S-5962/2021

Mál þetta, sem dómtekið var 1. nóvember sl., er höfðað með ákæru útgefinni af héraðssaksóknara 16. desember 2021, á hendur „ H-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], [...]f yrir:

A.

M eiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Akt. [...], nú afskráð, sem framkvæmdarstjóra og daglegum stjórnanda félagsins með prókúru, með því að hafa:

1. Eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri einkahlutafélagsins, uppgjörstímabilin janúar – febrúar til og með nóvember –desember rekstrarárið 2016, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 8.688.146 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2016

Janúar - febrúar kr. 723.493

Mars - apríl kr. 807.629

Maí - júní kr. 1.201.051

Júlí - ágúst kr. 1.013.457

September - október kr. 1.846.361

Nóvember - desember kr. 3.096.155 kr. 8.688.146

2. Eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda innan lögboðins frest, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins greiðslutímabilin mars til og með desember rekstrarárið 2016, og greiðslutímabilin janúar og febrúar rekstrarárið 2017, samtals að fjárhæð 3.666.175 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2016

Mars kr. 72.837

Apríl kr. 72.837

Maí kr. 101.171

Júní kr. 351.729

Júlí kr. 236.116

Ágúst kr. 207.454

September kr. 278.246

Október kr. 381.252

Nóvember kr. 436.802

Desember kr. 613.839 kr. 2.752.283

Árið 2017

Janúar kr. 379.500

Febrúar kr. 534.392 kr. 913.892

Samtals kr. 3.666.175

3. Fyrir peningaþvætti með því að hafa aflað A ehf. ávinnings af brotum samkvæmt 1. og 2. tölulið A- liðar ákæru, samtals að fjárhæð 12.354.321 krónur, og nýtt ávinninginn í þágu rekstrar félagsins og eftir atvikum í eigin þágu.

B.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og fyrir peningaþvætti í rekstri einkahlutafélagsins B, kt. [...], nú afskráð, sem framkvæmdarstjóra og daglegum stjórnanda félagsins með prókúru með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslu einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma uppgjörstímabilið júlí rekstrarárið 2017 og fyrir að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri einkahlutafélagsins uppgjörstímabilin apríl til og með ágúst rekstrarárið 2017 í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 10.593.990 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2017

Apríl kr. 2.086.720

Maí kr. 1.494.545

Júní kr. 2.042.477

Júlí kr. 2.055.472

Ágúst kr. 2.914.776 kr. 10.593.990

2. Eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda innan lögboðins frest, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins greiðslutímabilin mars til og með ágúst rekstrarárið 2017, samtals að fjárhæð 7.830.957 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2017

Mars kr. 830.770

Apríl kr. 1.323.456

Maí k r. 1.381.334

Júní kr. 1.740.921

Júlí kr. 1.456.578

Ágúst kr. 1.097.898 kr. 7.830.957

3. Fyrir peningaþvætti með því að hafa aflað B ehf. ávinnings af brotum samkvæmt 1. og 2. tölulið B- liðar ákæru, samtals að fjárhæð 18.424.947 krónur, og nýtt ávinninginn í þágu rekstrar félagsins og eftir atvikum í eigin þágu.

C.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og fyrir peningaþvætti í rekstri einkahlutafélagsins B ehf., kt. [...], nú afskráð, sem framkvæmdarstjóra og daglegum stjórnanda félagsins með prókúru með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma fyrir uppgjörstímabilin september og október rekstrarárið 2017 og uppgjörstímabilið janúar rekstrarárið 2018 og fyrir að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri einkahlutafélagsins uppgjörstímabilin september til og með desember rekstrarárið 2017 og uppgjörstímabilin janúar og febrúar rekstrarárið 2018 í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 8.046.613 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2017

September kr. 2.152.563

Október kr. 2.969.999

Nóvember kr. 1.264.615

Desember kr. 733.463 kr. 7.120.640

Árið 2018

Janúar kr. 584.826

Febrúar kr. 341.147 kr. 925.973

Samtals kr. 8.046.613

2. Eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda innan lögboðins frest, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins greiðslutímabilin september til og með desember rekstrarárið 2017 og greiðslutímabilin janúar til og með mars rekstrarárið 2018, samtals að fjárhæð 7.035.211 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2017

September kr. 1.307.610

Október kr. 1.518.044

Nóvember kr. 1.703.982

Desember kr. 1.051.434 kr. 5.581.070

Árið 2018

Janúar kr. 613.685

Febrúar kr. 386.409

Mars kr. 454.047 kr. 1.454.141

Samtals kr. 7.035.211

3. Fyrir peningaþvætti með því að hafa aflað B ehf. ávinnings af brotum samkvæmt 1. og 2. tölulið C- liðar ákæru, samtals að fjárhæð 15.081.824 krónur, og nýtt ávinninginn í þágu rekstrar félagsins og eftir atvikum í eigin þágu.

D.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og fyrir peningaþvætti í rekstri einkahlutafélagsins C, kt. [...], nú afskráð, sem framkvæmdarstjóra og daglegum stjórnanda félagsins með prókúru með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslu einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma fyrir uppgjörstímabilið september – október rekstrarárið 2018 og fyrir að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri einkahlutafélagsins uppgjörstímabilin mars – apríl til og með nóvember – desember rekstrarárið 2018 í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 12.898.472 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2018

Mars - apríl kr. 1.133.892

Maí - júní kr. 2.480.003

Júlí - ágúst kr. 2.506.391

September - október kr. 4.394.241

Nóvember - desember kr. 2.383.945 kr. 12.898.472

2. Eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðsluskilagreinum einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna staðgreiðslu opinberra gjalda greiðslutímabilin apríl, maí og júní rekstrarárið 2018 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda innan lögboðins frest, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins greiðslutímabilin mars til og með desember rekstrarárið 2018, samtals að fjárhæð 10.731.072 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2018

Apríl kr. 1.047.855

Maí kr. 1.011.335

Júní kr. 992.032

Júlí kr. 1.145.585

Ágúst kr. 851.607

September kr. 984.277

Október kr. 1.649.875

Nóvember kr. 1.612.471

Desember kr. 1.436.035 kr. 10.731.072

3. Fyrir peningaþvætti með því að hafa aflað C ehf. ávinnings af brotum samkvæmt 1. og 2. tölulið D- liðar ákæru, samtals að fjárhæð 23.629.544 krónur, og nýtt ávinninginn í þágu rekstrar félagsins og eftir atvikum í eigin þágu.

_________________________________________

Framangreind brot ákærðu samkvæmt 1. tölulið A til D liðar ákæru teljast varða 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Framangreind brot ákærðu samkvæmt 2. tölulið A til D liðar ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Framangreint brot ákærðu samkvæmt 3. tölulið A til D liðar ákæru teljast varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í þinghaldi 18. október sl. lýsti sækjandi því að ákæruvaldið félli frá 3. tölulið A til D hluta ákæru er varðar peningaþvætti, sbr. 2. mgr. 153. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 46/2021.

Við aðalmeðferð málsins 1. nóvember sl. var fallið frá því að ákærði hafi verið framkvæmdastjóri félagsins C ehf., sbr. D- hluta ákæru.

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar sem lög leyfa auk hæfilegra málsvarnarlauna ásamt virðisaukaskatti sem greidd verði úr ríkissjóði.

Málsatvik

Með kæru þann 28. maí 2018 vísaði skattrannsóknarstjóri ríkisins máli A ehf. til héraðssaksóknara til rannsóknar. Í kærunni kemur fram að tilefni rannsóknar skattrannsóknarstjóra hafi verið ábending skiptastjóra þrotabús skattaðila til embættis héraðssaksóknara sem framsend var embætti skattrannsóknarstjóra. Rannsóknin hafi byrjað 28. september 2017 með því að send hafi verið tilkynning til skiptastjóra þrotabús skattaðila.

Ákærða og D hafi verið tilkynnt um lok rannsóknar og fyrirhugaða ákvarðanatöku um refsimeðferð í málinu og leitað eftir því að þeir tjáðu sig um refsimeðferðina, með bréfum 17. janúar 2018. Engin svör hafi borist.

Rannsókn skattrannsóknarstjóra hafi m. a. leitt í ljós að vanrækt hafi verið að standa skil á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda launamanna skattaðila vegna greiðslutímabilanna febrúar til og með desember rekstrarárið 2016 og janúar og febrúar vegna rekstrarársins 2017, samtals að fjárhæð 4.763.453 krónur. Afdregin staðgreiðsla af launum fyrirsvarsmanna skattaðila, ákærða og D, nemi 1.968.070 krónum. Þá hafi 4. desember 2017 verið vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs að fullu skil á innheimtum virðisaukaskatti í starfsemi skattaðila, vegna uppgjörstímabilanna apríl, maí, júní, júlí og ágúst rekstrarárið 2017, samtals að fjárhæð 8.688.146 krónur.

Ákærði hafi verið stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi skattaðila og D hafi verið stjórnarmaður og prókúruhafi. Það sé mat skattrannsóknarstjóra að ákærði og D hafi komið framangreindum vanhöldum til leiðar með saknæmum hætti, að því er frekast verði séð af ásetningi eða í það minnsta af stórkostlegu hirðuleysi og þeir hafi með því bakað sér refsiábyrgð.

Í málinu liggja frammi yfirlit lögreglu yfir afdregna en vangoldna staðgreiðslu opinberra gjalda af launþegum vegna rekstraráranna 2016 og 2017, auk vangoldins virðisaukaskatts vegna tímabilanna janúar- febrúar til og með nóvember- desember 2016.

Þann sama dag, 28. maí 2018, vísaði skattrannsóknarstjóri ríkisins máli B ehf. til héraðssaksóknara til rannsóknar. Bú B ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 11. apríl 2018.

Í kærunni kemur fram að tilefni rannsóknar skattrannsóknarstjóra hafi verið athugun á skilum afdreginnar staðgreiðslu opinberra gjalda og innheimts virðisauka-skatts. Rannsóknin hafi byrjað 28. september 2017 með því að send hafi verið tilkynning á lögheimili skattaðila þess efnis að hafin væri rannsókn á uppgjörstímabilum á rekstrar-árinu 2017.

Ákærða hafi verið tilkynnt um lok rannsóknar og fyrirhugaða ákvarðanatöku um refsimeðferð í málinu og leitað eftir því að hann tjáði sig um refsimeðferðina, með bréfi 17. janúar 2018. Engin svör hafi borist.

Rannsókn skattrannsóknarstjóra hafi m. a. leitt í ljós að þann 4. desember 2017 hafi verið vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs skil á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda launamanna skattaðila vegna greiðslutímabilanna mars, apríl, maí, júní, júlí og ágúst rekstrarárið 2017, samtals að fjárhæð 8.431.107 krónur. Afdregin stað-greiðsla af launum fyrirsvarsmanns skattaðila nemi 600.150 krónum. Þá hafi 4. desember 2017 verið vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs að fullu skil á innheimtum virðisaukaskatti í starfsemi skattaðila, vegna uppgjörstímabilanna apríl, maí, júní, júlí og ágúst rekstrarárið 2017, samtals að fjárhæð 10.593.990 krónur.

Ákærði hafi verið stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi skattaðila.

Það sé mat skattrannsóknarstjóra að ákærði hafi komið framangreindum vanhöldum til leiðar með saknæmum hætti, að því er frekast verði séð af ásetningi eða í það minnsta af stórkostlegu hirðuleysi og með því bakað sér refsiábyrgð.

Í málinu liggja frammi yfirlit lögreglu yfir afdregna en vangoldna staðgreiðslu opinberra gjalda af launþegum vegna rekstrartímabilanna mars til og með ágúst 2017, auk vangoldins virðisaukaskatts vegna tímabilanna apríl til ágúst 2017.

Þann 10. júlí 2019 vísaði skattrannsóknarstjóri ríkisins máli B ehf. og C ehf. til héraðssaksóknara til rannsóknar. Bú C ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 17. apríl 2019.

Fram kemur í kærunni að ákærða hafi verið tilkynnt um lok rannsóknar og fyrirhugaða ákvarðanatöku um refsimeðferð í málinu og leitað eftir því að hann tjáði sig um refsimeðferðina, með bréfum 28. maí 2019 og 11. júní 2019. Engin svör hafi borist.

Rannsókn skattrannsóknarstjóra hafi m. a. leitt í ljós að afhálfu B ehf. hafi verið verið vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs skil á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda innan lögboðins frests til ríkissjóðs vegna greiðslutímabilanna apríl til og með desember rekstrarárið 2018. Jafnframt hafi af hálfu skattaðila verið vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var vegna uppgjörstímabilanna mars- apríl til og með nóvember- desember rekstrarárið 2018. Þá hafi rannsóknin leitt í ljós að vanrækt hafi verið af hálfu skattaðila að standa á lögmæltum tíma til innheimtumanns ríkissjóðs skil á staðgreiðsluskilagreinum vegna greiðslutímabilanna apríl, maí og júní rekstrarárið 2018 sem og virðisaukaskatts skýrslu vegna uppgjörstímabilsins september- október rekstrarárið 2018. Vangoldin afdregin staðgreiðsla hafi numið samtals 11.622.405 krónum, auk dráttarvaxta, álags og kostnaðar. Afdregin staðgreiðsla af launum fyrrum fyrirsvarsmanns skattaðila nemi 891.333 krónum. Þá hafi rannsóknin leitt í ljós að vangoldinn innheimtur virðisauka-skattur hafi numið samtals 12.898.472 krónum.

Ákærði hafi verið stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi skattaðila. Það sé mat skattrannsóknarstjóra að ákærði hafi komið framangreindum vanhöldum til leiðar með saknæmum hætti, að því er frekast verði séð af ásetningi eða í það minnsta af stórkostlegu hirðuleysi og með því bakað sér refsiábyrgð.

Hvað varði B ehf. hafi rannsókn skattrannsóknarstjóra m. a. leitt í ljós að vanrækt hafi verið að standa skil á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda innan lögboðins frests til ríkissjóðs vegna greiðslutímabilanna september, október, nóvember og desember rekstrarárið 2017 og janúar, febrúar og mars rekstrarárið 2018. Jafnframt hafi verið vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var vegna uppgjörstímabilanna september, október, nóvember og desember rekstrarárið 2017 og janúar og febrúar rekstrarárið 2018. Þá hafi rannsóknin leitt í ljós að vanrækt hafi verið að skila á lögmæltum tíma til innheimtumanns ríkissjóðs virðisaukaskatts skýrslum vegna uppgjörstímabilanna september og október rekstrarárið 2017 og janúar rekstrarárið 2018. Vangoldin afdregin staðgreiðsla hafi numið samtals 7.732.422 krónum, auk dráttarvaxta, álags og kostnaðar. Afdregin staðgreiðsla af launum fyrrum fyrirsvarsmanns skattaðila nemi 1.291.433 krónum. Vangoldinn innheimtur virðisaukaskattur hafi numið samtals 8.046.613 krónum.

Í málinu liggja frammi yfirlit lögreglu yfir afdregna en vangoldna staðgreiðslu opinberra gjalda af launþegum C ehf. vegna rekstrartímabilanna apríl til og með desember 2018, auk vangoldins virðisaukaskatts C ehf. vegna tímabilanna mars- apríl til nóvember- desember 2018. Þá liggja fyrir sambærileg yfirlit vegna B ehf. yfir afdregna en vangoldna staðgreiðslu opinberra gjalda af launþegum vegna rekstrartímabilanna september til og með desember 2017 og janúar og febrúar 2018, auk vangoldins virðisaukaskatts á rekstrarárunum 2017 og 2018.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvaðst hafa verið helmingseigandi að þeim fyrirtækjum sem um ræði en D-x-x átt hinn helminginn í þeim öllum. Þeir hefðu rekið fyrirtækin saman, báðir haft prókúru og staðið jafnt að rekstrinum. Erfiðleikar hefðu verið í rekstrinum sem hefðu valdið því að þeir hefðu ekki getað greitt virðisaukaskatt eða staðgreiðslu opinberra gjalda. Peningarnir hefðu farið í laun og rekstur fyrirtækjanna. Laun hefðu verið greidd en starfsmenn hefðu vitað að ekki væri hægt að greiða staðgreiðslu. Þeir D hefðu báðir gert sér grein fyrir stöðunni og farið reglulega yfir hana saman, en bókhaldsstofa hefði séð um að færa bókhaldið. Þeir hefðu saman borið ábyrgð á daglegum rekstri en það hefði þó verið í hans höndum að greiða laun og reikninga. Þeir hefðu tekið sameiginlega ákvarðanir um hvað skyldi greitt og hvað ekki. Þeir hefðu báðir farið með gögn á bókhaldsstofuna en hann hefði þó lagt fyrir hana hvaða reikninga skyldi gefa út. Hann kvað skráningu [...] sem framkvæmdastjóra félagsins C ehf. hafa verið til málamynda, en raunverulega hefði nákvæmlega sama form verið á því félagi og hinum, dagleg stjórn hefði verið í höndum hans og D. Í raun hefði verið tilviljun hver hefði verið skráður í hvaða stöðu.

Vitnið D kvaðst hafa stofnað félagið A ehf. með ákærða. Hans hlutverk hefði verið að halda utan um verkefni og smíða. Hann hefði haft prókúru á reikninga félagsins en aldrei notað hana. Þeir hefðu rætt saman um fjármál félagsins, einkum um að borga laun starfsmanna ekki of seint. Bókhaldsstofan E hefði séð um bókhaldið. Hann hefði ekki séð um daglegan rekstur heldur verið á verkstað með marga menn í vinnu. Ákærði hefði gert það sama nema það hefði verið í hans höndum að sjá um fjármálin, greiða reikninga og laun. Hann hefði sjálfur ekki verið í aðstöðu til að greiða heldur hefði hann treyst ákærða til að sjá um það. Hann hefði getað beitt sér fyrir því að ákveðnir reikningar væru greiddir en hefði þó ekki gert það. Ákærði hefði farið með gögn til bókhaldsstofunnar sem hefði gefið út reikninga samkvæmt fyrirmælum ákærða. Hann hefði sjálfur ekki vitað hver staðan væri á skattskuldum. Það sama hefði gilt um félagið sem hefði tekið við rekstrinum. Hann hefði hins vegar ekkert átt í félaginu C ehf.

Vitnið F kvaðst hafa starfað fyrir ákærða og D sem trésmiður. Þeir hefðu báðir rekið fyrirtækin og þekkt málefni þeirra. Hann hefði heyrt af fjárhagsvandræðum. Hann vissi ekki hver hefði séð um að greiða launin, en þegar hann hefði spurt D um desemberuppbót hefði hann sagt að hann gæti valið að greiða hana eða skattinn.

Vitnið G kvaðst hafa starfað fyrir ákærða og D sem verkstjóri við ákveðin verkefni. Þetta hefði verið í kringum árið 2016 og það hefði verið fyrir félögin A og B en hann taldi að hann hefði ekki komið að C. Hann hefði upplifað að þeir ákærði og D rækju fyrirtækin að jöfnu og hann hefði getað talað við hvorn þeirra sem var um fjármál. Hann hefði talið þá báða koma að greiðslu reikninga. Hann hefði sent allar upplýsingar um uppgjör vegna verkefna á D. Hann hefði vitað til þess að þeir hefðu greitt laun en hefðu ekki getað greitt annað.

Vitnið H kvaðst hafa séð um bókhald hjá ákærða og D. Hún hefði tekið við bókhaldinu þegar þeir hefðu rekið annað fyrirtækið en ekki komið að því fyrsta, A. Hún hefði hjálpað þeim að stofna fyrirtækið og séð um bókhald og skilagreinar til skattsins. Hún mundi þó ekki hvort hún hefði séð um að gefa út reikninga eða þeir sjálfir. Hún hefði talið að þeir rækju félögin að jöfnu en þeir hefðu báðir leitað til hennar í upphafi. Samskiptin hefðu þó verið meira við ákærða en hana minnti að D hefði líka komið með reikninga til hennar. Hún vissi þó ekki hver hefði tekið fjárhagslegar ákvarðanir í félögunum.

Niðurstaða

Ákærða eru í máli þessu gefin að sök meiri háttar brot gegn skattalögum í rekstri félaganna A ehf., B ehf. og C ehf. á árunum 2016– 2018. Ákærði játar sök, en byggir á því að hann hafi ekki einn borið ábyrgð á rekstri félaganna og taka eigi tillit til þess við ákvörðun refsingar í málinu.

Ákærði telurað ákæra hafi verið gefin út í málinu án þess að málið hafi verið var fullrannsakað. Í samræmi við 1. mgr. 53. gr., 2. mgr. 57. gr. og 145. gr. laga nr. 88/2008 er það ákæruvaldið sem metur hvort rannsóknargögn máls eru nægjanleg til útgáfu ákæru. Ákæruvaldið ber hallann af því að sönnunargögn málsins séu ekki nægjanleg og veldur það sýknu ef gögnum málsins er áfátt. Málinu verður því ekki vísað frá dómi af þeim sökum.

Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru þau brot rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Tölur í ákæru eru í samræmi við gögn málsins og gerir ákærði engar athugasemdir varðandi þá niðurstöðu.

Ákærði byggir á því að öll þau félög sem um ræði hafi verið í jafnri sameign hans og ákærða D. Þeir hafi sameiginlega séð um reksturinn, en þegar eitt félag hafi orðið gjaldþrota hafi það næsta tekið við með sömu verkefnum og mannafla. Tilviljun hafi ráðið því hvor þeirra hafi verið skráður aðalmaður og hvor varamaður í stjórn. Báðir hafi haft prókúruumboð fyrir B ehf. og A ehf., en tilviljun hafi orðið til þess að D hafi ekki verið skráður í neinni formlegri stöðu í C ehf. Staðan hafi verið alveg sambærileg við hin félögin. Ákærði hafi séð um að greiða reikninga og laun en þeir hafi báðir tekið ákvörðun um að vanrækja greiðslu vörsluskatta. Þeim hafi báðum verið staðan ljós. Enginn munur hafi verið á hlutverkum þeirra í félögunum.

Samkvæmt gögnum frá fyrirtækjaskrá var ákærði stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félaganna A ehf. og B ehf. en D var varamaður í stjórn. Báðir voru með prókúru vegna félaganna. Ákærði var varamaður í stjórn C ehf. en [...]hans skráður stjórnarmaður og framkvæmdastjóri með prókúru. Óumdeilt er hins vegar að [...]ákærða kom ekki að rekstrinum heldur var hann í höndum ákærða og að hans sögn einnig í höndum D. Samkvæmt 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög bar ákærða skylda til að annast um að starfsemi félaganna væri í réttu horfi og jafnframt fylgjast með og tryggja að félagið innti af hendi lögboðin gjöld og stæði skil á skýrslum og skilagreinum til skattyfirvalda, í samræmi við ákvæði laga þar um.

Samkvæmt framansögðu var það ótvírætt undir ákærða komið að annast skattskil vegna reksturs einkahlutafélaganna A, B og C. Ákvæði 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda kveða á um fésektarlágmark í tilvikum eins og þeim sem hér um ræðir, er nemur tvöfaldri þeirri skattfjárhæð sem undan var dregin og vanrækt var að greiða, en heimilt er að ákveða refsingu allt að tífaldri þeirri skattfjárhæð sem undan var dregin, vanrækt var greiðsla á eða endurgreidd var um of. Ákærði bar sjálfstæða refsiábyrgð að lögum á þessu. Með hliðsjón af framangreindum lagaákvæðum og dómum Hæstaréttar Íslands í málunum nr. 724/2009 og 78/2010 eru ekki efni til að líta til fullyrðinga ákærða um ætlaða samábyrgð annars einstaklings vegna starfa hans í þágu félaganna. Slíkt kemur eingöngu til greina ef fleiri menn hafa verið ákærðir og sakfelldir fyrir sömu brot. Ekki kemur til álita að dómstóll fjalli um mögulega sakfellingu manns, sem ekki hefur verið ákærður, á slíkum grundvelli, sbr. 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 2. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 um mannréttindasáttmála Evrópu.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 15. desember 2021, hefur hann ekki sakaferil sem áhrif hefur á refsingu. Við ákvörðun refsingar verður litið til mildunar til þess að ákærði hefur greint hreinskilnislega frá atvikum. Þá hefur meðferð málsins dregist nokkuð af ástæðum sem ákærði ber ekki ábyrgð á. Til þyngingar horfir hins vegar að háttsemin var framin í fleiri en einu félagi og að um háar fjárhæðir er að ræða, en brot ákærða voru stórfelld. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tólf mánuðien rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá verður ákærða jafnframt gert að greiða sekt sem ákvörðuð verður í samræmi við dómaframkvæmd 138.996.249 krónur sem greiðist í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 1.039.275 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Ekki leiddi annan kostnað af meðferð málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið M-kvk-nf O-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, H-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í tólf mánuði en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 138.996.249 króna sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 1.039.275 krónur.

B-kvk-nf B-kvk-nf