S-767/2014

Mál þetta, sem dómtekið var þriðjudaginn 27. janúar 2015, er höfðað með ákæru, útgefinni af ríkissaksóknara 10. september 2014, á hendur M-x-x W-x-x, kt. 000000-0000, heimilislausum, fyrir nauðgun, með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 3. ágúst 2013, að [...], Reykjavík, sleikt kynfæri X þar sem hún lá sofandi í rúmi og notfært sér að hún gat ekki spornað við kynmökunum sökum ölvunar og svefndrunga.

Telst þetta varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu X, kt. 000000-0000, er krafist miskabóta að fjárhæð 1.000.000 króna, auk vaxta og dráttarvaxta samkvæmt lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Verjandi krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds, en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa. Þá er aðallega krafist frávísunar bótakröfu, en til vara að bætur sæti verulegri lækkun. Loks krefst verjandi málsvarnarlauna að mati dómsins, sem greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

Fimmtudaginn 8. ágúst 2013 mætti X hjá lögreglu og lagði fram kæru á hendur ákærða, M-x-x W-x-x, fyrir kynferðisbrot. Brotaþoli kvaðst hafa farið ásamt A, sambýlismanni sínum, í samkvæmi hjá B, vini þeirra, að [...], föstudagskvöldið 2. ágúst. Þar hefðu þau hitt ákærða, sem hefði fengið að dvelja tímabundið á heimili B. Brotaþoli kvaðst hafa sofnað áfengisdauða um nóttina í sófa í stofunni. Hún hefði vaknað upp um klukkan fimm og þá legið í rúmi B, á bakvið sófann. Hún hefði verið nakin að neðan og hefði ákærði legið á milli fóta hennar og verið að hafa við hana munnmök. Þau hefðu verið ein í íbúðinni, en skömmu eftir að hún vaknaði hefði C, félagi B, komið þangað ásamt vini sínum. Kom fram hjá brotaþola að sambýlismaður hennar og B hefðu yfirgefið íbúðina á meðan hún svaf og farið að skemmta sér í miðborginni.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu 6. september 2013. Hann kvaðst hafa neytt áfengis og kannabis þetta kvöld og hefði hann orðið rænulaus af vímuáhrifum. Hann kvaðst ekki vita til þess að hann hefði veitt brotaþola munnmök. Nánar spurður kvaðst ákærði ekki minnast þess.

Brotaþoli leitaði á Neyðarmóttöku laugardaginn 3. ágúst klukkan 15:40 og liggur fyrir skýrsla um réttarlæknisfræðilega skoðun þar. Kemur þar fram að tekin hafi verið sýni frá sníp og kynfærabörmum til lífsýnarannsóknar. Þá voru tekin tvö blóðsýni frá brotaþola klukkan 15:15 og 16:15 og þvagsýni klukkan 16:10, til alkóhól- og eiturefnarannsóknar. Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði mældist hvorki alkóhól né tetrahýdrókannabínól í blóðsýnum, en í þvagsýni fannst tetrahýdrókannabínólsýra.

Brotaþoli afhenti lögreglu nærbuxur, sem hún klæddist í umrætt sinn. Voru nærbuxurnar og sýni, sem tekin höfðu verið frá kynfærum hennar við réttarlæknisfræðilega skoðun, send til DNA-greiningar hjá Statens kriminalteknisk laboratorium í Svíþjóð, auk samanburðarsýna sem tekin voru frá ákærða, brotaþola og unnusta hennar. Var óskað greiningar á sýnunum og að nærbuxurnar yrðu rannsakaðar með tilliti til þess hvort í þeim fyndust lífsýni, sem rekja mætti til karlmanns. Niðurstöður rannsóknarinnar liggja fyrir í skýrslu rannsóknarstofunnar frá 13. mars 2013. Kemur þar fram að rannsókn á sýnunum, sem tekin höfðu verið frá sníp og kynfærabörmum á Neyðarmóttöku, hafi leitt í ljós að þau höfðu bæði sama DNA-snið og var það snið eins og DNA-snið brotaþola. Við rannsókn á nærbuxum voru tekin stroksýni af framstykki og klofbót. Í stroksýni sem tekið var úr innanverðu klofi kom fram blanda DNA-sniða frá a.m.k. tveimur einstaklingum. Var annað sniðið í meirihluta og það var eins og DNA-snið brotaþola, en það snið sem var í minnihluta reyndist vera eins og DNA-snið ákærða. Kemur fram að útilokað sé að sniðið væri frá unnusta brotaþola. Í tveimur öðrum sýnum sem tekin voru frá nærbuxunum fundust blöndur DNA-sniða frá a.m.k. tveimur einstaklingum og var snið eins og DNA-snið brotaþola þar í meirihluta, en það DNA sem var í minnihluta sýnanna var ekki nothæft til samkenningar.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins.

Ákærði kvaðst hafa drukkið bjór og sterkt áfengi í samkvæminu að [...] og auk þess reykt marijúana og neytt lítils magns af kókaíni. Auk húsráðanda, brotaþola og unnusta hennar, hefði fyrrverandi unnusta ákærða verið þarna stödd. Þau hefðu öll verið að neyta áfengis, auk þess sem fíkniefni hefðu verið höfð um hönd og hefðu þau orðið mjög drukkin. Kom fram hjá ákærða að hann hefði brugðið sér út úr húsinu með unnustu sinni fyrrverandi á meðan á samkvæminu stóð og hefðu þau haft kynferðismök. Hann kvaðst hafa verið orðinn syfjaður er leið á kvöldið og hefði hann sofnað í sófanum. Hann hefði vaknað við að B kom inn í íbúðina og hefði B sagt við hann að hann hefði gert eitthvað. Ákærði kvaðst ekki muna til þess að hafa haft munnmök við brotaþola, en ef hann hefði gert eitthvað hefði það aðeins verið með samþykki brotaþola. Hann kvaðst ekki muna eftir því að eitthvað kynferðislegt hefði átt sér stað á milli hans og stúlkunnar og ekki hafa skýringar á niðurstöðu DNA-samanburðarrannsóknarinnar.

Ákærði kvað brotaþola hafa verið farna þegar B vakti hann. Hann kvaðst telja að hún hefði verið í íbúðinni þegar hann sofnaði og hefði hún annað hvort verið í sófanum eða rúminu. Hann kvaðst þó muna eftir því að C hefði komið í íbúðina, en ekki minnast þess að hafa rætt við hann. Þá kvaðst hann ekki minnast þess að rifrildi hefði átt sér stað milli hans og brotaþola þegar C var þarna staddur. Hann kvaðst muna lítið af því sem gerðist sökum ölvunar. Hann kannaðist við að hafa hringt til unnusta brotaþola eftir að honum hefði verið sagt hvað hann ætti að hafa gert, en A hefði ekkert viljað við hann tala.

X kvað þau A hafa komið heim til B um klukkan 22 til 23 um kvöldið. Þau hefðu öll verið á leiðinni niður í bæ og hefði hún fengið lánaðar leggings buxur hjá fyrrverandi unnustu ákærða, þar sem henni hefði ekki fundist hún vera nógu vel til fara. Hefði sú stúlka yfirgefið samkvæmið, en ætlað að hitta þau í bænum. Brotaþoli kvaðst hafa verið vakandi frá klukkan sex eða sjö um morguninn. Hún hefði drukkið nokkra bjóra í gleðskapnum og reykt kannabis og hefði það gert hana syfjaða. Hún kvaðst muna eftir að hafa setið í sófa og hefði hún sofnað þar. Hún hefði síðan vaknað í rúmi B, nakin að neðan, og hefði ákærði verið á milli fóta hennar og verið að sleikja á henni kynfærin. Það hefði tekið hana nokkrar sekúndur að átta sig þegar hún vaknaði, en þegar hún sá að það var ákærði sem var að hafa við hana munnmök hefðu það verið hennar fyrstu viðbrögð að segja við hann að hún væri á blæðingum. Hann hefði sagt að honum væri alveg sama, haldið um mjaðmir hennar og togað hana til sín. Í sömu mund hefði C annað hvort bankað á gluggann eða hringt í síma hennar. Hún hefði staðið upp, klætt sig og hleypt honum inn. Hún hefði sagt C hvað hefði gerst og beðið frammi á gangi á meðan hann fór inn og ræddi við ákærða. Þau C hefðu síðan yfirgefið íbúðina og hefði hún farið að leita að A, sem hefði verið kominn í samkvæmi í húsi við [...]. Þau hefðu farið heim og reynt að sofna, en ekki getað það og kom fram hjá brotaþola að þau hefðu haft samfarir þarna um morguninn. Hún hefði síðan leitað á Neyðarmóttöku síðar um daginn.

A kvað þau sem voru í gleðskapnum hafa verið á leiðinni niður í bæ, en brotaþoli hefði sofnað áður en til þess kom. Þeir hefðu reynt að vekja hana, en án árangurs. Ákærði hefði ætlað að fara með þeim í bæinn, en hann hefði síðan ákveðið að verða eftir. Hann kvaðst hafa skilið við brotaþola þar sem hún var sofandi í sófanum og hefði hún verið alklædd. Hefði ákærði verið vakandi þegar þeir fóru. Þeir B hefðu lent í samkvæmi í húsi við [...] og hefðu verið þar í nokkra stund þegar brotaþoli hringdi í síma B og hefði hún þá verið alveg brjáluð. Hún hefði sagt honum að hún hefði vaknað við að ákærði var að hafa við hana munnmök. Vitnið kvað brotaþola hafa verið að drekka bjór þetta kvöld, en ekki muna hversu mikið það var. Hún hefði hins vegar verið þreytt, en klukkan hefði verið um þrjú um nóttina þegar hún sofnaði. Þá bar vitnið að ákærði hefði hringt til hans daginn eftir og hefði hann ekkert þóst vita um málið, sem hann hefði heyrt um frá B.

C kvaðst hafa verið að koma úr miðborginni ásamt félaga sínum og hefðu þeir ætlað að koma við heima hjá B. Hann hefði hringt í síma brotaþola þegar þeir komu að húsinu. Hún hefði hleypt þeim inn og hefði hann strax séð að hún var reið. Hún hefði vikið sér frá til að hringja í A, en vitnið og félagi hans hefðu sest niður í íbúðinni og farið að ræða við ákærða. Brotaþoli hefði síðan komið inn aftur og hefði hún verið alveg brjáluð og sagt þeim að hún hefði vaknað við að ákærði var að sleikja á henni kynfærin. Vitnið kvaðst hafa spurt ákærða hvort þetta væri rétt en hann hefði neitað því og sagt að brotaþoli væri bara eitthvað rugluð. Brotaþoli hefði síðan rokið út og hefðu vitnið og félagi hans fylgt á eftir. Þeir hefðu ætlað að fylgja henni heim, en á leiðinni hefði A hringt til hennar og hefði hún farið að hitta hann niðri á [...]. Vitnið kvað rétt vera sem haft var eftir honum við skýrslutöku hjá lögreglu að ákærði hefði viðurkennt fyrir honum að hafa verið að „putta“ brotaþola, en að hann hefði fengið leyfi til að gera það. Brotaþoli hefði hins vegar harðneitað því við hann að hafa leyft eitthvað slíkt.

B kvað brotaþola hafa verið sofnaða þegar þeir A yfirgáfu íbúðina og hefði hún þá verið alklædd. Ákærði hefði verið vakandi, en lagst í rúmið í þá mund er þeir gengu út. Vitnið kvaðst hafa reynt að draga ákærða með niður í bæ, en hann hefði bara lagst upp í rúm. Þetta hefði verið um klukkan tvö eða þrjú um nóttina. Þau hefðu verið að drekka alla nóttina, auk þess sem kannabis hefði verið reykt í gleðskapnum. Brotaþoli hefði verið orðin mjög ölvuð og hefði hún dottið og brotið einhver glös áður en hún sofnaði. Brotaþoli hefði síðan hringt í hann þar sem þeir A voru staddir í samkvæmi. Hún hefði verið í miklu uppnámi og sagt þeim að hún hefði vaknað við að bankað var og hefði hún þá orðið þess áskynja að ákærði var að sleikja á henni kynfærin. Vitnið kvaðst hafa farið heim eftir að hafa heyrt frásögn brotaþola og hefði hann rætt við ákærða, sem hefði hafnað því að eitthvað kynferðislegt hefði átt sér stað á milli þeirra.

A-kk-nf H-kk-nf kvensjúkdómalæknir gerði grein fyrir réttarlæknisfræðilegri skoðun sem brotaþoli gekkst undir á Neyðarmóttöku og kom m.a. fram hjá vitninu að erfiðara geti reynst að leita sýna á kynfærum ef kona er á blæðingum, eins og var í tilfelli brotaþola.

K-kvk-nf M-kvk-nf, deildarstjóri Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, gerði grein fyrir rannsókn á blóð- og þvagsýnum, sem tekin voru frá brotaþola við læknisskoðun. Kom fram hjá vitninu að brotthvarf alkóhóls úr blóði næmi að meðaltali 0,20‰ á klukkustund. Miðað við að blóðsýni hafi verið tekið um 10 tímum eftir að brotaþoli hætti drykkju hefði alkóhólmagn í blóði hennar því getað numið 2‰ á þeim tíma.

B-kk-nf S-kk-nf, sérfræðingur lögreglu, gerði grein fyrir DNA-samanburðarrannsókn sem fram fór í málinu. Hann kvað niðurstöðu rannsóknar á sýni sem tekið var frá klofbót nærbuxna brotaþola, þar sem fannst blanda DNA-sniða sem samrýmdust því að stafa frá henni og ákærða, geta komið heim og saman við að ákærði hefði sleikt kynfæri hennar. Þar sem sýnið hefði verið tekið úr innanverðum nærbuxunum taldi vitnið ekki geta verið að þekjufrumur frá ákærða hefðu borist frá buxum, sem brotaþoli fékk lánaðar frá fyrrverandi unnustu hans. Þá lýsti vitnið því að DNA-snið ákærða þyrfti ekki endilega að finnast í sýnum sem tekin voru frá kynfærum, svo að samrýmdist frásögn brotaþola, en stroksýni hefðu getað verið tekin frá stöðum á líkama hennar þar sem þekjufrumur var ekki að finna. Þá gæti sá tími sem leið þar til brotaþoli fór í læknisskoðun haft áhrif í þessu sambandi, auk þess sem fram hefði komið að brotaþoli hefði haft samfarir við unnusta sinn áður en sýni voru tekin.

Niðurstaða

Ákærði neitar sök. Hann hefur borið að hann minnist þess ekki að hafa haft munnmök við brotaþola, eins og hún hefur lýst, en tók fram við skýrslutöku fyrir dóminum að ef hann hefði „gert eitthvað“ hefði það aðeins verið með samþykki brotaþola. Kom fram hjá ákærða að hann myndi illa atvik í umrætt sinn, sökum ölvunar- og vímuáhrifa. Frásögn X af því að ákærði hafi sleikt kynfæri hennar fær stoð í niðurstöðu DNA-rannsóknar, sem gerð hefur verið grein fyrir. Hún greindi frá því fyrir dóminum að hún hefði vaknað um sex- eða sjöleytið að morgni föstudags, og sinnt ungum börnum sínum allan daginn. Hún hefði drukkið bjór og neytt kannabis í gleðskapnum um kvöldið og hefði hana syfjað við það. B lýsti því að brotaþoli hefði orðið mjög ölvuð í gleðskapnum og A kvað þá B hafa reynt að vekja hana áður en þeir yfirgáfu íbúðina, en án árangurs. Verður lagt til grundvallar að brotaþoli hafi fallið í djúpan svefn sökum þreytu, áfengis- og kannabisneyslu. Þá þykir framburður vitnanna C, A og B um viðbrögð brotaþola eftir að hún vaknaði styðja frásögn hennar um kynferðisbrot ákærða.

Framburður brotaþola er trúverðugur að mati dómsins og fær stuðning í framburði vitna og niðurstöðu DNA-rannsóknar, svo sem rakið hefur verið. Hefur ákærði engar trúverðugar skýringar gefið á því hvers vegna DNA-snið hans fannst í sýni sem tekið var úr innanverðri klofbót nærbuxna stúlkunnar. Þá hefur ákærði borið fyrir sig minnisleysi um atvik og hefur framburður hans um að hann hafi ekki haft kynferðismök við brotaþola ekki verið afdráttarlaus. Dregur frásögn vitnisins C um orðaskipti við ákærða í kjölfar ásakana brotaþola jafnframt úr trúverðugleika framburður hans um að hann hafi ekki haft kynferðismök við stúlkuna. Er það niðurstaða dómsins að leggja beri frásögn brotaþola til grundvallar í málinu. Þykir sannað að ákærði hafi framið þá háttsemi sem honum er gefin að sök. Verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og er háttsemin þar rétt færð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur árið 1986. Samkvæmt sakavottorði hefur hann hlotið átta refsidóma frá árinu 2006, fyrir líkamsárásir, húsbrot, eignaspjöll og þjófnaðarbrot. Ákærði er í máli þessu sakfelldur fyrir nauðgun. Samkvæmt því, og með vísan til 1. og 2. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár.

Ákærði verður dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Liggur fyrir framburður brotaþola og sambýlismanns hennar um vanlíðan sem hún hefur búið við eftir verknaðinn. Þykir miskabótakrafa hæfileg og verður hún dæmd eins og hún er fram sett, með vöxtum sem í dómsorði greinir.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef hdl., vegna vinnu á rannsóknarstigi málsins og við meðferð þess fyrir dómi, 818.400 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef V-kk-ef hdl., 470.580 krónur. Við ákvörðun þóknunar lögmanna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Ákærði greiði 140.932 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Þ-kvk-nf S-kvk-nf G-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

Dóminn kveða upp héraðsdómararnir R-kvk-nf H-kvk-nf, sem dómsformaður, og H-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf L-kvk-nf, settur héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, M-x-x W-x-x, sæti fangelsi í tvö ár.

Ákærði greiði X, 1.000.000 króna, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 3. ágúst 2013 til 6. október 2013, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef hdl., 818.400 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef V-kk-ef hdl., 470.580 krónur, og 140.932 krónur í annan sakarkostnað.

R-kvk-nf H-kvk-nf

H-kk-nf B-kk-nf

I-kvk-nf L-kvk-nf