S-470/2019

1 Mál þetta, sem dómtekið var 11. nóvembersl., var höfðað með ákæru Lögreglustjórans á Norðurlandi eystra 1 2. desember 2019, á hendur: „Á-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudagskvöldið 8. ágúst 2019, ekið hópferðabifreiðinni [...], undir áhrifum áfengis (í blóðsýni úr ákærða mældist áfengismagn 2,23‰), stutta vegalengd við starfsmannahús á tjaldstæði skammt frá flugvellinum í Skútustaðahreppi.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er þess krafist að ákærði sæti sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga.“

2 Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst ákærði þess að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun verjanda hans.

Málsatvik. Rannsókn. Sönnunarfærsla.

3 Lögreglu barst tilkynning fimmtudagskvöldið 8. ágúst 2019 kl. 23:55 að ölvaður ökumaður hópferðabifreiðar hefði ekið ítrekað yfir garðhúsgögn og á starfsmannahús við tjaldstæðið Hlíð í Skútustaðahreppi skammt frá flugvellinum í Mývatnssveit. Að beiðni lögreglu hafði vitnið A, leiðsögumaður ferðamannahóps sem hafði ferðast með rútunni, auga með ökumanninum þar til lögregla kom á vettvang. Almyrkvað var þegar lögregla kom á vettvang. Bifreiðin stóð fyrir utan norðurhlið starfsmannahússins. Enginn afleggjari lá að húsinu, heldur virtist bifreiðinni hafa verið ekið eftir hraunhellum sem liggja frá vegi að húsinu. Samkvæmt skýrslu lögreglu svaf ökumaðurinn undir stýri bifreiðarinnar er lögreglumenn komu á vettvang og mátti finna af honum megna áfengislykt. Hefur lögregla eftir vitninu A að ökumaðurinn hafi verið undir stýri bifreiðarinnar er hún kom á vettvang og hafi hann ekki hreyft sig þaðan. Lögreglumenn vöktu ökumanninn, færðu hann í lögreglubifreið, handtóku hann og færðu á lögreglustöð til blóðtöku eftir að hafa tekið af honum öndunarsýni sem sýndi 1,82‰. Læknir tók blóðsýni úr ákærða kl. 1:35 og annað sýni kl. 2:35. Lögreglumenn ræddu óformlega við þrjú vitni daginn eftir, sem öll sögðust hafa farið út úr húsinu og séð ákærða sitja undir stýri bifreiðarinnar þar sem hún var í gangi við gafl hússins, eftir að þau heyrðu högg dynja á húsinu.

4 Samkvæmt niðurstöðu blóðrannsóknar reyndist áfengismagn í blóði ákærða vera 2,23‰.

5 Myndir lögreglu af vettvangi sýna skemmdir á gasgrilli, garðstól úr tré og spegli hópferðabifreiðarinnar.

6 Myndskeið úr búkmyndavélum lögreglu sýna að ákærði var nær rænulaus af ölvun er lögreglumenn færðu hann úr bifreiðinni og handtóku hann.

Nú verður rakinn framburður ákærða fyrir dómi, vitnisburðir og önnur gögn um málsatvik.

7 Ákærði neitaði sök fyrir dómi. Kvaðst hann hafa neytt áfengis með farþegum bifreiðarinnar að akstri loknum eftir kvöldmat. Hafi hann fengið sterkt áfengi frá heimalandi farþeganna og orðið ölvaður. Hann hafi farið að því búnu og búist til svefns í koju hópferðabifreiðarinnar. Hann hafi orðið var við að bifreiðin var á hreyfingu og þá farið fram og slegið rafmagni bifreiðarinnar út. Taldi hann sig hafa rekið höndina í gírstöng bifreiðarinnar og þannig hafi bifreiðin farið að renna af stað. Hann hafi ekki verið nógu snöggur að slá rafmagninu út áður en bifreiðin skall á húsinu. Við það hafi slokknað á vélinni. Eftir það hafi hann farið aftast í bifreiðina og lagst þar til svefns.

Neitaði ákærði því alfarið að hafa nokkurn tímann setið undir stýri bifreiðarinnar eftir að hann neytti áfengis umrætt kvöld. Kvaðst hann hafi legið í koju aftast í bifreiðinni þegar lögregla kom á vettvang. Aðspurður hvers vegna hann telji sig nú muna atburði kvöldsins, þegar hann hafi sagt við yfirheyrslu hjá lögreglu að hann myndi ekki neitt, kvað hann lögreglu hafa ruglað sig í ríminu.

8 Lögreglumenn nr. h 1252, 0420, 9914, 1811 staðfestu skýrslu sína og aðkomu að rannsókn málsins. Lögreglumennirnir hl 252 og 0420 staðfestu að hafa komið að ákærða undir stýri bifreiðarinnar og að hann hafi sýnt öll einkenni um verulega ölvun. Þá staðfestu lögreglumennirnir að hafa handtekið ákærða og fært hann til blóðsýnatöku á lögreglustöð. Þá staðfestu lögreglumennirnir að ákærði hafi borið við minnisleysi um atburði kvöldsins og ekkert getað svarað til um það hvort hann hafi ekið hópferðabifreiðinni að starfsmannahúsinu eða ekki. Að öðru leyti er óþarft að rekja framburði lögreglumanna.

9 Vitnið A, leiðsögumaður ferðamannahópsins, kom fyrir dóm og staðfesti framburð sinn fyrir lögreglu. Lýsti hún því að hafa heyrt högg koma á húsið og eftir það hafi hún farið út og séð ákærða sitja undir stýri bifreiðarinnar. Kvaðst hún hafa fylgst með honum þar til lögreglan kom á vettvang. Hafi henni tekist að ná lyklunum úr kveikjulás bifreiðarinnar með aðstoð annarra úr hópnum.

10 Vitnið B, fyrrverandi starfsmaður á tjaldstæðinu, lýsti því fyrir dómi að hún hafi farið út úr starfsmannahúsinu um kl. 23:30 er hún varð vör við að dynkur kom á húsið þannig að veggir nötruðu og sjónvarpið hreyfðist. Hafi hún þá séð ákærða aka á húsið í tvö til þrjú skipti. Hafi hann fyrst ekið á húsið en bakkað svo frá því og ekið á það aftur. Ákærði hafi setið í ökumannssætinu og ekki fært sig þaðan fyrr en lögreglan kom á vettvang. Samstarfsmenn hennar hafi reynt að fá hann úr ökumannssætinu en það hafi ekki tekist. Kvað hún ákærða hafa verið ölvaðan fyrr um kvöldið, hann hafi hegðað sér undarlega og verið með leiðindi við starfsfólk.

11 D, sérfræðingur á rannsóknarstofu í lyfja og eiturefnafræði gerði grein fyrir blóðrannsókn í málinu.

12 Vitnið E, samstarfsmaður ákærða hjá Teiti Jónassyni ehf., lýsti því fyrir dómi að bifreiðin væri í raun hálfsjálfsskipt þannig að mögulegt væri að bifreiðin hrykki í gír við það að rekist væri í hnapp við gírstöngina. Það væri hins vegar lágt drif sem einungis myndi færa bifreiðina löturhægt áfram. Við minnstu fyrirstöðu færi bifreiðin aftur í hlutlausan gír. Kvað Á-kvk-nf bifreiðina ekki hafa verið í handbremsu er hún kom að henni. Staðfesti Á-kvk-nf ljósmyndir sem hún tók af vettvangi er hún sótti bifreiðina daginn eftir að ákærði hafði verið handtekinn. Myndirnar sýna sömu skemmdir og lýst var í skýrslu lögreglu.

Niðurstaða

13 Að mati dómsins var framburður ákærða fyrir dómi ótrúverðugur. Samræmist hann ekki framburði ákærða fyrir lögreglu, þar sem hann kvaðst ekki muna hvort hann hafi ekið bifreiðinni og gæti því hvorki neitað því né játað. Þá kvaðst hann fyrir lögreglu lítið muna eftir kvöldinu. Upptökur úr búkmyndavélum lögregluog framburðir lögreglumanna bera með sér að ákærði var nær rænulaus af ölvun þegar að var komið. Þannig tók langan tíma að fá hann til að yfirgefa bifreiðina og var hann svo óskýr í tali að örðugt var að greina orðaskil. Þá er hafa bæði lögreglumennirnir sem komu á vettvang og vitnin A og B-x-nf að ákærði hafi setið undir stýri bifreiðarinnar, en ákærði sagðist sjálfur aldrei hafa sest þar undir stýri. Kvaðst hann hafa legið í hvílu aftast í hópferðabifreiðinni er lögreglan kom á vettvang. Þá er framburður ákærða um að hann hafi slegið út rafmagni bifreiðarinnar til að stöðva hana í beinni andstöðu við framburði vitnanna, sem lýstu því að bifreiðin hafi verið í gangi er þau komu að ákærða undir stýri. Er framburður ákærða svo ótrúverðugur að ekki verður á honum byggt í málinu.

14 Þá styður framburður vitnisins E ekki framburð ákærða um að hann hafi verið búinn að ganga frá bifreiðinni og á leið til hvílu. Þannig staðfesti vitnið að bifreiðin hafi ekki verið í handbremsu er hún kom að henni. Þá lýsti hún því að þó bifreiðin gæti hrokkið í gír við það að rekist væri í hnapp á gírstönginni, þá myndi hún fara aftur í hlutlausan gír og staðnæmast við minnstu fyrirstöðu. Fyrir liggur hins vegar í málinu að bifreiðinni var ekið frá bílastæði við gistihús um 40 metra vegalengd yfir hraunhellur að starfsmannahúsinu og ekið ítrekað á húsið.

15 Sannað er með vitnisburði B og A að ákærði sat undir stýri bifreiðarinnar þar sem hún var í gangi fyrir utan húsið eftir að henni var ekið ítrekað á gafl hússins. B staðfesti afdráttarlaust fyrir dómi að hún hafi séð ákærða aka bifreiðinni á húsið í hið minnsta tvö skipti, þar sem hann hafi fyrst ekið á húsið en bakkað svo frá húsinu og ekið á það að nýju. Áður hafði ákærði ekið á húsið er vitnin voru stödd þar innandyra. Er gegn neitun ákærða hafið yfir skynsamlegan vafa að hann hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn, þó að ekki liggi fyrir hvað ákærða gekk til með akstrinum þar sem hann sat skólaus undir stýri. Blóðrannsókn staðfestir að ákærði var ölvaður, en vínandamagn í blóði ákærða mældist 2,23‰. Verður ákærði samkvæmt því sakfelldur fyrir háttsemi þá sem í ákæru greinir. Er háttsemi ákærða rétt heimfærð til refsiákvæða.

Refsiákvörðun

16 Ákærði er fæddur 1962. Hefur hann ekki gerst sekur um brot sem fram koma á sakavottorði. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 210.000 króna sekt og komi 16 daga fangelsi ístað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

17 Með vísan til 5. mgr. 102. gr. umferðarlaga nr.50/1987 verður ákærði sviptur ökurétti í 2 ár frá birtingu dómsins að telja.

18 Að kröfu ákæruvalds og með vísan til dómsniðurstöðu verður ákærði dæmdur til greiðslu sakarkostnaðar, þ. e. þóknun skipaðs verjanda síns, eins og hún ákveðst í dómsorði að virðisaukaskatti og útlögðum kostnaði meðtöldum, og 96.083 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið A-kvk-nf R-kvk-nf R-kvk-nf saksóknarfulltrúi.

H-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við málinu 10. júní sl. en hafði enga aðkomu að því fyrir þann tíma.

Dómsorð:

Ákærði, Á-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf, greiði 210.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsií 16 daga.

Ákærði er sviptur ökurétti ítvöárfrá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef, 510.885 krónur, og greiði jafnframt 96.083 krónur í annan sakarkostnað.