E-228/2009

Mál þetta var höfðað 5. maí 2009 og dómtekið 3. desember sama ár. Stefnendur eru A-kvk-nf F-kvk-nf B-kvk-nf og F-kk-nf H-kk-nf, bæði til heimilis að Hverafold 48 í Reykjavík, en stefnda er M-kvk-nf Ó-kvk-nf T-kvk-nf, Suðurgötu 40 á Akranesi.

Stefnendur gera þá kröfu að stefndu verði gert að greiða þeim 243.795 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá 10. maí 2009 til greiðsludags. Einnig gera stefnendur miskabótakröfu á hendur stefndu að fjárhæð 1.000.000 króna með sömu vöxtum frá 26. apríl 2009 til greiðsludags. Þá krefjast stefnendur málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefnda krefst aðallega sýknu af kröfum stefnenda, en til vara að kröfur stefnenda verði lækkaðar. Þá krefst stefnda málskostnaðar úr hendi stefnenda.

I.

Með samningi 12. desember 2008 keypti stefnandi A-kvk-nf af stefndu hvolp af gerðinni Golden Retriever, en um var að ræða tík úr goti frá 17. október sama ár. Kaupverðið var 200.000 krónur og var það greitt við afhendingu sama dag með millifærslu af reikningi stefnanda Ö-kvk-ef. Í samningnum kom fram að hvolpurinn virtist að öllu leyti heilbrigður og rétt skapaður, en fyrir liggur að G-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf, héraðsdýralæknir, hafði skoðað hundinn ásamt öðrum hvolpum úr gotinu. Einnig var tekið fram í samningnum að kæmu fram einhverjir gallar í hundinum eftir afhendingu, svo sem hnéskeljavandamál eða hjartagalli, ætti kaupandi ekki rétt á að fá kaupverðið endurgreitt. Nokkru eftir kaupin barst stefnendum í pósti ættbók hundsins frá hundaræktarfélaginu Íshundum.

Stefnendur halda því fram að allt frá því að þau fengu hundinn afhentan hafi hann étið lítið og ekki þrifist. Einnig hafi hundurinn verið með flösu, farið úr hárum og verið andfúll. Í janúar 2009 hafi svo enn dregið úr matarlyst hundsins og í febrúar hafi hann verið með stöðugan niðurgang og uppköst. Stefnendur fullyrða að reynt hafi verið að ala hvolpinn á hollu og lystilegu fóðri en allt komið fyrir ekki. Við skoðun K-kvk-ef H-kvk-ef, dýralæknis, hafi svo komið í ljós nýrnabilun og af þeim sökum hafi verið nauðsynlegt að aflífa hundinn og var það gert 10. mars 2009. Stefnendur hafa lagt fram vottorð dýralæknisins frá 16. mars 2009, en í því segir svo:

„Það vottast hér með að ofangreindur hundur hafi verið dvergvaxinn og horaður, feldur hans var mattur og það var áberandi flasa í húðinni. Við rannsókn kom í ljós að hundurinn var með mjög skerta nýrnastarfsemi og má leiða líkur að því að nýrnabilun hafi verið meðfædd vegna aldurs og ástands hans.“

Sama dag og hundurinn var aflífaður ritaði stefnandi A-kvk-nf tölvupóst til stefndu og tilkynnti henni um afdrif hundsins. Þessu erindi svaraði stefnda með tölvubréfi daginn eftir 11. mars en þar kom fram að stefnda væri með annað got og úr því væri önnur tík í eðlilegri stærð. Að svo sögðu var spurt hvort stefnendur vildu „fá hana í staðinn?“. Stefnandi A-kvk-nf svaraði þessum pósti um hæl og sagði að stefnendur vildu endilega fá tík í staðinn sem allra fyrst og óskuðu eftir nánari upplýsingum þar að lútandi. Sama dag sendi stefnda tölvupóst til stefnenda þar sem fram kom að tíkin væri aðeins vikugömul og því væri ekki hægt að afhenda hana fyrr en eftir 7 vikur. Jafnframt tók stefnda fram að tíkin væri frátekin fyrir stefnanda Ö-kvk-ef og að stefnendum væri velkomið að sjá hundinn þegar hann hefði náð fjögurra vikna aldri.

Hinn 16. apríl 2009 rituðu stefnendur tölvubréf til stefndu og óskuðu eftir að hún hefði samband. Því erindi svaraði stefnda með tölvupósti sama dag þar sem fram kom að hundurinn mætti fara eftir viku. Einnig tók stefnda fram að dýralæknir væri væntanlegur í vikunni þar á eftir til að skoða hundinn og eftir það mætti hann fara til stefnenda. Af tölvupóstum að dæma, sem liggja frammi í málinu, reyndu stefnendur að fá að koma til stefndu daganna á eftir til að skoða hvolpinn og munu þau hafa komið til hennar 19. apríl 2009. Hinn 24. sama mánaðar ritaði stefnda síðan tölvubréf til stefnanda F-kk-ef og spurði hvort hún gæti komið hundinum til stefnenda daginn eftir. Einnig tók stefnda fram að dýralæknir hefði ekki getað komið deginum áður og því spurði stefnda hvort stefnendur gætu séð um að láta sprauta hvolpinn. Þessu svöruðu stefndu með tölvupósti snemma daginn eftir þar sem fram kom að þau yrðu heima eftir hádegi og myndu sjá um að koma hvolpinum til dýralæknis.

Í tölvupósti stefnenda til stefndu 26. apríl 2009 kveður við annan tón en þar sagði að stefnendur hefðu beðið allan laugardaginn 25. apríl eftir að stefnda kæmi með hundinn. Var þess jafnframt krafist að hundurinn yrði afhentur en ella yrði krafist endurgreiðslu kaupverðs og kostnaðar fyrir þjónustu dýralæknis. Stefnda ritaði síðan stefnanda tölvubréf eftir hádegi 26. apríl og sagðist enn vera að bíða eftir að hundurinn yrði sóttur. Einnig fór stefnda þess á leit að fá niðurstöður krufningar frá dýralækni. Þessum pósti svöruðu stefnendur með tölvupósti síðar sama dag þar sem fram kom að málið yrði sent lögfræðingi. Því erindi svaraði stefnda með tölvupósti samdægurs þar sem vísað var til ákvæðis í kaupsamningi um að ekki bæri að endurgreiða kaupverðið þótt fram kæmu gallar í hundinum. Einnig ítrekaði stefnda ósk um að fá afrit af krufningarskýrslu. Þessum pósti svaraði stefnandi F-kk-nf með tölvupósti 27. apríl 2009 en ekki eru efni til að rekja nánar það sem fram kom í því erindi.

II.

Þegar málið var þingfest 19. maí 2009 var ekki sótt þing af hálfu stefndu. Málið var því dómtekið og dæmt 10. júní sama ár á grundvelli málatilbúnaðar stefnanda, sbr. 96. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991. Með dóminum var stefndu gert að greiða stefnendum 234.945 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá 5. júní 2009 til greiðsludags. Jafnframt var stefndu gert að greiða stefnendum 30.000 krónur í málskostnað.

Með beiðni 9. september 2009 óskaði stefnda eftir endurupptöku málsins á grundvelli 1. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991. Í beiðninni kom fram að stefndu hefði ekki verið kunnugt um að dómurinn hefði gengið fyrr en henni barst tilkynning sýslumannsins á Akranesi 3. sama mánaðar um fyrirtöku á fjárnámsbeiðni á grunvelli dómsins. Af hálfu stefnenda var endurupptöku málsins andmælt en beiðnin var tekin til greina með úrskurði dómsins 6. október 2009.

III.

Stefnendur reisa málatilbúnað sinn á því að hvolpurinn sem þau keyptu af stefndu 12. desember 2008 og var afhentur sama dag hafi verið með meðfædda nýrnabilun. Því hafi efndir verið ófullnægjandi og vísa stefnendur í þeim efnum til lagareglna um galla.

Stefnendur benda á að stefnda hafi boðist til að afhenda nýjan hvolp eftir að henni var kynnt að nauðsynlegt reyndist að aflífa dýrið. Telja stefnendur að með þessu hafi stefnda viðurkennt að samningurinn hafi ekki verið réttilega efndur. Stefnendur taka fram að þau hafi tekið tilboði stefndu um úrbætur en við það hafi hún ekki staðið. Telja stefnendur að ráða megi af allri framgöngu stefndu að aldrei hafi verið meiningin af hennar hálfu að afhenda nýjan hvolp, en það telja stefnendur með öllu óforsvaranlegt. Þetta hafi valdið stefnendum miklum raunum og þá alveg sérstaklega stefnanda Ö-kvk-ef sem þoli illa áreiti af þessu tagi vegna sjúkdóms sem hún hafi lengi glímt við. Með þessu telja stefnendur að stefnda hafi fellt á sig miskabótaábyrgð.

Til stuðnings kröfum sínum vísa stefnendur til meginreglna kröfuréttar um efndir skuldbindinga, en þær reglur eigi sér meðal annars stoð í lögum um neytendakaup, nr. 48/2003.

IV.

Stefnda vísar til þess að hún hafi gert kaupsamning við stefnanda Ö-kvk-þf en ekki stefnanda F-kk-þf og því eigi hann enga aðild að málinu. Þegar af þeim sökum beri að sýkna stefndu af kröfum hans, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Stefnda bendir á að hundurinn, sem hún seldi stefnanda Ö-kvk-ef, hafi fyrir afhendingu verið skoðaður af dýralækni sem metið hafi hvolpinn heilbrigðan. Þetta hafi einnig verið staðfest með kaupsamningi en þar sé tekið fram að hundurinn sé heilbrigðisskoðaður og virðist að öllu leyti heilbrigður og rétt skapaður. Einnig vísar stefnda til ákvæðis í samningnum um að stefnandi A-kvk-nf eigi ekki endurkröfurétt þótt hundurinn reynist gallaður.

Stefnda heldur því fram að ekki hafi verið leitt í ljós með krufningu eða með annarri rannsókn að um hafi verið að ræða meðfædda nýrnabilun. Stefnendum hafi verið í lófa lagið að láta nánari rannsókn fara fram á hundinum og því verði þau að bera hallann af því að ekki liggi fyrir viðhlítandi gögn um orsök þess að dýrið veiktist. Í þessu sambandi tekur stefnda fram að vottorð dýralæknis sem stefnendur öfluðu sé ekki afdráttarlaust, auk þess sem vottorðinu er mótmælt sem óstaðfestu.

Einnig bendir stefnda á að fyrst hafi orðið vart við einkenni um veikindi hundsins eftir að hann var kominn til stefnenda. Telur stefnda sennilegt að hundurinn hafi komist í snertingu við einhvers konar eitur hjá stefnendum sem orðið hafi honum að fjörtjóni.

Samkvæmt framansögðu telur stefnda ósannað að um hafi verið að ræða galla sem hún beri ábyrgð á og því beri að sýkna hana af öllum kröfum stefnenda. Verði ekki fallist á þetta telur stefnda að sýkna beri hana af miskabótakröfu stefnenda, enda sé enginn lagagrundvöllur fyrir þeirri kröfu. Jafnframt heldur stefnda því fram að krafa um endurgreiðslu kaupverðsins sé haldlaus þar sem stefnendur hafi ekki lýst yfir riftun á kaupunum.

V.

Með samningi 12. desember 2008 keypti stefnandi A-kvk-nf hund af stefndu. Hundurinn var afhentur sama dag og greiddi stefnandi A-kvk-nf kaupverðið með millifærslu af bankareikningi sínum. Kröfur stefnenda á hendur stefndu eru reistar á lögskiptum sem leiða af þessum samningi sem stefnandi F-kk-nf átti ekki aðild að. Krafa stefndu um sýknu af kröfum hans vegna aðildarskorts verður því tekin til greina, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga um neytendakaup, nr. 48/2003, er með neytendakaupum átt við sölu hlutar til neytenda þegar seljandi eða umboðsmaður hans hefur atvinnu sína af sölu. Í málinu liggur ekki fyrir að stefnda hafi atvinnu af sölu dýra og eiga því umrædd lög ekki við í málinu. Kemur þá til álita hvort reglur laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 geti átt við um kaupin.

Samkvæmt 3. gr. laga nr. 50/2000 eiga lögin við nema annað leiði af samningi aðila. Í kaupsamningi stefnanda Ö-kvk-ef og stefndu segir að kaupandi eigi ekki endurkröfurétt á hendur seljanda þótt einhverjir gallar komi fram í hundinum eftir afhendingu. Að þessu leyti hefur stefnandi því samið sig undan almennum reglum laga um lausafjárkaup. Hvað sem því líður er þess að gæta að stefnda kaus að bera ekki fyrir sig þennan fyrirvara þegar stefnandi A-kvk-nf tilkynnti henni 10. mars 2009 um afdrif hundsins heldur bauðst stefnda til að láta stefnanda hafa annan hvolp í staðinn. Svo sem ráða má af óvefengdum tölvupóstum, sem gengu milli aðila, var að fullu gengið frá því þeirra á milli að stefnda léti af hendi annan hvolp en við það var ekki staðið af hennar hálfu. Var því þá í engu hreyft af hálfu stefndu að greiðsla hefði átt að koma fyrir nýjan hvolp og verða samskipti milli aðila með engu móti virt þannig að um hafi verið að ræða kaup á öðrum hundi. Þar sem stefnda hefur án gildrar ástæðu vanefnt skuldbindingu sína um úrbætur verður talið að stefnandi A-kvk-nf geti krafist endurgreiðslu á kaupverði hundsins. Verður hér ekki talið skipta máli þótt riftun hafi ekki formlega verið lýst yfir, enda gat ekki komið til þess að greiðslu yrði skilað af hálfu stefnanda. Samkvæmt þessu verður stefndu gert að greiða stefnanda Ö-kvk-þgf 200.000 krónur.

Eins og hér hefur verið rakið var gerður fyrirvari við kaupin vegna galla á hinu selda. Þótt stefnda hafi boðist til að afhenda annan hvolp verður ekki talið að með því hafi hún fallist á að bera kostnað að fjárhæð 34.945 krónur sem féll á stefnendur þegar þau leituðu sér þjónustu dýralæknis. Verður sú krafa því ekki tekin til greina. Aðrir kröfuliðir eru hluti af málskostnaði stefnenda.

Jafnframt er gerð krafa um miskabætur úr hendi stefndu. Þótt stefnda hafi vanefnt fyrirheit um að afhenda nýjan hvolp í stað hundsins sem þurfti að aflífa verður ekki talið að um sé að ræða ólögmæta meingerð þannig að stefnda hafi fellt á sig miskabótaábyrgð samkvæmt 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993. Þeirri kröfu verður því hafnað.

Krafa stefnanda Ö-kvk-ef um dráttarvexti verður tekin til greina þannig að vextir reiknist frá 5. júní 2009, en þá var liðinn mánuður frá því krafan var sett fram gagnvart stefndu með birtingu stefnu, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001.

Samkvæmt 3. mgr. 141. gr. laga nr. 91/1991 ber að öðru jöfnu að dæma stefnda til að greiða stefnanda allan málskostnað í kjölfar endurupptöku án tillits til þeirrar niðurstöðu sem fæst við endurupptöku. Með vísan til þessarar reglur verður stefndu gert að greiða stefnendum málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn svo sem greinir í dómsorði.

B-kk-nf B-x-x, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, M-kvk-nf Ó-kvk-nf T-kvk-nf, er sýknuð af kröfum stefnanda, F-kk-ef H-kk-ef.

Stefnda greiði stefnanda Ö-kvk-þgf B-kvk-þgf 200.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá 5. júní 2009 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnendum 60.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf B-kk-nf