S-779/2014

Ár 2014, fimmtudaginn 11. desember, er á dómþingi héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af P-kk-þgf G-kk-þgf, héraðsdómara, kveðinn upp dómur í sakamálinu nr. 779/2014: Ákæruvaldið (G-kvk-nf S-kvk-nf) gegn S-kvk-þgf J-kvk-þgf (G-kk-nf N-kk-nf G-kk-nf hdl.), sem tekið var til dóms að aflokinni framhaldsaðalmeðferð hinn 8. desember sl.

Málið er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 16. september sl. á hendur ákærðu, „S-kvk-þgf J-kvk-þgf, kt. [...], Kleifarseli 4, Reykjavík,

I.

Fyrir fjársvik með því að hafa föstudaginn 5. apríl 2013, í versluninni IKEA að Kauptúni 4 í Garðabæ, svikið út borð af tegundinni Bjursta og vegghillu af tegundinni Besta Burst samtals að verðmæti kr. 79.900, með því beita starfsmann á sjóðsvél blekkingum með framvísun á blaði með óþekktum texta á þannig að starfsmaðurinn heimilaði henni að fara með framangreindar vörur fram hjá sjóðsvél án þess að greiða fyrir þær. Í framhaldi skilaði ákærða vörunum, án kvittunar, og fékk inneignarnótu í versluninni að verðmæti varanna.

Telst þetta varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Fyrir þjófnað með því að hafa á sama stað og tíma og ofan greinir, stolið sæng að óþekktu verðmæti.

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Málavextir

I.

Óumdeilt er að ákærða var í verslun Ikea umræddan föstudag og tók til þær vörur sem tilgreindar eru í ákærunni, ók þeim á vagni að afgreiðslukassa, átti þar orðastað við afgreiðslumann og ók vörunum að svo búnu framhjá kassanum. Þá er það einnig óumdeilt að ákærða hélt með vörur þessar að þeim stað í versluninni þar sem tekið er við keyptum vörum, skilaði vörunum þar og fékk á móti inneignarnótu hjá starfsmanni verslunarinnar. Loks liggur fyrir í málinu að ákærða var, bæði vegna fyrri starfa síns og í þágu sjálfrar sín, þrautvön því að versla í Ikea og skila vörum þar.

Ákærða, sem neitar sök, hefur skýrt frá því að hún hafi farið í verslunina þar sem til hafi staðið að kaupa borðstofuborð og veggskáp til þess að hafa í sumarbústað við Laugarvatn sem þau sambýlismaður hennar voru að setja í stand. Hafi hún tekið til vörurnar og farið að afgreiðslukassa þar sem hún gaf sig á tal við starfsmann út af sófa sem hún hafði einnig hug á að kaupa þarna. Hafi hún verið með útprentað blað um slíkan sófa sem hún hafði fengið í versluninni nokkrum dögum áður. Kveðst hún hafa álitið þetta vera hálfgerðan pöntunarseðil fyrir sófanum sem ætti að afhenda við afgreiðslukassann og ganga þannig frá kaupunum. Segir hún þetta hafa vafist „voðalega mikið“ fyrir sér og hún því þurft að spyrja afgreiðslumanninn hvernig standa skyldi að þessum kaupum, hvar skyldi vitja vörunnar og hvenær sem og annað þvílíkt. Hafi hún ekki fengið skýr svör við þessu hjá þeim, sem hún talaði fyrst við, og hún í því vandræðum sínum varðandi sófakaupin talað við starfsmann á öðrum kassa. Hafi hún svo greitt með reiðufé fyrir vörurnar sem hún var með. Stuttu eftir þetta, meðan hún var enn í versluninni, hafi hún talað í síma við sambýlismann sinn. Hafi þau orðið sammála um að þessi kaup hennar hefðu ekki verið tímabær þar sem viðgerðinni á sumarbústaðnum væri ekki lokið. Kveðst hún því hafa farið með vörurnar yfir í deildina „Skilað og skipt“ og skilað þeim.

Þegar ákærða er spurð nánar út greiðslu hennar í reiðufé segist hún ekki muna betur en að hún hafi borgað þannig fyrir þessar vörur.

Vitnið A vann á hraðkassa í versluninni í umrætt sinn. Segist hann muna eftir því að ákærða kom til hans með pöntunarblað og spurði út í það, hvernig hún ætti að bera sig að til þess að ná í vöruna sem blaðið varðaði. Kveðst hann hafa sagt henni að hún skyldi fyrst borga fyrir vöruna á kassa og fara út á lager og vitja hennar þar. Hún hafi svo farið að öðrum afgreiðslukassa en hann ekki fylgst með henni eftir það. Þremur eða fjórum dögum síðar segist vitnið hafa verið kallað inn á öryggisdeild vegna þessa máls og spurður um þetta tilvik og sýndar myndir af því.

B vann á kassa í þjónustudeild Ikea á þessum tíma. Segist hann einungis muna eftir að honum var sýnt myndband eftir að atvikið gerðist þar sem kona sést koma með blað og sýna honum og í framhaldinu fara framhjá eftir að hann hafði bent henni á hvar hún gæti skilað vöru. Hann kveðst ekki muna hvort hún greiddi fyrir einhverjar vörur í þetta skipti eða hvað konan sagði.

C, fjármálastjóri og yfirmaður öryggismála í verslun Ikea, hefur komið fyrir dóm. Hann segir að kannað hafi verið bókhaldskerfi verslunarinnar hvort greiddar hafi verið 79.900 krónur í reiðufé fyrir vörur í versluninni þennan dag og hafi komið í ljós að svo hafði ekki verið gert og ekki með öðrum hætti að heldur. Þá hafi einnig komið í ljós að þegar vörunni var skilað hafi birgðir verslunarinnar af hluta af vörunum aukist, sem sé mjög óvenjulegt.

D öryggisstjóri Ikea hefur komið fyrir dóminn. Hann kveðst hafa kannað það í birgðakerfi verslunarinnar hvort vörur eins og þær sem ákærða skilaði hafi selst þennan dag. Hafi komið í ljós að engar vörur með sömu númerum seldust þennan dag. Hafi hann fengið þjónustustjóra verslunarinnar til þess að fara yfir þetta og sú athugun hafi leitt til hins sama. C hafi kannað þetta með annarri aðferð, þ.e. athugun í bókhaldskerfinu, sem hafi leitt í ljós að umrædd kaup fóru ekki fram.

Meðal gagna málsins er myndbandsupptaka úr versluninni umræddan dag og sýnir hún hvar ákærða kemur frá vörulagernum að svæði með afgreiðslukössunum og heldur á blaði. Gefur hún sig á tal við starfsmann þar og sýnir honum blaðið. Sést að starfsmaðurinn talar við hana og bendir frá sér í ýmsar áttir. Ákærða sækir að svo búnu vagn með farmi í pappakössum á, sem hún hafði skilið eftir þar rétt hjá, og ekur með hann að afgreiðslukassa. Á öðru myndskeiði sést ákærða koma að afgreiðslukassanum með vöruvagn sinn og gefa sig á tal við starfsmanninn á kassanum. Sést að hún er með blaðið í hendinni og sýnir það afgreiðslumanninum. Virðist hann gefa henni einhverjar leiðbeiningar og bendingar. Færir hún svo vagninn með farminum hálfa leið fram hjá afgreiðsluborðinu, sýnir afgreiðslumanninum blaðið aftur og eitthvað virðist þeim enn fara á milli. Að því búnu virðist ákærða aka vagninum áfram án þess að vörurnar á honum fái afgreiðslu og hverfur hún út úr myndinni. Þá sést á tveimur myndskeiðum að ákærða kemur í framhaldinu með vöruvagninn að afgreiðsluborði þar sem vörum er skilað, framvísar strimli við afgreiðslumann sem sést bera skanna að pappakössum á vagninum og að lokum prenta út nótu sem hann afhendir ákærðu. Hún hverfur á brott og skilur vagninn og vörurnar eftir.

Niðurstaða

Dómurinn telur sannað með myndskeiðunum sem lýst var og með framburði vitnanna hér að framan að ákærða hafi farið framhjá afgreiðslukassa með vörurnar sem um er að ræða án þess að greiða fyrir þær. Þá liggur fyrir að hún skilaði vörunum og fékk í staðinn inneignarnótu fyrir andvirði varningsins, 79.900 krónum. Framburður ákærðu, sem var alvön því að versla í Ikea, er með talsverðum ósennileikablæ. Er óhætt að slá því föstu að atferli hennar með blaðið margnefnda hafi ekki verið til annars en að dreifa athygli afgreiðslumannsins frá vörunum sem hún var með á vagninum. Með því að skila vörunum og taka við inneignarnótu fyrir andvirði þeirra hagnýtti ákærða sér ranga hugmynd viðkomandi starfsmanns verslunarinnar um það að hún hefði greitt fyrir vörurnar og hafði hún þannig féð af versluninni. Telst þessi verknaður hennar vera fjársvik og varða við 248. gr. almennra hegningarlaga.

II.

Óumdeilt er að ákærða, í framhaldi af þeim viðskiptum sem rakin voru hér að framan, fór aftur inn í verslun Ikea og tók þar til ýmsar vörur, þar á meðal sæng og fór með að afgreiðslukassa verslunarinnar. Framvísaði hún þar, í greiðslu stað, inneignarnótunni, sem áður greinir. Voru vörurnar, að sænginni undantekinni, dregnar frá inneign ákærðu og hélt hún svo á brott með vörurnar, þar á meðal umrædda sæng.

Ákærða, sem neitar sök, segist hafa farið inn í verslunina í beinu framhaldi af atvikinu sem um ræðir hér að framan og keypt hluti sem hana vanhagaði um, svo sem hnúða á skáp og sæng. Hafi hún framvísað inneignarnótunni sem hún hafði fengið þá rétt áður. Segir hún að aldrei hafi annað vakað fyrir henni en að greiða fyrir sængina og hún staðið í þeirri trú að sængin hafi verið dregin frá inneign hennar. Athygli hennar er vakin á því að ekki er tilgreind sæng á nótunni sem hún fékk vegna kaupanna og fylgir málinu. Kveðst hún ekki hafa athugað hvað stóð á henni. Hún kveðst ekki hafa sett sængina upp á færibandið í búðarborðinu vegna stærðar pakkans. Sé algengt í þannig tilvikum að starfsmaður skanni slíkan varning með lausum skanna.

D öryggisstjóri Ikea hefur sagt að athugun á gögnum verslunarinnar hafi leitt í ljós að ekki hafi verið greitt fyrir sængina sem um ræðir í málinu.

Á myndbandsupptöku sem hefst kl. 17:22 þennan dag sést ákærða koma að afgreiðslukassa í versluninni með vörur, þ. á m. glæran plastpoka með einhverju sem getur verið hvít uppvafin sæng eða stranga í. Fer hún framhjá kassanum að baki afgreiðslumannsins sem er upptekinn við að afgreiða aðrar vörur hennar á færibandi fyrir framan sig. Tekur hún hvíta pokann, sem virðist mjög léttur og ekki ýkja stór, og færir hann í fleiri en einni atrennu fram hjá kassanum, þétt upp við afgreiðslustöðina og á bak við starfsmanninn. Að lokum tekur hún pokann upp og setur hann upp á afgreiðsluborðið fyrir framan allstóran búðarpoka úr brúnum pappír sem hún hefur sett í þær vörur sem afgreiðslumaðurinn hefur afgreitt. Á öðru myndskeiði sem hefst kl. 18:29 sést hvar ákærða gengur út úr versluninni og er að sjá að hún beri með sér út plastpokann með stranganum hvíta og bréfpokanum.

Niðurstaða

Framburður ákærðu er með talsverðum ósennileikablæ. Sú viðbára hennar að sængurpokinn hafi verið of stór til þess að setja hann upp á afgreiðsluborðið fær ekki staðist. Þá er pokinn greinilega léttur, enda setur hún hann með annarri hendi upp á afgreiðsluborðið þegar hann er kominn fram hjá afgreiðslumanninum. Þá álítur dómurinn greinilegt af myndskeiðinu að ákærða vill láta lítið bera á honum þegar hún færir hann framhjá kassanum. Telur dómurinn það augljóst af myndskeiðinu að hún fór ekki af aðgæsluleysi með sængina fram hjá afgreiðslumanninum. Hefur ákærða með þessu athæfi sínu gerst sek um þjófnað og brotið gegn 244. gr. almennra hegningarlaga.

Refsing og sakarkostnaður

Ákærða hefur ekki áður gerst sek um refsiverðan verknað. Á hinn bóginn ber verknaður ákærðu það með sér að hann var úthugsaður og á honum var enginn tækifærisbragur. Refsing hennar þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga. Rétt er að fresta refsingu þessari og ákveða að hún falli niður að liðnum 3 árum frá dómsuppsögu að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Verjandi ákærðu hefur afsalað sér málsvarnarlaunum og hefur sakarkostnað hefur ekki leitt af málinu.

DÓMSORÐ:

Ákærða, S-kvk-nf J-kvk-nf, sæti fangelsi í 60 daga.

Frestað er refsingunni og fellur hún niður að liðnum 3 árum frá dómsuppsögu að telja, haldi ákærði almennt skilorð.

P-kk-nf G-kk-nf