E-3232/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 5. maí 2009, var þingfest 29. október 2008. Stefnandi er Flotgólf ehf., Miðhrauni 15, Garðabæ. Stefnda er B-kvk-nf Ó-kvk-nf, Grimstad, Noregi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði gert að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 4.572.162 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 821.392 kr. frá 3. janúar 2008 til 18. janúar 2008, af 1.829.662 kr. frá 18. janúar 2008 til 6. mars 2008 og af 4.572.162 kr. frá 6. mars 2008 til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefnda krefst þess aðallega að hún verði alfarið sýknuð af öllum kröfum stefnanda og henni dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði verulega lækkaðar og að málskostnaður verði látinn niður falla.

I.

Ágreiningur er um málsatvik. Í stefnu segir að stefnandi hafi gefið út þrjá reikninga á hendur stefndu, samtals 4.572.162 krónur, sem er stefnufjárhæð málsins. Í fyrsta lagi er um að ræða reikning nr. 4010 að fjárhæð 821.392 krónur, með gjalddaga 3. janúar 2008, í öðru lagi reikning nr. 4104 að fjárhæð 1.008.270 krónur, með gjalddaga 18. janúar 2008, og í þriðja lagi reikning nr. 4325 að fjárhæð 2.742.500 krónur með gjalddaga 6. mars 2008.

Stefnandi kveður að reikningarnir séu til komnir vegna vinnu stefnanda við flotun og múrverk í fasteigninni Álfabrekku 17, Kópavogi. Stefnandi hafi unnið samskonar vinnu við neðri hæð fasteignarinnar á grundvelli tilboðs, en sú vinna sé greidd. Í framhaldi af þeirri vinnu hafi stefnda óskað eftir því að stefnandi ynni við efri hæð fasteignarinnar. Séu umræddir reikningar vegna þeirrar vinnu og efnis við það verk. Verð séu þau sömu og notuð hafi verið í fyrri viðskiptum aðila vegna sömu fasteignar.

Stefnda lýsir atvikum í greinargerð sinni þannig að hún hafi gert munnlegt samkomulag við stefnanda um flotun og múrverk á neðri hæð fasteignar hennar að Álfabrekku 17, Kópavogi. Samkomulagið hafi verið gert í gegnum síma þar sem stefnda sé búsett í Noregi. Stefnda hafi svo greitt stefnanda fyrir vinnu á neðri hæð hússins samkvæmt framlögðum reikningum stefnanda. Við greiðslu reikninga við verklok hafi stefnda rætt við stefnanda um verk sem stefnda hafi þurft að láta framkvæma á efri hæð sama húss, nánar tiltekið flotun og múrverk. Hafi stefnandi eindregið mælt með því að loftið yrði tekið niður og hafi stefnda verið sammála þeirri útfærslu. Við sama tækifæri hafi stefnda óskað eftir tilboði og verklýsingu frá stefnanda en það aldrei borist. Stefnandi hafi engu að síður unnið verkið, óumbeðið, og krafið stefndu síðan um greiðslu fyrir það. Stefnda kveðst ekki hafa haft vitneskju um að unnið væri að verkinu fyrr en henni hafi borist fregnir til Noregs af slæmri umgengni við fasteignina, en stefnda hafi engar upplýsingar fengið frá stefnanda um framvindu verksins á meðan á því stóð. Nú liggi fyrir reikningar vegna verks sem stefnda hafi ekki óskað eftir. Jafnframt liggi fyrir að verk það sem unnið var af hálfu stefnanda sé ekki í samræmi við það sem aðilar höfðu þó rætt um. Þurfi stefnda að kosta til gríðarlegum fjárhæðum til að láta lagfæra þá galla sem séu á verkinu. Meðal annars þurfi að rífa niður alla veggi sem stefnandi hafi sett upp þar sem þeir hafi ekki átt að ná upp í loft, auk annarra ágalla á verkinu.

Stefnandi sendi stefndu innheimtubréf, dags. 23. maí 2008, en án árangurs. Hefur stefnandi því höfðað mál þetta.

II.

Við aðalmeðferð málsins skýrði O-kk-nf G-kk-nf, eigandi og framkvæmdastjóri stefnanda, frá því að leitað hefði verið til hans varðandi múrun á neðri hæð Álfabrekku 17, Kópavogi. Hann hefði gert skriflegt tilboð í verkið. Nánar tiltekið um pússningu á gólfum og útveggjum, auk hleðslu milliveggja. Verkið hefði svo verið unnið sumarið 2007 og þrír reikningar verið gefnir úr, einn fyrir hvern verkhluta. Stefnda hefði búið erlendis og þau verið í símasambandi og í tölvupóstsamskiptum. Í september 2007 hafi stefnda komið til fundar á skrifstofu stefnanda og með henni E-kk-nf, leigjandi hennar, sem hafi verið aðalsamskiptaaðili hennar vegna verksins og fylgt því eftir, en honum hafi legið á að flytja inn í húsnæðið. Á þessum fundi hafi stefnda lýst mikilli ánægju með vinnu stefnanda og þá komið til umræðu að það þyrfti að pússa efri hæðina hjá henni. Einnig hefði komið til umræðu að stefnandi myndi pússa húsið að utan, en það hafi ekki orðið af því. Ekki hefði verið rætt um verð að öðru leyti en því að forsendur væru þær sömu og vegna neðri hæðarinnar. Framkvæmdir hefðu byrjað í lok nóvember eða byrjun desember, en E-kk-nf hefði þá haft samband við O-kk-þf og viljað setja þetta í gang. Til hafi staðið að gera aukaíbúð á neðri hæðinni og byrjað hafi verið á því. Svo hefði verið rætt um að flota næst uppi, en það dregist vegna þess að stefnda hefði ekki gert upp við þann sem sá um pípulagnir og úttekt vantað fyrir lögnunum. Á verktímanum, sem lauk í janúar 2008, hefðu öll samskipti verið í gegnum E-kk-þf og hann verið í sambandi við G-kk-þf byggingarstjóra. O-kk-nf sagði að stefnda hefði hringt eitt sinn í sig og kvartað yfir sekk með efnisafgöngum og hann verið fjarlægður. Einnig hefði hún gert athugasemdir við það hvernig milliveggir hafi verið hlaðnir. Milliveggir á efri hæðinni hefðu hins vegar verið hlaðnir í samræmi við það sem rætt hefði verið um, þ.e. samkvæmt teikningum, enda væru aðstæður þannig að annað hafi ekki verið hægt. Hann hefði hins vegar sagt við stefndu, vegna umkvartana hennar, að hann væri reiðubúinn til að finna lausn á því. Þá sagði hann að stefnda hefði aldrei gert athugasemdir við gólfin eða pússningu. Þá kannaðist hann við að rætt hefði verið á fundinum í september 2007 um þá útfærslu að taka niður loftin á efri hæðinni.

Stefnda sagði í aðilaskýrslu sinni að hún hefði aldrei séð tilboð frá stefnanda vegna framkvæmda á neðri hæð Álfabrekku 17 en G-kk-nf G-kk-nf, sem var byggingarstjóri hússins, hefði haft milligöngu um vinnu stefnanda og hún ekki vitað af því. Stefnda hafi komið til Íslands þegar framkvæmdir voru búnar á neðri hæðinni og henni hafi fundist reikningar stefnanda vegna neðri hæðarinnar frekar háar. Einnig skýrði stefnda frá því að hún hefði farið til stefnanda til að gera upp fyrir neðri hæðina. Með henni hafi verið E-kk-nf, leigjandi hennar. Hún hefði rætt við O-kk-þf um það hvernig hún vildi hafa efri hæðina og hann sagt að það væri svo hátt til lofts að hann mælti sérstaklega með því að veggirnir yrðu teknir alveg upp í loft. Hún hefði hins vegar sagt að veggirnir ættu að vera lágir því loftið yrði tekið niður. Þá hefði hún sagt skýrt að hún vildi fá tilboð og verksamning. Hún hefði ekkert heyrt frá stefnanda og velt fyrir sér hvenær þeir ætluðu að byrja. Henni hafi orðið kunnugt um að verið væri að vinna við efri hæðina þegar móðir hennar, sem búi í næsta húsi, hafi hringt í hana og verið miður sín yfir umgengni í húsinu og bíll merktur stefnanda væri þarna. Þetta hefði verið fyrsta vitneskja hennar um að stefnandi hafi verið að vinna á efri hæðinni. Stefnda taldi að þetta hefði verið í nóvember/desember 2007. Stefnda kvaðst ekki hafa gert ráðstafanir til að stöðva verkið en hún hafi haldið að hún myndi heyra frá stefnanda. Svo hefði hún fengið tölvupóst frá Oddi um hvað verkið kostaði. Hún hefði komið til landsins um páskana og skoðað framkvæmdirnar. Verkið hafi ekki verið í samræmi við það sem rætt hefði verið um á sínum tíma við stefnanda, en veggirnir væru alveg upp í þak. Þá hefði verið sett einhvers konar listaverk í sjónvarpsholi og vatnsleiðslur verið í svefnherbergi en ekki baðherbergi þannig að brjóta þurfi upp vegg. Þá hefði umgengni verið slæm og bjórflöskur verið á víð og dreif. Stefnda kvaðst hafa sent stefnanda tölvupóst og sagt að það yrði að fjarlægja þetta áður en hún gerði upp, en stefnandi hefði ekki svarað því. Stefnda sagði að hún hefði aldrei látið stefnanda fá teikningar af húsnæðinu og hún vissi ekki hvernig þeir hefðu haft aðgang að húsnæðinu. Stefnda kannaðist ekki við að upp hafi komið vandræði með úttekt á lögnum áður en efri hæðin var flotuð.

G-kk-nf Þ-kk-nf, sem stýrði verki stefnanda í umræddu húsi, greindi frá því fyrir dómi að milliveggir hefðu verið hlaðnir samkvæmt teikningum af húsnæðinu. Einnig skýrði hann frá því að hann hefði fengið teikningar af húsnæðinu og lykil hjá E-kk-þgf, leigjanda stefndu.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf verktaki sagði fyrir dómi að hann hefði séð um ýmsa verkþætti í umræddu húsnæði. Verkið hefði verið unnið í samræmi við teikningar af húsnæðinu og ekki hefðu verið settar fram neinar óskir um að víkja frá þeim.

Vitnið G-kk-nf G-kk-nf, sem var byggingarstjóri að Álfabrekku 17, greindi dóminum frá því að hann hefði verið í símasambandi og tölvupóstsamskiptum við stefndu sem hefðu minnkað þegar húsið hafi orðið fokhelt. Þá kom fram að E-kk-nf, leigjandi stefndu, hefði tekið að sér samskipti við iðnaðarmenn fyrir hönd stefndu. Vitnið kvaðst hafa fylgst aðeins með vinnu á neðri hæðinni. Þá kvaðst vitnið hafa bent stefndu á Flotgólf ehf. Vitnið sagðist hafa tekið út gólflagnir á efri hæðinni og stefnda hefði rekið á eftir því að hægt væri að flota gólfið. Það hefði vantað teikningar fyrir lagnirnar og píparinn hafi ekki viljað láta þær af hendi nema stefnda gerði upp við hann. Svo hefðu teikningar borist og vitnið tekið út lagnirnar. Eftir þetta hafi vitnið ekkert komið að verkinu.

III.

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á ógreiddum reikningum. Stefnda hafi keypt vöru og/eða þjónustu af stefnanda. Stefnandi hafi sent stefndu reikning á útgáfudegi og ógreiddir séu eftirtaldir reikningar:

Stefnandi byggir á því að stefndu sé skylt að greiða fyrir þá vöru og/eða þjónustu sem stefnandi hafi sannanlega látið stefndu í té, að beiðni stefndu. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og hafi því verið nauðsynlegt að höfða mál til innheimtu hennar.

Um lagarök er vísað til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða. Enn fremur er vísað til ákvæða laga um lausafjárkaup, nr. 50/2000, aðallega 45. gr., 47. gr., 49. gr., 51. gr. og 52. gr.

Krafa um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Málskostnaðarkrafa er byggð á 129. og 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála.

IV.

Stefnda byggir á því að ekkert samkomulag hafi verið gert milli aðila um vinnu á efri hæð fasteignar stefndu, hvorki munnlegt né skriflegt, og hafi vinna stefnanda samkvæmt framlögðum reikningum verið með öllu óumbeðin. Hljóti stefnandi að bera hallann af því að hafa ráðist í framkvæmdir verks að eigin frumkvæði, án þess að hafa tryggt sér sönnun samnings milli aðila, og krefjast þess síðan í lok verks að fá greiðslu uppsetts verðs. Stefnandi hafi ekki á nokkurn hátt sannað efni þess samnings er hann beri fyrir sig í málinu. Í stefnu komi fram fullyrðingar af hálfu stefnanda sem standist ekki, m.a. að stefnda hafi óskað eftir að stefnandi ynni verkið á efri hæð fasteignarinnar. Stefnda hafnar alfarið öllum fullyrðingum stefnanda um málavexti og málsástæður sem ekki séu studdar viðhlítandi sönnunargögnum. Af þeim sökum sé því alfarið hafnað sem röngu, sem fram komi í stefnu, að meginregla kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða eigi við í málinu. Stefnda hafnar því jafnframt að lög nr. 50/2000 um lausafjárkaup eigi við í málinu.

Þá byggir stefnda á því að verk það sem stefnandi hafi unnið, án samþykkis stefndu, sé gallað, ekki faglega unnið né í samræmi við góða viðskiptahætti og í engu samræmi við þá útfærslu sem aðilar höfðu rætt um við lok verks á neðri hæð hússins. Samkvæmt því sem aðilar hafi rætt um hafi átt að taka loftið á efri hæðinni niður og sé því með öllu óskiljanlegt hvers vegna stefnandi hafi kosið að hlaða alla milliveggi upp í loft, sérstaklega með tilliti til þess að lofthæð í húsinu sé óvenjumikil. Þá hafi stefnandi hlaðið vegg í sjónvarpsholi sem sé ekki á teikningu. Liggi fyrir að kostnaður stefndu nemi mörgum milljónum króna við að fjarlægja þá veggi er stefnandi hafi sett upp, setja upp nýja veggi, opna ræsi er stefnandi hafi látið flota yfir og færa vatnsrör sem stefnandi hafi sett á rangan stað. Þá sé ótalið það fjárhagslega tap sem stefnda hafi orðið fyrir vegna taps á leigutekjum, en verulegar tafir hafi orðið á því að ljúka við byggingu hússins og koma því í útleigu eins og stefnda hafi ætlað sér. Allt þetta leiði til þess að lækka eigi kröfur stefnanda verulega.

Þá mótmælir stefnda alfarið framlögðum reikningum stefnanda. Enginn samningur hafi legið fyrir milli aðila, hvorki um framkvæmd verksins né upphæð þeirra greiðslna sem ætti að inna af hendi. Reikningunum er mótmælt sem órökstuddum, óskýrum og allt of háum og í engu samræmi við verk það sem hafi verið unnið. Í greinargerð stefndu er skorað á stefnanda að leggja fram nánari skýringar á framlögðum reikningum og tímaskýrslur og önnur vinnuskjöl er liggi að baki þeim.

Í varakröfu er byggt á sömu málsástæðum og í aðalkröfu, eftir því sem við á. Enn fremur mótmælir stefnda dráttarvaxtakröfu stefnanda.

Um lagarök er vísað til laga um þjónustukaup nr. 42/2000, einkum 1. gr., 4.-6. gr., 9. gr., 13. gr., 15. gr., 28. gr. og 34. gr. Einnig er vísað til meginreglna kröfuréttar, svo og samninga- og kauparéttar. Þá er vísað til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, 2. mgr. 2. gr. Jafnframt er vísað til reglna um óumbeðinn erindisrekstur og laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936, einkum 36. gr.

Krafa um málskostnað er byggð á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V.

Í máli þessu er deilt um það hvort réttarsamband hafi stofnast milli aðila um vinnu stefnanda á efri hæð fasteignar stefndu að Álfabrekku 17, Kópavogi. Einnig er ágreiningur um það hvort verk það sem stefnandi vann sé gallað og um fjárhæð reikninga stefnanda.

Eins og rakið hefur verið annaðist stefnandi flotun og múrverk á neðri hæð umræddrar eignar. Stefnda, sem býr erlendis, kom til landsins að því verki loknu og kom til fundar við stefnanda ásamt E-kk-þgf Ó-kk-þgf, leigjanda sínum. Á þeim fundi var rætt um framkvæmdir sem þyrfti að ráðast í á efri hæð eignarinnar.

Fyrirsvarsmaður stefnanda hefur borið um það fyrir dómi að leigjandi stefndu hafi eftir fundinn haft samband við sig og óskað eftir því að vinna yrði sett í gang á efri hæðinni. Vitni hafa komið fyrir dóm og borið um það að leigjandinn hafi verið í samskiptum við iðnaðarmenn og að hann hafi veitt aðgang að húsnæðinu. Ekki liggur fyrir með skýrum hætti hvort stefnda hafði veitt honum umboð til þessa. Hins vegar verður að líta svo á að stefnda hafi síðar fallist á að stefnandi annaðist verkið þar sem hún aðhafðist ekkert er hún fékk vitneskju um að stefnandi væri að vinna við efri hæð hússins. Þá verður tölvuskeyti hennar til stefnanda 10. apríl 2008 ekki skilið öðruvísi en svo að hún hafi verið samþykk því að stefnandi ynni verkið. Í téðu tölvuskeyti segir nánar tiltekið að stefnda hafi verið á landinu fyrir stuttu og litið á verkið. Svo segir: „thetta er EKKI í samræm við thad sem eg bad um“, en hún hafi beðið um að loftið yrði tekið niður, milliveggir hafi ekki átt að fara upp í loft, „krull“ á miðri hæðinni hafi ekki átt að vera og umgengni hafi verið hörmuleg. Þá segir að hún verði að fá matsmenn til að taka þetta út.

Samkvæmt framlögðum teikningum af húsinu og því sem fram hefur komið fyrir dómi voru veggir reistir í samræmi við samþykktar teikningar. Verður stefnda að bera sönnunarbyrði um það að hún hafi óskað eftir því að vikið yrði frá þeim. Eins og fram hefur komið var leigjandi stefndu með henni á fundi með fyrirsvarsmanni stefnanda, þar sem rætt var um það sem þyrfti að gera á efri hæðinni, og verður stefnda að bera hallann af því að hafa ekki kvatt hann fyrir dóm sem vitni til að upplýsa um atvik málsins. Er ósannað að vinna stefnanda sé á nokkurn hátt gölluð. Þá er ekki fallist á með stefndu að reikningar stefnanda séu órökstuddir eða óskýrir og stefnda hefur ekki sýnt fram á að uppsett verð fyrir þjónustu stefnanda sé ósanngjarnt, sbr. 28. gr. laga nr. 42/200 um þjónustukaup.

Með vísan til alls framangreinds verður stefnda dæmd til að greiða stefnanda 4.572.162 kr. Með vísan til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu skulu dráttarvextir reiknast af kröfunni frá 23. júní 2008, þegar liðinn var mánuður frá innheimtubréfi stefnanda.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda dæmd til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 300.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefnda, B-kvk-nf Ó-kvk-nf, greiði stefnanda, Flotgólfi ehf., 4.572.162 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. júní 2008 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf