E-4474/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 7. júní 2012, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af S-kvk-þgf G-kvk-þgf, Steinási 34, Reykjanesbæ, með stefnu birtri 18. nóvember 2011, á hendur Spiral design ehf., Sveighúsum 13, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 118.700 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 29. apríl 2011 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins samkvæmt tímaskýrslu lögmanns hennar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst stefndi þess að stefnandi verði dæmd til að greiða stefnda málskostnað, auk virðisaukaskatts.

I.

Stefnandi kveður dómkröfur sínar tilkomnar vegna viðskipta stefnda við stefnanda samkvæmt framlögðum reikningi og fylgiblaði 1, sem sé vegna vinnu stefnanda fyrir stefnda við að sauma fatnað og vinnu við tískusýningu. Reikningurinn er að fjárhæð 118.700 krónur og er hann gefinn út 19. apríl 2011. Á fylgiblaði 1 er vinna stefnanda fyrir stefnda frá 8. nóvember til 23. desember 2010 sundurliðuð þannig:

15 stk. Hringskornar slár 30 klst. 2.500 kr./klst. Samtals: 75.000 kr.

1 stk. Teygjuskábönd 3 klst. 2.500 kr./klst. Samtals: 7.500 kr.

10 stk. Neta m/rúllukraga 25 klst. 2.500 kr./klst. Samtals: 62.500 kr.

3 stk. Aðsniðnir kjólar 4 klst. 2.500 kr./klst. Samtals: 10.000 kr.

3 stk. Netaslár 6 klst. 2.500 kr./klst. Samtals: 15.000 kr.

Tískusýning 4 klst. 2.500 kr./klst. Samtals: 10.000 kr.

Slit á vélum, rafmagn og bensín Samtals: 10.000 kr.

Alls: 190.000 kr.

Úttekt S-kvk-ef hjá Spiral design ehf. -53.770 kr.

Innborgun frá Spiral design ehf. Samtals: -17.530 kr.

Samtals: 118.700 kr.

Stefnda var send innheimtuviðvörun 10. maí 2011 og er þar tilgreint að gjalddagi og eindagi sé 29. apríl 2011. Þá liggur frammi í málinu innheimtubréf, dagsett 13. október 2011.

Stefndi lýsir því í greinargerð að hið stefnda fyrirtæki hafi verið sett á laggirnar 2010 og hafi stofnendur þess verið Í-kvk-nf J-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf I-kvk-nf. Fyrirtækið starfi á sviði fatahönnunar- og sölu og sé fyrirtækið með sauma- og vinnustofu í Reykjanesbæ og verslun á Hverfisgötu í Reykjavík. Eigendur fyrirtækisins séu aðalhönnuðir þess og einu starfsmenn. Fyrirtækið hafi keypt umtalsverða þjónustu af ýmsum verktökum og hafi eigendur stefnda tekið áhugasama verktaka í viðtöl á árinu 2010. Alls hafi um það bil fimm konur komið í viðtal til þeirra og hafi þær allar verið áhugasamar um að starfa fyrir stefnda. Í viðtali stefnanda hjá stefnda, sem báðir eigendur stefnda hafi verið viðstaddir, hafi komið fram að eigendurnir vildu fá ,prufur frá stefnanda og ef af samstarfi aðila yrði, myndi stefnandi fá greitt fyrir hverja flík. Engar tölur hafi verið nefndar í því samhengi og hafi átt að miða við sanngjarnt meðalverð á þessu sviði. Úr varð að stefnandi vann sem verktaki fyrir stefnda á haustmánuðum 2010.

Hinn 27. mars sendi stefnandi stefnda tölvupóst þar sem hún taldi upp flíkurnar, sem hún saumaði fyrir stefnda. Er óumdeilt hverjar flíkurnar eru en þær tilgreindi stefnandi þannig:

„15. stk. hringskornar slár –skáband á 7 og –ermar í 2.

Teygjuskáband í hálsmál og fald á 4 mislitum kjólum.

10 stk neta með rúllukrafa sem er stuttur að framan

3 stk aðsniðnir kjólar/bolir sem eru styttri að framan.

3 stk netaslár, ég tók eina og bróðir minn eina.“

Hinn 31. mars 2011 var í tölvupósti frá stefnda til stefnanda sett fram eftirfarandi tillaga að uppgjöri:

„15. stk. hringskornar slár –skáband á 7 og –ermar í 2. kr. 36.000

Teygjuskáband í hálsmál og fald á 4 mislitum kjólum. kr. 4.800

10 stk neta með rúllukrafa sem er stuttur að framan kr. 20.000

3 stk aðsniðnir kjólar/bolir sem eru styttri að framan. kr. 4.500

3 stk netaslár, ég tók eina og bróðir minn eina. kr. 6.000

Samtals kr. 71.300

Úttekið:

Stuttur netabolur með púffermum kr. 19.900 30% afsl. kr. 13.930

Netaslá kr. 24.900 30% afsl. kr. 17.430

Netaslá kr. 24.900 10% afsl. kr. 22.410

Samtals kr. 53.770

Mismunur: kr. 17.530“.

Þessu tilboði hafnaði stefnandi og segir í tölvupósti til stefnda hinn 3. apríl sama ár: ,,Sælar dömur. Þar sem þetta er engan veginn boðlegt, varla svaravert ákvað ég að sundurliða þetta í klukkustundum. Ég tek 2500 kr. á tímann.

15 stk. hringskornar slár 3 klst. = 75000

Teygjuskábönd 3 klst. = 7500

10 stk. neta m/rúllukraga 25 klst. = 62500

3 aðsniðnir kjólar 4 klst. = 10000

3 netaslár 6 klst. = 15000

Tískusýning 4 klst. = 10000

Slit á vélum rafmagn og bensín = 10000

Samtals 190.000

- 53.770

= 136.230“

Af hálfu stefnda var því hafnað að miða við tímagjald á þeim forsendum að samið hefði verið um að greitt yrði fyrir hverja flík. Fyrir liggur að stefndi greiddi stefnanda 17.530 krónur sem var mismunur á því endurgjaldi sem stefndi taldi stefnanda bera, að fjárhæð 71.300 krónur, og úttektum stefnanda úr verslun stefnda, að fjárhæð 53.770 krónur.

Ekki urðu frekari samskipti milli málsaðila og sendi stefnandi stefnda hinn umþrætta reikning. Hinn 24. maí 2011 endursendi stefndi stefnanda reikninginn með eftirfarandi áritun: ,,Með vísan til tölvupósts sem ég sendi þér vegna málsins tel ég að krafa þín sé að fullu uppgerð. Er reikningi þessum því hafnað, er hann endursendur og óskast kreditfærður tafarlaust.“

II.

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á áðurgreindum reikningi vegna vinnuframlags hennar fyrir stefnda. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir. Umsaminn gjalddagi í viðskiptum aðila sé tilgreindur á framlagðri innheimtuviðvörun og miðist dráttarvaxtakrafa í dómkröfu við það tímamark.

Stefnandi vísar til þess að við úrlausn á því, hvert sé sanngjarnt endurgjald fyrir það verk, sem unnið var, megi fá leiðsögn í 45. gr. kaupalaga nr. 50/2000. Stefnda hafi ekki tekist að sanna að endurgjaldið, sem stefnandi krefjist, sé ósanngjarnt en hún beri sönnunarbyrðina fyrir því.

Um lagarök vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti og vaxtavexti styður stefnandi við lög nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað byggist á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, og um varnarþing vísar stefnandi til 33. gr. sömu laga.

III.

Stefndi vísar til þess að málavaxtalýsing stefnanda í stefnu sé afar knöpp og af stefnu megi ráða að um sé að ræða venjulegt innheimtumál. Lýsing í stefnu á viðskiptum aðila sé hins vegar röng, enda sé þar í engu lýst hvernig samningur aðila kom til, hvert efni hans var, hvernig hann var framkvæmdur og hvernig greiðslum frá stefnda til stefnanda átti að vera háttað. Þá sé því ekki lýst að stefnandi hafi ákveðið einhliða að breyta samningi aðila.

Af gögnum málsins sé ljóst að málsaðilar áttu í töluverðum samskiptum sín í milli áður en mál þetta var höfðað. Í stefnu málsins sé þó hvorki getið um mótmæli stefnda, sem hann sendi stefnanda í ábyrgðarpósti hinn 24. maí 2011, né tölvupóstsamskipti aðila. Sé málsgrundvöllur stefnanda vanreifaður sem og stefnufjárhæð málsins, ekki sé útskýrt hvernig hinn breytti samningur kom til og ekkert liggi fyrir um grundvöll stefnanda fyrir umþrættum fjárhæðum í reikningi hans. Fylgiseðill reikningsins komi hér ekki að haldi þar sem fjárhæðir hans virðist vera úr lausu lofti gripnar. Skorti því verulega á að þeim atvikum, sem málsástæður stefnanda byggja á, séu nægilega lýst í stefnu og séu dómkröfur stefnanda því vanreifaðar. Komi því til greina að vísa máli þessu frá dómi.

Með vísan til málsatvikalýsingar sé ljóst, að málsaðilar komust að samkomulagi um að greitt skyldi ,,fyrir hverja flík“. Sé samningur þessi staðfestur af stefnanda í tölvupóstsamskiptum aðila en síðan hafi stefnandi lýst því yfir einhliða að samningi aðila skyldi breytt. Ástæðan virðist sú að stefnandi hafi ekki verið sátt við þau kjör sem henni buðust. Endurgjaldið sé þó í fullu samræmi við þau kjör, sem tíðkast hafi á þessu sviði, svo sem sjá megi af framlögðum reikningum kjólameistara. Vakin er athygli á því að verð kjólameistarans sé með virðisaukaskatti og að í öllum tilfellum sé um að ræða ósniðið efni. Telur stefndi sig hafa gert sérstaklega vel við stefnanda með því að bjóða henni kjör kjólameistara þótt hún sé ófaglærð.

Stefnandi sé bundin af samningi aðila um endurgjald fyrir vinnu við fatasaum samkvæmt munnlegu samkomulagi aðila en samkvæmt meginreglum samningaréttarins hafi slíkt samkomulag sama gildi og sé það skriflegt. Stefndi kveðst frá upphafi hafa mótmælt því að í uppgjöri aðila yrði miðað við tímagjald.

Stefndi hafi að fullu greitt stefnanda fyrir vinnu hennar en umkrafin stefnufjárhæð sé í ósamræmi við samning aðila. Samið hafi verið um einingaverð þannig að greitt yrði fyrir hverja flík en ekki um tímagjald. Með vísan til gagna málsins sé krafan því að fullu greidd.

Stefndi byggir að auki á því að hinn umþrætti reikningur sé algjörlega óútskýrður. Jafnvel þótt samið hefði verið um tímagjald, sé útilokað að stefndi hefði greitt stefnanda 2.500 krónur fyrir hverja unna klukkustund og sé fjárhæðin algjörlega úr lausu lofti gripin. Samkvæmt kjarasamningi Samiðnar við SA frá árinu 2008 sé tímagjald í dagvinnu fundið með því að deila 173,33 í mánaðarlaun. Mánaðarlaun iðnaðarmanns án sveinsprófs hafi verið 186.800 krónur. Hefði tímagjald samkvæmt kjarasamningnum því verið um það bil 920 krónur.

Stefndi byggir á því að framlagður fylgiseðill með reikningi stefnanda sé ófullnægjandi útskýring með reikningnum. Þannig sé óútskýranlegt hvernig stefnandi gat varið 30 klukkustundum í að útbúa 15 hringskornar slár. Efnið hefði verið tilsniðið og því sé útilokað að það hafi getað tekið 30 klukkustundir að klára flíkurnar.

Verði talið að stefndi beri greiðsluskyldu gagnvart stefnanda, gerir stefndi varakröfu um að krafa stefnanda verði lækkuð verulega. Málsástæður í umfjöllun um aðalkröfu eigi einnig við um varakröfu stefnda og vísar stefndi sérstaklega til þess að fjárhæðir umstefnds reiknings virðist vera úr lausi lofti gripnar, of háar og ósanngjarnar.

Stefndi bendir á að í uppgjörstillögu hans til stefnanda hafi verið veittur ríflegur starfsmannaafsláttur af úttektum stefnanda. Í ljósi málareksturs þessa séu ekki lengur forsendur fyrir afslættinum og því beri að hækka frádráttinn úr 53.770 krónum í 69.700 krónur. Sé þess óskað að tekið verði tillit til þess, verði talið að stefndi beri greiðsluskyldu gagnvart stefnanda.

Um lagarök vísar stefndi til almennra reglna samninga-, verktaka- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og efndir þeirra. Um málskostnaðarkröfu er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, og um virðisaukaskatt vísast til laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda er mótmælt og þess krafist að dráttarvextir verði lagðir á frá dómsuppsögu, verði ekki fallist á dómkröfu stefnda, með vísan til málsatvika eins og háttar til í þessu máli.

IV.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi málsins skýrslu og jafnframt eigendur stefnda, Í-kvk-nf J-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf I-kvk-nf. Þá gaf H-kvk-nf V-kvk-nf, fata- og textílhönnuður, vitnaskýrslu fyrir dóminum en hún hefur unnið sem verktaki við saumavinnu fyrir stefnda. Verða skýrslur þeirra raktar eins og þurfa þykir.

Stefndi vísar til þess í greinargerð sinni að verulega skorti á málsatvikalýsingu stefnanda í stefnu og því komi til greina að vísa málinu frá dómi. Gerir stefndi þó ekki kröfu um frávísun. Þótt fallast megi á það með stefnda að lýsing málavaxta í stefnu sé knöpp, verður ekki á það fallist að málið sé í heild svo vanreifað að það varði frávísun þess frá dómi af sjálfsdáðum. Af stefnunni verður ráðið hver krafa stefnanda er í krónum talið, hverjar eru málsástæður hennar og lagarök og á hvaða gögnum hún byggir kröfur sínar.

Óumdeilt er að stefnandi vann sem verktaki við sauma fyrir stefnda á umræddu tímabili og þá virðist óumdeild sú upptalning stefnanda á saumuðum flíkum sem hún byggir reikningsgerð sína á. Jafnframt virðist óumdeilt að stefnandi vann við tískusýningu fyrir stefnda. Þá hefur stefnandi kannast við að hafa tekið út hjá stefnda tvær netaslár og bol. Ágreiningur aðila lýtur hins vegar að því, hvert sé sanngjarnt endurgjald fyrir vinnu stefnanda fyrir stefnda.

Óumdeilt er að eigendur stefnda, Í-kvk-nf J-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf I-kvk-nf, ræddu við stefnanda áður en hún hóf að sauma fyrir stefnda. Í skýrslum þeirra allra kom fram að aldrei hefði verið rætt um tímakaup fyrir vinnu stefnanda, heldur hefði verið rætt um að greiða fyrir hverja flík, án þess að minnst væri á fjárhæðir í því samhengi. Kvað stefnandi þær Í-kvk-þf og I-kvk-þf E-kvk-þf hafa talað um að þær yrðu „sanngjarnar“. Er því í ljós leitt að með aðilum var samkomulag um að greitt yrði fyrir hverja flík, sem stefnandi saumaði fyrir stefnda, en engin gögn liggja fyrir um það, hvað greiða skyldi fyrir hverja þeirra.

Fram er komið að reikningur stefnanda, sem hún byggir kröfur sínar á, byggir á tímagjaldi fyrir þá vinnu sem hún telur sig hafa innt af hendi við sauma á tilgreindum flíkum. Þótt í ljós sé leitt að greiða hafi átt fyrir hverja flík en ekki samkvæmt tímakaupi, er ljóst að útreikningur á endurgjaldi fyrir saumaskap á hverri flík hlýtur að taka mið af því hversu langan tíma það tekur að sauma hana. Af hálfu stefnda hafa ekki verið lögð fram gögn til stuðnings þeirri staðhæfingu hans að það tímagjald, sem stefnandi miðar kröfugerð sína við, sé úr hófi eða í andstöðu við framlögð gögn og verður því höfð hliðsjón af því við úrlausn málsins.

Fyrir dóminum gaf skýrslu vitnið H-kvk-nf V-kvk-nf, fata- og textílhönnuður, sem unnið hafði í verktöku við sauma fyrir stefnda á þessum tíma, og kvaðst hún hafa fengið greitt fyrir hverja flík. Sagði hún það hafa tekið sig um það bil eina og hálfa klukkustund að sníða og sauma hverja hringskorna slá. Verður við mat á hæfilegu endurgjaldi fyrir vinnu stefnanda að líta til vættis vitnisins en önnur framlögð gögn, s.s. verðlisti Saumsprettunnar ehf. og reikningar vegna efniskaupa, verða ekki lögð til grundvallar að þessu leyti. Er komið fram að fimm flíkur voru ósniðnar þegar stefnandi fékk þær afhentar til sauma. Að öllu framangreindu virtu verður hæfilegt endurgjald fyrir saumavinnu stefnanda, sem málsókn þessi byggist á, talið nema að álitum 93.750 krónum.

Því er ómótmælt af hálfu stefnda að stefnandi hafi unnið eitt kvöld við tískusýningu á vegum stefnda og á stefnandi rétt á greiðslu fyrir þá vinnu. Verður hér miðað við kröfu stefnanda um endurgjald að fjárhæð 10.000 krónur vegna þeirrar vinnu, enda er sú fjárhæð ekki úr hófi og er ekkert fram komið sem hnekkir því mati. Þá verður krafa stefnanda um endurgjald vegna slits á vélum, rafmagns og bensíns að fjárhæð 10.000 krónur tekin til greina eins og hún er fram sett, enda er því ómótmælt af hálfu stefnda að stefnandi hafi unnið umrædda saumavinnu á eigin vél og að hún hafi sjálf séð um að koma flíkunum til stefnda.

Aðilar málsins gera báðir ráð fyrir frádrætti vegna úttektar stefnanda á vörum hjá stefnda. Af framlögðum tölvupóstssamskiptum þeirra verður ráðið að þeir hafa báðir gert ráð fyrir því í uppgjörstillögum sínum fyrir málshöfðun að úttektirnar næmu 53.770 krónum. Hins vegar kemur fram í greinargerð stefnda að hann telji að ekki séu lengur forsendur fyrir þeirri viðmiðun vegna málareksturs þessa, enda hafi framangreind fjárhæð frádráttar byggst á starfsmannaafslætti stefnanda hjá stefnda. Beri því að miða frádráttinn við 69.700 krónur. Ekki verður á þetta fallist með stefnda, enda óumdeilt að stefnandi naut þeirra afsláttarkjara, sem fjárhæð frádráttarins miðar við, á þeim tíma þegar úttektirnar fóru fram. Verður því lagt til grundvallar að draga beri frá kröfum stefnanda úttektir að fjárhæð 53.770 krónur. Af gögnum málsins virðist óumdeilt að innborgun stefnda hafi numið 17.530 krónum og verður því við þá fjárhæð miðað. Að öllu framangreindu virtu verður stefnda gert að greiða stefnanda 42.450 krónur.

Stefndi hefur mótmælt dráttarvaxtakröfu stefnanda og krafist þess að dráttarvextir verði ekki lagðir á fyrr en frá dómsuppsögu. Með vísan til ákvæða 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, þykir rétt að miða upphafstíma dráttarvaxta við þann dag þegar liðinn var mánuður frá útgáfudegi reiknings stefnanda. Verða dráttarvextir því reiknaðir frá 19. maí 2011 til greiðsludags.

Með vísan til meginreglu 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, þykir rétt að stefndi greiði stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 250.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Spiral design ehf., greiði stefnanda, S-kvk-þgf G-kvk-þgf, 42.450 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 19. maí 2011 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað, að meðtöldum virðisaukaskatti.