S-586/2018

Mál þetta, sem dómtekið var á ný í dag, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 25. september 2018, á hendur:

„P-kk-þgf A-kk-þgf H-kk-þgf, kt. 000000-0000,

[...], Reykjavík,

fyrir líkamsárás í með því að hafa, [...] 2016, fyrir utan [...], Reykjavík, slegið A, kt. 000000-0000, með krepptum hnefa í andlitið, hægra megin, með þeim afleiðingum að hann féll í gangstéttina og hlaut skerta meðvitund tímabundið, stóran djúpan skurð yfir augabrún hægra megin, bjúg og bólgur yfir vinstra hluta andlits og skrámur víða á andliti.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst sýknu en til vara vægustu refsingar er lög leyfa og hæfilegrar þóknunar sér til handa.

I.

Málsatvik

Þann [...] 2016, kl. [...], barst lögreglu tilkynning um slagsmál fyrir utan [...]. Bárust síðar upplýsingar um að óskað hefði verið eftir sjúkrabifreið þar sem maður hefði meiðst í slagsmálum. Í frumskýrslu lögreglu segir að þegar lögreglumenn hafi komið á vettvang hafi þeir séð hvar dyraverðir héldu ákærða í jörðinni. Skammt frá hafi nokkrir aðilar hlúð að brotaþola, en mikið hafi blætt úr höfði hans. Hafi hann verið fluttur af vettvangi í sjúkrabifreið. Fram kemur í skýrslunni að fjöldi manns hafi verið á vettvangi en á [...] hafi verið [...].

Rætt var við vitni á vettvangi sem lýstu atvikum á sama veg. Kváðu þau ákærða og brotaþola hafa verið að rífast fyrir utan staðinn og einnig hefðu þeir ýtt hvor við öðrum. Brotaþoli hafi síðan gengið burt frá ákærða, en hann hafi farið á eftir honum, komið aftan að honum og kýlt hann einu höggi með krepptum hnefa hægri handar. Hafi höggið komið í hægri kinn brotaþola. Við höggið hafi brotaþoli fallið í jörðina án þess að bera hendurnar fyrir sig og höfuð hans skollið í gangstéttarbrún. Vitni sögðu jafnframt að ákærði hefði talað um að brotaþoli hefði skallað sig en fullyrtu um leið að það hefði ekki gerst.

Ákærði var handtekinn og færður á lögreglustöðina. Í skýrslunni segir að viðræður við hann hafi átt sér stað í lögreglubifreiðinni og hafi þær verið teknar upp á „eyewitness“-búnað. Kom þar fram hjá ákærða að brotaþoli hefði skallað hann í andlitið og hann varið sig með því að slá brotaþola. Þá segir í skýrslunni að ákærði hafi verið mjög ölvaður og í nokkru uppnámi. Hann hafi verið rauður í andliti en ekki með sjáanlega áverka.

Brotaþoli lagði fram kæru á hendur ákærða [...] 2016. Kvaðst hann muna eftir því að hafa spjallað við ákærða á [...]. Hann kvaðst lítið muna eftir atvikum eftir það en hefði heyrt að hann og ákærði hefðu farið að rífast og hafi það endað með hnefahöggi frá ákærða.

Skýrsla var tekin af ákærða [...] 2016 í kjölfar handtöku á vettvangi. Kvaðst hann hafa beitt neyðarvörn umrætt sinn en brotaþoli hefði skallað hann.

Meðal gagna máls er vottorð B, læknis [...]. Segir þar að brotaþoli hafi komið á slysadeild [...] 2016. Meðvitund hans hafi verið skert og hann „alveg útsleginn og gaf enga sögu“. Segir í vottorðinu að svo virtist sem hann hefði lent í einhverjum stimpingum með óljósum aðdraganda. Á höfði hafi verið stór, djúpur, tættur skurður yfir „superior“ hægra megin og hafi blætt töluvert. Blóð hafi legið í vinstri hlust. Brotaþoli hafi rankað við sér um nóttina og hafi skurður á enni þá verið saumaður. Ölvun hafi verið mjög áberandi. Við endurkomu [...] 2016 hafi bjúgur og bólga verið sjáanleg yfir vinstri hluta andlits brotaþola. Skrámur hafi verið víða á andliti, meðal annars höku og hægri kinn. Reikna hafi mátt með að brotþoli myndi ná sér vel af áverkum sínum en engin merki hafi verið um heilabjúg og tölvusneiðmynd hafi ekki sýnt heilaáverka.

Þá liggur fyrir samskiptaseðill C læknis vegna komu brotaþola á læknavakt [...] 2016. Þar kemur fram að ráðist hafi verið á hann á [...] kvöldið áður en hann hafi verið ölvaður og muni ekki atvik að öllu leyti. Segir í seðlinum að hann hafi verið bólginn og aumur á gagnauganu hægra megin og „hematoma“ á hægri þumalfingri.

II.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði kvaðst hafa verið að skemmta sér á [...] með [...]. Hann hefði verið undir áhrifum áfengis. Þar innandyra hefðu þrír aðilar, sem þekktu brotaþola, ráðist á hann og hafi hann fengið högg í maga. Fyrir utan staðinn hafi hann séð brotaþola og D [...]. Brotaþoli hafi verið með derring og þar sem ákærði hefði verið pirraður fyrir vegna þess sem gerðist inni á staðnum hefði hann espast upp við það. Brotaþoli hafi skallað á-x-x og reynt að kýla hann en D skilið þá að. Ákærði kvað rétt eftir vitnum haft að hann og brotaþoli hefðu verið að ganga burt hvor frá öðrum þegar hann hefði „sprungið úr reiði“ og komið hlaupandi aftan að brotaþola og kýlt hann í andlitið. Nánar spurður um framburð hans hjá lögreglu um að hann hefði viljað „tryggja stöðu“ sína kvaðst ákærði hafa orðið óöruggur og brugðist við. Ákærði kvaðst ekki hafa séð þegar brotaþoli féll til jarðar en fljótlega á eftir hefðu dyraverðir komið og yfirbugað hann. Ákærði kvaðst hafa átt við reiðivanda að stríða og þarna hefði hann ekki kunnað að stoppa sig. Hefði hann fengið aðstoð hjá geðlækni eftir atvikið. Þá kom fram hjá ákærða að hann hefði leitað til læknis í kjölfar atviksins vegna vanlíðunar sem hann tengdi því. Hann kvaðst hvorki vita hvort það hefði séð á honum eftir að brotaþoli skallaði hann né hvort einhver hefði séð þegar það gerðist.

Brotaþoli kvaðst ekkert muna eftir atvikum, aðeins að hafa verið inni á [...] og síðan þegar hann vaknaði á sjúkrahúsi. Hann hefði verið undir áhrifum áfengis þetta kvöld. D, [...], hefði sagt honum síðar að ákærði hefði ráðist á hann. Hefðu þeir verið að rífast og ákærði viljað fá einhverjar upplýsingar frá honum. D hefði síðan þurft að hafa afskipti af rifrildinu. Hefði ákærði síðan komið hlaupandi og kýlt hann. Kvaðst brotaþoli hafa kannast við ákærða [...]. Kvað hann atvikið hafa fengið á hann, m.a. vegna áverkanna í andlitinu, og hann verið nokkurn tíma að ná sér andlega. Nú hefði hann náð sér á strik.

E kvaðst hafa staðið fyrir utan [...] að reykja. Hann hefði séð tvo aðila rífast og þann þriðja að reyna að stöðva þá. Virtist sem því rifrildi hefði lokið og hefðu þeir gengið hvor í sína áttina. Skyndilega hefði annar þeirra komið aftan að hinum og kýlt hann í andlitið. Hafi brotaþoli fallið til jarðar og á gangstéttarkant. Vitnið kvaðst hvorki þekkja ákærða né brotaþola [...].

F kvaðst hafa verið fyrir utan [...], bláedrú og á heimleið. Hann hefði séð ákærða nokkuð æstan og virtist honum sem brotaþoli hefði ekki viljað slást. Þá hafi hann séð ákærða kýla brotaþola, að hann minnti með vinstri hendi, en við það hefði brotaþoli fallið á kantstein og rotast. Hafi brotaþoli fallið flatur til jarðar og ekki náð að bera hendurnar fyrir sig. Aðspurður kvaðst vitnið ekki hafa séð brotaþola beita ákærða ofbeldi, en hann hefði ekki séð allan aðdragandann og hefði ekki heyrt hvað þeim fór þá á milli. Kvaðst hann muna eftir því að ákærði hefði ítrekað talað um að hann hefði beitt ofbeldi í sjálfsvörn, líka eftir að lögreglan kom á staðinn. Vitnið kvaðst hvorki þekkja brotaþola né ákærða.

G kvaðst hafa verið staddur fyrir utan [...]. Hafi hann heyrt öskur og séð ákærða og brotaþola rífast en þriðji aðili hafi reynt að stöðva þá. Brotaþoli hafi verið hlæjandi með hendur í vösum og ákærði hafi reynt að lemja til hans. Hafi hann heyrt ákærða öskra eitthvað á þá leið að brotaþoli hefði kýlt hann og hafi hann verið honum reiður. Hafi þetta gengið í eina til tvær mínútur og síðan hafi brotaþoli gengið burt. Ákærði hefði þá komið að brotaþola aftan frá og kýlt hann. Hafi brotaþoli dottið og rotast. Vitnið kvaðst ekki hafa séð brotaþola beita ákærða ofbeldi. Þá kvaðst hann ekki hafa séð áverka á ákærða en séð mikið blóð á brotaþola eftir atvikið. Vitnið kvaðst hvorki þekkja brotaþola né ákærða persónulega [...]. Borinn var undir vitnið framburður hans hjá lögreglu um að hann hefði heyrt ákærða öskra á brotaþola „það skallar mig enginn“. Kvaðst hann ekki muna eftir þessu í dag en hann efaðist ekki um að rétt væri eftir sér haft.

D kvaðst hafa verið fyrir utan [...]. Ákærði og brotaþoli, sem báðir væru [...], hefðu rifist um eitthvað og hann skipt sér af því. Hafi þeir kýlt hvor til annars. Vitnið kvað sér hafa tekist að stöðva þá og brotaþoli hefði gengið burt. Þá hafi ákærði kýlt brotaþola niður en vitnið kvaðst aðeins hafa séð þegar brotaþoli féll beint niður til jarðar. Aðspurður kvaðst vitnið ekki hafa séð brotaþola skalla ákærða í aðdragandanum. Þá kvaðst hann ekki muna hvort hann hefði heyrt ákærða tala um að það hefði gerst.

Lögreglumenn sem komu á vettvang komu einnig fyrir dóminn og lýstu aðkomu sinni.

II.

Niðurstaða

Ákærði viðurkennir að hafa beitt brotaþola ofbeldi umrætt sinn með því að kýla hann í andlitið, nánar tiltekið í kjálkann. Krafa hans um sýknu er á því reist að hann hafi umrætt sinn beitt neyðarvörn og sé háttsemi hans því refsilaus samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hefði brotaþoli skallað hann og ákærði þá gripið til varna.

Brotaþoli hefur frá upphafi borið fyrir sig minnisleysi en hann lá rotaður eftir atvikið og áfram fram á nótt á slysadeild.

Vitni sem komu fyrir dóminn báru öll á sama veg um að ákærði og brotaþoli hefðu verið að rífast fyrir utan [...]. Ekkert þeirra gat staðfest frásögn ákærða um að brotaþoli hefði skallað hann en eitt þeirra, D, skildi ákærða og brotaþola að og var í návígi við þá. Ákærði og öll vitni báru á sama veg um að ákærði og brotaþoli hefðu gengið hvor í sína áttina en ákærði síðan skyndilega snúið við, komið aftan að brotaþola og slegið hann hnefahöggi í andlitið. Ljóst má vera af lýsingu vitnanna að brotaþoli var alls óviðbúinn þeirri árás, en hann féll flatur til jarðar án þess að bera hendurnar fyrir sig og lenti á gangstéttarbrún eða kanti.

Að framangreindu virtu fellst dómurinn ekki á að verknaðurinn hafi verið unninn í neyðarvörn en það er skilyrði neyðarvarnar að hann hafi verið nauðsynlegur til þess að afstýra yfirvofandi ólögmætri árás. Af sömu ástæðum kemur 2. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga ekki til álita í málinu. Ákærði beitti brotaþola ofbeldi þó að hann hefði getað látið það ógert. Kvaðst ákærði hafa „sprungið úr reiði“ og því hefði hann ráðist á brotaþola. Var því um ásetningsbrot að ræða.

Samkvæmt því sem rakið hefur verið er það niðurstaða dómsins að sannað sé að ákærði hafi gerst sekur um líkamsárás sem er rétt heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákvæði 217. gr. almennra hegningarlaga er samhverft brot og er því heimilt að sakfella fyrir háttsemina án tillits til afleiðinga eða þess hvort tjón hafi hlotist af henni. Í ákæru er getið um afleiðingar af árás brotaþola en þær teljast vera sennileg afleiðing árásarinnar eins og henni hefur verið lýst af vitnum. Fram kom hjá ákærða sjálfum að í átökum þeim sem hann hefði átt fyrir þetta atvik, innandyra á [...], hefði hann aðeins verið barinn í kvið.

Ákærði, sem er ungur að árum, hefur ekki áður hlotið refsingu fyrir líkamsárás eða ofbeldistengd brot. Hann hefur greint af hreinskilni frá hjá lögreglu og hér fyrir dómi.

Hjá ákærða kom fram að hann væri [...] og hefði glímt við reiðivanda um langt skeið. Þá kom fram að hann hefði gengið til geðlæknis eftir atvikið til þess að ráða bót á reiðivanda sínum. Lagt var fram vottorð þessu til staðfestingar. Ákærði hefur frá upphafi borið um vissan aðdraganda að því sem síðar gerðist. Liggur m.a. fyrir upptaka úr „eyewitness“-búnaði, þar sem ákærði sést miður sín og grátandi í lögreglubifreið eftir handtökuna og greinir hann ítrekað frá aðdragandanum. Þá bar hann á sama veg í skýrslu lögreglu og hér fyrir dómi. Ósannað er að brotaþoli hafi skallað ákærða í aðdragandanum. Á hinn bóginn eru atriði sem benda til þess að ákærði hafi eitthvað til síns máls. Þetta atriði og framangreint lýsing á vanda ákærða kann því að skýra viðbrögð ákærða umrætt sinn. Hins vegar eru ekki talin skilyrði til beitingar refsibrottfalls- eða refsilækkunarheimildar 3. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum. Af þeim ástæðum sem áður eru raktar eru ekki heldur skilyrði til þess að beita 1. tl. 1. mgr. 74. gr. laganna eða 2. mgr. ákvæðisins.

Atvik máls þessa áttu sér stað [...] 2016. Rannsókn málsins gekk greiðlega og var henni lokið fyrri hluta desember þess árs. Ákæra í málinu, sem er ekki umfangsmikið, var hins vegar ekki gefin út fyrr en 25. september 2018. Verður ákærða ekki kennt um þennan drátt en ekki liggja aðrar skýringar að baki en annir hjá lögreglu. Þessi dráttur er aðfinnsluverður, ekki síst þegar hafður er í huga ungur aldur ákærða.

Með hliðsjón af framangreindu verður ákvörðun um refsingu frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, sem er þóknun skipaðs verjanda hans, J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 316.200 krónur. Þá greiði ákærði 46.200 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Ákvörðun um refsingu ákærða, P-kk-ef A-kk-ef H-kk-ef, skal frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 316.200 krónur, og 46.200 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)