E-3316/2015

Mál þetta, sem var dómtekið 18. mars 2016, er höfðað 1. október 2015.

Stefnandi er Landsbankinn hf., Austurstræti 11, Reykjavík.

Stefnda er M-kvk-nf T-kvk-nf, Blöndubakka 3, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði dæmd til að greiða honum skuld að fjárhæð 245.498 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 2. desember 2014 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefnda krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda, en til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Þá er krafist málskostnaðar.

Málsatvik

Í máli þessu krefur stefnandi, Landsbankinn hf., stefndu, M-kvk-þf T-kvk-þf, um greiðslu skuldar vegna úttektar af kreditkortareikningi hennar hjá stefnanda. Í greinargerð stefndu er því lýst að hún hafi verið fengin til að staðfesta greiðsluna sem um ræðir með sviksamlegum blekkingum afgreiðslumanns í verslun á eyjunni Tenerife í október 2014. Hún kveðst hafa keypt svokallaðan „router“ í versluninni og ritað undir samning þess efnis að kaupverðið yrði innt af hendi með 12 greiðslum sem skuldfærðar yrðu mánaðarlega af kreditkorti hennar. Hver greiðsla hafi átt að nema 1.495 krónum og hafi hún slegið inn pin-númer sitt í kortavél til staðfestingar fyrstu greiðslunni. Eftir að hafa staðfest greiðsluna hefði hún áttað sig á því að starfsmaðurinn hefði slegið fjárhæðina 1.495 evrur inn á posann. Hún hefði þegar í stað krafist leiðréttingar á þessu og hefði starfsmaðurinn þá beðið hana um kreditkortið að nýju til að bakfæra greiðsluna. Fyrir misgáning hafi hún rétt honum debetkort sitt og síðan slegið inn pin-númer þess, en með því hefði sama fjárhæð og fyrr verið tekin út af því korti. Stefnda kveðst hafa gert greiðslukortafyrirtækinu Valitor grein fyrir atvikinu eftir að heim kom og látið loka kreditkorti sínu. Þá liggja fyrir tölvupóstsamskipti milli lögmanns stefndu og starfsmanna Valitor og stefnanda frá í nóvember 2014 vegna málsins.

Stefnda og ferðafélagi hennar, F-kk-nf Ó-kk-nf, gáfu skýrslur fyrir dóminum við aðalmeðferð málsins.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Af hálfu stefnanda er á því byggt að stefnda hafi haft heimild til úttekta á kortareikning sinn, sem merktur er 4155-5200-0055-5534, með kreditkorti útgefnu af stefnanda og að skuld sem dómkrafa lýtur að sé til komin vegna úttekta af reikningnum. Stefndu hafi mánaðarlega verið sendur gíróseðill með reikningsyfirliti þar sem gjalddagi skuldarinnar, sem jafnframt hafi verið eindagi, hafi verið tilgreindur. Samkvæmt skilmálum stefnanda hafi korthafa borið að gera athugasemdir við skuldina fyrir eindaga, en teljist hafa samþykkt hana ella. Stefnandi hafi sent stefndu mánaðarlega greiðsluseðil með reikningsyfirliti með gjalddaga 2. desember 2014, sem hún hafi hvorki gert athugasemd við né greitt. Því sé krafist greiðslu skuldarinnar ásamt dráttarvöxtum frá gjalddaga.

Skuld stefndu nemi 245.498 krónum, sem sé stefnufjárhæð málsins, auk dráttarvaxta og kostnaðar. Innborgun að fjárhæð 11.000 krónur, sem greidd hafi verið 1. desember 2014, dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og telji stefnandi því nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Við flutning málsins fyrir dóminum var jafnframt vísað til þess af hálfu stefnanda að stefnda hefði staðfest úttekt af kreditkortareikningi sínum með því að slá inn pin-númer þess. Því hefði ekki verið um að ræða óheimilaða greiðslu í skilningi laga um greiðsluþjónustu nr. 120/2011. Ákvæði þeirra laga um ábyrgð greiðsluþjónustuveitanda eigi því ekki við í málinu. Var jafnframt vísað til viðskiptaskilmála stefnanda í því sambandi, einkum greinar 8.1.

Um lagarök vísar stefnandi til laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 hvað kröfu um dráttarvexti varðar. Um málskostnað er vísað til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Um varnarþing er vísað til 3. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991 og skilmála stefnda.

Málsástæður og lagarök stefndu

Stefnda byggir sýknukröfu sína á ákvæðum laga nr. 120/2011 og viðskiptaskilmálum stefnanda. Hún kveðst hafa gert athugasemdir við umrædda færslu og hafi stefnanda verið fullkunnugt um að ágreiningur ríkti um úttektina.

Stefnda telur sig hafa sinnt í hvívetna og án nokkurra tafa tilkynningarskyldu sinni samkvæmt ákvæðum 1. og 3. mgr. 51. gr. laga nr. 120/2011 og grein 8.1 í viðskiptaskilmálum stefnanda fyrir Visa kreditkort. Eftir að henni varð ljóst hvað hefði gerst hafi hún þegar í stað haft samband við Valitor hf., vinnsluaðila stefnanda, tilkynnt um misnotkun kortsins og látið loka því. Þá hafi hún umsvifalaust haft samband við stefnanda eftir að henni var bent á það af hálfu Valitor að stefnandi, sem útgefandi og eigandi kortsins, væri sá aðili sem hún ætti að beina kröfum sínum að.

Samkvæmt 1. mgr. 55. gr. laga nr. 120/2011 skuli greiðsluþjónustuveitandi, þegar um óheimilaða greiðslu í skilningi laganna er að ræða og að uppfylltum skilyrðum 53. gr. laganna, þegar í stað endurgreiða greiðanda fjárhæð hinnar óheimiluðu greiðslu og, ef við á, bakfæra eignfærslu á greiðslureikninginn til sömu stöðu og hann hefði verið í ef greiðslan hefði ekki átt sér stað. Í ákvæði 8.1 í viðskiptaskilmálum stefnanda komi jafnframt fram að korthafi beri ekki tjón vegna úttekta sem hann eigi sannanlega ekki aðild að. Stefnanda beri samkvæmt þessu að halda stefndu skaðlausri af hinni óheimiluðu greiðslu. Hún hafi tilkynnt stefnanda án tafar um að kort hennar hefði verið misnotað og færslan hafi farið fram án hennar heimildar. Hún hafi því í öllu uppfyllt skyldur sínar samkvæmt 53. gr. laga nr. 120/2011. Leiði þetta þá þegar til þess að sýkna verði hana af kröfum stefnanda.

Stefnda telur ekki geta komið til greina að hún verði látin bera ábyrgð á hinni óheimiluðu greiðslu samkvæmt 56. gr. laga nr. 120/2011, enda komi það aðeins til greina ef greiðandi hefur ekki uppfyllt skyldu sína til að tryggja persónubundna öryggisþætti greiðslumiðilsins samkvæmt lögunum. Það eigi ekki við í tilviki stefndu, en hún hafi aldrei upplýst um pin-númer sitt, heldur slegið það inn í posa í þeirri trú að um lögmæt og heiðarleg kaup væri að ræða. Eftir að henni varð ljóst að svo var ekki hafi hún umsvifalaust gert athugsemdir við seljanda vörunnar, sem hafi lofað að bakfæra hina óheimiluðu greiðslu. Það hafi hann hins vegar ekki gert heldur endurtekið svikin og þá með úttekt af debetkorti stefndu sem hún hefði afhent honum fyrir misgáning. Samkvæmt þessu breyti engu þótt stefnda hafi staðfest hina sviksamlegu færslu af kreditkorti sínu með því að slá inn pin-númer sitt. Stefnda hafi orðið fyrir barðinu á bíræfnum svindlurum sem með svikasamlegri háttsemi hafi komið því til leiðar að hún greiddi þeim tvær greiðslur að fjárhæð 1.495 evrur þegar hún átti aðeins að greiða þeim eina greiðslu að fjárhæð 1.495 krónur. Henni verði ekki um það kennt þótt hún hafi látið blekkjast af þessum svikum, enda um að ræða aðila sem hafi á sér orðspor fyrir að vera útfærðir í slíku svindli.

Þaðan af síður komi til greina að láta stefndu bera ábyrgð á öllu því tjóni sem rekja megi til hinnar óheimiluðu færslu, sbr. 2. mgr. 56. gr. laga nr. 120/2011. Það komi aðeins til greina þegar greiðandi hefur stofnað til greiðslu með sviksamlegum hætti eða látið ógert, af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi, að uppfylla eina eða fleiri af skyldum sínum samkvæmt 51. gr. laganna. Stefnda telur það ekki eiga við í tilviki sínu. Þá hafnar hún því jafnframt að til greina komi að láta hana bera ábyrgð á lægri fjárhæð, sbr. 3. mgr. 56. gr. laga nr. 120/2011, eins og atvikum málsins er háttað.

Varakrafa stefndu um að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar er byggð á sömu málsástæðum og greinir í aðalkröfu hennar. Verði ekki fallist á sýknukröfu hennar telur hún ekki koma til greina að gera henni að greiða stefnanda meira en sem samsvarar 150 evrum, enda sé það sú fjárhæð sem heimilt er að gera stefndu að bera ábyrgð á samkvæmt ákvæði 1. mgr. 56. gr. laga nr. 120/2011. Í öllu falli verði, að teknu tillits til atvika málsins, að lækka kröfur stefnanda stórlega samkvæmt mati dómsins, sbr. 3. mgr. 56. gr. laga nr. 120/2011.

Um lagarök vísar stefnda til meginreglna samninga- og kröfuréttar. Þá er vísað til laga um greiðsluþjónustu nr. 120/2011, einkum 1., 3., 4., 8., 49., 51., 53., 55., 56., 61. og 69. gr. laganna, og viðskiptaskilmála stefnanda. Um málskostnað er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Ágreiningur í málinu snýst um það hvort stefnda skuli bera ábyrgð á greiðslu vegna úttektar af kreditkortareikningi hennar.

Samkvæmt 1. mgr. 55. gr. laga um greiðsluþjónustu nr. 120/2011 skal greiðsluþjónustuveitandi, þegar um er að ræða óheimilaða greiðslu í skilningi laganna, að uppfylltum öðrum skilyrðum, þegar í stað endurgreiða greiðanda fjárhæð greiðslunnar og, ef við á, bakfæra eignfærslu á greiðslureikninginn til sömu stöðu og hann hefði verið ef óheimilaða greiðslan hefði ekki átt sér stað. Í 3. málslið greinar 8.1 í viðskiptaskilmálum stefnanda um Visa kreditkort kemur fram að korthafi beri ekki tjón vegna úttekta sem hann á ekki sannarlega aðild að. Óumdeilt er að stefnda staðfesti úttektina af kreditkorti sínu með pin-númeri þess. Hún átti því aðild að viðskiptunum sem um ræðir. Þykir ekki unnt að fallast á það með stefndu að um óheimilaða greiðslu hafi verið að ræða í skilningi laga nr. 120/2011, sem stefnandi beri ábyrgð á samkvæmt ákvæðum 55. gr. laganna. Samkvæmt þeirri niðurstöðu koma ákvæði 1. mgr. 56. gr. laga nr. 120/2011, sem varadómkrafa stefndu byggir á, ekki til skoðunar í málinu. Verður stefndu gert að greiða stefnanda hina umkröfðu skuld vegna úttektar af kreditkortareikningi hennar og verður dómkrafa stefnanda tekin til greina eins og hún er fram sett.

Eftir atvikum þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefnda, M-kvk-nf T-kvk-nf, greiði stefnanda, Landsbankanum hf., 245.498 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 2. desember 2014 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

R-kvk-nf H-kvk-nf