S-969/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 23. janúar 2013, er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 27. nóvember 2012 á hendur X, kt. 000000-0000, […], Reykjavík, „fyrir brot í opinberu starfi og líkamsárás, með því að hafa mánudaginn 16. apríl 2012 í húsnæði að […] þar sem starfrækt er skammtímavistun fyrir fötluð börn á vegum […], í starfi sínu sem stuðningsfulltrúi, ráðist með ofbeldi á A, kennitala 000000-0000, sem var þar í skammtímavistun og sparkað ítrekað í vinstri upphandlegg A með þeim afleiðingum að A féll í gólfið úr rúmi sínu og hlaut roða og bólgu á vinstri upphandlegg og eymsli í hægra hné.“

Þetta er talið varða við 1. mgr. 217. gr., sbr. 138. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu sakarkostnaðar.

Í ákæru málsins er af hálfu B, kt. 000000-0000, fyrir hönd ólögráða sonar hennar, A, kt. 000000-0000, gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða miskabætur að fjárhæð 1.000.000 króna, ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 16. apríl 2012, en síðan dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags.

I.

Við þingfestingu málsins 14. desember 2012 viðurkenndi ákærði þá háttsemi sem honum er gefin að sök að öðru leyti en því að hann mótmælti því að brotaþoli hefði fallið í gólfið og að eymsli í hægra hné væru af hans völdum. Þá viðurkenndi ákærði bótaskyldu en mótmælti bótafjárhæð sem of hárri. Var aðalmeðferð málsins ákveðin 23. janúar 2013. Eftir að vitni höfðu gefið skýrslu þann dag lýsti ákærandi því yfir að fallið væri frá þeirri atvikalýsingu í ákæru að brotaþoli hefði fallið í gólfið og að eymsli í hægra hné væru tilkomin eftir þetta atvik. Þar sem ákærði hafði játað skýlaust þá háttsemi sem eftir stóð í ákæru og dómari taldi ekki ástæðu til að draga í efa að játning hans væri sannleikanum samkvæmt var ákveðið að fara með málið að hætti 164. gr. laga nr. 88/2008 og tjáðu málflytjendur sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði krefst þess aðallega að ákvörðun refsingar verði frestað en til vara er krafist vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst ákærði þess að bótakrafa verði lækkuð. Enn fremur gerir verjandi kröfu um hæfilega þóknun sér til handa.

Ágreiningur er um lagaatriði, þ.e. hvort 138. gr. almennra hegningarlaga eigi við í máli þessu. Í téðu ákvæði segir að hafi opinber starfsmaður gerst sekur um refsilagabrot með verknaði, sem telja verður misnotkun á stöðu hans, og við því broti er ekki lögð sérstök refsing sem broti í embætti eða sýslan, þá skal hann sæta þeirri refsingu, sem við því broti liggur, en þó svo aukinni, að bætt sé við hana allt að helmingi hennar. Vandséð er að ákærði hafi við árásina á brotaþola „misnotað aðstöðu sína“ og verður að skýra allan vafa um túlkun ákvæðisins ákærða í hag, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Brot ákærða þykir varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en ekki einnig 138. gr. sömu laga.

II.

Ákærði er fæddur […] 1978. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Við ákvörðun refsingar ber að líta til játningar ákærða og þess að hann hefur viðurkennt bótaskyldu. Þá hefur hann sýnt iðrun og leitað til sálfræðings vegna reiðistjórnunarvanda. Er allt þetta virt ákærða til málsbóta. Til refsiþyngingar ber að horfa til þess að ákærði var stuðningsfulltrúi brotaþola sem er fatlaður unglingspiltur. Fram hefur komið í málinu að brotaþoli sé erfiður einstaklingur og skömmu fyrir árásina hafi hann öskrað, klórað og rifið niður gardínu, en þetta getur ekki haft áhrif á refsiákvörðun í máli þessu. Með vísan til alls framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Þar sem ákærði hefur ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi er rétt að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

III.

Í þinghaldi 23. janúar 2012 lýsti réttargæslumaður brotaþola því yfir að miskabótakrafa væri lækkuð í 1.000.000 króna. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir líkamsárás og á brotaþoli rétt á miskabótum úr hendi ákærða vegna árásarinnar á grundvelli 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999. Við ákvörðun bóta er til þess að líta að um er að ræða árás umönnunaraðila á fatlaðan dreng og er árásin til þess fallin að valda brotaþola miska. Þykja bætur hæfilega ákveðnar 600.000 krónur. Dráttarvextir skulu reiknast frá 5. janúar 2013 þegar liðinn var mánuður frá birtingu kröfunnar fyrir ákærða í fyrirkalli, sbr. 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

IV.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til að greiða sakarkostnað. Samkvæmt yfirliti um sakarkostnað er um að ræða kostnað vegna læknisvottorðs, 32.400 krónur, sem ákærða ber að greiða. Í ljósi þess að fallið hefur verið frá hluta af ákæruatriðum og fallist er á sjónarmið ákærða um heimfærslu til refsiákvæða þykir rétt að láta ákærða greiða 2/3 af þóknun verjanda síns, sem þykir hæfilega ákveðin, með hliðsjón af tímaskýrslu, 276.100 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 2/3 af þóknun réttargæslumanns, sem telst hæfilega ákveðin 125.500 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. 1/3 hluti fellur þá á ríkissjóð.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A 600.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 16. apríl 2012 til 5. janúar 2013, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði skal greiða í sakarkostnað 32.400 krónur vegna læknisvottorðs og 2/3 af þóknun verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef hæstaréttarlögmanns, að fjárhæð 276.100 krónur og 2/3 af 125.500 króna þóknun réttargæslumanns, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, en 1/3 hluti skal greiddur úr ríkissjóði.

S-kvk-nf B-kvk-nf