E-614/2014

I

Mál þetta var höfðað 21. febrúar 2014 og dómtekið 24. október 2014 að loknum munnlegum málflutningi.

Stefnandi er Landsbankinn hf., Austurstræti 11, Reykjavík, en stefndi er Þ-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf, Rafstöðvarvegi 25, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 15.838.985 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 25. febrúar 2014 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu, auk málskostnaðar.

II.

Í máli þessu er deilt um innheimtu skuldar samkvæmt lánssamningi sem gerður var á milli Landsbanka Íslands hf., kt. 540291-2259 sem banka og stefnda Þ-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef sem lántaka, upphaflega að fjárhæð 13.000.000 krónur. Samningurinn var undirritaður þann 10. október 2008.

Samkvæmt lánssamningnum skyldi lánstími vera fimm ár og bar lántaka að greiða lánið að fullu á næstu fimm árum með fimm jöfnum afborgunum á tólf mánaða fresti. Skyldi fyrsti gjalddagi afborgana vera 15. október 2009. Vextir skyldu greiðast á 12 mánaða fresti út lánstímann, í fyrsta skipti þann 15. október 2009. Stæði lántaki ekki í skilum á greiðslu vaxta eða afborgunar á gjalddaga bar honum að greiða dráttarvexti af gjaldfallinni fjárhæð frá gjalddaga til greiðsludags. Um dráttarvexti skyldi fara samkvæmt ákvæðum vaxtalaga nr. 38/2001, sbr. grein 5.1 í samningnum. Þá skuldbatt lántaki sig, kæmi til vanefnda á skyldum hans samkvæmt samningnum, til þess að greiða bankanum, auk vaxta og dráttarvaxta skv. III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, allan kostnað sem bankinn legði út í vegna vanefndanna, málsóknar eða annarra réttargjalda, lögmannsþóknunar eða annars er bankanum bar að greiða. Einnig skuldbatt hann sig til að greiða annan lögfræðilegan kostnað vegna innheimtu lánsins. Skilyrði fyrir útborgun lánsins var að stefnanda myndi berast skrifleg beiðni um útborgun, samkvæmt sérstökum viðauka, sbr. grein 6.1 í skilmálum samningsins. Var slíkur viðauki undirritaður af stefnda, sama dag og lánssamningurinn, þ.e. 10. október 2008.

Samkvæmt viðaukanum óskar lántaki eftir því að lánið verði greitt út þann 17. október 2008 og að fjárhæðin verði lögð inn á reikning nr. 0117-26-974900, sem er safnreikningur bankaútibús stefnanda í Holtagörðum. Samkvæmt niðurlagi viðaukans heimilar lántaki, þ.e. stefndi í máli þessu, Landsbanka Íslands hf. að skuldfæra greiðslu afborgana, vaxta og annarra gjalda samkvæmt lánssamningnum af reikningi sínum sem þó er ekki sérstaklega tilgreindur í skjalinu.

Í 8. gr. lánssamningsins er mælt fyrir um vanefndaúrræði samningsins. Þar segir að bankanum sé heimilt, að uppfylltum ákveðnum skilyrðum, að fella lán samkvæmt samningnum í gjalddaga einhliða og fyrirvaralaust og án sérstakrar uppsagnar.

Stefndi gjaldfelldi lánið þann 15. október 2009. Eftirstöðvar lánsins voru þá 14.547.419 krónur og áfallnir samningsvextir 1.291.566 krónur, eða samtals 15.838.985 krónur, sem er stefnufjárhæðin.

Stefnandi sendi stefnda innheimtuviðvörun þann 22. október 2010 og tilkynningu um lögfræðiinnheimtu þann 25. mars 2011. Þá var stefnda sent innheimtubréf þann 5. maí 2011. Bréfum stefnanda var ekki svarað af stefnda.

Við aðalmeðferð málsins upplýsti stefnandi að umrætt lán hefði verið notað til þess að leysa stefnda undan sjálfskuldarábyrgð hans á láni sem Smárinn ehf. var með hjá stefnanda. Af þeim sökum hafi stefndi ekki fengið lánsfjárhæðina 13.000.000 króna greidda beint inn á persónulegan reikning sinn, og lánið verið lagt inn á safnreikning í eigu bankans.

Þann 9. október 2008 tók Fjármálaeftirlitið, með heimild í 100. gr. a í lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., þá ákvörðun að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf., kt. 540291-2259, til Nýja Landsbanka Íslands hf. 471008-0280, nú Landsbankinn hf., sem er stefnandi í máli þessu.

III.

1. Helstu málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á meginreglum kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga og efndaskyldu loforða.

Þá byggir stefnandi á því sem upplýst var við aðalmeðferð málsins að stefndi hafi notað umrætt lán til þess að greiða aðrar skuldbindingar sínar hjá stefnanda og með því hafi stefndi losað sig undan sjálfskuldarábyrgð sem hann hafði gengist í hjá stefnanda vegna lánveitingar stefnanda til Smárans ehf. Skýri það hvers vegna lánið hafi verið lagt inn á safnreikning hjá stefnanda, en ekki greitt inn á persónulegan reikning stefnda.

2. Helstu málsástæður stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á aðildarskorti. Samningur stefnda hafi verið við Landsbanka Íslands hf., en ekki stefnanda. Þá byggir stefndi á því að lánveitandi hafi vanefnt skyldu sína samkvæmt samningnum með því að greiða lánið ekki inn á persónulegan bankareikning stefnda og því sé fallin niður skylda stefnda til að efna samninginn.

Þá byggir stefndi enn fremur á því að upplýsingar stefnanda við aðalmeðferð málsins um afdrif lánsins séu nýjar upplýsingar sem ekki hafi verið studdar gögnum. Allar upplýsingar um sjálfskuldarábyrgð stefnda vegna Smárans ehf. skorti og þar á meðal upplýsingar um hvort lánið hafi verið innborgun inn á lán Smárans ehf. hjá stefnanda. Það skorti m.ö.o. allar upplýsingar um að lánið hafi komið stefnanda til góða.

IV.

Í málinu liggur fyrir ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 9. október 2008 um ráðstöfun eigna og skulda Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf. sem nú heitir Landsbankinn hf. Sú ákvörðun byggði á heimild í 100. gr. a í lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.

Lánssamningur á milli Landsbanka Íslands hf., kt. 540291-2259, og stefnda var undirritaður þann 10. október 2008 og kom til framkvæmda þann 6. nóvember 2008, þegar lánið var greitt inn á safnreikning í útibúi stefnanda í Holtagörðum.

Dómurinn telur engan vafa leika á því að með greindri ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hafi stefnandi tekið yfir réttindi og skyldur Landsbanka Íslands hf., kt. 540291-2259, og síðar framkvæmt þau með því að greiða lánsfjárhæðina inn á þann reikning sem óskað var eftir af hálfu stefnda. Samkvæmt þessu telur dómurinn stefnanda réttan aðila að máli þessu til þess að innheimta umrædda skuld.

Samkvæmt viðauka 1 með lánssamningnum, sem er beiðni um útborgun samkvæmt lánssamningi og undirritaður er af stefnda, óskar hann eftir því að lánsfjárhæðin verði greidd inn á reikning „í eigu lántaka: 0117-26-974900“. Var umrædd fjárhæð lögð inn á fyrrgreindan reikning þann 6. nóvember 2008 sem er safnreikningur stefnanda í bankaútibúi hans í Holtagörðum. Fyrir liggur í málinu að stefndi undirritaði fyrrgreindan lánssamning og þann viðauka sem honum fylgdi. Þá má einnig ganga út frá því að fjárhæðin hafi verið lögð inn á þann reikning sem stefndi óskaði eftir. Stefndi hefur ekki lagt fram nein viðhlítandi rök eða gögn fyrir því að fjárhæðin hafi samt sem áður ekki gengið til hans eða hans þarfa. Verður því að taka stefnukröfuna til greina.

Samkvæmt framangreindu verður stefndi, Þ-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf, dæmdur til að greiða stefnanda, Landsbankanum hf., skuld að fjárhæð 15.838.985 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 25. febrúar 2014 til greiðsludags.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, ber stefnda að greiða stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Þ-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, Landsbankanum hf., 15.838.985 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 25. febrúar 2014 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)