarhússins að Árvegi 44, setja í það glugga og hurðir, og að klæða húsið með krossviði og pappa. Þetta megi sjá af beiðni stefnanda um tilboð frá 30. mars 2017. Einangrun lofts og veggja hafi verið undanskilin í þessum fyrsta áfanga smíðinnar, sem og lerkiklæðning hússins að utan. Þáhafi komið fram að lagning þakpappa yrði falin öðrum aðilum og hafi það helgast af sérkunnáttu sem þarf til slíkra verka. Tilgreint hafi verið að verkið skyldi hefjast í byrjun júlí og ljúka fyrir lok þess mánaðar. Að öðru leyti hafi aðilar samið um verkið í samræmi við upphaflega tilboðsbeiðni, sbr. staðfestingu stefndu í tölvubréfi 4. maí 2017. Um sumarið hafi verið samið um að stefndu tækju einnig að sér að klæða húsið með lerki í þessum áfanga. Sá samningur hafi verið munnlegur, en forsvarsmaður stefnanda hafi sent E-kk-þgf SMS- skilaboð í júní 2017 og innt hann eftir svörum við ósk um að stefndu tækju ver kiðað sér. Þá hafi hún í septem ber sent skilaboð í tengslum við kaup á lerki og skrúfum fyrir verkið. Efnið hafi verið keypt og flutt á staðinn strax um haustið. Ekki hefði verið þörf á því hefði ekki staðið til að klæða húsið þá þegar.

Lögð er áhersla á að þegar stefndu vanefndu samning aðila og hurfu frá verkinu í septem ber 2017 hafi þeir ekki verið búnir að þétta samskeyti krossviðarins með kítti, klæða húsið með pappa eða klæða það með lerki. Staðhæfing stefndu um að verkinu hafi verið lokið eigi sér enga stoð í gögnum málsinsog beri þeir sönnunarbyrði fyrir því. Hinir dómkvöddu matsmenn hafi staðfest að viðskilnaður stefndu við húsið hafi verið faglega óforsvaranlegur og að það hafi verið orsök tjónsins. Fram komi í matsgerð að til að forða tjóni hefði verið nægilegt að kítta og skrúfa lista yfir samskeyti krossviðarins fyrir veturinn. Það hefði einungis verið dagsverk fyrir tvo menn. Með vanrækslu sinni hafi stefndu brugðist samningsbundnum skyldum sínum með saknæmum hætti og bakað sér bótaskyldu. Þá sé jafnframt staðfest í yfirmatsgerð að helsta orsök tjónsins hafi verið bleyta og raki vegna úrkomu og slagregns sem komst inn í húsið.

Samkvæmt matsgerðinni hafi ekki aðeins orðið tjón af völdum rakaskemmda og myglu heldur hafi smíði hússins verið áfátt að öðru leyti. Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. hafi þegar fallist á bótaskyldu vegna ágalla á ísetningu glugga og hurða. Bent sé á frekari ágalla í matsgerðinni ogað frágangur hafi ekki verið í samræmi við samþykktar teikningar. Beri stefndu að fullu bótaábyrgð vegna þessa. Það sé ekki hægt að setja vinklana í eftir á, enda séu þeir staðsettir á milli þaksperra hússins og útilokað að festa þá eftir að útveggir hafi verið klæddir krossviði án þess að rífa krossviðinn frá. Hið sama eigi við um burðarstoðirnar, enda búið að ljúka við smíði útveggjagrindar hússins og klæða grindina. Hinu sama gegni um festingu gólfbita við dregara undir húsinu, en stefndu höfðu lokið við einangrun og klæðningu gólfsins. Hverjum fagmanni megi vera ljóst að um sé að ræða verkþætti sem stefndu yfirsást við framkvæmd verksins og leiði það til bótaskyldu þeirra.

8

Stefndu hafi orðið tvísaga um ástæðu þess að þeir hurfu frá verkinu í septem ber 2017 og skildu við húsið óvarið fyrir veðri og vindum. Í bréfi til stefnanda 14. október 2018 hafi stefndu borið því við að tafir sem urðu á byggingu bústaðarins hafi verið „vegna veðurs“. Þeir hafi jafnframt sagst vilja koma til móts við stefnanda, hreinsa burtu myglu sem hafi myndast á biðtímanum og ljúka við byggingu bústaðarins. Í bréfi til byggingarfulltrúa og úrskurðarnefndar í vátryggingamálum hafi stefndi S-kk-nf hins vegar haldið því fram að verkinu hafi verið lokið í septem ber 2017. Þversagnakenndar skýringar stefndu endurspegli skort á trúverðugleika þeirra í málinu og leiki enginn vafi á því um hvað hafi verið samið.

Stefnandi leggur áherslu á að niðurstaða úrskurðarnefndar í vátryggingamálum þar sem bótaskyldu byggingarstjóra var hafnað standist ekki. Þ að sé ótvírætt að virtri matsgerð að ágallar hafi verið á því verki sem stefndu tók að sér og að viðskilnaður hafi verið faglega óforsvaranlegur. Tekið er fram að stefnandi hafi ekki verið upplýstur um það fyrr en eftir að mygla kom í ljós í nýbyggingunni, að starfsmaður stefnda, E-kk-nf Ó-kk-nf, sem annaðist verkið að mestu, væri ekki faglærður smiður. Þetta leiði til enn ríkari ábyrgðar stefnda S-kk-ef sem byggingarstjóra og iðnmeistara við verkið, en honum hafi borið að tryggja að verkið yrði unnið í samræmi við viðurkennda verkhætti, samþykkta uppdrætti og verklýsingar, sbr. 2. mgr. 32. gr. og 5. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010. Þá hafi stefndi S-kk-nf brugðist skyldum sínum sem byggingarstjóri, sbr. 5. mgr. 29. laga nr. 160/2010. Hann hafi vanrækt að tilkynna stefnanda að hann hygðist hverfa frá verkinu sem húsasmíðameistari án þess að bæta úr því sem var áfátt, en byggingin hafi verið í óforsvaranlegu ástandi og legið undir skemmdum. Úrskurðarnefndin hafi fallist á þetta, en talið rétt að leysa byggingarstjóra undan ábyrgð á grundvelli þeirrar röngu forsendu að forsvarsmaður stefnanda hafi vitað í síðari hluta október að byggingin lægi undir skemmdum. Hún hafi ekki haft ástæðu til að ætla að stefndu hygðust ekki efna samning aðila eða til að draga í efa orð stefndu um að þeir myndu þétta samskeyti krossviðarins og klæða húsið með pappa og lerki fyrir veturinn. Stefndi S-kk-nf hafi ekki sagt sig frá verkinu fyrr en sáttaviðræðum lauk rúmu ári eftir að hann hvarf frá verkinu og sýni það að hann hafi ekki talið því lokið, enda hafi honum sem byggingarstjóra borið að sjá til þess að nýr iðnmeistari tæki við því, sbr. 1. mgr. 33. gr. laga nr. 160 /2010. Jafnframt hafi forsvarsmaður stefnanda ítrekað freistað þess að fá stefndu til að halda verkinu áfram um haustið og veturinn 2017 og hafi hún staðið í þeirri trú að þeir myndu koma aftur. Þá hafi stefndi S-kk-nf ekki gert stefnanda grein fyrir þeirri áhættu sem fælist í því að húsið stæði óvarið yfir veturinn og afleiðingum þess. Hann hafi bæði borið ábyrgð sem byggingarstjóri, iðnmeistari, faglegur ráðgjafi og eftirlitsaðili stefnanda við framkvæmdina, enda hafi hann verið ráðinn til að gæta hagsmuna hennar og sjá til þess að framkvæmdin færi fram með faglegum og traustum hætti. Hafi hann haft í hyggju að yfirgefa verkið hafi honum borið að upplýsa stefnanda um það og útskýra að hún þyrfti að fá annan aðila til að ljúka við að verja húsið fyrir veturinn, sbr.

