E-3563/2015

Mál þetta var höfðað var 26. október 2015, af Þ-kk-þgf H-kk-þgf B-kk-þgf, Kirkjustétt 20, 113 Reykjavík gegn Tryggingamiðstöðinni hf., Síðumúla 24, 105 Reykjavík. Málið var dómtekið 25. apríl 2016 að lokinni aðalmeðferð.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði stefnanda 10.240.104 krónur með 4,5% vöxtum af 4.413.323 krónum frá 13. ágúst 2012 til 24. desember 2014, en af 10.067.775 krónum frá þeim degi til 5. júní 2015, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af þeirri fjárhæð frá þeim degi til þingfestingardags, en þá af 10.240.104 krónum til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnda.

Stefndi krefst þess aðallega að verða sýknaður af öllum kröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I.

Stefnandi kveðst hafa orðið fyrir slysi 13. ágúst 2013 þegar hann starfaði sem háseti um borð í skipinu Aðalsteinn Jónsson SU-11, í eigu útgerðarinnar Eskju hf. Stefnandi kveðst hafa verið á leið úr pásu og að ganga niður járnstiga sem liggur ofan í vinnslusal skipsins. Umræddan dag var nokkur bræla og öldugangur. Er stefnandi var á leið niður stigann hafi komið alda og veltingur á skipið og stefnandi, sem hélt í handriðið, runnið og fallið niður á stigapall og út í vegg við pallinn. Lenti hann illa á hægri öxl, hné og ökkla og hlaut meiðsli.

Stefnandi kveðst hafa tilkynnt sínum næsta yfirmanni, Á-kk-þgf H-kk-þgf G-kk-þgf stýrimanni, um slysið og hafi hann boðið stefnanda frívakt vegna þessa sem stefnandi þó þáði ekki, þar sem hann taldi að hann myndi jafna sig. Á-kk-nf H-kk-nf kvaðst í lögregluskýrslu, sem tekin var af honum 21. ágúst 2014, ekki kannast við að hafa fengið þessa tilkynningu eða rætt hafi verið um slys á stefnanda yfirhöfuð um borð, og staðfesti hann þennan framburð fyrir dómi. Stefnandi kveðst hafa greint samstarfsmönnum sínum frá slysinu og harkað af sér það sem eftir var af túrnum og haldið áfram vinnu. Stefnandi sendi tölvuskeyti á starfsmann útgerðarinnar 3. desember 2012 þar sem hann tilkynnti um slysið og greindi frá því að hann vonaðist þó eftir bata. Slysið hafði áður, eða 18. október 2012, verið tilkynnt stefnda.

Ekkert var skráð í skipsdagbókina um slysið enda að sögn útgerðarinnar enginn um borð sem kannaðist við að slys hefði orðið, eins og fullyrt er í bréfi lögmanns útgerðarinnar frá 4. apríl 2014.

Stefnandi leitaði til læknis á heilsugæslunni Grafarvogi 17 dögum eftir slysið, eða þann 30. ágúst 2012, og greindi lækni frá verkjum í hné, ökkla og öxl vegna þess að hann hefði dottið í stiga um borð í skipi í þeim sama mánuði, samanber læknisvottorð G-kk-ef I-kk-ef G-kk-ef frá 9. apríl 2013. Þegar stefnandi kom öðru sinni á heilsugæsluna 7. september 2012 vegna sömu verkja var hann greindur með tognun á hné og „rotator cuff syndrome“. Eftir þriðju heimsóknina 28. september vegna viðvarandi verkja í hægri öxl, hné og ökkla, var stefnanda vísað í sjúkraþjálfun. Stefnandi hefur eftir slysið undirgengist tvær axlaraðgerðir og eina hnéaðgerð og verið óvinnufær vegna afleiðinga slyssins.

Vátryggingafélag Íslands hf. samþykkti bótaskyldu úr almennri slysatryggingu og greiddi út bætur 21. og 22. apríl 2015 á grundvelli mats sem G-kk-nf A-kk-ef læknir gerði og gaf út 7. apríl 2015 en þar var stefnandi metinn með 8% varanlega læknisfræðilega örorku vegna slyssins. Læknirinn mat einnig í sömu matsgerð afleiðingar annars slyss sem stefnandi varð fyrir 10. apríl 2014 og taldi varanlegar afleiðingar þess engar. Sami læknir gerði svo annað mat á grundvelli skaðabótalaga.

Í matsgerð 15. október 2015 komst læknirinn af því að stöðugleikapunktur hefði verið 24. desember 2014, tímabundið atvinnutjón hefði verið 100% frá 15. október til 15. nóvember 2013 eftir aðgerð sem B-kk-nf J-kk-nf framkvæmdi á honum, og aftur 24. júní til 24. júlí 2014 eftir aðra aðgerð. Þá hafi stefnandi búið við 50% tímabundna örorku frá 15. nóvember 2013 til 24. júní 2014 og aftur 24. júlí til 1. október 2014. Þjáningarbótatímabil mat læknirinn frá 15. október 2013 til 24. desember 2014 án rúmlegu. Varanlegur miski var metinn 8 stig, og varanleg örorka 5%.

Þann 21. mars 2014 sendi lögmaður stefnanda formlega áskorun til Eskju hf. þar sem fyrirtækinu var gefinn kostur á að undirrita og stimpla tilkynningu um slysið til Sjúkratrygginga Íslands innan 15 daga frá dagsetningu bréfsins, en ella yrði lögreglunni tilkynnt um vanrækslu fyrirtækisins og óskað eftir rannsókn á slysinu samkvæmt 28. gr. laga nr. 100/2007, um almannatryggingar, en útgerðin hafði ekki sinnt ítrekuðum áskorunum í þessa veru. Formlegt svar barst frá útgerðinni 4. apríl 2014 þar sem tilkynnt var að vinnuveitandi myndi ekki undirrita tilkynningu til Sjúkratrygginga Íslands, enda hefði enginn sem var um borð í skipinu kannast við að stefnandi hefði slasast um borð.

Vegna þessa var beiðni send lögreglunni á Eskifirði þann 20. júní 2014 sem í kjölfarið tók málið til rannsóknar. Að lokinni rannsókn var þess farið á leit við stefnda að bótaskylda vegna slyssins yrði viðurkennd. Stefndi hafnaði bótaskyldu með bréfi 23. janúar 2015, á þeim grundvelli að ekki hefði verið sýnt fram á það með gögnum að umræddur atburður hefði átt sér stað þar sem ekki lægju fyrir neinar samtímaupplýsingar því til staðfestingar. Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum staðfesti þá niðurstöðu og vísaði til þess að stefnandi hefði ekki tilkynnt um atvikið til skipstjóra eða tryggt sér með öðrum hætti sönnun á því að hann hefði dottið með þeim hætti sem hann lýsti og að enginn skipverji gæti staðfest atvik málsins. Eftir að Vátryggingafélag Íslands hf. hafði samþykkt greiðsluskyldu úr slysatryggingu gerði stefnandi að sögn lokatilraun til að ná sáttum í málinu og óskaði eftir því með tölvuskeyti 5. maí 2015 að stefndi endurskoðaði afstöðu sína en því hafnaði stefndi með tölvuskeyti 16. júní 2015.

-----

Stefnandi gaf skýrslu fyrir dómi og vitnin P-kk-nf W-kk-nf J-kk-nf J-kk-nf, H-kk-nf S-kk-nf J-kk-nf og Á-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf allir skipverjar um borð í umræddum túr. Framburður verður rakinn í niðurstöðukafla eins og þörf er á.

G-kk-nf A-kk-ef læknir staðfesti matsgerðir sínar. Hann kvaðst hafa gert fleiri hundruð möt um ævina, fyrir lögmenn, tryggingafélög og Sjúkratryggingar Íslands. Hann kannaðist við fyrri möt sem gerð höfðu verið á stefnanda og að ýmislegt væri í sögu hans fyrir slysið. Hann sagði að það hefði aðallega verið hægri öxlin sem var grundvöllur niðurstöðu sinnar. Hann taldi sig hafa tekið fram, og tekið mið af því, að um hefði verið að ræða fyrri axlarmeiðsl og upplýsingar hefðu legið fyrir um að stefnandi hefði fyrst kvartað um verk í öxl í nóvember 2012.

II.

Stefnandi kveðst mótmæla því að ekkert komi fram í skýrslu lögreglunnar sem staðfesti að slysið hefði orðið eins og stefnandi lýsir því, en telur að meta verði framburð samstarfsmanna hans í ljósi þess að þeir voru enn þá starfsmenn útgerðarinnar þegar þeir gáfu skýrslur. Vísi stefnandi til framburðar P-kk-ef W-kk-ef J-kk-ef J-kk-ef, 17. ágúst 2014, og framburðar H-kk-ef S-kk-ef frá 18. ágúst. Samkvæmt P-kk-þgf hafi hann komið að mætta og séð niður stiga niður á vinnusvæðið í gegnum hurðarop hvar stefnandi lá í „einhverjum haug á pallinum“ sem er í stiganum, og taldi stefnanda hafa dottið. Í næstu kaffipásu hafi stefnandi síðan kvartað yfir því að hann væri eitthvað lemstraður og minnst á það síðar í túrnum. H-kk-nf sem var klefafélagi stefnanda hafi lýst því að stefnandi hefði sagt sér frá því að hann hefði dottið um borð.

Þá sé því lýst í lögregluskýrslum að á slysstað sköpuðust oft þær aðstæður að mjög hált yrði, jafnvel þótt ekki væri frost og klaki.

Stefnandi kveðst hafa tilkynnt yfirmanni sínum, Á-kk-þgf H-kk-þgf G-kk-þgf, um slysið og honum hafi borið að tryggja að atvikið yrði skráð í skipsdagbók. Stefnandi mótmæli framburði Á-kk-ef síðar um að hann kannist ekki við atvikið.

Stefnandi kveðst vísa til þess, um nánari staðfestingu á slysinu, að hann hafi leitað til læknis 17 dögum eftir slysið, þar sem hann var greindur m.a. með tognun í hné og öxl. Ósennilegt verði að telja að slíkir áverkar geti komið til af öðrum orsökum en höggi eða togi, eða m.ö.o. vegna slyss. Jafnframt mótmæli stefnandi því að ástand hans verði rakið til fyrri sögu um stoðkerfiseinkenni. Telur hann matsgerð G-kk-ef A-kk-ef læknis frá 7. apríl 2015 staðfesta hvorutveggja að slysið hafi orðið, sem og að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni vegna þess. Í matsgerðinni sé og fullt tillit tekið til fyrri slysa og ástands fyrir slysið.

Stefnandi leggi áherslu á að fyrir liggi mat á afleiðingum slyssins sem ekki hafi verið hnekkt og engu máli skipti þótt þess hafi verið aflað fyrir tilstuðlan annars vátryggingafélags en stefnda.

Stefnandi kveðst telja að stefndi og úrskurðarnefnd í vátryggingamálum hafi lagt alltof þunga sönnunarbyrði á herðar stefnanda um að sanna tildrög slyssins. Miðað við slíka sönnunarbyrði sé tjónþolum í vinnuslysum á sjó í raun ómögulegt að sanna að slys hafi orðið ef yfirmenn vanrækja að skrá tilkynningar starfsmanna um slys og vanrækja að hlutast til um viðhlítandi rannsókn á slysum. Stefnandi telur að vinnuveitanda hans hafi borið að skrá slysið með tilhlýðilegum hætti og tilkynna slysið til viðkomandi aðila, svo sem lögreglu og Sjúkratrygginga Íslands. Beri því stefndi hallann af skorti á sönnun um það hvað gerðist á skipinu í umrætt sinn. Til að mynda hafi rannsókn lögreglu ekki farið fram fyrr en tæpum tveimur árum eftir að slysið átti sér stað, sem hafi stafað af því að vinnuveitandi hafi hafnað því alfarið að slysið hafi átt sér stað.

Dómkröfur sínar kveðst stefnandi byggja á matsgerð G-kk-ef A-kk-ef sem leiði til þess að bætur vegna tímabundins atvinnutjóns, samkvæmt 2. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 nemi 2.789.080 krónum, þjáningabætur samkvæmt 3. gr. nemi 791.960 krónum, og miskabætur samkvæmt 4. gr. reiknist 832.273 krónur. Bætur vegna varanlegrar örorku samkvæmt 5.-7. gr. laganna nemi 5.654.452 krónum, en þá sé miðað við árslaun að fjárhæð 10.240.104 krónur, sbr. nánari sundurliðun í stefnu. Þá sé óbættur sjúkrakostnaður 172.329 krónur.

Vegna tímabundins atvinnutjóns kveðst stefnandi hafi verið í matsgerð talinn 100% óvinnufær frá 15. október til 15. nóvember 2013 og frá 24. júní til 24. júlí 2014. Frá 15. nóvember 2013 til 24. júní 2014 og frá 24. júlí til 1. október 2014 hafi hann svo verið metinn 50% óvinnufær. Stefnandi miði í kröfugerð sinni við meðaltekjur sínar síðustu þrjá mánuði fyrir slysið sem samkvæmt staðgreiðsluskrá hafi numið 600.443 krónum. Frá dragi hann launagreiðslur og greiðslur úr sjóðum VR sem stefnandi fékk á tímabili óvinnufærni. Stefnandi telji að bætur úr almennri slysatryggingu stefnanda á tímabilinu sem Vátryggingafélag Íslands hf. hafi greitt, eigi ekki að dragast frá, og vísar um rökstuðning fyrir því, til sérstakra athugasemda með 2. gr. frumvarps að skaðabótalögum nr. 50/1993. Útreikningur bóta vegna tímabundins atvinnutjóns sé því svohljóðandi:

Þjáningabætur reiknist í alls 435 daga án rúmlegu. Bætur vegna 8 stiga varanlegs miska byggi á 4. gr. skaðabótalaganna. Fjárhæð bótanna taki mið af grunnfjárhæðinni, 4.000.000 kr., uppfærðri, líkt og fjárhæð þjáningabóta, miðað við lánskjaravísitölu í október 2015, sbr. 15. gr. skaðabótalaga.

Krafa um bætur vegna varanlegrar örorku taki, líkt og aðrar bætur, mið af fyrirliggjandi matsgerð og 5.-7. gr. laganna. Varanleg örorka hafi verið metin 5% og við útreikning bóta sé tekið mið af aldursstuðlinum 11,095, en á stöðugleikapunkti hafi stefnandi verið 37 ára og 159 daga gamall.

Stefnandi byggi á því að við ákvörðun bóta beri að horfa til 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga þar sem aðstæður hans fyrir slysið hafi verið óvenjulegar. Því sé ekki unnt að taka mið af tekjum stefnanda samkvæmt skattframtölum síðustu þrjú almanaksár fyrir slysið í samræmi við meginreglu 1. mgr. 7. gr. laganna þar sem stefnandi hafi byrjað nám í viðskiptalögfræði við Háskólann á Bifröst í september 2010 og verið í því námi fyrri part árs 2011. Af staðgreiðsluyfirlitum áranna 2010-2011 sé ljóst að stefnandi hafi ekki verið með fullar tekjur frá september 2010 fram til maí 2011. Í matsgerð komi m.a. fram að stefnandi hafi unnið og verið í námi á víxl á viðmiðunartímanum.

Stefnandi vísi til athugasemda með frumvarpi því er varð að skaðabótalögum nr. 50/1993, um að við óvenjulegar aðstæður, t.d. breytingar á tekjum eða starfi, skuli fjárhæð árslauna metin sérstaklega. Til frekari stuðnings vísi stefnandi til sérstakra athugasemda, með frumvarpi því er varð að lögum nr. 37/1999 sem stefnandi segir hafa rýmkað regluna og að beita eigi henni þegar hin hefðbundna viðmiðun teljist óréttmæt af einhverjum ástæðum.

Því telji stefandi rétt að miða við meðaltekjur áranna 2009-2011, en þó með því að uppreikna laun 8 mánaða á árunum 2010 og 2011 til heilla ára þar sem stefnandi var í námi á tímabilinu og þáði ekki full laun. Stefnandi telji þetta viðmið raunhæft og sanngjarnt í tilviki stefnanda.

Stefnandi kveðst gera kröfu til 4,5% vaxta samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga, vegna tímabundins atvinnutjóns, þjáningabóta og bóta vegna varanlegs miska frá slysdegi, þann 13. ágúst 2012 fram að stöðugleikatímapunkti, þann 24. desember 2014, en frá þeim degi einnig af bótum vegna varanlegrar örorku, fram til 5. júní 2015. Dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, sé síðan krafist af þeirri fjárhæð frá þeim degi og fram til greiðsludags, en 5. júní hafi mánuður verið liðinn frá því að lögmaður stefnanda krafðist greiðslu af stefnda samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð. Beri því að reikna dráttarvexti á kröfuna frá þeim degi, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

Kröfur sínar kveðst stefnandi styðja við skaðabótalög nr. 50/1993, með síðari breytingum, einkum 2.-7. gr. og almennar ólögfestar reglur íslensks réttar um skaðabætur. Þá sé einnig vísað til laga nr. 30/2004, um vátryggingasamninga. Stefnandi vísi og til 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985 um slysatryggingu sjómanna.

Um vaxtakröfuna vísi stefnandi sérstaklega til 16. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993, en um dráttarvaxtakröfuna til 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Um málskostnað sé vísað til XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. þeirra.

III.

Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína á því að engin gögn liggi fyrir í málinu, um að tjónsatburður sá er stefnandi lýsir hafi gerst með þeim hætti sem hann lýsi, um borð í togaranum Aðalsteini Jónssyni SU 11 hinn 13. ágúst 2012. Þá sé heldur ekki sýnt að meint tjónsatvik sé bótaskylt úr lögbundinni slysatryggingu sjómanna. Stefndi vísi til þess að enginn skipverji á vakt með stefnanda umræddan dag hafi staðfest atvikið.

Stefndi vísi til þeirrar grundvallarreglu að tjónþoli verði að leiða nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni, gera grein fyrir því í hverju tjón hans felst og hver tengsl þess séu við atvik málsins. Stefnanda hafi ekki tekist þetta.

Stefndi leggi áherslu á að sá galli sé á matsgerðum G-kk-ef A-kk-ef læknis, að honum hafi verið ókunnugt um að ágreiningur hafi verið uppi um bótaskyldu, og byggt einvörðungu á læknisfræðilegum gögnum og frásögn stefnanda. Því hafi matsgerðirnar ekkert sönnunargildi um meint tjónsatvik.

Stefndi bendir á það sem hann kallar langa hrakfallasögu stefnanda, sem hafi lent í fjölda óhappa sem sum hafi haft í för með sér varanlegt heilsutjón. Örorka stefnanda hafi verið metin tvívegis fyrir meintan tjónsatburð, vegna fjögurra tjónsatvika. Annars vegar með matsgerð 25. maí 2007 vegna slysa 21. apríl 2004 og 3. maí 2005 og hins vegar með matsgerð 11. september 2012 vegna slysa 11. janúar 2010 og 6. ágúst 2011. Þá komi fram í læknisvottorði G-kk-ef I-kk-ef G-kk-ef að stefnandi hefur tvívegis áður hlotið áverka á hægra hné, þ.e. árin 2003 og 2006. Þá hafi stefnandi verið til læknismeðferðar vegna verkja í hægri öxl árið 2006. Því sé röng sú fullyrðing stefnanda sem eftir honum er höfð í örorkumatsgerð á bls. 3, að hann hafi ekki búið við axlavandamál fyrir þau slys er þá voru til skoðunar.

Stefndi vísi til þess að útgerðarfélag togarans Aðalsteins Jónssonar SU 11, Eskja hf., hafi ekki staðfest að tjónsatburðurinn hafi gerst um borð í togaranum 13. ágúst 2012. Atvikið sé ekki skráð í dagbók togarans. Þá telji stefndi að ekkert komi fram í vitnisburðum skipverja fyrir lögreglu sem staðfesti að atvikið hafi átt sér stað með þeim hætti sem stefnandi lýsi. Hvergi komi fram að einhver skipverja sem var á vakt með stefnanda hafi beinlínis orðið vitni að því slysatilviki sem stefnandi vilji meina að hafi orðið. Þá sé ljóst af framburði Á-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef, annars stýrimanns, að stefnandi hafi ekki tilkynnt skipstjóranum um slys um borð.

Þá veki stefndi athygli á því, að við skoðun hjá lækni þann 30. ágúst 2012 hafi greinst einkenni sem ekki verði talin sértæk fyrir slys, einkenni í hægra hné og hægri öxl sem áður höfðu greinst og verið til meðferðar. Enn fremur sé vísað til fyrri stoðkerfisvandamála og slysa.

Stefndi telji, líkt og úrskurðarnefnd í vátryggingamálum, að á stefnanda hvíli sönnunarbyrði um að einkenni þau sem hann leitaði til læknis vegna í lok ágúst 2012, megi ótvírætt rekja til þess atviks sem hann lýsir. Sú sönnunarfærsla hafi ekki tekist hjá stefnanda í máli þessu.

Um varakröfu sína kveðst stefndi vísa til þeirrar meginreglu sem gildir um launaviðmið í uppgjöri skaðabóta, í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, að árslaun til ákvörðunar bóta skuli teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð, leiðrétt samkvæmt launavísitölu til þess tíma sem upphaf varanlegrar örorku miðast við.

Stefnanda hafi ekki tekist sönnun um að óvenjulegar aðstæður hafi verið fyrir hendi og ætla megi að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola, en sönnunarbyrðin um þetta hvíli á honum. Engin gögn liggi því til staðfestingar í dómsmálinu. Því komi ekki annað til álita en að miða árslaun stefnanda við það sem fram komi á staðgreiðsluyfirliti fyrir árin 2009, 2010 og 2011.

Stefndi kveðst vísa, máli sínu til stuðnings, til skaðabótalaga nr. 50/1993, sem og meginreglna skaðabótaréttarins og almennra reglna kröfuréttar. Enn fremur vísi hann til siglingalaga nr. 34/1985. Málskostnaðarkröfu sína byggi stefndi á 130. gr., sbr. 129. gr., laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV.

Stefnandi ber sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi orðið fyrir slysi við störf sín um borð í Aðalsteini Jónssyni SU-11, 13. ágúst 2012. Jafnframt að þær afleiðingar sem lýst er í framlögðum matsgerðum og byggt er á, megi rekja til slyssins.

Ágreiningslaust er að enginn sá stefnanda falla niður á stigapallinn og er hann því einn til frásagnar um það. Því verður atvikið ekki sannað nema með óbeinni sönnun en slík aðferð er viðurkennd í skaðabótarétti.

Það verður að telja ósannað í málinu gegn eindreginni neitun 2. stýrimanns og yfirmanns stefnanda á vaktinni umrætt sinn, Á-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef, að stefnandi hafi tilkynnt honum eða skipstjórn um atvikið. Því verður stefndi ekki látinn bera halla af því að hið meinta atvik hafi ekki verið fært í dagbók skipsins, eins og skylt hefði verið samkvæmt 2. mgr. 7. gr. reglna um skipsdagbækur nr. 138/1986 með síðari breytingum sbr. 9. gr. siglingalaga nr. 34/1985, eða að gripið hafi verið til annarra úrræða til að tryggja frekari sönnun um atvikið. Hins vegar telur dómurinn að ástæða hafi verið til þess fyrir útgerð skipsins, að hlutast til um rannsókn málsins eftir að henni barst tölvuskeyti frá stefnanda 3. desember 2012 þar sem hann tilkynnti um atvikið en kvaðst þó vonast eftir fullum bata. Áður, eða 18. október, hafði stefnda verði send tilkynning um atvikið. Slíkt frumkvæði útgerðarinnar hefði getað verið með þeim fyrirvara að henni væri þó ekki kunnugt um að slys hefði orðið um borð.

Vitnið, P-kk-nf W-kk-nf J-kk-nf J-kk-nf, mundi ekki betur en að veður hefði verið ágætt. Hann staðfesti að umræddur þröskuldur væri nokkuð hár og að þarna gæti oft orðið hált. Hann hafi sjálfur oft verið við það að detta þarna niður. Hann var fyrir aftan stefnanda og sá hann ekki detta. Hann sá hins vegar stefnanda halda í handriðið á stigapallinum, og að það hefði litið út eins og eitthvað hefði komið fyrir. Stefnandi hafi kvartað yfir eymslum eftir atvikið. Vitnið sagði stefnanda hafa stungið við eftir slysið og talað um að sér liði ekki vel. Fyrir lögreglu orðaði vitnið þetta svo að hann hefði séð stefnanda liggja í haug á pallinum og það hafi litið út eins og hann hefði dottið. Hann hafi kvartað yfir eymslum en ekki dregið af sér í vinnu.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf J-kk-nf, sem deildi klefa með stefnanda í túrnum, sagði mishált þarna niðri en oft yrði mjög sleipt. Vitnið minnti að veðrið hefði ekki verið mjög gott. Hann mundi eftir því að stefnandi hefði sagt honum frá því að hann hefði dottið. Vitnið greindi frá því að það gerðist ekki margt í svona túr þannig að hann myndi eftir því að hafa frétt af þessu hjá öðrum skipverjum, en einnig frá stefnanda sjálfum, sem hefði kvartað yfir eymslum eftir að hafa dottið. Kannaðist hann við að hafa boðið stefnanda verkjalyf. Hann mundi og eftir því að menn hefðu rætt þetta um borð en einnig eftir túrinn. Síðan hefði hann frétt af því, að minni sumra um borð hefði allt í einu orðið gloppótt, og skyndilega orðið málum blandið hvort þetta hefði yfirhöfuð gerst. Taldi vitnið hins vegar engan vafa leika á því að áhafnarmeðlimir hefðu vitað að þetta hefði gerst í túrnum.

Framburður stefnanda hefur verið stöðugur frá upphafi og hefur hann greint með sama hætti frá atvikinu, hvort sem er fyrir lögreglu, við læknisskoðanir eða fyrir dómi. Stefnandi kvaðst fyrir dómi hafi verið á leið úr frysti-/kaffipásu. S-x-x minnti að hann hefði verið fremstur í hópi samstarfsmanna. Hann var á leið niður í vinnslusal, lyfti fætinum yfir háan þröskuld en skrikaði fótur í skrefinu, tókst á loft, greip í handriðið og rúllaði niður á næsta stigapall, um þriggja metra fall. Lenti hann þar á hægri hlið og meginþunginn á hægri öxl. Menn komu að honum og hjálpuðu honum á lappir. Hann hélt áfram vinnu allan túrinn þrátt fyrir að kenna sér meins. Hann kvaðst hafa tilkynnt Á-kk-þgf, stýrimanni og yfirmanni sínum þetta skiptið, um slysið og hafi sá boðið honum í næstu kaffipásu að taka frívakt, en stefnandi taldi sig ekki þurfa þess. Kvaðst hann hafa leitað, svo til strax og hann kom í land, til heimilislæknis.

Ekki verður séð að það geti haft þýðingu fyrir málið að stefnandi hélt áfram vinnu og kláraði túrinn eftir slysið. Fram hefur komið í málinu, og er alkunna, að pláss á skipum eins og Aðalsteini Jónssyni eru mjög eftirsótt og líklegt að menn séu tilbúnir að leggja talsvert á sig til að sanna sig og eiga þá möguleika á fleiri túrum. Jafnframt er upplýst að stefnandi virðist hafa haldið sér gangandi á verkjalyfjum út túrinn. Túrnum lauk 19. ágúst 2012 og engin ástæða er til að draga í efa að fljótlega eftir það hafi stefnandi pantað tíma hjá heimilislækni, eins og hann greindi frá fyrir dómi, en úr þeirri heimsókn varð 30. ágúst.

Þá er hvergi í læknisfræðilegum gögnum að finna efasemdir um að þeir áverkar sem þurfti að meðhöndla hafi ekki getað stafað frá slysi eins og því sem stefnandi lýsti í fyrstu heimsókn til læknis.

Dómurinn telur því að stefnandi hafi leitt nægjanlegar líkur að því að hann hafi orðið fyrir slysi um borð í Aðalsteini Jónssyni SU-11, 13. ágúst 2012 og hlotið við það þá áverka sem lýst er í læknisfræðilegum gögnum málsins. Stefnandi á því rétt á bótum úr slysatryggingu þeirri er útgerðarfélag skipsins hefur keypt hjá stefnda.

Samkvæmt 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985, ber útgerðarmaður hlutlæga ábyrgð á líkamstjóni manna, sem verður vegna slysa, ef þeir eru ráðnir í skiprúm hjá honum og slysið verður um borð. Samkvæmt kjarasamningi Landssambands íslenskra útgerðarmanna og Sjómannasambands Íslands, skulu bætur úr vátryggingu sem útgerðarmaður kaupir, samkvæmt 2. mgr. 172. gr., ákvarðast á grundvelli reglna skaðabótalaga nr. 50/1993 leiði það til hærri heildarbóta en samkvæmt 172. gr. Um þetta er ekki ágreiningur í málinu.

Framlagðar matsgerðir í málinu eru vel rökstuddar og fullnægjandi sem slíkar sem sönnunargagn um afleiðingar slyssins á heilsu og hag stefnanda. Áskilnaði 10. gr. skaðabótalaga um að fyrir liggi sérfræðilegt álit um örorku- og/eða miskastig tjónþola er því fullnægt. Af matsgerðinni frá 7. apríl 2015, má glögglega ráða að læknirinn, sem er afar reyndur á sviðinu, hefur tekið fullt tillit til fyrri sögu stefnanda, en þetta staðfesti matsmaður jafnframt fyrir dómi. Stefndi hefur ekki gert neinn reka að því að hnekkja matsgerðinni með, eftir atvikum, matsgerð dómkvaddra matsmanna eða mati örorkunefndar. Verður hún því lögð til grundvallar í málinu.

Einu mótmæli sem fram hafa komið af hálfu stefnda við dómkröfum stefnanda eru þau að ekki beri að miða við 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 við ákvörðun viðmiðunarlauna, heldur eigi að beita meginreglu 1. mgr. Önnur mótmæli eru ekki höfð uppi.

Því verður fallist á aðrar fjárkröfur stefnanda, enda eru þær studdar haldgóðum rökum og gögnum og byggjast á ákvæðum skaðabótalaga og fyrirliggjandi matsgerð. Þá verður einnig fallist á að skólaganga stefnanda teljist óvenjulegt frávik í skilningi 2. mgr. 7. gr. laga nr. 50/1993 og skekki því þá mynd sem með sanngirni má ætla að gefi til kynna framtíðartekjur stefnanda og þar með fjártjón hans.

Það er því niðurstaða dómsins að fallast beri á fjárkröfur stefnanda að fullu, sem og vaxtakröfur eins og þær eru settar fram.

Eftir úrslitum málsins ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir eftir atvikum og með hliðsjón af framlagðri tímaskýrslu lögmanns stefnanda hæfilega ákveðinn 900.000 krónur.

Af hálfu stefnanda flutti málið G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómslögmaður og af hálfu stefnda flutti málið H-kk-nf B. K-kk-nf hæstaréttarlögmaður.

L-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Fyrir dómuppsögu var gætt ákvæðis 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 en dóm hefði með réttu átt að kveða upp eigi síðar en 23. maí sl. Dómari og lögmenn töldu ekki þörf á endurflutningi málsins.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., greiði stefnanda, Þ-kk-þgf H-kk-þgf B-kk-þgf, 10.240.104 krónur með 4,5% vöxtum af 4.413.323 krónum frá 13. ágúst 2012 til 24. desember 2014, en af 10.067.775 krónum frá þeim degi til 5. júní 2015, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð frá þeim degi til þingfestingardags, en þá af 10.240.104 krónum til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 900.000 krónur í málskostnað.

L-kk-nf K-kk-nf (sign.)