E-6953/2005

Mál þetta var höfðað 4. nóvember 2005 og dómtekið 7. þ.m.

Stefnandi er H-kvk-nf B-kvk-nf Á-kvk-nf, Engjaseli 45, Reykjavík.

Stefndi er E-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, Krummahólum 6, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega þær að viðurkennt verði með dómi að hún eigi ein og að óskiptu 100% eignarrétt til raðhússins nr. 45 við Engjasel í Reykjavík, með fastanúmer 205-5808 og til vara að viðurkennd verði eignarhlutdeild hennar í húsinu í samræmi við framlag hennar til myndunar eignarréttar að því. Í báðum tilvikum krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda eins og málið væri ekki gjafsóknarmál en henni var veitt gjafsóknarleyfi 29. desember 2005.

Stefndi krefst þess að hann verði talinn eigandi að 39,7% eignarhluta í fasteigninni að Engjaseli 45, Reykjavík og að stefnanda verði gert að greiða sér málskostnað.

Stefndi höfðaði gagnsök 29. nóvember 2005 en hún var felld niður að kröfu hans með úrskurði 16. janúar sl.

Aðilar tóku að nýju upp samband sín í milli í september 2004 en þau höfðu áður verið í hjúskap.

Með kaupsamningi, dagsettum 8. október 2004 festu aðilar málsins kaup á fasteigninni nr. 45 við Engjasel í Reykjavík; raðhúsi með fastanúmerinu 205-5808. Kaupverð var 19.150.000 krónur. Útborgun, sem skiptist í þrjá hluta – við kaupsamning, við afhendingu 22. október 2004 og þ. 21. febrúar 2005 – nam 3.950.000 krónum. Seljandinn veitti að auki veðleyfi fyrir meginhluta kaupverðsins, 15.200.000 krónum. Útborgunarfjárhæðin var greidd af fé stefnanda sem hún átti eftir sölu annarrar fasteignar og að hluta vegna fenginna örorkubóta. Til að standa skil á kaupverðinu að öðru leyti fengu aðilarnir, að undangengnu greiðslumati sem tók til þeirra beggja, íbúðalán hjá KB banka að upphæð 15.200.000 króna sem var tryggt með veði í hinni keyptu eign.

Aðilar voru í sambúð að Engjaseli 45 frá því í byrjun janúar 2005 fram í endaðan júní s.á. eða í um sex mánuði. Afsal fyrir fasteigninni var gefið út 22. febrúar 2005. Það tilgreinir aðilana sem kaupendur í jöfnum, 50%, hlutföllum og var því þinglýst 28. febrúar 2005. Í skattframtölum aðila 2005 telja þau bæði fasteignina til eignar í 50% eignarhlutföllum. Sömuleiðis telja þau fram að jöfnu eftirstöðvar framangreinds veðláns, 7.703.657 krónur, sem og vaxtagjöld.

Frá janúar 2005 til loka júnímánaðar s.á. höfðu aðilar sameiginlegan útgjaldareikning , “heimilislínu”, í KB banka og greiddu hvort um sig 87.000 krónur mánaðarlega inn á reikninginn af launum sínum. Á það er fallist, sem haldið er fram af hálfu stefnanda, að vegna hins skamma sambúðartíma hafi þrátt fyrir það ekki skapast fjárhagsleg samstaða með aðilum sem komið geti til álita við úrlausn málsins á grundvelli dómvenju.

Stefnandi byggir aðalkröfu sína á því að raðhúsið nr. 45 við Engjasel í Reykjavík sé og hafi alltaf verið óskipt eign sín þar sem hún hafi alltaf greitt fyrir eignina; kaupverð, afborganir og öll útgjöld vegna hennar. Núverandi skráning á eignarheimildum og þinglýsing sé því röng og eigi stefndi ekkert í eigninni. Þá er á því byggt að brostin sé sú meginforsenda skráningar á helmingshlutdeild hvors um sig að um áframhaldandi sambúð yrði að ræða og að þau legðu jafnt af mörkum til fjármögnunar kaupanna. Stefnandi byggir kröfu sína á meginreglum um fjárskipti við sambúðarslit svo og dómaframkvæmd og styður hana jafnframt við grundvallarreglur á sviði eigna-, samninga- og kröfuréttar, sbr. lög nr. 40/2002, lög nr. 17/1936 og lög nr. 50/2000 eftir því sem við á.

Varakrafa stefnanda byggist á sömu málsástæðum og lagarökum og aðalkrafan.

Af hálfu stefnda er vísað til þess, sem að framan greinir, um tilgreiningu fasteignarinnar á skattframtölum aðila svo og veðskuldar en að meginstefnu hafi þau greitt saman af skuldinni. Eftir að deila hafi risið um fjárskiptin hafi stefnandi farið að greiða ein af skuldinni til að skapa sér betri stöðu en einnig beri að líta til þess að frá samvistarslitum hafi hún ein haft afnot eignarinnar. Kröfu stefnanda um að hún eigi eignina ein er mótmælt enda sé hún hvorki í samræmi við þinglýstar eignarheimildir né framlög aðila til eignarmyndunar og hún taki ekki tillit til þess að eignin hafi að mestum hluta verið fjármögnuð með lánsfé. Kröfugerð stefnda grundvallast á því að rétt sé að eignarhlutfall hans í eigninni sé hið sama og nemi hlutfalli hans hluta, 7.600.000 króna, af því láni, sem aðilarnir tóku til kaupanna, af kaupverðinu. Af hálfu stefnda er vísað til meginreglna um fjárskipti við sambúðarslit og þess að þær eignir sem hvor aðili eigi við upphaf sambúðarinnar og kaupi fyrir fjármuni sína, enda séu þeir enn fyrir hendi við lok hennar, séu eign hans.

Ekki er fallist á málsástæðu stefnanda sem byggist á brostinni forsendu þar sem ekki er í ljós leitt að stefnda hafi verið eða mátt vera ljós sú forsenda sem þar um ræðir.

Stefnandi hefur sönnunarbyrði fyrir því að eignarhluti sinn í umræddri fasteign nemi meiru en helmingi svo sem fram kemur af hinni þinglýstu eignarheimild. Sú sönnun hefur tekist að því marki að ljóst er að hún greiddi ein útborgunarhluta kaupverðsins, þ.e. 3.950.000 krónur, eins og óumdeilt er. Framlag stefnda til kaupanna fólst í því að hann tók á sig ábyrgð á endurgreiðslu helmings fengins veðláns, þ.e. 7.600.000 króna, og er fallist á kröfu stefnda um að eignarhluti hans af fasteigninni skuli teljast 39,7% sem svarar til hlutfalls greindrar fjárhæðar af kaupverðinu. Fram skal tekið að þá fyrst er fengin er endanleg dómsúrlausn um eignarhlutföll aðila í fasteigninni getur komið til uppgjörs vegna greiðslna á umræddu veðláni svo og öðrum útgjöldum vegna hennar að teknu tilliti til afnota eftir sambúðarslitin.

Samkvæmt þessu er niðurstaða dómsins sú að viðurkennt er að eignarhlutdeild stefnanda í hinni umstefndu fasteign sé 60,3%. Með því er fallist á varakröfu stefnanda jafnframt því að stefndi er sýknaður af aðalkröfu hennar.

Ákveðið er að málskostnaður skuli falla niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar 300.000 krónur.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð;

Viðurkennt er að eignarhlutdeild stefnanda, H-kvk-ef B-kvk-ef Á-kvk-ef, í raðhúsi hennar og stefnda, E-kk-ef M-kk-ef M-kk-ef, nr. 45 við Engjasel í Reykjavík með fastanúmerinu 205-5808 sé 60,3%.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar 300.000 krónur.

S-kk-nf H. S-kk-nf.