S-358/2016

Mál þetta, sem þingfest var þann 23. febrúar sl., og dómtekið 8. maí sl., er höfðað með ákæru útgefinni af héraðssaksóknara, dagsettri 14. desember 2016, á hendur ákærða, A-kk-þgf P-x-x H-kk-þgf, til heimilis að Freyvangi 16, Hellu „fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 2. ágúst 2014 utandyra við veitingastaðinn Útlagann á Flúðum í Hrunamannahreppi veist að A, með því að skera hann með dúkahnífi í hægri kálfavöðvann, með þeim afleiðingum að A hlaut 30 sm langan og gapandi skurð á fótleggnum sem sauma þurfti saman með 34 sporum.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa A og er krafan svohljóðandi:

„Einkaréttarkröfur:

Af hálfu A, er þess krafist að ákærða verði gert að greiða miskabætur að fjárhæð kr. 3.000.000 auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. ágúst 2014 en með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Þá er þess krafist að greiddur verði kostnaður vegna atvinnutjóns, sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns, sbr. 1. mgr. 1. gr. sakaðbótalaga [sic] nr. 50/1993 en áskilinn réttur til að reifa þann hluta kröfugerðar síðar. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Ákæruvaldið gerir þær kröfur sem í ákæru greinir.

Af hálfu bótakrefjanda eru gerðar sömu kröfur og í ákæru greinir.

Ákærði, sem neitar sök, krefst aðallega sýknu. Til vara krefst ákærði að refsing verði látin niður falla og til þrautavara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að refsing verði skilorðsbundin. Þá krefst ákærði þess að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð verulega. Verjandi ákærða krefst málsvarnarlauna og að þau verði greidd úr ríkissjóði.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning um líkamsárás á veitingastaðnum Útlaganum á Flúðum klukkan 02:05 aðfaranótt laugardagsins 2. ágúst 2014. Lögregla kom á vettvang klukkan 02:36. Á vettvangi afhenti dyravörður veitingastaðarins lögreglu lítinn hringlaga dúkahníf og vísaði lögreglu á ákærða. Segir í frumskýrslu að nokkuð af blóði hafi verið á framanverðum gallabuxum ákærða, einkum á framanverðum lærum. Þá hafi blóð einnig verið sjáanlegt á skóm og nokkrir dökkleitir blettir hafi verið framan á bol ákærða. Þá hafi ákærði verið blóðugur á höndum. Meðal gagna málsins eru ljósmyndir sem lögregla tók af skurði á hendi ákærða, sem og af bol, buxum og skóm hans. Þá eru einnig tvær ljósmyndir af leðurjakka sem ákærði klæddist umrætt sinn og segir í skýringum lögreglu við aðra myndina að stroff á vinstri ermi jakkans sé í sundur líkt og það hafi verið skorið. Einnig eru meðal gagna málsins þrjár ljósmyndir sem ákærði sendi lögreglu, m.a. af skurði á hendi hans.

Segir í frumskýrslu lögreglu að ákærði hafi sjáanlega verið ölvaður en skýrmæltur og rólegur. Samkvæmt framburði lögreglumannsins B-kk-ef Ó-kk-ef M-kk-ef fyrir dómi, en vitnið ritaði frumskýrslu, kom fram að í samráði við rannsóknarlögreglumann á vakt hafi verið tekin ákvörðun um að færa ákærða ekki á lögreglustöð í kjölfar handtöku hans.

Tæknideild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu rannsakaði dúkahníf þann sem lögregla lagði hald á. Í skýrslu tæknideildar kemur fram að um hafi verið að ræða ljósgrænan hringlaga dúkahníf framleiddan í Japan af gerðinni „Olfa Touch-Knife“. Hnífnum er lýst þannig í skýrslunni: „Hnífurinn var samsettur úr hringlaga plasthlíf, sem var 4,5 sm í þvermál og 0,5 sm á þykkt. Þyngd hnífsins var 6,65 gr. Á kanti plasthlífarinnar var 1 sm löng rauf og var hnífsblaði þrýst út gegnum raufina með því að ýta á gráan hnapp á efri hlið hnífsins/hlífarinnar. Styðja þurfti við hnappinn til að halda blaðinu úti, en einhvers konar gormur virðist tengdur hnappnum, þannig að þegar hnappi er sleppt dregst blað sjálfkrafa aftur inn. Egg hnífsblaðsins náði um 1 sm út úr plasthlífinni þegar blað var í ystu stöðu.“ Fram kemur að rauðleitt kám hafi verið sjáanlegt í rifflum á hnappnum sem þrýsti blaðinu út og hafi það sýnt jákvæða svörun við LMG blóðprófi. Þá hafi einnig komið í ljós dökkleitt kám á svæði sem annars hafi verið hulið þegar blað hnífsins hafi verið inndregið. Það hafi einnig sýnt jákvæða svörun við áðurnefnt blóðpróf. Sama hafi gilt um rauðleitt kám sem hafi verið sjáanlegt á báðum hliðum hnífsblaðsins, þó sýnilega meira á annarri hliðinni. Kemur fram að til staðar hafi verið lífsýni sem nothæf hefðu verið til DNA kennslagreiningar. Meðal gagna málsins eru fjórtán ljósmyndir af umræddum hníf. Á myndunum má greinilega sjá rauðleitt kám, bæði á hnífnum sjálfum og blaði hans.

Samkvæmt frumskýrslu ræddi lögregla við brotaþola, A, og skráði niður frásögn hans. Upplýsti skýrsluritari, B, í skýrslugjöf fyrir dómi, að viðtalið hafi farið fram á sjúkrahúsinu á Selfossi þegar C læknir hafi verið að gera að sárum brotaþola. Meðal rannsóknargagna er vottorð áðurnefnds læknis og kemur þar fram að áverki á hægri fótlegg (kálfa) brotaþola hafi verið um 30 sentimetra langur gegnum húð og vöðvahimnu með skurðum niður í vöðva, en í sárinu hafi ekki sést í sinar, taugar eða meiriháttar æðar. Sárið hafi verið gapandi en ekki djúpt, á að giska 5 millimetrar þar sem það var dýpst. Saumuð hafi verið um 34 spor og hafi sárabarmar lagst vel saman. Engir aðrir áverkar voru tilgreindir í vottorðinu. Í lok vottorðsins segir: „Hef ekki aðrar upplýsingar um gang mála varðandi sárið en á von á því að A-kk-nf nái sér að mestu, ef ekki alveg að fullu og eftirstöðvar verða litlar. Hætta er þó á sýkingum í svo stóru sári og fékk hann því sýklalyf og ráðleggingar varðandi töku þeirra og umhirðu sársins.“ Meðal gagna málsins er ljósmynd sem lögregla tók af umræddum skurði.

Fyrir liggur að þann 22. september 2014 kærði ákærði líkamsárás sem hann kvaðst hafa orðið fyrir í umrætt sinn af hendi brotaþolans A og vitnanna D, bróður brotaþola, og E, vinar brotaþola. Meðal gagna málsins er læknisvottorð er varðar ákærða í máli þessu, en hann mun hafa leitað á bráðamóttöku sjúkrahússins á Selfossi síðar um nóttina, þ.e. eftir að hafa verið fluttur á Hellu. Í læknisvottorði C læknis er í upphafi vísað til þess að ákærði hafi lent í áflogum við annan mann með þeim afleiðingum að báðir hafi skorist á hníf sem ákærði hafi verið með á lyklakippu sinni. Kemur fram að saumuð hafi verið 24 spor í vinstri úlnlið ákærða og hafi skurðurinn verið u.þ.b. 12-14 sentimetra langur og u.þ.b. hálfs til eins sentimetra djúpur. Engir aðrir áverkar eru tilgreindir í vottorði læknisins. Meðal gagna málsins eru ljósmyndir af fatnaði ákærða, nánar tiltekið af leðurjakka, buxum, skóm og bol. Þá eru einnig tvær ljósmyndir sem sýna áverka á vinstri úlnlið ákærða.

Gögn málsins bera með sér að við rannsókn lögreglu naut brotaþoli í máli þessu bæði réttarstöðu sem vitni, þ.e. við yfirheyrslu 12. ágúst 2014, og sem sakborningur, þ.e. í yfirheyrslu 15. apríl 2016. Vitnið D naut réttarstöðu vitnis í skýrslutöku í gegnum síma 19. ágúst 2014, en sem sakborningur í yfirheyrslu 15. apríl 2016. Þá var vitnið E yfirheyrður sem sakborningur 18. apríl 2016. Með bréfum héraðssaksóknara, dags. 19. desember 2016, var þáttur A, D og E felldur niður með vísan til 145. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Samkvæmt gögnum málsins voru lögregluskýrslur teknar af fimm vitnum dagana 13. og 14. ágúst 2014. Bótakrafa brotaþola er dags. 21. ágúst 2014, læknisvottorð eru dags. 15. ágúst og 5. október sama ár, og rannsóknarskýrsla tæknideildar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu 28. ágúst sama ár.

Auk ákærða gáfu skýrslu fyrir dómi brotaþolinn A og vitnin D, bróðir brotaþola og vinir brotaþola, þeir E og F. Vinkonur ákærða, þær G og H, gáfu einnig skýrslu sem og vitnin I, J, K, dyravörður á skemmtistaðnum Útlaganum, lögreglumennirnir B og L og læknarnir C, M og N. Framburður ákærða og vitna verður ekki rakinn, en vikið að honum í niðurstöðukafla að því leyti sem þörf krefur til úrlausnar málsins.

Niðurstaða

Ákærði neitar sök og ber við minnisleysi um atvik máls. Í skýrslutökum fyrir dómi kom fram að brotavettvangur hafi verið utandyra við veitingastaðinn Útlagann, eins og lýst er í ákæruskjali, nánar tiltekið á útisvæði veitingastaðarins. Í framburði vitnanna G, I og B lögreglumanns kom fram að margmenni hafi verið á skemmtistaðnum og útisvæðinu umrætt sinn. Meðal gesta voru ákærði og vinkonur hans, vitnin G og H. Þar var einnig brotaþoli ásamt vinum sínum, þeim F og E, og bróður brotaþola, D. Vitnið I, sem kvaðst hafa hlúð að brotaþola eftir atvikið, var einnig stödd á útisvæðinu en vitnið J kvaðst hafa staðið innan við glugga á veitingastaðnum. Allir framangreindir gestir Útlagans voru undir áhrifum áfengis umrædda nótt að undanskildu vitninu G. Rétt þykir að geta þess að það er mat dómsins að ekki verði byggt á frásögn vitnisins J í símtali við lögreglu klukkan 06:32 sunnudaginn 3. ágúst 2014, en vitnið kvaðst fyrir dómi muna að hafa hringt í lögreglu um klukkan 14:00 daginn eftir umræddan atburð. Fram kom hjá vitninu fyrir dómi að það þekkti ákærða og brotaþola hvorki í sjón né með nafni. Staðfesti vitnið L lögreglumaður, sem ræddi við vitnið umrætt sinn, að í því símtali hafi vitnið m.a. lýst því að hafa séð ákærða taka upp hníf og skera kálfa brotaþola og er sá framburður færður til bókar í svokallaða dagbók lengri. Tíu dögum síðar, eða 13. ágúst 2014, gaf vitnið J skýrslu hjá lögreglu. Þar kom m.a. fram að hann hafi staðið í þeirri trú að ákærði, sem vitnið kvaðst hafa setið við hliðina á eftir atvikið, hafi verið sá sem orðið hefði fyrir árás. Þar er haft eftir vitninu að hann hafi engan séð beita hníf í átökunum. Í skýrslutöku fyrir dómi mundi vitnið hins vegar ekki eftir að hafa gefið umrædda skýrslu hjá lögreglu og gaf þær skýringar að hann hafi á umræddum tíma oft gefið skýrslur hjá lögreglu. Kvað hann slagsmál, sem hann hafi séð umrætt sinn út um glugga veitingarstaðarins, ekki hafa verið eftirminnileg. Nánar tiltekið kvaðst vitnið fyrir dómi hafa séð tvo menn, sem hann gerði ráð fyrir að hafi verið ákærði og brotaþoli, veltast um í grasinu fyrir utan veitingastaðinn.

Af framburði ákærða fyrir dómi, svo langt sem hann nær, og framburði brotaþola og vitnanna E og F, má ætla að samskipti ákærða og brotaþola á útisvæðinu megi rekja til ætlaðra afskipta ákærða af stúlkum sem í kjölfarið hafi leitað til brotaþola og vina hans á dansleiknum.

Ákærði, sem kvaðst hafa verið talsvert ölvaður umrætt sinn, bar við minnisleysi um atvik að öðru leyti en því að tveir strákar, sem hann hafi ekki þekkt, hafi komið að honum og þeir farið að rífast. Rætt hafi verið um „runna“, en eftir það bresti minni hans, allt hafi orðið svart og hann rankað við sér sitjandi á stól inni á veitingastaðnum. Hins vegar gat ákærði ekki gert grein fyrir því hvernig hann hafi komist þangað. Taldi ákærði að hann hafi misst meðvitund við högg sem hann hafi fengið annað hvort í andlit eða hnakka. Þegar hann hafi rankað við sér hafi hann séð skurð á vinstri hendi sinni, þvert yfir úlnlið, og bráðaliða hlaupa framhjá á leið á útisvæðið og hafi nærstaddir rætt um að einhver væri illa slasaður. Upplýsti ákærði að hann væri örvhentur. Kvaðst ákærði þá hafa tekið upp lyklakippuna, sem dúkahnífur hafi verið festur við, og hafi hnífurinn verið útataður í blóði. Því hafi hann dregið þá ályktun að hann hafi verið þar að verki. Við það hafi hann farið í hálfgert lost og kallað í dyravörð og afhent honum hnífinn. Staðfesti ákærði að hafa haft dúkahníf með sér á dansleikinn en hnífinn hafi hann notað til að opna kassa í vinnunni. Dúkahnífinn, sem hann hafi geymt í vinstri rassvasa, hafi hann eingöngu notað í framangreindum tilgangi og því hafi ekkert blóð verið á hnífnum fyrir umrætt atvik. Staðfesti ákærði fyrir dómi að hnífur sá sem lögreglu hafði verið afhentur vettvangi og lá frammi við aðalmeðferð málsins væri sinn hnífur. Kvað ákærði blað hnífsins hafi verið stutt og hafi þurft að halda niðri þar til gerðum takka til að blaðið héldist úti.

Brotaþoli, A, sem fyrir dómi kvaðst hafa verið mjög ölvaður umrætt sinn, auk þess að hafa neytt fíkniefna, kvaðst hafa séð ákærða, sem brotaþoli þekkti ekki, og F rífast á útisvæðinu og hafa gengið til þeirra. Hafi ákærði ýtt í bringu brotaþola og hann þá kýlt ákærða högg með krepptum hnefa, að því er brotaþola minnti í kinnina. Við það hafi ákærði fallið í jörðina. Kvaðst brotaþoli hafa gripið í jakka ákærða sem þá hafi gripið í fót sinn og skorið í gegnum gallabuxur sem brotaþoli hafi klæðst, en allt þetta hafi tekið stutta stund. Kvaðst brotaþoli ekki hafa séð hvað ákærði hafi verið með í hendi og hafi það tekið hann nokkurn tíma að átta sig á hvað gerst hefði. Framburður brotaþola var í öllum meginatriðum með sama hætti þegar lögregla yfirheyrði hann 8. ágúst 2014.

Bróðir og vinir brotaþola gerðu í framburði sínum fyrir dómi ekki meira út þætti brotaþola í átökum við ákærða en brotaþoli lýsti sjálfur fyrir dómi. Þannig staðfesti vitnið D frásögn brotaþola. Kvaðst vitnið hafa heyrt læti og þá séð brotaþola kýla ákærða sem fallið hafi í jörðina. Hafi hann hlaupið að og þá hafi ákærði legið í jörðinni en vitnið strax séð að blætt hafi úr brotaþola. Kvaðst vitnið hafa öskrað á ákærða en síðan farið að hlúa að brotaþola. Vitnið F bar með svipuðum hætti um atvik en kvaðst þó ekki hafa séð hvað ákærða og brotaþola fór á milli, en á einhverjum tímapunkti hafi þeir báðir legið í jörðinni. Vitnið E kvaðst hafa séð einhvern slá ákærða niður og að brotaþoli hafi tekið utan um ákærða. Þá hafi honum sýnst ákærði sveifla einhverju að brotaþola en kvaðst þó engan hníf hafa séð.

Lýsingar vinkvenna ákærða á samskiptum hans og brotaþola eru með nokkuð öðrum hætti en þær lýsingar sem raktar hafa verið hér að framan. Vitnið G kvaðst hafa séð tvo stráka gefa þriðja stráknum merki, benda á ákærða, og hafi þeir síðan gengið að ákærða og tekið eða dregið hann frá fólkinu og út í horn garðsins við girðinguna. Þegar hún hafi komið að hafi ákærði legið á jörðinni og haldið höndum fyrir andlit sitt og hún séð strákana sparka í ákærða. Einn þessara manna hafi verið með langan skurð á fæti en ákærði hafi einnig verið með skurð á vinstri hendi. Vitnið tók fram að hún hafi ekki séð alla atburðarásina þar sem gestir staðarins hafi byrgt henni sýn og einnig hafi þetta allt gerst á stuttum tíma. Vitnið kvaðst ekki vita hvernig ákærði, sem hafi verið skelkaður, hafi komist inn í veitingahúsið en þar hafi hann verið næst þegar vitnið hafi séð hann. Þann með skurðinn á fæti hafi hún séð brosandi á bekk og hafi einhverjir verið að skoða sár hans. Vitnið H kvaðst hafa séð strák ráðast á ákærða. Sérstaklega aðspurð kvaðst vitnið ráma í að fleiri en einn strákur hafi ráðist að ákærða. Hafi hún séð ákærða liggjandi á jörðinni og aðspurð um framburð sinn hjá lögreglu staðfesti vitnið að hafa séð ákærða verja höfuð sitt.

Í framburði vitnisins I, sem hvorki kvaðst hafa þekkt ákærða eða brotaþola en þó hafa rætt lítillega við brotaþola fyrr um kvöldið, kom fram að hún hafi setið við borð og verið litið til hliðar og þá séð ákærða og brotaþola rífast eða slást og síðan falla í jörðina hjá runna eða girðingu. Tók vitnið fram að aðeins hafi verið um að ræða átök milli ákærða og brotaþola. Þá bar vitnið með nokkuð óljósum hætti um að hafa séð eitthvað í hendi ákærða sem hafi glampað eða glitrað.

Með vísan til framburðar ákærða, brotaþola og framangreindra vitna þykir sannað að ákærði og brotaþoli áttu í átökum á útisvæðinu þó svo ekki liggi fyrir með skýrum hætti hvor þeirra hafi átt upptökin. Einnig þykir sannað að í þeim átökum hafi brotaþoli fengið skurð þann á hægri kálfa sem lýst er í ákæru.

Ákærði hefur hins vegar fyrir dómi neitað að hafa veitt brotaþola umræddan áverka og ber við minnisleysi um atvik máls eftir að hann féll í jörðina eins og áður er rakið. Í frumskýrslu er hins vegar með nokkuð ítarlegum hætti gerð grein fyrir framburði ákærða á vettvangi. Ákærði kannaðist við að hafa rætt við lögreglu á vettvangi í skýrslu sinni fyrir dómi, en kvaðst þó ekki muna nákvæmlega hvað þeim fór á milli. Hins vegar staðfesti ákærði fyrir dómi að hann hafi játað sök á vettvangi, nánar til tekið að hafa verið með dúkahnífinn og að hafa beitt honum í átökum. Aðspurður um ástæðu þess að hann neiti nú sök kvaðst ákærði hafa verið í áfalli og því getað játað hverju sem var. Undir ákærða var borinn framburður hans, sem rakinn er í frumskýrslu lögreglu, en þar kemur fram að ákærða hafi verið kynnt réttarstaða handtekins manns. Í frumskýrslu segir: „Hann [þ.e ákærði, innskot dómara] hafi orðið mjög óttasleginn og dregið fram dúkahníf er hann hafi þá munað eftir að hann hefði í hægri buxnavasa og borið hann fyrir sig. [...] Kvaðst P-x-x meðvitaður um það [þ.e. að ýta hafi þurft á hnapp á hnífnum til að fá blaðið út, innskot dómara] en ítrekaði að hann hafi ekki ætlað að skaða neinn, þetta hafi verið einhver ósjálfráð viðbrögð er hann skildi ekki sjálfur“. Aðspurður um skýringar á framangreindri frásögn ítrekaði ákærði minnisleysi en kvaðst á vettvangi hafa dregið þá ályktun að þannig hafi atvik verið. Ákærði gaf svipaðar skýringar og að framan greinir á framburði sínum á vettvangi þegar hann var yfirheyrður af lögreglu 14. ágúst 2014.

Við mat á framburði ákærða á vettvangi er til þess að líta að í frumskýrslu lögreglu kemur fram að ákærði hafi verið handtekinn og honum kynnt réttarstaða handtekins manns og staðfesti vitnið B lögreglumaður, sem kvaðst hafa rætt við ákærða á vettvangi og í lögreglubifreiðinni á leið á Hellu síðar um nóttina, það í skýrslu sinni fyrir dómi. Lýsti vitnið ástandi ákærða á vettvangi þannig að hann hafi verið sjáanlega ölvaður, virst vera í skjokki, en rólegur, skýrmæltur, greinargóður og sjáanlega hræddur. Aðspurt hvort ástand ákærða hafi verið með þeim hætti að hann væri líklegur til að játa hvað sem var, svaraði vitnið því til að ákærði hafi að mati vitnisins viljað muna hvað hafi gerst þegar hann lá á jörðinni. Lýsti vitnið því að svo hafi virst sem ákærði hafi verið að leita skýringa og þá gefið þá skýringu að hann hafi gripið til hnífsins. Vitnið K, sem umrædda nótt starfaði sem dyravörður á Útlaganum, kvaðst hafi staðið vakt á útisvæði skemmtistaðarins alla nóttina. Vitnið bar fyrir dómi að hafa séð æsing í kringum hóp af fólki og farið þar að. Þá hafi hann sé mann sem hafi blætt úr og annan mann þar nálægt með hníf. Minnti vitnið að hann hafi tekið hnífinn af manninum og farið með manninn inn á veitingastaðinn. Fær framburður vitnisins K stoð í atvikalýsingu í frumskýrslu lögreglu, en skýrsluritari, vitnið B lögreglumaður, staðfesti skýrsluna fyrir dómi. Í frumskýrslunni segir að dyravörður hafi afhent lögreglu dúkahnífinn og sagst hafa tekið hann af árásaraðila. Vitnið K kvaðst hins vegar ekki muna hvort hann hafi afhent öðrum dyraverði eða lögreglu hnífinn. Um hafi verið að ræða lítinn hníf með stuttu blaði. Þá er einnig til þess að líta að ekkert þeirra vitna sem stödd voru nærri vettvangi lýstu því að ákærði hafi misst meðvitund, legið ósjálfbjarga í lok átakanna eða þurft aðstoð til að yfirgefa vettvang. Verður í því sambandi ekki horft fram hjá því að í læknisvottorði C, sem staðfesti vottorð sitt fyrir dómi, kom fram að ákærði hafi ekki kvartað undan öðrum áverkum en skurði á hendi og segir í vottorðinu að aðrir áverkar hafi ekki fundist við skoðun, en þó sé ekki útilokað að síðbúið mar eða verkir komi fram þar sem stutt sé frá atburði. Í ljósi alls þessa þykir því frásögn ákærða um að hann hafi fyrst rankað við sér eftir högg það sem brotaþoli veitti honum inni á staðnum nokkuð ótrúverðug.

Að mati dómsins er breyttur framburður ákærða og skýringar hans á framburði á vettvangi, þ.e. að hann hafi verið í áfalli og af þeim sökum getað játað hvað sem var, ekki trúverðugur þegar lagt er heildarmat á framburð vitna og rannsóknargögn málsins. Þrátt fyrir að fram hafi komið hjá vitninu F að glerbrot hafi verið á jörðinni og vitnið D hafi greint frá því að hafa sé brotið glas, þykir engu breyta þótt vettvangsrannsókn hafi ekki farið fram enda algengt að glös og flöskur brotni á skemmtunum sem þessum, en vitnið B lögreglumaður kvað ekki hafi verið mögulegt að rannsaka vettvang þar sem margmenni og kraðak hafi verið á staðnum. Með vísan til alls þess sem að framan er rakið er fallist á það með ákæruvaldinu að það sé hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi af ásetningi beitt dúkahnífnum í átökum við brotaþola með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Þá þykir, í ljósi þess sem að framan er rakið, ekki varhugavert að sakfella ákærða þrátt fyrir að hann beri fyrir sig minnisleysi um atvik máls.

Að öllu framansögðu virtu, þykir þrátt fyrir neitun ákærða, hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru með þeim afleiðingum sem þar greinir. Vegna hönnunar dúkahnífsins, þ.e. halda þarf niðri hnappi til að blað hnífsins haldist úti, þykir það einnig hafið yfir skynsamlega vafa að ákærði hafi af ásetningi beitt hnífnum umrætt sinn. Þá er til þess að líta að hvorki brotaþoli né aðrir gestir Útlagans, sem gáfu skýrslu fyrir dómi, sáu hníf eða önnur vopn í tengslum við átök milli ákærða og brotaþola. Samræmist það þeirri staðreynd að dúkahnífur sá sem ákærði bar á sér umrætt sinn var lítill og auðvelt að leyna í hendi sér.

Ákærði vísar til þess að verknaður hans hafi verið unnin í neyðarvörn, enda hafi hann verið mjög hræddur. Samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, er það verk refsilaust sem menn vinna af neyðarvörn, að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Þá segir í 2. mgr. greinarinnar að hafi maður farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar, og ástæðan til þess sé sú, að hann hefur orðið svo skelfdur eða forviða, að hann gat ekki fullkomlega gætt sín, skuli manni ekki refsað. Þó svo fyrir liggi að brotaþoli hafi slegið ákærða, sem við það hafi fallið í jörðina, var sú háttsemi ákærða að beita dúkahnífnum með þeim hætti sem sannað þykir að hann hafi gert, í ljósi atvika hættulegri en yfirvofandi árás og tjón sem af henni mátti vænta gaf ástæðu til. Samkvæmt framansögðu gekk ákærði mun lengra í atlögu sinni en tilefni var til og getur háttsemi hans, sem var sérstaklega hættuleg vegna þess tækis sem notað var, því ekki réttlæst af neyðarvörn. Af sömu ástæðu kemur 2. mgr. 12. gr. laganna ekki til álita í máli þessu. Að því virtu verður ákærði sakfellur samkvæmt ákæru og er háttsemin þar rétt færð til refsiákvæða.

Af gögnum málsins og framburði vitna verður ekki fullyrt hvort ákærði eða brotaþoli hafi átt upptökin af ryskingum þeim sem urðu milli þeirra. Hins vegar þykir með vísan til framburðar brotaþola, sem er svo langt sem hann nær í samræmi við framburð ákærða, að eftir að brotaþoli veitti ákærða hnefahögg með þeim afleiðingum að ákærði féll á jörðina hafi brotaþoli fylgt þeirri atlögu sinni eftir með því að grípa í jakka ákærða. Þykir því ekki varhugavert að líta til 3. mgr. 218. gr. c. laga nr. 19/1940 við ákvörðun refsingar. Þótt sú háttsemi ákærða að beita dúkahníf í átökum við brotaþola hafi verið vítaverð, verður horft til þess að afleiðingar hennar voru ekki alvarlegar, sbr. 2. tölulið 70. gr. laga nr. 19/1940. Þá ber jafnframt að líta til þess að samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærði ekki gerst sekur um refsiverðan verknað. Þykir refsing hans vera hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði. Tæp þrjú ár eru síðan ákærði framdi brot sitt og bera gögn málsins með sér að rannsókn málsins hafi legið niðri frá því í september 2014, þegar ákærði kærði brotaþola og vini hans fyrir líkamsárás, þar til í apríl 2016 þegar skýrslur voru teknar af framangreindum. Þá var ákæra ekki gefin út fyrr en 14. desember það ár. Ekkert er fram komið um að töf á meðferð málsins af hálfu lögreglu og ákæruvalds hafi verið ákærða um að kenna. Þykir af þeim sökum fært að skilorðsbinda refsingu eins og nánar greinir í dómsorði.

Einkaréttarkrafa

Ákærði hefur með broti sínu bakað sér skaða- og miskabótaábyrgðar gagnvart brotaþola, sbr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Það að beita dúkahníf í umrætt sinn var vítaverð háttsemi og til þess fallin að vinna brotaþola umtalsverðu heilsutjóni og baka honum miska. Að mati dómsins eru miskabætur hæfilega ákveðnar 500.000 krónur.

Brotaþoli krefst einnig greiðslu vegna atvinnutjóns, sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns. Engin gögn til stuðnings framangreindu meintu tjóni brotaþola voru lögð fram samhliða skaðabótakröfunni. Gögn sem síðar voru lögð fram eru að mati dómsins ekki fullnægjandi til sönnunar á tjóni brotaþola, en vegna kröfu um greiðslu sjúkrakostnaðar var um að ræða fjölda útprentana af bankareikningi án frekari skýringa eða fylgigagna. Varðandi kröfu um atvinnutjón var lögð fram yfirlýsing frá vinnuveitanda brotaþola, sem hann mun hafa hafið störf hjá í júlí, þess efnis að brotaþoli hafi ekki getað haldið áfram í starfi vegna áverka sem hann hafi hlotið á fæti um verslunarmannahelgina 2014. Engar upplýsingar voru lagðar fram um tekjur brotaþola þann tíma sem hann hafði starfað hjá fyrirtækinu fyrir atvikið. Þá var krafa um annað fjártjón hvorki skýrð né studd gögnum. Ákærði mótmælir bótakröfunni og með vísan til þess sem að framan greinir verður framangreindum kröfum því hafnað.

Vextir af tildæmdum miskabótum skulu reiknast samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 2. ágúst 2014 til 22. október 2014, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 9. gr. sömu laga, til greiðsludags. Þann 22. október 2014 var liðinn mánuður frá því bótakrafa sú sem tilgreind er í ákæru var birt ákærða.

Sakarkostnaður

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, þar með talinn útlagðan sakarkostnað samkvæmt yfirliti saksóknara, 129.874 krónur vegna vinnu verjanda á rannsóknarstigi og læknisvottorða. Ákærði greiði einnig þóknun skipaðs verjanda síns, J-kvk-ef G-kvk-ef hdl., 495.380 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá skal ákærði einnig greiða þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef V-kk-ef, hdl., m.a. vegna starfa hans á rannsóknarstigi og við að fylgja eftir kröfum brotaþola fyrir dómi, og þykir þóknun hans hæfilega ákveðin 421.600 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, sbr. 48. gr., 216. gr. og 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008,

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A-kk-nf P-x-x H-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 500.000 krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 2. ágúst 2014 til 22. október 201,4, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 1.046.854 krónur, þar með talin þóknun skipaðs verjanda ákærða, J-kvk-ef G-kvk-ef hdl., 495.380 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, sem og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef V-kk-ef hdl., 421.600 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

R-kvk-nf T-kvk-nf