E-615/2005

Mál þetta, sem dómtekið var þann 7. nóvember 2006, að loknum munnlegum málflutningi, er höfðað með stefnu birtri 21. nóvember 2005 af Nordea Bank Danmark A/S, Nörregade 14, 7500 Holsterbro, Danmörku, á hendur J-kk-þgf L-kk-þgf B-kk-þgf, Vanabyggð 4 E, 600 Akureyri, til greiðslu skuldar, auk vaxta og kostnaðar.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð DKK 38.214,63 auk vaxta af útlánum samkvæmt vaxtalista stefnanda, af DKK 38.214,63 frá 04.08.1999 til greiðsludags.

Til vara krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð DKK 38.214,63 auk dráttarvaxta samkvæmt birtum lista Seðlabanka Íslands yfir dráttarvexti af peningakröfum í dönskum krónum, sem nú eru 5,5% af DKK 38.214,63 frá 04.08.199 til greiðsludags.

Þá er krefst stefnandi málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi, en að auki virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefndi krefst sýknu af kröfu stefnanda, auk málskostnaðar.

Fyrir liggur í málinu að Nordea Bank keypti Unibank í Danmörku og öðlaðist sá fyrrnefndi þannig umþrætta kröfu.

I.

Stefnandi lýsir málavöxtum svo í stefnu að hann sé viðskiptabanki í Danmörku og veiti einstaklingum og fyrirtækjum fjárfestingabankaþjónustu og alhliða fjármálaþjónustu. Stefnandi byggir á því að hin umstefnda skuldakrafa sé vegna láns hans til stefnda. Nánar tiltekið hafi stefndi þann 18. september 1988 tekið lán hjá stefnanda í formi skuldabréfs (gældsbrev) nr. 6443-406-296, upphaflega að fjárhæð DKK 41.756,15, sem greiðast skyldi til baka með 80 mánaðarlegum afborgunum og hafi fyrsta afborgun verið þann 1. október 1998. Skuldabréfið hafi breytilega vexti samkvæmt vaxtalista stefnanda, sbr. yfirlýsingu þess efnis á bls. 2 í framlögðu frumriti skuldabréfsins, þar sem segi: „Vaxtafótur og annar fjármagnskostnaður er breytilegur.“ Vaxtafóturinn hafi verið 13,5% er skuldabréfið hafi verið gefið út. Skuldabréfið hafi farið í vanskil þann 01.08.1999 og verið gjaldfellt 4. sama mánaðar. Er skuldabréfið hafi farið í lögfræðilega innheimtu í ágústmánuði 2004 hafi heildarskuld stefnda samkvæmt bréfinu verið DKK 73.881,01, en þar af hafi DKK 35.666,38 verið vegna áfallinna vaxta.

Stefnandi áréttar að umrædd skuld hafi borið breytilega vexti og hafi vextir stefnanda af útlánum frá fyrsta vaxtadegi skuldarinnar til útgáfudags stefnu 17. nóvember 2005 verið sem hér segir: 04.08.1999 13,75%, 09.11.1999 14,25%, 21.03.2000 14,75%, 14.06.2000 15,50%, 10.10.2000 16.00%, 01.07.2001 14,25%, 04.09.2001 13,75%, 15.11.2001 13,50%, 22.02.2002 13,50%, 10.12.2002 13,25% og 12.06.2003 13,00%.

Stefnandi kveður stefnda í engu hafa sinnt innheimtutilraunum og hafi því málshöfðun verið nauðsynleg til heimtu skuldarinnar.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til meginreglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingagildi loforða og efndir fjárskuldbindinga. Kröfu um vexti styður stefnandi við framlagt yfirlit stefnanda yfir vexti af útlánum, sem og lög nr. 38, 2001 um vexti og verðtryggingu, sérstakalega 3. gr. laganna. Þá er af hálfu stefnanda vísað í birtan lista Seðlabanka Íslands yfir dráttarvexti af peningakröfum í dönskum krónum. Kröfur um málskostnað styður stefnandi við 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála, en um varnarþing til 32. gr. sömu laga. Kröfu um virðisaukaskatt styður stefnandi við lög nr. 50, 1988.

Við þingfestingu málsins hinn 15. desember 2005 sótti stefndi þing og var honum leiðbeint sem ólöglærðum. Hann lagði fram greinargerð sína 19. janúar 2006, en frá 4. apríl s.á. naut hann lögmannsaðstoðar.

Málvöxtum og málsástæðum lýsir stefndi svo í greinargerð að hann hafi í ársbyrjun 1997 flust til Danmerkur og stofnað til viðskipta við Unibank í Thisted. Í samráði við þjónustufulltrúa bankans hafi hann, ásamt þáverandi eiginkonu sinni, fest kaup á húseigninni Ranselvej 18, ásamt notaðri bifreið og greitt út 10% af kaupverði. Við skilnað þeirra hjóna á árinu 1998 hafi hann, í samráði við nefndan banka, skipt nefndum eignum á þá leið, að hann hafi haldið húseigninni en konan bifreiðinni ásamt því að yfirtaka lán sem á bifreiðinni hvíldi. Nefnd húseign hafi þarfnast viðhalds og hafi hann samið um lán hjá Unibank í Thisted til viðhaldsframkvæmda, en fasteignin hafi átt að standa undir þeim skuldbindingum. Stefndi hafi ákveðið að flytja til Íslands í árslok 1999 og hafi þá verið ákveðið í samráði við bankann að bankinn hefði umsjón með sölu á fasteigninni, enda hafi verið gert ráð fyrir að söluverð eignarinnar stæði fyllilega undir öllum skuldum sem á henni hvíldu, sem bankinn hefði og áður samþykkt veðhæfni fyrir. Stefndi fullyrðir að fyrri hluta árs 2000 hafi honum borist yfirlit um bankareikning sinn og stöðuyfirlit vegna skuldabréfs. Á yfirlitinu hafi komið fram að skuldastaða hans hafi engin verið, enda hafi nefnd húseign þá verið seld og hann því ætlað að hann hefði greitt upp allar skuldir sínar hjá bankanum. Stefndi hafi hins vegar aldri fengið gögn um sölu fasteignarinnar. Í ágústmánuði 2004 hafi hann hins vegar fengið ábyrgðarbréf þar sem fram hafi komið ætluð skuld hans við Unibank í Thisted.

Við munnlegan málflutning áréttaði stefndi kröfu sína um sýknu með vísan til ofannefndra raka, þ.e. að hann hafi að fullu staðið skil á skuldum sínum við umræddan banka. Hann geti hins vegar ekki rökstutt sýknukröfu sína frekar þar eð öll skjöl og skilríki um greind viðskipti hafi týnst í flutningum hans frá Danmörku. Staðhæfing hans standi hins vegar óhögguð og byggir hann á því að stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir tilvist stefnukröfunnar gegn neitun hans.

Við flutning málsins áréttaði stefndi bókun er hann bar fram á dómþingi hinn 21. september 2006, þess efnis að hann mótmælti dráttarvaxtakröfu stefnanda og upphafsdegi hennar, með vísan til 2. tl. 3. gr. laga nr. 14, 1905.

II.

Af málatilbúnaði aðila er í máli þessu ekki er deilt um greiðsluskyldu stefnda, heldur um það hvort stefndi hafi þegar greitt umþrætta stefnukröfu. Byggir stefndi sýknukröfu sína á því að hann hafi gert samkomulag við stefnanda um fullnaðarskil skulda á árinu 1999, meðal annars með sölu á fasteign í Danmörku.

Enginn skriflegur samningur liggur fyrir í málinu. Þá hefur stefndi engin skilríki lagt fram máli sínu til stuðnings.

Af hálfu stefnanda er vísað til framlagðs frumrits skuldabréfs nr. 6443-406-296, en það er undirritað af stefnda þann 18. september 1998. Í meginmáli bréfsins er m.a. skráð að um sé að ræða viðbótarlán að fjárhæð DKK 18.641, að höfuðstóll lánsins sé að þeirri fjárhæð meðtalinni DKK 41.756,15 og skuldaviðurkenning stefnda. Auk þessa hefur stefnandi lagt fram stöðuyfirlit skuldabréfsins, sem dagsett er 3. ágúst 2004, en þar kemur fram stefnufjárhæð máls þessa, miðað við 4. ágúst 1999.

Með því að ósannað er, gegn andmælum stefnanda, að stefndi hafi greitt stefnukröfuna og þar sem engin gögn liggja fyrir í málinu, sem staðfesta það að stefndi hafi samið um skuld sína við stefnanda eða hann hafi verið leystur undan ábyrgð sinni með öðrum hætti ber með vísan til ofangreinds að taka kröfu stefnanda til greina að öllu leyti. Fyrningamálsástæða stefnda varðandi dráttarvexti kemur eigi til álita gegn andmælum stefnanda, þar sem hún þykir of seint fram komin. Ber stefnda að greiða dráttarvexti eins og í dómsorði greinir.

Samkvæmt þessari niðurstöðu, en einnig með hliðsjón af því að samhliða þessu dómsmáli rekur stefnandi tvö önnur skuldamál gegn stefnda, þykir málskostnaður, með hliðsjón af 30. gr. laga nr. 91, 1991, hæfilega ákveðinn 120.681 kr., og er þá ekki tekið tillit til virðisaukaskatts.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, J-kk-nf L-kk-nf B-kk-nf, greiði stefnanda, Nordea Bank Danmark A/S, danskar krónur 38.214,63 með dráttarvöxtum samkvæmt 11. gr. vaxtalaga nr. 25, 1987 frá 04.08.1999 til 01.07.2001, en frá þeim degi til greiðsludags dráttarvexti samkvæmt 2. mgr. 10. gr. laga nr. 38, 2001 um vexti og tryggingu.

Stefndi greiði stefnanda 120.681 kr. í málskostnað.