S-303/2005

Mál þetta, sem tekið var til dóms að loknum munnlegum flutningi 23. maí sl., er höfðað 20. desember 2005 með ákæru lögreglustjórans á Sauðárkróki á hendur S-kk-þgf R-kk-þgf K-kk-þgf, fæddum 11. október 1959, til heimilis að Völlum, Skagafirði, ,,fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa ekið bifreiðinni PT-823 aðfaranótt laugardagsins 13. ágúst 2005, undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,943‰), eftir Hegrabraut á Sauðárkróki, inn Víðimýri, þaðan aftur á bak út af Víðimýri og inn á lóð sunnan við húsnæði Loðskinns þar sem hann slökkti á bifreiðinni.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987, sbr. lög nr. 48/1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar sbr. 101. gr. og sbr. 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. lög nr. 44/1993, lög nr. 23/1998 og lög nr. 84/2004.“

II

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar á Sauðárkróki voru lögreglumennirnir G-kk-nf Ó-kk-nf og V-kk-nf Á-kk-nf við eftirlit þegar þeir sáu hvar bifeið var ekið eftir Hegrabraut inn Víðimýri. Sáu þeir að bifreiðinni PT-823 var ekið aftur á bak, út af Víðimýrinni, inn á lóð sunnan við húsnæði Loðskinns, þar sem drepið var á bifreiðinni.

Höfðu lögreglumennirnir tal af ökumanni bifreiðarinnar, sem reyndist vera ákærði í máli þessu, og fannst þónokkur áfengisþefur af honum. Var ákærði því beðinn um að koma yfir í lögreglubifreiðina og í framhaldi af því var hann færður á lögreglustöðina vegna gruns um ölvun við akstur.

Á lögreglustöðinni tók lögreglumaðurinn B-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf svokallaða varðstjóraskýrslu af honum. Læknir var kvaddur á lögreglustöðina og tók hann blóðsýni úr ákærða, það fyrra kl. 05:00 og það síðara kl. 06:00. Sýni þessi voru send Rannsóknarstofu Háskóla Íslands í meinafræði þar sem alkóhólinnihald þeirra var rannsakað. Niðurstaða rannsóknarinnar, að teknu tilliti til vikmarka, var sú sem greinir í ákæru.

III

Ákærði kvaðst fyrir dóminum hafa fyrr þennan dag verið á Akureyri en vitnið S-kk-nf J-kk-nf hafi komið með honum þaðan hingað á Sauðárkrók. Um kvöldið hafi hann ekið út að Lindargötu og verið þar um kvöldið með kunningja sínum. Síðar um kvöldið hafi hann farið á veitingastaðinn Kaffi Krók hér í bæ. Hann sagðist hafa drukkið einn bjór á veitingastaðnum og ekki fundið til áfengisáhrifa. Hann hafi þó talið, vegna þessarar áfengisneyslu, að hann væri ekki í ökuhæfu ástandi og þess vegna hafi hann hringt í S-kk-þf J-kk-þf og beðið hann að sækja sig og það hafi hann gert. Þeir hafi ekið að heimili S-kk-ef í Víðimýri. S-kk-nf hafi stöðvað bifreiðina við húsnæði Loðskinns og farið inn til að athuga hvort ekki væri í lagi að hann gisti á heimili S-kk-ef um nóttina. Meðan S-kk-nf var inni hafi G-kk-nf lögreglumaður komið og talað við sig og beðið sig að koma í lögreglubifreiðina. Ákærði kvaðst hafa spurt G-kk-þf hvort hann ætti ekki að færa bílinn og leggja honum. G-kk-nf hafi þá sagt honum að ganga frá bílnum og það hafi hann gert. Ákærði sagðist hafa keyrt stuttan spöl suður með Víðimýrinni, meðfram Loðskinnshúsinu og bakkað bifreiðinni sunnan við Loðskinn og lagt þar. Í framhaldi af þessu hafi hann farið í lögreglubifreiðina en þar hefði verið annar lögreglumaður og þeir hefðu ekið á lögreglustöðina. Ákærði kvaðst hafa haft með sér pela af áfengi í lögreglubifreiðina og sagði hann að lögreglumennirnir hefðu ekki tekið af sér vínið. Hann sagðist hafa drukkið úr áfengispelanum í lögreglubifreiðinni á leiðinni á lögreglustöðina. Á lögreglustöðinni hafi hann verið færður til yfirheyrslu og blóðsýni tekin en að hans mati leið langur tími frá því að fyrra blóðsýnið var tekið og þar til seinna sýnið var tekið.

Að sögn ákærða stóð ekki til að hann færi á bifreið sinni enda mætti hann alls ekki við því að missa ökuréttindin vegna þess að hann ræki fyrirtæki þar sem hann væri eini starfsmaðurinn. Af þessum sökum hafi hann beðið S-kk-þf um að aka sér þetta kvöld. Ákærði sagði að hann hefði þetta kvöld einvörðungu ekið stuttan spöl að ósk lögreglunnar.

Vitnið S-kk-nf B. J-kk-nf kvaðst hafa verið fyrr um daginn á Akureyri með ákærða en þeir hafi komið til Sauðárkróks um kl. 18:30. Hann kvaðst hafa ekið ákærða út í bæ þar sem ákærði hafi farið úr bifreiðinni en sjálfur hafi hann farið heim til sín á bílnum. Bifreiðin hafi síðan staðið fyrir utan heimili hans þetta kvöld. Síðar um kvöldið hafi ákærði hringt til hans og beðið hann um að sækja sig og skjóta sér fram í sveit þar sem hann býr. Vitnið kvaðst, til að sleppa við að aka fram í sveit, hafa ákveðið að tala við konuna sína og spyrja hana hvort ákærði fengi að gista hjá þeim. Hann hafi því ekið að heimili sínu og farið inn en skilið bifreiðina eftir í gangi en ákærði hafi þá verið í framsæti bifreiðarinnar. Á meðan hann var inni hafi lögreglan komið. Vitnið kvaðst ekki hafa skipt sér neitt af því en þegar hann hefði komið út eftir 10 til 20 mínútur hafi lögreglan verið að fara með ákærða. Vitnið kvaðst hafa lagt bifreiðinni fyrir utan heimili sitt en þegar hann kom út hafi hún ekki lengur verið þar heldur hafi hún verið komin að húsnæði Loðskinns og taldi hann að búið hefði verið að færa bifreiðina til um 150 til 200 metra. Vitnið kvaðst ekki hafa séð hver það var sem færði bifreiðina.

Vitnið G-kk-nf Ó-kk-nf lögreglumaður bar að hann hefði ásamt félaga sínum V-kk-þgf Á-kk-þgf, sem ók lögreglubifreiðinni, verið við hefðbundið eftirlit í bænum. Þeir hafi verið að koma ofan úr hverfi og verið við gatnamót Skagfirðingabrautar og Hegrabrautar þegar þeir sáu til bifreiðar sem sennilega var að koma af Víðigrund inn á Hegrabraut en á þessum tíma hafi nánast engin umferð verið. Þeir hafi veitt bifreiðinni eftirför í þeim tilgangi að kanna ástand ökumanns. Þeir hafi ekið á eftir bifreiðinni en misst sjónar á henni í nokkrar sekúndur þar sem gamla bifreiðaskoðunarhúsið bar á milli bifreiðanna. Þeir hafi síðan ekið suður Víðimýri en þá hafi bifreiðin verið komin langleiðina að enda götunnar. Bifreiðin hafi síðan staðnæmst syðst í götunni og henni verið bakkað upp á malarplan sunnan við sútunarverksmiðjuna. Þar hafi hún staðnæmst og ljósin verið slökkt. Vitnið bar að bifreiðin hefði ekki stöðvað við Víðimýri 4 þegar henni var ekið suður Víðimýri. Vitnið sagði að þegar bifreiðin hafði stansað hefðu þeir stöðvað rétt framan við hana og báðir stokkið út úr lögreglubifreiðinni. V-kk-nf hafi farið að bifreiðinni bílstjóramegin en hann sjálfur farþegamegin. V-kk-nf hafi bankað á rúðuna en ökumaður hafi virst sofa en þó svarað strax. Vitnið bar að ökumaður hafi sýnt einkenni ölvunar en það hafi verið sterk áfengislykt af honum, þeir hefðu beðið hann að koma yfir í lögreglubílinn og það hafi hann gert. Í framhaldi af þessu hefðu þeir tekið lyklana úr bifreiðinni og læst henni og ekið út á lögreglustöð. Vitnið kvað V-kk-þf hafa gert ökumanni, sem reyndist ákærði í máli þessu, grein fyrir réttindum sínum á leiðinni á lögreglustöðina.

Vitnið bar að hann hefði ekki séð neinn í farþegasæti og ekki heldur séð nokkurn mann í nágrenni við vettvang. Að sögn vitnisins hefðu þeir V-kk-nf báðir haft auga með ákærða alla leiðina og að V-kk-nf og ákærði hefðu spjallað saman. Þegar þeir komu á lögreglustöðina hefði yfirmaður þeirra, B-kk-nf S-kk-nf, tekið á móti þeim og kallaður var út læknir. Hann sagði að á stöðinni hefði verið hálfgert argaþras, ákærði hefði ekki viljað kannast við neitt og hann hefði ekki viljað gefa leyfi fyrir blóðprufu, en allt hefði endað farsællega. Vitnið kvaðst ekki muna orðrétt hvað ákærði sagði heldur hafi þetta verið hefðbundinn útúrsnúningur hjá honum. Vitnið fullyrti að ákærði hefði ekki neytt áfengis í lögreglubifreiðinni á leiðinni á lögreglustöðina en ferðin af vettvangi og að lögreglustöðinni taki mjög skamma stund, kannski tvær mínútur. Vitnið kvaðst ekki hafa undirbúið sig sérstaklega vegna skýrslugjafar fyrir dómi og hann hafi ekki nýlega skoðað lögregluskýrslur málsins og ekki rætt málið við aðra lögreglumenn.

Vitnið V-kk-nf Á-kk-nf lögreglumaður bar líkt og vitnið G-kk-nf að þeir hefðu verið við eftirlit þessa umræddu nótt en þá hafi verið rólegt í bænum. Þeir hafi ekið niður Sæmundarhlíð og stöðvað á gatnamótunum við Skagfirðingabraut. Að sögn vitnisins veittu þeir athygli bifreið sem ekið var niður eftir Hegrabrautinni og taldi vitnið líklegt að bifreiðin hefði komið af Víðigrund. Þeir hefðu ákveðið að athuga bifreiðina og ekið á eftir henni sem leið lá niður Hegrabraut og síðan suður Víðimýri. Vitnið bar líkt og vitnið G-kk-nf að þeir hefðu misst sjónar á bifreiðinni skamma stund. Þegar þeir komu að Víðimýri hefði bifreiðin verið komin inn í enda Víðimýrar og þar hafi henni verið ekið aftur á bak yfir kantstein. Þeir hafi þá aukið hraða lögreglubifreiðarinnar nokkuð og staðnæmst fyrir frama bifreiðina. Að sögn vitnisins var rökkur þegar atburður þessi átti sér stað, þeir hafi séð að ljósin voru kveikt á bifreiðinni en þau hafi verið slökkt í þann mund sem þeir óku fram fyrir bifreiðina. Þegar þeir komu að bílnum hefðu þeir séð mann sitja undir stýri, álútan. Þeir hefðu farið út úr lögreglubílnum, hann sjálfur bílstjóramegin og bankað. Hann hafi síðan náð sambandi við manninn sem sat undir stýri og talað við hann og beðið um ökuskírteini en hann hafi ekki haft það meðferðis né heldur önnur skilríki. Vitnið kvaðst hafa fundið áfengisþef þegar hann ræddi við ökumann, hann hafi beðið hann um að koma með sér yfir í lögreglubifreiðina og það hafi hann gert. Vitnið bar að bifreiðin hefði ekki stoppað á leið sinni suður Víðimýri og þá hafi þeir ekki séð aðra menn á vettvangi eða í nágrenni við hann.

Vitnið kvað ökumann ítrekað hafa spurt hvað hann hefði brotið af sér og hann hefði svarað honum og sagt að þeir færðu hann á lögreglustöð vegna gruns um ölvun við akstur. Honum væri ekki skylt að tjá sig um brotið frekar en hann vildi en ef hann kysi að gera það þá bæri honum að segja satt og rétt frá. Vitnið sagði að raunar hafi ökumaður ítrekað spurt að því hvað hann hefði gert af sér. Honum hafi alltaf verið svarað á sömu lund og greint frá því að hann yrði færður á lögreglustöðina til skýrslutöku og að tekin yrði úr honum blóðprufa. Vitnið sagði að þegar á lögreglustöðina var komið, en akstur þangað hafi tekið örfáar mínútur, hefði B-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður tekið á móti þeim, en hann hefði verið varðstjóri þetta kvöld. Í framhaldi af því hafi ökumaður verið færður í skýrslugerðarherbergi til skýrslugjafar en sjálfur hafi hann kallað eftir lækni. Við skýrslutökuna hefði ökumaður ekki viljað greina frá nafni og hann hafi ekki verið með skilríki. Vitnið bar að ákærði hefði ítrekað breytt framburði sínum þegar skýrslan var lesin upp fyrir hann. Þá hafi verið nokkur hávaði meðan skýrslan var tekin. Loks hafi skýrslugerð lokið og í framhaldi af því hefði læknir tekið blóðsýni úr ákærða. Vitnið bar að á leiðinni á lögreglustöð hefði hann rætt nánast stanslaust við ákærða. Þá kvaðst hann ekki geta ímyndað sér að ákærði hefði getað neytt áfengis á leiðinni og taldi engar líkur á að svo hefði verið. Vitnið kvað ákærða ekki hafa nefnt að annar en hann hefði ekið bifreiðinni. Vitnið sagði að eftir að hann og G-kk-nf komu fram fyrir bifreið ákærða hefði henni ekki verið ekið neitt. Vitnið kvaðst ekki hafa séð neitt áfengi í bifreið ákærða. Vitnið kvaðst ekki vera í nokkrum vafa um það hver ók bifreiðinni í umrætt sinn. Vitnið sagði að ekki hefði komið til álita að biðja ákærða um að færa bifreiðina auk þess sem ekki hafi verið nokkur ástæða til þess.

Vitnið B-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður sagði að skýrslutakan af ákærða hefði gengið ágætlega framan af en þó hafi ákærði svarað spurningum sem til hans var beint út í hött eins og sjá megi þegar skýrslan er lesin. Hann bar að á ákveðnum tímapunkti hefði ákærði orðið mjög æstur og það hefði endað með því að hann hefði þurft að berja í borðið til að róa ákærða. Eftir það hafi náðst að klára skýrslutökuna þó lítið sé um greinargóð svör í henni og hún lítið marktæk að því leytinu til. Að sögn vitnisins fékk ákærði öll þau tækifæri sem hann vildi til að tjá sig um mál sitt en ákærði hefði reynt að draga skýrslutökuna á langinn og þegar loks tókst að klára skýrsluna hafi hún verið lesin fyrir ákærða sem hafi ekki gert neinar athugasemdir við hana. Vitnið bar að ákærði hefði nefnt það að hann hefði drukkið áfengi í lögreglubifreiðinni en enginn áfengispeli hefði fundist þar, ekki hafi þó verið leitað á ákærða og hann hefði ekki framvísað áfengispela. Vitnið kvað augljóst að ákærði var töluvert drukkinn. Vitnið kvaðst ekki hafa heyrt á það minnst að lögreglumenn hefðu beðið ákærða um að færa bifreið sína og sagði að þeir færu aldrei að biðja drukkinn ökumann um að færa bifreið.

IV

Niðurstaða

Ákærði hefur neitað sök. Hann hefur lýst því að hann hafi ekið bifreiðinni stuttan spöl að beiðni lögreglumanna og þá kvaðst hann hafi drukkið nærri heilan pela af sterku áfengi í lögreglubifreiðinni á leiðinni á lögreglustöðina. Þessi framburður ákærða er í andstöðu við framburð lögreglumannanna G-kk-ef Ó-kk-ef og V-kk-ef Á-kk-ef. Þeir báru báðir að þeir hefðu veitt bifreið ákærða eftirför og stöðvað lögreglubifreiðina fyrir framan bifreið hans og þá hafi ákærði verið undir stýri. Þeir báru einnig að ákærði hefði ekki ekið bifreiðinni eftir að þeir komu á vettvang og töldu nánast óhugsandi að hann hefði drukkið áfengi í lögreglubifreiðinni eins og hann lýsti.

Framburður lögreglumannanna er skýr og greinargóður og samhljóða í öllum meginatriðum. Með framburði þeirra er komin lögfull sönnun þess efnis að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir og þar er réttilega færð til refsiákvæða. Framburður S-kk-ef J-kk-ef þess efnis að hann hafi sótt ákærða á veitingahús í greint sinn og ekið með hann að heimili sínu er ekki í andstöðu við framburð lögreglumannanna þegar horft er til þess að S-kk-nf kvaðst hafa skilið ákærða eftir í bifreiðinni meðan hann fór inn á heimili sitt og var þar í 10 til 20 mínútur en þegar hann kom út aftur hafi bifreiðin ekki verið þar sem hann skildi hana eftir. Verður að teljast líklegt að á þessum tíma hafi ákærði ekið bifreiðinni.

Refsing ákærða, sem hefur ekki áður sætt refsingu, þykir hæfilega ákveðin 130.000 króna sekt til ríkissjóðs en 10 daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja. Þá ber að svipta ákærða ökurétti í eitt ár frá sama tíma.

Að fenginni þessari niðurstöðu verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 124.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Til sakarkostnaðar telst einnig ferðakostnaður verjanda að fjárhæð 43.410 krónur. Loks er áfallinn sakarkostnaður við rannsókn málsins samkvæmt yfirliti rannsóknara 39.034 krónur.

Af hálfu ákæruvalds flutti málið B-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Sauðárkróki.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan. Dómsuppsaga hefur dregist vegna anna og orlofs dómarans.

DÓMSORÐ

Ákærði, S-kk-nf R-kk-nf K-kk-nf, greiði 130.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja en sæti ella fangelsi í 10 daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í eitt ár frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði sakarkostnað að fjárhæð 206.944 krónur, þar með talin 124.500 króna málsvarnarlaun J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns. Málsvarnarlaun innifela virðisaukaskatt.

H-kk-nf H-kk-nf.