E-2911/2009

Mál þetta, sem dómtekið var að loknum munnlegum málflutningi 7. október sl., er höfðað með stefnu sem birt var stefnda 23. febrúar sl.

Stefnandi er Magnús Lárusson ehf., Bláskógum 15, Reykjavík, en stefndi er H-kk-nf G-kk-nf, Suðurgötu 26a, einnig í Reykjavík.

Endanlegar kröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 1.270.593 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, af 905.670 krónum frá 31. mars 2008 til 30. apríl sama ár, en af stefnufjárhæðinni frá þeim degi til greiðsludags, auk vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga, er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda, til vara krefst hann sýknu að svo stöddu, en til þrautavara að stefnukröfur verði stórlega lækkaðar. Í öllum tilvikum krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

II.

Stefna er fáorð um málsatvik. Þar segir aðeins að krafan sé byggð á reikningum stefnanda, sem starfi sem rafmagnsverktaki, vegna vinnu hans og efnis við húseignina að Norðurgötu 10, Tjarnarbyggð. Eftir breytingu á kröfugerð, sem stefnandi gerði við upphaf aðalmeðferðar, sundurliðast reikningar hans þannig:

Útgáfudagur: Gjalddagi: Fjárhæð

03.2008 31.03.2008 905.670,00

04.2008 30.04.2008 364.923,00

Samkvæmt greinargerð stefnda og gögnum málsins að öðru leyti eru atvik hins vegar með þeim hætti að stefndi, H-kk-nf G-kk-nf, og Grandahús ehf. gerðu með sér samning 2. mars 2007, þar sem Grandahús ehf. seldi stefnda einingahús frá Lettlandi. Samkvæmt samningnum skyldi seljandi reisa húsið samkvæmt reikningi og sjá um alla vinnu innandyra. Gert var ráð fyrir að kostnaður við vinnu innanhúss yrði ca 3.000.000 króna. Tekið er fram í samningnum að seljandi leggi gríðarlega mikla áherslu á að hann hafi umsjón með verkinu, enda skrifi hann upp á teikningar sem byggingarstjóri, og komi allir meistarar frá honum, þ.á m. M-kk-nf L-kk-nf, sem rafvirkjameistari.

Stefndi segist hafa greitt Grandahúsi ehf. beint fyrir alla vinnu við verkið. Í lok apríl 2008 fékk stefndi tölvuskeyti frá fyrirtækinu, þar sem þess var krafist að hann greiddi ca 1.700.000 krónur inn á verönd, spartl og rafmagn. Í kjölfarið, eða 2. maí 2008, greiddi stefndi inn á reikning fyrirtækisins 1.500.000 krónur. Í greinargerð stefnda er síðan sagt frá því að um sumarið hafi stefndi farið að fá reikninga senda frá Grandahúsi ehf., án þess að gerð væri grein fyrir því fyrir hvað verið væri að innheimta. Stefndi hafi því krafist skýringa. Í lok júlí 2008 hafi stefnda borist yfirlit frá Grandahúsi ehf., ásamt skýringum, og komi þar skýrt fram að verið sé að krefja stefnda um eftirstöðvar samkvæmt samningnum, þ.á m. fyrir vinnu undirverktaka. Á yfirlitinu sjáist að krafist er greiðslu vegna rafmagnsvinnu, 1.538.152 krónur (nettó), en í meðfylgjandi skýringum komi fram að Grandahús ehf. leggi 15% á rafmagnsvinnu M-kk-ef L-kk-ef.

Stefndi mun hafa verið ósáttur við sundurliðun og reikninga frá Grandahúsi ehf., og ritaði lögmanni stefnanda tvö bréf af því tilefni. Í þeim kemur fram að stefndi telji að undirverktaki, í þessu tilviki stefnandi málsins, eigi að beina kröfum sínum að aðalverktaka, Grandahúsi ehf., en ekki beint að stefnda, sem verkkaupa. Aðalverktaki eigi hins vegar að beina kröfum sínum að verkkaupa. Neitaði stefndi því að greiða reikningana beint til stefnda.

Við aðalmeðferð gáfu skýrslu fyrir dóminum M-kk-nf L-kk-nf, forsvarsmaður stefnanda, og stefndi, H-kk-nf G-kk-nf. Verður vikið að framburði þeirra svo sem tilefni þykir til.

III.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að hann hafi ekki fengið reikninga sína greidda frá stefnda, þrátt fyrir að hann hafi unnið þá vinnu sem þeir standi fyrir. Fjárhæð þeirra sé einnig óumdeild. Við munnlegan flutning málsins hélt stefnandi því fram að þrátt fyrir að starfsmaður Grandahúss ehf. hefði fengið stefnanda til verksins, og þeir jafnframt samið svo um að reikningarnir skyldu sendir Grandahúsi ehf., þá sé engu að síður hvergi mælt svo fyrir í samningi stefnda og Grandahúss ehf., að reikningsfæra ætti vinnu undirverktaka á það fyrirtæki. Því hafi stefnanda verið heimilt að krefja stefnda um greiðslu reikninganna, án aðkomu Grandahúss ehf.

Kröfum sínum til stuðnings vísar stefnandi til meginreglu samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Krafa hans um dráttarvexti er studd við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, en krafa um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV.

Aðalkrafa stefnda, um sýknu af öllum kröfum stefnanda, er á því reist að á milli hans og stefnda hafi aldrei myndast samningssamband, og hafi stefndi hvorki lofað né samþykkt greiðslu til stefnanda. Þvert á móti hafi bæði stefnandi og stefndi, hvor í sínu lagi, samið við Grandahús ehf. Beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir því að til kröfusambands hafi stofnast milli aðila, og telur stefndi að sú sönnun hafi ekki tekist. Þegar af þeirri ástæðu verði að sýkna stefnda vegna aðildarskorts, sbr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Varakrafa stefnda, um sýknu að svo stöddu, byggist á því að eigi stefnandi á annað borð kröfu á hendur stefnda, þá liggi ekki fyrir hver sé fjárhæð hennar og hvort efndatími sé runnin upp. Heldur stefndi því fram að hann hafi þegar greitt Grandahúsi ehf. reikningana.

Þrautavarakrafan er á því byggð að stefndi geti ekki nema að litlu leyti borið bótaábyrgð á tjóni stefnanda.

Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um dráttarvexti og telur hana vanreifaða, enda sé þar hvorki vísað til vaxtafótar né 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001. Því beri að vísa henni frá dómi ex officio. Verði ekki á það fallist er mótmælt kröfu um dráttarvexti frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi, enda liggi ekkert fyrir um endanlegt tjón stefnanda fyrr en að dómi gengnum.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga, sem og reglur verktakaréttar um skyldur aðalverktaka og ábyrgð á undirverktökum. Einnig er byggt á meginreglum verktakaréttar um tilkynningarskyldu og tillitsskyldu við úrlausn verksamninga. Krafa um málskostnað er reist á 1. og 3. mgr. 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V.

Ekki er um það deilt að krafa stefnanda á rætur að rekja til vinnu M-kk-ef L-kk-ef rafvirkjameistara við hús stefnda við Norðurgötu 10 í Tjarnarbyggð, Árborg. Fram er komið að stefndi og Grandahús ehf. gerðu með sér samning 2. mars 2007, þar sem stefndi keypti af Grandahúsi ehf. einingahús frá Lettlandi. Í samningnum er kveðið á um verð hússins, áætlaðan flutningskostnað, uppsetningarkostnað og frágang þess að innan, auk annarra atriða. Fram kemur þar að kaupandi skuli greiða fyrir vinnu innandyra og frágang. Einnig segir þar að seljandi hússins leggi gríðarlega mikla áherslu á að hann hafi umsjón með verkinu og að allir meistarar komi frá honum. Eru meistarar þar taldir upp með nafni og er nafn M-kk-ef L-kk-ef þar á meðal, sem rafvirkjameistara. Heldur stefndi því fram að hann hafi greitt Grandahúsi ehf. beint fyrir alla vinnu þeirra meistara sem komu að verkinu, þ.á m. fyrir vinnu stefnanda.

Eins og áður er fram komið fékk stefndi tölvuskeyti frá starfsmanni Grandahúss ehf. í lok apríl 2008, þar sem þess var óskað að hann greiddi ca 1.700.000 krónur inn á verönd, spartl og rafmagn. Í tölvuskeytinu óskaði starfsmaðurinn jafnframt eftir því að farið yrði í uppgjör strax og hann kæmi til baka, að því er virðist frá Lettlandi. Viðbrögð stefnda voru þau að hann greiddi 1.500.000 krónur inn á reikning fyrirtækisins 2. maí 2008. Um þremur mánuðum síðar, eða 29. júlí sama ár, sendi Grandahús ehf. stefnda afrit af reikningum vegna vinnu fyrirtækisins við hús stefnda, ásamt skýringum við einstaka liði. Með bréfinu fylgdi uppgjörsblað, þar sem tíundaðir eru vinnu- og efnisliðir. Á meðal þess sem þar er talið upp er rafmagn (nettó), að fjárhæð 1.538.152 krónur. Samandreginn heildarkostnaður er þar 13.817.568 krónur, en innborganir stefnda nema alls 9.000.000 króna, og mismunur því 4.817.568 krónur. Sjá má að meðal innborgana stefnda er ein innborgun að fjárhæð 1.500.000 krónur, en ekki er gerð grein fyrir því hvernig henni hafi verið varið. Í skýringum, sem fylgdu uppgjörsblaðinu, segir svo um rafmagnsliðinn: „Rafmagnsvinna er unnin af M-kk-þgf L-kk-þgf og leggur Grandahús 15% á hans vinnu eins og ljóst má vera. 198,000,- af reikningum M-kk-ef er vegna raflagna í útveggi sem eru innifalin en ekki vír eða vinna við hann.“

Áðurnefndur samningur, tölvuskeyti og uppgjörsblað ber þess augljóst vitni að stefndi var samningsaðili gagnvart Grandahúsi ehf. og bar honum að greiða því fyrirtæki fyrir alla vinnu sem meistarar hússins létu í té, að viðbættu 15% álagi á vinnu, sem fyrirtækið áskildi sér. Ekkert í gögnum málsins bendir hins vegar til þess að samningssamband hafi verið á milli stefnda og stefnanda. Reyndar sagði forsvarsmaður stefnanda fyrir dómi að starfsmaður Grandahúss ehf., J-kk-nf R-kk-nf, hefði ráðið hann til verksins og hefði það fyrirtæki greitt fyrstu tvo reikninga hans. Verða þau ummæli ekki skýrð á annan hátt en þann að stefnandi hafi verið undirverktaki Grandahúss ehf., og aðeins í samningssambandi við það fyrirtæki. Af þeirri ástæðu verður ekki séð hvers vegna kröfum í máli þessu er beint að stefnda. Í því sambandi breytir engu þótt stefnandi hafi kosið að gefa reikningana út á nafn stefnda. Er því óhjákvæmilegt að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Samkvæmt úrslitum málsins, sbr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 280.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, H-kk-nf G-kk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda, Magnúsar Lárussonar ehf.

Stefnandi greiði stefnda 280.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf