E-2509/2010

Mál þetta sem dómtekið var 26. september sl. er höfðað með stefnu birtri 4. mars 2010.

Stefnandi er Arion banki hf., Borgartúni 19, Reykjavík.

Stefndu eru Ægisgata 7 ehf. Miðbraut 36, Seltjarnarnesi og G-kk-nf R-kk-nf, sama stað.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði dæmdir in solidum til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 6.189.476 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 14. apríl 2009 til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefndu gerir þær dómkröfur að þeir verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða þeim málskostnað að mati dómsins.

MÁLSATVIK

Stefnandi kveðst byggja á yfirlýsingu stefnda G-kk-ef R-kk-ef um sjálfskuldarábyrgð vegna yfirdráttarheimildar. Hinn 19. október 2006 hafi stefnandi samþykkt umsókn stefnda, Ægisgötu 7 ehf., um stofnun veltureiknings með heimild til yfirdráttar í útibúi stefnanda. Veltureikningurinn hafi borið númerið 0327-26-70010. Hinn 14. apríl 2009, er heimild til yfirdráttar á umræddum reikningi hafi runnið út, hafi vanskilaskuldin staðið í 6.189.476 krónum sbr. reikningaskrá.

Hinn 16. október 2008 hafi stefndi, G-kk-nf R-kk-nf og B-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf, undirritað yfirlýsingu um sjálfskuldarábyrgð v/yfirdráttarheimildar á veltureikningnum að fjárhæð 10.000.000 króna. Þrátt fyrir innheimtutilraunir hafi skuldin ekki fengist greidd af stefndu og er því sé nauðsynlegt að höfða mál þetta til greiðslu hennar. B-kk-þgf I-kk-þgf E-kk-þgf er ekki stefnt.

Með heimild í lögum nr. 125/2008 hafi Fjármálaeftirlitið tekið þá ákvörðun að taka yfir vald hluthafafundar Kaupþings banka hf., kt. 000000-0000, og víkja stjórn bankans og skipa skilanefnd yfir hann. Ákvörðun þessi sé dagsett 9. október 2008. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins dagsettri 22. október 2008 hafi ráðstöfun eigna og skulda Kaupþings banka hf. til Nýja Kaupþings banka nú Arion bank verið ákveðin.

Lagarök: Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988 Stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur og ber honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991. Vísað er til almennra reglna kröfuréttarins og meginreglna samningaréttarins um skuldbindingargildi loforða og skyldu til að efna samninga, en reglur þessar fá m.a. stoð í lögum nr. 7/1936. Um aðild vísast til 100. gr. a. 1. nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins.

Stefndu kveðast byggja sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að þeir beri enga ábyrgð á þeim yfirdrætti sem er á tékkareikningi nr. […].

Stefndi, Ægisgata 7 ehf, hafi verið að byggja raðhús að Litlakrika 68-74 og einbýlishús að Stórakrika 38 í Mosfellsbæ og hafi framkvæmdirnar verið fjármagnaðar af Kaupþing banka hf. Upphaflegur lánssamningur hafi verið að fjárhæð 165.000.000 króna en stefnandi hafi aldrei uppfyllt þann lánasamning heldur einungis lánað 147.000.000 krónur þrátt fyrir að tryggingar væru settar að verðmæti vel á fjórða hundrað milljónir. Í upphafi hafi eftirfarandi tryggingar verið settar:

1. Tryggingarbréf útg. 22. mars 2007 að fjárhæð 200.000.000 króna, tryggt með 1. veðrétti í Litlakrika 68-74,

2. Tryggingarbréf útg. 20. mars 2007 að fjárhæð 10.000.000 króna, tryggt með 7. veðrétti og uppfærslurétti í fasteigninni Miðbraut 36, Seltjarnarnesi

3. Tryggingarbréf útg. 18. mars 2007 að fjárhæð 10.000.000 króna, tryggt með 5. veðrétti í Viðarási 19, Reykjavík. Tryggingarbréf þetta hafi síðar verið fært á Miðbraut 36, Seltjarnarnesi.

Siðar hafi eftirtöldum tryggingum verið bætt við:

Handveð í vörslusafni stefnda G-kk-ef R-kk-ef í Kaupþing banka hf. nr. […], en á því tímamarki hafi eignir safnsins numið 66.310.355 krónum.

Handveð í vörslusafni Reykjakots ehf., en það félag sé í eigu stefnda G-kk-ef R-kk-ef og konu hans G-kvk-ef J-kvk-ef, í Kaupþing banka hf. nr. […], en eignin hafi á veðsetningardegi numið 59.779.625 krónum.

Vegna glæfralegrar fjármálastarfsemi Kaupþings banka hf. og annarra fjármálafyrirtækja á Íslandi hafi þau veð sem sett hefðu verið til tryggingar rýrnað mjög og hafi það leitt til mikils tjóns fyrir stefnda G-kk-þf og félög í eigu hans. Eignir hafi rýrnað í verði jafnt fasteignir sem vörslusöfn á meðan skuldir sem hafi verið gengistryggðar hafi hækkað verulega.

Stefndi G-kk-nf telur sig hafa orðið fyrir verulegu tjóni vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi forsvarsmanna og starfsmanna Kaupþings banka hf. sem leitt hafi til verulegrar rýrnunar á eignum þeirra og þeim tryggingum sem settar hefðu verið af stefndu. Starfsmenn stefnanda hafi ekki gætt þess að selja eignir vörslusafns meðan eignirnar hafi verið einhvers virði heldur hafi eignir stefnda G-kk-ef og félaga hans eigu gufað upp í vörslum stefnanda og sé það alfarið á hans ábyrgð. Þá telja stefndu að stefnandi hafi vanefnt upphaflegan lánasamning við stefnda Ægisgötu 7 ehf. með því að greiða aldrei út að fullu umsamið lán. Hafi sú vanefnd stefnanda leitt til þess að stefndi G-kk-nf hafi sjálfur orðið að nota yfirdráttarheimild er hann hafi haft á reikning sinn hjá stefnanda og fjármagna þannig framkvæmdir stefnda Ægisgötu 7 ehf. til þess að framkvæmdir við Litlakrika og Stórakrika stöðvuðust ekki. Framkvæmdirnar hafi falið í sér verðmætaaukningu í þessum eignum til hagsbóta fyrir stefnanda sem eigi veðrétt eignunum. Jafnframt hafi það verið að kröfu bankans að stefndi G-kk-nf hafi haldið framkvæmdunum áfram á eigin reikning. Stefndi G-kk-nf telur tjón sitt vegna fjárglæfrastarfsemi Kaupþings banka hf. nema mun hærri fjárhæð en stefnandi sé að krefja um í máli þessu. Krefst hann þess að kröfur hans komi til skuldajöfnunar og því beri að sýkna hann af kröfum stefnanda ef dómurinn komist að þeirri niðurstöðu að stefndu í máli þessu beri ábyrgð á yfirdrætti reiknings nr. […]. Áskilja stefndu sér rétt til að höfða sjálfstætt mál til innheimtu skaðabóta fyrir því sem umfram verður. Stefndu telji að stefnandi þessa máls hafi tekið yfir bæði réttindi og skyldur Kaupþings banka hf. varðandi viðskipti aðilanna og verði að sæta þeim mótbárum er stefndu hefðu getað haft uppi gagnvart Kaupþing banka hf. og taka á sig þá ábyrgð er Kaupþing banki hf. bar í viðskiptasambandi þeirra.

Tékkareikningur nr. […] hafi verið notaður við byggingarframkvæmdirnar. Við sölu á Litlakrika 68 hafi yfirdráttur á reikningnum verið gerður upp hinn 14. október 2008 og yfirdráttarheimild á reikningnum þá fallið niður. Óskað hafi verið eftir því að tékkareikningnum yrði lokað og tryggingum aflétt en það hafi ekki verið gert af hálfu stefnanda. Hinn 17. desember hafi starfsmaður stefnanda sett inn yfirdráttarheimild á reikninginn án samráðs við stefnda G-kk-þf og án hans vitneskju og starfsmaður stefnanda hafi skuldfært reikninginn vegna greiðslu til Fasteignamiðlunar að fjárhæð 5.850.000 krónur. Stefnandi hafði lofað að fjármagna þessa greiðslu með öðrum hætti.

Stefndu telja að sýkna beri þá af kröfum stefnanda þar sem stefnandi hafi einn tekið þá ákvörðun að setja inn yfirdráttarheimild á reikninginn og skuldfæra hann. Til þess hafi stefnandi enga heimild haft og beri því sjálfur ábyrgð á verknaðinum en geti hvorki krafið stefnda G-kk-þf á grundvelli sjálfskuldarábyrgðarinnar né reikningshafann stefnda Ægisgötu 7 ehf. Hvorugur stefndu beri ábyrgð á skuldfærslunni á reikninginn sem stefnandi hafi sjálfur tekið ákvörðun um.

Byggir stefndi málskostnaðarkröfu sína á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

NIÐURSTAÐA

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda Ægisgötu 7 ehf. sem reikningshafa

og stefnda G-kk-þf R-kk-þf sem sjálfskuldarábyrgðaraðila um greiðslu yfirdráttarskuldar á reikningi stefnda Ægisgötu 7 nr. […] en heimild til yfirdráttar hafi runnið út 14. apríl 2009. Í málinu liggur frammi umsókn stefnda Ægisgötu 7 ehf. um stofnun veltureiknings frá 16. október 2006. Samkvæmt yfirlýsingu í umsókninni var þessi stefndi skuldbundinn til þess að fara eftir skilmálum Kaupþings banka hf. um tékkaviðskipti og debetkort. Samkvæmt gr. 6.4. í skilmálum þessum ber korthafi ábyrgð á öllum greiðslum/úttektum, sem verða vegna notkunar debetkorts hans með undantekningum sem skipta ekki máli hér. Verður enn fremur við það að miða að reglur þessar taki til notkunar reikningsins að öðru leyti en með notkun debetkorts. Samkvæmt skilmálum þessum bar stefndi Ægisgata 7 ehf. ábyrgð á notkun reiknings síns og í samræmi við þá fékk hann reglulega yfirlit um færslur á reikninginn og skyldi gera athugasemdir við þær innan 20 daga frá móttöku þess, hefði hann einhverjar. Engar athugasemdir komu fram af hálfu þessa stefnda enda þótt tilefni hafi verið til þess vegna færslu 17. desember 2008 að fjárhæð 5.850.000 krónur, hafi hún verið gerð í óþökk hans. Samkvæmt útskrift úr reikningaskrá dagsettri 27. apríl 2009 nam skuld á veltureikningi stefnda Ægisgötu 7 ehf., sem hér er krafið um 6.189.476 krónum hinn 14. apríl 2009 og er þessi stefndi skuldugur stefnanda um þá fjárhæð. Jafnframt liggur fyrir að stefndi G-kk-nf R-kk-nf gekkst undir það hinn 16. október 2008 að ábyrgjast sem sjálfskuldarábyrgðaraðili greiðslu yfirdráttar á tékkareikningi meðstefnda Ægisgötu 7 ehf.

Af hálfu stefnda G-kk-ef R-kk-ef er því borið við að hann hafi beðið tjón af ólögmætri hegðan starfsmanna Kaupþings banka hf. og áskilur hann sér rétt til þess að höfða mál á hendur vegna þessa en í þessu máli hefur hann ekki haft uppi sjálfstæðar kröfur til skuldajafnaðar, einungis haldið því fram að tjón hans vegna hegðunar Kaupþings banka hf. hafi valdið honum mun meira tjóni en nemi fjárhæð þeirri sem krafið er um í máli þessu. Þykja ekki efni til að fjalla frekar um varnir stefnda sem byggjast á málsástæðu þessari.

Um þá málsástæðu stefndu að lánasamningur sem gerður hafi verið milli stefnda Ægisgötu 7 ehf. og Kaupþings banka hf. hafi ekki verið efndur er þess að gæta að gögn um samning þennan liggja ekki fyrir í málinu né önnur sem lúta að þessari málsástæðu og verður ekki fjallað frekar um hana hér.

Samkvæmt öllu framansögðu er það niðurstaða málsins að kröfur stefnanda verða teknar til greina.

Eftir úrslitum málsins verða stefndu dæmdir in solidum til að greiða stefnanda 500.000 krónur í málskostnað þar með talinn virðisaukaskattur.

Við uppkvaðningu dóms er gætt ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991.

DÓMSORÐ

Stefndu, Ægisgata 7 ehf. og G-kk-nf R-kk-nf, greiði in solidum stefnanda, Arion banka hf., 6.189.476 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 14. apríl 2009 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað.

A-x-x V. M-kk-nf