S-16/2006

Mál þetta sem var dómtekið 4. júní sl. höfðaði sýslumaðurinn á Patreksfirði þann 21. apríl 2006, með ákæru á hendur G-kk-þgf Á-kk-þgf, f. 7. maí 1980, Rósarima 7, Reykjavík,

„fyrir hylmingu, með því að hafa þann 12. eða 13. ágúst 2005 hjá versluninni Select í Ártúnsbrekku í Reykjavík, tekið við glussafleyg, vörunr. Rammer s23 C, serialnr. 23BDA0407, árg. 1998, að verðmæti kr. 1.380.000, af manni sem hann vissi ekki deili á, og haldið honum ólöglega fyrir eigandanum til 25. ágúst 2005 og hluta til 21. október 2005, þrátt fyrir að honum mætti vera ljóst að glussafleygurinn væri þjófstolinn, en fleygnum var stolið að Akralind 7 í Kópavogi frá fyrirtækinu Guðmundi Skúlasyni ehf. þann 12. eða 13. ágúst 2005.

Telst þetta varða við 1. mgr. 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að verða dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa.

Sýslumaðurinn á Ísafirði tók við meðferð málsins af hálfu ákæruvaldsins þann 1. janúar sl. við gildistöku laga nr. 46/2006.

I.

Þann 15. ágúst 2005 kærði G-kk-nf S-kk-nf til lögreglu þjófnað á glussafleyg sem nánar er greindur í ákæru. Þremur dögum síðar hafði hann samband við lögregluna á Patreksfirði og bað hana að svipast um eftir fleygnum, því að hann hefði grun um að hann væri á Vestfjörðum. Samkvæmt skýrslu lögreglu um gang rannsóknarinnar sáu lögreglumenn svipaðan fleyg í svonefndu Tagli fyrir ofan Bíldudal þann 18. ágúst 2005. Þann 20. ágúst sá hún fleyginn fyrir utan geymsluskúr sem ákærði hafði á leigu við Strandgötu á Patreksfirði. Hafði lögregla tal af ákærða, sem sagðist eiga fleyginn og hafa keypt hann um verslunarmannahelgina. Lögregla myndaði fleyginn og leitaði að raðnúmerum. Segir að texti af tveimur plötum utan á honum hafi verið afmáður og gæti það verið vegna notkunar, enda hafi séð nokkuð á fleygnum.

Síðan segir í sömu skýrslu að þann 22. ágúst hafi lögreglan í Kópavogi sent frekari gögn varðandi stolna fleyginn og daginn eftir hafi nefndur G-kk-nf aftur haft samband og þá sagst hafa spurnir af því frá ónefndum heimildarmanni að hann væri á Patreksfirði. Hafi G-kk-nf lýst því að hann hefði gert göt á sinn fleyg til að koma fyrir krók. Taldi lögregla þessa lýsingu geta átt við fyrrnefndan fleyg sem hún hafði myndað. Hafði hún samband við Kraftvélar ehf. sem höfðu árið 1998 selt fleyginn sem stolið var og upplýstu starfsmenn þar lögreglu um að raðnúmer væri hamrað í tækið fyrir innan hlífar þar sem vökvaleiðslur lægju inn í það. Segir að lögregla hafi þá farið til ákærða og beðið um að skoða fleyg hans betur, þar sem hún vildi líta á raðnúmerið. Til að það væri unnt hafi þá þurft að velta fleygnum við og hafi ákærði staðhæft að ekki mætti velta honum við nema að reisa hann upp og láta hann vera í þeirri stöðu í nokkurn tíma og leggja hann síðan niður aftur. Hann hafi ekki sagst hafa tök á að koma með gröfu þá þegar til að velta honum við en hann myndi hafa samband um kvöldið og aðstoða lögreglu. Það brást og hringdi lögregla til ákærða þetta kvöld og kvaðst hann þá staddur utan bæjar og ekki geta aðstoðað lögregluna fyrr en daginn eftir.

Lögreglumenn höfðu samband við Kraftvélar ehf. daginn eftir og fengu þær upplýsingar að ekkert væri því til fyrirstöðu að velta fleygnum og það skemmdi hann á engan hátt. Klukkan 13:30 hafði lögregla samband við ákærða og kom hann síðan með gröfu og lyfti fleygnum. Sá lögregla að slípuð hafði verið rauf þar sem raðnúmerið var á fleygnum og segir í skýrslu hennar að það hafi augljóslega verið gert til að erfiðara væri að lesa raðnúmerið. Erfitt sé að meta hvenær það hafi verið gert. Lögregla kvaddi ákærða á lögreglustöð en hann neitaði í fyrstu að hlýða því og vísaði á lögmann sinn. Eftir að lögregla hafði haft samband við lögmanninn boðaði hún ákærða á ný til skýrslugjafar og veitti honum frest til klukkan 16:00. Kom ákærði á lögreglustöð í lok frestsins og gaf skýrslu fyrir varðstjóra. Skýrði hann svo frá að hann hefði hitt mann sem hann vissi ekki önnur deili á en að heiti J-kk-nf fyrir utan Kraftvélar ehf. Þeir hafi farið að ræða um brotvélar og maðurinn sagt að hann gæti útvegað ákærða brotfleyg. Ákærði hafi síðan hitt mann fyrir utan verslunina Select í Ártúnsbrekku, sem hafi komið á bifreið af gerðinni Nissan Terrano með kerru aftan í og hafi maðurinn sagt að hann hefði fengið skóflu með, sem hafi einnig verið á kerrunni. Skóflunni hafi verið stolið af ákærða og sé hann búinn að kæra það. Hafi ákærði greitt manninum 500.000 krónur í peningum fyrir skófluna og fleyginn. Ákærði kvaðst ekki hafa hugmynd um það hvernig á því stæði að reynt hefði verið að afmá raðnúmerið af fleygnum. Ákærði tók fram að hann vildi ekki halda fleygnum reyndist hann stolinn og lýsti sig reiðubúinn að aðstoða lögreglu við rannsókn eftir föngum.

Í fyrrnefndri skýrslu lögreglu um rannsókn sína kemur fram að klukkan 19:30 sama dag hafi hún uppgötvað við skoðun á myndum sem teknar voru fyrir utan geymslu ákærða þann 21. ágúst, þ.e. þrem dögum fyrr, að þá hafi ekki verið búið að slípa í raðnúmerið. Klukkan 20:50 hafi lögreglumenn rætt við ákærða fyrir utan bensínstöðina á Patreksfirði og boðið honum að koma á lögreglustöð og skoða myndirnar og breyta framburði sínum ef hann óskaði þess. Hafi hann afþakkað hvort tveggja. Þá hafi lögregla beðið hann að afhenda fleyginn til frekari rannsóknar, þar sem myndir gæfu sterklega til kynna að hér væri um hinn stolna fleyg að ræða. Hafi ákærði neitað því og sagt að best væri að hann tæki fleyginn og færi með hann til Reykjavíkur og skilaði honum til þess er hann hefði keypt hann af. Hafi ákærði getið þess að hann myndi gera það sem hann gæti til að gera lögreglu málið erfitt. Lögregla hafi eftir þetta undirbúið ráðstafanir til að afla heimildar dómara til að leita fleygsins hjá ákærða og leggja hald á hann. Klukkan 21:45 hafi hún sett vakt við skúrinn þar sem hún vissi síðast til fleygsins. Klukkan 22:30 hafi ákærði farið við annan mann inn í skúrinn. Eftir nokkurn tíma hafi þeir farið út og fært gröfu í eigu ákærða til, uns hún stóð þétt við skúrinn og skófla hennar var við dyr að honum. Klukkan 23:05 hafi lögregla átt tal við ákærða og félaga hans fyrir utan skúrinn, skýrt ákærða óformlega frá stöðu máls og fyrirætlunum sínum og áréttað kröfu um að ákærði afhenti fleyginn en hann ekki viljað það. Klukkan 00:15 hafi ákærði og félagi hans komið á lögreglustöð og ákærði hafi fengið að skoða gögn málsins. Ákærði hafi haft samband við G-kk-þf S-kk-þf og viljað skila fleygnum ef hann drægi kæru sína til baka. Ákærði hafi síðan ákveðið að færa lögreglu fleyginn.

Lögregla tók skýrslu af ákærða 2. september 2005. Framvísaði hann þá skjali sem hljóðar um 300.000 króna hreyfingu þann 29. júlí 2005 á nánar greindum bankareikningi. Sagðist hann eiga eftir að greiða seljandanum 200.000 krónur og kvaðst reikna með því að verða krafinn um þær. Hefði sér ekki orðið ágengt með að hafa uppi á seljandanum. Hann hefði ekki hugmynd um hver hefði átt við raðnúmerið, en það hefði hver sem er getað gert þar sem fleygurinn var fyrir utan skúrinn.

Lögregla yfirheyrði G-kk-þf S-kk-þf 14. september 2005. Skýrði hann svo frá að hann hefði skoðað fleyginn og þekkt hann sem þann sem stolinn var, því bæði mætti ennþá lesa raðnúmerið og hann þekkti gat sem hann hefði gert til að auðvelda að hífa hann. Á fleyginn vantaði „haus“ sem sæist þó á myndum sem lögreglan á Patreksfirði hefði tekið. Taldi hann víst að ákærði hefði haldið honum eftir, svo og einni vökvaslöngu. G-kk-nf tók fram að ákærði hefði hringt til sín um klukkan 23:30 þann 24. ágúst og viljað skila fleygnum gegn því að kæra yrði dregin til baka. Hefði ákærði sagst hafa keypt fleyginn fyrir 500.000 krónur og ekki vilja hafa kæru yfir sér. Kvaðst G-kk-nf hafa sagt ákærða að hann myndi hugsa málið og hafi ákærði ætlað að hafa samband við hann daginn eftir, en af því hafi ekki orðið. Ítrekaði G-kk-nf upphaflega kæru um stuld á fleygnum og krafðist afhendingar hans, svo og haussins og vökvaslöngunnar.

Ákærði var enn yfirheyrður 5. október 2005. Hann staðfesti nefnt símtal við G-kk-þf S-kk-þf. Hann kvaðst hafa skilað fleygnum eins og hann fékk hann. Tengistykkið, „hausinn“, hefði hann fengið frá föður sínum. Ákærði afhenti lögreglu samt sem áður tengistykkið að kröfu hennar. Lögregla lét flytja það til Reykjavíkur og vísaði kæranda á það þar. Segir í skýrslu lögreglu að hann hafi sagt símleiðis að hann þekkti það sem sitt stykki, en búið væri að mála það.

II.

Við aðalmeðferð málsins lagði ákæruvaldið fram gögn um að fyrrnefndar 300.000 krónur hefðu verið færðar milli bankareikninga sem báðir tilheyrðu ákærða. Ákærði kvaðst aðspurður hafa reynt að sýna lögreglunni einhverja kvittun til að sanna fyrir henni að hann hefði ekki stolið fleygnum.

Ákærði kveðst hafa keypt fleyginn án þess að vita að hann væri stolinn. Hann hefði enga tilraun gert til að leyna honum fyrir lögreglu, eða halda honum fyrir eigandanum. Hann hefði greitt seljandanum, sem hann viti ekki hver er, 300.000 krónur í peningum er hann tók við honum. Hefði átt að hafa samband við hann til að innheimta eftirstöðvar kaupverðsins. Hann hefði hitt seljandann fyrir utan húsnæði Kraftvéla. Hefði maðurinn sagt sér að hann gæti útvegað sér slíkan fleyg. Maðurinn hefði komið með fleyginn og afhent sér hann fyrir utan verslunina Select. Ákærði kvaðst ekkert vita um afmáningu raðnúmersins. Dytti sér sú skýring ein í hug að seljandinn hefði einhver sambönd fyrir vestan.

Ákærði kvaðst hafa keypt tækið í þágu fyrirtækis en greitt það sjálfur. Hann kvaðst ekki geta skýrt hvers vegna hann tók ekki kvittun frá seljandanum, nema með því að það hefði verið rugl í sér, en tók fram að hann hefði fengið tækið á góðu verði.

G-kk-nf S-kk-nf gaf skýrslu vitnis fyrir dómi. Hann kvaðst hafa reynt að koma því sem víðast á framfæri að fleygurinn hefði horfið. Hefði hann fengið vísbendingu um að hann kynni að vera fyrir vestan. Hafi það síðan fengist staðfest með rannsókn lögreglu. Hann hefði umsvifalaust þekkt fleyginn af gati sem hann hefði verið búinn að gera á hann og auk þess hefði raðnúmer verið læsilegt, þótt reynt hefði verið að slípa það niður. Fleyginn hefði hann fengið, en án tengistykkis. Það hefði hann fengið síðar og verið deginum ljósara að það væri rétta stykkið. Slöngur hefði hann aldrei endurheimt. Fleyginn kvaðst hann hafa keypt árið 1999 eða 2000 og kvað aðspurður sennilegt að hann hefði þá greitt 550.000 krónur fyrir hann.

Lögreglumennirnir G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf, S-kk-nf Ó-kk-nf og D-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf gáfu skýrslur fyrir dómi. Ekki er þörf á að rekja efni framburðar þeirra sérstaklega, enda efnislega samhljóða skriflegri skýrslu hins síðastnefnda um gang rannsóknarinnar, sem rakin er hér að framan.

III.

Í þessu máli liggur fyrir að fyrirsvarsmaður eiganda brotfleygsins kærði þjófnað á honum til lögreglu þann 15. ágúst 2005. Taldi hann þá að fleygnum hefði verið stolið á tímabilinu 12.-13. ágúst 2005. Ítrekaði hann hér fyrir dómi að fleygurinn hefði horfið um helgina 12.-14.ágúst 2005. Lögreglan á Patreksfirði sá fleyginn þar vestra 18. ágúst 2005. Í skýrslu sem ákærði gaf fyrir lögreglu 24. ágúst 2005 sagði hann að það hefði verið um 3. ágúst 2005 sem hann kom með hann vestur. Fær sú dagsetning ekki staðist. Einnig er haft eftir ákærða í fyrrnefndri skýrslu D-kk-ef R-kk-ef G-kk-ef lögreglumanns að er lögreglumenn höfðu fyrst tal af ákærða þann 20. ágúst 2005 hafi hann sagst hafa keypt fleyginn um verslunarmannahelgina. Frídagur verslunarmanna árið 2005 var 1. ágúst. Samkvæmt þessu staðhæfði ákærði við lögreglu að hann hefði keypt fleyginn mun fyrr en honum var stolið. Er með ólíkindum að ákærða hafi raunverulega misminnt svo um það hvenær hann keypti fleyginn þetta skömmu eftir að kaupin gerðust.

Í ákæru er staðhæft að ákærði hafi keypt fleyginn á tímabilinu 12.-13. ágúst. Í ljósi framangreindra dagsetninga verður ekki við annað miðað en að það hafi gerst á tímabilinu frá 12. ágúst 2005 til 17. ágúst 2005.

Hvorki hefur verið sannað né afsannað að ákærði hafi fengið fleyginn afhentan fyrir utan verslunina Select í Ártúnsbrekku af óþekktum manni. Í ákæru er þetta lagt til grundvallar og fer það saman við staðhæfingu ákærða sjálfs. Verður því byggt á því að ákærði hafi komist yfir fleyginn á þennan hátt. Ákærði staðhæfir að hann hafi greitt manninum 300.000 krónur í peningum og að hann hafi átt að greiða 200.000 krónur til viðbótar er eftir yrði gengið. Ákærði framvísaði við rannsókn málsins skjali um 300.000 króna færslu á bankareikningi og gaf í skyn að það hefði verið úttekt á peningum sem hann greiddi fyrir fleyginn. Ákæruvaldið hefur sýnt fram á að þarna var ekki um peningaúttekt að ræða. Liggur ekkert fyrir um þessi kaup annað en frásögn ákærða.

Lögregla tók ljósmyndir af fleygnum 21. ágúst 2005. Ein þeirra mynda sýnir svo ekki verður um villst, er hún hefur verið stækkuð, að raðnúmer er þar hamrað í málm. Á myndum sem lögregla tók 25. ágúst 2005 sést að eftir að myndin var tekin 21. ágúst 2005 hefur verið sorfið í númerið, að því er virðist með skurðarskífu. Þótt ekki hafi verið staðið öruggar að því verki en svo að númerið er samt sem áður læsilegt að hluta á stækkuðum ljósmyndum, verður ekki annað ályktað en að þetta hafi verið gert til að torvelda að kennsl yrðu borin á fleyginn. Ákærði kveðst ekki geta upplýst hvernig á því stendur að sorfið var í númerið. Að því gefnu að hann hafi ekki gert það sjálfur, er með ólíkindum að sá er stal fleygnum eða seldi hann ákærða, hafi unnið þetta verk eða látið vinna, nema af því tilefni að lögregla hafði haft tal af ákærða vegna fleygsins nokkrum dögum áður. Verður ekki ályktað skynsamlega að sá hinn sami hafi þá í því tilviki fengið upplýsingar um það frá öðrum en ákærða sjálfum. Kemur samkvæmt þessu ekki annað til greina en að annað hvort hafi ákærði sorfið sjálfur í númerið, eða að hann þekki frekari deili á seljandanum en hann hefur borið um.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að nokkra eftirgangsmuni þurfti þann 24. ágúst 2005 til að ákærði afhenti henni fleyginn. Varð hann ekki við ósk lögreglu um það fyrr en eftir að hún hafði sett vakt við meintan geymslustað fleygsins og að hún hyggðist leita heimildar dómara til að leita hans og leggja hald á hann.

Ekki verður annað lagt til grundvallar en að tengistykki, „haus“, hafi verið stolið með fleygnum og að það hafi verið sama stykkið og eigandinn fékk síðar í hendur frá ákærða fyrir tilhlutan lögreglu. Þessu stykki hélt ákærði eftir í fyrstu og staðhæfði við lögreglu að hann hefði fengið það annars staðar. Ekkert liggur fyrir sem styður þá staðhæfingu.

Gegn neitun ákærða liggur ekki fyrir bein sönnun um að honum hafi mátt vera ljóst að hann væri að fá afhentan stolinn mun er hann tók við honum fyrir utan verslunina Select í Ártúnsbrekku, þótt manni með fulla skynsemi sé raunar vart ætlandi að kaupa notaðan hlut af ókunnum manni á svo háu verði sem ákærði greinir frá, án þess tryggja sér nokkur skilríki fyrir viðskiptunum þá þegar eða ganga með einhverjum hætti úr skugga um að allt sé raunverulega með felldu. Dómurinn metur það hins vegar svo að þegar er lögregla grennslaðist fyrir um fleyginn hjá ákærða þann 20. ágúst 2005 hafi honum mátt hafa orðið ljóst og hljóti raunar að hafa orðið það ljóst að hann hefði keypt stolinn mun. Er ómögulegt að telja skynsamlegan vafa leika á því að í síðasta lagi þá hafi vaknað hjá ákærða ásetningur til að halda fleygnum, sem hann sýndi í verki með því að segja lögreglu ósatt um það hvenær hann hefði keypt hann. Endurtók hann þau ósannindi þann 24. ágúst 2005 við formlega skýrslugjöf. Þá var sorfið í raðnúmer fleygsins eftir að lögregla grennslaðist fyrir um hann hjá ákærða eins og áður er rakið og ákærði reyndi að blekkja lögregluna til að trúa því að hann hefði tekið fjárfúlgu út af bankareikningi með tiltekinni hreyfingu í lok júlí, sömu fjárhæðar og hann kveðst hafa greitt fyrir fleyginn. Enn reyndi ákærði að halda tengistykki eftir, eins og að framan greinir.

Ákærði synjaði lögreglu um að afhenda fleyginn er hún krafði hann um það klukkan 20:50 þann 24. ágúst 2005. Var krafa lögreglu gerð vegna rannsóknar á kæru eiganda fleygsins um að honum hefði verið stolið. Með því að ákærða hlaut þá að vera ljóst, að hann hefði keypt stolinn fleyg og er uppvís að því að hafa ásett sér að reyna að halda honum þrátt fyrir það, fullframdi hann með þessari synjun brot sem varðar við 1. mgr. 254. gr. almennra hegningarlaga. Með því að ekki verður lagt til grundvallar að ákærði hafi komist óráðvandlega að fleygnum í upphafi verður honum refsað samkvæmt lokamálslið ákvæðisins, sem kveður á um sektir eða fangelsi allt að einu ári.

Ákærði hefur ekki sætt refsingum. Verðmæti fleygsins sem í ákæru greinir, er miðað við nýjan fleyg sömu gerðar. Eigandi fleygsins keypti hann nýjan árið 1998 fyrir 550.000 krónur. Ekkert mat liggur fyrir á verðmæti hans í ágúst 2005. Verður miðað við að verðmæti hans þá hafi verið það sem ákærði kveðst hafa ætlað að greiða fyrir hann, þ.e. 500.000 krónur. Refsing ákærða þykir að teknu tilliti til þessa vera hæfilega ákveðin fangelsi í einn mánuð, sem rétt er að skilorðsbinda eins og greinir í dómsorði.

Dæma ber ákærða til að greiða sakarkostnað. Er þar einungis um að tefla málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem ákveðast 249.000 krónur. Er þar með talinn virðisaukaskattur og einhver kostnaður sem lögmaðurinn hefur óhjákvæmilega haft af ferðalagi til að flytja málið hér á Ísafirði.

Dóminn kveður upp E-kk-nf S-kk-nf dómstjóri. Dómsuppsaga hefur dregist vegna anna við embættið síðan málið var dómtekið. Sakflytjendur hafa lýst því yfir að þeir telji fyrir sitt leyti ekki þörf á að endurupptaka málið til endurflutnings og þykir með hliðsjón af því ekki nauðsynlegt að gera svo.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í einn mánuð, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem ákveðast 249.000 krónur.

E-kk-nf S-kk-nf