E-4657/2011

Mál þetta, sem dómtekið var þann 17. desember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Netmiðlum ehf., Ármúla 38, Reykjavík, gegn E-kk-þgf B-kk-þgf S-kk-þgf, Tjarnargötu 10a, Reykjavík, með stefnu birtri 25. nóvember 2011.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 270.000 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, af 270.000 kr. frá 1. maí 2008 til greiðsludags. Þess er krafist að dráttarvextir leggist við höfuðstól á tólf mánaða fresti, í fyrsta sinn þann 31. maí 2009, en síðan árlega eftir þann dag.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins og vaxta af málskostnaði samkvæmt III. kafla vaxtalaga frá 15. degi eftir uppkvaðningu dóms til greiðsludags. Einnig er krafist virðisaukaskatts af málskostnaði þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi en til vara að hann verði sýknaður af kröfu stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt mati dómsins.

Með úrskurði héraðsdóms frá 12. apríl 2012 var kröfu stefnda um frávísun málsins hafnað.

Málsatvik

Stefndi var einn af eigendum stefnanda, Netmiðla ehf., og starfsmaður félagsins. Með kaupsamningi, dagsettum 23. apríl 2008, seldi stefndi 22,5% hlut sinn hlut í félaginu til Hald Invest ehf.

Samkvæmt framlögðum hreyfingarlista var stefndi í skuld við félagið þann 31. desember 2007 sem nemur stefnufjárhæð málsins. Þann sama dag var sama fjárhæð kreditfærð inn á reikninginn þannig að skuldin jafnaðist út.

Stefnandi lýsir atvikum svo í stefnu að við athugun stefnanda á skuldum og eignastöðu félagsins hafi komið í ljós að skuld stefnda við félagið nam 270.000 kr.

Með innheimtubréfi, dagsettu 11. apríl 2011, var stefndi krafinn um greiðslu stefnufjárhæðar. Í bréfinu segir að samkvæmt hreyfingarlista hafi stefnufjárhæðin verið kreditfærð þann 31. desember 2007 og átt að koma til móts við skuld stefnda við félagið að sömu fjárhæð. Þegar stefnandi leitaði skýringa á færslunni hafi stefndi upplýst að hann hefði sjálfur greitt afborgun með gjalddaga 20. nóvember 2007 af láni félagsins. Stefnandi hafi leitað skýringa á þessu frá lánveitanda sem hafi staðfest að sú greiðsla hafi átt sér stað en útilokaði að hún hafi verið greidd af öðrum en greiðanda skuldabréfsins, stefnanda. Við nánari athugun í kjölfar þessara upplýsinga kom í ljós að greiðslan kom frá félaginu, sbr. dagbókalista vegna reiknings félagsins, dagsettan 20. nóvember 2007.

Með innheimtuviðvörun, dagsettri 6. nóvember 2011, krafði stefndi Hald Invest ehf. um greiðslu launa vegna 1.-23. apríl 2008 að höfuðstól 150.000 kr. Krafan var ítrekuð í innheimtubréfi, dagsettu 17. sama mánaðar. Með bréfi lögmanns Hald Invest ehf., dagsettu 1. júní 2010, hafnaði hann kröfunni að öðru leyti en því að hann lýsti sig tilbúinn til að greiða stefnanda 59.993 kr. gegn því að mál, sem þá hafði verði höfðað með stefnu dagsettri 28. maí 2010, yrði fellt niður.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að samkvæmt hreyfingarlista voru kreditfærðar 270.000 kr. þann 31. desember 2007 sem koma áttu til móts við skuld stefnda við félagið sem einnig hafi verið 270.000 kr. Þegar stefnandi athugaði nánar tilurð og grundvöll framangreindrar færslu hafi þær skýringar verið gefnar af hálfu stefnda að hann hafi persónulega greitt afborgun, með gjalddaga 20. nóvember 2007, af láni félagsins, sbr. skuldabréf nr. 970473.

Stefnandi leitaði skýringa á greiðslunni frá lánveitanda, Íslandsbanka hf., og samkvæmt tölvupósti, dagsettum 4. nóvember 2010, staðfesti starfsmaður Íslandsbanka hf., meðal annars með hliðsjón af yfirliti yfir greiðslur inn á framangreint lán, að afborgunin hafi átt sér stað en útilokar að hún hafi verið greidd af öðrum en greiðanda skuldabréfsins, Netmiðlum ehf. Við nánari athugun stefnanda í kjölfar þessara upplýsinga hafi verið gerð ítarleg leit að því hvaðan þessi greiðsla kom. Ljóst sé að greiðsla inn á skuldabréf, sem stefndi tilgreinir ranglega sjálfan sig sem greiðanda að, hafi í raun verið innt af hendi af félaginu sjálfu, sbr. dagbókarlista reiknings félagsins, dagsettan 20. nóvember 2007, sem var einnig gjalddagi skuldabréfsins.

Með hliðsjón af framangreindu sé ljóst að skuld stefnda við Netmiðla ehf. nemur 270.000 kr. enda hafi rangfærslur stefnda á hreyfingarlista félagsins engin áhrif á skuldastöðu stefnda við stefnanda. Þess sé því krafist að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar við stefnanda að fjárhæð 270.000 kr. sem sundurliðast þannig að höfuðstóll kröfunnar er 270.000 kr.

Þar sem innheimtutilraunir, sbr. innheimtubréf frá R-kk-þgf Þ. S-kk-þgf hdl. dags. 11. apríl 2011, hafi reynst árangurslausar sé málshöfðun nauðsynleg.

Dómkröfur sínar styður stefnandi við lög um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936 og meginreglur samninga- og kröfuréttar. Kröfur um dráttarvexti og vaxtavexti styður stefnandi við reglur III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Einnig er krafist virðisaukaskatts af málskostnaði þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur.

Málsástæður og lagarök stefnda

Af hálfu stefnda er á því byggt að þegar félagið var selt hafi legið fyrir efnahags- og rekstrarreikningur. Kaupendur hafi verið í allskyns málsýfingum við stefnda eftir að hann innheimti af þeim vanskilaskuld vegna kaupanna. Nú sé enn höggvið í sama knérunn. Nú er félagið látið höfða mál til að hringla með bókhaldsfærslur í þeirri von að eigendur félagsins fái í raun í sinn hlut 270.000 kr. umfram það eigið fé sem gert var ráð fyrir við kaupin. Er þetta gert með því að beita félaginu fyrir sig og halda kaupsamningi aðila utan við málið.

Stefndi byggði aðalkröfu sína um frávísun á því að hann skilji ekkert í þessum bókhaldsfærslum eða því sem er á bak við þær og kannist ekki við þær, annaðhvort af því að langt er um liðið eða vegna þess að hann sá ekki um að færa þetta og veit ekki hvað er um að vera, nema hvort tveggja sé. Ljóst er að verið sé að krefja um skuld á grundvelli þess að hún hafi verið ranglega sögð greidd með 270.000 kr. Í málinu sé óljóst af hverju skuldin stafar og frá hvaða tíma. Er hún þó grundvöllur kröfugerðarinnar en hvergi sé gert ráð fyrir henni í stefnu. Af gögnum málsins megi ráða að um áramótafærslu sé að ræða sem sé vegna eldra tímabils. Stefnandi er bókhaldsskylt fyrirtæki sem á að geta upplýst um eðli og tilurð meintrar skuldar með nákvæmari hætti. Af þessum sökum sé útilokað fyrir stefnda að taka til varna. Hann kannist ekki við þau samtöl sem lýst sé í stefnu eða að hann hafi gefið umræddar skýringar. Stefndi kannist ekki við skuld við stefnanda.

Á því er byggt að stefndi skuldi stefnanda ekki neitt heldur sé því öfugt farið. Að því leyti sem um skuld kunni að hafa verið að ræða er á því byggt að hún sé fyrnd, sbr. 3. gr. laga nr. 14/1905. Stefnandi hefur ekki upplýst eðli kröfunnar og ber því sönnunarbyrðina fyrir því að krafan hafi annan fyrningarfrest. Er stefnandi enda bókhaldsskyldur og á að hafa slíka hluti á hreinu. Er byggt á því að rök fyrir frávísunarkröfu séu jafnframt rök fyrir sýknu og rök fyrir sýknu séu jafnframt rök fyrir frávísunarkröfu.

Að því marki sem stefndi verður talinn skulda stefnanda er launakröfu hans skuldajafnað á móti kröfum stefnanda. Stefndi var launþegi hjá stefnanda við sölu félagsins til núverandi eigenda en hún átti sér stað þann 23. apríl 2008. Verði ekki fallist á framangreint er þess krafist að skuldajafnað verði kröfu stefnda á hendur stefnanda vegna launa í apríl 2008. Launin voru misjöfn eða 150.000 kr. til 250.000 kr. fyrir hvern mánuð. Hlutfallslega er launaskuldin 115.000 kr. til 23. apríl 2008 miðað við 150.000 kr. fyrir heilan mánuð. Verði bornar brigður á launafjárhæðina verða lagðar fram frekari sannanir um hana. Til viðbótar henni ber að greiða 10,17% orlof eða 11.695 kr., samtals 126.695 kr.

Aðallega er gerð krafa um að kröfurnar mætist ex tunc á gjalddaga hvorrar fyrir sig en til vara að krafa stefnda beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2008 til greiðsludags/skuldajafnaðardags.

Niðurstaða

Stefndi krefst þess að máli þessu verði vísað frá dómi þar sem hann telji að málatilbúnaður stefnanda sé óljós og hann kannist ekkert við þessar bókhaldsfærslur, annað hvort þar sem langt er um liðið eða vegna þess að stefndi hafi ekki séð um að færa þetta. Á grundvelli sömu röksemda gerir hann einnig þá kröfu að hann verði sýknaður. Þá byggir hann sýknukröfu sína á því að krafan sé fyrnd og loks setur hann fram gagnkröfu til skuldajafnaðar að því marki sem stefndi verður talinn skulda stefnanda.

Í úrskurði héraðsdóms frá 12. apríl sl. þar sem frávísunarkröfu stefnda var hafnað kemur fram að á því stigi málsmeðferðar hafi stefnandi enn haft svigrúm til framlagningar gagna til stuðnings kröfu sinni. Síðan úrskurðurinn var kveðinn upp hefur stefnandi lagt fram hreyfingarlista og launaseðla ásamt fylgiskjölum. Af hálfu stefnda hefur verið lögð fram stefna í máli stefnda gegn Hald Invest ehf., dagsett 28. maí 2010, samningur um kaup á eignarhlutum í Netmiðlum ehf., dagsett. 23. apríl 2008, ásamt fylgiskjölum, innheimtuviðvörun, dagsett 6. nóvember 2009, og innheimtubréf, dagsett 17. nóvember 2009. Það er mat dómarans að eins og mál þetta liggur fyrir sé það ekki vanreifað og verður málinu því ekki vísað frá af þeim ástæðum.

Stefnandi byggir kröfu sína á ofangreindum hreyfingarlista, dagsettum 27. október 2010, dagbókarlista og yfirliti yfir greiðslu inn á skuldabréf. Á síðastgreinda skjalinu má sjá að sú afborgun sem stefnandi telur að stefndi hafi ranglega sagt vera frá sér var greidd þann 20. nóvember 2011. Þá byggir stefnandi á því að samkvæmt bókhaldi hafi stefndi verið skuldlaus við félagið þegar hann seldi það. Samkvæmt framlögðum hreyfingarlista var stefndi í skuld við félagið að fjárhæð 270.000 kr. þann 31. desember 2007. Þann sama dag er kreditfærð færsla að sömu fjárhæð sem leiðir til þess að viðskiptaskuld stefnda jafnaðist út. Óumdeilt er að stefndi var eini starfsmaður félagsins á þessum tíma. Af hálfu stefnda hafa ekki verið lögð fram nein gögn því til stuðnings að hreyfingarlistinn sé rangur hvað það varðar að stefndi hafi verið í skuld þennan dag. Verður því á það fallist að stefnandi hafi skuldað stefnanda stefnufjárhæðina þann 31. desember 2007 og ekki hafi af hans hálfu verið sýnt fram á að skuldin hafi raunverulega verið greidd þann dag þrátt fyrir að þann dag hafi innborgun að sömu fjárhæð verið færð inn á viðskiptareikning hans við stefnda.

Þá byggir stefndi sýknukröfu sína á því að krafa stefnanda sé fyrnd, sbr. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda, en samkvæmt ákvæðinu fyrnast þær kröfur sem þar eru tilgreindar á fjórum árum. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi ekki upplýst um eðli körfunnar og hafi hann því sönnunarbyrði fyrir því að krafan hafi annan fyrningarfrest.

Óumdeilt er að um fyrningu kröfunnar gilda eldri fyrningarlög nr. 14/1905. Krafa stefnanda grundvallast á stöðu viðskiptareiknings hans við stefnanda og er því vegna peningaláns. Slíkar kröfur fyrnast á 10 árum samkvæmt lögum nr. 14/1905. Verður því ekki fallist á þessa málsástæðu stefnda.

Loks krefst stefndi sýknu að því marki sem launakröfu hans á hendur stefnanda verði skuldajafnað gagnvart kröfu stefnanda. Byggir stefndi á því að stefnandi skuldi honum samtals 126.695 kr. vegna vangoldinna launa fyrir aprílmánuð 2008. Eins og rakið hefur verið lagði stefndi fram stefnu gegn Hald Invest ehf. Þar krefst hann þess að félagið verði dæmt til að greiða sér 150.000 kr. vegna vangoldinna launa fyrir 1.-23. apríl 2008 sem er sama krafa og hér er höfð uppi til skuldajafnaðar. Málsaðilar gátu ekki upplýst um stöðu þess máls utan þess að dómur hefði ekki gengið í málinu.

Við aðalmeðferð málsins mótmælti stefnandi kröfu um skuldajöfnuð á þeirri forsendu að ekki lægi fyrir hvort stefndi hefði innt vinnuna af hendi en því hefur ekki verið mótmælt af hans hálfu að stefndi hafi haft vinnuskyldu hjá félaginu í apríl 2008 eða að stefnandi væri réttur aðili til að beina kröfunni að. Af hálfu stefnanda hafa engin gögn verið lögð fram til stuðnings þeirri staðhæfingu að stefndi hafi ekki innt vinnu sína af hendi í umrætt sinn.

Stefndi byggir á því í greinargerð að laun vegna apríl 2007 hafi verið 150.000 kr. og hafi því verið 115.000 kr. fyrir tímabilið 1.-23. apríl, auk orlofs að fjárhæð 11.695 kr., eða samtals 126.695 kr. Af hálfu stefnanda er á því byggt að meðallaun stefnda næstu 12 mánuði á undan, eða frá maí 2007 til apríl 2008, hafi verið 77.638 kr. á mánuði. Í fylgiskjali II með kaupsamningi frá 23. apríl 2007 kemur fram að stefndi hafi átt að halda fullum launum fram að undirritun samnings. Samkvæmt framlögðum launaseðlum voru laun stefnda vegna mars 2008 188.000 kr. Eftir ofangreindu, og með vísan til 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991, er fallist á gagnkröfu stefnda eins og hún er fram sett.

Með hliðsjón af ofangreindu er stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda 270.000 kr. auk dráttarvaxta eins og tilgreint er í dómsorði. Frá dómkröfu stefnanda dregst gagnkrafa stefnda, 126.695 kr.

Stefndi krefst þess aðallega að kröfurnar mætist ex tunc á gjalddaga hvorrar kröfu um sig en til vara að gagnkrafa stefnda beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2008 til greiðsludags/skuldajafnaðardags.

Í samræmi við venju er í dómsorði mælt fyrir um að gagnkrafa stefnda að fjárhæð 126.695 kr. gangi til lækkunar á kröfu stefnanda, að meðtöldum vöxtum miðað við stöðu hennar 1. maí 2008, en af hálfu stefnda hefur því ekki verið sérstaklega andmælt að gagnkrafan hafi stofnast þann dag.

Þá krefst stefnandi vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Vegna ákvæða 12. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 er ekki nauðsynlegt að taka sérstaklega fram í dómsorði að vaxtavextir leggist við höfuðstól.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf, settur héraðsdómari, kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, E-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, Netmiðlum ehf., 270.000 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2008 til greiðsludags. Frá dómkröfu stefnanda dregst gagnkrafa stefnda, 126.695 kr., miðað við stöðu kröfu stefnanda þann 1. maí 2008.

Málskostnaður fellur niður.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign.)