E-138/2014

Mál þetta, sem var dómtekið 28. ágúst 2014, er höfðað 16. og 22. janúar 2014.

Stefnandi er Íslandsbanki hf., Kirkjusandi 2, Reykjavík.

Stefndu eru H-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, Ásakór 3, Kópavogi og J-kk-nf S. P-kk-nf, Ferjuvaði 7, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi H-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf greiði honum 5.228.210 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 272.484 krónum frá 2. mars 2009 til 2. apríl 2009, af 544.658 krónum frá þeim degi til 4. maí 2009, af 810.426 krónum frá þeim degi til 2. júní 2009, af 1.058.102 krónum frá þeim degi til 2. júlí 2009, af 1.287.256 krónum frá þeim degi til 4. ágúst 2009, af 1.519.165 krónum frá þeim degi til 2. september 2009, af 1.741.688 krónum frá þeim degi til 2. október 2009, af 1.959.218 krónum frá þeim degi til 2. nóvember 2009, af 2.174.231 krónu frá þeim degi til 2. desember 2009, af 5.228.210 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Af þeirri fjárhæð krefst stefnandi þess að stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf verði dæmdur til að greiða 4.300.000 krónur in solidum með stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 13. október 2010 til greiðsludags, allt að frádregnum 100.000 krónum sem voru greiddar inn á kröfuna 8. apríl 2010. Loks er krafist málskostnaðar.

Af hálfu stefndu er þess aðallega krafist að stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf verði sýknaður af dómkröfu stefnanda og að dómkröfur á hendur stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf verði lækkaðar verulega. Til vara krefjast stefndu verulegrar lækkunar á kröfum stefnanda. Þá krefjast stefndu málskostnaðar.

I

Af gögnum málsins má ráða að dómkrafa stefnanda sé til komin vegna skuldar stefnda H-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef við stefnanda á greiðslukortareikningi númer [...]. Samtals nemur skuld hans 5.228.210 krónum sem er stefnufjárhæð málsins. Nánari sundurliðun skuldarinnar er samkvæmt yfirlitum fyrir hvern mánuð sem hér segir:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 2. mars 2009 2. mars 2009 272.484 krónur

2. 2. apríl 2009 2. apríl 2009 272.174 krónur

3. 4. maí 2009 4. maí 2009 265.768 krónur

4. 2. júní 2009 2. júní 2009 247.676 krónur

5. 2. júlí 2009 2. júlí 2009 229.154 krónur

6. 4. ágúst 2009 4. ágúst 2009 231.909 krónur

7. 2. september 2009 2. september 2009 222.523 krónur

8. 2. október 2009 2. október 2009 217.530 krónur

9. 2. nóvember 2009 2. nóvember 2009 215.013 krónur

10. 2. desember 2009 2. desember 2009 3.053.979 krónur

Með yfirlýsingu 12. október 2007 tókst stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf á hendur sjálfskuldarábyrgð til tryggingar greiðslu skuldar á framangreindum greiðslukortareikningi auk dráttarvaxta og kostnaðar. Takmarkaðist ábyrgð hans við 4.300.000 krónur auk vaxta og kostnaðar. Á framhlið sjálfskuldarábyrgðarinnar er gildistími ábyrgðarinnar tilgreindur sérstaklega og sagður vera 10. apríl 2011. Einnig segir að sjálfskuldarábyrgðin vari uns skuldbindingin sem henni er ætlað að tryggja sé greidd að fullu. Enn fremur segir að gildistími sjálfskuldarábyrgðarinnar sé fjögur ár frá útgáfudegi yfirlýsingarinnar og að við lok gildistímans nái ábyrgðin til þeirrar skuldar sem þá verði á reikningnum Á bakhlið yfirlýsingarinnar kemur fram að ábyrgðin geti fyrnst og geri hún það á fjórum árum frá gjalddaga, sé ekkert aðhafst í innheimtu.

Fyrir liggur að greiðslugeta stefnda H-kk-ef A-kk-ef var metin. Niðurstaða greiðslumatsins var sú að hann gæti ekki efnt skuldbindingar sínar miðað við þáverandi fjárhagsstöðu. Stefndi H-kk-nf A-kk-nf ritar ekki undir niðurstöðu greiðslumatsins, en það gerir stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf sem sjálfskuldarábyrgðarmaður.

Með bréfi stefnanda 20. nóvember 2009 var stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf send viðvörun um innheimtuaðgerðir og skorað á hann að greiða skuld sína við stefnanda. Þá var stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf sent innheimtubréf 13. desember 2010 þar sem aftur var skorað á hann að greiða skuld á framangreindum greiðslukortareikningi. Stefnda J-kk-þgf var sent samrit beggja bréfa sem ábyrgðarmanni á skuldinni.

Með ákvörðun umboðsmanns skuldara 2. febrúar 2011 var samþykkt umsókn stefnda H-kk-ef A-kk-ef um að leita samnings til greiðsluaðlögunar. Nauðasamningur til greiðsluaðlögunar stefnda H-kk-ef A-kk-ef tókst ekki og lauk tímabundinni frestun greiðslna vegna greiðsluaðlögunar hans 17. desember 2013. Kemur þetta fram í auglýsingu umboðsmanns skuldara 19. desember sama ár.

Með framangreindri sjálfskuldarábyrgð stefnda J-kk-ef S. P-kk-ef voru S24 tryggðar efndir á skuldbindingum stefnda H-kk-ef A-kk-ef. S24 var sjálfstæð rekstrareining innan Byrs – sparisjóðs. Í auglýsingu Fjármálaeftirlitsins 1. desember 2011 kemur fram að eftirlitið hafi samþykkt samruna Byrs hf. og stefnanda, Íslandsbanka hf., sem tók við öllum réttindum og skyldum vegna Byrs hf.

II

Stefnandi kveðst hafa höfðað þetta mál til heimtu skuldar vegna úttekta stefnda, H-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef, á greiðslukortareikningi númer [...] hjá stefnanda að fjárhæð 5.228.210 krónur, að frádregnum 100.000 krónum sem hafi verið greiddar inn á skuldina 8. apríl 2010. Með yfirlýsingu 12. október 2007 hafi stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð á greiðslu skuldar á framangreindu greiðslukorti auk dráttarvaxta og kostnaðar, en ábyrgð hans hafi takmarkast við 4.300.000 krónur. Gildistími ábyrgðarinnar hafi verið til 10. apríl 2011 og skyldi ábyrgðin ná til þeirrar skuldar sem þá yrði á greiðslukortareikningnum. Krafist sé dráttarvaxta á stefnukröfuna frá 13. desember 2010 í samræmi við ákvæði ábyrgðaryfirlýsingarinnar en þann dag hafi stefndu verið send greiðsluáskorun.

Stefnandi vísar til þess að með ákvörðun umboðsmanns skuldara 2. febrúar 2011 hafi umsókn stefnda H-kk-ef A-kk-ef um heimild til að leita greiðsluaðlögunar verið móttekin og hafi hann í kjölfarið notið frestunar greiðslna samkvæmt 11. gr. laga nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga. Því hafi stefnanda verið óheimilt að hefja innheimtuaðgerðir vegna skuldarinnar. Nauðasamningur til greiðsluaðlögunar hafi ekki hlotið samþykki kröfuhafa og frestun greiðslna stefnda H-kk-ef A-kk-ef hafi því lokið 19. desember 2013. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því hafi stefnanda verið nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Við munnlegan flutning málsins hélt lögmaður stefnanda því fram að krafa stefnanda hafi orðið gjaldkræf í skilningi 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda gagnvart stefndu þegar frestun greiðslna samkvæmt 11. gr. laga nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga, svonefndu greiðsluskjóli, stefnda H-kk-ef A-kk-ef hafi lokið. Stefnanda hafi verið ókleift að innheimta kröfuna fyrr eftir að greiðsluskjólinu hafi verið lokið 19. desember 2013. Kveðst stefnandi þessu til stuðnings vísa sérstaklega til f. liðar 1. mgr. 11. gr. laga nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga. Stefnandi kveðst telja að umrætt ákvæði laganna girði fyrir það að stefnandi hefði getað leitað dóms fyrir kröfu sinni.

Þá ítrekaði lögmaður stefnanda mótmæli sín við nýrri málsástæðu stefndu sem bókað var um í þinghaldi 12. mars 2014 en hún laut að því að sjálfskuldarábyrgð stefnda J-kk-ef hafi fallið niður við lok gildistíma ábyrgðarinnar.

Stefnandi mótmælti einnig þeirri málsástæðu stefndu að miða skyldi upphaf fyrningar ábyrgðarinnar við gjalddaga hvers úttektartímabils greiðslukortsins. Með vísan til 2. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda fari gjalddagi skuldar eftir undanfarandi uppsögn af hálfu kröfueiganda og teljist þá fyrningarfrestur frá þeim degi er skuldin gat í fyrsta lagi orðið gjaldkræf eftir uppsögn. Stefnandi byggir á því að slík uppsögn hafi átt sér stað þann 13. desember 2010 en þá hafi stefndu verið sent innheimtubréf vegna skuldarinnar. Um þetta vísar stefnandi jafnframt til 1. gr. sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingarinnar en þar sé kveðið á um að sjálfskuldarábyrgðin takmarkist við ofangreinda fjárhæð, auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar frá þeim degi sem greiðsluáskorun til skuldara er dagsett. Þá kveður stefnandi það ósannað að stefnda J-kk-þgf hafi ekki borist samrit framangreinds innheimtubréfs stefnanda.

Stefnandi kveðst vísa til samnings aðila og skilmála stefnanda um stofnun og meðferð greiðslukortareiknings. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Um kröfu um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun vísar stefnandi til laga nr. 50/1988. Um varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

III

Af hálfu stefndu er byggt á því að krafa stefnanda sé fyrnd gagnvart stefnda J-kk-þgf S. P-kk-þgf. Samkvæmt ákvæðum á bakhlið ábyrgðaryfirlýsingarinnar skyldi ábyrgðin fyrnast á fjórum árum frá gjalddaga. Samkvæmt stefnu hafi síðasti gjalddagi verið 2. desember 2009 og hafi sjálfskuldarábyrgðin því fyrnst þann 2. desember 2013. Stefndu telji ljóst að stefnandi hafi ekki aðhafst í neinu til að rjúfa fyrningu ábyrgðarinnar fyrr en með málshöfðun þessari í janúar 2014.

Þá byggja stefndu á því að sjálfskuldarábyrgð stefnda J-kk-ef hafi ekki verið í samræmi við samkomulag um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóvember 2001 en stefndu telji að það samkomulag eigi við í máli þessu. Stefndu vísa til þess að í ábyrgðaryfirlýsingunni hafi bæði verið merkt við að ekki hafi verið óskað eftir greiðslumati og að greiðslumat hafi verið gert sem stefndi J-kk-nf hafi kynnt sér. Þá byggi stefndu á því að sérstakt greiðslumat hafi ekki verið kynnt fyrir stefnda J-kk-þgf. Leiði þessi óskýrleiki ábyrgðaryfirlýsingarinnar til þess að túlka beri allan vafa stefndu í hag og sé hún ógild vegna þessa. Stefndu vísa til þess að samkvæmt framangreindu samkomulagi sé það ófrávíkjanlegt skilyrði að greiðslumeta skuli aðalskuldara í öllum tilvikum sé ábyrgð hærri en 1.000.000 króna. Í þessu máli sé um mun hærri fjárhæð að ræða og því sé ábyrgðin ógild.

Einnig vísa stefndu til þess að í 7. gr. samkomulagsins sé sérstakur kafli um ábyrgð vegna greiðslukorta. Þar segi að ábyrgðin megi ekki vera hærri en sem nemi tvöfaldri mánaðarlegri úttektarheimild korthafa. Stefnandi hafi ekki sýnt fram á hver mánaðarleg heimild hafi verið á þeim tíma er ábyrgðaryfirlýsingin hafi verið undirrituð og ekki hafi verið gerð grein fyrir því í sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingunni. Af þessari ástæðu sé ábyrgðin ógild. Þá segi í 5. mgr. 7. gr. samkomulagsins að ekki megi krefja ábyrgðarmenn um hærri fjárhæð en sem nemi tveimur elstu úttektartímabilum. Verði því stefndi J-kk-nf ekki krafinn um hærri fjárhæð en 544.658 krónur sem sé samanlögð úttekt fyrir mánuðina mars og apríl 2009 auk þeirra vaxta sem ekki séu fyrndir frá þeim tíma. Ljóst þyki þó að þessi krafa sé fyrnd þar sem miða beri við fjögurra ára fyrningarfrest sem hafi hafist 2. apríl 2009 og lokið 3. apríl 2013. Stefndu vísa til þess að innheimtubréf eitt og sér rjúfi ekki fyrningu ábyrgðarinnar.

Verði fallist á framangreindar málsástæður telja stefndu eðlilegt að stefnandi greiði stefnda J-kk-þgf málskostnað. Einnig vísa stefndu til þess að verði ekki fallist á framangreindar málsástæður stefnda J-kk-ef sé dráttarvaxta- og málskostnaðarkröfu stefnanda mótmælt. Stefndi J-kk-nf kveðst ekki hafa fengið greiðsluáskorun vegna skuldarinnar í hendur en þá áskorun hafi stefnandi ekki lagt fram í málinu.

Stefndu byggja málsvörn sína jafnframt á áðurgreindu samkomulagi frá 1. nóvember 2001 og á þeirri skyldu fjármálafyrirtækja að viðhafa góða og heilbrigða viðskiptahætti, sbr. 19. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki.

Í ljósi alls framangreinds þyki stefndu ljóst að það sé ósanngjarnt af hálfu stefnanda að byggja á sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingu stefnda J-kk-ef frá 12. október 2007 og að víkja beri henni til hliðar í heild sinni á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

Af hálfu stefnda H-kk-ef A-kk-ef er skuldinni sjálfri ekki mótmælt. Þó sé krafist lækkunar á kröfu stefnanda um dráttarvexti enda sé misræmi í stefnu þar sem krafist sé fullra dráttarvaxta í kafla um dómkröfu en í kafla um málsatvik og málsástæður stefnanda sé krafist dráttarvaxta frá 13. desember 2010. Stefndu telja að miða eigi við þann dag er greiðsluáskorun hafi verið send stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf 13. desember 2010. Stefndu vísa til þess að stefnandi hafi ekki lagt fram framangreinda greiðsluáskorun og því sé dráttarvaxtakröfu stefnanda mótmælt í heild sinni enda sé hún óskýr og ekki dómtæk. Þá sé það ósanngjarnt að stefndi beri ábyrgð á dráttarvöxtum á þeim tíma er hann hafi verið í greiðsluskjóli umboðsmanns skuldara enda sé ljóst að hluti dráttarvaxta sé fyrndur.

Hvað lagarök varðar vísa stefndu til meginreglna kröfuréttar og samkomulags um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóvember 2001, laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Þá vísa stefndu til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Ágreiningur aðila málsins lýtur einkum að gildi ábyrgðaryfirlýsingar sem stefndi, J-kk-nf S. P-kk-nf, undirritaði 12. október 2007.

Í þinghaldi í málinu 12. mars 2014 var bókað að beiðni lögmanns stefndu um nýja málsástæðu, að svo miklu leyti sem hún teldist ekki vera hluti af málatilbúnaði stefndu, það er að ábyrgð stefnda J-kk-ef hafi fallið niður við lok gildistíma ábyrgðarinnar. Sætti þessi málsástæða andmælum stefnanda sem of seint fram komin.

Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki eða aðili hafi þarfnast leiðbeininga dómara en ekki fengið þær. Hygðist stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf byggja kröfur sínar í málinu að einhverju leyti á því að ábyrgð hans hefði fallið niður við lok gildistíma ábyrgðarinnar þá bar honum að setja fram þá málsástæðu í greinargerð, sbr. 1. málslið 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, enda verður ekki talið að tilefni til að koma fram með málsástæðuna hafi fyrst gefist eftir að stefndu lögðu fram greinargerð sína í málinu. Verður því ekki á málsástæðunni byggt gegn framkomnum andmælum stefnanda.

Stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf heldur því fram að krafa stefnanda á hendur honum sé fyrnd. Ábyrgðin hafi fyrnist á fjórum árum frá 2. desember 2009, enda hafi stefndi ekkert aðhafst til innheimtu kröfunnar. Af hálfu stefnanda er því haldið fram að óheimilt hafi verið að hefja innheimtuaðgerðir vegna skuldarinnar þar sem stefndi H-kk-nf A-kk-nf hafi notið frestunar greiðslna samkvæmt 11. gr. laga nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga. Hafi umboðsmaður skuldara veitt þá heimild með ákvörðun 2. febrúar 2011. Þeirri frestun hafi lokið 19. desember 2013. Þá fyrst hafi verið heimilt að hefja innheimtuaðgerðir með málssókn.

Í 11. gr. laga nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga, sem fjallar um frestun greiðslna á meðan leitað er greiðsluaðlögunar, segir að þegar umboðsmaður skuldara hefur samþykkt umsókn skuldara hefjist tímabundin frestun greiðslna. Á meðan fresturinn er í gildi er lánadrottnum óheimilt að krefjast eða taka við greiðslum á kröfum sínum, gjaldfella skuldir samkvæmt samningsbundnum heimildum, gera fjárnám, kyrrsetja eignir skuldara, taka eignir skuldara í löggeymslu eða fá þær seldar nauðungarsölu. Ennfremur að fá bú skuldara tekið til gjaldþrotaskipta eða krefjast greiðslu hjá ábyrgðarmanni skuldarans eins og rakið er í a. - g. liðum 1. mgr. 11. gr. laganna. Í athugasemdum með 11. gr. í frumvarpi því er varð að framangreindum lögum nr. 101/2010 segir að þegar umboðsmaður skuldara hafi samþykkt umsókn um greiðsluaðlögun hefjist tímabundin frestun greiðslna og í samræmi við markmið frumvarpsins þyki eðlilegt að skuldara sé veittur frestur á greiðslu viðkomandi skulda á meðan leitað er greiðsluaðlögunar. Í athugasemdunum er nánar skýrt hvað kröfuhöfum er óheimilt að gera á meðan umleitanir vegna greiðsluaðlögunar fara fram. Ekki er þar vikið að því að kröfuhafa sé óheimilt að höfða dómsmál vegna kröfu sinnar. Þrátt fyrir að stefndi H-kk-nf A-kk-nf hafi notið tímabundinnar frestunar á greiðslu skulda sinna samkvæmt ákvæðum greinarinnar girti það ekki fyrir það að stefnandi leitaði dóms um kröfu sína á hendur honum fyrr en hann gerði. Sama á við um ábyrgðarmann kröfunnar, en þess er sérstaklega getið á bakhlið yfirlýsingarinnar að ábyrgðin sé óskipt og því sé hægt innheimta skuldina hjá aðalskuldara eða ábyrgðamanni. Stendur f. liður 1. mgr. 11. gr. laga nr. 101/2010 því ekki í vegi eins og stefnandi fullyrðir. Samkvæmt þessu var stefnanda að mati dómsins heimilt að höfða og fá þingfest mál á hendur stefndu, öðrum eða báðum, og rjúfa með því fyrningu skuldarinnar og eftir atvikum sjálfskuldarábyrgðarinnar.

Með skriflegri yfirlýsingu 12. október 2007 tókst stefndi J-kk-nf S. P-kk-nf á hendur sjálfskuldarábyrgð á skuld vegna úttekta stefnda H-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef á greiðslukortareikningi númer [...]. Sjálfskuldarábyrgðin takmarkaðist við 4.300.000 krónur, auk vaxta og kostnaðar, við innheimtu skuldarinnar frá þeim degi sem greiðsluáskorun til skuldara er dagsett. Kemur þetta fram í 1. tölulið skilmála ábyrgðarinnar. Í 2. tölulið segir að sjálfskuldarábyrgðin vari uns skuldbindingin sem henni er ætlað að tryggja sé að fullu greidd. Í 4. tölulið skilmálanna segir að gildistími ábyrgðarinnar sé fjögur ár frá útgáfudegi yfirlýsingarinnar og að við lok gildistímans nái ábyrgðin til þeirrar skuldar sem þá sé á greiðslukortareikningum. Á framhlið yfirlýsingarinnar segir að gildistími ábyrgðarinnar sé til 10. apríl 2011.

Á bakhlið yfirlýsingarinnar er að finna ýmis almenn ákvæði sem eru ætluð til upplýsinga og skýringa fyrir ábyrgðarmann. Þar er meðal annars vakin athygli á því að ábyrgðin sé óskipt sem þýði að hægt sé að innheimta alla skuldina hjá aðalskuldara eða ábyrgðarmanni, hvort sem betur þyki henta og skipti röð undirskrifta ekki máli í því sambandi. Þá er einnig að finna upplýsingar um það hvenær sjálfskuldarábyrgð falli niður og sé það oftast við greiðslu skuldarinnar, en hugsanlegt sé að hún falli fyrr niður, til dæmis ef eigandi lýsi því yfir að ábyrgðarmaðurinn sé leystur undan skuldbindingu sinni. Þá segir orðrétt: „Þá getur ábyrgðin fyrnst og gerist það á 4 árum frá gjalddaga, sé ekkert aðhafst í innheimtu.“

Ljóst er að ábyrgðaryfirlýsingin geymir misvísandi og óskýr ákvæði um gildistíma ábyrgðarinnar. Þannig er hún bæði sögð gilda til 10. apríl 2011 og í fjögur ár frá útgáfudegi, eða til 12. október 2011. Í yfirlýsingunni er einnig kveðið á um fyrningu ábyrgðarinnar.

Ekki er deilt um það í málinu að lög nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda eiga við um ábyrgðaryfirlýsingu þá sem um ræðir. Samkvæmt 4. tölulið 3. gr. þeirra laga fyrnast kröfur samkvæmt ábyrgðarskuldbindingum á fjórum árum. Áðurgreind ákvæði ábyrgðarinnar eru í samræmi við framannefnd lög nr. 14/1905. Samkvæmt meginreglu laganna telst upphaf fyrningarfrests frá þeim degi er krafan var gjaldkræf, sbr. 1. mgr. 5. gr. sömu laga. Líkt og rakið hefur verið byggist dómkrafa stefnanda á tíu vangoldnum greiðslukortareikningum stefnda H-kk-ef A-kk-ef frá mars til desember 2009. Samkvæmt ákvæði á bakhlið ábyrgðaryfirlýsingarinnar fyrnist ábyrgðin á fjórum árum frá gjalddaga. Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 hefst upphaf fyrningarfrests við hvern ógreiddan gjalddaga greiðslukortareikninganna en sá síðasti var með gjalddaga þann 2. desember 2009. Stefnandi hóf ekki innheimtuaðgerðir sem slitið gætu fyrningu fyrr en með héraðsdómsstefnu í þessu máli, sem birt var stefndu 16. og 22. janúar 2014 en þá voru liðin rúm fjögur ár frá síðasta ógreidda gjalddaga reikninganna. Fullyrðing stefnanda um að stefndu hafi verið sent greiðsluáskorun er engum gögnum studd og verður ekki á því byggt. Er það niðurstaða dómsins að krafa stefnanda á hendur stefnda J-kk-þgf S. P-kk-þgf sé fallin niður fyrir fyrningu og ber þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda J-kk-þf af kröfum stefnanda í máli þessu.

Hið sama á ekki við um kröfu stefnanda á hendur stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf J-kk-þgf. Um fyrningu þeirrar kröfu gilda lög nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, en samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laganna fyrnast kröfur sem byggja á peningalánum á 10 árum. Krafa stefnanda á hendur H-kk-þgf A-kk-þgf er studd viðhlítandi gögnum og eru ekki gerðar athugasemdir við þær úttektir sem krafan er byggð á. Samkvæmt því er ekki tölulegur ágreiningur um kröfuna, en gerð hefur verið krafa um lækkun á kröfunni vegna dráttarvaxta og vísað til þess að misræmi sé í dráttarvaxtakröfu stefnanda. Þá hafa stefndu einnig vísað til þess að hluti dráttarvaxta sé fyrndur.

Um fyrningu dráttarvaxta á kröfuna fer samkvæmt 3. gr. nefndra laga nr. 150/2007 en þar segir að almennur fyrningarfrestur kröfuréttinda sé fjögur ár, reiknað frá þeim degi þegar kröfuhafi gat fyrst átt rétt til efnda, eins og kveðið er á um í 2. gr. laganna. Eins og fram er komið eru kröfur stefnanda á hendur stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf samkvæmt úttektum af greiðslukortareikningi fyrir mánuðina mars til og með desember 2009. Þegar stefnandi höfðaði málið 16. janúar 2014 var hluti dráttarvaxta þá þegar fyrndur samkvæmt áðurnefndu ákvæði laga nr. 150/2007. Voru dráttarvextir eldri er fjögurra ára fyrndir á málshöfðunardegi. Verður stefnda H-kk-þgf A-kk-þgf því gert að greiða stefnanda stefnufjárhæðina, 5.228.210 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. janúar 2010 til greiðsludags.

Samkvæmt framangreindri niðurstöðu málsins hefur ekki þýðingu að fjalla um þá málsástæðu stefnda J-kk-ef S. P-kk-ef að ábyrgðin sé ógild þar sem með henni hafi verið gengið á svig við samkomulag um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga eða að víkja beri ábyrgðinni til hliðar í heild á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

Eftir úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndi H-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 600.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá verður stefnanda með vísan til sama ákvæðis gert að greiða stefnda J-kk-þgf S. P-kk-þgf málskostnað sem þykir hæfilega ákveðin 600.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Stefndi, H-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnanda, Íslandsbanka hf., 5.228.210 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. janúar 2010 til greiðsludags, að frádreginni innborgun 8. apríl 2010 á skuldina, að fjárhæð 100.000 krónur, og 600.000 krónur í málskostnað.

Stefndi, J-kk-nf S. P-kk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda.

Stefnandi greiði stefnda, J-kk-þgf S. P-kk-þgf, 600.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf