E-36/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 26. febrúar sl., er höfðað af Kötlulandi ehf., [...], gegn Reykhólahreppi, Reykhólum, Króksfjarðarnesi, með stefnu birtri 28. maí 2013.

Þess er krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 412.830 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. mars 2013 til greiðsludags. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Einnig er krafist málflutningsþóknunar samkvæmt mati dómsins auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefndi gerir þær kröfur að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

Málsatvik

Stefnandi rak mötuneyti á vegum stefnda frá því sumarið 2012 þar til í mars 2013. Stefnandi lýsti því í skýrslu sinni að hann hafi, þegar hann hóf störf, upplýst stefnda um það hvaða búnað hann teldi að vantaði í mötuneytið. Meðal þess hafi verið gufuofn og hitaborð. Óumdeilt er að bæði ofninn og hitaborðið bárust til stefnda haustið 2012 og um svipað leyti barst stefnda reikningur frá Fastus, dagsettur 17. ágúst 2012, vegna þessara tækja. Fyrir liggur að sveitarfélagið keypti ofninn en fékk sendan kreditreikning vegna hitaborðsins. Úr varð að stefnandi keypti hitaborðið og var það notað í mötuneyti stefnda frá því haustið 2012 og a.m.k. fram í mars 2013. Með reikningi stefnanda, dagsettum 1. mars 2013, krafði hann stefnda um greiðslu vegna hitaborðsins. Um ástæður þess að borðið var notað á vegum stefnda þrátt fyrir að hann hafi ekki keypt það og ástæðu þess að stefnandi keypti borðið er ágreiningur milli málsaðila.

Í framlögðum tölvupósti fyrirsvarsmanns stefnda frá 9. apríl 2013 segir: „Á fundi með hreppsnefnd í gær, var ákveðið að koma til móts við þig og fá lok í málið um mölina. Sveitarfélagið sættist á 320.000 kr. lokagreiðslu fyrir mölina, sveitarfélagið kaupir af þér hitaborðið í skólanum og borgar þér mismunin[n] af mölinni og borðinu. Mér er falið að gera við þið samning þess efnis, sættist þú á tillöguna.“

Fyrir liggur svohljóðandi svar fyrirsvarsmanns stefnanda við framangreindum tölvupósti, dagsett sama dag: „Það er gott að hreppsnefnd hefur komist að niðurstöðu um verð á mölinni og er ég sáttur við það. Eins og ég hef áður sagt við þig að þá eru þetta tvö aðskilin mál og þeim verður því ekki blandað saman. Þér til fróðleiks er ég ekki einn eigandi Kötlulands ehf. Kötluland hefur ekki keypt neina möl og þar af leiðandi þarf að greiða þann reikning eins og hann kemur fyrir.“

Þá liggur fyrir svohljóðandi bréf fyrirsvarsmanns stefnda til stefnanda, dagsett 18. apríl 2013: „Endursendur reikningur nr. 40 frá Kötlulandi ehf. Meðfylgjandi er endursendur reikningur vegna Kötlulands ehf., kt. 660402-2920, reikningur nr. 40. Reikningnum er hafnað. Ekki hefur fengist heimild fyrir kaupum á hitaborði af Kötlulandi ehf.“ Bréfinu fylgdi reikningur stefnanda frá 1. mars 2013. Búið var að strika yfir orðin „samþ. IBE“ sem búið var að skrifa inn á reikninginn og rita á hann „Hafnað bakfærður IBE“.

Loks liggja fyrir tveir tölvupóstar fyrirsvarsmanns stefnda, annar frá því í maí og hinn frá því í júní 2013, þar sem fyrirsvarsmaður stefnanda er beðinn um að sækja boðið í skólann.

Við aðalmeðferð málsins gáfu aðilaskýrslur fyrirsvarsmaður stefnanda, S-kk-nf P-kk-nf, og fyrirsvarsmaður stefnda, I-kvk-nf B-kvk-nf E-kvk-nf sveitarstjóri.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Í stefnu kemur fram að skuld þessi sé vegna reiknings sem var útgefinn 1. mars 2013 að fjárhæð 412.830 krónur vegna sölu á hitaborði til notkunar í mötuneyti stefnda. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því málssókn þessi nauðsynleg.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga en regla þessi fái m.a. lagastoð í 45., 47. og 51. gr. laga 50/2000. Um gjalddaga kröfunnar er einkum vísað til meginreglu 49. gr. sömu laga.

Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur og ber honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Í greinargerð stefnda er það rakið að S-kk-nf P-kk-nf, forsvarsmaður stefnanda, hafi tekið til starfa sem matráður hjá Reykhólahreppi í júní 2012. Á þeim tíma var verið að sameina mötuneyti grunnskóla sveitarfélagsins og mötuneyti hjúkrunarheimilisins Barmahlíðar. Stefndi telur að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi ekki gert sér grein fyrir almennum reglum um heimildir og umboð til að skuldbinda sveitarfélag, ákveða framkvæmdir og kaupa rekstrarmuni. Hann hafi byrjað á því að láta steypa stétt fyrir utan skólann án heimildar en var stöðvaður í miðju verki, athugasemdir gerðar við verkið og farið með honum yfir heimildir hans og verklag. Nokkru síðar hafi hann sett fram hugmyndir um úrbætur í mötuneytinu og ræddi meðal annars um kaup á ofni og hitaborði. Á sama tíma hafi hann gert breytingar í mötuneytinu til hagræðingar að hans mati. Fyrirsvarsmaður stefnanda hafi kallað á starfsmann frá heildversluninni Fastus til að skoða aðstæður og fengið tilboð í ofn, hitaborð og fleiri hluti. Honum hafi þá verið gerð grein fyrir því að nú væri hann enn kominn fram úr sjálfum sér því að ekkert hefði verið ákveðið um þetta í sveitarstjórn. Hafi þetta verið rætt á óformlegum fundi. Fyrirsvarsmanni stefnanda hafi einnig verið sagt að hitaborð væri ekki í myndinni árið 2012. Hann hafi í framhaldi af því sent erindi til sveitarstjórnar, dagsett 12. ágúst 2012, þar sem hann óskaði eftir að tiltekinn ofn yrði keyptur. Erindið var tekið fyrir á fundi sveitarstjórnar 16. ágúst 2012 og samþykkt að kaupa ofninn. Fyrirsvarsmanni stefnanda var tilkynnt þetta 21. ágúst 2012 en hann virðist ekki hafa komið því til skila til verslunarinnar því að stefndi fékk reikning frá Fastus, dagsettan 17. ágúst 2012, vegna hitaborðsins. Stefndi tilkynnti Fastus að kaup á hitaborðinu hafi ekki verið samþykkt og fengið í kjölfarið kreditreikning frá versluninni. Fyrirsvarsmaður stefnanda mun hafa ákveðið að kaupa hitaborðið sjálfur og sagði sveitarstjóra stefnda síðar að hann hefði gert það í nafni félagsins Álftalands ehf. Sveitarstjóri stefnda kom því þá á framfæri að þessi kaup væru á hans eigin ábyrgð og var tekið fram að engin ósk væri um notkun eða leigu á búnaði frá honum eða félögum á hans vegum við störf fyrirsvarsmanns stefnanda fyrir sveitarfélagið. Þegar fyrirsvarsmaður stefnanda sagði starfi sínu lausu í mars 2013 gerði hann stefnda reikning fyrir hitaborðinu og var reikningurinn í nafni stefnanda. Þeim reikningi var hafnað og hann endursendur. Þá kom hann einnig hitaborðinu fyrir í geymslu í húsnæði grunnskólans og þar sé það enn þrátt fyrir að sveitarstjóri stefnda hafi ítrekað óskað eftir að hann fjarlægði það, fyrst munnlega en síðan ítrekað í tölvupósti. Stefndi hafi ekki samþykkt að kaupa hitaborð af stefnanda. Engir samningar hafi verið gerðir milli aðila, sem geti verið grundvöllur undir þann reikning sem þetta dómsmál byggist á. Því beri að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Stefndi byggir kröfur sínar á almennum reglum samninga- og kauparéttar um það hvenær samningar eða kaup komast á. Um málskostnað er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991, sérstaklega 130. gr.

Forsendur og niðurstaða

Stefnandi byggir kröfu sína á reikningi útgefnum 1. mars 2013. Gögn málsins bera með sér að ekki hafi orðið af því að stefndi keypti hitaborðið frá Fastus, sem fyrirsvarsmaður stefnanda pantaði, en það var tilgreint ásamt gufuofni og fleiri munum á reikningi Fastus, dagsettum 17. ágúst 2012, til stefnda. Þá er óumdeilt að gerður var kreditreikningur vegna borðsins, að stefnandi keypti borðið sjálfur og að það var um tíma notað í mötuneyti stefnda og síðan sett í geymslu í skólanum. Þá liggja fyrir útprentanir af tölvupóstum frá starfsmönnum stefnda til fyrirsvarsmanns stefnanda þar sem þess er óskað að borðið verði sótt. Framangreindir tölvupóstar voru sendir eftir að fyrir lá að ekki náðist samkomulag milli aðila um að með andvirði reikningsins yrðu greiddar skuldir fyrirsvarsmanns stefnanda við stefnda. Þá byggir stefndi á því að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi einnig verið beðinn munnlega um að sækja borðið en sú fullyrðing telst ósönnuð.

Stefndi byggir á því að hann hafi sagt fyrirsvarsmanni stefnanda að ekki væri til fjármagn til að kaupa hitaborðið á árinu 2012. Fyrirsvarsmaður stefnanda bar um það í framburði sínum að stefndi hafi ætlað að kaupa af honum borðið á árinu 2013 þar sem ekki hafi verið til þess heimild í fjárhagsáætlun fyrir árið 2012. Fyrirsvarsmaður stefnanda notaði borðið í mötuneytinu og skildi það eftir í húsnæðinu þegar hann hætti störfum. Í framburði I-kvk-ef B-kvk-ef E-kvk-ef sveitarstjóra og fyrirsvarsmanns stefnda, við aðalmeðferð málsins, kom fram að hún hafi vitað að borðið var notað í mötuneytinu. Einnig sagði hún að reikningur stefnanda hafi verið samþykktur þar sem ætlunin hafi verið sú að stefndi keypti borðið og stefnandi fengi reikninginn greiddan þannig að kröfunni yrði skuldajafnað við skuldir fyrirsvarsmanns stefnanda en hann hafi bæði skuldað fasteignagjöld og greiðslur vegna malarnáms. Ætlunin hafi verið sú að greiðslan gengi upp í skuld vegna fasteignagjalda og hafi fyrirsvarsmaður stefnanda sjálfur óskað eftir því að þetta yrði gert. Hann hafi hins vegar hætt við og hafnað boði um að reikningurinn yrði greiddur á þennan hátt. Dómurinn telur ósannað er að stefnandi hafi samið um að reikningnum yrði skuldajafnað gegn skuld fyrirsvarsmanns stefnanda vegna fasteignagjalda. Fyrir liggur að I-kvk-nf samþykkti reikninginn fljótlega eftir að hann barst stefnda en ósannað er að það hafi verið með fyrirvara um áðurnefndan skuldajöfnuð. Við úrlausn málsins verður að líta til framangreinds framburðar I-kvk-ef, sbr. 1. mgr. 50. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem telja verður að styðji málatilbúnað stefnanda um að stefndi hafi ætlað að kaupa af honum borðið. Með vísan til framangreinds er krafa stefnanda tekin til greina eins og hún er fram sett en hvorki er ágreiningur um fjárhæð kröfunnar né upphafstíma dráttarvaxta. Vegna ákvæða 12. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu er ekki nauðsynlegt að taka sérstaklega fram í dómsorði að vaxtavextir leggist við höfuðstól.

Eftir þessari niðurstöðu málsins þykir rétt, með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að stefndi greiði stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 350.000 krónur.

Af hálfu stefnanda flutti málið J-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf hæstaréttarlögmaður og af hálfu stefnda flutti málið K-kk-nf Ó-kk-nf Á-kk-nf héraðsdómslögmaður.

Dómari málsins tók við því 2. september 2013 en hafði fram að þeim tíma ekki haft nein afskipti af meðferð þess.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Reykhólahreppur, greiði stefnanda, Kötlulandi ehf., 412.830 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. mars 2013 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda málskostnað, 350.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf