S-263/2010

Mál þetta, sem dómtekið var þann 15. desember sl., hefur lögreglustjórinn á Akureyri höfðað hér fyrir dómi með fjórum ákærum á hendur X:

1. Ákæra, útgefin 13. september 2010 (mál nr. S-263/2010)

Í þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir eftirtalin hegningarlagabrot:

I. (024-200-5069)

Fyrir nytjastuld, með því að hafa þriðjudaginn 31. ágúst 2010, tekið bifreiðina [...], sem stóð á bifreiðastæði við [...] á Akureyri og ekið henni í heimildarleysi og ekið henni eitthvað um Akureyrarbæ, uns hann lagði bifreiðinni á bifreiðastæði við [...] á Akureyri.

Telst þetta varða við 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. lög nr. 20, 1956.

II. (024-2010-5188)

Fyrir þjófnað, með því að hafa mánudaginn 6. september 2010, farið inn í bifreiðina [...], sem stóð ólæst á bifreiðastæði við [...] á Akureyri og stolið úr henni bjórkippu með ½ lítra Viking bjór.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

III. (024-2010-5196)

Fyrir þjófnað, með því að hafa þriðjudaginn 7. september 2010,[stolið] tveimur eða þremur kjúklingabitum úr verslun Hagkaupa við Furuvelli 17 Akureyri.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2. Ákæra, útgefin 9. nóvember 2010 (mál nr. S-331/2010)

Í þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa sunnudaginn 24. október 2010, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og undir áhrifum fíkniefna (í blóði mældist tetrahýdrókannabínól 3,7 ng/ml.), um Borgarbraut á Akureyri, þar sem lögreglan stöðvaði akstur hans við Glerárgötu.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. A og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 66, 2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

3. Ákæra, útgefin 22. nóvember 2010 (mál nr. S-357/2010)

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða A-kk-þgf og piltinum A, fæddum 1990;

„fyrir eftirtalin þjófnaðarbrot:

I. (024-2010-6008)

Með því að hafa sunnudaginn 24. október 2010, staðið saman að innbroti í Golfskálann, við Jaðar á Akureyri og önnur hús tengd golfskálanum og stolið þaðan um 5 til 6 flöskum af Viking léttbjór, golfkylfu og gert tilraun til að stela þaðan bensíni.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr., sbr. og 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

II. (024-2010-6215)

Gegn [X], fyrir að hafa sunnudaginn 7. nóvember 2010, í þjófnaðarskyni brotist í skoðunarstöð Frumherja að Frostagötu 3 A, Akureyri, en horfið af vettvangi, án þess að stela nokkru, þar sem brunavarnarkerfi hússins fór í gang og hann fann engin verðmæti, sem hann taldi taka því að stela.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

4. Ákæra, útgefin 24. nóvember 2010 (mál nr. S-358/2010)

Með þessu ákæruskjali er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa laugardagskvöldið 16. október 2010, verið með í vörslum sínum þegar lögreglan hafði afskipti af honum [...] á Akureyri, 0,08 gramm af tóbaksblönduðu hassi.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82, 1998 og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta upptöku á efnum þeim, sem lögregla lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 19.946, samkvæmt 6 mgr. og 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001.“

Undir rekstri máls þessa voru ofangreindar ákærur lögreglustjóra sameinaðar í eitt mál. Á dómþingi hinn 30. nóvember sl. féll sækjandi alfarið frá því sakarefni I. kafla ákæru frá 22. nóvember sl. (upprunamál S-357/2010), að ákærðu hefðu stolið golfkylfu. Í nefndu þinghaldi var jafnframt tekin ákvörðun um að skilja þátt piltsins A frá þætti ákærða, sbr. heimildarákvæði 169. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Féll dómur í máli A þann 8. desember 2010.

Skipaður verjandi, S-kk-nf G-kk-nf, hefur uppi þær dómkröfur í málinu að ákærði verði alfarið sýknaður af sakarefni í I. kafla ákæru sem útgefin er 13. september sl., sbr. upprunamál nr. S-263/2010, en að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa fyrir aðra þá háttsemi sem hann er saksóttur fyrir. Þá krefst verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Ákærði hefur hér fyrir dómi skýlaust viðurkennt sakargiftir líkt og sakarefninu er lýst í ákæru sem útgefin er 13. september sl., að því er varðar II. og III. kafla. Ákærði hefur jafnframt skýlaust viðurkennt sakargiftir í ákæru útgefinni 9. nóvember sl., í ákæru útgefinni 22. nóvember sl. og loks ákæru útgefinni 24. nóvember sl.

Játning ákærða er í samræmi við rannsóknargögn lögreglu, þ. á m. framburðarskýrslur.

Lýst háttsemi ákærða þykir að framangreindu virtu nægjanlega sönnuð, en brot hans eru rétt heimfærð til refsiákvæða.

II.

Í I. kafla ákæru, sem útgefin er 13. september sl., er ákærði sakaður um nytjastuld á ökutækinu ... þann 31. ágúst 2010. Við meðferð málsins neitaði ákærði sök.

Samkvæmt rannsóknargögnum er upphaf þessa máls það að þriðjudagskvöldið 31. ágúst 2010 kom sonur eiganda fólksbifreiðarinnar ... á lögreglustöðina á Akureyri og tilkynnti að henni hefði verið stolið, á tímabilinu frá 19:00 til 19:30. Fram kemur í gögnum að bifreiðin, sem er af gerðinni Suzuki og rauð að lit, hafði verið við einkaheimili að ..., ólæst og með kveikjuláslyklum. Samkvæmt skýrslu lögreglu fannst bifreiðin umrætt kvöld, kl. 23:30, í porti við Furuvelli. Bifreiðin var þá með lykla í kveikjulásnum og sögð óskemmd.

Í málinu liggur fyrir upplýsingaskýrsla lögreglumannsins A, sem dagsett er 3. september 2010. Í skýrslunni segir frá því að nefndur lögreglumaður hafi verið á frívakt þriðjudagskvöldið 31. ágúst sl., og að hann hafi verið að aka á eigin bifreið suður Hlíðarbraut, kl. 19:12. Hafi hann þá veitt því eftirtekt hvar bifreiðinni ... var ekið norður akbrautina ,,hratt og glannalega“. Segir í skýrslunni að er bifreiðarnar mættust, við gatnamót Hlíðarbrautar og Hörgárbrautar, hafi lögreglumaðurinn þekkt ökumann ... sem ákærða í máli þessu. Í skýrslunni segir einnig að lögreglumaður hafi fylgst með því er ákærði stöðvaði bifreiðina ... við gatnamótin þar eð rautt ljós hafi logað gegnt akstursstefnu hans, en síðan hafi hann séð að ákærði ók af stað, við grænt ljós, norður Hlíðarbrautina.

Ákærði var yfirheyrður um sakarefnið hjá lögreglu þann 8. september sl. og var hún tekin upp með hljóði og mynd. Liggur fyrir mynddiskur þar um. Við skýrslutökuna neitar ákærði kæruefninu alfarið og staðhæfir, m.a. er honum var gerð grein fyrir efni áðurgreindrar upplýsingaskýrslu, að um missýn hafi verið að ræða. Vísar ákærði til þess að umræddan dag hafi hann losnað úr ríkisfangelsinu á Akureyri.

Við lögreglurannsókn málsins og fyrir útgáfu ákærunnar voru ekki teknar fleiri skýrslur.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Við aðalmeðferð málsins neitaði ákærði alfarið sakarefni þessa ákærukafla. Ákærði áréttaði að hann hefði að morgni 31. ágúst sl. losnað úr refsivist sinni í ríkisfangelsinu á Akureyri og bar að hann hefði í kjölfar þess haldið beinustu leið á heimili sitt, til móður sinnar. Ákærði gerði grein fyrir ferðum sínum þennan dag á þann veg að hann hefði farið á skrifstofu félagsmálastofnunar, í banka, í nýlenduvöruverslun í næsta nágrenni við heimili sitt, í áfengisverslun um kl.17:00, en að því loknu hefði hann farið til síns heima til að fagna nýfengnu frelsi, með móður sinni og gestum, þar á meðal vitninu B og ónefndum vinkonum þeirra. Hann kvaðst hafa hafið áfengisneyslu og staðhæfði að hann hefði ekki farið út úr húsi margnefnt kvöld. Ákærði greindi frá því að hann þekkti til umrædds ökutækis, enda byggi eigandi þess í næsta íbúðarhúsi við heimili hans, en sagði: ,,ég snerti þennan bíl ekki, ég neita því alfarið.“ Ákærði kvaðst jafnframt þekkja til fyrrnefnds lögreglumanns og hafði þá skýringu helsta á frásögn hans og skýrslugerð að honum hefði missýnst í umrætt sinn og þá eftir atvikum á einhverjum aðila er væri líkur honum í útliti.

Vitnið A lögreglumaður lýsti atvikum máls fyrir dómi efnislega mjög á sama veg og í áðurrakinni upplýsingaskýrslu. Vitnið kvaðst hafa þekkt til ákærða frá því að hann var 13 ára og vísaði til þess að það hefði margoft haft afskipti af honum. Vitnið kvaðst hafa verið algjörlega visst í sinn sök og vísaði m.a. til klæðaburðar og hárgreiðslu ákærða, en hann hefði verið krúnurakaður er atvik gerðust. Vitnið kvaðst hafa haft vitneskju um að ákærði hafði verið í ríkisfangelsinu hér í bæ og bar að það hefði af þeim sökum verið dálítið undrandi þegar það sá til ferða hans í greint sinn.

Vitnið C, móðir ákærða, bar að umræddur dagur, 31. ágúst sl., hefði verið sér minnisstæður af augljósum ástæðum. Vitnið kvaðst minnast þess að eftir að ákærði kom heim þennan morgun hefðu þau mæðgin fengið bílferð með systur vitnisins í áfengisverslun, en eftir það hefðu þau bæði haldið til á heimili þeirra, en ákærði hefði haft herbergi á kjallarahæðinni. Vitnið kvaðst hafa haft mikil samskipti við ákærða þennan dag og staðhæfði að hann hefði ekkert farið út úr húsi, enda hefði hann m.a. fengið gesti í heimsókn. Vitnið staðhæfði að það hefði fært ákærða kvöldverð um kl. 19:00, en minntist þess jafnframt að hann hefði neytt verulegs áfengis.

Vitnið B, fæddur 1990, bar fyrir dómi að það myndi vel eftir umræddum degi, 31. ágúst sl., en vitnið hefði þann dag fagnað því með ákærða að hann hefði losnað úr fangelsi. Vitnið staðhæfði að það hefði komið á heimili ákærða eftir vinnu, um kl. 16:30, og kvaðst það þá hafa hafið áfengisneyslu. Þar á heimilinu kvaðst vitnið hafa hitt móður ákærða, en einnig ónefndar stúlkur, sem þar voru gestkomandi. Vitnið kvaðst ekki hafa orðið vart við að ákærði færi út úr húsinu, en það kvaðst sjálft hafa farið þaðan á milli kl. 23 og 24.

Samkvæmt framansögðu er ákærði sakaður um nytjastuld á bifreiðinni ... að kveldi 31. ágúst sl. Af hálfu ákæruvalds er saksóknin gegn ákærða einkum byggð á frásögn eins lögreglumanns.

Nefndur lögreglumaður hefur borið að hann hafi séð ákærða aka umræddri bifreið um götur á Akureyri. Ágreiningur er um réttmæti þeirrar staðhæfingar, en ákærði hefur neitað sök.

Við úrlausn verður að áliti dómsins að horfa til þess að frásögn lögreglumannsins er skýr og eindregin. Verður lagt til grundvallar að hann hafi séð til ferða bifreiðarinnar ... á Hlíðarbraut og þar á meðal er henni var ekið um og við gatnamót nefndrar akbrautar og Hörgárbrautar. Lögreglumaðurinn var ekki á eiginlegri lögregluvakt er atvik gerðust og liggur ekki annað fyrir en að hann hafi verið einn á ferð. Að áliti dómsins verður ekki fram hjá því horft, m.a. vegna birtuskilyrða, að nefndur atburður átti sér stað laust eftir kl. 19:00, í lok ágústmánaðar.

Samkvæmt lögregluskýrslu fannst bifreiðin ... mannlaus í porti síðar þetta sama kvöld við Furuvelli, en sú gata liggur næst norðan við Grenivelli, en þar eru búsettir bæði eigandi ökutækisins og ákærði. Verður ráðið af gögnum að bifreiðin hafi verið óskemmd, en ekki liggur fyrir að gerð hafi verið eiginleg rannsókn á henni, þ. á m. fingrafararannsókn.

Í 108. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála er skýrt kveðið á um að sönnunarbyrði um sekt ákærðs manns, og hvaðeina annað sem talið yrði honum í óhag, hvíli á ákæruvaldinu en ekki hinum ákærða. Þá ber að skýra skynsamlegan vafa ákærða í hag, sbr. 109. gr. laganna. Eru þetta meginreglur í íslensku sakamálaréttarfari, sbr. og 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar.

Gegn eindreginni neitun ákærða við alla meðferð málsins og þegar áðurgreind atriði, einkum vitnisburður B, eru virt heildstætt hefur ákæruvaldinu að áliti dómsins ekki tekist að axla sönnunarbyrðina í máli þessu, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem tiltekin er í I. kafla nefndrar ákæru. Ber því að sýkna ákærða af því sakaratriði.

III.

Ákærði, sem er tvítugur, hefur samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins sjö sinnum hlotið refsidóma. Hann var fyrst með dómi í desember 2007 dæmdur fyrir þjófnaðarbrot, þjófnaðartilraunir, ölvunarakstur og fyrir brot gegn ávana- og fíkniefnalöggjöf. Háttsemina framdi hann 17 ára. Vegna þessa var hann dæmdur í tveggja mánaða fangelsi, en var auk þess gert að greiða 80.000 króna sekt til ríkissjóðs og sviptur ökurétti í 15 mánuði. Fangelsisrefsingin var skilorðsbundin til tveggja ára, ekki síst vegna mjög ungs aldurs ákærða. Ákærði var dæmdur í 50.000 króna sekt til ríkissjóðs í júní 2008 fyrir brot gegn ávana- og fíkniefnalöggjöf, en fyrrnefndur skilorðsdómur var þá ekki tekinn upp, sbr. heimildarákvæði í 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. Hinn 6. febrúar 2009 var ákærði dæmdur fyrir húsbrot og umferðarlagabrot. Var um að ræða rof á fyrrnefndum skilorðsdómi og var hann nú tekinn upp og refsing ákærða ákvörðuð í einu lagi. Var ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi, en jafnframt var honum gert að greiða 60.000 króna sekt til ríkissjóðs. Fært þótti að skilorðsbinda fangelsisrefsinguna til tveggja ára. Þann 17. mars 2009 var ákærði sakfelldur fyrir ölvunar- og sviptingarakstur og var hann vegna þessa, með hliðsjón af 60. gr. laga nr. 19, 1940, dæmdur til að greiða 250.000 krónur í sekt til ríkissjóðs. Þann 10. júlí 2009 var ákærði dæmdur fyrir þjófnaðarbrot og þjófnaðartilraunir, sem hann framdi í maí 2008, og fyrir ölvunarakstur og fleiri umferðarlagabrot, sem hann framdi í mars 2009. Refsing ákærða var að hluta ákvörðuð sem hegningarauki við eldri dóma, sbr. 78. gr. hegningarlaganna, en einnig með hliðsjón af ákvæðum 77. gr., sbr. 60. gr. sömu laga. Var refsing ákærða ákveðin fimm mánaða fangelsi, sem var skilorðsbundin til þriggja ára, en hann var auk þess dæmdur til að greiða 75.000 króna sekt til ríkissjóðs og svipur ökurétti tímabundið. Ákærði var dæmdur þann 27. október 2009 fyrir tíu auðgunarbrot, sem hann framdi frá miðjum júní til 21. september það ár. Var um að ræða þjófnaðarbrot, tilraun til þjófnaðar og gripdeild. Með brotunum rauf hann skilorð eldri dóma og var refsingin m.a. ákvörðuð með hliðsjón af því tíu mánaða fangelsi, en þar af þótti fært að ákveða að sjö mánuðir af refsingunni væru skilorðsbundnir til þriggja ára. Ákærði lauk afplánun sinni þann 27. janúar 2010, en þann 27 apríl sl. var hann dæmdur fyrir fimm þjófnaðarbrot og eignaspjöll, en brotin framdi hann í febrúar, mars og apríl sl. Með brotum sínum rauf ákærði skilorðshluta fyrri refsingar og var hún tekin upp. Var ákærði dæmdur í tíu mánaða óskilorðsbundið fangelsi. Ákærða var síðast gerð refsing með viðurlagaákvörðun fyrir dómi hinn 8. september sl. vegna brota gegn ávana- og fíkniefnalöggjöfinni og var hann þá dæmdur til að greiða sekt til ríkissjóðs.

Samkvæmt framlögðum gögnum ákvað Fangelsismálastofnun ríkisins þann 31. ágúst 2010 að veita ákærða skilorðsbundna reynslulausn í eitt ár á samtals 150 daga eftirstöðvum fangelsisrefsingar, sem hann hafði áður verið dæmdur til.

Ákærði hefur með brotum sínum nú rofið skilorð nefndrar reynslulausnar, sbr. 2. mgr. 64. gr. laga nr. 49, 2005 um fullnustu refsingar. Vegna þessa ber samkvæmt 1. mgr. 65. gr. laganna að gera ákærða refsingu í einu lagi samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 fyrir þau brot sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir og vegna hinnar óafplánuðu refsingar samkvæmt ofangreindu.

Við ákvörðun refsingar verður m.a. að líta til fyrrgreinds sakaferils ákærða, en hann hefur eftir 18 ára aldur ítrekað gerst sekur um auðgunarbrot og alvarleg umferðarlagabrot. Á hinn bóginn ber að horfa til þess að ákærði játaði brot sín fyrir dómi skýlaust og að afrakstur þjófnaðarbrota hans var harla rýr og þýfið komst að nokkru til skila til eigenda strax við frumrannsókn málsins. Ákærði hefur verið virkur fíkill undanfarin misseri og ber háttsemi hans að áliti dómsins þess skýr merki. Að öllu þessu virtu og með hliðsjón af viðeigandi ákvæðum 70. gr. og 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði, sem ekki þykir fært að skilorðsbinda. Auk þess skal ákærði vegna umferðarlagabrots síns og brots gegn ávana- og fíkniefnalöggjöf, sbr. ákvæði 4. mgr. 77. gr. hegningarlaganna, greiða sekt til ríkissjóðs, sem í ljósi ítrekunaráhrifa þykir hæfilega ákveðin 300.000 krónur. Skal ákærði greiða sektina innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja en ella sæti hann fangelsi í 20 daga.

Samkvæmt 1. mgr. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaganna ber að svipta ákærða ökurétti. Með vísan til sakaferils og hátternis ákærða sem ökumanns þykir eftir atvikum hæfilegt að svipta hann ökurétti í þrjú frá birtingu dómsins að telja.

Þá verða haldlögð fíkniefni gerð upptæk til ríkissjóðs eins og krafist er í ákæru.

Með vísan til málsúrslita ber að leggja áfallinn kostnað af rekstri málsins á ákærða, en samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvalds er þar um að ræða kostnað sem til féll vegna rannsóknar lögreglu á umferðarlagabroti hans, samtals 124.117 krónur.

Annar kostnaður, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 188.250 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, skal í ljósi fyrrgreindra málsúrslita, greiðast úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði.

Ákærði greiði 300.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tuttugu daga fangelsi í stað sektarinnar, verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði er sviptur ökurétti í þrjú ár frá birtingu dómsins að telja.

Upptæk eru gerð til ríkissjóðs 0,08 grömm af tóbaksblönduðu hassefni, sem tilgreind eru í efnaskrá lögreglu nr. 19.946.

Ákærði greiði 124.117 krónur í sakarkostnað, en málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 188.250 krónur, greiðast úr ríkissjóði.