S-12/2012

Mál þetta, sem tekið var til dóms 18. september sl., er höfðað af ríkissaksóknara 10. febrúar sl. með ákæru á hendur R-kk-þgf L-kk-þgf R-kk-þgf, fæddum 29. september 1992, til heimilis að Flétturima 31, Reykjavík „fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 8. október 2011 fyrir utan skemmtistaðinn Mælifell við Aðalgötu á Sauðárkróki, sparkað einu sinni í höfuð J-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef sem lá í götunni með þeim afleiðingum að J-kk-nf K-kk-nf nefbrotnaði.

Háttsemi ákærða telst varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa

Af hálfu J-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef, kennitala 181278-4049, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu miskabóta samtals að fjárhæð 422.698 krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 8. október 2011, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því krafan er birt ákærða til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærða verði gert að greiða J-kk-þgf K-kk-þgf málskostnað að skaðlausu, samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum 25,5% virðisaukaskatti.“

Af hálfu ákærða er þess krafist að brot hans verði talið varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og honum gerð vægasta refsing sem lög frekast heimila og hún bundin skilorði. Þá mótmælir hann fjárhæð einkaréttarkröfu og krefst þess að hún verði lækkuð.

II

Mál þetta var þingfest 13. mars sl. en ákærði sótti þá ekki þing þrátt fyrir lögmæta boðun. Málið var tekið fyrir á ný 4. júní sl. og játaði ákærði háttsemi þá sem honum er í ákærunni gefin að sök. Í því þinghaldi tók ákærði ekki afstöðu til einkaréttarkröfunnar. Þar sem enn lá ekki fyrir vottorð læknis sem sækjandi taldi geta haft áhrif á heimfærslu brotsins til refsiákvæðis var ákveðið að fresta málinu þar til slíkt vottorð væri fram komið og er það nú meðal gagna málsins.

Sækjandi óskaði eftir því, þrátt fyrir játningu ákærða, að aðalmeðferð færi fram í málinu og fór hún fram 18. september sl.

III

Um málavexti vísast í aðalatriðum til ákæru enda hefur ákærði játað háttsemi þá sem í ákæru greinir og er sú játning hans í samræmi við gögn málsins.

Í málinu liggja frammi vottorð tveggja lækna sem hittu brotaþola eftir árásina. Í vottorði J-kk-ef L-kk-ef F-kk-ef, bæklunarlæknis kemur fram að J-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf hafi komið á slysadeild FSA hinn 8. október 2011. Samkvæmt lýsingu hafði hann verið að skemmta sér á Sauðárkróki og lent þar í slagsmálum. Heimilislæknir á Sauðárkróki hafi lýst því að sparkað hefði verið að minnsta kosti einu sinni í andlit J-kk-ef K-kk-ef. Í vottorðinu segir að teknar hafi verið tvær tölvusneiðmyndir sem sýndu brot á nefbeini. Við tölvusneiðmyndarrannsókn hafi vaknað grunur um brotáverka í hálshrygg og því hafi verið fylgt eftir með segulómskoðun en þá hafi komið fram að ekki var brotáverki þar. Í áverkavottorði sem S-kk-nf E-kk-nf háls-, nef og eyrnalæknir ritaði kemur fram að brotaþoli kom til hans 11. október 2011. Í vottorðinu greinir að í ljós hafi komi að nefbein var brotið auk þess sem nefskipt (nef septum) hafði einnig skekkst. Daginn eftir hafi nefbein verið sett í réttar skorður í aðgerð sem heppnaðist vel. Þá hafi sést verulegar rifur innanvert í nefslímhúð til marks um hvað áverkinn hafi verið mikill. Þá segir í vottorðinu að læknirinn hafi ekki séð brotaþola eftir þetta en gera megi ráð fyrir einhverjum lýtum í framtíðinni og þá megi einnig gera ráð fyrir annarri aðgerð til að rétta miðnes.

IV

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna eftir því sem efni þykja til.

Ákærði bar fyrir dóminum að hann myndi ekki, vegna áfengisáhrifa, eftir atviki því sem ákæran tekur til en hann taldi, eftir að hafa kynnt sér gögn málsins þar á meðal myndbandsupptöku að hann hefði gerst sekur um háttsemi þá sem lýst er í ákæru. Ákærði bar að á þeim tíma sem atvik þetta átti sér stað hefði hann í um það bil eitt ár neytt fíkniefna en eftir þetta hafi hann hætt neyslu slíkra efna. Í dag stundi hann fulla vinnu og eigi von á barni með unnustu sinni.

Vitnið J-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf brotaþoli í máli þessu mundi ekki neitt eftir árásinni sjálfri. Hann kvaðst muna eftir að hafa verið inni á skemmtistaðnum og síðan ekki fyrr en hann var kominn á sjúkrahús á Akureyri. Hann kvaðst hafa verið nokkuð ölvaður þetta kvöld en taldi ekki að áfengisneysla væri ástæða þess að hann mundi ekki eftir árásinni. Vitnið lýsti afleiðingum árásarinnar þannig að hann hefði hlotið nefbrot sem hafi verið lagað í aðgerð skömmu eftir árásina aðra áverka hafi hann ekki hlotið. Vitnið kvaðst ekki vita hvort hann þyrfti að gangast undir frekari aðgerðir vegna þessa en sagði nef sitt aðeins skakkt en að öðru leyti hefði hann jafnað sig að fullu eftir árásina. Hann kvaðst hafa verið frá vinnu í vikutíma eftir þetta.

Vitnið J-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf var dyravörður á skemmtistaðnum Mælifelli þetta kvöld. Hann kvaðst hafa staðið í dyrum veitingastaðarins og tekið eftir ákærða. Hann kvaðst ekki hafa séð betur en að ákærði hefði látið högg dynja á dreng sem þarna var en mundi ekki til þess að ákærði hefði sparkað í brotaþola. Vitnið kvaðst þó ekki muna atvik vel í dag en lögregla hafi tekið skýrslu af honum fljótlega eftir atvikið og þar hafi hann skýrt frá eftir bestu vitund. Eftir að vitninu var kynnt skýrslan sem það gaf hjá lögreglu kvaðst hann ekki geta fullyrt að ákærði hefði sparkað í höfuð brotaþola eins og hann lýsti hjá lögreglu.

Vitnið K-kk-nf Ó-kk-nf kvaðst ekki muna mikið eftir þessu atviki. Hann kvaðst þó muna vel eftir að hafa séð ákærða ganga rösklega framhjá honum. Hann sagðist muna eftir að hafa séð ákærða sparka í brotaþola en nánar gæti hann ekki lýst því. Vitnið minnti þó að brotaþoli hafi verið á fjórum fótum í götunni þegar hann fékk sparkið í sig. Vitnið sagðist hafa gefið skýrslu hjá lögreglu skömmu eftir atvikið og sagðist hafa svarað spurningum lögreglunnar eftir bestu vitund. Vitnið kvaðst í dag ekki geta lýst sparkinu.

Vitnið G-kk-nf S-kk-nf kvaðst muna eftir því að hann hafi verið á spjalli við félaga sinn í umrætt sinn og þá orðið var við einhverjar stimpingar á bak við sig. Hann hafi séð útundan sér þegar brotaþoli féll í götuna og í beinu framhaldi af því hafi einhver fylgt á eftir og sparkað í höfuðið á brotaþola. Vitnið lýsti sparkinu þannig að fórnarlambið hafi legið í götunni og það hafi verið sparkað frekar fast í höfuðið á honum líkt og þegar sparkað er þétt í fótbolta og við sparkið hafi hann heyrt óhugnanlegt hljóð en brotaþoli hafi eftir sparkið legið meðvitundarlaus í götunni. Aðspurt taldi vitnið að ákærði hefði sparkað með hægri fæti en kvaðst ekki viss um það.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf K-kk-nf kvaðst muna eftir því að þegar hann kom út af skemmtistaðnum hafi hann séð þegar brotaþola var hrint harkalega og hann við það fallið á gangstéttina og í beinu framhaldi af því hafi ákærði komið og sparkað harkalega í höfðuð brotaþola. Vitnið lýsti sparkinu þannig að það hafi verið eins og þegar sparkað er af öllu afli í fótbolta og við það hafi heyrst smellur. Vitnið bar að eftir þetta hafi brotaþoli legið meðvitundarlaus og hann hafi séð að það blæddi úr honum. Vitnið kvaðst ekki hafa séð neinn aðdraganda að sparkinu. Aðspurt kvaðst vitnið nokkuð visst um að ákærði hefði sparkað með hægri fæti.

Vitnið A-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf kvaðst muna eftir að hafa séð einhverjar stympingar fyrir utan skemmtistaðinn. Hann hafi gengið í sveig út á götuna og þá séð brotaþola, sem hann kannast við, liggja á gangstéttinni og þar hafi hann fengið spark í höfuðið. Vitnið lýsti sparkinu þannig að það hafi verið með ákveðinni atrennu og sparkið hafi verið mjög fast og lent á höfði brotaþola og við það hafi heyrst smellur. Vitnið kvaðst strax hafa gengið til brotaþola sem hafi legið á bakinu meðvitundarlaus og það hafi korrað í honum. Hann hafi þá reynt að hagræða brotaþola, bægt fólki frá og beðið hjá honum þar til sjúkraflutningamenn komu á vettvang. Aðspurt taldi vitnið að ákærði hefði sparkað með hægri fæti.

Vitnið S-kk-nf E-kk-nf, háls- nef og eyrnalæknir, ritaði vottorð um áverka brotaþola sem hann staðfesti. Vitnið lýsti því að við skoðun hafi komið í ljós nefbrot og þá hefði miðnes skekkst eða hnikast til. Vitnið bar að alltaf þyrfti mikið högg til að brjóta nefbein og þegar áverkar séu jafnmiklir og í þessu tilfelli séu það merki um að höggið hafi verið býsna þungt. Að sögn vitnisins eru högg í andlit alltaf hættuleg en það skipti miklu máli hvar högg lendir. Ef þungt högg lendir fyrir ofan og aftan eyra geti það verið lífshættulegt. Vitnið taldi að í þessu tilfelli hafi höggið komið beint framan á nefið. Vitnið kvaðst ekki hafa hitt brotaþola eftir að hann gerði aðgerð á nefi hans en oft komi fram frekari lýti þegar frá líður sem þá þurfi að laga.

Vitnið J-kk-nf L-kk-nf F-kk-nf, bæklunarskurðlæknir, ritaði vottorð um áverka brotaþola sem hann staðfesti. Vitnið lýsti því að vegna lýsingar á áverkum brotaþola hafi verið gerðar rannsóknir á hálsi hans en ekkert hafi komið fram við þá rannsókn. Vitnið bar að högg á höfuð og nefbrot geti leitt af sér blæðingu inn á heila. Vitnið kvaðst ekki geta lagt mat á það hversu þungt höggið var en almennt sé spark í höfuð hættulegt og geti haft alvarlegar afleiðingar í för með sér en allt fari þetta þó eftir aðstæðum hverju sinni.

V

Niðurstaða

Að framan er rakið að ákærði játaði sök þrátt fyrir að hann myndi ekki eftir atvikinu. Hann kvað játningu sína reista á framburði vitna en hann taldi ekki ástæðu til að draga framburð þeirra í efa, einkum framburð dyravarðar sem var á staðnum. Að framan er rakinn framburður vitna sem sögðust hafa séð ákærða sparka í brotaþola. Með framburði vitna telst fram komin lögfull sönnun að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi þá sem honum er í ákæru gefin að sök og verður hann því sakfelldur fyrir að hafa sparkað einu sinni í höfuð J-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef líkt og í ákæru greinir með þeim afleiðingum að J-kk-nf K-kk-nf hlaut nefbrot.

Í máli þessu var uppi ágreiningur um heimfærslu brots ákærða. Ákæruvaldið telur brotið varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga en ákærði heldur því fram brotið varði við 1. mgr. sömu greinar. Auk þessa telur ákærði einkaréttarkröfu of háa en hann viðurkennir bótaskyldu.

Af hálfu ákæruvalds var varðandi heimfærslubrotsins vísað til þess að framburður vitna hafi í aðalatriðum verið á einn veg þ.e. að ákærði hafi af verulegu afli sparkað í brotaþola þar sem hann lá á gangstéttinni fyrir utan veitingastaðinn Mælifell á Sauðárkróki. Auk þess hafi vitnin borið að við sparkið hafi heyrst hár smellur. Þá hafi komið fram hjá vitninu S-kk-þgf E-kk-þgf að til að nefbrot og skakkt miðnes hljótist af höggi þurfi það að vera þungt. S-kk-nf hafi einnig borið að ef sparkið hefði lent á öðrum stað á höfði brotaþola hefðu afleiðingarnar getað orðið mun meiri jafnvel dauði. Með þessu telur ákæruvaldið sannað að ákærði hafi veitt brotaþola þungt spark í höfuð þar sem hann lá bjargarlaus í jörðinni sem að mati ákæruvaldsins leiði til þess að heimfæra skuli háttsemi ákærða undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 vegna þeirrar hættulegu aðferðar sem beitt var.

Af hálfu ákærða var lögð áhersla á að sparkið hefði lent framan á andliti brotaþola og það af því stafaði minni hætta en ef sparkið hefði lent á öðrum stað og vísaði í þessu sambandi til framburðar vitnisins S-kk-ef E-kk-ef. Þá var vísað til þess að skóbúnaður ákærða hefði ekki aukið á hættuna en hann hafi verið í mjúkum skóm. Af hálfu ákærða var því haldið fram að ekki lægi fyrir hversu þungt sparkið var. Vísaði ákærði til þess að vitnið J-kk-nf H-kk-nf hefði lítið munað eftir atvikinu fyrir dómi en hjá lögreglu hefði hann borið að ákærði hefði sparkað með vinstra fæti. Fyrir liggi að ákærði sé réttfættur og þegar horft sé til þess að hann mundi ekki eftir atvikinu sökum ölvunar sé ólíklegt að hann hefði í því ástandi getað veitt brotaþola þungt spark með vinstra fæti. Telur ákærði að þó flest vitnin segi sparkið hafa verið þungt dugi það ekki til að færa brotið undir 2. mgr. 218. gr. nefndra laga nr. 19/1940 en áverkar brotaþola leiði til þess að brotið skuli færa undir 1. mgr. 218. gr.

Að mati dómsins telst með framburði vitna sannað að ákærði hafi gengið rösklega að brotaþola og veitt honum þungt spark í andlit. Þessi háttsemi ákærða telst sérstaklega hættuleg árás enda beindist hún að höfði brotaþola og í raun tilviljun að afleiðingar sparksins urðu ekki meiri en raun varð. Ber því að sakfella ákærða fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði hefur, samkvæmt því sem fram kemur á sakavottorði, einu sinni áður sætt refsingu en hann var í aprílmánuði 2011 dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi til tveggja ára fyrir þjófnað. Samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ber að taka þennan dóm upp og dæma í einu lagi með broti því sem ákærði er nú sakfelldur fyrir og tiltaka refsingu eftir reglum 77. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar ákærða ber sem endranær að horfa til ákvæða 70. gr. almennra hegningarlaga. Fyrsti og þriðji töluliðir greinarinnar leiða til þyngingar refsingar jafnframt því sem árásin var fólskuleg og algerlega tilefnislaus. Af hálfu ákæruvalds voru ekki gerðar athugsemdir við þær fullyrðingar ákærða að hann hefði bætt líferni sitt að undanförnu með því að hætta neyslu fíkniefna og stunda fulla vinnu auk þess sem hann ætti von á barni með unnustu sinni. Að teknu tilliti til alls þessa þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði. Með hliðsjón af bættu líferni ákærða svo og því að afleiðingar árásar hans urðu ekki meiri en raun varð þykja efni til að binda refsinguna skilorði og skal hún niður falla að liðnum þremur árum enda haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Samkvæmt yfirliti sækjanda nam sakarkostnaður á rannsóknarstigi 15.056 krónum. Þessum kostnaði til viðbótar er ferðakostnaður vitnis að fjárhæð 68.385 krónur. Þá ber að dæma ákærða til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns sem þykja hæfilega ákveðin 188.250 krónur svo og ferðarkostnað verjandans sem samkvæmt reikningum hans nam 53.555 krónum.

Í máli þessu hefur J-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf gert einkaréttarkröfu að fjárhæð 422.698 krónur sem sundurliðast í miskabætur að fjárhæð 400.000 krónur og útlagðan kostnað að fjárhæð 22.698 auk þess sem hann krefst málskostnaðar úr hendi ákærða. Áður er þess getið að ákærði viðurkennir bótaskyldu en telur rétt að bótakrafan verði lækkuð. Ákærði hefur með ólögmætri meingerð orðið bótaskyldur gagnvart brotaþola, sbr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Með hliðsjón af háttsemi ákærða, afleiðingum árásarinnar og dómafordæmum þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 300.000 krónur. Þá ber ákærða að greiða útlagðan kostnað brotaþola að fjárhæð 22.698 krónur. Loks ber honum að greiða brotaþola 150.600 krónur í lögmannskostnað við að halda fram bótakröfu sinni. Um vexti fer svo sem í dómsorði greinir, en upphaflega bótakrafan að fjárhæð 422.698 krónur var birt ákærða 25. janúar sl. Við ákvörðun lögmannsþóknunar og málsvarnarlauna verjanda hefur verið tekið tillit til þess tíma sem fór í ferðalag lögmannanna vegna aðalmeðferðar málsins. Lögmannsþóknun og málsvarnarlaun innifela virðisaukaskatt.

Af hálfu ákæruvalds sótti málið K-kvk-nf B-kvk-nf saksóknari.

H-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, R-kk-nf I-kk-nf R-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði. Fullnustu refsingarinnar er fresta og skal hún niður falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 325.246 krónur í sakarkostnað þar með talin 188.250 króna málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns.

Ákærði greiði J-kk-þgf K-kk-þgf S-kk-þgf 322.698 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. október 2011 til 25. febrúar 2012, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Ákærði greiði J-kk-þgf K-kk-þgf S-kk-þgf 150.600 krónur í málskostnað.

H-kk-nf H-kk-nf