E-2053/2013

I.

Mál þetta, sem var dómtekið 13. janúar sl., er höfðað við þingfestingu þess 16. maí 2013 af A, [...], gegn X ehf., [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði sér 1.144.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af stefnufjárhæðinni frá 9. desember 2012 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu en til vara að krafa stefnanda verði lækkuð stórlega. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

II.

Stefnandi er múrarameistari. Hann tók að sér múrverk á heilsárshúsi sem hið stefnda félag er með í byggingu að Y í Grímsnes- og Grafningshreppi. Eigandi og framkvæmdastjóri stefnda, B, og eiginmaður hennar, C, sem búa erlendis, hófu umræddar byggingarframkvæmdir. Árið 2011 mun hið stefnda félag hafa verið stofnað um framkvæmdirnar.

Upphaf vinnu stefnanda við húsbygginguna má rekja til þess að hann gerði tilboð „í vinnu og efni við inni múrverk“ á húsinu 19. mars 2010. Tilboðið var svohljóðandi: „Hleðsla 10500 kr m² / útveggir 8000 kr m² (gluggar og op dragast ekki frá, nema þeir séu stærri en 3 fermetrar og þá [dragast] einungis þeir fermetrar sem eru umfram 3, gluggakantarnir og réttskeiðar eru inni í þessum 3 fermetrum sem reiknast með hverjum glugga og opi, sama gildir um steinveggina) / pússning á stein 3500 kr m² / og gólfin 3000 kr m² / slípun á loftunum 300 kr m² / útlagður efniskostnaður greiðist strax en vinnuliður þegar verkþáttur klárast.“ B samþykkti tilboðið sem verkkaupi með undirritun sinni á það.

Stefndi hefur lagt fram nokkra reikninga sem stefnandi gaf út á hendur húsbyggjenda vegna vinnu við fyrrgreint hús. Meðal þeirra er reikningur nr. 16, dags. 9. nóvember 2012, sem beint var að C. Laut hann að frágangi á „köntum og vatnsbrettum kringum glugga við [Y]“, múrfyllingu, filtun og kíttun, eins og þar segir. Fram kom á reikningnum að um væri að ræða 143 metra á 8.000 krónur metrann með virðisaukaskatti, en þar af næmi efniskostnaður 343.200 krónum. Fyrrgreindur C mun hafa farið þess á leit við stefnda að reikningurinn yrði gefinn út á hendur stefnda í stað þess að beina honum að sér. Það gerði stefnandi og lýtur krafa hans að greiðslu samkvæmt þeim reikningi sem er nr. 18 og gefinn út 9. desember 2012.

Í málinu hefur stefnandi lagt fram ódagsetta sundurliðun á þeim vinnustundum sem krafan byggist á. Þar kemur fram að um sé að ræða samtals 119 klukkustundir tveggja múrarameistara, s-kk-ef og D, sem hafi verið innt af hendi á tímabilinu frá 17. október 2012 til 4. nóvember 2012. Þá er þess getið í sundurliðuninni að kostnaður við akstur hafi verið 1.905,8 km x 120 krónur eða samtals 228.698 krónur og að efniskostnaður nemi 114.504 krónum sem var nánar sundurliðaður í skjalinu.

Með tölvuskeyti lögmanns stefnda 7. febrúar 2013 til stefnanda var efniskostnaði og metraverði fyrrgreinds reiknings hafnað sem of háu, en þar segir að verkið hafi verið unnið án þess að stefnandi hefði gert tilboð í það. Sömu sjónarmið eru rakin í tölvuskeyti lögmannsins til lögmanns stefnanda 27. febrúar 2013, auk þess sem þar var talið að stefnandi hefði ekki átt að byrja verkið fyrr en hann hefði haft samband við húsbyggendur og að kostnaður verksins lægi nokkurn veginn fyrir. Var reikningnum hafnað sem allt of háum

III.

1. Málsástæður og lagarök stefnanda

Í stefnu kemur fram að krafan sé reist á fyrrgreindum reikningi nr. 18 vegna vinnu o.fl. við múrverk. Fram kemur að stefnandi hafi verið múrarameistari að nýbyggingunni og hafi séð um múrverk þess frá upphafi eða frá árinu 2011. Krafan sé vegna vinnu og efnisútláta stefnanda og samstarfsmanns hans, D múrarameistara, á tímabilinu október og nóvember 2012. Verkið hafi verið fólgið í því að ganga frá köntum og vatnsbrettum við bygginguna, sem og að ganga frá múrfyllingum, og loks að „filtra“ og „kítta“, alls u.þ.b. 143 metra, eins og fram komi á reikningnum. Samkvæmt nánari sundurliðun reikningsins hafi vinnuliðurinn numið 800.800 krónum, aksturskostnaður numið 228.696 krónum og efniskostnaður 114.504 krónum. Stefndi hafi sérstaklega óskað eftir því að reikningurinn yrði skrifaður á stefnda, en fyrri reikningar, sem hafi verið greiddir, hafi verið gefnir út á fyrirsvarsmann stefnda. Stefndi hafi lofað í upphafi að greiða reikninginn en vanefnt það. Hann haldi því fram, án haldbærra raka að mati stefnanda, að reikningurinn sé of hár.

Um lagatilvísanir vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfu um dráttarvexti, þar með talda vaxtavexti, kveðst stefnandi styðja við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Þá styðjist krafa um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

2. Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi tekur fram í greinargerð sinni að gluggar sem hafi verið stærri en þrír fermetrar hafi átt að dragast frá útvegg og að öll vinna sem hafi snúið að slíkum gluggum, m.a. frágangur kanta og vatnsbretta, hafi því verið aukaverk og ekki inni í tilboðinu. Litið hafi verið á öll verk, sem ekki hafi rúmast innan tilboðsins, sem aukaverk, þar sem koma hafi þurft til ósk eigenda stefnda á vinnu við aukaverkið og tilboð frá stefnanda í það. Fyrr hafi ekki átt að byrja á slíku verki, enda hafi það ekki verið innan tilboðsins. Til stuðnings þessu vísar stefndi til ýmissa reikninga vegna aukaverka sem eigendur stefnda hafi óskað eftir.

Af hálfu stefnda kemur fram að vinna við múrverk hafi verið að mestu lokið í byrjun árs 2012. Eftir hafi verið að klára þrjá veggi á salerni, ganga frá öllum gluggum inni, klára arinn og síðan annað smálegt. Húsbyggjendur hafi talið sig vera búna að greiða að fullu fyrir alla útveggi hússins, þ.m.t. glugga minni en þrjá fermetra, og að mögulega hafi þeir verið búnir að ofgreiða stefnanda samkvæmt magntöluskrá fyrir húsið. Á þessum tíma hafi stefnandi verið að meira eða minna leyti farinn til annarra starfa og erfiðlega hafi gengið að fá hann til að ljúka við múrverkið í húsinu. Í júlí 2012 hafi þolinmæði húsbyggjenda verið þrotin og hafi stefnandi samþykkt að fá annan múrara til að klára það sem eftir hafi verið að gera inni í húsinu. Verksambandi aðila hafi því verið lokið í júlí 2012 þótt einhver tilfallandi verk væru eftir. Hafi húsbyggjendur þá verið búnir að greiða háar fjárhæðir fyrir múrverk, eða um og yfir 10 milljónir króna. Þeim hafi því þótt nóg um.

Stefndi tekur fram að á öllum reikningum frá stefnanda hafi komið fram lýsing á vinnuframlagi og efniskostnaði. Á engum reikningi hafi verið getið um akstur. Af hálfu stefnda er einnig tekið fram að þegar reikningur nr. 16 hafi borist hafi C óskað eftir því að reikningurinn yrði fremur stílaður á stefnda án þess að hann hafi haft tök á því að kanna betur tilurð reikningsins. Þegar húsbyggjendur hafi komið til landsins í desember 2012 hafi þeir hitt stefnanda í byrjun janúar 2013 og rætt málin. Þar hafi komið fram ósk af þeirra hálfu um heildaruppgjör verksins. Slíkt uppgjör hafi ekki borist.

Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína á nokkrum atriðum. Fyrir það fyrsta hafi verksambandi húsbyggjenda og stefnanda verið lokið í júlí 2012, enda hafi aðrir múrarar verið komnir til vinnu við húsið með samþykki stefnanda. Hafi stefnandi lítið sem ekkert haft samband við eigendur stefnda frá því í júlí 2012. Þá er á því byggt að verkið, sem unnið hafi verið samkvæmt tilgreiningu á umræddum reikningi, hafi flokkast sem aukaverk. Þar sem verkið hafi verið aukaverk, og húsbyggjendur ekki beðið um það, verði að líta svo á að stefnandi hafi ráðist í það að eigin frumkvæði án samþykkis húsbyggjenda. Reikningurinn sé því algerlega á ábyrgð stefnanda og sé stefnda óviðkomandi. Um haustið 2012 hafi verið með öllu óljóst hversu mikið múrverk þyrfti að vinna á framhlið og hliðum hússins, þar sem eftir hafi verið að klæða húsið með grágrýti, sem átti meðal annars að koma inn á kanta í gluggum hússins. Stefndi byggir jafnframt á því að ekki hafi legið fyrir tilboð frá stefnanda í umrætt aukaverk.

Stefndi mótmælir einnig reikningnum sem röngum og of háum, þar sem frágangur kanta og vatnsbretta í kringum glugga (múrfylling, filtun og kíttun), samtals 143 metrar á 8.000 krónur metrinn með virðisaukaskatti, sé allt of hátt verð. Húsbyggjendur hefðu aldrei samþykkt þetta verð, enda hafi vinnuframlag og efnisnotkun við hvern metra verið afar lítið. Þar vísar stefndi til þess að stefnandi hafi dregið fríhendis (unnið úr poka) þunnan múr á vatnsbretti og kanta, sem hafi verið um 10 til 15 cm á breidd, og ekki slegið upp borðum við vatnbrettin og kantana. Þá hafi kíttun aðeins verið tilfallandi. Stefndi heldur því fram að metrafjöldi kanta og vatnsbretta samkvæmt hinum umdeilda reikningi, 143 metrar, hljóti að vísa til allra glugga hússins, einnig þeirra sem hafi verið undir þremur fermetrum, og falli því undir tilboð stefnanda, sem húsbyggjendur hafi þegar greitt fyrir. Stefndi tekur fram að tveir gluggar séu stærri en þrír fermetrar á bakhlið hússins. Vinna við þá eigi samkvæmt tilboðinu að teljast aukaverk, en stefndi tekur fram að þar hafi ekki átt að klæða kanta með grágrýti. Samkvæmt mælingum húsbyggjenda hafi lengd þessara kanta numið 30,89 metrum. Stefndi tekur jafnframt fram að stefnandi hafi ekki lokið við filtun á 2.93 cm fyrir ofan glugga með hurð í. Hins vegar hafi ekki átt að vinna við glugga yfir þremur fermetrum á framhlið og hliðum hússins fyrr en þær hefðu verið klæddar með grágrýti. Heldur stefndi því fram að öll vinna stefnanda við þá glugga hafi verið fráleit og að hann verði að bera hallann af samskiptaleysi sínu við húsbyggjendur að því leyti.

Stefndi hafnar enn fremur efniskostnaði reikningsins, 343.200 krónum, sem röngum. Með tölvuskeyti 27. febrúar 2013 hafi stefndi óskað eftir sundurliðun á efniskostnaði og kvittunum fyrir kaupum á því efni sem hafi verið notað. Í því svari sem hafi borist frá lögmanni stefnanda með tölvupósti 5. mars 2013, og lagt hafi verið fram sem „vinnuskjal“ af hálfu stefnanda, hafi komið fram einhvers konar eftir á breyting á efnisliðnum samkvæmt reikningnum. Þessi breyting hafi falist í því að akstur hafi verið settur í stað efniskostnaðar að fjárhæð 228.696 krónur. Aldrei hafi áður verið minnst á eða krafist greiðslu fyrir akstur af hálfu stefnanda, en þessi liður hafi aldrei verið á öðrum reikningum frá stefnanda. Þá hafi verið búið að færa efniskostnað niður í 114.504 krónur án þess að því hafi fylgt nótur fyrir kaupum á efni. Stefndi telur að þessar tilraunir til breytinga á reikningnum í versta falli sviksamlegar og að þær séu til þess fallnara að gera reikninginn ótrúverðugan. Þá sé ekki hægt að breyta reikningi eftirá með tölvupósti. Nauðsynlegt hefði verið að afturkalla hinn ógilda reikning og senda nýjan með breytingunni. Breytingin á reikningnum sé einnig ótrúverðug þar sem sami reikningur hafi verið stílaður á C án þessara breytinga eða meðfylgjandi „vinnuskýrslu“. Útskýringarnar séu gerðar eftir á, eftir að stefnandi hafi verið beðinn um kvittanir og sundurliðun efniskostnaðar sem ekki hafi verið lagt fram. Því telur stefndi að hafna beri efniskostnaði sem og aksturskostnaði samkvæmt þessum eftir á skýringum stefnanda.

Stefndi reisir varakröfu sína um lækkun fjárhæðar reikningsins á því að eingöngu eigi að greiða fyrir vinnu við glugga sem eru stærri en þrír fermetrar á bakhlið hússins, enda hafi húsbyggjendur þegar greitt fyrir alla glugga sem hafi verið minni en þrír fermetrar. Þá sé efniskostnaður reikningsins ósannaður þar sem engin gögn hafi verið lögð fram um efniskaupin þrátt fyrir áskorun þar um. Því sé algerlega á huldu hve mikið efni hafi farið í hið óumbeðna aukaverk. Þá hafnar stefnandi því að honum beri að greiða fyrir aksturskostnað. Á því er byggt af hálfu stefnda að það liggi ljóst fyrir að ekki hafi átt að múra gluggakanta og gera vatnsbretti á framhlið og hliðum hússins fyrr en búið væri að setja á húsið grágrýti, enda hafi útveggir þar ekki verið múraðir og allt eins víst að grágrýti yrði sett innan á gluggakanta á þeim hliðum.

Stefndi tekur fram að eftir standi tveir gluggar á bakhlið hússins sem hafi verið stærri en þrír fermetrar. Hann telur að til greina komi að greiða 4.0000 krónur fyrir hvern metra með virðisaukaskatti, eða helming þess verðs sem stefnandi krefji stefnda um fyrir hvern metra. Um þessa fjárhæð megi vísa til fylgiblaðs með framlögðum reikningi nr. 32, þar sem vinna við ílögn kanta hafi verið tilgreind 4.000 krónur. Stefndi tekur fram að vinna við hvern metra sé ekki mikil enda sé þunn múrhúð borin á úr poka, en það kallist filtun. Þá hafi múrfylling og kíttun einungis verið tilfallandi. Samkvæmt framangreindu lækki fjárhæð reikningsins í 123.560 krónur (1,93+1,93+2,93+2,40+2,40+9,65+9,65=30,89 metrar x 4.000 krónur). Öllu öðru á reikningnum mótmælir stefndi sem röngu og eftir á gerðu vinnuskjali. Að öðru leyti sé vísað til málavaxta og málsástæðna með aðalkröfu.

Stefndi kveðst byggja málskostnaðarkröfu sína á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV.

Í þinghaldi 26. september sl. var Á-kk-nf I-kk-nf verkfræðingur dómkvaddur til þess að leggja mat á eftirfarandi atriði í samræmi við matsbeiðni stefnda: „Hvað það kosti á metra með virðisaukaskatti og efni, frágangur annars vegar við gluggakanta og hins vegar við vatnsbretti, sem borið er á fríhendis úr poka, án þess að slegið sé upp borðum við verkið við fasteign matsbeiðanda?“

Í matsgerð hins dómkvadda matsmanns, dags. 12. nóvember 2013, sem lögð var fram í þinghaldi 19. sama mánaðar, segir eftirfarandi: „Matsmaður telur eðlilegt verklag við múrhúðun gluggakanta sé að verja glugga og gler, rappa kanta, negla réttskeiðar, múrfylla kanta, filta með steiningarlími, rífa saman við veggfleti og kítta í kverk milli kanta og glugga. Matsmaður metur það til jafns að múra gluggakanta og vatnsbretti. Matmaður telur að eðlilegt og sanngjarnt verð fyrir hvern lengdarmetra í verki sem hér um ræðir vera kr. 6.500, þar af kr. 600 vegna efnis og kr. 650 vegna aksturs. Miðað er við að efni sé unnið úr tilbúinni múrblöndu sem keypt er í pokum og hrært á staðnum, unnið sé úr tröppum og búkkum. Matsmaður telur eðlilegt að miða við að verkið hafi verið unnið af 3 mönnum og telur að verkið ætti að vinnast á 5 vinnudögum eða 120 vinnustundum að viðbættum akstri frá Reykjavík eða samtals um 150 vinnustundum.“

V.

Í máli þessu krefur stefnandi hið stefnda félag um greiðslu verklauna fyrir vinnu, sem stefnandi innti af hendi við heilsárshús, sem er í byggingu að Y í Grímsnes- og Grafningshreppi, samkvæmt reikningi sem stefnandi gaf fyrst út á hendur C 9. nóvember 2012, en síðar á hendur stefnda 9. desember 2012. Verkið fólst í múrfyllingu og öðrum frágangi á gluggaköntum og vatnsbrettum utanhúss. Enginn ágreiningur er um að verkið hafi verið leyst af hendi í október og nóvemberbyrjun 2012 og að engir þeir annmarkar hafi verið á vinnu stefnanda er veiti stefnda rétt til vanefndaúrræða.

Gögn málsins bera með sér að hið stefnda félag hafi verið stofnað í mars 2011 og að húsbyggingunni að Y hafi verið afsalað til félagsins 5. ágúst sama ár. Skráðar upplýsingar í hlutafélagaskrá styðja það sem fram kom við aðalmeðferð málsins að félagið hafi verið stofnað í því skyni að gefa fleiri fjölskyldumeðlimum en upphaflega stóðu að byggingu hússins kost á því að eiga hlut í því. Ágreiningslaust er að stefndi er réttur aðili að málinu þó að eldri reikningar stefnanda vegna vinnu við múrverk byggingarinnar hafi verið beint að C eða B persónulega. Stefnandi kveður B hafa óskað eftir að ráðist yrði í umrætt verk sumarið 2012, eins og síðar verður vikið að. Verður að líta svo á að þá hafi hún komið fram fyrir hönd hins stefnda félags sem framkvæmdastjóri þess og prókúruhafi. Af því leiðir að lög nr. 42/2000 um þjónustukaup gilda ekki um lögskiptin, sbr. 3. mgr. 1. gr. laganna, heldur almennar reglur kröfu- og samningaréttar.

Samkvæmt því sem fram kom fyrir dómi var stefnandi skráður múrarameistari við húsbygginguna. Hann mun hafa unnið við múrverk innanhúss í samræmi samþykkt tilboð sem hann gerði í það verk í mars 2010 og kveðst hann hafa gert verkbeiðanda reikninga eftir því sem því verki vatt fram. Að auki vann stefnandi að öðrum verkum að beiðni húsbyggjenda, þar á meðal við filtun veggja og þakskeggs utanhúss. Af framlögðum reikningum má ráða að þessi vinna hafi verið innt af hendi á árunum 2010 og 2011. Í málatilbúnaði stefnda kemur fram sú afstaða að vinna stefnanda utanhúss eigi ýmist að teljast aukaverk eða að þau hafi beinlínis verið unnin á grundvelli tilboðsins. Dómurinn fær ekki séð að vinna stefnanda við húsið að utan tengist því verki sem tilboðið hljóðaði um þannig að um auka- eða viðbótarverk hafi verið að ræða, hvað þá að þau verk falli undir tilboðið. Öll vinna stefnanda utanhúss byggðist því á sérstöku samkomulagi aðila um þau verk.

Vegna anna mun stefnandi hafa átt torvelt með að vinna fyrir húsbyggjendur á árinu 2012. Af þeim sökum mun hann hafa samþykkt að aðrir múrarar lykju allri vinnu við múrverk innanhúss. Sú vinna fólst einkum í frágangi á samskeytum glugga og útveggja. Stefndi ber því við að búið hafi verið að greiða stefnanda fyrir alla múrvinnu við glugga innan dyra sem voru undir 3 m² að stærð. Sú staðhæfing er hins vegar ekki studd viðhlítandi gögnum og telst hún ósönnuð.

Þó að stefndi hafi þurft að leita eftir þjónustu annarra múrara til að ljúka múrverki innandyra, útilokar það ekki stefnandi hafi verið fenginn til að halda áfram vinnu utandyra. Ekki er því fallist á með stefnda að þetta atriði geti verið til marks um að lögskiptum aðila hafi verið lokið sumarið 2012. Mat á réttmæti kröfugerðar stefnanda ræðst þvert á móti af því hvort samkomulag hafi tekist á þeim tíma milli aðila um að stefnandi tæki að sér verkið.

Mótmæli stefnda við því að greiða beri fyrir múrvinnu samkvæmt fyrrgreindum reikningi frá 9. desember 2012 er einkum á því reist að húsbyggjendur hafi ekki óskað eftir því að stefnandi gengi frá gluggaköntum og vatnsbrettum utanhúss, ekkert tilboð hafi borist í verkið, eins og áskilið hafi verið, og stefnandi ekki látið húsbyggjendur vita þegar hann hafi byrjað á verkinu í október 2012. Í þessu sambandi hafa stefndu meðal annars bent á að á þremur af fjórum hliðum hússins eigi að klæða það með grágrýti og að leggja eigi steinflísar úr sama efni á gluggakanta og vatnsbretti. Af þeim sökum hafi engin þörf verið á því að múra yfir kantana og ganga frá vatnsbrettum nema á bakhlið hússins.

Aðilum ber ekki saman um aðdraganda þess að stefnandi vann umrætt verk. Stefnandi lýsti atvikum þannig fyrir dómi að fyrirsvarsmaður stefnda, B, hafi haft samband við hann vorið 2012 og beðið hann um að vinna að ýmsu smálegu innandyra, en jafnframt minnst á að í framhaldinu þyrfti að ganga frá gluggaköntum utandyra. Stefnandi kvaðst ekki hafa getað tekið að sér verkið innandyra vegna anna. Hann hafi hins vegar hitt B í júlí 2012 þar sem farið hafi verið yfir það „hvernig ætti að pússa þessa gluggakanta“. Kvað hann húsbyggjendur „aðallega“ hafa pantað þessa vinnu á þessum fundi í júlí þó að minnst hafi verið á þennan verkhluta í símtalinu um vorið. Annríki hafi verið hjá stefnanda þetta sumar en hann kvaðst hafa lofað að fara í verkið áður en vetur gengi í garð. Þá hafi hann farið „gróflega yfir það hvað þetta myndi kosta“ og sagt „við þau að þetta myndi vera einhvers staðar yfir milljónina“. Kvað hann húsbyggjendur hafa byrjað að reka á eftir sér að fara í verkið í ágústlok og í september, en hann ekki komist í það fyrr en í október.

Tveir samstarfsmenn stefnanda, E og D, gáfu skýrslu fyrir dómi, þar sem þeir kváðust hafa orðið vitni að því er B hafði samband við stefnanda símleiðis sumarið og haustið 2012 til að kanna stöðu verksins og reka á eftir honum.

Fyrirsvarsmaður stefnda, B, lýsti atvikum þannig að sumarið 2011 hafi þau C óskað eftir því að stefnandi gerði tilboð í öll viðbótarverk til að þau hefðu yfirsýn yfir hvað þau væru að greiða fyrir. Kvaðst hún aldrei hafa fengið tilboð frá stefnanda í „gluggakantavinnu úti“, enda hafi þau ekki ætlað að ganga frá þeim þar sem klæða hafi átt húsið að utan með grágrýti. Hins vegar hafi þau verið í sambandi við hann símleiðis snemma sumars 2012 vegna leka við glugga á bakhlið hússins. Þar hafi þurft að „kítta eða gera vatnsbretti“, en þar sé húsið múrað en ekki klætt. Kvað hún stefnanda þá hafa sagt að hann ætti mjög annríkt og að þau hafi ekki heyrt meira frá honum um skeið. Aðspurð kvað hún í raun hafa litið svo á að vinnusambandi aðila væri lokið á þessum tíma. Þá neitaði hún því að hafa hitt stefnanda sumarið 2012, heldur kvaðst hún einungis hafa talað við hann í síma. Þegar hinn umdeildi reikningur hafi borist í lok ársins 2012 hafi þau óskað eftir fundi með stefnanda á kaffihúsi í Reykjavík um áramótin. Þar hafi þau óskað eftir uppgjöri og rætt um reikninginn, en hún kvaðst þá ekki hafa verið búin að fara „austur og sjá hvað hafi verið búið að gera“. Þá lýsti hún því að þau hefðu aldrei farið að samþykkja að greiða 8.000 krónur fyrir lengdarmetrann eins og reikningurinn hljóði um.

Við mat á framburði stefnanda og fyrirsvarsmanns stefnda verður að líta til þess að staðhæfingar þeirra um atvik hafa almennt takmarkað sönnunargildi fyrir dómi nema að þau hafi borið um atriði sem þeim er óhagstætt, sbr. 1. mgr. 50. gr. laga nr. 91/1991. Þá liggja ekki nema að litlu leyti fyrir gögn um samskipti stefnanda og húsbyggjenda um einstaka verkþætti utan dyra. Af þessum sökum er til að mynda ekki unnt að slá neinu föstu um hvort húsbyggjendur hafi krafist þess árið 2011 að framvegis skyldi stefnandi gera verðtilboð í einstaka verkþætti eða að venja hafi þá skapast um að hann byrjaði ekki á verki fyrr en hann hefði gert skýra grein fyrir hvað það myndi kosta. Telur dómurinn að sú ályktun verði ekki dregin af því einu að stefnandi hafi í tölvuskeyti 10. ágúst 2011 gert húsbyggjendum grein fyrir verði á sílanböðun og öðrum verkum sem hann var þá að byrja á.

Þó að óupplýst sé að stefnandi hafi gert húsbyggjendum formlegt tilboð í frágang gluggakanta og vatnsbretta, eða hann upplýst þau um áætlaðan kostnað verksins, sem hann kvaðst þó hafa gert, leysir það ekki hið stefnda félag undan greiðsluskyldu vegna vinnu stefnanda, sbr. til hliðsjónar 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup og 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Í samræmi við almennar reglur samningaréttar verður verkkaupi hins vegar að óska eftir eða samþykka vinnu sem honum er gert að greiða fyrir.

Múrverk utan dyra féll ekki undir skriflegan verksamning aðila, eins og rakið hefur verið. Af lýsingu verksins á hinum umdeilda reikningi mátti húsbyggjendum vera ljóst að stefnandi væri að krefja þá um greiðslu fyrir vinnu við gluggakanta á öllum gluggum og hurðaropum utanhúss. Fyrri reikningur stefnanda vegna þeirrar vinnu er frá 9. nóvember 2012. Er hann barst húsbyggjendum voru fyrstu viðbrögð þeirra að biðja um nýjan reikning sem beint væri að stefnda. Nýi reikningurinn er dagsettur 9. desember 2012. Ekki liggur fyrir að húsbyggendur hafi gert efnislegar athugasemdir við hann fyrr en með tölvuskeyti 23. janúar 2013. Í þeim athugasemdum sagði eftirfarandi: „Erum búin að leita upplýsinga vegna síðasta reiknings bæði [hjá] múrarameisturum og lögfræðilega og niðurstaðan er að metraverð og efniskostnaður, sem þú mátt senda okkur, er of hátt.“ Þá segir í tölvuskeytinu „Þar sem við fengum ekki tilboð fyrir síðasta verkefni frá þér og reikning fyrir hlutfallslega háan efniskostnað mótmælum við síðasta reikningi og óskum við eftir að þú endurskoðir hann á sanngjarnan hátt.“ Athugasemdir lögmanns stefnda í tölvuskeytum 7. og 27. febrúar sama ár, sem rakin eru í kafla II, lúta efnislega að sömu atriðum. Hvergi er hér vikið að því að stefnandi hafi ráðist í verkið án þess að húsbyggendur hafi óskað eftir því eða að það hafi að stórum hluta verið ónauðsynlegt. Mótmæli stefnda við greiðslu reikningsins á þeim grundvelli komu fyrst fram í greinargerð stefnda frá 13. júní 2013. Óhjákvæmilegt er að líta til þessa við sönnunarmat í málinu.

Þær teikningar sem lagðar hafa verið fyrir dóminn sýna ekki með hvaða hætti ganga eigi frá gluggaköntum og vatnsbrettum þar sem klæða á húsið. Stefndi styður hins vegar fullyrðingar sínar, um að ekki hafi verið ástæða til að múra þessa gluggakanta, við tillögu seljanda veggklæðningar á húsið samkvæmt tölvuskeyti 11. september 2013. Þar er lagt til að steinflísar, sömu gerðar og veggklæðningin, verði lagðar kringum gluggana og að flísarnar verði þynntar eða „múr hreinsaður úr sæti áður en kvoðað er“. Dómurinn leggur áherslu á að þessi tillaga kemur fram rúmu ári eftir að stefnandi kveður húsbyggjendur hafa óskað eftir því að hann gengi frá gluggaköntunum utan húss. Af þeim sökum getur stefndi ekki vísað til þessarar tillögu til stuðnings því að húsbyggjendur hafi á árinu 2012 viljað bíða með frágang gluggakantanna.

Með hliðsjón af framangreindu telur dómurinn ekki í ljós leitt að stefnandi hafi ráðist í umrætt verk án þess að húsbyggjendur hafi óskað eftir því. Þá er ósannað að gluggar á þeim hliðum hússins sem átti að klæða hafi verið undanþegnir í verkbeiðni húsbyggjenda. Af framangreindu leiðir að stefndu verða að bera hallan af því ef verkið kemur þeim ekki að öllu leyti að notum. Á stefnandi því rétt á endurgjaldi fyrir verkið í heild sinni.

Gegn neitun fyrirsvarsmanns stefnda er ósannað að stefnandi hafi látið húsbyggjendum í té verðáætlun um verkið sem hafi numið rúmlega einni milljón króna. Þar sem ekki var samið um verð fyrir þá þjónustu, sem stefnandi skyldi láta húsbyggjendum í té, ber stefnda að greiða það verð sem telst sanngjarnt í ljósi þess hve vinnan var mikil og hvers eðlis hún var, sbr. meginreglu 45. gr. laga um lausafjárkaup.

Stefnandi telur þá fjárhæð sem hann krefst greiðslu á sanngjarnt endurgjald fyrir umrætt verk. Því er andmælt af hálfu stefnda, en á honum hvílir sönnunarbyrði um að endurgjaldið sé ósanngjarnt. Eins og rakið hefur verið byggist reikningurinn á einingarverði fyrir hvern lengdarmetra af gluggaköntum. Ágreiningslaust er að ummál glugganna nemi samtals 143 metrum. Stefnandi telur sanngjarnt að greiða 8.000 krónur fyrir hvern metra, en inni í þeirri fjárhæð er kostnaður við efni og akstur. Samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns, sem stefndi hefur lagt fram, er komist að þeirri niðurstöðu að eðlilegt og sanngjarnt verð fyrir hvern lengdarmetra í hinu umdeilda verki séu 6.500 krónur fyrir hvern lengdarmetra, þar af 600 krónur fyrir efni og 650 krónur fyrir akstur. Stefnandi hefur ekki hnekkt þessu mati með yfirmati eða með framlagningu frekari gagna meðal annars um útlagðan kostnað. Fyrir dómi staðfesti stefnandi að hafa hagað verkinu með sama hætti og lýst sé í matsgerðinni. Með hliðsjón af framangreindu telur dómurinn að leggja beri niðurstöðu matsgerðarinnar til grundvallar úrlausn málsins. Sá munur, sem er á niðurstöðu matsgerðar og þeim reikningi sem liggur kröfugerð stefnanda til grundvallar, veitir að mati dómsins næga sönnun fyrir því að endurgjaldið, sem stefnandi krefur stefnda um, sé ekki að öllu leyti sanngjarnt í ljósi meginreglu 45. gr. laga um lausafjárkaup. Því ber að lækka kröfu stefnanda sem því nemur.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið verður stefnda gert að greiða stefnanda 929.500 krónur (6.500 x 143). Stefndi mótmælir ekki kröfu stefnanda um dráttarvexti og verður á þá fallist eins og í dómsorði greinir. Í ljósi niðurstöðunnar og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 þykir rétt að matskostnaður, 175.700 krónur, eigi að falla á stefnanda. Að teknu tilliti til þess verður stefnda gert að greiða stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, X ehf., greiði stefnanda, A, 929.500 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af stefnufjárhæðinni frá 9. desember 2012 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

Á-kk-nf H-kk-nf (sign.)