S-122/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 16. janúar sl., höfðaði lögreglustjórinn á Ísafirði með ákæru 29. september 2005 á hendur ákærða, X [---];

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudagskvöldið 28. apríl 2005 ekið vörubifreiðinni OL-937 með tengivagninn VA-707 í eftirdragi eftir Djúpvegi yfir Hestakleif þar sem ásþungatakmarkanir á vegi höfðu verið færðar niður í 2 tonn en vörubifreiðin var með 6.190 kg á framási vörubifreiðarinnar (ás með tveimur hjólum), 8.150 kg á afturásum vörubifreiðarinnar (ásar með fjórum hjólum) og 7.500 kg á ásum tengivagnsins (ásar með tveimur hjólum) þegar lögreglumenn stöðvuðu aksturinn í Álftafirði í Ísafjarðardjúpi.

Telst þetta varða við 14. gr., sbr. viðauka II, reglugerðar um stærð og þyngd ökutækja nr. 528/1998, sbr. 1. mgr. og 2. mgr. 76. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 23. gr. laga nr. 44/1993 og 186. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds í málinu og skipuðum verjanda tildæmd hæfileg málsvarnarlaun úr ríkissjóði.

I.

Samkvæmt framlögðum rannsóknargögnum barst lögreglunni á Ísafirði tilkynning símleiðis, fimmtudaginn 28. apríl 2005, um kl. 18:38, frá J-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf J-kk-þgf, starfsmanni Vegagerðarinnar, þess efnis að vörubifreið hefði þá nýlega verið ekið yfir Hestakleif, en á umræddum vegarkafla, sem liggur yfir Eyrarfjall, væru í gildi þungatakmarkanir og ásþungi miðaður við tvö tonn að hámarki.

Tveir lögreglumenn héldu þegar af stað frá Ísafirði til móts við vörubifreiðina. Í Álftafirði mættu þeir bifreiðinni OL-937, með festivagninn VA-707. Ræddu lögreglumennirnir við ökumann vörubifreiðarinnar, ákærða í máli þessu, sem aðspurður kannaðist við að hafa ekið bifreiðinni yfir Hestakleif skömmu áður. Er lögregla tjáði ákærða að í gildi væru tveggja tonna ásþungatakmarkanir á þeim vegarkafla svaraði ákærði því til að engin skilti hefðu verið við veginn sem gefið hefðu það til kynna.

Ákærði féllst á að aka OL-937 á hafnarvogina á Ísafirði þar sem bifreiðin var vigtuð. Við vigtun reyndist ásþungi á ás 1 á bifreiðinni 6.190 kg, 8.150 kg á ásum 2 og 3 og þá var ásþungi á ásum 1, 2 og 3 á tengivagninum 7.500 kg.

Að vigtun lokinni fór lögregla ásamt ákærða á vettvang. Er að var komið reyndust skilti vera beggja vegna Eyrarfjalls, þ.e. í Mjóafirði og Ísafirði, og tók lögregla ljósmyndir af skiltunum.

II.

Ákærði bar fyrir dómi að fimmtudaginn 28. apríl 2005, um kl. 18:00, hefði hann ekið vörubifreiðinni OL-937 yfir Hestakleif, svo sem í ákæru er lýst. Kvaðst ákærði ekki hafa orðið var við neinar ásþungatakmarkanir á þeim vegarkafla. Þá kannaðist hann yfir höfuð ekki við að hafa vitað af neinum slíkum takmörkunum á umræddum tíma. Eina skiltið sem ákærði sagðist hafa veitt athygli hefði verið skilti sem varað hefði við holóttum vegi.

Ákærði kvað lögreglu hafa stöðvað sig í Álftafirði nokkru síðar. Hann hefði í framhaldinu farið með lögreglu á Ísafjörð þar sem vörubifreiðin hefði verið vigtuð. Um kl. 22:00 hefði hann svo farið með lögreglu á vettvang og skoðað merkingar um ásþungatakmarkanir sem þá hefðu verið uppi beggja vegna Eyrarfjalls. Kom fram hjá ákærða að skiltið Ísafjarðarmegin hefði verið útatað í ryðolíu á boltum sem bent gæti til að það hefði verið nýuppsett.

Um merkingarnar bar ákærði að skiltið sem gefið hefði til kynna tveggja tonna ásþunga hefði verið mjög neðarlega, í mesta lagi 70 cm frá yfirborði vegarins.

III.

J-kk-nf S-kk-nf skýrði svo frá fyrir dómi að 28. apríl 2005 hefði hann verið við störf í Mjóafirði á vegum Vegagerðarinnar er hann hefði veitt athygli vöruflutningabifreið sem ekið var út Botnshlíð. Þar sem sú bifreið hefði aldrei farið fram hjá vitninu og starfsfélaga þess hefðu þeir látið yfirboðara sína vita af ferðum hennar.

Vitnið bar að merki um ásþungatakmarkanir hefði verið uppi við veginn yfir Hestakleif að morgni umrædds dags, Mjóafjarðarmegin. Þá hefði slíkt merki einnig verið Ísafjarðarmegin, þegar vitnið kannaði það eftir að vöruflutningabifreiðinni hafði verið ekið út Botnshlíðina, svo sem áður var lýst. Hversu langur tími leið frá því að vitnið sá til vörubifreiðarinnar og þar til það fór og athugaði með merkið treysti vitnið sér ekki til að segja um.

Aðspurt kvaðst vitnið ekki vita hver það hefði verið sem setti upp fyrrgreindar merkingar við sinn hvorn enda vegarins yfir Hestakleif.

G-kk-nf B-kk-nf Ó-kk-nf bar fyrir dómi að umræddan dag hefði hann verið við störf í Mjóafirði er hann hefði veitt athygli bifreið sem ekið var út Botnshlíð. Hefði þetta líklega verið um kl. 10:00-10:30 um morguninn. Þar sem bifreiðin hefði ekki farið fram hjá þar sem vitnið og starfsfélagi þess voru við störf hefði vitnið dregið þá ályktun að bifreiðinni hefði verið ekið yfir Hestakleif. Vitnið sagði þá félaga hafa tilkynnt yfirboðara sínum hjá Vegagerðinni um bifreiðina og hann sagt þeim að hafa samband við lögreglu.

Fram kom hjá vitninu að það hefði hafið störf þennan morgun um kl. 9:00 í Mjóafirði, á gatnamótunum við veginn yfir Hestakleif, og þeir félagar síðan unnið sig út fjörðinn. Ennfremur bar vitnið að það hefði kannað merkingar um ásþungatakmarkanir beggja vegna Eyrarfjallsins um morguninn og þær þá verið uppi. Sagðist vitnið hafa fengið um þetta fyrirmæli þar sem „... þeir henda þeim alltaf í burtu ... flutningabílstjórarnir ...“. Þá hefði vitnið, að ósk J-kk-ef B-kk-ef, yfirboðara þess, aftur kannað með merkingarnar eftir að sést hafði til fyrrgreindrar bifreiðar í Botnshlíðinni og þær þá einnig verið uppi. Aðspurt gat vitnið ekki tímasett þessa síðari athugun sína.

Vitnið treysti sér ekki til að fullyrða hver það hefði verið sem setti upp fyrrgreindar merkingar við sinn hvorn enda vegarins yfir Hestakleif, en taldi það þó hafa verið annaðhvort J-kk-nf B-kk-nf eða S-x-x á Látrum, föður J-kk-ef, starfsfélaga vitnisins umrætt sinn.

S-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður greindi svo frá fyrir dómi að síðla umræddan dag hefði lögreglu borist tilkynning um að vöruflutningabifreið hefði verið ekið yfir Hestakleif. Vitnið kvað lögreglu nokkru síðar hafa stöðvað bifreiðina í Álftafirði og rætt við ökumann hennar, ákærða í málinu. Hann hefði viðurkennt að hafa ekið bifreiðinni yfir Hestakleif en borið því við að hann hefði ekki séð neitt skilti um ásþungatakmarkanir.

Vitnið sagði bifreið ákærða hafa verið vigtaða á hafnarvoginni á Ísafirði. Því næst hefði lögregla farið ásamt ákærða að og eftir umræddum vegarkafla yfir Hestakleif og skoðað merkingar um ásþungatakmarkanir, sem verið hafi að finna beggja vegna Eyrarfjallsins, í Mjóafirði og Ísafirði. Fram kom hjá vitninu að er þarna var komið sögu hefði verið komið rökkur og klukkan verið um 23:00.

K-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf, sem er atvik máls gerðust starfaði sem afleysingamaður í lögreglunni, sagði lögreglu hafa fengið tilkynningu um vörubifreið sem ekið hefði yfir Hestakleif. Vitnið kvaðst þegar hafa haldið af stað inn í Djúp ásamt starfsfélaga sínum, S-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf, og hefðu þeir mætt bifreiðinni í Álftafirði, á móts við Súðavík.

Vitnið sagði ökumann bifreiðarinnar, ákærða í málinu, hafa viðurkennt að hafa ekið yfir Hestakleif nokkru áður, en hann haldið því fram að engar merkingar væru á umræddum vegarkafla sem gæfu til kynna ásþungatakmarkanir.

Bifreið ákærða var að sögn vitnisins í kjölfarið ekið á hafnarvogina á Ísafirði þar sem hún var vigtuð. Í framhaldinu sagðist vitnið hafa farið ásamt starfsfélaga sínum og ákærða inn í Djúp og kannað með merkingar um ásþungatakmarkanir. Slíkar merkingar hefðu reynst vera beggja vegna Eyrarfjallsins og hefði vitnið tekið af þeim ljósmyndir.

IV.

Upplýst er í málinu að fimmtudaginn 28. apríl 2005 ók ákærði vörubifreiðinni OL-937, með tengivagninn VA-707 í eftirdragi, yfir Hestakleif í Ísafjarðardjúpi, með 6.190 kg þunga á framási vörubifreiðarinnar, 8.150 kg þunga á afturásum vörubifreiðarinnar og 7.500 kg þunga á ásum tengivagnsins, sbr. niðurstöður vigtunar lögreglu á hafnarvoginni á Ísafirði að kvöldi umrædds dags.

Fyrir dómi bar ákærði að hann hefði ekið yfir Hestakleif um kl. 18:00 nefndan dag. Er sú tímasetning í góðu samræmi við framburð S-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns og tímasetningar sem fram koma í rannsóknargögnum lögreglu, en af frumskýrslu verður ráðið að lögreglu hafi borist tilkynning um akstur ákærða yfir Hestakleif um kl. 18:38. Verður framburður ákærða um þetta atriði því lagður til grundvallar í málinu.

Ákærði hefur frá upphafi neitað sök. Fyrir dómi kvaðst hann ekki hafa orðið var við ásþungatakmarkanir á umræddum vegarkafla. Þá kom fram hjá honum að um kl. 22:00 hefði hann farið með lögreglu á vettvang og skoðað merkingar um ásþungatakmarkanir sem þá hefðu verið uppi beggja vegna Eyrarfjalls. Kom fram hjá ákærða að skiltið Ísafjarðarmegin hefði verið útatað í ryðolíu á boltum sem hann taldi geta bent til að skiltið hefði þá verið nýuppsett.

J-kk-nf S-kk-nf, starfsmaður Vegagerðarinnar, bar fyrir dómi að hann hefði athugað með merkingar um ásþungatakmörkun á Hestakleif, Ísafjarðarmegin, eftir að bifreið ákærða var ekið yfir og slíkt merki þá verið uppi. Hversu langur tími leið frá því að ákærði ók yfir og þar til vitnið fór og athugaði merkingarnar treysti það sér hins vegar ekki til að segja um. Starfsfélagi J-kk-ef, G-kk-nf B-kk-nf Ó-kk-nf, sagðist hafa athugað með merkingar beggja vegna Eyrarfjalls þennan morgun og þær þá verið til staðar. Hann hefði einnig kannað með merkingar eftir að ákærði ók hjá og þær þá enn verið uppi. Aðspurður gat G-kk-nf B-kk-nf ekki tímasett þessa síðari athugun sína.

Í málinu liggur frammi bréf G-kk-ef S-kk-ef, rekstrarstjóra Vegagerðarinnar. Í bréfinu segir meðal annars að dagana 28. apríl til 7. maí 2005 hafi verið í gildi á þjóðvegi 61, Djúpvegi, á kafla nr. 27, Hestakleif (Eyrarfjalli), tveggja tonna öxulþungatakmörkun. Takmörkunin hafi verið í gildi frá miðnætti 28. apríl til miðnættis 8. maí og hafi merki við sinn hvorn enda vegarkaflans, B18:02, verið sett upp síðdegis 27. apríl af verktaka Vegagerðarinnar í Ísafjarðardjúpi, S-kk-þgf S-kk-þgf, og tekin niður af sama aðila að morgni 8. maí 2005.

Í tilvitnuðu bréfi eru ennfremur tíundaðar vinnureglur sem sagðar eru viðhafðar af Vegagerðinni þegar settar eru ásþungatakmarkanir. Segir þar meðal annars að auglýst sé í útvarpi (RUV) daginn áður en takmörkun er sett á þar sem tilgreindur sé vegur, kafli og við hvaða þunga takmörkunin miðist. Af hálfu ákærða var aflað upplýsinga frá auglýsingadeild RUV um hvort vinnureglu þessari hefði verið fylgt í því tilviki sem hér um ræðir. Af framlögðu svari auglýsingadeildarinnar verður ráðið að svo hafi ekki verið. Verður að virða efni bréfs rekstrarstjórans í heild í ljósi þess.

Ofanraktir vitnisburðir J-kk-ef S-kk-ef og G-kk-ef B-kk-ef Ó-kk-ef, sem og að nokkru framburðir lögreglumannanna tveggja, leiða að því líkur að merkingar um tveggja tonna ásþungatakmörkun á Hestakleif hafi verið uppi beggja vegna Eyrarfjalls er ákærði ók yfir Hestakleif síðla dags 28. apríl 2005. Til þess verður hins vegar að líta að J-kk-nf og G-kk-nf B-kk-nf gátu hvorugur um það borið hversu langur tími leið frá því að ákærði ók um Mjóafjörð og þar til þeir athuguðu með merkingarnar. Þá er ljóst af framburðum ákærða og S-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns og rannsóknargögnum lögreglu að í það minnsta fjórar klukkustundir liðu frá umræddum akstri ákærða og þar til hann kom aftur á vettvang ásamt lögreglu, en þá voru merki um tveggja tonna ásþungatakmörkun uppi.

Hjá G-kk-þgf B-kk-þgf Ó-kk-þgf kom einnig fram fyrir dómi að hann hefði kannað merkingar um ásþungatakmörkun beggja vegna Eyrarfjallsins um morguninn vegna fyrirmæla sem honum hefðu verið gefin þar sem „... þeir henda þeim (merkingunum) alltaf í burtu ... flutningabílstjórarnir ...“. Í ljósi þessara ummæla vitnisins var enn ríkari ástæða en ella til að tekin yrði af fyrrnefndum S-kk-þgf S-kk-þgf vitnaskýrsla, en hann mun samkvæmt tilvitnuðu bréfi rekstrarstjóra Vegagerðarinnar hafa séð um uppsetningu títtnefndra merkinga. S-kk-nf hins vegar mætti ekki til skýrslutöku fyrir dómi við aðalmeðferð málsins þrátt fyrir boðun og féll sækjandi þá frá þeirri fyrirætlan sinni að leiða hann fyrir dóm sem vitni. Verður sú ákvörðun sækjanda ekki túlkuð öðruvísi en svo, að með henni hafi hann axlað, fyrir hönd ákæruvaldsins, byrðina af því við sönnunarmat, að framburður vitnisins liggi ekki fyrir í málinu.

Að öllu framangreindu heildstætt virtu þykir ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna gegn neitun ákærða, svo ekki verði véfengt með skynsamlegum rökum, sbr. 45. og 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að uppi hafi verið, Ísafjarðarmegin við Eyrarfjall, merki um tveggja tonna ásþungatakmörkun á vegarkaflanum yfir Hestakleif er ákærði ók þar um. Sök ákærða telst því ósönnuð og verður hann sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Samkvæmt úrslitum málsins greiðist allur kostnaður sakarinnar úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef J-kk-ef hdl., er hæfilega þykja ákveðin svo sem í dómsorði greinir að virðisaukaskatti meðtöldum.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf, settur héraðsdómari, en dómsuppkvaðning hefur dregist lítillega vegna starfsanna dómara.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, skal sýkn af kröfum ákæruvalds í málinu.

Allur kostnaður sakarinnar greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef J-kk-ef hdl., 161.850 krónur.

K-kk-nf H-kk-nf