S-540/2012

Mál þetta, sem var dómtekið 20. f.m., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 13. júní 2012, á hendur X, kt. 000000-0000, […]. Lýsing á sakargiftum og heimfærsla til refsiákvæða samkvæmt ákæru er svohljóðandi:

„I.

Fyrir eftirfarandi kynferðisbrot, gagnvart stjúpdóttur sinni A, kennitala 000000-0000, á tímabilinu ágúst 2001 og allt til miðvikudagsins 14. mars 2012, er hún var 10 til 21 árs gömul á þáverandi heimili þeirra að […] frá upphafi tímabilsins til 1. mars 2008 en frá þeim tíma á heimili þeirra að […], nema annað sé tekið fram:

1. Ítrekað og reglulega áreitt A með því að káfa á kynfærum og brjóstum hennar utan og innan klæða.

Telst þetta varða við 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og við 199. gr. sömu laga eftir 28. desember 2008.

2. Ítrekað og reglulega, nema annað sé tekið fram, haft samræði og önnur kynferðismök við A með því að beita hana ofbeldi og ólögmætri nauðung, en ákærði notfærði sér yfirburðastöðu sína gagnvart henni vegna aldurs og reynslu og sem þolanda þeirra kynferðisbrota sem hér um ræðir:

a. Frá desember 2001 stungið fingri sínum inn í kynfæri hennar og látið hana fróa sér með því að láta hana halda um getnaðarlim sinn og ýmist hreyft hendur hennar eða látið hana hreyfa þær sjálf.

b. Í tvö skipti sleikt kynfæri hennar.

c. Frá hausti 2003 haft samræði við hana og ekki látið af háttseminni þótt hún bæði hann iðulega um að hætta.

d. Frá janúar 2011 sett kynlífshjálpartæki, tvo titrara, á og inn í kynfæri hennar í að minnsta kosti 10 skipti þrátt fyrir að hún bæði hann að hætta því.

e. Í eitt skipti á tímabilinu 2003-2006, innandyra á leikskólanum […], dregið niður buxur hennar, stungið fingri í kynfæri hennar, þuklað á brjóstum hennar innan klæða og haft við hana samfarir og ekki látið af háttseminni þótt hún bæði hann um að hætta.

f. Í eitt skipti í ágúst eða september 2011, utandyra í […] við […], hrint henni á jörðina, klætt hana úr buxum og haft við hana samræði og ekki látið af háttseminni þótt hún bæði hann um að hætta.

Teljast brot þessi varða við 1. mgr. 194. gr., 1. mgr. 201. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

3. Frá desember 2001, þegar A var 11 ára, ítrekað, eða að lágmarki 2-3 sinnum í mánuði, sýnt henni hreyfimyndir sem sýna börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt.

Telst þetta varða við 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga, en til vara við 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

4. Að lágmarki fjórum sinnum á tímabilinu myndað A á kynferðislegan og klámfenginn hátt er hún var nakin.

Telst þetta varða við 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og við 199. gr. sömu laga eftir 28. desember 2008.

5. Í eitt skipti á tímabilinu, áður en A varð 18 ára, tekið ljósmynd af því þegar hann var að hafa samræði við stúlkuna.

Telst þetta varða við 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

II.

Fyrir hótanir, með því að hafa ítrekað á tímabilinu hótað A lífláti segði hún frá kynferðisbrotum ákærða gagnvart henni.

Telst þetta varða við 233. gr. almennra hegningarlaga.

III.

Fyrir eftirfarandi kynferðisbrot gagnvart dóttur sinni B, kennitala 000000-0000, með því að hafa á tímabilinu 2010 til mars 2012, þegar stúlkan var 13-14 ára á heimili þeirra að […]:

1. Ítrekað káfað á kynfærum og brjóstum B innan og utan klæða eða að lágmarki einu sinni til tvisvar í mánuði.

Telst þetta varða við 2. mgr. 200. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

2. Að lágmarki þrisvar sinnum nuddað kynfæri B.

Telst þetta varða við 1. mgr. 200. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

3. Í eitt skipti látið B taka utan um harðan getnaðarlim sinn.

Telst þetta varða við 1. mgr. 200. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

4. Einu sinni á tímabilinu sýnt stúlkunni klámmyndband í tölvu sinni sem sýndi fullorðið fólk stunda hópkynlíf.

Telst þetta varða við 2. mgr. 200. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga, en til vara við 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

IV.

Fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft í vörslu sinni 635 ljósmyndir og 5 hreyfimyndir á geisladiskum sem sýna börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt. Lögregla haldlagði framangreind gögn sem fundust á heimili ákærða að […] og […] þann 22. mars og 23. apríl 2012.

Telst háttsemi þessi varða við 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er gerð krafa um að hann sæti upptöku á 25 geisladiskum, Toshiba fartölvu og kynlífshjálpartækjum, sbr. ákæruliður I.1.5.

Í málinu er ennfremur gerðar eftirfarandi einkaréttarkröfur á hendur ákærða:

Af hálfu A er krafist miskabóta að fjárhæð 4.500.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. mars 2012 til 25. maí sama ár, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Af hálfu B er krafist miskabóta að fjárhæð 1.500.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu frá 17. mars 2012 til 25. maí sama ár, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði neitar alfarið sakargiftum samkvæmt ákæruliðum I.2.b., I.2.e., I.5., II,III og IV. Hann hefur á hinn bóginn viðurkennt að hafa káfað á kynfærum og brjóstum A utan og innan klæða, sbr. ákæruliður I.1., en heldur því fram að það hafi gerst eftir að hún varð 16 ára og með hennar samþykki. Afstaða ákærða til sakargifta sem lýst er í ákærulið I.2. og hann hafnar ekki samkvæmt framansögðu er bundin þessum sama fyrirvara, en að auki heldur ákærði því fram að hann hafi aldrei beitt stúlkuna ofbeldi og ólögmætri nauðung, svo og að hann hafi látið af þeirri háttsemi sinni sem lýst er í ákærulið I.2.c. þegar hún hafi beðið hann um það. Hann kveðst minnast tveggja tilvika sem fallið geti undir ákærulið I.2.d. Hann hefur jafnframt viðurkennt að hafa haft samræði við A í ágúst eða september 2011, sbr. liður I.2.f., en neitar að hafa sýnt það harðræði sem þar er lýst og sem fyrr hafi kynmökin verið með samþykki hennar. Þá játar ákærði að hafa sýnt A hreyfimyndir sem sýna börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt, sbr. ákæruliður I.3., en segir að það hafi gerst eftir að hún varð 16 ára, með samþykki hennar og mun sjaldnar en tvisvar til þrisvar sinnum í mánuði. Loks viðurkennir ákærði að hafa tekið eina ljósmynd af A þegar hún var nakin, sbr. liður I.4. í ákæru. Í ljósi þessa heldur ákærði uppi þeirri málsvörn að ekki getið komið til álita að hann verði sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. og 202. gr. almennra hegningarlaga og að sakfelling geti einvörðungu tekið til þeirrar háttsemi sem hann hefur gengist við í málinu samkvæmt framansögðu og ákæruliðir I.1., I.2.a. og I.2.c. taka til, en hún eigi einvörðungu undir 201. gr. laganna. Er dómkrafa ákærða sú að fyrir þessa háttsemi sína verði honum gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að hún verði bundin skilorði í heild eða að hluta. Komi til frekari sakfellingar er sama krafa gerð. Þess er jafnframt krafist að gæsluvarðhald ákærða komi til frádráttar tildæmdri refsingu með fullri dagatölu. Hafnað er kröfu um upptöku á fartölvu, en fallist á upptökukröfu að öðru leyti. Þá krefst ákærði þess að bótakröfum verði vísað frá dómi, til vara sýknu af þeim, en til þrautavara að þær verði stórlega lækkaðar.

