E-2679/2010

Mál þetta, sem var dómtekið 12. apríl sl., var höfðað 3. nóvember 2010.

Stefnandi er H-kk-nf Þ. B-kk-nf, Skipalóni 22, Hafnarfirði.

Stefndi er Parki ehf., Dalvegi 10-14, Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða honum 1.561.236 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá dómsuppkvaðningu til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar ásamt virðisaukaskatti.

Stefndi krefst aðallega sýknu, en til vara þess að stefnukrafa verði lækkuð verulega. Þá krefst hann málskostnaðar.

I

Stefnandi krefst í máli þessu skaðabóta vegna parkets sem hann keypti af stefnda og telur vera gallað. Stefnandi keypti íbúð á 6. hæð fasteignarinnar að Skipalóni 22, Hafnarfirði. Gólfplata 6. hæðar var tekin út af byggingarfulltrúa í Hafnarfirði 2. október 2006. Þann 18. janúar 2007 var húsið orðið fokhelt. Stefnandi fékk íbúð sína afhenta 15. apríl sama ár. Þann 27. apríl keypti stefnandi parket, undirlag, gólflista og lím af stefnda í verslun hans að Dalvegi í Kópavogi. Parketið var sent til stefnda 2. maí. Stefnandi segir starfsmann stefnda hafa annast lagningu parketsins. Stefndi hefur hins vegar hafnað því að menn á hans vegum hafi lagt parketið. Fljótlega eftir lagningu parketsins komu víðs vegar fram sprungur á því, jafnframt því að það lyfti sér. Stefnandi leitaði til tryggingarfélags síns. Niðurstaða skoðunarmanns þess var að um gallað parket væri að ræða, en ekki hafi mælst gólfhiti eða raki í parketinu.

Stefnandi kveðst hafa tilkynnt stefnda um rifur sem hefðu komið fram á parketinu um haustið 2007 og óskað þess að nýtt parket yrði lagt í stað þess. Að sögn stefnanda var beiðni hans hafnað þar sem framleiðandi parketsins viðurkenndi ekki galla á því. Framleiðandinn teldi um miklar sveiflur í loftraka að ræða frá því parketið hafi verið lagt og þar til rifur hafi komið fram. Menn á vegum stefnda skoðuðu parketið og kveðst stefndi í framhaldi af því hafa boðið stefnanda lagfæringar á parketinu með því að skipta út fjölum sem voru sprungnar, en stefnandi hafnar því að slíkt hafi verið boðið. Stefndi bauð stefnanda greiðslu vegna kostnaðar við endurslípun. Stefnandi hafnaði því á þeim grundvelli að um nýtt gólfefni væri að ræða, en við slípun styttist líftími þess og áferð kynni að breytast, auk þess sem mikil röskun fylgi slíkri vinnu.

Stefnandi segir stefnda hafa óskað þess að leitað yrði til Félags íslenskra parketmanna og hafi tveir skoðunarmenn á þeirra vegum tekið út parketið. Hafi þeir metið parketið gallað.

Með matsbeiðni 25. júní 2010 óskaði stefndi dómkvaðningar matsmanns til að meta galla á parketinu og var G-kk-nf M-kk-nf húsasmíðameistari og byggingafræðingur dómkvaddur. Samkvæmt niðurstöðu matsgerðar 1. október 2010 er parket íbúðarinnar gallað og metur matsmaður kostnað við endurnýjun á parketi 1.561.236 krónur sem er stefnufjárhæðin.

Stefnandi gaf skýrslu fyrir dóminum auk G-kk-ef B-kk-ef Ó-kk-ef, fyrirsvarsmanns stefnda, J-kk-ef H-kk-ef fyrrverandi fyrirsvarsmanns stefnda og G-kk-ef M-kk-ef matsmanns.

