E-2635/2017

I

Mál þetta, sem dómtekið var 24. janúar sl., var höfðað af A, [...], [...], gegn S.Á.Á. sjúkrastofnunum, [...], [...],með stefnu birtri 6. september 2017.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða henni 8.869.952 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 31. október 2016 til 18. febrúar 2017 og með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Þá gerir stefnandi kröfu um að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi og að við ákvörðun málskostnaðar verði gætt að skyldu stefnanda til að greiða virðisaukaskatt af þóknun lögmanns síns.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og tildæmdur málskostnaður úr hendi hennar að skaðlausu.

II

Málsatvik og ágreiningsefni

Stefnandi hóf störf á göngudeild stefnda 6. júní 2005. Árið 2008 færði hún sig yfir á starfsstöð stefnda á [...]. Starfaði hún þar sem dagskrárstjóri og var [...]. Um það starf stefnanda gerðu aðilar með sér ráðningarsamning, dagsettan 22. ágúst 2008. Samkvæmt 1. gr. samningsins, sem liggur fyrir í málinu, er stefnandi ráðin dagskrárstjóri göngudeildar stefnda á [...], frá og með 1. september 2008. Þá liggur fyrir skjal: Sérstök viðbót við ráðningasamning lækna, sálfræðinga, hjúkrunarfræðinga, ráðgjafa, sjúkraliða, næturvarða og annarra starfsmanna SÁÁ sem vinna að meðferð sjúklinga (Samþykkt á framkvæmdastjórafundi 5. sept. 1989). Skjalið er undirritað af stefnanda og er undirritun dagsett 28. júní 2005. Koma þar m.a fram reglur sem banna framangreindum starfsmönnum, nema að fengnu sérstöku leyfi, að sinna öðrum störfum sem ætla megi að geti truflað störf þeirra hjá stefnda. Þá liggja fyrir siðareglur stefnda undirritaðar af stefnanda sama dag.

Stefnandi var félagsmaður í Stéttarfélagi í almannaþjónustu (SFR) og voru laun hennar ákvörðuð á grundvelli kjarasamnings stéttarfélagsins við Samtök fyrirtækja í helbrigðisþjónustu (SFH).

Með bréfi stefnda, dagsettu 11. október 2016, var stefnanda tilkynnt að til stæði að veita henni áminningu á grundvelli 19. kafla kjarasamnings SFH og stefnda. Var stefnandi jafnframt boðuð til fundar 19. október 2016 þar sem til stóð að henni yrði gefinn kostur á að tjá sig um fyrirhugaða áminningu. Í bréfinu kemur fram að fyrirhuguð áminning grundvallist á því að stefnandi hafi sýnt af sér athafnir sem taldar séu ósæmilegar, óhæfilegar og ósamrýmanlegar starfi hennar hjá stefnda og athafnir sem hafi falið í sér óhlýðni við lögleg fyrirmæli yfirmanns. Þá kemur fram í bréfinu í þremur töluliðum í hverju háttsemin felist. Sé það í fyrsta lagi að stefnandi hafi setið tvo fundi sem fulltrúi í [...] þar sem skjólstæðingar stefnda hafi verið til umfjöllunar og í öðru tilvikinu eftir að hafa hitt sömu skjólstæðinga í starfi hjá stefnda. Í öðru lagi að með því að sitja seinni fundinn og tiltaka í nefndinni að hún mundi ekki taka þátt í neinum ákvörðunum varðandi skjólstæðinga stefnda hafi stefnandi farið gegn þeirri siðareglu FÁR (félags áfengis- og vímuefnaráðgjafa) sem kveður á um trúnaðarsamband við sjúkling sem og siðareglu nr. 8 hjá stefnda og feli slíkt brot í sér ósæmilega og óhæfilega athöfn. Í þriðja lagi að hafa með setu í [...] ennfremur farið gegn 2. gr. sérstakrar viðbótar við ráðningarsamning starfsmanna stefnda og brotið þannig gegn löglegu banni yfirmanns stefnanda.

Með bréfi stefnda til stefnanda, dagsettu 31. október 2016, var stefnanda tilkynnt að frá og með 1. febrúar 2017 yrði starfsstöð stefnanda [...], [...], [...], í stað gögnudeildar stefnda á [...]. Þá segir í bréfinu, sem undirritað er af B, framkvæmdastjóra fjármálasviðs, að vegna tilfærslunnar sé gert ráð fyrir því að stefnandi verði í launuðu leyfi til 1. febrúar 2017. Einnig kom þar fram að ef stefnandi óskaði eftir því að koma fyrr til starfa á nýrri starfsstöð bæri henni að hafa samband. Telji stefnandi þörf á að fá lengri tíma eða óski eftir að taka launalaust leyfi þá beri henni einnig að hafa samband sem fyrst.

Með tölvupóstskeyti lögmanns stefnanda, dagsettu 1. nóvember 2016, lýsti hann því yfir að stefnandi teldi að tilkynning stefnda um breytta starfsstöð fæli í sér uppsögn á ráðningarsamningi stefnanda enda væri hún búsett á [...] ásamt fjölskyldu sinni og [...]. Þá óskaði hann eftir skriflegum rökstuðningi fyrir ákvörðuninni. Í bréfi lögmanns stefnda, dagsettu 10. nóvember 2016, kom fram að flutningur stefnanda í starfi væri vegna skipulagsbreytinga sem væru eðlilegur þáttur í starfi stefnanda sem dagskrárstjóra, almennt væru þeir ekki ráðnir á tilteknar starfsstöðvar stefnda til langframa. Þá sé gert ráð fyrir því í ráðningarsamningi stefnanda að starf hennar verði endurskoðað eftir sex mánuði í starfi. Sé vinnuveitanda, samkvæmt almennri reglu starfsmannaréttar, ótvírætt heimilt að breyta störfum og verksviði starfsmanna og sé það háð mati vinnuveitanda hvort slíkra breytinga sé þörf. Loks kom þar fram að stefndi féllist ekki á þá túlkun stefnanda að skipulagsbreytingin hefði falið í sér uppsögn á ráðningarsamningnum.

Með bréfi, dagsettu 18. janúar 2017, gerði stefnandi kröfu um að stefndi viðurkenndi bótaábyrgð vegna ólögmætrar uppsagnar úr starfi, en lögmaður stefnda hafnaði því með bréfi dagsettu 25. sama mánaðar.

Stefnandi fékk greidd laun frá stefnda til 1. febrúar 2017.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi aðilaskýrslu og B, framkvæmdastjóri fjármálasviðs stefnda, gaf vitnaskýrslu.

III

Málsástæður og lagarök stefnanda

Krafa stefnanda um skaða- og miskabætur úr hendi stefnda byggir á því að stefndi hafi sagt upp ráðningarsamningi stefnanda með saknæmum og ólögmætum hætti. Grundvöllur kröfunnar sé hin almenna sakarregla innan samninga eins og henni sé beitt í þeim tilvikum þegar uppsögn brjóti gegn ákvæðum í ráðningar- og/eða kjarasamningi. Þá sé grundvöllur kröfu um miskabætur b-liður 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Stefnandi byggir á því að skilyrði sakarreglunnar um ólögmæta háttsemi sé uppfyllt. Í ráðningarsamningi stefnanda komi skýrt fram að hún sé ráðin til starfa á [...] en í 1. gr. samningsins segir að stefnandi sé ráðin „dagskrárstjóri Göngudeildar S.Á.Á. á [...]“ og í 3. gr. að stefnandi skuli vera með „fast[a] viðveru á [...], [...]“. Vinnustaðurinn á [...] hafi því verið hluti af umsömdum ráðningarkjörum stefnanda og óheimilt hafi verið að breyta þeim kjörum nema að undangenginni uppsögn ráðningarsamningsins. Sú einhliða ákvörðun stefnda að breyta vinnustað stefnanda hafi því falið í sér uppsögn ráðningarsamningsins.

Stefnandi byggir á því að stefndi hafi með uppsögninni brotið gegn kjarasamningi SFR og SFH sem gilti um ráðningarsamninginn og því sé uppsögnin ólögmæt. Í 1. tölulið 19. kafla kjarasamningsins segir að „[h]lutlægar (málefnalegar) ástæður skul[i] liggja til grundvallar uppsögn“, en þar kemur fram að skylt sé að veita starfsmanni áminningu og gefa honum færi á að bæta ráð sitt áður en honum sé sagt upp störfum ef uppsögn á rætur að rekja til ástæðna sem þar séu greindar. Þarna sé augljóslega verið að skírskota til atvika sem samkvæmt samningnum réttlæti áminningu. Stefndi hafi samkvæmt þessu ekki frjálst val um það hvort hann segi upp ráðningarsamningi sem falli undir kjarasamninginn heldur verði slík ákvörðun að byggjast á málefnalegum ástæðum eða undanfarandi áminningu.

Stefnandi telur að uppsögnin hafi ekki byggt á málefnalegum sjónarmiðum. Stefndi hafi ekki orðið við kröfu stefnanda um að rökstyðja hvers vegna ráðningarsamningi hennar hafi verið sagt upp og ekkert í rekstri stefnda réttlæti það að stefnanda hafi verið sagt upp störfum. Engar hagræðingaraðgerðir hafi verið í gangi og engin undirbúningsvinna hafi heldur legið að baki því að flytja stefnanda til í starfi. Stefnandi hafi a.m.k. ekki verið upplýst um þá vinnu en horfa verði til þess að verkefni stefnanda hafi meðal annars falist í því að hafa umsjón með starfsmannahaldi og fjárreiðum samkvæmt 2. gr. ráðningarsamningsins. Þá hafi ekki legið fyrir hvaða starfi stefnandi ætti að gegna er hún hæfi störf á [...]. Stefndi hafi aldrei fundað með stefnanda til að ræða fyrirhugaðan flutning. Bendi það til þess að uppsögnin hafi ekki verið undirbúin með neinum hætti heldur verið viðbrögð við kvörtun. Þá geti breyttur vinnustaður ekki talist vera breyting á starfi í skilningi kjarasamnings SFR og SFH eins og stefndi byggi á. Uppsögnin hafi því byggt á ómálefnalegu sjónarmiði. Í kjarasamningnum segi um breytingar á störfum að starfsmanni sé skylt að hlíta breytingum á starfssviði sínu „enda sé það nauðsynlegt vegna skipulagsbreytinga í viðkomandi starfsgrein eða af öðrum ástæðum“. Breyting á vinnustað geti ekki talist vera breyting á starfssviði, auk þess sem stefndi hafi ekki sýnt fram á nauðsyn umræddra breytinga. Að öllu framangreindu virtu verði að leggja til grundvallar að uppsögn á ráðningarsamningi stefnanda hafi ekki byggst á hlutlægum (málefnalegum) ástæðum. Uppsögnin sé því saknæm og ólögmæt og feli í sér augljóst brot gegn fyrrnefndum ákvæðum kjarasamnings SFR og SFH um skilyrði uppsagnar.

Stefnandi leggur sérstaka áherslu á það að stefndi geti ekki komið sér undan skýrum ákvæðum kjarasamnings um skilyrði uppsagnar og að málefnalegar ástæður þurfi að búa að baki ákvörðun eins og þessari um tilflutning milli starfsstöðva landshorna á milli. Augljóst sé að í tilviki starfsmanns eins og stefnanda jafngildi slík ákvörðun uppsögn, einkum og sér í lagi þegar litið sé til þess að stefndi hafi ekki getað stutt ákvörðunina neinum málefnalegum og haldbærum rökum.

Stefnandi telur sig hafa orðið fyrir verulegu tjóni vegna þeirrar ákvörðunar stefnda að breyta vinnustað hennar, en stefnandi hafi ekki getað fundið sér sambærilegt starf. Stefnandi hafi því orðið fyrir tjóni í formi tekjumissis. Skilyrði sakarreglunnar um tjón sé því uppfyllt. Stefnandi byggir á því að skilyrði sakarreglunnar um orsakatengsl og sennilega afleiðingu séu einnig uppfyllt, en sú ákvörðun stefnda að breyta vinnustað stefnanda sé eina ástæðan fyrir tekjumissi stefnanda. Stefnandi hafi reynt að takmarka tjón sitt með því að sækja um laus störf en án árangurs.

Stefnandi bendir á að við mat á fjártjóni stefnanda þurfi að hafa í huga að stefnandi naut réttinda er felast í kjarasamningi SFR og SFH. Stefnandi hafi þar af leiðandi mátt vænta þess að halda starfi sínu nema „málefnalegar“ ástæður lægju að baki ákvörðun um uppsögn, og hún hafi ekki gerst brotleg í starfi, sbr. 19. kafla kjarasamningsins. Markmiðið með ákvæðinu hafi verið að gera réttarstöðu stefnanda sambærilega réttarstöðu opinberra starfsmanna samkvæmt almennum reglum stjórnsýsluréttar, lögum nr. 70/1996 og kjarasamningum sem stefndi og önnur starfsmannafélög hafi gert við samtök sveitarfélaga. Við mat á fjártjóni stefnanda verði einnig að líta til aldurs hennar, starfsreynslu, menntunar og búsetu, sem og sérstöðu stefnda, en stefndi sé í raun eina heilbrigðisstofnunin sem bjóði upp á áfengis- og vímuefnameðferðir fyrir einstaklinga hér á landi. Stefnandi sé með leyfi frá landlækni til að kalla sig áfengis- og vímuefnaráðgjafa. Atvinnumöguleikar stefnanda á [...] séu fáir þegar litið sé til starfsreynslu og menntunar stefnanda og gera verði ráð fyrir að starfsleyfi stefnanda muni ekki nýtast henni að neinu leyti.

Stefnandi telur, í ljósi framangreinds, að krafa hennar um skaðabætur vegna fjártjóns er svari til árslauna stefnanda, 7.369.952 krónur, sé síst of há. Miðað sé við árslaun stefnanda á árinu 2016. Krafan sé sett fram eins og hefðbundið sé í málum sem þessum, en samkvæmt dómafordæmum Hæstaréttar beri að ákvarða fjártjónsbætur að álitum með tilliti til allra atvika en með það að leiðarljósi að tjónþoli fái bætt tjón sitt.

Stefnandi gerir kröfu um 1.500.000 krónur í miskabætur. Kröfuna styður hún við b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, en þar er mælt fyrir um heimild til að láta þann er ábyrgð ber á ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu manns greiða miskabætur til þess sem misgert var við. Stefnandi telur að ákvörðunin og það hvernig að henni var staðið hafi falið í sér meingerð gegn æru hennar og persónu enda hafi engar málefnalegar ástæður legið að baki ákvörðuninni. Stefnandi leggur áherslu á að út á við hafi ákvörðunin borið þess merki að stefnandi hefði brotið gróflega gegn starfsskyldum sínum svo að réttlætti fyrirvaralausa riftun en stefnandi hafi verið í launuðu leyfi vegna kvörtunar sem hafi borist frá fyrrum skjólstæðingum stefnda. Með ákvörðuninni og því hvernig staðið hafi verið að henni hafi því verið vegið að starfsheiðri stefnanda.

Krafa um dráttarvexti er gerð með stoð í ákvæðum III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Upphafsdagur vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. miðast við þá dagsetningu þegar stefnanda var tilkynnt um þá ákvörðun stefnda að breyta vinnustað hennar. Dráttarvaxtakrafa miðast við 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, en stefndi var upplýstur um ólögmæti riftunar með bréfi, dagsettu 18. janúar 2017.

Hvað varðar lagarök þá vísar stefnandi til þeirra lagaákvæða og lagareglna sem rakin eru hér að framan. Um málskostnaðarkröfu stefnanda vísast til 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og varðandi varnarþing til 1. mgr. 33. gr. sömu laga.

IV

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi hafnar öllum kröfum stefnanda og mótmælir öllum málsástæðum hennar. Stefndi byggir á því að hann hafi ekki sagt upp ráðningarsamningnum við stefnanda heldur hafi stefnandi hlaupist á brott úr starfi sínu og þar með rift ráðningarsamningnum.

Stefndi vísar til þess að hann hafi gert breytingu á vinnustað stefnanda. Það hafi verið í fullu samræmi við þann ráðningarsamning sem var í gildi á milli aðila, sem og gildandi kjarasamninga. Í ráðningarsamningnum frá 20. október 2005 komi fram að heimilt sé að flytja stefnanda milli verkefna og vinnustaða. Þá sé gert ráð fyrir því í ráðningarsamningi frá 22. ágúst 2008 að starfssvið stefnanda verði endurskoðað. Í 19. kafla kjarasamnings SFR komi fram að starfsmanni sé skylt að hlíta því að starfssvið hans sé aukið eða því breytt, enda sé það nauðsynlegt vegna skipulagsbreytinga í viðkomandi starfsgrein eða af öðrum ástæðum. Það sé á forræði stefnda að skipuleggja starfsemi sína, og hafi hann metið það sem svo að það væri í samræmi við þá skipulagningu að flytja stefnanda til í starfi. Sá háttur sé hafður á starfsemi stefnda að dagskrárstjórar séu gjarnan fluttir til í starfi, þar sem mikilvægt sé að þeir séu vel upplýstir um alla þætti starfseminnar. Einingar í starfsemi stefnda séu sérhæfðar og því sé mikilvægt að dagskrárstjórar dvelji ekki of lengi á sama stað þannig að hæfni þeirra einskorðist aðeins við eina tegund þeirrar þjónustu sem stefndi veiti.

Þá hafnar stefndi því sem gefið er í skyn í stefnu, að um hafi verið að ræða gerning til málamynda til að losna við stefnanda úr starfi. Því séu engin skilyrði sakarreglu skaðabótaréttar uppfyllt og ákvæði um uppsögn eigi ekki við.

Verði fallist á að stefnandi eigi rétt til skaðabóta úr hendi stefnda þá mótmælir stefndi fjárhæð kröfunnar. Í stefnu komi fram að hún miðist við árslaun stefnanda hjá stefnda fyrir árið 2016. Dómvenja sé fyrir því að skaðabætur vegna ólögmætrar uppsagnar nemi uppsagnarfresti, sem í þessu tilviki sé þrír mánuðir. Stefnandi líti svo á að stefndi hafi sagt henni upp með bréfinu 31. október 2016. Fallist dómurinn á að um uppsögn hafi verið að ræða ætti uppsagnarfrestur að hafa byrjað að líða þá og hafa lokið 31. janúar. Eins og komi fram í bréfi frá 31. október 2016 hafi stefnandi fengið greidd laun í fríi hjá stefnda þangað til 1. febrúar, er hún átti að koma til starfa á starfsstöð stefnda í [...]. Hafi verið um að ræða uppsögn liggi fyrir að stefnandi hafi notið launa út uppsagnarfrestinn. Því krefjist stefndi sýknu, jafnvel þó litið verði svo á að bréf stefnda frá 31. október 2016 hafi falið í sér uppsögn á ráðningarsambandinu. Þar fyrir utan, samkvæmt þeirri meginreglu skaðabótaréttar að tjónþola beri að takmarka tjón sitt, beri að draga frá skaðabótakröfunni öll laun sem stefnandi hafi fengið annars staðar. Stefnandi hafi lagt fram staðgreiðsluskrá RSK fram til maí 2017 og þar komi fram að hún hafi fengið greitt úr styrktar- og sjúkrasjóði SFR og frá [...]. Verði fallist á að stefnandi eigi rétt til 12 mánaða launa byggir stefndi á því að þessar greiðslu eigi að dragast frá skaðabótakröfunni. Þá er skorað á stefnanda að leggja fram staðgreiðsluskrá RSK þar sem fram komi hvað hún hafi fengið greitt í laun fyrir mánuðina júní, júlí, ágúst, september og október á árinu 2017. Hafi stefnandi aflað launa á því tímabili beri einnig að draga þau frá kröfunni.

Þá mótmæli stefndi útreikningi skaðabótakröfu um árslaun, en séu laun fyrir árið 2016 samkvæmt launaseðlum lögð saman fáist 6.990.029 krónur sem sé lægri fjárhæð en sem nemur þeim þætti skaðabótakröfu stefnanda sem byggir á almennu sakarreglunni.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að um hafi verið að ræða uppsögn sé því mótmælt að undanfarandi áminningar hafi verið þörf þar sem hún hafi ekki átt sér stað af persónulegum ástæðum heldur vegna þeirra skipulagsbreytinga sem að framan greini, og hafi hún því verið málefnaleg.

Þá sé miskabótakröfu stefnda mótmælt af sömu ástæðum og að framan greini. Ekki hafi verið um að ræða ólögmæta meingerð gegn frelsi, friði eða æru stefnanda, sérstaklega þar sem allra reglna hafi verið gætt, þar á meðal ákvæða kjarasamnings, stefnanda hafi verið gefið tækifæri til að bregðast við flutningnum og hún hafi ekki lækkað í launum við flutninginn.

Um lagarök vísar stefndi einkum til meginreglna samninga-, kröfu-, skaðabóta- og vinnuréttar auk þeirra reglna sem vísað er til að framan. Krafa um málskostnað styðst við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, aðallega 129. og 130. gr. Gerð er krafa um málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

V

Forsendur og niðurstaða

Stefnandi gerir í máli þessu kröfu um greiðslu skaðabóta vegna fjártjóns sem hún telur sig hafa orðið fyrir vegna saknæmrar og ólögmætrar uppsagnar hennar úr starfi dagskrárstjóra göngudeildar stefnda á [...], að fjárhæð 7.369.952 krónur, og miskabætur, að fjárhæð 1.500.000 krónur, í báðum tilvikum auk vaxta og dráttarvaxta. Byggir stefnandi kröfur sínar á hinni almennu sakarreglu innan samninga og b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Stefnanda barst 31. október 2016 tilkynning um að frá og með 1. febrúar 2017 yrði vinnustaður hennar [...] í stað göngudeildar stefnda á [...]. Fyrir liggur að áður en stefnanda barst tilkynning um að flytja ætti hana á aðra starfsstöð stefnda hafi farið fram skoðun á því hvort stefnandi hefði gerst brotleg í starfi vegna kvörtunar sem barst frá skjólstæðingum stefnda. Ekki fæst séð af málatilbúnaði aðila að sú skoðun hafi leitt til áminningar gagnvart stefnanda.

Stefnandi byggir málatilbúnað sinn á samningi aðila frá 22. ágúst 2008 og kjarasamnings SFH og SFR. Samkvæmt 1. gr. samningsins var stefnandi ráðin dagskrárstjóri göngudeildar stefnda á [...]: ... frá og með 1. september 2008 og gegnir hún því starfi í 6 mánuði. Að þeim tíma liðnum verður starfssvið hennar endurskoðað. Gagnkvæmur uppsagnarfrestur er 3 mánuðir. Samkvæmt 4. gr. samningsins gildir kjarasamningur SFH og SFR, með síðari breytingum, um réttindi og skyldur aðila. Stefnandi byggir á því að samkvæmt ráðningarsamningnum hafi hún verið ráðin á starfsstöð stefnda á [...]. Heimild í samningnum til að breyta starfi hennar feli ekki í sér heimild til að færa hana á aðra starfsstöð og telur hún að ákvörðun stefnda um að flytja hana á starfsstöð í [...] jafngildi uppsögn.

Óumdeilt er að stefnandi hóf störf hjá stefnda á árinu 2005 og starfaði þá á starfsstöð í [...] en flutti sig árið 2008 [...]. Í málatilbúnaði sínum vísar stefndi til ráðningarsamnings sem hann byggir á að aðilar hafi gert með sér árið 2005, þegar stefnandi hóf störf hjá stefnda. Byggir hann á því að þar komi fram heimild til að færa stefnanda milli verkefna og vinnustaða. Sá samningur hefur hins vegar ekki verið lagður fram í málinu og er því alls ósannað af hálfu stefnda hvert innihald hans sé eða hvort ætlunin hafi verið sú að hann gilti áfram eftir að aðilar gerðu með sér samning árið 2008 en í þeim samningi er heldur ekki getið um það. Verður því þegar að þeirri ástæðu hafnað þeirri málsástæðu stefnda að heimild til flutnings stefnanda á starfsstöð í Reykjavík liggi fyrir á grundvelli samnings frá 2005.

Í framangreindum samningi aðila frá 2008 er ekki að finna ákvæði um heimild stefnda til að færa stefnanda á milli starfsstöðva, en í 1. gr. hans er fjallað um endurskoðun á starfssviði stefnanda. Samkvæmt beinu orðalagi samningsins er hann miðaður við að stefnandi starfi á starfsstöð stefnda á [...] og er þar í 3. gr. sérstaklega getið um viðveru stefnanda á starfsstöð stefnda í [...]. Í bréfi stefnda frá 10. nóvember 2016 er vísað til skipulagsbreytinga sem ástæðu þess að ákveðið hafi verið að færa stefnanda á aðra starfsstöð og þess að stefnandi hafi ekki verið ráðin á ákveðna starfsstöð.

Stefnandi byggir málatilbúnað sinn einnig á því að stefndi hafi brotið gegn ákvæðum kjarasamningsins SFR og SFH þar sem málefnalegar ástæður hafi ekki legið til grundvallar uppsögn stefnanda né heldur hafi henni áður verið veitt áminning hafi ætlunin verið að byggja uppsögn á ástæðum sem tilgreindar eru í 2. tölulið 19. kafla kjarasamninganna. Ekki verður ráðið af málatilbúnaði stefnda að hann byggi á því að stefnandi hafi gerst sek um ávirðingar í starfi sem réttlæti uppsögn og kemur því framangreindur 2. töluliður 19. kafla því ekki til frekari skoðunar.

Hvað varðar þá málsástæðu stefnanda að málefnalegar ástæður hafi ekki legið til grundvallar uppsögn þá byggði stefndi á því að heimild til að flytja stefnanda á aðra starfsstöð væri að finna í 19. kafla kjarasamnings SFR og SFH. Þar kemur fram að starfsmanni sé skylt að hlíta því að starfssvið hans sé aukið eða því breytt enda sé það nauðsynlegt vegna skipulagsbreytinga í viðkomandi starfsgrein eða af öðrum ástæðum. Í bréfi stefnda frá 16. nóvember 2016 er ekki gerð nánari grein fyrir því í hverju skipulagsbreytingarnar felist. Stefndi hafnar því alfarið að um málamyndagerning hafi verið að ræða til að losna við stefnanda úr starfi sínu og vísar til þess í málatilbúnaði sínum að það sé á hans forræði að skipuleggja starfsemi sína og hafi hann metið það sem svo að það væri í samræmi við þá skipulagningu að flytja stefnanda til í starfi. Þá vísaði stefndi til þess að sá háttur væri hafður á starfsemi stefnda að dagskrárstjórar væru gjarnan fluttir til í starfi þar sem mikilvægt sé að þeir séu vel upplýstir um alla starfsemina. Þessu til stuðnings lagði stefndi fram lista yfir dagskrárstjóra og má þar sjá nöfn nokkurra starfsmanna og að þeir hafa starfað á fleiri en einni deild eða starfsstöð á vegum stefnda. Ekkert liggur fyrir um efni ráðningarsamninga við framangreinda dagskrárstjóra hvað varðar heimildir stefnda til að ákveða slíkt einhliða, en vitnið B, framkvæmdastjóri fjármálasviðs stefnda, sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að ráðningarsamningar stefnda væru staðlaðir en misgamlir og hefðu þeir þróast í gegnum tíðina. Af hálfu stefnda hafa ekki komið fram frekari skýringar á því hvað felist þeim skipulagsbreytingum sem hann byggir á að ætlunin hafi verið að gera. Með hliðsjón af framangreindu verður að telja að með öllu sé ósannað að um sambærileg tilvik hafi verið að ræða eða að stefndi hafi sýnt fram á að fyrirhugaðar væru skipulagsbreytingar og því síður að hann hafi sýnt fram á hvernig slíkar breytingar réttlættu flutning stefnanda á grundvelli ákvæða 19. kafla kjarasamningsins.

Með vísan til þess sem rakið hefur verið verður ekki fallist á það með stefnda að framangreind ákvæði kjarasamningsins eða ákvæði ráðningarsamningsins frá 2008 hafi heimilað honum að færa stefnanda á aðra starfsstöð. Slík breyting er of mikil til að fallist verði á það að um sé að ræða breytingu sem heimil sé á grundvelli ráðningarsamningsins sem breyting á starfssviði, auk þess sem líta verður svo á, með hliðsjón af orðalagi samningsins, að staðsetning starfsstöðvar sé hluti af ráðningarkjörum. Er það því niðurstaða dómsins að stefnda hafi ekki tekist að sýna fram á að málefnalegar ástæður byggðar á skipulagsbreytingu hafi legið að baki flutningi stefnanda á aðra starfsstöð. Verður að fallast á það með stefnanda að sú ákvörðun stefnda að flytja hana á aðra starfsstöð án fullnægjandi rökstuðnings á grundvelli heimildar í 19. gr. kjarasamningsins eða með heimild í samningi aðila frá 2008 hafi jafngilt uppsögn stefnanda úr starfi og að ósannað sé að sú uppsögn hafi byggst á málefnalegum sjónarmiðum. Með vísan til framangreinds er fallist á það með stefnanda að háttsemi stefnda hafi verið ólögmæt og með henni hafi stefndi skapað sér skaðabótaskyldu gagnvart stefnanda.

Stefnandi byggir fjárkröfu sína á því að hún eigi rétt til launa í eitt ár frá 1. febrúar 2017. Til stuðnings sýknukröfu sinni byggir stefndi á því að dómvenja sé fyrir því að bætur vegna ólögmætrar uppsagnar verði einungis dæmdar vegna uppsagnarfrests, þ.e. í þrjá mánuði í tilviki stefnanda. Stefnanda hafi verið tilkynnt um breytingu á starfsstöð 31. október 2016 og fengið greidd laun út janúar 2017 og hafi hún því þegar fengið greidd laun í uppsagnarfresti og því beri að sýkna stefnda. Stefnandi var í launuðu leyfi þegar henni var tilkynnt ákvörðun um flutning og sú ákvörðun var miðuð við 1. febrúar 2017. Með vísan til þess, og eins og atvikum er háttað í máli þessu, verður því ekki fallist á það með stefnda að stefnandi hafi þegar fengið greitt laun á þriggja mánaða uppsagnarfresti með greiðslu launa til 1. febrúar 2017. Verður því við það miðað að uppsagnarfrestur stefnanda hafi þá hafist.

Við mat á tjóni stefnanda þarf að líta til þess að hún var ráðin ótímabundið til starfa samkvæmt ráðningarsamningnum frá 22. ágúst 2008, með gagnkvæmum þriggja mánaða uppsagnarfresti. Þær breytingar sem hún gat vænst, með hliðsjón af orðalagi samningsins, beindust að starfssviði hennar samkvæmt 1. gr. ráðningarsamningsins en ekki staðsetningu starfsstöðvar. Stefnandi hafði starfað hjá stefnda í alls ellefu ár, þar af átta ár á starfsstöðinni á [...], þar sem hún hefur rík tengsl við samfélagið, og hefur sótt sér sérhæfða menntun hjá stefnda til að sinna starfinu. Stefnandi byggir á því í greinargerð sinni að hún hafi sótt um önnur störf síðan hún lét af störfum hjá stefnda og hafi, eins og áður, sinnt [...] á vegum [...]. Í skýrslu stefnanda fyrir dómi bar hún um það, andstætt því sem kom fram í greinargerð, að hún hafi ekki sótt um nein störf þar sem störf sem hæfi menntun hennar séu ekki í boði á svæðinu. Óumdeilt er að sambærileg störf og það sem stefnandi gegndi hjá stefnda er ekki að finna á [...]. Engu að síður verður að gera þá kröfu til stefnanda að hún reyni, þrátt fyrir takmarkað vinnuframboð á atvinnusvæðinu, að takmarka tjón sitt eins og kostur er með því að reyna að afla sér annars starfs. Þá er ekki fallist á það með stefnda að bætur til stefnanda takmarkist af þeim uppsagnarfesti sem ákveðin var í ráðningarsamningi aðila heldur verði í tilviki sem þessu að meta bótafjárhæð einnig með hliðsjón af öðrum atvikum. Að þessu virtu, og með hliðsjón af málsatvikum og launakjörum sem stefnandi hafði í starfi sínu hjá stefnda, þykja skaðabætur stefnanda hæfilega metnar að álitum 3.000.000 króna, auk vaxta, eins og nánar greinir í dómsorði.

Stefnandi styður kröfu sína um miskabætur við b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og telur að bæði ákvörðunin og það hvernig staðið var að henni hafi falið í sér meingerð gegn æru hennar og persónu. Fallist er á það með stefnanda að þar sem ákvörðunin kom í framhaldi af skoðun á ávirðingum gegn henni sem leiddi til þess að hún var send í launað leyfi kunni það að benda til þess að stefnandi hafi verið fundin sek um ávirðingar og ákvörðunin hafi verið tekin vegna þess. Þá var sú ákvörðun að flytja stefnanda til í starfi ekki, eins og rakið hefur verið, í samræmi við samning aðila frá 2008 og kjarasamning. Er því fallist á það með stefnanda að fullnægt sé því skilyrði framangreinds b-liðar að uppsögn stefnanda hafi falið í sér ólögmæta meingerð gegn persónu hennar eða æru. Á stefnandi því rétt á miskabótum úr hendi stefnda sem, með hliðsjón af atvikum, þykja hæfilega ákveðnar 300.000 krónur.

Eftir framangreindri niðurstöðu verður stefndi, með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem ákveðinn er 1.500.000 krónur, og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Af hálfu stefnanda flutti málið H-kk-nf G-kk-nf lögmaður og af hálfu stefnda flutti málið K-kk-nf J-kk-nf lögmaður.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, S.Á.Á. sjúkrastofnanir, greiði stefnanda, A, 3.300.000 króna með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 31. október 2016 til 18. febrúar 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 1.500.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign.)