S-4071/2020

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 18. nóvember sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 23. júní 2020, á hendur X, kt. [...], [...], [...], fyrir líkamsárás með því að hafa, laugardaginn 25. nóvember 2018, að [...], slegið A, kt. [...], ítrekað með krepptum hnefa í andlitið, með þeim afleiðingum að A hlaut nefbeinabrot.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Við upphaf aðalmeðferðar málsins var ákæran leiðrétt þannig að atvikið sem um ræði hafi átt sér stað 24. nóvember 2018 en ekki 25. nóvember eins og greinir í ákæru.

Verjandi ákærðu krefst þess aðallega að hún verði sýknuð, til vara að henni verði ekki gerð refsing en til þrautavara að henni verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Loks krefst hann málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Málsatvik

Samkvæmt gögnum málsins barst lögreglu tilkynning um hugsanlega líkamsárás að [...] þann 24. nóvember 2018. Þar sem erfitt reyndist að skilja tilkynnanda fóru lögreglumenn á vettvang til að kanna alvarleika og athuga hvort aðkomu sjúkraflutningamanna væri þörf. Fyrir utan húsið mættu lögreglumenn brotaþola sem var blóðugur í andliti og verulega ölvaður. Virtist sem hann væri nefbrotinn af lagi nefsins að dæma. Hann kvaðst hafa lent í útistöðum við fólk sem hann taldi búa í herbergi nálægt sér. Þetta hefði endað með slagsmálum þar sem hann hefði verið sleginn á nefið. Hann gat ekki lýst fólkinu nánar en honum virtist vera illa við það þar sem hann væri frá M en það frá N. Er inn í húsið var komið mættu lögreglumenn ákærðu og B. Þau voru bæði áberandi ölvuð og viðurkenndu að hafa lent í átökum við brotaþola. Erfitt var að skilja frásögn þeirra nákvæmlega vegna ölvunar og tungumálaörðugleika en svo virtist sem þau hefðu verið inni í herbergi nágranna síns þegar brotaþoli hefði komið og viljað fá áfengi. Honum hefði áður lent saman við B og nú hefðu þeir farið að ýta hvor við öðrum. Þeir hefðu farið fram á gang þar sem B hefði haldið í brotaþola og ákærða hefði kýlt hann í andlitið. Ákærða og B virtust bæði hissa á að brotaþoli væri hugsanlega nefbrotinn. Á ganginum mátti sjá blóðslettur á gólfi og vegg. Þá var blóð á náttslopp sem ákærða var í.

Lögreglumenn fóru aftur að [...] morguninn eftir til að ræða við brotaþola. Hann kvaðst þá ekki muna almennilega eftir atvikum sökum ölvunar. Hann hefði setið að drykkju með fólki sem byggi í húsinu, en hann hefði búið þarna í stuttan tíma og gæti ekki gert grein fyrir fólkinu. Hann teldi að karlmaður, sem væri nágranni hans, hefði kýlt hann í andlitið á ganginum. Hann mundi ekki eftir því að kona hefði slegið hann þótt það gæti hafa gerst. Hann kvaðst vera nefbrotinn.

Meðal gagna málsins er upptaka úr öryggismyndavél á vettvangi. Þar má sjá átök milli ákærðu, brotaþola og B þar sem þau koma út úr herbergi á ganginum. Sjá má hvar brotaþoli og B halda hvor öðrum en ákærða kýlir brotaþola ítrekað í andlitið. Eftir þetta má greinilega sjá áverka og blóð á andliti brotaþola.

Í málinu liggur fyrir vottorð C, sérfræðilæknis á slysadeild, frá 30. desember 2018. Þar kemur fram að brotaþoli hafi verið fluttur á slysadeild með sjúkrabifreið. Hann hafi verið mjög ölvaður og því ekki hægt að fá sögu frá honum. Hann hafi einungis kvartað um óþægindi í nefi. Brotaþoli hafi verið með hrufl á nefi, það hafi verið skakkt og storknað blóð í nefinu. Tekin hafi verið sneiðmynd af höfði sem sýndi þverbrot í gegnum nefbeinið sem náði niður í miðsnesið. Brotið hafi verið vægt innkýlt. Til hafi verið hálfsárs gamlar myndir af andlitsbeinum brotaþola þar sem þessi brot sáust ekki. Við endurkomu á háls, nef og eyrnadeild fimm dögum síðar hafi nefið augljóslega verið skakkt yfir til hægri og töluverð skekkja á miðsnesi. Ekki hafi gengið að rétta nefið upp í deyfingu og hafi því þurft aðgerð til að lagfæra það.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi Fyrir dómi skýrði ákærða svo frá að hún og B, sambýlismaður hennar, hefðu setið við drykkju hjá nágranna þeirra þegar brotaþoli hefði skyndilega birst. Hann hefði verið mjög agressívur og veist að B og komið hefði til slagsmála milli þeirra. Átökin hefðu borist fram á gang. Þar hefði brotaþoli haldið B í tökum og m.a. tekið hann hálstaki. Hún hefði reynt að fá hann til að hætta og róast niður en hann hefði ekki hlustað þótt hún hefði öskrað á hann. Brotaþoli hefði verið mjög ölvaður og agressívur og hún hefði óttast hann. Hún hefði því kýlt hann með krepptum hnefa en vissi ekki hve oft. Þegar hann hefði svo sleppt B hefði ekkert sést á honum nema örlítið blóð á vörunum. Brotaþoli hefði svo farið burt en þau B hefðu farið aftur til nágranna síns. Skömmu síðar hefði brotaþoli komið aftur og tilkynnt þeim að hann ætlaði að hringja á lögregluna. Ákærða kvaðst hafa verið að verja þau B með höggunum. Brotaþoli, sem væri mun sterkari en þau, hefði ógnað B og dregið hann fram á gang. Hún hefði talið höggin nauðsynleg til þess að losa B. Hún hefði gripið til þeirra án mikillar umhugsunar en ekki ætlað sér að meiða brotaþola. Hún hefði ekki séð neina aðra kosti í stöðunni. Þau B hefðu verið mjög ölvuð umrætt sinn en hún myndi þó vel alla atburðarásina.

Brotaþolinn, A, kvaðst hafa verið mjög ölvaður þetta kvöld þannig að hann myndi ekki öll atvik. Hann kvaðst muna eftir að hafa drukkið með ákærðu og sambýlismanni hennar inni hjá nágranna. Nágranninn hefði boðið honum að koma er þeir hefðu hist fyrir utan að reykja. Hann kvaðst hins vegar ekki muna vel hvað hefði gerst eftir það. Hann hefði nefbrotnað en myndi ekki eftir að hafa verið kýldur eða hvernig það hefði annars komið til. Þá myndi hann ekki eftir að hafa verið ógnandi eða að hafa slegist.

Vitnið B, sambýlismaður ákærðu, kvaðst hafa lent í átökum við brotaþola í boði hjá nágranna. Þau hefðu öll verið talsvert drukkin. Hann hefði kallað brotaþola fram á gang til að tala við hann. Brotaþoli hefði hins vegar ráðist á hann og ekki hætt því þótt ákærða hefði ítrekað beðið hann um það. Brotaþoli væri sterkari en hann og hefði tekið hann hálstaki og ákærða hefði þá kýlt hann þrisvar sinnum eða svo í höfuðið. Hann hefði ekki séð öll höggin en fundið þau. Hann teldi að hún hefði ekki átt neins annars kost. Enginn hefði verið nálægt til að aðstoða þau. Átökin hefðu verið mjög harkaleg og hann hefði óttast um líf sitt og öryggi. Hann hefði þó ekki fengið neina áverka af þessu. Hann kvaðst ekki geta greint nákvæmlega hvers vegna þetta hefði gerst.

Vitnið D lögreglumaður greindi frá því að hann hefði farið á vettvang og mætt þar manni með blóð á nefi og nefið hefði verið aflagað. Hann hefði ekki getað gefið nákvæmar upplýsingar um hvað hefði gerst. Pantaður hefði verið sjúkrabíll fyrir hann. Hann hefði svo farið inn í húsið og hitt þar par. Þau hefðu verið ölvuð og erfitt hefði reynst að skilja þau vegna tungumálaörðugleika. Þau hefðu þó greint frá átökum og því að ákærða hefði kýlt brotaþola. Blóð hefði verið sjáanlegt á ganginum og á sloppi ákærðu.

Vitnið E lögreglumaður kvaðst hafa séð brotaþola blóðugan á vettvangi í kjölfar tilkynningar um hugsanlega slasaðan mann. Hann hefði einnig séð blóð á stigaganginum. Framburður aðila á vettvangi hefði ekki verið skýr en svo hefði virst sem ágreiningur hefði komið upp vegna mismunandi þjóðernis þeirra.

Vitnið F lögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang vegna hugsanlegrar líkamsárásar. Hún hefði átt samskipti við ákærðu og sambýlismann hennar, en samskiptin hefðu verið bjöguð vegna tungumálaörðugleika. Þau hefðu þó kannast við að hafa átt í átökum. Blóðslettur hefðu verið sjáanlegar á teppinu og náttslopp ákærðu.

Niðurstaða

Ákærðu er í ákæru gefin að sök líkamsárás með því að hafa slegið A ítrekað með krepptum hnefa í andlitið, með þeim afleiðingum að hann hlaut nefbeinabrot. Ákærða neitar sök. Hún hefur viðurkennt að hafa ítrekað slegið brotaþola í andlitið með krepptum hnefa en hefur borið því við að um neyðarvörn hafi verið að ræða þar sem hún hafi óttast um sambýlismann sinn og sjálfa sig.

Samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er verk refsilaust að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum , sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Hafi maður farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar og ástæða þess er sú að hann hefur orðið svo skelfdur eða forviða að hann gat ekki fullkomlega gætt sín skal honum ekki refsað.

Ákærða, sambýlismaður hennar og brotaþoli voru öll undir talsverðum áfengisáhrifum umrætt sinn og brotaþoli undir það miklum áhrifum að hann man atvik ekki.

Ákærða og sambýlismaður hennar hafa lýst atvikinu með sambærilegum hætti þannig að átök hafi orðið á milli hans og brotaþola sem hafi borist fram á gang. Þeir hafi haft hvor annan í tökum og ákærða hafi reynt að skilja þá að og fá brotaþola til að láta af háttsemi sinni. Brotaþoli hafi verið stærri og sterkari en sambýlismaður ákærðu og þau hafi bæði óttast hann.

Ekkert annað hafi því komið til greina en að kýla hann.

Við skýrslutöku af þeim hjá lögreglu greindu bæði ákærða og sambýlismaður hennar frá atvikinu með svipuðum hætti utan þess að ekkert kom þar fram um hálstak og hvorugt þeirra minntist á að hafa óttast brotaþola eða að um neyðarvörn hefði verið að ræða. Ákærða gaf þær skýringar að það hefði verið erfitt fyrir þau að greina frá atvikum þar sem [...] túlkur hefði túlkað fyrir þau en ekki hefði náðst til neins móðurmálstúlks fyrir þau. Þau tali [...] ekki vel.

Á myndbandsupptöku af atvikinu sést skýrlega að átök eru á milli sambýlismanns ákærðu og brotaþola og þeir enda uppi við vegg hvor með annan í tökum. Ákærða eltir þá og kýlir brotaþola margoft beint í andlitið þannig að hann hlýtur áverka af. Við þetta sleppa mennirnir töku nu m og þau þrjú ræðast við í stutta stund.

Ákærða hefur sjálf borið um að blóð hafi verið framan í ákærða eftir höggin frá henni, en auk þess m á sjá blæða í myndbandsupptökunni og blóð var að finna á vettvangi.

Brotaþoli fór burt frá ákærðu og sambýlismanni hennar en sneri aftur skömmu síðar og kvaðst ætla að hringja í lögreglu. Ekkert hefur komið fram sem veldur vafa um að nefbeinabrot brotaþola hafi komið til við höggin frá ákærðu.

Af framangreindum lýsingum á atvikum og myndbandinu af því sést að átökin voru eingöngu á milli brotaþola og sambýlismanns ákærðu.

Ákærða stóð hins vegar fyrir utan átökin og brotaþoli ógnaði henni ekki .

Hvorki ákærða né sambýlismaður hennar fengu nokkra áverka af árásinni. Til þess að um neyðarvörn geti verið að ræða verður verknaður , eins og að f raman greinir , að vera nauðsynlegur til þess að verjast eða afstýra árás, enda hafi verknaðurinn ekki verið augsýnilega hættulegri en árásin og tjón sem vænta mátti gaf ástæðu til.

Ljóst er að ákærða hafði svigrúm til þess að bregðast við með öðrum hætti en hún gerði, svo sem með því að kalla til lögreglu. Ákærða sló brotaþola hins vegar margoft í andlitið og urðu afleiðingarnar alvarlegar.

Aðfarir ákærðu verða að teljast mun harkalegri en tilefni var til enda benti ekkert til þess að slík hætta stafaði af brotaþola að nauðsynlegt væri að grípa til þeirra .

Getur háttsemi hennar því ekki réttlæst af neyðarvörn og verður ák ærða sakfelld fyrir brot samkvæmt ákæru.

Ákærða er fædd í [...] [...]. Samkvæmt sakavottorði hennar hefur hún tvisvar sinnum gengist undir lögreglustjórasátt vegna umferðarlagabrota. Refsing ákærðu þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 344.100 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 40.410 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf G-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, X, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 344.100 krónur, og 40.410 krónur í annan sakarkostnað. verknaður , eins og að f raman greinir , að vera nauðsynlegur til þess að verjast eða afstýra árás, enda hafi verknaðurinn ekki verið augsýnilega hættulegri en árásin og tjón sem vænta mátti gaf ástæðu til.

Ljóst er að ákærða hafði svigrúm til þess að bregðast við með öðrum hætti en hún gerði, svo sem með því að kalla til lögreglu. Ákærða sló brotaþola hins vegar margoft í andlitið og urðu afleiðingarnar alvarlegar.

Aðfarir ákærðu verða að teljast mun harkalegri en tilefni var til enda benti ekkert til þess að slík hætta stafaði af brotaþola að nauðsynlegt væri að grípa til þeirra .

Getur háttsemi hennar því ekki réttlæst af neyðarvörn og verður ák ærða sakfelld fyrir brot samkvæmt ákæru.

Ákærða er fædd í [...] [...]. Samkvæmt sakavottorði hennar hefur hún tvisvar sinnum gengist undir lögreglustjórasátt vegna umferðarlagabrota. Refsing ákærðu þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 344.100 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 40.410 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf G-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærða, X, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 344.100 krónur, og 40.410 krónur í annan sakarkostnað.