S-1949/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 11. desember sl., er höfðað samkvæmt ákæru útgefinni af lögreglustjóranum í Reykjavík 6. nóvember 2006 á hendur P-x-x A-x-x, litháískum ríkisborgara, fæddum 7. desember 1982, með lögheimili í Litháen fyrir stórfellt fíkniefnabrot, með því að hafa, fimmtudaginn 31. ágúst 2006, flutt hingað til lands 2.479,54 g af amfetamíni ætluðu til söludreifingar. Ákærði flutti efni falið í drifskafti bifreiðarinnar CBP-223 af gerðinni BMW með farþegaferjunni Norrænu og fundu tollverðir efnið við komu ferjunnar til Seyðisfjarðar.

Þetta er talið varða við 173. gr., a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 64/1974, sbr. lög nr. 32/2001.

Upptökukröfur:

Þess er krafist að framangreind ávana- og fíkniefni, sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins, verði gerð upptæk, sbr. 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitskyld efni nr. 233/2001.

Þá er þess krafist að bifreiðin CBP-223, sem notuð var til að flytja framangreind fíkniefni til landsins og lögregla lagði hald á við rannsókn málsins, verði gerð upptæk, sbr. 7. mgr. 5. gr. laga um ávana og fíkniefni og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.

Af hálfu ákærða er þess aðallega krafist að ákærði verði sýknaður af refsikröfu ákæruvalds en til vara að ákærða verði einungis gerð vægasta refsing sem lög frekast leyfa. Komi til þess að ákærða verði ákvörðuð óskilorðsbundin fangelsisrefsing er þess krafist að gæsluvarðhaldsvist hans frá 1. september 2006 til uppkvaðningar dóms komi til frádráttar dæmdri refsivist. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður, þar á meðal réttargæslu- og málsvarnarlaun verjenda, verði greiddur úr ríkissjóði.

Málavextir.

Samkvæmt skýrslu tollgæslunnar á Seyðisfirði 31. ágúst 2006 var bifreiðin CBP-223 BMW 525, árg. 1989, tekin til athugunar af tollvörðum við tollafgreiðslu bílferjunnar Norrænu við komu hennar til landsins um kl. 10.00 þann dag. Hafi fíkniefnaleitarhundar gefið merki um að í bifreiðinni gætu leynst fíkniefni. Í ljós hafi komið við skoðun á undirvagni bifreiðarinnar að átt hafi verið við drifskaft hennar. Til að athuga það nánar hafi verið borað gat á drifskaftið og þá runnið út úr því hvítt duft sem við fíkniefnaprófun hafi reynst gefa jákvæða svörun sem amfetamín. Drifskaftið hafi þá verið tekið undan bifreiðinni og sagað í sundur með rörskurðarsög. Hafi það reynst vera fullt af umræddu dufti. Samkvæmt farþegalista ferjunnar reyndist litháískur karlmaður, ákærði P-x-x A-x-x, vera skráður ökumaður bifreiðarinnar og hafi hann átt bókað far með Norrænu til baka frá Seyðisfirði til Danmerkur hinn 13. desember 2006. Samkvæmt skráningarskírteini bifreiðarinnar hafi ákærði virst hafa keypt bifreiðina fyrr í mánuðinum eða hinn 12. ágúst. Er tollverðir tóku ákærða tali kvaðst hann ekkert vita um hin meintu fíkniefni í bifreiðinni. Kvaðst hann vera kominn til hingað til lands til að starfa hér í nokkra mánuði. Hafi hann virst stressaður, auk þess sem hann hafi ekki getað gefið skýr svör um hvar hann ætlaði að vinna eða hverjir hans tengiliðir væru. Hafi hann og haft óvenjulítinn farangur meðferðis. Ákærði hafi gefið upp nöfn þriggja Litháa sem hann sagði búa hérlendis, A-x-x, S-x-x og J-x-x, en ekki getað gefið upp kenninöfn þeirra. Hann hafi einnig gefið upp að nefndur J-x-x hefði tiltekið heimilisfang í Kópavogi og einnig tiltekið símanúmer. Við nánari athugun hafi símanúmerið reynst óskráð og enginn J-x-x fundist á tilgreindu heimilisfangi. Vegna þessa var ákærði handtekinn af lögreglu um kl. 11.20.

