S-700/2011

Mál þetta var höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dags. 3. maí 2011, á hendur H-kk-þgf K-kk-þgf, Reyrengi 31, Reykjavík. Málið var dómtekið að lokinni aðalmeðferð 6. október sl.

Ákærði er talinn hafa gerst sekur um

… líkamsmeiðingar af gáleysi og brot gegn umferðarlögum, með því að hafa að morgni sunnudagsins 22. ágúst 2010, sem ökumaður lögreglubifreiðar með skráningarnúmerið ZB-810, í lok eftirfarar lögreglu við A er hann ók bifreiðinni … um götur Reykjavíkur og Mosfellsbæjar, ekið bifreiðinni upp að vinstri hlið bifreiðarinnar … þar sem hún var stöðvuð við Kvíslartungu 6, Mosfellsbæ, án nægrar aðgæslu, óvarlega miðað við aðstæður og án tillits til öryggis A, þannig að bifreiðin lenti á A skömmu eftir að hann fór út úr bifreiðinni, með þeim afleiðingum að hann hlaut opið beinbrot á vinstra fæti.

Þetta er talið varða við 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 5. gr. laga nr. 83/2005 og 1. mgr. 26. gr. og 1. mgr. 36. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu sakarkostnaðar.

Ákærði krefst sýknu.

Í ákæru var lýst skaðabótakröfu A, en fallið var frá kröfu um að hún yrði dæmd í þessu máli.

Í frumskýrslu lögreglu er því lýst að lögreglumenn hafi verið í bifreið við eftirlit á gatnamótum Áslands og Vesturlandsvegar. Hafi þeir veitt bifreið A athygli og ætlað að kanna ástand og réttindi ökumanns. Hafi A ekki sinnt stöðvunarmerkjum heldur aukið ferðina og hafi dregið í sundur með bifreiðunum. Er leiðinni er hann ók nánar lýst í skýrslunni, en A stöðvaði bifreið sína fyrir framan húsið við Kvíslartungu 6. Í skýrslunni segir: „… er við vorum að nálgast … og lögreglubifreiðin var að staðnæmast, steig ökumaður … skyndilega út úr bifreiðinni og lendir á hægra framhorni lögreglubifreiðarinnar og féll í götuna.“ Skýrsluna skrifaði H-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf lögregluvarðstjóri.

Í skýrslu sinni fyrir dómi sagði ákærði að þau hefðu misst sjónar af bifreið A, en er þau komu út úr beygjunni við Kvíslártungu hafi þau séð að A hafði stöðvað bifreið sína og slökkt ljósin. Það hafi verið sennilega 50-60 metrar í bifreið A frá horninu. Hann sagði að þau hefðu ekki verið viss um það hvort einhver væri í bílnum. Er þau hafi verið komin að honum hafi A stokkið út. Ákærði kvaðst þá ekki hafa náð að stöðva bílinn og hafi A lent á hægra framhorninu.

Ákærði sagði að meginreglan væri sú að það ætti að stöðva fyrir aftan bifreið við eftirför. Í þessu tilviki hafi þau ekki vitað hvort ökumaðurinn hefði enn verið í bifreiðinni. Þess vegna hafi hann stefnt fram með henni til að geta séð hvort hann væri þar enn eða kominn út og á hlaupum. Ákærði sagði að A hefði verið á móts við vinstra framhorn á sinni bifreið, þegar lögreglubifreiðin lenti á honum. Hann hafi verið að hlaupa af stað.

Ákærði sagði að það hefði verið bretti með hellum hinu megin við götuna, vinstra megin. Það hafi verið gott bil á milli bifreiðanna. Hann sagði að það hefði ekki verið hreyft við neinu á vettvangi eftir atvikið, nema hvað lögreglubifreiðinni hefði verið bakkað frá til að unnt væri að hlúa að A.

Ákærði kvaðst ekki muna hvað hann ók hratt inn götuna. Hann hefði nauðhemlað, en kvaðst ekki muna hvort hann hefði reynt að beygja frá. Bifreiðin hafi verið því sem næst stöðvuð þegar hún lenti á A.

Í málinu liggur frammi yfirlit um hraða lögreglubifreiðarinnar í umræddri eftirför. Var henni ekið með mest 130 km hraða á klukkustund. Eftir að inn í Kvíslartungu var komið var hraðinn mestur 87 km á klst., en ekki verður með vissu séð hver hraðinn varð á spottanum frá hinni kröppu beygju efst í botnlanganum þar til slysið varð.

H-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf gaf skýrslu fyrir dómi. Hún kvaðst hafa starfað með ákærða um tveggja ára skeið. Hún kvaðst giska á að 60-80 metrar væru frá enda götunnar að þeim stað þar sem bifreið A var lagt. A hafi ekki verið kominn út úr bílnum er þau komu inn í götuna, en er þau komu að honum hafi hann komið skyndilega út og lent á lögreglubifreiðinni. Hann hafi verið búinn að loka dyrum sinnar bifreiðar. Hún gat ekki sagt til um hvar A stóð gagnvart sinni bifreið er slysið varð. Þau hafi verið því sem næst stöðvuð þegar hann varð fyrir. Hún taldi að ákærði hefði ekki nauðhemlað eða reynt að beygja frá. Það hafi verið þröngt í götunni. Það hafi verið ágætt bil á milli bifreiðanna þar sem þær stóðu hlið við hlið í götunni. H-kvk-nf kvaðst ekki geta sagt til um hraða bifreiðarinnar. H-kvk-nf sagði að það hefði verið skrensfar eftir hægra framdekk lögreglubifreiðarinnar. Hún sagði að það hefði verið annar bíll fyrir framan bíl A og bretti með kantsteinum hinum megin við götuna.

A lýsti atvikum svo að hann hefði lagt bifreið sinni nærri 100 metrum frá horninu. Hann hefði farið út og ætlað fram fyrir bifreiðina til að standa ekki á götunni. Hann kvaðst hafa séð að lögreglubifreiðin hefði verið á mikilli ferð. Hann hefði náð að stíga eitt eða tvö skref eftir að hann kom út, áður en keyrt var á hann. Hann kvaðst ekki hafa heyrt að lögreglubifreiðin hefði bremsað, taldi hann að hún hefði verið á 20-30 km hraða.

A hélt því fram að vettvangi hefði verið breytt eftir slysið. Bretti með steinum hefði verið hægra megin við götuna er slysið varð, en hefði verið flutt yfir götuna.

Rannsóknarlögreglumennirnir E-kvk-nf A-kvk-nf K-kvk-nf og S-kk-nf P-kk-nf komu á vettvang umrætt sinn. Þau sögðu bæði að lögreglubifreiðinni hefði verið bakkað frá til að unnt hefði verið að hjúkra hinum slasaða og til að sjúkrabifreið kæmist að. Ekki hefði verið hreyft við öðru á vettvangi. Ekki hefði verið hægt að sjá að bretti með steinum hefði verið fært. Skrens eða bremsufar hefði sýnilega verið eftir hægra framdekk lögreglubifreiðarinnar, það hefði verið örlítið skáhallt í átt að bifreið A. Lögreglumennirnir, G-kk-nf H-kk-nf M-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf, báru á sama veg um staðsetningu brettisins.

Áverkum sem A hlaut umrætt sinn er lýst í vottorði B-kk-ef J-kk-ef bæklunarskurðlæknis, dags. 22. febrúar 2011. Þar segir:

… hann fær þverbrot á sköflung (tibiu). Þetta er reyndar aðeins opið brot ca. 2-3 mm stórt rof á húð sem má túlka svo að þegar beinið brotnar þá mun það hafa stungist út í gegnum húðina. Þetta er þó hreint sár og ekki sýkingarlegt að sjá. … Það eru sem sagt gerðir skurðir efst í fótlegg og þar er rekinn niður titan mergnagli nr. 8 þegar búið er að mergbora í 9,5. Það eru settar þverskrúfur í naglann, ein proximalt og þrjár distalt og við það verður brotið stabilt. … Sárin gróa vel og án fylgikvilla og brotið sýnir eðlilegan gróanda og gróandatími er eðlilegur og horfur á að hann geti byrjað að vinna aftur eftir áramótin 2010/2011.

B-kk-nf staðfesti vottorð sitt fyrir dómi. Hann taldi að það þyrfti mikið högg til að brjóta sköflung með þessum hætti. Hann kvaðst aðspurður telja að grind framan á lögreglubifreiðinni yki hættu á meiðslum á þeim sem fyrir yrðu.

Varðandi grind þá sem B-kk-nf var spurður um þá sést hún á ljósmyndum sem fylgja rannsóknargögnum málsins. A-kk-nf H-kk-nf, þjónustustjóri hjá ríkislögreglustjóra, kom fyrir dóm og skýrði hvers vegna þessar grindur hefðu verið settar á lögreglubifreiðar. Það væri til að auka öryggi lögreglumanna við eftirför og lækka tjónakostnað lögreglunnar. Grindin væri á gúmmípúðum svo hún gæfi lítillega eftir.

Lögð voru fram í málinu fyrirmæli frá ríkislögreglustjóra um stöðvun ökutækja o.fl., dagsett í janúar 2000. Hér koma einkum til skoðunar ákvæðin í liðum 2.2 og 4.3. Samkvæmt lið 2.2 skal við venjulegt eftirlit stöðva lögreglubifreið fyrir aftan hitt ökutækið. Í lið 4.3 er fjallað sérstaklega um framkvæmd stöðvunar ökutækis í framhaldi af eftirför. Þar segir að ef ökumaður hefur stöðvað ökutæki sitt af sjálfsdáðum skuli leggja lögreglubifreið þétt upp við það til að koma í veg fyrir akstur aftur á bak. Í þessum leiðbeiningarreglum er ekki lýst þeirri aðferð sem ákærði kvaðst hafa beitt umrætt sinn.

Niðurstaða

Gögn um vettvang eru skýr og gefa skýra mynd af aðstæðum. Staðhæfingar um að hlutir hafi verið færðir til eftir slysið styðjast ekki við haldbær rök. Er ósannað að lögregla hafi breytt einhverju því sem máli kann að skipta.

Atvik að slysinu eru að miklu leyti upplýst. A sinnti ekki stöðvunarmerkjum og hélt áfram för sinni á miklum hraða. Er lögreglubifreiðin kom inn í síðasta botnlangann í Kvíslartungu hafði A lagt bifreið sinni við vegbrún, en var ekki sjáanlegur. Ákærði ók þá lögreglubifreiðinni fram með bifreið A, sem steig út og varð fyrir henni. Hlaut hann þarna meiðsl sem lýst er í framangreindu vottorði. Eru meiðslin slík sem fjallað er um í 218. gr., sbr. 219. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða bar að fylgja þeim starfsreglum ríkislögreglustjóra sem að framan er getið. Hann vék frá þeim. Þá er bersýnilegt að hann hefur ekið að bifreiðinni á of miklum hraða miðað við aðstæður. Hann kveðst ekki hafa vitað hvort ökumaðurinn væri enn í bifreiðinni. Bar honum því að sýna sérstaka varúð.

Það skiptir ekki máli um sök ákærða þó sérstakur útbúnaður lögreglubifreiðarinnar kunni að hafa leitt til þess að A hlaut meiri áverka en ella. Ákærði ók of hratt umrætt sinn og braut gegn leiðbeiningarreglum ríkislögreglustjóra. Því verður að telja að hann hafi ekki sýnt þá varúð er krefjast verður af honum og að hann hafi af gáleysi valdið þeim meiðslum er A hlaut. Verður hann því sakfelldur fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga.

Ákvæði 219. gr. tæmir hér sök gagnvart 1. mgr. 26. gr. umferðarlaga. Þá er ekki unnt að beita 1. mgr. 36. gr. laganna, en verknaðarlýsing ákæru greinir ekki alla þætti þess brots.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu. Refsing hans er hæfilega ákveðin 150.000 króna sekt, en vararefsing skal vera fangelsi í 10 daga.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns, sem eru ákveðin 400.000 krónur með virðisaukaskatti, og 28.500 krónur í annan sakarkostnað.

Héraðsdómararnir J-kk-nf F-kk-nf, A-x-x V-kk-nf M-kk-nf og S-kvk-nf Ó-kvk-nf kveða upp dóm þennan.

Dómsorð

Ákærði, H-kk-nf K-kk-nf, greiði 150.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna, en sæti ella fangelsi í 10 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns, 400.000 krónur, og 28.500 krónur í annan sakarkostnað.