S-453/2012

Mál þetta, sem var dómtekið 18. f.m., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 29. maí 2012, á hendur H-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 000000-0000, Starhólma 6 í Kópavogi.

Ákærða er gefinn að sök fjárdráttur „með því að hafa, á tímabilinu desember 2008 til júlí 2010, sem framkvæmdastjóri einkahlutafélagsins Álstáls, kt. 660402-2250, dregið félaginu og notað í rekstur þess samtals 775.858 krónur, sem haldið var eftir við útborgun launa starfsmanna félagsins, S-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef, kt. 170967-4379 og J-kk-ef I-kk-ef J-kk-ef, kt. 271178-3609, og átti að ganga til greiðslu á meðlagsskuld þeirra við Innheimtustofnun sveitarfélaganna samkvæmt 7. mgr. 5. gr. laga nr. 54/1971 um Innheimtustofnun sveitarfélaga. Eigi voru staðin lögmæt skil á fjárhæðinni en hún sundurliðast sem hér greinir:

Tilvik Launþegi Vangoldið meðlag Launatímabil

1. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 39.520 desember 2008

2. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.314 janúar 2009

3. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 febrúar 2009

4. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 mars 2009

5. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 apríl 2009

6. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 maí 2009

7. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 júní 2009

8. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 júlí 2009

9. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 ágúst 2009

10. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 september 2009

11. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 október 2009

12. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 nóvember 2009

13. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 desember 2009

14. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 janúar 2010

15. J-kk-nf I-kk-nf J-kk-nf kr. 21.657 apríl 2010

16. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 apríl 2010

17. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 maí 2010

18. J-kk-nf I-kk-nf J-kk-nf kr. 21.657 júní 2010

19. S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf kr. 43.313 júní 2010

Samtals: kr. 775.858

Telst þetta varða við 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“

Í ákæru er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þar er jafnframt getið bótakröfu Innheimtustofnunar sveitarfélaga að fjárhæð 872.414 krónur. Sú krafa var felld niður undir rekstri málsins með vísan til 2. mgr. 174. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Ákærði krefst aðallega sýknu af refsikröfu ákæruvalds, en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er krafist málsvarnarlauna.

I

Ákærði neitar sök. Á þeim tíma sem saksókn á hendur honum tekur til var hann eigandi og framkvæmdastjóri Álstáls ehf. Þá var hann prókúruhafi og varamaður í stjórn félagsins, en eiginkona hans gegndi formennsku. Í málinu er enginn ágreiningur um það að við launauppgjör þeirra tveggja starfsmanna félagsins sem tilgreindir eru í ákæru var haldið eftir meðlögum sem þeim bar að greiða að fjárhæð samtals 775.858 krónur og svo sem þar er nánar lýst. Þá er ekki heldur um það deilt að félagið stóð Innheimtustofnun sveitarfélaga ekki skil á þessum meðlagsgreiðslum svo sem því bar skylda til, sbr. ákvæði 1. töluliðar 7. mgr. 5. gr. laga nr. 54/1971 um Innheimtustofnun sveitarfélaga. Lagði stofnunin af þessu tilefni fram kæru til lögreglu á hendur forsvarsmönnum Álstáls ehf. 5. janúar 2011. Við skýrslugjöf hjá lögreglu 7. júlí 2011 bar ákærði því við að honum hafi ekki verið kunnugt um að meðlög hefðu verið dregin af umræddum starfsmönnum við greiðslu launa til þeirra. Hann hafi haft í ýmsu að snúast utan skrifstofunnar og annar starfsmaður félagsins hafi að mestu annast þau störf sem undir hana féllu. Þá kvaðst hann ekki geta svarað því af hverju félagið stóð Innheimtustofnun sveitarfélaga ekki skil á þeim meðlögum sem það hélt eftir samkvæmt framansögðu. Við lögreglurannsóknina voru teknar skýrslur af S-kk-þgf E-kk-þgf K-kk-þgf og S-kvk-þgf S-kvk-þgf, en hún starfaði á skrifstofu Álstáls ehf. á þeim tíma sem um ræðir í málinu. Af skýrslu hennar verður ekki annað ráðið en að ákærði hafi haft vitneskju um að félagið stæði í skuld við Innheimtustofnun sveitarfélaga vegna meðlaga sem dregin hefðu verið af launum umræddra tveggja starfsmanna, enda hafi hún sérstaklega upplýst hann um það. Þá skýrði hún svo frá að ákvörðun um greiðslu reikninga hafi alfarið verið í höndum ákærða, hún hafi aldrei haft með það að gera. Loks kom fram hjá S-kvk-þgf að fjárhagur félagsins hafi verið í járnum allt frá árinu 2008. Í skýrslu sinni skýrði S-kk-nf Ö-kk-nf svo frá að ákærði hafi verið „allt í öllu í rekstrinum“. Hann hafi séð um allar greiðslur. Kona sem hafi starfað á skrifstofunni hafi engin peningavöld haft, „hann hafi séð um þetta alveg sjálfur“.

Í málinu liggur fyrir samningur, undirritaður 27. júlí 2010, um kaup Guardian Regra ehf. á öllu hlutafé í Álstáli ehf. af ákærða og eiginkonu hans. Kaupverð var 4.000.000 króna. Þá er jafnframt upplýst í málinu að bú Álstáls ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 6. október 2011.

II

Við aðalmeðferð málsins neitaði ákærði sök á sömu forsendum og fram komu í skýrslu hans hjá lögreglu. Kvaðst hann ekki hafa vitað að hann væri með menn í vinnu sem heimta þyrfti meðlag af, enda hafi aldrei verið minnst á það við hann. Vitnisburður S-kvk-ef S-kvk-ef hjá lögreglu um annað væri beinlínis rangur. Staða félagsins hafi verið ágæt á þeim tíma sem um ræðir í málinu og ekkert hafi átt að vera því til fyrirstöð að kröfur um greiðslu meðlags yrðu greiddar. Áréttaði hann að starfsvettvangur hans hafi aðallega verið utan skrifstofunnar og S-kvk-nf hafi að mestu séð um rekstur hennar. Í því hafi meðal annars falist útreikningur á launum og allt sem því viðkom, gerð reikninga og útsending þeirra. Þá hafi hún séð um að greiða reikninga, þó að undanskildum reikningum í heimabanka. Ákærði hafi að jafnaði opnað bréfapóst, en þó hafi það oft komið í hlut S-kvk-ef sökum veikindaforfalla hans. Kvaðst ákærði í öllu falli ekki minnast þess að hafa móttekið erindi sem laut að innheimtu meðlaga vegna starfsmanna félagsins.

Í vitnisburði sínum staðhæfði S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf að hann hafi komið að máli við ákærða og S-kvk-þf S-kvk-þf á skrifstofu félagsins og óskað eftir því að dregið yrði af launum hans vegna ógreiddra meðlaga. Hann hafi verið í vanskilum með greiðslu meðlags og reynt að ná samkomulagi um þau við Innheimtustofnun sveitarfélaga. Stofnunin hafi þá krafist þess að greiðslur færu í gegnum vinnuveitanda hans með því að dregið yrði af launum hans mánaðarlega. Í kjölfar samtalsins við ákærða og S-kvk-þf hafi það svo verið gert, en þannig innheimtu meðlagsfé síðan ekki verið skilað til stofnunarinnar. Þá kom fram hjá vitninu að ákærði hafi verið allt í öllu í rekstri félagsins.

Af vitnisburði S-kvk-ef S-kvk-ef fyrir dómi verður ekki annað ráðið en að hún og ákærði hefðu rætt um það á því tímabili sem ákæra tekur að það þyrfti að greiða kröfur á hendur Álstáli ehf. vegna meðlaga sem hefðu verið dregin af launum starfsmanna. Taldi hún að ákærði hafi vitað um þessa kröfur. Ástæðan fyrir því að þær voru ekki greiddar hafi að öllum líkindum verið sú að ekki hafi verið til peningar fyrir þeim. Rekstur félagsins hafi verið erfiður á þessum tíma. Stundum hafi ekki einu sinni verið til peningar fyrir launum. Fram kom fram hjá S-kvk-þgf að hún hafi séð um launaútreikning og greiðslu launa. Þá skýrði hún svo frá að ákvörðun um hvaða reikningar skyldu greiddir hafi alfarið verið í höndum ákærða.

III

Samkvæmt 1. tölulið 7. mgr. 5. gr. laga nr. 54/1971 um Innheimtustofnun sveitarfélaga skulu kaupgreiðendur, sem að kröfu stofnunarinnar halda eftir hluta af kaupi starfsmanna til greiðslu meðlaga, halda slíku innheimtufé aðgreindu frá eigin fé eða fé fyrirtækis. Vanræki kaupgreiðandi að skila stofnuninni innheimtu meðlagsfé ber hann ábyrgð gagnvart henni allt að þeirri fjárhæð sem afdregnu meðlagi nemur. Í málinu liggur það fyrir að Álstál ehf. hélt eftir af launum þeirra starfsmanna sem í ákæru greinir og á þeim tíma sem saksókn á hendur ákærða tekur til samtals 775.858 krónum til lúkningar á meðlagskuld þeirra við stofnunina, en skilaði þannig innheimtum meðlögum ekki til hennar. Ákærði var á sama þessum tíma eigandi og framkvæmdastjóri félagsins. Er ekki annað fram komið í málinu en að rekstur félagsins hafi alfarið verið í hans höndum.

Vörn ákærða í málinu hefur alfarið gengið út á það að hann hafi ekki haft vitneskju um að meðlög hafi verið dregin af launum þeirra tveggja starfsmanna sem um ræðir í málinu. Þessi staðhæfing ákærða og þar með að hann hafi ekki heldur vitað um fyrirliggjandi meðlagskröfu á hendur Álstáli ehf. er í andstöðu við trúverðugan vitnisburð S-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef, sem áður er rakinn, um tildrög þess að meðlag var mánaðarlega og um rúmlega eins árs skeið dregið af launum hans hjá félaginu. Vitnisburður S-kvk-ef S-kvk-ef rennir síðan enn frekari stoðum undir þá ályktun að þessi málsvörn ákærða fái ekki staðist. Yrði að öðrum kosti að miða við að hún hafi af sjálfsdáðum og án þess að upplýsa ákærða um það ákveðið að standa ekki skil á afdregnum meðlögum. Til þess standa engin rök. Þá lýsti hún jafnframt erfiðleikum sem verið hefðu í rekstri félagsins á þessum tíma. Að þessu virtu og í ljósi þess sem að öðru leyti er rakið hér að framan, sbr. ennfremur ákvæði 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og þar er réttilega heimfærð til 247. gr. almennar hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði og er fullnusta hennar bundin skilorði með þeim hætti sem í dómsorði greinir.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, F-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 313.750 krónur, svo og þóknun D-kk-ef Ó-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem upphaflega var skipaður verjandi ákærða og gegndi þeim starfa allt fram að aðalmeðferð málsins, 188.250 krónur. Við ákvörðun málsvarnarlauna og þóknunar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Ákærði, H-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í tvo mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 502.000 krónur í sakarkostnað, það er málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, F-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 313.750 krónur, og þóknun D-kk-ef Ó-kk-ef héraðsdómslögmanns, 188.250 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf