S-25/2006

Mál þetta, sem tekið var til dóms að loknum munnlegum flutningi, 12. maí sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Blönduósi 6. janúar 2006 á hendur X til heimilis í Reykjavík, ,,fyrir þjófnað, með því að hafa sunnudagskvöldið 10. júlí 2005, stolið tjaldvagni, með skráningarnúmerið PR-XXX, sem var lagt við Efstubraut á Blönduósi, skammt frá Norðurlandsvegi, og að því búnu ekið suður með vagninn í eftirdragi bifreiðarinnar TN-XXX, þar til lögreglan í Reykjavík stöðvaði för ákærða við Kollafjörð á Vesturlandsvegi, skammt frá Mosfellsbæ.

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög frekast heimila. Þá krefst hann þess að allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun verjanda hans, greiðist úr ríkissjóði.

II

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar á Blönduósi kom Y á lögreglustöðina í bænum hinn 11. júlí 2005 og lagði fram kæru vegna þjófnaðar á tjaldvagni. Fyrir lá að tjaldvagninn hafði verið dreginn suður af bifreiðinni TN-XXX og var hún stöðvuð af lögreglunni í Reykjavík en ákærði var ökumaður bifreiðarinnar.

Í skýrslunni er haft eftir Y að lögreglan hefði hringt til hans fyrr um kvöldið og beðið hann um að kanna hvort tjaldvagninum sem áður er getið hefði verið stolið. Hann kvaðst hafa kannað hvort vagninn væri á sínum stað við Hafrúnu ehf. en hann hafi ekki verið þar. Haft var eftir Y að hann hefði séð að vagninn hefði verið tekinn í flýti og meðal annars hefðu verið skildar eftir stangir sem fylgja honum. Þá kvaðst Y hafa verið umsjónarmaður tjaldvagnsins á þessum tíma og því hefði enginn átt að taka hann án þess að hann vissi af því.

Í skýrslu lögreglunnar í Reykjavík frá 11. júlí sl. kemur fram að tilkynning hafi borist um Fjarskiptamiðstöð lögreglunnar þess efnis að áðurnefnd bifreið með tjaldvagninn sem áður er getið í eftirdragi væri á leið frá Borgarnesi til Reykjavíkur. Þegar lögreglumenn óku Vesturlandsveg í norður mættu þeir bifreiðinni norðan við Kollafjörð. Bifreiðinni hafi verið gefið stöðvunarmerki og í framhaldi af því hafi hún stansað. Skömmu síðar komu tvær aðrar lögreglubifreiðar á vettvang. Ökumanni og farþegum bifreiðarinnar TN-XXX hafi verið kynnt ástæða afskiptanna og réttur þeirra til að tjá sig ekki um málsatvik svo og réttur þeirra til lögfræðiaðstoðar og að aðstandendum þeirra yrði gert viðvart um handtökuna sem fór fram kl. 00:29. Með ákærða í bifreiðinni var unnusta hans B, A og D. Á lögreglustöð voru ákærði og farþegar í bifreið hans færð fyrir varðstjóra sem ræddi við þau hvert fyrir sig. Ákærði heimilaði leit í bifreiðinni en ekkert saknæmt fannst við þá leit. Að þessu loknu var ákærða og farþegum sem með honum voru í bifreiðinni leyft að yfirgefa lögreglustöðina.

Framburðarskýrsla var tekin af ákærða þennan dag. Hinn 11. nóvember 2005 er tekin lögregluskýrsla af A og hafði hún við þá skýrslugjöf réttarstöðu sakbornings. Hinn 14. desember 2005 er síðan tekin lögregluskýrsla af B sem líkt og A hafði réttarstöðu sakbornings. Ekki var tekin lögregluskýrsla af nefndum D.

Tjaldvagninum mun hafa verið skilað til eiganda og ekki hafa verið gerðar bótakröfur vegna hvarfs hans.

III

Framburður fyrir dómi

Ákærði bar að um hálfum mánuði áður en hann sótti tjaldvagninn á Blönduós hafi hann hitt mann fyrir tilviljun í samkvæmi í Reykjavík sem hafi sagt honum að hann hefði gamlan tjaldvagn til sölu. Ákærði sagðist hafa verið á heimleið úr ferðalagi ásamt unnustu sinni og vinahjónum þeirra um Vestfirði. Þegar þau voru stödd í Brúarskála hafi hann hringt í manninn og þeir hafi mælt sér mót á Skagaströnd. Maðurinn, sem ákærði kallaði Y, hafi farið með honum á Blönduós og vísað á vagninn sem hafi verið tengdur aftan í bíl hans og í framhaldi af því hafi maðurinn ekið á brott. Ákærði kvaðst hafa ætlað að prufa tjaldvagninn og ef honum líkaði við hann ætlaði hann að greiða Y þessum fyrir vagninn næstu helgi á eftir. Ákærði lýsti manninum sem manni um þrítugt, skolhærðum og meðalmanni á hæð. Ákærði kvaðst ekki hafa hitt þennan mann eftir þetta. Ákærði bar að þegar hann hitti manninn í samkvæminu hafi hann fengið símanúmer hans og nafn en símanúmerið hafi verið vistað í síma B því að þau hafi bara verið með einn síma á þessum tíma. Rætt hafi verið um að þau greiddu um 50.000 krónur fyrir vagninn ef þeim líkaði við hann en alls ekki hafi staðið til að stela vagninum. Að sögn ákærða var vagninn ekki tekinn í neinum flýti og sagðist hann t.d. hafa tekið bensín á bíl sinn áður en ekið var frá Blönduósi til Reykjavíkur.

Vitnið Y bar að umrætt kvöld hafi lögreglumaður á Blönduósi haft samband við sig og spurt hver væri eigandi að ákveðnum tjaldvagni. Hann hafi svarað því til að starfsmannafélag Nökkva ætti vagninn en þessa stundina hefði hann vagninn til umráða. Lögreglumaðurinn hafi þá spurt hvort vagninn væri í útláni en svo hafi ekki verið. Þá hafi lögreglumaðurinn spurt hvort hann vissi hvar vagninn væri og hann hafi svarað því. Í framhaldi af því hafi hann farið og gáð hvort vagninn væri á sínum stað fyrir utan Særúnu hf. en hann hafi þá verið horfinn en nokkrir fylgihlutir með honum hafi verið skildir eftir. Vitnið kvaðst þá hafa gengið úr skugga um að aðrir í starfsmannafélaginu hefðu ekki tekið tjaldvagninn. Þar sem svo hafi ekki verið hafi hann farið á lögreglustöðina og kært stuld á vagninum. Vitnið bar að í félaginu sem ætti vagninn væru 10 manns og hann væri sá eini sem héti Y. Að sögn vitnisins er tjaldvagninn skráður sem eign útgerðarfélagsins Nökkva hf. en starfsmannafélagið sem áður er nefnt sé eigandi hans. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða fyrr en í dómsalnum og þá kannaðist hann ekki við símanúmerið XXX-XXXX.

Vitnið A bar að hún hefði ásamt þáverandi unnusta sínum farið með ákærða og konu hans í ferðalag til Ísafjarðar og fleiri staða og verið þar um helgi. Á heimleiðinni hafi þau komið við á Blönduósi og hitt þar ungan mann sem hafi beðið þau um að taka tjaldvagn suður. Vitnið sagðist ekki muna eftir þessum manni til að lýsa honum nánar og hún hafi hvorki séð hann fyrr né síðar. Þá kvaðst hún ekki vita nafn hans. Vitið kvað ákærða hafa verið í símasambandi við þennan mann áður en þau fóru á Blönduós. Að sögn vitnisins hittu þau manninn fyrst á Blönduósi þar sem hann vísaði þeim á vagninn. Vitnið sagðist hafa verið í þeirri trú að maðurinn sem hún nefndi fyrr ætti vagninn og hana hafi ekki grunað að þau mættu ekki taka hann. Vitnið kvaðst ekki hafa verið í neinu sambandi við ákærða eða unnustu hans eftir þetta atvik. Vitnið kannaðist ekki við að hafa farið til Skagastrandar til að hitta manninn en taldi þó að það gæti verið því að hún viti ekki hvar Blönduós byrji eða endi eða hvar Skagaströnd sé á landinu.

Vitnið B sagðist líkt og önnur vitni hafa verið á ferðalagi fyrir vestan. Á heimleiðinni hafi þau komið við á Blönduósi og náð í tjaldvagn en þau hafi velt því fyrir sér að kaupa þennan vagn af manni sem heiti Y. Að sögn vitnisins stóð til að þau prufuðu vagninn áður en ákvörðun yrði tekin um kaup á honum. Hún kvaðst hafa hitt þann mann einu sinni í Reykjavík. Þá bar hún að vel gæti verið að þau hefðu hitt hann á Blönduósi þótt hún myndi ekki eftir því núna.

Vitnið kannaðist eitthvað við símanúmerið XXX-XXXX en mundi ekki hver átti það. Að sögn vitnisins hringdi nefndur Y tvisvar í hana þegar hún var stödd á lögreglustöðinni í Reykjavík. Hann hafi spurt hvernig ferðin hafi gengið og spurt hvort þau hefðu fundið tjaldvagninn. Þá kvað hún lögreglumann að nafni B-kk-þf hafa fengið síma hennar og hann hafi hringt í þennan Y og þá hafi verið með honum fjórir eða fimm aðrir lögreglumenn. Eftir þetta hafi henni verið sagt að hún mætti fara. Vitnið kvaðst ekki muna eftir lögregluskýrslu sem hún gaf við rannsókn málsins og kannaðist ekki við hana eftir að hafa lesið hana.

IV

Niðurstaða

Ákærði hefur bæði hjá lögreglu og fyrir dómi staðfastlega neitað sök. Hann hefur haldið því fram að maður að nafni Y, sem hann hitti í samkvæmi í Reykjavík, hafi boðið sér tjaldvagninn til kaups. Um hálfum mánuði síðar hafi Y vísað honum á vagninn á Blönduósi og hann hafi tekið vagninn til prufu. Síðan hafi staðið til að hann keypti vagninn á 50.000 krónur ef honum líkaði við hann. Þessi framburður ákærða fær stoð í framburði vitnanna B og A. Fyrir liggur að vitnið Y er ekki sá maður sem ákærði nefnir til sögunnar. Þá er og ljóst að Y heimilaði ákærða ekki að taka vagninn.

Framburður ákærða um að hann hafi ætlað að kaupa tjaldvagninn fær enn fremur stoð í því að í síma unnustu hans var vistað símanúmerið 848-6762 undir nafninu K-x-x. Í skýrslu lögreglunnar í Reykjavík, sem gerð var hinn 11. júlí sl., kemur m.a. fram að sími B hafi hringt og á skjá hans hafi komið númerið XXX-XXXX vistað undir nafninu Y. B hafi þá sagt að þetta væri sá sem hefði látið þau hafa tjaldvagninn og jafnframt hafi hún gefið lögreglumanni heimild til að skoða símann. Eftir þetta hafi í tvígang verið hringt úr þessu símanúmeri og í þriðja skipti hafi B verið leyft að svara og það hafi hún gert. Hún hafi beðið manninn í símanum að ræða við lögreglu. Lögreglumaður hafi rætt við hann og kynnt sig sem lögreglumann. Þegar lögreglumaðurinn hafi beðið manninn um að gefa upp fullt nafn hafi hann lagt á. Þegar fyrir lá að unnusta ákærða greindi frá því að sá sem hringdi í hana væri sá aðili sem lét þau hafa vagninn hefði lögregla átt að kanna hver væri skráður fyrir númerinu og í framhaldi af því að reyna að hafa uppi á þeim manni sem hringdi í B en það virðist ekki hafa verið gert. Raunar var ekkert gert til að kanna hvort frásögn ákærða, sem fær svo mikla stoð í því sem að framan er rakið, sé rétt. Þá var ekki tekin lögregluskýrsla af D en hann var í för með ákærða í greint sinn eins og áður hefur komið fram. Af þessu verður ákæruvaldið að bera hallann. Að þessu virtu er það mat dómsins að ákæruvaldinu hafi ekki tekist að færa fram lögfulla sönnun um að ákærði hafi af ásetningi ætlað að taka tjaldvagninn ófrjálsri hendi. Þegar af þeirri ástæðu verður ákærði sýknaður af kröfu ákæruvaldsins í máli þessu.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að greiða allan sakarkostnað úr ríkissjóði. Sakarkostnaður málsins skiptist í málsvarnarlaun H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 149.400 að meðtöldum virðisaukaskatti, og ferða- og dvalarkostnað lögmannsins að fjárhæð 47.027 krónur. Við ákvörðun málsvarnarlauna hefur verið tekið tillit til þess tíma sem fór í ferðalag verjanda við aðalmeðferð málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins sótti málið B-kk-nf H-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Blönduósi.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Sakarkostnaður að fjárhæð 196.427 greiðist úr ríkissjóði þar með talin 149.400 króna málsvarnarlaun H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns. Málsvarnarlaun fela í sér virðisaukaskatt.

H-kk-nf H-kk-nf