S-5895/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 17. mars 2021, var höfðað með ákæru héraðs-saksóknara, útgefinni 17. september 2020, á hendur H-kk-þgf L-kk-þgf S-kk-þgf, kenni-tala [...], [...], [...], „fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa laugardaginn 19. janúar 2019, að [...] í Reykjavík, ógnað A, kt. [...] og B, kt. [...], með hnífi og hótað því að stinga þau, en A og B voru þar við störf sem vaktmenn hjá Félagsbústöðum á vegum Reykjavíkurborgar.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er krafist upptöku á hnífi sem notaður var við framningu brotsins með vísan til 1. [tölul.] 1. mgr. 69. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 149/2009.“

Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru og hafnar frávísunarkröfu ákærða. Ákærði játar háttsemi eins og henni er lýst á ákæruskjali en hann mótmælir þvíað háttsemin verði felld undir 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði gerir þær kröfur aðallega að málinu verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður og til þrautavara að refsingu verði frestað skilorðsbundið. Að því frátöldu gerir ákærði þá kröfu að honum verði ekki gerð refsing eða hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði. Ákærði gerir ekki athugasemdir við upptöku á hnífi eins og greinir í ákæru en hann tekur fram að hann hafi ekki verið eigandi hnífsins.

Við aðalmeðferð málsins beindi dómurinn því að sakflytjendum, með vísan til 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að sókn og vörn tæki til þess hvort heimfærsla meints brots gæti, til vara, átt undir 233. gr. almennra hegningarlaga.

II.

Málavextir:

Samkvæmt frumskýrslu barst tilkynning til lögreglu klukkan 14:18 þann 19. janúar 2019 þess efnis að maður með hníf væri að ógna starfsmönnum Reykjavíkurborgar að [...]. Umrætt húsnæði er verndaður íbúðarkjarni á vegum félagsþjónustu velferðarsviðs Reykjavíkurborgar sem er meðal annars ætlaður er fyrir fólk í vímuefnavanda. Lögregla fór strax á staðinn og var viðbúnaður hennar með meira móti. Þegar þangað var komið fengust nánari upplýsingar um atvik frá umræddum starfsmönnum, A og B. Í frásögn þeirra hefði meðal annars komið fram að umræddur maður væri ekki búsettur í hús-næðinu, hann hefði í samskiptum við téða starfsmenn dregið upp og ógnað eða hótað þeim með vasahníf. Hann hefði síðan farið inn í nánar tilgreinda íbúð á þriðju hæð hússins haldandi á hnífnum. Lögregla hefði í framhaldi brotið sér leið inn í umrædda íbúð eftir að hafa reynt að fá þann sem þar var inni til að opna. Umræddur maður hefði verið handtekinn og það reynst vera ákærði. Ákærði hefði verið æstur og órólegur, öskrað að lögreglumönnum og ekki virst skilja af hverju lögregla væri að hafa afskipti af honum. Þá hefði verið lagt hald á hníf inni í íbúðinni sem ákærði var grunaður um að hafa verið með í umrætt skipti. Ákærði hefði í framhaldi verið færður á lögreglustöð og vistaður í fangaklefa. Í staðlaðri skráningu í vistunarskýrslu greinir meðal annars að ástand ákærða við handtöku hafi verið annarlegt, framburður hans verið ruglingslegur, jafnvægi óstöðugt, málfar óskýrt og sjáöldur verið útvíkkuð.

Lögregla ræddi nánar við fyrrgreinda starfsmenn umræddan dag með réttarstöðu vitnis þar sem þeir voru á staðnum og fengust ítarlegri upplýsingar um meint atvik og samskipti þeirra við ákærða. Var rituð um það upplýsingaskýrsla. Í því sambandi kom meðal annars fram að ákærði hefði hringt á dyrabjöllu fyrir utan starfsmannaíbúð fyrir starfsmenn og þau komið til dyra. Ákærði hefði viljað fá inngöngu í nánar tilgreindan hluta húsnæðisins en því hefði verið synjað. Ákærði hefði brugðist illa við með fyrr-greindum hætti. Ásýnd hans og tal hefði verið ógnandi. Starfsmennirnir hefðu upplifað sig í mikilli hættu, lokað að sér og kallað til lögreglu.

Ákærði gaf skýrslu síðar um kvöldið með réttarstöðu sakbornings og kvaðst hann hafa verið gestkomandi hjá tilteknum íbúum í húsinu þar sem áfengi hefði verið haft um hönd. Hann kvaðst ekki muna eftir hvað gerðist þar sem honum hefði verið byrlað eitur-lyfi og það leitt af sér óminnisástand. Þá kannaðist ákærði ekki við að hafa verið með hníf meðferðis eða ógnað öðrum með hnífi.

Fyrrgreindir starfsmenn, A og B, gáfu framburðarskýrslu á síðari stigum rann-sóknarinnar, með sömu réttarstöðu og áður, þar sem þau greindu nánar frá atvikum eins og þau horfðu við þeim. Upptöku úr umræddu húsnæði var aflað, ljósmyndir teknar af haldlögðum hnífi og hann mældur og rannsakaður nánar af tæknideild. Rannsókn lög-reglu lauk 24. febrúar 2020 og málið sent héraðssaksóknara til frekari meðferðar.

Meðal gagna málsins eru upptökur úr eftirlitsmyndavélakerfi umrædds húsnæðis, auk upplýsingaskýrslu lögreglu um úrvinnslu á upptökum. Á upptöku klukkan 14:02, á litlum gangi í húsnæðinu, nálægt umræddri starfsmannaíbúð, sést meðal annars þegar ákærði gengur að lokuðum dyrum, fer með hægri hönd í rassvasann, reynir að opna dyrnar og gengur síðan frá með hægri hönd fyrir aftan bak. Klukkan 14:03 á sömu upptöku sést þegar fyrrgreindur A kemur út um dyr til hliðar við áðurnefndar dyr sem ákærði reyndi að opna. Klukkan 14:10 gengur fyrrgreind B um sömu dyr og hefur hund með sér. Klukkan 14:13 sést þegar ákærði gengur aftur að sömu dyrum, heldur á hlut sem virðist vera hnífur og beinir honum á undan sér. Sést þar sem hann reynir að opna dyrnar en gengur síðan á brott. Klukkan 14:17 sést þegar ákærði kemur aftur og reynir að opna dyrnar, heldur á hníf en setur hann fyrir aftan bak. Einnig sést þar sem dyr til hliðar opnast. Klukkan 14:18 sést þegar ákærði bakkar eitt skref aftur og setur hægri hönd sína fram fyrir sig og heldur á hnífnum í höfuðhæð þar sem hnífsblaðið vísar upp. Stendur hann kyrr uns dyr lokast á hann og sést þá þar sem hann gengur að dyrunum og stingur hnífnum í læsingu hurðar og gengur síðan á brott.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Í framburði ákærða kom meðal annars fram að hann gerði ekki athugasemdir við háttsemi eins og henni væri lýst í ákæru. Hann kvaðst hins vegar ekki muna neitt eftir umræddum atvikum né heldur hefði hann gert sér grein fyrir því að umrætt fólk, A og B, væru starfsmenn að sinna störfum í húsinu. Ákærði kvaðst hafa verið gestur í samkvæmi í húsinu og hann komið þangað kvöldið áður. Hann hefði neytt áfengis, landa, og þá hefðu róandi lyf einnig verið á staðnum. Ákærði kvaðst telja að honum hefði verið byrlað lyfi út í áfengið svo af hlaust óminnisástand. Hann hefði í raun engar minningar af því sem gerðist, myndi eftir sér þegar hann var kominn í fangaklefa hjá lögreglu. Ákærði kvaðst ekki kannast við hníf sem lagt var hald á við rannsókn málsins og ekki vita hvaðan hann væri kominn. Ákærði kvaðst kannast við að hafa áður farið í óminnisástand við neyslu áfengis en þó ekki með þeim hætti að honum væri það hugleikið að hann gæti farið í slíkt ástand. Þá hefði slíkt ástand ekki áður leitt af sér vandræði eða ofbeldi af þeim toga sem hér um ræðir.

2.

Vitnið A bar meðal annars um að hafa verið við störf umræddan dag í húsnæðinu. Um væri að ræða húsnæði fyrir fólk í vímuefnavanda og þá sem minna mega sín. Vitnið kvaðst vera starfsmaður velferðarsviðs Reykjavíkurborgar og starf hans fælist í því að annast húsgæslu, ræstingu og veita íbúum ýmiss konar daglega aðstoð. Hann kvaðst í starfi sínu ekki taka ákvarðanir sem vörðuðu búsetu í húsnæðinu né heldur ef brotið væri gegn húsreglum. Aðkoma hans að hinu síðarnefnda væri að tilkynna um slíkt en það væri annarra að bregðast við og taka ákvarðanir.

Vitnið kvaðst umræddan dag hafa orðið var við ákærða í húsinu þar sem hann hefði verið að reyna að komast inn á læstan kvennagang. Vinnuaðstaða vitnisins hefði verið í starfsmannaíbúð við hliðina. Ákærði hefði bankað upp á og vitnið komið til dyra, ásamt öðrum starfsmanni, B. Ákærði hefði viljað að sér yrði hleypt inn á kvennaganginn. Vitnið hefði neitað því og sagt að þau hefðu ekki heimild til þess. Ákærði hefði þá allt í einu dregið upp vasahníf, haldið honum þannig að blaðið vísaði beint upp og jafnframt sagst ætla að telja upp á þremur, annars myndi hann stinga þau. Vitninu hefði brugðið og hann lokað og læst dyrunum og kallað til lögreglu. Ákærði hefði virst vera rólegur og áttaður á stað og stund, auk þess að skilja í stuttum samræðum þeirra að hann mætti ekki fara inn á kvennaganginn. Það sem gerðist hefði því komið vitninu mjög á óvart. Vitnið kvaðst ekki vita af hverju ákærði hefði bankað upp á hjá þeim.

Umrædd starfsmannaíbúð hefði ekki verið sérstaklega merkt að utan en á hurðina væru oft hengdar upp tilkynningar um viðveru starfsmanna. Vitnið kvaðst hins vegar ekki vita hvort svo hefði verið í umrætt skipti. Þá kvaðst vitnið ekki muna hvort hann hefði verið með starfsmannaskilríki sýnileg á sér umræddan dag. Vitnið kvaðst vita til þess að ákærði hefði verið gestkomandi í tiltekinni íbúð á þriðju hæð hússins frá því um nóttina og að þar hefði verið áfengisneysla.

3.

Vitnið B bar meðal annars um að hafa verið við afleysingastörf á umræddum stað þegar téð atvik áttu sér stað. Hún hefði verið nýbyrjuð í því starfi. Hún hefði verið starfsmaður velferðarsviðs Reykjavíkurborgar og unnið samkvæmt starfslýsingu sem gilti um starfsemi í umræddu húsnæði. Hlutverk hennar hefði verið að sinna öryggis eða húsgæslu samhliða því að veita íbúum margvíslega aðstoð og þjónustu. Henni hefði hins vegar ekki verið ætlað að taka ákvarðanir um réttindi og skyldur íbúa.

Hún hefði í umrætt skipti verið í umræddri starfsmannaíbúð, næst læstum kvenna-gangi, þegar bankað hefði verið á hurðina. Hún hefði farið til dyra og þar hefði verið maður sem hefði beðið um að verða hleypt inn á kvennaganginn. Maðurinn hefði verið með aðra höndina fyrir aftan bak. Vitnið hefði tjáð manninum að ekki væri leyfilegt að hleypa honum inn á kvennaganginn, hann þyrfti sjálfur að hringja á dyrabjöllu hjá íbúa til að hleypa honum inn. Vitnið hefði jafnframt snúið sér við í átt að samstarfsmanni sínum, A, og spurt hvort hún væri ekki örugglega að fara með rétt mál. A hefði komið að dyrunum og staðfest að svo væri. Þegar vitnið hefði síðan snúið sér að manninum hefði hann verið búinn að draga upp hníf. Þá hefði hann sagt við þau að ef þau hleyptu honum ekki inn á ganginn myndi hann stinga þau með hnífnum. Aðspurð kvaðst vitnið ekki útiloka að maðurinn hefði í því sambandi tekið fram að hann ætlaði fyrst að telja upp á þremur áður en hann beitti hnífnum. Vitnið kvaðsig ráma í að þetta hefði verið með þessum hætti en hún væri hins vegar ekki alveg viss um það. Vitnið og A hefðu brugðist skjótt við og lokað dyrunum og haldið hurðinni aftur. Þau hefðu náð að læsa að sér.

Maðurinn hefði þá farið aðeiga við læsinguna með hnífnum þar sem hann var fyrir utan. Maðurinn hefði síðan farið upp á þriðju hæð hússins og lögregla síðan komið á staðinn. Vitnið kvaðst telja að maðurinn hefði gert sér grein fyrir því að þau væru starfsmenn. Vitnið vísaði til þess að hann hefði bankað upp á hjá þeim og ætlast til þess að sér yrði hleypt inn á ganginn. Þá hefði hann verið búinn að vera í húsnæðinu og hann því gert sér grein fyrir hvað væru íbúðir og hvað væri vaktin. Einnig hefði jafnan verið miði utan á hurðinni með símanúmeri og öðrum upplýsingum. Þá hefði vitnið verið að útskýra fyrir honum reglurnar þegar hún ræddi við hann í undanfara þess að hann dró upp hnífinn. Maðurinn hefði verið önugur og í annarlegu ástandi. Viðmót hans hefði verið mjög kalt, hann hefði ætlað sér að komast inn á kvennaganginn og vitað í hvaða íbúð. Þá hefði hann virst meðtaka það sem hún sagði en hins vegar ekki vilja samþykkja það. Hótunin hefði verið mjög köld og hún sett fram með mjög beinskeyttum og ákveðnum hætti og vitnið orðið mjög hrædd.

4.

Vitni, lögreglumaður nr. C, staðfesti frumskýrslu sem hann ritaði vegna málsins og gerði nánar grein fyrir atvikum. Í skýrslu vitnisins kom meðal annars fram að borist hefði tilkynning um mann á umræddum stað sem væri að ógna öðrum með hnífi. Vitnið hefði ásamt fleiri lögreglumönnum farið á staðinn, þar með talið liðsmönnum sérsveitar ríkis-lögreglustjóra. Vitnið hefði í byrjun aðgerða farið inn í umrædda starfsmannaíbúð og horft á myndupptöku úr eftirlitsmyndavélakerfi þar sem maður hefði sést vera með hníf. Umræddir starfsmenn í húsinu hefðu ekki verið sérstaklega auðkenndir. Þá kvaðst vitnið ekki muna hvort starfsmannaíbúðin hefði verið sérstaklega merkt að utan. Lögregla hefði í framhaldi farið að íbúð í húsinu þar sem maðurinn hefði verið búinn að loka að sér. Maðurinn hefði neitað að opna fyrir lögreglu. Lögregla hefði ekki verið viss hvort annað fólk gæti verið í íbúðinni og því hefði verið talið brýnt að komast inn með skjótum hætti og tryggja aðstæður og varna því að maðurinn færi út um svaladyr. Lögregla hefði því brotið sér leið inn í íbúðina. Maðurinn hefði hörfað inn á baðherbergi og lokað að sér. Lögregla hefði einnig þurft að brjóta sér leið þar inn. Maðurinn hefði verið handtekinn en hann streist á móti. Um hefði verið að ræða sama mann og sást á myndupptökunni og það hefði reynst vera ákærði. Aðrir en ákærði hefðu ekki reynst vera í íbúðinni. Þá hefði einnig verið lagt hald á hníf þar inni sem passaði við hníf sem sást áður á upptökunni.

Vitnið kvaðst ekki muna sérstaklega eftir ástandi eða samskiptum við ákærða á staðnum en hann hefði verið mótfallinn afskiptum lögreglu.

IV.

Niðurstöður:

Ákærði reisir frávísunarkröfu á því að grundvöllur málsins hafi breyst verulega við meðferð þess fyrir dómi. Við skýrslutökur af brotaþolunum A og B fyrir dómi hafi verið upplýst að þau voru starfsmenn velferðarsviðs Reykjavíkurborgar en ekki á vegum Félagsbústaða hf. Rannsókn málsins hafi því verið áfátt áður en kom til útgáfu ákæru og þáhafi rannsókn verið haldið áfram fyrir dómi.

Samkvæmt 1. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 er markmið rannsóknar að afla allra nauðsynlegra gagna til þess að ákæranda sé fært að ákveða að henni lokinni hvort sækja skuli mann til sakar, svo og að afla gagna til undirbúnings á málsmeðferð fyrir dómi. Meðan mál er til rannsóknar aflar lögregla meðal annars allra tiltækra gagna um verknað þann sem um er að ræða, svo sem stað og stund og öll nánari atvik, sem ætla má að skipt geti máli, sbr. 1. mgr. 54. gr. sömu laga. Undir þetta getur meðal annars fallið gagnaöflun til skýringar á stöðu brotaþola að lögum við úrlausn á því hvort viðkomandi njóti sértækrar refsiverndar. Ákæruvaldið hefur talið framlögð rannsóknargögn nægileg til að meta skilyrði málshöfðunar og lagt grundvöll málsins með útgáfu ákæru, sbr. 1. mgr. 53. gr., 2. mgr. 57. gr., 145. gr. og 152. gr. laga nr. 88/2008.

Í máli þessu háttar svo til að við skýrslugjöf fyrrgreindra brotaþola fyrir dómi og með gagnaöflun samkvæmt tilmælum dómsins, sbr. 2. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008, hefur verið upplýst að ákæruvaldið hefur ranglega lagt til grundvallar við útgáfu ákæru að umræddir starfsmenn væru á vegum Félagsbústaða hf. þegar hið rétta er að þau voru starfsmenn velferðarsviðs Reykjavíkurborgar. Dómur skal reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008. Þá getur dómurinn beint því að ákæruvaldinu að afla frekari gagna til að upplýsa og skýra mál frekar, sbr. sannleiksr eglu sakamálaréttarfars. Ákæruvaldið er bundið af málatilbún-aði sínum og verður að bera hallann af því ef ekki er unnt að sýna fram á að verknaðar-lýsing ákæru eigi rétt á sér. Þá hefur ekki verið hlutast til um útgáfu framhaldsákæru, sbr. 1. mgr. 153. gr. laga nr. 88/2008. Framangreindir annmarkar varðandi formlega stöðu umræddra starfsmanna lúta fyrst og fremst að efnisúrlausn málsins í framangreindum skilningi. Þá verður á engan hátt séð að vörn málsins fyrir dómi hafi verið áfátt, eins og hér stendur á. Verður því ekki fallist á kröfu ákærða um frávísun málsins frá dómi.

Ákærði hefur játað háttsemi samkvæmt ákæru en hann byggir varnir sínar einkum á því að ekki sé unnt að heimfæra háttsemina undir 1. mgr. 106. gr. almennra hegningar-laga, eins og málið er vaxið. Nánar tiltekið byggir hann á því að umræddir starfsmenn, A og B, hafi ekki verið opinberir starfsmenn í merkingu refsiákvæðisins. Þá byggir hann einnig á því að honum hafi ekki verið kunnugt um að þau væru starfsmenn í umræddu húsnæði.

Þrátt fyrir að ákærði hafi játað háttsemina er engu að síður nauðsynlegt, eins og hér stendur á, að taka til sjálfstæðrar athugunar dómsins hvort játningin, eins og hún liggur fyrir, samrýmist nægjanlega sakargögnum og öðru því sem fram hefur komið við með-ferð málsins fyrir dómi. Fyrir liggur samkvæmt fyrrgreindri myndupptöku úr eftirlits-myndavélakerfi umrædds húsnæðis, að ákærði var téðan dag staddur utan við starfs-mannaíbúð vakthafandi starfsmanna þar sem hann bankaði upp á. Þá liggur fyrir að ákærði var handtekinn á öðrum stað í húsnæðinu stuttu síðar og er enginn vafi á því að hann var sá maður sem var á myndupptökunni, sbr. framburði A, B og lögreglumanns nr. C fyrir dómi. Greinilega sést á myndupptökunni þar sem ákærði dró fram hníf og hélt honum á lofti á meðan dyrnar á umræddri starfsmannaíbúð voru opnar. Þá liggur fyrir samkvæmt vætti A og B að þau voru á þeim tímapunkti stödd fyrir innan dyrnar í starfsmannaíbúðinni og þá nýbúin, samkvæmt framburði þeirra beggja, að gera ákærða grein fyrir því að ekki væri unnt að hleypa honum inn á kvennaganginn. Einnig sést stuttu síðar á myndupptöku þar sem A og B komu fram á gang úr starfsmannaíbúðinni og er því enginn vafi á því að þau voru þar inni þegar ákærði bankaði upp á. Þessu til viðbótar liggur fyrir samkvæmt vætti A og B að ákærði hótaði með orðum að stinga þau með hnífnum samhliða því sem hann hélt á hnífnum, eins og áður greinir. Samkvæmt framangreindu telst því sannað að ákærði hafi haldið hnífi á á lofti og hótað því með orðum að stinga A og B.

Samkvæmt vætti A og B, sem stutt er starfslýsingu sem aflað var undir rekstri málsins, liggur fyrir að þau voru í umrætt skipti starfsmenn á vegum velferðarsviðs Reykjavíkurborgar en ekki á vegum Félagsbústaða hf., gagnstætt því sem lagt er upp með í ákæru. Ákæruvaldið verður að bera hallann af því og kemur því ekki til álita að leggja til grundvallar þann hluta verknaðarlýsingar ákæru að þau hafi verið við störf sem vaktmenn hjá Félagsbústöðum á vegum Reykjavíkurborgar. Verður ákærði því sýknaður af þeim hluta ákærunnar. Af því leiðir að staða umræddra starfsmanna að lögum út frá merkingu 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga hefur ekki frekari þýðingu fyrir úrlausn málsins, eins og hér stendur á.

Samkvæmt framangreindu liggur fyrir og telst sannað að ákærði dró upp hníf og hélt honum á lofti í samskiptum sínum við A og B, auk þess að viðhafa ummæli um að hann ætlaði að stinga þau. Að þessu virtu verður að fallast á með ákæruvaldinu að ákærði hafi ógnað þeim með hnífi og hótað því að stinga þau, eins og greinir í ákæru. Var um að ræða hótun sem var til þess fallin að vekja hjá öðrum manni ótta um líf, heilbrigði og velferð. Að auki ber að líta til þess að vitnið B bar um það að hafa orðið mjög hrædd í umrædd skipti, aukþess sem vitnið A bar um að sér hefði brugðið. Með framangreindri háttsemi braut ákærði gegn 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og verður hann sakfellur fyrir brot gegn því refsiákvæði.

Ákærði hefur borið fyrir sig óminnisástand vegna áfengis- og/eða lyfjanotkunar. Samkvæmt vætti fyrrgreinds lögreglumanns, auk A og B, liggur fyrir að ákærði var í annarlegu ástandi í umrætt skipti. A og B báru bæði um að ákærði hefði virst vera áttaður á stað og stund og skilja það sem fram fór í samtölum þeirra við hann. Að þessu virtu verður ákærða refsað fyrir brotið þótt hann hafi verið undir vímuáhrifum, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 17. gr. almennra hegningarlaga. Þá hefur ekkert haldbært komið fram í málinu um að svo hafi verið ástatt um ákærða að 2. málsl. sömu lagagreinar eigi við um hann.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 15. september 2020, var honum gerð sekt samkvæmt viðurlagaákvörðun Héraðsdóms Vesturlands 28. febrúar 2013, vegna umferðarlaga og fíkniefnalagabrots. Ákærði var dæmdur til sektar-greiðslu með dómi sama dómstóls 2. mars 2017 fyrir eignaspjöll og brot gegn um-ferðarlögum. Þá var ákærði með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. júní 2020 dæmdur í þrjátíu daga fangelsi fyrir umferðarlagabrot. Brot það sem ákærði er nú sakfelldur fyrir var framið áður en hinn síðastnefndi dómur var kveðinn upp og er því um að ræða hegningarauka, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Til refsiþyngingar horfir að grófleiki hótana og hættustig var með meira móti, verkið beindist að mikilvægum verndarhags-munum, auk þess sem sakaferill ákærða horfir til refsiþyngingar, sbr. 1., 3. og 5. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Ákærða til málsbóta verður litið til þess að hann hefur að nokkru játað háttsemina fyrir dómi, sbr. 8. tölul. 1. mgr. sömu lagagreinar. Tafir hafa orðið á meðferð málsins sem eru ákærða óviðkomandi og verður einnig litið til þess við ákvörðun refsingar. Að öllu framangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákvörðuð fangelsi í þrjátíu daga. Vegna sakaferils ákærða og grófleika hótana þykir ekki unnt að skilorðsbinda refsinguna.

Með vísan til ákvæða í ákæru verður hnífur (munaskrá 135232) sem notaður var við framningu brotsins gerður upptækur til ríkissjóðs.

Varðandi sakarkostnað sem féll til á rannsóknarstigi þá hefur ákærði mótmælt því að útlagður kostnaður lögreglu vegna viðgerðar á hurð í umræddu húsnæði verði felldur þar undir. Því til stuðnings hefur ákærði vísað til þess að ekki sé sýnt fram á að nauð-synlegt hafi verið að brjóta upp hurðina og nægjanlegt hefði verið að kalla til lásasmið til að opna dyrnar. Verði því aðeins unnt að leggja til grundvallar, sem sakarkostnað, útgjöld lögreglu vegna útkalls lásasmiðs sem kom á staðinn en ekki það sem féll til, til viðbótar, vegna fyrrgreindrar viðgerðar. Á þetta verður ekki fallist. Samkvæmt gögnum málsins liggur fyrir, auk vættis lögreglumanns nr. C, að ákærði var í umrætt skipti í aðdraganda handtöku búinn að loka að sér í íbúð í húsnæðinu án þess að hann byggi þar og neitaði að opna fyrir lögreglu. Þá var það stuttu eftir að hann hafði verið að hóta starfsmönnum í húsinu, eins og áður greinir. Þá var ekki vitað á þeim tíma hvort annar maður væri í íbúðinni, sem gæti stafað ógn af ákærða, auk þess sem hætta var á því að ákærði færi af staðnum. Eðli málsins samkvæmt verður að telja að lögregla hafi við þessar aðstæður þurft að bregðast skjótt við. Var því nauðsynlegt, eins og þarna stóð á, að brjóta sér leið inn í íbúðina, handtaka ákærða og koma í veg fyrir athafnir sem gætu raskað öryggi annarra, sbr. 2. mgr. 74. gr., 2. mgr. 75. gr. laga og 1. mgr. 90. gr. nr. 88/2008, sem og b-lið 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996. Þá blasir við að laga þurfti hurðina á eftir svo umrædd íbúð stæði ekki opin og óvarin eftir þetta. Voru því umrædd útgjöld í heild sinni óhjákvæmileg í merkingu c-liðar 233. gr. laga nr. 88/2008.

Með hliðsjón af framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 235. gr., sbr. 233. gr., laga nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar. Til þess kostn-a ðar teljast málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S. F-kk-ef lögmanns, vegna málsvarnar fyrir dómi, sem ráðast að mestu af tímaskýrslu, 600.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Til sakarkostnaðar teljast einnig fyrrgreind útgjöld vegna útkalls lásasmiðs og viðgerðar á hurð, eins og áður greinir, 85.500 krónur, sbr. yfirlit ákæruvaldsins. Vegna úrslita málsins verður ákærði dæmdur til að greiða þriðjung framangreinds sakarkostnaðar, eða samtals 228.500 krónur, en tveir þriðju hluta kostn-aðarins greiðist úr ríkissjóði.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið A-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf, settur saksóknari.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við með-ferð málsins 1. janúar 2021 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Hafnað er kröfu ákærða, H-kk-ef L-kk-ef S-kk-ef, um frávísun málsins frá dómi.

Ákærði sæti fangelsi í þrjátíu daga.

Ákærði sæti upptöku á hnífi (munaskrá 135232).

Ákærði greiði samtals 228.500 krónur í sakarkostnað til ríkissjóðs, og er þar inni-falinn þriðjungur málsvarnarlauna skipaðs verjanda hans, S-kk-ef S. F-kk-ef lög-manns, sem í heild nema 600.000 krónum með virðisaukaskatti, og þriðjungur af öðrum útgjöldum ákæruvaldsins sem í heild nema 85.500 krónum. Að öðru leyti greiðist sakar-kostnaður úr ríkissjóði.

D-kk-nf K-kk-nf