E-2582/2020

Mál þetta var höfðað með stefnu birtri 16. apríl 2021 og dómtekið 11. febrúar 2021. Stefnandi er A, [...]. Stefndi er Vátryggingafélag Íslands hf.,[...].

Stefnandi gerir þær kröfur að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 6.472.761 krónu með 4,5% vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 1.438.580 kr. frá 17. apríl 2017 til 17. júlí 2017 og af 5.605.619, kr. frá þeim degi til 21. september 2019, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 6.472.761 kr. frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi krefst þess einnig að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda bætur úr almennri slysatryggingu Explorer ehf. að fjárhæð 2.045.288, kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. september 2019 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar, eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara er þess krafist að kröfur stefnanda verði lækkaðar. Í öllum tilvikum krefst stefndi þessað sér verði tildæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda að mati dómsins.

I.

2

Málsatvik og helstu ágreiningsefni

Ágreiningur er um málsatvik. Stefnandi lýsir málsatvikum á þann veg að hann hafi lent í umferðarslysi þann 17. apríl 2017 um klukkan 18:30. Slysið hafi verið með þeim hætti að hann hafi verið akandi á mótorhjólinu [...] á lítilli ferð og runnið til í möl eða sandi á malbikinu með þeim afleiðingum að hjólið fór út af veginum við hringtorg hjá Rauðavatni. Við fallið lenti hann illa á vinstri öxl og fann strax fyrir verkjum. Slysið var ekki tilkynnt til lögreglu.

Engin vitni voru að atvikinu og stefnandi tilkynnti ekki um neinar skemmdir á mótorhjólinu sem var tryggt með kaskótryggingu hjá stefnda. Stefnandi gat ekið hjólinu heim eftir slysið.

Stefnandi átti bókað flug til Spánar morguninn eftir og ákvað að fara í þá ferð, en varð var við það þegar hann fór að bera töskur á flugvellinum að ástandið á öxlinni væri verra en hann hafði haldið í fyrstu. Stefnandi leitaði til bráðamóttöku Arnau- sjúkrahússins á Spáni daginn eftir, þann 19. apríl 2017, og er bókaður í innlögn kl. 15:13. Í skýrslu bráðamóttökunnar kemur fram að ástæða skoðunar sé fall á mótorhjóli og verkur í vinstri öxl. Í skýrslunni er mælt með skurðaðgerð, sem sé þó ekki aðkallandi. Þá var stefnanda ráðlagt að hafa höndina í fatla og jafnframt fékk hann afhent verkjalyf. Stefnandi fór til Íslands daginn eftir, tveimur dögum áður en hann átti bókað far þangað. Stefnandi mætti í skoðun á Landspítalanum þann 21. apríl 2017. Í bráðamóttökuskrá kemur fram að slysið hafi orðið við fall af mótorhjóli þann 17. apríl 2017 kl. 18:00 og stefnandi hafi farið beint til Spánar og verið að lyfta töskum þar þegar vinstri öxlin hafi aflagast. Við skoðun á bráðamóttöku greindust áverkar eins og tognun á hálshrygg, liðhlaup í axlar hyrnulið og yfirborðsáverkar á úlnlið og hendi.

Stefnandi veitti lögmanni sínum umboð til þess að gæta hagsmuna sinna gagnvart stefnda þann 24. apríl 2017. Með bréfi, dags. 8. júní 2017, hafnaði stefndi bótaskyldu úr slysatryggingu ökumanns og eiganda bifhjólsins MG G67 með vísan til þess að hann teldi ósannað að orsakatengsl væru á milli slyssins og þeirra meiðsla sem stefnandi greindist með á Spáni og síðar á Landspítalanum. Jafnframt hafnaði stefndi bótaskyldu úr almennri slysatryggingu Explorer ehf. með bréfi þann 24. júlí 2017, með sömu rökum.

Stefnandi skaut synjun stefnda til Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum með bréfi þann 12. nóvember 2017. Þann 16. janúar 2018 lá fyrir niðurstaða nefndarinnar um að stefnandi ætti ekki rétt á bótum úr slysatryggingu ökumanns og eiganda bifhjólsins MG G67. Í álitinu er vísað til þess að ekki sé sýnt fram á orsakatengsl í málinu miðað við fyrirliggjandi gögn.

3

Í kjölfar úrskurðarins aflaði stefnandi frekari læknisfræðilegra gagna frá heimilislækni og bæklunarskurðlæknum. Í bréfi frá heimilislækni 16. mars 2018 kemur fram að stefnandi hafi leitað til hans á Heilsugæsluna í Efstaleiti þann 5. maí 2017 vegna bifhjólaslyss 17. apríl 2017 og síðan til B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlækni sog G-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef læknis sem hafi ráðlagt stefnanda að fara í sjúkraþjálfun. Í bréfi heimilislæknisins er rakið að stefnandi hafi átt margra ára sögu vegna bakverkja og vöðvaverkja í hálsi, herðum og hægri öxl. Í greinargerð B-kk-ef J-kk-ef þann 28. maí 2018 kemur fram að stefnandi hafi leitað til hans þann 24. apríl 2017 vegna óþæginda frá vinstri öxl. Í bréfinu er vísað til komunótu þar sem segir að stefnandi hafi haft óvænt samband þar sem hann hafi dottið á mótorhjóli á Spáni fyrir viku, þar sem honum hafi verið sagt að hann þyrfti að fara í aðgerð. Reiknað sé með að hann verði tvo til þrjámánuði að jafna sig og tekið fram að hann sé í þannig vinnu að hann klári það vel. Væntanlega verði engin eftirmál. Í greinargerðinni er vísað til gagna frá slysadeild Landspítalans þar sem fram komi að stefnandi hafi dottið á mótorhjóli þann 17. apríl 2017. Stefnandi aflaði einnig vottorðs frá Á-kk-þgf K-kk-þgf bæklunarskurðlækni sem taldi líklegast að slíkir áverkar skýrðust fyrst og fremst, og í langflestum tilfellum, af falli beint á óvarða öxlina án þess að viðkomandi hefði getað borið fyrir sig handlegg eða hönd. Litlar líkur séu á slíkum áverka við að lyfta þungum töskum.

Þann 25. júní 2018 skaut stefnandi synjun stefnda á bótaskyldu úr almennri slysatryggingu Explorer ehf. til úrskurðarnefnda rí vátryggingarmálum. Framlögð gögn breyttu því ekki að þann 21. ágúst 2018 komst nefndin að sömu niðurstöðu og áður varðandi bótaskyldu stefnda, að stefnandi ætti ekki rétt á bótum.

Stefnandi óskaði eftir mati S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarlæknis og H-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef lögmanns á líkamstjóni hans miðað við að hann hefði lent í slysi þann 17. apríl 2017. Stefndi vísaði til þess að þar sem um væri að ræða einhliða aflað mat vegna máls sem hefði tvívegis farið fyrir úrskurðarnefnd teldi stefndi ekki þörf á að koma á framfæri athugasemdum við matsmenn. Niðurstaða matsgerðarinnar lá fyrir þann 19. ágúst 2019 og var varanlegur miski metinn til 13 stiga og varanleg örorka metin 10%.

Stefnandi sendi stefnda skaðabótakröfu sem reiknuð var á grundvelli matsgerðarinnar frá 21. ágúst 2019. Einnig var farið fram á bætur úr almennri slysatrygginu. Stefndi hafnaði bótaskyldu.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi aðilaskýrslu. Vitnaskýrslu gáfu Á-kk-nf K-kk-nf, S-kk-nf Á-kk-nf K-kk-nf og H-kk-nf R-kk-nf H-kk-nf

4

II.

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að stefndi sé bótaskyldur úr slysatryggingu ökumanns og eiganda vegna slyssins á grundvelli 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en stefnandi var tryggður lögboðinni slysatryggingu ökumanns og eiganda hjá stefnda þegar slysið átti sér stað. Stefnandi hafi hlotið varanlegt líkamstjón í slysinu, sem metið hafi verið til 13 stiga varanlegs miska og 10% varanlegrar örorku samkvæmt matsgerð. Í samræmi við meginreglu skaðabótaréttar um fullar bætur sé stefnda skylt að greiða honum skaðabætur skv. 1. kafla laga nr. 50/1993, einkum 1. gr. laganna, úr slysatryggingu ökumanns og eiganda, sem taki mið af fyrirliggjandi matsgerð sem ekki hafi verið hnekkt af hálfu stefnda.

Stefnandi byggir auk þess á því að stefndi sé bótaskyldur úr almennri slysatryggingu sem stefnandi var tryggður með hjá félaginu á slysdegi. Trygginguna hafði vinnuveitandi hans á slysdegi, Explorer ehf., tekið hjá stefnda. Krafa stefnanda um bætur úr almennri slysatryggingu byggist á skilmálum tryggingarinnar, vátryggingar skírteini og lögum um vátryggingarsamninga nr. 30/2004.

Stefnandi byggir á því að það verði að teljast sannað að högg hafi komið á vinstri öxl hans þegar hann missti stjórn á mótorhjólinu MG G67, féll af því og lenti á vinstri öxlinni þann 17. apríl 2017. Stefnandi vísar til læknisfræðilegra gagna frá Spáni tveimur dögum eftir slysið, og frá Landspítalanum fjórum dögum eftir slysið sem sanni að slysið hafi átt sér stað með þessum hætti. Læknisfræðileg samtímagögn, þar sem slysatburði sé lýst og líkamstjón greinist, hafi í framkvæmd verið talin fullgild sönnun þess að slysatburðurinn hafi átt sér stað.

Stefnandi byggir á því að orsakatengsl á milli varanlegs líkamstjóns hans og slyssins séu fyllilega sönnuð. Á verkarnir sem stefnandi greindist með séu svo miklir og sértækir að það megi telja útilokað að þeir hafi komið fram við annað en þungt högg á vinstri öxlina þegar stefnandi féll af hjólinu þann 17. apríl 2017. Stefnandi mótmælir því sem röngu og ósönnuðu sem stefndi hefur haldið fram, að þessir áverkar hafikomið fram við það að stefnandi var að bera töskur á flugvelli daginn eftir slysið.

Stefnandi vísar sérstaklega til læknisvottorðs Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarskurðlæknis þar sem segir að litlar líkur séu á að líkamstjónið megi rekja til töskuburðar en mun meiri líkur séu á að axlarhyrnuliðurinn hafi skaddast við beint högg á öxlina, enda komi liðhlaup í axlarhyrnulið í langflestum tilfellum fram við fall beint á óvarða öxlina.

5

Varðandi sönnun orsakatengsla vísar stefnandi einkum til fyrirliggjandi læknisvottorðs Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarskurðlæknis dags. 6. júní 2018. Þar segir að liðhlaup í axlarhyrnulið komi í langflestum tilfellum fram við fall beint á óvarða öxlina. Niðurstaða læknisins hafi verið sú að litlar líkur væru á að líkamstjónið væri að rekja til töskuburðar en mun meiri líkur væru á að axlarhyrnuliðurinn hefði skaddast við beint högg á öxlina, eins og stefnandi hefði lýst við skoðun á Spáni tveimur dögum eftir slysið og á Íslandi fjórum dögum eftir slysið. Þá vísar stefnandi einnig til matsgerðar S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef læknis og H-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef lögmanns Með matsgerðinni telur stefnandi að hann hafi fært fullnægjandi sönnur á það að vegna slyssins hafi hann orðið fyrir þjáningum, varanlegum miska og varanlegri örorku og þar með hafi hann sýnt fram á réttmæti dómkröfu sinnar á hendur stefnda úr slysatryggingu ökumanns og eiganda. Stefndi hafi ekki hnekkt fyrirliggjandi matsgerð, hvorki með því að óska eftir áliti örorkunefndar skv. 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 né með því að óska eftir dómkvaðningu matsmanna til að meta afleiðingar slyssins.

Stefnandi byggir á því að slysið sé einnig bótaskylt úr almennri slysatryggingu sem vinnuveitandi hans, Explorer ehf., hafði hjá stefnda á slysdegi. Byggir stefnandi á því að hann eigi rétt á bótum vegna þeirrar 13% varanlegu læknisfræðilegu örorku (miska) sem hann var metinn til, samkvæmt matsgerð. Stefnandi byggir rétt sinn til bóta úr tryggingunni á vátryggingarskírteini tryggingarinnar nr. 0124459 og skilmálum tryggingarinnar nr. SS10. Stefnandi byggir eins og áður á því að það teljist sannað að hann hafi orðið fyrir umferðarslysi þann 17. apríl 2017 og að orsakatengsl séu sönnuð á milli slyssins og varanlegs líkamstjóns hans, einkum með vísan til fyrirliggjandi matsgerðar.

Krafa um bætur úr slysatryggingu ökumanns og eiganda sundurliðast á eftirfarandi hátt, Sjúkrakostnaður og annað fjártjón kr. 867.142.- skv. 1. gr. skbl.

Þjáningabætur skv. 3. gr. skbl. kr. 180.180.-

91*1.980

Varanlegur miski skv. 4. gr. skbl. kr. 1.258.400.-

9.680.000*13%

Varanleg örorka skv. 5. gr. skbl. kr. 4.167.039.-

11.584.764*3,59700*10%

Samtals kr. 6.472.761.-

6

Um bætur fyrir sjúkrakostnað og annað fjártjón er vísað til 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Um sé að ræða kostnað stefnanda af læknis- og sjúkraþjálfunarmeðferð eftir slysið og kostnað við öflun læknisfræðilegra gagna og matsgerðar til sönnunar á líkamstjóni stefnanda. Bætur fyrir þjáningar séu reiknaðar á grundvelli 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 15. gr. laganna. Í matsgerð komi fram að tímabil þjáninga vegna slyssins þann 17. apríl 2017 sé þrír mánuðir án rúmlegu frá slysdegi. Bætur fyrir varanlegan miska séu reiknaðar á grundvelli 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 15. gr. laganna, en í matsgerð komi fram að varanlegur miski stefnanda eftir slysið sé 13 stig. Bætur fyrir varanlega örorku séu reiknaðar á grundvelli 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 15. gr. laganna, en í matsgerð komi fram að varanleg örorka stefnanda vegna slyssins sé 10%. Bætur fyrir varanlega örorku séu reiknaðar á grundvelli meðaltals árslauna síðustu þrjú árin fyrir slys skv. fyrirliggjandi skattframtölum, sbr. 5.– 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, leiðrétt samkvæmt launavísitölu til þess tíma sem upphaf varanlegrar örorku miðast við, sbr. 1. mgr. 7. gr. laganna, eða þann 17. júlí 2017. Útreikningur kröfu vegna varanlegrar örorku taki mið af margföldunarstuðli 6. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Gerð er krafa um greiðslu 4,5% vaxta samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 1.438.580 kr.(þjáninga- og miskabætur) frá 17. apríl 2017 til 17. júlí 2017 og af 5.605.619, kr.(þjáninga- og miskabætur og bætur fyrir varanlega örorku) frá þeim degi til 21. september 2019. Krafist er dráttarvaxta af allri kröfunni samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi þegar mánuður var liðinn frá því að krafa stefnanda var send á stefnda, þ. e. 21. september 2019, til greiðsludags.

Dómkrafa stefnanda vegna bóta úr almennri slysatryggingu er sökum varanlegrar læknisfræðilegrar örorku sem samkvæmt matsgerð er metin 13%. Dómkrafa stefnanda reiknast því sem 13% hluti af vátryggingar fjárhæð þeirri sem tilgreind er í vátryggingar skírteini tryggingarinnar. Sú fjárhæð hefur verið framreiknuð í samræmi við vísitölu áþann hátt sem áskilið er í skilmálum tryggingarinnar, Í vátryggingar skírteininu er tryggingar fjárhæðin, 14.692.154 kr., miðuð við vísitölu neysluverðs í desember 2016, sem var þá 439. Framreiknuð til ágúst 2019, þegar vísitala neysluverðs var 470,1, nemur tryggingar fjárhæðin 15.732.987 kr. Tryggingar fjárhæðin var þessi þegar stefnandi krafðist bóta frá stefnda í ágúst 2019, eftir að matsgerð lá fyrir: 14.692.154/439*470,1 = 15.732.987

15.732.987 x 0,13 = 2.045.288 kr.

Krafa stefnanda beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu að liðnum mánuði frá því að stefnandi krafði stefnda um bætur vegna 13% 7 varanlegrar læknisfræðilegrar örorku í samræmi við matsgerð, þ. e. frá 21. september 2019 til greiðsludags.

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, eins og málið væri eigi gjafsóknarmál. Þá er krafist virðisaukaskatts á málflutningsþóknun þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskatts skyldur aðili.

III.

Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að stefnanda hafi ekki tekist að sanna að hann hafi orðið fyrir umferðaróhappi þann 17. apríl 2017 og þar með séu einnig ósönnuð orsakatengsl milli meints líkamstjóns hans og umþrætts óhapps. Stefndi vísar til þess að ekkert liggi fyrir í málinu um að hann hafi runnið til á bifhjólinu MG G6 í möl á hringtorgi við Rauðavatn þann 17. apríl 2017 og lent á vinstri öxl með þeim afleiðingum sem stefnandi haldi fram. Slysið hafi hvorki verið tilkynnt til lögreglu né annarra og engin vitni séu að slysinu. Þá sé óljóst hvar meint atvik eigi að hafa gerst og hvernig. Í gögnum málsins sé ýmist vísað til þess að atvikið hafi átt sér stað við Rauðavatn eða á Spáni og með þeim hætti að stefnandi hafi fallið á hjólinu eða að eitthvað hafi „poppað upp“ í vinstri öxlinni á honum þegar hann var að lyfta töskum. Þá séu ekki lagðar fram neinar myndir um skemmdir á hjólinu vegna slyssins.

Stefndi vísar til þess að stefnandi sé einn til frásagnar um það hvernig slysið atvikaðist. Hann hafi verið 63 ára þegar óhappið eigi að hafa gerst og því fullfær um að meta aðstæður og hvernig rétt væri að bregðast við, svo sem með því að tilkynna lögreglu um atvikið eða tilkynna stefnda um slysið við fyrsta tækifæri. Stefnandi verði að bera hallann af því að hafa ekki gert það.

Stefndi vísar til þess að stefnandi hafi ekki leitað til læknis í kjölfar slyssins heldur farið til Spánar daginn eftirog verið búinn að dveljast þar í sólarhring áður en hann leitaði sér lækninga. Hvergi í gögnum málsins sem komu frá Spáni komi fram að stefnandi hafi lent í slysi á Íslandi. Á vottorðinu komi fram að ástæða fyrir komu stefnanda til læknis á Spáni sé fall á mótorhjóli og að hann vilji heldur fá meðferð við eymslum í sínu heimalandi. Í vottorði B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlæknis, dags. 28. maí 2018, sé vísað orðrétt til komunótu þar sem m. a. segir að stefnandi hafi dottið á mótorhjóli á Spáni fyrir viku.

Stefndi vísar til þess að þótt einkenni stefnanda megi mögulega rekja til áverka við fall á hliðina þá sé það ekki sönnun þess að hann hafi lent í umferðarslysi á mótorhjóli sínu þann 17. apríl 2017 sem stefndi beri ábyrgð á. Það sé með öllu ósannað hvenær stefnandi hafi fengið áverka á öxlina. 8

Sá sem krefjist bóta verði að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni og beri sönnunarbyrðina fyrir því hver atvikin að baki tjóninu voru. Sú sönnun liggi ekki fyrir og verði því að fallast á aðalkröfu stefnda um sýknu.

Stefndi byggir á því að það sé ekki nægilegt til sönnunar um orsakatengsl milli atburðar og tjóns að ekki sé útilokað að um slík tengsl geti verið að ræða, heldur þurfi að vera hafið yfir skynsamlegan vafa að líkamstjón stefnanda megi rekja til slyssins. Þessi sönnun hafi ekki tekist og breyti fyrirliggjandi matsgerð engu um það. Stefndi vísar jafnframt til þess að matsgerðin byggi á röngum forsendum, en í matsbeiðni sé því neitað að stefnandi hafi áður orðið fyrir líkamstjóni, enda þótt hann hafi áður verið metinn til örorku. Þá hafi ekki fylgt með höfnunarbréf stefnda, niðurstöður úrskurðarnefndarinnar eða athugasemdir stefnda.

Stefndi vísar til þess að misræmi sé í fyrirliggjandi gögnum. Í vottorði Á-kk-ef K-kk-ef, dags. 6. júní 2018, sé vísað til þess að áverkinn geti verið í þeim tilfellum þegar fall verður beint á óvarða öxlina „án þess að viðkomandi geti borið fyrir sig handlegg eða hönd“. Stefnandi hafi annars vegar haldið því fram að hann hafi borið fyrir sig hægri höndina við fallið á vinstri öxl og hins vegar að hann hafi haldið fast um stýrið með hægri hendi og hlotið áverka af þeim sökum. Í vottorði J-kk-ef R-kk-ef, dags. 4. apríl 2019, segi að stefnandi hafi fengið högg af stýrinu í greipina milli þumals og vísifingurs og greinilega orðið fyrir áverka á þumalrótina hægra megin.

