S-250/2013

Mál þetta, sem þingfest var 2. maí 2013, er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á Selfossi, dagsettri 14. mars 2014 [sic.], á hendur A, B, C og D.

„I. gegn ákærða A fyrir þjófnað og skjalabrot

með því að hafa þriðjudaginn 22. nóvember 2011 á Selfossi stolið skráningarmerkjum af bifreiðinni XXXXXXX og í blekkingarskyni og heimildarleysi komið þeim fyrir á sendibifreiðinni BBBBBBBB [sbr. ákærulið II og IV], en umrædd sendibifreið var afskráð og í eigu ákærða B.

Teljast brot ákærða varða við 1. mgr. 244. gr. og 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

II. gegn ákærðu A, B og C fyrir fjársvik

með því að hafa að [sic.] síðdegis miðvikudaginn 23. nóvember 2011 svikið út vörur samtals að andvirði kr. 1.359.191,- úr Stórkaupum, birgðaverslun Hagkaupa kt. 000000-0000 við Faxafen í Reykjavík með því að blekkja starfsmenn verslunarinnar til að skuldfæra andvirði varanna án heimildar á viðskiptareikning HB Granda hf., kt. 000000-0000, en ákærðu vöktu ranga hugmynd hjá starfsmönnum Stórkaupa um að þeir hefðu heimild til framangreindra viðskipta í nafni fyrirtækisins með því að framvísa útfylltum pöntunarlistum í þeirra nafni, sem ákærði A hafði fyllt út og framvísað í versluninni daginn áður; vegna fyrirhugaðra kaupa á kosti fyrir eitt skipa fyrirtækisins og þá beðið um að umræddar vörur yrðu teknar til þar sem þær yrðu sóttar daginn eftir, svo sem hér að framan greinir, en þá voru framangreindar vörur sóttar í verslunina af ákærða C á sendibifreiðinni BBBBBBBB sem þá bar skráningarmerki bifreiðarinnar XXXXXXX [sbr. ákærulið I], en ákærði B hafði útvegað sendibifreiðina til verknaðarins.

Telst brot ákærðu allra varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, en til vara við 248. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 að því er varðar ákærðu B og C.

III. gegn ákærða C fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa svo sem frá greinir í ákærulið II ekið sendibifreiðinni BBBBBBBB er þá bar skráningarnúmerin XXXXXXX [sbr. ákærulið I] sviptur ökuréttindum að verslun Stórkaupa við Faxafen í Reykjavík og þaðan áleiðis á Selfossi. [sic.]

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

IV. gegn ákærðu A, B og D fyrir fjársvik

með því að hafa að [sic.] síðdegis föstudaginn 2. mars 2012 svikið út vörur samtals að andvirði kr. 839.936,- úr Stórkaupum, birgðaverslun Hagkaupa kt. 000000-0000 við Faxafen í Reykjavík með því að blekkja starfsmenn þar til að skuldfæra andvirði varanna án heimildar á viðskiptareikning Brims hf., kt. 000000-0000, en ákærðu vöktu ranga hugmynd hjá starfsmönnum Stórkaupa um að þeir hefðu heimild til framangreindra viðskipta í nafni fyrirtækisins með því að framvísa útfylltum pöntunarlista í þeirra nafni, sem ákærði B hafði fyllt út en C hafði framvísað í versluninni daginn áður vegna fyrirhugaðra kaupa á kosti fyrir eitt skipa fyrirtækisins, en umræddar vörur voru sendar til Þorlákshafnar samkvæmt beiðni ákærðu þar sem ákærði C tók á móti vörunum á hafnarsvæðinu í Þorlákshöfn og flutti þær yfir í sendibifreiðina BBBBBBBB sem þá bar skráningarmerki bifreiðarinnar XXXXXXX [sbr. ákærulið I], en ákærði B hafði útvegað sendibifreiðina til verknaðarins, en lögregla fylgdist með afhendingu varanna og hóf eftirför með umræddri sendibifreið sem leiddi til þess að bifreiðin var stöðvuð á Stokkseyri, skömmu síðar og ákærði C var handtekinn.

Telst brot ákærðu allra varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, en til vara til 248. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 að því er varðar ákærðu B og D.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákæra í málinu var þingfest 2. maí 2013 undir málanúmerinu S-183/2013. Ákærðu A og C játuðu skýlaust háttsemi sem þeim var gefin að sök og var þáttur þeirra dæmdur sér þann 30. maí 2013, en þáttur ákærðu B og C var klofinn frá undir málanúmerinu S-250/2013.

Ákærði B kom fyrir dóminn 2. maí 2013 ásamt Ó-kk-þgf S-kk-þgf hrl. og óskaði þess að hann yrði skipaður verjandi sinn og var orðið við því. Ákærði neitar sök.

Ákærði C kom fyrir dóminn 23. maí 2013 og neitaði sök í ákærulið II, en viðurkenndi skýlaust sakir skv. ákærulið III, en vegna ákærða hafði S-kk-nf S-kk-nf hdl. sótt þing 2. maí 2013 og verið skipaður verjandi ákærða.

Af hálfu ákærða B var óskað eftir að leggja fram greinargerð og var hún lögð fram í þinghaldi 23. maí 2013, en ekki var óskað eftir að leggja fram greinargerð af hálfu ákærða C.

Í ákæru var lýst bótakröfu Haga hf. vegna ákæruliðar II., en í þinghaldi 2. maí 2013 var ákveðið að víkja bótakröfunni til meðferðar í sérstöku einkamáli nr. E-132/2013.

