E-2618/2014

Mál þetta er höfða með sakaukastefnu birtri 25. júní 2014. Sakaukastefndi er Kinnarstaðir ehf., Kinnarstöðum í Reykhólahreppi og sakaukastefndi er Hýsir-Merkúr ehf., Völuteig 7 í Mosfellsbæ.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði honum 3.091.000 krónur auk dráttarvaxta skv. 9. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 19. janúar 2013 til greiðsludags. Til vara krefst stefnandi afsláttar úr hendi stefnda sömu fjárhæðar. Í báðum tilvikum er krefst stefnandi þess að stefndi greiði sér málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega frávísunar á kröfum stefnanda en til vara sýknu af öllum kröfum hans og til þrautavara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Í öllum tilvikum krefst stefndi þess að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað.

Í þessum þætti málsins er frávísunarkrafa stefnanda til úrlausnar. Málflutningur um þann þátt málsins fór fram 26. nóvember sl. og var tekið til úrskurðar að því loknu. Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfunni verði hrundið og mál þetta verði sameinað máli nr. E-1916/2013 og rekið sem eitt mál upp frá því.

Málsatvik

Með kaupsamningi, dagsettum 13. desember 2010, keypti sakaukastefnandi efni í stálgrindarhús af sakaukastefnda. Verðið var 9.890.655 kr. og skyldu byggingarnefndar og verkfræðiteikningar fylgja samkvæmt ákvæðum samningsins. Samkvæmt viðauka við samninginn voru gerðar breytingar á samningnum 14. og 24. janúar 2011 og kemur þar fram að endanlegt kaupverð hafi verið 10.486.700 kr. Samningar þessi eru óundirritaðir en ekki er deilt um að þeir liggja til grundvallar samningi aðila.

Stefnandi samdi við Suðurverk ehf. um að reisa húsið. Í tilboð Suðurverks dagsettu 21. desember 2010 fólst að fyrirtækið var reiðubúið að steypa sökkla og plötu fyrir 3.851.301 krónur og reisa húsið fyrir 3.110.400 krónur. Samningar munu hafa tekist um að Suðurverk ehf. tæki að sér að reisa húsið en sökklarnir og platan voru steypt af öðrum aðila. Húsið var reist sumarið 2011 á jörðinni Kinnarstöðum í Reykhólasveit.

Áður en byrjað var að reisa húsið komu fram óskir frá stefnanda um að hækka hurðir hússins frá því sem gert var ráð fyrir við upphaflega samningsgerð aðila. Koma þessar óskir m.a. fram í tölvupósti forsvarsmanns stefnanda til sakaukastefna þann 15. nóvember 2010. Í svari til stefnda í tölvupósti frá 1. desember sama ár segir forsvarsmaður sakaukastefnda að til að koma svo háum hurðum í húsið þurfi að steypa 500 mm sökulvegg og var það gert.

Teiknistofan Cedrus ehf. gerði teikningar af húsinu. Á teikningum þeirra sem dagsettar eru 17. janúar 2011 eru sýnd helstu mál byggingarinnar og útlit, m.a. klæðingu utan á húsinu sem nær niður að jörð og liggur neðsti hluti hennar utan á sökkli hússins, sem stendur hálfan metra upp úr jörð. Sama sýna teikningar frá 10. febrúar 2011 sem samþykktar voru af byggingarfulltrúa 11. apríl 2011.

C-x-x gerði breytingar á teikningum sínum 17. maí 2011. Á þeim teikningum er gert ráð fyrir að sérstök einangrun komi utan á steyptan sökkul neðan við klæðingu sem nái rétt niður á sökkulinn, en neðri brún klæðningarinnar sé hálfan metra frá jörðu. Þessar teikningar voru áritaðar af byggingarfulltrúa um að ekki væri samræmi á aðaluppdráttum og verkfræðiteikningum á frágangi eininga á sökklum.

Eftir að byggingu hússins var lokið kom upp ágreiningur á milli stefnanda og viðsemjanda hans sem laut að gæðum hússins. Taldi stefnandi það hús sem reist var ekki vera í samræmi við það sem hann hafði pantað hjá stefnanda og fengið Suðurverk ehf. til að reisa. Telur hann frávikin fyrst og fremst felast í því að klæðningin á húsinu nái ekki niður fyrir sökkul hússins, svo sem hún hafi átt að gera. Þá telur stefnandi að eftir að húsið var risið hafi einnig komið í ljós frekari gallar sem felist í því að klæðning hússins hreyfist í vindi svo hvíni í henni auk þess sem áfellum í og við hurðaop sé ábótavant. Með tölvupósti til fyrirsvarsmanns sakaukastefnda þann 4. september 2011 gerir stefnandi athugasemdir við lengd klæðningarinnar og með tölvupósti 5. október s.á. var þess krafist að bætt yrði úr ágöllunum, helst með því að húsið yrði klætt að nýju þannig að náð yrði að fullu því útliti hússins sem um hefði verið samið, en að öðrum kosti með því að stefndi lagaði sökkulinn á viðunandi hátt, greiddi allan kostnað við að reisa skemmuna og legði til mótora á hurðir með öllum fylgihlutum ásamt uppsetningu svo og ljós í skemmuna, hillur og hitapumpu. Í samskiptum lögmanns stefnanda við sakaukastefnda þann 4. nóvember s.á. er vísað til fyrrgreindra atriða en jafnframt tilkynnt að klæðning hússins virtist laus við sem ylli miklum hávaða þegar vindur kæmi á húsið. Krafist var úrbóta með vísun til 34. gr. laga um lausafjárkaup. Í svarbréfi lögmanns sakaukastefnda 8. nóvember s.á. kom fram að stefndi hefði þegar fallist á að skipta um þakkant á eigin kostnað vegna litaósamræmis og vilyrði veitt fyrir því að gerðar verði ráðstafanir vegna hvinsins, komi í ljós að um galla sé að ræða. Í sama bréfi er því hafnað að um verulega galla sé að ræða og tekið fram að klæðning hússins væri af þeirri stærð sem um hefði verið samið.

Stefnandi höfðaði mál gegn sakaukastefnda 29. nóvember 2011 og annað mál gegn byggingaraðila hússins og byggingarstjóra, Suðurbæ ehf. og Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf þann 30. apríl 2013. Fyrra málinu lauk með frávísun þess frá héraðsdómi með dómi Hæstaréttar þann 15. maí sl. í máli nr. 713/2013. Síðara málið, gegn Suðurbæ ehf. og Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf byggingarstjóra hússins er nú rekið fyrir héraðsdómi Reykjavíkur og lýtur stefna þessi að því að sameina málarekstur með sakaraukningu stefnda inn í það mál.

Í málinu liggja fyrir tvær matgerðir. Annars vegar matsgerð á grundvelli matsbeiðni í máli M-39/2012. Matsþoli í því máli er Suðurbær ehf. og sakaukastefndi til réttargæslu. Hin matsgerðin var aflað undir rekstri málsins gegn stefnda, sem vísað var frá dómi 15. maí 2014 sem áður er getið. Fjárhæð kröfugerðar þessa máls er studd niðurstöðu matsgerðarinnar í máli M-39/2012.

Helstu málsástæður og lagarök sakaukastefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að stálgrindarhúsið sem hann keypti af sakaukastefnda sé haldið svo verulegum göllum að það gefi honum rétt til heimtu skaðabóta eða afsláttar úr hendi sakaukastefnda, enda sé hið selda ekki nærri því eins verðmætt og það hefði verið ef gallarnir hefðu ekki verið til staðar. Húsið sé ekki með því útliti sem um hafi verið samið auk þess sem þurfi að leggja í mikinn kostnað við frágang á því þar sem klæðning þess sé of stutt. Ennfremur sé klæðningin sjálf og samskeyti gölluð þar sem hún hreyfist til í vindi svo hvíni í henni. Hugsanlega muni klæðningin skemmast af þeim sökum síðar. Þá sé klæðningin óþétt. Sé um að ræða marga ólíka og erfiða galla sem erfitt sé að bæta úr og því augljóst að húsið standi ekki undir þeim kröfum sem almennt megi gera og teljist það því gallað í skilningi laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup, einkum 4. mgr. 17. gr. og 1. og 2. mgr. 18. gr. laganna.

Einnig byggi stefnandi á því að sakaukastefndi hafi með upplýsingum á heimasíðu sinni, tölvupóstsamskiptum og í viðræðum milli aðila lofað ákveðnu útliti og sérstökum gæðum varðandi gerð og frágang hins selda sem ekki hafi staðist og sé húsið á þeim grundvelli líka gallað skv. 2. og 4. mgr. 17. gr. laga nr. 50/2000. Þar sem það hvín í húsinu og efni til klæðningar hafi verið of stutt til að ná niður fyrir sökkulveggi hússins, svo sem sýnt var á teikningum sem sakaukastefndi sendi stefnanda, þá uppfylli húsið ekki þau gæði sem stefnanda var lofað. Auk þess sé litur á áfellum við þak ekki í samræmi við pöntun stefnanda sem sé sömu leiðis skortur á áskildum gæðum.

Framangreindir gallar séu verulegir og heimili stefnanda að beita vanefndaúrræðum, s.s. að krefjast skaðabóta eða afsláttar sbr. 1. mgr. 30. gr. og 1. mgr. 40. gr. lauga nr. 50/2000.

Krafa stefnanda um afslátt byggir á sömu málsástæðum og krafa um skaðabætur sem að framan er lýst. Byggir stefnandi á því að sakaukastefnda beri að veita stefnanda afslátt af kaupverði sem nemi mismuninum á verðmæti gallaðrar vöru og ógallaðrar. Þá segir orðrétt í sakaukastefnu: „Af hálfu stefnanda er byggt á því að sakaukastefndi beri að bæta honum allan kostnað sem hann hafur orðið fyrir bæði vegna galla hins selda sem felist í rangri afgreiðslu vörunnar sem leiði til útlitsgalla á hinu selda, svo og vegna galla í veggeiningum og þéttingu þeirra sem lýsi sér í hávaðamengun við ákveðnar aðstæður. Þá sé áfellum í og við hurðagöt ábótavant. Loks sé nauðsynlegt vegna galla á pöntun sakaukastefna á efni til verksins, að klæða og einangra sökkla, og breyta aðaluppdráttum. Skaðabótakrafa stefnanda er byggð á fyrirliggjandi matsgerð sem staðfestir bæði að hið selda hafi verið gallað og hver kostnaðurinn er af nauðsynlegum úrbótum.“

Bótakröfu sína, 3.091.000 krónur, sundurliðar stefnandi í eftirfarandi kostnaðarliði:

Veggeiningar og þétting samskeyta milli þeirra 1.948.200 kr.

Úrbætur á áfellum við hurðaop 79.800 kr.

Klæðning og einangrun sökkla 997.000 kr.

Breytingar á aðaluppdráttum 66.000 kr.

Til skýringar á bótakröfunni vísar stefnandi til kostnaðarmat í mat í matsgerð í matsmálinu M-39/2012. dags. 19. desember 2012, en matsþoli í því máli er Suðurbær ehf. og sakaukastefndi til réttargæslu. Í matsbeiðninni kemur fram að matsbeiðandi hafi í hyggju á grundvelli niðurstöðu matsgerðarinnar að gera kröfu um skaðabætur eða afslátt af verklaunum matsþola og sé matsgerðinni ætlað að leiða í ljós hvort og þá hverjir gallar hafi verið til staðar við framkvæmt matsþola á verki fyrir matsbeiðanda. Þá segir í matsbeiðninni að þar sem matsbeiðandi hafi jafnframt beint kröfu að sakaukastefnda og ágreiningur aðila lúti m.a. að því hvort ætlaða galla megi rekja til byggingarefnis eða uppsetningar þess og því sé gert ráð fyrir sakaukastefnda, sem seljanda efnisins, til réttargæslu í matsmálinu.

Um lagarök vísar stefnandi til áður nefndra ákvæða laga nr. 50/2000 og laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá vísar hann til 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um heimild til sakaukastefnu og beiðni um sameiningu mála er byggð á c-lið 30. gr. sömu laga. Um kröfu um málflutningsþóknun er vísað til XXI. kafla laganna og um varnarþing til 33. gr. þeirra.

Helstu málsástæður og lagarök sakaukastefnda

Sakaukastefndi krefst aðallega frávísunar málsins. Byggir hann á því að skilyrði þess að sækja megi fleiri en einn í sama, sem fram komi í 19. grein einkamálalaga nr. 91/1991, séu ekki fyrir hendi. Skilyrðin samkvæmt nefndri grein séu þau að dómkröfur þeirra eiga rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings. Sé eitthvert þessara skilyrða ekki uppfyllt skuli dómari vísa málinu frá dómi að kröfu varnaraðila. Í málsástæðukafla sakaukastefnu sé engan rökstuðning að finna fyrir sakaraukningu. Hins vegar sé í málsatvikalýsingu stefnu gerð stutt grein fyrir sameiningarkröfu stefnanda og vísað til c liðar 1. mgr. 30. gr. laga nr. 91/1991 sem og 1. mgr. 19 greinar. Héraðsdómsmálið nr. E-1916/2013, Kinnarstaðir ehf. gegn Suðurbæ ehf. sé getið og á því byggt að „mál þetta eigi rót að rekja til sömu atvika“. Síðar segi að mál E-1916/2013 „sé byggt á sama grunni og mál þetta gegn sakaukastefnda og ljóst að dómkröfurnar séu þær sömu, þær eigi rætur að rekja til sama atviks, varði sömu málsástæður og sömu sönnunargögn verði færð fram fyrir þeim. Því sé mikið hagræði af því að sameina málin, enda sé dómkrafa á hendur sakaukastefnda um greiðslu bóta vegna sama tjóns“. Frekari rökstuðning fyrir kröfu stefnanda um sameiningu málanna sé ekki að finna utan stuttrar umfjöllunar um það ð hvers vegna það eigi ekki að meta það til vanrækslu stefnanda að hafa ekki stefnt sakaukastefnda til fullrar aðildar við þingfestingu E-1916/2013 sem vikið verði að síðar.

Sakaukastefndi byggir á því þessi þáttur málsins sé verulega vanreifaður og það sé stefnandi sem beri sönnunarbyrðina fyrir því að ofangreind skilyrði séu uppfyllt. Það sé stefnanda að sýna fram á og rökstyðja hvert hið sama atvik er sem hann byggi á. Í stefnu sé ekki gerð fullnægjandi grein fyrir því hvernig líta megi svo á að sömu atviki liggi að baki kröfugerð á hendur sakaukastefnda og frumstefnda. Sakaukastefndi hafi selt stefnanda efni í stálgrindarhús. Frumstefndi, Suðurbær ehf. hafi hins vegar tekið að sér að reisa húsið. Sitt hvor samningurinn liggi að baki þessum viðskiptum stefnanda, ekkert samningssamband sé á milli sakaukastefnda og frumstefnda Suðurbæjar ehf. og því sé mótmælt sem fram komi í sakaukastefnu, að sakaukastefndi hafi vísað á Suðurbæ ehf. til að reisa húsið. Sakaukastefndi hafi veitt stefnanda upplýsingar um nokkur fyrirtæki sem unnið hefðu við að reisa svipuð stálgrindarhús. Þá hafi sakaukastefndi nákvæmlega engin afskipti haft af verki Suðurbæjar ehf.

Í málavaxtalýsingu stefnanda, og sérstaklega við reifun á málsástæðum, sé ekki greint nægjanlega skýrt á milli stefnda og sakaukastefnda. Við lestur málsástæðnakaflans í stefnu í máli nr. E-1916/2013 sé þannig byggt á því að „af hálfu stefndu [Suðurbæjar ehf.] hafi bæði með tölvupóstsamskiptum og viðræðum aðila verið lofað ákveðnu útliti og sérstökum gæðum“. Þessa tilvitnun sé einnig að finna nánast orðrétt í málsástæðnakaflanum í sakaukastefnu þrátt fyrir að það mál beinist gegn öðrum lögaðila.

Þá mótmælir sakaukastefndi þeirri staðhæfingu að það verði ekki metið sakaukastefnda til vanrækslu að hafa ekki stefnt sakaukastefnda til fullrar aðildar að héraðsdómsmáli E-1916/2013 við þingfestingu þess. Dómur Hæstaréttar, þar sem máli gegn sakaukastefnda hafi verið vísað frá héraðsdómi hafi gengið 15. maí 2014 en sakaukastefna sé ekki þingfest fyrr en 26. júní, eða nálægt 6 vikum síðar. Í dómi Hæstaréttar í máli nr. 247/1999 hafi sakaukastefnu sem birt var 20 dögum eftir þingfestingu málsins verið vísað frá á þeim grundvelli að það væri stefnanda til vanrækslu í skilningu 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991.

Varakröfu um sýknu byggir stefndi á nokkrum málsástæðum.

Í fyrsta lagi mótmælir hann því að forsendur kaupa stefnanda á húsinu hafi verið sú að klæðning næði niður að jörð. Þegar gengið hafi verið frá kaupsamningi hafi engar teikningar legið fyrir, hvorki útlitsteikningar né aðrar teikningar. Það að veggklæðning eigi að ná niður að jörð geti því ekki hafa verið ákvörðunarástæða eða forsenda kaupanna hjá stefnanda líkt og hann haldi fram. Stefnandi hafi pantað og keypti efni í stálgrindarhús. Hafi hann eitthvað við uppsetninguna hússins að athuga sé hugsanlegt að frumstefndi Suðurverk ehf. beri þar einhverja ábyrgð en ekki sakaukastefndi þar sem hann seldi ekki uppsett hús heldur efni í hús. Í kaupsamningi aðila, frá 13. desember 2010 ásamt viðauka við kaupsamninginn, sé ekki byggt á neinum teikningar. Í pöntuninni sé talið upp nákvæmlega hvað verið sé að kaupa; veggeiningar, stálgrind, þakglugga, áfellur, iðnaðarhurðir, skrúfur, boltar o.s.frv. Þar komi skýrt fram að vegghæð sé 3,5 metrar. Óumdeilt sé í málinu að gagnáfrýjandi skilaði því sem var pantað í réttu magni, í réttum stærðum og á réttum tíma. Þær veggeiningar sem skilað hafi verið voru 3,5m á hæð, nákvæmlega eins og pöntunin gerði ráð fyrir. Því sé mótmælt sem röngu sem fram komi í stefnu að klæðningin, yleiningarnar, utan á húsinu séu „greinilega styttri en gert var ráð fyrir í kaupsamningi aðila“.

Áður en samningar aðila hafi verið undirritaðir og pöntunin send út hafi aðilar rætt saman og skipst á tölvupóstum. Í tölvupósti frá 15. nóvember 2010, segi stefnandi að hann þurfi að gera breytingar á tilboðinu. Iðnaðarhurðin þurfi að vera 3,5x3 á annarri hliðinni og 4,25 x4,5 (hæðin) á gafli. Sakaukastefndi hafi svarað stefnanda með tölvupósti 1. desember sama ár þar sem segi „að til að koma svona háum hurðum í húsið þurfi að steypa upp 500 mm sökulvegg“. Þennan tölvupóst, sem forsvarsmaður stefnanda hafi viðurkennt með semingi fyrir dómi að hafi borist honum sé ekki hægt að skilja á annan hátt en samkvæmt orðanna hljóðan, þ.e. að það þurfi að steypa 50 cm vegg til þess að koma hurðunum fyrir. Hafi stefnandi viljað láta veggeiningarnar ná niður að jörð þá hljóti hann að hafa gert sér grein fyrir því, eftir hækkun hurðanna, að hann þurfti að panta 4 metra langar veggeiningar í stað 3,5 metra eins og felst í pöntun hans. Því felist engin galli á vöru a afhenda það sem samið hafi verið um í kaupsamningi aðila.

Í öðru lagi byggir sakaukastefndi á því að jafnvel þótt stefnandi hefði hugsanlega getað byggt einhvern rétt á fyrstu teikningum teiknistofunnar Cedrus, þar sem klæðning hússins sé sýnd ná niður að jörð þótt steyptir séu 50 cm háir sökkulveggir, þá hafi hann fyrirgert þeim rétti sínum með tómlæti og sinnuleysi. Svo sem að framan sé rakið hafi engar teikningar legið fyrir við kaupsamningsgerð. Fyrstu teikningarnar hafi verið gerðar af C-x-x u.þ.b. tveimur mánuðum síðar. Þar virðist klæðningin ná niður að jörð og sé líklega um að kenna sambandsleysi eða misskilningi milli teiknistofunnar og sakaukastefnda. Með öðrum orðum þá virðist teiknistofunni á þessum tíma ekki hafa verið kunnugt um ósk stefnanda um hærri iðnaðarhurðir. Af síðari teikningum hafi hins vegar verið ljóst að klæðningin myndi ekki ná niður fyrir sökkulveggi. G-kk-nf G-kk-nf hjá Cedrus hafi skýrt svo frá fyrir dómi að hann hafi skilað inn nýjum sökkulteikningum í maí 2011 eftir að J-kk-nf, forsvarsmaður stefnanda, hafi haft samband við hann. Hann hafi síðan sent teikningarnar bæði á J-kk-þf og byggingarfulltrúann. Á teikningunum sé vandlega sýnt að einangra þurfi utan á sökkul og upp að einingum. Stefnandi hafi því vel vitað hvernig í pottinn var búið strax í maí, töluvert áður en byrjað hafi verið að reisa skemmuna. B-kk-nf K-kk-nf byggingarfulltrúi hafi áritað sökkulteikningarnar, sem gerðar hafi verið að beiðni stefnanda og skilað inn fyrir hans hönd í maí 2011, með athugasemd. Í athugasemdinni sé vakin athygli á því að ekki sé samræmi á aðaluppdráttum og verkfræðiteikningum á frágangi við einingar á sökklum. Byggingarfulltrúinn hafi sent þessa athugasemd til stefnanda. Þrátt fyrir að það blasi við á sökkulteikningunum að veggeiningar nái ekki niður í jörð og þrátt fyrir að byggingarfulltrúi riti athugasemd um frágang eininga á sökklum og sendi stefnanda þá hafi hann ekkert aðhafst. Á þessum tíma, í síðasta lagi, hafi stefnandi vitað eða mátti vita að sökkullinn yrði sýnilegur en hann hafi hvorki haft samband við sakaukastefnda né byggingarfulltrúa vegna þessa. Ekki hafi verið byrjað að reisa skemmuna á þessum tíma og því hefði verið hægt að bregðast við athugasemdum með mun minni tilkostnaði heldur en nú. Loks hafi forsvarsmann stefnanda heldur ekki gert neinar athugasemdir á byggingartímanum við lengd klæðningar þótt fyrir liggi að þeir hafi fylgst með byggingarframkvæmdum. Allt framangreint leiði til þess að stefnandi hafi fyrirgert öllum mögulegum bótarétti vegna þessa með tómlæti og sinnuleysi.

Í þriðja lagi byggir sakaukastefndi á því að ósannað sé að skemman sé haldin galla sem vegna hljóðmengunar og jafnframt, yrði talið sannað að slíkur galli væri fyrir hendi, að hann beri bótaábyrgð vegna hans.

Sakaukastefndi hafi frá upphafi mótmælt því að stefnandi hafi orðið fyrir nokkru tjóni af hans völdum sem og fjárhæð bótakröfunnar sem skoða verði í samhengi við kaupverð þeirrar vöru sem sakaukastefndi seldi stefnanda. Fjárkrafa stefnanda nemi 3.091.000. kr. en heildarfjárhæð viðskipta aðila var 8.888.048 kr. auk virðisaukaskatts en virðisaukaskattinn hafi stefnandi fengið endurgreiddan í samræmi við virðisaukaskattsskráningu hans. Fyrir þessa fjármuni hafi stefnandi fengið efni í heila skemmu sem hann hafi nú látið reisa og gegni sínu hlutverki með sóma. Meint hljóðmengun og annað útlit en stefnandi telur sig hafa ætlað að hafa á skemmunni sé grundvöllur skaðabótakröfu sem nemi 35% af kaupverði skemmunnar. Engar málsástæður sé að finna fyrir bótakröfu stefnanda og fjárhæðin sé órökstudd með öllu.

Þá sé dráttarvaxtakröfu stefnanda mótmælt sérstaklega og upphafsdegi hennar sem sé 19. janúar 2013. Stefnandi hafi ekki krafið sakaukastefnda áður um þessa fjárhæð heldur hafi aðalkrafan í máli Hrd. 713/2013 verið 30 milljónir króna. Vísað sé til 3. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 þessu til stuðnings.

Til stuðnings málskostnaðarkröfu sinni vísar sakaukastefndi til, auk almennra reglna í XXI. kafla laga nr. 91/1991 til þess að stefnandi hafi sýnt óbilgirni í málarekstri sínum og hafnað ítrekuðum sáttaboðum sakaukastefnda en síðasta tilboð af hans hálfu hafi verið lagt fram 5. desember 2012 þar sem sakaukastefndi hafi á, án viðurkenningar á skyldu, boðist til að annast á sinn kostnað að klæða sökkulveggi, koma í veg fyrir að hljóð heyrist í vindasömu veðri og skipta um áfellur á gafli fyrir 30. nóvember það ár.

Andmæli sakaukastefnanda við frávísunarkröfu sakaukastefnda.

Stefnandi mótmælir því að frávísunarkrafa sakaukastefnda nái fram að ganga. Byggir hann á því að öll skilyrði sakaraukningar séu fyrir hendi, mál á hendur sakaukastefnda og frumstefnda eigi rætur að rekja til sömu atvika og því sé skilyrði 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 uppfyllt. Tilefni til sakaraukningar hafi þá fyrst verið fyrir hendi þegar Hæstiréttur hafi vísað máli hans á hendur sakaukastefnda frá dómi með dómi í máli nr. 713/2014 þann 15. maí sl. og sakaukastefna hafi verið birt sakaukastefnda svo fljótt sem verða mátti eftir þann tíma eða 25. júní sl. Því séu skilyrði 3. mgr. 19. gr. fyrir hendi. Þá mótmælir hann því að málið sé vanreifað, málsatvikum sé skýrlega lýst og málsástæður ljósar og fjárhæð kröfunnar studd matsgerð dómkvaddra matsmanna.

Forsendur og niðurstaða

Málarekstur sakaukastefnanda vegna ætlaðra galla á byggingarefni eða byggingu stálgrindarhúss sem hann keypti af sakaukastefnda í árslok 2010 hófst með stefnu á hendur sakaukastefnda í lok nóvember 2011. Því máli lauk lauk með dómi Hæstaréttar 15. maí s.l., í máli nr. 713/2013, þar sem málinu var vísað frá héraðsdómi.

Þá höfðaði sakaukastefndi mál geng Suðurbæ ehf., sem reisti húsið, Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, byggingarstjóra og Verði tryggingum til réttargæslu með stefnu birtri 30. apríl 2013. Mál það er nú rekið fyrir héraðsdómi Reykjavíkur og lýtur krafa stefnanda að því að mál þetta gegn sakaukastefnda verði sameinað því máli á grundvelli heimildar til sakaraukningar sem er að finna í 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 sbr. 1. mgr. þeirrar greinar.

Af sakaukastefnu má ráða að aðalkrafan gegn sakaukastefnda sé skaðabótakrafa vegna galla á seldum hlut á grundvelli ákvæða laga nr. 50/200 um lausafjárkaup en til vara krefst hann afsláttar sömu fjárhæðar. Varan sem stefnandi telur vera gallaða er byggingarefni í stálgrindarhús ásamt teikningum. Fjárhæð aðal- og varakröfu er 3.090.000 krónur. Styðst sú fjárhæð við niðurstöðu matgerðar í matsmáli M-39/2012 en matbeiðnin var lögð fram í héraðsdómi 19. júlí 2012. Matsþoli er Suðurbær ehf., en sakaukastefndi sagður réttargæsluaðili matsbeiðninni.

Að mati dómsins er málatilbúnaður sakaukastefnanda í máli þessu haldinn annmörkum sem óhjákvæmilega leiða til frávísunar málsins frá dómi.

Í fyrsta lagi er af málavaxtalýsingu í sakaukastefnu ekki fyllilega ljóst hvaða orsakir sakaukastefnandi telur að rekja megi ætlað tjón hans til. Segir þar m.a. að gallana megi rekja til „galla í hinu selda efni og/eða til uppsetningar þess“. Fyrir liggur að sakaukastefndi seldi stefnanda efni til byggingar húss en annar lögaðili honum ótengdur sá um uppsetningu þess og þriðji aðilinn steypti sökkul og botnplötu. Af þessum sökum ber nauðsyn til þess að stefnandi leggi skýran grundvöll að málshöfðun sinni með þeim hætti að ekki fari milli mála hvaða tjóni hann telji sakaukastefnda bera ábyrgð á. Nægir ekki í því sambandi að vísa til þess að annað hvort sakaukastefndi eða frumstefndi hafi valdið honum tjóni.

Þá kemur sami óskýrleiki á málsgrundvelli fram í rökstuðningi stefnanda fyrir kröfum sínum á hendur sakaukastefnda. Svo sem að framan greinir er fjárhæð krafna hans byggð á niðurstöðu matsmanns þar sem sakaukastefndi er ekki matsþoli heldur Suðurbær ehf., sem reisti húsið fyrir stefnanda og er stefndi í máli E-1916/2013. Að mati dómsins er ekki hægt að líta á sakaukastefnda sem matsþola í því máli þótt hann sé nefndur réttargæsluaðili í matsbeiðni enda verður af matbeiðninni ráðið að með henni freistar stefnandi þess að leiða í ljós hvort matsþoli, þ.e. Suðurbær ehf., hafi valdið honum tjóni. Sést það bæði af umfjöllun matsbeiðanda um tilgangs matsbeiðninnar og af matsspurningunum en þær lúta að ætluðum göllum á byggingu og frágangi hússins. Í matsgerðinni er þess óskað að matsmaður leggi mat á tiltekin atriði með hliðsjón af því hvort frágangur hússins sé fullnægjandi og hvort bygging og frágangur þess sé í samræmi við teikningar, sem byggingarfulltrúi samþykkti, og byggingarreglugerðir. Hvorki af matsgerð þessari né öðrum gögnum málsins verður með skýrum hætti ráðið hvort stefnandi telji að orsakir ætlaðra galla á byggingunni liggi hjá sakaukastefnda eða frumstefnda eða þá hvaða tjóni hver þeirra um sig hann telji að þeir hafi valdið honum. Þá er ekki á því byggt að þeir beri óskipta ábyrgð.

Loks eru dómkröfur stefnanda í sakaukastefndu þannig að hann gerir kröfu um greiðslu fjárhæðar úr hendi sakaukastefnda sem svarar til alls þess tjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir. Sömu kröfu gerir hann á hendur frumstefndu. Dómkröfurnar eru ekki settar fram sem aðal- og varakrafa og ekki er hægt að taka þær til greina samhliða. Það getur ekki verið hlutverk dómsins að greiða úr því hvora kröfuna eigi að dæma.

Með vísan til þess sem að framan er rakið er það mat dómsins að málatilbúnaður stefnanda sé svo vanreifaður og óljós að í bága fari við d- og e-lið 80. gr. laga nr. 91/1991. Verður þegar af þeirri ástæðu að vísa málinu frá dómi. Stefnanda verður á grundvelli 2. mgr. 130. gr. sömu laga gert að greiða sakaukastefnda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 350.000 krónur

I-kvk-nf Þ-kvk-nf kvað upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi. Sakaukastefnandi, Kinnarstaðir ehf. skal greiða sakaukastefnda, Hýsi-Merkúr ehf., 350.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf