S-97/2008

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn í Borgarnesi með ákæru 14. febrúar 2008 á hendur ákærða, E-kk-þgf M-kk-þgf H-kk-þgf, kt. ..., Bisbegårdsvej 10 í Lejre í Danmörku. Málið var dómtekið 13. maí 2008.

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða „fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt 11. júlí 2004, á bifreiðaplaninu á Húsafelli í Borgarbyggð, veist að T-kk-þgf G-kk-þgf, kt. ..., slegið hann með krepptum hnefa á vinstri öxl og vinstri hluta andlits þannig að hann féll í jörðina og lenti með andlitið á grjóti, með þeim afleiðingum að hann nefbrotnaði og hlaut áverka í andliti, m.a. djúpan skurð innanvert á neðri vör og annan skurð ofarlega á efri vörina rétt neðan við nef og hrufl og brot á nefi.“ Er þetta talið varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum. Í ákæru er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Þá er tekin upp í ákæru skaðabótakrafa ætlaðs brotaþola en hann krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða sér 458.571 krónu auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá 12. júlí 2004, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga.

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og bótakröfu vísað frá dómi. Jafnframt er þess krafist að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð.

I.

Sunnudaginn 11. júlí 2004, kl. 2.43 um nóttina, barst lögreglunni í Borgarnesi tilkynning um að tveir menn hefðu lent í slagsmálum í Húsafelli. Var annar þessara manna ákærði en hinn T-kk-nf G-kk-nf og hafði hann hlotið nokkra áverka í andliti. Í fyrstu var talið að sennilega þyrfti að flytja T-kk-þf á spítala með sjúkrabifreið. Að höfðu samráði við lækni var það þó ekki álitið nauðsynlegt. Félagi T-kk-ef ók honum hins vegar á sjúkrahús.

Í læknisvottorði frá slysa- og bráðadeild Landspítala háskólasjúkrahúss 4. maí 2006 segir meðal annars svo:

Sjúklingur leitaði á slysa- og bráðadeild Landspítala háskólasjúkrahúss í Fossvogi þann 11.07.2004 og er skráður inn kl. 07:12. Hann gefur þær upplýsingar að hafa verið staddur í veiðiferð í grennd við Húsafell og segir að sér hafi verið hrint eða við sér stjakað þannig að hann féll á andlitið í grjót. Við þetta hlaut hann áverka á andlitið. Þetta mun hafa gerst um kl. 02:00 um nóttina eða u.þ.b. 5 klst. fyrir komu á SBD. Hann komst á endanum niður að Borgarnesi og þar var hann skoðaður og þeir læknar sem voru á vakt þar meðhöndluðu sár á enni en vísuðu honum áfram með aðra áverka.

Við skoðun þá er hann með tættan og óreglulega lagaðan skurð ofarlega á efri vörinni rétt neðan nefs heldur meira vinstra megin við miðju. Síðan er sjúklingur með djúpan skurð innanvert á neðri vörinni og þar mikil óhreinindi bæði sandur og möl. Síðan hefur sjúklingur hruflað nefið og þaðan niður á vinstri nösina. Vinstra megin á nefinu er húðflipi en þessi húðflipi er minni heldur en skrapsárið á nefinu þannig að það virðist vanta aðeins upp á húðina. Síðan er hann með sár á enni og sár framan á neðri vör en þessi 2 sár höfðu Borgarnesmenn saumað. Síðan virðist sem nefið sé brotið. Greining sem sjúklingur fær er sár á andliti og nefbrot.

Meðferð:

Byrjað er á því að deyfa sár neðan nefsins eða á efri vörinni og er það snyrt svolítið til eftir að búið er að deyfa það og síðan er það saumað. Á nefið er sett deyfigel meðan verið er að sinna öðru. Síðan kemur til lýtalæknir og tekur við sjúklingnum. Þegar kíkt er betur á sárið innan á neðri vörinni þá er þarna stórt sár sem nær þvert yfir neðri vörina eða nánast á milli augntanna. Það eru mikil óhreinindi í þessu sári. Það er lögð deyfing á þetta svæði og síðan er þetta hreinsað og skolað vandlega. Kantar á þessu sári eru snyrtir og síðan er þetta saumað saman og virðist falla ágætlega. Það er skoðað inn undir efri vörina og þar er aðeins sár líka á hafti sem þar er undir miðri efri vörinni. Þess utan er mar á vörinni en engin sár eru saumtæk innan á efri vörinni. Síðan er athugað með sárið á nefinu og þar er svolítill flipi sem að virðist vera endi á nasavæng, hann er saumaður á sinn stað fram í átt að nefbroddinum til að halda nasavængjalínunni heilli. Hins vegar er 6-7 mm sár á nefbroddinum sjálfum eftir þar sem vantar húð á og er ekki hægt að sauma á að svo stöddu. Það svæði er þvegið og sett á það umbúðir.

Þá er lítið sár á enninu sem hafði verið saumað í Borgarnesi. Það eru klipptir upp saumar og er mikil óhreinindi í sárunum. Þannig að þetta er deyft á ný og allt hreinsað og saumað með 5/0 Ethilon saumum. ....

Hinn 13. júlí 2004 mætti T-kk-nf G-kk-nf á lögreglustöðina í Keflavík og lagði fram kæru vegna umrædds atburðar. Lýsti T-kk-nf atvikum þannig að hann hefði verið í veiðiferð á Arnarvatnsheiði ásamt félögum sínum, þeim A-kk-þgf M-kk-þgf Á-kk-þgf, G-kk-þgf V-kk-þgf og ákærða. Eftir að komið var í Húsafell sagði T-kk-nf að þeir hefðu fengið sér áfengi, en fyrirhugað hefði verið að gista þar um nóttina og halda heim daginn eftir. Um nóttina hefðu þeir allir verið staddir á bifreiðaplaninu þegar ákærði fór upp á pall bifreiðar T-kk-ef að sækja eitthvað. T-kk-nf kvaðst ítrekað hafa beðið ákærða að fara af pallinum og taldi hugsanlegt að hann hefði verið hvassyrtur í garð ákærða. Framhaldinu lýsti T-kk-nf þannig að ákærði hefði brjálast og ætlað að ráðast á sig. Félagi þeirra A-kk-nf M-kk-nf hefði í fyrstu náð að stöðva ákærða en hann hefði rifið sig lausan og hlaupið að T-kk-þgf og síðan slegið hann með krepptum hnefa í vinstri öxl eða vinstri hluta andlits. Þessu næst sagði T-kk-nf að ákærði hefði hent sér í jörðina en meira kvaðst T-kk-nf ekki muna.

II.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 16. september 2004 og skýrði svo frá að hann hefði verið að ná í bjór á palli bifreiðar T-kk-ef. Kvaðst ákærði hafa fært til veiðistangir og svefnpoka en við það hefði T-kk-nf orðið æstur og dónalegur. Í kjölfarið hefði T-kk-nf manað ákærða til að ráðast á sig en A-kk-nf M-kk-nf Á-kk-nf hindrað það. Þegar A-x-x sleppti ákærða hefði T-kk-nf haldið áfram að öskra og kvaðst ákærði þá hafa ráðist að T-kk-þgf og slegið til hans með hægri hendi án þess að vita hvar höggið lenti. Ákærði kvaðst hins vegar hafa séð að T-kk-nf féll í grýtta jörðina. Taldi ákærði sennilegast að við það hefði T-kk-nf að mestu leyti fengið þá áverka sem hann hlaut. Sjálfur kvaðst ákærði hafa fengið áverka á eyra og í andliti við að lenda á planinu þegar A-kk-nf sneri ákærða niður. Þá var borinn undir ákærða framburður T-kk-ef þegar hann lagði fram kæru sína og sagði ákærði að lýsing hans á atburðum væri rétt.

Fyrir dómi lýsti ákærði atburður þannig að hann og félagar hans hefðu í umrætt sinn verið búnir að dekka mikið af áfengi. Ákærði kveðst hafa verið að ná í áfengi í kassa inni í bifreiðinni þegar T-kk-nf sagði honum að drulla sér út auk þess að beina að honum niðrandi ummælum. Í kjölfarið hefði T-kk-nf viljað fara að slást við ákærða en A-kk-nf M-kk-nf Á-kk-nf gengið á milli. T-kk-nf hefði hins vegar haldið áfram að senda ákærða tóninn og síðan hefðu þeir ætlað að takast á. Kvaðst ákærði hafa farið að T-kk-þgf og þeir fallið saman í jörðina. Ákærði neitaði að hafa kýlt T-kk-þf en nánar aðspurður sagði hann hugsanlegt að hann hefði slegið í átt að honum eða ef til vill snert öxl hans. Í öllu falli sagðist ákærði ekki hafa slegið T-kk-þf í andlitið.

Ákærði gaf þá skýringu á breyttum framburði fyrir dómi að hann hefði lengi vel talið að hann hefði kýlt T-kk-þf. Þannig hefði þetta hljómað og félagarnir hefðu talið að ákærði hefði slegið T-kk-þf. Síðarmeir sagði ákærði að málsatvik hefðu orðið honum betur ljós og tók ákærði fram að T-kk-nf hefði átt upptökin að þessu með því að ögra sér. Aðspurður sagði ákærði að hann hefði flutt til Danmerkur í nóvember 2006 en fram að þeim tíma hefði hann verið búsettur hér á landi.

III.

Fyrir dómi lýsti T-kk-nf G-kk-nf tildrögum atviksins á sama veg og hjá lögreglu. Ákærði hefði verið að ná í eitthvað á palli bifreiðar T-kk-ef en þar hefðu verið veiðistangir og aðrir viðkvæmir hlutir. T-kk-nf kvaðst hafa sagt ákærða að fara af pallinum og taldi hugsanlegt að hann hefði sagt ákærða að drulla sér burt. Þessu næst sagði T-kk-nf að ákærði hefði komið brjálaður á hlaupum og hefði hann greitt sér högg í höfuðið með krepptum hnefa. Við þetta taldi T-kk-nf að hann hefði rotast, enda hefði hann dottið á jörðina án þess að bera fyrir sig hendur. Nánar lýsti T-kk-nf þessu þannig að hann hefði dottið beint á andlitið með ákærða ofan á sér. Í framhaldi af þessu taldi T-kk-nf að A-kk-nf M-kk-nf Á-kk-nf hefði ýtt ákærða ofan af sér.

T-kk-nf taldi að þeir áverkar sem hann hlaut hefðu fyrst og fremst komið vegna þess að hann datt með ákærða ofan á sér. Við þetta hefði hann lent með andlitið í jörðinni sem var lögð grófri möl og steinum. Í kjölfar þessa atburðar sagði T-kk-nf að hann hefði verið frá vinnu í á aðra viku. Einnig sagðist hann enn ekki hafa farið í aðgerð til að laga ör í andliti.

IV.

Vitnið S-kk-nf G-kk-nf V-kk-nf greindi þannig frá fyrir dómi að ákærði hefði verið að leita að einhverju aftan í bifreið T-kk-ef. Það hefði farið í taugarnar á T-kk-þgf hvernig ákærði gekk um hlutina og hefði hann látið ákærða heyra það. Þessu næst hefðu þeir lent í orðaskaki sem endað hefði með því að ákærði hefði rokið í T-kk-þf. Vitnið kvaðst hafa staðið fyrir aftan ákærða og séð hann slá T-kk-þf högg á vangann. Við það hefði T-kk-nf snúist við og dottið í jörðina þannig að hann lenti með andlitið í urð og grjóti. Aðspurt treysti vitnið sér ekki til að fullyrða hvort ákærði hefði slegið T-kk-þf með krepptum hnefa eða flötum lófa.

Vitnið A-kk-nf M-kk-nf Á-kk-nf lýsti atvikum á þann veg fyrir dómi að ákærði hefði verið að ná í eitthvað í bifreið T-kk-ef, sem hefði verið ósáttur við aðfarirnar. T-kk-nf hefði því beðið ákærða að fara úr bifreiðinni. Einnig sagði vitnið að T-kk-nf hefði sent ákærða tóninn. Þeir hefðu svo farið að ýta hvor í annan og ákærði orðið vondur. A-kk-nf sagðist hafa reynt að stilla til friðar milli ákærða og T-kk-ef en síðan sagðist vitnið hafa séð ákærði lyfta hendi og slá án þess þó að vitnið gæti fullyrt hvort höggið hefði komið í T-kk-þf. Þessu næst sagði vitnið að þeir hefðu fallið í götuna en vitnið kvaðst hafa legið ofan á ákærða og reynt að róa hann.

V.

Tildrög málsins eru þau að ákærði og T-kk-nf G-kk-nf voru ásamt fleirum staddir í Húsafelli eftir veiðiferð inn á Arnarvatnsheiði. Um nóttina, eftir að áfengi hafði verið haft um hönd, kom til átaka í kjölfar þess að ákærði gekk að mati T-kk-ef óvarlega um viðkvæma hluti í bifreið hans.

Fyrir dómi hefur ákærði eindregið neitað því að hafa slegið T-kk-þf þannig að hann hafi fallið í jörðina, eins og honum er gefið að sök. Við yfirheyrslu hjá lögreglu játaði ákærði hins vegar að hafa slegið til T-kk-ef. Einnig sagði ákærði að sú lýsing sem T-kk-nf gaf þegar hann lagði fram kæru hjá lögreglu væri rétt. Fyrir dómi skýrði ákærði breyttan framburð að þessu leyti með því að atvik hefðu orðið honum betur ljós síðarmeir.

Þegar T-kk-nf lagði fram kæru sína hjá lögreglu fullyrti hann að ákærði hefði slegið sig og síðan hrint sér í götuna. Fyrir dómi lýsti T-kk-nf þessu á sama veg í megindráttum en þar sagði hann að ákærði hefði slegið sig í rot þannig að T-kk-nf féll í götuna án þess að bera fyrir sig hendurnar. Þessi framburður T-kk-ef fær stoð í vætti S-kk-ef G-kk-ef V-kk-ef sem sagðist hafa séð ákærða slá T-kk-þf högg á vangann þannig að hann snérist við og féll í götuna. Að nokkru leyti fær þetta einnig stoð í framburði A-kk-ef M-kk-ef Á-kk-ef, sem sagði að ákærði hefði lyft hendi til höggs, en þess er þó að gæta að hann sagðist ekki hafa séð hvort ákærði greiddi T-kk-þgf högg. Þannig styðst framburður T-kk-ef við annað það sem fram hefur komið í málinu ef frá er talin frásögn ákærða hér fyrir dómi. Þá frásögn verður hins vegar að virða í því ljósi að sú skýring sem ákærði hefur gefið á því að hann dró til baka játningu hjá lögreglu er afar ótrúverðug. Verður sú skýrsla ákærða því ekki lögð til grundvallar við úrlausn málsins.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið er sannað að ákærði hafi slegið T-kk-þf þannig að hann féll í götuna. Við það hlaut ákærði umtalsverð meiðsl í andliti, þar með talið nefbrot og ör. Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur fyrir brotið sem varðar við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Um þá sakfellingu breytir engu þótt því verði ekki slegið föstu að fyrir ákærða hafi vakað að veita T-kk-þgf alla þá áverka sem hann hlaut, enda nægir að afleiðingar árásarinnar verði taldar ákærða til sakar vegna gáleysis. Þetta hefur hins vegar áhrif við ákvörðun refsingar.

Samkvæmt sakavottorði hlaut ákærði einn dóm og gekkst undir þrjár lögreglustjórasáttir á árunum 1997 til 2004 fyrir brot gegn umferðarlögum. Ákærði hefur því ekki áður verið fundinn sekur um ofbeldisbrot. Við ákvörðun refsingar verður einnig litið til þess mikla dráttar sem orðið hefur á saksókninni, svo sem nánar verður vikið að hér á eftir.

Að þessu virtu og málsatvikum öllum þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fresta skal refsingunni og falli hún niður að liðnu ári frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Af hálfu ákæruvaldsins hefur engin viðhlítandi skýring verið gefin á þeim umtalsverða drætti sem orðið hefur á því að ákærði yrði sóttur til sakar. Í þeim efnum breytir engu þótt ákærði hafi flutt af landi brott til Danmerkur í nóvember 2006 eða rúmum tveimur árum eftir að brotið var framið, enda hefði málinu þá að réttu lagi átt að vera löngu lokið. Fer þessi mikli dráttur gróflega í bága við meginreglu 1. mgr. 133. gr. laga um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991, og er í brýnni andstöðu við 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Verður þetta harðlega átalið.

Samkvæmt 1. mgr. 165. gr. laga um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991, verður ákærði dæmdur til að greiða kostnað við að afla læknisvottorðs. Jafnframt verður ákærða gert að greiða málsvarnarlaun verjanda síns eftir ákvörðun dómsins og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Aftur á móti verður ákærða ekki gert að greiða kostnað við þýðingu málsskjala, enda féll sá kostnaður til vegna ástæðna sem ákærði ber ekki ábyrgð á.

VI.

Með bréfi 27. mars 2007 lagði lögmaður brotaþola fram kröfu hans um skaðabætur á hendur ákærða. Krafan sundurliðast þannig:

Miskabætur kr. 300.000

Þjáningabætur kr. 100.800

Lögfræðikostnaður kr. 57.771

Samtals kr. 458.571

Krafa um þjáningarbætur er miðuð við 1.120 krónur á dag í 90 daga. Samkvæmt 1. mgr. 3. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993, á tjónþoli rétt á þjáningabótum fyrir tímabilið frá því tjón varð þar til heilsufar hans er orðið stöðugt. Í þessu felst sá áskilnaður að tjónþoli sé veikur. Þar sem tjónþoli hefur ekki lagt fram nein læknisfræðileg gögn um hve lengi hann var veikur verður þessum kröfulið vísað frá dómi.

Með broti sínu felldi ákærði á sig skyldu til að greiða brotaþola miskabætur, sbr. 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Við ákvörðun þeirra hefur áhrif að þeir áverkar sem brotaþoli hlaut skildu eftir sig greinileg ör í andliti hans. Þykja miskabætur til brotaþola hæfilega ákveðnar 200.000 krónur.

Loks verður ákærða gert að greiða brotaþola kostnað við lögfræðiaðstoð. Þeim kröfulið er stillt í hóf og verður sú krafa tekin til greina eins og hún er sett fram.

Samkvæmt framansögðu verður ákærða gert að greiða brotaþola 257.771 krónu í skaðabætur auk vaxta eins og greinir í dómsorði. Verður upphafsdagur dráttarvaxta miðaður við 4. júní 2007 en þá var mánuður liðinn frá því ákærða var kynnt bótakrafan.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, E-kk-nf M-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í tvo mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnu einu ári frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 167.640 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, I-kk-ef T-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 139.440 krónur.

Ákærði greiði T-kk-þgf G-kk-þgf 257.771 krónu auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá 12. júní 2007, en dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

B-kk-nf B-kk-nf