Aðalmeðferð málsins fór fram 6. september 2013 og var málið tekið til dóms að henni lokinni.

Af hálfu ákæruvalds eru þær kröfur gerðar í málinu sem að ofan greinir. Við aðalmeðferð óskaði sækjandi að leiðrétta ákæruna að því leyti að hún er gefin út á árinu 2013 en ekki 2014 eins og segir í henni.

Af hálfu ákærða B er aðallega krafist sýknu, en til vara að ákvörðun refsingar verði frestað skilorðsbundið, en til þrautavara að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún fari ekki fram úr sektum, en verði dæmd fangelsisrefsing að hún verði skilorðsbundin að öllu leyti. Í öllum tilvikum er þess krafist að allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðra verjenda.

Af hálfu ákærða C er aðallega krafist sýknu, en til vara þess að ákærða verði ekki gerð frekari refsing en til þrautavara að ákærða verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er krafist málsvarnarlauna til handa skipuðum verjanda.

Málavextir

Það er upphaf máls þessa að þann 1. febrúar 2012 barst lögreglu kæra Stórkaupa, sem heyrir undir Hagkaup hf., kæra vegna heimildarlausrar vöruúttektar í nafni HB Granda hf. úr verslun fyrirtækisins, vegna eins af skipum félagsins. Voru vörurnar að verðmæti kr. 1.359.191. Hafði pöntunarlisti í nafni HB Granda hf. verið afhentur í verslun Stórkaupa 22. nóvember 2011 og vörurnar svo sóttar daginn eftir. Komst upp að brögð hefðu verið í tafli þegar HB Grandi hf. kannaðist ekki við vöruúttektina og hafnaði reikningnum fyrir vörurnar.

Fylgdu kærunni ljósmyndir úr eftirlitsmyndavélum þar sem sést þegar pöntunarlistinn er afhentur og svo daginn eftir þegar vörurnar voru sóttar með sendibíl.

Þann 1. mars 2012 hafði K-kk-nf S-kk-nf yfirmaður öryggismála hjá Högum samband við lögreglu og skýrði frá því að daginn áður hefði komið maður í Stórkaup og lagt þar inn pöntunarlista fyrir kost vegna skipsins Kleifaberg RE-7, sem er í eigu Brims hf. Liggja fyrir myndir úr eftirlitsmyndavélum af því þegar maðurinn kom með pöntunarlistann. Skýrði K-kk-nf frá því að Kleifabergið hefði tekið kost tveimur dögum áður og væri á leið til Noregs. Væri þetta samskonar mál og það sem komið hefði upp í nóvember 2011 og áður er lýst. Hefðu verið pantaðar vörur fyrir kr. 830.000. Kom fram að viðkomandi hefði beðið um að kosturinn yrði tilbúinn daginn eftir og að hann yrði sendur með bíl til Þorlákshafnar þar sem tekið yrði við honum. Var bifreið frá Stórkaupum send með kostinn til Þorlákshafnar og fylgt eftir af lögreglu. Þegar bifreiðin frá Stórkaupum kom á hafnarsvæðið í Þorlákshöfn kom sendibifreið með skráningarnúmerinu XXXXXXX, sem reyndust vera röng númer og átti bifreiðin að bera skráningarnúmerin BBBBBBBB. Voru vörurnar fluttar yfir í bifreiðina, henni fylgt eftir og hún stöðvuð á Stokkseyri þar sem ökumaður hennar, C, var handtekinn. Þá varð lögregla vör manns á Dodge bifreið norðan Eyrarbakkavegar nokkur hundruð metra austan við gatnamótin við Þorlákshafnarveg og taldi lögregla bifreiðinni lagt þannig að sæist illa fyrir umferð. Ekki náðist tal af manni þessum.

Ákærði B reyndist vera skráður eigandi sendibifreiðarinnar, en samkvæmt myndum úr eftirlitsmyndavél reyndist ökumaðurinn sem sótti kostinn í hið fyrra sinni vera ákærði C og A vera sá maður sem afhenti pöntunarlistann í fyrra sinnið.

Við skýrslugjöf hjá lögreglu kvað A að hann hafi skipulagt þetta allt sjálfur. Ákærði C hafi fengið smá af vörum fyrir að sækja kostinn og ákærði B fengið hluta af vörunum fyrir að leggja til sendibifreiðina. Hafi hann platað ákærða C til að gera þetta og ákærði B hafi ekki vitað í byrjun hvað hafi átt að nota bifreiðina í, en hann hafi vitað það eftir á. Hafi ákærði B fengið einn eða tvo kassa af vörum fyrir lánið, en ákærði C hafi fengið eitt karton af sígarettum og jógúrt.

Vegna seinna atviksins, í mars byrjun 2012, kvað A að hann hafi fengið D til að fara með pöntunarlistann í Stórkaup og hafi C átt að klára að fylla út innkaupalistann skv. fyrirmælum sínum, en ekki hafi A vitað hvort C hafi gert það sjálfur. Hafi A fengið bifreiðina aftur lánaða hjá ákærða B-x-x ekki sagt honum fyrr en daginn eftir hvað hann ætlaði að nota bifreiðina. Allt þetta hafi A sjálfur skipulagt og hrint í framkvæmd. Kvaðst A hafa fylgst með álengdar þegar vörurnar voru færðar á milli bifreiða í seinna skiptið og hafi þá ákærði B verið með honum. Kvaðst A hafa verið í talstöðvarsambandi við D á meðan.

Við skýrslugjöf hjá lögreglu kvaðst ákærði C vilja játa sinn þátt. Hafi hann sótt vöruna og átt að fá fíkniefni fyrir það verk, eða fellda niður fíkniefnaskuld að fjárhæð kr. 100.000. Hafi ákærði verið beðinn um þetta af manni sem hann vildi ekki nafngreina. Kannaðist ákærði jafnframt við að vera sviptur ökurétti. Ekki hafi ákærði komið nærri því verki sem lýst er í ákærulið IV.

Ákærði B kannaðist við það hjá lögreglu að hafa lánað ofangreinda bifreið sína í tvígang, en ekkert hafi hann vitað til hvers ætti að nota hana. Hafi ekki verið um það rætt sérstaklega að hann fengi neitt fyrir lánið á bifreiðinni. Kannaðist við að hafa fengið einn kassa með matvörum og sígarettur eftir fyrra skiptið. Kannaðist líka við að hafa að hluta til fyllt út pöntunarlistann í seinna skiptið að beiðni annars manns og hafi gert sér grein fyrir að hann væri að fylla út falsaðan pappír í nafni Kleifabergs RE7. Hafi hann fengið listann í hendur og símtal seinna um kvöldið og verið beðinn að fylla út listann og skilja eftir í bifreiðinni. Þetta hafi sér ekki þótt óeðlilegt vegna þess sem hann hafi vitað um störf þessa manns, en það hafi verið skv. fyrirsögn mannsins og hann hafi beðið sig um að skilja þetta eftir í bifreiðinni. Maður þessi hafi verið að starfa við sjómennsku og þetta hafi ekki verið óeðlilegt. Ákærði kannaðist við að hafa verið á ferð á Dodge bifreið við annan mann, sem hann vildi ekki nafngreina, þann dag sem greinir í ákærulið nr. IV, þ.e. 2. mars 2012. Hafi þeir verið á Eyrarbakka, Stokkseyri og Þorlákshöfn að skoða iðnaðarhúsnæði. Aðspurður um símasamband við D umræddan dag, þ.e. 2. mars 2012, kvaðst ákærði oft tala við hina og þessa í síma, en þeir þekkist vel ákærði og C.

Við skýrslugjöf hjá lögreglu kvaðst C játa sinn þátt og hafi hann verið sendur með pöntunarlista í Stórkaup og svo hafi hann átt að sækja vörurnar, en ekki hafi hann átt annan þátt. Hann hafi ekki fyllt út pöntunarlistann heldur hafi verið búið að gera það. C kannaðist við að hafa verið að tala í farsíma skömmu fyrir handtöku, m.a. við mann að nafni „E“ sem hafi viljað hitta sig og þeir hafi hist og fengið sér kaffi og hafi „E-x-x“ verið á gráum Dodge Stratus, en ekki vildi ákærði tjá sig um hvort „E-x-x“ tengdist málinu eða hvað hann vildi honum, en fram kemur að „E“ hafði sama símanúmer og ákærði B.

Greinargerð ákærða B

Í greinargerð ákærða segir að hann geti enga ábyrgð borið á því til hvers bifreið hans hafi verið notuð, en hann hafi lánað bifreiðina án þess að vita til hvers hún yrði notuð og hafi ekkert haft um það að segja. Þá sé ákæran óskýr þar sem notað sé orðalagið „í þeirra nafni“ og ekki sé ljóst til hvers það vísi.

Ákærði neitar að hafa átt nokkurn þátt í refsiverðum verknaði. Til að lán ákærða á bifreið og útfylling pöntunarlista væri refsiverð þyrfti sú háttsemi hans að vera liður í fjársvikabroti skv. 248. gr. almennra hegningarlaga, en það sé ekki nema ákærði verði talinn hafa með háttsemi sinni af ásetningi hafa staðið að blekkingum skv. fyrirfram gerðri áætlun um fjársvik, en það sé fjarri lagi. Ekkert sé fram komið um að ákærði hafi vitað um fyrirætlanir meðákærðu eða tekið þátt í blekkingum af neinu tagi. Ekki séu uppfyllt skilyrði refsiábyrgðar um ásetning, en ákærði tekur sérstaklega fram að gáleysi geti ekki verið grundvöllur refsiábyrgðar í málinu.

Verði ákærði fundinn sekur um brot gegn 248. gr. almennra hegningarlaga, eða eftir atvikum sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna, vísar ákærði til þess að hann hafi ekki áður gerst sekur um auðgunarbrot og að ósekju verið dreginn inn í refsiverðan verknað meðákærðu. Þá bendir ákærði sérstaklega á það að engin hætta hafi verið búin af verknaðinum og vísar til 3. tl. 1. mgr. 70. gr. laganna í því sambandi. Þá vísar ákærði jafnframt til laga nr. 88/2008, einkum 108., 109., 1. mgr. 110., c liðar 1. mgr. 152. og 1. mgr. 180. gr., sem og stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 einkum 69. gr., og jafnframt almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sérstaklega 1. og 18. gr., sem og 6. og 7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

