E-1789/2016

Mál þetta sem dómtekið var 24. mars 2017 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 17. maí 2016 af P-x-x D-x-x, Brautarholti 4, Reykjavík, á hendur VK ehf., Gunnarsbraut 43, Reykjavík.

Kröfur aðila

Stefnandi gerir þær kröfur að stefndi greiði honum skuld að fjárhæð 437.693 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 253.008 krónum frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 437.693 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi að meðtöldum virðisaukaskatti af málflutningsþóknun.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

Atvik máls

Stefnandi starfaði við málningarvinnu hjá stefnda frá 4. ágúst til 15. september 2015. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda.

Þann 1. október 2015 ritaði Efling-stéttarfélag stefnda bréf þar sem því er haldið fram að stefnandi hafi ekki fengið greidd laun fyrir framangreind störf sín í þágu stefnda. Í bréfinu segir að samtals hafi stefnandi unnið 160 klst. í dagvinnu og 13,5 klst. í yfirvinnu fyrir stefnda í ágúst mánuði og 88 klst. í dagvinnu og 9,5 klst. í yfirvinnu í september. Nemi krafa stefnda a.m.t. orlofi samtals 437.693 krónum.

Með bréfi lögmanns stefnda, 29. október, var því alfarið hafnað að stefndi hefði ekki fengið greidd laun vegna starfa sinna í þágu stefnda í ágúst og september 2015. Hið rétta væri að hann hefði fengið laun greidd í reiðufé og hefði greiðslan verið innt af hendi á vinnustað hans líkt og stefnandi hefði beðið um. Stefnandi ætti þó enn inni laun að fjárhæð 15.937 krónur og yrðu þau greidd honum strax og stefndi fengi bankareikningsupplýsingar frá stefnanda.

Með bréfi, 18. nóvember, hafnaði Efling-stéttarfélag því að stefnandi hefði fengið laun greidd í reiðufé og voru fyrri kröfur á hendur stefnda ítrekaðar. Var þeirri afstöðu fylgt eftir með innheimtubréfi lögmanns stéttarfélagsins, 13. janúar 2016.

Málsástæður stefnanda og tilvísun til réttarheimilda

Stefnandi byggir á því að hann eigi inni hjá stefnda ógreidd laun og orlof fyrir tímabilið frá 4. ágúst til og með 15. september 2015. Byggi krafan á ákvæðum laga, aðalkjarasamningi og launatöxtum Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, tímaskráningu stefnanda og þeirri meginreglu vinnuréttarins að vinnuveitanda sé skylt að greiða laun fyrir alla þá vinnu sem starfsmaður inni af hendi. Þar sem stefndi hafi ekki gert ráðningarsamning við stefnanda sé við útreikning kröfunnar miðað við launataxta Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, sbr. 1. gr. laga um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda nr. 55/1980. Um starfið gildi byrjunarlaun skv. launaflokki 6. Samkvæmt tímaskráningu stefnanda séu samtals 160 dagvinnustundir ógreiddar vegna ágústmánaðar og 88 fyrir september. Margfaldist sá tímafjöldi með 1372,80 krónum. Þá séu 13,5 yfirvinnustundir ógreiddar fyrir ágúst og 9,5 fyrir september. Marfaldist sá tímafjöldi með 2471,09 krónum. Krafa stefnanda vegna ógreiddra launa sé samtals að fjárhæð 397.289 krónur. Gerð sé krafa um greiðslu orlofs, 10,17%, á ógreidd laun. Byggi krafan á 4. kafla aðalkjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins og ákvæðum laga um orlof nr. 30/1987.

Krafa stefnanda sundurliðast þannig:

Ógreidd laun:

Ágúst 2015

- DV 160 klst. * 1.372,80 kr. kr. 219.648

- YV 13,5 klst. * 2.471,09 kr. kr. 33.360

Samtals kr. 253.008

September 2015

- DV 88 klst. * 1.372,80 kr. kr. 120.806

- YV 9,5 klst. * 2.471,09 kr. kr. 23.475

Samtals kr. 144.281

Ógreidd laun samtals kr. 397.289

Orlof:

- 10,17% af kr. 397.289 kr. kr. 40.404

Samtals ógreitt kr. 437.693

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans hafi stofnast. Vísað sé til þeirrar meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísist um réttindi stefnanda aðallega til 1., 2., 3., 4., 8., 12. og 15. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt sé vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr. laga 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr. og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Byggt sé á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun sé jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann sé bókhaldsskyldur að lögum. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. og V. kafla laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafa um málskostnað styðjist við XXl. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum númer nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skattinum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísist til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda og tilvísun til réttarheimilda

Af hálfu stefnda er á því byggt að því sé ranglega haldið fram af stefnanda að hann hafi ekki fengið greitt fyrir störf sín hjá stefnda og hafi þar af leiðandi ekki borist neinir launaseðlar. Hið rétta sé að stefndi hafði greitt stefnanda laun hans að fullu. Greiðslurnar hafi verið inntar af hendi, eftir vinnu á föstudögum, þar sem stefnandi hafi verið við störf, þ.e. við Suðurhóla 30 í Reykjavík. Hafi þær ýmist verið inntar af hendi af Á-kk-þgf G-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda, eða öðrum starfsmönnum stefnda. Fjölmörg vitni geti staðfest þetta. Hins vegar sé rétt að launaseðlar hafi ekki verið afhentir stefnanda á réttum tíma. Þeir hafi hins vegar verið gefnir út á réttum tíma og hafi afrit þeirra verið lögð fram í málinu. Þá hafi skilagreinum vegna greiðslna til stefnanda verið skilað til Ríkisskattstjóra, ásamt því að lífeyrissjóðsskilagreinum hafi verið skilað lögum samkvæmt.

Af hálfu stefnda sé hinni framlögðu tímaskráningu stefnanda mótmælt sem rangri og ósannaðri. Telji stefndi að stefnandi hafi á umræddu tímabili unnið færri tíma en tilgreindir séu í tímaskráningunni. Hins vegar mótmæli stefndi ekki þeim útreikningsaðferðum sem beitt sé í stefnu, bæði hvað laun og orlof varði.

Stefndi byggi sýknukröfu sína samkvæmt framangreindu á því að hann hafi að fullu efnt skyldur sínar samkvæmt ákvæðum laga, kjarasamningum og launatöxtum Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins enda hafi hann nú þegar greitt stefnanda að fullu þau laun og það orlof sem honum hafi borið samkvæmt gildandi kjarasamningi. Samkvæmt því eigi stefnandi enga kröfu á hendur stefnda enda hafi stefndi að fullu uppfyllt allar samningskyldur sínar gagnvart stefnanda.

Um lagarök vísist til almennra reglna vinnuréttar, sbr. m.a. meginreglu vinnu-, samninga- og kröfurréttar um að greiða beri umsamin laun og aðrar greiðslur í samræmi við gildandi ráðningar- og kjarasamninga, auk gildandi laga, sbr. meginreglu samninga- og kröfuréttar um réttar efndir fjárskuldbindinga. Krafa um málskostnað byggi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað byggi á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Forsendur og niðurstaða

Aðila máls þessa greinir á um hvort stefndi hafi greitt stefnanda laun og orlof vegna starfa stefnanda í þágu stefnda á tímabilinu 4. ágúst til 15. september 2015 en ágreiningslaust er að stefnandi vann á framangreindu tímabili við húsamálun á vegum stefnda. Af hálfu stefnanda er á því byggt að að hann hafi engin laun fengið greidd fyrir framangreind störf sín en af hálfu stefnda að launin hafi að fullu verið greidd nema hvað stefnandi eigi enn inni 15.937 krónur en stefnda hafi reynst ómögulegt að koma þeirri greiðslu til hans þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir til þess en stefnandi hafi fengið laun greidd í reiðufé í lok vinnu á föstudögum. Þá greinir aðila á um fjölda þeirra vinnustunda sem stefnandi hafi unnið fyrir stefnda á umræddu tímabili.

Stefnandinn, P-x-x D-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvaðst hann aðspurður engin laun hafa fengið greidd fyrir vinnu sína hjá stefnda á tímabilinu 4. ágúst til 15. september 2015 en samið hafi verið um að laun yrðu greidd mánaðarlega. Aðspurður kvaðst hann hafa skráð þá tíma sem hann hafi unnið á blað og í farsímann sinn og skilað þessum upplýsingum á blaði, mánaðarlega, til Á-kk-ef G-kk-ef, fyrirsvarsmanns stefnda. Þá hafi hann afhent Á-kk-þgf skattkort sitt og upplýsingar um bankareikningsnúmer sitt. Samið hafi verið um að hann fengi greiddar 2.500 krónur fyrir hverja unna klukkustund.

Vitnið, B-x-x G-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvaðst hann aðspurður hafa byrjað að vinna hjá stefnda, 28. júlí 2015, ásamt kunningja sínum M-x-x S-x-x. Þeir hafi síðan útvegað stefnandanum, P-x-x D-x-x, vinnu hjá stefnda. Aðspurður kvaðst vitnið engin laun hafa fengið greidd fyrir störf sín hjá stefnda og aldrei séð stefnanda fá greidd laun í peningaseðlum. Aðspurt svarði vitnið því til að ekki hefði verið rætt um hvenær laun yrðu greidd en hann hafi gert ráð fyrir að þau yrðu greidd mánaðarlega. Aðspurt svaraði vitnið því til að hann hefði afhent stefnda skattkort sitt og eins upplýsingar um bankareikningsnúmer sitt. Vitnið kvað Á-kk-þf G-kk-þf hafa ráðið sig í vinnu á vegum stefnda og samið við hann um laun sem hefðu, að hann minnti, átt að vera 2.800 krónur á klukkustund.

Vitnið, M-x-x S-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa fengið greitt fyrir vinni sína hjá stefnda og ekki séð stefnanda fá borgað. Samið hafi verið um að laun yrðu greidd mánaðarlega og að hann, B-x-x og stefnandi fengju 2.500 krónur á klukkustund. Aðspurt kvaðst vitnið hafa afhent fyrirsvarsmanni stefnda, Á-kk-þgf G-kk-þgf, skattkortið sitt og upplýsingar um bankareikningsnúmer sitt.

Fyrirsvarsmaður stefnda, Á-kk-nf G-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Aðspurður kvaðst hann hafa ráðið stefnandann, P-x-x, fyrir milligöngu þeirra M-x-x og B-x-x. Aðspurður svaraði hann því til að stefnandi hefði fengið laun greidd í peningaseðlum. Hann hafði tekið peninga út af reikningi stefnda hjá Arion banka, á föstudögum, og greitt með þeim m.a. laun til starfsmanna. Aðspurður svaraði hann því til að hann hefði aldrei fengið bankareikningsnúmer stefnanda, M-x-x og B-x-x. Hann kvað þáverandi starfsmann sinn, J-kk-þf Þ-kk-þf, hafa verið vitni að launagreiðslum til umræddra starfsmanna og E-kvk-þf H-kvk-þf, í eitt eða tvö skipti. Aðspurður kvaðst hann hafa farið með peningaseðla á vinnustað umræddra starfsmanna að Dúfnahólum 30, á hverjum föstudegi, og greitt inn á laun þeirra, og hafi hver og einn fengið 40 - 60.000 krónur í hvert sinn, en síðan hafi hann gert endanlega upp við þá um mánaðarmót, eins og launaseðlar sýni.

Vitnið, E-kvk-nf H-kvk-nf, fyrrverandi eiginkona fyrirsvarsmanns stefnda, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Kvaðst hún aðspurð hafa aðstoðað Á-kk-þf á þessum tíma m.a. við að reikna út útselda tíma, halda utanum tíma hjá starfsmönnum og stundum að setja peningaseðla í umslög vegna launagreiðslna. Hún kvaðst aðspurð muna vel efnir nafni P-kk-ef og að hann, M-x-x og B-x-x, hafi fengið greidd laun í peningaseðlum. Hún kvaðst stundum sjálf hafa rétt starfsmönnum laun í seðlum en stundum hafa setið í bílnum, þegar Á-kk-nf hafi verið að rétta þeim peningaseðla. Aðspurð kvaðst hún ekki muna dagsetningar í þessu sambandi. Aðspurð kvaðst hún hafa séð P-x-x taka við peningaseðlum á verkstæði stefnda en í annað skipti hafi hún verið í bíl með Á-kk-þgf. Hann hafi farið út úr bílnum að Dúfnahólum 30, með peningaseðla, og komið peningalaus til baka. Aðspurð sagði hún að teknir hafi verið út peningar á föstudögum og þeir notaðir í launagreiðslur.

Vitnið, S-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst aðspurður hafa haft eftirlit með verkinu, sem stefndi hefði haft með höndum að Suðurhólum 30. Hann kvaðst hafa séð þrjá eða fjóra menn vera að vinna á vegum stefnda að Suðurhólum en hann hafi komið þrisvar á staðinn, að sig minnti, til að líta eftir verkinu. Aðspurður kvaðst hann ekki viss um að þekkja þessa menn í sjón en myndi að einn hefði verið dökkur á hörund. Þeir hafði allir verið útlendir. Aðspurður kvaðst hann einu sinni hafa séð Á-kk-þf G-kk-þf afhenda þessum mönnum peningaseðla á vinnustaðnum og hafi það gerst við dyrnar á kaffiaðstöðu mannanna. Hann kvaðst ekki þekkja þessa menn með nafni. Aðspurður kvaðst hann ekki geta vitnað um hversu mikið hver og einn hafi fengið greitt. Hins vegar minntist hann þess að hann hefði nefnt við Á-kk-þf G-kk-þf að hann væri kærulaus að greiða mönnum með þessum hætti, án þess að fá kvittun fyrir, en Á-kk-nf hefði svarað „það kemur bara“.

Samkvæmt meginreglu vinnuréttar hvílir sönnunarbyrði á launagreiðanda um að hann hafi greitt starfsmanni sínum þau laun sem honum hafi borið samkvæmt ráðningarsamningi eða viðkomandi kjarasamningi.

Gegn andmælum stefnanda verður ekki talið að framangreindir framburðir fyrirsvarmanns stefnda, fyrrverandi eiginkonu hans eða vitnisins S-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef sanni að stefnanda hafi verið greidd þau laun sem hann krefur stefnda um í máli þessu líkt og stefndi byggir á. Þá verður ekki talið að úttekt af reikningi stefnda hjá Arion banka, á því tímabili sem stefnandi vann hjá stefnda, sanni, að launagreiðslur til stefnanda hafi verið með þeim hætti sem stefndi heldur fram. Þá hefur stefndi engar greiðslukvittanir lagt fram máli sínu til stuðnings. Þá hefur hann ekki lagt fram sundurliðun á ráðstöfun þeirra úttekta af bankareikningi stefnda sem að framan greinir eða sundurliðun á þeim greiðslum sem hann tjáir sig hafa innt af hendi til stefnanda, þótt hann á framlögðum launaseðli segi að stefnandi hafi fengið 340.000 krónur greidddar fyrirfram.

Af hálfu stefnda er á því byggt að stefnandi hafi oftalið þá tíma sem hann hafi unnið fyrir stefnda á tímabilinu 4. ágúst til 15. október 2015. Stefndi hefur engin gögn fært fram til stuðnings því að vinnutímarnir séu oftaldir og verður því fallist á þann tímafjölda sem liggur til grundvallar kröfu stefnanda enda verður hann ekki talinn óhóflegur.

Með því að stefndi hefur ekki samkvæmt framangreindu, gegn andmælum stefnanda, fært sönnur á að hann hafi greitt stefnanda fyrir þá vinnu sem stefndi viðurkennir að hann hafi unnið í hans þágu á tímabilinu 4. ágúst til 15. september 2015 og þar sem ekki er ágreiningur um útreikning launanna og ógreidds orlofs verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 437.693 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 253.008 krónum frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 437.693 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Með vísan til framangreindrar niðurstöðu og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 650.000 krónur í málskostnað og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og útlagðs kostnaður vegna túlkaþjónustu.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, VK ehf., greiði stefnanda, P-x-x D-x-x, 437.693 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 253.008 krónum frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 437.693 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 650.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf