E-3605/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 12. júní 2014, var höfðað 11. október 2012 af hálfu A á hendur íslenska ríkinu til viðurkenningar á bótaskyldu.

Stefnandi gerir þá dómkröfu að viðurkennd verði með dómi skaðabótaskylda stefnda vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir 27. mars 2008 í Hljómskálagarðinum í Reykjavík í leikfimitíma í Menntaskólanum í Reykjavík.

Þá er þess krafist að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt málskostnaðarreikningi eða að mati dómsins, að meðtöldum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Stefndi gerir þá kröfu aðallega að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað, að mati réttarins.

Til vara krefst stefndi þess að aðeins verði viðurkennd skaðabótaskylda að hluta og að málskostnaður verði felldur niður.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Mál þetta er höfðað vegna slyss sem stefnandi varð fyrir 27. mars 2008, þá 17 ára nemandi á öðru ári í Menntaskólanum í Reykjavík. Stefnandi var þá ásamt fleiri nemendum við knattspyrnuiðkan í leikfimitíma á vegum skólans í Hljómskálagarðinum í Reykjavík. Stefnandi rann til á hálku eða misfellu, féll í jörðina og slasaðist illa á hægri fæti. Við vettvangsgöngu og fyrir dóminum kvað stefnandi þetta hafa gerst í upphafi leiks. Stefnandi var fluttur á slysa- og bráðadeild Landspítala − háskólasjúkrahúss í Fossvogi. Við skoðun kom í ljós að hægri ökkli stefnanda var illa afmyndaður og sýndi röntgenrannsókn brot á sperrilegg og að stefnandi hefði slitið liðbönd í hægri ökkla við fallið.

Stefnandi gekkst undir aðgerð vegna brots á sperrilegg samdægurs og var brotið fest með tveimur skrúfum. Stefnandi var útskrifaður 28. mars 2008. Var hann til eftirlits 10. apríl 2008 og aftur 8. maí 2008, en þá var gips tekið af fæti hans. Skrúfur í fæti stefnanda voru hins vegar ekki fjarlægðar. Stefnandi leitaði á göngudeild 26. mars 2009. Kvartaði hann þá undan óþægindum við íþróttaiðkun og var aumur yfir skrúfunum. Var stefnandi settur á biðlista fyrir skrúfutöku. Hinn 1. júlí 2009 leitaði stefnandi enn til deildarinnar og óskaði eftir að skrúfurnar yrðu fjarlægðar og 10. desember 2010 var stefnandi lagður inn til skrúfutöku.

Stefnandi var óvinnufær eftir fallið og missti átta vikur úr skóla, náði ekki tilskildum árangri í eðlis- og stærðfræði og greiddi því fyrir aukatíma í þeim fögum samkvæmt því sem greinir í stefnu. Hann hafi orðið af sumarvinnu árið 2008 vegna slyssins og hafi þjáðst af stöðugum verkjum í ökkla eftir slysið og verkirnir fari versnandi við álag. Hái þetta stefnanda mjög við vinnu og allar daglegar athafnir, en auk þess hafi stefnandi þjáðst af töluverðum andlegum einkennum í kjölfar slyssins og m.a. glímt við þunglyndi. Matsmaður var dómkvaddur við meðferð málsins til að meta afleiðingar slyssins. Í matsgerð 20. janúar 2014 er tímabundið atvinnutjón metið 100% í 12 vikur og þjáningartími telst 12 vikur, þar af 2 dagar rúmliggjandi. Varanlegur miski telst vera 5 stig og varanleg örorka telst vera 5%. Heilsufar stefnanda telst hafa verið stöðugt þann 31. desember 2008.

Með bréfi 6. mars 2009 til rektors Menntaskólans við Reykjavík var óskað eftir afstöðu til bótaskyldu vegna slyss stefnanda og hvort skólinn væri tryggður gagnvart tjóni sem þessu. Bótaskyldu var hafnað af hálfu skólans með bréfi lögmanns 24. mars 2009 og upplýst að skólinn hefði engar þær vátryggingar sem við gætu átt vegna líkamstjóns stefnanda. Um óhappatilviljun hefði verið að ræða og eftir atvikum eigin sök stefnanda. Stefnandi telur að slys hans verði rakið til atvika sem stefndi beri bótaábyrgð á og um það snýst ágreiningur aðila í máli þessu.

Við aðalmeðferð málsins gekk dómari á vettvang með stefnanda og lögmönnum aðila. Stefnandi gaf skýrslu fyrir dóminum og vitni báru íþróttakennarinn, fjórir skólafélagar stefnanda, þar af einn í síma, og loks móðir stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnanda sé nauðsynlegt að höfða mál þetta til viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna líkamstjóns síns. Hann hafi orðið fyrir margs konar þjáningum, tímabundnu tekjutjóni, varanlegum miska og varanlegri örorku af völdum atburðarins, auk annars afleidds tjóns.

Íslenska ríkinu sé stefnt á þeim grundvelli að það beri ábyrgð á rekstri Menntaskólans í Reykjavík, sbr. ákvæði þágildandi laga um framhaldsskóla nr. 80, 1996. Krafa stefnanda sé viðurkenningarkrafa samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91, 1991, en heimilt sé að höfða mál til að fá skorið úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af málshöfðuninni.

Stefnandi hafi af því mikla hagsmuni að skorið sé úr um tilvist og efni kröfu hans á hendur stefnda, enda hafi afleiðingar slyssins haft veruleg áhrif á líkama hans og líf og fyrirséð sé að afleiðingarnar séu varanlegar. Vísi stefnandi í því sambandi m.a. til vottorðs læknis 28. desember 2011 og vottorðs annars læknis 24. júlí 2009, en með báðum vottorðunum hafi verið sýnt fram á lögvarða hagsmuni stefnanda af málshöfðuninni. Ljóst sé að stefnandi hafi orðið fyrir tímabundnum missi starfsorku, varanlegum miska og varanlegri örorku vegna slyssins. Varði það því verulega hagsmuni stefnanda að fá úr því skorið hvort hann eigi rétt til bóta frá stefnda.

Af hálfu stefnanda sé á því byggt að stefndi beri sakarábyrgð á því líkamstjóni sem hann hafi orðið fyrir í leikfimitíma í Menntaskólanum í Reykjavík sem fram hafi farið í Hljómskálagarði Reykjavíkur við afleitar aðstæður. Beri stefndi ábyrgð á því tjóni sem stefnandi hafi orðið fyrir með vísan til meginregnla skaðabótaréttar.

Stefnandi byggi á því að verulega hafi skort á að aðstæður til íþróttakennslu í Hljómskálagarðinum hafi verið forsvaranlegar greint sinn. Telji stefnandi að starfsfólk Menntaskólans í Reykjavík, einkum íþróttakennarinn sem sá um íþróttakennsluna greindan dag, hafi með saknæmri og ólögmætri háttsemi valdið sér því tjóni sem hann hafi orðið fyrir. Hafi aðstæður á vellinum verið verulega slæmar og óforsvaranlegt hafi verið af yfirvöldum og kennurum skólans að boða til íþróttaleiks á svæðinu eins og á hafi staðið.

Stefnandi bendi á að atvik málsins og ábyrgð hlutaðeigandi verði að meta í ljósi þess að á menntastofnunum og starfsfólki þeirra hvíli sú skýlausa skylda að vernda nemendur fyrir slysahættu og gæta fyllsta öryggis í því skyni. Sú krafa sé gerð að tilhögun kennslu sé í samræmi við ýtrustu öryggiskröfur og að kappkostað sé að tryggja fullnægjandi aðbúnað við kennslu, hvort sem hún fari fram utan- eða innandyra.

Á því sé byggt að kennarinn, sem séð hafi um leikfimitímann greint sinn, hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi með því að láta nemendur iðka knattspyrnu í Hljómskálagarðinum greindan dag, þrátt fyrir að aðstæður á vellinum hafi verið ákaflega illa til þess fallnar og þá augljósu slysahættu sem skapaðist vegna þess. Í þessu sambandi sé vakin athygli á því að kennarar annist og beri ábyrgð á kennslu, undirbúningi hennar, námsmati og faglegu samstarfi í kennslugreinum sínum, sbr. 7. gr. reglugerðar um starfslið og skipulag framhaldsskóla nr. 1100, 2007. Viðkomandi kennari beri þannig ábyrgð á því með hvaða hætti tilhögun kennslu sé háttað hverju sinni. Á því sé byggt að umræddur kennari hafi bakað stefnda bótaábyrgð með gáleysi sínu að þessu leyti.

Stefnandi bendi á að umræddan dag hafi verið mikið af misfellum í Hljómskálagarðinum og jörð á svæðinu frosin. Verulega hált hafi verið á því svæði sem nemendum hafi verið gert að leika knattspyrnu á. Svæðið hafi borið með sér augljósa slysahættu fyrir nemendur og aðra sem geti átt leið þar um. Íþróttakennari hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að láta nemendur leika knattspyrnu við þær aðstæður. Ljóst sé að aðstæður til knattspyrnuiðkunar í Hljómskálagarðinum hafi með öllu verið óforsvaranlegar og garðurinn því óhæfur til þeirrar leikfimikennslu sem kennarinn hafi kosið að sinna þar.

Stefnandi vísi til 3. og 4. gr. reglugerðar um iðkun leikfimi og annarra íþrótta í skólum nr. 204, 1964. Í 3. gr. reglugerðarinnar sé kveðið á um að öllum skólum skuli séð fyrir hæfu húsnæði, leikvöllum og nauðsynlegustu áhöldum til íþróttaiðkana úti sem inni. Þá sé í 4. gr. reglnanna kveðið á um að allir skólar skuli hafa til umráða sem næst skólanum hentugt og nægilega stórt landssvæði handa nemendum til íþróttaiðkana í útitímum og frímínútum. Af tilvitnuðum ákvæðum reglugerðarinnar, sé ljóst að sú skylda hvíli á menntastofnunum að tryggja öryggi á skólalóðum og svæðum sem notuð séu til kennslu nemenda og velja til þess hentugt húsnæði eða landsvæði. Frágangur og aðbúnaður þurfi því að vera með þeim hætti að ekki skapist hætta fyrir þátttakendur í kennslustundum og skilmerkilega sé varað við slysahættum sem þar kunni að vera fyrir hendi. Þetta sé í samræmi við dómaframkvæmd Hæstaréttar Íslands, en af dómum hans verði ekki annað ráðið en að skóli beri ábyrgð á öryggi nemenda sinna.

Ljóst sé að starfsfólk Menntaskólans Í Reykjavík hafi með öllu brugðist skyldum sínum í þessu sambandi þegar stefnanda og öðrum nemendum skólans hafi verið gert að stunda leikfimi í Hljómskálagarðinum greint sinn. Garðurinn hafi verið einkar óhentugur til leikfimikennslu nefndan dag og þá sérstaklega í þeirri íþrótt sem kennari hafi kosið að láta nemendur iðka við greindar aðstæður. Knattspyrna felist að miklu leyti í sprettum, snöggum snúningum og hraðabreytingum sem óráðlegt sé að stunda á glerhálu yfirborði. Með því að vanrækja skyldu sína til að gæta fyllsta öryggis við kennslu og tryggja þannig að nemendum stafaði ekki óþarfa hætta af aðstæðum við kennslu, hafi starfsmenn skólans, einkum íþróttakennarinn sem sá um íþróttakennsluna umrætt sinn, fellt á sig skaðabótaskyldu gagnvart stefnanda sem stefndi verði nú að bera ábyrgð á, m.a. á grundvelli meginreglna skaðabótaréttar um vinnuveitendaábyrgð.

Sú skylda hvíli á framhaldsskólum, sem kostaðir séu eða styrktir af almannafé, að hafa íþróttakennslu á kennsluskrá og tryggja að skólaíþróttir séu iðkaðar, sbr. 11. gr. íþróttalaga nr. 64, 1998 og 1. gr. reglugerðar um iðkun leikfimi og annarra íþrótta í skólum nr. 204, 1964. Þannig hafi stefnanda verið skylt að fylgja fyrirmælum kennara síns og stunda leikfimi á svæðinu greint sinn, þrátt fyrir þá hættu sem af því hafi stafað. Byggi stefnandi á því að hann hafi sem nemandi við Menntaskólann í Reykjavík mátt vænta þess að sú íþróttakennsla, sem stunduð hafi verið við skólann, samrýmdist þeim kröfum sem gera verði til menntastofnana um fullnægjandi aðbúnað og öryggi nemenda. Í ljósi þess að verulega hafi skort á að þessum kröfum væri fylgt hafi skólinn, og þar með stefndi, fellt á sig skaðabótaábyrgð á tjóni stefnanda. Ekki hafi getað dulist nokkrum fullorðnum manni að sú ákvörðun, að efna til knattspyrnuleiks ungmenna í Hljómskálagarðinum greint sinn og leyfa þeim að spila þar án eftirlits, hafi falið í sér verulega gáleysislega háttsemi sem stefndi verði nú að bera ábyrgð á.

Stefnandi telji að verulega hafi á það skort að sá kennari Menntaskólans í Reykjavík, sem séð hafi um leikfimikennsluna, hafi sýnt þá aðgæslu sem vænta hafi mátt. Vísi stefnandi í því sambandi til þess að kennarinn hafi ekki verið viðstaddur þegar knattspyrnuleikurinn í Hljómskálagarðinum hafi farið fram. Hann hafi sent nemendur sína í garðinn og gert þeim að leika þar knattspyrnu án þess að kanna hvort forsvaranlegar aðstæður væru til þess eða gæta að því hvar í garðinum leikurinn yrði spilaður, hvernig hann færi yfirhöfuð fram og án þess að vara nemendur við þeirri hættu sem skapast hefði á vellinum sakir veðurs og aðbúnaðar á svæðinu.

Engu skipti um sök stefnda þó aðrir kostir til leikfimináms kunni að hafa verið í boði fyrir nemendur greint sinn, eins og greini í bréfi lögmanns Menntaskólans í Reykjavík. Leikfimikennara, og eftir atvikum öðrum starfsmönnum skólans, hafi verið ljóst, eða hefði mátt vera ljóst, að sökum aðstæðna hafi verið óforsvaranlegt að bjóða nemendum upp á þann kost að leika knattspyrnu í Hljómskálagarðinum við þær aðstæður sem þar voru. Það að stefnandi hafi valið þann kost umfram annan geti ekki leyst stefnda undan bótaskyldu.

Á kennurum mennta- og framhaldsskóla hvíli rík leiðbeiningar- og aðgæsluskylda. Vísist um það m.a. til 2. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 1100, 2007 um starfslið og skipulag framhaldsskóla, svo og 2. gr. siðareglna kennara, sem kveði á um að kennurum beri að virða réttindi nemenda og hafa hagsmuni þeirra að leiðarljósi. Jafnframt megi um þetta vísa til 1. mgr. 14. gr. laga nr. 70, 1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þar sem fram komi að starfsmanni sé skylt að rækja starf sitt með alúð og samviskusemi í hvívetna, sbr. og til leiðbeiningarskyldunnar í 2. mgr. ákvæðisins.

Stefnandi leggi áherslu á að hann hafi einungis verið 17 ára gamall þegar slysið varð. Í ljósi þessa verði að telja að enn ríkari umönnunarskylda hafi hvílt á íþróttakennaranum greint sinn þar eð stefnandi hafði ekki náð 18 ára aldri. Megi í því sambandi vísa til 1. og 2. mgr. 1. gr. barnaverndarlaga nr. 80, 2002, sbr. og 3. mgr. 3. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sbr. lög nr. 18, 1992.

Á því sé byggt að sú ákvörðun starfsmanns Menntaskólans í Reykjavík að gera nemendum að leika knattspyrnu í Hljómskálagarðinum greindan dag hafi verið með öllu óforsvaranleg. Vakin sé sérstök athygli á því að samkvæmt skipulagi fyrir svæðið virðist aldrei hafa verið gert ráð fyrir íþróttakennslu í garðinum. Þannig sé Hljómskálagarðurinn t.d. skilgreindur sem opið svæði til sérstakra nota í aðalskipulagi Reykjavíkurborgar. Ekki verði séð að gert sé ráð fyrir íþróttakennslu í garðinum. Þá sé í sérstöku ,,Þemahefti“ skipulagssviðs Reykjavíkurborgar um umhverfi og útivist gert ráð fyrir að garðurinn sé ætlaður sem skrúðgarður. Þar komi fram að útivistarsvæði borgarinnar séu ætluð til almennrar útivistarstarfsemi sem tengist eðli og hlutverki svæðanna án þess að spilla landinu.

Telja verði að íþróttakennsla og knattspyrnuiðkun á vegum framhaldsskóla sé verulegt frávik frá því hlutverki sem Hljómskálagarðinum, sem skrúðgarði og útivistarsvæði, sé ætlað. Renni þetta enn frekari stoðum undir hið stórkostlega gáleysi sem íþróttakennari Menntaskólans í Reykjavík, og eftir atvikum yfirstjórn skólans, hafi sýnt af sér. Sú ákvörðun starfsmanns skólans, að boða til knattspyrnuleiks á svæðinu, hafi brotið í bága við það hlutverk sem garðinum hafi verið ætlað samkvæmt skipulagi. Auki það enn á ábyrgð íþróttakennarans sem umsjónarmanns nemendanna.

Af framanröktu og gögnum málsins, sbr. og dómaframkvæmd Hæstaréttar Íslands, verði að telja að tjón stefnanda eigi sannanlega rætur að rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanns og/eða starfsmanna Menntaskólans í Reykjavík. Leiði það af hinni ríku ábyrgð, sem hvíli á skólastjórnendum og kennurum, að tryggja velferð nemenda og gæta að viðunandi öryggi þeirra. Fyrir liggi að verulega hafi skort á að þessum skyldum væri sinnt greint sinn. Í málinu hafi ekkert komið fram sem renni stoðum undir að slys stefnanda eigi rætur að rekja til annars en óforsvaranlegs aðbúnaðar við knattspyrnuiðkun í leikfimitíma. Verði því að fallast á kröfur stefnanda.

Stefnandi vísi til meginreglna skaðabótaréttar, m.a. um vinnuveitendaábyrgð og sakarábyrgð. Vísað sé til laga nr. 11, 1996 um framhaldsskóla, barnaverndarlaga nr. 80, 2002, laga nr. 70, 1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, svo og reglugerðar nr. 1100, 2007 um starfslið og skipulag framhaldsskóla. Enn fremur sé vísað til samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sbr. lög nr. 18, 1992.

Um höfðun málsins vísi stefnandi til heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

Kröfu sína um málskostnað styðji stefnandi við XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91, 1991. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun sé studd við lög um virðisaukaskatt nr. 50, 1988. Um varnarþing vísist til 3. mgr. 33. gr. laga nr. 91, 1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefnandi hafi slasast í íþróttatíma pilta hjá íþróttakennara. Líkt og venja hafi verið í íþróttatímum hjá íþróttakennara í MR hafi þrír kostir verið í boði fyrir pilta í þessum tiltekna íþróttatíma, eins og öllum öðrum þegar piltar hafi verið í útiíþróttum, sem verið hafi aðra hverja viku. Fótbolti, hlaup í kringum Tjörnina og að vera í „Þrælakistunni“ sem sé lyftingaaðstaða skólans, innandyra og aðeins notuð af því kyni sem sé utandyra hverju sinni og þessa viku hafi það verið piltarnir. Íþróttakennari hafi notað „Þrælakistuna“ þegar veður eða myrkur hafi ekki leyft annað, þegar piltar undir miklu keppnisálagi hjá félagi sínu hafi kosið að fara þangað, þegar nemendur hafi ekki treyst sér út heilsu sinnar vegna og loks þegar þeir hafi verið meiddir eða þeim hætt við meiðslum.

Íþróttakennari hafi vitað af fyrri meiðslum stefnanda en stefnandi hafi ekki náð að taka þátt í íþróttum af fullum krafti þennan vetur vegna meiðsla. Íþróttakennari hafi boðið stefnanda að vera í „Þrælakistunni“ í stað þess að fara út umræddan dag. Stefnandi hafi sjálfur ákveðið, þrátt fyrir það þann kost, að stunda knattspyrnu í Hljómskálagarðinum umrætt sinn með meirihluta piltanna. Minnihluti nemenda hafi annað hvort farið í „Þrælakistuna“ eða hlaupið í kringum Tjörnina.

Í útitímum hafi íþróttakennari verið á ferðinni á reiðhjóli á milli Hljómskálagarðsins, Tjarnarinnar og „Þrælakistunnar“ til að fylgjast með piltunum. Mestum tíma hafi íþróttakennari alla jafna varið í Hljómskálagarðinum. Þegar óhappið hafi orðið hafi hann verið á ferðinni og verið nýbúinn að líta á þá pilta sem voru í „Þrælakistunni“. Þaðan sé stutt inn á skrifstofu hans en þar hafi hann gleymt kladdanum eða penna til að færa inn mætingu á þessum tíma. Hann hafi skotist þangað. Fjármálastjóri skólans hafi þá hringt og tilkynnt honum að til sín hefði komið piltur og tjáð sér að piltur hefði slasast í Hljómskálagarði. Íþróttakennarinn hafi strax hjólað þangað og komið þar að sem stefnandi hafi legið á jörðinni og félagar hans að stumra yfir honum. Hafi þeir verið búnir að hringja á sjúkrabíl sem komið hafi von bráðar. Hann hafi spurt stefnanda hvað hefði komið fyrir og stefnandi tjáð honum að eftir uppstökk hafi hann lent illa og ökklinn gefið eftir. Hann hafi sagst vera ökklabrotinn, hann hefði brotnað áður á þessum sama fæti og þetta væri alveg eins og í fyrra skiptið. Sjúkrabíll hefði farið með stefnanda á sjúkrahús og kennarinn sagt hinum piltunum að fara heim. Sjálfur hafi hann farið á skrifstofu rektors og sagt honum frá því hvað hefði gerst. Í samtali við móður stefnanda hafi hann greint henni frá þessari atburðarás.

Stefndi mótmæli því að orsakir slyss stefnanda séu vegna þeirra atriða sem stefnandi byggi á í stefnu sinni. Í stefnu sé þess ekki getið að stefnandi hafi slasast áður, en stefnandi hafi sagt lögreglu að þetta væri í þriðja skiptið sem hann bryti á sér ökklann. Telji stefndi þetta atriði skipta miklu máli.

Af framlögðum gögnum megi ráða að hitastig hafi verið nálægt frostmarki umræddan dag en ósannað sé og því mótmælt að aðstæður til knattspyrnuiðkunar hafi verið þannig þennan dag að óforsvaranlegt hafi verið að piltarnir lékju þar knattspyrnu en eðlileg krafa til iðkenda sé að taka tillit til aðstæðna hverju sinni. Knattspyrna hafi verið leikin þar um árabil. Því sé mótmælt að ekki hafi verið hægt að leika knattspyrnu umræddan dag. Stefndi mótmæli því að aðstæður hafi ekki verið forsvaranlegar greint sinn. Því sé einnig mótmælt að aðstæður hafi verið hættulegar. Því sé mótmælt að aðstæður á vellinum hafi verið verulega slæmar og að óforsvaranlegt hafi verið af yfirvöldum og kennurum skólans að boða til íþróttaleiks á svæðinu.

Stefndi mótmæli málsástæðu stefnanda í stefnu um að starfsfólk Menntaskólans í Reykjavík, einkum íþróttakennarinn sem séð hafi um íþróttakennsluna greindan dag, hafi með saknæmri og ólögmætri háttsemi valdið sér því tjóni sem hann hafi orðið fyrir.

Stefndi mótmæli því að nemendur hafi kvartað við kennara yfir aðstæðum í garðinum. Í stefnu komi fram að stefnandi hafi verið óvinnufær í 16 vikur eftir fallið, auk nokkurra vikna síðar vegna aðgerðar. Stefndi mótmæli þessu sem ósönnuðu en bent sé á að þegar umrætt slys hafi orðið hafi tiltölulega stutt verið eftir af skólaárinu. Því sé mótmælt sem ósönnuðu, sem stefnandi haldi fram, að stefnandi hafi misst átta vikur úr skóla og hafi af þeim sökum ekki náð tilskildum árangri í eðlis- og stærðfræði. Þá sé því mótmælt að hann hafi því orðið að greiða fyrir aukatíma í áðurnefndum fögum. Þá sé því mótmælt að stefnandi hafi misst af sumarvinnu árið 2008 vegna líkamstjóns. Engin orsakatengsl séu þar á milli að mati stefnda. Skorað sé á stefnanda að leggja fram atvinnuumsóknir sínar. Stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir öllu sem hann haldi fram í máli þessu.

Í stefnu segi að stefnandi hafi þjáðst af stöðugum verkjum í ökkla eftir slysið og fari verkirnir versnandi við álag. Hái þetta stefnanda mjög við vinnu og allar daglegar athafnir. Auk þess hafi stefnandi þjáðst af töluverðum andlegum einkennum í kjölfar slyssins og m.a. glímt við þunglyndi. Því sé ljóst að hann hafi orðið fyrir margs konar þjáningum, tímabundnu tekjutjóni, varanlegum miska og varanlegri örorku af völdum umrædds atburðar, auk annars afleidds tjóns. Stefndi mótmæli öllu framangreindu sem ósönnuðu, orsakatengsl séu meðal annars ósönnuð.

Því sé mótmælt sem ósönnuðu að afleiðingar slyssins hafi haft veruleg áhrif á líkama stefnanda og líf og að fyrirséð sé að afleiðingarnar séu varanlegar. Það sé veruleg vanreifun í stefnu að geta ekkert um fyrri slys stefnanda. Afleiðingar fyrir stefnanda virðist stórlega oftúlkaðar í stefnu ef skoðuð eru læknisvottorð í málinu, en ekki hafi verið greint á milli eldri slysa og þessa slyss í stefnu.

Stefnandi byggi á því í stefnu að verulega hafi skort á að aðstæður til íþróttakennslu í Hljómskálagarðinum hafi verið forsvaranlegar greint sinn. Byggi stefnandi á því að aðstæður hafi verið hættulegar. Stefnandi telji einnig að starfsfólk MR, einkum íþróttakennari sá sem um íþróttakennslu hafi séð greindan dag, hafi með saknæmri og ólögmætri háttsemi valdið stefnanda því tjóni sem hann hafi orðið fyrir. Hafi aðstæður á vellinum verið verulega slæmar og óforsvaranlegt hafi verið af yfirvöldum og kennurum skólans að boða til íþróttaleiks á svæðinu eins og á hafi staðið. Stefnandi byggi á því að kennarinn sem séð hafi um leikfimitímann greint sinn hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi með því að láta nemendur iðka knattspyrnu í Hljómskálagarðinum greindan dag og á því að slysahætta hafi verið augljós og umræddur kennari hafi bakað stefnda bótaábyrgð með meintu gáleysi sínu.

Stefndi mótmæli öllum framangreindum málsástæðum stefnanda og því sem hann byggi á í stefnu sem röngu og ósönnuðu. Íþróttasalurinn í MR sé mjög lítill og hafi slíkir útitímar tíðkast um árabil og sú framkvæmd sé lögmæt í alla staði og öðru sé mótmælt sem röngu. Stefndi telji að stefnandi hafi ekki sannað að aðstæður hafi verið nákvæmlega eins og hann lýsi í stefnu. Því sé mótmælt að svæðið hafi borið með sér augljósa slysahættu, að aðstæður til knattspyrnuiðkunar í Hljómskálagarðinum hafi verið óforsvaranlegar og að garðurinn hafi verið óhæfur til þeirrar leikfimikennslu sem viðkomandi kennari hafi kosið að sinna þar. Íþróttaiðkun utandyra að vetrarlagi sé algeng á Íslandi og ekkert óeðlilegt við það að íþróttir séu stundaðar utandyra að vetrarlagi. Nemendur MR, þ.m.t. stefnandi, hafi verið nægilega reyndir til að átta sig á aðstæðum en ljóst sé að menn beri sig ekki eins að við knattspyrnuiðkun við allra bestu aðstæður að sumarlagi og að vetrarlagi.

Stefnandi vísi í stefnu til ákvæða reglugerðar nr. 204/1963, m.a. varðandi öryggi nemenda. Á því sé byggt að aðstaða sú sem MR hafi boðið upp á brjóti ekki gegn lögum eða öðrum réttarheimildum. Stefndi mótmæli málsástæðum stefnanda sem lúti að þessu atriði.

Á því sé byggt af hálfu stefnda að íþróttakennsla sú sem stunduð hafi verið við MR umrætt sinn hafi samrýmst þeim kröfum sem gerðar séu til menntastofnana varðandi fullnægjandi aðbúnað og öryggi nemenda og sé öðru mótmælt sem röngu. Því sé mótmælt að nemendur hafi stundað íþróttaiðkun án eftirlits. Telji stefndi að eftirlit íþróttakennara hafi verið lögmætt í alla staði, eftirlit með nemendum hafi verið vandað af hálfu íþróttakennara og öðru sé mótmælt sem röngu.

Sú fullyrðing í stefnu að stefnanda hafi verið skylt að fylgja fyrirmælum kennara og stunda leikfimi á svæðinu umrætt sinn sé ósanngjörn og röng. Íþróttakennari hafi boðið stefnanda vegna fyrri meiðsla hans að vera í „Þrælakistunni“ en stefnandi hafi hafnað því og valið sjálfur að fara í knattspyrnu.

Stefnandi byggi á því í stefnu að skort hafi á að íþróttakennari sem séð hafi um leikfimikennsluna hafi sýnt þá aðgæslu sem vænta hafi mátt greint sinn. Leikfimikennari hafi varið mestum tíma alla jafna í Hljómskálagarðinum þó hann hafi ekki verið á slysstað á þeim tíma sem óhappið hafi orðið. Öllum athugasemdum stefnanda varðandi undirbúning knattspyrnuleiksins í stefnu sé mótmælt. Á því sé byggt að leikfimikennari hafi staðið eðlilega að íþróttakennslu umræddan dag og öðru sé mótmælt sem röngu og hann hafi ekki brotið gegn þeim ákvæðum sem stefnandi vísi til í stefnu, m.a. 2. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 1100/2007; 2. gr. siðareglna kennara eða 1. og 2. mgr. 14. gr. laga nr. 70/1996; ákvæðum barnaverndarlaga og samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sbr. lög nr. 18/1992 eða gegn öðrum réttarheimildum sem stefnandi kunni að hafa vísað til. Stefnandi hafi sjálfur valið að fara í knattspyrnu umræddan dag og gera verði kröfur til nemenda á 18. aldursári um aðgæslu.

Stefndi mótmæli málsástæðum stefnanda í stefnu og mótmæli því m.a. að óeðlilegt hafi verið að stunda kennslu í Hljómskálagarðinum, en það hafi verið gert um árabil og hafi ekki verið gerðar athugasemdir við það. Telji stefndi þetta útúrsnúning hjá stefnanda. Stefndi mótmæli því sérstaklega þegar stefnandi vísi til þess að þetta renni enn frekari stoðum undir meint stórkostlegt gáleysi íþróttakennara. Þá sé því einnig mótmælt að eftir atvikum hafi yfirstjórn skólans sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Engu gáleysi hafi verið fyrir að fara af hálfu starfsmanna skólans. Því sé mótmælt að það fyrirkomulag kennslu að boða til knattspyrnuleiks á svæðinu hafi brotið í bága við hlutverk það sem garðinum sé ætlað samkvæmt skipulagi fyrir svæðið og mótmælt sé sjónarmiðum stefnanda í garð íþróttakennara.

Því sé mótmælt að um hafi verið að ræða saknæma og ólögmæta háttsemi starfsmanns og/eða starfsmanna MR. Kennari hafi hjólað á milli þeirra hópa sem verið hafi í leikfimi og sinnt þeim. Telji stefndi að ekki þurfi að gera kröfu um að íþróttakennari standi yfir nemendum á þessum aldri allan tímann. Stefndi telji það ósannað að jörð hafi verið helfrosin.

Stefnandi geri mikið úr meiðslunum sem hann hafi hlotið umræddan dag en geti ekki um önnur meiðsli sem hann hafði hlotið fyrr, sem skipti hér verulegu máli en ökklinn á stefnanda og það svæði hafi verið veikt fyrir, sbr. fyrri meiðsli, og að stefnandi var þungur. Þá sé á það bent að lýsing stefnanda á afleiðingum slyssins og líðan hans í dag virðist ekki vera í samræmi við það sem fram komi í læknisfræðilegum gögnum málsins. Stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir öllu sem kröfu hans viðkomi, m.a. um sök, ólögmæti, tjón, sennilega afleiðingu, orsakatengsl o.fl.

Stefndi byggi á því að sýkna beri hann í málinu þar sem ekki séu uppfyllt skilyrði til að stofna bótaábyrgð eftir almennum reglum, hvorki sakarreglunni né reglunni um vinnuveitendaábyrgð eða samkvæmt öðrum réttarheimildum.

Stefndi byggi á því að umrætt slys hafi verið óhappatilviljun sem stefndi beri ekki ábyrgð á, en verði ekki á það fallist er á því byggt að það verði einungis rakið til háttsemi stefnanda sjálfs og ákvarðana hans og sé því um eigin sök stefnanda sjálfs að ræða sem felli burt bótarétt. Að auki vísi stefndi til reglna/sjónarmiða skaðabótaréttar um áhættutöku og samþykki.

Byggt sé á því að stefnandi hafi haft þroska, vit og reynslu til að átta sig á að meiðsli þau sem hann hafði áður orðið fyrir skiptu verulegu máli við ákvörðun hans. Engin hvatning eða þrýstingur hafi verið frá hendi skólans eða starfsmanna hans til að hann tæki þátt í umræddum knattspyrnuleik.

Við eigi meginregla hins almenna skaðabótaréttar, að menn beri tjón sitt sjálfir. Þá byggi stefndi einnig á 13. kapítula Mannhelgisbálks Jónsbókar frá 1281, en þar segi: „Nú gengr maðr til leiks, fangs eða skinndráttar at vilja sínum, þá ábyrgist hann sik sjálfr at öllu, þó at hann fái mein eða skaða af.“ Ákvæðið sé enn gildandi í landslögum.

Stefndi hafni bótaskyldu með öllu og telji að ekki séu til staðar skilyrði til að taka kröfu stefnanda til greina. Stefndi mótmæli öllum málsástæðum og kröfum stefnanda.

Varðandi málskostnaðarkröfu stefnda vísist til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Vísist einnig til íþróttalaga nr. 64/1998 og til laga um framhaldsskóla nr. 80/1996.

Til vara krefjist stefndi þess, verði krafa stefnanda tekin til greina, að aðeins verði viðurkennd skaðabótaskylda að hluta og að málskostnaður verði felldur niður. Stefndi byggi á sömu sjónarmiðum og lagarökum varðandi þessa kröfu og um aðalkröfu, m.a. um óhappatilviljun, eigin sök, samþykki, áhættutöku o.fl. og því eigi stefnandi að bera tjón sitt að hluta sjálfur. Þess sé krafist vegna varakröfu að málskostnaður verði felldur niður.

Niðurstaða

Í máli þessu krefst stefnandi þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna slyss sem stefnandi varð fyrir í íþróttatíma í Menntaskólanum í Reykjavík 27. mars 2008. Með matsgerð, sem ekki hefur verið hnekkt með yfirmati eða með öðrum hætti, og öðrum gögnum hefur stefnandi sýnt fram á að hann varð fyrir líkamstjóni við slysið og eru afleiðingar þess varanlegar. Því er hafnað málsástæðum stefnda um að ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni sem rakið verði til slyssins. Stefnandi hefur lögvarða hagsmuni af því að leita viðurkenningardóms um kröfu sína um bótaskyldu stefnda, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Samkvæmt 1. mgr. 11. gr. íþróttalaga nr. 64/1998 skulu í öllum grunn- og framhaldsskólum landsins íþróttir kenndar og iðkaðar svo sem nánar er kveðið á um í lögum, reglugerðum og námskrám sem um þá skóla gilda. Þegar slysið varð var í gildi reglugerð nr. 204/1964 um iðkun leikfimi og annarra íþrótta í skólum, en í henni er m.a. mælt fyrir um það hvernig skólaíþróttir skulu kenndar og iðkaðar í öllum framhaldsskólum sem kostaðir eru eða styrktir af almannafé, sbr. 1. gr. reglugerðarinnar. Fjöldi leikfimitíma í framhaldsskólum skal vera hið minnsta 3 stundir á viku, leikfimikennsla skal vera í höndum kennara sem hafa tekið tilskilið íþróttakennarapróf og ávallt skal vera umsjónarmaður (kennari) frá skólanum í útitímum, sbr. 5. gr., 9. gr. og 11. gr. reglugerðarinnar. Í 3. gr. reglugerðarinnar segir að öllum skólum skuli séð fyrir hæfu húsnæði, leikvöllum og nauðsynlegustu áhöldum til íþróttaiðkana úti sem inni. Í 4. gr. er mælt fyrir um að allir skólar skuli hafa til umráða sem næst skólanum hentugt og nægilega stórt landssvæði handa nemendum til íþróttaiðkana í útitímum og skuli svæðið vera miðað við að þar geti farið fram knattleikir og hlaupaleikir, en í 26. gr. reglugerðarinnar er nánar mælt fyrir um gerð leiksvæðis fyrir skóla, m.a. að knattspyrnusvæði skóla þurfi að vera 80x50 metrar. Menntamálaráðherra fylgist reglulega með því að framhaldsskólar hafi að hans mati fullnægjandi aðstöðu varðandi húsnæði og búnað, sbr. 6. gr. reglugerðar nr. 139/2007 um eftirlit með starfi framhaldsskóla o.fl.

Í samræmi við framangreint voru íþróttir hluti af námi stefnanda við skólann og var skólanum skylt að hafa til umráða fullnægjandi aðstöðu til þeirrar kennslu. Af hálfu stefnda er á því byggt að íþróttakennsla í skólanum samrýmist þeim kröfum sem gerðar séu til menntastofnana varðandi fullnægjandi aðbúnað og öryggi nemenda, útitímar með umræddu fyrirkomulagi hafi tíðkast þar um árabil og ekkert sé óeðlilegt við að íþróttir séu stundaðar utandyra að vetrarlagi. Stefnandi hefur ekki sýnt fram á að skólinn sé vanbúinn til lögboðinnar íþróttakennslu og ekkert hefur komið fram um að eftirlit ráðuneytis menntamála hafi leitt til athugasemda að því leyti. Ljóst er að íþróttakennurum skólans er veitt svigrúm til að velja og meta þá möguleika sem þeir ákveða að nemendum standi til boða til íþróttaiðkunar utandyra og að tiltekin hefð hefur skapast í því efni. Gera verður þá kröfu til kennara að þeir velji þá kosti sem nemendum standa til boða með tilliti til öryggis nemenda og með hliðsjón af aðstæðum á hverjum tíma, þar með talið af veðurskilyrðum. Stefndi mótmælir því sem stefnandi heldur fram að aðstæður hafi verið hættulegar og óforsvaranlegar til knattspyrnuiðkunar í Hljómskálagarðinum þegar slysið varð. Þar er ekki eiginlegur knattspyrnuvöllur, en leiksvæðið í garðinum var afmarkað með keilum sem kennari og nemendur höfðu meðferðis og bar íþróttakennarinn ábyrgð á því hvaða svæði valið var til leiksins og þar með á því að það svæði sem hann valdi til íþróttakennslu væri fullnægjandi til slíkra nota.

Í málinu liggja fyrir ljósmyndir af vettvangi, sem teknar voru þegar stefnandi lá í garðinum og beið þess að vera fluttur burtu í sjúkrabíl, og birtar voru á vefsvæði skólafélags Menntaskólans í Reykjavík daginn sem slysið varð, ásamt frásögn af slysinu. Er augljóst af myndunum að svæðið þar sem stefnandi lá er mishæðótt og holótt og líkist ekki knattspyrnuvelli. Þá liggur fyrir í málinu minnisblað, sem veðurfræðingur á Veðurvaktinni ehf. vann fyrir stefnanda, þar sem leiddar eru líkur að því hvernig aðstæður í Hljómskálagarðinum hafi verið þegar slysið varð, út frá upplýsingum um veðurfar í aðdraganda slyssins. Þar kemur fram að ekki sé hægt að útiloka að í Hljómskálagarðinum hafi vatn staðið upp úr og myndað polla hér og þar og þeir gætu hæglega hafa náð að frjósa um nóttina og að morgni slysdagsins. Framburður stefnanda og vitna fyrir dóminum var á eina lund um það að hálka hefði verið í garðinum þennan dag og þykir upplýst að svo hafi verið. Kennarinn bar að jörð hefði verið frosin og hálka, en hann hefði reynt að velja þann stað í garðinum fyrir knattspyrnuna þar sem minnst hálka væri.

Af gögnum málsins og framburði stefnanda og vitna fyrir dóminum þykir nægilega upplýst hvernig slysið bar að höndum, þótt ekki sé fullt samræmi í framburðum fyrir dóminum um orðaskipti í aðdraganda þess, enda langt um liðið. Hvernig sem orð féllu varð það úr að stefnandi fór út og tók þátt í knattspyrnu í Hljómskálagarðinum, sem honum og bekkjarfélögum hans var boðið upp á að leika þar, í skipulagðri kennslustund í umsjón íþróttakennara skólans, þegar hann rann til og ökklabrotnaði.

Það sem í milli ber um orðaskipti lýtur í fyrsta lagi að því hvort íþróttakennari hafi lagt að stefnanda að taka þátt í útitíma, þrátt fyrir að hann hefði þennan dag, samkvæmt framburði hans og móður hans, meðferðis orðsendingu um að hann skyldi vera inni þar sem hann hefði verið veikur að undanförnu. Íþróttakennarinn minntist þess ekki að hafa séð slíka orðsendingu, en fullyrti að stefnanda hefði staðið til boða að vera inni í tækjasal, svokallaðri Þrælakistu. Einn bekkjarfélaga stefnanda, sem vitni bar fyrir dóminum, hafði valið þann kost þennan dag. Íþróttakennarinn staðfesti fyrir dóminum að ef hann hefði vitað af slíkum tilmælum móður stefnanda, hefði honum borið að sjá til þess að stefnandi yrði inni við í leikfimitímanum. Ósannað er hvort kennarinn vissi af tilmælum móður, en þessari málsástæðu var ekki hreyft af hálfu stefnanda fyrr en við aðalmeðferð málsins, henni er mótmælt af hálfu stefnda og verður ekki á henni byggt.

Í öðru lagi ber piltunum og kennara ekki saman um orðaskipti þegar komið var í Hljómskálagarðinn. Stefnandi og skólafélagar hans minntust þess að haft hefði verið á orði að völlurinn væri hættulega háll. Íþróttakennarinn minntist þess ekki að rætt hefði verið um að völlurinn væri hættulegur, en tók fram að allir hefðu vitað að hálka væri í garðinum og að nemendur hefðu ekki sett það fyrir sig. Kennarinn bar ábyrgð á því að velja hentugar og forsvaranlegar aðstæður til iðkunar knattspyrnu og breytir hvorugt ábyrgð hans á þeirri ákvörðun, það þótt nemendur hefðu nefnt að þeim þætti hætta stafa af hálkunni eða það hvort þeir hefðu sett umræddar aðstæður fyrir sig eða ekki. Þetta misræmi í framburðum hefur því enga þýðingu fyrir úrslit málsins.

Íþróttakennarinn annast og ber ábyrgð á íþróttakennslunni, sbr. 7. gr. reglugerðar um starfslið og skipulag framhaldsskóla nr. 1100/2007. Kennarinn ákvað að skipuleggja kennsluna með þeim hætti að hún færi fram á þremur stöðum í einu, inni, í svokallaðri Þrælakistu, með hlaupi kringum tjörnina og loks með knattspyrnu í Hljómskálagarði. Í ljósi fyrirmæla reglugerðar, um að kennari skuli vera með í útitímum, var umsjón slíkrar kennslustundar ekki vandalaus og bar því kennaranum að gæta sérstakrar varúðar um aðstæður og gefa þeim nemendum viðeigandi leiðbeiningar sem ekki nutu viðveru hans á hverjum tíma. Íþróttakennarinn hafði samkvæmt framburði hans séð að jörð var frosin í Hljómskálagarðinum og hál, hann kvaðst hafa fylgt nemendum þangað og ekki farið þaðan fyrr en hann hafði afmarkað völlinn, þar sem hálka var hvað minnst, skipt í lið og leikurinn var hafinn. Kennarinn ákvað þannig í upphafi að leikið yrði við þessar aðstæður, en eftir að stefnandi slasaðist við að renna til í hálku stöðvaði hann leikinn og sendi aðra nemendur heim. Sú ákvörðun bendir eindregið til þess að kennaranum hafi þá orðið ljóst að hann hefði gert mistök með því að bjóða nemendum þennan kost í hálkunni og samræmist það því sem stefnandi heldur fram í málinu, að aðstæður í garðinum þennan dag hafi ekki hentað til knattspyrnuiðkunar.

Upplýst er að þegar stefnandi slasaðist var nemendum skipt á fyrrgreinda þrjá staði, þar af tveimur útivið, en íþróttakennarinn var þá sjálfur staddur inni á skrifstofu sinni, en var ekki á neinni þeirra þriggja stöðva þar sem nemendur hans voru við íþróttaiðkun. Með því að skilja eftir eftirlitslausa í útitíma tvo hópa nemenda, þar af annan þeirra við knattspyrnuiðkan á hálum og holóttum grasbletti í almenningsgarði, sýndi íþróttakennarinn af sér gáleysi og telst hann þar með ekki hafa sinnt starfsskyldum sínum eins og til verður ætlast af honum.

Slys stefnanda verður fyrst og fremst rakið til þess sem telja verður mistök íþróttakennarans og gáleysi hans, að ákveða eftirlitslausan knattspyrnuleik nemenda þar sem hált var og holótt, sem eru aðstæður sem fela í sér slysahættu, sem mátti vera kennaranum ljós, þótt ungmennin gerðu sér ef til vill ekki fulla grein fyrir henni. Stefndi ber eftir almennum reglum um vinnuveitendaábyrgð skaðabótaábyrgð á því tjóni sem hlaust af þessum mistökum og gáleysi íþróttakennarans í Menntaskólanum í Reykjavík.

Þau sjónarmið að baki sýknukröfu stefnda, um að bótaréttur stefnanda skuli falla niður vegna áhættutöku, sem studd eru ákvæði í Mannhelgisbálki Jónsbókar, eiga ekki við hér. Því er hafnað að gengið sé til leiks á eigin áhættu í skilningi ákvæðisins þegar sautján ára nemandi sækir skipulagða kennslustund í íþróttum undir umsjón kennara og fer að fyrirmælum hans. Þegar svo stendur á verður skólinn, og þar með stefndi, að bera ábyrgð á því að aðstæður til íþróttakennslu séu forsvaranlegar og að eftirlit og leiðbeiningar kennara séu fullnægjandi.

Stefndi krefst þess til vara að stefnandi verði látinn bera hluta tjóns síns sjálfur vegna eigin sakar. Um óhappatilviljun hafi verið að ræða og stefnandi hafi sökum vits, reynslu og þroska mátt átta sig á því, vegna meiðsla sem hann hafi áður orðið fyrir, hvað fólst í ákvörðun hans að taka þátt í knattspyrnuleiknum. Kennarinn hefur staðfest að hálka hafi verið í garðinum, en engu að síður hafi hann ákveðið að leikin yrði knattspyrna á því svæði sem hann afmarkaði, þar sem hálkan hafi verið hvað minnst. Máttu stefnandi og félagar hans treysta á mat kennarans á aðstæðum og því að þar væri óhætt að leika knattspyrnu. Stefnandi mun hafa verið að hlaupa af stað að boltanum þegar hann rann á hálkubletti og hægri fótur hans lenti í holu á vellinum. Ósannað er að stefnandi hefði getað borið sig að með öðrum hætti við knattspyrnuiðkun en hann gerði, til að komið yrði í veg fyrir slysið, en leiðbeininga kennara, sem horfinn var af vettvangi, naut þar ekki við. Eins og á stóð verður ekki fallist á að stefnandi verði, vegna eigin sakar og vegna reynslu af meiðslum í æsku, að bera hluta tjóns síns sjálfur. Varakröfu stefnda verður því hafnað og fallist verður á kröfu stefnanda um viðurkenningu á fullri bótaábyrgð stefnda á slysinu.

Í samræmi við úrslit málsins, og 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað. Stefnandi hefur gjafsókn í málinu samkvæmt bréfi innanríkisráðuneytisins 4. desember 2012 og greiðist í samræmi við það allur kostnaður sem stefnandi hefur haft af málinu úr ríkissjóði, sbr. 1. mgr. 127. gr. laga um meðferð einkamála, þar með talin þóknun lögmanns hans, sem er ákveðin 1.393.000 krónur að viðbættum virðisaukaskatti. Stefndi er íslenska ríkið og stendur stefndi þar með straum af þeim útgjöldum.

Dóminn kveður upp K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð

Viðurkennd er skaðabótaskylda stefnda, íslenska ríkisins, vegna líkamstjóns sem stefnandi, A, varð fyrir 27. mars 2008 í Hljómskálagarðinum í Reykjavík í leikfimitíma í Menntaskólanum í Reykjavík.

Stefndi greiði allan gjafsóknarkostnað stefnanda, þar með talda málflutningsþóknun lögmanns hans, 1.393.000 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti.

K-kvk-nf K-kvk-nf