E-2499/2009

Mál þetta, sem var dómtekið 24. f.m., er höfðað 25. maí og 18. júní 2009.

Stefnandi er Silfursteinn ehf., Huldubraut 30 í Kópavogi.

Stefndu eru B-kk-nf Ó-kk-nf Ó-kk-nf og M-kvk-nf S-kvk-nf, Melalind 2 í Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði óskipt gert að greiða honum 7.645.189 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 4.395.389 krónum frá 29. ágúst 2008 til 11. desember 2008, en af 7.645.189 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að staðfest verði með dómi kyrrsetning í fasteigninni Gulaþingi 60 í Kópavogi, fastanúmer 230-6243, eign stefndu, samkvæmt kyrrsetningargerð sem fram fór að kröfu stefnanda 9. júní 2009. Að auki er gerð krafa um að stefndu greiði stefnanda óskipt kostnað vegna þessarar gerðar, 140.740 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 9. júní 2009 til greiðsludags. Loks er krafist málskostnaðar.

Stefndu krefjast sýknu af kröfu stefnanda um staðfestingu kyrrsetningargerðar og greiðslu kostnaðar vegna hennar, en verulegrar lækkunar á kröfu stefnanda um greiðslu á 7.645.189 krónum. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I

Með samningi, sem aðilar málsins undirrituðu 4. febrúar 2008, tók stefndi sem verkkaupi að sér að sjá um ákveðna verkþætti við byggingu einbýlishúss sem stefndu hugðust reisa að Gulaþingi 60 í Kópavogi. Tók stefnandi nánar tiltekið að sér að annast uppsteypu hússins. Mælt er fyrir um endurgjald fyrir verkið í 3. gr. samningsins. Þar segir svo meðal annars: „Fyrir verkið greiðir verkkaupi verktaka eftirfarandi einingarverð verkliða sem eru 7.500 kr. pr/m² Tvöföldun í mótum. […] Einingarverð í tímavinnu er eftirfarandi: 3.900 kr. pr/tími iðnaðarmaður. 4.100 kr. pr/tími Verkstjórn. 2.500 kr. pr/tími Verkamaður. Öll verð eru með VSK og sér verkkaupi um kaup á öllu efni og útvegar verktaka rafmagn og vatn. En verktaki sér um alla aðstöðu, vélar og tæki sem til verksins þarf og er innifalið í einingarverðum. Allar magnmælingar skulu gerðar sameiginlega af byggingastjóra og verktaka.“ Stefnandi gaf út alls 8 reikninga fyrir verklaunum á tímabilinu 14. apríl til 27. nóvember 2008, samtals að fjárhæð 15.074.600 krónur, en þar á meðal voru reikningar fyrir efni sem stefnandi telur sig hafa þurft að leggja út fyrir. Greiðslur frá stefndu nema 7.429.411 krónum. Hefur stefnandi höfðað málið til heimtu eftirstöðva kröfu sinnar að fjárhæð 7.645.189 krónur. Greinir aðila á um réttmæti þeirrar kröfu og lýtur ágreiningur þeirra aðallega að því hvernig skilja beri tilvitnað ákvæði verksamnings um endurgjald fyrir tvöföldun móta. Telja stefndu að krafa stefnanda eigi á grundvelli þess skilnings sem þau leggja í ákvæðið að sæta lækkun um 5.233.500 krónur. Þá deila aðilar jafnframt um það hvort stefnandi eigi kröfu á hendur stefndu vegna kaupa á steypu að fjárhæð 845.000 krónur.

Með bréfi 26. maí 2009 beiddist stefnandi kyrrsetningar í eignum stefndu til tryggingar framangreindri kröfu hans. Sýslumaður tók beiðnina fyrir 9. júní 2009 og kyrrsetti að kröfu stefnanda fasteignina Gulaþing 60 í Kópavogi til tryggingar framangreindri kröfu hans auk dráttarvaxta, kostnaðar við gerðina og eftirfarandi staðfestingarmál. Stefna þar sem krafa er gerð um staðfestingu kyrrsetningarinnar var gefin út 16. júní 2009.

II

Af hálfu stefnanda er á því byggt að ákvæði verksamnings um tvöföldun í mótum beri að túlka svo að það feli í sér einingarverð fyrir snertiflöt móta, það er einingarverð fyrir hvern fermetra innra og ytra byrðis steypumótanna. Við munnlegan flutning málsins voru meðal annars færð þau rök fyrir því að á þennan veg hafi verið samið að orðin „Tvöföldun í mótum“ og þessi framsetning þeirra vísi til verkþáttar í mótauppslætti en einingarverðið taki til snertiflatar mótanna við steypuyfirborð. Greiðsluskylda stefndu sé samkvæmt þessu ótvíræð, enda styðjist hún við magnútreikninga sem stefndu hafi ekki hnekkt. Þá sé krafa stefnanda vegna kaupa á steypu studd reikningum, en á þeim komi skýrt fram að um hafi verið að ræða kaup á steypu vegna fasteignarinnar að Gulaþingi 60 í Kópavogi.

