E-356/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 26. september 2017, var höfðað 21. mars 2016 og í framhaldssök 18. október 2016, af J-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf og H-kvk-þgf Ó-kvk-þgf, til heimilis að Guðnýjarbraut 15 í Reykjanesbæ, á hendur J-kk-þgf R-kk-þgf, Gígjuvöllum 12 í Reykjanesbæ, og H-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf, Drangavöllum 2 í Reykjanesbæ.

Endanlegar dómkröfur stefnenda eru þær að stefndu verði dæmdir in solidum til að greiða stefnendum 2.948.097 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. desember 2012 til 30. mars 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi H-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf krefst aðallega sýknu af kröfum stefnenda og að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnenda. Til vara er þess krafist að kröfur stefnenda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Stefndi J-kk-nf R-kk-nf krefst sýknu af kröfum stefnenda og að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnenda.

I

Með kaupsamningi 3. janúar 2013 keyptu stefnendur af stefnda H-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf íbúðarhúsið að Guðnýjarbraut 15 í Reykjanesbæ. Um er að ræða einbýlishús og bílskúr, byggt árið 2008. Umsamið kaupverð var 39.500.000 króna. Upphaflegur byggingaraðili var UR-trésmíði ehf. og fór stefndi J-kk-nf R-kk-nf með byggingarstjórn hússins. Stefndi H-kk-nf G-kk-nf festi kaup á eigninni, ásamt eiginkonu sinni, 26. maí 2010 af Arion banka hf., sem eignast hafði fasteignina við skuldaskil. Við kaupin átti fasteignin að vera fullbúin að utan en fokheld að innan. Upplýst er að við eigendaskiptin var fasteignin skráð á byggingarstigi 4, fokheld bygging. Fluttu þau inn í eignina í byrjun september 2010. Eiginkona stefnda H-kk-ef G-kk-ef lést síðar í sama mánuði og bjó stefndi eftir það einn með fósturdóttur sinni í húsnæðinu. Afsal til stefnda H-kk-ef G-kk-ef og dánarbús eiginkonu hans er dagsett 29. mars 2011. Sama dag undirrituðu kaupendur og seljandi samkomulag um endurgreiðslu 800.000 króna „sem ígildi afsláttar af kaupverði fasteignarinnar“ vegna meintra galla á fasteigninni, að því sem fram kemur í samkomulaginu.

Við kaup stefnenda á fasteigninni var eignin seld fullbúin. Eftir afhendingu eignarinnar, en fyrir útgáfu afsals, urðu stefnendur vör við leka í lofti sem virtist benda til þess að þak læki. Í stefnu kemur fram að vegna þessa, og þar sem stefndi J-kk-nf hefði ekki látið fara fram lögbundnar úttektir, hafi stefndi H-kk-nf G-kk-nf óskað eftir að framkvæmd yrði lokaúttekt á fasteigninni. Lokaúttekt hafi farið fram 26. febrúar 2013 og staðfest að leki væri fyrir hendi. Í kjölfarið hafi viðgerðarmaður verið kallaður út af hálfu stefnda H-kk-ef G-kk-ef, í samráði við stefnda J-kk-þf, til lagfæringa á þaki. Sú viðgerð hafi á hinn bóginn ekki dugað til að ráða bót á gallanum og frekari málaleitan aðila ekki skilað árangri. Af hálfu beggja stefndu er því hafnað að stefndi J-kk-nf hafi verið upplýstur um eða hafður með í ráðum á þessum tíma en fram kom í aðilaskýrslu stefnda H-kk-ef G-kk-ef við aðalmeðferð málsins að hann hefði upplýst fyrirsvarsmann UR-trésmíði ehf., bróður stefnda J-kk-ef, um þá annmarka á fasteigninni sem stefnendur héldu fram. Þá hefði hann talið viðgerðina fullnægjandi þar sem hann hefði ekki heyrt meira af málinu á þeim tíma. Við aðalmeðferð málsins kom fram í skýrslu stefnanda J-kk-ef Þ-kk-ef að hann hefði aldrei átt bein samskipti við stefnda J-kk-þf.

Þann 22. september 2014 óskuðu stefnendur eftir mati Hönnunar og eftirlits ehf. í því skyni að staðreyna galla á eigninni. Í matsskýrslu sem lá fyrir í júní 2015 var lýst ágöllum við frágang á þaki fasteignarinnar og í kringum glugga. Með bréfi 28. ágúst gerðu stefnendur kröfu í byggingarstjóratryggingu hjá Sjóvá Almennum tryggingum hf., sem stefndi J-kk-nf tilgreindi í umsókn sinni um byggingarstjóraleyfi. Í ljós kom að stefndi J-kk-nf hafði hvergi tryggingu í gildi. Með bréfi 29. janúar 2016 kröfðu stefnendur stefnda J-kk-þf um skaðabætur. Þeirri kröfu var hafnað með bréfi lögmanns hans 15. febrúar 2016. Í bréfinu voru stefnendur jafnframt upplýst um fyrrgreint samkomulag stefnda H-kk-ef G-kk-ef við fyrri eiganda fasteignarinnar, Arion banka hf., samhliða afsalsgerð. Með bréfi stefnenda til stefnda H-kk-ef G-kk-ef 19. sama mánaðar leituðu stefnendur upplýsinga um samkomulagið og afstöðu stefnda H-kk-ef G-kk-ef til mögulegra bótakrafna stefnenda á hendur honum. Bréfinu var ekki svarað.

Þann 21. mars 2016 höfðuðu stefnendur mál þetta á hendur stefndu til heimtu skaðabóta. Byggðist dómkrafa stefnenda á því að stefndu bæru sameiginlega ábyrgð á göllum á fasteigninni sökum ófullnægjandi frágangs á þaki sem leitt hefði til leka og rakaskemmda innandyra í þakplötu, ófullnægjandi einangrunar og þéttinga hurða og glugga, og að raflagnir vantaði út á palla. Gallana studdu stefnendur við áðurgreinda matsskýrslu Hönnunar og eftirlits ehf. Að framkomnum andmælum stefndu við þýðingu matsskýrslunnar fóru stefnendur þess á leit að dómkvaddur yrði matsmaður til þess að framkvæma mat á meintum ágöllum á fasteign stefnenda. Í þinghaldi 2. júlí 2016 var Dr. R-kk-þgf K-kk-þgf byggingarverkfræðingi falið að framkvæma hið umbeðna mat. Matsgerð dómkvadds matsmanns lá fyrir í október 2016 og var lögð fram í þinghaldi 14. sama mánaðar. Þá var enn fremur fært til bókar að stefnendur hygðust þingfesta framhaldsstefnu í málinu, sem gert var á dómþingi 27. október 2016. Í úrskurði dómsins 3. apríl 2017 var kröfu stefnda H-kk-ef G-kk-ef um frávísun framhaldssakar hafnað. Eins og mál þetta liggur fyrir þykir eðlilegt að rekja málsástæður aðila eins og þær koma fyrir í aðalsök og framhaldssök í einu lagi.

Stefnandi J-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf og stefndi H-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf komu fyrir dóminn og gáfu aðilaskýrslu. Þá kom fyrir dóminn sem vitni R-kk-nf K-kk-nf dómkvaddur matsmaður. Við aðalmeðferð málsins gengu dómarar á vettvang, ásamt lögmönnum aðila og stefnendum og stefnda H-kk-þgf G-kk-þgf.

II

Stefnendur telja stefndu bera óskipta ábyrgð á tjóni þeirra vegna galla á fasteigninni. Stefndi J-kk-nf beri skaðabótaskyldu vegna vanrækslu sem byggingarstjóri fasteignarinnar en stefndi H-kk-nf G-kk-nf þar sem fasteignin hafi verið haldin göllum við sölu hennar til stefnenda.

Kröfur á hendur stefnda J-kk-þgf byggja stefnendur á því að hann hafi vanrækt skyldur sínar við byggingu fasteignarinnar, með saknæmum hætti, og þar með bakað sér skaðabótaábyrgð gagnvart stefnendum. Stefnendur byggja á því að á stefnda, sem byggingarstjóra fasteignarinnar, hafi hvílt ríkar skyldur til að sjá til þess að byggt væri í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir. Einnig hafi honum borið að hafa eftirlit með byggingarframkvæmdum, þ. á m. að iðnmeistarar sem að verkinu kæmu, fyrir hans atbeina, sinntu skyldum sínum, sem og að framkvæmdin væri tæknilega og faglega fullnægjandi, sbr. 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, 32. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998 og dómaframkvæmd Hæstaréttar Íslands. Stefnendur byggja á því að gallar á fasteigninni séu til komnir vegna vanrækslu byggingarstjórans, er gangi gegn framangreindum skyldum.

Stefnendur krefjist greiðslu skaðabóta á grundvelli niðurstöðu framlagðrar matsgerðar dómkvadds matsmanns. Gallar á eigninni felist í fyrsta lagi í ófullnægjandi frágangi á þaki og utanverðum veggjum. Stefnendur byggja á því að jafnvel þótt dómkvaddur matsmaður telji ummerki um raka/leka, myglu og flögnun sem einkum sé að finna í hornum lofta, ekki eingöngu að rekja til galla á frágangi á þaki, sé það niðurstaða matsgerðarinnar að ýmis frágangur á þaki eða ytra byrði hússins sé ekki í samræmi við faglegar kröfur, gildandi reglur og það sem almennt megi gera kröfu um. Einkum beri að geta sprungna í þaki og veggjum sem meðal annars valdi raka/leka í barnaherbergi og leka með niðurfalli. Frágangur við loftunartúðu á baðherbergi sé ófullnægjandi og valdi raka/leka, frágangi þakpappa sé á ýmsum stöðum ábótavant, en ýmist skorti á að hann sé lagður, hann ekki lagður rétt eða sé laus, auk þess sem rangur pappi sé notaður á ákveðna hluta sem efsta lag. Frágangi áfellu, sem skrúfuð sé þétt við krossviðarrenning, sé einnig ábótavant, sem meðal annars hafi í för með sér rakaskemmdir, og þá sé pússning skemmd við sprungu nærri þaki. Í matsgerð sé kostnaður við nauðsynlegar úrbætur metinn samtals 1.872.500 krónur með virðisaukaskatti. Að teknu tilliti til 60% endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað krefjist stefnendur 1.740.245 króna vegna þessara bótaliða.

Í öðru lagi felist gallar í ófullnægjandi frágangi við glugga og hurðir. Leki sé með gluggum auk þess sem raka-/lekaskemmdir hafa orðið vegna þess að einangrun eða þéttingar annaðhvort vanti eða séu ófullnægjandi. Leki sé með fögum og að minnsta kosti sums staðar hafi orðið vart við myglu við glugga. Samskeyti í opnanlegum gluggum séu óþétt en frágangi sé einnig ábótavant að því leyti að vatn hafi legið í fölsum en vegna þess og annars óforsvaranlegs frágangs, sem nánari grein sé gerð fyrir í matsgerð, hafi t.d. læsingarjárn ryðgað mikið. Þá hafi leki við hurðir skemmt málningu og veggi innandyra sem þurfi að múra og mála samhliða því að bætt verði úr öðrum göllum. Í matsgerð komi fram að yfirfara þurfi alla kíttun glugga og endurbæta. Þá þurfi að tryggja að útgönguleiðir vatns séu ekki lokaðar og að lárétt kíttun sé innar en lóðrétt kíttislokun. Jafnframt þurfi að taka alla klemmulista af að neðan og hreinsa föls og útvötnunarraufar. Yfirfara og endurbæta þurfi alla kíttun glugga að innan svo órofin sé og dæla í samskeyti tveggja glugga og laga samskeyti opnanlegra faga fimm glugga. Einnig þurfi að skipta út læsingarjárnum bæði neðan á opnanlega faginu og í glugganum sjálfum í nokkrum tilvikum. Þá þurfi að laga múr og mála og þrífa þéttiefni af glugga og lakka. Í matsgerð sé kostnaður vegna þessa metinn 824.600 krónur með virðisaukaskatti. Að teknu tilliti til 60% endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað geri stefnendur kröfu um 750.324 krónur vegna þessara bótaliða.

Í þriðja lagi felist gallar á eigninni í því að engin rafmagnsrör liggi út og tengingar vanti út á sólpalla, í andstöðu við samþykktar teikningar. Samkvæmt matsgerð felist úrbætur í því að taka upp hellur, grafa skurð milli palla, opna þá og tengja við þá raflögn sem komin sé út á annan pallinn og bora fyrir lögn út úr bílskúr. Kostnaður vegna þessa sé metinn 267.800 krónur með virðisaukaskatti. Að teknu tilliti til 60% endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað geri stefnendur kröfu um 244.086 krónur vegna þessa bótaliðar.

Að síðustu gera stefnendur kröfu um að frá greiddan kostnað sem lúti að umsjón og eftirliti og hlut eiganda í aðstöðusköpun. Í matsgerð sé sá kostnaður metinn 237.543 krónur með virðisaukaskatti. Að teknu tilliti til 60% endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað geri stefnendur kröfu um 213.441 krónu vegna þessa.

Stefnendur segja matsgerð dómkvadds matsmanns til sönnunar um tilurð, eðli og umfang gallana. Í öllum tilvikum sé um að ræða óásættanleg frávik frá skýrum reglugerðarákvæðum, faglegum skyldum og teikningum.

Skaðabótaábyrgð stefnda H-kk-ef G-kk-ef, byggja stefnendur á því að fasteignin sé haldin galla í skilningi III. kafla laga nr. 40/2002 um fasteignakaup og leiði bótaskylda stefnda af 43. gr. laganna. Um gallana vísa stefnendur til matsgerðar dómkvadds matsmanns og þess sem áður sé rakið um eðli og umfang þeirra. Stefnendur segja ágreining naumast um tilurð galla enda hafi stefndi H-kk-nf G-kk-nf hlutast til um úrbætur á þaki án kostnaðar stefnenda. Árangurslausar tilraunir til úrbóta leysa hann hins vegar ekki undan bótaskyldu.

Stefnendur byggja á því að fasteignin hafi ekki svarað til áskilinna kosta og þeirra krafna sem almennt verði gerðar til fasteigna, sbr. a. lið 1. mgr. 19. gr. laga nr. 40/2002. Þá fari því fjarri að fasteignin hafi, hvað gerð og gæði varðar, svarað til þeirra krafna sem leiði af fasteignakaupalögum og kaupsamningi, sbr. 18. gr. laganna. Í því sambandi geta stefnendur þess að gallarnir rýri verðmæti fasteignarinnar, sem sé nýleg, verulega. Stefnendur byggja á því að í tilvikinu þurfi gallarnir þó ekki að ná sérstöku umfangi, enda hafi stefndi verið grandsamur um gallana og sýnt af sér sök, sbr. niðurlag sama ákvæðis. Það sé augljóst þegar litið sé til þess að gallarnir hafi verið fyrir hendi um langt skeið. Telja stefnendur útilokað annað en að stefndi H-kk-nf G-kk-nf hafi áttað sig á að eitthvað væri athugavert er hann málaði alla íbúðina rétt fyrir sölu hennar til stefnenda. Auk þess hafi hann átt eignina í talsverðan tíma og enn fremur krafið fyrri viðsemjanda sinn um bætur vegna galla á fasteigninni.

Stefnendur telja stefnda hafa vanrækt upplýsingaskyldu sína enda hafi þau ekki fengið þær upplýsingar um fasteignina sem stefndi vissi eða mátti vita um og kaupendur hafi haft réttmæta ástæðu til að ætla að þeir fengju, sbr. 26. gr. fasteignakaupalaga. Þessarar upplýsingaskyldu hafi stefnda borið að gæta að eigin frumkvæði. Með hliðsjón af eðli gallana, sem staðfestir hafi verið með matsgerð, og þar sem þeir hafi gert vart við sig aðeins örfáum vikum eftir kaup, telji stefnendur að stefnda geti ekki hafa dulist gallarnir. Gegn betri vitund hafi stefndi H-kk-nf G-kk-nf lagt launung á þessar upplýsingar. Leiði því enn fremur af 2. málslið 2. mgr. 29. gr. að um galla sé að ræða. Stefnendur eigi því skýlausan rétt á að fá stefnda H-kk-þf G-kk-þf dæmdan til greiðslu stefnufjárhæðar og málskostnaðar.

Stefnendur gera kröfu um vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá afhendingardegi fasteignarinnar en dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá frá þingfestingardegi stefnu.

Um lagarök fyrir bótakröfunni vísa stefnendur til ólögfestra reglna skaðabótaréttar, reglna um strangt sakarmat sérfræðinga, skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, einkum 3. mgr. 51. gr., auk ákvæða byggingarreglugerðar nr. 441/1998, einkum 32., 180. og 184. gr. Þá vísa stefnendur til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, einkum 18., 19., 26., 29. og 43. gr. Krafa stefnenda um málskostnað styðst við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III

Stefndi J-kk-nf hafnar öllum kröfum stefnenda og telur sig ekki bera ábyrgð á tjóni þeirra. Stefndi hafnar því sem röngu og ósönnuðu að hann hafi sýnt af sér saknæma háttsemi, að stefnendur hafi orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi hans og að orsakatengsl séu á milli meintrar saknæmrar háttsemi hans og meints tjóns stefnenda. Þá mótmælir stefndi því að stefnendur geti aukið við kröfur sínar með framhaldsstefnu þannig að komið verði að kröfum vegna sprungu og loftunartúðu. Stefndi segir umrædda sprungu í útvegg vel sýnilega að utanverðu og því verði að telja stefnendum það til vanrækslu að hafa ekki haft uppi kröfur eða gert áskilnað vegna hennar í upphaflegri stefnu í málinu.

Stefndi telur ekki á nokkurn hátt hafa verið sýnt fram á saknæma háttsemi hans sem leitt hafi til tjóns stefnenda. Skaðabótaábyrgð stefnda sem byggingarstjóra byggist á sakarreglu og því verði stefnda ekki gert að greiða stefnendum skaðabætur nema að sannað sé að stefndi hafi valdið stefnendum fjártjóni með saknæmum og ólögmætum hætti og að tjónið sé sennileg afleiðing af hegðun hans. Stefndi hafnar því að hann hafi með framangreindum hætti valdið stefnendum tjóni. Stefndi telur ljóst að þeir annmarkar sem vikið sé að í matsgerð dómkvadds matsmanns séu hönnunargallar og einnig tilkomnir vegna ónægilegrar loftunar stefnenda. Þá hafi annmarkarnir komið fram eftir byggingu fasteignarinnar. Stefndi telur ekki hafa verið sýnt fram á að hann hefði átt að sjá fyrir að þeir annmarkar gætu komið fram á fasteigninni eða að hann beri ábyrgð á því vegna athafna eða athafnaleysis. Þá telur stefndi að líta verði til þess að stefnendur hafi fest kaup á fasteign á byggingarstigi 4 og því borið að gæta sérstakrar varúðar við skoðun á fasteigninni til þess að fullnægja aðgæsluskyldu sinni. Þá hafi stefndi aldrei verið kallaður til eftir að lokið hafi verið við byggingu hússins og geti því ekki borið ábyrgð á framkvæmdum sem unnar hafi verið á þeim tíma.

Stefndi telur niðurstöðu matsmanns sýna fram á að tjónið heyri ekki undir ábyrgð hans sem byggingarstjóra. Hvað varðar þak segir stefndi ljóst af matsgerðinni að rakaútfellingar úr innilofti vegna kuldabrúa stafi af rangri hönnun þess. Sýnileg mygla í kverkum eigi að mestu rót að rekja til þessa og að rakastig inni hafi farið yfir þau mörk sem þessi gerð húsa þoli vegna loftunar stefnenda sjálfra. Stefndi bendir á að samkvæmt 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 beri byggingarstjóri ábyrgð á því að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti. Með hliðsjón af niðurstöðu dómkvadds matsmanns telur stefndi því ljóst að hann beri ekki ábyrgð á umræddum annmörkum, enda beri byggingarstjóri ekki ábyrgð á rangri hönnun fasteigna eða ónægilegri loftun og upphitun eigenda fasteigna.

Stefndi mótmælir jafnframt öðrum kröfum stefnenda vegna frágangs á þaki, enda sé það niðurstaða matsmanns að ekki leki með þakinu og orsakir tjóns því ekki að rekja til þess. Í matsgerð dómkvadds matsmanns sé þannig sérstaklega tekið fram að vatn hafi verið sett á þakdúk og látið standa í að minnsta kosti tvo klukkutíma, en enginn leki hafi komið fram og raki ekki hækkað í sprungum. Auk þess hafi verið verulegt rigningarveður og sérstætt að ekkert hafi lekið ef þakið væri lekt. Matsgerð dómkvadds matsmanns staðfesti því að tjón stefnenda verði ekki rakið til frágangs á þaki. Er því ekki um að ræða orsakasamband á milli tjónsins og frágangs stefnda á þakinu. Af þeim sökum hafnar stefndi kröfum stefnenda um bætur vegna frágangs á þaki.

Á hinn bóginn hafi það verið niðurstaða matsmanns að í einu tilviki hafi rakaummerki stafað frá lekri sprungu og hugsanlega leka með niðurfalli og í einu tilviki (salerni) hafi verið niðurstaða matsmanns að rakaummerki hafi stafað frá loftunartúðu. Stefndi hafnar því að hann beri ábyrgð á tjóni vegna raka frá sprungu eða loftunartúðu. Í matsgerð komi ekkert fram um að orsakir raka megi rekja til þess að frágangi hafi verið ábótavant. Þá telur stefndi að hann geti ekki borið ábyrgð á steypusprungum, enda verði slíkir annmarkar alla jafna raktir til rangar hönnunar. Að auki séu sprunguviðgerðir hluti af eðlilegu viðhaldi eiganda fasteignar, en þekkt sé að steypa springi þegar raki fari úr henni eftir byggingu fasteignar. Byggingarstjóri geti ekki borið ábyrgð á því að stefnendur hafi ekki sinnt því viðhaldi.

Í matsgerð séu ástæður leka með gluggum taldar annars vegar of hátt rakastig inni og hins vegar ófullnægjandi kíttun. Stefndi mótmælir kröfum stefnenda vegna leka með gluggum og hurðum enda telji hann það rangt að byggingarstjóri beri ábyrgð á öllu sem misfarist geti við byggingu fasteignar. Stefndi byggir á því að galli vegna ófullnægjandi kíttunar falli utan ábyrgðar byggingarstjóra.

Stefndi hafnar kröfum stefnenda um bætur vegna tenginga rafmagnsröra út á sólpalla, þar sem stefnendur hafi ekki sýnt fram á að þau hafi orðið fyrir tjóni vegna þess að eingöngu hafi verið um að ræða rafmagnslögn út á annan pallinn. Í matsgerð komi fram að í „samræmi við athugasemd lögmanns matsbeiðanda leggur matsmaður mat á tengingar út á báða palla.“ Stefndi telur ekki hægt að leggja til grundvallar mat á tengingar út á báða palla, enda liggi fyrir að búið hafi verið að leggja rafmagnsrör út á annan pallinn áður en til dómkvaðningar matsmanns kom. Stefndi hafi ekki verið látinn vita af meintum ágalla vegna rafmagnsröra áður en hann hafi verið lagaður að því er varðar annan pallinn en vegna þess sé ekki lengur unnt að staðreyna að sá ágalli hafi verið til staðar.

Loks hafnar stefndi kröfum stefnenda um bætur vegna umsjónar og eftirlits við að bæta úr annmörkum. Með vísan til niðurstöðu matsgerðarinnar byggir stefndi því á að ósannað sé að hann hafi sýnt af sér saknæma háttsemi sem hafi leitt til tjóns stefnenda.

Þá telur stefndi orsakatengsl á milli meintrar saknæmrar háttsemi hans og tjóns stefnenda ósönnuð. Það sama eigi við um sönnun þess að tjónið sé sennileg afleiðing þeirrar saknæmu og ólögmætu háttsemi stefnda sem haldið sé fram.

Stefndi telur að ef stefnendur hafi á einhverjum tímapunkti átt kröfur á hendur sér séu þær kröfur fallnar niður fyrir tómlæti. Samkvæmt 2. mgr. 45. gr. laga nr. 40/2002 verði kaupandi að tilkynna fyrri samningsaðila um kröfu vegna galla innan þess frests sem gildir um sömu kröfu á hendur seljanda. Samkvæmt 1. mgr. 48. gr. sömu laga glati kaupandi rétti til að bera fyrir sig vanefnd ef hann tilkynnir seljanda ekki innan sanngjarns frests, eftir að hann varð eða mátti verða hennar var, um eðli og umfang hennar og að hann ætli að bera hana fyrir sig. Fyrir liggi að stefnendur hafi óskað úttektar Hönnunar og eftirlits þann 22. september 2014. Stefnda hafi þó ekki verið tilkynnt um að stefnendur hygðust bera fyrir sig meinta annmarka fyrr en með bréfi stefnenda 29. janúar 2016. Að minnsta kosti tæpt eitt og hálft ár hafi því liðið frá því að stefnendur hafi orðið sannanlega vör við meinta annmarka og þar til stefnda hafi verið tilkynnt um að stefnendur ætluðu að bera annmarkana fyrir sig. Telur stefndi að með slíku tómlæti hafi stefnendur fyrirgert rétti sínum til skaðabóta úr hendi stefnda. Þá byggir stefndi einnig á óskráðum reglum um áhrif tómlætis og trúnaðarskyldunni sem stefndi telur stefnendur hafa brotið.

Stefndi mótmælir vaxta- og dráttarvaxtakröfum stefnenda.

Stefndi styður kröfur sínar að öðru leyti við ákvæði skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, ákvæði byggingarreglugerðar nr. 441/1998 og almennar reglur skaðabóta- og kröfuréttar. Málskostnaðarkrafa er reist á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Af hálfu stefnda H-kk-ef G-kk-ef er öllum kröfum og málsástæðum stefnenda mótmælt. Er á því byggt að matsgerð dómkvadds matsmanns í málinu staðreyni að meginhluta ágalla á fasteign stefnenda megi rekja til annars vegar hönnunargalla og hins vegar til ónógrar útloftunar. Af því leiði að ekki sé um galla að ræða í skilningi III. kafla laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Hvort tveggja sé atriði sem stefndi H-kk-nf geti ekki borið bótaábyrgð á samkvæmt meginreglum fasteignakauparéttar.

Stefndi mótmælir því sérstaklega að hann hafi á einn eða annan hátt haldið upplýsingum um fasteignina leyndum fyrir stefnendum, vitað um hina meintu galla og vanrækt upplýsingaskyldu sína gagnvart stefnendum.

Þá byggir stefndi á því að stefnendur hafi sýnt af sér tómlæti við að halda uppi kröfum sínum á hendur honum, eigi þær kröfur við rök að styðjast.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna skaðabóta-, samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða. Málskostnaðarkrafa er reist á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V

Í máli þessu krefja stefnendur stefndu um greiðslu skaðabóta vegna þeirra ágalla sem þau telja fasteign sína að Guðnýjarbraut 15 í Reykjanesbæ haldna. Í fyrsta lagi sé um að ræða ágalla á frágangi á þakpappa og ytra byrði hússins og frágangi við loftunartúðu, niðurfall og áfellu á þaki. Hafi þetta valdið raka og lekaskemmdum á fasteigninni. Í öðru lagi hafi komið fram leki með gluggum og hurðum sem valdið hafi raka- og lekaskemmdum, en því sé um að kenna að einangrun og þéttingar ýmist vanti eða séu ófullnægjandi. Í þriðja lagi hafi skort á að lögð væru rafmagnrör og rafmagn tengt út á sólpalla í samræmi við samþykktar teikningar.

Byggja stefnendur á því að stefndi J-kk-nf hafi sýnt af sér saknæma vanrækslu í starfi sínu sem byggingarstjóri fasteignar stefnenda og beri af þeim sökum ábyrgð á áðurgreindu tjóni. Samkvæmt gögnum málsins var stefndi J-kk-nf jafnframt skráður húsasmíðameistari verksins með tilkynningu til byggingarfulltrúa 22. mars 2006. Stefnendur hafa ekki gert grein fyrir því í málinu að svo hafi verið ástatt þegar þau verk voru framkvæmd sem mál þetta varðar. Verður úr máli þessu leyst í samræmi við þann farveg sem stefnendur hafa markað því.

Stefndi J-kk-nf mótmælir öllum bótakröfum á hendur sér. Telur hann að stefnendur hafi ekki leitt í ljós að tjón þeirra sé að rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi hans við byggingarstjórn fasteignarinnar. Þá kveður hann aðkomu sína að verkinu hafa staðið yfir frá árinu 2006 til upphafs árs 2009, en hann ekki haft nein afskipti af framkvæmdum við eignina síðar, en hún hafi þá verið á byggingarstigi 4, og ekki heyrt af meintum annmörkum fyrr en með bréfi stefnenda 29. janúar 2016. Hvað sem öðru kunni að líða hafi stefnendur því fyrirgert rétti sínum til skaðabóta úr hendi hans með tómlæti.

Skaðabótaábyrgð byggingastjóra á byggingaframkvæmdum hefur í dómaframkvæmd verið skýrð svo að á honum hvíli ekki aðeins skylda til að sjá til þess að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, heldur einnig skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum sem hann stýrir, þar á meðal að iðnmeistarar, sem koma að verkinu fyrir hans atbeina, sinni skyldum sínum og að framkvæmdin sé tæknilega og faglega fullnægjandi, sbr. 3. mgr. 51. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 sem í gildi voru á byggingartíma fasteignar stefnenda. Vanræki byggingarstjóri þessar skyldur getur hann orðið skaðabótaskyldur gagnvart eiganda mannvirkis vegna þess tjóns sem af hlýst. Ábyrgð samkvæmt lögunum er hefðbundin sakarábyrgð á grundvelli almennra skaðabótareglna utan samninga.

Meðal gagna í málinu er matsgerð dómkvadds matsmanns, R-kk-ef K-kk-ef byggingarverkfræðings, frá október 2016. Í matsgerðinni er lýst sýnilegum rakaummerkjum og myglu í kverkum milli veggja og loftplötu fasteignarinnar. Enn fremur er lýst lekaummerkjum í barnaherbergi og við loftunartúðu á baðherbergi. Í matsgerðinni eru litljósmyndir af vettvangi, þ. á m. hitamyndir.

Niðurstaða matsmannsins, að því er varðar myglubletti í kverkum, er að þeir stafi að mestu leyti ekki af leka frá þaki heldur rakaútfellingum úr innilofti að vetrarlagi og megi rekja til hönnunar hússins. Um hönnun hússins segir í matsgerðinni að húsið sé „hannað með mikilli áhættu á rakaútfellingum en þær verða þegar heitt inniloftið kemst í snertingu við kaldan flöt. Húsið er þannig hannað að útveggir eru einangraðir að innan en þakið að utan og á snertiflötunum verða til sterkar kuldabrýr.“ Víkur matsmaður að því að hús hannað líkt og hús stefnenda, þ.e. einangruð að innan, með opinni tengingu milli stofu og eldhúss og með gólfhitun án ofna undir gluggum, væru mjög viðkvæm fyrir rakastigi inni og kalli á mjög mikla loftun og upphitun, eigi rakastig ekki að fara yfir þau mörk sem kuldabrýr í kverkum og gluggum setji. Að því er varðar lekaummerki í barnaherbergi er það niðurstaða matsmanns að lekinn stafi frá sprungu í útvegg herbergisins og hugsanlega leka með niðurfalli á þaki sem stafi af frágangi við niðurfallið. Þá telur matsmaður að lekaummerki við loftunartúðu á baðherbergi megi rekja til leka með túðunni á þaki en sýnilegt sé að reynt hafi verið að þétta meðfram henni. Dómkvaddur matsmaður staðfesti fyrir dómi framangreint mat sitt á orsökum raka- og mygluummerkja í fasteign stefnenda. Þá kom fram í máli matsmannsins að sprungur í múr hússins teldi hann afleiðingu af hönnun þess.

Stefndi J-kk-nf verður ekki gerður bótaábyrgur á tjóni sem rekja má til hönnunar fasteignar stefnenda, sem þrátt fyrir alvarlega vankanta er viðurkennd og algeng hér á landi. Þegar af þeirri ástæðu verður hafnað kröfu stefnenda um bætur vegna viðgerða við sprungur í útvegg í barnaherbergi og í norðausturhorni þaks. Með framhaldsstefnu hafa stefnendur fallið frá því að krefja um kostnaðar við endurbætur innandyra í fasteigninni vegna myglu og rakaummerkja, í samræmi við áðurgreindar niðurstöður dómkvadds matsmanns.

Í málinu hafa stefnendur uppi kröfur á hendur stefnda J-kk-þgf vegna kostnaðar við tilteknar úrbætur á þaki fasteignarinnar, óháð því að það sé ekki lekt, þar sem frágangur á þakinu sé ekki í samræmi við „faglegar kröfur, gildandi reglur og það sem almennt má gera kröfu um.“

Í matsgerð dómkvadds matsmanns kemur fram að efri þakdúkur, sem verja eigi undirdúk fyrir áhrifum sólarljóss og öðru utanaðkomandi álagi, hylji hann ekki að fullu á köntum á efra þak fasteignarinnar. Í matsgerðinni er tekið fram að teikningar geti ekki um hvaða dúkur eigi að vera á þakinu og að matsmaður hafi ekki getað staðreynt tegund en telji að um sé að ræða hefðbundinn polymerblandaður, trefjastyrktan asfaltsdúk. Dúkurinn sé þrefafaldur og fullnægt að því leyti kröfum byggingar-reglugerðar til dúka á flöt þök. Á hinn bóginn sé það krafa Icopal í Danmörku, þekktasta framleiðanda slíkra þakdúka fyrir Íslandsmarkað, að undirdúkar séu ávallt huldir yfirdúk. Í skýrslu matsmanns fyrir dómi kom fram að þar sem þessu sé ábótavant muni þakdúkurinn ekki endast eins lengi og ella og því hafa ótímabært viðhald í för með sér. Til viðbótar er því lýst í matsgerð að undir áfellu á efra þaki fasteignarinnar, norðausturhorni, sé efri þakdúkur á kantinum víða laus og að það örli á losi í þeim neðri, sem þó sé mjög staðbundið. Þá sé áfellan skrúfuð þétt við krossviðarrenning sem leiði til þess að raki þéttist á milli.

Í matsgerðinni er þess getið að lagfæringar hafi farið fram á efra þaki í norðausturhorni en ekki er gerð nánari grein fyrir í hverju sú framkvæmd hafi falist. Upplýst þykir í málinu að um mitt ár 2014 hafi nafngreindur maður, án aðkomu byggingarstjóra, verið fenginn til að athuga ástand og frágang á dúk í kjölfar lokaúttektar þar sem vísbendingar voru taldar um leka frá þaki. Ekki liggur fyrir vitnisburður þess manns um viðgerðina né gögn. Aðspurður um viðgerðina lýsti stefnandi J-kk-nf Þ-kk-nf í aðilaskýrslu sinni fyrir dómi að komið hefði í ljós að tvöfaldi þakpappinn, sem sé soðinn niður, hefði verið laus og vatn undir honum. Vegna þessa hefði þakpappi verið rifinn af efra þakinu, um tveir metrar, og einangrun færð til. Loks hefði þakpappinn verið skorinn um meter frá austur horni og skipt um pappann þvert yfir. Enn fremur lýsti stefnandi því að þakpappinn hefði verið rifinn ofan af þaktúðunni en þar sem pappinn hafi virst liggja alveg upp að hefði ekki verið talið þörf á úrbótum.

Stefnendur hafa ekki lagt fram teikningar af fasteigninni. Þykir því ósannað að lagning þakpappa á efra þaki fasteignarinnar hafi verið í ósamræmi við samþykkta uppdrætti. Þá þykja stefnendur ekki hafa sýnt fram á að frágangur þakpappans hafi verið ósamræmi við við lög og reglugerðir. Stendur þá eftir að leysa úr hvort stefndi J-kk-nf hafi sýnt af sér vanrækslu við yfirumsjón og eftirlit með verklegri framkvæmd við lagningu þakpappa á efra þaki. Í matsgerð dómkvadds matsmanns kemur fram að sá þakpappi sem lagður var á þak fasteignarinnar sé þeirrar gerðar að verða ávallt að vera hulinn yfirpappa. Að mati dómsins mátti stefnda J-kk-þgf vera ljóst að slíkur þakpappi mætti ekki standa óvarinn fyrir veðrun og sólarljósi og þyrfti því að vera vel hulinn. Stefndi var byggingarstjóri á verkinu og bar sem slíkur ábyrgð á því að tæknilega- og faglega rétt væri staðið að framkvæmdinni að þessu leyti. Verður stefndi J-kk-nf dæmdur til að greiða stefnendum skaðabætur er nemur kostnaðar við úrbætur en ekki verður fallist á með stefnda að krafan sé fallin niður sakir tómlætis. Er þá litið til þess að strax í kjölfar þess að skýrsla Hönnunar og eftirlits ehf. lá fyrir í júní 2015 leituðust stefnendur við að gera kröfu í ábyrgðartryggingu byggingarstjóra, og þegar upplýst var að engin slík trygging væri til staðar, var kröfu beint að stefnda persónulega. Þá verður enn fremur hafnað þeirri málsástæðu stefnda að skilyrðum um orsakatengsl og sennilega afleiðingu sé ekki fullnægt.

Í málinu er óupplýst hver sé orsök þess að los sé á þakpappa á kanti í norðausturhorni efra þaks en að minnsta kosti sjö ár liðu frá lokum þakframkvæmda þar til skoðun dómkvadds matsmanns fór fram. Svo sem áður segir höfðu einhverjar síðari viðgerðir átt sér stað á norðausturhorninu, án aðkomu stefnda J-kk-ef, og á sama stað er að finna sprungu í múr undir pappanum sem rakin verður til hönnunar hússins. Að mati dómsins þykir ósannað í málinu að los á þakpappanum sé að rekja til ófullnægjandi framkvæmdar í upphafi og sé á ábyrgð stefnda J-kk-ef. Verður því kröfuliðum stefnenda sem það varða hafnað. Enn fremur verður hafnað kröfuliðum stefnenda er varða frágang áfellu við krossvið enda telst sá háttur sem hafður var á algengur og viðurkenndur og ósannað að verði metinn stefnda J-kk-þgf, sem byggingarstjóra, til sakar.

Í matsgerð dómkvadds matsmanns er ekki afdráttarlaus niðurstaða þess efnis að leka í barnaherbergi fasteignarinnar sé að rekja til leka með niðurfalli á þaki né þykir það stutt fullnægjandi rökum að slíkan leka sé að rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi stefnda J-kk-ef. Með sama hætti telst óupplýst í hverju ætlaður ófullnægjandi frágangur við loftunartúðu á þaki verði metinn stefnda J-kk-þgf til sakar, en stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf hefur meðal annars skýrt frá því að við skoðun viðgerðarmanns á árinu 2014 hafi þakpappi legið þétt við loftunartúðuna. Með vísan til framangreinds verður hafnað kröfuliðum á hendur stefnda J-kk-þgf er varða úrbætur við niðurfall og loftunartúðu.

Af matsgerð dómkvadds matsmanns verður ráðið að galli hafi verið á kíttun og þéttifrágangi undir gluggum og hurðum sem leitt hafi til leka. Stefndi J-kk-nf sem byggingarstjóri á verkinu bar sem slíkur ábyrgð á því að rétt væri staðið að framkvæmdinni að þessu leyti. Verður stefndi J-kk-nf talinn hafa bakað sé bótaábyrgð á tjóni sem hlotist hefur af vanrækslu hans að þessu leyti en ekki verður á það fallist að krafa stefnenda á hendur honum sé fallin niður fyrir tómlætis sakir. Samkvæmt því verður fallist á kröfulið stefnenda, á hendur stefnda J-kk-þgf, að því er varðar ófullnægjandi frágang við glugga og hurðir.

Stefnendur gera kröfu um bætur þar sem rafmagnsör hafi ekki verið lögð út á sólpalla eignarinnar í andstöðu við samþykktar teikningar. Svo sem áður greinir hafði stefndi J-kk-nf engin afskipti af byggingu hússins eftir að framkvæmdir af hálfu UR- trésmíði ehf. stöðvuðust og fasteignin komst í hendur síðari eigenda en hún var þá á fokheldisstigi. Í samræmi við dómaframkvæmd verður ekki talið að byggingarstjóri geti borið ábyrgð á verkþáttum sem ólokið er þegar afskiptum hans líkur en eins og atvikum er háttað verður engu talið breyta að stefndi J-kk-nf hafi látið hjá líða að segja sig frá byggingarstjórn. Verður stefndi J-kk-nf sýknaður af kröfum stefnenda vegna þessa verkþáttar.

Að síðustu gera stefnendur kröfu um greiðslu 213.441 króna, að teknu tilliti til reglna um endurgreiðslu virðisaukaskatts, vegna umsjónar og eftirlits og hluta eiganda í aðstöðusköpun. Að mati dómsins þykir ekki sýnt fram á að um bótaskylt tjón sé að ræða.

Samkvæmt framangreindu verður stefnda J-kk-þgf gert að bæta stefnendum tjón sem svarar til kostnaðar við aðgerðir sem nauðsynlegar er til að bæta úr þeim ágalla á fasteigninni að yfirþakpappi hylji ekki undirpappa á köntum á efra þaki fasteignarinnar. Samkvæmt matsgerð felst þetta í því að setja upp aðstöðu og draga að efni (90.000 krónur), taka niður áfellur af efra þaki (144.000 krónur), moka grjóti frá köntum og fjarlægja einangrun út við kant (49.600 krónur), leggja yfirdúk yfir kantinn og að minnsta kosti 100 mm. út á þann sem til staðar er (778.000 krónur), draga fljótandi dúk frá yfirpappa upp á áfellu á vegg hábyggingar (163.300 krónur), setja áfelluna upp aftur, einangrun aftur niður og grjót yfir (129.600 krónur), samtals 1.354.500 krónur. Að teknu tilliti til reglna um endurgreiðslu 60% virðisaukaskatts af vinnu á verkstað (86.267 krónur) nemur krafa stefnenda 1.268.233 krónum. Þá verður stefnda J-kk-þgf gert að bæta stefnendum tjón sem svarar til úrbóta á ágöllum á gluggum. Fallist er á kröfu vegna þessa bótaliðar eins og hún er fram sett, eða um greiðslu 750.324 króna, að teknu tilliti til 60% endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað.

Stefnendur byggja kröfur á hendur stefnda H-kk-þgf G-kk-þgf á ákvæðum laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Málatilbúnað stefnenda verður að skilja svo að á því sé annars vegar byggt að fasteignin sé gölluð þar sem hún standist ekki þær kröfur um gæði, búnað og annað sem leiðir af lögum um fasteignakaup, enda rýri gallarnir verðmæti eignarinnar verulega. Hins vegar sé fasteignin gölluð þar sem stefndi H-kk-nf G-kk-nf hafi ekki veitt stefnendum þær upplýsingar um eignina sem hann hafi vitað eða mátt vita um og stefnendur haft réttmæta ástæðu til að ætla að þau fengju.

Stefndi H-kk-nf G-kk-nf mótmælir öllum kröfum og málsástæðum stefnda. Samkvæmt 2. málslið 18. gr. laga nr. 40/2002 telst fasteign ekki gölluð nema ágalli rýri verðmæti hennar svo nokkru varði eða seljandi hafi sýnt af saknæma háttsemi. Sem áður segir keyptu stefnendur fasteignina að Guðnýjarbraut 15 af stefnda H-kk-þgf G-kk-þgf og dánarbúi eiginkonu hans fyrir samtals 39.500.000 króna í janúar 2013 en húsið er byggt árið 2008. Jafnvel þó fallist yrði á allar kröfur stefnenda í málinu, að öðru leyti en snýr að þáttum sem rekja má til hönnunar hússins samkvæmt áðurgreindu, nemur kostnaður við úrbætur samkvæmt matsgerð undir 6% af kaupverði fasteignarinnar. Með vísan til þess verður ekki talið að annmarkar rýri verðmæti hennar svo að nokkru varði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002. Getur fasteignin því ekki talist hafa verið haldin galla í skilningi laganna nema annað komi til.

Í aðilaskýrslu stefnanda H-kk-ef G-kk-ef fyrir dómi kvaðst hann ekki hafa orðið var við leka eða aðra ágalla þann tíma sem hann bjó í húsinu. Um ástæður samkomulags við Arion banka, um afslátt af kaupverði eignarinnar, sagði hann kaupanda fasteignar við hlið Guðnýjarbrautar 15 hafa gert samkomulag við bankann um afslátt og samsvarandi afsláttur í kjölfarið staðið honum til boða. Hann hefði enga kröfu gert á hendur bankanum og ekki komið nálægt gerð samkomulagsins eða vitað hvaða meintu gallar legið hefðu til grundvallar. Væri það hans skilningur að afslátturinn hefði verið gefinn vegna sprungu sem myndast hefði á plötuskilum í barnaherbergi enda hefði húsið verið selt honum fullbúið að utan. Í kjölfar kaupanna hefði hann lagaði steypuskilin og málað húsið að utan eina umferð. Um ástæður þess að hann hefði boðið fram við kaupsamningsgerð að eignin yrði afhent ný máluð að innan, kvaðst stefndi H-kk-nf G-kk-nf vera húsamálari að mennt og fundist skemmtilegra að skila fasteigninni frá sér eins og nýrri. Hann hefði í engu leitast við að fela galla og kvað stefnendur hafa skoðað eignina í nokkur skipti fyrir kaupin og málunina.

Eins og mál þetta liggur fyrir þykja stefnendur ekki hafa sýnt fram á að stefndi H-kk-nf G-kk-nf hafi vitað eða mátt vita um þá annmarka á fasteigninni, í heild eða hluta, sem leiddir eru í ljós í matsgerð dómkvadds matsmanns. Er þá meðal annar horft til þess að áhrifa og afleiðinga af hönnun hússins kann ekki að verða íbúum þess ljós fyrr en við aukinn raka í húsnæðinu. Þá þykir óvarlegt að leggja annað til grundvallar en að afleiðingar staðreyndra ágalla við kíttun glugga og hurða hafi komið fram fyrr en að nokkrum tíma liðnum. Verður stefndi H-kk-nf G-kk-nf samkvæmt framangreindu sýknaður af öllum kröfum stefnenda í máli þessu. Er þá óþarft að leysa úr því hvort stefnendur hafi sýnt af sér tómlæti við að beina kröfum að stefnda H-kk-þgf G-kk-þgf.

Samkvæmt því sem að framan er rakið verður stefnda J-kk-þgf gert að greiða stefnendum 2.018.557 krónur (1.268.233+ 750.324), með vöxtum og dráttarvöxtum sem í dómsorði greinir. Fyrir liggur að kröfugerð stefnenda tók breytingum með útgáfu framhaldsstefnu í málinu með nýjum útreikningum á kröfugerðinni en þá lá fyrir matsgerð. Þegar litið er til framangreinds verður, með vísan til 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, að miða við að krafa stefnenda beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 18. nóvember 2016, að liðnum mánuði frá þingfestingu framhaldssakar.

Með hliðsjón af málsúrlitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda J-kk-þgf R-kk-þgf gert að greiða stefnendum málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 1.400.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá verður stefnendum gert að greiða stefnda H-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf, málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 600.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveða upp J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari ásamt meðdóms-mönnunum K-kk-þgf E-kk-þgf byggingarverkfræðingi og S-x-x P-kk-þgf byggingar-verkfræðingi. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt fyrirmæla 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

D ó m s o r ð:

Stefndi, H-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, er sýkn af kröfum stefnenda, J-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef og H-kvk-ef Ó-kvk-ef.

Stefnendur greiði stefnda, H-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf, 600.000 krónur í málskostnað.

Stefndi, J-kk-nf R-kk-nf, greiði stefnendum 2.018.557 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verð tryggingu frá 15. desember 2012 til 18. nóvember 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi, J-kk-nf R-kk-nf, greiði stefnendum, 1.400.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf

K-kk-nf E-kk-nf

S-kk-nf P-kk-nf