Stefndi byggir kröfu sína um verulega lækkun krafna einnig á því að stefndi eigi einungis rétt á greiðslu sem nemi bótafjárhæð úr almennri slysatryggingu Explorer ehf. Krafan byggir á því að ósannað sé að stefnandi hafi lent í umferðarslysi á Íslandi. Verði niðurstaðan sú að stefnanda hafi tekist að sanna að afleiðingarnar sem hann glímir við í dag megi rekja til falls á mótorhjóli, þá byggir stefndi á því að fallið hafi átt sér stað á Spáni en ekki á Íslandi. Gögn málsins beri það með sér að stefnandi hafi orðið fyrir meiðslum sínum á Spáni umrætt sinn og flýtt heimferðinni í þeim tilgangi að komast undir læknishendur í heimalandi sínu. Stefndi bendi á í þessu sambandi að stefnandi hafi margoft ferðast erlendis á mótorhjóli. Trygging úr almennu slysatryggingunni sem stefndi var með hjá félaginu í apríl 2017 undanskilji ekki umferðarslys sem verði erlendis. Slysið væri því greiðsluskylt úr almennri slysatryggingu sem stefnandi var með hjá félaginu á tjónsdegi en ekki úr slysatryggingu ökumanns og eiganda.

Lækkunarkrafa stefnda byggir á greiðslu bóta úr almennri slysatryggingu sem nemi 2.030.947 kr. Taki útreikningur bóta mið af fyrirliggjandi matsgerð, telji dómurinn rétt að leggja hana til grundvallar. Með matsgerðinni hafi varanleg læknisfræðileg örorka stefnanda í kjölfar slyssins verið metin 13% sem reiknist af grunnvátryggingarfjárhæð örorku sem fram komi í 9 vátryggingarskírteini sem í gildi hafi verið á slysdegi. Fram komi í skilmálum félagsins að örorkubætur breytist í réttu hlutfalli við breytingu vísitölunnar frá slysdegi til uppgjörsdags. Grunnvátryggingarfjáræð örorku sé því framreiknuð með vísitölu neysluverðs frá slysdegi, þ. e. apríl 2017, og til dagsetningar matsgerðar, 19. ágúst 2019. Útreikningurinn sé því þessi:14.692.154/442,1 x 470,1 = 15.622.668 kr. og síðan áfram 15.622.668 x 0,13 = 2.030.947 kr. Stefndi byggir jafnframt á því að ekki séu lagaskilyrði til að dæma dráttarvexti frá fyrra tímamarki en dómsuppsögudegi.

IV.

Niðurstaða

Ágreiningur þessa máls lýtur að því hvort sannað þyki að stefnandi hafi lent í umferðaróhappi eins og lýst er í stefnu og þá í kjölfar þess hlotið þau líkamlegu einkenni sem hann rekur til óhappsins. Því er ekki mótmælt að stefnandi hafi slasast eða niðurstaða matsmanna um varanlega örorku sé röng.

Stefnandi ber sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi slasast við fall á mótorhjólinu þann 17. apríl 2017. Í málinu liggja ekki fyrir önnur sönnunargögn en aðilaskýrsla stefnanda og skriflegar frásagnir lækna og matsmanna sem sumar hafa verið staðfestar fyrir dómi.

Stefnandi lýsti því í aðilaskýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði farið frá Reykjavík til Hveragerðis um sexleytið þann 17. apríl 2017 og slasast á bakaleiðinni, þegar hann hafi runnið til í möl á hringtorgi við Rauðavatn, en malarvegur lá að hringtorginu á þeim tíma. Hann hafi lent á vinstri öxlinni, en ekki kennt sér meins, enda verið vel búinn með hjálm og hálskraga. Hann hafi reist hjólið við og haldið áfram, enda sé það ekkert óvanalegt að detta af hjólinu. Þetta sé hjól sem sé sérstaklega útbúið til að keyra á malarvegum, sem auki líkur á falli. Hjólið búi yfir sérstakri vörn eða grind til að koma í veg fyrir skemmdir við fall. Hann hafi átt bókað flugfar í viðskiptaferð til Spánar daginn eftir og ekki talið neina ástæðu til að fresta henni en tekið bólgueyðandi lyf og verkjalyf um kvöldið. Hann hafi flogið í gegnum London og þaðan til Verona þar sem hann átti pantaðan bílaleigubíl til Valencia. Þegar hann var að eiga við töskurnar á flugvellinum í Verona hafi öxlin aflagast og hann verið með verki og talið sig hugsanlega hafa farið úr axlarlið. Hann hafi fengið upplýsingar á hótelinu í Valenciamorguninn eftir um næsta sjúkrahús, sem hafi tekið hann um einn og hálfan klukkutíma að komast til. Hann hafi komið þangað upp úr hádegi og beðið eftir komast í myndatöku fram eftir degi. Læknirinn sem sýndi honum myndirnar vildi að hann færi í aðgerð, en hann hafi ákveðið að reyna að ná fyrsta flugi heim, enda aðgerð ekki aðkallandi.

Samskiptin við spænska sjúkrahúsið hafi verið erfið vegna tungumálaörðugleika. Morguninn eftir heimkomuna hafi hann mætt á Borgarspítalann og gefið skýrslu þar. Hann hafi síðan farið í Orkuhúsið til að ná tali af sérfræðilækni, þrátt fyrir að vera ekki með tilvísun. B-kk-nf J-kk-nf 10 bæklunarskurðlæknir, sem stefnandi kannist við, hafi fyrir tilviljun gengið framhjá þegar hann var að ræða við afgreiðsluna í Orkuhúsinu. Stefnandi hafi skýrt honum frá því að hann væri að koma frá Spáni og væri að reyna að fá tíma og þyrfti strax á hjálp að halda. B-kk-nf hafi tekið hann inn til sín og skoðað hann, enda þótt hann hefði ekki átt bókaðan tíma. Hann hafi sagt honum að láta bólguna líða hjá og panta tíma hjá sér eftir tvo til þrjá mánuði. Stefnandi hafi ákveðið að leita einnig álits hjá Á-kk-þgf K-kk-þgf bæklunarlækni. Stefnandi hafi ekki talið ástæðu til að tilkynna um skemmdir á hjólinu, enda hjólið sérstaklega útbúið til að þola slík högg, og tryggingunni fylgi há sjálfsskuldarábyrgð. Skemmdir á hjólinu hafi verið smávægilegar.

Í skýrslu af bráðamóttöku á Spáni 19. apríl 2017 segir að ástæður skoðunar séu fall á mótorhjóli og verkur í vinstri öxl. Í skýrslunni kemur hvorki fram hvar né hvenær slysið hafi orðið. Í bráðamóttökuskrá Landspítalans 21. apríl 2017 er tímasetning slyssins nokkuð nákvæm og vísað til þess að slysið hafi átt sér stað kl. 18:00 þann 17. apríl 2017 við það að stefnandi hafi dottið af mótorhjóli og slasast á vinstri öxl og eitthvað borið fyrir sig hægri hönd. Þá er því lýst að hann hafi farið til Spánar daginn eftir og öxlin hafi aflagast við að lyfta töskum. Í greinargerð, B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlæknis er vísað í komunótu þann 24. apríl 2017 þar sem stefnandi hafi sagst hafa dottið af mótorhjóli á Spáni fyrir viku. Þessi frásögn fær ekki staðist enda var stefnandi staddur á Íslandi viku áður, þann 17. apríl 2017. Komunótan ber þess merki að hafa verið unnin í nokkrum flýti, enda tekið fram að stefnandi hafi haft óvænt samband. Þá stangast frásögn B-kk-ef á við fyrirliggjandi vottorð frá slysadeild Landspítalans um að stefnandi hafi dottið af mótorhjólinu þann 17. apríl 2017 og hjólað heim, en til þessa vottorðs er einnig vísað í greinargerð B-kk-ef. Lýsing stefnanda hjá bráðamóttöku Landsspítalans fjórum dögum eftir slysið er í samræmi við það sem hann hefur haldið fram síðar, m. a. fyrir dómi. Verður ekki fallist á að lýsing hans á slysinu hafi verið óskýr eða að misræmi hafi verið í frásögn hans eftir slysið eða hún sé að einhverju leyti í ósamræmi við fyrirliggjandi gögn.

Stefnandi aflaði ekki sönnunargagna um atvikið, t. d. með kæru til lögreglu eða öðrum ráðstöfunum til að upplýsa málið frekar. Stefnandi vísar til þess að hann hafi ekki talið að slysið myndi hafa neinar varanlegar afleiðingar í för með sér, enda hafi hann verið vel útbúinn á lítilli ferð. Þessi ályktun hans fær einnig stoð í greinargerð B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlæknis þar sem fram kom að í flestum tilfellum þyrfti ekki að koma til aðgerðar vegna áverka af þessum toga, heldur væri styrktarþjálfun nægjanleg. Þá eru atvik með þeim hætti að enginn kom að honum á vettvangi og því ýmsum erfiðleikum háð að kalla eftir vitnum. Stefnandi var ekki í neinum vandræðum með að komst á hjólið að nýju og óvíst að atvikið hafi kallað á sérstaka athygli þeirra sem keyrðu framhjá. Verður stefnandi ekki látinn bera hallann af því að ekki hafi verið gerð tilraun til að reyna að hafa uppi á þeim aðilum sem keyrðu framhjá slysinu.

11

Í læknisvottorði Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarlæknis og skýrslutöku fyrir dómi kom fram að litlar líkur væru á því axlarmeiðsli stefnanda á vinstri öxl stöfuðu af því að lyfta þungum hlut. Algengast sé að svona áverki, sem felst í liðhlaupi á axlarlið, verði við högg beint á öxlina eins og þegar viðkomandi falli beint á öxlina og líkamsþyngdin komi beint á viðbeinsliðinn. Í vitnaskýrslu S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef, annars matsmanna, fyrir dómi kom fram að það væri líklegast að þessi áverki hefði komið fram við að lenda beint á hliðinni og slíkur áverki væri algengur við mótorhjólaslys. Það sé nánast útilokað að þetta hafi komið til við að lyfta tösku. Vitnið tók undir niðurstöðu Á-kk-ef K-kk-ef og í matsgerðinni er vísað til hennar. Þá hafi þessi áverki ekki komið í veg fyrir að stefnandi gæti ferðast til Spánar daginn eftir. Við það að bera einhverja þyngd hafi hann getað fundið meira fyrir áverkanum og liðurinn endanlega gefið sig, en það geti ekki verið orsök áverkans.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið, einkum samræmis í frásögn stefnanda af atvikum og þess að slysið eins og því er lýst gæti mjög líklega hafa haft þessar afleiðingar í för með sér, þykir stefnandi hafa leitt nægar líkur að því að hann hafi slasast við fall á mótorhjóli þann 17. apríl 2017. Verður að telja að þessar líkur séu nægilega miklu meiri en líkurnar fyrir hinu gagnstæða til þess að fallist verði á kröfurnar. Bótaskylda stefnda verður því viðurkennd eins og krafist er.

Eftir þessum úrslitum verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem rennur í ríkissjóð þar sem stefnandi nýtur gjafsóknar. Málflutningsþóknun lögmanns stefnanda, 1.125.000 kr., er ákveðin án virðisaukaskatts, eins og nánar greinir í dómsorði. Við ákvörðun málflutningsþóknunar er tímaskýrsla lögmanns lögð til grundvallar en tímagjald miðast við dóm Hæsta réttar Íslands 18. janúar 2018, í máli nr. 831/2017, auk verðlagsbreytinga frá þeim tíma.

Af hálfu stefnanda flutti málið H-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf lögmaður.

Af hálfu stefnda flutti málið V-kvk-nf H-kvk-nf lögmaður.

H-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari, B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari og B-kk-nf J-kk-nf bæklunarlæknir kváðu upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði stefnanda, A, 6.472.761 krónu með 4,5% vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 1.438.580 krónum frá 17. apríl 2017 til 17. júlí 2017 og af 5.605.619, krónum frá þeim degi til 21. september 2019, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 6.472.761 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

12

Stefndi greiði stefnanda bætur úr almennri slysatryggingu Explorer ehf. að fjárhæð 2.045.288, kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. september 2019 til greiðsludags.

Stefndi greiði 1.400.000 krónur í málskostnað sem renni í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, H-kk-ef F-kk-ef A-kk-ef, lögmanns 1.125.000 krónur.

H-kk-nf S-kk-nf(sign)

B-kvk-nf B-kvk-nf(sign)

B-kk-nf J-kk-nf(sign)

------------------------- ----------------------------- -----------------------------

Rétt endurrit staðfestir:

Héraðsdómi Reykjavíkur 10.3.2021

Áður greitt