E-14146/2009

Mál þetta, sem var dómtekið 11. maí sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af H-kk-þgf J-kk-þgf, til heimilis í Danmörku, á hendur Sjúkratryggingum Íslands, Laugavegi 114, Reykjavík, með stefnu birtri 16. desember 2009.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða sér skaðabætur að fjárhæð 1.321.369 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 311.335 kr. frá 28. júní 2002 til 31. ágúst 2002 og af 1.321.369 kr. frá þeim degi til 28. september 2006 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Krafist er höfuðstólsfærslu vaxta árlega, skv. 12.gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Til vara krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 1.045.444 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 16. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 35.410 kr. frá 28. júní 2002 til 31. ágúst 2002 og af 1.045.444 kr. frá þeim degi til 28. september 2006 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Krafist er höfuðstólsfærslu vaxta árlega, skv. 12. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Þá er bæði í aðal- og varakröfu krafist málskostnaðar úr hendi stefnda að viðbættum virðisaukaskatti samkvæmt málskostnaðaryfirliti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál

Stefndi gerir aðallega þá dómkröfu að hann sé sýkn af kröfum stefnanda. Þá er þess krafist að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað. Til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður látinn niður falla.

Málavextir

Stefnandi hefur í mörg ár verið við knattspyrnuiðkun. Í gögnum málsins liggur fyrir að fyrst hafi stefnandi slasast á hné 22. maí 1995 þegar hann fékk hnykk á hægra hné. Það ár fór stefnandi í tvær liðspeglanir. Hinn 21. júlí 1997 var hann metinn til 10 miskastiga vegna áverkans. Hinn 11. apríl 1998 rann stefnandi til og fékk slink á hægra hné er hann var að sparka bolta. Fór hann í sjúkraþjálfun vegna eymsla og bólgu í hnénu. Hinn 10. apríl 2000 fékk stefnandi áverka í vinstri nára þegar hann var að teygja sig eftir bolta. Hinn 13. janúar 2001 var sparkað í vinstra hné stefnanda og varð hann fyrir krossbandsáverka. Stefnandi fékk áverka á hægra læri við að teygja sig eftir bolta hinn 23. mars 2001. Aftur fékk stefnandi áverka á hægra læri 10. júní 2001 í knattspyrnuleik. Hinn 27. apríl 2002 marðist stefnandi við hnésbót og hlaut áverka á hægra læri við knattspyrnuiðkun. Hinn 18. maí 2002 fékk stefndi áverka á hægri kálfa í knattspyrnu.

Slys það er mál þetta varðar varð hinn 20. maí 2002. Slysið varð með þeim hætti að stefnandi var að renna sér eftir boltanum með beygt hægra hnéð er sparkað var í hann á takkaskó beint framan á hnélið. Stefnandi mun strax hafa fundið til og m.a. hruflast á hné. Ekki gekk batinn vel og fór stefnandi í ítrekaðar skoðanir til lækna vegna meiðslanna. Eftir frekari rannsóknir var gerð aðgerð á hægra hné, liðspeglun, hinn 28. júní 2002. Stefnandi lagðist inn að nýju hinn 1. júlí 2002 á FSA vegna bólgu og verkja í hnénu og greindist hann þá með sýkingu í hnénu. Úr sýninu ræktaðist klasasýkilinn „staphylococcus coagulasa negativur“. Stefnandi var liðskoðaður þrisvar til fjórum sinnum og meðhöndlaður með sýklalyfjum. Hann úrskrifaðist af FSA 16. júlí, en var á sýklalyfjum í allt um tveggja mánaða skeið og undir eftirliti bæklunarlæknis.

Vegna afleiðinga aðgerðarinnar fann stefnandi fyrir kvíða, depurð og svefntruflunum og leitaði hann til H. Þ-kk-ef S-kk-ef heimilislæknis hinn 19. nóvember 2002 vegna þessa. Stefnandi þyngdist mikið í kjölfarið og þurfti að taka lyf vegna þunglyndisins.

Stefnandi taldi sig hafa hlotið varanlegt tjón af völdum læknismeðferðarinnar og leitaði til Tryggingastofnunar ríkisins til að fá tjón sitt bætt samkvæmt lögum nr. 11/2000 um sjúklingatryggingar. Hinn 25. nóvember 2003 gaf stefndi út örorkumat, þar sem fallist er á bótaskyldu vegna fylgikvilla aðgerðarinnar. Niðurstöður matsins voru eftirfarandi:

Tímabundið atvinnutjón 4. júlí 2002 og til 29. júlí 2002.

Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, rúmliggjandi 16 dagar og án rúmlegu 11 dagar.

Miski skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 5%

Örorka skv. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, engin.

Matið var framkvæmt af R-kvk-þgf H-kvk-þgf, lögfræðingi á sjúkratryggingasviði Tryggingastofnunar ríkisins, og H-kk-þgf J-kk-þgf tryggingalækni. Hinn 8. janúar 2004 var matið kært til úrskurðarnefndar almannatrygginga. Nefndin staðfesti mat Tryggingastofnunar.

Stefnandi sætti sig ekki við matið og fór fram á dómkvaðningu matsmanna eftir að hafa fengið útgefið gjafsóknarleyfi hinn 8. nóvember 2004. Matið er dagsett 5. júní 2005 og var það framkvæmt af læknunum B-kk-þgf M-kk-þgf og R-kk-þgf J-kk-þgf, sem báðir eru sérfræðingar í bæklunarskurðlækningum, og V-kk-þgf M-kk-þgf M-kk-þgf lögfræðingi. Niðurstaða þess mats var tvískipt. Af hálfu B-kk-ef M-kk-ef og R-kk-ef J-kk-ef var niðurstaðan eftirfarandi:

Tímabundið atvinnutjón, frá 1. júlí til 31. ágúst 2002

Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, rúmliggjandi 16 dagar og án rúmlegu 15 dagar.

Miski skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 5 stig.

Örorka skv. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, engin.

V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, prófessor með skaðabótarétt sem aðalkennslugrein, skilaði séráliti, með eftirfarandi niðurstöðum:

Tímabundið atvinnutjón, frá 1. júlí til 31. ágúst 2002

Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, rúmliggjandi 16 dagar og án rúmlegu 15 dagar.

Miski skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 10 stig

Örorka skv. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 5%.

Lögmaður stefnanda óskaði eftir endurupptöku máls stefnanda og uppgjöri á grundvelli matsgerðar frá 5. júní sama ár. Var krafan miðuð við sérálit V-kk-ef M-kk-ef M-kk-ef lögfræðings að frádregnu því sem Tryggingastofnun hafði þegar greitt. Tryggingastofnun hafnaði endurupptöku á máli stefnanda með bréfi dags. 15. ágúst 2005 þar sem talið var að matsgerð dómkvaddra matsmanna væri sambærileg mati Tryggingastofnunar.

Lögmaður stefnanda óskaði þá eftir yfirmati og hinn 3. febrúar 2006 voru dómkvaddir G-kk-nf B-kk-nf krabbameinslæknir, J-kk-nf V-kk-nf gigtarlæknir, M-kk-nf T-kk-nf hrl. og Y-kk-nf Ó-kk-nf bæklunarskurðlækni til að framkvæma yfirmat. Þeir skiluðu yfirmatsgerð 4. maí 2006. Meirihluti matsmanna komst að eftirfarandi niðurstöðu:

Tímabundið atvinnutjón, 28. júní til 31. ágúst 2002.

Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 5071993, rúmliggjandi 15 dagar og án rúmlegu 16 dagar.

Miski skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 5 stig.

Örorka skv. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 5 %.

M-kk-nf T-kk-nf skilaði séráliti sem var samhljóða áliti meirihluta yfirmatsmanna að öðru leyti en því að hann taldi miska skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 59/1993 10 stig.

Stefnandi sendi þá kröfubréf til Tryggingastofnunar ríkisins hinn 28. ágúst 2006, með beiðni um breytingu á uppgjöri í ljósi yfirmats dómkvaddra yfirmatsmanna. Ekki var fallist á kröfur stefnanda og hafnaði Tryggingastofnum því að málið yrði endurupptekið.

Stefnandi kærði úrskurð Tryggingastofnunar til úrskurðarnefndar um almannatryggingar með kæru dags. 8. mars 2007. Úrskurðarnefnd almannatrygginga kvað upp úrskurð sinn 15. ágúst 2007. Hún féllst ekki á endurupptöku á málinu á grundvelli þess að skilyrði 1. tl. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 væru ekki uppfyllt og að 2. tl. sömu greinar ætti ekki við.

Rétt er að geta þess að vegna íþróttaslyssins 20. maí 2002 liggur fyrir örorkumat A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef, dr. med., þar sem hann kemst að þeirri niðurstöðu að tímabundin örorka stefnanda frá 24. júní 2002 til 1. september 2002 er 100% og frá 1. júní 2003 til 31. desember 2003 sé hún 50% og varanleg örorka 10%.

Stefnandi vill ekki una niðurstöðu úrskurðarnefndar um almannatryggingar og höfðar því mál þetta.

Málsálstæður og lagarök stefnanda

Stefndi hefur viðurkennt bótaskyldu gagnvart stefnanda vegna afleiðinga aðgerðarinnar hinn 28. júní 2002.

Stefnandi telur að niðurstaða Tryggingastofnunar frá 25. nóvember gefi ekki rétta mynd af því tjóni sem hann telur sig hafa orðið fyrir. Til að mynda hafi stefndi metið örorku stefnanda skv. 5. gr. skaðabótalaga enga en bæði í matsgerð dómkvaddra matsmanna frá 5. júní 2005 sem og í yfirmati dómkvaddra matsmanna frá 4. maí 2005 er varanlega örorka stefnanda metin 5%.

Meginregla skaðabótaréttarins er sú að bótaskyldur aðili skuli greiða tjónþola fullar bætur fyrir tjón hans. Stefnandi telur að það hafi stefndi alls ekki gert. Stefnandi hafi orðið fyrir skerðingu, m.a. annars á aflahæfi sínu, sem stefndi hafi ekki greitt bætur fyrir. Matsgerð stefnda er því langt frá því að vera raunhæfur mælikvarði á tjón stefnanda.

Af hálfu stefnanda er á því byggt, að stefndi hafi viðurkennt bótaskyldu sína í málinu og beri því fulla bótaábyrgð á tjóni stefnanda. Stefnandi telur að stefndi hafi ekki gert upp tjón hans að fullu, en stefndi greiddi stefnanda bætur skv. mati sem hann gerði. Stefnandi telur það ekki gefa rétta mynd af því tjóni sem hann varð fyrir, og telur að miða eigi við niðurstöðu dómkvaddra yfirmatsmanna og sérálits M-kk-ef T-kk-ef hrl. frá 4. maí 2006. Það mat er gert af dómkvöddum og óvilhöllum sérfræðingum. Matsgerðin er ítarleg og vel rökstudd og gefur, m.a. þess vegna, mun betri mynd af tjóni stefnanda.

Ágreiningurinn í máli þessu snýst um hvað teljist fullnaðaruppgjör við stefnanda.

Stefnandi telur að yfirmatsgerðin frá 4. maí 2006, ásamt séráliti M-kk-ef T-kk-ef hrl, gefi rétta mynd af því tjóni sem hann varð fyrir vegna aðgerðarinnar hinn 28. júní 2002. Yfirmatið er gert af fjórum sérfræðingum sem sammælast um að afleiðingar aðgerðarinnar hafi leitt til varanlegs miska og varanlegrar örorku í samræmi hana.

Með hliðsjón af niðurstöðu dómkvaddra yfirmatsmanna, séráliti M-kk-ef T-kk-ef hrl. og skaðabótalögum sundurliðast aðalkrafa stefnanda þannig:

Þjáningarbætur skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, stefnandi var veikur frá 28. júní til 31. ágúst 2009 eða í 64 daga, þar af rúmliggjandi í 16 dag. Krafa stefnanda er að fjárhæð 74.720 kr. (16x1.790 kr. + 48x970 kr. = 74.720 kr.). Tryggingastofnun ríkisins greiddi stefnanda þjáningarbætur vegna rúmlegu í 16 daga og án rúmlegu í 11 daga 39.310 kr. (16x1.790 kr. + 11x970 kr. = 39.310 kr.). Gerð er krafa um greiðslu mismunar, 35.410 kr.

Varanlegur miski skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Gerð er krafa um greiðslu miskabóta vegna 10 stiga miska og er það byggt á séráliti M-kk-ef T-kk-ef hrl. í yfirmatsgerð dómkvaddra matsmanna frá 4. maí 2006. Vísitala varanlegs miska miðast við greiðslu stefnda til stefnanda í desember 2003, 4528 stig. Skv. 1. mgr. 15. gr. og 29. gr. skaðabótalaga sé 100 stiga miski á þeim degi 4528/3282 x 4.000.000 = 5.518.500 kr. Bætur vegna varanlegs miska er því 10% af 5.518.500 kr. = 551.850 kr. Tryggingastofnun ríkisins greiddi stefnanda 275.925 kr. og er því gerð krafa um greiðslu mismunar, 275.925 kr.

Varanleg örorka skv. 5.-7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Varanleg örorka stefnanda er metin 5% skv. yfirmati dómkvaddra matsmanna. Gerð er krafa til greiðslu bóta vegna varanlegrar örorku. Stefnandi var námsmaður fyrir slysið og því með óverulegar tekjur. Skal því miða við lágmarksárstekjur skv. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Stefnandi var 31 árs og 76 daga gamall á stöðugleikapunkti 31. ágúst 2002. Stuðull skv. 6. gr. skaðabótalaga er því 12,548 stig (12,595 – 12,367 = 0,228 x 76/365 = 0,047 = 12,595 – 0,047 = 12,548). Bætur fyrir varanlega örorku nema því 1.010.034 kr. (1.200.000 x 4403/3282 x 5% x 12,548 = 1.010.034)

Aðalkrafa stefnanda sundurliðast þannig;

Þjáningarbætur kr. 35.410

Miski kr. 275.925

Örorkubætur kr. 1.010.034

Samtals kr. 1.321.369

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnanda gerir hann eftirfarandi varakröfu sem er byggð á niðurstöðu meirihluta yfirmatsmanna í yfirmati frá 4. maí 2006 og sundurliðast varakrafan þannig:

Þjáningarbætur skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 507/1993. Stefnandi var veikur frá 28. júní til 31. ágúst 2009 eða í 64 daga, þar af rúmliggjandi í 16 daga. Krafa stefnanda er að fjárhæð 74.720 kr. (16x1.790 kr. + 48x970 kr. = 74.720 kr.). Tryggingastofnun ríkisins greiddi stefnanda þjáningarbætur vegna rúmlegu í 16 daga og án rúmlegu í 11 daga 39.310 kr. (16x1.790 kr. + 11x970 kr. = 39.310 kr.) Gerð er krafa um greiðslu mismunar, 35.410 kr.

Varanleg örorka skv. 5. til 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Varanleg örorka stefnanda er metin 5% skv. yfirmati dómkvaddra matsmanna. Gerð er krafa til greiðslu bóta vegna varanlegrar örorku. Stefnandi var námsmaður fyrir slysið og því með óverulegar tekjur. Skal því miða við lágmarksárstekjur skv. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Stefnandi var 31 árs og 76 daga gamall á stöðugleikapunkti 31. ágúst 2002. Stuðull skv. 6. gr. skaðabótalaga er því 12,548 stig (12,595 – 12,367 = 0,228 x 76/365 = 0,047 = 12,595 – 0,047 = 12,548). Bætur fyrir varanlega örorku nema því 1.010.034 kr. (1.200.000 x 4403/3282 x 5% x 12,548 = 1.010.034).

Varakrafa stefnanda sundurliðast þannig;

Þjáningarbætur kr. 35.410

Örorkubætur kr. 1.010.034

Samtals kr. 1.045.444

Ekki er gerð krafa um miskabætur í varakröfu þar sem stefndi hefur þegar greitt stefnanda miska skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 5 stig, sem er það sama og meirihluti yfirmatsmanna komst að.

Í aðalkröfu er með vísan til 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 gerð krafa til greiðslu 4,5% ársvaxta vegna krafna um tímabundið atvinnutjón, þjáningarbætur og miska frá tjónsdegi 28.6.2002 og til greiðsludags. Þá er gerð krafa um 4,5% ársvexti vegna kröfu um örorkubætur frá 31. ágúst 2002 til 28. september 2008. Gerð er vaxtakrafa frá 31. ágúst 2002, en það er upphafsdagur metinnar örorku.

Í varakröfu er, með vísan til 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, gerð krafa til greiðslu 4,5% ársvaxta vegna krafna um tímabundið atvinnutjón og þjáningarbætur frá tjónsdegi 28.6.2002 til greiðsludags. Þá er gerð krafa um 4,5% ársvexti vegna kröfu um örorkubætur frá 31. ágúst 2002 til 28. september 2008. Gerð er vaxtakrafa frá 31. ágúst 2002, en það er upphafsdagur metinnar örorku.

Hinn 28. ágúst 2006 gerði stefnandi kröfu til stefnda um greiðslu skv. yfirmatinu. Skv. 3. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu er heimilt að reikna dráttarvexti frá og með þeim degi þegar liðinn er mánuður frá því að kröfuhafi sannanlega krafði skuldara með réttu um greiðslu. Stefnandi krefst þannig dráttarvaxta frá og með 28. september 2006 af 1.455.739 kr. til greiðsludags.

Um lagarök er vísað til laga um sjúklingatryggingu nr. 111/2000 og skaðabótalaga nr. 50/1993. Um vaxtakröfu er vísað til skaðabótalaga nr. 50/1993 og til laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um málskostnaðarkröfu stefnanda vísast til 130. gr. laga nr. 91/1991 og um virðisaukaskatt af henni til laga nr. 50/1988, en samkvæmt þeim lögum er lögmönnum gert skylt að innheimta virðisaukaskatt af þóknun sinni. Varðandi varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á forsendum og niðurstöðum tveggja dómkvaddra bæklunarlækna í undirmatsgerð, dags. 15. júní 2005. Niðurstaðan er í samræmi við niðurstöður mats fimm annarra matsmanna sem höfðu áður komið að málinu bæði hjá Tryggingastofnun og úrskurðarnefnd almannatrygginga.

Stefndi tók við réttindum og skyldum Tryggingastofnunar ríkisins um sjúklingatryggingu hinn 1. október 2008, sbr. III. bráðabirgðaákvæði í lögum nr. 112/2008 um sjúkratryggingar.

Hinn 6. desember 2002 staðfesti Tryggingastofnun ríkisins (framvegis einnig nefndur stefndi til einföldunar) bótaskyldu vegna sýkingar í kjölfar aðgerðar. Bótaskyldan var samþykkt á grundvelli 4. tl. 2. gr. laga nr. 111/2000, enda mátti að öllum líkindum rekja tjón til sýkingarinnar, sbr. 1. ml. 1. mgr. 2. gr. laganna. Sýkingin taldist fylgikvilli í skilningi 4. tl. sem var bæði sjaldgæfur og meiri en svo að sanngjarnt var talið að stefnandi bæri hann bótalaust.

Mat stefnda á varanlegum afleiðingum slyssins grundvallaðist á því að stefnandi byggi þegar fyrir slysið við 10 miskastig vegna slyss árið 1997. Því var takmarkað svigrúm til að meta frekari miska vegna hnésins og bent á að góður gerviliður í hné gefi 15 miskastig. Þó svo að mikið af einkennum stefnanda megi rekja til áverkans í slysinu en ekki fylgikvilla aðgerðar (sýkingar) tók stefndi mjög ívilnandi ákvörðun í máli stefnanda og mat honum öll þau 5 miskastig sem möguleg voru vegna sjúklingatryggingaratburðar. Þetta var gert þó svo að áverkinn sjálfur ætti a.m.k. helming ef ekki allan þátt í þeim einkennum sem stefnandi bjó við bæði eftir að hann fékk áverkann og sýkinguna.

Þrátt fyrir þessa ívilnandi ákvörðun kærði stefnandi málið til úrskurðarnefndar almannatrygginga sem úrskurðaði í málinu 3. mars 2004. Þar ítrekaði stefndi á afdráttarlausan hátt áðurgreind sjónarmið sem lögð voru til grundvallar við mat á varanlegum afleiðingum sýkingarinnar. Nefndin staðfesti ákvörðun stefnda um mat á varanlegum miska með vísan til þess að stefnanda væri metið í hag. Þá staðfesti nefndin mat stefnda á varanlegri örorku með vísan til þess að sú líkamlega skerðing sem stefnandi býr við sé ekki afleiðing sýkingarinnar heldur vegna fyrra heilsufars og heilsufars að öðru leyti. Engin gögn bendi til að stefnandi standi verr að vígi fjárhagslega eftir sjúklingatryggingaratburðinn.

Stefndi tekur undir niðurstöður dómkvaddra bæklunarlækna. Í undirmatsgerð þeirra segir: „...hafi fyrst og fremst vakið upp „sofandi“ sliteinkenni en einnig komi til einkenni frá því sem eftir var af ytri liðþófa að framan og aftan.“ Töldu þeir varanleg einkenni líklega hafa „aukist lítilsháttar vegna sýkingarinnar“. Þá segir að „[s]é sýkingin af völdum klasasýkilsins „staphylococcus coagulasa negativur“ eru afleiðingar hennar langoftast óverulegar, nema aðskotahlutur sé fyrir í liðnum“. Enginn aðskotahlutur var í liðnum í tilviki stefnanda.

Þá verður ekki litið fram hjá því að einkenni stefnanda vegna slysa og áverka í gegnum tíðina á báðum ganglimum, sérstaklega hægra hné sem og „ganglions“ á hægra fæti eigi allan þátt í því að stefnandi þurfti að hætta knattspyrnuiðkun og búi við varanleg einkenni frá fótum.

Það var mat dómkvaddra bæklunarlækna að varanlegar afleiðingar sýkingarinnar m.t.t. til getu hægra hnés séu óverulegar í samanburði við aðra þætti eins og gerð hefur verið grein fyrir.

Í sömu matsgerð er að finna sérálit prófessors í skaðabótarétti. Í áliti sínu dregur hann víðtækar ályktanir sem ekki eru studdar læknisfræðilegum gögnum. Hann tekur undir mat dómkvaddra bæklunarlækna um miska vegna sýkingarinnar. Þá tengir hann tímabundin andleg einkenni stefnanda við sýkinguna þrátt fyrir að fjöldi áverka og annarra einkenna hafi komið til svo hann hætti knattspyrnuiðkun. Með vísan til þess telur hann miskann valda sérstökum óþægindum í lífi stefnanda og metur honum 10 miskastig. Stefndi leggur áherslu á það að mat á varanlegum miska skv. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 er læknisfræðilegt. Í greinagerð með 4. gr. frumvarpsins kemur þetta sjónarmið skýrt fram.

Stefndi hafnar því alfarið að orsakasamband sé þarna á milli og einungis um hreinar getgátur matsmanns að ræða sem ekki er studd læknisfræðilegum gögnum. Jafn lítill miski og um er að ræða (5 stig) er ekki til þess fallinn að valda slíkum óþægindum í lífi stefnanda að það réttlæti hækkun á miskamati og alls ekki um 100%. Tímabundin andleg einkenni vegna ýmissa líkamstjóna gefa ekki tilefni til að meta varanlegar afleiðingar sýkingar einnar saman. Þar sem stefndi tekur ekki undir mat matsmanns á varanlegum miska með vísan til ofangreinds er mati hans á varanlegri örorku mótmælt með sama hætti.

Í dómkvöddu yfirmati eru niðurstöður í meginatriðum í samræmi við niðurstöður undirmats. Mat þeirra á varanlegri örorku er órökstutt en látið við það sitja að ekki sé unnt að útiloka þátt sýkingar í skerðingu stefnanda á að afla sér aukatekna við þjálfun í knattspyrnu. Þessu hafnar stefndi alfarið. Þá skilaði dómkvaddur lögmaður séráliti um mat á miska. Því er mótmælt með sömu rökum og séráliti dómkvadds lögfræðings í undirmati enda vart rök fyrir því að hækka miskamat úr 5 stigum í 10 þar sem stefnandi þurfti að hætta knattspyrnuiðkun. Hann hætti knattspyrnuiðkun af öðrum ástæðum en sýkingu eftir sjúklingatryggingaratburðinn.

Stefndi hefur lagt fram fjölda gagna um ýmsa áverka sem stefnandi hefur hlotið við íþróttaiðkun í gegnum tíðina. Fyrir liggja tvö slysaörorkumöt vegna þessara áverka, hvort um sig 10 miskastig.

Því býr stefnandi við 20 miskastig vegna einkenna frá hné skv. örorkumötunum (10+10). Stefndi telur útilokað að stefnandi búi við teljandi miska vegna sýkingar en hefur þó á ívilnandi hátt metið honum 5 miskastig. Þá telur stefndi alfarið ósannað að stefnandi búi við varanlega örorku vegna sýkingarinnar, sérstaklega þar sem tekjusaga hans bendir ekki til þess að hann hafi orðið fyrir tekjutjóni. Auk þess er ítrekað að önnur einkenni í fótum valda meintri skerðingu á getu til að afla aukatekna með því að þjálfa knattspyrnumenn og mjög ólíklegt að sýkingin eigi einhvern þátt í því.

Þá byggir stefndi jafnframt á því að í niðurstöðum dómkvaddra matsmanna hafi ekki verið tekið tillit til laga nr. 111/2000 sem skyldi. Í tilviki stefnanda skal skv. 1. mgr. 2. gr. laganna bæta tjón sem að öllum líkindum er rakið til sýkingar, sbr. 4. tl. sömu greinar. Ákvörðun bótafjárhæðar fer eftir skaðabótalögum. Því er ekki um hefðbundið skaðabótamat að ræða þar sem sjónarmið skaðabótaréttar ráða för heldur skal 1. mgr. 2. gr. laga um sjúklingatryggingu skera úr við mat á orsakatengslum. Því er alfarið hafnað að stefnandi eigi að njóta vafans um að öll einkenni hans megi rekja til sjúklingatryggingaratburðar eins og hluti dómkvaddra matsmanna telur. Þvert á móti verður að öllum líkindum að rekja tjónið til sjúklingatryggingaatburðar eins og segir í 1. mgr. 2. gr. laga um sjúklingatryggingu. Stefndi hefur ítrekað þetta sjónarmið bréflega.

Fyrir liggur að stefnandi hefur haft síhækkandi tekjur frá sjúklingatryggingaratburði. Sérstaklega hafa tekjur hækkað eftir að yfirmat lá fyrir. Því er ljóst að ekki eru forsendur fyrir mati á varanlegri örorku. Tekjuupplýsingar eru nú komnar fram sem sýna að niðurstöður dómkvaddra bæklunarlækna í undirmati, mat úrskurðarnefndar almannatrygginga og mat stefnda frá 25. nóvember 2003 eru nær raunverulegu tjóni stefnanda en aðrar niðurstöður sem stefnandi byggir á málatilbúnað sinn.

Þá liggja ekki fyrir upplýsingar um tekjur stefnanda eftir að hann flutti úr landi í júní síðastliðnum. Stefndi hefur enga vitneskju um þær, stefnandi hefur ekki lagt þær fram. Er því óljóst hver meint varanleg fjárhagsleg örorka er eftir 1. júní 2009.

Kröfu um þjáningarbætur er hafnað. Þegar hafa verið greiddar bætur fyrir 16 daga vegna rúmlegu og 11 daga án rúmlegu samkvæmt örorkumati stefnda frá 25. nóvember 2003. Í undirmatsgerð er ekki tekið tillit til þess að stefnandi hefði alltaf verið veikur í fjóra daga vegna liðspeglunar. Skv. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 111/2000 á sjúklingatrygging að bæta tjón vegna sýkingarinnar sbr. 4. tl. en skv. orðanna hljóðan ber að draga frá það tjón sem hvort sem er hefði orðið. Þá er undirmatsgerð betur rökstudd en yfirmatsgerð varðandi tímabil þjáningarbóta og réttara að leggja hana til grundvallar þó að teknu tilliti til þeirra fjögurra daga sem stefnandi hefði hvort sem er verið veikur vegna aðgerðarinnar.

Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um vexti. Stefndi bendir í fyrsta lagi á það að stefnandi hefur með tómlæti sínu fyrirgert sér rétt til vaxta að mestu leyti. Gjafsóknarleyfi var gefið út 8. nóvember 2004, en mál ekki höfðað fyrr en 17. desember 2009.

Þá er vaxtakrafa stefnanda fyrnd að mestu leyti. Samkvæmt fyrningarlögum sem gilda um kröfu stefnanda, lög um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda nr. 14/1905, þá fyrnast vextir á fjórum árum, sbr. 2. tl. 3. gr. Því eru vextir fyrndir sem til féllu fyrir 17. desember 2005.

Þá er upphafstíma dráttarvaxta mótmælt. Kröfur stefnanda voru allt of háar eftir að matsgerðir lágu fyrir. Þá hafa verið reifuð sjónarmið í þessari greinagerð sem sýna að réttmætur ágreiningur var um greiðsluskylduna. Því þykir rétt, með vísan til þessa og tómlætis stefnanda við að halda kröfunni frammi, að upphafstími dráttarvaxta verði miðaður við þingfestingu málsins, sbr. 4. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001.

Krafa um málskostnað er studd XXI. kafla einkamálalaga nr. 91/1991, sbr. einkum 129. og 130. gr.

Niðurstaða

Samkvæmt gögnum málsins hefur stefnandi átt við meiðsli að stríða í hægra hné að minnsta kosti frá árinu 1995. Hann gekkst undir liðspeglun hjá S-kk-þgf S-kk-þgf bæklunarlækni í maí 1995 og greindist þá með rifu á ytri liðþófa sem var þá snyrtur til. Einkennin fóru ekki og gekkst hann undir nýja speglun í október sama ár og var liðþófinn lagaður að nýju. Þá greindust einnig slitbreytingar í hnénu, sbr. læknisvottorði H. Þ-kk-ef S-kk-ef frá 24. febrúar 2003. Vegna þessa óhapps mat V-kk-nf M-kk-nf honum 10% varanlega örorku hinn 21. júlí 1997. Í örorkumati hans segir að hann hafi átt talsvert í þessum meiðslum og fengið allmargar sprautur, m.a. hjá H-kk-þgf J-kk-þgf gigtarlækni, til að reyna byggja upp brjósk í hnénu. Tekið er fram í matsgerðinni að stefnandi eigi erfitt með langhlaup og hann kveðist ekki getað iðkað knattspyrnu.

Stefnandi verður aftur fyrir óhappi í knattspyrnuleik 20. maí 2002 er hann fékk spark með takkaskó framan á hægra hnéð og spilaði í nokkrar mínútur eftir það en vék síðan af velli. Vegna þessa óhapps var stefnanda m.a. metin varanleg örorka 10% af A-kk-þgf Ó-kk-þgf dr. med. Átta dögum eftir óhappið fór stefnandi til heimilislæknisins eftir að hnéð hafði bólgnað upp eftir hlaup á ójöfnu undirlagi. Læknirinn tappaði af um 15 ml af liðvökva og setti bólgueyðandi stera í liðinn. Við endurkomu var stefnandi ennþá verulega aumur og liðurinn bólginn. Þá var tappað af hnénu rúmlega 30 ml af tærum liðvökva. Hinn 13. júní 2002 var stefnandi skoðaður af B-kk-þgf K-kk-þgf bæklunarskurðlækni og síðar sendur til í segulómskoðun í Orkuhúsinu í Reykjavík hinn 24. júní 2002. Í yfirmatsgerðinni frá 4. maí 2006 segir síðan: „Samkvæmt gögnum málsins var þá til staðar umtalsvert slit í hægra hné og voru skemmdir á ytra brjóskfleti liðsins af þriðju til fjórðu gráðu en náðu hvergi í gegn. Í ytri lærleggsliðfleti miðlægt var gígur í brjóskinu sem var um 1x2 cm að stærð þar sem brjóskið var alveg horfið og brjósk annars staðar á liðfletinum skemmt. Þá kom í ljós að búið var að fjarlægja nánar allan ytri liðþófann. Til staðar voru þó liðþófarestar að framan og aftan sem voru snyrtar til.“

Í skýrslu R-kk-ef J-kk-ef bæklunarskurðlæknis fyrir dómi kom fram að ástand hnésins sé fyrst og fremst vegna áverkans sem hann fékk þar við sparkið og fyrri áfalla á hnénu, en ekki að út af sýkingunni. Hann tók fram að sýkillinn væri tiltölulega saklaus ef hann væri rétt greindur og rétt meðhöndlaður, eins og átti sér stað í tilviki stefnanda.

Í skýrslu B-kk-ef M-kk-ef bæklunarskurðlæknis fyrir dómi kom margoft fram að hné stefnanda væri mjög slitið. Hann taldi að afleiðingar sýkingarinnar sem stefnandi varð fyrir ættu ekki að vera miklar ef rétt væri staðið að meðhöndlun hans sem var í tilviki stefnanda. Aðspurður taldi mætti að líklegt væri að speglunin á hnénu hefði ekki breytt einu eða neinu fyrir stefnanda.

Í skýrslu Y-kk-ef Ó-kk-ef bæklunarskurðlæknis fyrir dómi, en hann ásamt fleirum gerði yfirmatið, kom fram að stefnandi hefði haft töluverðar skemmdir á hné fyrir speglunina og hann hefði fengið tiltölulega góðkynja sýkingu sem er meðhöndluð og það sé engan veginn sjálfgefið að hann hafi borið nokkurn skaða af henni. Þeir hafi látið hann hafa 5% vegna óvissu um þetta. Í raun og veru sé það eldri skaðinn á hnénu, sem ætti að bera meginþungann. Hann leggur áherslu á eldri skemmdir á hnénu og telur það alltaf matskennt hvað þessi sýking skiptir miklu máli.

Í skýrslu J-kk-ef V-kk-ef, gigtar- og embættislæknis, kom fram að hné stefnanda hafi nánast verið ónýtt og forskaði í hné vó þyngra en speglunin.

Stefnandi beinir kröfum sínum að Sjúkratryggingum Íslands. Samkvæmt 1. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu eiga sjúklingar, sem verða fyrir líkamlegu eða geðrænu tjóni hér á landi í tengslum við rannsókn eða sjúkdómsmeðferð á sjúkrahúsi, rétt til bóta. Samkvæmt 4. tl. 2. gr. sömu laga skal bæta tjón er hlýst af meðferð eða rannsókn, þ.m.t. aðgerð, sem ætlað er að greina sjúkdóm og ef tjónið er af sýkingu eða öðrum fylgikvilla sem er meiri en svo að sanngjarnt sé að sjúklingur þoli það bótalaust. Stefndi samþykkti bótaskyldu sína á grundvelli þessa ákvæðis. Samkvæmt 5. gr. sömu laga fer um ákvörðun bótafjárhæðar eftir skaðabótalögum.

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu þjáningarbóta skv. 3. gr. skaðabótalaga frá 28. júní til 31. ágúst 2009 eða í 64 daga, þar af rúmliggjandi í 16 dag. Krafa stefnanda er að fjárhæð 74.720 kr. Tryggingastofnun ríkisins greiddi stefnanda þjáningarbætur vegna rúmlegu í 16 daga og án rúmlegu í 11 daga, 39.310 kr. Því krefst stefnandi greiðslu á mismuninum, þ.e. 35.410 kr. Stefnandi tiltekur ekki á hverju hann byggir þessa kröfu sína.

Samkvæmt niðurstöðukafla yfirmatsgerðarinnar telst stefnandi hafa verið veikur frá 28. júní til 31. ágúst 2002, þar af rúmliggjandi í 16 daga. Í forsendum segir hins vegar að stefnandi hafi verið veikur í skilningi skaðabótalaga án þess að vera rúmliggjandi 29. og 30. júní 2002 og frá 17. til 29. júlí 2002 eða í 15 daga og rúmliggjandi frá 1. til 16. júlí 2007 eða í 16 daga. Ljóst er að ekki er samræmi hér á milli.

Í undirmatsgerð er komist að þeirri niðurstöðu að stefnandi hafi verið veikur og rúmliggjandi frá 1. til og með 16. júlí, þ.e. í 16 daga, en veikur án þess að vera rúmliggjandi 29. og 30. júní og frá 17. til 29. júlí, þ.e. í 15 daga.

Í ljósi þessa telur dómurinn að stefnandi hafi verið rúmliggjandi í 16 daga en veikur án þess að vera rúmliggjandi í 15 daga. Stefnandi hefur þegar fengið greitt vegna þessara 16 daga er hann var rúmliggjandi. Þá hefur hann fengið greitt fyrir 11 daga af 15 sem hann var veikur án rúmlegu. Taka verður tillit til þess að stefnandi hefði alltaf verið veikur í fjóra daga vegna liðspeglunar. Því ber einungis að telja að stefnandi hafi verið veikur án rúmlegu í 11 daga. Með vísan til þess sem að framan greinir er stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um frekari greiðslu vegna þjáningarbóta.

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu bóta vegna 10% varanlegs miska og vísar til álits M-kk-ef T-kk-ef hrl. í yfirmatsgerðinni. Stefndi hefur þegar greitt honum er samsvarar 5% miska. Álit M-kk-ef er sérálit, en þrír aðrir yfirmatsmenn komust að þeirri niðurstöðu að miskinn væri hæfilega ákvarðaður 5%. Ekki eru efni til að breyta mati þriggja yfirmatsmanna. Í ljós þess hve hné stefnanda var illa farið fyrir speglunina og hve sýkingin var væg, fljótt greind og rétt meðhöndluð, þá er því hafnað að sýkingin hafi orðið þess valdandi að stefnandi hafi orðið að láta af knattspyrnuiðkun og hann eigi örðugra með að iðka tómstundir sínar.

Stefnandi gerir kröfur um að varanleg örorka hans verði metin 5% og vísar til matsgerðar yfirmatsmanna. Tveir af þremur undirmatsmönnum töldu að ekki væru efni til að ákvarða stefnanda varanlega örorku. Sú niðurstaða er ítarlega rökstudd í undirmatinu. Í rökstuðningi í yfirmati segir svo: „Þegar yfirmatsbeiðandi lenti í framangreindu slysi var hann ennþá líkamlega það hraustur að hann gat stundað knattspyrnu með KA. Nú getur hann hins vegar ekki stundað knattspyrnu. Hann getur heldur ekki þjálfað menn í knattspyrnu, svo sem hann hafði hug á og réttindi til. Þá eru möguleikar hans til starfa, er krefjast líkamlegrar áreynslu nokkuð skertir. Hann hefur því nokkuð takmarkaðri möguleika til að afla sér tekna með aukavinnu, heldur en áður. Enda þótt eldri meiðsl og síðari aðgerðir á ökkla skipti vissulega máli í þessu sambandi, er ekki unnt að útiloka þátt liðsýkingarinnar í þessari skerðingu yfirmatsbeiðanda og ber því að taka tillit til hennar við mat á varanlegri örorku, sem er mat á starfsorkuskerðingu.“ Samkvæmt 2. mgr. 66. gr. laga um meðferð einkamála, leggur dómari mat á sönnunargildi matsgerðar. Dómurinn, sem skipaður er tveimur sérfróðum meðdómendum, tekur undir rökstuðning meirihluta í undirmatsgerðinni. Eins og að ofan greinir hefur stefnandi lent í mörgum áföllum við knattspyrnuiðkun sína, bæði á ökkla og hnjám, og hefur honum verið metin örorka þess vegna. Sýking sú er stefnandi varð fyrir var að völdum tiltölulega meinlauss sýkils. Stefnandi var rétt greindur og meðhöndlunin var eðlileg. Þegar litið er heildstætt til heilsufars stefnanda, og áföll og slys er hann hefur orðið fyrir, þá telur dómurinn að ekki sé unnt að meta stefnanda varanlega örorku vegna þessarar sýkingar. Þá er stefnandi með háskólagráðu á sviði viðskiptafræða og vinnur við það og hefur góðar tekjur. Hafi möguleikar stefnanda minnkað við að afla sér aukatekna með knattspyrnuiðkun eða knattspyrnuþjálfun þá er það ekki að rekja til sýkingar hans, heldur m.a. fremur til heilsufars hans almennt.

Með vísan til þess sem að framan greinir er stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda í málinu. Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður. Stefnandi fékk gjafsókn 8. nóvember 2004. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, S-kvk-ef K-kvk-ef hdl., 450.000 krónur.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan ásamt G-kk-þgf L-kk-þgf og S-kk-þgf C-kk-þgf bæklunarskurðlæknum.

DÓMSORÐ

Stefndi, Sjúkratryggingar Íslands, er sýknaður af kröfum stefnanda, H-kk-ef J-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, S-kvk-ef K-kvk-ef hdl., 450.000 krónur.

S-kvk-nf G-kvk-nf

G-kk-nf L-kk-nf og S-kk-nf C-kk-nf

--------------------- --------------------- --------------------------

Rétt endurrit staðfestir,

Héraðsdómi Reykjavíkur, 20. maí 2010.

Gjald 3.250 krónur

Greitt: