E-157/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 2. október sl., er höfðað með stefnu birtri 8. janúar sl.

Stefnandi er Landlínur ehf., kt. 000000-0000, Borgarbraut 61, Borgarnesi.

Stefndi er Embla–ferðaþjónusta ehf., kt. 000000-0000, Leirubakka, Rangárþingi ytra.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 570.712 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 179.224 krónum frá 9. nóvember 2007 til 1. desember sama ár en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt reikningi.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað samkvæmt reikningi.

Málavextir.

Málavextir eru þeir að stefnandi er ráðgjafarfyrirtæki og tekur m.a. að sér gerð aðal- og deiliskipulags fyrir viðskiptavini sína. U-x-x R. P-x-x, starfsmaður stefnanda, mun hafa unnið að deiliskipulagi á 143 ha landsvæði úr jörðinni Leirubakka í Landsveit, en hún mun að hálfu í eigu stefnda. Hið deiliskipulagða svæði mun síðar hafa fengið nafnið Fjallaland. Í ágústmánuði 2007 mun A-x-x H-x-x, fyrirsvarsmaður stefnda, hafa sett sig í samband við stefnanda með beiðni um að gerðar yrðu tilteknar breytingar á samþykktu deiliskipulagi Fjallalands. Þá mun hafa verið farið fram á að unnið yrði að nýju deiliskipulagi fyrir annað svæði sem fékk heitið Höfuðból. Stefnandi heldur því fram að vinna við verkefnið hafi hafist 14. ágúst 2007 en stefndi mótmælir því og segir að 23. ágúst sama ár hafi U-x-x ekki vitað hvenær hún gæti byrjað á verkinu. Með tölvupósti 9. september 2007 var nánar útlistað hvaða breytingar skyldi gera á deiliskipulagi Fjallalands. Farið var fram á að breytt yrði takmörkunum á húsastærð þannig að engin lóð yrði með minni heimildir á húsastærð en 100-200 m². Þá var gert ráð fyrir að 6 tilgreindar lóðir yrðu stækkaðar til norðurs þannig að þær yrðu 1 ha að stærð. Þá skyldu fjórar aðrar lóðir stækkaðar upp í 1 ha og einnig var farið fram á að ein lóð skyldi lengd til suðurs um 15 metra. Í síðasta lagi var þess beiðst að ein lóð yrði klofin í sundur þannig að úr yrðu tvær lóðir. Með tölvupósti 27. september sama ár mun U-x-x hafa gert fyrirsvarsmanni stefndu grein fyrir því að stækkun lóða hefði í för með sér að breyta þurfi grunnatriðum í skipulagsmálum, slá þurfi saman lóðum og fella þurfi úr gildi svæðisskiptingu. Fyrirsvarsmaður stefnda lýsir því yfir í tölvupósti daginn eftir að hann sé samþykkur því að breyta deiliskipulaginu á þennan hátt. Samdægurs mun U-x-x hafa sent stefnda uppdrátt með drögum að breytingum á umræddum lóðum. Þá mun U-x-x hafa sent stefnda tölvupóst 8. október sama ár með greinargerð um allar þær breytingar sem gerðar hefðu verið á skipulaginu og var áréttað við stefnda að hefði hann athugasemdir við feril málsins skyldi hann láta vita. Með bréfi stefnanda til stefnda dagsettu 16. október sama ár var greint frá því að samkvæmt upplýsingum frá byggingafulltrúa Rangárþings ytra væru fyrirhugaðar breytingar á deiliskipulaginu þess eðlis að sækja þyrfti um breytingu á skipulaginu þannig að samræmi væri í skipulagsgögnum og framkvæmdum. Þá var stefnda gerð grein fyrir því að hluti lóðanna væri á svokölluðu vásvæði sem ylli því að byggingarreitir minnkuðu. Í kjölfarið var stefnda sendur uppdráttur af svæðinu miðað við þær breytingar sem gerðar hefðu verið á deiliskipulaginu.

Hið skipulagða svæði Fjallalands mun liggja um sprungusvæði og var það að kröfu Skipulagsstofnunar fært inn á skipulagsuppdrátt árið 2006 ásamt 100 metra vásvæði. Munu upplýsingar um sprungusvæðið byggja á rannsóknum dr. P-kk-ef E-kk-ef og þegar vinna stefnanda hófst mun E-kvk-nf E-kvk-nf landfræðingur hafa látið í té nýrri gögn um legu sprungusvæðisins. Þegar Ulla hafi komið að deiliskipulagsvinnunni haustið 2007 hafi komið í ljós að vegir hefðu ekki verið lagðir í samræmi við gildandi deiliskipulag. Segir stefnandi að stefnda hafi verið þetta ljóst og því hafi hann látið mæla vegina að nýju og komið þeim gögnum til stefnanda. Í tölvupósti U-kvk-ef til stefnda frá 20. nóvember 2007 kemur fram að hún geti ekki borið ábyrgð á að menn byggi nær sprungum en 100 metra þegar P-kk-nf E-kk-nf prófessor segi henni að það megi ekki. Hún bendir fyrirsvarsmanni stefnda á að ræða við P-kk-þf um 100 metrana og byggingarfulltrúa sveitarfélagsins um afstöðu þeirra og taldi hún ekki hægt sem ábyrgur skipulagshönnuður að sniðganga vitneskju um jarðsprungur þó það valdi óþægindum og veseni. Stefndi bendir á að U-kvk-þgf hafi borist tölvupóstur frá P-kk-þgf 22. nóvember 2007 þar sem hann segi að kort það sem E-kvk-nf hafi fengið hjá honum sé að mestu byggt á vinnu sem hann hafi unnið með stúdentum á árunum 2000-2002. Þá segist hann ekki kannast við viðbótarmælingar frá árinu 2006. Þá bendi P-kk-nf á að það sé á verksviði U-kvk-ef og byggingarfulltrúa hvernig taka skuli tillit til upptakasprungna jarðskjálfta við skipulag.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir á því að hinar nýju upplýsingar um legu sprungusvæðanna og færsla vega samkvæmt gildandi skipulagi hafi gert það að verkum að erfitt hafi verið að koma til móts við allar óskir stefnda varðandi breytingar á skipulagi Fjallalands. Virðist fyrirsvarsmaður stefnda afar ósáttur við þá staðreynd og hafi athugasemdir hans einkum lotið að því að starfsmaður stefnanda skyldi að eigin frumkvæði setja sig í samband við byggingarfulltrúa Rangárþings ytra og að aflað hefði verið nýrra upplýsinga um sprungusvæðið. Stefnandi byggir á því að starfsmanni hans hafi sem sérfræðingi á viðkomandi sviði borið að afla nýjustu og nákvæmustu gagna um viðkomandi sprungusvæði. Stefnandi bendir á reglugerð nr. 400/1998 sem mæli skýrlega fyrir um að við mótun deiliskipulagstillögu skuli ávallt gætt að öryggi og sérstaklega skuli gera grein fyrir svæðum undir náttúruvá. Þá komi fram í reglugerðinni að við deiliskipulagsgerð skuli þess vandlega gætt að byggingarreitir séu ekki ofan á sprungum. Þá segi í 1. mgr. 26. gr. laga nr. 73/1997 að við breytingu á deiliskipulagi skuli fara með breytinguna eins og um nýtt skipulag væri að ræða. Sé því ljóst að hefði starfsmaður stefnanda látið hjá líða að athuga hin nýju gögn um sprungusvæðið hefði hún brotið gegn skipulagsreglugerð auk almennra starfsskyldna sinna. Stefnandi geti með engu móti borið ábyrgð á að allar hugmyndir stefnda um breytingar á deiliskipulaginu hafi ekki gengið upp, m.a. vegna landfræðilegra aðstæðna. Þá geti stefnandi ekki borið ábyrgð á því að verkefnið hafi reynst viðameira en fyrirsvarsmaður stefnda taldi.

Stefnandi byggir á því að í málinu liggi fyrir sundurliðað verkbókhald stefnanda vegna vinnu við deiliskipulag Fjallalands og Höfuðbóls. Sé bókhaldið borið saman við tölvupóstsamskipti aðila ætti ekki að vera neinum vafa undirorpið að stefnandi hafi innt af höndum viðamikla vinnu fyrir stefnda. Liggi m.a. fyrir skipulagsuppdrættir sem stefnandi hafi afhent stefnda ásamt greinargerð sem fylgja hafi átt tillögum að breytingum að deiliskipulaginu. Þá hafi starfsmaður stefnanda farið í vettvangsferð að Leirubakka og hafi öll sú vinna sem stefnandi hafi innt af höndum verið í samræmi við verkbeiðni stefnanda frá ágústmánuði 2007 og áréttuð með afdráttarlausum hætti af fyrirsvarsmanni stefnda í tölvupósti 9. september sama ár.

Stefnandi segir um að ræða reikning með gjalddaga 8. október 2007 að upphæð 66.539 krónur, reikning með gjaldaga sama dag að upphæð 112.685 krónur og reikning með gjalddaga 31. október sama ár að upphæð 391.488 krónur.

Stefnandi vísar til meginreglna samningaréttarins um skuldbindingargildi samninga og meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga. Dráttarvaxtakrafa er reist á reglum 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og málskostnaðarkrafa er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína einkum á því að stefnandi hafi ekki innt af hendi þá skipulagsvinnu sem hann hafi verið beðinn um að vinna, heldur hafi hann farið út fyrir umboð sitt með þeim hætti að skipulagsvinna sú sem hann krefji nú greiðslu fyrir hafi verið stefnda gagnslaus og honum til skaða. U-x-x P-x-x hafi dregið alrangar ályktanir af fyrirliggjandi gögnum og því farið út fyrir verksvið sitt og umboð. Engar forsendur séu til þess að gera breytingar á afmörkun jarðskjálftasprungna á skipulagssvæðinu, enda engar nýjar upplýsingar um þær komið fram frá þeim tíma sem hið fyrra skipulag hafi verið unnið árið 2005. Stefndi hafi því hvorki haft þekkingu né getu til að ljúka við það verk sem beðið hefði verið um og í stað þess að gera smávægilegar breytingar á afmörkun á nokkrum lóðum sem óskað hafi verið eftir, hafi verið komið með rangar fullyrðingar um nýjar mælingar á jarðskjálftasprungum, neitað að gera þær breytingar sem um hafi verið beðið og jafnvel lóðum breytt sem ekki hefði verið beðið um. Stefndi hafi því tilkynnt stefnanda með bréfum 23. nóvember og 10. desember 2007 að hann gæti ekki unað við þessi vinnubrögð og myndi snúa sér annað.

Stefnda segir sér hafa orðið ljóst eftir að hafa rætt við landslagsarkitekta, skipulags- og byggingarfulltrúa, tæknifræðinga og byggingameistara að allur málflutningur stefnanda varðandi nauðsyn á breytingu á svokölluðu vásvæði standist ekki. Sé engin þörf á að breyta gildandi deiliskipulagi lóðanna með þeim hætti sem stefnandi hafi lagt til, enda engin heimild í lögum til að gera slíka breytingu án samþykkis skipulagsyfirvalda. Þá hafi aldrei komið til greina að fela stefnanda vinnu við lóðirnar við Höfuðból fyrr en breytingar á Fjallalandi væru afstaðnar. Stefndi hafi ekki nýtt sér umrædda vinnu stefnanda með neinum hætti og hafi orðið að fá annan aðila til að vinna skipulag á jörðinni.

Stefndi byggir einnig á því að það hafi verið forsenda fyrir samningi hans við stefnanda að nýtanleg vinna kæmi frá stefnanda. Svo hafi alls ekki verið eins og gögn málsins beri með sér. Þá sé ljóst að stefnandi hafi valdið stefnda tjóni vegna tafa á skipulagsvinnu og vegna ranghugmynda um jarðskjálftasprungur sem hin ófagmannlega vinna stefnanda hafi bakað stefnda. Krefst stefndi þess að tjón hans sem af þessu hafi leitt verði a.m.k. metið til jafns við fjárhæð stefnukröfu. Þá er þess krafist, verði ekki fallist á sýknu vegna sjónarmiða um verulega galla á hinu umbeðna verki, auk þess sem stefnandi hafi farið út fyrir umboð sitt, að stefndi megi skuldajafna tjóni sínu við stefnukröfu með þeim hætti að leiði til sýknu vegna hinnar gagnslausu vinnu sem stefndi hafi að lokum orðið að fela öðrum að vinna. Þá byggir stefndi á því að hafi einhvers konar krafa verið fyrir hendi sé hún niður fallin fyrir tómlæti. Um eitt og hálft ár hafi liðið frá því samskiptum aðila lauk þar til stefna hafi verið gefin út.

Stefndi byggir á almennum reglum samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga og vísar til laga um lausafjárkaup. Þá vísar hann til skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og meginreglna íslensks réttar um tómlæti.

Niðurstaða.

Ekki er um það deilt í máli þessu að stefndi leitaði til stefnanda í ágústmánuði 2007 og fól honum að gera tilteknar breytingar á samþykktu deiliskipulagi á landsvæði á jörðinni Leirubakka. Hið deiliskipulagða svæði fékk nafnið Fjallaland. Samkvæmt gögnum málsins áttu aðilar í tölvupóstsamskiptum meðan á verkinu stóð og verður ekki betur séð en stefnandi hafi haldið stefnda vel upplýstum um gang verksins. Í lok september 2007 gerði stefnandi stefnda grein fyrir því að stækkun lóða hefði í för með sér að breyta þyrfti grunnatriðum í skipulagsskilmálum, slá þyrfti saman lóðum og fella þyrfti úr gildi svæðisskiptingu. Stefndi samþykkti í tölvupósti daginn eftir að deiliskipulaginu yrði breytt á þennan hátt. Óumdeilt er að hið umdeilda svæði liggur á sprungusvæði og verður að telja að stefnanda hafi verið rétt og skylt að afla frekari gagna af þeim sökum.

Stefnandi hefur lagt fram ítarlegt verkbókhald þar sem fram kemur hvaða vinna var lögð í verkið frá 14. ágúst 2007 til 7. desember sama ár. Stefnandi hefur gert stefnda reikninga fyrir þessa vinnu sína en stefndi neitar greiðslu og telur stefnanda ekki hafa innt af höndum þá skipulagsvinnu sem hann hafi verið beðinn um að vinna, hann hafi farið út fyrir umboð sitt og sé skipulagsvinna sú sem hann hafi unnið gagnlaus fyrir stefnda. Það er álit dómsins að hafi stefndi talið að stefnandi væri á villigötum í vinnu sinni hafi honum verið í lófa lagið að gera stefnanda grein fyrir því. Það gerði stefndi hins vegar ekki fyrr en stefnandi hafði unnið að verkinu í þrjá til fjóra mánuði.

Stefndi hefur ekki aflað matsgerðar til að sýna fram á að vinna stefnanda hafi ekki nýst honum eða verið í ósamræmi við samkomulag aðila um umfang verksins. Þá hefur stefndi ekki sýnt fram á að stefnandi hafi valdið honum tjóni með vinnubrögðum sínum eða verk hans hafi verið gallað. Verður þessum málsástæðum stefnda því hafnað. Stefndi byggir einnig á því að krafa stefnanda sé niður fallin fyrir tómlæti. Samkvæmt gögnum málsins virðist samskiptum aðila hafa lokið 7. desember 2007 en 23. maí 2008 er stefnda sent innheimtubréf, eða tæpu hálfu ári síðar. Stefna í málinu var síðan birt stefnda 8. janúar sl. Að mati dómsins hefur stefnandi með þessu haldið rétti sínum nægjanlega til haga og verður þessari málsástæðu stefnda einnig hafnað.

Stefnandi á rétt á greiðslu fyrir vinnu sína og hefur stefndi ekki gert athugasemdir við þann tímafjölda og tímagjald sem stefnandi setur upp fyrir vinnu sína. Verða kröfur stefnanda því teknar til greina.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kvað upp dóminn. Dómsuppkvaðning hefur dregist fram yfir lögbundinn frest en dómari og lögmenn aðila töldu ekki þörf endurflutnings.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Embla-ferðaþjónusta ehf., greiði stefnanda, Landlínum ehf., 570.712 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 179.224 krónum frá 9. nóvember 2007 til 1. desember sama ár en af 570.712 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.