E-4959/2021

Mál þetta, sem var höfðað með stefnu birtri 19. október 2021, var dómtekið 9. febrúar 2023. Stefnandi er K-x-x B-x-x, [...], en stefndi er Sjóvá- Almennar tryggingar hf., Kringlunni 5, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 4.121.951 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 1. mgr. 9. gr., laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð frá 25. mars 2021 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi greiðslu málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda, auk greiðslu málskostnaðar.

I Ágreiningur á milli málsaðila lýtur að greiðslu vátryggingabóta úr svonefndri góðhestatryggingu sem stefnandi keypti hjá stefnda á árinu 2019 fyrir 11 vetra stóðhest, H-kk-þf frá Vakursstöðum. Hesturinn var keppnishestur og varð á árinu 2018 bæði Íslands- og Reykjavíkurmeistari auk þess sem hann vann A- flokk gæðinga á Landsmóti hestamanna sama ár.

Stefnandi keypti hestinn í byrjun árs 2019 og var vátryggingarfjárhæðin 20.000.000 króna. Samkvæmt vátryggingarskírteini var innifalið í tryggingunni sjúkrakostnaður, líftrygging og trygging fyrir „afnotamissi í reið og keppni“. Var vátryggingarfjárhæð bundin vísitölu neysluverðs án húsnæðisgrunns frá 1984. Á vátryggingarskírteininu kemur fram að stefndi tryggi samkvæmt vátryggingarskírteini þessu auk vátryggingarskilmála nr. 211 um hestatryggingu og almennra skilmála nr. 001.

Þann 2. maí 2019 slasaðist hesturinn í stíu sinni með þeim afleiðingum að hann fékk krónískar sinaslíðra bólgur á báðum afturfótum. Voru gerðar tvær aðgerðir á honum haustið 2019 og var hann eftir það undir eftirliti dýralæknis og í endurhæfingu fram á vorið 2020. Fljótlega kom í ljós helti á afturfæti og við nánari skoðun dýralæknis og að liðnum endurhæfingartíma var það niðurstaða dýralæknisins að hesturinn væri óbrúkhæfur í reið og að batahorfur hans sem keppnis- og reiðhests væru engar.

Stefnandi óskaði eftir því með tölvuskeyti til stefnda í febrúar 2021 að fá greidda alla vátryggingarfjárhæðina, sem þá var m. t. t. breytingar á vísitölu neysluverðs 20.121.951 króna.

Þann 24. febrúar 2021 svaraði starfsmaður stefnda beiðni stefnanda þar sem m. a. kom fram að innifalin í tryggingunni væri sérstök trygging fyrir afnotamissi í reið og keppni. Þá vísaði starfsmaðurinn til 1. tölul. 1. gr. í vátryggingarskilmála stefnda um afnotamissistryggingu og einnig til 2. tölul. 1. gr. þar sem mælt er fyrir um greiðslu hlutabóta þegar hestur hefur verið úrskurðaður ónothæfur til reiðar eða vinnu í kjölfar sjúkdóms eða slyss, þrátt fyrir viðeigandi ráðstafanir og þjónustu dýralæknis, ef vátryggður kýs að halda hestinum á lífi. Fram kemur í svari starfsmanns stefnda að fallist sé á greiðslu úr tryggingunni að fjárhæð 16.000.000 króna með hliðjón af áliti sem stefndi hafi óskað eftir hjá óháðum aðila, F-kk-þgf H-kk-þgf, sem stefndi hafi leitað til um verðmat á hestinum. Tók stefndi einnig fram að samkvæmt mati F-kk-ef hefði markaðsvirði hestsins sem keppnis- og reiðhests fyrir slysið verið 16.000.000 króna og markaðsvirði hanssem kynbótahests til undaneldis 4.000.000 króna. Stefndi væri í ljósi þessa reiðubúinn að greiða stefnanda bætur að fjárhæð 16.000.000 króna fyrir afnotamissi hestsins í reið og keppni á grundvelli þessa verðmats.

Stefnandi hafnaði tilboði stefnda með tölvuskeyti til starfsmanns stefnda 24. febrúar 2021. Kom fram í svari stefnanda að hún hefði greitt mun meira fyrir hestinn en 20.000.000 króna. Hesturinn væri tryggður fyrir 20.000.000 króna í tilviki afnotamissis í reið og keppni og í ljósi þess yrði ekki fallist á lægri bætur.

Stefndi bauð stefnanda að fá heildarvátrygginguna greidda, eða 20.000.000 króna, sbr. tölvuskeyti, dags. 1. mars 2021, gegn því skilyrði að stefnandi framseldi hestinn til stefnda sem gæti þá nýtt hann til undaneldis og haft af honum tekjur.

Í mati F-kk-ef H-kk-ef, reiðkennara, þjálfara og alþjóðlegs íþróttadómara, sem stefndi óskaði eftir, kemur fram að hesturinn hafi verið dæmdur með 8,70 í kynbótadómi. Hesturinn hafi átt mjög góðan keppnisferil, unnið flest stærstu mót sem fimmgangshestur geti unnið. Hann hafi verið bæði Íslands- og Reykjavíkurmeistari í fimmgangi 2018 og sigurvegari á Landsmóti í A- flokki gæðinga 2018. Hesturinn eigi 39 afkvæmi og eitt þeirra hafi verið sýnt með góðan dóm, 8,30 í einkunn sem klárhryssa. Þá segir að miðað við fjölda afkvæma hafi hesturinn ekki fengið mikla notkun í gegnum árin. Tekur F-kk-nf fram að hann hafi metið hestinn sem 11 vetra keppnishest og kynbótahest. Þá segir svo: „H-kk-nf sýndi það 2018 að hann er toppkeppnishestur í fremstu röð. Hins vegar hefur notkunin á H-kk-þgf verið mjög lítil, og virðist hann ekki hafa verið eftirsóttur kostur til ræktunar...“ Taldi F-kk-nf markaðsvirði hestsins sem keppnis- og reiðhests vera 16.000.000 króna og sem kynbótahests til undaneldis væri markaðsvirðið 4.000.000 króna.

Stefnandi leitaði til T-kk-ef Á-kk-ef, sem hafði verið umsjónarmaður og þjálfari hestsins frá árinu 2016, um verðmat á hestinum. Verðmat hans lá fyrir 27. apríl 2021 og taldi hann rétt verð á hestinum hafa verið 25.000.000 króna fyrir slysið. Segir í samantekt T-kk-ef að hesturinn sé sterklega byggður eins og fram komi í kynbótadómi um hann. Hann hafi ekki verið keyptur sem kynbótahestur heldur sem keppnishestur og tryggður sem slíkur.

Með matsbeiðni stefnda, sem lögð var fram í þinghaldi 18. janúar 2022, krafðist stefndi þess að dómkvaddur yrði matsmaður til að láta í té skriflegt og rökstutt álit um hvert hefði verið „markaðsvirði H-kk-ef frá Vakurstöðum, með fæðingarnúmeri IS2008181977, fyrir slysdag þann 2. maí 2019.“ Var H-kvk-nf G-kvk-nf hrossamiðlari dómkvödd til matsins. Í matsgerð hennar, dags. 5. júní 2022, sem lögð var fram við fyrirtöku málsins þann 15. júní 2022, segir svo:

Verðmatið er miðað við að hesturinn sé heill, fyrir óhapp það sem hann varð fyrir haustið 2018 (sic). H-kk-nf frá Vakursstöðum er dæmdur með 8,70 í kynbótadómi sem er frábær kynbótadómur. Hans helsti styrkur var samt sem áður í keppni, bæði gæðinga og íþróttakeppni. Hann vann það fágæta afrek að sigra Landsmót og Íslandsmót, auk Reykjavíkurmeistaramót á sama ári, 2018, þegar hann var á hátindi ferils síns. Að öðru leyti vísast í afrekaskrá hans, sem er tiltekin í öðrum gögnum málsins. H-kk-nf er keyptur sem keppnishestur og er því verðmetinn sem slíkur. H-kk-nf vann 2018 einstakt afrek eins og fyrr segir. Hann er að auki með frábært geðslag sem gerir það að verkum að kaupendahópur hans er breiður. Slíkir hestar eru góð söluvara og eykur það enn verðgildi hans. Undirrituð metur H-kk-þf frá Vakurstöðum á 25- 30 milljónir króna á þeim tímapunkti sem hann slasast.

II

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda Stefnandi krefst bóta úr góðhestatryggingu sem hún keypti hjá stefnda að fjárhæð 20.000.000 króna að viðbættri vísitöluhækkun. Stefnufjárhæðin, 4.121.951 króna, miðist við mismun sem er á heildarvátryggingarfjárhæðinni og þess hluta vátryggingarfjárhæðarinnar sem stefnandi hafi fengið greiddan frá stefnda, samtals 16.000.000 króna.

Stefnandi byggir á því að markaðsvirði hestsins hafi ekki verið lægra en 25.000.000 króna, sbr. mat T-kk-ef Á-kk-ef og sem síðar hafi verið staðfest með mati dómkvadds matsmanns, en stefnufjárhæðin takmarkist af vátryggingarfjárhæðinni.

Stefnandi bendir á að henni hafi ekki verið kynntir vátryggingarskilmálar stefnda við vátryggingartökuna. Hún hafi fengið afrit af skilmálunum á íslensku, sem hún skilji ekki. Stefnda hafi borið að kynna henni ákvæði 1. gr. í kaflanum „Sameiginleg ákvæði vegna góðhestatryggingar“ á bls. 13, þar sem segir svo: „Vátryggingarfjárhæð hestsins skal vera jafnhá markaðsvirði hans og er ákveðin með hliðsjón af kaupverði og viðurkenndum verðleikum“ og „Krafa umfram markaðsvirði hestsins er ekki greidd, þó að vátryggingarfjárhæð sé hærri en það“ auk 2. gr. í sama kafla þar sem segi svo: „Bætur skulu miðaðar við markaðsvirði hestsins á tjónsdegi, en geta þó aldrei orðið hærri en vátryggingarfjárhæðin.“

Stefnandi tekur fram að hesturinn hafi ekki verið verðmetinn sérstaklega við vátryggingartökuna, en stefnandi hafi talið markaðsverðmæti hans á tjónsdegi ekki lægra en vátryggingarfjárhæðina, sem eigi sér stoð í afrekaskrá hans og verðmati T-kk-ef Á-kk-ef.

Stefnandi krefur stefnda um greiðslu dráttarvaxta frá 25. mars 2021 þegar mánuður hafi verið liðinn frá því að hún krafði stefnda um greiðslu, sbr. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, en til vara er byggt á 3. mgr. 5. gr. sömu laga.

Við munnlegan flutning málsins vísaði stefnandi einnig til niðurstöðu dómkvadds matsmanns, sem telur markaðsverðmæti hestsins sem keppnishests hafa verið á bilinu 25– 30 milljónir króna. Tekur stefnandi fram að enginn hafi verið að meta hestinn sem kynbótahest.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefnda Stefndi byggir sýknukröfu sína af frekari bótum úr góðhestatryggingu stefnanda hjá stefnda á því að ekki séu uppfyllt skilyrði til greiðslu á fullum bótum, þ. e. 20.000.000 króna, úr afnotamissis tryggingunni þar sem hesturinn sé á lífi, sbr. 1. tölul. 1. gr. í skilmálum tryggingarinnar sem er svohljóðandi: „Félagið greiðir bætur ef hesturinn er úrskurðaður ónothæfur til reiðar eða vinnu í kjölfar sjúkdóms eða slyss og hefur sannanlega, þráttfyrir viðeigandi ráðstafanir dýralæknis, tapað til frambúðar eiginleikum sínum sem voru nauðsynlegir til reiðar eða vinnu. Félagið greiðir ekki bætur fyrr en hesturinn hefur verið felldur.“

Stefndi vísar einnig til ákvæða 2. tölul. 1. mgr. 1. gr. vátryggingarskilmálanna þar sem segir að stefndi greiði „hlutabætur þegar hestur hefur verið úrskurðaður ónothæfur til reiðar eða vinnu í kjölfar sjúkdóms eða slyss, þrátt fyrir viðeigandi ráðstafanir og þjónustu dýralæknis, ef vátryggingartaki kýs að halda hestinum í ljósi þess að hesturinn telst hafa, að mati dýralæknis og að teknu tilliti til dýraverndunarsjónarmiða, náð nógu miklum bata til að lifa áfram.“ Telur stefndi, með vísan til skýrslu dýralæknis vegna afnotamissis tryggingarinnar, ljóst að hesturinn sé óbrúkhæfur í reið og batahorfur hans sem keppnis- eða reiðhests séu engar.

Stefndi telur að þar sem hesturinn sé enn lifandi og í eigu stefnanda sé möguleiki fyrir stefnanda að nota hann til undaneldis. Af því leiði að fyrrgreind ákvæði 2. tölul. 1. mgr. 1. gr. eigi við. Bótafjárhæðin sé því ekki full vátryggingarfjárhæð hestsins, 20.000.000 króna, heldur 16.000.000 króna sem stefnandi hafi þegar fengið greiddar og leggur stefndi til grundvallar þeirri afstöðu sinni mat F-kk-ef H-kk-ef rá verðmæti hestsins. Hann hafi metið markaðsverð hestsins 16.000.000 króna sem reiðhests og 4.000.000 króna sem kynbótahests.

Við munnlegan flutning málsins tók stefndi fram að F-kk-nf hefði verið sá eini sem hefði metið hestinn bæði sem keppnis- og reiðhest og sem kynbótahest og því bæri að mati stefnda að leggja verðmat hans til grundvallar í málinu.

Stefndi telur mat dómkvadds matsmanns rangt þar sem í matsgerðinni hafi verið lagt til grundvallar að hesturinn hafi slasast haustið 2018, en hið rétta sé að hann hafi slasast 2. maí 2019. Telur stefndi þetta rýra sönnunargildi matsgerðarinnar. Þá sé ekkert í matsgerðinni fjallað um hestinn sem kynbótahest þrátt fyrir að matsgerðarinnar hafi verið aflað til þess að hnekkja fyrra verðmati sem stefndi hafi aflað. Þá bendir stefndi á að þrátt fyrir áskoranir hafi engin gögn eða upplýsingar borist um það hvað stefnandi greiddi fyrir hestinn í ársbyrjun 2019.

Stefndi byggir sýknukröfu einnig á því að misvísandi upplýsingar liggi fyrir um verð hestsins. Stefnandi hafi undirritað beiðni um góðhestatryggingu hjá stefnda að fjárhæð 20.000.000 króna þann 26. mars 2019, en í tölvuskeyti til stefnda 25. febrúar 2021 hafi stefnandi talið verðmæti hestsins vera 40.000.000 króna. Þá liggi fyrir verðmat T-kk-ef Á-kk-ef, sem aflað var einhliða af hálfu stefnanda, um markaðsverðmæti hestsins að fjárhæð 25.000.000 króna. Vísar stefndi til 1. tölul. 1. gr. vátryggingaskilmálanna þar sem komi fram að vátryggingarfjárhæð hestsins skuli vera jafnhá markaðsvirði hans og ákveðin með hliðsjón af kaupverði og viðurkenndum verðleikum. Ef þessar upplýsingar um verðmæti hestsins væru réttar sé ljóst að hann hafi verið verulega undirtryggður. Vísar stefndi til 20. gr. almennra skilmála stefnda þar sem fram komi að nauðsynlegt sé að vátryggingarfjárhæðin sé ávallt í samræmi við verðmæti hins vátryggða. Sé vátryggingarfjárhæðin lægri en verð hinna vátryggðu hagsmuna fari ábyrgð félagsins aðeins hlutfallslega eftir mun þeim sem er á vátryggingarfjárhæðinni og heildarverðmæti hins vátryggða. Að þessu virtu hafi stefnanda sjálfri borið að gæta þess að vátryggingarfjárhæðin væri réttmæt og verði að mati stefnda að byggja á þeirri fjárhæð sem gefin var upp af hálfu stefnanda, þ. e. 20.000.000 króna. Eigi stefnandi því aðeins rétt á hlutabótum sem nú þegar hafi verið greiddar út úr góðhesta tryggingunni, þ. e. 16.000.000 króna.

Stefndi vísar til 2. mgr. 7. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga þar sem mælt sé fyrir um formskilyrði við upplýsingagjöf. Þar segi að gera skuli viðskiptavini kleift, fyrir gerð vátryggingarsamnings, að kynna sér skilmála vátryggingarinnar, vátryggingarverndina og kjör sem í boði eru. Upplýsingarnar skuli vera á íslensku eða öðru tungumáli sem vátryggingartaki samþykkir og settar skýrt fram án endurgjalds. Í d-lið 2. mgr. 10. gr. sömu laga komi einnig fram að veittar skuli upplýsingar um skaðatryggingar á sérstöku skjali á pappír og skuli það uppfylla ákveðnar formkröfur, m. a. að vera á íslensku eða öðru tungumáli sem aðilar semja um. Stefnandi hafi ekki lagt fram nein gögn um samþykktir eða að samið hafi verið um annað tungumál en íslensku. Einnig beri að geta þess að stefnandi sé lögfræðingur, eins og fram komi í tölvupóst hennar til stefnda, og því megi gera ríkari kröfur til aðgæslu og vandvirkni stefnanda en almenns borgara þegar komi að því að kynna sér skilmála vátrygginga. Hafnar stefndi því að stefnda hafi sérstaklega borið að kynna stefnanda ákvæði vátryggingarskilmála stefnda umfram það sem gert var.

Með vísan til framangreinds telur stefndi að stefnandi eigi ekki rétt á frekari bótum úr góðhestatryggingu stefnda. Stefnandi beri alla sönnunarbyrði um að bæturnar eigi að vera hærri og sú sönnun hafi ekki tekist. Vekur stefndi athygli á 1. gr. í skilmálum góðhestatryggingarinnar þar sem segi að krafa umfram markaðsvirði sé ekki greidd, þó að vátryggingarfjárhæð sé hærri en markaðsvirðið. Einnig sé bent á ákvæði 2. gr. um að bætur skuli miða við markaðsvirði hestsins á tjónsdegi, en þær geti aldrei orðið hærri en vátryggingarfjárhæðin. Telur stefndi að án vafa eigi að byggja á verðmati F-kk-ef, þar sem stefnandi ætli að halda hestinum í sínum vörslum og geti hún því nýtt hann til undaneldis og haft af honum tekjur.

IIIÍ máli þessu er deilt um greiðslu vátryggingarbóta úr svokallaðri góðhestatryggingu, sem stefnandi keypti hjá stefnda fyrir stóðhestinn H-kk-þf frá Vakursstöðum á árinu 2019. Afmarkast ágreiningurinn við það álitaefni hvort stefnandi eigi rétt á greiðslu heildar vátryggingarfjárhæðarinnar, 20.000.000 króna að viðbættum vísitöluhækkunum, eða hvort stefnda beri aðeins að greiða stefnanda hlutabætur úr tryggingunni.

Stefnandi telur sig eiga rétt á fullum og óskertum bótum úr tryggingunni fyrir afnotamissi í reið og keppni, eins og greinir í vátryggingarskírteini fyrir hestinn. Byggir stefnandi á því að markaðsvirði hestsins þegar hann slasaðist hafi ekki verið lægra en 25.000.000 króna, sbr. matsgerð dómkvadds matsmanns og einnig álit T-kk-ef Á-kk-ef, þjálfara hestsins, sem stefnandi óskaði eftir.

Stefndi krefst sýknu og telur stefnanda aðeins eiga rétt á hlutabótum.

Á þeim tíma sem stefnandi keypti trygginguna var markaðsverðmæti hestsins talið nema 20.000.000 króna sem reið- og keppnishests og var það sú fjárhæð sem lögð var til grundvallar vátryggingarfjárhæð hestsins í vátryggingarskírteini. Verður að líta svo á að vátryggingarfjárhæð og hið vátryggða hafi verið jafnhátt að verðmæti á þeim tíma sem stefnandi keypti trygginguna og ákveðin með hliðsjón af kaupverði og viðurkenndum verðleikum, sbr. 1. mgr. 1. gr. í sameiginlegum ákvæðum vegna góðhestatryggingar í vátryggingarskilmálum stefnda enda liggja ekki fyrir gögn um annað.

Stefnandi hafði því tryggt hestinn fyrir þessa fjárhæð fyrir afnotamissi í reið og keppni, eins og segir berum orðum í vátryggingarskírteini stefnda. Í því felst að vátryggingin tók ekki til hugsanlegs kynbótaþáttar hestsins. Er því hafnað málsástæðu stefnda um lækkun bóta vegna mögulegrar notkunar hestsins í ræktunarskyni. Verður því ekki fallist á að verðmæti hestsins hafi verið 16.000.000 króna á tjónsdegi.

Stefnandi krefst greiðslu allrar vátryggingarfjárhæðarinnar, 20.000.000 króna, að viðbættri hækkun hennar samkvæmt vísitölu neysluverðs þar sem hesturinn hafi verið úrskurðaður ónothæfur í reið og keppni af dýralækni. Til grundvallar fjárkröfu sinni byggir stefnandi á matsgerð dómkvadds matsmanns um verðmæti hestsins á tjónsdegi en einnig á áliti T-kk-ef Á-kk-ef sem hún aflaði einhliða. Stefndi byggir hins vegar á áliti F-kk-ef H-kk-ef sem mat markaðsverðmæti hestsins sem reiðhests 16.000.000 króna á tjónsdegi og markaðsverðmæti hans sem kynbótahests 4.000.000 króna. Þessum röksemdum hefur dómurinn hafnað, eins og rakið hefur verið.

Auk þess telur stefndi að ákvæði 20. gr. almennra skilmála stefnda nr. 001 eigi við ef upplýsingar um hærra verð eru lagðar til grundvallar bótum þar sem hesturinn hafi þá verið undirtryggður, auk lækkunar skv. 2. tölul. 1. gr. um afnotamissistryggingar í vátryggingarskilmálum stefnda.

Við mat á þýðingu þeirra sönnunargagna sem lögð eru fram í málinu um markaðsverðmæti hestsins á tjónsdegi gildir meginregla 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um matsgerðir er fjallað í IX. kafla einkamálalaga nr. 91/1991. Fyrir liggur að matsgerðar var aflað í máli þessu um markaðsverðmæti hestsins fyrir slysdag 2. maí 2019. Var það niðurstaða dómkvadds matsmanns að markaðsverðmæti hestsins sem keppnishests hefði að lágmarki verið 25.000.000 króna þegar hann slasaðist. Báðir málsaðilar öfluðu einnig einhliða álita, þeirra T-kk-ef Á-kk-ef og F-kk-ef H-kk-ef, og án þess að gagnaðilar ættu þess kost að gæta hagsmuna sinna og koma sjónarmiðum sínum á framfæri. Verða álit þeirra ekki talin hafa þýðingu við úrlausn málsins.

Dómkvaddur matsmaður, H-kvk-nf G-kvk-nf, lagði til grundvallar að hesturinn hefði verið keyptur sem keppnishestur og því verðmetinn sem slíkur. Hann hefði unnið til afreka, væri með frábært geðslag sem hefði í för með sér stærri kaupendahóp. Var það niðurstaða matsmannsins að markaðsverðmæti hestsins hefði verið á bilinu 25- 30 milljónir á þeim tíma sem hann slasaðist. Í skýrslu fyrir dóminum tók matsmaður fram að ekki hefði verið tekið tillit til kynbótaþáttar hestsins við matið. Hesturinn hefði verið áhugaverður, geðgóður með fallegan lit og hefði samkvæmt því átt að vera áhugaverður sem ræktunarhestur, en hann væri það ekki. Þá hefði kynbótamat hans ekki verið hátt. Þá tók matsmaður fram að það hefði verið misritun í matsgerð að hesturinn hefði slasast haustið 2018 og breytti ekki niðurstöðum hennar.

Matsgerð þessari hefur ekki verið hrundið með yfirmati, sbr. 64. gr. laga nr. 91/1991, eða á annan hátt. Þó að matsgerðin sé fremur stuttorð eru að mati dómsins, sem skipaður er sérfróðum meðdómara, engir sérstakir ágallar á henni eða röksemdafærslu hennar, sem valdið geta því að horft skuli fram hjá niðurstöðum hennar. Verður að telja að með henni hafi verið færðar sönnur á markaðsvirði hestsins fyrir afnotamissi í reið og keppni á tjónsdegi sem hér verður ákveðið 25.000.000 krónur. Leggja verður því til grundvallar að hesturinn hafi verið verðmætari en sem nam vátryggingarfjárhæðinni á tjónsdegi á árinu 2019 sem nemur mismun á 25.000.000 krónum og 20.121.951 krónum.

Hesturinn hafi því verið undirvátryggður í skilningi 20. gr. almennra skilmála stefnda nr. 001 sem gilda sem fyrr segir um góðhestatrygginguna, en ákvæðið hljóðar svo: Nauðsynlegt er að vátryggingarfjárhæðin sé ávallt í samræmi við verðmæti hins vátryggða. Sé vátryggingarfjárhæðin lægri en verð hinna vátryggðu hagsmuna, er ábyrgð félagsins aðeins hlutfallsleg eftir mun þeim, sem er á vátryggingarfjárhæðinni og heildarverðmæti hins vátryggða. [...]

Samkvæmt framansögðu verður að telja að stefnandi eigi aðeins rétt á greiðslu hlutfallslegra bóta úr vátryggingunni sem reiknast skuli hlutfallslega miðað við vátryggingarfjárhæðina og ætlað verðmæti hestsins sem keppnis- og reiðhests áður en tjónsatburðurinn varð. Af ákvæðinu leiðir því að bætur til stefnanda skerðast hlutfallslega vegna undirvátryggingar og verða samtals 16.195.715 krónur. Ekki hefur verið sýnt fram á að þær bætur skuli lækka enn frekar. Stefndi hefur þegar greitt stefnanda 16.000.000 króna vegna vátryggingarinnar. Samkvæmt þessu eru því enn ógreiddar 195.715 krónur sem stefnda ber að greiða stefnanda.

Varðandi fullyrðingu stefnanda í stefnu um að henni hafi ekki verið kynntir sérstaklega vátryggingarskilmálar stefnda þegar hún tók trygginguna skal tekið fram að í vátryggingarskírteini fyrir góðhestatryggingu er vátryggðum bent á að kynna sér vel skilmála tryggingarinnar, þ. m. t. ákvæði varðandi takmörkun ábyrgðar. Þá liggur ekkert fyrir um að stefnanda hafi ekki verið veittar viðeigandi upplýsingar um vátrygginguna eða að henni hafi ekki verið kleift að kynna sér skilmála hennar. Þá verður ekki heldur séð að stefnandi hafi óskað eftir því að upplýsingar yrðu veittar á öðru tungumáli en íslensku, sbr. 1. og 2. mgr. 7. gr. laga nr. 30/2004, eða að samið hafi verið um annað, sbr. ákvæði d-liðar 10. gr. laganna. Verður því ekki talið að stefndi hafi vanrækt skyldur sínar gagnvart stefnanda þegar hún keypti góðhestatrygginguna hjá stefnda.

Með vísan til alls þess er að framan greinir er það niðurstaða dómsins að stefndi skuli greiða stefnanda 195.715 krónur með vöxtum eins og greinir dómsorði.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 þykir rétt að málskostnaður á milli aðila falli niður.

E-kk-nf B-kk-nf lögmaður flutti málið fyrir stefnanda.

H-kvk-nf H-kvk-nf lögmaður flutt málið fyrir stefnda.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Meðdómendur voru Þ-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari og K-kk-nf H-kk-nf, sérfræðingur í búfjárkynbótum og hrossaræktandi.

Dómsorð :

Stefndi, Sjóvá- Almennar tryggingar hf., greiði, stefnanda, K-x-x B-x-x 195.715 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 1. mgr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af þeirri fjárhæð frá 25. mars 2021 til greiðsludags. Málskostnaður fellur niður.

R-kvk-nf S-kvk-nf

Þ-kk-nf M-kk-nf

K-kk-nf H-kk-nf