S-1226/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 6. mars sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 11. nóvember 2008 gegn G-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, kt. […], Laufbrekku 6, Kópavogi, „fyrir umferðarlagabrot með því að hafa þriðjudaginn 9. september 2008 ekið bifreiðinni KM-231 undir áhrifum áfengis (vínandamagn í lofti 0,28 mg/l) og sviptur ökuréttindum austur Nýbýlaveg í Kópavogi við Breiðholtsbraut, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst þetta varða við 1., sbr. 3. mgr., 45. gr., 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997.“

Í ákæru er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006. Ákæruvaldið hefur einnig krafist greiðslu sakarkostnaðar.

Ákærði krefst sýknu af því ákæruatriði að hann hafi ekið undir áhrifum áfengis. Til vara krefst hann vægustu refsingar. Málsvarnarlauna er krafist.

I.

Þriðjudaginn 9. september 2008 kl. 10:03 voru lögreglumennirnir B-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf og E-kk-nf E-kk-nf B-kk-nf staddir í lögreglubifreið á Nýbýlavegi í Kópavogi er þeir mættu bifreiðinni KM-231. E-kk-nf þekkti ökumann bifreiðarinnar, ákærða í máli þessu, og vissi að hann var sviptur ökuréttindum. Ákærða var gefið merki um að stöðva bifreiðina sem hann gerði fljótlega. Í frumskýrslu lögreglu segir að ákærða hafi verið boðið yfir í lögreglubifreiðina til viðræðna og hafi hann þegið boðið. Í lögreglubifreiðinni hafi honum verið kynnt sakarefnið og réttarstaða hans. Ákærði hafi sagst skilja réttindi sín og viðurkennt að hafa ekið sviptur ökuréttindum. Ákærða var gert að taka öndunarpróf í lögreglubifreiðinni með S-D2 öndunarprófsmæli og sýndi mælingin 0,75‰. Ákærða var þá tilkynnt að hann væri grunaður um ölvun við akstur og var í framhaldi af því færður á lögreglustöðina í Kópavogi. Þar var hann færður fyrir varðstjóra sem framkvæmdi öndunarsýnatöku með Evidencer- öndunarsýnatæki. Niðurstaða úr öndunarsýninu sýndi 0,28 mg/l.

Þ-kk-nf E. H-kk-nf varðstjóri lagði spurningar fyrir ákærða vegna töku öndunarsýnis og fyllti út til þess gert skráningareyðublað. Kemur m.a. fram á eyðublaðinu, sem ákærði undirritaði ásamt Þ-kk-þgf og vottinum E-kk-þgf B-kk-þgf, að ákærði hafi viljað gefa öndunarsýni. Þá kemur fram á eyðublaðinu að ákærði hafi verið spurður um hvort hann hafi neytt áfengis eftir að akstri lauk og svaraði hann því neitandi. Ákærði var spurður um hvort hann hefði notað lyf, þríhyrningsmerkt lyf, og svaraði ákærði því einnig neitandi. Aðspurður um hvort hann hefði eðlilegan líkamshita, 37°C, svaraði ákærði því til að svo væri. Ákærði neitaði að hafa meðhöndlað leysiefni án umbúða eða í opnum umbúðum skömmu fyrir handtöku.

Ákærði sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði ekki drukkið áfengi, hvorki um morguninn né kvöldið áður. Hins vegar kvaðst hann mikið vera að vinna með frostlagarkerfi í pípulögnum en hann væri pípulagningameistari. Þennan morgun hafi hann einmitt verið að vinna við slíkt kerfi og þá hafi hann þurft að sjúga upp frostlög í gegnum slöngu til að setja í brúsa. Við það fari stundum einhver frostlögur upp í munninn og hafi það gerst þennan morgun. Hann hafi hins vegar ekki hugsað út í þetta þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglunni og því svarað spurningu varðstjóra neitandi um að hann hafi meðhöndlað einhver leysiefni skömmu fyrir handtöku.

B-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður sagði fyrir dómi að ákærði hafi blásið í öndunarprófsmæli í lögreglubifreiðinni og hafi mælst alkóhól í öndunarsýninu.

E-kk-nf E-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hafi þekkt ákærða vegna fyrri afskipta. Hann hafi vitað að hann væri próflaus og þess vegna hafi þeir stöðvað bifreið hans. Hann minnti að hann hafi fundið áfengislykt af ákærða og þess vegna hafi hann verið látinn blása í öndunarprófsmæli í lögreglubifreiðinni. Ákærði hafi ekki minnst á að hann hafi meðhöndlað frostlög rétt áður.

Þ-kk-nf E. H-kk-nf varðstjóri tók öndunarsýni af ákærða á lögreglustöðinni. Í skýrslu sinni fyrir dómi lýsti hann framkvæmd öndunarsýnatöku og hvernig öndunarsýnatækið Evidencer væri notað. Hann lýsti því einnig hvernig ákærði hafi svarað spurningum hans um hvort hann hafi meðhöndlað leysiefni skömmu fyrir handtöku eða hvort hann væri með eðlilegan líkamshita. Ákærði hafi ekki minnst á að hann hafi notað frostlög stuttu fyrir handtöku. Þ-kk-nf kvaðst muna vel eftir þessari skýrslutöku vegna þess að hann hafi þekkt ákærða af fyrri afskiptum. Ekki kvaðst Þ-kk-nf muna eftir því að áfengislykt hafi verið af kærða.

B-kk-nf J. B-kk-nf rannsóknarlögreglumaður kom fyrir dóm og skýrði út notkun Evidencer-tækisins. Hann sagði tækið hafa verið framleitt í febrúar 2008 og prófað við afhendingu hjá Statens kriminal tekniska laboratorium í Svíþjóð. Prófun hafi hafist 8. febrúar 2008 og lokið 20. sama mánaðar. Kvörðunareftirlit og mánaðareftirlit hafi verið framkvæmt án athugasemda 20. maí 2008, 30. maí 2008, 25. júlí 2008, 25. september 2008, 20. nóvember 2008 og síðast 12. janúar 2009. Kvörðun og mánaðareftirlit gildi í 60 daga og ef það líði lengri tími læsist tækið og þá sé ekki unnt að taka öndunarsýni fyrr en búið er að framkvæma kvörðun og mánaðareftirlit. Þá upplýsti B-kk-nf að tækið skynjaði truflandi efni og í þeim tilvikum rofnaði mæling. Ætti það við ef leysiefni mældust í öndun. Í þessu tilviki hafi ekkert slíkt gerst. B-kk-nf kvaðst hafa farið á námskeið hjá norskum lögregluyfirvöldum til að læra á tækið og einnig á námskeið hjá söluaðila í Svíþjóð. Þá hafi fulltrúi framleiðenda komið til Íslands og haldið námskeið sem hann hafi setið.

Aðalmeðferð málsins hófst 17. febrúar 2009 en var frestað að ósk ákærða til 6. mars 2009 þar sem ákærði óskaði eftir að afla læknisvottorðs um að hann væri að jafnaði með hærri líkamshita en 37°-C. Í læknisvottorði J-kk-ef G-kk-ef H-kk-ef læknis kemur m.a. fram að ákærði hafi greinst með sjúkdóminn síþreytu og undirgengist margar rannsóknir vegna þess. Í gögnum um sjúkdóminn komi fram að eitt fjölmargra einkenna sjúkdómsins sé hækkaður líkamshiti, gjarnan á bilinu 38-38,5°-C. Segir jafnframt í vottorði læknisins að ákærði hafi nefnt það við lækninn að hann verði stundum var við hækkaðan líkamshita, einkum eftir áreynslu, líkamsrækt eða erfiða vinnu. Þá hefur ákærði lagt fram læknisvottorð E-kk-ef S-kk-ef læknis, dags. 27. ágúst 2003, þar sem segir að ákærði hafi verið sjúklingur hjá lækninum síðastliðin átta ár og verið greindur með síþreytu og vefjagigt. Þessu fylgir stundum aukinn líkamshiti seinnipart dags eða við áreynslu.

II.

Ákærði er sóttur til saka fyrir að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis þriðjudaginn 9. september 2008. Ákærði var látinn blása í öndunarsýnamæli af gerðinni Evidencer sem mælir magn etanóls í útöndunarlofti. Tvö sýni voru tekin, kl. 10:34 og kl. 10:35, og mældust í þeim báðum 0,33 mg í hverjum lítra lofts. Endanleg niðurstaða, eftir að tillit hafði verið tekið til skekkjumarka, 0,05 mg/l, var 0,28 mg/l.

Umrætt mælitæki er hátæknilegt og liggja fyrir skýrslur og framburður vitnis um eiginleika þess. Áður en sýnataka fór fram var ákærði spurður fimm spurninga, m.a. hvort hann hefði eðlilegan líkamshita og hvort hann hefði meðhöndlað leysiefni skömmu fyrir handtöku. Hann sagðist ekki hafa meðhöndlað slík efni og sagðist hafa eðlilegan líkamshita. Svör hans voru færð á sérstakt eyðublað sem ákærði undirritaði ásamt sýnatökumanni og einum votti.

Við aðalmeðferð skýrði ákærði hins vegar svo frá að hann hefði meðhöndlað frostlög fyrr um morguninn, stuttu áður en hann var handtekinn. Hafi hann þurft í vinnu sinni sem pípulagningameistari að sjúga frostlög upp í slöngu og við það hafi einhver frostlögur farið upp í munn hans. Þá lagði hann ennfremur fram við aðalmeðferð vottorð lækna um líkamshita sinn.

Ákærði hefur ekki gefið aðra skýringu á þessum breytta framburði en að það hafi verið athugunarleysi af honum að minnast ekki á þessi atriði hjá lögreglu. Fyrir liggur að blóðsýni eru ávallt tekin ef minnsti vafi leikur á að líkamshiti sé ekki eðlilegur eða hinn grunaði hafi meðhöndlað leysiefni.

Þegar málið er metið heildstætt þykir afturhvarf ákærða frá fyrra framburði ótrúverðugt. Þá þykja framlögð læknisvottorð ekki skera úr um að líkamshiti ákærða hafi verið hærri en 37°-C morguninn 9. september 2008. Eru því ekki viðhlítandi rök til að vefengja umrædda mælingu og telst því lögfull sönnun fengin um brot ákærða. Er brot hans rétt fært til refsiákvæða í ákæru.

Sakaferill ákærða er þannig að þann 15. nóvember árið 2000 undirgekkst ákærði sátt fyrir ölvunarakstur og var þá sviptur ökuleyfi í 12 mánuði. Þann 26. október 2005 hlaut ákærði viðurlagaákvörðun fyrir ölvunarakstur og var þá sviptur ökuleyfi í 2 ár frá 26. október 2005. Þann 8. desember 2005 hlaut ákærði dóm fyrir ölvunarakstur og var þá sviptur ökuleyfi í 3 ár frá 12. desember 2005. Þann 12. apríl 2007 undirgekkst ákærði sátt fyrir að hafa ekið sviptur ökuleyfi.

Brot ákærða gegn 45. gr. umferðarlaga telst nú ítrekað öðru sinni. Refsing hans þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Svipta ber ákærða ökuleyfi ævilangt frá dómsbirtingu að telja.

Dæma ber ákærða til að greiða allan kostnað sakarinnar sem er 15.000 krónur að viðbættum málsvarnarlaunum skipaðs verjanda hans, J-kk-ef E-kk-ef hdl., 150.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Ákærði, G-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga.

Ákærði sæti sviptingu ökuréttar ævilangt frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði greiði kostnað sakarinnar, 165.000 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef E-kk-ef hdl., 150.000 krónur.

G-kk-nf A-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 2. apríl 2009.