Framburðir við aðalmeðferð

Ákærði B kannaðist við að hafa lánað sendibifreið sína, en ekki í þeim tilgangi sem bifreiðin var svo notuð í. Hann hafi lánað bifreiðina, en ekki vildi ákærði nafngreina þann mann sem bað um lánið. Ekki hafi ákærði haft neina hugmynd um til hvers hafi átt að nota bifreiðina. Bifreiðin hafi ekki verið á skráningarnúmerum þegar hún hafi verið lánuð. Hafi manni þeim sem bað um bifreiðina verið þetta ljóst. Bifreiðin hafi verið í geymslu nokkurn tíma áður og verið sótt þangað, en ákærði hafi ekki afhent hana sjálfur og ekki verið viðstaddur. Ákærði kvaðst vita hverjir meðákærðu væru en kærði sig ekki um að gera sérstaklega grein fyrir tengslum sínum við þá að öðru leyti en því að C væri kunningi sinn. Minnti ákærða að hann hafi fengið sendibifreiðina aftur nokkrum dögum seinna. Ekki hafi ákærði ekið bifreiðinni sjálfur eftir að hann lánaði hana. Bifreiðinni hafi verið skilað á sama stað og hún var sótt á, uppi í sveit á Byggðarhorni. Ekki hafi ákærði verið viðstaddur þegar bifreiðinni hafi verið skilað. Ákærði kvað sér ekki hafa komið neitt við sú atburðarás sem lýst er í ákæru. Sérstaklega aðspurður kvað ákærði að sér hafi ekki verið sagt og hann hafi ekki vitað til hvers ætti að nota bifreiðina, í hvorugt skiptið, það hafi ekki komið fram. Ekkert hafi verið rætt hvort ákærði fengi neitt fyrir að lána bifreiðina. Hafi ákærði ekkert fengið beint fyrir lánið. Ákærði hafi ekki vitað til hvers bifreiðin hafi verið notuð fyrr en nokkrum dögum eftir seinna skiptið, eftir að hann var handtekinn. Hafi ákærði ekkert spurst fyrir um það eða skipt sér af því. Aðspurður neitaði ákærði því alfarið að hafa verið með í seinna skiptið og fylgst með ferðum bifreiðarinnar. Jafnframt neitaði ákærði því að sér hafi verið sagt til hvers bifreiðin yrði notuð.

Ákærði C kannaðist við að hafa sótt vörur í verslun Stórkaupa 23. nóvember 2011. Kannaðist jafnframt við að hafa ekið nefndri bifreið umrætt sinn. Kvaðst ákærði hafa verið beðinn um þetta, en ekkert hafi hann fengið fyrir viðvikið og engu slíku verið lofað. A, vinur ákærða, hafi hringt í sig og spurt hvort hann gæti sótt fyrir sig vörur. A hafi útvegað bifreiðina og hafi ákærði sótt hana, en mundi ekki hvert hann hafi sótt hana, en það hafi verið einhvers staðar á Selfossi. Hafi A sagst eiga inni vörur. Hafi ákærði jafnframt sótt bifreiðina til A. Svo hafi ákærði farið og sótt fullan bíl af vörum í verslunina. Hafi svo farið með bílinn hlaðinn vörum á Selfoss og skilað því einhvers staðar á Selfossi. Hafi ákærði ekkert þurft að gera til að fá vörurnar afhentar. Nóg hafi verið að labba bara inn og segjast vera að sækja pöntun. Hafi ákærði verið einn á ferð. Aðspurður um framburð sinn hjá lögreglu um að hafa fengið fellda niður fíkniefnaskuld fyrir viðvikið kvað ákærði að hann hefði ekkert vitað um hvað málið snerist og sér hafi ekki verið sagt neitt um það þá. Nánar aðspurður kvað ákærði að verið gæti að hann hafi fengið eitt karton af sígarettum fyrir að sækja vörurnar, en ekki mundi ákærði eftir að hafa fengið aðrar vörur. Ákærði hafi svo skilað A bifreiðinni einhvers staðar á Selfossi, með vörunum í, en aðeins hafi ákærði verið með bifreiðina hluta úr degi. Ekkert kvaðst ákærði hafa vitað hvort aðrir tengdust þessu.

Vitnið K-kk-nf S-kk-nf starfsmaður Haga, eiganda Stórkaupa, kom fyrir dóminn og lýsti aðkomu sinni að málinu en hlutverk vitnisins hafi verið að fara yfir og athuga myndgögn úr myndavélakerfi. Hafi vitnið ekki komið að pöntun á vörunum og afgreiðslu þeirra. Lýsti vitnið almennu afgreiðslu- og vinnufyrirkomulagi í versluninni.

Vitnið J-kk-nf I-kk-nf B-kk-nf fyrrverandi starfsmaður Haga kom fyrir dóminn og lýsti því að hafa komið að afgreiðslu varanna í fyrra skiptið og kvaðst hafa aðstoðað við að koma vörunum fyrir í bifreiðinni og svo eftir að í ljós hafi komið að brögð væru í tafli. Þá hafi hann komið að málinu í seinna skiptið og haft samband við lögreglu og öryggisdeild fyrirtækisins. Hafi vitnið komið að því að vörurnar væru teknar saman og ekið með vörurnar til Þorlákshafnar þar sem þær hafi verið fluttar í aðra bifreið og hafi einn maður tekið við vörunum.

Vitnið O-kk-nf J-kk-nf J-kk-nf fyrrverandi starfsmaður Stórkaupa kom fyrir dóminn og skýrði frá því að hafa verið verslunarstjóri á umræddum tíma. Skýrði frá því að umræddar pantanir hafi verið tiltölulega stórar. Skömmu áður hafi sölumaður verið á ferð hjá HB Granda og skilið eftir pöntunarlista og því hafi verið talið um eðlilega pöntun að ræða. Kvaðst vitnið ekki hafa afhent vörurnar en þó hafa komið að því að aðstoða við að hlaða vörunum á bíl sem hafi komið að sækja fyrri pöntunina. Eftir á hafi kannski þótt óeðlilegt að varan væri sótt en ekki send. Eftir að seinni pöntunin barst hafi verið kannað með réttmæti hennar þar sem nokkrum dögum áður hafi verið afgreidd pöntun fyrir sama aðila. Ekkert hafi vitnið komið að seinni pöntuninni.

Vitnið Þ-kk-nf K-kk-nf fyrrverandi starfsmaður Stórkaupa kom fyrir dóminn og skýrði frá því að skömmu fyrir fyrri pöntunina hafi vitnið farið með pöntunarlista í umrætt skip og skilið eftir. Hafi því ekki þótt óeðlilegt að sjá pöntun frá þeim, en ekki hafi vitnið blandað sér neitt frekar í það. Eftir seinni pöntunina hafi vitnið hringt á skrifstofu Brims og fengið staðfest að pöntunin gæti ekki verið frá fyrirtækinu. Í framhaldinu hafi rekstrarstjóri tekið við málinu og vitnið ekki haft frekari afskipti af því.

Vitnið D-kvk-nf S-kvk-nf fyrrverandi starfsmaður Stórkaupa kom fyrir dóminn og bar um það að hafa verið við afleysingar í nóvember 2011. Hafi vitnið unnið á símanum og tekið á móti pöntunum. Hafi maður komið með handskrifað pöntunarblað, afhent það og farið svo. Hafi vitnið skráð pöntunina inn í kerfið og pöntunin svo farið á aðra skrifstofu á lagernum. Þar með hafi hlutverki vitnisins verið lokið.

Vitnið Ó-kk-nf R-kk-nf A-kk-nf fyrrverandi starfsmaður Stórkaupa gaf skýrslu gegnum síma og skýrði frá því að pöntun hafi verið tekin til og svo hafi snaggaralegur gutti á hvítum sendibíl sótt vörurnar. Um seinna skiptið hafi pöntunin verið tekin til, en þá hafi verið annar viðbúnaður, en það hafi ekkert komið til þeirra starfsmanna á gólfinu.

Vitnið C kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og gaf skýrslu, en vitnið var upphaflega meðal ákærðra og hans þáttur klofinn frá og dæmdur sérstaklega eftir játningu hans. Vitnið kannaðist við að hafa ekið umræddri bifreið með vörur frá Þorlákshöfn að Selfossi og verið handtekinn á Stokkseyri. Vitnið skýrði frá því að hafa vitað hvaðan vörurnar komu og að þær væru illa fengnar. A hafi beðið sig um að aka bifreiðinni með vörurnar. Ekki hafi vitnið vitað hver átti bifreiðina en vitnið hafi fengið hana gegnum A. Bifreiðin hafi verið á númerum. Vitnið kvaðst aðspurður oft hafa verið í símasambandi við ákærða B á þessum tíma en þeir hafi stundað saman lyftingar og hist oft, auk þess að starfa saman við dyravörslu. Ekki mundi vitnið sérstaklega eftir tilteknum símtölum við ákærða B frá þessum tíma. Ekki kvaðst vitnið hafa vitað að ákærði B ætti bifreiðina og ekkert vitað hver væri eigandinn. Kannaðist vitnið ekki við að ákærði B hafi tengst málinu. Kvaðst vitnið ekki vita neitt um ætlaðan þátt ákærða B og hafi vitnið ekki talað við neinn nema A um þetta. Ekki hafi A talað neitt um ákærða B í þessu sambandi. Pöntunarlistinn hafi verið í bifreiðinni þegar vitnið hafi tekið við bifreiðinni og hafi vitnið farið með listann. Ekki hafi vitnið vitað neitt hver hafi fyllt pöntunarlistann út.

Vitnið A kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og gaf skýrslu, en vitnið var upphaflega meðal ákærðra og hans þáttur klofinn frá og dæmdur sérstaklega eftir játningu hans. Vitnið skýrði frá því að hafa fengið lánaða bifreið hjá ákærða H-kk-þgf V-kk-þgf. Hafi vitnið beðið um lánið, en ekki sagt neitt sérstaklega frá því til hvers hann ætlaði að nota bifreiðina en vitnið hafi oft áður fengið bifreiðina lánaða. Hugsanlega hafi komið fram að hann þyrfti að sækja vörur fyrir skip. Vitnið hafi sett númeraplötur á bifreiðina í bæði skiptin. Í fyrra skiptið hafi ákærði C sótt vörurnar. Vitnið kvaðst sjálfur hafa skipulagt þetta og sett upp. Hinum sé þetta óviðkomandi en hann hafi dregið þá með sér í þetta óvitandi. Ekki mundi vitnið hvort bifreiðin hafi verið númerslaus þegar vitnið fékk hana lánaða, en vitnið hafi sett rangar númeraplötur á bifreiðina til að hún þekktist ekki. Vitnið mundi ekki hvort í tal hafi borist að bifreiðin væri óskráð en sér hefði þá verið alveg sama um það. Aðspurður kvað vitnið að ákærði C hafi mögulega fengið eitthvað fyrir aksturinn, en hafi ekki fengið neina hlutdeild í hinum illa fengnu vörum, en það hafi enginn fengið af þeim sem komu við sögu. Aðspurður um framburð ákærða C hjá lögreglu um að hann hefði átt að fá í verklaun niðurfellingu 100.000 kr. fíkniefnaskuldar kvaðst vitnið ekki kannast við það og væri þetta út úr kú, enda hefði vitnið aldrei selt slíkt. Vera kunni að ákærði C hafi fengið sígarettur og eitthvað smálegt fyrir viðvikið. Hafi vitnið sagt ákærða C að hann þyrfti að sækja vörur, en það hafi ekki verið óeðlilegt þar sem vitnið hafi áður verið kokkur og pantað vörur. Þetta væru ekki óeðlileg innkaup fyrir stórt fiskiskip og þeir hafi verið saman á sjó, vitnið og ákærði C. Vitnið kvaðst hafa fyllt út megnið af pöntunarlistanum sem lýst er í ákærulið IV, nánar tiltekið allar vörurnar, en taldi D hafa séð um að fylla út fremst í listanum fyrir hvaða skip o.s.frv., en vitnið hafi ekki séð hver hafi gert það en hann hafi sett það á miða með bréfaklemmu fremst í listanum. C hafi ekki fengið neitt fyrir aksturinn og ekkert hafi verið rætt um það. Ákærði B hafi ekki fengið sérstaklega greitt fyrir lánið á bifreiðinni. Aldrei hafi verið talað um það við ákærðu B og C að verið væri að svíkja út vörurnar eða að þær væru illa fengnar. Vitnið hafi fengið ákærða C til að aka og hafi vitnið látið hann hafa bifreiðina, en ákærði C hafi skilað bifreiðinni til vitnisins, með vörunum, sama dag og vörurnar voru sóttar. Ákærðu B og C hafi engan þátt átt í skipulagningu brotsins og hafi þeir ekkert vitað um svikin þegar bifreiðin var lánuð og þegar farið var að sækja vörurnar. Vitnið mundi ekki hvort einhverju hafi verið lofað fyrir greiðann. Í seinna skiptið hafi ákærði B heldur ekki vitað neitt um að til stæði eitthvað ólöglegt. Hann hafi verið látinn halda að vörurnar væru fyrir skip. Ákærði B hafi sagt sér hvar bifreiðin væri geymd í sveit skammt frá Selfossi og hafi vitnið sótt bifreiðina og lyklarnir verið í bílnum og hafi ákærði B ekki verið viðstaddur. Vitnið kvaðst ekki vita neitt um að ákærði B hafi fyllt út pöntunarlista og hafi vitnið ekki beðið hann um það. Vitnið hafi aðeins beðið D um að fylla listann út, en gert það að mestu leyti sjálfur, þ.e. allar vörurnar. Vitnið kvaðst hafa hringt og beðið um að vörurnar yrðu fluttar til Þorlákshafnar og beðið D um að sækja þær þangað.

Vitnið R-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, starfsmaður HB Granda, gaf skýrslu gegnum síma og skýrði frá því að þegar reikningur kom hafi félagið ekki kannast við hann og látið starfsmenn Stórkaupa vita um það.

Vitnið G-kk-nf P-kk-nf J-kk-nf rannsóknarlögreglumaður kom fyrir dóminn og vísaði til lögregluskýrslna sem vitnið tók. Kom fram hjá vitninu að símasamband hafi verið milli ákærða B og C og hafi ákærði B hringt tvívegis í D þegar hann hafi verið að aka sendibifreiðinni. Minnti vitnið að símhringingunni hafi verið svarað og að þeir hafi verið í sambandi. Vitnið mundi aðspurður ekki eftir að ákærða B hafi verið kynnt að A hafi borið að ákærði B hafi vitað til hvers ætti að nota sendibifreiðina. Þá mundi vitnið eftir að ákærði C hafi borið um að hann ætti að fá fellda niður fíkniefnaskuld fyrir greiðann. Hafi A sagt það vera vitleysu og hafi kvaðst látið ákærða C hafa sígarettur og eitthvað fyrir. Aðspurður kvað vitnið framburði við rannsókn hafa verið fengna án þvingunar. Vitnið staðfesti vinnu sína við rannsóknina.

Niðurstaða

Ákærði C hefur skýlaust játað það brot sem honum er gefið að sök í ákærulið III. Hvað þennan ákærulið áhrærir þykir um málavexti mega vísa til ákæruskjals. Sannað er að ákærði hefur gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið og þar þykir rétt færð til refsiákvæða. Ákærði hefur með háttsemi sinni unnið sér til refsingar.

Í ákærulið II. er ákærða C gefin að sök fjársvik, en til vara hlutdeild í fjársvikum, eins og nánar er lýst í ákæru. Við rannsókn lögreglu kvaðst ákærði vilja játa sinn þátt í málinu og hafi hann átt að fá fíkniefni fyrir sinn þátt eða fá fellda niður skuld vegna fíkniefnaviðskipta. Hafi ákærði verið beðinn um þetta af manni sem hann vildi ekki nafngreina.

Fyrir dómi kvaðst ákærði C kannast við að hafa sótt umræddar vörur í verslun Stórkaupa. Hafi meðákærði A hringt og beðið sig um að sækja fyrir sig vörur sem hann hafi sagst eiga. Hafi A útvegað bifreiðina og ákærði sótt hana til hans. Kvaðst ákærði svo hafa sótt vörurnar í verslun Stórkaupa og hafi það verið einfalt; nægilegt hafi verið að segjast vera að sækja pöntun. Hann hafi svo ekið austur á Selfoss með fulla bifreið af vörum og komið bifreiðinni, fullri af vörum, í hendur A og hafi hann verið einn á ferð við þetta. Hafi ákærði þannig aðeins verið með bifreiðina um tvær klukkustundir. Ekki hafi hann fengið neitt fyrir þetta, nema e.t.v. karton af sígarettum, en ekki hafi hann fengið neitt af vörunum í sinn hlut. Hafi sér ekki verið lofað neinu fyrir þetta verk. Framburður um niðurfellingu fíkniefnaskuldar hafi verið rangur og hafi hann ekkert vitað um hvað málið snerist þegar hann hafi gefið þann framburð. Ekkert kvaðst ákærði hafa vitað um þátt annarra í málinu að öðru leyti en því að A hafi beðið sig um þetta.

Í framburði meðákærða B fyrir dómi kemur ekkert fram um þátt ákærða C.

Í framburði vitnisins A fyrir dómi kom fram að ákærði C hafi sótt vörurnar í fyrra skiptið, en hann hafi engan þátt átt í skipulagningu brotsins og hafi hann ekkert vitað um að verið væri að fremja brot. Hafi A sjálfur og einn skipulagt þetta allt og dregið hina með sér í þetta og hafi þeir verið óvitandi um að verið væri að fremja brot. Mögulega hafi ákærði C fengið eitthvað fyrir aksturinn en ekki neina hlutdeild af vörunum og hafi enginn fengið hlutdeild í fengnum af þeim sem komu við sögu. Væri það tóm vitleysa að ákærði C hafi fengið fíkniefni eða niðurfellda fíkniefnaskuld fyrir greiðann. Kvaðst A aldrei hafa talað um það við ákærða C að verið væri að svíkja út vörurnar og að þær væru illa fengnar. Hafi ákærði C engan þátt átt í skipulagningu brotsins og ekkert vitað um svikin þegar hann fór að sækja vörurnar.

Að framanskráðu virtu þykir ekki hafa komið fram um það lögfull sönnun að ákærði C hafi tekið þátt í skipulagningu og framningu þess brots sem lýst er í ákærulið II, að öðru leyti en því að upplýst er að hann sótti umræddar vörur að beiðni A, en ekki hafa verið færðar á það neinar sönnur að hann hafi vitað eða mátt vita um fjársvikin og þannig haft ásetning til refsiverðrar hlutdeildar í fjársvikabrotinu. Ber að sýkna ákærða C af sakargiftum sem á hann eru bornar í ákærulið II.

Í ákæruliðum II og IV er ákærða B er gefin að sök fjársvik, en til vara hlutdeild í fjársvikum, á þann hátt sem lýst er í ákæru.

Ákærði B kannaðist við það hjá lögreglu að hafa lánað umrædda bifreið sína tvisvar, en ekkert hafi hann vitað til hvers ætti að nota hana. Ekkert hafi verið rætt að hann fengi eitthvað fyrir lánið á bifreiðinni, en kannaðist við að hafa fengið kassa af matvörum og sígarettur eftir fyrra skiptið. Hjá lögreglu kannaðist ákærði við að hafa fyllt út lítinn hluta pöntunarlista eða innkaupabæklings að beiðni mannsins sem hann lánaði bifreiðina, en það hafi sér ekki þótt óeðlilegt vegna þess sem hann hafi vitað um störf þess manns, en það hafi verið skv. fyrirsögn mannsins og hann hafi beðið sig um að skilja þetta eftir í bifreiðinni. Maður þessi hafi verið að starfa við sjómennsku og þetta hafi ekki verið óeðlilegt. Í síðari skýrslu kvaðst ákærði hafa gert sér grein fyrir að hann hafi verið að fylla út falsaðan pappír í nafni Kleifabergs RE7. Þá kannaðist ákærði við að hafa, sama dag og lýst er í ákærulið IV, verið á ferð með öðrum manni í Dodge bifreið, m.a. á Eyrarbakka og Stokkseyri og hafi ákærði verið að skoða iðnaðarhúsnæði.

Fyrir dómi kannaðist ákærði B við að hafa lánað sendibifreið sína, en ekki í þeim tilgangi sem raunin varð. Ekki vildi ákærði nafngreina manninn sem hafi fengið lánaða bifreiðina. Hafi ákærði ekki haft hugmynd um það til hvers ætti að nota bifreiðina. Ákærði hafi ekki afhent bifreiðina og ekki tekið við henni sjálfur, en sá sem fékk hana lánaða hafi sjálfur skilað henni á sama stað upp í sveit. Í hvorugt skiptið hafi sér verið sagt neitt um það hvað ætti að nota bifreiðina í og hafi ekkert verið rætt um hvort ákærði fengi eitthvað fyrir lánið og hafi hann ekkert fengið fyrir það. Ekkert hafi ákærði vitað um til hvers bifreiðin hafi verið notuð fyrr en nokkrum dögum eftir seinna skiptið, þ.e. ekki fyrr en eftir að hann hafi verið handtekinn, en hann hafi ekkert spurst fyrir um það og ekkert skipt sér af því. Neitaði ákærði því sérstaklega að hafa verið með í seinna skiptið eða fylgst með ferðum bifreiðarinnar. Hafi sér ekkert komið við sú atburðarás sem lýst er í ákæru og hafi hann engan þátt átt í framkvæmd hennar og skipulagningu.

Ákærði C kvaðst ekki hafa vitað neitt um það hvort aðrir en A tengdust þessu. Lýsti hann engum þætti eða vitneskju ákærða B. Sambærilegur er framburður C, en hann kvaðst hafa þekkt ákærða B en ekkert vitað um að hann ætti nokkurn þátt í málinu. Hafi þeir oftlega verið í sambandi, m.a. á þessum tíma, en ekki hafi þetta verið neitt rætt og kvaðst C ekki hafa vitað að ákærði B ætti bifreiðina. Kvaðst C ekki hafa rætt þetta við neinn nema A og hafi ekkert verið rætt um ákærða B í þessu sambandi.

Vitnið A bar um það fyrir dómi að ákærði B hefði engan þátt átt í framkvæmd og skipulagningu umræddra brota sem lýst er í ákæruliðum II og IV. Kvaðst A hafa skipulagt þetta allt sjálfur og framkvæmt. Kvaðst vitnið í bæði skiptin fengið lánaða bifreið ákærða B og látið hann halda að það væri til að sækja vörur en það hafi ekki sérstaklega komið fram. Hann hafi margoft áður fengið bifreiðina lánaða. Ákærði B hafi ekki fengið sérstaklega fyrir þetta og hafi aldrei verið talað um það við ákærða B að verið væri að svíkja út vörur eða þær væru illa fengnar. Ákærði B hafi ekki átt neinn þátt í skipulagningu og framkvæmd brotanna og ekkert vitað um svikin þegar hann hafi lánað bifreiðina. Ekki kvaðst meðákærði A hafa vitað neitt um að ákærði B hafi fyllt út pöntunarlista að einhverju leyti og hafi hann ekki beðið ákærða um það.

Hjá vitninu G-kk-þgf P-kk-þgf J-kk-þgf lögreglumanni kom fram að símasamband hafi verið milli ákærða B og C. Ekkert liggur hins vegar fyrir um efni símtalanna en C lýsti því að þeir hefðu oft talað saman í síma á þessum tíma og verið vinir eða kunningjar.

Ákærði B hefur þannig borið af sér allar sakir og kveðst ekki hafa átt neinn þátt í framningu brotanna og hafi ekki vitað neitt um það til hvers ætti að nota bifreið hans sem hann kannast við að hafa lánað. Ekki liggur fyrir neinn framburður í málinu um að ákærði B hafi tekið þátt í skipulagningu og framkvæmd umræddra fjársvika eða verið hlutdeildarmaður í þeim á þann hátt að hafa útfyllt pöntunarlista eða verið þess meðvitaður að bifreið hans yrði notuð til að flytja illa fengnar vörur. Ekki liggja heldur fyrir í málinu önnur gögn sem sakfelling ákærða B verði byggð á. Að þessu virtu þykir óhjákvæmilegt að sýkna ákærða B af öllum sakargiftum, þrátt fyrir að frásögn hans kunni að vera með nokkrum ólíkindablæ, t.a.m. að virtum framburði hans hjá lögreglu.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hóf ákærði C sakaferil sinn árið 2003 og hefur honum verið refsað 12 sinnum fyrir ýmis brot. Það sem hér skiptir máli fyrir ákvörðun refsingar hans vegna þess brots sem hann hefur verið fundinn sekur um og sem lýst er í ákærulið III, er að þann 22. janúar 2007 var ákærði dæmdur til greiðslu 180.000 kr. fésektar fyrir akstur sviptur ökurétti. Þann 8. mars 2007 var ákærði dæmdur til greiðslu 140.000 kr. fésektar fyrir sviptingarakstur og fleiri brot og var um að ræða hegningarauka við fyrri dóm.

Þann 19. júní 2007 var ákærði dæmdur til greiðslu 50.000 kr. fésektar fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og akstur án þess að hafa ökuskírteini meðferðis. Var dómurinn hegningarauki við síðastgreindan dóm frá 8. mars 2007. Þann 11. desember 2007 var ákærði dæmdur í 45 daga fangelsi fyrir sviptingarakstur og akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þann 26. febrúar 2008 var ákærði dæmdur í 2 mánaða fangelsi fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þá var ákærði dæmdur fyrir ávana- og fíkniefnabrot 9. febrúar 2012 og 27. ágúst 2012, í fyrra skiptið til greiðslu 80.000 kr. fésektar en 4 mánaða fangelsi í seinna skiptið.

Þegar ákærði framdi brot sitt nú þann 23. nóvember 2011voru þannig liðin tæp 4 ár frá því ákærði var síðast sakfelldur fyrir sviptingarakstur.

Refsing ákærða nú er ákveðin með hliðsjón af hreinskilnislegri játningu ákærða, með hliðsjón af 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 vegna síðastgreindra tveggja dóma og með hliðsjón af sakaferli ákærða og telst hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga.

Með því að ákærði B hefur verið sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds ber að ákveða að málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, Ó-kk-ef S-kk-ef hrl., greiðist úr ríkissjóði og þykja málsvarnarlaunin hæfilega ákveðin kr. 527.100 að meðtöldum virðisaukaskatti.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða C, S-kk-ef S-kk-ef hdl., þykja hæfilega ákveðin kr. 300.000 að meðtöldum virðisaukaskatti og þykir hæfilegt að gera ákærða að greiða einn sjötta hluta þeirra, kr. 50.000, en mismunurinn, kr. 250.000, greiðist úr ríkissjóði. Ekki er kunnugt um annan sakarkostnað.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, B, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Ákærði, C, sæti fangelsi í einn mánuð. Ákærði C er sýkn af sakargiftum í II. lið ákæru.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða B, Ó-kk-ef S-kk-ef hrl., kr. 527.100 greiðast úr ríkissjóði.

Ákærði C, greiði kr. 50.000 í sakarkostnað vegna málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hdl., sem ákveðast alls kr. 300.000 og greiðast kr. 250.000 úr ríkissjóði.

S-kk-nf G. G-kk-nf