Kröfu sína um staðfestingu á kyrrsetningargerð byggir stefnandi á 5. gr. og VI. kafla laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu og lögbann.

III

Stefndu telja að misskilnings gæti hjá stefnanda varðandi túlkun á hinu umþrætta samningsákvæði, enda geti orðalagið „7.500 kr. pr/m2 tvöföldun í mótum“ aldrei falið í sér að átt sé við að hver fermetri á sitt hvorri hlið veggjar sé ein eining í skilningi þess. Þvert á móti verði að líta svo á að hver eining sé einn fermetri steypts veggjar, en ekki sitt hvor snertiflötur hans. Hafi vilji stefnanda við undirritun samnings staðið til þess að láta einingarverð gilda fyrir snertiflöt mótanna telja stefndu að stefnanda hefði verið í lófa lagið að tiltaka í verksamningi að endurgjaldið ætti að vera „kr. 15.000 fyrir tvöföldun í mótum“ eða „kr. 7.500 fyrir einföldun í mótum“. Byggir stefndi á því að skilningur stefnanda á hugtakinu „tvöföldun í mótun“ fari þvert á það sem almennt þekkist í verktakarétti. Í þessu sambandi beri jafnframt að hafa í huga að stefnandi er sérfræðingur á sínu sviði. Í réttarframkvæmd hérlendis hafi verið gengið út frá því að sérfræðingur beri sönnunarbyrðina fyrir því hvaða verk hann hafi átt að vinna fyrir viðskiptamanninn. Stefnandi þurfi sem sérfræðingur að bera hallann af meintu tvíræðu orðalagi verksamningsins. Þar að auki beri að líta til þess að stefndu séu neytendur í skilningi 1. mgr. 3. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup og sé því ljóst að verulegur aðstöðumunur hafi verið á milli aðila við gerð og undirritun verksamningsins. Hafi það því staðið stefnanda nær að tryggja að orðalag samningsins væri skýrt og ótvírætt. Með vísan til framgreinds krefjast stefndu þess að krafa stefnanda verði lækkuð, enda sé þeim óskylt að greiða hærra einingaverð fyrir tvöföldun í mótum en leiði af framangreindum skilningi þeirra á hinu umdeilda samningsákvæði.

Stefndu byggja ennfremur á því að krafa stefnanda í málinu sé í hrópandi andstöðu við fyrrgreindan verksamning aðila og að krafa stefnanda sé bersýnilega of há og ósanngjörn. Leggja stefndu sérstaklega áherslu á að stefnandi innheimti fyrir fleiri einingar vegna vinnu við að steypa grunn, neðri og efri hæð en uppmældar magntölur gefi til kynna. Er í málatilbúnaði stefndu miðað við að krafa stefnanda taki til þess að hann eigi kröfu á hendur þeim fyrir 1396,6 m² vegna tvöföldunar í mótum og þá á grundvelli þess skilnings sem hann telur að leggja beri í ákvæði verksamnings um þann verkþátt. Af þessu og framangreindum skilningi stefndu megi ljóst vera að stefnandi sé að krefja þau um greiðslu á 5.233.500 krónum (697,8 m² x 7.500 krónur) sem ekki sé fótur fyrir.

Þá mótmæla stefndu reikningum stefnanda vegna kaupa á steypu. Samkvæmt útreikningum S-kk-ef J-kk-ef nemi steypumagn í húsinu 219 m3. Til frádráttar þeirri tölu komi þó holrými þar sem eru gluggar og hurðar. Fyrir liggi að stefndu hafi keypt 187 m3 af steypu hjá BM-Vallá og hafi þau greitt fyrir hana. Verði því að telja að reikningar stefnanda vegna kaupa á 31 m3 af steypu séu með öllu tilhæfulausir.

Stefndu byggja á því að krafa stefnanda sé ósanngjörn og bersýnilega of há fyrir það verk sem stefnandi vann fyrir stefndu og ekki í samræmi við gangverð fyrir slíkt verk. Leggja stefndu áherslu á að stefnandi hafi í engu sinnt þeim skyldum er á honum hvíldu samkvæmt 6. gr. laga um þjónustukaup og ekki veitt þær upplýsingar sem honum hafi verið skylt að veita samkvæmt því ákvæði. Vegna þeirrar vanrækslu beri að lækka kröfur stefnanda stórlega, enda sé fullvíst að stefndu hefðu hætt við að gera verksamning við stefnanda ef hann hefði upplýst um það hversu óhagkvæmur hann væri fyrir stefndu sem neytendur.

Stefndu vísa til 28. gr. laga um þjónustukaup þeirri kröfu sinni til stuðnings að þeim beri ekki að greiða hærra verð fyrir verkið en telja megi sanngjarnt með hliðsjón af vinnu stefnanda og eðli hennar.

Með hliðsjón af öllu framangreindu krefjast stefndu þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá mótmæla stefndu kröfu stefnanda um greiðslu kostnaðar af kyrrsetningargerð og telja þann kostnað sér með öllu óviðkomandi og ekki á þeirra ábyrgð.

Stefndu mótmæla kröfu stefnanda um dráttarvexti og krefjast þess að dráttarvextir dæmist ekki frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi.

IV

Hér að framan er lýst þeim ágreiningi sem er á milli málsaðila um túlkun á 3. gr. verksamnings um fasteignina að Gulaþingi 60 í Kópavogi sem undirritaður var 4. febrúar 2008. Skilningur stefndu á ákvæðinu er síður en svo úr lausu lofti gripinn og má með gildum rökum halda því fram að hann fái best samrýmst orðalagi þess. Fær hann ennfremur stoð í vitnisburði G-kk-ef H-kk-ef sem útbjó samninginn, en hann var byggingarstjóri hússins. Hvað sem þessu annars líður er fallist á það með stefndu að stefnandi verði svo sem hér háttar til að bera hallann af því að samningsákvæðið verður ekki ótvírætt skýrt á þann veg sem kröfugerð hans tekur mið af. Þá er ekkert komið fram í málinu um að stefndu hafi við samningsgerðina eða síðar litið svo á að leggja beri þann skilning í hið umþrætta ákvæði verksamnings sem kröfugerð stefnanda er reist á. Er það samkvæmt þessu niðurstaða dómsins að endurgjald fyrir þann verklið sem hér um ræðir skuli ákvarðað með þeim hætti sem stefndu leggja til grundvallar í málatilbúnaði sínum. Þeir útreikningar sem þau byggja á til stuðnings kröfu sinni um lækkun á kröfum stefnanda samkvæmt 3. gr. verksamnings hefur ekki verið andmælt af hans hálfu. Samkvæmt þessu sætir krafa stefnanda lækkun um 5.233.500 krónur.

Stefnandi hefur að mati dómsins rennt viðhlítandi stoðum undir kröfu sína um greiðslu á útlögðum kostnaði vegna kaupa á steypu. Verður hún því tekin til greina.

Samkvæmt framansögðu verður stefndu óskipt gert að greiða stefnanda hluta af eftirstöðvakröfu hans, eða 2.411.689 krónur. Um vexti fer svo sem í dómsorði greinir.

Stefndu hafa krafist sýknu af kröfu stefnanda um staðfestingu kyrrsetningar og greiðslu kostnaðar vegna hennar. Sú krafa þeirra hefur þó í engu verið studd rökum. Þar sem stefnandi hefur að mati dómsins sýnt nægilega fram á nauðsyn kyrrsetningar til tryggingar fullnustu á kröfu sinni verður gerðin staðfest fyrir þeim fjárhæðum sem stefnanda eru dæmdar í málinu og á þann hátt sem í dómsorði greinir. Að því er kostnað af gerðinni varðar liggur það fyrir að gjald í ríkissjóð samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga nr. 88/1991 um aukatekjur ríkissjóðs nam 12.700 krónum og stimpilgjald 114.690 krónum, en upphæð þess tók mið af því að verið væri að tryggja kröfu að höfuðstól 7.645.189 krónur, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 36/1978 um stimpilgjald. Með vísan til þessa og framangreindrar niðurstöðu málsins verður sú krafa stefnanda sem hér er til umfjöllunar tekin til greina með 48.880 krónum.

Rekstur máls þessa fyrir dómi hefur að meginstefnu til snúist um þann ágreining sem fyrir hendi er um endurgjald fyrir það verk sem stefnandi tók að sér að vinna fyrir stefndu. Eins og ráðið verður af framangreindu unnu stefndu þann þátt málsins í öllu verulegu, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Eru því ekki efni til annars en að dæma þeim málskostnað úr hendi stefnanda, sem þykir eftir atvikum og að teknu tilliti til málsúrslita að öðru leyti hæfilega ákveðinn 500.000 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan ásamt meðdómsmönnunum Á-kk-þgf I-kk-þgf og G-kk-þgf V-kk-þgf bygginga-verkfræðingum.

D ó m s o r ð :

Stefndu, B-kk-nf Ó-kk-nf Ó-kk-nf og M-kvk-nf S-kvk-nf, greiði óskipt stefnanda, Silfursteini ehf., 2.411.689 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. desember 2008 til greiðsludags og 48.880 krónur vegna kostnaðar við kyrrsetningagerð..

Staðfest er kyrrsetning, sem fram fór hjá sýslumanninum í Kópavogi 9. júní 2009, í fasteign stefndu að Gulaþingi 60 í Kópavogi, fastanúmer 230-6243, til tryggingar tildæmdum fjárhæðum.

Stefnandi greiði stefndu 500.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

G-kk-nf V-kk-nf