E-407/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 4. þ.m., var höfðað 20. mars 2013 af B-kk-þgf H-kk-þgf, Brekkuási 19 í Hafnarfirði, á hendur Vélaverkstæði Jóhanns Ólafs ehf., Reykjavíkurvegi 70 í Hafnarfirði.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða honum 2.400.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 3. gr. sbr. 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.900.000 krónum frá 13. febrúar 2012 til 16. sama mánaðar, en af 2.400.000 krónum frá þeim degi til 12. nóvember 2012, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda, en til vara lækkunar á þeim. Þá er gerð krafa um málskostnað úr hendi stefnanda.

I

Í málinu gerir stefnandi kröfu um að stefndi endurgreiði honum peningalán að fjárhæð 2.400.000 krónur sem hann kveðst hafa veitt stefnda í febrúar 2012. Var faðir hans, H-kk-nf J-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnda á þessum tíma. Að ósk hans hafi stefnandi lánað stefnda 1.900.000 krónur 13. febrúar 2012 og 500.000 krónur 16. sama mánaðar. Í báðum tilvikum hafi stefnandi millifært fjárhæðirnar af bankareikningi sínum í Íslandsbanka hf. yfir á bankareikning í eigu stefnda. Um skammtímalán hafi verið að ræða og skyldi það endurgreitt að fullu 1. apríl 2012. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því beri stefnanda nauðsyn á að fá dóm fyrir henni. Stefnandi hafi sent stefnda reikning 12. október 2012 þar sem gerð var krafa um greiðslu lánsins og því eigi hann rétt til þess að krafa hans beri dráttarvexti frá og með 12. nóvember 2012, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Stefnandi byggir kröfu sína á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga.

II

Stefndi mótmælir því að stefnandi hafi verið að lána félaginu peninga þá er hann lagði 2.400.000 krónur inn á bankareikning í eigu þess í febrúar 2012. Um hafi verið að ræða greiðslu stefnanda á skuld við félagið. Þannig hafi stefnandi á sínum tekið út úr félaginu fjármuni a.m.k. að verðmæti 928.412 krónur, en að auki hafi óuppgerð skuld á viðskiptamannareikningi hans hjá því numið 977.742 krónum. Aldrei hafi verið rætt um það að stefnandi myndi lána félaginu peninga, en í öllu falli hafi ekki verið staðið réttilega að lántöku með því að áskilið sé samkvæmt samþykktum þess að tveir stjórnarmenn samþykki hana.

Fallist dómurinn ekki á kröfu stefnda um sýknu á þeim grunni sem að framan greinir krefst hann þess að fjárkröfu hans samkvæmt framansögðu, að fjárhæð samtals 1.906.154 krónur auk vaxta, verði skuldajafnað við dómkröfu stefnanda. Krafa að fjárhæð 977.742 krónur styðjist við hreyfingalista, en krafa að fjárhæð 928.412 krónur sé tilkomin vegna úttekta sem leynt hafi verið fyrir stjórnarmönnum í stefnda, þ.e. faðir stefnanda hafi látið félagið greiða reikninga sem með réttu hefðu tilheyrt stefnanda og fært þá í bókhald félagsins sem rekstrarkostnað þess í stað þess að færa þennan kostnað á viðskiptamannareikning stefnanda. Um sé að ræða kostnað vegna fasteignar í eigu stefnanda að Brekkuási 19 í Hafnarfirði.

Verði ekki fallist á framangreindar málsástæður stefnda er vaxtakröfu stefnanda mótmælt. Þannig séu engin efni til að fallast á kröfu um samningsvexti frá fyrra tímamarki en þegar stefnandi krafði stefnda um greiðslu og ekki geti komið til álita að dæma dráttarvexti fyrr en í fyrsta lagi að liðnum einum mánuði þaðan í frá, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

III

Í málinu deila aðilar um hvort millifærsla á 2.400.000 krónum af bankareikningi stefnanda yfir á bankareikning í eigu stefnda í febrúar 2012 hafi verið lán eða greiðsla á skuld. Þegar leyst er úr þessum ágreiningi er þess fyrst að gæta að ekkert er fram komið sem gefur til kynna að stefndi hafi á þessum tíma talið sig eiga fjárkröfu á hendur stefnanda. Þannig var það ekki fyrr en eftir að faðir stefnanda lét af starfi framkvæmdastjóra stefnda 1. apríl 2012, en hann hefur staðfest að um lánveitingu hafi verið að ræða, sem því var fyrst haldið fram að stefnandi stæði í skuld við félagið og í því sambandi vísað til gagnkröfu að fjárhæð 1.906.154 krónur sem það hefur uppi í málinu til skuldajafnaðar við dómkröfu stefnanda, en henni hefur hann alfarið hafnað. Það rennir jafnframt stoðum undir þá staðhæfingu stefnanda að um lán hafi verið að ræða að samkvæmt gögnum málsins verður ekki annað séð en að hann hafi lagt 2.000.000 króna inn á bankareikning stefnda í byrjun febrúar 2011 og fengið þá fjárhæð endurgreidda á tímabilinu 31. mars til 2. desember 2011.

Að því virtu sem að framan er rakið og með því að engar haldbærar upplýsingar liggja fyrir um annað ber að líta svo á að með greiðslum sínum til stefnda í febrúar 2012 hafi stefnandi verið að veita félaginu lán að fjárhæð 2.400.000 krónur.

Gagnkrafa til skuldajafnaðar, sem stefndi hefur svo sem fram er komið uppi í málinu, er tvískipt. Tekur hún annars vegar til úttekta í tengslum við húsbyggingu stefnanda að Brekkuási 19 í Hafnarfirði að fjárhæð 928.412 krónur. Fyrir liggur að stefndi höfðaði í nóvember 2012 mál á hendur stefnanda til heimtu þessarar skuldar og hefur það verið dómtekið. Samkvæmt þessu og með vísan til 4. mgr. 94. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála getur gagnkrafan að þessu leyti ekki komið til álita við úrlausn þessa máls. Hins vegar snýr hún að skuld að fjárhæð 977.742 krónum. Samkvæmt málatilbúnaði stefnda hafði stefnandi að fullu stofnað til hennar á árinu 1999. Hefur stefnda ekki tekist að færa fram viðhlítandi sönnur fyrir réttmæti þessarar kröfu, en miðað við gögn málsins verður ekki annað séð en að hún teldist í öllu falli fyrnd, sbr. lög nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda, sem hér eiga við, sbr. 28. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Getur hún því ekki komið til frádráttar kröfum stefnanda.

Með vísan til þess sem að framan er rakið eru ekki efni til annars en að taka dómkröfu stefnanda að fullu til greina, enda getur málsástæða stefnda sem snýr að heimildum þáverandi framkvæmdastjóra félagsins til að skuldbinda það með þeim hætti sem hér um ræðir ekki haggað þeirri niðurstöðu. Ósannað er að samið hafi verið um vexti. Þykir mega við það miða að stefnandi hafi sett fram kröfu um endurgreiðslu lánsins 12. október 2012. Samkvæmt því og með vísan til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu fer um vexti svo sem í dómsorði greinir.

Eftir framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 450.000 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Stefndi, Vélaverkstæði Jóhanns Ólafs ehf., greiði stefnanda, B-kk-þgf H-kk-þgf, 2.400.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. nóvember 2012 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 450.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf