S-521/2018

I

Mál þetta, sem dómtekið var 13. nóvember síðastliðinn, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 14. ágúst síðastliðinn, „á hendur A-x-x S-x-x A-x-x, kt. 000000-0000, [...],[...], fyrir líkamsárás með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 22. október 2016, innandyra í sal Pumping Iron að Dugguvogi 12 í Reykjavík, sparkað ítrekað í maga A, kt. 000000-0000 með þeim afleiðingum að hann hlaut 30-40 cm rof á mjógirni.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981.

Einkaréttarkrafa:

Þá gerir G-kk-nf S-kk-nf hrl. f.h. A, kt. 000000-0000 til heimilis [...] í [...], kröfu um að A-x-x S-kk-þgf A-x-x, kt. 000000-0000, verði gert að greiða brotaþola miskabætur in solidum að fjárhæð 2.225.900.- kr., ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. sbr. 1. málsl. 4. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 22. október 2016 en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. sömu laga, sbr. 1. mgr. 6. gr., frá 10. ágúst 2018 til greiðsludags.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Við aðalmeðferð féll brotaþoli frá kröfu um greiðslu lögfræðikostnaðar en krefst greiðslu miskabóta að fjárhæð 2.000.000 króna með vöxtum eins og í ákæru greinir. Réttargæslumaður hans krefst þóknunar.

Ákærði neitar sök og krefst vægustu refsingar. Hann hafnar bótakröfunni og krefst þess að henni verði vísað frá dómi. Þá krefst hann þess að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Málavextir eru þeir að brotaþoli kom til lögreglu 3. nóvember 2016 og kærði ákærða fyrir líkamsárás. Hann kvaðst hafa verið á nefndum skemmtistað og hefði þar komið til stimpinga milli manna. Hann kvað ákærða hafa kýlt sig og hefði hann mögulega kýlt til baka. Þá kvað hann ákærða hafa tekið utan um sig og farið með hnéð mörgum sinnum í magasvæðið á sér, eins og segir í skýrslunni. Skömmu síðar kvaðst brotaþoli hafa farið heim en verið illa haldinn af verkjum. Síðar um nóttina hefði hann verið fluttur á slysadeild og svo á sjúkrahús.

Tekin var lögregluskýrsla af ákærða 20. febrúar 2017. Þar skýrði hann frá því að ýtingar hefðu orðið með mönnum og í þeim hefði brotaþoli kýlt sig. Ákærði kvaðst þá hafa gengið að honum og sparkað í bringu hans.

Í læknisvottorði frá slysdeild segir að brotaþoli hafi verið „mjög meðtekinn, mátti vart snerta á honum kviðinn, sér í lagi hægri neðri fjórðung. Á andliti sást far eftir högg á vinstri kinn og á vörum. Blóðprufur sýndu hækkun hvítra blóðkorna. Sneiðmyndataka af kvið sýndi frítt loft inni í kvið, við lifur og neðan við lifur. Vaknaði því strax grunur um rof á görn, mögulega nálægt svokölluðu coecumsvæði. Einnig sást frír vökvi í kviðarholi á myndinni.“ Að fengnum þessum niðurstöðum var brotaþoli fluttur á barnaspítala.

Í vottorði frá barnaspítalanum segir að við aðgerð hafi komið í ljós rof á mjógirni um 30-40 cm frá neðri enda þess. Rifunni var lokað og kviðurinn hreinsaður og skolaður rækilega. Görnin var skoðuð vandlega en ekki sáust frekari áverkamerki. Þá er því lýst að brotaþoli hafi verið kvalinn fyrst á eftir og hefði hann fengið verkjalyf. Síðan segir: „Það verður lömun á þörmum fyrst eftir áfallið og aðgerðina en það telst ekki óvenjulegt við þessar aðstæður. Það tók hann þó nokkra daga að komast vel í gang en þegar það gerist kemur ekkert óvænt upp á. Við útskrift þann 29. október eða viku eftir áverkann er kviðurinn mjúkur og ekki teljandi eymsli. Er þá komin eðlileg og góð virkni í þarmastarfsemina. Eftir útskrift var hann til eftirlits á göngudeild 4x í nóvember og desember 2016. Hann kvartar þá um verki í vinstri síðu svarandi til rifbeina en tölvusneiðmynd strax eftir áverkann hafði ekki lýst rifbrotum. Þar hefur því að öllum líkindum verið um mar að ræða. Aðrar kvartanir voru verkir í kvið einkum við þvaglát sem ekki var rannsakað nánar og létu sig smám saman. Þá hefur hann einnig kvartað yfir verkjum almennt séð í kviðarholi ástæðan talin eiga sér rætur í samvöxtum milli þarma. Við síðasta eftirlit þann 13. desember árið 2016 er hann orðinn sjálfum sér líkur verkjalaus og farinn að stunda sína líkamsrækt eins og áður fyrr. Hann útskrifast við svo búið og eftirlit eftir það ekki nema einungis eftir þörfum. Vænta má að áverkar A muni ekki valda honum erfiðleikum né veikindum til framtíðar.“

Í lögregluskýrslu kemur fram að brotaþoli hafi verið mjög kvalinn þegar lögreglumenn komu á heimili hans. Hann kvaðst hvorki hafa tekið lyf né drukkið áfengi og hafi virst allsgáður. Hann lýsti átökum á skemmtistaðnum en gat ekki borið um hverjir hefðu tekið þátt í þeim.

Loks má geta vottorð frá námsráðgjafa í framhaldsskóla sem brotaþoli sótti. Þar segir að líkamsárásin hafi haft mikil áhrif á skólagöngu hans. „Hann var mjög mikið fjarverandi allar annir vegna afleiðinga árásarinnar. Mjög oft var móðir hans í sambandi við mig þar sem hann komst ekki í fyrstu tíma dagsins þar sem mikil vanlíðan var oft á nóttunni og á morgnana en hann mætti þá síðar á daginn í skólann.“ Samkvæmt vottorðinu var brotaþoli með 68% raunmætingu á haustönn 2016 og 81 veikindastund. Á vorönn 2017 var hann með 60% raunmætingu og 42 veikindastundir. Á haustönn 2017 var hann með 62 raunmætingu og 79 veikindastundir og á vorönn 2018 var hann með 56 % raunmætingu og 94 veikindastundir.

III

Ákærði kvaðst hafa verið á nefndum stað með félögum sínum á þeim tíma er í ákæru getur. Brotaþoli hafi einnig verið þar með félögum sínum. Ákærði kvað félaga sinn hafa verið að ýta í vini brotaþola. Félaginn hefði viljað að hann, ákærði og aðrir félagar þeirra myndu fara í slag en ákærði kvað þá hafa hafnað því. Ákærði kvaðst hafa rætt við brotaþola og tvo félaga hans og spurt þá hvað væri að gerast. Síðan kvaðst ákærði hafa beðið aðra félaga sína að vera viðstadda ef eitthvað myndi gerast, eins og hann orðaði það. Síðan hefðu hafist ýtingar milli þessara tveggja hópa og loks slagsmál. Í þessum slagsmálum hefði brotaþoli kýlt ákærða í andlitið. Þeir hefðu síðan mæst og tekið utan um hnakka hvors annars. Ákærði kvaðst hafa búist við að brotaþoli myndi sparka í hann en hann gerði það ekki. Ákærði kvaðst hins vegar hafa sparkað tvisvar í brotaþola með hægra hnénu. Spörkin lentu á magasvæðinu. Í framhaldinu hefðu þeir reynt að taka hvorn annan niður en það hefði ekki tekist. Eftir það hefðu þeir verið skildir að. Skömmu síðar hefðu brotaþoli og félagar hans farið. Ákærði kvaðst hafa hitt brotaþola í janúar síðastliðnum. Þeir hefðu rætt þetta mál og sæst. Ákærði kvaðst hafa sagt brotaþola að hann hefði kýlt hann fyrst og hefði brotaþoli kannast við það.

Brotaþoli kvaðst hafa verið á staðnum ásamt besta vini sínum og fleiri félögum. Hann kvaðst hafa verið einn á gangi er stór maður hefði ýtt í öxl sína. Þetta hefði gerst aftur og svo í þriðja skiptið. Brotaþoli kvaðst hafa sagt besta vini sínum frá þessu og hefði hann stungið upp á að þeir myndu fara og ræða málin við þennan stóra mann. Þegar þangað var komið hefðu menn komið saman að þeim. Besti vinurinn hefði viljað ræða málin en þá hefði einn maður farið að ýta í hann og svo kýlt vininn í andlitið. Upp úr þessu hefðu mennirnir allir ráðist á þá og kvaðst brotaþoli hafa fengið högg í andlitið frá ákærða. Mennirnir hefðu hins vegar aðallega ráðist á vin sinn. Brotaþoli kvað ákærða hafa tekið utan um sig og gefið sér þrjú til fjögur hnéspörk í magann. Eftir þetta kvað brotaþoli að hann og félagi hans hefðu komið sér út af staðnum. Hann hefði þá fundið fyrir miklum verk í maga. Hann hefði síðan farið heim en átt erfitt um gang vegna verkja. Hann hefði ekki getað sofnað og ekki getað legið kyrr. Brotaþoli kvaðst hafa vakið móður sína sem hafi kallað til sjúkralið og hefði hann verið fluttur á sjúkrahús. Brotaþoli lýsti því hversu kvalafullur flutningurinn hefði verið vegna verkjanna. Hann kvað afleiðingar árásarinnar vera þær að hann gæti ekki stundað skólanám vegna þess að ef hann borðaði ákveðinn mat þá yrði hann veikur í marga klukkutíma. Hann kvaðst hafa verið rekinn úr skóla vegna lélegra mætinga. Þá hefði hann misst vinnu af sömu ástæðum. Nú starfaði hann sem sölumaður og gæti í því starfi ráðið vinnutíma sínum. Brotaþoli kannaðist ekki við að hafa hitt ákærða í janúar og rætt þetta mál við hann.

Móðir brotaþola kvað hann hafa vakið sig og hefði hann þá verið mjög kvalinn og ekki getað sofnað. Hún kvaðst hafa spurt hvað hefði gerst og hann hefði svarað því til að ráðist hefði verið á hann og vin hans. Móðirin kvaðst hafa hringt á sjúkrabifreið og hefði brotaþoli verið fluttur til læknis. Eins hefði lögreglan komið. Hún kvað brotaþola hafa legið í sjö daga á sjúkrahúsi. Hann hefði lést um 11 kíló og átt við kvíða og vanlíðan að stríða. Þá hefði hún þurft að aðstoða hann við þrif og annað. Þá hefði þetta háð brotaþola í skóla og vinnu og myndi gera það í framtíðinni.

Besti vinur brotaþola sem var með honum kvað brotaþola hafa sagt sér að einhverjir strákar hefðu verið að gefa honum „öxl í öxl“ allt kvöldið. Vinurinn kvaðst hafa séð strák gefa brotaþola öxl. Þessi strákur og félagar hans hefðu nú komið til sín og brotaþola. Þeir hefðu eitthvað ræðst við en síðan hefðu hafist ýtingar milli þeirra og kvaðst vinurinn hafa verið laminn í andlitið. Í framhaldinu hefðu strákarnir allir ráðist á sig og brotaþola. Ákærði hefði verið í hópnum. Þetta hefðu verið sex til sjö strákar. Vinurinn kvaðst ekki hafa séð árás á brotaþola enda hefðu strákarnir skipst í tvo hópa og hefði annar þeirra verið að slást við sig og hinn við brotaþola. Þessu hefði lokið og hann og brotaþoli farið niður. Þá hefði brotaþola verið illt í maganum. Hann hefði sagt sér síðar um nóttina að hann hefði fengið hnéspark í magann og að honum liði mjög illa.

Félagi brotaþola kvað hóp af strákum hafa gengið í hring í kring um brotaþola og annan pilt og verið að hrinda þeim. Þetta hefði svo endað með slagsmálum þar sem ákærði og félagar hans hefðu ráðist á brotaþola og félaga hans. Félagi brotaþola hefði reynt að tala ákærða og félaga hans til en án árangurs. Hann kvað árásarmennina hafa verið sex eða sjö. Hann kvaðst hafa séð hnéspark fara í maga brotaþola, eins og hann orðaði það. Það hefði verið ákærði sem hefði sparkað.

Félagi ákærða sem var þarna kvaðst hafa verið kýldur og nefbrotinn. Hann kvaðst ekki þekkja brotaþola og ekki hafa þekkt hann á þessum tíma. Þá kvaðst hann hafa verið eitthvað pirraður þetta kvöld og kunni að hafa æst þessa gæja upp, eins og hann orðaði það. Hann lýsti slagsmálum en kvaðst ekki hafa fylgst með þeim heldur farið niður og svo út. Þaðan kvaðst hann hafa farið á slysadeild og svo heim. Þá kvað hann geta verið að hann hefði verið að „axla“ einhverja þetta kvöld. Hann kvaðst hafa verið viðstaddur síðastliðinn vetur þegar ákærði og brotaþoli hittust og sættust. Við það tækifæri hefði ákærði sagt við brotaþola að hann hefði kýlt sig fyrst og hefði brotaþoli játað því.

Annar félagi ákærða sem var á staðnum kvaðst hafa tekið þátt í slagsmálum en ekki muna meira enda hefði hann verið tekinn niður og síðan farið út. Hann kvaðst ekki hafa séð átök ákærða og brotaþola en kannaðist við að hafa slegið besta vin brotaþola.

Þriðji félagi ákærða kvaðst hafa komið þar að sem ákærði og félagar hans og brotaþoli og félagar hans voru að rífast. Félaginn kvaðst hafa ýtt í besta vin brotaþola sem hefði ýtt á móti. Eftir þetta hefðu menn farið að slást og kvaðst félaginn hafa fengið högg. Eftir það kvaðst hann ekki muna hvað gerðist enda hefði allt verið þarna í einni hrúgu, eins og hann orðaði það.

Lögreglumaður, sem ritar frumskýrslu málsins, staðfesti hana. Hann kvað brotaþola hafa sagt að ókunnir menn hefðu ráðist á sig með höggum og spörkum. Hann kvað brotaþola hafa verið mjög kvalinn og verið búinn að kasta upp. Brotaþoli hefði virst allsgáður.

Læknir, sem tók á móti brotaþola á slysadeild og ritar framangreint vottorð, staðfesti það. Hún kvað brotaþola hafa verið mjög illa haldinn af kvölum. Ekki hefði mátt snerta á honum kviðinn. Hún kvað hann hafa sagt að sparkað hefði verið með hné í kviðinn á sér af tilefnislausu. Spörkin hefðu verið þrjú hið minnsta. Við þetta hefði hann fengið mikla verki sem hefðu versnað eftir því sem leið á nóttina. Læknirinn kvað brotaþola hafa farið í sneiðmyndatöku og síðan hefði hann verið fluttur á Barnaspítalann til aðgerðar. Hún kvað höggið, sem brotaþoli fékk, hafa verið mjög þungt, enda hefði það valdið rofi á mjógirni sem sé mjög vel varið líffæri í kviðarholi.

Yfirlæknir á barnaspítalanum, sem ritar framangreint vottorð, staðfesti það. Hann kvaðst ekki hafa sinnt brotaþola í upphafi heldur ritað vottorðið samkvæmt sjúkraskrá og því sem læknirinn, sem tók á móti brotaþola, lýsti fyrir sér. Nokkrum dögum eftir komu brotaþola á sjúkrahúsið kvaðst yfirlæknirinn hafa séð brotaþola á sjúkrahúsinu. Læknirinn kvað brotaþola hafa fengið lífhimnubólgu og hún hefði valdið verkjunum. Brotaþoli hefði verið í um viku á sjúkrahúsinu en þá hefði görnin verið gróin. Áverkarnir hefðu verið lífshættulegir þar eð þeir hefðu valdið lífhimnubólgu og ef ekki hefði verið brugðist við henni hefði hún valdið ígerð og sýkingu í kviðarholi. Þetta dragi til dauða ef ekki er brugðist við. Læknirinn kvað starfsbróður sinn hafa séð brotaþola fyrir jól 2016 og hefði hann þá verið orðinn góður. Undir lækninn var borinn framburður brotaþola um afleiðingar árásarinnar en hann kvaðst ekki geta um það borið, enda hefði hann ekki séð brotaþola frá því hann fór af sjúkrahúsinu.

Námsráðgjafi við skóla brotaþola staðfesti framangreint vottorð sitt. Hún kvað brotaþola hafa hafið nám á haustönn 2016 en hætt eftir vorönn 2018. Hann hefði verið mjög mikið fjarverandi eftir árásina. Einkum hefði verið erfitt fyrir hann að mæta í fyrstu tíma á morgnana en hann hefði mætt þegar líða tók á daginn. Hún kvað brotaþola og móður hans hafa verið í sambandi við sig og hefði hún skýringar á fjarverunni frá þeim. Þá hefði brotaþoli ekki haft fjarvistir fyrir árásina.

IV

Ákærða er gefið að sök að hafa sparkað ítrekað í maga brotaþola með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Ákærði viðurkenndi hjá lögreglu að hafa sparkað í bringu brotaþola og fyrir dómi viðurkenndi hann að hafa sparkað tvisvar í magasvæði brotaþola. Játning ákærða er studd framburði vitna sem rakinn var í kaflanum hér að framan. Samkvæmt þessu er sannað að ákærði hafi gerst sekur um líkamsárás, eins og hann er ákærður fyrir, og verður hann því sakfelldur samkvæmt ákærunni en brot hans er þar rétt fært til refsiákvæðis.

Ákærða hefur ekki verið refsað áður. Hann var nýorðinn 18 ára þegar hann framdi brot sitt. Þá hefur málið dregist án þess að séð verði af hvaða ástæðum það er en játning ákærða lá fyrir í febrúar 2017. Á hinn bóginn er til þess að líta að það er alvarlegt að sparka í maga enda hafði það allalvarlegar afleiðingar fyrir brotaþola. Refsing ákærða er því hæfilega ákveðin 60 daga fangelsi sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði segir.

Hér að framan var gerð grein fyrir því að brotaþoli hvarf úr skóla. Hann byggir á því að það hafi verið vegna afleiðinga árásarinnar og fjárhæð miskabóta eigi að taka tillit til þess. Engin gögn eru hins vegar í málinu sem sýna fram á tengsl árásarinnar og brotthvarfs brotaþola úr skóla og er því ekki hægt að líta til þess við ákvörðun bótanna. Miskabætur til brotaþola eru því hæfilega ákveðnar 600.000 krónur sem bera skulu vexti eins og í dómsorði greinir. Það athugast að ekki verður séð að ákærða hafi verið birt bótakrafan fyrr en við þingfestingu og skulu bæturnar bera dráttarvexti frá þeim degi er liðnir eru 30 dagar frá henni.

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákvörðuð eru að meðtöldum virðisaukaskatti í dómsorði, svo og þóknun réttargæslumanns brotaþola sem einnig er ákvörðuð að meðtöldum virðisaukaskatti í dómsorði.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D ó m s o r ð :

Ákærði, A-x-x S-kk-nf A-x-x, sæti fangelsi í 60 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveim árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 22. október 2016 til 24. október 2018, en með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 758.880 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 400.520 krónur.

A-kk-nf Í-kk-nf