E-349/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 5. nóvember sl., er höfðað með stefnu birtri 5. mars sl.

Stefnandi er Verkfræðistofa Árborgar ehf., kt. 000000-0000, Austurvegi 69, Selfossi.

Stefndi er Tré-Búkki ehf., kt. 000000-0000, Suðurhúsum 2, 112 Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 946.746 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, af 379.500 krónum frá 17. september 2007 til 18. september 2007, en af 759.000 krónum frá þeim degi til 21.09.2007, en af stefnufjáræð frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins en málskostnaðarreikningur verði lagður fram við aðalmeðferð málsins komi til hennar.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að honum verði gert að greiða mun lægri fjárhæð að mati dómsins. Þá krefst stefndi að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

Málavextir.

Ekki er ágreiningur í máli þessu um að stefnandi tók að sér burðarvirkis- og lagnateikningar fyrir stefnda vegna húsa að Bröttuhlíð í Mosfellsbæ er stefndi hugðist byggja þar.

Í gögnum málsins liggur frammi óundirritað tilboð stefnanda, dagsett 14. mars 2006, og er efni þess ágreiningslaust. Gera stefnandi og VA arkitektar stefnda sameiginlegt tilboð í hönnun tólf einbýlishúsa við Bröttuhlíð í Mosfellsbæ. Í tilboðinu kemur m.a. eftirfarandi fram:

„Verkfræðistofa Árborgar

Burðarvirkisteikningar

Lagnateikningar þ.e. frárennslislagnir (regnvatn og skolp), hita- og neysluvatn.

kr. 300.000,- + vsk pr. hús, eða 3.600.000 + vsk., miðað við tvær húsagerðir.

Innifalið í þóknun er öflun allra nauðsynlegra gagna, póstsendingar, fundarseta og tölvuvinna.

Verkkaupi greiðir fyrir prentun teikninga.

Fyrir breytingar á gögnum að ósk verkkaupa, eftir að teikningar hafa verið gefnar út, greiðir verkkaupi tímagjald, kr. 5700 + vsk.

Nánar verði samið um skiladaga gagna.“

Þá liggja frammi þrír reikningar. Sá fyrsti er dagsettur 7. september 2007, nr. 0000696, vegna verks 06076, Bröttuhlíðar 19, sem er fyrir verkfræðivinnu samkvæmt tilboði, 300.000 krónur, útprentun A1, fjögur stk., einingaverð 201 króna eða samtals 803 krónur, útprentun A2, tuttugu og fjögur stk., einingaverð 161 króna eða samtals 3.855 krónur og útprentun A3, tvö stk., einingaverð 80 krónur eða samtals 161 króna. Upphæð með virðisaukaskatti er 379.500 krónur. Annar reikningurinn er dagsettur 8. september 2007, númer 0000697, vegna verks 06077, Bröttuhlíðar 21, sem er verkfræðivinna samkvæmt tilboði 300.000 krónur, útprentun á A1, fjögur stk., einingaverð 201 króna, samtals 803 krónur, útprentun A2, tuttugu og fjögur stk., einingaverð 161 króna eða samtals 3.855 krónur og útprentun A3, tvö stk., einingaverð 80 krónur eða samtals 161 króna. Upphæð með virðisaukaskatti er 379.500 krónur. Þriðji reikningurinn er dagsettur 11. september 2007, númer 0000694. Kemur fram á honum að hann sé fyrir verkfræðivinnu vegna verknúmera 06075-06077 og 06076 vegna Bröttuhlíðar í Mosfellsbæ, aukaverk. Útseld vinna GS er sögð 11,5 klst. á 7.200 krónur klst., samtals 82.800 krónur, og útseld vinna TET, 8,0 klst. á 8.500 krónur klst., samtals 68.000 krónur og er reikningurinn alls 187.746 krónur með virðisaukaskatti. Eru reikningar þessi stílaðir á stefnda í máli þessu.

Samkvæmt bréfi, dagsettu 1. desember 2007, endursendi stefndi stefnanda ofangreinda reikninga og vísar í símtal þann 30. nóvember s.á. og tiltekur að reikningar nr. 695 og 723 verði væntanlega greiddir í viku 49.

Afrit innheimtubréfs sem sent var stefnda, dagsett 29. október 2008, liggur frammi í málinu og er sagt vera vegna reikninga nr. 696, 697, 694 og 348, samtals að höfuðstól 1.325.746 krónur. Þann 19. nóvember 2008 ritaði lögmaður stefnda lögmanni stefnanda bréf þar sem tilkynnt var um að reikningur nr. 348 væri að fullu greiddur. Þá segir að reikningar nr. 696 og 697 séu vegna vinnu við Bröttuhlíð 19 og 21 en þeir hefðu verið endursendir stefnanda þann 1. desember 2007. Ástæða þess hafi verið samkvæmt skýru samkomulagi stefnda við stefnanda um að ekki ætti að gefa út reikninga vegna einstakra húsa við Bröttuhlíð fyrr en hafist væri handa við byggingu þeirra. Staðan væri sú að einungis hefðu verið byggð tvö hús, númer 15 og 17, og full skil hefðu verið gerð vegna þeirra en byggingarleyfi hefðu ekki verið gefin út fyrir önnur hús. Af þeim sökum sé einsýnt að það hvíli engin greiðsluskylda á stefnda vegna reikninga 696 og 697. Þá kemur fram í bréfinu að stefndi sé ósáttur við reikning nr. 694 og fari þess á leit að stefnandi upplýsi hvað hafi verið unnið við og vegna hvaða húsa.

Þá liggja frammi í gögnum málsins, dskj. 9, afrit tveggja bréfa byggingafulltrúa Mosfellsbæjar, dagsett 22. desember 2008, þar sem stefnda er tilkynnt að byggingarleyfi, sem samþykkt höfðu verið þann 21. júní 2006 fyrir Bröttuhlíð 19 og 21, væru fallin úr gildi, sbr. ákvæði 14. gr. byggingarreglugerðar nr. 411/1998, og vakin sérstök athygli á að áður en framkvæmdir geti hafist á lóðunum þurfi að sækja um endurnýjun byggingarleyfis og þá þurfi jafnframt að greiða byggingargjöld sem séu ógreidd. Þá kemur fram að verkfræði- og séruppdrættir fyrir húsin hafi ekki verið samþykktir.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfu sína á þremur reikningum, útgefnum 7. september 2007 að fjárhæð 379.500 krónur, 8. september 2007 að fjárhæð 379.500 krónur og 11. september 2007 að fjárhæð 187.746 krónur, eða samtals 946.746 krónur sem sé stefnufjárhæð. Reikningarnir séu tilkomnir vegna útseldrar vinnu kröfuhafa við verkfræðivinnu, nánar tiltekið burðarvirkisteikningar og lagnateikningar vegna einbýlishúsa að Bröttuhlíð í Mosfellsbæ skv. tilboði. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir. Mótmælti stefnandi því að greiða hefði átt fyrir vinnuframlag stefnanda eftir að hafist væri handa við að byggja húsin og sé sú fullyrðing ósönnuð. Stefndi hafi viðurkennt að hafa fengið teikningar vegna húsanna nr. 19 og 21 afhentar. Þá mótmælir stefnandi því að reikningur nr. 694 fyrir aukaverk hafi verið vegna gallaðra teikninga. Stefnandi mótmælti því að hann hefði átt að fá greitt eftir framvindu verksins hjá stefnda. Stefnandi hefði teiknað samkvæmt samningi aðila.

Fyrir dómi kvað T-kk-nf E-kk-nf T-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, vinnu fyrir stefnda hafa falist í því að gera verkfræðiteikningar, burðarþols- og lagnateikningar, upphaflega fyrir tólf einbýlishús að Bröttuhlíð í Mosfellsbæ, en síðan hefði verið ákveðið að teikna fyrst fjögur hús, númer 15, 17, 19 og 21. Kvað hann stefnanda hafa fengið greitt fyrir húsin númer 15 og 17. Greiðslur hefðu átt að berast þegar hönnun á fyrstu fjórum húsunum væri lokið. Kvað hann það rangt hjá stefnda að ekki ætti að greiða fyrir vinnu stefnanda fyrr en framkvæmdir væru hafnar hjá stefnda. Aðspurður kvað stefnandi reikning fyrir aukaverk, reikning númer 694, hafa verið vegna óska stefnda um breytingar á teikningunum. Aðspurður um það hvers vegna samningum hefði ekki verið breytt þegar upp kom að teikna skyldi eingöngu fjögur hús fyrst, kvað hann aðeins hafa verið rætt um það. Sú beiðni hefði komið fram eftir að búið var að leggja fram teikningar fyrir öll fjögur húsin hjá byggingarfulltrúa. Þá kvað stefnandi það koma fram á reikningi 694 hverjir unnu við verkið, tímafjöldi og hvað væri unnið við.

Stefnandi styður kröfur sínar við meginreglu kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m.a. lagastoð í 47., 51. og 52. gr. laga nr. 50/2000, og um gjalddaga kröfunnar vísar hann til meginreglu 49. gr. sömu laga. Kröfuna um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum og kröfuna um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 36. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að það hefði verið sameiginlegur skilningur aðila að stefnandi fengi greitt eftir því sem verkinu að Bröttuhlíð miðaði áfram. Þannig hefði stefnandi átt að fá greitt fyrir sína vinnu þegar hafist væri handa við að reisa hvert hús um sig en þá hefði stefnandi átt að gefa út reikning vegna viðkomandi húss. Stefnandi hafi ekki virt það samkomulag og gefið út tvo reikninga, nr. 696 og 697, að fjárhæð 379.500 krónur hvor. Þeir reikningar séu vegna fyrirhugaðra nýbygginga að Bröttuhlíð 19 og 21, sem ekki hefði verið byrjað á. Þá hafi byggingarleyfum vegna þeirra húsa verið skilað inn. Þá mótmælir stefndi reikningi nr. 694 fyrir aukaverk í greinargerð vegna húsa nr. 19 og 21, en svo hefði háttað til að þegar húsin að Bröttuhlíð 15 og 17 hafi verið reist hafi komið fram galli í verki stefnanda sem hefði kallað á aukavinnu vegna breytinga á teikningum. Virðist sem stefnandi sé með útgáfu þess reiknings að krefja stefnda um greiðslu fyrir verk sem ekki hefðu verið unnin og ekki hefði verið óskað eftir að svo stöddu að yrðu unnin. Við aðalmeðferð málsins kvað stefndi að reikningur nr. 694 væri ófullnægjandi, engin skýring væri á reikningnum um hvert aukaverkið var en aukaverk hefði ekki átt að vinna vegna teikninga fyrir hús nr. 19 og 21 þar sem aldrei hefði átt að byggja þau.

H-kk-nf R-kk-nf, kt. 000000-0000, Suðurhúsum 2, Reykjavík, fyrirsvarsmaður stefnda, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa gert samkomulag um teikningar fyrir tólf hús. Samningur aðila hefði verið á þá leið að um leið og hann hæfist handa við hvert hús og fengi greitt, átti stefnandi að leggja fram teikningarnar. Þá gæti hann greitt stefnanda. Kvaðst hann hafa fengið teikningar fyrir hús númer 15 og 17 og búið væri að reisa þau. Hvert hús átti að teikna eftir framvindu verksins hjá honum. Þá kvaðst stefndi ekki vita til þess að teikningar fyrir húsin nr. 19 og 21 hefðu verið lagðar fram hjá byggingarfulltrúa. Aðspurður kvaðst stefndi hafa fengið reikninga, sem hann endursendi stefnanda, senda strax aftur. Á þeim tíma hefði verið ljóst að fleiri hús yrðu ekki reist vegna aðstæðna. Varðandi reikning fyrir aukaverk kvaðst stefndi hafa beðið stefnanda um að yfirfara teikningar fyrir járnalögn vegna húsa nr. 15 og 17 þar sem ekki hefði verið hægt að koma steypu niður í mótin. Kvað hann of mikla járnabindingu hafa verið samkvæmt teikningum og því ekki verið hægt að koma steypu niður í mótin. Kvaðst stefndi hafa breytt járnabindingunum sjálfur á húsum nr. 17 en hann hefði komið steypunni niður sjálfur vegna húss nr. 15. Hann hefði hins vegar þurft að leggja fram viðbótarteikningar hjá byggingarfulltrúa vegna þessara húsa. Aðspurður kvaðst stefndi halda að teikningar vegna húsanna nr. 19 og 21 hafi farið til byggingarfulltrúa en minnti að hann hefði fengið teikningarnar sjálfur og endursent þær til stefnanda þar sem ekki hafi verið byrjað að byggja þau hús. Taldi stefndi að greiðsla fyrir fyrstu húsin hefði farið fram um leið og byrjað var að byggja þau en hann gæti ekki fullyrt það, hann sæi ekki sjálfur um bókhaldið. Aðspurður kvaðst stefndi telja að allar burðarþolsteikningar þyrftu að liggja fyrir hjá byggingarfulltrúa áður en byggingarleyfi væri gefið út en kvaðst ekki vita frekar um það. Kvað hann vegna dskj. 9 telja að byggingarleyfi fyrir húsin nr. 17 og 19 við Bröttuhlíð hafi verið gefin út, fyrst verið væri að afturkalla leyfin. Stefndi kvað aðspurður, það rétt að byggingarleyfin hefðu verið gefin út til hans. Aðspurður kvað stefndi að rétt væri að verkfræði- og séruppdrættir fyrir húsin hefðu legið fyrir og ekki verið samþykktir samkvæmt bréfi byggingarfulltrúa.

Stefndi vísar til meginreglna kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga. Kröfu um málskostnað styður stefndi við XXI. kafla laga nr. 91/1991, einkum 129. og 130. gr. laganna. Þá kvað stefndi dráttarvaxtakröfu stefnanda í stefnu ekki uppfylla skilyrði um kröfugerð þar sem eingöngu væri vísað til III. kafla vaxtalaga og krefst hann þess að dráttarvaxtakröfunni verði vísað frá dómi og vísar til dóms Hæstaréttar frá 18. mars 2008 í málinu nr. 207/2007.

Niðurstöður.

Ekki er ágreiningur í máli þessu um að stefnandi vann fyrir stefnda samkvæmt tilboði sem stefndi hafði samþykkt. Var samningur aðila um að stefnandi teiknaði burðarþols- og lagnateikningar fyrir tólf hús við Bröttuhlíð í Mosfellsbæ en eftir að verkið var hafið sömdu aðilar um að stefnandi teiknaði fyrst fjögur hús. Í máli þessu greinir aðila á um hvort stefnanda bar, samkvæmt samningi aðila, að teikna strax umrædd fjögur hús, þ.e. hús númer 15, 17, 19 og 21, við Bröttuhlíð eða samkvæmt framvindu hvers húss fyrir sig. Stefndi hefur haldið því fram að samningur aðila hafi verið á þá leið en stefnandi mótmælti því fyrir dóminum. Þá sló úr og í hjá stefnda þegar hann var spurður um það hvort hann hefði fengið teikningar vegna húsanna nr. 19 og 21 afhentar. Staðfesti hann þó að teikningunum hefði verið kastað í sig og sennilega hefðu þær farið til byggingarfulltrúa fyrst byggingarleyfi var gefið út fyrir hús nr. 19 og 21 við Bröttuhlíð. Stefnandi hefur mótmælt því að samningur aðila hafi verið á þá lund að hann hefði ekki átt að gefa út reikninga fyrr en stefndi var byrjaður að byggja hvert hús fyrir sig og því ekki átt að fá greitt fyrir hús nr. 19 og 21. Kvað stefnandi það óeðlilegt að honum hefði ekki borið greiðsla fyrir vinnu sína nema bygging húsanna væri hafin. Til þess að fá byggingarleyfi hefði þurft að skila inn teikningum, sem hefði verið gert. Staðfestir afturköllun byggingarleyfa fyrir hús númer 19 og 21 það að teikningar hafi verið sendar byggingarfulltrúa og með því er ljóst að stefnandi hefur unnið þá vinnu sem samið var um. Stefndi heldur því fram að samningar aðila um greiðslu eftir framvindu bygginganna hafi verið munnlegt samkomulag aðila. Gegn neitun stefnanda hefur stefnda ekki tekist að sýna fram á að um það hafi verið samið sérstaklega en stefndi ber sönnunarbyrðina um að efni samningsins sé annað en þar kemur fram. Þá hefur stefndi viðurkennt fyrir dóminum að hafa beðið stefnanda um að vinna við breytingar á teikningum. Stefnda hefði verið í lófa lagið að leggja fram umræddar teikningar og þær breytingar sem hann kvað stefnanda hafa þurft að gera til að fá þær samþykktar fyrir hús nr. 15 og 17, eins og hann hélt fram fyrir dóminum. Það hefur hann ekki gert né hefur hann mótmælt fjárhæð reikningsins vegna aukavinnunnar. Verður krafa stefnanda því tekin til greina.

Stefndi krafðist frávísunar við aðalmeðferð málsins á vaxtakröfu stefnanda þar sem hann vísaði í stefnu einungis til III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum. Vísaði hann til dóms Hæstaréttar í málinu nr. 207/2007. Í þeim dómi var dráttarvaxtakröfunni hvorki markaður ákveðinn vaxtafótur né vísað til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og var kröfunni vísað frá dómi vegna vanveifunar.

Samkvæmt d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 skal í stefnu greina svo glöggt sem verða má dómkröfur, þar á meðal um vexti. Stefnandi hefur í stefnu vísað til III. kafla laga nr. 38/2001 dráttarvaxtakröfu sinni til stuðnings, en í þeim kafla er að finna 1. mgr. 6. gr. sem stefndi telur að vísa hefði átt til. Að mati dómsins hefur stefnandi með því að vísa til III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu gert með nægjanlegum hætti grein fyrir dráttarvaxtakröfu sinni og þannig uppfyllt skilyrði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, enda löng dómvenja fyrir að nægjanlegt sé að vísa til III. kafla laganna. Er kröfu stefnda um að vaxtakröfu stefnanda verði vísað frá dómi því hafnað. Verður stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda dráttarvexti eins og í dómsorði greinir.

Eftir úrslitum málsins, sbr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefndi dæmdur til greiðslu málskostnaðar, sem er samkvæmt málskostnaðaryfirliti samtals 365.375 krónur. Hefur þá ekki verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Tré-Búkki ehf., kt. 000000-0000, greiði stefnanda, Verkfræðistofu Árborgar ehf., kt. 000000-0000, 946.746 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 379.500 krónum frá 17. september 2007 til 18. september 2007, en af 759.000 krónum frá þeim degi til 21. september 2007 en af 946.746 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 365.375 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf