E-3560/2016

Mál þetta, sem var dómtekið 31. janúar 2018, er höfðað 11. nóvember 2018 af M-kvk-þgf L-kvk-þgf, [...], gegn Icelandair hf., [...]

Stefnandi krefst þess aðallega að viðurkennt verði að samanlagður starfsaldur hennar sem flugfreyju hjá stefnda og Flugfélagi Íslands ehf., kt. 530575-0209, skuli lagður til grundvallar við ákvarðanir stefnda um réttindi stefnanda til fastráðningar, stöðuveitinga, stöðuhækkana, uppsagnarfrests, orlofsréttar og veikindaréttar í starfi flugfreyju hjá stefnda. Til vara krefst stefnandi þess að viðurkennt verði að ákvörðun stefnda 17. mars 2016 um að skerða réttindi stefnanda með þeim hætti að starfsaldur stefnanda sem flugfreyju hjá Flugfélagi Íslands ehf. skuli ekki teljast til starfsaldurs við ákvarðanir stefnda um réttindi stefnanda til fastráðningar, stöðuveitinga, stöðuhækkana, uppsagnarfrests, orlofsréttar og veikindaréttar í starfi flugfreyju hjá stefnda hafi verið ólögmæt.

Samhliða viðurkenningarkröfum sínum krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða henni 1.186.944 kr., auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 24. desember 2016 til greiðsludags. Stefnandi krefst enn fremur málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af öllum dómkröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað að mati dómsins.

I

Stefndi og Air Iceland Connect (áður Flugfélag Íslands ehf.) eru hluti af samstæðunni Icelandair Group. Félögin eiga bæði uppruna sinn að rekja til flugfélagsins Flugleiða sem sinnti innanlands- og utanlandsflugi. Árið 2003 var nafni Flugleiða breytt í FL Group og flugreksturinn allur færður inn í samstæðuna Icelandair Group.

Fyrir liggur að stefnandi hóf störf hjá Flugleiðum þann 1. júlí 1996, við ræstingar. Þegar Flugfélag Íslands ehf. var stofnað árið 1997 fluttist stefnandi til þess félags og starfaði þar í afgreiðslu. Þann 1. mars 2000 hóf stefnandi störf hjá Flugfélagi Íslands ehf. sem flugfreyja og starfaði við það þar til á vormánuðum 2013, þegar hún hóf störf hjá stefnda, fyrst í tímabundnu starfi sem svokölluð „C-flugfreyja“. Þegar tímabundnu ráðningunni lauk fór stefnandi aftur til vinnu sem flugfreyja hjá Flugfélagi Íslands ehf. til 1. nóvember 2013. Hún var svo fastráðin hjá stefnda sem „B-flugfreyja“ frá og með 1. mars 2014 og hefur gegnt því starfi síðan, en hefur á því tímabili einu sinni leyst af sem „A-flugfreyja“, nánar tiltekið frá 1. júní 2015 til 30. september 2015. Stöðuheiti þessi eru nánar skilgreind í kjarasamningi milli Flugfreyjufélags Íslands og stefnda frá 1. júní 2014, sem lagður hefur verið fram í málinu og vísað er til af báðum málsaðilum. Í stuttu máli bera starfsmenn í mismunandi flokkum ólíka ábyrgð og raðast í launaflokka til samræmis við það.

Skjöl málsins bera með sér að í kjölfar athugasemda frá stéttarfélagi stefnanda, Flugfreyjufélagi Íslands (FFÍ), hafi verið gerðar breytingar á verklagi við „upphækkanir“ í stöðu „A-flugfreyju“ í marsmánuði 2016. Munu breytingarnar hafa miðað að því að einungis skyldi tekið tillit til starfsaldurs hjá stefnda. Að sögn stefnanda leiddi þetta til þess að möguleikar hennar á framgangi í starfi skertust stórlega. Að undangengnum sáttaumleitunum og bréfaskiptum ákvað stefnandi að höfða mál þetta í því skyni að fá kröfur sínar viðurkenndar með dómi.

II.

Stefnandi reisir málatilbúnað sinn á því að starfsréttindi og starfskjör flugfreyja og flugþjóna hjá stefnda ráðist að verulegu leyti af starfsaldri. Starfsaldur stefnanda í mars 2016 hafi verið rúmlega 16 ár. Stefndi hafi einhliða ákveðið að svipta stefnanda þessum starfsaldri og um leið að svipta hana töluverðum réttindum. Stefnandi telur að þessi skerðing réttinda hennar hafi verið ólögmæt.

Stefnandi hafi ráðið sig til starfa hjá stefnda á þeirri forsendu að starfsaldur hennar sem flugfreyju hjá Flugfélagi Íslands ehf. yrði metinn að fullu til réttinda hjá stefnda. Réttur stefnanda til fastráðninga, stöðuhækkana o.fl. hjá stefnda miðað við samanlagðan starfsaldur hennar hjá stefnda og Flugfélagi Íslands ehf. hafi þannig verið hluti af ráðningarkjörum stefnanda hjá stefnda. Stefnandi hafi notið slíkra réttinda frá upphafi starfs síns hjá stefnda og þar til í mars 2016, þegar stefndi ákvað að um fastráðningar, stöðuhækkanir og önnur réttindi hjá stefnda yrði einungis miðað við starfsaldur hjá stefnda.

Að mati stefnanda felur þessi ákvörðun stefnda í sér vanefnd á samningi við stefnanda, auk þess sem hún sé andstæð kjarasamningi og grundvallarreglum samninga- og vinnuréttar.

Máli sínu til stuðnings vísar stefnandi til þess að innanlandsflug og millilandaflug Icelandair Group sé nátengt enda séu félögin í sömu samstæðu. Innan samstæðunnar sé litið á félögin sem deildir. Allt til ársins 1997 hafi flugfreyjur/-þjónar unnið bæði í innanlands- og utanlandsdeild Flugleiða. Lýsir stefnandi því svo að árið 1997 hafi í fyrsta sinn verið ráðnar flugfreyjur sem einungis áttu að sinna innanlandsflugi. Þeir starfsmenn sem svo fluttust yfir í millilandaflugið hafi fengið allan sinn starfsaldur metinn. Á tímabilinu 2000 til 2010 hafi verið töluvert um það að flugfreyjur/-þjónar hafi ráðið sig upphaflega til Flugfélags Íslands ehf. en fært sig síðar til stefnda. Upphaflega hafi þau ekki fengið starfsaldur sinn metinn við tilfærslu í starfi en það hafi síðar verið leiðrétt. Árið 2010 hafi starfsaldur þeirra verið lagfærður þannig að störf hjá Flugfélagi Íslands ehf. hafi orðið hluti af starfsaldri hjá stefnda. Frá og með 2010 hafi þessi framkvæmd verið viðhöfð, allt þar til í mars 2016.

Stefnandi vísar til þess að eðli starfa öryggis- og þjónustuliða í farþegaflugi sé algerlega það sama hvort sem flugvélin flýgur innanlandsflug eða millilandaflug. Starfsmenn hafi deilt þjálfunaraðstöðu og þjálfun flugfreyja sé sambærileg eða alveg sú sama.

Stefnandi heldur því fram að við fastráðningu hennar til stefnda 1. nóvember 2013 hafi það legið fyrir og verið forsenda fyrir samningnum að starfsaldur hennar hjá Flugfélagi Íslands ehf. yrði að fullu metinn. Það hafi verið í samræmi við þá framkvæmd sem stefndi hafði viðhaft gagnvart öllum flugfreyjum/-þjónum, sem áður höfðu starfað hjá Flugfélagi Íslands ehf., allt frá árinu 2010.

Réttur stefnanda til þess að fá starfsaldur sinn metinn til ákveðinna réttinda hjá stefnda hafi því verið hluti af umsömdum starfskjörum hennar frá upphafi. Slík réttindi verði ekki afnumin einhliða af öðrum aðila samningssambandsins heldur hlíti þau grundvallarreglunni um að samninga beri að halda.

Stefnandi heldur því fram að frá og með árinu 2010 hafi stefndi boðið öllum flugfreyjum/-þjónum, sem áður störfuðu hjá Flugfélagi Íslands ehf., að koma til starfa hjá stefnda á þeim forsendum að starfsaldur þeirra hjá Flugfélagi Íslands ehf. yrði metinn að fullu við stöðuhækkanir, ráðningar o.fl. hjá stefnda. Af hálfu stefnda hafi verið gerð sérstök grein fyrir þessu í verklagsreglum sem sendar voru til allra starfsmanna stefnda, en þar sagði m.a.: „Starfsmenn sem hafa starfað hjá Flugfélagi Íslands sem flugfreyjur/-þjónar njóta þess starfsaldurs þegar til fastráðninga kemur.“

Stefndi hafi beitt reglunni um alla sem starfað hefðu sem flugfreyjur og flugþjónar hjá Flugfélagi Íslands ehf. en fært sig yfir til stefnda. Stefnandi hafi verið þar á meðal, enda hafi hún gert ráð fyrir því að starfsaldur hennar hjá Flugfélagi Íslands ehf. yrði metinn að fullu við ákvarðanir um réttindi hjá stefnda. Hafi það raunar verið gert allt frá upphafi vinnusambandsins og fram til mars 2016. Það megi greinilega sjá m.a. af þeim stöðuhækkunum sem stefnandi hafi þegar notið hjá stefnda, sem og tilgreindum starfsaldri á launaseðlum stefnanda frá stefnda.

Stefnandi hafi því öðlast réttmætar væntingar til þess að kjör hennar væru með þeim hætti að samanlagður starfsaldur hjá Flugfélagi Íslands ehf. og stefnda væri lagður til grundvallar við starfsaldurstengd réttindi, þ.m.t. ráðningar og stöðuhækkanir. Þær væntingar hafi styrkst enn frekar þegar stefndi gerði leiðréttingu á starfsaldri hennar, sem fólst í að lækka starfsaldur vegna starfa stefnanda við ræstingar hjá Flugfélagi Íslands ehf., en staðfesti um leið að starfsaldur hennar sem flugfreyju hjá Flugfélagi Íslands ehf. teldist réttilega ákvarðaður sem starfsaldur hjá stefnda. Í þessu felist viðurkenning stefnda á því að starfsaldur stefnanda í störfum hennar sem flugfreyju hjá Flugfélagi Íslands ehf. teljist vera starfsaldur við störf hjá stefnda. Réttindin verði ekki af henni tekin einhliða af stefnda.

Stefnandi telur að tilkynningin, sem stefndi sendi stefnanda 17. mars 2016, þar sem fram kom að breytingar hefðu verið gerðar á verklagi við fastráðningar og upphækkanir í stöður 1. og 2. flugfreyju um borð í vélum stefnda hafi í raun verið ólögmæt uppsögn á starfskjörum stefnanda. Ákvörðun stefnda hefði þurft að byggjast á málefnalegum sjónarmiðum til þess að vera lögmæt. Jafnvel þótt lögmæt sjónarmið hefðu búið að baki hafi stefnda borið að gefa stefnanda kost á að koma að athugasemdum. Stefndi hafi ekki sýnt fram á að efnisleg skilyrði séu til staðar sem réttlæti uppsögn réttindanna. Þaðan af síður hafi málsmeðferð verið fullnægjandi.

Fjárkrafa stefnanda er samsett úr tveimur þáttum. Annars vegar er miðað við launatap á tímabilinu 1. júní 2016 til 30. september 2016 vegna mismunar á launum sem stefnandi hefði fengið í starfi í samræmi við réttan starfsaldur og þeim launum sem hún fékk á grundvelli rangs mats á starfsaldri. Vegna rangra útreikninga á starfsaldri kveðst stefnandi hafa, á umræddu tímabili, verið í stöðu „B-flugfreyju“, en laun fyrir það starf voru 342.731 króna á mánuði. Að sögn stefnanda hefði hún á þessu tímabili átt að vera í stöðu „A-flugfreyju“ en laun í því starfi voru 389.467 krónur á mánuði. Mismunurinn er 46.736 krónur á mánuði, og í fjóra mánuði samtals 186.944 krónur. Innan aðalkröfunnar falla allar kröfur sem ganga skemmra, og þar með allar lægri fjárkröfur. Jafnvel þótt litið yrði svo á að uppsögn stefnda á réttindum stefnanda hafi verið lögmæt þá hafi stefnda borið að gæta að uppsagnarfresti í samræmi við ákvæði kjarasamnings, í a.m.k. fjóra mánuði.

Auk framangreindrar fjárkröfu krefst stefnandi 1.000.000 króna í miskabætur. Ákvörðun stefnda um að afnema réttindi stefnanda sem byggja á starfsaldri hennar hjá Flugfélagi Íslands ehf. hafi valdið stefnanda verulegri vanlíðan í starfi sínu hjá stefnda. Með ákvörðuninni hafi lítið verið gert úr reynslu og hæfni stefnanda. Þá hafi stefnanda auk þess verið gert að sinna stöðu sem miðist við að stefnandi hafi litla reynslu. Stefnandi hafi mikla reynslu og hafi áður gegnt veigameiri störfum. Það sé þannig lítillækkandi fyrir hana að vera færð til í starf sem ætlað sé óreyndari starfsmönnum.

Krafist er dráttarvaxta frá og með mánuði frá þingfestingu stefnu og skjala, þ.e. frá 24. desember 2016. Dráttarvaxtakrafan byggir á III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna samningaréttar og vinnu- og starfsmannaréttar, laga nr. 80/1938, um stéttarfélög og vinnudeilur, einkum 7. greinar. Vísað er til laga nr. 55/1980, um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda, einkum 1. greinar. Krafa um dráttarvexti á stoð í III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Um málskostnað vísar stefnandi til ákvæða XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

III.

Af hálfu stefnda er um varnir vísað til ákvæða gildandi kjarasamnings, auk þess sem skírskotað er til þess að stefnandi hafi notið ýmiss konar hlunninda og réttinda á starfsferli sínum hjá stefnda og fyrri vinnuveitanda. Samanlagður starfsaldur hennar sem flugfreyju hjá báðum félögum hafi verið lagður til grundvallar fastráðningu hennar í stöðu „B-flugfreyju“ sem hún gegnir hjá stefnda, auk þess sem samanlagður starfsaldur hafi verið lagður til grundvallar við ákvarðanir um uppsagnarfrest, orlofsrétt og veikindarétt í starfi hennar sem flugfreyju.

Stefnandi njóti þegar meginhluta þeirra réttinda sem kröfur hennar lúti að.

Kröfugerð í dómsmáli þurfi að vera þannig úr garði gerð að dómsniðurstaða á grundvelli hennar leiði til lykta ágreining sem uppi sé í málinu. Þar sem umkrafin réttindi séu þegar fyrir hendi sé dómkrafa stefnanda ekki til þess fallin að leysa úr ágreiningi. Stefndi telur því að vísa beri umræddum kröfum frá dómi ex officio.

Eigi það bæði við um aðal- og varakröfustefnanda.

Stefndi byggir á því að efnislegur ágreiningur málsaðila lúti aðeins að mögulegum framgangi stefnanda í stöðu „A-flugfreyju“ sökum viðmiðunar við starfsaldur hjá stefnda, enda gegni stefnandi þegar fastri stöðu sem „B-flugfreyja“.

Í því sambandi bendir stefndi á að samkvæmt gr. 41-0 í kjarasamningi Flugfreyjufélags Íslands og stefnda skuli ekki einungis farið eftir starfsaldri heldur jafnframt tekið tillit til frammistöðu starfsmanna.

Stefndi mótmælir því að félagið hafi ákveðið að standa ekki við fyrri yfirlýsingar. Stefndi telur að félaginu hafi verið heimilt að breyta starfsaldursviðmiði gagnvart stefnanda þannig að einungis yrði horft til starfsaldurs hjá félaginu við upphækkun í A- og B-stöður. Sú ákvörðun hafi hvorki verið andstæð kjarasamningum né öðrum samningum eða lögum og verið gerð í samráði við Flugfreyjufélag Íslands. Kjarasamningur stefnda og Flugfreyjufélags Íslands taki einungis til starfa hjá Icelandair. Tilvísanir til starfsaldurs í samningnum eigi því aðeins við um störf hjá Icelandair nema annað sé sérstaklega tekið fram. Engu breyti um þetta þótt upplýsingar stefnda varðandi starfsaldur hafi í sumum tilvikum tiltekið starfsaldur flugfreyja bæði hjá stefnda og Flugfélagi Íslands.

Stefndi vísar til þess að bókun með kjarasamningi Flugfreyjufélags Íslands og stefnda, merkt 26-0, frá 1997, taki einungis til svokallaðrar innanlandsdeildar Flugleiða, þ.e. þeirra flugfreyja Icelandair sem störfuðu áfram í innanlandsflugi vegna útleigu á Fokker 50-vélunum til Flugfélagsins með fullri áhöfn. Flugfélagið hafi svo tekið við starfseminni, með eigin flugfreyjum, árið 2000. Stefndi reki því ekki lengur slíka starfsemi. Þessum ákvæðum verði því ekki beitt til stuðnings kröfum stefnanda.

Ívilnandi framkvæmd í nokkur ár skapi stefnanda ekki heldur rétt til stöðuhækkana eða annarra starfskjara. Eigi hafi heldur myndast venja þess efnis að flugfreyjur sem komi frá Flugfélagi Íslands til stefnda fái samanlagðan starfsaldur sinn metinn að fullu.

Stefndi bendir jafnframt á að ráðning stefnanda í stöðu „A-flugfreyju“ sumarið 2015 hafi verið tímabundin og lokið 31. september 2015. Með vísan til þessa mótmælir stefndi því sem röngu að stefnandi hafi verið lækkuð í starfi í skilningi gr. 1-10 í tilvitnuðum kjarasamningi.

Stefndi mótmælir því að breyting á verklagi stefnda við „upphækkanir“ í stöðu jafngildi ólögmætri uppsögn á starfskjörum stefnanda. Í þessu sambandi undirstrikar stefndi að starfsaldur einn og sér ráði ekki framgangi í starfi, né heldur sé stefndi bundinn af því að segja starfsmönnum einungis upp samkvæmt starfsaldri eða málsmeðferðarreglum opinbers réttar.

Þá taki ákvæði gr. 03-3 í kjarasamningi FFÍ og stefnda um að meta skuli reynslu frá öðru flugfélagi aðeins til skipunar í launaflokk en ekki stöðuhækkunar.

Flugfélag Íslands og Icelandair séu tvö sjálfstæð félög, hvort um sig með eigin stjórn og rekstur, eigin starfsmannaþjónustu, hvort sinn kjarasamninginn við FFÍ og ólíkar áherslur. Reynsla af flugfreyjustörfum hjá félögunum verði heldur ekki talin „algjörlega sambærileg“ þótt hún sé lík um margt.

Stefndi hafnar því að stefnandi eigi rétt til bóta vegna launataps. Henni hafi ekki verið sagt upp sem „B-flugfreyju“, auk þess sem hún hafi ekki átt samningsbundinn rétt til starfs sem „A-flugfreyja“.

Stefndi byggir á því að ekki séu lagaskilyrði fyrir miskabótakröfu stefnanda auk þess að hún sé of há. Breyting á verklagi stefnda hafi verið lögleg og eðlilega að henni staðið auk þess sem algengt sé að gerðar séu breytingar á fyrirkomulagi framgangs starfsmanna. Umrædd breyting hafi verið almenn og því ekki beinst einvörðungu að stefnanda. Þá hafi stefnandi hvorki leitt líkur að því né sýnt fram á að athafnir stefnda hafi verið mjög harkalegar, særandi eða til þess fallnar að skaða starfsheiður hennar.

Um lagarök vísar stefndi aðallega til kjarasamnings aðila og almennra reglna vinnuréttar auk 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Málskostnaðarkrafa stefnda byggir á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV.

Um efnisatriði er lúta að störfum stefnanda og kjörum hennar hjá stefnda hafa báðir málsaðilar skírskotað til áðurnefnds kjarasamnings Flugfreyjufélags Íslands og stefnda. Fram hjá ákvæðum kjarasamningsins verður því ekki horft við mat á mikilvægi starfsaldurs stefnanda hjá stefnda. Í kjarasamningnum kemur m.a. fram í gr. 01-5 að stefndi ákveði „hverjir skuli skipaðir 1. og 2. f/f, og skal að öðru jöfnu farið eftir starfsaldri við þá stöðuhækkun“. Í grein 03-3 segir að ráði félagið til sín „f/f með starfsreynslu frá öðru flugfélagi skal sú reynsla metin við skipun í launaflokk“. Einnig er vísað til starfsaldurs í gr. 03-5 þar sem segir: „F/f sem lætur af starfi eftir 20 ára starf heldur frímiðaréttindum sínum í 10 ár frá starfslokum.“ Í gr. 38-0 kemur m.a. fram að stefndi veiti flugfreyjum og flugþjónum upplýsingar um starfsaldur þeirra þegar eftir því sé leitað. Þá segir í gr. 41-0 að við „upphækkanir“ í „stjórnendastöður (A, B) sem eru um borð í flugvélum Icelandair (C, B, A) sem og við lækkanir í stöðu (A, B, C) um borð skuli farið eftir starfsaldri. Jafnframt skuli tekið tillit til frammistöðu starfsmanna“. Í 3. tl. sömu greinar kemur fram að þegar unnið sé úr „umsóknum flugfreyja / -þjóna í stjórnendastöður um borð í flugvélum skal farið eftir starfsaldri auk frammistöðu“.

Meðal þeirra sem gáfu vitnaskýrslu við aðalmeðferð málsins var M-kvk-nf Þ-kvk-nf, mannauðsstjóri áhafna hjá stefnda. Kvaðst hún hafa átt beina aðkomu að því að ráða stefnanda til starfa hjá stefnda árið 2013. Að sögn M-kvk-ef var við þetta tilefni samið um það við stefnanda að hún fengi að flytja starfsaldur sinn hjá Flugfélagi Íslands yfir til stefnda. Lýsti M-kvk-nf því svo að starfsaldurinn hefði átt að vera metinn „að fullu“ til réttinda, en „að hálfu“ til launa, að því gefnu að stefnandi stæðist þær kröfur sem til hennar yrðu gerðar að öðru leyti.

Að sögn M-kvk-ef lágu framangreindar forsendur til grundvallar stöðuhækkun þeirri sem stefnandi fékk 1. mars 2014 þegar hún var fastráðin sem „B-flugfreyja“ hjá stefnda. Við ráðninguna hafi m.ö.o. verið litið til þess að hún hafi þá talist eiga 13 ára starfsaldur hjá stefnda. Í vætti M-kvk-ef kom einnig fram að ef til hópuppsagna kæmi hjá stefnda væri ekki annars að vænta en að farið yrði eftir starfsaldri.

Með hliðsjón af orðum M-kvk-ef Þ-kvk-ef hér fyrir dómi þykir staðfest að framangreindu ferli sem lýst er í kjarasamningi sé í reynd fylgt við ráðningar hjá stefnda. Þannig telst staðfest að starfsaldur er eitt þeirra atriða sem litið er til við ákvörðun um ráðningu í stöður hjá félaginu. Jafnframt telst upplýst að starfsaldur geti einnig haft áhrif á önnur réttindi stefnanda, svo sem ef til hópuppsagna kæmi.

Enda þótt ágreiningslaust sé í málinu að skerðing á starfsaldri hafi ekki áhrif á stöðu stefnanda, laun hennar, veikinda- eða orlofsrétt bera framangreind ákvæði kjarasamningsins vott um að stefnandi hafi allt að einu sjálfstæða hagsmuni af því hvernig starfsaldur hennar er skilgreindur á hverjum tíma. Í því samhengi verður ekki fram hjá því litið að með þeirri ákvörðun stefnanda að stytta skilgreindan starfsaldur stefnanda hjá stefnda um 13 ár skertust til muna möguleikar stefnanda á framgangi í starfi, þar sem skerðingin olli því að hún uppfyllti ekki lengur skilyrði til þess að sækja um sem svokölluð „A-flugfreyja“. Þótt ljóst sé af öðrum ákvæðum kjarasamningsins að framgangur í starfi ráðist af fleiri þáttum en starfsaldri einum má, samkvæmt framangreindu, fallast á það með stefnanda að hún hafi lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfu sinni fyrir dómi.

Í skýrslu sinni fyrir dómi staðfesti M-kvk-nf Þ-kvk-nf að áðurnefnt samkomulag við stefnanda um yfirfærslu starfsaldurs hafi einungis verið munnlegt.

Framlagðir launaseðlar stefnanda bera þó með sér að allt frá ráðningu hennar hjá stefnda haustið 2013 hafi starfsaldur hennar í fyrra starfi, þ.e. sem flugfreyja hjá Flugfélagi Íslands ehf., verið talinn með í uppsöfnuðum starfsaldri hennar hjá stefnda. Þannig kemur fram á launaseðli vegna júnímánaðar 2015 að starfsaldur stefnanda hafi þá talist vera 15 ár og 5 mánuðir. Síðari launaseðlar sem lagðir hafa verið fram bera vott um sams konar viðurkenningu starfsaldurs hjá stefnda. Alls virðist þessi starfsaldur stefnanda hafa verið lagður til grundvallar í ráðningarsambandi aðila í um þrjú ár án þess að séð verði að breytingar eða frávik frá því viðmiði hafi verið sérstaklega boðuð eða rædd áður en breytingar voru afráðnar. Við úrlausn málsins þykja þessir launaseðlar hafa allnokkurt vægi. Ítrekuð tilgreining starfsaldurs stefnanda í þeim þykir fela í sér skuldbindandi staðfestingu á því samkomulagi um yfirfærslu starfsaldurs sem bæði M-kvk-nf Þ-kvk-nf og stefnandi lýstu í skýrslum sínum hér fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Samkvæmt þessu verður ekki annað talið en að stefnandi hafi mátt ganga út frá því að upplýsingar á launaseðli væru réttar og að skilgreindur starfsaldur hennar hjá stefnda væri ekki háður óvissu.

Í ljósi alls framanritaðs þykir mega leggja til grundvallar að stefnanda hafi verið rétt að líta svo á, bæði við upphaf ráðningarsambandsins við stefnda og síðar, að komist hefði á skuldbindandi samkomulag um það hvernig starfsaldur stefnanda hjá stefnda skyldi skilgreindur.

Af hálfu stefnda hafa ekki komið fram röksemdir eða skýringar á ákvörðun þessari sem réttlætt gætu svo umfangsmikla breytingu á ráðningarsambandi aðila. Þegar litið er til þess að breytingarnar voru til þess fallnar að hafa áhrif á framgang og þar með tekjumöguleika stefnanda má fallast á það með stefnanda að henni hafi ekki borið að hlíta þessum breytingum umyrðalaust. Gögn málsins eru til staðfestingar á því að það gerði hún heldur ekki og hefur raunar frá upphafi haldið uppi andmælum í þeim tilgangi að gæta réttar síns.

Að öllu framanrituðu virtu þykir sýnt að breytt skráning starfsaldurs stefnanda hjá stefnda hafi verið til þess fallin að hafa veruleg áhrif á stöðu stefnanda hjá stefnda. Í því ljósi telst stefnda hafa verið óheimilt að rýra stöðu stefnanda með einhliða ákvörðun.

Fyrri viðurkenningarkrafa stefnanda er svo óákveðin að óhjákvæmilegt er að vísa henni frá dómi. Með vísan til þeirra forsendna sem raktar hafa verið framar í niðurstöðukafla dómsins verður seinni viðurkenningarkrafan hins vegar tekin til greina, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Samkvæmt gögnum málsins var stefnandi einungis ráðin tímabundið sem „A-flugfreyja“ á árinu 2016. Af málsgögnum verður ekki ráðið að hún hafi átt kröfu til greiðslna samkvæmt þeim launaflokki umfram þann tíma sem ráðningin tók til. Kröfu stefnanda um bætur vegna launataps er því hafnað.

Að atvikum málsins virtum í heild verður ekki talið að ákvarðanir stefnda séu svo alvarlegs eðlis að þær mætti kenna við ólögmæta meingerð gegn persónu stefnanda. Ekki verður heldur talið að umræddar ákvarðanir geti talist hafa kastað rýrð á starfsheiður hennar. Miskabótakrafa stefnanda verður því ekki tekin til greina.

Í samræmi við þessa niðurstöðu málsins verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, sem telst hæfilega ákveðinn 1.200.000 kr. og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

A-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Vísað er frá héraðsdómi kröfu stefnanda, M-kvk-ef L-kvk-ef, þess efnis að viðurkennt verði að samanlagður starfsaldur hennar sem flugfreyju hjá stefnda, Icelandair ehf., og Flugfélagi Íslands ehf., kt. 530575-0209, skuli lagður til grundvallar við ákvarðanir stefnda um réttindi stefnanda til fastráðningar, stöðuveitinga, stöðuhækkana, uppsagnarfrests, orlofsréttar og veikindaréttar í starfi flugfreyju hjá stefnda.

Viðurkennt er að ákvörðun stefnda 17. mars 2016, um að skerða réttindi stefnanda með þeim hætti að starfsaldur stefnanda sem flugfreyju hjá Flugfélagi Íslands ehf. skuli ekki teljast til starfsaldurs við ákvarðanir stefnda um réttindi stefnanda til fastráðningar, stöðuveitinga, stöðuhækkana, uppsagnarfrests, orlofsréttar og veikindaréttar í starfi flugfreyju hjá stefnda, hafi verið ólögmæt.

Stefndi er sýkn af öðrum kröfum stefnanda.

Stefndi greiði stefnanda 1.200.000 krónur í málskostnað.

A-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf