E-1118/2018

Mál þetta, sem var tekið til dóms 29. janúar 2019, er höfðað 27. mars 2018 af Vagneignum ehf., Vagnhöfða 23 í Reykjavík, gegn X-JB ehf., Krókhálsi 5 í Reykjavík.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða honum 9.000.000 króna með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 14. janúar til 28. desember 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 2.242.826 krónum. Til vara er þess krafist að stefnda verði gert að greiða stefnanda 4.950.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 14. janúar til 28. desember 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 2.242.826 krónum. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu, en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá er í báðum tilvikum krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I

Mál þetta verður rakið til þess að sumarið 2014 gerði stefnandi, sem er dótturfélag Bílabúðar Benna ehf., verðkönnun hjá nokkrum aðilum vegna byggingar nýrra höfuðstöðva síðastgreinds félags að Krókhálsi 9 í Reykjavík. Á þeim tíma var jarðvegsvinnu vegna hússins lokið og komið að öðrum áfanga verksins sem fól meðal annars í sér uppsteypu á kjallara og loftplötu. Stefndi var meðal þeirra sem skilaði upplýsingum vegna verðkönnunar stefnanda og fyrir liggur tilboð hans frá 9. júlí 2014. Fjallað var um steinsteypu í grein 2.3 í verðkönnuninni og þar sagði meðal annars. „Ekki er gerð krafa um sjónsteypu en áferð skal vera góð og laus við misbrúnir og steypuhreiður, viðgerðir ef þörf er á skal verktaki sjá um á sinn kostnað.“ Á næstu mánuðum voru gerðar ýmsar breytingar á verkinu og var verkliðum fækkað umtalsvert. Tilboð stefnda var því til samræmis lagfært í mars 2015.

Aðilar undirrituðu verksamning 17. apríl 2015 um uppsteypu á kjallara og plötu yfir honum. Fram kom að stefndi skyldi slá upp og steypa veggi, súlur og loftplötu kjallara. Jafnframt skyldi hann ganga frá veggjum og einangra veggi sem jarðvegur kæmi að. Tekið var fram að verðkönnun ásamt teikningum og gögnum sem þar væri vísað til, sem og tilboð stefnda með lagfæringum, teldust hluti samningsins. Þá var meðal annar að finna ákvæði um verktíma, dagsektir, greiðslur til stefnda og meðferð ágreiningsmála í samningnum.

Það urðu nokkrar tafir á verkinu en stefndi skilaði því í byrjun árs 2016. Við skoðun á verkinu gerði stefnandi einkum athugasemdir við steyptan handriðsvegg framan á húsinu sem reyndist vera skakkur og sveigður. Stefndi mótmælti því ekki að mistök hefðu orðið við uppsteypu veggjarins og aðilar ræddu mögulegar úrbætur. Fyrir liggur svokallað „Samkomulag um verklok X-JB“ frá 15. apríl 2016 sem E-kk-nf A-kk-nf, byggingarstjóri stefnanda, vann í kjölfar viðræðna aðila. Þar kom fram að stefndi skyldi ljúka við tiltekin verkefni fyrir 1. maí 2016, þar með talið slípa kanta og slétta misfellur eftir þörfum, fylla í hreiður og lagfæra aðra galla á uppsteypu sem kynni að koma fram. Þá kom fram að stefnandi hefði greitt stefnda 2.107.824 krónur hinn 12. apríl 2016 og að eftirstöðvar næmu 2.242.826 krónum. Jafnframt liggur fyrir að aðilar funduðu 24. júní 2016. Samkvæmt fundargerð voru fundarmenn á einu máli um að mjög alvarlegir gallar væru á steypukanti framan á byggingunni og var þeim lýst nánar. Væru aðilar sammála um að þörf væri á lagfæringum og gerði byggingarverkfræðingurinn M-kk-nf B-kk-nf, sem var meðal fulltrúa stefnanda á fundinum, grein fyrir þremur aðferðum í þeim efnum. Þá lagði E-kk-nf A-kk-nf, byggingarstjóri stefnanda, fram eigin hugmynd um úrbætur sem tók mið af einni tillögu byggingarverkfræðingsins. Fram kom að fulltrúar stefnanda myndu leggja þá málamiðlun fyrir verkkaupa til samþykktar eða synjunar. Jafnframt kom fram í fundargerðinni að súlur í norðurútvegg hefðu verið ranglega mældar sem veggir í magnuppgjöri og að stefnandi féllist á 400.000 króna aukagreiðslu því til leiðréttingar. Fundargerðin var send stefnda 26. júní 2016 og svaraði forsvarsmaður stefnda með tölvubréfi tveimur dögum síðar. Þar kom fram sá skilningur hans að ágreiningi aðila yrði lokið með þeim hætti að greidd yrði 1.000.000 króna „lokagreiðsla“ til verktaka og að í kjölfarið yrði sendur „kredit reikningur á Vagneignir sem nemur mismuninum“. Hann tók fram að þessi málalok hefðu verið talin eðlileg af þeim sem tjáðu sig á fundinum og gæti stefndi sætt sig við þessa niðurstöðu. Þessu svaraði fulltrúi stefnanda með þeim hætti að þetta hefði verið rætt, en að ekki lægi fyrir afstaða stefnanda til þess hvort þetta væri ásættanlegt. Þá liggur fyrir að lögmaður stefnanda svaraði því til að E-kk-nf A-kk-nf hefði sjálfur gert þessa tillögu á fundinum og að fram hefði komið að fulltrúar stefnanda hefðu ekki umboð til að samþykkja tillöguna. Hefði engin afstaða verið tekin til tillögunnar af hálfu stefnanda. Síðar mun hafa verið upplýst að stefnandi teldi hana ekki ásættanlega. Af gögnum málsins og skýrslutökum fyrir dómi verður ráðið að aðilar hafi ekki náð samkomulagi um hvernig haga ætti úrbótum. Þó liggur fyrir að starfsmenn stefnda leituðust við að slípa kantinn, en óljóst er hvenær það var og var þeirri vinnu hætt.

Stefnandi leitaði í júní 2016 til verkfræðistofunnar Glóru ehf. og óskaði álits á vinnubrögðum við uppsteypu umrædds kants. Fram kom í minnisblaði verkfræðistofunnar frá 29. september 2016 að samkvæmt teikningum væri um að ræða „sjónsteypuvegg“ og væri mikilvægt að endanlegt yfirbragð kantsins væri í samræmi við þær útlitskröfur sem gerðar væru til byggingarhluta sem væru skilgreindir með þeim hætti. Þá sagði meðal annars að veruleg sveigja eða skekkja væri í kantinum og að hann stæðist ekki lágmarkskröfur um gæði og frágang. Úrbætur gætu verið með ýmsum hætti og var annars vegar nefndur sá möguleiki að kanturinn yrði sagaður niður og endursteyptur. Hins vegar var bent á þann kost að sveigja í kantinum yrði „milduð“ með því að brjóta utan af honum, grunna yfir sýnileg steypusár og slípa aðra hluta kantsins. Þá yrðu allir sýnilegri fletir á kantinum múraðir að utanverðu og innanverðu.

Með bréfi stefnanda til stefnda 14. janúar 2017 var krafist úrbóta á verkinu sem skyldi að fullu lokið fyrir lok mánaðarins. Vísað var til minnisblaðs Glóru ehf. og þess að áður hefði verið farið fram á úrbætur án árangurs. Fram kom að stefnandi teldi ekki koma til greina að „milda“ gallann með aðferðum sem óvíst væri að dygðu til langframa og var þess krafist að stefndi lagfærði verkið með því „að saga niður og endursteypa kantinn“.

Í apríl 2017 óskaði stefnandi eftir því að dómkvaddur yrði matsmaður til að leggja mat á verkið, nauðsynlegar úrbætur og kostnað við þær. Matsgerð T-kk-ef J-kk-ef, byggingarfræðings og múrarameistara, lá fyrir í nóvember 2017. Þar kom fram að skekkja á veggnum samkvæmt mælingum væri veruleg og að frávík gætu ekki talist ásættanleg. Væri líkleg ástæða skekkjunnar sú að afstífing móta hefði ekki verið nægjanlega traust og láðst hefði að tryggja að mótin myndu ekki svigna undan steypuþunga. Hefðu mótin gefið sig og færst úr stað þegar sett var í þau steypa. Talin var þörf á úrbótum og var gerð tillaga um tvær leiðir í þeim efnum. Annars vegar var lagt til að handriðið yrði múrhúðað með fínni aðferð. Þyrfti að taka úthorn á handriði rétt í lóð með réttskeiðum og gilti sama um efri og neðri brún handriðs. Væri um að ræða töluverða nákvæmnisvinnu og þörf á góðri handverksþekkingu. Þá væri gert ráð fyrir niðurslípun á flötum sem mynduðu hæðir og gæti verið þörf á töluverðri slípun eða jafnvel að einhverju leyti fleygun á yfirborði til að fá sem mestan sléttleika á flötinn áður en afrétting með múr hæfist. Matsmaður taldi heildarkostnað við þessa tillögu nema 4.950.000 krónum og var hann sundurliðaður í kostnað vegna verkpalla og aðstöðu, slípunar og undirbúnings á handriðsvegg og aðlægum veggjum, sem og múrhúðunar handriðsveggs og aðlægra veggja. Síðari tillagan fólst í því að handriðsveggurinn yrði klæddur með sléttri og loftræstri álklæðingu sem væri fest á afrétta leiðara. Heildarkostnaður við þetta, sem tók jafnframt mið af kostnaði við hönnun, var talinn nema 9.000.000 króna.

Stefnandi upplýsti stefnda um niðurstöðu matsgerðarinnar með bréfi 28. nóvember 2017. Þar kom fram að hann teldi síðari tillöguna ásættanlega og var því krafist greiðslu 9.000.000 króna, auk kostnaðar vegna matsgerðar og lögmannskostnaðar. Með svarbréfi stefnda 12. desember sama ár var kröfum stefnanda hafnað. Tekið var fram að gerðar væru verulegar athugasemdir við matsgerðina, enda þó að fallist væri á að uppsteypa bitans væri að hluta til gölluð. Þá voru gerðar ýmsar athugasemdir við málatilbúnað stefnanda og vikið að gagnkröfum stefnda.

Dómendur og lögmenn aðila gengu á vettvang við upphaf aðalmeðferðar. Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu J-kk-nf Á-kk-nf, forsvarsmaður stefnda, T-kk-nf J-kk-nf, dómkvaddur matsmaður, E-kk-nf A-kk-nf, byggingarstjóri stefnanda, og G-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, verkefnastjóri stefnanda.

II

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að hann eigi rétt til skaðabóta úr hendi stefnda þar sem galli hafi verið á því verki sem hann skilaði. Sé óumdeilt að verkið hafi ekki staðist þær kröfur sem samið hafi verið um og megi gera samkvæmt almennum viðmiðum. Er í þeim efnum vísað til staðalsins ÍST-30, svo sem ákvæða um gæði verks, sbr. grein 4.3, og um ábyrgð á verki, sbr. grein 4.5. Byggt er á því að stefndi hafi valdið stefnanda tjóni með saknæmri og ólögmætri háttsemi, sem og að ábyrgð hans sé í reynd hlutlæg. Hvað varðar gallann og líklega orsök hans vísar stefnandi til fyrirliggjandi matsgerðar, auk þess sem stefndi hafi sjálfur viðurkennt að verkið hafi verið gallað. Eigi stefnandi rétt á skaðabótum vegna kostnaðar við nauðsynlegar úrbætur á gallanum, sbr. meginreglur kröfuréttar, samningaréttar og skaðabótaréttar.

Byggt er á því að stefndi hafi neitað að bæta úr gallanum og sé réttur hans til úrbóta hvað sem öðru líður löngu liðinn. Hafi stefnanda verið rétt, skylt og nauðsynlegt að halda áfram með byggingarframkvæmdir. Hafi hann sjálfur gripið til úrbóta á grundvelli matsgerðar, sem hann hafi aflað, þar sem gerð hafi verið grein fyrir mögulegum leiðum til að bæta úr gallanum og kostnaði við þær.

Aðalkrafa stefnanda er byggð á fyrri tillögu matsmanns um úrbætur sem geri ráð fyrir loftræstri klæðningu handriðsveggsins og að kostnaður við úrbætur, þar með talið vegna hönnunar, nemi 9.000.000 króna. Hafi verið rétt að gera ráð fyrir hönnunarkostnaði, enda sé óhjákvæmilegt að hanna útfærslu á lausninni. Telji stefnandi þessa leið ásættanlega og að síðari tillaga matsmannsins til úrbóta muni líklega ekki duga til lengri tíma litið, þótt vissulega sé mögulegt að rétta vegginn af með þeim hætti tímabundið. Hins vegar sé skekkjan á kantinum svo veruleg, að um mikið múrverk yrði að ræða og mjög þykka múrhúð sem nái að minnsta kosti 8 cm þykkt á köflum. Þá sé töluverð veðrun á staðnum og hætta á að múrhúðin þoli ekki það álag. Geti múrhúðin því farið að flagna og detta af með tímanum, jafnvel innan skamms tíma og kanturinn verði því mjög viðhaldsfrekur. Veggurinn hafi verið hannaður sem heilsteypt framkvæmd og hafi ekki átt að meðhöndla hann frekar, en það hafi meðal annars verið gert til að hann þyldi veðurálag og þyrfti ekki viðhald. Í ljósi þessa hafi stefnandi talið óhjákvæmilegt að klæða vegginn af og hafi það einnig rímað ágætlega við aðra hluta hússins. Varakrafa stefnanda er byggð á síðari tillögu matsmanns um úrbætur, en áréttað að stefnandi telji úrbætur á þeim grunni ekki fullnægjandi. Gert er ráð fyrir því að 2.242.826 krónur verði dregnar frá aðalkröfu og varakröfu sem sé sú fjárhæð sem stefnandi skuldi stefnda að hámarki vegna verksins.

Krafist er vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 14. janúar 2017, en þann dag hafi stefnandi sannarlega krafið stefnda um úrbætur og hið bótaskylda atvik í skilningi ákvæðisins í síðasta lagi átt sér stað. Þá er krafist dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 28. desember 2017 þegar liðinn var mánuður frá því að sannarlega var krafist greiðslu á grundvelli niðurstöðu matsgerðar dómkvadds matsmanns, sbr. 3. mgr. 5. gr. laganna.

Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi leggur áherslu á að hann hafi aðeins samið um að steypa veggi með hefðbundinni aðferð og að ekki hafi verið gert ráð fyrir sjónsteypu. Þetta komi berum orðum fram í verðkönnun stefnanda sem stefndi hafi byggt tilboð sitt á. Þá hafi alltaf verið ljóst að stefnandi þyrfti að semja við aðra verktaka en stefnda um frágang utanhúss, svo sem með múrhúðun, málun eða klæðingu veggsins. Hefði stefnandi í raun ætlað sér að láta vegginn standa án frekari frágangs hefði hann þurft að steypa hann með sjónsteypuáferð með tilheyrandi kostnaði. Ekki sé deilt um að verkið hafi verið gallað þar sem hluti veggjar yfir framhlið kjallarans hafi verið snúinn. Samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð sé kostnaður við slíkar lagfæringar 1.500.000 krónur. Aftur á móti standist ekki að gera stefnda ábyrgan fyrir verkliðum sem falli utan samnings aðila. Þá hafi stefnandi frá upphafi boðist til að laga gallann, en stefnandi hafnað því og reynt að knýja fram bætur umfram það sem hann eigi rétt á.

Gerðar eru athugsemdir við minnisblað Glóru ehf., einkum þar sem það sé byggt á þeirri röngu forsendu að um sjónsteypuvegg hafi verið að ræða. Þá virðist matsgerð byggð á því að stefndi hafi borið ábyrgð á endanlegum frágangi útveggja, en það sé rangt líkt og skýrlega verði ráðið af verðkönnuninni. Hefði stefnandi alltaf þurft að greiða fyrir frágang veggjarins óháð því hvernig uppsteypan heppnaðist. Aftur á móti miðist tillögur matsmanns um úrbætur við að stefndi greiði fyrir endanlegan kostnað vegna frágangs á útveggjum. Þá miðist fyrri tillaga matsmanns við að slípa þurfi niður allan veginn, en það sé augljóslega nægilegt að slípa niður þá hluta sem hafi verið snúnir. Hafi matsmaður ekki gert tilraun til að meta yfirborð þeirra flata sem hafi þurft að laga og sé kostnaður því verulega ofáætlaður. Þá standist ekki að stefndi greiði allan kostnað vegna verkpalla, enda geti þeir nýst við aðra vinnu sem stefndi beri ekki ábyrgð á. Þá geti stefndi ekki borið ábyrgð á múrhúðun útveggja, enda hafi slíkt ekki verið hluti af samningi aðila. Jafnframt er einingarverðum í matsgerð mótmælt sem allt of háum, en því til stuðnings er vísað til byggingarlykils H-kk-ef sem sé að jafnaði hafður til hliðsjónar við mat á kostnaði við byggingarframkvæmdir. Sé til að mynda ekki gerð tilraun til að rökstyðja óheyrilegan kostnað við múrhúðun handriðsveggs og aðlægra veggja, en múrhúðun útveggja kosti að jafnaði aðeins brot af því fermetraverði sem miðað sé við í matsgerð. Því til stuðnings er vísað til viðmiðunarverðs í byggingarlykli Hannarrs. Þá sé seinni tillaga matsmanns með öllu óskiljanleg og geri hún ráð fyrir því að stefndi verði ábyrgur fyrir endurhönnun verks sem hann hafi unnið. Þar að auki sé kostnaður ekki sundurliðaður og óljóst hvaða fjárhæð ætlaður hönnunarkostnaður nemi. Hafi stefnandi þegar klætt kjallarann með álplötum, en hönnunargögn séu ekki meðal gagna málsins og virðist klæðningin ekki hafa verið teiknuð sérstaklega. Geti bætur aldrei verið hærri en sem nemi raunkostnaði við úrbætur og hafi stefnandi ekki upplýst um hann.

Stefndi byggir einnig á því að stefnandi hafi hafnað úrbótum af hálfu stefnda, líkt og sjá megi af fundargerð vegna fundar aðila 24. júní 2016. Hafi stefnandi með vísan til minnisblaðs Glóru ehf. krafist þess að veggurinn yrði sagaður niður og steypur upp á nýtt. Með þessu hafi ætlunin verið að þvinga stefnda til að steypa bitann aftur með sjónsteypuáferð, enda þótt stefnandi hafi kosið að greiða ekki fyrir slíkt. Þegar matsgerð lá fyrir hafi stefnandi að sama skapi krafist greiðslu kostnaðar miðað við þá tillögu um úrbætur sem hafi verið dýrari. Hafi sú leið að klæða kjallarann og handriðsvegginn með álplötum verið fær frá fyrsta degi, en stefnandi einfaldlega ekki valið hana. Hafi stefndi boðist til að bæta úr gallanum frá upphafi en honum í reynd verið gert það ómögulegt. Verði stefnandi að bera hallann af þeirri ákvörðun sinni að hafna þeim úrbótum.

Vísað er til þess að stefndi eigi gagnkröfur á hendur stefnanda sem skuli koma til skuldajafnaðar. Hafi stefnandi viðurkennt að stefndi eigi rétt á greiðslu 400.000 króna þar sem súlur í norðurvegg hafi verið ranglega mældar sem veggir í magnuppgjöri. Þetta sé bókað í fundargerð frá 24. júní 2016 og hafi stefndi gefið út reikning vegna þessa sem hafi ekki fengist greiddur. Þá hafi stefnandi haldið eftir greiðslum vegna vinnu stefnda þar sem aðeins var greitt fyrir 96% framvindu á hverjum tíma, sbr. 5. grein verksamnings. Hafi stefnandi því haldið eftir 4% af greiðslum og samkvæmt yfirliti stefnda hafi honum verið greiddar 54.939.589 krónur. Skuldi stefnandi honum 2.800.083 krónur, en hann hafi þegar viðurkennt að skuldin nemi 2.242.826 krónum og sé munurinn óútskýrður.

Verði fallist á aðalkröfu eða varakröfu stefnanda er því mótmælt að dráttarvextir verði lagðir við kröfuna frá fyrri tíma en dómsuppsögu. Því til stuðnings er vísað til þess að stefnda hafi verið gert ómögulegt að lagfæra galla á verkinu vegna ólögmætra og ósanngjarnra krafna stefnanda. Þess er jafnframt krafist að gagnkrafa stefnda beri dráttarvexti frá 1. febrúar 2016 þegar verkinu var lokið.

III

Niðurstaða

Það er óumdeilt að það var galli á því verki sem stefndi tók að sér að vinna samkvæmt verksamningi aðila frá 17. apríl 2015. Samkvæmt þeirri matsgerð sem stefnandi aflaði var veruleg skekkja á þeim vegg sem er framan á húsinu og var líkleg ástæða þess talin vera mistök stefnda við afstífingu steypumóta. Það er ekki deilt um að stefndi beri, í samræmi við meginreglur kröfu- og samningaréttar, ábyrgð á þessum annmarka og því tjóni stefnanda sem af honum stafar. Aðila greinir aftur á móti á um hvers konar úrbætur hafi verið fullnægjandi og hver hafi verið kostnaður við þær, sem og hvort stefnda hafi verið gefið færi á því að bæta sjálfur úr gallanum.

Í fyrirliggjandi matsgerð er gerð grein fyrir tveimur leiðum til úrbóta og kostnaði við þær. Stefndi hefur gert athugasemdir við þessar tillögur og telur þær meðal annars byggjast á þeirri röngu forsendu að stefndi hafi borið ábyrgð á endanlegum frágangi útveggja. Það er ljóst af matsgerð að ekki er byggt á því að steypa hafi átt vegginn með sjónsteypuaðferð og var það áréttað í skýrslu matsmannsins fyrir dómi. Þá eru tillögur um úrbætur í matsgerð byggðar á því að bætt verði úr fyrirliggjandi galla með ásættanlegum hætti. Slíkar úrbætur geta eðli málsins samkvæmt kallað á vinnu sem ekki var fjallað um í verksamningi aðila. Stoðar ekki fyrir stefnda að halda því fram að með þörfum úrbótum séu lagðar á hann skyldur umfram það sem samið var um. Að þessu virtu verður niðurstaða matsgerðar um leiðir til úrbóta lögð til grundvallar við úrlausn málsins, en stefndi hefur ekki leitast við að hnekkja henni með yfirmati.

Líkt og rakið hefur verið var kostnaður við fyrri tillögu matsmanns, sem fól í sér niðurslípun á veggnum og aðlægum veggjum, sem og múrhúðun þeirra, talinn nema 4.950.000 krónum. Kostnaður við síðari tillöguna sem fólst í klæðningu veggjarins með loftræstri álklæðningu var talinn nema 9.000.000 króna. Það liggur fyrir að stefnandi hefur nú þegar klætt vegginn með álklæðningu og taldi hann þá leið eina ásættanlega, einkum vegna veðurs á svæðinu og viðhaldsþarfar. Fram kom í skýrslu dómkvadds matsmanns fyrir dómi að báðar leiðir væru tækar og fælu að hans mati í sér fullnægjandi úrbætur. Hann tók jafnframt fram að ekkert benti til þess að klæðning yrði endingarbetri en múrhúðun. Að teknu tilliti til þess galla sem var á veggnum, matsgerðarinnar og skýringa matsmanns telur dómurinn að þær úrbætur sem fyrri tillagan gerði ráð fyrir hafi verið ásættanlegar til að bæta úr annmarkanum. Verður þegar af þessari ástæðu ekki fallist á aðalkröfu stefnanda sem tók mið af seinni og kostnaðarmeiri tillögunni.

Varakrafa stefnanda er byggð á fyrri tillögu matsmanns um úrbætur. Stefndi hefur gert ýmsar athugasemdir við tillöguna, en þær lúta einkum að því að óþarft hafi verið að slípa allan vegginn, að verkpallar nýtist við aðra vinnu en úrbætur og að miðað hafi verið við allt of há einingarverð. Að mati dómsins er ekki ástæða til að draga í efa það mat hins dómkvadda matsmanns að þörf hafi verið á að slípa vegginn i heild sinni til að úrbætur væru ásættanlegar. Þá liggur ekkert fyrir um að uppsetning verkpalla hefði nýst við aðra vinnu stefnanda, en hann kveðst sjálfur ekki hafa haft í hyggju að meðhöndla vegginn frekar. Þar að auki verður með engu móti fallist á að stefndi hafi hnekkt þeim einingarverðum sem matsmaður taldi rétt að leggja til grundvallar með tilvísun til byggingarlykils Hannarrs. Verður kostnaðarmat matsmanns því lagt til grundvallar, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar frá 11. apríl 2017 í máli nr. 437/2016 og frá 2. febrúar 2006 í máli nr. 363/2005.

Stefndi hefur öðrum þræði byggt sýknukröfu sína á því að stefnandi hafi komið í veg fyrir úrbætur hans á gallanum. Það verður aftur á móti ekki annað ráðið af gögnum málsins og skýrslum fyrir dómi en að stefnda hafi verið gefið færi á að ráðast í úrbætur vegna gallans. Gerðu starfsmenn stefnda þannig tilraun til þess að slípa kantinn, en ekki liggur skýrt fyrir hver voru tildrög þess að þeirri vinnu var hætt. Hvað sem því líður þá reis ágreiningur á milli aðila um það hvernig haga bæri úrbótum og leitaði stefnandi af þeim sökum álits verkfræðistofu og óskaði dómkvaðningar matsmanns. Hann kallaði eftir úrbótum á þeim grunni, en stefndi féllst ekki á kröfur hans líkt og rakið hefur verið. Að teknu tilliti til þessa getur þessi röksemd stefnda ekki haft þýðingu við úrlausn málsins.

Aðilar eru sammála um að stefnandi skuldi stefnda tiltekna fjárhæð vegna verksamnings þeirra, en samkvæmt 5. grein samningsins skyldi aðeins greiða 96% af framvindu á hverjum tíma. Stefndi hefur krafist greiðslu á 59.572.415 krónum, en aðila greinir á um hvort eftirstöðvar nemi 2.242.826 krónum eða 2.800.083 krónum. Samkvæmt yfirliti úr bókhaldi stefnanda sem ber heitið „Vagneignir ehf. – Lánardrottnar sundurliðuð fylgiskjöl“ hafa 57.329.589 krónur verið greiddar stefnda og eru greiðslur, sem og skuldfærslur, sundurliðaðar á yfirlitinu. Kemur þar meðal annars fram að 2.390.000 krónur hafa verið greiddar 30. september 2015 og er þar skráður textinn „Millif. á BB“. Stefnandi kveður þessa færslu stafa af því að stefndi hafi fengið bifreið sem hluta af greiðslu samkvæmt verksamningnum og kannaðist forsvarsmaður stefnda við það fyrir dómi. Stefndi hefur jafnframt lagt fram yfirlit vegna millifærslna frá stefnanda. Það er ekki að öllu leyti í samræmi við yfirlit stefnanda og er til að mynda ekki gerð grein fyrir fyrrgreindri greiðslu 2.390.000 króna hinn 30. september 2015. Að virtum skýringum stefnanda, sem og því að eftirstöðvar greiðslna voru jafnframt sagðar nema 2.242.826 krónum í skjali sem varðaði samkomulag um verklok stefnda frá 15. apríl 2016, verður sú fjárhæð lögð til grundvallar. Þá er óumdeilt að stefnandi samþykkti að greiða stefnda 400.000 krónur vegna rangra mælinga í magnuppgjöri á fundi þeirra 24. júní 2016. Af gögnum málsins verður ekki séð að þessi greiðsla hafi verið innt af hendi og kemur hún því jafnframt til frádráttar kröfu stefnanda. Ber samkvæmt þessu að draga samtals 2.642.826 krónur frá varakröfu stefnanda, en engin efni eru til að fallast á kröfu stefnda um að gagnkröfur hans beri dráttarvexti frá 1. febrúar 2016.

Stefndi hefur ekki mótmælt því að krafa stefnanda beri vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 14. janúar 2017. Hann telur hins vegar að í fyrsta lagi sé unnt að miða dráttarvexti við dómsuppsögu. Stefnandi krafðist greiðslu frá stefnda á grundvelli matsgerðar dómkvadds matsmanns með bréfi 28. nóvember 2017 og var þar gerð grein fyrir grundvelli þeirra krafna sem gerðar eru í máli þessu. Verður samkvæmt þessu fallist á að krafan beri dráttarvexti frá 28. desember 2017, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Samkvæmt framangreindu verður stefnda gert að greiða stefnanda 4.950.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 14. janúar til 28. desember 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 2.642.826 krónum.

Að virtum úrslitum málsins og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað. Að teknu tilliti til umfangs málsins og kostnaðar vegna matsgerðar þykir málskostnaður hæfilega ákveðinn 1.600.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp Á-kvk-nf R-kvk-nf héraðsdómari ásamt A-kk-þgf H-kk-þgf héraðsdómara og T-kk-þgf R-kk-þgf E-kk-þgf múrarameistara.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, X-JB ehf., greiði stefnanda, Vagneignum ehf., 4.950.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 14. janúar til 28. desember 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 2.642.826 krónum.

Stefndi greiði stefnanda 1.600.000 krónur í málskostnað.