Skýrslur voru teknar af ákærða hjá lögreglu 31. ágúst, 12., 26. og 29. september 2006. Neitaði hann að hafa haft nokkra vitneskju um að fíkniefni hefðu verið falin í umræddri bifreið. Skýrði hann frá því að nágranni sinn sem héti L-x-x hefði bent sér á auglýsingu á netinu þar sem óskað var eftir aðila til að ferja ökutæki til Íslands gegn greiðslu. Í framhaldi hafi ákærði hringt í símanúmer sem gefið hafi verið upp í auglýsingunni og komist í samband við mann að nafni E-x-x. Hafi orðið úr að hann hafi samið við nefndan E-x-x um að ferja bifreiðina til Íslands gegn greiðslu sem hafi verið 1.000 evrur. Hafi E-x-x séð um alla skipulagningu ferðarinnar, þar á meðal öll farmiðakaup. Einnig hafi sami maður séð um að aka honum frá heimili hans í Kaunas að ferjunni í Klaipeda þar sem BMW bifreiðin hafi staðið á hafnarbakkanum. Deginum áður en þeir héldu af stað hafi E-x-x beðið hann um að koma á skráningarstofu borgarinnar í því skyni að skrá umrædda bifreið yfir á sitt nafn. Ákærði kvaðst ekki hafa verið upplýstur um hvaða dag hann myndi halda til baka frá Íslandi en E-x-x hafi sagt að hann skyldi bara taka því rólega þegar hann kæmi þangað. Hann myndi fara þaðan með flugi en ekki með ferjunni til baka og að ekkert væri ákveðið með brottfarardag.

Er ákærði var spurður út í nöfnin A-x-x, S-x-x og J-x-x, sem hann sagði tollyfirvöldum á Seyðisfirði að væru menn sem hann þekkti hér á landi, sagði ákærði að hann hefði ranglega sagst þekkja hér menn sem hétu A-x-x og S-x-x. Hafi hann gert þetta til að sýna tollvörðum fram á að hann þekkti til einhverra á Íslandi. Hins vegar hafi hann fengið nafn J-x-x uppgefið áður en hann fór í ferðina. Hafi E-x-x gefið honum upp þetta nafn ásamt heimilisfangi í Selbrekku í Kópavogi og símanúmeri og hafi ákærði átt að veita hérlendum yfirvöldum þessar upplýsingar yrði hann stöðvaður við komuna til landsins og síðan myndi nefndur J-x-x staðfesta þessar upplýsingar og að ákærði væri hingað kominn til að vinna. Jafnframt kvaðst ákærði hafa ritað niður á minnismiða nafnið A-x-x S-x-x og heimilisfang hans eftir að hafa fengið sms-skilaboð frá E-x-x þar um er hann var staddur í Færeyjum. Kvaðst hann hafa talið að sá maður ætti að staðfesta gagnvart yfirvöldum hér hvert erindi hans væri til landsins. Er ákærði var spurður hvers vegna hann hefði skýrt tollyfirvöldum frá því að hann væri kominn hingað til að vinna sagðist hann hafa svarað þessu til þar sem hann hefði talið að þá yrði auðveldara að komast í gegnum tollafgreiðsluna. Aðspurður hvort honum hafi aldrei dottið í hug að fíkniefni gætu verið í umræddri bifreið neitaði ákærði því en sagði þó að einn kunningja sinna hefði aðvarað sig varðandi þetta. Hefði hann sagt sér að passa sig á því að stundum væru fíkniefni falin í bifreiðum sem verið væri að flytja á milli landa. Ákærði skýrði og frá því að hann teldi E-x-x vera raunverulegan eiganda bifreiðarinnar þó hann sjálfur hefði verið formlega skráður eigandi. Hefði sér virst sem E-x-x hefði aldrei verið skráður eigandi bifreiðarinnar heldur hafi hún verið nýskráð á sig eftir að hafa verið flutt inn frá Þýskalandi.

Við nánari rannsókn tæknideildar lögreglunnar reyndust fíkniefnin, sem falin höfðu verið í tvískiptu drifskafti bifreiðarinnar, vera alls 2.479,54 g af amfetamíni, 1.402,44 g í öðrum hlutanum en 1.077,10 g í hinum. Sýni úr báðum drifskaftshlutunum voru send til rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði til efnagreiningar og mælingar á styrkleika að beiðni lögreglu 12. september 2006. Er matsgerð rannsóknarstofunnar dagsett 25. september 2006 og kemur þar fram að bæði sýnin hafi innihaldið metamfetamín og vott af laktósa. Hafi magn metamfetamínbasa í öðru sýninu verið 62%, sem samsvari 82% af metamfetamínsúlfati, en í hinu hafi magn metamfetamínbasa verið 59%, sem samsvari 78% af metamfetamínsúlfati.

Framburðir fyrir dómi.

Ákærði skýrði frá því að kunningi hans hefði sagt honum frá auglýsingu sem birst hafi á netinu þar sem óskað væri eftir manni til að flytja bifreið til Íslands. Kvaðst ákærði hafa fengið áhuga og ákveðið að gefa kost sér í verkefnið. Í framhaldi hafi hann hitt mann sem heiti E-x-x og hafi sá boðið sér 1.000 evrur ef hann tæki þetta að sér. Skyldi ákærði fá helming fjárhæðarinnar greiddan strax en eftirstöðvarnar þegar hann væri kominn á áfangastað. Hafi verkefnið verið í því fólgið að flytja bifreið til Íslands en ekki hafi fylgt sögunni hvort ákveðinn kaupandi væri til staðar eða hvort selja ætti bifreiðina þegar hingað væri komið. Hafi hann eingöngu fengið uppgefið nafnið J-x-x og tiltekið símanúmer sem hann hafi átt að hringja í við komuna hingað. Aðrar upplýsingar hafi hann ekki fengið. Eftir að hann hafi ákveðið að slá til hafi umræddur E-x-x aðstoðað sig við að fá vegabréf og kaupa farmiða. Einnig hafi E-x-x talið nauðsynlegt að umrædd bifreið yrði skráð á nafn ákærða til að auðveldara yrði að skrá hana áfram á nafn kaupanda hérlendis og hafi E-x-x séð um að láta skrá og skoða bifreiðina í Litháen. Kvaðst ákærði hafa séð af skjölum og jafnframt hafi hann verið upplýstur um að bifreiðin væri nýinnflutt frá Þýskalandi. Hann kvaðst telja að raunverulegur eigandi og viðtakandi bifreiðarinnar hérlendis væri umræddur J-x-x. Ákærði kvaðst einnig hafa verið upplýstur um að séð yrði um að útvega honum far til baka, væntanlega flugleiðis, þegar hann hefði lokið við að afhenda bifreiðina og hafi hann staðið í þeirri trú að J-x-x myndi annast það. Kvaðst hann ekki hafa neina skýringu á því af hverju farmiði hans með ferjunni hafi verið keyptur með þeim hætti að hann ætti bókað far með henni til baka hinn 13. desember 2006. Hann hefði fyrst tekið eftir þessu þegar hann var kominn um borð í ferjuna.

Ákærði sagði ferðina til Íslands hafa hafist með því að E-x-x hafi ekið honum til Klaipeda þar sem BMW bifreiðin hafi verið og hafi E-x-x afhent honum lyklana að henni. Ákærði hafi svo ekið bifreiðinni þar um borð í ferju og síðan hafi hann tekið aðra ferju til Íslands, sem stoppað hafi tvo daga í Færeyjum. Ákærði kvaðst aðspurður hafa gefið tollvörðum á Seyðisfirði þær skýringar á komu sinni til landsins að hann væri kominn til að vinna. Hafi E-x-x og hann ákveðið fyrir fram að hann myndi gefa þessar skýringar ef hann yrði spurður því það yrði auðveldara með tilliti til þess að hann talaði litla ensku. Kvaðst hann ekki hafa treyst sér til að skýra út á ensku raunverulegan tilgang ferðarinnar en E-x-x hafi stungið upp á því að heppilegast væri fyrir hann að gefa þessa skýringu. Hafi E-x-x þá einnig rétt honum miða þar sem skrifað var nafnið J-x-x og tiltekið símanúmer sem hann skyldi gefa upp og gætu tollverðir þá fengið staðfest með því að hringja í viðkomandi að ákærði væri kominn til landsins til að vinna.

Ákærði kvaðst ekki hafa haft neinn grun um að fíkniefni væru falin í bifreiðinni. Aðspurður hvort hann hefði heyrt áður en hann lagði upp í ferðina að gerðar hefðu verið tilraunir til að smygla fíkniefnum til Íslands, falin í bifreiðum, sagði ákærði að vinur hans hefði haft orð á því fyrir ferðina að þetta gæti verið hættulegt þar sem dæmi væru um að reynt væri að smygla fíkniefnum á milli landa með þessum hætti. Ákærði kvaðst ekki hafa viljað hlusta á hann og ekki hafa haft neinar grunsemdir um að um slíkt gæti verið að ræða í þessu tilviki.

Vitnið J-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf, deildarstjóri tollgæslunnar á Seyðisfirði, kvaðst hafa fengið upplýsingar frá tollyfirvöldum í Færeyjum um ákveðnar grunsemdir sem vaknað hefðu vegna ferðar ákærða til landsins. Vegna þess hafi verið ákveðið að fara vel yfir mál hans þegar ferjan kæmi. Þessu til viðbótar hafi það og vakið sérstakar grunsemdir tollvarða hve lítinn farangur ákærði hafi haft með sér og hversu ónákvæmar upplýsingar ákærði hafði um þá sem hann ætlaði að hitta hérlendis miðað við þá sögu hans að hann væri kominn hingað til að vinna. Hafi ákærði og virkað mjög stressaður þegar hann var spurður út ferð sína og hafi virst sem hann fylgdist vel með þegar tollverðir voru að leita í bifreiðinni. Þegar fíkniefnahundurinn var látinn þefa af bifreiðinni hafi hann gefið merki um að eitthvað kynni að vera aftarlega undir henni. Þegar málið var skoðað betur hafi komið í ljós að eitthvað kynni að leynast í drifskaftinu og þegar borað hafi verið lítið gat á það hafi runnið út úr því hvítt efni. Drifskaftið hafi því verið tekið undan og sagað í sundur. Hafi þá komið í ljós að innan í því var hvítt efni og hafi fíkniefnaprófun á efninu, sem gerð hafi verið að ákærða viðstöddum, sýnt að um var að ræða amfetamín.

Vitnið K-kk-nf S-kk-nf rannsóknarlögreglumaður kvaðst hafa haft umsjón með rannsókn málsins. Hafi lögreglan meðal annars reynt að upplýsa um hugsanlega samverkamenn ákærða hérlendis og í því sambandi tekið skýrslur af A-x-x S-x-x sem ákærði hefði gefið upp að gæti staðfest ástæður fyrir komu hans til landsins og fleira í því sambandi. Ekkert hafi komið fram við rannsóknina sem bent hafi til einhverra tengsla þessa manns við ákærða eða málið að öðru leyti. Sama megi segja um athugun lögreglunnar á símanúmeri og heimilisfangi að Selbrekku sem ákærði hafi verið með ritað á minnismiða. Viðkomandi símanúmer hafi verið óskráð og sannanlega ekki í notkun í allnokkurn tíma og rannsókn á notkun númersins fyrir þann tíma hafi heldur ekki gefið neinar vísbendingar sem að gagni gætu komið. Þá hafi komið í ljós að hérlendis væru búsettir fjölmargir sem hétu J-x-x og hafi ekki verið hægt að finna neitt út úr því hvort einhver þeirra, og þá hver, gæti tengst máli þessu. Þá hafi ekki verið farið út í að óska eftir aðstoð lögreglunnar í Litháen við að finna þá E-x-x og L-x-x, sem ákærði hafi sagst hafa verið í samskiptum við vegna málsins í Litháen, og kanna tengsl þeirra við málið þar sem reynslan hafi sýnt að slíkar rannsóknir séu oft og tíðum tímafrekar og vafasamt hvaða árangri það myndi skila fyrir framgang þess máls sem hér sé til meðferðar.

Vitnið H-kk-nf B-kk-nf A-kk-nf lögreglumaður gaf símaskýrslu varðandi hringingar í síma ákærða eftir að hann var handtekinn og varpaði framburður hans engu ljósi á málið.

Vitnið J-kk-nf K-kk-nf, dósent á Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræðum, staðfesti matsgerðir sem hann vann vegna fíkniefnanna. Kvað hann efnið hafa verið metamfetamín en almennt sé talið að áhrif þess á miðtaugakerfið séu heldur meiri en af venjulegu amfetamíni. Styrkleikinn hafi verið töluvert mikill og vafalaust að hægt hefði verið að drýgja efnið töluvert miðað við styrkleika slíkra efna sem rannsóknarstofan fái til rannsóknar.

Niðurstaða.

Fyrir liggur að í BMW bifreið sem ákærði flutti með sér til landsins með ferjunni Norrænu voru falin þau fíkniefni sem greind eru í ákæru. Ákærði hefur hins vegar, allt frá því að hann var handtekinn við komuna til landsins, neitað að hafa haft einhverja vitneskju um fíkniefnin í bifreiðinni og hefur hann enga skýringu getað gefið á tilvist þeirra þar. Hins vegar hefur hann gefið þá skýringu á ferð sinni með bifreiðina að hann hafi tekið að sér, eftir auglýsingu á vefnum, að flytja bifreiðina til landsins gegn greiðslu og að hann hafi staðið í þeirri trú að eingöngu væri um bílaviðskipti að ræða.

Við mat á trúverðugleika þessara fullyrðinga ákærða þykir verða að horfa til nokkurra atriða sem komið hafa fram hjá honum er hann gaf skýrslur sínar fyrir lögreglu og dómi. Fyrir það fyrsta hefur ákærði viðurkennt að hafa skýrt tollyfirvöldum í Færeyjum og Seyðisfirði rangt frá ástæðum ferðar sinnar til landsins. Hefur hann í skýrslum sem teknar voru af honum hjá lögreglu og fyrir dómi gefið ýmist þær skýringar á þessum rangfærslum sínum að E-x-x hafi skipulagt það fyrir fram að hann myndi gefa þessa skýringu, yrði hann stöðvaður af yfirvöldum, eða að hann hafi talið sig sleppa auðveldar í gegnum tollskoðun ef hann tefldi fram þessari sögu, með tilliti til þess hvað hann ætti erfitt með að gera sig skiljanlegan á ensku. Þykir dóminum sem þessar röngu og misvísandi skýringar ákærða bendi til þess að ákærði hafi haft eitthvað að fela við komuna til landsins. Til þess sama bendir og sá vitnisburður J-kk-ef F-kk-ef A-kk-ef að ákærði hafi virkað mjög taugaóstyrkur meðan leit tollyfirvalda í bifreið hans stóð yfir. Þá játaði ákærði við yfirheyrslu hjá lögreglunni hinn 12. september sl. að tveir þeirra manna, sem hann hafði upplýst við tollyfirvöld að væru menn sem hann þekkti hérlendis, væru ekki til í raun. Þegar einnig er til þess litið hversu óljósar upplýsingar ákærði kvaðst hafa fengið um hvað við tæki þegar hann kæmi hingað til lands, þess að umrædd BMW bifreið var orðin 17 ára gömul og varla mikils virði og því ólíklegt að einhver hagur gæti verið af því að flytja slíka bifreið hingað til lands, með þeim kostnaði og umstangi sem það augljóslega hefði í för með sér, og loks til þess að ákærði kannaðist við fyrir dómi að vinur hans hefði haft orð á því fyrir ferðina að þessi ferð hans gæti reynst hættuleg þar sem dæmi væru um að reynt væri að smygla fíkniefnum í bifreiðum á milli landa, er það niðurstaða dómsins að framburður ákærða sé ekki trúverðugur og að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að hann hafi vitað eða hlotið að vera ljós raunverulegur tilgangur ferðarinnar. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæru og telst brot hans varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga, enda um að ræða mikið magn hættulegra fíkniefna, ætlað til söludreifingar.

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði ákærða hefur hann ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Fram er komið að amfetamín það sem hér um ræðir reyndist við athugun Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði vera af töluverðum styrkleika. Að þessu virtu, og með vísan til 1. og 3. tl. 70. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 2 ár og sex mánuði. Frá refsingunni ber að draga gæsluvarðhaldsvist hans frá 1. september 2006.

Með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni eru gerð upptæk 2.479,54 g af amfetamíni, sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að hafa flutt til landsins. Í ljósi alvarleika málsins, og með vísan til 7. mgr. 5. gr. téðra laga og 2. mgr. 14. gr. nefndrar reglugerðar, þykir og rétt að gera upptæka til ríkissjóðs bifreiðina CBP-223 af gerðinni BMW sem notuð var til að flytja amfetamínið til landsins.

Ákærði greiði 789.817 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 295.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun og útlagðan kostnað skipaðs verjanda síns á rannsóknarstigi og einnig við þingfestingu og fyrirtöku málsins fyrir dómi, E-kvk-ef D-kvk-ef P-kvk-þgf héraðsdómslögmanns, 357.483 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómsuppsaga hefur dregist nokkuð vegna anna dómara.

Af hálfu ákæruvaldsins var málið flutt af K-kvk-þgf B-kvk-þgf, fulltrúa ríkissaksóknara.

D ó m s o r ð

Ákærði, P-x-x A-x-x, sæti fangelsi í 2 ár og sex mánuði. Til frádráttar komi gæsluvarðhaldsvist hans frá 1. september 2006.

Upptæk eru gerð 2.479,54 g af amfetamíni og bifreiðin CBP-223 af gerðinni BMW.

Ákærði greiði 789.817 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 295.000 krónur og þóknun skipaðs verjanda síns á rannsóknarstigi og einnig við þingfestingu og fyrirtöku málsins fyrir dómi, E-kvk-þgf D-kvk-ef P-kvk-þgf héraðsdómslögmanns, 357.483 krónur.

Á-kk-nf M-kk-nf