II

Stefnandi byggir kröfu sína á því að hann hafi keypt gallaða vöru af stefnda er hafi sölustarfsemi að atvinnu. Parketið hafi ekki haft þá eiginleika til að bera sem hann, sem neytandi, hafi mátt vænta við kaupin hvað varði gæði og endingu. Stefnandi hafi strax gert stefnda viðvart um framkomna galla og krafist þess að nýtt parket yrði lagt á íbúðina. Stefndi hafi hafnað því og boðið fram ófullnægjandi úrræði sem þar að auki hefðu haft í för með sér verulegt óhagræði fyrir stefnanda.

Stefndi, sem seljandi, beri hlutlæga ábyrgð á öllum þeim göllum er kunni að koma fram á söluhlut og vegna sérhvers fjárhagslegs tjóns sem stefnandi verði fyrir vegna galla. Skaðabótakrafan taki til þess tjóns sem staðreynt hafi verið með matsgerð. Kostnaður við að skipta um parket sé 1.561.236 krónur og sé það stefnufjárhæð málsins.

Stefnandi reisir kröfur sínar á ákvæðum laga nr. 48/2003 um neytendakaup, laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, auk meginreglna kauparéttar. Krafa um málskostnað er reist á ákvæðum laga nr. 91/1991 og krafa um virðisaukaskatt á lögum nr. 50/1988.

III

Stefndi byggir sýknukröfu sína því að stefnanda hafi ekki tekist að sýna fram á að tjón það sem matsmaður hafi metið sem sannarlegt tjón sé á ábyrgð stefnda. Í niðurstöðukafla matsgerðar komi fram að parketið sé haldið göllum. Á hinn bóginn telji matsmaður einnig að margar utanaðkomandi aðstæður geti hafa valdið því að parketið hafi sprungið eins og gerst hafi. Af þessu verði ekki annað ráðið en að margt hafi getað valdið því að hluti parketsins á íbúðinni að Skipalóni 22 hafi sprungið með þeim hætti sem hafi gerst. Stefnandi hafi engar tilraunir gert til þess að sýna fram á að stefndi beri ábyrgð á tjóninu. Þá eigi stefndi mjög erfitt með að verjast stefnukröfum sökum þess að eina vitnið sem geti gefið upplýsingar um málavexti finnist ekki. Vegna þessa hafi stefnda ekki tekist að sýna fram á orsakasamhengi sem sé skilyrði þess að hann geti fengið tjón sitt bætt.

Stefndi telji að stefnandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti með að gera ekki gangskör að því að tilkynna um og sækja tjón sitt og óska eftir mati á gallanum fyrr en tveimur og hálfu ári eftir að hann hafi fyrst orðið var við rifurnar í parketinu. Með því að svo langur tími hafi liðið hafi stefndi ekki átt þess kost að nýta úrbótarétt sinn sem grundvallist á 3. mgr. 29. gr., sbr. 30. gr., laga nr. 48/2003 um neytendakaup. Þar sem svo langur tími hafi liðið frá því að stefnandi hafi orðið gallans var og fram til þess að hann hafi aðhafst eitthvað sé stefnda erfiðara um vik að skoða orsakasamhengi tjónsins og hvað hafi mögulega valdið því. Það sé ekki fyrr en í janúar 2010 sem stefnandi fái tjónamatsmenn til að meta tjónið, en niðurstaða matsmanna liggi fyrir 14. janúar 2010 sem sé um tveimur og hálfu ári eftir að parketið hafi verið lagt. Þá þurfi að hafa í huga að engin gögn liggi fyrir um að stefnandi hafi tilkynnt stefnda um framkomnar rifur „án ástæðulauss dráttar“, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Jafnvel þó stefnandi geti sýnt fram á að hann hafi tilkynnt stefnda um þetta haustið 2007 sé það ekki „ástæðulaus dráttur“ á málinu að hefja það ekki með mati fyrr en tveimur og hálfu ári seinna. Hafa þurfi í huga að samkvæmt lögum um neytendakaup sé liðinn tveggja ára frestur sem kaupandi hafi til að bera fyrir sig galla.

Þá telur stefndi að lagning og meðhöndlun á parketinu hafi ekki verið í samræmi við þær leiðbeiningar sem fylgi með seldu parketi frá honum eða viðurkennd vinnubrögð við lagningu og geymslu parkets. Um hafi verið að ræða nýja íbúð sem hafi orðið fokheld 18. janúar 2007. Fyrst þá geti platan sem parketið hafi verið lagt á byrjað að þorna en íbúðin sé á efstu hæð og því hljóti síðast að hætta að rigna og snjóa í þá íbúð áður en þak sé komið á húsið.

Parketið hafi verið afhent stefnda 2. maí 2007. Miklar líkur séu til þess að parketinu hafi verið staflað upp í íbúðinni og það látið standa á blautri plötunni allt þar til í ágúst 2007 þegar það hafi verið lagt. Stefndi telji að við það hafi neðstu plöturnar í hverjum bunka dregið í sig raka. Þegar parketplatan snöggþorni geti myndast slíkar sprungur en slíkt hafi líklega einungis gerst í neðstu plötunni í hverjum parketpakka sem skýri að parketborðin séu ekki öll sprungin. Stefndi telji að stefnandi hafi ekki gætt nægilega vel að því hvernig rakastig hafi verið þegar parketið hafi verið geymt og síðar lagt. Sérstaklega segi í leiðbeiningum frá stefnda sem hafi fylgt með parketinu að það taki gólf átta til tólf mánuði að fullþorna. Fram komi að best sé að láta Rannsóknarstofu byggingariðnaðarins eða sambærilegan aðila rakamæla gólfið í nýbyggingum sé vafi um rakastig. Hafa þurfi í huga að mögulega hafi parketið verið lagt á strax við afhendingu í maí og þá séu ekki liðnir nema þrír til fjórir mánuðir frá því að þak hafi verið komið á húsið þar til parket hafi verið lagt. Vegna þessa skamma tíma hefði stefnandi átt að leita til Rannsóknarstofu byggingariðnaðarins eða sambærilegs aðila áður en parketið hafi verið lagt eða geymt. Engin gögn liggi fyrir um að stefnandi hafi gætt að því að láta mæla rakastig eins og hann hefði þurft að gera þar sem stutt hafi verið síðan húsið hafi orðið fokhelt og leiðbeiningar stefnda hafi kveðið á um að slíkt ætti að gera við þessar aðstæður. Sérstaklega þurfi að hafa í huga að það taki gólfplötu venjulega lengri tíma að þorna yfir vetur en yfir sumar.

Ítrekað hafi verið óskað eftir því við stefnanda að hann upplýsti um hver hafi lagt parketið og á hvaða tíma svo hægt væri að skera úr því hvort gallann mætti rekja til lagningar, raks gólfs eða meðhöndlunar parketsins. Meðan ekki hafi verið skorið úr þessu séu ákveðin líkindi til þess að stefnandi hafi lagt parketið á raka plötu. Það standi upp á stefnanda að sýna fram á að rakinn í plötunni hafi ekki valdið sprungunum sem hafi myndast. Stefndi telji að líkindi á rakaskemmdum eigi að leiða til þess að stefnandi hafi ekki sannað svo verði um villst að raki eða vangeymsla parketsins á rakri plötunni hafi ekki valdið þessum sprungum. Í 4. mgr. 16. gr. laga nr. 48/2003 sé beinlínis vikið að því að neytandi geti ekki borið fyrir sig galla ef orsök gallans megi rekja til efniviðar sem neytandi hafi sjálfur lagt til. Hér þurfi að horfa til þess að stefnandi leggi sjálfur til gólfið sem líklega hafi verið rakt og hins vegar plastefni sem mögulega sé of þunnt auk geymslu fyrir efnið sem ekkert sé vitað um hvernig hafi verið. Þá þurfi einnig að hafa í huga að áhættan á skemmdum flytjist til stefnanda í samræmi við lög um neytendakaup í maí 2007. Stefndi telji að gallar hafi myndast eftir þann tíma enda hafi verið í lagi með parketið þegar það hafi verið afhent.

Stefndi telji að matsgerð sem liggi fyrir í málinu hafi lítið sjálfstætt gildi um sönnunarmat annað en að kveða upp úr með það að hluti parketsins sé gallaður. Í engu sé minnst á hvaða atvik eða atburðir hafi getað orsakað gallann og engin tilraun sé gerð í matsgerð til þess að komast að mögulegum ástæðum gallans. Til að mynda megi sjá í matsgerð að matsmaður skoði plastdúk án þess að skoða nánar hvers konar plast sé undir gólfefninu, mæla þykktina eða hvernig frágangi á samskeytum á plastinu sé háttað. Svo hnikki matsmaður á því að sé plastdúkur lagður á steingólf undir parket ætti dúkurinn að vera að minnsta kosti 0,20 mm þykkur og vera rakaþolinn, án þess að mæla hann. Af þessu megi sjá að ekki hafi verið kannað hvort plastdúkurinn sé rakaþolinn eða of þunnur, en plastdúkurinn hafi ekki verið keyptur af stefnda eins og sjá megi af reikningi til stefnanda. Því geti ábyrgð stefnda aldrei komið til hafi plastdúkurinn orsakað rakamyndunina sem hafi leitt af sér skemmdir á parketinu. Þá sé ekki hægt að útiloka að plastið sem sé undir parketinu sé venjulegt byggingarplast, en slíkt plast dugi ekki gegn raka.

Stefndi hafi skorað á stefnanda að kalla til þann sem hafi lagt parketið, en stefndi telji að það standi honum nær að fá úr því skorið hjá lagningarmanni hvernig ástand hafi verið á parketinu þegar það hafi verið lagt, hvenær parketið hafi verið lagt, hvernig geymslu þess hafi verið háttað og hvort nægilega þykkur plastdúkur hafi verið lagður undir parketið og tegund sá dúkur sé. Lögmaður stefnda hafi skorað á matsmann á matsfundi að hafa uppi á þeim sem hafi lagt parketið. Matsmanni hafi ekki tekist að hafa uppi á þeim aðila sem verði að teljast nokkuð einkennilegt og verði að skýra stefnanda í óhag. Ef í ljós komi að lagningarmaður hafi lagt sprungið parket eða á rakt gólfið hljóti ábyrgðin að vera hjá þeim aðila og þá ætti stefnandi að sækja mál sitt á þann aðila.

Stefndi mótmælir þeirri staðhæfingu stefnanda að hann hafi keypt gallaða vöru af stefnda sem hafi sölustarfsemi að atvinnu og að parketið hafi ekki þá eiginleika til að bera sem stefnandi, sem neytandi, hafi mátt vænta við kaupin, hvað varði gæði og endingu. Ekkert liggi fyrir um hvort parketið hafi raunverulega verið gallað þegar það hafi verið lagt eða hvort gallann megi rekja til umhirðu eða síðar tilkominna atvika eða vankunnáttu stefnanda sjálfs við parketgeymsluna eða parketlögnina. Orsakir tjónsins séu með öllu ósannaðar af hálfu stefnanda en sönnunarbyrðin um þetta atriði hvíli á honum. Stefndi eigi ekki að þurfa að afsanna orsakir tjónsins. Stefndi hafi selt parket í margar íbúðir sömu gerðar og í íbúð stefnanda. Sé þetta í fyrsta skipti sem kvörtun hafi borist út af þessu parketi, en fyrir liggi að stefndi hafi selt um 8.000 m² af þessu efni frá sama framleiðanda á árunum 2004 til 2007 án vandamála.

Stefndi mótmælir því að Félag íslenskra parketmanna hafi metið parketið gallað og að rifur væru ekki vegna síðari sveifla í loftraka. Engin gögn hafi verið lögð fram um þessa niðurstöðu. Þá sé stefndi ekki aðili að Félagi íslenskra parketmanna og hafi aldrei verið.

Fallist dómurinn ekki á að tjón stefnda hafi orðið eins og að framan greini er þess krafist til vara að stefnukrafa verði lækkuð verulega að mati dómsins. Krafan byggir á því að telji dómurinn að orsakir tjónsins megi rekja til stefnda þurfi að horfa sérstaklega til þess að hann hafi ekki fengið tækifæri til þess að bæta úr meintum göllum og þar með að fá tækifæri til að takmarka tjón sitt. Stefndi hafi ítrekað boðist til þess að slípa gólfið og laga það til en því hafi alltaf verið hafnað af stefnanda. Hafa þurfi í huga að einungis lítill hluti parketsins sé með rifum á, einungis örfáar plötur og því væri það mjög ósanngjarnt að láta stefnda bera allan kostnað af útskiptingu alls parketsins. Þá þurfi að horfa til þess að hefði stefndi átt möguleika á úrbótarétti strax hefði hann getað nýtt parket sem hann hafi átt á lager úr sömu sendingu til að laga gólfið og þannig getað nýtt sér lögvarða heimild til að nýta úrbótarétt sinn.

Stefndi vísar til meginreglna laga um neytendakaup og lausafjárkaup, sérstaklega um úrbótarétt í 3. mgr. 29. gr. laga um neytendakaup og 30. gr. sömu laga, 4. mgr. 16. gr. sömu laga og meginreglur um tómlætissjónarmið. Varðandi kröfu um málskostnað vísar stefndi til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Stefnandi krefst í máli þessu skaðabóta úr hendi stefnda vegna galla sem hann telur vera á parketi sem hann keypti af honum. Hefur hann aflað matsgerðar dómkvadds matsmanns um gallana. Ágreiningur aðila snýst um það hvort gallar þeir sem hafi komið fram í parketinu séu á ábyrgð stefnda.

Stefndi hefur borið því við að stefnandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti við að sækja tjón sitt, en um tvö og hálft ár hafi liðið frá því hann hafi orðið tjónsins var þar til hann hafi krafist bóta og óskað dómkvaðningar matsmanns. Í skýrslu stefnanda fyrir dóminum kom fram að hann hefði leitað til stefnda um leið og hann hafi orðið gallanna var, í byrjun september 2007, og rætt við J-kk-þf H-kk-þf þáverandi fyrirsvarsmann hans. J-kk-nf hafi komið til hans og skoðað parketið í sama mánuði. Hann hafi viljað að málið biði þar til fulltrúi framleiðanda parketsins kæmi til landsins og gæti skoðað parketið. Sá aðili hafi átt að koma um áramót. Stefnandi hafi aftur haft samband við stefnda eftir áramótin. Maðurinn hafi þá ekki verið kominn en verið væntanlegur. Hann hafi talað við stefnda af og til næstu mánuði og loks verið tjáð að maðurinn kæmi ekki. Þá hafi maður á vegum stefnda verið sendur til hans. Sá hafi sagt honum að hann liti á þetta sem galla og myndi tala við J-kk-þf. Ekkert hafi þó gerst. Loks hafi hann leitað til tryggingafélags síns og í framhaldi af því til lögmanns. J-kk-nf H-kk-nf fyrrverandi fyrirsvarsmaður stefnda bar að hann hafi heyrt af málinu um haustið 2007 um það bil í lok október eða í nóvember. Hann hafi farið heim til stefnanda og skoðað parketið. Í framhaldi af því hafi hann sagt stefnanda að hann myndi fá mann frá framleiðanda til að koma og skoða gólfið. Hann hafi viljað láta líða einhvern tíma og sjá hvernig málið þróaðist. Hann hafi fengið viðbrögð frá framleiðanda upp úr áramótum. Hann hafi ekki haft samband við stefnanda vegna þess en stefnandi hafi hringt í hann. Stefnandi hafi hringt um tvisvar til þrisvar sinnum á þessum tíma til að krefjast úrbóta. Hann hafi sent mann nokkrum mánuðum síðar til að skoða gólfið. Þá hafi þeir boðið stefnanda úrbætur sem hann hafi hafnað. Með hliðsjón af framangreindum framburðum, bréfi frá tryggingafélagi stefnanda þar sem fram kemur að parketið hafi verið skoðað í nóvember 2009 og tölvupóstsamskipum aðila verður ekki talið að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti við að halda fram kröfu sinni.

Í matsgerð dómkvadds matsmanns kemur fram að hann telji að parketið á íbúð stefnanda að Skipalóni 22 sé gallað. Þrátt fyrir að margar utanaðkomandi aðstæður geti mögulega hafa valdið því að parketið hafi sprungið eins og gerst hafi telji matsmaður að slíkt hefði átt að gerast á öllum gólffletinum en ekki einskorðast við einstakar fjalir víðsvegar á gólfinu. Fyrir dómi bar matsmaðurinn að hugsanlegt væri að nokkrar fjalir myndu springa ef raki hefði komið í neðstu fjalirnar í hverjum bunka sem staflað hefði verið upp, en þá þyrfti lagningin á gólfið að hafa verið þannig að dreift væri úr þeim pökkum þar sem fjalirnar væru hér og þar um íbúðina. Ekki væri öruggt að allar fjalir myndu springa þó raki kæmist í þær. Þá gætu sprungur myndast ef plast undir því væri ekki límt saman, en parketið hefði ekki verið tekið upp til að kanna það.

Samkvæmt 2. mgr. 18. gr. laga nr. 48/2003 um neytendakaup skal galli sem kemur upp innan sex mánaða frá því tímamarki þegar áhættan af söluhlut fluttist yfir til neytanda, talinn hafi verið til staðar á því tímamarki þegar áhættan af söluhlut fluttist yfir til neytanda. Þetta gildir þó ekki þegar telja verður að það geti ekki á nokkurn hátt samrýmst eðli gallans eða vörunnar. Samkvæmt reikningi fyrir parketið var það afhent stefnanda 2. maí 2007. Hann kveðst hafa tilkynnt stefnda um sprungur í parketinu í september 2007, um leið og hann hafi orðið gallans var. Í greinargerð stefnda kemur fram að honum hafi borist tilkynning um gallann um haustið 2007. Fyrir dómi bar þáverandi fyrirsvarsmaður stefnda að honum hafi orðið kunnugt um gallann í október eða nóvember. Kom gallinn því fram innan sex mánaða frá áhættuskiptum. Dómurinn telur að allt bendi til þess að þær fjalir í parketinu sem hafi sprungið hafi tekið í sig raka. Ekki er ljóst hvar það gerðist. Þar sem ekkert liggur fyrir í málinu sem bendir sérstaklega til þess að rakinn hafi komist í parketið eftir afhendingu verður talið rétt að beita reglunni í 2. mgr. 18. gr. Hvílir því sönnunarbyrðin á stefnda um að gallinn í parketinu hafi ekki komið fram vegna atvika sem hann beri ábyrgð á. Stefndi hefur ekki sýnt fram á að tjón stefnanda megi rekja til atvika er varði stefnanda og hefur ekki hnekkt matsgerð dómkvadds matsmanns.

Varakrafa stefnda byggir á því að hann hafi ekki fengið tækifæri til að bæta úr göllum á parketinu og að ósanngjarnt væri að láta stefnda bera allan kostnað af útskiptingu alls parketsins þar sem einungis lítill hluti þess sé gallaður. Stefndi skoðaði framkomna galla fljótlega eftir að stefnandi varð þeirra var. Engu að síður bauð hann ekki fram úrbætur fyrr en þó nokkru síðar og taldi stefnandi þær ófullnægjandi. Þá þykir stefnandi ekki þurfa að sæta því að parketið verði slípað, en samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns er slípun ekki fullnægjandi lagfæring á parketinu vegna þess hversu nýlegt það er og skammt liðið á líftíma þess. Með vísan til framangreinds verður fallist á kröfu stefnda.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 600.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til kostnaðar við öflunar matsgerðar.

B-kvk-nf B-kvk-nf settur héraðsdómari kveður upp þennan dóm ásamt meðdómsmönnunum Á-kk-þgf I-kk-þgf byggingaverkfræðingi og J-kk-þgf Á-kk-þgf P-kk-þgf byggingatæknifræðingi.

D ó m s o r ð :

Stefndi, Parki ehf., greiði stefnanda, H-kk-þgf Þ. B-kk-þgf 1.561.236 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá deginum í dag til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 600.000 krónur í málskostnað.