M-57/2007

Málið barst dóminum 6. mars sl. Það var þingfest 20. apríl og tekið til úrskurðar sama dag.

Matsbeiðandi er I-kk-nf E-kk-nf, Logafold 178, Reykjavík.

Matsþolar eru Vátryggingafélag Íslands hf., Ármúla 3, Reykjavík, og Þ-kk-nf Ó-kk-nf, Fáfnisvegi 11, Reykjavík.

Matsbeiðandi krefst þess að dómkvaddir verði þrír óvilhallir menn til að meta samkvæmt skaðabótalögum, skaðabótarétti og líkamstjónarétti afleiðingar líkamstjóns sem matsbeiðandi varð fyrir í umferðarslysi 12. janúar 2006. Þess er beiðst að einn matsmanna verði læknir, einn tryggingastærðfræðingur og einn lögfræðingur, sem hafi ekki unnið fyrir tryggingafélög og séu vanir slíkum matsmálum, hafi til dæmis metið til örorku samkvæmt staðli Tryggingastofnunar ríkisins.

Þess er krafist af hálfu matsþola, VÍS hf., að kröfunni verði hafnað að því er varðar fjölda matsmanna, þannig að hafnað verði að dómkveðja þrjá.

Matsbeiðandi kveður málavexti vera þá að 12. janúar 2006 hafi hann verið við vinnu sína sem verktaki fyrir Orkuveitu Reykjavíkur á Rauðarárstíg, þar sem hann hafi þurft að gæta að brunni. Er hann hafi ætlað að fara að bifreið sinni hafi verið ekið á hann. Matsbeiðandi kveðst hafa margbrotnað í slysinu og vera óvinnufær og illa á sig kominn.

Matsspurningar eru eftirfarandi

„1. Hverjir eru líkamlegir og andlegir annmarkar matsbeiðanda sem eru afleiðingar slyssins?

2. Hvenær var stöðugleikapunkti náð eftir slysið?

3. Hvert var tímabundið atvinnutjón matsbeiðanda samkvæmt 1. mgr. 2. greinar skaðabótalaga til starfa utan heimilis og hvert var fjártjón matsbeiðanda vegna þessarar tímabundnu óvinnufærni?

4. Hvert var þjáningatímabil matsbeiðanda samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga, vegna þeirra áverka sem matsbeiðandi hlaut í slysinu?

5. Hver er varanlegur miski matsbeiðanda vegna slyssins, skv. 4. grein skaðabótalaga, þar sem bæði er metin læknisfræðileg örorka og þeir erfiðleikar sem líkamstjónið hefur í för með sér í lífinu almennt?

6. Hver er varanleg örorka matsbeiðanda samkvæmt 5. grein laga nr. 50/1993, vegna þeirra áverka sem matsbeiðandi fékk í slysinu, til starfa utan heimilis og til heimilisstarfa?

7. Nær örorka matsbeiðanda, sem hann hlaut í slysinu 75% örorku, samkvæmt staðli reglugerðar nr. 379/1999, sem sett hefur verið samkvæmt 1. og 2. mgr. 12. greinar laga nr. 117/1993 um almannatryggingar, vegna áverkanna og hver er þá örorka hans vegna annarra áfalla eða annarrar færniskerðingar sem hann bjó við fyrir slysið. Ef örorka matsbeiðanda nær ekki 75%, nær hún þá 50% samkvæmt ofangreindum staðli. Ef örorka matsbeiðanda nær 75%, samkvæmt ofangreindum staðli, hverjar verða þá framtíðarbætur matsbeiðanda reiknaðar til núvirðis. Hverjar verða bætur matsbeiðanda í þrjú ár reiknaðar til núvirðis. Ef örorkan nær 50%, hverjar verða þá framtíðarbætur matsbeiðanda reiknaðar til núvirðis. Hverjar verða þær í þrjú ár reiknaðar til núvirðis?

8. Hver er sjúkrakostnaður og annað fjártjón matsbeiðanda vegna afleiðinga slyssins, fram að stöðugleikapunkti, frá stöðugleikapunkti til þess tíma er varanlegur miski og varanleg örorka eru endanlega metin og síðan frá þeim tímapunkti til loka starfsævi?

9. Hver eru eðlileg viðmiðunarlaun matsbeiðanda, metin samkvæmt 2. mgr. 7. greinar skaðabótalaga?“

Matsbeiðandi kveður tilganginn með matsbeiðninni vera að fá matsspurningunum svarað af óvilhöllum sérfræðingum. Um sé að ræða alvarlega áverka sem skerði færni matsbeiðanda í framtíðinni, varðandi tómstundir og tekjuöflun. Þá sé ljóst að um sé að ræða varanlega örorku sem að öllum líkindum sé mun meiri en bráðabirgðamat segi til um. Matsbeiðandi kveðst telja nauðsynlegt að matsspurningunum verði svarað af þremur dómkvöddum matsmönnum.

Matsbeiðandi rökstyður kröfu sína um að dómkvaddir verði þrír matsmenn með því að matsefni málsins varði bæði læknisfræði, lögfræði og tryggingastærðfræðilega útreikninga. Meta þurfi ákveðna þætti samkvæmt skaðabótalögum, meðal annars fjártjón, sem sé sérstakur bótaþáttur. Þá þurfi að meta örorku samkvæmt staðli Tryggingastofnunar ríkisins og hverjar framtíðarbætur yrðu samkvæmt staðlinum, reiknaðar til núvirðis. Bendir matsbeiðandi á það í beiðni sinni að tryggingafélög hafi haldið að sér höndum með greiðslur vegna bótaskyldra slysa ef um er að ræða einstaklinga sem allt bendi til að hafi hlotið þess háttar áverka að þeir fái bætur samkvæmt 12. gr. almannatryggingalaga nr. 117/1993. Matsbeiðandi telur að ekki verði fengið raunverulegt mat í málinu öðruvísi en með þremur sérfræðingum. Þá sé ótækt að málinu sé skipt í tvö mál eða matsmenn leiti eftir sérfræðiáliti hjá þriðja aðila. Fyrir utan gallana sem séu á slíkum mötum séu slíkar matsgerðir mun dýrari en þegar gert sé út um málin í einni matsgerð.

Lögmaður matsþola, VÍS hf., vísar, máli sínu til stuðnings, til laga um meðferð einkamála og til dómaframkvæmdar. Þá bendir hann á að ekki liggi fyrir í málinu hvort matsbeiðandi eigi rétt hjá Tryggingastofnun, hann geti aftur á móti sótt um bætur þar og þá komi í ljós hvort þær komi til frádráttar við mat á bótum frá matsþola. Þá telur matsþoli óþarfa að leggja út í þann kostnað sem sé því samfara að fá þrjá matsmenn dómkvadda, enda óvíst á þessu stigi að kostnaðurinn muni koma til frádráttar.

II

Niðurstaða.

Matsbeiðandi rökstyður kröfu sína einkum með því að það sem meta skuli sé þess eðlis að nauðsynlegt sé af faglegum ástæðum að dómkveðja tryggingastærðfræðing ásamt lækni og lögfræðingi. Þá vísar hann til fjárhagslegra raka.

Í málinu er krafist dómkvaðningar matsmanna þótt mál hafi ekki verið höfðað, en við meðferð slíkrar beiðni ber að fara eftir fyrirmælum IX. kafla laga um meðferð einkamála nr. 19/1991, sbr. 1. mgr. 79. gr. laganna. Mælt er fyrir um það í IX. kafla hvaða háttur skuli hafður á við dómkvaðningu matsmanna. Þar segir að dómari kveðji einn eða tvo matsmenn til að framkvæma mat, sbr. 1. mgr. 61. gr. Í greinargerð með lögunum kemur fram að það „er lagt á vald dómara í 1. mgr. 61. gr. að ákveða hvort einn matsmaður verði dómkvaddur eða tveir ...“ Í lögunum er því skýrlega kveðið á um að aðeins skuli dómkvaddur einn eða tveir matsmenn, sbr. einnig að hluta til dóm Hæstaréttar í máli nr. 250/2002.

Viðbúið er að við möt reyni oft á margþættar spurningar sem geta legið utan við sérsvið þeirra sem dómkvaddir eru. Í því samhengi skal bent á að matsmanni er samkvæmt 2. mgr. 61. gr. laga um meðferð einkamála skylt að boða til matsfundar þar sem aðilum gefst kostur á að koma að gögnum og sjónarmiðum sem þeir telja nauðsynlegt til að rétt niðurstaða fáist. Þá er matsmönnum samkvæmt sama ákvæði rétt að afla gagna auk þess sem þeir geta leitt vitni. Einnig er ljóst að reyndir matsmenn hafa oft næga þekkingu til að svara matsspurningum þótt farið sé út fyrir þá grein sem þeir hafa upphaflega sérhæft sig í.

Sé aðili ósáttur við matið getur hann krafist yfirmats þar sem þau atriði sem áður hafa verið metin eru tekin til endurmats, sbr. 64. gr. laganna og skulu yfirmatsmenn þá vera fleiri en matsmenn voru. Hvort sem um undirmat eða yfirmat er að ræða, ber matsbeiðandi áhættu á sönnunargildi matsgerðar.

Ekki þykir unnt að fallast á það með matsþola að réttlætanlegt sé að víkja frá 1. mgr. 61. gr. af þeirri ástæðu að það myndi leiða til aukins kostnaðar.

Með vísan til þess sem rakið hefur verið, og þar sem lögmaður matsþola hefur mótmælt kröfu matsbeiðanda, er beiðni um dómkvaðningu þriggja matsmanna hafnað.

S-kvk-nf J. H-kvk-nf, settur héraðsdómari, kvað upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð.

Hafnað er kröfu matsbeiðanda um að dómkvaddir verði þrír menn til að meta framangreind atriði sem tiltekin eru í matsbeiðni matsbeiðanda, I-kk-ef E-kk-ef.

S-kvk-nf J. H-kvk-nf