5. mgr. 29. gr. og 1. mgr. 33. gr. laga nr. 160 /2010.

9

Lögð er áhersla á að stefnandi hafi ekki sérþekkingu á byggingar framkvæmdum eða rakaskemmdum. H enni hafi verið rétt að treysta á byggingarstjóra og iðnmeistara verksins sem hafi borið faglega ábyrgð á framkvæmd þess. Hún hafi ekki getað vitað að húsið kynni að liggja undir skemmdum. Stefndi S-kk-nf hafi sjálfur haldið því fram að ekki hafi stafað hætta af því að húsið stæði í umræddu ástandi yfir veturinn og hafi forsvarsmaður stefnanda varla átt að vita betur. Hvað varðar fjárkröfu stefnanda er tekið fram að umfang tjónsins taki mið af matsgerð, en samkvæmt henni nemi kostnaður 3.838.092 krónum og séu einstakir liðir sundurliðaðir í matsgerð. Til frádráttar komi greiðsla frá stefnda Vátryggingafélagi Íslands frá 10. septem ber 2010 sem hafi numið 688.298 krónum. Krafist sé vaxta af höfuðstólnum, 3.838.092 krónum, frá 18. júlí 2019 þegar dómkvaddir matsmenn skiluðu matsgerð til 6. septem ber 2019, sbr. 1., sbr. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, en verðlag bótakröfunnar miðist við dagsetningu matsgerðarinnar. Krafist sé dráttarvaxta frá 6. septem ber 2019 þegar mánuður hafi verið liðinn frá því að stefnandi krafðist bóta úr hendi stefndu, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

Hvað varðar málskostnað er tekið fram að auk lögmannskostnaðar hafi stefnandi þurft að greiða þóknun matsmanna, sem nemi 1.639.906 krónum, kostnað vegna húsasmiðs vegna töku sýna sem nemi 44.739 krónum, kostnað vegna úttektar K-kk-ef M-kk-ef sem nemi 111.600 krónum, kostnað vegna greiningar Náttúrufræðistofnunar Íslands á sýnum sem nemi 45.600 og réttargjöld til Héraðsdóms Suðurlands sem nemi 15.000 krónum. Samtals nemi þetta 1.856.845 krónum. Til frádráttar skuli koma greiðsla stefnda Vátryggingafélags Íslands sem nam 463.895 krónum hinn 10. septem ber 2017.

Við munnlegan málflutning mótmælti lögmaður stefnanda öllum málsástæðum stefndu, þar með talið um eigin sök og að hún hefði ekki gripið til viðunandi aðgerða til að takmarka tjón sitt.

I II

Helstu málsástæður og lagarök stefnd u S-kk-ef og Sandár- Laugardal ehf.

Stefndu byggja á því gengið hafi verið frá húsinu á því byggingarstigi sem um hafi verið samið. Verkinu hafi verið lokið í septem ber 2017 og hafi það alfarið fallið í hlut stefnanda að sjá til þess að byggingarframkvæmdum yrði fram haldið. Stefnanda hafi verið ljóst að stefndi S-kvk-þgf-

Laugardal ehf. myndi ekki koma meira að smíði hússins, enda þótt stefndi S-kk-nf væri áfram skráður byggingarstjóri vegna verksins.

Stefnandi byggi á því að tjón hafi orðið þar sem húsið hafi ekki verið klætt að utan með pappa og lerki, sem og að ekki hafi verið gengið á forsvaranlegan hátt frá því yfir veturinn. Það fái ekki staðist, enda hafi húsið verið í byggingu og hafi stefndu ekki tekið að sér að klæða það að utan. Sönnunarbyrði um að samningur aðila taki til þessa verkþáttar hvíli á stefnanda. Tilvísun stefnanda til samskipta við E-kk-þf, undirverktaka stefnda Sandár - Laugardal ehf., og til reiknings sem hafi verið sendur í verklok dugi ekkií þeim efnum. Hið stefnda félag hafi ekki tekið að sér að tryggja 10 að húsið yrði gert vatnshelt og séu framlögð SMS- skeyti forsvarsmanns stefnanda til E-kk-ef, sem ekki hafi verið svarað, ekki til marks um það. Þá hafi E-kk-nf ekki haft umboð til þess að skuldbinda félagið. Stefndu hafi talið að ætlunin væri að fá annan verktaka til þess að klæða húsið með lerki. E-kk-þgf hafi verið kunnugt um að á þessum tíma væri skortur á lerki hjá efnissölum og hafi hann því ráðlagt stefnanda að afla þessarar klæðningar strax. Umrædd skilaboð feli þannig aðeins í sér hugleiðingar eða væntingar forsvarsmanns stefnanda, en ekki sönnun þess að stefndi Sandá- Laugardal ehf. hafi tekið að sér að klæða húsið að utan. Hins vegar sé ljóst að stefnandi aflaði lerkiklæðningar og hafi stefndu mátt ætla að hún yrði sett upp um haustið. Þá bendi þetta til þess að forsvarsmaður stefnanda hafi vitað að frágangi hússins var ekki lokið á þessum tíma.

Stefndu byggja á því að aðilar hafi gert skriflegan verksamning og sé efni hans óhagstætt fyrir málatilbúnað stefnanda. Forsvarsmaður stefnanda hafi komið með samninginn til stefnda S-kk-ef þar sem hann hafi verið staddur við vinnu í Eyvindartungu. Hann hafi skrifað undir samninginn fyrir hönd stefnda Sandár- Laugardal ehf. Forsvarsmaður stefnanda hafi lofað að senda afrit af samningnum með tölvupósti, en það hafi ekki verið gert.

Jafnframt er byggt á því að ekki sé unnt að rekja þá myglu sem hafi greinst í húsinu vorið 2017 til vanefnda stefndu eða þess hvernig frágangur hússins var. Fram komi í matsgerð að tryggast hefði verið að klæða húsið strax með lerki, eins og teikningar hafi gert ráð fyrir, með loftun milli krossviðar og klæðningar. Þar sem teikningar af loftun þaks hafi ekki verið til staðar hafi þurft að láta nægja að kítta á samskeytum. Lögð er áhersla á að samkvæmt matsgerðinni myndist mygla þar sem raki sé nægilegur og aðstæður, svo sem hitastig, séu að öðru leyti hagstæðar. Hitastig á svæðinu hafi ekki verið hagstætt frá því að umsaminni vinnu var lokið í septem ber 2017 og þar til mygla var staðfest um vorið 2018. Byggt er á því að stefnandi hafi átt að grípa til ráðstafana til að verja húsið fyrir vatni, svo sem með því að láta setja upp lerkiklæðningu, og koma í veg fyrir að mygla gæti myndast. Forsvarsmaður stefnanda hafi hitað húsið með gasofni og ítrekað dvalið í því umræddan vetur. Þá hafi hún sjálf klætt gafl nýbyggingarinnar með plasti um miðjan vetur 2018 og hafi það leitt til þess að öndun varð takmörkuð og raki myndaðist. Þetta hafi ekki verið gert að ráðleggingu stefndu og hafi þeir ekki borið ábyrgð á samskiptum forsvarsmanns stefnanda og E-kk-ef sem hafi verið undirverktaki.

Vegna röksemda stefnanda um að stefndu hafi borið að þétta samskeyti krossviðarins með kítti er tekið fram að ekki hafi verið gert ráð fyrir slíku samkvæmt teikningum. Hafi það verið talið nauðsynlegt hafi mátt gera það hvenær sem er áður en fyrirhuguð lerkiklæðning yrði sett upp. Eins og fram komi í matsgerð hafi þessi aðgerð ekki verið nauðsynleg hefði húsið verið klætt að utan strax um haustið, en stefndu hafi mátt gera ráð fyrir að það væri ætlun stefnanda. Þá hafi stefndu verið kunnugt um að lerki væri komið á staðinn eða væntanlegt þá um haustið, en þeir hafi ekki tekið þann verkþátt að sér.

11

Byggt er á því að þeir verkþættir sem Sandá- Laugardal ehf. tók að sér að vinna hafi að öllu leyti verið unnir í samræmi við hönnun hússins og þær teikningar sem samþykktar höfðu verið. Verkið hafi að mestu verið unnið af E-kk-þgf og smiðnum T-kk-þgf E-kk-þgf, auk þess sem stefndi S-kk-nf hafi mikið verið á byggingarstað. Lögð er áhersla á að ekki hafi verið minnst á það í hönnunargögnum að klæða ætti útveggi með pappa. Ekki hafi verið samið um verk sem ekki var getið á teikningum, auk þess sem samhliða hefði þurft að setja upp loftunarlista og lóðrétta klæðningu. Þá hafi ísetning glugga verið í samræmi við fyrirmæli forsvarsmanns stefnanda, en hún hafi breytt teikningum svo að gluggarnir pössuðu. Hafi stefndi S-kk-nf varað hana við að snúa gluggunum öðruvísi en framleiðandi ætlaðist til en látið til leiðast að setja þá í húsið samkvæmt fyrirmælum hennar. Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. hafi þegar og án samráðs við stefndu greitt stefnanda bætur vegna athugasemda í matsgerð um ísetningu glugga. Því er mótmælt að það að einhverjar skrúfur hafi staðið inn í opnanleg fög á byggingarstigi geti talist galli á verkinu, en einfalt sé að stytta þær og fylla í sár síðar í byggingarferlinu.

Verði talið að stefndu beri bótaábyrgð er til vara byggt á því að tjón stefnanda verði ekki að öllu leyti rakið til ágalla sem þeir beri ábyrgð á. Þá er fjárhæðum vegna úrbóta samkvæmt matsgerð mótmælt sem of háum. Byggingu hússins sé nú að mestu lokið og sé skorað á stefnanda að veita upplýsingar um rauntölur vegna kostnaðar við úrbætur vegna myglumyndunar í húsinu. Jafnframt er byggt á því að stefnandi hafi ekki gripið til ráðstafana til að takmarka tjón sitt og sýnt af sér tómlæti. Ráðið verði af matsgerð að mygla hafi aukist verulega á því tímabili sem unnið hafi verið að matsgerðinni. Eftir að stefnandi tilkynnti stefnd u um tjónið vorið 2018 hafi þeir strax gert tillögur að úrbótum en stefnandi hafi ekki ráðist í framkvæmdir fyrr en sumarið 2019. Því er sérstaklega mótmæl tað stefndu geti borið kostnað vegna öflunar matsgerðar og greiningar á myglu í húsinu. Öflun matsgerðarinnar hafi verið óþörf, enda ágreiningslaust að mygla hefði myndast í húsinu.

Við aðalmeðferð málsins lögðu stefndu áherslu á að mygla kynni að hafa verið í byggingarefni hússins áður en stefndu hófust handa við framkvæmdir. Framlögð gögn frá Byko hf. styddu þetta og væri því ekki sýnt fram á orsakatengsl á milli háttsemi stefndu og tjóns stefnanda.

IV

Helstu málsástæður og lagarök stefnda Vátryggingafélags Íslands hf.

Stefndi leggur áherslu á að um ábyrgð byggingarstjóra fari samkvæmt ákvæðum laga nr. 160/2010 og hafi eldri dómaframkvæmd takmörkuð áhrif. Um sé að ræða sakarábyrgð og þurfi stefnandi að sýna fram á að skilyrðum sakarreglunnar sé fullnægt. Þannig leiði ábyrgð stefnda S-kk-ef ekki sjálfkrafa af tilvist ágalla á mannvirkinu, heldur þurfi að sýna fram á að hann hafi vanrækt starfsskyldur sem hvíldu á honum sem byggingarstjóra, með saknæmum hætti. Í fyrirliggjandi matsgerð sé ekki að finna lýsingu á því hvernig byggingarstjórinn hafi ekki sinnt 12 tiltekinni hátternisreglu. Umfjöllun um ófullnægjandi glugga og ísetningu hurða komist næst þvíog hafi vátryggingafélagið þegar greitt bætur vegna þessa.

Lögð er áhersla á að fram komi í 7. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010 að byggingarstjóri beri ekki ábyrgð á faglegri framkvæmd verkþátta á ábyrgð einstakra iðnmeistara né því að iðnmeistarar og aðrir sem að verkinu koma uppfylli skyldur sínar samkvæmt verksamningi. Tilvísanir stefnanda til verksamnings og/eða óljósra vilyrða meðstefndu um að tiltekin verk yrðu unnin, sem ekki voru unnin í raun, varði því ekki ábyrgð byggingarstjórans. Þá sé eftirlitshlutverk byggingarstjóra og ábyrgð nánar afmörkuð í 5. mgr. 27. gr. laganna, en ekkert bendi til þess að um stórfellda vanrækslu iðnmeistara hafi verið að ræða þannig að komið geti til meðábyrgðar byggingarstjórans. Hið meinta tjón virðist öðru fremur stafa af því að langur tími hafi liðið án þess að nokkuð væri aðhafst við húsið og að það hafi ekki verið fyllilega varið gegn veðri og vindum. Hvort sem verktakanum hafi ekki verið falið að vinna frekar að verkinu eða hann ekki klárað umsamið verk sé ekki um stórfellda vanrækslu iðnmeistara að ræða. Sé saknæmri háttsemi til að dreifa beri stefndi S-kvk-nf-

Laugardal ehf. ábyrgð á henni. Einstaka iðnmeistarar beri ekki frekar en byggingarstjóri ábyrgð á því að verk séu kláruð.

Það sé jafnframt skilyrði þess að bótaábyrgð verði felld á meðstefnda S-kk-þf sem byggingarstjóra á grundvelli stórfelldrar vanrækslu iðnmeistara samkvæmt 5. mgr. 27. gr. laga nr. 160 /2010 að tjónið hafi komið í ljós við úttekt, við lok verkhluta eða framkvæmda, eða eftir að mannvirki er tekið í notkun. T jónið hafi komið í ljós við skoðun sem fyrirsvarmaður stefnanda lét framkvæma áður en stefnandi hafði óskað eftir úttekt á mannvirkinu og áður en það var tekið í notkun. Stefnandi byggi ekki á því að tilteknum verkhluta eða framkvæmdum hafi verið lokið heldur á því að meðstefndu hafi gengið frá ókláruðu verki.

Því er mótmælt að stefndi S-kk-nf hafi sem byggingarstjóri brotið gegn 5. mgr. 27. gr. laga nr. 160 /2010 þar sem hann hafi ekki tilkynnt stefnanda að hann sem iðnmeistari og/eða verktaki hygðist ekki halda áfram með verkið, sem og að nauðsynlegt væri að halda því áfram þar sem húsið stæði að öðrum kosti undir skemmdum. Í ákvæðinu sé ekki mælt fyrir um skyldu byggingarstjóra til slíkra tilkynninga. Hafa verði í huga að byggingarstjórinn, stefndi S-kk-nf, hafi verið fyrirsvarsmaður verktakans og einn iðnmeistara á verkinu. Ekki sé unnt að nýta ábyrgðartryggingu byggingarstjóra sem verktryggingu. Verktrygging hafi ekki verið keypt og hafi því hvorki stefnandi né meðstefndu mátt búast við að tjón sem leiddi af því að tiltekin verk væru ekki unnin yrðu greidd af vátryggingafélaginu.

Lögð er áhersla á að, eins og fram komi í áliti úrskurðarnefndar í vátryggingamálum, hafi stefnandi að minnsta kosti vitað í síðari hluta október að frágangi byggingarinnar væri ekki lokið og að byggingin lægi undir skemmdum. Staðan hafi verið eins og ef stefnanda hefði verið tilkynnt um slíkt af byggingarstjóra og skiptu vonir stefnanda um að verktakinn kæmi aftur að verkinu ekki máli. Stefnandi geti ekki átt rétt á bótum fyrir annað tjón en það sem varð áður en hún komst að 13 raun um ástandið og gat brugðist við því með því að fá annan verktaka til að verja mannvirkið.

Samkvæmt matsgerð hefði það tekið tvo menn tvo daga að ganga frá mannvirkinu þannig að ekki væri hætta á rakaskemmdum. Séu augljóslega ekki orsakatengsl á milli tjóns sem varð eftir haustið 2017 og meintrar vanrækslu meðstefnda S-kk-ef sem byggingarstjóra. Stefnanda hafi verið skylt að takmarka tjón sitt í samræmi við meginreglur skaðabóta- og vátryggingaréttar. Jafnframt er byggt á því að eigin sök stefnanda sé helsta orsök hins meinta tjóns og verði stefnandi að bera tjónið að öllu leyti.

Þá hafi stefndi S-kk-nf hvorki tekið að sér að klæða húsið né einangra það. Ráðið verði af matsgerð aðþað hafi þurft að klára að klæða og einangra mannvirkið til að koma í veg fyrir meint tjón stefnanda. Meintur skortur á kíttun og uppsetningu lista á mótum krossviðarplatna sé því ekki orsök tjónsins. Meðstefndu hafi ekki borið ábyrgð á klæðningu hússins og síst af öllu stefndi S-kk-nf sem byggingarstjóri. Orsök tjónsins sé stöðvun framkvæmda, annað hvort vanefnd verksamnings eða skortur á að gengið hafi verið frá slíkum samningi. Hvað varðar frágang krossviðarplatna er tekið fram að kíttun og ásetning lista auk samsetningar með skrúfum sé umfram það sem almennt sé gert. Eigi það sérstaklega við þar sem til hafi staðið að klæða húsið að utan með pappa og vatnsþéttri lerkiklæðningu. Þá hafi, í þeim teikningum sem meðstefndu var falið að vinna eftir, ekki veriðgert ráð fyrir kítti né listum milli krossviðarplatna. K rossviðarklæðningu sé ekki ætlað að gera mannvirki vatnshelt, heldur sé klæðningin sett upp til vindstífingar. Í öllu falli sé kíttun og ásetning lista óklárað verk sem hafi ekki verið á ábyrgð byggingarstjóra.

Varakrafa stefnda um lækkun fjárkröfu stefnanda er byggð á almennum reglum skaðabótaréttar um sakarskiptingu og eigin sök tjónþola. Áréttað er að samkvæmt matsgerð hefði það tekið tvo menn tvo daga að ganga frá mannvirkinu þannig að það gæti staðið af sér veturinn án hættu á rakaskemmdum. Þá hafi stefnanda verið ljóst eigi síðar en í október 2017 að hætta væri á rakaskemmdum þar sem vatn komst inn í húsið. Stefnandi hafi kosið að láta mannvirkið standa óvarið löngu eftir að ljóst varð að meðstefndu hygðust ekki koma frekar að verkinu og ágreiningur kom upp um ábyrgð þeirra. Stefnandi beri ábyrgð á því hversu mikið umfang tjónsins varð og felist eigin sök í kyndingu hússins áður en það var að fullu klætt og vatnsvarið, enda hafi líkur á mygluvextiaukistvegna þessa. L eiði sjónarmið um skort á orsakatengslum ekki til sýknu leiði þau í öllu falli til lækkunar dómkrafna stefnanda. Jafnframt sé umfang tjóns ofmetið í matsgerð og beri að líta til rauntalna um kostnað stefnanda vegna þeirra ágalla sem um ræðir.

IV

Niðurstaða

A

Aðila greinir á um hvaða verkþætti samið var um að stefndu S-kk-nf og félag hans Sandá-

Laugardal ehf. tækju að sér vegna byggingar sumarhúss stefnanda. Ágreiningurinn snýr einkum 14 að því hvort stefndu hafi tekið að sér að klæða húsið með lerki eða hvort vinnu þeirra hafi verið lokið í septem ber 2017 þegar húsið hafði verið klætt með krossvið. Stefndu byggja á því að forsvarsmaður stefnanda hafi komið með skriflegan verksamning til stefnda S-kk-ef í apríl 2017, en að hann hafi ekki fengið afrit af þeim samningi. Forsvarsmaður stefnanda neitar því að skriflegur samningur hafi verið gerður og telur að tölvupóstsamskipti hennar og E-kk-ef Ó-kk-ef J-kk-ef frá 30. mars og 2. maí 2017 sýni um hvað var upphaflega samið. Þá hafi síðar verið samið munnlega um að stefndu tækju að sér að klæða húsið að utan með lerki og fái það meðal annars stoð í samskiptum á milli hennar og E-kk-ef.

Það liggur fyrir að forsvarsmaður stefnanda ræddi fyrst við E-kk-þf um verkið þar sem hann hafði komið að smíði sumarhúss á nærliggjandi landi. E-kk-nf, sem hafði nokkru áður verið starfsmaður stefnda Sandár- Laugardal ehf., ræddi við stefnda S-kk-þf og samþykkti hann að félagið tæki að sér vinnu við sumarhúsið. Stefndi S-kk-nf tók jafnframt að sér stjórn byggingarframkvæmda vegna sumarhússins í samræmi við 29. gr. laga nr. 160/2010 og var staðfesting vegna þessa móttekin af skipulags- og byggingarfulltrúa 26. apríl 2017. Þar kom einnig fram að byggingarstjórinn væri með starfsábyrgðartryggingu samkvæmt 8. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010 hjá Vátryggingafélagi Íslands hf. Stefndi S-kk-nf var enn fremur skráður húsasmíðameistari vegna verksins frá 26. apríl 2017 og var staðfesting þessa efnis undirrituð af honum sem iðnmeistara og jafnframt sem byggingarstjóra, sbr. 42. gr. laga nr. 160/2010. Samkvæmt þessu var stefndi S-kk-nf forsvarsmaður þess félags sem tók að sér verkið, byggingarstjóri vegna framkvæmdanna og einnig skráður húsasmíðameistari. Verður ekki annað séð en að aðilar hafi verið sammála um að stefnda S-kk-þgf væri þetta heimilt á grundvelli undanþágu 2. málsliðar 2. mgr. 27. gr. laga nr. 160/2010, en meginreglan er sú að byggingarstjóra er ekki heimilt að taka að sér ábyrgð á einstökum verkþáttum mannvirkjagerðar sem hann stýrir.

Eins og rakið hefur verið átti forsvarsmaður stefnanda að mestu í samskiptum við E-kk-þf vegna verksins og hafði hann milligöngu um samskipti við stefnda S-kk-þf þegar þörf var á. Stefnda S-kk-þgf og E-kk-þgf bar saman um að hinn síðarnefndi hefði verið undirverktaki stefnda Sandár-

Laugardal ehf., en að stefnanda hefði ekki verið kynnt það sérstaklega. Á eyðublaði vegna starfsábyrgðartryggingar stefnda S-kk-ef var aftur á móti merkt við að undirverktakar kæmu ekki að verkinu og kvað stefndi þetta hafa verið gert í samræmi við leiðbeiningar starfsmanns stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. Hvað sem þessu líður var stefnanda ljóst að hið stefnda félag hafði tekið að sér verkið og að stefndi S-kk-nf var byggingarstjóri.

Að virtum þeim gögnum sem liggja fyrir og skýrslum fyrir dómi telur dómurinn að leggja verði til grundvallar að skriflegur verksamningur hafi ekki verið gerður. Fremur hafi verið rætt um verkið munnlega og hafi forsvarsmaður stefnanda leitað staðfestingar á því, sem samið var um að stefndi Sandá- Laugardal ehf. tæki að sér, með tölvupóstum sem beint var til E-kk-ef 30. mars og 2. maí 2017. Áður hefur verið gerð grein fyrir efni umræddra tölvupósta, en þeir fela í 15 meginatriðum í sér að samið er um smíði sumarhúss sem átti að vera „fokhelt“ og var sérstaklega tekið fram að ekki ætti að „klæða húsið að utan eða einangra“.

Aðila greinir á um hvort stefndu hafi jafnframt á síðari stigum tekið að sér að klæða húsið að utan með lerkiklæðningu. Fyrir liggja SMS- samskipti á milli forsvarsmanns stefnanda og E-kk-ef sem bera með sér að hann hafi veitt henni upplýsingar og ráðgjöf hvað varðar kaup á lerki. Þá staðfesti E-kk-nf í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði rætt um lerkiklæðningu hússins við forsvarsmann stefnanda og að hún hefði óskað eftir því að stefndu tækju verkþáttinn að sér. Hann hefði hins vegar ekki getað gefið loforð um hvort eða hvenær hann gæti klætt húsið með lerki, enda hefði hann verið bundinn í öðru verkefni. Þá hefði hann aldrei rætt þennan verkþátt við stefnda S-kk-þf og hefði málið ekki verið komið á það stig, eins og hann orðaði það. Hann skýrði nánar að hann hefði látið forsvarsmann stefnanda vita af því að skortur væri á lerki og að það gæti verið sniðugt að huga að efniskaupum, auk þess sem hann hefði veitt henni upplýsingar um skrúfu rog hugsanlegan kostnað. Framburður E-kk-ef var afdráttarlaus um að hann hefði aldrei samþykkt að taka að sér að klæða húsið lerki þó að það hefði getað komið til greina á síðari stigum, sem og um að slíkt hefði ekki verið rætt við stefnda S-kk-þf. Þetta er í samræmi við aðilaskýrslu stefnda S-kk-ef, en hann kannaðist ekki við að nokkur samskipti hefðu átt sér stað sem vörðuðu þennan verkþátt. Hann skýrði nánar að slík vinna hefði ekki komið til greina á þessum tíma, enda hefði hann sjálfur lent í vinnuslysi og haft takmarkaða starfsgetu. Þá hefði T-kk-nf E-kk-nf smiður sem hafði unnið að verkinu með E-kk-þgf verið á leið til útlanda í septem ber 2017 og var það staðfest í skýrslu T-kk-ef fyrir dómi.

Að mati dómsins verður ekki ráðið af gögnum málsins að stefnandi og stefndi Sandá-

Laugardal ehf. hafi samið um að félagið tæki að sér að klæða húsið með lerki. Þá telur dómurinn samskipti á milli forsvarsmanns stefnanda og E-kk-ef, sem rakin hafa verið, ekki heldur sýna fram á bindandi samkomulag um þennan verkþátt. Gildir þar einu þó að forsvarsmaður stefnanda kunni að hafa litið á E-kk-þf sem starfsmann hins stefnda félags, enda var henni ljóst að þörf væri á samþykki stefnda S-kk-ef. Það má sjá af því að hún innti E-kk-þf eftir því hvort hann hefði talað við S-kk-þf um klæðninguna 20. júní 2017. Ekki verður séð að þessu hafi verið svarað af hálfu E-kk-ef eða að staðfesting á því að hið stefnda félag tæki að sér verkið hafi verið veitt með öðrum hætti.

Að öllu framangreindu virtu telur dómurinn ekki hafa verið sýnt fram á að samið hafi verið um að stefndu tækju að sér umræddan verkþátt. Slíkt samkomulag fær hvorki nægilega stoð í gögnum málsins né í skýrslum fyrir dómi og geta önnur atriði sem stefnandi hefur nefnt ekki breytt því. Verður því lagt til grundvallar að samningur aðila hafi ekki náð til frekari verkþátta en þeirra sem gerð var grein fyrir í tölvupóstsamskiptum forsvarsmanns stefnanda og E-kk-ef frá 30. mars og 2. maí 2017.

16

B

Leggja verður til grundvallar að stefndu S-kk-nf sem iðnmeistari og Sandá- Laugardal ehf. sem verktaki beri ábyrgð á frágangi krossviðar sumarhússins. Eins og rakið hefur verið þá var þessum verkþætti lokið um miðjan septem ber 2017 og gerði stefndi Sandá- Laugardal ehf. stefnanda reikning 16. þess mánaðar. Stuttu síðar varð forsvarsmaður stefnanda vör við leka í húsinu og má sjá af gögnum málsins að hún hafði þá þegar samband við E-kk-þf sem hafði haft milligöngu um samskipti vegna verksins. Það liggur fyrir, og er meðal annars staðfest í matsgerð dómkvaddra matsmanna, að það hafði lekið í gegnum krossviðinn sem stefndu höfðu sett upp, en hann stóð óvarinn á þessum tíma. Samkvæmt fyrrgreindum tölvupóstsamskiptum, sem lýstu samkomulagi aðila, var vísað til þess að húsið skyldi vera „fokhelt“. Fyrir dómi útskýrði forsvarsmaður stefnanda að hún hefði átt við að húsið yrði „þétt“ þannig að vatn gæti ekki lekið inn í það. Þ á kom fram í aðilaskýrslu stefnda S-kk-ef að hann hefði talið frágang krossviðarins vandaðan, sem og að húsið væri varið fyrir veðri eins og frá því hefði verið gengið. Telja verður ljóst að aðilar hafi ekki samið um að byggingin skyldi vera fokheld í skilningi ÍST 51:2001, sem stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. hefur vísað til, en þar kemur fram að bygging teljist fokheld þegar gengið hafi verið frá endanlegri klæðningu, sbr. greinar 4.4.1 og 4.4.3. Lagt verður til grundvallar að það hafi verið skilningur aðila að ganga ætti frá krossviðnum með forsvaranlegum hætti þannig að hann veitti ákveðna vörn fyrir veðri, enda þótt ætlunin hafi ávallt verið að klæða húsið frekar.

Ráðið verður af matsgerð dómkvaddra matsmanna að frágangi krossviðar hafi verið ábótavant og að vegna þessa hafi vatn komist inn í húsið með tilheyrandi tjóni. Ekki hafi verið kíttað í samskeyti krossviðarplatna og listi verið skrúfaður yfir kíttunina, en það hefði eitt og sér átt að duga til að koma í veg fyrir leka. Töldu matsmenn þennan viðskilnað óforsvaranlegan og að fagaðila hefði átt að vera ljóst að umtalsverð hætta væri á rakaskemmdum og myglumyndun. Var þetta nánar skýrt og staðfest í skýrslu dómkvadda matsmannsins E-kk-ef M-kk-ef fyrir dómi. Að mati dómsins, sem er skipaður sérfróðum meðdómsmanni, var frágangur krossviðarins ófullnægjandi og ekki í samræmi við það sem telst forsvaranlegt af hálfu iðnmeistara. Verður í þeim efnum að horfa til þess að það lá ekki skýrt fyrir á þessum tíma hvenær húsið yrði klætt lerki, enda þótt það hafi staðið til. Þá var komið fram í septem ber þegar stefndu luku við verkþáttinn og var ljóst að veður fór versnandi, þar með talið líkur á rigningu og vindum. Var því sérlega mikilvægt að ganga frá samskeytum krossviðarins þannig að þau væru þétt. Þá verður ráðið af aðilaskýrslu stefnda S-kk-ef að það sé verkvenja hjá honum að setja lausholt og þétta þegar krossviði er komið fyrir. Hins vegar hafi ekki verið gert ráð fyrir lausholtum eða kíttun í teikningum. Hvað sem teikningum líður þá er ljóst að stefndi ákvað með þessu að fara gegn eigin verkvenju sem hafði þann tilgang að þétta og að vegna þessa gat vatn lekið inn um samskeyti krossviðarins. Framkvæmdin virðist því hafa verið sú að krossviðarplötur voru festar í kítti á stoðir, 17 en ekki var kíttað í rifur á milli kanta á plötunum eða þær þéttaðar með öðrum hætti. Var þannig í reynd enginn frágangur á láréttum samskeytum á krossviðnum í því skyni að þétta hann. Samkvæmt þessu telur dómurinn að frágangi verkþáttarins, sem stefndi Sandá- Laugardal ehf. tók að sér að vinna, hafi verið ábótavant. Með þessu vanefndi stefndi samning sinn við stefnanda og ber stefndi S-kk-nf jafnframt ábyrgð sem iðnmeistari þar sem umræddur verkþáttur var ekki unninn í samræmi við viðurkennda verkhætti, sbr. til hliðsjónar 2. mgr. 32. gr. laga nr. 160/2010, og telur dómurinn í ljósi aðstæðna að um stórfellt gáleysi hafi verið að ræða. Lagt verður til grundvallar að þessi ágalli hafi verið helsta orsök rakaskemmda og myglumyndunar í húsinu, en það fær bæði stoð í matsgerð og yfirmatsgerð eins og áður hefur verið rakið. Í þeim efnum skal tekið fram að ekki hefur verið sýnt fram á að forsvarsmaður stefnanda hafi kynt húsið, eins og stefndu halda fram, og þannig átt þátt í því að mygla myndaðist. Þá eru röksemdir stefndu um að mygla kunni að hafa verið í byggingarefni áður en framkvæmdir hófust of seint fram komnar, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og fá jafnframt ekki haldbæra stoð í gögnum málsins. Að því virtu hefur verið sýnt fram á orsakatengsl á milli óforsvaranlegs frágangs krossviðarins og tjóns stefnanda vegna leka og rakaskemmda.

Eins og rakið hefur verið hafði forsvarsmaður stefnanda strax samband við E-kk-þf þegar hún varð vör við lekann. Hinn 23. septem ber 2017 vísaði E-kk-nf til þess að það mætti reyna að kítta en að það væri ekki hægt fyrr en það þornaði. Þá liggur fyrir að E-kk-nf skoðaði aðstæður, en hvorki kom til þess að kíttað væri né að gripið væri til annarra ráðstafana til að forða tjóni. Slíkt hefði þó vissulega verið unnt enda þótt raki hafi verið til staðarog var full ástæða fyrir stefndu til að grípa til aðgerða. Þá verður ráðið af samskiptum forsvarsmanns stefnanda og E-kk-ef að hún hafi ítrekað óskað eftir því að ráðstafanir yrðu gerðar vegna lekans. Hún stóð þannig í þeirri trú að stefndu, sem báru ábyrgð á þessum verkþætti, myndu grípa til aðgerða sem varð þó ekki raunin. Að mati dómsins styðja framangreind samskipti ekki aðeins ábyrgð stefndu á umræddum verkþætti heldur einnig að stefnanda var gefið til kynna að þeir myndu grípa til aðgerða vegna lekans. Í ljósi atvika verður ekki fallist á að stefnanda hafi borið að aðhafast frekar að eigin frumkvæði eftir að lekans varð vart. Þá er að sama skapi ljóst að hún hafði samband við E-kk-þf þegar grunur vaknaði um myglu og leitaði hún ráðgjafar sérfræðings vegna þessa. Athafnir hennar eftir að minnisblað K-kk-ef M-kk-ef lá frammi og aðilar leituðu sátta eru ekki heldur til marks um tómlæti af hennar hálfu, heldur leitaðist hún við að tryggja að nauðsynlegar úrbætur yrðu gerðar til þess að allar skemmdir og mygla yrðu fjarlægð. Þá óskaði stefnandi eftir dómkvaðningu matsmanns þegar ljóst var að sáttaumleitanir myndu ekki bera árangur. Að öllu þessu virtu telur dómurinn ekki rétt að takmarka bótaábyrgð stefndu vegna eigin sakar stefnanda eða þess að hún hafi ekki leitast við að takmarka tjón sitt.

Stefnandi hefur jafnframt krafist bóta vegna ófullnægjandi frágangs á tilteknum hlutum hússins sem hafi ekki verið lokið í samræmi við samþykktar teikningar. Því til stuðnings er vísað 18 til matsgerðar þar sem gerð er grein fyrir vöntun á burðarstoðum, festingum við botnstykki og neglingu gólfbita við dregara undir húsinu. Þar er einnig vísað til þess að það vanti vinkla í veggstoðir þar sem þær gangi upp í kant úr þaki á báðum hliðum hússins. Að mati dómsins felst í þessu óforsvaranlegur frágangur á þeim verkhluta sem stefndi Sandá- Laugardal ehf. hafði tekið að sérog vanefnd á samningi aðila. Þá bar stefndi S-kk-nf sem húsasmíðameistari jafnframt ábyrgð á þessu enda var smíði hússins að þessu leyti ekki í samræmi við viðurkennda verkhætti og teikningar, sbr. 2. mgr. 32. gr. laga nr. 160/2010. Bera stefndu því ábyrgð á tjóni stefnanda vegna þessa, en samkvæmt matsgerð er kostnaður við úrbætur vegna þessa samtals 166.720 krónur. Hann samanstendur af kostnaði við að bæta stoðum í burðargrind (44.000 krónur ), bæta nöglum og skrúfum í festingar gólf grindar, sem og vinklum á veggstoðir (63.200 krónur) og kostnaði við að reyndarteikna festingar dregara við undirstöður (59.520 krónu). Stefndu hafa ekki fært sérstök mótmæli fyrir þessum fjárhæðum og telur dómurinn, sem er skipaður sérfróðum meðdómsmanni, rétt að leggja matsgerðina að þessu leyti til grundvallar.

C

Jafnframt þarf að skera úr um greiðsluskyldu stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. á grundvelli starfsábyrgðartryggingar byggingarstjórans S-kk-ef, sbr. 8. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010. Gert er ráð fyrir því að byggingarstjóri sé faglegur fulltrúi eigenda og gæti réttmætra hagsmuna hans, meðal annars gagnvart iðnmeisturum og öðrum sem að mannvirkjagerðinni koma, sbr. 2. mgr. 27. gr. laganna. Fjallað er um eftirlitsskyldu byggingarstjóra í 5. mgr. 29. gr. og segir þar að hann skuli hafa virkt eftirlit með því að þeir sem koma að byggingu mannvirkis fylgi samþykktum hönnunargögnum, verklýsingum og nánar tilteknum ákvæðum laga. Verði byggingarstjóri við eftirlit var við ágalla á verki iðnmeistara skal hann gera viðkomandi viðvart og krefjast úrbóta, en sé athugasemdum ekki sinnt skal hann beina tilkynningu til eiganda. Fram kemur í lokamálslið ákvæðisins að komi verulegir ágallar á mannvirki í ljós við lok verkhluta sem ekki hefur verið bætt úr og rekja má til stórfelldrar vanrækslu á verksviði einstakra iðnmeistara beri byggingarstjóri meðábyrgð á ágöllunum gagnvart eiganda, enda hefðu ágallarnir ekki átt að dyljast byggingarstjóra við eftirlit hans.

Áður hefur verið komist að þeirri niðurstöðu að frágangi á krossviði hússins hafi verið verulega ábótavant, enda hafi hann ekki verið þéttur nægilega og vatn því átt greiða leið inn í húsið. Jafnframt telur dómurinn að á þessu tímamarki hafi tilteknum verkhluta verið lokið í skilningi lokamálsliðar 5. mgr. 29. gr. laga nr. 120/2016 og að S-kk-þgf hafi sem byggingarstjóra borið að kanna stöðu verksins, enda bar honum að hafa virkt eftirlit með framkvæmdum við mannvirkið og gæta hagsmuna stefnanda. Þá verður ekki fram hjá því litið að stefndi S-kk-nf bar einnig sem iðnmeistari ábyrgð á því að verkþátturinn væri í samræmi við viðurkennda verkhætti, sbr. 2. mgr. 32. gr. laganna, og hefur það þýðingu við mat á því sem honum mátti vera ljóst. Að mati dómsins 19 bar S-kk-þgf sem byggingarstjóra að veita því eftirtekt að frágangur krossviðarins væri óforsvaranlegur og tryggja að úrbætur væru gerðar, sbr. 2. málslið 5. mgr. 29. gr. laganna. Hann sinnti því ekki og virðist byggingarstjórinn raunar ekkert eftirlit hafa haft með verkframkvæmdum eftir að hann taldi krossviðarklæðningu hússins vera lokið í septem ber 2017, enda þótt hann hafi tekið að sér stjórn byggingarframkvæmda vegna sumarhússins í heild sinni. Byggingarstjórinn gekk þannig ekki heldur úr skugga um að aðrir aðilar hefðu tekið að sér að klæða húsið lerki, svo sem hann kveður hafa verið skilning sinn, en til þess er að líta að það fellur í hlut byggingarstjóra að ráða iðnmeistara og að hafa virkt eftirlit með þeim sem koma að byggingu mannvirkis, sbr. 1. og 5. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010. Að öllu virtu telur dómurinn að sýnt hafi verið fram á að verulegir ágallar hafi verið á fyrrgreindum verkhluta sem hafi mátt rekja til stórfelldrar vanrækslu á verksviði iðnmeistarans og að gallarnir hefðu ekki átt að dyljast byggingarstjóranum við eftirlit. Þegar af þeirri ástæðu verður talið að byggingarstjórinn beri meðábyrgð á þeim göllum sem um ræðir gagnvart stefnanda, sbr. lokamálslið 5. mgr. 29. gr. laganna.

Þá telur dómurinn byggingarstjórann jafnframt bera meðábyrgð á göllum sem vörðuðu ófullnægjandi frágang á öðrum hlutum hússins sem var ekki í samræmi við samþykktar teikninga rog áður hefur verið gerð grein fyrir. Í þeim efnum er litið til þess að það fellur undir eftirlitsskyldu byggingarstjóra að hafa eftirlit með því að hönnunargögnum og verklýsingum sé fylgt, sbr. 5. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010, auk þess sem honum máttu vera ágallarnir ljósir þar sem hann var jafnframt húsasmíðameistari vegna verksins. Þá ber byggingarstjóri bótaábyrgð gagnvart eiganda á tjóni af völdum gáleysis hans samkvæmt almennum reglum, sbr. 1. málslið 7. mgr. 29. gr. laganna.

Af sömu ástæðum og að framan greinir verður ekki fallist á að sýkna beri stefnda Vátryggingafélag Íslands hf. eða takmarka greiðsluskyldu úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjórans vegna eigin sakar stefnanda eða skorts á orsakatengslum á milli þeirrar háttsemi sem um ræðir og tjóns stefn anda. Verður því ekki fallist á varakröfu um lækkun á fjárkröfu stefnanda.

D

Samkvæmt framangreindu telur dómurinn stefndu bera ábyrgð á fjártjóni stefnanda vegna þeirra rakaskemmda sem urðu á sumarhúsinu. Krafan er byggð á kostnaði við úrbætur samkvæmt matsgerð og eru þeir verkliðir sem um ræðir nánar skýrðir og sundurliðaðir í matsgerðinni. Þá telur dómurinn stefndu jafnframt bera ábyrgð á kostnaði sem stafar af úrbótum vegna ófullnægjandi frágangs þess verkþáttar sem stefndu tóku að sér. Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. hefur nú þegar með vísan til matsgerðarinnar greitt stefnanda 688.298 krónur vegna ábyrgðar byggingarstjóra á frágangi glugga og hurða. Gert er ráð fyrir frádrætti vegna þessarar greiðslu í kröfugerð stefnanda. Að mati dómsins hafa stefndu ekki fært haldbær rök fyrir því að kostnaður við þær úrbætur sem um ræðir hafi verið ofmetinn í matsgerðinni eða að þar sé gert ráð fyrir 20 verkþáttum sem ekki falli undir nauðsynlegar úrbætur. Hefur niðurstöðum matsgerðar hvorki verið hnekkt með yfirmati né með öðrum hætti. Þá telur dómurinn framlagðar upplýsingar um raunkostnað við úrbætur sumarhússins sem stefnandi hefur lagt fram styðja fjárkröfuna nægilega. Verður því ekki fallist á varakröfur stefndu um að krafan verði lækkuð.

Að þessu virtu verður fallist á kröfu stefnanda eins og hún er fram sett, en stefndu hafa ekki mótmælt kröfum um vexti og dráttarvexti. Verður stefndu því óskipt gert að greiða stefnanda 3.149.794 krónur að frádreginni innborgun sem nam 688.298 krónum 10. septem ber 2019, með þeim vöxtum og dráttarvöxtum sem greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 ber stefndu að greiða stefnanda málskostnað. Hluti af honum er kostnaður við öflun matsgerðar dómkvaddra matsmanna sem nam samtals 1.678.594 krónum, sbr. e-lið 1. mgr. 129. gr. sömu laga, en stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. hefur nú þegar greitt 330.981 krónu vegna þessa auk þess sem félagið hefur greitt 132.914 krónur vegna lögfræðikostnaðar. Að mati dómsins þykir í ljósi umfangs og eðlis málsins, sem og að teknu tilliti til upplýsinga um annan kostnað vegna málsins, sbr. c- og g-liði 1. mgr. 129. gr., málskostnaður hæfilega ákveðinn 3.500.000 krónur, og verður stefndu gert að greiða hann óskipt. Á-kvk-nf R-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt S-kvk-þgf E-kvk-þgf K-kvk-þgf héraðsdómara og H-kk-þgf S-kk-þgf byggingartæknifræðingi og húsasmíðameistara.

D Ó M S O R Ð

Stefndu, S-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf, Sandá- Laugardal ehf. og Vátryggingafélag Íslands hf., greiði stefnanda, Annað og meira slf., óskipt 3.149.794 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 3.838.092 krónum frá 18. júlí til 6. septem ber 2019, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 688.298 krónum sem voru greiddar 10. septem ber 2019.

Stefndu greiði stefnanda óskipt 3.500.000 krónur í málskostnað.