E-2579/2009

Mál þetta, sem dómtekið var að loknum munnlegum málflutningi 4. febrúar sl., er höfðað með stefnu sem birt var forsvarsmanni stefnda 21. febrúar 2009.

Stefnandi er Grand-lagnir ehf., Mosarima 37, Reykjavík, en stefndi er Leiguliðar ehf., Fossaleyni 16, einnig í Reykjavík.

Endanlegar kröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 2.629.667 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, af 4.960.000 krónum frá 28. ágúst 2007 til 21. september s.á., af 7.629.667 krónum frá 21. september s.á. til 7. nóvember s.á., en af 2.629.667 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur verði lækkaðar. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda, að mati réttarins.

Málsatvik

Samkvæmt framlögðum gögnum eru atvik þau að stefnandi tók að sér pípulagningavinnu í fjöleignarhúsinu að Flatahrauni 1 í Hafnarfirði, sem í eru fjörutíu og sjö íbúðir. Var stefndi verkkaupi, en Akkorð ehf., sem er í eigu sömu aðila og stefndi, annaðist eftirlit með framkvæmdum. Ekki var gerður skriflegur samningur um verkið, en stefnandi heldur því fram að aðilar hafi samið um 1.250.000 krónur fyrir hverja íbúð, eða alls 58.750.000 krónur. Stefndi staðhæfir hins vegar að samið hafi verið um 830.000 krónur fyrir hverja íbúð, sem hafi verið sama verð og aðilar höfðu áður samið um fyrir sambærilegt verk vegna byggingaframkvæmda stefnda á Selfossi. Vinna við verkið hófst í maí 2005 og voru reikningar gerðir eftir framvindu þess. Í upphafi árs 2007 risu deilur með aðilum um framkvæmd verksins og endanlegt verð. Af fundargerðum verkfunda frá þeim tíma má sjá að gerðar eru athugasemdir við fjarveru forsvarsmanna stefnanda á verkfundum, en einnig við vinnu stefnanda og verktafir. Fram kemur í greinargerð stefnda að stefnandi hafi verið leystur frá verkinu 24. apríl 2007 vegna vanefnda hans og hafi stefndi þurft að leggja í kostnað við að klára verkið, eins og framlagðir reikningar beri með sér. Stafi ágreiningur um uppgjör við stefnanda m.a. af þessu.

Meðal gagna málsins er uppkast að uppgjörssamningi við stefnanda frá 24. febrúar 2007, samið af Akkorði ehf. og undirritað af því félagi fyrir hönd verkkaupa. Eru þar rakin viðskipti aðila og fullyrt að samið hafi verið um fasta fjárhæð í upphafi, 830.000 krónur fyrir hverja íbúð, og beri fjárhæð framvindureikninga stefnanda með sér að hann hafi einnig talið svo vera. Gerð er þar tillaga um uppgjör, sem felst í því að stefndi framreiknar upphaflega fjárhæð, 830.000 krónur, miðað við breytingar á vísitölu byggingarkostnaðar. Samkvæmt því er heildarverð samnings reiknað á 39.840.000 krónur, eftirstöðvar verksamnings eru 3.970.000 krónur og ógreiddar verðbætur 3.029.667 krónur. Eftirstöðvar samnings og ógreiddar verðbætur eru því samtals 6.999.667 krónur. Fram kemur í samningsuppkastinu að ef sættir takist ekki um ofanritað óski verkkaupi eftir því að verkið verði gert upp samkvæmt mælingu. Stefnandi samþykkti ekki þetta uppgjör, og má lesa í verkfundargerðum 12. mars og 19. mars 2007 að aðilar þrefa um aukaverk stefnanda og endanlegt uppgjör.

Tveir sáttafundir voru haldnir 10. maí 2007, en ekki er að sjá að fulltrúi stefnanda hafi setið síðari fundinn þann dag. Fram kemur í verkfundargerð að stefndi bjóðist til að ljúka uppgjöri við stefnanda með greiðslu 7.669.667 króna. Fjárhæðin sundurliðast í eftirstöðvar verksamnings, ógreiddar verðbætur og viðbótargreiðslu að fjárhæð 1.500.000 krónur. Í fundargerðinni segir að stefnanda hafi verið greint frá tilboðinu 12. maí 2007 og gildi það til kl. 9 13. maí. Jafnframt segir þar að ef verktaki gangi að sáttaboðinu þurfi hann að hefja störf strax og ljúka verkinu fyrir 31. maí 2007. Tekið er fram að tilboð þetta sé það síðasta af hálfu verkkaupa og náist ekki sættir verði sett í gang vinna við að hafa meistaraskipti á verkinu 14. maí. Í stefnu er á því byggt að stefnandi hafi fallist á síðasta sáttaboð stefnda og að með því hafi svo um samist að heildarverð verksins yrði 43.539.667 krónur. Af þeirri fjárhæð hefði stefndi þegar greitt stefnanda 35.870.000 krónur. Stefnandi hafi í kjölfarið gert stefnda tvo reikninga vegna eftirstöðva samningsverðs, annan að fjárhæð 5.000.000 króna, útgefinn 8. ágúst 2007, en hinn að fjárhæð 2.669.667 krónur, útgefinn 1. september 2007. Stefndi hafi greitt fyrri reikninginn, að fjárhæð 5.000.000 króna, 7. nóvember sama ár, en ekki síðari reikninginn, sem myndi stefnufjárhæðina í máli þessu, að frátöldum 40.000 krónum sem stefndi hafði áður greitt inn á verkið.

Við aðalmeðferð gáfu skýrslu fyrir dóminum E-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf, forsvarsmaður stefnanda, og S-kk-nf Ö-kk-nf T-kk-nf, forstjóri stefnda. Vitnið A-kk-nf P-kk-nf M-kk-nf, eftirlitsmaður verkkaupa, gaf skýrslu í gegnum síma.

E-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf, forsvarsmaður stefnanda, kvaðst hafa samþykkt tilboð stefnda frá 10. maí 2007 í símtali við A-kk-þf P-kk-þf M-kk-þf eftirlitsmann. Um svipað leyti, eða nokkru síðar, hefði hann klárað vinnu sína við verkið. Taldi hann öruggt að öllu hefði verið lokið í júní sama ár. Spurður um ástæðu þess að síðustu reikningar hefðu ekki verið gefnir út fyrr en í ágúst og september það ár, sagði hann að það væri eingöngu vegna trassaskapar af sinni hálfu. Fram kom einnig í máli E-kk-ef að hann hefði ekki verið viðstaddur úttekt 5. nóvember 2007. Hins vegar hefði stefndi haft samband við sig í kjölfarið og hefði hann lagað það sem hann taldi að rekja mætti til vinnu sinnar. Að öðru leyti hefði stefndi ekki gert athugasemdir við vinnu hans eftir verklok. Ekki hefði hann heldur mótmælt síðustu reikningunum, enda væru þeir í samræmi við samkomulagið frá 10. maí 2007.

Forstjóri stefnda, S-kk-nf Ö-kk-nf T-kk-nf, skýrði aðdraganda að samningi við stefnanda og þær forsendur sem lágu til grundvallar tilboði hans um uppgjör á verkinu 10. maí 2007. Fram kom í máli hans að honum hefði þótt eðlilegt að bjóða verðbætur á upphaflegt verkverð, enda hefðu framkvæmdir við húsið tafist nokkuð. Hart hefði hins vegar verið tekist á um greiðslur umfram það. Niðurstaðan hefði engu að síður orðið sú að hann hefði samþykkt að greiða eina og hálfa milljón króna til viðbótar við samningsverð og verðbætur. Fullyrti hann að stefnandi hafi ekki verið tilbúinn til þess að samþykkja það tilboð, og hafi sér hvorki borist staðfesting um samþykki þess frá stefnanda, né hafi stefnandi uppfyllt þau skilyrði sem í því fólust. Fram kom í máli hans að stefnandi hefði hætt vinnu við húsið í maí eða júní 2007, og þá talið að sínu verki væri lokið. Nokkrum vikum eða mánuðum síðar hefði verkið verið tekið út, og hefði stefnandi þá lagað eitthvað af því sem fundið hefði verið að. Loks sagði forstjórinn að skipt hefði verið um pípulagningameistara hússins, þegar kom að því að leggja fyrir „sprinklerum“ í húsinu.

A-kk-nf P-kk-nf M-kk-nf kvaðst ekki kannast við að stefnandi hefði samþykkt tilboð stefnda. Sagði hann að á þeim tíma sem tilboðið var gert hafi öllum framkvæmdum nánast verið lokið, og því hefði hann ekki ritað fleiri fundargerðir. Tók hann fram að hann hefði sjálfur annast meistaraskipti og fengið annan meistara í stað stefnanda.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir á því að milli hans og stefnda hafi stofnast gagnkvæmur og skuldbindandi samningur, sem hafi falið í sér að stefnandi tók að sér pípulögn í fjöleignarhúsinu að Flatahrauni 1 í Hafnarfirði, sem stefndi var að byggja. Stefnda beri að greiða honum það verð sem um hafi samist 10. maí 2007 og miðist málatilbúnaður stefnanda við það. Stefnandi hafi að öllu leyti staðið við sinn hluta samkomulags aðila, enda hafi engar athugasemdir verið gerðar af hálfu stefnda við reikningsgerð, gæði eða efndir stefnanda á verksamningnum. Stefndi hafi heldur ekki mótmælt síðustu reikningum stefnanda fyrr en í greinargerð í máli þessu. Hins vegar mótmælir stefnandi því að úttekt á verki hans, sem gerð var á vegum stefnda 5. nóvember 2007, hafi hér nokkra þýðingu, enda hafi hann ekki verið viðstaddur úttektina og honum því ekki gefist kostur á að koma með skýringar. Þá geti reikningar annarra, vegna síðari vinnu við pípulagnir í húsinu, ekki haft áhrif á kröfu hans, enda hafi honum sjálfum ekki verið gefinn kostur á að lagfæra meinta galla á verki sínu. Heldur hann því einnig fram að reikningarnir séu að hluta til vegna verkþátta sem hafi verið undanþegnir verki hans.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi loforða og réttar efndir samninga. Einnig er vitnað til meginreglu verktakaréttar um gagnkvæma tillitssemi samningsaðila, svo og til ákvæða ÍST 30, þar sem tilgreindar séu þær almennu reglur verktakaréttar sem hafa beri að leiðarljósi við túlkun verksamnings. Í því sambandi vísar stefnandi sérstaklega til greina 31.1, 31.3, 31.10 og 31.13.1 í ÍST 30. Dráttarvaxtakrafa hans er reist á 1. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, en málskostnaðarkrafa styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Málsástæður stefnda og lagarök

Sýknukrafa stefnda er á því reist að hann hafi þegar greitt stefnanda að fullu fyrir umsamið verk, samtals 40.870.000 krónur. Sé sú fjárhæð nokkurn veginn í samræmi við upphaflegt samkomulag aðila um verkverð stefnanda, þ.e. 830.000 krónur á hverja íbúð. Stefnufjárhæðin í máli þessu, 2.629.667 krónur, sé alfarið á því byggð að samkomulag hafi orðið með aðilum um uppgjör 10. maí 2007. Stefndi neiti því hins vegar að slíkt samkomulag hafi tekist og bendir á að ekki liggi fyrir staðfesting stefnanda á því samkomulagi. Þá leggur stefndi áherslu á að tilboð hans um uppgjör hafi verið bundið skilyrðum um að verktaki hæfi strax störf og lyki verkframkvæmdum 31. maí 2007. Beri stefnandi bæði sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi samþykkt samkomulagið og uppfyllt skilyrði þess. Sú sönnun hafi ekki tekist. Hins vegar telur stefndi að innheimtubréf stefnanda bendi ótvírætt til þess að hann hafi ekki samþykkt samkomulagið, enda sé þar verið að krefjast mun hærri fjárhæðar en kveðið sé á um í samkomulagi aðila frá 10. maí 2007.

Krafa stefnda um lækkun dómkrafna byggist á því að stefndi hafi vegna vanefnda stefnanda þurft að fá annan verktaka til að ljúka við verk stefnanda, svo og til að lagfæra það sem reyndist ábótavant. Kostnaður vegna þessa nemi samtals 289.723 krónum og eigi hann að koma til frádráttar kröfu stefnanda. Loks mótmælir stefndi dráttarvaxtakröfu stefnanda.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefndi til almennra reglna verktakaréttar og ákvæða ÍST 30, en einnig til almennra reglna einkamálaréttarfars um sönnun og sönnunarmat. Málskostnaðarkrafa hans er studd ákvæðum XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Í verkfundargerðum, sem lagðar hafa verið fram í málinu, kemur fram að aðilar deildu um samningsverð vegna verkþáttar stefnanda. Taldi stefndi að upphaflega hefði verið samið um 830.000 krónur fyrir hverja íbúð, en stefnandi heldur því fram að samið hafi verið um 1.250.000 krónur fyrir hverja íbúð. Í fundargerð frá 10. maí 2007 má lesa að stefnandi leggur fram gagntilboð við tilboði stefnda frá 12. mars sama ár, og hljóðar tilboð hans upp á framreiknað tilboð stefnda, að viðbættum tveimur milljónum króna. Stefndi, sem áður hafði boðið framreiknað tilboð, og eina milljón króna að auki, hafnaði þessu tilboði, en bauðst þess í stað til að hækka viðbótargreiðslu í eina og hálfa milljón króna. Fram kemur í fundargerðinni að stefnanda hafi munnlega verið greint frá þessu tilboði 12. maí 2007, en ekkert segir þar um viðbrögð hans. Hins vegar er tekið fram að tilboðið gildi til kl. 9.00 13. maí 2007. Þá segir þar að gangi stefnandi að tilboðinu þurfi hann að hefja störf strax og ljúka verkinu fyrir 31. maí. Að öðrum kosti verði sett í gang vinna við að skipta um meistara hússins frá 14. maí.

Forsvarsmaður stefnanda hefur fullyrt að hann hafi samþykkt tilboð stefnda, og taki tveir síðustu reikningar hans af öll tvímæli um það. Þessu hafna hins vegar bæði forstjóri stefnda og eftirslitsmaður stefnda. Þar sem engra skriflegra gagna nýtur hér við, hvorki um samþykki né höfnun stefnanda á tilboði stefnda, þykir nauðsynlegt að líta til annarra atriða, sem varpað gætu ljósi á afstöðu stefnanda til tilboðsins.

Í tilvitnaðri fundargerð frá 10. maí 2007 er að finna yfirlit um verkstöðu, reikninga stefnanda og áfallnar verðbætur. Þar er heildarverð samnings sagt 39.010.000 krónur, og svarar fjárhæðin til þess að samningsverðið sé 830.000 krónur fyrir hverja íbúð. Þar segir einnig að stefndi hafi samtals greitt 35.870.000 krónur, og eftirstöðvar samningsfjárhæðar því 3.140.000 krónur. Að meðtöldum verðbótum að fjárhæð 3.029.667 krónur og „viðbót vegna sátta 11.05.07“ að fjárhæð 1.500.000 krónur, nema eftirstöðvar 7.669.667 krónum. Eftir þetta gerði stefnandi stefnda tvo reikninga, 8. ágúst og 1. september 2007. Sá fyrri er að fjárhæð 5.000.000 króna og er „Inngreiðsla v/pípulagna Flatahrauni 1“. Síðari reikningurinn er að fjárhæð 2.669.667 krónur. Á reikninginn er ritað „Uppgjör í Flatahrauni 1 pípulagnir“. Samanlögð fjárhæð reikninganna er 7.669.667 krónur. Fjárhæð síðari reikningsins og texti hans bendir ótvírætt til þess að stefnandi hafi talið að samkomulag væri um uppgjör við stefnda.

Í skýrslu forsvarsmanns stefnanda fyrir dómi sagðist hann hafa lokið verki sínu við húsið nokkru eftir fund aðila 10. maí 2007, og taldi öruggt að öllu hefði verið lokið í júní það ár. Ber þessu saman við frásögn forstjóra stefnda fyrir dóminum, en þar sagði hann að stefnandi hefði hætt vinnu við húsið í maí eða júní, og þá talið að verkinu væri lokið. Samkvæmt því leikur ekki vafi á að stefnandi hélt áfram starfi sínu eftir fund aðila, þótt ekki liggi fyrir hvort verkinu hafi verið lokið 31. maí það ár. Ekkert er hins vegar komið fram um að stefndi hafi gert athugasemdir við að stefnandi héldi áfram vinnu sinni eftir umræddan fund. Bendir það ekki aðeins til þess að stefnandi hafi samþykkt tilboðið, heldur einnig til þess að stefndi hafi talið sig bundinn af tilboðinu. Athugasemdalaus viðtaka stefnda á reikningum stefnanda þykir einnig styrkja þá málsástæðu stefnanda að samningur um uppgjör hafi komist á þeirra í milli.

Meðal gagna málsins er útskrift af byggingasögu hússins nr. 1 við Flatahraun, dagsett 25. ágúst 2008. Forsvarsmaður stefnanda, E-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf, er þar skráður pípulagningameistari hússins frá 11. maí 2005. Ekki er þar að sjá að hann hafi verið skráður af verkinu, a.m.k. ekki á þeim tíma sem byggingasagan tiltekur. Verður því ekki séð að fullyrðingar forstjóra stefnda og eftirlitsmanns stefnda um meistaraskipti á húsinu eigi við rök að styðjast. Þegar til þess er litið að einn fyrirvari í tilboði stefnda var sá að tæki stefnandi ekki tilboðinu yrði skipt um meistara hússins 14. maí 2007, rennir þetta enn styrkari stoðum undir þá málsástæðu stefnanda að stofnast hafi til gagnkvæms samnings milli aðila í kjölfar tilboðs stefnda.

Stefndi byggir á því að hann hafi að fullu gert upp við stefnanda og samtals greitt honum fyrir verk hans 40.870.000 krónur. Þegar litið er til títtnefnds tilboðs hans sést að með þeirri fjárhæð hefur stefndi aðeins greitt stefnanda um helming verðbótafjárhæðarinnar, sem hann þó taldi áður að eðlilegt væri að greiða stefnanda, enda hefðu byggingarframkvæmdir tafist nokkuð. Ekkert hefur verið greitt upp í viðbótarfjárhæðina, 1.500.000 krónur.

Þegar allt framanritað er virt, telur dómurinn að stefnandi hafi fært nægar sönnur fyrir því að aðilar hafi gert með sér bindandi samkomulag um uppgjör á verkþætti stefnanda og hafi stefnandi staðið við það samkomulag fyrir sitt leyti. Stefndi hefur hins vegar ekki staðið við sinn hluta samningsins og greitt umsamið verð. Þykja ekki efni til að lækka stefnufjárhæðina vegna þess kostnaðar sem stefndi heldur fram að hann hafi greitt vegna lagfæringa á verki stefnanda. Bæði er að stefndi hefur ekki fært sönnur á að sá kostnaður sé allur vegna verka stefnanda, en einnig hitt að stefnanda var ekki gefinn kostur á að lagfæra það sem þótti ábótavant. Ekki þykja heldur efni til að fallast á mótmæli stefnda við dráttarvaxtakröfu stefnanda, enda samrýmist endanleg krafa hans 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Verður því fallist á kröfur stefnanda, eins og nánar greinir í dómsorði.

Með hliðsjón af úrslitum málsins, sbr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Leiguliðar ehf., greiði stefnanda, Grand-lögnum ehf. 2.629.667 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, af 4.960.000 krónum frá 28. ágúst 2007 til 21. september s.á., af 7.629.667 krónum frá 21. september s.á. til 7. nóvember s.á., en af 2.629.667 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf