E-191/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 19. október sl., er höfðað 28. nóvember 2008 af K, gegn M.

Dómkröfur

Stefnandi krefst þess að samkomulag aðila um sameiginlega forsjá frá 27. mars 2008 verði fellt úr gildi og stefnanda með dómi falin forsjá barnsins B. Gerð er krafa um að dómurinn kveði á um inntak umgengnisréttar barnsins þannig að umgengni verði í samræmi við það sem fram kemur á dskj. nr. 12 og aukin í samræmi við þarfir barnsins og verði samkvæmt samkomulagsdrögum á dskj. nr. 9 með þeirri breytingu að umgengni við stefnda um páska hefjist 2011. Þá krefst stefnandi þess að stefndi greiði áfram mánaðarlega einfalt meðlag, eins og það ákvarðast af Tryggingastofnun ríkisins hverju sinni, frá dómsuppsögu til fullnaðs átján ára aldurs barnsins. Loks krefst stefnandi málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti úr hendi stefnda að skaðlausu og að málskostnaður verði dæmdur eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst þess að honum verði með dómi falin forsjá B. Ennfremur að umgengnisréttur, sem skilgreindur er í samkomulagi sem aðilar gengu frá við skilnað, verði óbreyttur, sbr. breytingu á 2. gr. samkomulagsins sem gerð var 2. og 22. október 2008. Loks krefst stefndi málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti úr hendi stefnanda.

II

Málavextir

Stefnandi lýsir málavöxtum í aðalatriðum þannig: Aðilar málsins hófu sambúð á árinu 1999 og bjuggu saman þegar telpan fæddist í ágúst 2000. Þau gengu í hjónaband í ágúst 2004 en hinn 27. mars 2008 fengu þau skilnað að borði og sæng og þá var ákveðið að þau færu sameiginlega með forsjá dóttur sinnar. Lögheimili telpunnar skyldi vera hjá stefnanda en stefndi greiddi með barninu einfalt meðlag. Með samningi, sem gerður var sama dag og leyfi til skilnaðar að borði og sæng fékkst, var mælt fyrir um umgengni barnsins við stefnda. Hinn 5. júní 2008 ritaði lögmaður stefnanda bréf þar sem lagðar voru til breytingar á umgengni telpunnar við stefnda. Í framhaldi af samskiptum lögmanna aðila gerði lögmaður stefnanda uppkast að samningi um umgengni og lagði stefnandi samningsdrögin fram við fyrirtöku lögskilnaðarmáls aðila hjá sýslumanninum á A 2. október 2008 og þar undirritaði stefnandi drögin að viðstöddum fulltrúa sýslumanns. Í framhaldi af þessu var málið sent sýslumanninum á Selfossi sem átti þá að taka málið fyrir með stefnda. Áður en málið var tekið fyrir hjá sýslumanninum á Selfossi, eða hinn 8. október 2008, krafðist stefnandi þess hjá sýslumanninum á A að fyrra skilnaðarmál hennar og stefnda yrði fellt niður vegna breyttra forsendna og krafðist þess að hún færi ein með forsjá dóttur aðila. Stefnandi segir að henni hafi á þessum tíma borist upplýsingar þess efnis að stefndi hefði verið stöðvaður af lögreglu við akstur bifreiðar undir áhrifum fíkniefna og í það sinn hafi dóttir þeirra verið í bifreið stefnda. Eftir þetta atvik hafi umgengni að mestu fallið niður enda stefnandi, í ljósi þessa, hrædd við að láta barnið í hendur stefnda. Þó hafi komist á bráðabirgðasamkomulag með aðilum um umgengni með milligöngu barnaverndarnefndar, í heimahögum barnsins, án gistingar yfir nótt.

Stefndi segir að engar breytingar hafi verið gerðar á samningi aðila um forsjá og umgengni en krafa stefnanda hafi komið í kjölfar þess að hann var stöðvaður af lögreglu grunaður um akstur undir áhrifum fíkniefna. Því máli hafi lokið þannig að honum hafi verið gert að greiða sekt og þá hafi hann verið sviptur ökurétti í 12 mánuði. Stefndi kveðst hins vegar ekki hafa neytt fíkniefna en honum hafi verið ráðlagt af lögmanni sínum að gangast undir viðurlagaákvörðun vegna þess hve mikil fjárhagsleg áhætta væri fólgin í því að halda áfram með málið. Niðurstaða mælinga á magni fíkniefna í blóði hans hafi hins vegar ekki verið í samræmi við lýsingu lögreglu á ástandi hans í greint sinn. Stefndi segir að honum sé hulin ráðgáta hvernig þessi niðurstaða gat fengist.

III

Málsástæður og lagarök

Stefnandi reisir kröfu sína um forsjá dóttur aðila á 2. mgr. 34. gr. laga nr. 76/2003 en krafa um meðlagsgreiðslur úr hendi stefnda og að dómurinn kveði á um inntak umgengnisréttar er byggð á 4. mgr. 34. gr. sömu laga. Stefnandi heldur því fram að hagsmunir barnsins krefjist þess að henni verði falin forsjá telpunnar sem þannig verði tryggð örugg búseta til frambúðar á heimili stefnanda og í hennar umsjá. Stefnandi heldur því fram að hún hafi ávallt verið aðal umönnunarforeldri barnsins og því sé stúlkan tengd henni sterkum böndum.

Stefnandi heldur því fram að forsendur fyrir sameiginlegri forsjá séu brostnar þar sem stefndi hafi sýnt af sér alvarlegt dómgreindarleysi með neyslu fíkniefna og akstri undir áhrifum slíkra efna með dóttur þeirra í bíl sínum. Stefnandi heldur því fram að henni hafi verið ókunnugt um þetta atvik þegar skilnaðarmál aðila var tekið fyrir 2. október 2008. Barnaverndarnefnd hafi fengið upplýsingar um málið 7. október 2008 og fundað um það degi síðar og þegar stefnandi fékk frá nefndinni upplýsingar um atvikið hafi hún farið á fund sýslumanns og gert kröfu um að henni yrði falin forsjá telpunnar. Stefnandi telur það alvarlegt og sýna mikið dómgreindarleysi af hálfu stefnda að hann vilji ekki horfast í augu við alvarleika háttsemi sinnar. Í skýrslu lögreglu komi fram að stefndi hafi neitað að hafa neytt fíkniefna þrátt fyrir að þá lægi fyrir niðurstaða blóðrannsóknar sem sýni að verulegt magn amfetamíns hafi mælst í blóði hans.

Stefnandi reisir kröfur sínar ennfremur á því að aðstæður hennar til að fara með forsjá stúlkunnar séu góðar, umhverfið barnvænt og stutt í skóla. Hún hafi nú flutt frá A til Reykjavíkur. Telpan gangi í skóla skammt frá heimili þeirra og þá vinni hún sjálf í skólanum. Hún eigi því auðvelt með að fylgjast með telpunni sem hafi tekið mjög miklum framförum frá því að þær fluttu frá A.

Þá telur stefnandi að stefndi hafi ekki forsendur til að fara með forsjá barnsins.

Krafa um málskostnað er reist á XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 130. gr. laganna. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun er reist á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Stefndi styður kröfur sínar með vísan í barnalög nr. 76/2003 en í 1. mgr. 31. gr. laganna sé mælt fyrir um að við slit hjúskapar skuli meginreglan vera sú að forsjá skuli vera sameiginleg. Í 32. gr. séu ákvæði þess efnis að foreldrar geti samið um forsjá barns við skilnað og í þessu máli sé slíkur samningur til staðar svo og samningur um umgengni. Stefndi fellst á að atvikið þegar hann var stöðvaður við akstur bifreiðar og í blóði hans mældist amfetamín spilli málstað hans en hann segist ekki hafa neytt fíkniefna. Í þessu sambandi bendir hann á að í lögregluskýrslu sé skráð að málfar hans hafi verið skýrt, jafnvægi stöðugt og framburður greinargóður. Afar ólíklegt sé að þannig hafi hann komið fyrir ef magn amfetamíns í blóði hafi verið svo mikið sem mælingar sögðu til um.

Stefndi kveðst elska dóttur sína og vilja henni allt hið besta og það sama eigi við um dóttur hans gagnvart honum. Stefndi heldur því fram að dóttir hans hafi verið sæl með dvöl sína á heimili hans að D, enda sé hún þar alin upp. Hann eigi þar gott heimili auk þess sem þar búi fleira skyldfólk telpunnar. Stefndi heldur því fram að þrátt fyrir atvikið sem átti sér stað 12. september 2008 sé hann vel fær um að fara með forsjá barnsins en það sé móðir hennar einnig. Stefndi byggir á því að samkvæmt barnalögum skuli fyrst og síðast hafa hagsmuni barnsins í huga og nauðsynlegt sé að tryggja sem besta umgengni barns við báða foreldra. Stefndi telur að ef fallist verður á kröfu stefnanda rofni tengsl hans við barnið en rannsóknir hafi sýnt að slíkt sé afar óheppilegt fyrir börn. Stefndi hafnar fullyrðingum stefnanda þess efnis að hann hafi ekki forsendur til að fara með forsjá barnsins eða að ástæða sé til að hefta eðlilega umgengni þeirra. Kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda reisir stefndi á lögum um meðferð einkamála og kröfu um virðisaukaskatt á málskostnað á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

IV

Hinn 12. mars sl. var R-kk-nf H-kk-nf A-kk-nf sálfræðingur dómkvaddur til að meta hæfi aðila til að fara með forsjá dóttur þeirra. Matsmanni var gert að meta persónulega eiginleika og hagi hvors aðila um sig, svo og tengsl aðila við barnið og önnur þau atriði sem máli skipta við úrlausn máls þessa.

Matsmaður skilaði álitsgerð sinni 27. ágúst sl. Í henni kemur m.a. fram að hann hafi byrjað athugun sína seinni hluta aprílmánaðar 2009. Hann hafi heimsótt aðila málsins og kannað aðstæður þeirra, rætt við heimilisfólk og fylgst með samskiptum og tengslum þar sem því var við komið. Hann hafi rætt ítarlega við báða foreldra og lagt fyrir þau sálfræðileg próf. Hann hafi átt viðtal við barnið á heimili stefnanda og einnig á skrifstofu sinni, auk þess hafi hann rætt við kennara barnsins og lagt fyrir það matslista. Strax í upphafi hafi verið ljóst að erfitt yrði að meta tengsl barnsins við stefnda þar sem umgengni við hann hafði fallið niður frá því í desember 2008. Ekki hafi tekist að koma á fundi með stefnda og barninu þar sem barnið hafi alfarið neitað að hitta stefnda.

Í álitsgerð sinni rekur matsmaður bakgrunn aðila, fjallar um sambúð þeirra og skilnað. Hann leggur mat á persónugerð og þarfir barnsins, rekur núverandi hagi foreldra og áform þeirra. Þá gerir hann grein fyrir viðhorfum aðila varðandi umgengni við barnið og skýrir frá heimsókn sinni á heimili aðila. Matsmaður lagði fyrir báða foreldra sálfræðileg próf, greindarpróf, persónuleikapróf og tengslapróf, til að fá betri mynd af styrkleikaþáttum þeirra. Heildarniðurstaða matsins varðandi stefnanda er sú að stefnandi hafi heilbrigða sýn á barnauppeldi og sjálfa sig í hlutverki uppalanda. Tengsl hennar við dóttur sína virðist góð og einkennist af skýrum mörkum, áhuga, ábyrgð og virkri þátttöku. Heildarniðurstaða varðandi stefnda er mjög á svipuðum nótum en þar kemur fram að stefndi hafi heilbrigða sýn á barnauppeldi og sjálfan sig í hlutverki uppalanda. Tengsl stefnda við barnið virðist góð og einkennist af skýrum mörkum, áhuga, ábyrgð og virkri þátttöku.

Matsmaður tekur síðan saman niðurstöður sínar og þar kemur m.a. fram að báðir aðilar hafi komið ágætlega út við greindarmat og því megi álykta að vitsmunalegar forsendur þeirra beggja séu í lagi. Persónuleikapróf stefnanda hafi leitt í ljós heilsteypta mynd en greinilega tilhneigingu til sjálfsfegrunar og ætla megi að hana skorti ákveðið innsæi í eigin hegðun. Hún búi engu að síður við sterkt og jákvætt sjálfsmat og hafi skýra stefnu í lífinu. Þá beri að meta henni til tekna að hún virðist hafa góða sjálfsstjórn og styrk til að takast á við erfiðleika og þrautir. Niðurstöður prófa varðandi stefnda hafi leitt í ljós að hann hafi líkt og stefnandi heilsteypta sjálfsmynd, honum hætti einnig til sjálfsfegrunar og búi jafnframt við jákvætt sjálfsmat og þá sé hann bjartsýnn að eðlisfari. Meta megi honum til tekna að honum virðist lynda vel við fólk. Tengslaathugun leiddi í ljós jákvætt viðhorf beggja aðila til dóttur sinnar. Þau eigi gott með að setja mörk og hafa réttan skilning á hlutverki sínu í heild sinni. Þá kom einnig skýrt fram að báðum þykir þeim vænt um dóttur sína og vilja henni allt hið besta.

Matsmaður tekur fram að erfitt hafi verið að meta viðhorf B til stefnda þar sem ekki hafi tekist að leiða þau saman, en þegar litið sé til frásagnar aðila verði ráðið að tengsl stefnda og dóttur hans hafi verið mjög sterk. Hins vegar sé erfitt að segja til um hvaða áhrif rof sem urðu á tengslum þeirra komi til með að hafa.

Í matsgerð kemur einnig fram að matsmaður hafi athugað daglegar aðstæður, aðbúnað og líðan B. Komið hafi í ljós að henni liði vel hjá stefnanda og umsókn frá skóla hafi einnig gefið það til kynna. Hins vegar þurfi B á verulegri aðstoð að halda sökum seinkunar í þroska og alvarlegra námserfiðleika. Stefnandi hafi unnið vel í þeim málum og m.a. fengið greiningu á stöðu málþroska telpunnar og sóst eftir að fá tilheyrandi aðstoð fyrir hana. Matsmaður gat þess að nauðsynlegt væri að taka tillit til þessara þátta varðandi framtíðarbúsetu barnsins.

Í lok matsgerðar dregur matsmaður saman niðurstöðu sína sem er svohljóðandi: „Eins og komið hefur fram er ákveðinn veikleiki á þessu mati að ekki tókst að sjá M og B saman. Hinsvegar eru ákveðnar vísbendingar þess efnis að samband þeirra hafi verið sterkt á meðan sambúð K og M stóð. Matsmaður getur þó ekki fullyrt með óyggjandi hætti hvort M sé hæfur til að fara með forsjá B. Reyndar er ýmislegt sem bendir mögulega til hins gagnstæða. Til að mynda er erfitt að líta fram hjá því að M var stöðvaður á bíl sínum undir áhrifum amfetamíns í október sl. með dóttur sína í bílnum. Þá hefur hann ekki viðhaldið sambandi við dóttur sína í framhaldinu með því að hlíta þeim umgengnisreglum sem komið var á. Að lokum var óvenjulega sérstakt hvað M dró að skila af sér viðeigandi gögnum í tengslum við forsjárhæfnimatið og má ætla að hann hafi ekki sett það í forgang hjá sér eða þetta sé dæmi um óáreiðanleika í fari hans.

B býr við góðan aðbúnað í dag hjá móður sinni og virðist jafnvel búa við meiri reglufestu en áður þegar foreldrar voru saman. Tengslamyndun er með jákvæðum formerkjum og virðist K hafa góðan skilning á þörfum dóttur sinnar. Þrátt fyrir breytingar á búsetu eru félagslegar aðstæður góðar og almennur aðbúnaður í föstum farvegi. Hinsvegar er erfitt að vita hvaða áhrif þessi aðskilnaður frá föður hefur á líðan hennar. Faglega myndi matsmaður aldrei ráðleggja slíkt rof á tengslamyndun við foreldri og hér hefur orðið. Ekki síst þar sem samband M og B var náið fyrir skilnað.

Það er áhyggjuefni hvað það er mikil togstreita á milli K og M og er ljóst að hún bitnar helst á líðan B. Fátt bendir því til þess að sameiginleg forsjá geti gengið áfallalaust fyrir sig. Það er því mat undirritaðs að mæla með því að K verði falin forsjá B en um leið að það verði tryggt eftir föngum að B njóti tryggrar og öruggrar umgengni við föður sinn. Þar sem B hefur neitað að hitta föður sinn þarf að stíga varlega til jarðar í þeim efnum og koma á tengslum með skipulögðum hætti. Einnig er mikilvægt að umgengnisreglur verði skýrar og virtar af báðum aðilum. Skynsamlegt er að leita til viðeigandi barnaverndar eða félagsþjónustu í þessu sambandi.”

VI

Niðurstaða

Við munnlegan flutning málsins gerði stefndi þær kröfur sem að framan eru raktar en þær eru verulega breyttar frá því sem fram kemur í greinargerð hans. Þessar breytingar eru of seint fram komnar og gegn andmælum stefnanda komast þær ekki að í máli þessu. Stefnandi gerði einnig breytingar á kröfum sínum þannig að hann afmarkaði kröfu um umgengnisrétt með þeim hætti sem lýst er en í fyrstu gerði hann eingöngu kröfu um að dómurinn ákveddi inntak umgengnisréttar. Af hálfu stefnda var ekki gerð athugasemd við breytta kröfugerð stefnanda.

Við ákvörðun um það hjá hvoru foreldri forsjá barns verði, ber dómara að láta hagsmuni barnsins ráða og fer niðurstaðan eftir því sem barni er fyrir bestu, sbr. ákvæði 2. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2003. Þegar metið er hvað sé barni fyrir bestu þarf að horfa til margar þátta, svo sem tengsla barns við foreldri, daglegrar umönnunar og umsjár, persónulegra eiginleika og hags hvors foreldris um sig, aldurs barnsins og óska þess ef þær liggja fyrir.

R-kk-nf H-kk-nf A-kk-nf sálfræðingur kom fyrir dóminn sem vitni og staðfesti matsgerð sína en efni hennar er allítarlega rakið hér að framan. Fyrir dóminum bar R-kk-nf H-kk-nf að hann væri eindregið þeirrar skoðunar að það væri barninu fyrir bestu að stefnanda væri falin forsjá hennar. Skoðun sína byggi hann á ýmsum þáttum, svo sem aðstæðum sem aðilar búa við í dag, hvernig stefnandi hefur séð um dóttur sína að undanförnu, sértækum þörfum barnsins í skóla en telpan þurfi reglufestu sem vitnið telur stefnanda betur búna til að sinna en stefnda. Þá sé erfitt að líta framhjá því að ákærði var staðinn að akstri undir áhrifum fíkniefna með dóttur sína í bílnum. Vitnið telur að vegna erfiðleika í samskiptum aðila sé ekki góður kostur að þau fari sameiginlega með forsjána. Vitnið taldi að stefndi hefði átt að sækja fastar að hitta dóttur sína en hann gerði, þótt hann væri ósáttur við hvernig málin þróuðust í lok síðasta árs. Einnig þótti vitninu sem stefndi hafi ekki sinnt sínum þætti, er varðaði matið, með nægilega skjótum hætti og af þeim sökum hafi honum þótt sem stefndi setti málið ekki í eins mikinn forgang og eðlilegt hefði verið. Vitnið bar að þrátt fyrir að honum hafi ekki tekist að hitta stúlkuna og stefnda saman teldi hann samband þeirra sterkt. Vitnið kvaðst ekki geta sagt til um hvers vegna stúlkan neitaði að hitta föður sinn en fyrir því gætu verið margar ástæður. Vitnið bar að eins og endranær væri barninu fyrir bestu að vera í sem mestum samskipum við báða foreldra sína og taldi fasta umgengni henni til góða. Þá væri mikilvægt að aðila virtu niðurstöðu um umgengni, hvernig sem hún yrði. Fyrst yrði þó að koma á sambandi á milli stúlkunnar og stefnda og til að koma því á mætti leita til viðkomandi yfirvalda félagsmála. Honum kæmi ekki á óvart þótt fljótt kæmist á samband milli stefnda og telpunnar og því telji hann að slíkt eftirlit þyrfti ekki að standa lengi.

Engin gögn hafa verið lögð fram í málinu sem leitt gætu til þess að rétt sé að fara gegn eindreginni niðurstöðu sálfræðingsins, sem hann komst að eftir ítarlega könnun á högum aðila, tengslum þeirra við barnið svo og mati hans á aðilum sjálfum. Verður því fallist á kröfu stefnanda um niðurfellingu sameiginlegrar forsjár aðila og henni einni falið að fara með forsjá dóttur þeirra.

Báðir aðilar hafa krafist þess að í dóminum verði kveðið á um inntak umgengnisréttar telpunnar við það foreldri sem ekki verður falin forsjá hennar. Við skilnað gerðu aðilar samkomulag um umgengni. Að mati dómsins er rétt að leggja það til grundvallar í máli þessu en nú er aðveldara en áður að láta samkomulagið ganga eftir þar sem aðilar eru báðir búsettir sunnan heiða. Hins vegar er rétt, í ljósi allra aðstæðna og að teknu tilliti til framburðar vitnisins R-kk-ef H-kk-ef, að fram til næstu áramóta verði umgengni takmörkuð við annan hvern laugardag og sunnudag frá klukkan 12:00 til 20:00 hvorn dag og þá undir eftirliti viðkomandi félagsmálayfirvalda og þá gisti barnið ekki hjá stefnda. Fyrsta umgengni skal eiga sér stað laugardaginn 14. nóvember nk. Af hálfu stefnda var því ekki mótmælt við flutning málsins að rétt væri að fyrstu heimsóknir telpunnar yrðu undir eftirliti félagsmálayfirvalda.

Eftir næstu áramót verður umgengni í samræmi við það sem aðilar höfðu áður ákveðið en samkomulag þeirra er að breyttu breytanda þannig: Telpan skal dvelja hjá stefnda aðra hverja helgi frá föstudegi eftir skóla til kl. 18:00 á sunnudegi. Telpan skal dvelja um jól til skiptis hjá foreldrum sínum, fyrst jólin 2010 hjá föður. Umgengni um jól standi frá hádegi deginum eftir skólalok fyrir jól hjá telpunni til kl. 18:00 á öðrum degi jóla. Telpan skal dvelja um áramót til skiptis hjá foreldrum sínum, fyrst áramótin 2011 til 2012 hjá stefnanda. Skal umgengni standa frá hádegi á þriðja degi jóla til kl. 18:00 daginn fyrir skólabyrjun eftir leyfi hjá telpunni. Telpan skal dvelja til skiptis hjá foreldrum sínum yfir páska, fyrst hjá stefnda páskana 2011. Skal umgengni standa frá hádegi daginn eftir skólalok hjá telpunni fyrir leyfi til kl. 18:00 á öðrum degi páska. Telpan skal dvelja í sumarleyfi jafnlengi hjá hvoru foreldra sinna og skal telpan dvelja annað hvert ár hjá stefnda fyrri hluta leyfis, fyrst árið 2010, en hitt árið síðari hluta leyfis og þannig til skiptis. Regluleg umgengni fellur niður og víkur fyrir sérákvæðum um umgengni, bæði varðandi hátíðarumgengni og umgengni í sumarleyfi.

Krafa stefnanda um greiðslu meðlags er tekin til greina eins og nánar greinir í dómsorði.

Rétt þykir að málskostnaður falli niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda að fjárhæð 595.085 krónur greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 550.760 króna þóknun V-kvk-ef S-kvk-ef hæstaréttarlögmanns. Þóknun innifelur virðisaukaskatt.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Samkomulag aðila um sameiginlega forsjá dóttur þeirra, B, er fellt úr gildi.

Stefnandi, K, skal fara með forsjá dóttur aðila.

Stefndi, M, greiði stefnanda einfalt meðlag með telpunni eins og það ákvarðast af Tryggingastofnun ríkisins á hverjum tíma til fullnaðs 18 ára aldur hennar.

Fram til næstu áramóta skal umgengni stefnda við telpuna vera annan hvern laugardag og sunnudag frá 12:00 til 20:00 hvorn dag og þá undir eftirliti viðkomandi félagsmálayfirvalda og þá gisti barnið ekki hjá stefnda. Fyrsta umgengni skal eiga sér stað laugardaginn 14. nóvember nk.

Eftir næstu áramót verður umgengni þannig: Telpan skal dvelja hjá stefnda aðra hverja helgi frá föstudegi eftir skóla til kl. 18:00 á sunnudegi. Um jólahátíðar skal telpan dveljast til skiptis hjá aðilum, jólin 2010 hjá stefnda. Umgengni um jól standi frá hádegi deginum eftir skólalok fyrir jól hjá telpunni til kl. 18:00 á öðrum degi jóla. Telpan skal dvelja um áramót til skiptis hjá aðilum áramótin 2010 til 2011 hjá stefnanda. Umgengni um áramót skal standa frá hádegi á þriðja degi jóla til kl. 18:00 daginn fyrir skólabyrjun eftir leyfi hjá telpunni. Telpan skal dvelja hjá aðilum til skiptis yfir páska, næstu páska hjá stefnanda. Umgengni um páska skal standa frá hádegi daginn eftir skólalok hjá telpunni fyrir leyfi til kl. 18:00 á öðrum degi páska. Telpan skal dvelja í sumarleyfi jafnlengi hjá hvorum aðila um sig og skal telpan dvelja annað hvert ár hjá stefnda fyrri hluta leyfis, fyrst árið 2010, en hitt árið síðari hluta leyfis og þannig til skiptis. Regluleg umgengni fellur niður og víkur fyrir sérákvæðum um umgengni, bæði varðandi umgengni um hátíðar og umgengni í sumarleyfi.

Rétt þykir að málskostnaður falli niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda að fjárhæð 595.085 krónur greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 550.760 króna þóknun V-kvk-ef S-kvk-ef hæstaréttarlögmanns. Þóknun innifelur virðisaukaskatt.

Áfrýjun dómsins frestar ekki réttaráhrifum hans.

H-kk-nf H-kk-nf