S-494/2016

Mál þetta, sem dómtekið var í dag, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 9. ágúst 2016, á hendur:

„A, kt. 000000-0000,

[...], Reykjavík,

fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins [...] 2014 utandyra við veitingastaðinn [...] í Reykjavík, „kýlt B, kt. 000000-0000, í andlitið, með þeim afleiðingum að hann nefbrotnaði, hlaut glóðarauga vinstra megin og 1,5 cm langan skurð á kinn.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981.

Einkaréttarkrafa:

Þá gerir I-kk-nf F-kk-nf Á-kk-nf, hdl. f.h. B, kt. 000000-0000, þá kröfu að ákærði verði dæmdur til að greiða B miskabætur að fjárhæð kr. 600.000, með vöxtum skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá [...] 2014 (árásardegi) þar til mánuður er liðinn frá birtingu ákæru, en frá þeim degi með dráttarvöxtum skv. 9. gr. sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga. Þá er gerð krafa um málskostnað að skaðlausu.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst aðallega sýknu, til vara að honum verði ekki gerð sérstök refsing en til þrautavara krefst hann vægustu refsingar er lög leyfa og þá að hún verði bundin skilorði. Þá krefst ákærði þess að bótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að hún verði stórlega lækkuð auk þess sem málsvarnarlaun lögmanns bótakrefjanda verði felld að öllu leyti eða hluta á ríkissjóð. Þá er krafist málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

I.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að tilkynning hafi borist um að dyravörður hefði verið sleginn í andlit á skemmtistaðnum [...]. Í skýrslunni segir að sjá hafi mátt mikið blóð fyrir utan aðalinngang staðarins. Í eldhúsi var ákærði með dyravörðum. Þá var brotaþoli á staðnum svo og samstarfsmaður hans sem kvaðst hafa lent í átökum við ákærða og yfirbugað hann að lokum. Um ástand brotaþola segir að hann hafi verið stokkbólginn undir auga með opinn skurð og smávegis blæðingu inn á augað. Hélt hann handklæði upp við auga til að kæla bólgu og stöðva blæðinguna. Brotaþoli var fluttur með sjúkrabifreið á slysadeild. Í skýrslunni er haft eftir samstarfsmanni ákærða, F, að upphaf málsins hafi mátt rekja til þess að ákærði var rekinn út af staðnum fyrir að reykja innandyra og hafi hann verið ósáttur við að fá ekki að fara aftur inn. Hafi hann skvett úr bjórdós yfir dyraverðina og æst upp þar til hann kýldi brotaþola í andlitið með dósina í hendinni. Hafi þeir reynt að ná honum niður en hann hafi barist mikið um og slegist á móti. Fleiri dyraverðir hafi komið til aðstoðar og var ákærði færður inn í eldhús staðarins þar til lögregla kom á vettvang.

Rætt var við félaga ákærða, C, sem kvaðst ekki hafa orðið vitni að því er ákærði sló brotaþola.

Í skýrslunni er ástandi ákærða lýst svo að hann hafi verið í annarlegu ástandi, líklega undir áhrifum lyfja af útliti og hegðun að dæma. Framburður hans hafi verið ruglingslegur og hann hafi æst auðveldlega upp. Ómögulegt hafi verið að ræða við hann. Enga áverka hafi verið að sjá á ákærða. Lögregla ók ákærða heim til sín að skýrslutöku lokinni.

Þann 17. desember lagði brotaþoli fram kæru á hendur ákærða fyrir líkamsárás. Kvað hann ákærða hafa slegið sig eftir að hann reyndi að loka hurðinni að aðalinngangi skemmtistaðarins en ákærði hafi viljað komast inn.

Skýrsla var tekin af ákærða 26. maí 2015. Viðurkenndi hann að hafa kýlt dyravörðinn en það hefði gerst eftir að dyraverðir skemmtistaðarins sóttu að honum. Hafi hann verið ósáttur við að fá ekki að komast aftur inn á skemmtistaðinn og hafi hann kastað sígarettustubbi í bringu dyravarðar.

Á meðal gagna málsins er læknisvottorð D sem skoðaði brotaþola á slysadeild [...] 2014. Í vottorðinu segir að brotaþoli hafi verið við dyravörslu þegar gestur hafi slegið hann í andlit vinstra megin Brotaþoli hafi alls ekki verið veikindalegur eða meðtekinn að sjá. Glóðarauga hafi verið vinstra megin og örlítill skurður, 1,5 cm á lengd, sem gapti svolítið. Engin tvísýni og eðlileg sjón á vinstra auga. Engin merki um tannáverka eða kjálkaáverka. Þá hafi engin merki verið um beinbrot við skoðun og engin áverkamerki að sjá á nefi á honum þótt hann hafi farið í nefaðgerð. Ekki voru teknar röntgenmyndir. Brotaþoli var greindur með mar á augnloki og augnsvæði og opið sár á vinstri kinn.

Í læknisvottorði E deildarlæknis, dags. [...] 2016, kemur fram að brotaþoli hafi leitað á slysa- og bráðamóttöku þann [...] 2016 vegna vaxandi verkja í nefi og blæðingar í augnhvítu. Við skoðun á háls- nef- og eyrnadeild í framhaldinu hafi hann reynst vera með misfellu og innkýlingu á nefbeinum hægra megin og nefið verið skakkt til hægri en samkvæmt brotaþola hafi það verið beint fyrir. Var hann klínískt greindur með nefbeinabrot sem var síðan rétt í staðdeyfingu og gekk vel að smella beinflaska til baka á réttan stað.

II.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði neitaði sök. Hann kannaðist við að hafa verið á H-x-x umrætt sinn og slegið brotaþola einu höggi og þá í sjálfsvörn. Um aðdraganda þess sem gerðist kvað ákærði sér hafa verið meinað að fara inn á skemmtistaðinn jafnvel þó að hann hefði greitt aðgangseyri. Skömmu áður hafi hann verið beðinn um að fara út af staðnum en þá hafi hann verið að reykja innandyra. Engin læti hafi orðið út af því. Hann kvaðst hafa verið pirraður yfir því að fá ekki að fara aftur inn á staðinn en þó verið yfirvegaður. Aðspurður kvaðst hann muna eftir sér með bjór en mundi ekki hvort hann hefði skvett á einhvern. Hann hafi hins vegar skotið sígarettu í dyravörðinn. Ákærði kvað dyravörð þá hafa tekið utan um sig og reynt að toga sig niður en hann hafi þá varið sig með því að slá hann einu hnefahöggi í andlitið, við auga. Hann hafi orðið mjög skelfdur og sveiflað höndunum. Auk þess hafi verið hálka. Þá hafi hann látið sem dauður væri þegar dyraverðir fóru með hann inn á skemmtistaðinn og héldu honum þar uns lögreglan kom á vettvang. Fannst honum sem lögreglan skildi hann ekki.

Ákærði greindi frá því að hann hefði um langt skeið glímt við andleg veikindi. Hann hefði fengið góða hjálp á [...] en þar fái hann viðeigandi meðferð. Hann búi á [...] sem sé búsetuúrræði fyrir þá sem glíma við vandamál eins og hann.

Brotaþoli B kvaðst hafa verið við dyravörslu á skemmtistaðnum umrætt sinn og verið við aðalinngang staðarins. Lýsti hann atvikum svo að hann hefði fengið þau skilaboð frá öðrum dyraverði að hleypa ákærða ekki aftur inn á staðinn. Það hafi ekki verið fyrr en seinna sem hann fékk að heyra af því að hann hefði verið að reykja innandyra. Hann kvað ákærða hafa þrasað í um hálftíma og verið mjög æstan. Engin líkamleg átök hafi átt sér stað. Brotaþoli kvað ákærða hafa skvett bjórnum sínum á hann. Hafi hann þá stigið fram og viljað fá ákærða frá dyrunum svo að hann gæti lokað þeim. Hafi hann þá fengið hnefahögg í andlitið og vankast. F hafi staðið innandyra við gler og komið út og reynt að ná ákærða niður. Hann hafi ekki séð viðureign þeirra sem hafi verið aðeins frá aðalinngangi, á plani. Það næsta sem hann hafi séð var að fleiri dyraverðir voru komnir F til aðstoðar. Aðspurður kvað vitnið engar myndavélar vera utandyra á skemmtistaðnum.

Brotaþoli kvaðst m.a. hafa hlotið nefbrot en það greindist ekki við fyrstu skoðun heldur á háls- nef- og eyrnadeildinni. Hann hafi ekki gert neitt í millitíðinni sem hefði getað orsakað nefbrotið.

F kvaðst hafa verið við dyravörslu við aðalinngang umrætt kvöld með brotaþola. Ákærði hafi verið að æsa sig fyrir utan því að þeir hafi ekki viljað hleypa honum inn á staðinn. Ákærði hafi hellt bjór og hafi þeir ætlað að loka dyrunum. Þá hafi hann séð hnefa ákærða á lofti og talið fyrst að höggið væri ætlað honum en það hafi hafnað í andliti brotaþola. Vitnið kvaðst hafa náð ákærða niður og aðrir dyraverðir hafi komið og aðstoðað hann. Lýsti hann ástandi ákærða umrætt sinn þannig að hann hafi verið mjög æstur og virst vera undir áhrifum. Aðspurður kvaðst hann hafa séð brotaþola viku eða tíu dögum eftir atvikið og hafi nef hans verið bólgið.

C kvaðst hafa verið með ákærða umrætt sinn. Hann hafi staðið á öðrum stað en ákærði. Margt fólk hafi verið fyrri utan og þvaga. Hann hafi séð þegar þrír dyraverðir ýttu ákærða aftur á bak og ákærða banda frá sér út í loftið. Hins vegar hafi hann ekki séð nein högg. Ákærði hafi sagt honum frá því síðar hvað gerst hefði við innganginn, þ.e. að honum hefði verið meinaður aðgangur þrátt fyrir að hann hefði greitt aðgangseyri. Vitnið kvað hann og ákærða ekki hafa verið sérstaklega drukkna umrætt sinn.

E staðfesti læknisvottorð sitt en hann kvað brotaþola hafa leitað á háls- nef- og eyrnadeild fimm dögum eftir komu á slysadeild vegna vaxandi verkja í nefi. Kom þá í ljós nefbrot og var nefið skakkt til hægri sem væri rökrétt miðað við að hann hefði fengið högg frá vinstri hlið. Vitnið kvað allvanalegt að nefbrot væru ekki greind við fyrstu skoðun heldur allt að 10 dögum síðar enda illgreinanlegt þegar bólga væri mikil. Þar að auki hefði aðeins farið fram klínísk skoðun á slysadeild en ekki verið teknar röntgenmyndir.

Þá komu fyrir dóminn lögreglumennirnir G og H sem sinntu útkalli umrætt sinn en dyravörður hafði verið sleginn í andlit af ákærða. Lýstu þau bæði ástandi ákærða svo að hann hafi verið æstur og virst vera undir áhrifum áfengis eða lyfja. Kvaðst H hafa ítrekað reynt að ræða við hann, m.a. í aftursætinu er þau óku honum heim, en hegðun hans hafi verið sveiflukennd, hann hafi bullað og vaðið úr einu í annað.

III.

Niðurstaða

Brotaþoli og F bera í meginatriðum á sama veg um aðdraganda þess að ákærði kýldi brotaþola í andlitið. Ákærði hefur játað verknaðinn og varð var við að hnefahöggið hafnaði í andliti brotaþola við auga. Ákæri kvaðst muna eftir sér með bjór í hendinni en ekki hvort að hann hefði skvett á eða í áttina að brotaþola. Framburður ákærða um að brotaþoli hafi gripið utan um hann áður en hann kýldi hann samrýmist ekki framburði brotaþola og vitnisins F og fær ekki stoð af vitnisburðum annarra. Þvert á móti er óhætt að leggja til grundvallar trúverðugan framburð brotaþola og F um að ákærði hafi greitt honum höggið þegar hann vildi stugga honum frá svo unnt væri að loka aðalinngangi. Í kjölfarið áttu sér stað átök á milli ákærða og F, eins og lýst hefur verið, en ljóst má vera að vitnið C varð aðeins vitni að þeirri viðureign.

Með hliðsjón af ofangreindu telur dómurinn sannað að ákærði hafi gerst sekur um líkamsárás umrætt sinn með því að hafa kýlt brotaþola í andlitið. Eins og lýst hefur verið hlaut brotaþoli áverka af höggi ákærða en hann fór strax í kjölfarið á slysadeild. Í frumskýrslu er áverkum hans undir auga lýst og að blætt hafi frá skurði á andliti. Skoðun leiddi í ljós glóðarauga vinstra megin og skurð á vinstri kinn. Af vottorðinu verður ekki annað ráðið en að brotaþoli hafi fengið nokkuð nákvæma klíníska skoðun. Ekkert kemur fram um að nef brotaþola hafi verið bólgið eða að úr því hafi blætt. Raunar er sérstaklega tekið fram að enga áverka væri að sjá á nefi hans sem virðist hafa verið skoðað sérstaklega vegna upplýsinga um nefaðgerð sem brotaþoli hafði áður undirgengist. Þrátt fyrir að vafalaust sé að brotaþoli hafi viku síðar verið greindur með nefbrot telst ekki fram komin lögfull sönnun fyrir því að brotið hafi verið afleiðing fyrrgreinds höggs ákærða. Verður hann því sýknaður af þeim hluta ákæru. Hins vegar verður verknaðurinn, þegar litið er til þeirra áverka sem hann var greindur með á slysadeild, heimfærður undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af aðdraganda líkamsárásarinnar er ljóst að skilyrði neyðarvarnar eru ekki uppfyllt.

Ákærði sem er fæddur árið [...] hefur ekki áður sætt refsingum. Brot það sem hann er sakfelldur fyrir var framið þegar hann [...] gamall. Árásin var hins vegar tilefnislaus og hlutust áverkar af. Upplýst er í málinu að ákærði hefur um langt skeið glímt við alvarleg andleg veikindi sem hafa sett mark sitt á allt hans líf. Hann hefur lagt sig fram við að takast á við þau með viðeigandi hætti og býr nú á heimili sem er sértaklega ætlað ungmennum sem glíma við slík veikindi. Þá fær hann viðeigandi meðferð á [...] þar sem rekin er meðferðargeðdeild fyrir ungt fólk með geðrofssjúkdóma. Á meðal gagna málsins er ítarlegt vottorð læknis hans þar sem sjúkrasaga hans er rakin og því lýst hvernig sjúkdómseinkenni hans stigmögnuðust og í kjölfar innlagnar á geðsjúkrahús var hann innritaður á [...] í vor til endurhæfingar vegna geðrofssjúkdóms. Greining hans samkvæmt vottorði læknisins er aðsóknargeðklofi. Fram kemur í vottorðinu að ákærði hafi vaxandi innsæi í veikindi sín og hafi farið eftir öllum fyrirmælum og tekið þátt í því sem fyrir hann hefur verið lagt.

Þótt ljóst sé að þessir andlegu brestir réttlæta ekki verknað ákærða skýra þeir þó viðbrögð hans og getu til að takast á við mótlæti. Hagir ákærða hafa breyst til hins betra frá því að atvik þessi áttu sér stað [...] 2014 og hann er nú í umhverfi þar sem hann fær þá aðstoð og umgjörð sem hann þarfnast.

Með bréfi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu var rannsókn hætt í máli þessu 22. september 2015. Þá ákvörðun kærði brotaþoli til ríkissaksóknara sem felldi ákvörðun lögreglustjórans úr gildi 2. nóvember 2015 og var rannsókn málsins fram haldið í kjölfarið. Ákæra var ekki gefin út fyrr en 9. ágúst 2016 en rannsókninni var þá löngu lokið. Verður ákærða ekki kennt um þennan drátt.

Með hliðsjón af ofangreindu verður ákvörðun um refsingu frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er bótaskyldur vegna háttsemi sinnar. Brotaþoli á rétt á miskabótum úr hendi hans á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993. Við ákvörðun bóta er litið til þeirra líkamlegu afleiðinga verknaðarins sem áður eru raktar og teljast sannaðar. Þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 250.000 krónur. Þá skal ákærða gert að greiða brotaþola 180.000 kr. í málskostnað vegna kostnaðar við að halda kröfu sinni fram fyrir dóminum. Krafan ber vexti eins og í dómsorði greinir.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála, ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar eins og nánar greinir í dómsorði.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákvörðun um refsingu ákærða A skal frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði B 250.000 kr. auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 6. júní 2015 til 8. október 2016 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 180.000 kr. í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hrl., 350.000 krónur og 31.710 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjavíkur 9. desember 2016