E-2602/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 2. apríl sl., var höfðað með stefnu birtri 4. júní 2013.

Stefnandi er Íslandsbanki hf., Kirkjusandi 2, Reykjavík, en stefnda er A [...].

Stefnandi krefst þess að ógilt verði með dómi tímabundin greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði samkvæmt ákvæðum laga nr. 50/2009 er stefnda var veitt með úrskurði héraðsdóms og ákvörðun umsjónarmanns í kjölfarið.

Sótt var þing af hálfu stefndu við þingfestingu málsins 20. júní 2013 og lagði hún fram fram greinargerð sína í þinghaldi 12. nóvember 2013. Í þinghaldi 6. janúar sl. lýsti lögmaður stefndu því yfir að stefnda mótmælti ekki kröfu stefnanda um að tímabundin greiðsluaðlögun hennar vegna fasteignaveðkrafna á eignarhluta hennar að [...] yrði felld úr gildi. Lögmaður stefnanda féll í sama þinghaldi frá kröfu sinni um málskostnað. Málið var þá dómtekið. Málið var endurupptekið 2. apríl sl. þar sem nýr dómari hafði tekið við málinu. Staðfesti lögmaður stefndu í því þinghaldi að stefnda mótmælti ekki fyrrgreindri kröfu stefnanda og lögmaður stefnanda staðfesti að stefnandi félli frá kröfu sinni um málskostnað. Málsaðilar voru sammála um að ekki þyrfti að fara fram munnlegur málflutningur og var málið dómtekið sama dag. Málinu var úthlutað settum dómara 6. mars sl.

I.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 4. júní 2010 var stefndu veitt heimild til að leita tímabundinnar greiðsluaðlögunar fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði sínu að [...] með fastanúmerið [...] samkvæmt lögum nr. 50/2009 um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði. Var B-kk-nf T-kk-nf P-kk-nf héraðsdómslögmaður skipaður umsjónarmaður og tilkynnti hann kröfuhöfum með ábyrgðarbréfi 2. júlí 2010 þá ákvörðun sína að samþykkja tímabundna greiðsluaðlögun stefndu og að kröfuhafar hefðu tvær vikur til að krefjast úrlausnar héraðsdóms um ákvörðun umsjónarmanns, sbr. 6. mgr. 8. gr. laga nr. 50/2009. Engar athugasemdir bárust frá kröfuhöfum og komst greiðsluaðlögunin á 1. ágúst 2010, sbr. 7. mgr. áðurnefndrar lagagreinar.

Samkvæmt ákvörðun umsjónarmanns um greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna skyldi stefnda greiða 120.000 krónur á mánuði til veðhafa vegna fasteignaveðkrafna í fjögur ár, í fyrsta sinn 1. ágúst 2010 og í síðasta sinn 1. júlí 2014. Voru greiðslurnar bundnar launavísitölu en grunnvísitalan miðuð við 4. júní 2010. Því er lýst í stefnu að stefnandi hafi átt að fá allar greiðslur samkvæmt greiðsluaðlöguninni eftir að lögveðskröfur hefðu verið greiddar. Landsbankinn, sem hafi borið að miðla greiðslum sbr. 2. mgr. 3. gr. laga nr. 50/2009, hafi staðfest að ekki hafi verið greitt í samræmi við ákvæði frumvarps til greiðsluaðlögunar. Þá segir í stefnu að stefnda hafi haldið greiðslum í skilum á grundvelli aðlögunarinnar í 16 mánuði en að hún hafi verið í vanskilum frá og með nóvember 2011 til og með apríl 2013 eða í 18 gjalddaga. Vanskil nemi 2.512.921 krónu 10. apríl 2013. Stefnanda sé því nauðugur sá kostur að höfða mál til að fá ógiltan samning stefndu til tímabundinnar aðlögunar með dómi en vanskil stefndu verði að teljast veruleg í skilningi 3. töluliðar 62. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Um málshöfðun vísar stefnandi til 2. mgr. 11. gr. laga nr. 50/2009, sbr. heimild í 3. tölulið 1. mgr. 62. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Málskostnaðarkrafa styðst við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988 þar sem lögmönnum er gert að innheimta virðisaukaskatt af þjónustu sinni en samkvæmt 10. tölulið 3. mgr. 2. gr. laga nr. 50/1988 sé stefnandi ekki virðisaukaskattskyldur aðili. Beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Stefnandi hefur eins og áður sagði fallið frá kröfu sinni um málskostnað.

II.

Stefnda kveðst í greinargerð sinni ekki mótmæla málsatvikalýsingu stefnanda en bendir á hinn bóginn á að hún telji að við greiðsluaðlögunina hafi mánaðarlegar greiðslur verið ákvarðaðar of háar, enda hafi hún takmörkuð fjárráð sem einstætt foreldri. Það sé skýringin á því að henni hafi reynst ómögulegt að standa skil á greiðslum samkvæmt samkomulaginu eins og hún hafi ætlað sér. Fyrir liggi að sú íbúð sem um ræði sé talin vera 25.000.000 – 27.000.000 króna virði að söluverði og skuldin við stefnanda talin geta numið allt að 33.000.000 króna. Þar sem ekki liggi fyrir vilyrði um niðurfellingu eða lánaleiðréttingu við lok greiðsluaðlögunar séu hagsmunir stefndu af því að verja samkomulagið í besta falli óljósir. Ljóst er að full innheimta kröfunnar muni leiða til gjaldþrots hennar. Stefnda hafi beðið úrræða stjórnvalda í formi lánaleiðréttinga sem hún telji sig hafa réttmætar væntingar um sem og að í versta falli yrði lögfest svokallað lyklafrumvarp sem heimilaði henni að skila íbúðinni til veðhafa sem „raunverulegra“ eigenda en á móti yrðu ekki gerðar kröfur á hana um það sem umfram væri. Það hafi ekki gengið eftir og liggi því fyrir að hún eigi núna, þar sem samkomulag náist ekki um annað, ekki önnur úrræði en að gera ekki athugasemdir við kröfu stefnanda um ógildingu niðurfellingar samkomulags um tímabundna greiðsluaðlögun. Stefnda gerir kröfu um að málskostnaður verði felldur niður meðal annars á grundvelli sanngirnissjónarmiða og aðstöðumunar aðila málsins. Um lagarök vísar stefnda til meginreglna kröfuréttar og samningaréttar. Um kröfugerð, málskostnað og sönnun er vísað til ákvæða laga nr. 91/1991.

III.

Eins og áður er rakið lýsti lögmaður stefndu því yfir í þinghaldi 2. apríl sl. að stefnda mótmælti ekki kröfu stefnanda um að tímabundin greiðsluaðlögun hennar vegna fasteignaveðkrafna á eignarhluta hennar í [...] yrði felld úr gildi. Af gögnum málsins verður ráðið að ágreiningslaust er að stefnda hafi ekki greitt samkvæmt ákvörðun umsjónarmanns um greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna fyrir stefnda frá því í nóvember 2011 og námu vanskilin 10. apríl 2013 2.512.921 krónu. Samkvæmt ákvörðun umsjónarmanns bar stefndu hins vegar að greiða 120.000 krónur á mánuði í fjögur ár, þ.e. frá 1. ágúst 2010 til 1. júlí 2014. Stefnda mótmælir ekki kröfu stefnanda um að felld verði úr gildi tímabundin greiðsluaðlögun hennar vegna eignarhluta hennar að [...].

Í 2. mgr. 11. gr. laga nr. 50/2009, um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði, segir að meðan á tíma greiðsluaðlögunar standi geti veðhafi, sem af henni er bundinn, leitað eftir ógildingu hennar eftir sömu reglum og gilda um ógildingu nauðasamnings. Samkvæmt 1. mgr. 62. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., má, meðan nauðasamningur hefur ekki verið efndur að fullu, ógilda nauðasamning með dómi í máli sem einhver sá, sem á samningskröfu, höfðar á hendur skuldaranum, ef skuldarinn vanefnir verulega skuldbindingar sínar samkvæmt nauðasamningnum. Að framansögðu virtu verður að fallast á það með stefnanda að um verulegar vanefndir stefndu sé að ræða á þeirri tímabundnu greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna sem gerð var. Þá er ljóst af gögnum málsins að stefnandi á kröfu á hendur stefndu og telst veðhafi í skilningi 2. mgr. 11. gr. laga nr. 50/2009. Eru því uppfyllt skilyrði laganna til ógildingar á umræddri tímabundnu greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði. Að þessu virtu og gögnum málsins og jafnframt í ljósi framangreindrar afstöðu stefnda, að mótmæla ekki kröfum stefnanda í málinu, er það niðurstaða dómsins að fallast beri á kröfu stefnanda eins og hún er fram sett í stefnu og nánar greinir í dómsorði.

Stefnandi féll undir rekstri málsins frá kröfu sinni um málskostnað og dæmist hann því ekki.

H-kvk-nf G-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ógilt er tímabundin greiðsluaðlögun stefndu, A, vegna fasteignaveðkrafna í eignarhluta hennar í fasteigninni að [...] með fastanúmerið [...].

H-kvk-nf G-kvk-nf (sign.)