S-896/2020

Mál þetta er höfðað með tveimur ákærum sem þingfestar voru 7. maí og 8. júní 2020 og var málið dómtekið 15. júní. Fyrri ákæran var gefin út 31. mars 2020 af Lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu á hendur ákærða, X, kt. 000000- 0000, [...], fyrir brot í nánu sambandi með því að hafa fimmtudaginn 3. maí 2018, á stigagangi [...], í bifreið fyrir utan [...] og utandyra fyrir framan [...], veist með ofbeldi að fyrrverandi kærustu sinni A, kt. 000000- 0000, m. a. ýtt henni niður tröppur í stigagangi [...], tekið hana hálstaki, ítrekað slegið hana með flötum lófa og kýlt hana með krepptum hnefa í andlit og höfuð, ýtt henni á tröppur, rifið í hár hennar og haldið henni um hnakkasvæðið, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut eymsli yfir hægra gagnauga, eymsli á framan-og aftanverðum hálsi, eymsli á hægrihlið brjóstkassa, eymsli beggja vegna kinnbeina, þar sem greina mátti bólgu og byrjandi mar vinstra megin, tognun og ofreynslu á hálshrygg, mar á framarmi, auk yfirborðsáverka á bol og á höfði. Er háttsemin talin varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í ákærunni er tekin upp einkaréttarkrafa A. Hún krefst þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu 1.200.000 króna miskabóta, með vöxtum samkvæmt 8. gr., sbr. 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 3. maí 2018 til þess dags er mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Jafnframt er krafist réttargæsluþóknunar úr hendi ákærða.

Seinni ákæran er útgefin 27. maí 2020 af Lögreglustjóranum á Suðurnesjum og þar kveðið á um málshöfðun á hendur ákærða fyrir líkamsárás með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 31. desember 2017, fyrir framan skemmtistaðinn H30 að Hafnargötu 38, Reykjanesbæ, í félagi við óþekktan aðila, ráðist á B, kt. 000000- 0000, með því að kýla og sparka í andlit hans og líkama þar sem hann lá í jörðinni, með þeim afleiðingum að B var helaumur yfir vinstri síðu, hlaut bólgur í andliti, mar og bólgu í kringum vinstra auga, brot á nefbeini og brot á kinnbeini sem náði upp í augntóft. Er þessi háttsemi talin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Við meðferð málsins breytti ákæruvaldið orðalagi seinni ákærunnar og féll frá því að ákærði hafi valdið B „broti á nefbeini og broti á kinnbeini sem náði upp í augntóft“. Ákærði játaði sakargiftir, svo breyttar og gekkst undanbragðalaust við þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærunni. Þá gekkst hann undanbragðalaust við þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í fyrri ákærunni. Var því farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og málið dómtekið án frekari sönnunarfærslu eftir að sækjandi og verjandi höfðu tjáð sig um lagaatriði máls og ákvörðun viðurlaga og réttargæslumaður reifað bótakröfu brotaþolans A. Aðila greinir á um hvort heimfæra eigi háttsemi ákærða samkvæmt fyrri ákærunni undir 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga eða 1. mgr. 217. gr. laganna. Þá er ágreiningur um hvort heimfæra eigi háttsemi ákærða samkvæmt seinni ákærunni undir 1. mgr. 218. gr. eða 1. mgr. 217. gr. hegningarlaganna. Af hálfu ákærða er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa, að miskabætur verði stórlega lækkaðar og þóknunar til handa verjanda.

Með skýlausri játningu ákærða fyrir dómi, sem samrýmist rannsóknargögnum máls, er sannað að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er endanlega gefin að sök í málinu.

Að því er varðar heimfærslu til refsiákvæða fyrir brot samkvæmt fyrri ákærunni er til þess að líta að samkvæmt fyrirliggjandi gögnum voru ákærði og brotaþoli Ak ærustu par á tímabilinu mars 2015 til nóvember 2016, þá er þau voru 16- 17 ára. Þau hittust síðan fyrir tilviljun 3. maí 2018 og kom þá til rifrildis milli þeirra, að sögn brotaþola vegna síma ákærða sem hann kenndi henni um að hafa stolið. Í framhaldi veittist ákærði að brotaþola með þeim hætti sem í ákæru er lýst. Samkvæmt vottorði læknis sem skoðaði brotaþola í kjölfar árásarinnar var hún greind með tognun og ofreynslu á hálshrygg, mar á öðrum og ótilgreindum hlutum framarms, yfirborðsáverka á bol og yfirborðsáverka á höfði. Af orðalagi 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 23/2016 og athugasemdum er fylgdu frumvarpi til síðarnefndu laganna verður ekki ráðið að atlaga ákærða að brotaþola skuli falla undir verknaðarlýsingu 1. mgr. 218. gr. b., en vafa í því sambandi ber að meta ákærða til hagsbóta, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála. Verður hann því sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. hegningarlaganna.

Að því er varðar heimfærslu til refsiákvæða fyrir brot samkvæmt seinni ákærunni er til þess að líta að ákæruvaldið hefur fallið frá þeim hluta ákærunnar sem lýtur að því að ákærði hafi valdið brotaþola B broti á nefbeini og broti á kinnbeini sem náði upp í augntóft. Eftir stendur að ákærði hafi kýlt og sparkað í andlit og líkama brotaþolans þar sem hann lá á jörðu niðri með þeim afleiðingum að brotaþoli var helaumur yfir vinstri síðu, hlaut bólgur í andliti og mar og bólgu í kringum vinstra auga. Varðar sú háttsemi refsingu samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði var [...]ára er hann framdi brot sín. Samkvæmt sakavottorði var hann 11. september 2018 dæmdur í 28.000 króna sektargreiðslu fyrir eignaspjöll og 3. desember 2019 hlaut hann 30 daga hegningarauka fyrir þjófnað og var refsing skilorðsbundin í tvö ár. Brotin sem ákærði er nú sakfelldur fyrir voru framin fyrir uppkvaðningu síðastgreinds dóms. Ber því nú að taka upp þann dóm og dæma með máli þessu samkvæmt reglum 60. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 7. gr. laga nr. 22/1955 og verður refsing tiltekin með hliðsjón af 77. og 78. gr. hegningarlaganna.

Rannsókn á fyrra málinu hófst 3. maí 2018 og lauk að mestu í september sama ár, utan þess að lögregla tók skýrslu gegnum síma af tveimur vitnum í nóvember 2019. Rannsókn seinna málsins hófst 31. desember 2017 en skýrsla var ekki tekin af ákærða fyrr en í janúar 2020. Af hálfu ákæruvaldsins hefur engin skýring verið gefin á þeim mikla drætti sem varð á rannsókn málanna, sem brýtur í bága við 2. mgr. 53. gr. laganna um meðferð sakamála. Verður tekið tillit til þessa við ákvörðun refsingar.

Við ákvörðun refsingar þykir einnig mega líta til greiðrar játningar ákærða fyrir dómi, aldurs hans á brotadegi og þess að samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hefur hann nú snúið við blaðinu og horfið af braut afbrota. Að gættum þessum atriðum og öðrum sem að framan eru rakin þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Eftir atvikum þykir mega ákveða að fresta fullnustu refsingarinnar þannig að hún falli niður að liðnum tveimur árum frá dómsbirtingu, enda haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Með hliðsjón af sakfellingu ákærða samkvæmt fyrri ákærunni ber að dæma hann til að greiða A miskabætur á grundvelli a. og b. liða 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Með hliðsjón af dómi Landsréttar 5. júní 2020 í máli nr. 926/2018 þykja þær bætur hæfilega ákveðnar 300.000 krónur. Ber sú fjárhæð almenna vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 3. maí 2018 til 20. maí 2020, þá er mánuður var liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Samkvæmt greindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Samkvæmt yfirlitum ákæruvaldsins nemur útlagður kostnaður samtals 123.690 krónum. Brotaþoli A-x-x réttargæsluaðstoðar V-kvk-ef V-kvk-ef lögmanns við rannsókn og meðferð fyrri ákæru. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu réttargæslumanns þykir réttargæsluþóknun hæfilega ákveðin 357.120 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði naut verjandaaðstoðar I-kk-ef F-kk-ef Á-kk-ef við rannsókn máls vegna fyrri ákæru og fyrir dómi. Þykir þóknun verjanda hæfilega ákveðin 481.740 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá dómsbirtingu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði A 300.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 3. maí 2018 til 20. maí 2020, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, þar með talda 357.120 króna þóknun V-kvk-ef V-kvk-ef réttargæslumanns A og 481.740 króna þóknun verjanda síns, I-kk-ef F-kk-ef Á-kk-ef.

J-kk-nf J-kk-nf