S-49/2013

I

Mál þetta, sem dómtekið var 16. janúar sl., höfðaði lögreglustjórinn á Vestfjörðum með ákæru 22. ágúst 2013 á hendur ákærða; „S-kk-þgf H-kk-þgf Á-kk-þgf, kennitala [...],[...], fyrir líkamsárás, með því að hafa að morgni sunnudagsins 5. ágúst 2012, ráðist á A, kt. [...], fyrir utan veitingastaðinn Vesturslóð, Aðalstræti 7 á Ísafirði, með því að slá hann einu hnefahöggi í andlit, sem varð til þess að A féll aftur fyrir sig og lenti með hnakka í jörðina, allt með þeim afleiðingum að skurður kom á höfuð ofan við hægra eyra, vinstri framtönn brotnaði og sprunga kom á efri vör.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ásamt síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu A, kennitala [...], er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða honum miskabætur að fjárhæð 512.698 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá tjónsdegi, 5. ágúst 2012, til þess dags er mánuður er liðinn frá því bótakrafan er birt ákærða, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Loks er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar, að mati dómsins, vegna þeirrar vinnu sem innt hefur verið af hendi vegna kröfunnar eftir að hún var sett fram.

Aðalmeðferð málsins fór fram 16. desember 2013 og var málið tekið til dóms að henni lokinni. Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds, til vara að honum verði ekki gerð sérstök refsing og að brot hans verði heimfært undir 217. gr. almennra hegningarlaga en til þrautavara að ákvörðun refsingar verði frestað eða ákærða verði gerð vægasta refsing er lög frekast leyfa. Þá krefst ákærði þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi eða hann sýknaður af henni en til vara að hún verði lækkuð. Þá er gerð krafa um hæfileg málsvarnarlaun er greiðist úr ríkissjóði auk virðisaukaskatts á málsvarnarlaun.

II

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning klukkan 5.37 að morgni sunnudagsins 5. ágúst 2012 um að maður lægi í blóði sínu við veitingastaðinn Vesturslóð í Edinborgarhúsinu við Aðalstræti á Ísafirði. Er lögreglumenn komu á vettvang hittu þeir B og brotaþola í máli þessu, A. Brotaþoli var blóðugur á höfði og kvaðst hann hafa orðið fyrir líkamsárás en ekkert muna eftir árásinni. B lýsti atvikum svo fyrir lögreglu að hann hafi staðið fyrir framan Edinborg þegar hávaxinn, krúnurakaður maður með húðflúr á hnakkanum kom að brotaþola og sló hann með krepptum hnefa beint í andlitið með þeim afleiðingum að brotaþoli féll aftur fyrir sig í götuna og vankaðist. Eftir það hafi sá sem sló brotaþola farið í burtu ásamt C. Skömmu síðar hafi lögreglumenn séð mann í Hafnarstræti sem svaraði til lýsingar á árásarmanni og reyndist það vera ákærði og með honum voru D og C. Aðspurður viðurkenndi ákærði að hafa ráðist á mann við Edinborg. Sá maður hafi komið aftan að honum og haldið höndum hans fyrir aftan bak. C hafi aðstoðað hann við að losa sig og í framhaldi af því hafi ákærði slegið manninn svo að hann féll aftur fyrir sig í götuna. Ákærði kvaðst einungis hafa verið að verja sig.

Vitnið A, brotaþoli, gaf skýrslu hjá lögreglu við rannsókn málsins og kemur þar fram að hann muni ekki eftir atvikum.

Vitnið C lýsti því í skýrslu sinni hjá lögreglu að ákærði hafi í umrætt sinn reynt að stöðva áflog milli vitnanna B og D en þá hafi brotaþoli komið aftan að ákærða og tekið hann í einhvers konar armlás sem vitnið hafi aðstoðað hann við að losna úr. Í framhaldi af því hafi ákærði snúið sér við og slegið brotaþola eitt högg í andlitið með hægri hendi. Höggið hafi lent annað hvort á enni brotaþola eða gagnauga. Hann sagði brotaþola ekki hafa borið hendurnar fyrir sig í fallinu og telji hann líklegt að tennurnar hafi brotnað þá en ekki við höggið.

Vitnið E sagði í skýrslu sinni hjá lögreglu að ákærði hefði kýlt brotaþola í andlitið en kvaðst ekki viss um hvort eitthvað hafi farið á milli þeirra áður. Hann sagði höggið hafa verið mjög þungt og hafi brotaþoli m.a. fengið sár á hnakka og brotnar eða lausar tennur. Hann taldi ákærða hafa slegið brotaþola með hægri hendi og með krepptum hnefa. Höggið hafi lent á miðju andliti brotaþola sem hafi steinrotast og lent harkalega á steyptri gangstétt.

Vitnin D og B lýstu því í framburði sínum hjá lögreglu að þeir hafi ekki orðið vitni að því er brotaþoli var sleginn. Samkvæmt framburði vitnisins F hjá lögreglu reyndi hann í umrætt sinn, ásamt ákærða, að stöðva slagsmál þegar einhver hafi hoppað aftan á ákærða. Þá hafi ákærði snúið sér við og slegið viðkomandi að því er vitnið taldi með flötum lófa.

Ákærði viðurkenndi í framburði sínum hjá lögreglu að hafa slegið brotaþola með hægri hendi en ekki með krepptum hnefa. Aðdragandi þess hafi verið sá að hann hafi verið að stöðva slagsmál milli tveggja manna þegar brotaþoli hafi ráðist aftan á hann, tekið hann hálstaki og slegið hann. Hann kvaðst hafa náð að hrista manninn af sér og síðan snúið sér við og slegið hann með flötum lófa í andlitið.

Fyrir liggur áverkavottorð G læknis, dagsett 11. júní 2013. Þar kemur fram að brotaþoli hafi komið á slysadeild að morgni sunnudagsins 5. ágúst 2012 og þá verið með skurð á höfði ofan við hægra eyra, brotna vinstri framtönn og sprungna efri vör. Brotaþoli hafi aftur haft samband þremur dögum síðar og kvartað undan höfuðverk og svima. Einnig liggur fyrir vottorð H tannlæknis þar sem fram kemur að hann hafi skoðað brotaþola að morgni sama dags. Við skoðun kom í ljós að skarð hafði brotnað í kanti tannar nr. 21 og flísast hafði úr glerjungi tannar nr. 35. Þá hafi brotaþoli verið með sár innan á efri vör sem hafi verið mikið bólgin.

III

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins.

Ákærði lýsti því í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins að hann hafi verið fyrir utan veitingastaðinn í umrætt sinn ásamt vitnunum D, C og F. D hafi verið í krumlu og hafi ákærði talið að þetta væru alvöru áflog, menn hafi verið orðnir reiðir, annar hafi verið að tapa og hafi verið eitthvað fúll. Ákærði hafi gengið á milli þeirra til að stoppa þá af. Þegar hann hafi verið kominn á milli mannanna og verið að segja þeim að slaka á hafi brotaþoli komið aftan að honum og tekið hann hálstaki og fannst honum eins og brotaþoli hafi einnig byrjað að slá sig. Ákærði kveðst hafa náð að hrista brotaþola af sér en hafi haldið að hann ætlaði að halda áfram að ráðast á sig. Brotaþoli hafi þá staðið fyrir framan ákærða sem hafi þá slegið hann með flötum lófa. Hálstakið hafi verið þannig að brotaþoli hafi tekið um háls ákærða með vinstri hendi og hert að með hægri. Ákærði kvaðst ekki vita hvernig hann losnaði en telur að hann hafi losað sig sjálfur. Þá kvaðst hann hafa slegið brotaþola með hægri hendi en ekki vita nákvæmlega hvar höggið lenti og ekki hafa tekið eftir því hvort brotaþoli datt. Hann sagði að sér hafi brugðið við takið þar sem hann hafi ekki átt von á þessu og kvaðst hafa haldið að brotaþoli mundi halda áfram að ráðast á hann. Nánar aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort hann þurfti að snúa sér við til að slá brotaþola. Ákærði kvaðst hafa slegið brotaþola einhverjum sekúndum eftir að hann losnaði úr hálstakinu. Hann kvaðst ekki geta ímyndað sér að höggið hafi valdið áverkum eða að tönn hafi brotnað. Ákærði sagðist ekki vita hvort hann var sjálfur með áverka eftir þetta en muni að hann var aumur í hálsinum daginn eftir.

Vitnið A, brotaþoli, sagði í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins að hann myndi lítið eftir umræddu kvöldi. Hann muni eftir því að hafa verið úti að tala við einhvern og það næsta sem hann muni var að hann rankaði við sér í götunni. Þá lá hann á bakinu og uppgötvaði fljótlega að hann var mikið slasaður. Hann hafi verið með gat á hausnum og sá speglast í rúðu að eitthvað var að munninum, efri vör var sprungin og hafi hann einnig fundið að tennur voru brotnar. Hann kvaðst ekki muna eftir því að hafa tekið ákærða hálstaki eða armlás eða að hafa verið að stöðva slagsmál eða krumlu. Vitnið kvaðst ekki muna eftir því að hafa fyrr um kvöldið hlotið þá áverka sem tilgreindir eru í ákæru. Aðspurður kvaðst hann halda að hann hafi fengið höggið rétt fyrir neðan nefið þar sem mestu eymslin voru daginn eftir, fyrir utan gatið, en vörin hafi verið bólgin og sprungin.

Vitnið C sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að hann væri frændi ákærða. Þegar atvik gerðust hafi ákærði verið í krumlu við vitnið D og harka hafi færst í leikinn. Brotaþoli hafi tekið ákærða lástaki aftan frá og þá hafi ákærði orðið enn reiðari og hafi vitnið losað hönd brotaþola og þá hafi „komið eitt högg“. Aðspurður sagði hann ákærða hafa slegið brotaþola með krepptum hnefa, að hann minnti í kinnbeinið. Honum hafi fundist eins og brotaþoli væri að „feika“ þar sem hann hafi staðið um stund áður en hann féll til jarðar. Hann kvaðst ekki muna hvort brotaþoli hafi fallið fram eða aftur fyrir sig. Hann sagði ákærða hafa snúið sér við og kýlt. Þá hafi hann ekki séð neina áverka á brotaþola. Vitnið kvaðst hafa séð 100% að ákærði sló brotaþola með krepptum hnefa og hafi vitnið staðið við hlið þeirra þegar þetta gerðist. Eftir að hafa verið kynntur framburður um að ákærði hafi slegið með flötum lófa kvaðst vitnið ekki vera visst um hvort ákærði hafi slegið með flötum lófa eða krepptum hnefa en þetta hafi frekar verið eins og hann væri að slá brotaþola utan undir en beint framan á andlitið. Hann taldi það hafa verið sjálfkrafa viðbrögð ákærða við hálstakinu að slá brotaþola. Þá sagði hann að ákærði og D hafi eiginlega verið hættir í krumlu þegar brotaþoli kom og hélt ákærða. Þegar vitninu var kynnt að samkvæmt framburði annarra vitna voru það vitnin B og D sem voru í krumlu en ekki ákærði sagðist vitnið ekki muna lengur hverjir voru í krumlu. Hann kvaðst þó halda að ákærði hafi ætlað að stoppa krumluna þar sem þátttakendur í henni voru eitthvað farnir að sparka hvor í annan og það stefndi allt í óefni hjá þeim. Kannski 10 sekúndur hafi liðið frá því takið losnaði þar til ákærði sló brotaþola. Eftir höggið hafi fullt af fólki komið að og þeir hafi forðað sér í burtu. Þegar vitninu var kynntur sá framburður ákærða að hann hafi verið tekinn hálstaki en ekki í armlás kvaðst vitnið vera nokkuð visst um að um armlás hafi verið að ræða. Þá kvaðst hann aðspurður vegna framburðar ákærða minna að brotaþoli hafi látið högg fylgja í bakið á ákærða þegar hann hélt honum.

Vitnið E sagði að í umrætt sinn hafi tveir ungir strákar verið í krumlu og hafi brotaþoli verið við hlið þeirra og einnig ákærði. Ekki hafi verið um slagsmál að ræða. Vitnið kvaðst hafa staðið 5-10 metrum frá þeim og verið að horfa á þegar þetta gerðist. Brotaþoli hafi reynt að stoppa krumluna sem gæti hafa verið að fara eitthvað úr böndunum. Ákærði hafi farið eitthvað að nuddast í honum og þá hafi höggið komið. Ákærði hafi slegið brotaþola hnefahögg í andlit og hafi brotaþoli þá skollið aftur fyrir sig. Þetta hafi verið ágætis högg en vitnið taldi þó að brotaþoli hafi fengið mesta höggið þegar hann datt aftur fyrir sig á hnakkann með höfuðið á steinkant. Taldi vitnið að höggið hafi komið við kinnbeinið á hlið á munninn á brotaþola sem hafi vankast eða rotast. Þá taldi hann að ákærði hafi slegið með hægri hendi. Hann sagði brotaþola hafa litið til hliðar og þegar hann hafi snúið sér til baka þá hafi höggið komið og hafi brotaþoli ekki getað varið sig. Vitnið kvaðst hvorki hafa séð hálstak eða armlás milli brotaþola og ákærða en einhver orðaskipti hafi verið á milli þeirra. Vitnið kvaðst hafa komið alveg að brotaþola og hjálpað honum upp og séð að það hafði brotnað upp úr tönn og það blæddi úr honum. Vitnið kvaðst ekki þekkja brotaþola en vita hver hann væri.

Vitnið B sagði brotaþola vera félaga bróður síns og hafi hann farið með brotaþola á Edinborg þetta kvöld. Þegar atvik gerðust hafi þeir verið fyrir utan veitingastaðinn og hafi hann verið í krumlu við félaga ákærða en um sé að ræða leik en ekki alvöru áflog. Taldi hann ekki líklegt að einhver hafi talið þetta vera alvöru áflog. Vitnið hafi heyrt þungt högg og þá séð að brotaþoli lá á jörðinni og ákærði stóð þá fyrir framan brotaþola. Þegar þetta gerðist hafi vitnið snúið baki í ákærða og brotaþola. Ákærði hafi ekki verið búinn að ganga á milli hans og þess sem hann lék krumlu við. Hann kvaðst ekki muna eftir því að einhver hafi verið búinn að reyna að stoppa þá af. Vitnið sagði brotaþola hafa fallið aftur á hnakkann og orðið vankaður. Blóð hafi verið á steypu þar sem höfuðið lenti. Brotaþoli hafi verið með áverka á hnakka og með sprungna vör og hafi hann séð að brotaþoli var einnig með brotna tönn, að hann minnti hægri framtönn. Ákærði hafi öskrað eitthvað á hann og brotaþola þegar þeir fóru í burtu. Kvaðst hann telja að ákærði hafi talið að vitnið mundi gera eitthvað af því að hann var með brotaþola og þess vegna hafi hann öskrað. Vitnið kannaðist við að hafa ásamt brotaþola rætt við lögreglu á vettvangi. Kvaðst vitnið hafa sagt lögreglu að brotaþoli hafi verið kýldur og hafði það eftir öðrum sem voru á vettvangi auk þess sem hann taldi allt benda til þess að svo hafi verið. Hann kvaðst ekki hafa tekið eftir því fyrir árásina að brotaþoli væri með brotna framtönn eða aðra áverka.

Vitnið D sagði í skýrslu sinni fyrir dóminum að hann hafi einungis séð þegar brotaþoli lá í götunni á bakinu. Hann kvaðst hafa verið í krumlu og ekki séð höggið. Vitnið sagði krumlu frekar vera leik en áflog og að aðrir hafi varla talið þetta vera átök. Þá kvaðst vitnið ekki kannast við að spörkum hafi verið beitt og ekki hafa hugmynd um hvort ákærði hafi gengið á milli til að stoppa krumluna.

Vitnið I lögreglumaður lýsti því að brotaþoli og félagar hans hafi skýrt honum frá málsatvikum á vettvangi og lýst geranda. Hann kvaðst ekki muna eftir að hafa þá séð áverka á brotaþola. Skömmu síðar hafi ákærði fundist og hafi hann viðurkennt að hafa lent í átökum fyrir utan Edinborg.

Vitnið J lögreglumaður lýsti því að hann og framangreindur I hafi rætt við brotaþola og félaga hans fyrir utan Edinborg. Brotaþoli hafi verið ringlaður og blóðugur í andliti þegar þeir töluðu við hann og kvaðst ekki muna hvað hefði gerst. Vinur brotaþola, B, sem var með honum, sagði þeim að hann hafi verið vitni að atvikum og sagði ákærða hafa kýlt brotaþola í andlitið með þeim afleiðingum að hann datt í jörðina. Þeir hafi fljótlega fundið árásarmanninn sem hafi lýst því að brotaþoli hafi komið aftan að honum og tekið hann hálstaki en hann náð að losa sig og þá gefið brotaþola eitt högg og séð brotaþola detta í jörðina. Sérstaklega aðspurður um það hvaða orðalag ákærði hafi notað sagði hann að ákærði hafi sagt: „Ég gaf honum eitt högg.“ Vitnið sagði ákærða hafa verið rólegan og viðurkennt brotið strax og sagt að hann hafi verið að verja sig. Ákærði hafi sýnt þeim áverka sem hann taldi sig vera með á höfði en vitnið kvaðst ekki hafa séð neitt. Vitnið kvaðst hafa talað við ákærða en I hafi talað við vin brotaþola, B.

Vitnið G læknir staðfesti í skýrslu sinni að hafa tekið á móti brotaþola þegar hann kom á slysadeild. Brotaþoli hafi þá verið verulega ölvaður, með skurð yfir hægra eyra, sprungna efri vör og brotna efri framtönn. Vitnið kvaðst telja að ölvun brotaþola gæti útskýrt minnisleysið. Hann sagði líklegra að þeir áverkar sem brotaþoli var með á munni væru afleiðing höggs með krepptum hnefa en með flötum lófa. Sprunga á vör ein og sér gæti komið af höggi með flötum lófa. Þá gæti hann, miðað við ölvunarástand, hafa fallið niður við slíkt högg og skurður aftan við eyra gæti komið af fallinu en þá hafi brotaþoli snúist eitthvað í fallinu. Vitnið taldi að brotið á framtönninni hafi verið nýtt og reiknaði með því að það hafi verið sjáanlegt án þess að rýna þyrfti mikið upp í brotaþola. Þá taldi hann að samræmi væri milli sprungnar varar og tannbrotsins, það er að vörin hafi sprungið og tönnin brotnað við sama högg.

Vitnið H tannlæknir sagði í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins að í ljós hafi komið að kantur hafi brotnað á efri framtönn brotaþola og einnig hafi kvarnast úr forjaxli í neðri góm. Hann sagði að brotið á framtönninni hafi ekki verið mjög stórt en það hafi verið þannig að einnig hafi flaskast úr innanverðri tönninni. Brotið hafi sést greinilega og verið sýnilegt utanaðkomandi. Hann kvaðst hafa gert við kantinn á efri framtönninni með plastfyllingu sem sjáist utan frá ef grannt er skoðað. Hann lýsti einnig sári innan á efri vör og taldi að samræmi væri milli áverka á tönninni og vörinni og að báðir áverkarnir hafi orðið við höggið. Báðar tennurnar sem brotnuðu væru vinstra megin og gæti áverkinn hafa orðið við högg í andlit. Vitnið sagði algengt að framtennur brotni þegar kjálki skellur saman. Þá taldi hann líklegra að hnefahögg ylli þessum afleiðingum en högg með flötum lófa. Aðspurður hvort tannskaðinn hefði getað orðið við högg á höfuðið aftur á bak taldi hann líklegra að það hefði komið við högg framan á andlitið og taldi að það gæti útskýrt áverka ef rétthentur maður hefði slegið brotaþola högg á vinstri hlið. Höggið þurfi að vera það neðarlega að neðri kjálki færist að efri kjálka. Aðspurður um það hversu alvarlegur áverki þurfi að vera á tönn til að talað sé um að tönn brotni í stað þess að segja að það flísist eða kvarnist úr tönn svaraði vitnið því til að um brot sé að ræða þegar allur glerjungur er brotinn, t.d. horn brotið af eða ef rótin er brotin. Loks kom fram hjá vitninu að brotaþoli hafi verið sjúklingur hjá honum fyrir atvikið og ekki sé að sjá í hans bókum að tönnin hafi verið brotin fyrir.

Vitnið F kvaðst hafa séð tvo stráka vera að slást og hafi ákærði, sem sé félagi vitnisins, ætlað að stoppa þá. Hann sagði vel geta verið að þeir hafi verið í krumlu og að áflogin hafi ekki verið byrjuð af alvöru þegar ákærði gekk á milli til að stöðva þá. Brotaþoli hafi þá stokkið aftan á ákærða sem hafi náð að losa sig. Nánast samstundis og ákærði losnaði hafi hann slegið brotaþola með flötum lófa að honum sýndist á hlið brotaþola, einhvers staðar á vangann. Vitnið sagði að honum sýndist eins og brotaþoli hafi ætlað aftur í ákærða eftir að ákærði náði að losa sig og hafi hann farið á móti ákærða. Vitnið sagði að honum hafi fundist höggið vera svolítið þungt og hafi brotaþoli fallið í jörðina við það. Hann kvaðst ekki muna hvort ákærði hafi slegið með vinstri eða hægri hendi.

IV

Ákærði neitar sök. Hann hefur viðurkennt að hafa slegið brotaþola í umrætt sinn en það hafi verið með flötum lófa en ekki krepptum hnefa eins og greinir í ákæru. Ákærði lýsti högginu þannig að hann hafi slegið brotaþola utan undir með hægri hendi en kvaðst ekki vita nákvæmlega hvar höggið lenti. Ákærði byggir vörn sína á því að um ósjálfráð viðbrögð hans hafi verið að ræða vegna árásar á hann. Ásetningur hans hafi ekki staðið til þess að beita hættulegri árás en tilefni var til. Um sé að ræða neyðarvörn af hans hálfu, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Verði talið að ákærði hafi beitt vörnum sem hafi verið hættulegri en árásin gaf tilefni til þá beri að líta til 2. mgr. sama ákvæðis þar sem ákærði hafi farið út fyrir takmörk neyðarvarnar þar sem hann hafi verið svo forviða á árás að hann hafi ekki getað passað sig. Þá telur ákærði að ósannað sé að framtönn brotaþola hafi brotnað og að ætlað brot ákærða sé ranglega heimfært undir 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Brotaþoli, A, bar um það bæði í skýrslu sinni hjá lögreglu og fyrir dómi að hann muni ekkert eftir atvikum og fyrir dómi kvaðst hann fyrst muna eftir sér eftir atvikið þar sem hann lá í götunni og uppgötvaði að hann var kominn með áverka. Verður því ekkert á framburði hans byggt um atvik fram að þeim tíma. Vitnin B og D sögðu báðir í skýrslu sinni fyrir dómi að þeir hafi ekki séð þegar brotaþoli hlaut höggið.

Framburður C, sem er [...], var á reiki um það hvernig höggið var. Hann fullyrti í upphafi að ákærði hafi slegið með krepptum hnefa en kvaðst ekki lengur viss eftir að hafa verið kynntur framburður ákærða. Þá var framburður hans einnig í andstöðu við framburð hans hjá lögreglu varðandi nokkur atriði. Fyrir dómi sagði hann ákærða hafa verið annan þeirra sem voru í krumlu en í skýrslu sinni hjá lögreglu sagði hann það hafa verið B og D. Eftir að hafa verið kynnt að samkvæmt framburði ákærða og vitna hafi það ekki verið ákærði sem var í krumlu kvaðst hann ekki vita hverjir hafi verið í leiknum. Hann kvaðst þá telja að ákærði hafi ætlað að stoppa þá sem voru í krumlu þar sem þeir hafi verið farnir að sparka. Ekkert annað hefur komið fram í málinu sem bendir til þess að svo hafi verið. Þá sagði vitnið í skýrslu sinni fyrir dómi að ákærði hafi verið orðinn reiður og hafi orðið enn reiðari þegar brotaþoli stökk aftan á hann. Loks sagði hann í framburði sínum hjá lögreglu að brotaþoli hafi fallið fram fyrir sig og líklegt væri að tennurnar hafi brotnað í fallinu en fyrir dómi að hann hafi ekki séð að tennur brotnuðu eða að brotaþoli væri með aðra áverka. Þá kvaðst hann í framburði sínum fyrir dómi ekki vera viss um hvort brotaþoli hafi dottið fram eða aftur fyrir sig. Framburður vitnisins um þau atvik sem hér skipta máli er óstöðugur og verður niðurstaða málsins ekki byggð á framburði hans að því leyti sem hann er í andstöðu við annað sem fram hefur komið í málinu.

Vitnið F sagði ákærða hafi slegið brotaþola með flötum lófa en höggið hafi verið nokkuð þungt. Vitnið E var þess fullviss að um hnefahögg hafi verið að ræða. Þá kom fram hjá vitninu J að hann hafi rætt við ákærða strax eftir atvikið og hafi hann þá sagt að hann hafi slegið brotaþola eitt högg.

Vitnið G læknir staðfesti í skýrslu sinni fyrir dómi að þeir áverkar hafi verið á brotaþola við komu á slysadeild sem lýst er í ákæru, þ.e. skurður á höfði ofan við hægra eyra, brotin vinstri framtönn og sprungin efri vör. Ekki hefur verið dregið í efa af hálfu ákærða að brotaþoli hafi hlotið skurð á höfði við fallið. Vitnið sagði að hann teldi líklegra að þeir áverkar sem brotaþoli var með á munni væru afleiðing höggs með krepptum hnefa en með flötum lófa. Vitnið H tannlæknir sagði í framburði sínum að brotaþoli hafi verið sjúklingur hans og taldi að framtönnin hafi ekki verið brotin fyrir atvikið. Hann lýsti brotinu svo að kantur á framtönninni hafi verið brotinn og hafi brotið verið þannig að einnig hafi flaskast úr innanverðri tönninni. Brotið hafi sést greinilega og verið sýnilegt utanaðkomandi. Framburður H og einnig framburður brotaþola og vitnanna E, B og G læknis staðfestir að tönn brotaþola hafi brotnað við árásina. Þá taldi H einnig líklegra að hnefahögg ylli þessum afleiðingum en högg með flötum lófa. Þá sagði hann áverka á vör benda til þess að höggið hafi komið framan á andlitið. Framburður ákærða um að hafa slegið brotaþola utan undir er því í ósamræmi við þá áverka sem reyndust vera á brotaþola og framburð vitnanna G og H um það hvernig þeir hefðu getað orðið. Þá er framburður vitnisins E skýr um það að brotaþoli hafi fengið hnefahögg þegar hann snéri höfði til baka eftir að hafa litið til hliðar. Getur það samrýmst því að höggið hafi komið framan á andlit brotaþola en þó aðeins meira vinstra megin. Einnig báru ákærði og vitnið F um að höggið hafi verið á hlið. Þá sagði brotaþoli að hann hafi verið aumastur á því svæði þar sem áverkarnir á munninum voru. Með vísan til framangreinds telur dómurinn sannað, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála, að ákærði hafi slegið brotaþola með krepptum hnefa með þeim afleiðingum sem lýst er í ákæru og verður hann því sakfelldur samkvæmt ákæru og er brot hans þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

Ákærði byggir vörn sína á því að brotaþoli hafi veist að honum áður en hann sló brotaþola. Í skýrslu ákærða og vitnanna C og F kemur fram að svo hafi verið en brotaþoli hefur ekkert getað borið um þetta sökum minnisleysis. Misvísandi er þó á hvern hátt sú árás átti sér stað en fram hafa komið þrjár lýsingar; armlás, hálstak og að stokkið hafi verið aftan á ákærða. Framkomnar lýsingar á öllum þessum aðferðum eru á þann veg að brotaþoli hafi komið aftan að ákærða þannig að hann hafi ekki getað séð hvað var yfirvofandi. Með vísan til framangreinds telur dómurinn sannað að brotaþoli hafi veist að ákærða áður en ákærði sló hann. Um ástæðu þess að brotaþoli veittist að ákærða er allt óljóst. Þá mundu vitnin B og D hvorugur eftir því að ákærði hafi reynt að stöðva þá í krumlu. Ákærði byggir á því að vegna árásar brotaþola hafi verið um neyðarvörn að ræða og því beri að sýkna hann af refsikröfu samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði byggir á því að hann hafi verið búinn að losa sig úr hálstakinu áður en hann veitti brotaþola höggið og er það í samræmi við framburð vitna eins og rakið er hér að framan. Ákærði hefur einnig borið um að honum hafi brugðið þegar honum var haldið og talið að viðkomandi mundi halda áfram að veitast að honum eftir að hann losnaði. Hann sagði brotaþola þá hafa staðið fyrir framan hann og er það í nokkru samræmi við framburð vitnisins F sem sagði brotaþola þá hafa farið á móti ákærða. Vitnið E bar hins vegar um að brotaþoli hafi verið að horfa annað en á ákærða þegar hann var sleginn og vitnið C bar um að ákærði hafi snúið sér til að slá brotaþola. Er sá framburður í samræmi við framburð ákærða, C og F hjá lögreglu. Samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga verður einungis talið að um neyðarvörn sé að ræða þegar varist er árás sem er byrjuð eða vofir yfir. Ákærði var búinn að verjast atlögu brotaþola með því að losa sig úr takinu. Virðist sem ákærði hafi, á grundvelli fyrri atburða, áætlað hvað brotaþoli gerði næst. Alls ósannað er að frekari árás á ákærða hafi verið yfirvofandi af hálfu brotaþola. Verður því ekki talið að um hafi verið að ræða neyðarvörn, sbr. 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Eru því ekki efni til að taka afstöðu til þess hvort 2. mgr. ákvæðisins eigi við.

V

Ákærði er fæddur árið 1973. Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærði ekki sætt refsingu. Við ákvörðun refsingar ber að líta til þess að sannað þykir, eins og hér að framan hefur verið rakið, að brotaþoli veittist að ákærða að tilefnislausu áður en ákærði sló hann. Með vísan til þess má ætla að ákærði hafi óttast frekari árás þó að alls sé ósannað að hún hafi vofað yfir. Ekki hefur verið sýnt fram á að ástand ákærða hafi á þessum tíma verið þannig að 4. töluliður 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga eigi við. Hins vegar ber við ákvörðun refsingar að líta til niðurlags 3. mgr. 218. gr. b. og 2., 3. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Með vísan til framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar skilorðsbundið og falli hún niður að tveimur árum liðnum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

VI

Af hálfu A er krafist skaðabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 512.698 krónur. Ákærði krefst þess aðallega að kröfunni verði vísað frá eða hann sýknaður, en til vara að hún verði lækkuð. Bótakrafan sundurliðast í útlagðan kostnað, miskabætur og lögmannskostnað. Krafa um útlagðan kostnað er að fjárhæð 12.800 krónur og sundurliðast í kostnað vegna eftirskoðunar hjá lækni á Heilbrigðisstofnun Vestfjarða að fjárhæð 2.800 krónur og kostnað vegna skoðana hjá H tannlækni að fjárhæð 10.000 krónur. Brotaþoli lagði fram reikning og greiðslukvittun vegna fyrrnefndu greiðslunnar en einungis greiðslukvittun vegna þeirrar síðarnefndu. Sú kvittun sýnir að um sömu fjárhæð er að ræða og að hún var greidd nefndum tannlækni en reikningur fylgdi ekki. Skortir því að fram sé kominn staðfesting á því að þessi tiltekni kostnaður að fjárhæð 10.000 krónur hafi verið greiddur. Er ákærði því sýknaður af þeim hluta kröfunnar en dæmdur til að greiða kostnað að fjárhæð 2.800 krónur vegna eftirskoðunar. Brotaþoli krefst miskabóta að fjárhæð 400.000 krónur og er krafan byggð á 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Til stuðnings kröfunni er sérstaklega vísað til þeirra alvarlegu afleiðinga sem árásin hafði fyrir brotaþola og þess að um tilefnislausa og sérstaklega hættulega árás var að ræða. Brotaþoli þykir, með vísan til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, eiga rétt á miskabótum. Ekki eru rök til að lækka bætur vegna aðdraganda árásarinnar. Með hliðsjón af afleiðingum árásarinnar fyrir brotaþola þykja bætur hæfilega ákveðnar 250.000 krónur. Einnig verður fallist á vaxtakröfu brotaþola eins og nánar er rakið í dómsorði. Þá er af hálfu brotaþola gerð krafa um lögmannskostnað. Annars vegar er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til greiðslu lögmannskostnaðar vegna gerðar bótakröfunnar að fjárhæð 99.898 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og hins vegar málskostnað að mati dómsins vegna þeirrar vinnu sem innt hefur verið af hendi vegna kröfunnar eftir að hún var sett fram. Samkvæmt 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 má dæma ákærða til greiðslu málskostnaðar vegna bótakröfu eins og um einkamál væri að ræða. Til þess að svo geti farið verður þó kröfuhafi að hafa gert kröfu um málskostnað í greinargerð sinni samkvæmt 2. mgr. 173. gr. laga nr. 88/2008. Þar var ekki sett fram frekari krafa en hér að ofan er rakið og takmarkast því krafa um lögmannskostnað við þá fjárhæð. Er sá liður bótakröfunnar tekinn til greina að fullu og dæmist ákærði til að greiða lögmannskostnað að fjárhæð 99.898 krónur.

VII

Eftir úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Ákærði verður því dæmdur til greiðslu þóknunar skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef hdl., sem er hæfilega ákveðin 350.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og útlagðan kostnað verjanda, 34.422 krónur, þar með talinn ferðakostnað, 23.880 krónur. Þá greiðir ákærði annan sakarkostnað, 25.000 krónur, vegna áverkavottorðs.

Af hálfu ákæruvalds flutti mál þetta B-kvk-nf Ó-kvk-nf J-kvk-nf, fulltrúi lögreglustjóra.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, S-kk-nf H-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A, kennitala [...], 252.800 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 5. ágúst 2012 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá 22. desember 2012 til greiðsludags. Þá greiði ákærði A 99.898 krónur í lögmannskostnað.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins, 409.422 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef hdl., 350.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf