S-50/2022

1 Mál þetta, sem var dómtekið 4. nóvember sl., var höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, á hendur H-kk-þgf J-kk-þgf, kt. [...], [...] Akureyri.

2 Fyrri ákæran er dagsett 7. mars 2022 og ákærða þar gefinn að sök þjófnaður, „með því að hafa þriðjudaginn 23. nóvember 2021 stolið tveimur peysum úr verslun Icewear að Hafnarstræti 106 á Akureyri, en peysurnar voru samtals að verðmæti 17.980 krónur.“3 Síðari ákæran er dagsett 11. mars 2022 og ákærða gefinn að sök þjófnaður, „með því að hafa þriðjudaginn 23. nóvember 2021 stolið einni flösku af áfenginu Stroh 80 í vínbúð ÁTVR að Hólabraut 16 á Akureyri, en verðmæti þýfisins var 9.899 krónur.“

4 Brotin eru bæði talin varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

5 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna til handa verjanda.

Ákæra dagsett 7. mars 2022

Málavextir

6 Lögreglu barst tilkynning um þjófnað í verslun Icewear 23. nóvember 2021 um klukkan 14:15. Lögregla fór á vettvang og hitti þar [...], vitnið A, og sýndi hann þeim upptökur úr öryggismyndavélakerfi verslunarinnar. Hann kvaðst ekki kunna deili á manninum sem hefði komið í verslunina í þrígang þennan dag og hnuplað tveimur peysum í síðasta skiptið. Myndir voru sendar á alla lögreglumenn embættisins og þekktu tveir þeirra ákærða þar. Ákærði var svo handtekinn síðar sama dag vegna ölvunar á almannafæri og vistaður í fangageymslu. Hann var yfirheyrður daginn eftir og kannaðist þar við að hafa farið í verslunina en aðeins til að máta peysur.

Framburður ákærða og vitnis

7 Ákærði kvaðst hafa farið í verslunina og farið í peysu með íslandsfána. Hann hafi farið í hana öfuga og úlpuna sína yfir til að athuga hvort hún væri þykk. Hann hafi gengið til hliðar að spegli og litið í hann. Afgreiðslukona hafi horft á hann, hann farið úr úlpunni sinni og svo peysunni, skilað peysunni og farið út. Enginn hafi komið á eftir honum út úr versluninni. Hann kvaðst ekki hafa farið í tvær peysur og ekki farið í verslunina fyrr þennan dag. A hafi ekki verið þarna þennan dag. Það sé ekki rétt sem A hafi borið hjá lögreglu, að hann hafi farið út á eftir ákærða og náð honum við [...], hann hafi ekki séð hann í 20 ár. Ákærði kvaðst kannast við sig á myndbandsupptökum úr öryggismyndavélum. Ákærði kvaðst eiga nógan pening og væri ekki að stela einhverjum smámunum.

8 Vitnið A [...] Icewear á Norðurlandi kvað ákærða hafa komið inn og hagað sér undarlega. Hann hafi svo farið og afgreiðslukonur komið og látið hann vita að ákærði væri kominn aftur og væri illa áttaður og skrítinn. Hann hafi verið illa áttaður með alls konar rugl og meðal annars talað um að hafa týnt síma sínum og viljað aðstoð vegna þess. Vitnið hafi reynt að koma honum út úr versluninni átakalaust. Ákærði hafi mjakast að útganginum, vitnið hafi haldið að hann væri farinn og farið að sinna einhverju öðru þegar ákærði hafi allt í einu birst fyrir aftan hann. Vitnið hafi ávarpað hann og ákærði farið út. Vitnið hafi þá farið að skoða öryggismyndavélarnar og séð að ákærði hafði farið á gólfið milli rekka, farið í föt verslunarinnar og sín föt yfir. Vitnið hafi þá hlaupið á eftir ákærða og fundið hann sunnar í götunni, fyrir framan [...]. Vitnið hafi borið þetta upp á hann og hótað honum að hafa samband við lögreglu en ákærði hafi neitað öllu. Vitnið hafi séð að hann var í fötum úr versluninni, meira að segja á röngunni. Ákærði hafi fallist á að fara úr peysunni og þá hafi komið í ljós bolur úr versluninni, hvoru tveggja með verðmiðum á. Vitnið hafi tekið fötin, farið í verslunina og hringt í lögreglu. Hann kvað þetta hafa verið gráa Arctic Explorer peysu sem heiti Thor en mundi ekki hvernig bolurinn var. Hann kvað flíkurnar verið hreinar og óskemmdar og farið aftur í sölu. Vitninu var sýnd upptaka úr öryggismyndavél og kvað innri peysuna hafa hangið við hlið þess staðar þar sem ákærði sést krjúpa milli rekkanna og vakti athygli á tómu herðatré þar. Aðspurt kvað vitnið passa að innri flíkin hafi verið Ester flíspeysa. Það sé kvenflík en ekkert sé því til fyrirstöðu að ákærði, sem sé grannur, gæti notað hana. Þá benti vitnið á hvar hann sjálfur sést á upptökunni, í afgreiðslu verslunarinnar.

Niðurstaða

9 Fyrir liggja upptökur úr eftirlitsmyndavélum verslunarinnar. Þar má sjá ákærða krjúpa á gólfinu á milli rekka og klæða sig í peysu og fara í úlpu sína yfir, standa upp og ganga af stað. Á peysunni sjást merki að framan og aftan. Þá sýnir önnur upptaka hann ganga út úr versluninni og beygja til vinstri, suður Hafnarstræti, í sömu peysunni innan undir úlpu sinniog hann sést klæða sig í þarna á gólfinu. Að áliti dómsins eru þær skýringar ákærða, að hann hafi verið að máta peysuna þarna krjúpandi í felum á gólfinu fráleita rog að engu hafandi, auk þess sem sést á upptöku að hann fór út í peysunni.

10 Framburður vitnisins A er að mati dómsins trúverðugur og sýna myndböndin, þvert á framburð ákærða, að vitnið var í versluninni þegar atvik urðu. Á myndbandinu þar sem ákærði krýpur sést að hann er í ljósriflíkinnan undir peysunni. Sú flík er ljós á lit, eins og flíkurnar sem sjást hanga fyrir framan ákærða, og fremst er tómt herðatré. Þá virðist ákærði vera í öðrum bol þar undir. Með vísan til myndbandanna og framburðar A verður talið sannað að ákærði hafi tekið báðar flíkurnar.

11 Að framangreindu virtu verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæru og er þar rétt heimfærð til refsiákvæðis.

Ákæra dagsett 11. mars 2022

Málavextir

12 Mál þetta barst lögreglu með kæru Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins, dags. 15. desember 2021 ásamt myndum úr öryggismyndavélum vínbúðarinnar á Akureyri og reikningi sem sýnir verð umræddrar vöru. Ákærði var yfirheyrður 22. febrúar 2022 í fangelsinu að Litla- Hrauni. Þar sagðist hann ekki hafa farið í vínbúðina á Akureyri þennan dag, ekki drekka Stroh og að hann væri ekki maðurinn á myndunum. Ákæra var gefin út 11. mars 2022 en fyrir liggur afrit tölvupósts dags. 3. maí frá vitninu B til þáverandi verjanda ákærða og fleiri þar sem segir að þjófnaður hafi verið greiddur, 9.999 krónur og niðurfelling kæru sé í ferli.

Framburður ákærða og vitnis

13 Ákærði kvaðst þennan sama dag og atvikið í Icewear átti sér stað einnig hafa farið í ríkið. Hann hafi verið með rangt kort á sér. Hann hafi tí nt til það sem hann ætlaði að kaupa og stungið fleyg í vasann í hugsunarleysi á meðan hann var að skoða. Kortið hafi svo ekki virkað þegar hann ætlaði að borga og hann farið út. Hann hafi farið að gramsa eitthvað í vösum sínum og fundið þennan fleyg, farið aftur inn, tekið tvo bjóra til að athuga hvort kortið myndi virka, sett fleyginn á borðið, reynt að borga bjórinn en aftur fengið synjun á kortið. Hann kvað ekkert hafa verið sagt við sigen hann hafi svo látið spyrjast fyrir um hvort hann hafi skemmt fleyginn. Hann kvaðst telja ólíklegt að hann hafi ætlað að kaupa fleyginn. Ákærði kvaðst ekki hafa tekið eftir fleygnum í vasa sínum í fyrra skiptið því hann hafi þá verið „með kortið í höndunum einhvern vegin“ og ekkert farið í vasana.

Síðar í skýrslu sinni sagði ákærði að hann hefði verið spurður hvort hann hefði verið að stela fleygnum og hann svarað að hann væri að skila honum. B hafi sagt að innsiglið hafi verið skemmt. Hann sagði rétt að hann hefði farið út úr versluninni með fleyginn en það hafi verið óvart og hann skilað honum afturum þremur mínútum síðar. Hann hefði greitt fyrir fleyginn ef hann hefði vitað að hann hefði skemmt hann og það hafi hann gert síðar. Hann kvaðst hafa verið undir áhrifum þetta var og kvaðst vera með athyglisbrest.

14 Vitnið B [...] Vínbúðarinnar á Akureyri kvaðst hafa séð ákærða í búðinni með pelann. Honum hafi fundist hann grunsamlegur og sýnst hann stinga pelanum inn á sig. Hann vilji þó ekki bera þjófnað á fólk að ósekju og hafi því farið oglitið í myndavélakerfið og séð að svo var. Vitnið hafi þá farið aftur fram en ákærði hafi verið farinn. Ákærði hafi svo komið inn öðru sinni, líklega innan við klukkustund síðar. Hann hafi verið við kassann að borga og þá tekið pelann úr vasanum og sett hann á afgreiðsluborðið.

Aðspurður kvaðst vitnið ekki telja að ætlun ákærða hafi verið að skila pelanum heldur hafi hann tekið hann upp óviljandi þegar hann var að leita að veskinu sínu. Vitnið kvaðst hafa tekið pelann af honumog ákærði þá verið búinn að opna pelann og drekka einhverja sopa úr honum. Móðir ákærða hafi komið löngu síðar í verslunina og greitt fyrir pelann. Vitnið hafi látið yfirmenn sína vita af því og talið að fallið yrði frá kærunni.

Niðurstaða

15 Fyrir liggur að ákærði tók umrædda flösku, stakk henni í vasann og gekk út úr versluninni. Ákærði hefur neitað sök á þeim grundvelli að hann hafi ekki haft ásetning til brotsins heldur hafi hann óvart verið með flöskuna í vasanum þegar hann gekk út en hann hafi svo farið aftur inn með hana til að skila henni.

16 Í skýrslu sinni hjá lögreglu 22. febrúar 2022 kvaðst ákærði ekki hafa farið í Vínbúðina á Akureyri þennan dag og hélt því fram að hann væri ekki maðurinn á myndum úr öryggismyndavélum verslunarinnar.

17 Vitnið B lýsti því að ákærði hafi ekki virst ætla að skila flöskunni heldur óvart lagt hana á borðið þegar hann var að leita í vösum sínum. Hann hafi þá verið búinn að drekka einhverja sopa úr henni.

18 Framburður ákærða hjá dómi var ruglingslegur og í andstöðu við framburð hans hjá lögreglu. Þá er framburður hans fyrir dómi einnig í innbyrðis ósamræmi þar sem hann talaði fyrst um það að hafa farið aftur inn til að kanna hvort kortið hans virkaði með því að fara með bjór að kassanum. Þá hafi hann tekið fleyginn upp og sett hann á kassann en nefndi ekki að hann hafi skýrt starfsmönnum frá því að ætlunin væri að skila honum. Samræmist sá framburður framburði vitnisins B.

19 Þótt aðeins eitt vitni hafi lýst þessu fyrir dóminum er til þess að líta að framburður þess vitnis er í samræmi við lýsingu ákærða fyrir dómi áður en hann fékk spurningar frá verjanda sínum. Lýsti ákærði því ekki að hann hafi skýrt starfsmönnum verslunarinnar frá því að erindi hans væri að skila flöskunni. Þ ykir með vísan til framangreinds nægilega sannað að ákærði hafi vísvitandi tekið fleyginn ófrjálsri hendi. Verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi sem í ákæru greinir og er þar rétt heimfært til refsiákvæðis.

Ákvörðun refsingar

20 Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærði nokkurn sakaferil en hefur þó aðeins einu sinni hlotið dóm fyrir auðgunar brot er hann var sakfelldur fyrir þjófnað 4. ágúst 2020. Hafði hann með því broti rofið reynslulausn og voru 135 daga eftirstöðvar eldri fangelsisdóma því teknar upp og refsing ákveðin fangelsi í 6 mánuði. Ákærði var dæmdur til að sæta fangelsi í 30 daga fyrir líkamsárás þann 2. febrúar 2021. Þá hlaut hann dóm 15. september 2021 fyrir umferðarlagabrot og var dæmdur til að sæta fangelsi í 6 mánuði. Þann 25. ágúst 2022 var ákærða veitt reynslulausn á 115 daga eftirstöðvum refsingar samkvæmt þremur framangreindum dómum. Brot það sem hann er nú sakfelldur fyrir framdi hann áður en hann hlaut reynslulausn og því ekki um rof á skilyrðum reynslulausnarinnar að ræða.

21 Brot samkvæmt 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 varða fangelsi allt að 6 árum. Verðmæti þess sem ákærði er nú sakfelldur fyrir að stela er 27.879 krónur. Heimild 1. mgr. 256. gr. almennra hegningarlaga til að færa refsingu niður í sektir eða láta hana niður falla takmarkast við það að um fyrsta auðgunarbrot sé að ræða. Kemur það því ekki til álita í þessu máli. Verður refsing ákærða því ákveðin fangelsi í 30 daga. Vegna sakaferils hans er ekki unnt að binda refsinguna skilorði.

22 Með vísan til úrslita málsins og 1. mgr. 235. gr. laganr. 88/2008 verður ákærða gert að greiða allan sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun og ferðakostnað verjenda sinna en hann skipti um verjanda undir rekstri málsins fyrir dómi og hlaust af því aukinn kostnaður. Þá er ferðakostnaður síðari verjandans umtalsverður vegna þess aðalmeðferð frestaðist að ósk ákærða eftir að verjandinn hafði greitt fyrir flug sem ekki fékkst endurgreitt. Málsvarnarlaun þykja, með tilliti til umfangs og eðlis málsins, hæfilega ákveðin svo sem í dómsorði greinir, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Ákærði, H-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga.

Ákærði greiði 820.828 krónur í sakarkostnað, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, S-kk-ef F-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 279.000 krónur og H-kk-ef G-kk-ef Þ-kk-ef, 418.500 krónur og 123.328 króna ferðakostnað hans.