S-398/2006

Mál þetta, sem dómtekið var þann 28. mars sl., er höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 20. október 2006, á hendur X,

„fyrir nytjastuld og umferðarlagabrot, með því að hafa laugardaginn 15. júlí 2006, ekið bifreiðinni R-77997, án heimildar, undir áhrifum áfengis (2,14‰) og án ökuréttar frá Hauganesi áleiðis til Akureyrar, uns hann ók bifreiðinni út af veginum við býlið Hátún í Dalvíkurbyggð.

Telst þetta varða við 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. lög nr. 20, 1956 og 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 48, 1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga sbr. lög nr. 44, 1993, lög nr. 84, 2004 og sbr. lög nr. 66, 2006.

Í málinu gerir [A] bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. 100.000-.“

Verjandi ákærði krefst sýknu af ákæru um nytjastuld og vægustu refsingar sem lög leyfa fyrir brot á umferðarlögum. Þá krefst hann þess aðallega að bótakröfunni verði vísað frá dómi en til vara að hann verði sýknaður af henni. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins og að sakarkostnaður verið greiddur úr ríkissjóði.

I.

Samkvæmt rannsóknargögnum barst lögreglunni á Dalvík tilkynning um alvarlegt umferðarslys vegna útafaksturs á Ólafsfjarðarvegi, neðan við Hátún þann 15. júlí 2006. Í fyrstu var fjöldi farþega óljós en skömmu síðar kom í ljós að ökumaður var einn á ferð og var hann fastur í bifreiðinni.

Þegar lögregla kom á vettvang var sjúkrabifreið frá Akureyri þegar komin og lá fyrir að ökumaður, ákærði í þessum máli, var með meðvitund og lífsmörk stöðug. Bifreiðin lá á hlið ofan í skurði og erfitt að komast að ákærða. Mikil áfengislykt var í bifreiðinni. Ákærði var fluttur með sjúkrabifreið á FSA í fylgd lögreglumanns.

Slysið varð á beinum vegi og voru akstursskilyrði með besta móti, vegurinn þurr og veður gott. Bifreiðinni hafði verið ekið norður veginn og um 90 metrum sunnan við þann stað þar sem hún fór út af veginum voru svört skriðför eftir bifreiðina.

Tekið var blóðsýni úr ákærða, sem við rannsókn reyndist innihalda 2,14 pró mill alkóhóls.

Þann 17. júlí mætti A, eigandi bifreiðarinnar R-77997 til lögreglu að eigin frumkvæði og tilkynnti um þjófnað bifreiðarinnar.

II.

Ákærði kveðst hafa verið að vinna hjá vitninu B. B hafi verið búinn að kaupa bifreiðina R-99779, hann hafi tekið hana upp í skuld. B hafi farið til Reykjavíkur og ætlað að vera þar í nokkra daga. Hann hafi þá verið búinn að nota bifreiðina í nokkra daga. Bifreiðin hafi verið biluð, hún hafi ekki hlaðið sig og hemlarnir hafi verið lélegir. Þeir hafi því farið með bifreiðina á verkstæði á Árskógssandi og kveðst ákærði hafi ekið henni þangað. Ákærði kveðst einnig hafa átt að sækja bifreiðin á verkstæðið daginn eftir því þá yrði B í Reykjavík. Kveðst ákærði hafa gert það, lyklarnir hafi verið á verkstæðinu. Hann hafi ekið bifreiðinni heim til B og farið að sofa. Næsta dag kveðst ákærði hafa farið af stað á bifreiðinni til Akureyrar. Kveður hann B hafa verið búinn að gefa sér heimild til að nota bifreiðina á meðan hann væri í burtu. Aðspurður kveður ákærði B hafa vitað að hann hafði ekki ökuréttindi.

Vitnið A kveðst hafa verið skráður eigandi bifreiðarinnar R-99779 þegar umrætt atvik átti sér stað. B hafa ætlað að kaupa bifreiðina og kaupin hafi verið nærri frágengin nema þeir hafi átt eftir að ganga frá eigendaskiptunum. Bifreiðin hafi verið út á Árskógssandi heima hjá B. Hann hafi verið búinn að vera með bifreiðina í nokkra daga. Ekki hafi verið búið að ganga frá greiðslu en ætlunin hafi verið að B eitraði hús og garð vitnisins og fengi bifreiðina fyrir. Hann sé hugsanlega búinn að eitra garðinn en ekki húsið. Aðspurt kveður vitnið þá ekki hafa rætt um heimild B til að aka bifreiðinni, hann hafi þó verið kominn með umráðarétt yfir henni. Vitnið kveður bótakröfu sína styðjast við verð bifreiðarinnar samkvæmt mati. Þá kveðst vitnið hafa þurft að leggja út peninga til að fjarlægja bifreiðina, líklega um 13.000 krónur. Aðspurt kveður vitnið ákærða hafa komið með B að sækja bifreiðina og hafi ákærði ekið henni í burtu.

Vitnið B kveðst ekki minnast þess að hafa gefið ákærða heimild til að aka bifreiðinni í umrætt sinn. Hann leyfi ekki ölvuðum, próflausum manni að aka. Vitnið kveðst ekki hafa vitað að ákærði var próflaus og kveðst ekki vita til þess að ákærði hafi verið búinn að aka bifreiðinni áður. Aðspurt um framburð vitnisins A, þess efnis að ákærði hefði ekið bifreiðinni frá honum þegar þeir sóttu hana, kveður vitnið það ekki passa. Þeir hafi farið til A á jeppa vitnisins. Vitnið kveðst sjálft hafa ekið umræddri bifreið frá A en maður að nafni C hafi ekið jeppanum. Aðspurt kveður vitnið það hugsanlegt að ákærði hafi ekið bifreiðinni á verkstæðið en vitnið kveðst ekki hafa beðið hann að sækja bifreiðina þangað. Lyklarnir hafi verið á verkstæðinu. Aðspurt kveður vitnið ákærða ekki hafa verið að vinna fyrir sig, vitnið kveðst hafa skotið yfir hann skjólshúsi þar sem hann hafi verið húsnæðislaus. Þeir hafi kynnst í áfengismeðferð. Vitnið kveðst hafa farið suður þá helgi sem atvik urðu og ákærði hafi fengið að vera á heimili hans á meðan. Vitnið kveðst hafa verið búinn að greiða A fyrir bifreiðina með vinnu, þeir hafi bara átt eftir að ganga frá skráningunni.

III.

Ákærði hefur hér fyrir dóminum játað þau umferðarlagabrot sem honum er gefið að sök í ákæru. Er játning hans hvað þau varðar í samræmi við gögn málsins og þykir sök hans því nægjanlega sönnuð og varðar við tilgreind lagaákvæði í ákæruskjali.

Ákærði neitar hins vegar sakargiftum um nytjastuld og kveðst hafa haft heimild til að vera á bifreiðinni. Ber hann að hann hafi ekið bifreiðinni á verkstæði fyrir vitnið B sem hafi einnig falið honum að sækja bifreiðina þaðan.

Samkvæmt framburði vitnanna A og B höfðu þeir gengið frá samningi um að B keypti bifreiðina af A og hafði B fengið umráð hennar þegar atvik urðu. Ber vitnið A að ákærði og B hafi komið saman að sækja bifreiðina og að ákærði hafi ekið henni þaðan líkt og ákærði heldur fram. Þá kveður vitnið B hugsanlegt að ákærði hafi ekið bifreiðinni á verkstæðið. Vitnið B kveðst hafa farið að heiman yfir helgina og hafi ákærði fengið að vera í íbúðinni hans á meðan. Að framangreindu virtu þykir ekki útilokað að ákærði hafi haft heimild B til að aka bifreiðinni eða haft ástæðu til að ætla að svo væri. Ber samkvæmt framanskráður að sýkna ákærða af þessum lið ákærunnar með vísan 45. gr. laga nr. 19/1991.

IV.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins var ákærði dæmdur til greiðslu sektar fyrir ölvunarakstur þann 23. janúar 2001 og var hann þá sviptur ökurétti í 12 mánuði frá 5. febrúar 2001. Þann 28. mars 2001 var hann dæmdur fyrir ölvunarakstur og akstur sviptur ökurétti og var hann þá sviptur ökurétti í 3 ár frá 24. apríl 2001. Þann 10. desember 2002 gekkst ákærði undir viðurlagaákvörðun vegna aksturs sviptur ökurétti. Brot það sem ákærði er nú dæmdur fyrir framdi hann þann 15. júlí 2006. Hefur því aðeins viðurlagaákvörðunin frá 10. desember 2002 ítrekunaráhrif í þessu máli, en ítrekunaráhrif hinna fyrri dóma eru niður fallin, sbr. 3. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þykir refsing ákærða því hæfilega ákveðin kr. 210.000- í sekt til ríkissjóðs og komi 14 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna frá birtingu dómsins.

Með vísan til 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 66/2006, er ákærði sviptur ökurétti í 2 ár frá birtingu dómsins.

Í málinu liggur fyrir bótakrafa frá A að fjárhæð kr. 100.000- sem hann telur verðmæti bifreiðarinnar.

Hér fyrir dómi ber A að hann hafi verið búinn að ganga frá samningi um sölu bifreiðarinnar R-77997 til B, sem hafi verið kominn með umráðarétt yfir bifreiðinni. Aðeins hafi átt eftir að ganga formlega frá eigendaskiptunum. Hann kveður vitnið B þó ekki hafa verið búinn að greiða kaupverð bifreiðarinnar. Vitnið B ber hins vegar að hann hafi verið búinn að greiða fyrir bifreiðina eins og um hafi verið samið. Samkvæmt framanskráðu virðist ágreiningur vera með þeim A og B um hvor þeirra hafi verið eigandi bifreiðarinnar er tjónið varð á henni. Þykir aðild að kröfunni vera það vanreifaða að vísa ber kröfunni frá dómi af þeim sökum.

Í málinu liggur fyrir kostnaður að fjárhæð kr. 12.892,- vegna töku blóðsýnis og rannsóknar þess. Ber að dæma ákærða til greiðslu þeirrar fjárhæðar í sakarkostnað.

Fyrir liggur að ákærði hélt einungis uppi vörnum vegna ákæru um nytjastuld en eins og að framan er rakið er hann sýknaður af þeim lið ákærunnar. Þykir því rétt að sakarkostnaður er af þeim vörnum stafa verði greiddar úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, H-kk-ef B-kk-ef hdl. sem þykja hæfilega ákveðin kr. 160.000- og er virðisaukaskattur þar innifalinn.

Dómsuppsaga hefur tafist lítillega vegna starfsanna dómarans.

Dóminn kveður upp F-kk-nf Ó-kk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði X greiði kr. 210.000- í sekt til ríkissjóðs og komi 14 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna frá birtingu dóms þess að telja.

Ákærði er sviptur ökurétti í 2 ár frá birtingu dómsins að telja.

Bótakröfu A er vísað frá dómi.

Ákærði greiði kr. 12.892- í sakarkostnað.

Annar sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, H-kk-ef B-kk-ef hdl., kr. 160.000- að virðisaukaskatti inniföldum, greiðist úr ríkissjóði.