E-176/2013

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 8. apríl sl., var höfðað af H-kk-þgf B-x-x, Stöðulsholti 2, Borgarnesi, á hendur G-kk-þgf V-kk-þgf W-kk-þgf, Kambsvegi 18, Reykjavík, og Ó-kk-þgf I-kk-þgf W-kk-þgf, Kveldúlfsgötu 14, Borgarnesi, persónulega og fyrir hönd Ó.G. flísalagna sf., Kveldúlfsgötu 14, Borgarnesi, með stefnu birtri 31. október og 21. nóvember 2013.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði dæmdir til að greiða stefnanda óskipt skuld að fjárhæð 538.394 krónur, með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 25. janúar 2010 til greiðsludags. Stefnandi krefst og málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefndu krefjast þess að þeir verði sýknaðir af kröfu stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða þeim málskostnað að skaðlausu að mati dómsins.

II.

Stefndi Ó.G. flísalagnir sf., sem er sameignarfélag stefnda Ó-kk-ef I-kk-ef W-kk-ef og sonar hans G-kk-ef V-kk-ef W-kk-ef, mun hafa tekið að sér tiltekinn verkþátt við byggingu skóla í Mosfellsbæ fyrir verktakann Múr og smíði ehf. Samdi fyrrgreinda félagið við stefnanda um að hann annaðist tiltekinn hluta verksins sem laut að múrverki. Snýst mál þetta um ógreiddan reikning vegna vinnu stefnanda og efnis við þetta múrverk, sem stefnandi gaf út á hendur stefnda Ó.G. flísum sf. hinn 25. janúar 2010 að fjárhæð 538.394 krónur.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu stefnandi og stefndi Ó-kk-nf I-kk-nf W-kk-nf.

III.

Stefnandi kveður kröfu sína byggjast á reikningi vegna vinnu og efnis við múrverk, en stefnandi sé múrari að atvinnu. Reikningurinn, sem sé að fjárhæð 538.394 krónur, hafi verið gefinn út 25. janúar 2010 og sé það einnig gjalddagi reikningsins. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og hafi því verið nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. stoð í lögum um lausafjárkaup nr. 50/2000. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til 6. kafla sömu laga. Kröfuna um dráttarvexti styðji stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 og kröfuna um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um varnarþing vísi stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Stefndu byggja sýknukröfu sína aðallega á því að aðilar hafi gert með sér samkomulag um að stefnandi myndi falla frá kröfu sinni á hendur stefnda Ó.G. flísalögnum sf. ef í ljós kæmi að verkkaupinn gagnvart því félagi, Múr og smíði ehf., færi í gjaldþrot. Þar sem síðargreinda félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota hinn 10. maí 2010 hafi Ó.G. flísalagnir ehf. ekki fengið neina greiðslu fyrir umrætt verk sitt. Í samræmi við samkomulag aðila hafi umdeildur reikningur stefnanda því ekki verið greiddur.

Stefndu vísa og til þess að krafa stefnanda hafi fallið undir samning um greiðsluaðlögun fyrir stefnda Ó-kk-þf I-kk-þf og eiginkonu hans, sem samþykktur hafi verið 13. júlí 2011 á grundvelli laga um greiðsluaðlögun nr. 101/2010. Þar sem stefndi Ó-kk-nf I-kk-nf eigi og reki Ó.G. flísalagnir sf., og lögin um greiðsluaðlögun geri ráð fyrir að einstaklingar sem beri ótakmarkaða ábyrgð á rekstri sínum geti einnig óskað eftir greiðsluaðlögun, falli skuldir fyrirtækisins einnig innan marka samnings um greiðsluaðlögun. Hafi auglýsing um innköllun krafna verið birt í Lögbirtingablaðinu 29. júlí 2011 og aftur hinn 5. ágúst sama ár, en þar hafi kröfuhöfum verið gert að lýsa kröfum sínum fyrir umsjónarmanni innan fjögurra vikna frá fyrri birtingu auglýsingarinnar, sbr. 10. gr. laga um greiðsluaðlögun. Samningur um greiðsluaðlögun hafi síðan verið samþykktur 27. september 2012.

Stefnandi hafi ekki lýst kröfu sinni fyrir umsjónarmanni vegna hins umdeilda reiknings, sem sé dagsettur 25. janúar 2010. Samkvæmt 10. gr. laga um greiðsluaðlögun skuli vanlýst krafa falla undir greiðsluaðlögunina en viðkomandi kröfuhafa sé þá ekki heimilt að hafa afskipti af greiðsluaðlögunarumleitunum. Einnig sé skv. c-lið 11. gr. sömu laga óheimilt að gjaldfella skuldir þegar umboðsmaður hafi samþykkt umsókn skuldara, en samkvæmt innheimtubréfi til stefnda Ó.G. flísalagna sf. sé ekki annað að sjá en að skuld samkvæmt innheimtubréfinu hafi verið gjaldfelld.

Hefði kröfu stefnanda verið lýst innan tilskilins frests verði ekki betur séð en að hún hefði fallið niður með samþykkt samningsins um greiðsluaðlögun með vísan til ákvæðis í honum um eftirgjöf krafna. Samkvæmt því sé krafa stefnanda fallin niður og beri því að sýkna stefndu á þeim grundvelli.

V.

Niðurstaða

Dómkrafa stefnanda byggist á reikningi hans, útgefnum 25. janúar 2010, á hendur stefnda Ó.G. flísalögnum sf. fyrir múrverk í tengslum við verk sem það félag hafði tekið að sér við skólabyggingu fyrir verktakann Múr og smíði ehf. Hvorki er í málinu deilt um fjárhæð reikningsins né þá vinnu stefnanda sem að baki honum bjó. Hins vegar halda stefndu því aðallega fram að samkomulag hafi verið um það með aðilum, vegna fyrirliggjandi vitneskju um slæma fjárhagsstöðu Múrs og smíði ehf., sem síðar hafi verið staðfest með gjaldþroti þess félags, að færi svo að Ó.G. flísalagnir sf. fengju ekki greiðslu frá Múr og smíði ehf. vegna viðkomandi verks myndi félagið ekki þurfa að greiða stefnanda umræddan reikning. Hafi skylda stefndu gagnvart stefnanda þar með fallið niður.

Í skýrslu sinni fyrir dómi staðfesti stefnandi að hafa rætt við stefnda Ó-kk-þf, þegar fyrir hafi legið að Múr og smíði ehf. hefði verið úrskurðað gjaldþrota, um að hann félli frá kröfu sinni á hendur stefnda Ó.G. flísalögnum sf. vegna umrædds reiknings. Hins vegar hefði löngu síðar komið í ljós að reikningurinn hefði verið færður í bókhaldi Ó.G. flísalagna sf., og talinn þar með til innskatts við uppgjör á virðisaukaskatti. Hefði stefnanda fyrst orðið þetta ljóst er skattyfirvöld hefðu í kjölfarið krafið hann um greiðslu virðisaukaskattsins með álagi. Sjálfur hefði hann þá ekki verið búinn að færa reikninginn í sínu bókhaldi, og þar með telja fram og skila virðisaukaskatti vegna hans, vegna framangreinds samkomulags. Kannaðist stefndi Ó-kk-nf við að reikningurinn hefði verið færður í bókhaldi Ó.G. flísalagna sf. og að þar tilgreindur virðisaukaskattur hefði verið færður til innskatts í skattframtali.

Dómurinn telur að túlka beri yfirlýsingu stefnanda svo að hann hafi með henni gefið bindandi loforð um að falla frá innheimtu reikningsins vegna gjaldþrots verkkaupans Múrs og smíði ehf. Mátti stefndi Ó.G. flísar ehf. því gera ráð fyrir að stefnandi fylgdi þeirri yfirlýsingu eftir með útgáfu kreditreiknings til staðfestingar á eftirgjöf skuldarinnar. Verður ekki talið að neinu breyti í þessu sambandi þótt félagið hafi, í samræmi við ákvæði laga þar um, fært umræddan reikning í bókhaldi félagsins, og þar með álagðan virðisaukaskatt samkvæmt honum til frádráttar sem innskatt. Samkvæmt því verður að fallast á kröfu stefndu um að þeir verði sýknaðir af kröfu stefnanda.

Með hliðsjón af atvikum þykir rétt, með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að málskostnaður milli aðila falli niður.

Á-kk-nf M-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan, en hann tók við rekstri málsins hinn 1. mars 2015, er hann var skipaður dómstjóri.

Dómsorð:

Stefndu, G-kk-nf V-kk-nf W-kk-nf, Ó-kk-nf I-kk-nf W-kk-nf og Ó.G. flísalagnir sf., eru sýknaðir af kröfu stefnanda.

Málskostnaður fellur niður.

Á-kk-nf M-kk-nf