S-3037/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 22. janúar sl., var höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 7. maí 2020, á hendur: „W-x-x J-x-x S-x-x, kennitala [...], [...], Reykjavík, fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa þriðjudaginn 27. mars 2018 í eldhúsi íbúðar nr. [...] að [...] í Reykjavík, gripið ílangt málmlitað áhald, sem hann sagði vera hníf, og ráðist með því gegn lögreglumönnum nr. [...], [...], [...], [...] og [...], sem voru við skyldustörf, og ógnað þeim þannig í verki, en í ljós kom síðar að áhaldið var steikarspaði, og með því að hafa kastað kertastjaka úr málmblöndu í átt að lögreglumanni nr. [...] en misst marks.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst þess aðallega að hannverði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins, til vara að honum verði ekki gerð sérstök refsing fyrir þá háttsemi sem telst sönnuð en til þrautavara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst hann málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Fyrirhugaðri aðalmeðferð málsins 8. október sl. var frestað utan réttar vegna samkomubanns stjórnvalda og ríkjandi farsóttar.

I

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst henni þriðjudaginn 27. mars 2018 tilkynning um að maður væri í anddyri fjölbýlishúss að [...]að ógna fólki með sporjárni. Á vettvang komu fimm lögreglumenn og reyndist vera búið að brjóta glerpóstkassa í anddyri hússins og var vísað á íbúa á fjórðu hæð, í íbúð [...], A, sem hugsanlega geranda. Lögregla knúði þar dyra og ræddi við sambýliskonu ákærða sem vísaði á ákærða sem A-kk-þf voru einnig á heimilinu [...]. Ákærði var í eldhúsi að hella bjór í glas og óhlýðnaðist hann skipun lögreglu um að leggja frá sér glasið og einnig öðrum ítrekuðum tilmælum lögreglu. Í frumskýrslu lögreglu er rakið að töluvert margir hnífar hafi verið í eldhúsinu hjá ákærða. Hafi þá verið beitt úðavopni á ákærða sem hafi engin áhrif haft á hann. Lögreglumenn hafi umkringt ákærða og hann fært sig innar í eldhúsið við eldhúseyju. Síðan hafi ákærði gripið ílangt silfrað eldhúsáhald sem líktist hníf og rokið í átt að lögreglumanni nr. [...] og hafi þá úðavopni verið beitt gegn ákærða á ný en án árangurs. Ákærði hafi áfram haldið á áhaldinu en þrifið með hinni hendinni stóran silfraðan kertastjaka og grýtt í átt að lögreglumanni nr. [...]. Lögreglumaður nr. [...], sem var með varnarskjöld hafi reynt að komast á milli þeirra og slegið með lögreglukylfu í höfuð ákærða sem við það hafi hlotið áverka á höfði. Ákærði hafi áfram neitað að hlýða fyrirmælum lögreglu og verið í kjölfar þess sleginn í fæturna og síðan yfirbugaður og færður í járn.

Ákærði gaf skýrslu við rannsókn málsins. Kvaðst hann þennan dag hafa verið heima með börn sín tvö á meðan barnsmóðir hans var í vinnu. [...].

Fyrir liggur læknisvottorð þar sem staðfest var að ákærði væri með áverka á höfði eftir atvikið. Einnig liggja fyri reigin skýrslur lögreglumanna, sem voru á vettvangi, sem eru í meginatriðum í samræmi við framangreinda lýsingu úr frumskýrslu og upptökur úr búkmyndavélum tveggja lögreglumanna.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði kvaðst fyrst hafa tekið eftir lögreglumönnunum þegar þeir komu fyrir horn inn í eldhúsið hjá honum þar sem hann var með bjórglas í höndunum. Hann hefði verið búinn að drekka nokkra bjóra þegar þetta gerðist. Hefðu þeir verið með skildi og öskrað á hann að krjúpa niður og setja út hendurnar en hann hefði harðneitað því, brugðið mjög og ekki skilið hvers vegna lögreglan var komin, orðið reiður og farið í vörn. Sjálfur hefði hann verið í uppnámi vegna atvika sem átt höfðu sér stað fyrr um daginn og verið að reyna að róa sig niður með því að fá sér bjór. Öskrað hefði verið á hann að leggjast á gólfið og setja hendur fyrir aftan bak. Eftir að hann neitaði að verða við tilmælum lögreglu hefði hann allt í einu verið sprautaður í andlitið. Þá hefði hann ekkert séð og þreifað sig áfram en síðan hefði verið tekið sínum hvorum megin í hann og hann laminn. Hann hefði verið sleginn í höfuðið eða bakið fyrst en þá ekki vitað með hverju. Hann hefði ekkert áhald gripið, og þar með ekki steikarspaða, og ekki sagt að hann væri með hníf. Hann hefði snert kertastjaka þegar hann var að þreifa sig áfram eftir að hafa verið sprautaður með gasinu, en hann væri venjulega með tvo kertastjaka á eldhúseyjunni. Hann hefði heyrt öskrað „leggstu niður“ og svo hefðu tvær eða þrjár raddir kallað „gas“ eða „pepper spray“ og hann þá sagt „þegiðu“ eða „haltu kjafti“. Þeir hefðu strax úðað á hann og hefði hann þá ekki beint verið búinn að átta sig á því að þetta væri lögreglan. Ákærði kvaðst hafa fengið áverka á höfuðið, bak og læri eftir lögreglumennina og hefði sár á höfði hans verið saumað.

Borin var undir ákærða mynd af kertastjaka sem var undir borði í stofu og staðfesti ákærði að kertastjakinn hefði verið á eldhúseyjunni. Þá kannaðist hann við kúbein og steikarspaða sem einnig sjást á framlagðri mynd og sagði hann að hnífar hefðu ekki verið á borðum í eldhúsi, vegna barnanna, heldur væru alltaf geymdir í skúffum. Þá sagði ákærði að á myndunum sæist að annar kertastjaki væri á eyjunni og þar rétt hjá bjórdós og þar hefði hann staðið þegar lögreglan kom. Hann hefði einungis tekið tvö skref til að komast á milli eyjunnar og ísskápsins.

Ákærða var sýnd upptaka af atvikum úr búkmyndavélum tveggja lögreglumanna. Sagði ákærði að á upptökunum sæist að þetta hefði ekki verið nauðsynleg framkoma af hálfu lögreglu. Einnig sjáist þar að hann brjóti ekki af sér eins og lýst sé í ákæru. Þá séu það lögreglumenn sem kalli eitthvað út af hníf en ekki hann ogenginn spaði sé á borðinu.

Loks kvaðst ákærði vera öryrki, m. a. vegna þessara atvika.

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa komið á vettvang ásamt fleiri lögreglumönnum og strax hafa farið upp í íbúð ákærða. Þar inni hefði ákærði verið við eyju í eldhúsi að hella sér bjór í glas. Hann hefði neitað að leggja frá sér glasið þegar þeir báðu hann um það og hefðu honum þá verið gefnar skipanir um það og fyrirmæli um að leggjast niður á magann sem hann hefði ekki hlýtt. Þá hefðu þeir tekið fram úða og ógnað ákærða með honum og ítrekað skipanir um að leggjast niður. Ákærði hefði ekki sinnt þeim og þeir þá notað úða á hann. Það hefði ekki virst hafa haft mikil áhrif á ákærða sem áfram hefði hunsað skipanir. Vitnið kvaðst hafa staðið á móti ákærða og ætlað að færa sig fyrir hornið til að athuga hvort hann kæmist nær honum. Ákærði hefði þá stokkið í áttina að vitninu og um leið gripið eitthvað sem vitnið sá ekki hvað var og hefði ákærði þá sagt að hann væri með hníf og stokkið að vitninu. Taldi vitnið að ákærði hefði tekið eitthvað í króknum, en þar hefði verið mikið af hnífum og öðru dóti. Kvaðst vitnið hafa trúað því að ákærði væri með hníf af því að hann hefði sagtþað. Hann hefði óttast um líf sitt og beygt sig til að fá hnífinn ekki í óvarið svæði fyrir neðan varnarvesti sem hann klæddist en hann hefði hvorki verið með hjálm né skjöld. Hann hefði hörfað undan og ákærði þá tekið stóran kertastjaka og kastað í áttina að honum. Vitnið kveðst hafa náð að verja sig fyrir kertastjakanum með því að setja höndina upp og hefði kertastjakinn strokist við höndina. Aðrir lögreglumenn hefðu þá náð ákærða niður og við það beitt kylfu. Sagði vitnið að kertastjakinn hefði verið þungur og með örmum og færi ákærða að sér verið langt. Hefði ákærði kastað kertastjakanum en ekki rekist í hann. Þá taldi hann að ákærði hefði verið með steikarspaða þegar hann var yfirbugaður. Vitnið kvaðst ekki geta svarað því hve langur tími leið frá því að þeir komu inn í íbúðina þar til úðavopnið var notað á ákærða og vísaði hvað það varðaði til upptakanna. Vitninu voru sýndar fyrirliggjandi upptökur af atvikum og sagði eftir að hafa skoðað þær að þar heyrðist ákærði segja „ég er með hníf“. Þá sagði vitnið að upptakan, sem var án hljóðs, væri úr þeirri búkmyndavél sem hann var með. Hannhefði verið við hornið þegar ákærði kom á móti honum í upphafi atvika. Seinna á myndbandinu sjáist svo þegar kertastjakinn komi fljúgandi. Vitnið sagði að ef gasið hefði farið í augu ákærða hafi það skert sjón hans en hann gæti ekki fullyrt um áhrif á ákærða í þessu tilviki. Vitnið sagði að hann hefði hörfað á milli þar sem ísskápurinn væri við eyjuna og hefði hann þá talið að ákærði væri með hníf. Á upptökunni sjái hann ekki hendur ákærða og því ekki hvert hann teygi sig eftir áhaldi.

Lögreglumaður nr. [...] sagði lögreglu hafa verið kallaða til vegna eignaspjalla og óláta í fjölbýlishúsi. Þegar þeir komu þangað hefði verið búið að mölva póstkassa í húsinu með kúbeini. Þeirhefðu síðan farið í íbúð ákærða, klárir í hvað sem var þar sem talið var að ákærði væri hugsanlega með vopn. Ákærði hefði reynst vera í eldhúsi og verið að hella sér bjór í glas. Þeir hefðu beðið hann að hætta því en hann neitað og hefði það leitt til orðaskaks á milli þeirra og ákærði fljótt orðið æstur. Hefðu þeir úðað gasi á ákærða en hann síðan hlaupið inn í eldhús þar sem hann hefði gripið ílangt silfrað áhald af eldhúsbekk og einhver fyrir aftan vitnið þá kallað „hnífur“ og vitnið þá ályktað að ákærði væri með hníf. Kvaðst hann ekki muna hvort ákærði kallaði að hann væri með hníf eða eitthvað annað. Síðan hefði ákærði hlaupið af stað og gripið stóran kertastjaka og kastað honum í átt að lögreglumanni sem ekki var með varnarskjöld. Vitnið kvaðst hafa verið með varnarskjöld og kylfu og hlaupið á milli og fundið að ákærði var að ýta á skjöldinn. Hefði hann ekki séð hvar kertastjakinn lenti. Hann hefði gripið til kylfunnar til að stöðva áframhaldandi árás ákærða og slegið í hlið ákærða með kylfu en högg hefði einnig lent á höfði hans. Kvaðst hann þá hafa talið að ákærði væri með hníf. Þeir hefðu síðan fært ákærða í handjárn og hefði hann þá verið kominn með skurð á höfði og þá hefðiverið kallað eftir sjúkrabifreið.

Sagði vitnið að þeir hefðu talið að lífshætta stafaði af ákærða fyrir lögreglumennina þar sem þeir hefðu talið að hann væri með hníf. Þegar hann var með skjöldinn hefði hann talið hættu á að hann yrði stunginn hinum megin við skjöldinn og fengi þá hnífinn í síðuna. Það hefði ekki verið fyrr en ákærði var kominn í járn að hann sá að það varekki hnífur sem ákærði var með. Hvað varðaði notkun á úðavopni þá kvaðst vitnið telja að hann hefði sjálfur ákveðið að nota það, en lögreglumaður nr. [...] hefði verið stjórnandi á vettvangi. Vitnið kvaðst ekki vita í hvorri hendinni ákærði hefði verið með spaðann eða kastað kertastjakanum en vitnið útilokaði að ákærði hefði rekist í kertastjakann. Undir vitnið var borin mynd af áhöldum og kvaðst hann þar kannast við steikarspaðann sem ákærði reyndist vera með.

Þá voru vitninu sýndar upptökur af atvikum ogstaðfesti hann að önnur þeirra, sú með hljóði, væri úr myndavél sem hann var með. Sagði vitnið að hann myndi atvik eins og þau kæmu fram á upptöku, að einhver hefði kallað „hnífur“ fyrir aftan hann og einhver sagt „ég er með hníf“ og hefði það ekki verið lögreglumaður.

Lögreglumaður nr. [...]kvaðst hafa verið nýbyrjuð að starfa sem lögreglumaður og verið í starfsþjálfun. Þau hefðu farið með forgangi á vettvang vegna tilkynningar um að maður hefði verið að brjóta muni í anddyri húss. Hún hefði verið með þeim síðustu inn í íbúð ákærða. Þar hefði ákærði verið í eldhúsi og hefðu honum verið gefin fyrirmæli um að leggja frá sér eitthvað sem hann hélt á en hann ekki farið eftir þeim. Sjálf hefði hún ekki komið að ákærða fyrr en búið var að yfirbuga hann.

Staðfesti vitnið það sem fram kemur í aðkomuskýrslu hennar, að ákærði hefði margsinnis verið beðinn um að leggjast niður og að hann hefði náð í áhald sem í fljótu bragði hefði virst vera hnífur og að úðavopni hefði verið beitt þegar ákærði kastaði kertastjakanum. Bornar voru undir vitnið upptökur af atvikum og kvaðst vitnið hafa séð ákærða henda kertastjakanum en sagði að lögreglumaðurinn hefði náð að sveigja sig undan honum. Vitnið kvaðst ekki hafa upplifað sig í hættu en fundist hinum lögreglumönnunum vera ógnað. Þá kannaðist vitnið við steikarspaða á framlagðri mynd og taldi hann vera áhaldið sem ákærði var með og að kertastjakinn sem þar mætti sjá væri sá sem ákærði kastaði.

Lögreglumaður nr. [...] sagði þau hafa farið á vettvang vegna einstaklings sem hefði gengið berserksgang í sameign. Ákærði hefði reynst vera í eldhúsi í íbúð sinni að hella sér bjór í glas sem hann hélt á og hefði verið skipað að leggja glasið frá sér. Öðrum megin við ákærða hefði verið eldhúsbekkur og hinum megin eyja og hefði ákærði haldið á glerglasi. Þá séu almennt hnífar í eldhúsi og vilji þeir því síður fást við fólk þar. Þeir hefðu skipað ákærða að leggja frá sér glasið en hann ekki hlýtt því og þá verið sagt að hann yrði annars „meisaður“. Ákærði hefði ekki hlýtt þessu og verið úðaður bæði áður og eftir að hann kastaði kertastjaka að lögreglumanni. Gasið hefði ekkert virkað á ákærða og hefði því verið úðað á hann á ný. Þá hefði hann einnig gripið áhald og sagt að hann væri með hníf. Hefði vitnið og líklega tveir aðrir lögreglumenn þá slegið ákærða með kylfu og hefði ákærði þá sleppt áhaldinu sem reyndist vera steikarspaði. Ákærði hefði róast um leið og hann var yfirbugaður og settur í handjárn og hefði þá komið í ljós að hann var ekki með hníf. Ákærði hefði virkað ölvaður þegar þau komu og verið æstur í átökunum. Þá kvaðst vitnið hafa séð hnífa á vettvangi og haldið að ákærði væri með hníf þegar hann sagði það og hélt á ílöngum hlut. Hnífastandur hefði verið í eldhúsinu og hnífar legið á eyjunni. Hefði vitnið því ekki hætt á að þetta væri eitthvað annað. Þá hefðu lögreglumenn einnig kallað að ákærði væri með hníf og eftir það hefðu þeir beitt kylfu á ákærða. Þá taldi vitnið að ákærði hefði kastað kertastjakanum en ekki rekist í hann og hefði hann túlkað þetta sem ásetning og árás. Sjálfur hefði hann talið sig vera í hættu en mikið hefði þurft til að stöðva ákærða og þeir hefðu bæði beitt gasi og kylfum þrátt fyrir að vera margir á vettvangi. Taldi vitnið að ákærði hefði haldið á glerglasi þegar hann úðaði á ákærða og að glasinu hefði ákærði getað beitt sem vopni. Þá kvaðst hann hafa heyrt ákærða segja að hann væri með hníf og hefði þá enginn vafi verið í hans huga um að svo væri.

Vitninu voru sýndar upptökur af atvikum og kvaðst hann þar heyra ákærða segja að hann væri með hníf en kvaðst ekki sjá að ákærði væri með glas fyrst þegar hann væri úðaður. Þá voru vitninu sýndar myndir af kertastjaka og spaða og sagði hann þetta vera spaðann sem þeir hefðu talið vera hníf og stjakann sem ákærði hefði kastað.

Lögreglumaður nr. [...]sagði tilkynningu hafa borist um einstakling sem væri að brjóta allt og bramla í sameign með kúbeini og hefði anddyri hússins reynst vera allt í glerbrotum og póstkassar brotnir. Ákærði var sagður hafa gert þetta og hefði hann reynst vera í eldhúsi á heimili sínu nokkuð rólegur að hella sér bjór í glas. Þegar hann hefði verið beðinn um að leggja frá sér glasið hefði hann umturnast og sagt ítrekað nei og þá hefðu lætin hafist. Sagði vitnið að[...] ákærða hefðu að mestu verið inni í herbergi með konu ákærða á meðan atvik gerðust og hefði vitnið þurft að fara þangað inn og því ekki séð allt sem gerðist. Lögreglumenn hefðu ítrekað beðið ákærða um að leggjast niður en hann neitað og því hefði kylfum verið beitt. Hefði ákærði tekið stóran fimm arma kertastjaka og kastað honum í átt að lögreglumanni. Vitnið kvaðst ekki hafa séð þegar ákærði var „meisaður“. Þá hefði þeir notað kylfur og hefði vitnið séð að einhver högg lentu á ákærða. Einnig hefði ákærði sagst vera með hníf og einhver lögreglumaður hefði einnig sagt það en. Eftir að ákærði var kominn í járn hefði komiðí ljós að hluturinn sem hann hélt á var ekki hnífur heldur spaði. Taldi vitnið ákærða hafa kastað kertastjakanum í átt að lögreglumanninum afásetningi. Vitnið taldi að lögreglumenn hefðu verið í hættu og mikið „kaosástand“ hefði skapast og ákærði verið óútreiknanlegur. Vitnið kvaðst hafa verið stjórnandi aðgerða. Hún minntist þess ekki að hafa sé hnífa í eldhúsi eða hafa orðið vitni að öllum kylfuhöggunum. Hún hefði heyrt þá kalla „gas“ þegar hún var inni í herberginu en þeir hefðu verið að beita kylfu þegar hún kom fram aftur.

Vitninu voru sýndar upptökur af atvikum og sagði hún að þar kæmi fram að ákærði hefði ekki farið að fyrirmælum þeirra og verið með ógnandi tal. Þá staðfesti vitnið að spaði og kertastjaki á framlögðum myndum væru þeir munir sem ákærði var með. Ákærði hefði sagt að hann væri með hníf og einnig lögreglumaður en vitnið myndi ekki hvor sagði það á undan. Ákærði hefði haldið á einhverju og atvik gerst hratt í litlu rými.

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa ljósmyndað vettvang eftir að atvikum lauk. Myndi hann ekki eftir að hafa sé hnífa þar og teldi að hann hefði tekið myndir af þeim ef hann hefði séð þá. Hann hefði verið beðinn um að taka sérstaklega eftir kertastjaka á gólfi og tekið mynd af honum. Giskaði hann á að fjarlægð á milli kertastjakans og eldhússins hefði verið um fjórir metrar.

III

Niðurstaða

Ákærði er ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Annars vegar er hann ákærður fyrir að hafa ráðist að lögreglumönnum með áhaldi sem hann sagði vera hníf og þannig ógnað þeim en hins vegar að hafa kastað kertastjaka í átt að lögreglumanni.

Samkvæmt 1. mgr. 106. gr. laga nr. 19/1940 skal hver sá, sem m. a. ræðst með ofbeldi eða hótunum um ofbeldi á opinberan starfsmann, þegar hann er að gegna skyldustarfi sínu eða út af því, sæta fangelsi allt að 6 árum. Ef brot samkvæmt þessari málsgrein beinist að opinberum starfsmanni, sem að lögum hefur heimild til líkamlegrar valdbeitingar, má beita fangelsi allt að átta árum en beita má sektum ef brot er smáfellt.

Ákærði neitar sök. Hann byggir sýknukröfu sína á því að háttsemi hans sé ósönnuð og að lögreglumenn hafi komið honum að óvörum. Kvaðst hann hvorki hafa tekið upp steikarspaða og ógnað með honum og þóst vera með hníf né heldur kastað kertastjaka að lögreglumanni. Hugsanlega hefði hann rekist í kertastjakann þegar hann þreifaði sig áfram eftir að gasi hafði verið úðað á hann þannig að hann sá ekkert.

Samkvæmt 111. gr. laga nr. 88/2008 skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

Upphaf atvika átti sér stað í eldhúsi milli eldhúsbekkjar og eyju þar sem lítið svæði var til athafna fyrir ákærða og þá fimm lögreglumenn sem voru á vettvangi. Er eldhúsið í sama rými og stofa íbúðarinnar. Fyrir liggja upptökur af atvikum úr búk myndavélum tveggja lögreglumanna, nr. [...]og [...], og er önnur þeirra með hljóði en hvorug þeirra sýnir atburðarás í heild. Tók atburðrásin innan við 50 sekúndur frá því að lögreglumenn komu fyrir hornið á eldhúsinu og ákærði sá þá þar til ákærði hafði verið yfirbugaður og byrjað var að setja hann í járn. Af upptökum má ráða að þegar lögreglumennirnir komu inn í eldhúsið stóð ákærði við eldhúseyju og var að hella bjór úr dós í glas. Ákærði var ítrekað beðinn um að láta glasið frá sér og síðan að leggjast niður. Hann sinnti engum tilmælum lögreglu og var loks úðaður með gasi en eftir það sést að ákærði hélt ekki á neinu í höndunum. Þá má sjá að ákærði fór með hægri höndina á eldhúsbekk hægra megin við sig og tók þar hlut sem ekki sést hver er og steig í áttina að lögreglumanni sem var fyrir framan hann þar sem hann stóð nálægt ís skáp við svaladyr. Kertastjaki sést síðan í loftinu á leið frá ákærða í áttina að lögreglumönnum. Loks sjást lögreglumenn berja ákærða með kylfum og er hann í kjölfar þess yfirbugaður og færður í járn og reynist hann þá vera með blæðandi áverka á höfði. Einnig sést að vinstra megin við eldhúsvask eru eldhúsáhöld en ekki er hægt að greina hvaða. Áður en kertastjakinn sést á lofti má sjá hann á eldhúseyju nálægt framangreindum ísskáp og eru hvít og gul kerti í honum. Af myndum sem teknar voru á vettvangi eftir að atvikum lauk má sjá kertastjakann á gólfinu undir grænu borði og á gólfi í stofu sjást hvít kerti og gult kerti er á horni eldhúseyjunnar við nefndan ísskáp.

Ákærði byggir á því að hann hafi verið í uppnámi vegna óskyldra atvika, en ástæða afskipta lögreglu var eignaspjöll sem unnin höfðu verið með kúbeini í anddyri hússins. Af upptökunni má ráða að ákærði var ekki samvinnuþýður og óhlýðnaðist frá upphafi öllum fyrirmælum lögreglu. Þá töldu lögreglumenn ákærða til alls vísan, eins og ráða má einnig af málsgögnum, og er það rökstutt með vísan til undanfarandi eignaspjalla.

Ákærði er ákærður fyrir að hafa ógnað þeim fimm lögreglumönnum sem þarna voru. Í upptökum af atvikum má heyra sagt „ég er með hníf“ skömmu eftir að ákærði setti hönd á eldhúsbekk hægra megin við sig og virðist taka eitthvað þaðan og hins vegar heyrist skömmu síðar sagt „hnífur“. Ákærði hefur neitað því að hafa látið þessi orða falla. Í framburði lögreglumanna nr. [...], [...], [...] og [...]kemur fram að þeir hafi séð ákærða taka einhvern ílangan hlut í eldhúsi og að þeir hafi talið að um hníf hafi verið að ræða þar sem ákærði hefði sagt þetta vera hníf. Þá báru þeir um að hafa brugðist við í samræmi við það og talið sig vera í hættu. Eftir að ákærði hafði verið yfirbugaður kom í ljós að hann hafði verið með steikarspaða, samkvæmt framburði lögreglumannanna, en á þeim ljósmyndum sem teknar voru á vettvangi má sjá steikarspaða á borðstofuborði, sem þeir báru um að væri það áhald sem þeir töldu vera hníf vegna orða ákærða.

Í ákæru er á því byggt að í orðum og háttsemi ákærða þegar hann kallaði „ég er með hníf“ og hljóp í áttina að lögreglumönnum með spaðann á lofti hafi falist hótun. Af upptökunum má sjá að atvik gerðust hratt og höfðu lögreglumennirnir ekki svigrúm til að staðfesta að ákærði væri í raun með hníf áður en þeir reyndu að verjast honum. Í ákæru er hótuninni talið hafa verið beint að öllum þeim lögreglumönnum sem voru á vettvangi. Af framburði þeirra og upptökum má ráða að ákærði beinir hlutnum að lögreglumanni nr. [...] og fer í áttina að honum. Fæst ekki séð að atlögunni hafi verið beint að öðrum lögreglumönnum en honum. Af þeim fjórum sem voru á vettvangi voru tveir þeirra fyrir aftan ákærða, sá þriðji kvaðst hafa verið á leiðinni milli herbergis og sameiginlegs rýmis og bar hann um að hafa ekki séð ákærða gera þetta heldur komið að þegar ákærði kastaði kertastjakanum, og sá fjórði bar um að hafa ekki komið að ákærða fyrr en hann hefði verið handtekinn en séð atvik. Með hliðsjón af þessu er það mat dómsins að ákærði hafi beint hótun sinni að lögreglumanni nr. [...]en ekki öðrum lögreglumönnum. Það að aðrir lögreglumenn hafi einnig brugðist við háttseminni og upplýsingum um að ákærði væri með hníf, m. a. til varnar lögreglumanni nr. [...], verður ekki talið sanna að ákærði hafi beint hótun sinni að þeim, eins og atvikum er háttað. Það sama á við um þá upplifun þeirra að telja sig og félaga sína hafa verið í hættu. Telur dómurinn að hótunin hafi falist bæði í orðum ákærða og þeirri háttsemi hans að stíga snöggt í áttina að lögreglumanni nr. [...]og halda hlutnum þá á lofti. Þó að vart verði talin felast hótun í orðunum „ég er með hníf“ þá breyta aðstæður og sú háttsemi ákærða að vera með hlut í höndum og sækja í átt að lögreglumanninum því svo að ótvírætt verður að telja að ákærði hafi sýnt af sér háttsemi sem hafi veriðtil þess fallin að valda ótta. Sé því um að ræða hótun um ofbeldi. Staðfesti viðkomandi lögreglumaður að háttsemi ákærða hefði í raun valdið honum ótta um líf sittog aðrir viðstaddir lögreglumenn upplifað atvik á sama hátt.

Hvað varðar þá háttsemi ákærða að kasta kertastjaka í áttina að lögreglumanni nr. [...] þá liggur fyrir skýr framburður hans um að ákærði hafi kastað stjakanum að honum og hann hafi þurft að verjast og þá lyft upp hendi og hafi stjakinn strokist við hana. Þá liggur fyrir framburður lögreglumanna nr. [...], [...], [...] og [...] um að ákærði hafi kastað stjakanum í áttina að lögreglumanninum. Ákærði hefur neitað þessu og kvaðst í versta falli hafa velt stjakanum þar sem hann var á eldhúseyjunni þegar hann þreifaði sig áfram en sá framburður er í andstöðu við framburð lögreglumannanna. Þá er til þess að líta að samkvæmt framburði lögreglumanns nr. [...], sem tók myndir á vettvangi, voru allt að fjórir metrar frá þeim stað sem stjakinn fannst og í eldhúsið. Í ljósi þess og framangreinds framburðar lögreglumannanna er alfarið hafnað þeim framburði ákærða að stjakinn hafi fyrir slysni farið í áttina að lögreglumanninum. Loks verður skýrt ráðið af framburði ákærða og þeim gögnum sem liggja fyrir að kertastjakinn var á eyjunni áður en atvik hófust og kertin sem áður voru í honum reyndust vera dreifð um rýmið eftir að ákærði var handtekinn.

Óumdeilt er að lögreglumennirnir voru einkennisklæddir að sinna skyldustörfum þegar atvik gerðust. Af upptökum má ráða að þeir stóðu einkennisklæddir fyrir framan ákærða og gáfu honum skipanir í upphafi atburðarásarinnar. Mátti ákærða vera ljóst að um lögreglumenn var að ræða. Þá bar ákærða að hlýða fyrirmælum lögreglu.

Ákærði krefst þess, verði talið að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru, að byggt verði á því að um viðbrögð hanshafi verið að ræða við því að hann var beittur ofbeldi. Er þessari vörn ákærða hafnað enda má ráða af atvikum að hann hafði ekki hlýtt fyrirmælum lögreglu í upphafi né heldur eftir að úðað hafði verið á hann. Eftir það tímamark gerðust þau atvik sem í ákæru greinir og í kjölfar þess var úðað á ákærða á ný og kylfu beitt eftir atlögu hans. Í framburði lögreglumannanna fyrir dómi kom fram að þeir óttuðust að ákærði beitti þeim hlutum sem voru í eldhúsinu gegn þeim. Af atvikum má ráða að aðgerðir þeirra dugðu ekki gegn ákærða og hann nýtti muni sem þar voru til að ráðast gegn lögreglumanni nr. [...].

Að öllu þessu virtu telur dómurinn nægilega sannað, þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru, að því undanskildu að hótun ákærða er einungis talin hafa beinst að lögreglumanni nr. [...], og eru brot hans þar réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 5. maí 2020, hefur hann ekki verið dæmdur til refsingar. Við ákvörðun refsingar ákærða verður litið til þess, honum til málsbóta, sbr. 7. tölulið 1. mgr. 70. gr. laga nr. 19/1940, að hann var í miklu uppnámi vegna atburða sem áður höfðu gerst. Þá er litið til þess að samkvæmt niðurlagi 1. mgr. 106. gr. laga nr. 19/1940 varðar það þyngri refsingu, þ. e. fangelsi allt að átta árum, ef brot samkvæmt ákvæðinu beinist að opinberum starfsmanni, sem að lögum hefur heimild til líkamlegrar valdbeitingar. Málsatvik gerðust í mars 2018 og er það mat dómsins að meðferð málsins hafi dregist óhæfilega en sá dráttur verður ekki talin ákærða um að kenna. Eins og atvikum er háttað eru ekki forsendur til að horfa til 74. eða 75. gr. laga nr. 19/1940 við ákvörðun refsingar ákærða. Að þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef J. A-x-x lögmanns, 600.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Við uppkvaðningu dómsins er gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið F-kk-nf S-kk-nf B-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, W-x-x J-x-x S-x-x, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef J. A-x-x lögmanns, 600.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign.)