E-6278/2006

Mál þetta, sem var dómtekið 26. apríl sl. er höfðað af F-kk-þgf G. B-kk-þgf, Grænugötu 4, Akureyri á hendur Velvild ehf. með stefnu dagsettri 16. október 2006.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði stefnanda 1.837.785 kr. ásamt dráttarvöxtum skv. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 17. febrúar 2006 til greiðsludags. Þess er krafist að áfallnir dráttarvextir leggist við höfuðstól skuldarinnar og dráttarvextir reiknist af þeirri fjárhæð á 12 mánaða fresti, sbr. 12. gr. laga nr. 38/2001, í fyrsta sinn 17. febrúar 2007. Þá er krafist viðurkenningar á aðild Velvildar ehf. í máli þessu. Einnig er krafist málskostnaðar skv. framlögðum málskostnaðarreikningi.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og dæmdur málskostnaður að mati dómsins. Til vara að stefnukröfur verði stórlega lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Málavextir.

Hinn 21. maí 2005 var gerður húsaleigusamningur um atvinnuhúsnæði á milli stefnda og Vesturgötu 4 ehf. um leigu á eignarhlut hins síðarnefnda í fasteigninni Lækjargötu 6a í Reykjavík. Stefndi leigði húsnæðið til veitingareksturs. Leigusamningurinn var tímabundinn til 11 ára og skyldi leigutími hefjast 1. júlí 2005 og honum ljúka 30. júní 2017. Samningnum fylgdi undirrituð skilalýsing um það ástand sem húsnæðið skyldi afhendast í til stefnda. Samkvæmt skilalýsingunni átti stefndi að fá húsnæðið afhent í umsömdu ástandi 15. júní 2005 eða hálfum mánuði áður en leigutími hæfist.

Stefndi telur að hann hafi ekki fengið húsnæðið afhent í umsömdu ástandi né á umsömdum tíma og ekki fyrr en átta mánuðum eftir umsaminn afhendingardag. Allt frá því í júní 2005 og fram til þess tíma sem húsnæðið var afhent voru iðnaðarmenn að störfum í húsnæðinu, bæði á vegum Vesturgötu 4 ehf. sem og á vegum stefnda. Ágreiningslaust er að stefnandi var að störfum í húsinu á þessu tímabili, en ágreiningur er um á hvers vegum hann vann þar.

Til grundvallar kröfu stefnanda er ætluð skuld samkvæmt reikningi dags. 17. febrúar 2006 vegna ætlaðrar vinnu við viðgerð og málun að Lækjargötu 6a, Reykjavík. Vinnan fór fram á tímabilinu 15. nóvember 2005 til 17. febrúar 2006. Reikningurinn ber með sér að unnið hafi verið í 494 klst. og hver tími seldur út á 2.950 kr., samtals 1.457.300 kr. Þá liggja fyrir vinnuseðlar og efni skv. nótum að fjárhæð 23.447 kr. Virðisaukaskattur af útseldri vinnu er 357.038. Samtals er þetta stefnufjárhæð málsins.

Í málinu liggur fyrir verksamningur dags 14. nóvember 2005. Þar segir m.a. „Í dag höfum við undirritaðir hönnuðir og verkefnastjórar hjá Velvild ehf. kt. 590804-2310 ráðið F-kk-þf G. B-kk-þf málarameistara kt. 070444-2919 til að ljúka við málun á veitingastaðnum að Lækjargötu 6 a í Reykjavík fyrir Velvild ehf. (vinnuheiti Strawberrys) þar sem eigandi húseignarinnar Vesturgata 4 ehf. kt. 510985-0369 var búinn að skila staðnum frá sér máluðum samkvæmt skilalýsingu.“ Undir samninginn ritar stefnandi sem verktaki og V-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf R-kk-nf fyrir hönd stefnda.

Stefndi heldur því fram að nefndir einstaklingar hafi ekki haft heimild til að skuldbinda stefnda í greindum samningi og byggir vörn sína aðallega á aðildarskorti. Með vísan til 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er sakarefninu skipt og verður einungis fjallað um aðildina í málinu.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Í stefnu segir að málsaðilar hafi gert með sér verksamning 14. nóvember 2005 um verkið og hafi stefnandi lokið því 17. febrúar 2006. Stefnandi telur að það fari ekki milli mála að það sé stefnda að greiða fyrir þá vinnu sem framkvæmd var og krafa málsins taki til og hafi sú vinna komið til eftir að verki samkvæmt skilalýsingu lauk.

Við aðalmeðferð málsins tók stefnandi fram að hann hafi verið ráðinn munnlega af A-kk-þgf V-kk-þgf A-kk-þgf, V-x-x Þ-kk-þgf og J-kk-þgf S-kk-þgf R-kk-þgf til þess að sinna málningarvinnu og því sem þurfti að gera eftir að vinnu samkvæmt skilalýsingu var lokið. Síðan hafi þeim V-kk-þgf Þ-kk-þgf og J-kk-þgf S-kk-þgf R-kk-þgf verið falið að ganga frá verksamningnum og hafi þeir haft fullt umboð til þess. Stefnandi heldur því fram að fyrirliggjandi verksamningur sé einungis staðfesting á því sem munnlega hafi verið samið við hann.

Um lagarök vísar stefnandi til almennra reglna samningaréttar og almennra reglna kröfuréttar. Um vexti vísast til laga nr. 38/2001 og um málskostnað til laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Krafa stefnda um sýknu grundvallast á því að ekkert samningssamband hafi verið milli stefnanda og stefnda sem réttlætt getur kröfugerð stefnanda á hendur stefnda. Verksamningur sá sem stefnandi leggur fram kröfum sínum til stuðnings hefur engin réttaráhrif enda er hann ekki undirritaður af þar til bærum aðilum á vegum stefnda heldur óviðkomandi aðilum eins og þegar er fram komið. Stefndi er einkahlutafélag og á þeim tíma sem meintur verksamningur á að hafa verið undirritaður var A-kk-nf V-kk-nf A-kk-nf, einn í stjórn félagsins, framkvæmdastjóri þess og prókúruhafi. Hafði hann því einn heimild til þess að skuldbinda félagið.

Þeir V-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf höfðu því ekki og hafa aldrei haft heimild til þess að koma fram fyrir hönd félagsins samkvæmt ákvæðum 49. og 50. gr. laga um einkahlutafélög nr. 138/1994, enda hafði þeim ekki verið veitt umboð til að gera samninga fyrir hönd stefnda.

Þá er einnig á því byggt að stefnandi hafi þess utan verið í vondri trú og bent á að hvorugur umræddra aðila voru starfsmenn stefnda né höfðu nokkra stöðu innan félagsins sem gat veitt stefnanda þá trú að þeir kæmu fram fyrir þess hönd. Því til stuðnings er tekið fram að það er mat stefnda að það sé afar óeðlilegt og frábrugðið venju að verktakar, eins og hönnuðir, séu fengnir til þess að rita undir verksamninga fyrir hönd verkkaupa. Var því fráleitt að umræddir aðilar hefðu haft stöðuumboð til að rita undir verksamning né hafði stefnandi nokkra ástæðu til að ætla að svo hefði verið. Þá bendir stefndi á að forsvarsmaðurinn var staddur daglega á Lækjargötu og með ólíkindum að stefnandi hafi aldrei fært það í tal við hann að hann teldi sig vera að vinna í hans þágu. Eins er það með ólíkindum að stefnandi skyldi ekki fá A-kk-þf V-kk-þf til að skrifa undir verksamning eins og eðlilegast hefði verið.

Þá mótmælir stefndi þeirri málsástæðu sem fram kom við aðalmeðferð málsins að verksamningurinn frá 14. nóvember 2005 sé ekkert annað en staðfesting á munnlegum samningi sem fyrirsvarsmaður stefnda átti að hafa gert við stefnanda.

Stefndi telur að kröfum stefnanda sé ranglega beint að honum. Honum beri að beina að leigusala ellegar þeim sem tókust á hendur samningsskyldur samkvæmt verksamningi. Þegar af þeirri ástæðu beri að sýkna hann af kröfunni samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Forsendur og niðurstaða.

Fyrirsvarsmaður stefnda hefur borið fyrir dómi að hann hafi aldrei ráðið stefnanda til málningarvinnu þeirrar sem hann krefur um í málinu. Hann hafi heldur aldrei veitt V-kk-þgf Þ-kk-þgf né J-kk-þgf S-kk-þgf R-kk-þgf umboð til að ráða stefnanda til starfans.

Í aðilaskýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að hann hafi samið verksamninginn sem dagsettur er 14. nóvember 2005. Hann hafi í kjölfarið verið undirritaður af V-kk-þgf Þ-kk-þgf. Síðan hafi skjalið týnst hjá stefnanda og hafi hann því útbúið annað eintak og V-kk-nf Þ-kk-nf einnig undirritað það. Þetta hafi gerst einhverjum vikum seinna. V-kk-nf hefur staðfest fyrir dómi að hann hafi undirritað skjalið tvisvar sinnum. J-kk-nf S-kk-nf R-kk-nf hefur borið að hann hafi undirritað skjalið í janúar 2006. Óumdeilt er að þegar undirritun skjalsins átti sér stað þá hafi J-kk-nf S-kk-nf R-kk-nf og V-kk-nf Þ-kk-nf báðir verið hættir störfum hjá stefnda. Ágreiningur um starfslok þeirra hjá stefnda er til meðferðar hjá Héraðsdómi Reykjavíkur.

Stefnandi hefur sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi verið ráðinn til verks þess sem hann er að krefjast greiðslu fyrir. Samkvæmt 49. og 50. gr. laga um einkahlutafélög kemur félagsstjórn eða framkvæmdastjóri fram fyrir hönd félags. Óumdeilt er að hvorki V-kk-nf né J-kk-nf S-kk-nf fullnægðu skilyrðum laga um einkahlutafélag til að binda stefnda. Þá er ósannað að þeim hafi verið veitt umboð til þess. Því lítur dómurinn svo á að stefndi sé ekki bundinn af verksamningi þeim sem dagsettur er 14. nóvember 2005. Þá verður ekki hjá því litið að stefnandi samdi sjálfur þennan verksamning og nær lagi hefði verið fyrir stefnanda að fá undirritun fyrirsvarsmanns stefnda í stað V-kk-ef og J-kk-ef S-kk-ef sem látið höfðu af starfi á þessum tíma.

Sú málsástæða sem kom fyrst fram í aðalmeðferð málsins, að verksamningur sé staðfesting á munnlegum samningi við m.a. A-kk-þf V-kk-þf, er of seint fram komin í málinu, enda er hennar hvergi getið í stefnu. Þegar á allt framangreint er litið hefur stefnanda ekki tekist að sýna fram á aðild stefnda og verður því ekki hjá því komist að sýkna stefnda vegna aðildarskorts, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 130. gr. laga nr. 91/1991 ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 350.000 kr.

Af hálfu stefnanda flutti málið R-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf hdl.

Af hálfu stefnda flutti málið H-kvk-nf H-kvk-nf hdl.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Stefndi, Velvild ehf., er sýknað af kröfum stefnanda, F-kk-ef B. B-kk-ef. Stefnandi greiði stefnda 350.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf.