E-6634/2006

Mál þetta var höfðað 2. nóvember 2006 og dómtekið 21. maí 2007. Stefnandi er B-kk-nf Þ-kk-nf C-kk-nf, Hlíðarási 4a, Mosfellsbæ, en stefndi er H-kk-nf R-kk-nf, Gljúfraseli 8, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 708.877 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 241.000 krónum frá 21. desember 2005 til 15. mars 2006, af 274.121 krónu frá þeim degi til 5. júní 2006, af 305.895 krónum frá þeim degi til 16. júní 2006, af 391.377 krónum frá þeim degi til 19. júní 2006, af 401.877 krónum frá þeim degi til 20. ágúst 2006 og af 708.877 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

Dómkröfur stefnda eru að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

II

Aðilum ber ekki alls kostar saman um málavexti en óumdeilt er að stefndi hefur ásamt eiginkonu sinni, Ó-kvk-þgf K-kvk-þgf I-kvk-þgf, rekið einkahlutafélagið Hverfisbæ. Hefur starfsemi þess félags einkum snúist um innflutning notaðra bifreiða til Íslands auk þess sem stefndi og Ó-kvk-nf hafa flutt inn bifreiðar í eigin nafni. Þá er óumdeilt að stefnandi hefur átt viðskipti við stefnda, Hverfisbæ ehf. og Ó-kvk-þf. Mun stefnandi meðal annars hafa annast viðgerðir á þeim bifreiðum sem um er fjallað í máli þessu en þær höfðu lent í tjóni áður en þær voru fluttar inn til landsins. Bifreiðar þessar voru af gerðinni Nissan Infiniti árgerð 2002, önnur með skráningarnúmer KK-244 og hin með skráningarnúmer TB-394.

Stefnandi kveðst hafa starfað í þó nokkuð langan tíma hjá stefnda og Ó-kvk-þgf við bílaviðgerðir og hafi skapast traust milli þeirra. Hafi stefndi lent í tímabundnum erfiðleikum með greiðslur, aðallega vegna fyrrgreindra tveggja bifreiða. Hafi stefndi því beðið stefnanda að leggja út fyrir sig fyrir ýmsum kostnaði. Þá hafi stefndi beðið stefnanda að skrifa sig fyrir bílaláni hjá SP-Fjármögnun hf. vegna bifreiðanna og hafi stefndi lofað að halda stefnanda skaðlausum fyrir það liðsinni. Hafi skráning stefnanda fyrir bílunum og öll skjöl þar að lútandi einungis verið formsatriði og til málamynda í þeim tilgangi að ganga frá innflutningi bifreiðanna. Kveðst stefnandi hafa treyst því að stefndi myndi aflétta lánunum og taka við bílunum af stefnanda þannig að stefnandi þyrfti ekki að greiða neitt vegna þessarar aðstoðar við stefnda, hvorki meðan hann væri formlegur eigandi bifreiðanna og greiðandi lánanna né síðar. Hafi það hins vegar ekki gengið eftir og hafi allur kostnaður vegna bifreiðanna verið innheimtur hjá stefnanda. Til að takmarka tjón sitt vegna hinna sviknu loforða stefnda hafi stefnandi séð þann kost vænstan að selja bifreiðarnar. Hafi mikill tími farið í sölutilraunir og hafi stefnanda tekist að losna við bifreiðina KK-244 án verulegra fjárútláta en erfiðara hafi reynst að koma hinni bifreiðinni, TB-394 í verð. Það hafi þó tekist að lokum og hafi hún verið seld hinn 18. ágúst 2006 og kveður stefnandi kröfur sínar einskorðaðar við kostnað sem hann hafi haft vegna þeirrar bifreiðar.

Stefndi mótmælir framangreindri lýsingu stefnanda á málavöxtum. Kveður hann stefnanda hafa keypt umræddar bifreiðar af eiginkonu stefnda, Ó-kvk-þgf, og hafi þær við skráningu á Íslandi verið skráðar beint á nafn stefnanda. Hvor bifreið hafi kostað 3.500.000 krónur og hafi stefnandi greitt inn á reikning Ó-kvk-ef hinn 5. desember 2005 1.686.000 krónur og hinn 9. desember 2005 hafi hann greitt 950.000 krónur inn á reikning hennar. Hafi stefnandi fengið lán hjá SP-Fjármögnun hf. á aðra bifreiðina 12. desember 2005 að fjárhæð 1.500.000 krónur og hafi sú greiðsla verið lögð inn á reikning Ó-kvk-ef. Hinn 23. desember 2005 hafi stefnandi fengið lán á hina bifreiðina hjá SP-Fjármögnun hf. og hafi andvirði þess láns að fjárhæð 1.550.000 krónur verið greitt inn á reikning stefnanda. Í kjölfarið hafi stefnandi greitt 100.000 krónur inn á reikning Ó-kvk-ef og nokkrum dögum síðar 900.000 krónur. Hafi stefnandi dregið af greiðslunni 550.000 krónur vegna ýmiss kostnaðar sem hann hafi talið að Ó-kvk-nf bæri ábyrgð á gagnvart sér. Telur stefndi að svo virðist sem stefnandi sé í máli þessu að krefjast greiðslu vegna sama kostnaðar. Samkvæmt framansögðu hafi stefnandi greitt Ó-kvk-þgf samtals 5.136.000 krónur af kaupverði bifreiðanna og standi hann því í skuld við Ó-kvk-þf að fjárhæð 1.864.000 krónur vegna viðskiptanna.

Snýst ágreiningur í máli þessu fyrst og fremst um það hvort skráning bifreiðarinnar TB-394 á nafn stefnanda og bílalán áhvílandi á bifreiðinni sem tekið var af stefnanda hafi verið málamyndagerningar og aðilar samið um að stefndi tæki yfir bifreiðina og lánið sem á henni hvíldi þannig að stefnandi þyrfti hvorki að greiða kostnað af bifreiðinni né afborganir af bílaláninu. Þar sem stefnandi hafi orðið að leggja út fyrir slíkum kostnaði beri stefnda að endurgreiða honum hann.

III

Stefnandi byggir kröfur sínar á hendur stefnda á því að hann hafi greitt kostnað vegna bifreiðarinnar TB-394 í þágu stefnda. Sé skuldin tilkomin vegna bílaláns, trygginga og bifreiðagjalda og greiðslu með bifreið sem seld hafi verið með áhvílandi lánum.

Sundurliðist krafan svo:

1. Greitt til Frumherja vegna skráningar á TB-394 21. desember 2005 11.000

2. Greitt til Frumherja vegna skráningar á TB-394 21. desember 2005 230.000

3. Útlagt til SP-Fjármögnunar vegna TB-394 15. mars 2006 33.121

4. Innborgun til SP-Fjármögnunar vegna TB-394 5. júní 2006 31.774

5. Innborgun til SP-Fjármögnunar vegna TB-394 16. júní 2006 85.482

6. Innborgun til SP-Fjármögnunar vegna TB-394 19. júní 2006 10.500

7. Innborgun til SP-Fjármögnunar vegna TB-394 12. júlí 2006 87.000

8. Innborgun til SP-Fjármögnunar vegna TB-394 20. ágúst 2006 220.000

Samtals 708.877

Hafi umrædd bifreið verið skráð á stefnanda til málamynda að ósk stefnda vegna tímabundinna fjárhagserfiðleika hans. Þá hafi stefnandi verið skráður fyrir bílaláni sem tekið hafi verið hjá SP-Fjármögnun hf., en það hafi ennfremur verið til málamynda og fyrir stefnda gert. Hafi stefndi lofað að stefnandi yrði ekki fyrir fjárútlátum vegna þessa en við það loforð hafi hann ekki staðið og hafi stefnandi orðið fyrir miklu fjártjóni af þeim sökum auk þess óhagræðis sem hlotist hafi af því að þurfa að reyna að takmarka tjón sitt með því að selja illseljanlega bifreið.

Kveður stefnandi að stefndi hafi viðurkennt fyrrgreinda skuld við stefnanda í síma og komi þar skýrt fram að stefnandi hafi ekki átt að bera neinn kostnað vegna bílalánsins og að stefndi hafi átt að taka yfir bílalán þau sem hvíldu á stefnanda. Hafi stefndi meðal annars talað um að hann yrði að fara að losa þessa áþján af stefnanda. Þá hafi stefndi hótað að greiða ekkert af bifreiðinni ef stefnandi hegðaði sér ekki í samræmi við vilja hans. Sýni þetta ótvírætt fram á kröfur stefnanda séu hafnar yfir allan vafa.

Stefnandi vísar til meginreglna kröfuréttar og samningaréttar um skuldbindingargildi loforða. Þá sé vísað til meginreglu samningaréttar um að samninga skuli halda en sú meginregla gildi jafnt um munnlega samninga sem og skriflega. Þá sé vísað til aðallagaboðsins um loforð, þ.e. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til þeirrar meginreglu kröfuréttar að ef annað leiði ekki af samningi sé gjalddagi samningskröfu strax við stofnun kröfunnar eða hvenær sem krafist sé greiðslu en reglan eigi meðal annars stoð í 49. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafan um virðisaukaskatt sé reist á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Um varnarþing sé vísað til 32. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því í fyrsta lagi að hann sé ekki réttur aðili að málinu. Hann hafi ekki selt stefnanda bifreiðarnar KK-244 og TB-394 og því geti hann ekki borið réttindi og skyldur gagnvart stefnanda vegna þeirra viðskipta.

Ef litið verði svo á að stefndi hafi átt viðskipti við stefnanda er varði ofangreindar bifreiðar þá byggi stefndi sýknukröfu sína í öðru lagi á því að ljóst sé af gögnum málsins að stefnandi standi í skuld við seljanda vegna viðskiptanna. Málsgögn sýni fram á svo ekki verði um villst að málsatvik séu allt önnur en greint sé frá í stefnu og að skuld stefnanda við seljanda bifreiðanna nemi verulegum fjárhæðum. Enn fremur byggi stefndi á því að engin gögn liggi frammi í málinu til sönnunar fyrir kröfurétti stefnanda. Enginn kaupsamningur liggi fyrir er sýni að seljandi bifreiðanna hafi átt að standa straum af þeim kostnaði sem krafist sé endurgreiðslu á í stefnu. Engir reikningar liggi frammi er sýni fram á kostnaðarliði er tilgreindir séu nr. 1-2 í stefnu.

Kveður stefndi að málatilbúnaður stefnanda virðist eingöngu byggður á tölvudiski sem virðist innihalda upptöku af símtali milli tveggja karlmanna. Stefndi minnist þess ekki að hafa átt þetta símtal en hann hafi þó nokkrum sinnum talað við stefnanda í síma. Mótmæli hann því að efni tölvudisklingsins sem liggi frammi í málinu hafi sönnunargildi í málinu. Bæði vegna þess að hann telji að það sem fram komi á disklingnum ekki hafa farið fram og að auki og ekki síst vegna þess að ef það hafi farið fram þá hafi það ekkert gildi þar sem hann hafi ekki vitað að verið væri að taka það símtal upp og sé það því fengið með ólögmætum hætti sbr. 48. gr. laga nr. 81/2003 um fjarskipti. Samkvæmt 3. mgr. 74. gr. sömu laga varði brot við 48. gr. laganna um vernd persónuupplýsinga og friðhelgi einkalífs refsingu svo sem mælt sé fyrir um í 1. mgr. 74. gr. Sé slíkt brot framið í ávinningsskyni, hvort sem sé í eigin þágu eða annarra megi refsa með fangelsi allt að þremur árum. Telji stefndi augljóst að meint upptaka á símtali við hann varði við 2. ml. 3. mgr. 74. gr. laganna. Sé útilokað að leggja til grundvallar niðurstöðu í máli þessu málsgögn sem aflað hafi verið með refsiverðum hætti.

Um lagarök að öðru leyti vísar stefndi einkum til almennra reglna kröfuréttar og samningaréttar. Um málskostnað vísar hann til 130. gr. laga nr. 91/1991 og um virðisaukaskatt á málskostnað til laga nr. 50/1988.

V

Af málatilbúnaði stefnanda verður ekki annað ráðið en að hann byggi kröfur sínar á hendur stefnda á því að aðilar hafi gert með sér munnlegan samning þess efnis að stefnandi yrði skráður fyrir bifreiðinni TB-394 og lántakandi að bílaláni hjá SP-Fjármögnun hf. vegna bifreiðarinnar til málamynda. Hafi slíkir málamyndagerningar verið nauðsynlegir til að hægt væri að ganga frá innflutningi bifreiðarinnar. Hafi stefndi fljótlega eftir það átt að taka við bifreiðinni og aflétta umræddu bílaláni af stefnanda. Krefur stefnandi stefnda um endurgreiðslu á kostnaði sem hann hafi haft vegna bifreiðarinnar á grundvelli þess meinta samnings. Er stefndi því réttur aðili að máli þessu. Gerir stefnandi ekki kröfur í máli þessu vegna bifreiðarinnar KK-244 sem hann kveður að hafi einnig verið skráð á nafn hans til málamynda þar sem hann hafi selt þá bifreið án þess að verða fyrir verulegum fjárútlátum.

Af gögnum málsins verður ekki fyllilega ráðið hver flutti inn þær bifreiðar sem um er fjallað í máli þessu en aðilum ber saman um að stefnandi hafi verið skráður eigandi þeirra við komu þeirra til landsins. Samkvæmt kaupsamningi og afsali 12. desember 2005 seldi eiginkona stefnda, Ó-kvk-nf bifreiðina KK-244 til SP-Fjármögnunar hf. Samkvæmt sama samningi er stefnandi sagður umráðamaður og kaupverðið 3.500.000 krónur að fullu greitt við undirritun samningsins. Hinn 8. desember 2005 hafði stefnandi undirritað kaupleigusamning við SP-Fjármögnun hf. um þessa sömu bifreið og er kaupverðið skráð 3.500.000 krónur, 2.000.000 króna innborgun og 1.500.000 króna lán. Liggur fyrir að stefnandi tók lán vegna KK-244 hjá SP-Fjármögnun hf. að fjárhæð 1.500.000 krónur sem greitt var inn á reikning Ó-kvk-ef hinn 12. desember 2005.

Í málinu liggja ekki fyrir óyggjandi gögn um hvernig stefnandi eignaðist bifreiðina TB-394 en stefndi heldur því fram að stefnandi hafi keypt þá bifreið af Ó-kvk-þgf eiginkonu stefnda. Hinn 22. desember 2005 gaf stefnandi út afsal til SP-Fjármögnunar hf. þar sem sá síðarnefndi keypti bifreiðina af stefnanda á 3.500.000 krónur. Sama dag gerði stefnandi kaupleigusamning við SP-Fjármögnun hf. um bifreiðina þar sem stefnandi tók bifreiðina á leigu frá SP-Fjármögnun hf. á sama verði sem greiddist með því að innborgun var 1.950.000 krónur og lán frá SP-Fjármögnun hf. að fjárhæð 1.550.00 krónur. Bera gögn málsins með sér að af þessu láni hafi stefnandi lagt 1.000.000 króna inn á reikning Ó-kvk-ef í tveimur greiðslum, 100.000 krónur hinn 23. desember 2005 og 900.000 krónur hinn 27. desember 2005. Mismuninn 550.000 krónur kveðst stefnandi hafa tekið upp í áfallinn kostnað vegna bifreiðarinnar. Hinn 18. ágúst 2006 gaf stefnandi svo út afsal til J-kk-ef K-kk-ef J-kk-ef vegna bifreiðarinnar þar sem sá síðarnefndi greiðir andvirðið með yfirtöku á bílasamningi við SP-Fjármögnun hf. og sama dag samþykkti SP-Fjármögnun hf. yfirtöku kaupandans á bílasamningnum.

Auk þeirra greiðslna sem að framan eru raktar greiddi stefnandi inn á reikning Ó-kvk-ef hinn 9. desember 2005 vegna rauðs Infiniti árgerð 2002. Þá greiddi hann 1.686.000 krónur hinn 5. desember 2005 inn á reikning Ó-kvk-ef. Liggur fyrir að sú greiðsla snertir ekki þær bifreiðar sem fjallað er um í málinu heldur var hún innt af hendi í þágu H-kk-ef I-kk-ef J-kk-ef vegna viðskipta hans við stefnda, eiginkonu hans og Hverfisbæ ehf. en samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 16. maí 2007 í máli E-6826/2006 voru þau síðastnefndu dæmd til að endurgreiða H-kk-þgf I-kk-þgf 1.686.000 krónur.

Af því sem nú hefur verið rakið liggja ekki fyrir haldbær gögn um hvernig stefnandi eignaðist umrædda bifreið TB-394 en ljóst er að hann taldi sig hafa rétt til að ráðstafa henni án þess að stefndi kæmi þar nokkuð að eins og fyrirliggjandi samningar um ráðstöfun bifreiðarinnar bera með sér. Þá þykja innborganir á bílaláni og aðrar greiðslur til Ó-kvk-ef renna stoðum undir að hún hafi selt stefnanda umrædda bifreið þótt ekki liggi fyrir svo óyggjandi sé hvert kaupverð bifreiðarinnar var í viðskiptum þeirra á milli eða hvort hluti þess sé ógreitt svo sem stefndi heldur fram.

Stefnandi hefur eins og rakið hefur verið haldið því fram að umrædd kaup hans á bifreiðinni og lán tekið í hans nafni hafi verið til málamynda og hefur hann því til sönnunar lagt fram hljóðupptöku af meintu símtali milli hans og stefnda. Stefndi mótmælir því að meint símtal hafi átt sér stað milli þeirra og kveður rödd viðmælanda stefnanda ekki vera sína rödd. Án þess að tekin sé afstaða til þess í máli þessu hvort stefnandi hafi, með því að hljóðrita það símtal sem þar virðist fara fram, brotið gegn ákvæði 48. gr. laga nr. 81/2003 um fjarskipti sbr. 1. mgr. 74. gr. sömu laga og þar með bakað sér refsiábyrgð, verður af umræddri hljóðupptöku ekkert ráðið með vissu hvort viðmælandi stefnanda er stefndi eða hvort umræður þeirra tveggja karlmanna sem heyrast á hljóðupptökunni varði þau viðskipti sem hér eru til umræðu. Þykir því viðurkenning viðmælanda stefnanda í samtalinu á því að skulda stefnanda 1.270.000 krónur vegna yfirdráttar og að leysa þurfi stefnanda undan áþján vegna bifreiðanna ekki sýna fram á að stefnandi eigi þá kröfu á hendur stefnda sem hann krefst í máli þessu. Þá þykja einhliða tölvupóstsendingar stefnanda á netfang stefnda um meinta skuld stefnda við stefnanda ekki sönnun fyrir kröfum stefnanda. Hefur stefnandi því ekki lagt fram haldbær gögn sem styðja kröfur hans á hendur stefnda og verður hann að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Verður stefndi því sýknaður af öllum kröfum stefnanda í máli þessu

Með hliðsjón af þeirri niðurstöðu verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 250.000 krónur þar með talinn virðisaukaskattur.

Af hálfu stefnanda flutti málið O-kk-nf E-kk-nf hdl. en af hálfu stefnda flutti málið R-kk-nf B-kk-nf hrl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, H-kk-nf R-kk-nf, er sýknaður af öllum kröfum stefnanda, B-kk-ef Þ-kk-ef C-kk-ef, í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 250.000 krónur í málskostnað, þar með talinn virðisaukaskattur.

G-kvk-nf B-kvk-nf