I

Miðvikudaginn 21. mars 2012 kom brotaþoli, A, á lögreglustöðina í […] og lagði fram kæru á hendur stjúpföður sínum, ákærða X, fyrir kynferðisbrot. Var þá tekin af henni ítarleg skýrsla þar sem hún lýsti því með hvaða hætti ákærði hefði brotið gegn henni. Daginn eftir lagði móðir hennar og þáverandi eiginkona ákærða, C, fram kæru á hendur honum fyrir kynferðisbrot gegn dóttur þeirra, B. Skýrsla var að nýju tekin af A hjá lögreglu 27. mars og fyrir dómi 4. apríl. Þá var tekin skýrsla fyrir dómi af C 23. mars. Er verknaðarlýsing í ákæru grundvölluð á því sem fram kom í þessum skýrslum þeirra.

Ákærði var handtekinn 22. mars sl. og yfirheyrður daginn eftir. Þar sagðist hann ekki trúa því að verið væri að saka hann um kynferðisbrot og kvað ekkert tilefni vera fyrir slíkum ásökunum. Hann viðurkenndi þó að hafa komið við brjóst A einu sinni eftir að fjölskyldan flutti að […] árið 2008 og lýsti því sem óviljaverki. Þá játaði hann að hafa snert kynfæri stúlkunnar utan klæða í nokkur skipti. Hann hafi verið að nudda hana og þá snert á henni kynfærin. Þetta hafi hann gert með samþykki stúlkunnar og að móður hennar viðstaddri. Hann neitaði því hins vegar alfarið að hafa haft samræði við A og neitaði því einnig að hafa sett fingur inn í kynfæri hennar. Þá neitaði hann að hafa brotið gegn B og hefur allt til þessa haldið sig við þann framburð. Við skýrslugjöf hjá lögreglu 28. mars sl. gekkst hann á hinn bóginn við framangreindum sakargiftum að því er tekur til kynferðisbrota gegn A auk þess sem hann kvaðst hafa káfað á kynfærum hennar og brjóstum, en staðhæfði að hún hafi verið orðin 16 ára þegar þessi brot áttu sér stað.

Sett var fram krafa 23. mars sl. um að ákærða yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi og féllst héraðsdómur á þá kröfu samdægurs. Hefur hann setið í gæsluvarðhaldi óslitið síðan.

Rétt þykir að geta þess hér að á því tímabili sem ákæra í málinu tekur til voru ákærði og C fyrst búsett að […], en fluttu að […] í mars 2008. Saman eiga þau dótturina B og soninn D, sem fæddist […], en börn C af fyrra sambandi eru þau A og E, fæddur […], sem bæði bjuggu hjá móður sinni og ákærða á þeim tíma sem um ræðir í málinu. Nokkrum dögum áður en framangreindar kærur voru lagðar fram mun C hafa tjáð A að hún væri að hugleiða að skilja við ákærða. Hefur A skýrt svo frá að þegar hún fékk vitneskju um þetta hafi hún ákveðið að segja frá því að ákærði hefði misnotað hana, en fram að því hefði hún ekki þorað að gera það. Ákærða og C mun nú hafa verið veitt lögskilnaðarleyfi.

II

Ákærði lýsti þeirri afstöðu sinni til sakargifta sem að framan er getið í þinghaldi í málinu 27. júní sl. nokkrum dögum eftir að ákæra var birt honum. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins skýrði ákærði svo frá að hann hafi fyrst brotið gegn A um áramótin 2006/2007 þegar hún var orðin 16 ára gömul. Tengdi hann þessa tímasetningu við það að hún hafi hafið nám í iðnskóla haustið 2006. Þá neitaði hann sem fyrr alfarið að hafa brotið gegn B, sagði frásögn hennar vera algeran tilbúning og að hún væri bara að herma eftir systur sinni. Fyrsta tilvikið með A hafi átt sér þann aðdraganda að hún hafi verið að koma úr baði og beðið hann um að þurrka á sér bakið. Hann hafi þá skömmu áður verið að horfa á klámefni í tölvunni sinni. Klámið hafi „komið honum til“ og þarna hafi hann í fyrsta skipti káfað á brjóstum hennar. Hann hafi þurrkað henni um bakið og í framhaldi af því káfað á henni. Var helst á honum að skilja að hann hafi litið svo á að A hafi samþykkt þetta með því að hún lagðist á rúmið og rétti honum handklæðið. Þetta hafi gerst þegar þau bjuggu í […]. Fram kom hjá ákærða að þetta hafi svo aukist jafnt og þétt, þ.e. byrjað með káfi á brjóstum og kynfærum, síðan hafi hann sett fingur inn í kynfæri stúlkunnar og loks gengið alla leið með því að eiga við hana samræði. Hann hafi hugsanlega haft samræði við A tvisvar sinnum á meðan þau bjuggu í […], en eftir að þau fluttu til […] í mars 2008 hafi það gerst oftar og nokkuð reglubundið. Hann hafi jafnan notað smokk þegar hann hafði samræði við hana. Hann hafi aldrei haft við hana munnmök, en kannaðist við að hafa í tvígang eftir 2010 notað „kynlífsleikföng“ þegar hann var að hafa við hana kynmök. Þá hafi hann einu sinni tekið af henni ljósmynd, líklega árið 2007, þar sem hún var ber að ofan og neitaði því ekki að kynferðislegur tilgangur hafi legið þar að baki. Hann hafi hins vegar aldrei tekið mynd af því þegar hann var að hafa við hana samræði. Inntur eftir því hversu oft hann hafi káfað á kynfærum og brjóstum A, sett fingur inn í kynfæri hennar og haft við hana samræði svaraði ákærði því til að á meðan þau bjuggu í […] hafi þetta „aðallega verið þukl og káf“ tvisvar sinnum í mánuði og samræði mögulega tvisvar. Hann kvaðst hins vegar eiga erfitt með að greina á milli einstakra athafna eftir að þau fluttu til […] og líti frekar til þeirra í heild. Giskaði hann á að allt að 6 sinnum í mánuði hafi eitthvað kynferðislegt átt sér stað á milli hans og A á heimili þeirra í […]. Frekari tilgreiningu á fjölda tilvika gat ákærði ekki gefið þegar eftir því var leitað. Að sögn hans hafi eiginkona hans verið fjarverandi í vinnu þegar þetta gerðist, en verið geti að hún hafi verið heima þegar hann gekk ekki lengra gagnvart A en að snerta á henni brjóstin. Þá staðhæfði hann að hún hafi allt frá upphafi samþykkt að hann gerði það sem hann er ákærður fyrir. Hann hafi til dæmis oft spurt hana hvort „þau ættu að gera eitthvað núna“ og ef hún samþykkti þá hafi eitthvað kynferðislegt gerst á milli þeirra í kjölfarið. Stundum hafi hún neitað og þá hafi ekkert gerst og stundum hafi hún viljað hætta og þá hafi hann gert það. Hann hafi aldrei neytt hana til eins eða neins í þessum efnum. Þá hafi hún verið komin með kærasta og alveg vitað hvað hún var að gera. Aðspurður um barnaklámefni sem reyndist vera á geisladiskum sem fundust á heimili ákærða og á heimili foreldra hans svaraði hann því til að hann ætti örugglega eitthvað af þessu sjálfur. Hann tók þó sérstaklega fram að allir í fjölskyldunni hafi haft aðgang að tölvunni sem notuð hafi verið til að nálgast þetta efni, það hafi verið heimilistölvan. Sjálfur hafi hann horft á barnaklám en ekki leitað sérstaklega eftir því. Annars var framburður ákærða um þetta sakarefni mjög óljós. Af svari ákærða þegar bornar voru undir hann sakargiftir samkvæmt lið I.2.f. í ákæru, þ.e. að hann hafi í ágúst eða september 2011 brotið gegn A í […] við […] og með þeim hætti sem þar er lýst, verður helst ráðið að þau hafi sammælst um að fara á þennan stað í þeim tilgangi að eiga þar kynmök. Hún hafi ekið á staðinn, enda hafi hann verið búinn að drekka bjór. Þetta hafi sennilega gerst á laugardegi. Þau hafi afklæðst og haft samræði með hennar vilja, sem fyrr hafi hann ekki neytt hana til neins. Atviki af kynferðislegum toga, sem á að hafa átt sér stað í bílskúr við heimili ákærða í […] og þær A og F vinkona hennar hafa skýrt frá, lýsti ákærði á þann veg að þær hefðu girt niður um sig eftir að hann hafði spurt þær hvernig þær höguðu sér og þá í ljósi þeirrar vitneskju hans að þær hefðu verið saman. Hann hafi girt niður um sig líka að beiðni þeirra og fróað sér. Hann neitaði því hins vegar að hafa snert þær.

Þegar ákærði var inntur eftir því við aðalmeðferð málsins hvort hann gæti gefið skýringu á því af hverju hann neitaði sakargiftum nær alfarið við fyrstu skýrslugjöf hjá lögreglu svaraði hann því til að hann hafi verið ruglaður og ráðvilltur og ekki vitað hvað væri að gerast.

Við skýrslugjöf fyrir dómi 4. apríl 2012 skýrði A svo frá að ákærði hafi beitt hana kynferðislegu ofbeldi um rúmlega 10 ára skeið. Þegar móðir hennar hafi sagt henni frá því að hún hygðist skilja við ákærða hafi hún fyrst þorað að segja henni frá þessu, en ákærði hafi hótað henni lífláti ef hún skýrði frá misgjörðum sínum gagnvart henni. Þetta hafi byrjað með því að ákærði hafi þuklað á brjóstum og kynfærum hennar. Hann hafi nær alltaf afklætt hana fyrst og síðan þuklað á henni, í aðeins eitt eða tvö skipti hafi hún verið í fötum þegar hann þuklaði á henni. Þetta hafi gerst þrisvar eða fjórum sinnum í viku og í fyrsta skipti nálægt skólabyrjun í ágúst, líklega árið 2001. Ákærði hafi síðan gengið lengra og þá með því að setja fingur inn í leggöng hennar. Hann hafi þá líka káfað á brjóstum hennar. Hún hafi verið á 12. aldursári þegar þetta gerðist fyrst, þ.e. í ársbyrjun 2002. Ákærði hafi brotið gegn henni með þessum hætti þrisvar til fjórum sinnum í viku. Um svipað leyti hafi hann jafnframt byrjað að láta hana horfa á myndbönd sem innihéldu klám. Það hafi alltaf verið „faðir og dóttir, dóttirin hafi varla verið meira en svona 13 ára og faðirinn svona í kringum fertugt, alltaf sem sagt upp á stelpunni“. Hann hafi sýnt henni þetta klámefni nokkuð reglulega, tvisvar eða þrisvar sinnum í mánuði, og á meðan þreifað á brjóstum hennar og kynfærum. Haustið áður en hún varð 13 ára, þ.e. haustið 2003, hafi ákærði síðan byrjað að hafa við hana samræði. Það hafi gerst þrisvar eða fjórum sinnum í viku, stundum fimm sinnum, og staðið nokkuð reglulega yfir allt þar til hún sagði móður sinni frá því að ákærði hefði brotið gegn henni. Eftir að þau fluttu til […] hafi ákærði svo keypt dildó (gervilim) og notað hann til að brjóta gegn henni og þá með því að stinga honum upp í leggöng hennar. Hann hafi haft við hana samfarir í kjölfarið. Þá hafi hann líka notað eitthvað pínulítið hringlaga stykki sem líktist eggi og sem hægt var að láta titra með því að nota fjarstýringu. Hann hafi stungið því inn í leggöng hennar „áður en hann fór að stinga sínum lim inn“. Henni hafi fundist það mjög vont og líka þegar hann notaði gerviliminn.

Í þessari sömu skýrslu greindi A svo frá að hún hafi jafnan sagt við ákærða þegar hann byrjaði að brjóta gegn henni að hún vildi þetta ekki og beðið hann um að hætta, en hann hafi aldrei gert það og þegar hann var að hafa við hana samræði hafi hann jafnan lokið sér af. Þá hafi hún stundum reynt að ýta honum frá sér. Að sögn hennar áttu öll framangreind brot ákærða sér stað inni á heimili þeirra, fyrst að […] og síðan að […], og þar á nánar tilgreindum stöðum. Hún hefur að auki greint frá tveimur atvikum þar sem ákærði á að hafa brotið gegn henni utan heimilis þeirra. Fyrra atvikið hafi átt sér stað þegar þau bjuggu í […] og eftir að hún var fermd. Hún hafi þá verið á 14. ári. Móðir hennar hafi unnið við þrif á leikskóla í […]. Í umrætt sinn hafi ákærði verið að hlaupa í skarðið fyrir móður hennar. Hún hafi farið með honum. Þar hafi ákærði farið með hana inn á klósett og byrjað að káfa á brjóstum hennar. Hann hafi ekki látið þar við sitja heldur stungið fingri inn í leggöng hennar og síðan getnaðarlim sínum og haft við hana samræði, allt gegn vilja hennar. Hitt atvikið hafi átt sér stað í […] skammt frá […] og eftir að þau fluttu til […]. Hún hafi farið í bíltúr með ákærða og reiknað með því að þau myndu rúnta um bæinn. Hann hafi hins vegar ekið á framangreindan stað. Þar hafi þau bæði farið út úr bílnum, hún að skipun hans. Hann hafi síðan hrint henni með því að ýta á brjóstkassa hennar og hún þá fallið til jarðar. Því næst hafi hann klætt hana úr fötunum og haft við hana samræði eftir að hafa sett á sig smokk. Hún hafi reynt að ýta honum frá sér, sagt að hún vildi þetta ekki og beðið hann um að hætta, en hann hafi haldið áfram og lokið sér af.

A greindi í þessari skýrslu sinni frá einu atviki þar sem hún var ekki ein viðstödd þá er ákærði hafði í frammi kynferðislega tilburði gagnvart henni. Það hafi átt sér stað í bílskúrnum að […]. Vinkona hennar, F, hafi verið hjá henni og þær hafi staðið á tröppunum framan við húsið og verið að reykja. Ákærði hafi komið þar að og skipað þeim að koma inn í bílskúr. Þær hefðu fylgt honum þangað. Þar hafi hann skipað þeim að fara úr fötunum. Þær hefðu hlýtt honum. Hann hafi þá sagt að hún væri vön þessu, það er afklæðast framan við hann, og þá átt við A. Hann hafi byrjað á því að þukla á henni og síðan stungið fingri inn í kynfæri hennar. Þá hafi hann látið F koma við liminn á sér og sagt henni að hún ætti líka að snerta sjálfa sig.

Að sögn A braut ákærði síðast gegn henni um miðjan mars sl. Við heimili þeirra í […] sé það sem kallað er „heitur pottur“. Hún hafi verið nýkomin úr honum og verið að klæða sig inni á salerninu þegar ákærði hafi bankað á hurðina. Hann hafi síðan komið inn á salernið án þess að hún hafi leyft honum það. Hún hafi eingöngu verið búin að klæða sig í nærbuxur. Hann hafi dregið buxurnar niður um hana og byrjað að þukla á brjóstum hennar og kynfærum og sett fingur inn í þau. Hún hafi öskrað og sagt honum að hætta þessu og kjölfarið náð að komast undan honum og inn í sitt herbergi þar sem hún hafi læst að sér. Svipuð tilvik hafi átt sér stað allt að sex sinnum áður.

Í skýrslu sinni fyrir dómi við aðalmeðferð málsins skýrði A svo frá að hún hafi verið tæplega 11 ára gömul þegar ákærði byrjaði að brjóta gegn henni og þá með því að káfa á brjóstum hennar og kynfærum innan og utan klæða. Þetta hafi gerst þrisvar til fjórum sinnum í viku og í fyrsta sinn í desember 2001 og þá inni í herbergi hennar í […]. Hann hafi síðan gengið lengra þegar hún var orðin 11 ára gömul og þá með því að setja fingur í leggöng og þegar hún var 13 ára eða á 13. ári hafi hann byrjað að hafa við hana samræði þrisvar eða fjórum sinnum í viku. Að skipun hans hafi hún líka fróað honum, það hafi líka gerst þrisvar eða fjórum sinnum í viku, og nokkrum sinnum hafi hann beitt hana þvingun til að ná þessum vilja sínum fram með því að taka í höndina á henni og stýra henni að getnaðarlim sínum. Hún hafi byrjað á blæðingum í júní 2005 og ákærði hafi þá verið búinn að brjóta gegn henni um nokkuð langan tíma. Þegar hann hafði við hana samfarir hafi hann alltaf notað smokk. Aðspurð um það hvort ákærði hafi sleikt kynfæri hennar kvaðst hún minnast þriggja tilvika þar sem það hafi gerst. Það hafi verið eftir að þau fluttu til […]. Í janúar 2011 hafi hann svo byrjað að brjóta gegn henni með því að nota þau kynlífshjálpartæki sem áður eru nefnd og að það hafi hann gert allt að þrisvar sinnum í mánuði. Hann hafi svo haft við hana samræði „seinna um daginn“. Þá hafi hann þrisvar eða fjórum sinnum tekið af henni ljósmynd þegar hún var nakin. Hafi ákærði sett myndirnar í tölvuna sína og sýnt henni þær. Hann hafi síðar eytt þeim að eigin sögn. Hún minntist þess hins vegar ekki að ákærði hafi tekið ljósmynd af því þegar hann var að hafa samræði við hana, en það gæti þó vel verið. Aðspurð um klámefnið sem ákærði á að hafa sýnt henni svaraði hún því til að þetta hafi bæði verið venjulegt klám og barnaklám, en þó oftar það síðarnefnda. Þegar hún var innt eftir því hversu oft ákærði hafi sýnt henni klámefni sagði hún það hafa gerst svona fimm sinnum í viku. Aðspurð um atvik á leikskóla og í […], sem áður er vikið að, lýsti hún þeim með sama hætti og í fyrri dómskýrslu sinni. Að því er varðar áðurnefnt atvik þar sem vinkona hennar, F, á að hafa verið viðstödd, skýrði hún svo frá ákærði hafi þá einungis káfað á brjóstum hennar en í fyrri dómskýrslu sinni og svo sem áður er rakið tiltók hún að ákærði hafi líka sett fingur inn í kynfæri hennar. Fram kom hjá A að alltaf þegar ákærði var að brjóta gegn henni hafi hún látið hann vita að hún vildi þetta ekki og beðið hann um að hætta. Hann hafi aldrei gert það. Þegar hún var innt eftir því hvort ákærði hafi þvingað hana eða beitt hana líkamlegu valdi svaraði hún því til að hann hafi ýtt henni upp að vegg. Nánar aðspurð um þetta tiltók hún í fyrstu að ákærði hafi einstaka sinnum haldið henni niðri og að hún hafi þá enga burði haft til að ýta honum af sér. Þegar hún var nánar innt eftir þessu svaraði hún því til að þetta hafi jafnan verið svona. Hún hafi ekki getað komist undan honum. Þá hafi hann hótað henni lífláti ef hún segði frá.

Svo sem áður er gerð grein fyrir tók A ákvörðun um að skýra frá misgjörðum ákærða gagnvart henni í kjölfar þess að móðir hennar sagði henni frá því að hún væri að hugsa um að skilja við hann. Við aðalmeðferð málsins kom fram hjá henni að hún hafi verið búin að fá nóg. Þegar hún hafði komið fram með sína sögu hafi systir hennar stigið fram og sagt frá því að ákærði hefði einnig brotið gegn henni. Aðspurð um líðan sína í dag skýrði A svo frá að hún hugsi um það daglega að taka eigið líf. Hún glími við þunglyndi og eigi erfitt með svefn og skilji ekki hvernig hún geti lifað með þessu. Hún hafi leitað sér aðstoðar hjá Stígamótum og hafi í hyggju að gera það áfram.

Í skýrslu sem tekin var af B fyrir dómi 23. mars 2012 skýrði hún svo frá að ákærði hafi káfað á brjóstum hennar og „stundum niðri“. Þetta hafi hann gert frá því hún var 13 til 14 ára gömul og allt þar til í mars á þessu ári. Henni hafi fundist þetta „geðveikt“ óþægilegt og hún hafi vitað að hann ætti ekki að vera að þessu. Hún hafi bara ekki þorað að segja neitt. Hann hafi klætt hana úr að ofanverðu og káfað á brjóstum hennar. Þetta hafi hann gert nokkrum sinnum og þau þá verið stödd inni í tölvuherbergi, hjónaherbergi eða í þvottahúsinu. Hann hafi líka stundum girt niður um hana og snert eða nuddað á henni klofið, það hafi gerst þrisvar sinnum eða „eitthvað þannig“. Meðan á þessu stóð hafi hann sagt að hann væri að kenna henni og að hún mætti engum segja frá, þetta mætti ekki fréttast. Hann hafi þó aldrei hótað henni. Hún hafi hins vegar ekki getað haldið þessu inni lengur þegar systir hennar hafði sagt frá því sem ákærði hefði gert við hana. Á sama tíma hafi hún verið búin að fá vitneskju um það að móðir hennar ætlaði að skilja við ákærða. Þá skýrði B svo frá í þessari skýrslu sinni að ákærði hafi einu sinni látið hana halda um liminn á sér. Hana hafi ekkert langað til að sjá „þetta“ á pabba sínum, en hann hafi tekið í höndina á henni og „sagt henni að finna“. Typpið hafi verið hart. Hún hafi náð að rífa höndina lausa, hlaupið niður á klósett og þvegið sér um hendurnar og síðan farið inn í herbergið sitt þar sem hún hafi læst að sér. Hún hafi verið 14 ára þegar þetta gerðist. Þá kvaðst hún hafa komið að ákærða þegar hann var inni á einhverjum klámsíðum í tölvunni. Hann hafi líka verið að horfa á klám í sjónvarpinu. Hún hafi látið sem hún sæi það ekki. Einu sinni hafi hann þó sýnt henni mynd í tölvunni sinni þar sem var „fullt af fólki að labba um nakið og gera eitthvað og ég bara vildi ekkert horfa á þetta og horfði bara framhjá tölvunni“. Þegar hún var innt nánar eftir því hvað fólkið hafi verið að gera svaraði hún til að það hafi verið „bara samfarir og eitthvað, ég bara horfði fram hjá tölvunni og vildi ekki horfa á skjáinn, mér leið svo illa“. Hún hafi verið 14 ára þegar þetta atvik átti sér stað inni í tölvuherberginu á heimili þeirra og hún hafi farið inn í herbergið til að sækja þangað snúru fyrir flakkarann sinn. Fram kom hjá B að hún hafi reynt að streitast á móti ákærða þegar hann var að káfa á henni, en hann sé sterkur og hafi reynt að róa hana með því að segja að hann væri bara að kenna henni og að pabbar ættu að kenna þetta. Loks skal þess getið að fram kom í þessum vitnisburði B að hún hafi einu sinni séð ákærða káfa á brjóstum A. Það hafi gerst þegar þau bjuggu í […]. Hann hafi sagt að hann væri bara að nudda axlirnar á systur hennar, en hún hafi séð betur.

B kom að nýju fyrir dóm við aðalmeðferð málsins. Hún sagði ákærða hafa brotið gegn sér á um það bil tveggja ára tímabili þegar hún var 13, 14 og 15 ára. Hann hafi káfað á brjóstum hennar innan klæða og pínulítið á kynfærum. Hann hafi ekki hætt þó svo að hún hafi beðið hann um það og sagt við hana að hann væri bara að kenna henni áður en hún byrjaði með strákum. Þá hafi hún stundum reynt að ýta honum frá sér en það hafi ekki heldur orðið til þess að hann hætti. Henni hafi liðið hræðilega meðan á þessu stóð og langað til að láta sig hverfa. Hann hafi sagt að hún mætti ekki segja frá og hún hafi í fyrstu ekki þorað að gera það. Þá lýsti hún því að henni hafi fundist hún aðeins öruggari þegar hún frétti að móðir hennar ætlaði og skilja við ákærða og síðan öðlast kjark til að segja sína sögu þegar systir hennar var búin að segja frá því sem ákærði hafi gert við hana. Aðspurð um það hversu oft ákærði hafi káfað á henni kvaðst hún í fyrstu ekki muna það, en þegar frekar var á hana gengið varðandi þetta sagði hún að það hafi í mesta lagi gerst tvisvar sinnum í mánuði og ekki reglulega. Innt eftir því hvort ákærði hafi nuddað kynfæri hennar svaraði hún því til að það hafi verið „eitthvað aðeins en ekki mikið“. Að auki hafi ákærði einu sinni látið hana taka utan um harðan getnaðarlim sinn. Þá hafi hann sýnt henni myndband sem sýndi fullt af alsberu fólki. Mamma hennar hafi verið í vinnunni þegar brot ákærða áttu sér stað.

Í skýrslu C, móður brotaþola og fyrrum eiginkonu ákærða, kom fram að 17. mars á þessu ári hafi A tjáð henni að ákærði hefði misnotað hana frá 11 ára aldri. Hafi hún sagt að hann hafi „gengið alla leið“. Þá hafi hann hótað henni lífláti ef hún segði móður sinni frá þessu. Á sama tíma hafi B skýrt frá því að ákærði hefði þuklað á henni. Í eitt skipti hafi hann ætlað í klofið á henni og hún þá öskrað og sagt honum að hætta. Aðspurð sagði C að hana hafi aldrei grunað að ákærði væri að brjóta gegn dætrum sínum, en hún hafi búið með honum í 16 ár. Eftir að málið kom upp hafi E sonur hennar sagt henni frá því að hann hafi einu sinni komið að ákærða og A, en hann hafi ekki lýst því sem fyrir augu hans bar.

G, sem er vinkona C, gaf skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Þar kom fram að A hafi verið stödd á heimili vitnisins ásamt móður sinni þegar hún hafi skýrt frá því að ákærði hefði misnotað hana frá því hún var 11 ára gömul. Þá hafi jafnframt komið fram hjá henni að hann hafi þuklað á B, sem einnig hafi verið þarna stödd. C hafi verið í heimsókn hjá vitninu þegar A hafi hringt og beðið hana um að sækja sig. Þegar þær hittust hafi A sagt móður sinni frá þessu og endurtekið frásögn sína þegar þær mæðgur voru komnar aftur heim til vitnisins. Fram hafi komið að ákærði hefði „gengið alla leið“ gagnvart A. Hún og móður hennar hefðu verið niðurbrotnar.

Fyrir dómi skýrði A frá því að E bróðir hennar hafi einu sinni komið að henni og ákærða þegar hann var að misnota hana. Ákærði hafi legið ofan á henni og sagt við E að hann væri að knúsa hana. Í skýrslu sinni fyrir dómi kvaðst E ekki muna eftir þessu en gæti ekki útilokað að þetta hafi gerst, verið geti að hann hafi ýtt þeirri endurminningu frá sér. Hann kvaðst hins vegar muna vel eftir einu atviki sem hann hafi orðið vitni að skömmu eftir að fjölskyldan flutti í […]. Þau hefðu flutt þangað í byrjun árs 2000 þegar hann var að verða 11 ára gamall. Hann hafi komið að ákærða og A inni í stofu þar sem ákærði hafi verið að láta hana halda um typpið á sér. Hann hafi ekki skilið þetta þá. Kvaðst E hafa verið 11 til 13 ára gamall þegar þetta gerðist, en hann varð 11 ára í mars árið 2000, og taldi útilokað að hann hafi verið eldri. Hann hafi verið að leita að pennaveskinu sínu þegar hann kom að þeim.

Vitnið F, vinkona A, var fyrir dómi innt eftir því hvort hún hafi einhvern tíma orðið vitni að óvenjulegri kynferðislegri hegðun af hálfu ákærða. Hún svaraði því játandi og vísaði til atviks í bílskúrnum við heimili ákærða í […] sem A minntist á í framburði sínum. Ákærði hafi þar sagt þeim að afklæðast. Þær hefðu hlýtt honum. Kvaðst F hafa verið hrædd við ákærða og A hafi sagt við hana að hún ætti að hlýða honum. Sjálfur hafi ákærði girt niður um sig. Hann hafi síðan tekið í hönd F, sagt að það væri í góðu lagi að hún kæmi við typpið á honum og látið hana snerta það. Aðspurð kvaðst F ekki minnast þess að hann hafi snert A. Að sögn hennar á þetta atvik að hafa gerst í desember 2011 eða í janúar á þessu ári.

H rannsóknarlögreglumaður kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og gerði grein fyrir rannsókn lögreglu á tölvum og tölvugögnum, þar með töldum geisladiskum, sem lagt var hald á við húsleitir strax í kjölfar þess að kærur á hendur ákærða voru lagðar fram. Á geisladiskunum hafi fundist slóðir inn á heimasíður sem út frá heiti þeirra veiti vísbendingar um að þar hafi verið barnaklám að finna. Hafa þurfi fyrir því að vista slóðir inn á geisladiska, það gerist ekki af sjálfu sér. Þá kom fram hjá H og svo sem rannsóknargögn málsins bera með sér að þær myndir sem reyndust vera á haldlögðum geisladiskum og sýna börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt hafi að stærstum hluta verið vistaðar á þá á árunum 1999 og 2000, en að slóðir inn á heimasíður sem mögulega innihéldu barnaklám hafi verið vistaðar á geisladiskana fram til ársins 2005.

Vitnið Þ-kvk-nf S-kvk-nf E-kvk-nf, sem er sálfræðingur og starfar hjá Barnahúsi, greindi í skýrslu sinni fyrir dómi frá því sem fram hafi komið í tveimur viðtölum sem hún hefur átt við B. Stúlkan hafi lýst sig mótfallna því að mæta í viðtal til sálfræðingsins þar sem henni finnist erfitt að ræða málið við þá sem hún þekkir ekki. Slík forðunarviðbrögð séu algeng hjá þolendum kynferðisofbeldis. Frekari einkenni um að hún hafi sætt slíku ofbeldi komi fram í því að hún reyni að hugsa ekki um ætluð brot því þá líði henni illa og að hún skammist sín. Þegar hún er innt eftir því af hverju hún skammist sín svari hún því til að henni finnist að hún hafi átt að bregðast öðru vísi við og þá með því að ýta föður sínum frá sér eða segja frá brotum hans, en hún hafi verið svo hrædd að hún hafi ekki þorað að gera það. Hún hafi verið hrædd um hvað myndi gerast, hvað faðir hennar myndi gera og hvað yrði um fjölskylduna. Núna óttist hún það aðallega hvað komi til með að gerast ef faðir hennar verður dæmdur í fangelsi og þá sérstaklega þegar hann losnar úr fangelsi því þá óttist hún að hann verði svo pirraður út í hana. Hún lýsi því að hún fyllist þunglyndi þegar minnst sé á málið og hún gráti þá mikið. Að auki líði henni illa innan um annað fólk og sé hún hrædd um að það sjáist á henni að hún hafi orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi þó hún viti í raun og veru að það sé ekki hægt. Allt séu þetta þekkt einkenni hjá þolendum slíks ofbeldis.

Ekki þykir ástæða til að gera hér grein fyrir framburði annarra vitna sem komu fyrir dóm við aðalmeðferð málsins.

III

Með bréfi 29. mars 2012 fól lögreglustjórinn á […] T-kk-þgf Z-kk-þgf geðlækni að annast geðheilbrigðisrannsókn á ákærða. Skilað hann skýrslu um rannsókn sína 18. apríl 2012. Í niðurstöðukafla hennar, sem ber yfirskriftina „samantekt og niðurstöður“, segir að í viðtölum hafi ákærði talað opinskátt um kynferðissamband sitt og A, þau hafi ekki byrjað að vera saman fyrr en hún var 15-16 ára gömul. Ákærði segi A að hluta til ábyrga fyrir nánum samskiptum þeirra, en hann hafi alltaf vitað að samband þeirra væri rangt og hann líti til þess með eftirsjá. Er í þessu sambandi meðal annars vísað til ummæla sem höfð eru eftir ákærða í skýrslunni þess efnis að A hafi kannski ekki verið nægilega ákveðin í að neita þessu og stundum hafi hún haft frumkvæðið að kynferðislegum samskiptum þeirra. Hann kenni kláminu um og hvernig það hafi leitt hann áfram. Niðurstaða læknisins er sú að ákærði hafi aldrei verið haldinn þeim sjúkdómum sem taldir eru upp í 15. gr. almennra hegningarlaga. Ekki sé unnt að útiloka að hann sé haldinn barnagirnd, hann hafi mjög mikinn áhuga á klámi af ýmsu tagi og greinilega mjög óeðlilegu. Þá hafi hann tilhneigingu til að kenna öðrum um og sé á þann hátt blindur á eigin ábyrgð. T-kk-nf Z-kk-nf staðfesti þessa skýrslu sína fyrir dómi.

IV

Niðurstaða.

1.

Í málinu er ákærði borinn sökum af stjúpdóttur sinni, A, sem er tæplega […] gömul, og dóttur, B, en hún er á […] aldursári. Eiga brot ákærða gegn A að hafa átt sér stað allt frá því hún var 10 ára gömul og er lýsingu á alvarlegustu sakargiftunum þann veg háttað í ákæru að hann hafi ítrekað og reglulega áreitt stjúpdóttur sína kynferðislega og haft við hana samræði og önnur kynferðismök. Þá hafi hann beitt hana ofbeldi og ólögmætri nauðung þegar hann hafði við hana samræði og önnur kynferðismök, en hann hafi notfært sér yfirburðastöðu sína gagnvart henni vegna aldurs og reynslu og sem þolanda kynferðisbrota hans. Í öllum meginatriðum voru skýrslur brotaþola fyrir dómi greinargóðar og trúverðugar, en að því leyti sem misræmis eða ónákvæmni hefur gætt að mati dómsins verður sérstaklega að því vikið þar sem það á við. Þá er ekkert fram komið í málinu sem gæti gefið vísbendingar um að fjandskapur í garð ákærða eða aðrar annarlegar hvatir liggi að baki þessum ásökunum. Loks er þess sérstaklega að geta að A telst hafa gefið trúverðuga skýringu á því af hverju hún dró það svo lengi sem raun ber að vitni að skýra frá meintum misgjörðum ákærða gagnvart henni.

Í fyrstu neitaði ákærði nær alfarið sök. Hann hefur síðan að hluta til gengist við þeirri háttsemi sem hann er ákærður fyrir. Sú játning hans er þó bundin við brot gegn A og sá almenni fyrirvari gerður af hans hálfu að þau hafi átt sér stað þegar hún var orðin 16 ára gömul og með samþykki hennar. Allt frá því að fyrst var tekin skýrsla af ákærða hefur hann verið einarður í afstöðu sinni að því er tekur til meintra brota gegn B og staðfastlega neitað sök að því leyti.

2.

Við húsleit á heimili foreldra ákærða 22. mars 2012 var meðal annars lagt hald á 24 geisladiska sem síðar kom í ljós að innihéldu myndir sem sýna börn á kynferðislegan eða klámfenginn hátt. Þá var síðar framvísað til lögreglu geisladiski sem einnig innihélt slíkt efni, en í lögregluskýrslu sem sérstaklega var rituð af því tilefni kemur fram að hann hafi fundist á heimili ákærða í […] þegar C fyrrum eiginkona hans var þar að taka til muni sem hún hugðist flytja á brott með sér. Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sakargiftum sem taka til þess að hann hafi haft þetta myndefni í vörslum sínum, sbr. ákæruliður IV. Af gögnum málsins verður ráðið að það barnaklámefni sem hér um ræðir hafi verið vistað á geisladiskana á árunum 1999 til 2002, þ.e. löngu áður en ákærði flutti til […]. Samkvæmt greinargerð er vörn hans á því byggð að allir heimilismenn og þeir sem dvöldu á heimili hans í […] sem gestir hefðu haft aðgang að tölvunni sem notuð var til að nálgast þetta efni og því sé óvíst að það hafi alfarið verið í hans vörslu. Gestkvæmt hafi verið á heimilinu og fjölskyldan hafi leyft vinum og kunningjum að dvelja þar um lengri eða skemmri tíma. Við aðalmeðferð málsins svaraði ákærði því á hinn bóginn til þegar þetta ákæruefni var borið undir hann að „hann ætti örugglega eitthvað af þessu sjálfur“, en tók þó fram að um heimilistölvuna hafi verið að ræða og að allir í fjölskyldunni hefðu haft aðganga að henni. Sjálfur hafi hann horft á barnaklám en ekki leitað sérstaklega eftir því. Annars var framburður ákærða um þetta fyrir dómi mjög ruglingslegur og hann átti í erfiðleikum með að veita afdráttarlaus svör við einföldum spurningum sem fyrir hann voru lagðar. Þegar ákærði var krafinn svara um þessar sakargiftir við skýrslutöku hjá lögreglu 28. mars 2012 kvaðst hann vita að það væri fullt af barnaklámi á geisladiskum sem hann ætti og lögregla hafði lagt hald á og tiltók sérstaklega í því sambandi þá geisladiska sem fundust við húsleit á heimili foreldra hans. Þá svaraði hann játandi spurningu þess efnis hvort hann hafi leitað eftir unglingaklámi og orðaði það svo að hann „hafi dottið inn á mikið af því líka“.

Þegar allt framangreint er virt og litið til þeirra gagna sem liggja fyrir í málinu um það myndefni sem reyndist vera á umræddum geisladiskum þykir ekki óvarlegt að telja nægilega sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í lið IV í ákæru og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

3.

Saksókn á hendur ákærða samkvæmt ákærulið I.1. tekur til þess að hann hafi á tímabilinu ágúst 2001 til 14. mars 2012 ítrekað og reglulega áreitt A kynferðislega með því að káfa á kynfærum hennar og brjóstum utan og innan klæða.

Þess er áður getið að í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins bar E bróðir A á þann veg að hann hafi komið að henni og ákærða inni í stofu þar sem hann var að láta hana halda um typpið á sér. Fjölskyldan hafi verið nýflutt í íbúð í […] þegar þetta gerðist. Þangað hafi hún flutt í byrjun árs 2000 þegar hann var að verða 11 ára gamall, en hann er einu og hálfu ári eldri en A. Fullyrti E að hann hafi verið 11 til 13 ára þegar þetta atvik hafi átt sér stað, sem þar með getur tekið til tímabilsins mars 2000 til mars 2002 eða 2003. Lýsing E á atvikinu var mjög trúverðug að mati dómsins og hefur ekkert komið fram í málinu sem er til þess fallið að veikja sönnunargildi vitnisburðar hans. Við þetta bætist síðan trúverðug lýsing A á þeirri háttsemi ákærða sem hér um ræðir og að hún hafi hafist umtalsvert fyrr en ákærði heldur fram. Með vísan til þessa og að virtum þeim almennu sjónarmiðum sem gerð er grein fyrir í kafla 1 hér að framan er það niðurstaða dómsins að sú staðhæfing ákærða, að A hafi verið orðin 16 ára gömul þegar hann fyrst braut gegn henni, fái ekki staðist. Að því virtu sem að framan greinir, en jafnframt með vísan til játningar ákærða að því er tekur til tilvika eftir 2006, er það mat dómsins að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé komin fram fyrir sakargiftum á hendur ákærða samkvæmt þessum ákærulið, sbr. sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Svo sem eðlilegt verður að telja hefur A átt í vissum erfiðleikum með að tímasetja það hvenær þessi brot ákærða nákvæmlega hófust og hefur tilgreining hennar á því verið aðeins á reiki í skýrslum sem af henni hafa verið teknar. Þannig sagði hún í fyrstu að hún hafi verið orðin 11 ára gömul þegar þetta byrjaði, en síðar var hún á því að fyrsta tilvikið hafi átt sér stað í ágúst 2001, þ.e. þegar hún var á 11. ári. Loks kom fram hjá henni fyrir dómi við aðalmeðferð málsins að ákærði hafi fyrst brotið gegn henni með þessum hætti í desember 2001 og skömmu áður en hún var 11 ára. Þykir í ljósi þessa verða við það að miða að ákærði hafi byrjað aðeins seinna en í ákæru greinir að káfa á kynfærum og brjóstum A og að hún hafi verið rétt um 11 ára gömul þegar það gerðist fyrst. Þá er þess sérstakleg að gæta að svo sem ákæru er háttað er ekki tekin afstaða til þess hversu oft ákærði braut gegn A með þessum hætti, heldur látið við það sitja til samræmis við orðalag í ákæru að slá því föstu að það hafi gerst ítrekað og reglulega. Með þessari háttsemi sinni fram til 28. desember 2008 braut ákærði gegn 2. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga og fram til 28. desember 2004 einnig gegn 2. mgr. 202. gr. sömu laga, en aldursmark samkvæmt ákvæðinu var hækkað úr 14 árum í 15 ár með lögum nr. 61/2007. Varðandi framangreinda niðurstöðu er þess og að geta með tilliti til þeirra varna sem ákærði hefur teflt fram í málinu að samþykki barns breytir engu um refsinæmi háttsemi sem fellur undir tilvitnuð lagaákvæði, enda fengi annað ekki staðist í ljósi þeirra hagsmuna sem þeim er beinlínis ætlað að vernda. Frá 28. desember 2008 verður sú háttsemi ákærða sem hann er fundinn sekur um samkvæmt framansögðu felld undir 199. gr. tilvitnaðra laga, enda verður ekki fallist á þá vörn hans að raunverulegt samþykki af hálfu brotaþola fyrir athæfi hans hafi þá jafnan legið fyrir.

4.

Samkvæmt ákærulið I.2. tekur saksókn á hendur ákærða meðal annars til þess að hann hafi með þeirri háttsemi sem þar er lýst gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Kemur það ákvæði reyndar eitt til skoðunar að því er varðar sakargiftir samkvæmt ákæruliðum I.2.d. og I.2.f., enda var brotaþoli orðinn 18 ára þegar þau brot sem þar um ræðir eiga að hafa átt sér stað. Að því er varðar aðra stafliði í ákærulið I.2. er ákærða að auki gefið að sök að hafa brotið gegn 1. mgr. 201. gr. laganna fram að 18 ára aldri A og 1. mgr. 202. gr. þeirra þar til hún varð 15 ára.

Í lið I.2.b. er ákærða gefið að sök að hann hafi í tvö skipti sleikt kynfæri A. Þessu hefur hann jafnan neitað. Í skýrslu sem tekin var af A hjá lögreglu 27. mars sl. var vitnisburður hennar um þessar sakargiftir mjög óljós. Þannig má ráða af svari hennar við spurningu um það hvort ákærði hafi haft við hana munnmök að hann hafi ekki gert það, en að hann hafi látið hana fara í sleik við sig þótt hún vildi það ekki. Þegar rannsakandi lét þau orð falla, í beinu framhaldi af þessu svari, að hún hafi þá ekki „þurft að totta [ákærða] eða hann verið að sleikja [hana], svaraði hún því neitandi, en sagði því næst að hann hafi „gert það á móti mínum vilja að, sem sagt, að sleikja mig“. Það hafi gerst „tvisvar mest“ og fyrir að minnsta kosti fimm árum þegar þau voru búsett í […]. Fyrir liggur að saksókn samkvæmt framangreindum ákærulið er byggð á þessum vitnisburði. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins skýrði A á hinn bóginn svo frá að ákærði hafi þrisvar sinnum sleikt kynfæri hennar og að það hafi hann gert eftir að þau fluttu til […]. Að þessu virtu og án þess að annað þurfi að koma til þykir varhugavert að líta svo á að sönnur hafi verið færðar fyrir sakargiftum samkvæmt þessum ákærulið. Er ákærði því sýknaður af þeim.

Samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga gerist hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við mann með því að beita ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung sekur um nauðgun, en til ofbeldis telst svipting sjálfræðis með innilokun, lyfjum eða öðrum sambærilegum hætti. Efni nauðgunarákvæðis almennra hegningarlaga var rýmkað verulega með 3. gr. laga nr. 61/2007. Fram að því hljóðaði það svo: „Hver sem með ofbeldi eða hótun um ofbeldi þröngvar manni til holdlegs samræðis eða annarra kynferðismaka skal sæta fangelsi ekki skemur en 1 ár og allt að 16 árum. Til ofbeldis telst svipting sjálfræðis með innilokun, lyfjum eða öðrum sambærilegum hætti.“ Í framangreindri breytingu á ákvæðinu fólst að auk nauðgunar í þeim skilningi laga sem áður var hefðbundinn var felld undir hugtakið ólögmæt kynferðisnauðung sem áður var refsiverð samkvænt 195. gr. hegningarlaga. Segir í athugasemdum sem fylgdu frumvarpi því er varð að lögum nr. 61/2007 að hugsunin sé sú að hið nýja ákvæði um nauðgun taki til þeirra tilvika þar sem kynmök fara fram án samþykkis þolanda, enda sé það undirliggjandi skilyrði að samþykki skorti til kynmakanna. Til þess að lýsa refsinæmi háttseminnar sem gleggst þannig að ákvæðið fullnægi þeim kröfum sem gerðar eru varðandi skýrleika refsiheimilda séu tilgreindar aðferðir sem eigi að taka til þeirra tilvika þar sem kynmökin fara fram án samþykkis þolanda. Þá segir ennfremur í athugasemdunum að það sé vilji löggjafans, nái frumvarpið fram að ganga, að sjónarmið um tillit til ungs aldurs þolanda verði haft að leiðarljósi við skýringu ákvæðisins. Kynmök fullorðins manns við barn séu slík misnotkun á yfirburðarstöðu hans gagnvart barninu að í því felist ofbeldi, hótun og misneyting, þótt það teldist það ef til vill ekki ef þolandinn væri fullorðinn. Ekkert aldursmark sé sett í þessu sambandi, en á það bent að í norsku hegningarlögunum sé ákvæði þess efnis að tekið skuli tillit til þess ef þolandi er yngri en 14 ára þegar metið er hvort beitt hafi verið ofbeldi, hótunum eða kynmök verið höfð við þann sem geti ekki varist verknaðinum.

Af 2. gr. almennra hegningarlaga leiðir að því aðeins kemur til álita að virða þá háttsemi ákærða, sem honum er gefin að sök í ákærulið I.2. fram til 4. maí 2007, þ.e. þegar umrædd lagabreyting tók gildi, sem nauðgunarbrot að hún hafi á þeim tíma verið refsinæm samkvæmt þágildandi ákvæði 194. gr. laganna. Á hinn bóginn þarf að leysa úr því hvort háttsemin þaðan í frá verði felld undir núgildandi ákvæði 1. mgr. 194. gr. þeirra.

Fram að gildistöku laga nr. 61/2007 gekk réttarframkvæmd almennt út á það þegar um kynferðisbrot gegn börnum var að ræða að heimfæra þau eingöngu til ákvæðanna í 200., 201. og 202. gr. almennra hegningarlaga. Var þannig almennt séð litið svo á að ekki kæmi til álita að samhliða þessu yrði ákært fyrir nauðgunarbrot, enda væri ekkert fram komið sem yki á saknæmi brotsins sem réttlætt gæti slíka heimfærslu. Með dómi Hæstaréttar frá 19. janúar 2012 í máli nr. 562/2011 var í fyrsta skipti frá þessu vikið, en þá á grundvelli þeirrar rýmkunar á gildissviði nauðgunarákvæðis almennra hegningarlaga sem lög nr. 61/2007 hafa í för með sér og vegna brots sem framið var eftir gildistöku þeirra.

Með vísan til þess sem að framan er rakið og í ljósi dómaframkvæmdar Hæstaréttar og atvika þessa máls þykja ekki vera skilyrði til að heimfæra brot ákærða samkvæmt ákærulið I.2. fram til 4. maí 2007 undir þágildandi ákvæði 194. gr. almennra hegningarlaga. Fær í þeim efnum engu breytt þótt ekki yrði dregið í efa að ákærði hafi notfært sér yfirburðastöðu sína gagnvart A vegna aldurs og reynslu og þolanda þessara kynferðisbrota. Er ákærði þegar af þessari ástæðu sýknaður af ákæru að þessu leyti.

Vitnisburður A og framburður ákærða gengur út á það að hann hafi í fyrstu káfað á kynfærum hennar og brjóstum, en að kynferðisbrot hans gegn henni hafi stigmagnast þaðan í frá og lyktað með því að hann hafði við hana samræði. Svo sem áður er rakið ber mikið í milli í frásögnum þeirra um það hvenær ákærði byrjaði að hafa við hana samræði og önnur kynferðismök. Vitnisburður A um þær alvarlegu sakir sem hún ber á fyrrum stjúpföður sinn er trúverðugur að mati dómsins. Í fyrstu neitaði ákærði alfarið sök, en hefur síðan gengist við brotum sínum að vissu marki. Þá er til þess að líta við sakarmat að á grundvelli trúverðugs vitnisburðar E, sem áður er getið, fær sá framburður ákærða, að hann hafi ekki brotið gegn A fyrr en eftir að hún var 16 ára gömul, ekki staðist og hefur þar með verið hrakinn. Samkvæmt þeim vitnisburði var háttsemi ákærða í greint sinn komin á það stig að hann lét A halda um getnaðarlim sinn, en sú háttsemi fellur í skilningi hegningarlaga undir kynferðismök, önnur en samræði. Með vísan til þess sem að framan greinir, en jafnframt á grundvelli játningar ákærða að því er tekur til tilvika eftir 2006, er að mati dómsins komin fram nægileg sönnun fyrir sakargiftum á hendur ákærða samkvæmt ákæruliðum I.2.a. og I.2.c., sbr. 1. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála, og þá til samræmis við þá verknaðarlýsingu sem sérstaklega er sett fram undir þessum stafliðum. Með sama hætti og við á um sakargiftir samkvæmt ákærulið I.1. hefur A átt í vissum erfiðleikum með að tímasetja það hvenær þessi brot ákærða nákvæmlega hófust og hefur tilgreining hennar á því verið aðeins á reiki í skýrslum sem af henni hafa verið teknar. Það er þó langur vegur frá að þetta geri frásögn hennar af þessum brotum ótrúverðuga. Í skýrslu hjá lögreglu 21. mars 2012 skýrði hún í fyrstu svo frá að þegar hún hafi verið orðin 12 ára hafi ákærði verið farinn að stinga puttunum inn í kynfæri hennar og að þegar hún var orðin þrettán fjórtán ára hafi hann verið farinn að stinga getnaðarlim sínum inn í þau. Þegar skýrsla var að nýju tekin af henni hjá lögreglu 27. sama mánaðar var farið nánar yfir tímasetningar með tilliti til þess hvenær ákærði byrjaði að brjóta gegn henni með framangreindum hætti. Þá kvaðst hún hafa verið á 12. ári þegar ákærði braut fyrst gegn henni með því að setja fingur upp í kynfæri hennar, það hafi sennilega byrjað í ágúst 2002. Þá svaraði hún því játandi þegar rannsakandi spurði hana hvort hún hafi verið orðin þrettán fjórtán ára þegar ákærði hafi verið farinn að hafa við hana samræði. Í skýrslu fyrir dómi svaraði hún því hins vegar til að því er fyrrnefndu háttsemina varðar að það hafi fyrst gerst í byrjun árs 2002, þ.e. þegar hún var nýorðin 11 ára. Þá staðfesti hún í fyrstu framangreinda tímasetningu að því er tekur til þeirrar háttsemi ákærða að hafa við hana samræði, en sagði svo stuttu síðar að þetta hafi fyrst átt sér stað haustið 2003 og rétt fyrir skólabyrjun, en hún var þá á 13. ári. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins hélt hún sig við þennan framburð sinn. Samkvæmt þessu og með vísan til 108. gr. laga um meðferð sakamála, þar sem meðal annars er mælt fyrir um að sönnunarbyrði um atvik, sem telja má sakborningi í óhag, hvíli á ákæruvaldinu, þykir varlegast að leggja til grundvallar við úrlausn málsins að A hafi verið um það bil 12 ára gömul þegar ákærði byrjaði að hafa við hann kynferðismök önnur en samræði og að hún hafi verið á 14. aldursári þegar hann fyrst hafði við hana samræði. Þá er þess sérstaklega að gæta að svo sem ákæru er háttað er ekki tekin afstaða til þess hversu oft ákærði braut gegn A með þessum hætti, heldur látið við það sitja til samræmis við orðalag í ákæru að slá því föstu að það hafi gerst ítrekað og reglulega. Með þessari háttsemi sinni fram til 28. desember 2008 braut ákærði gegn 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga og fram til 28. desember 2004 einnig gegn 1. mgr. 202. gr. sömu laga, en aldursmark samkvæmt ákvæðinu var á þeim tíma sem hér um ræðir bundið við 14 ár. Varðandi framangreinda niðurstöðu skal það áréttað að samþykki barns breytir engu um refsinæmi háttsemi sem fellur undir tilvitnuð lagaákvæði, enda fengi annað ekki staðist í ljósi þeirra hagsmuna sem þeim er beinlínis ætlað að vernda.

Þegar leyst er úr því hvort þau brot samkvæmt ákærulið I.2., sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir, verði frá og með 4. maí 2007 heimfærð til 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 3. gr. laga nr. 61/2007, ber fyrst að hafa í huga að í ákvæðinu er verknaðaraðferð lýst með þeim hætti, svo sem áður er getið, að beitt sé ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung til að hafa við mann samræði eða önnur kynferðismök. Tekur verknaðarlýsing í ákæru mið af þessu með því að þar er ákærða gefið að sök að beitt A ofbeldi og ólögmætri nauðung. Því er síðan hnýtt við að ákærði hafi notfært sér yfirburðastöðu sína gagnvart henni vegna aldurs og reynslu og sem þolanda þeirra kynferðisbrota sem þar er lýst. A var á 17. aldursári þegar lagabreytingin tók gildi. Þau sjónarmið samkvæmt lögskýringargögnum, sem áður eru reifuð, að tekið skuli tilliti til ungs aldurs þolanda við skýringu á 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga eiga því ekki við hér. Að þessu sögðu er það mat dómsins að varhugavert sé að telja sannað að atvik og kringumstæður hafi verið með þeim hætti þá er ákærði framdi þau brot sín sem hér eru til umfjöllunar að hann hafi komið fram kynferðislegum vilja sínum með því að beita ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung. Skilyrðum fyrir heimfærslu á þessum brotum ákærða til tilvitnaðs lagaákvæðis er því ekki fullnægt og kröfu ákæruvalds þar um því hafnað.

Í ákærulið I.2.e. er ákærða gefið að sök að hafa í eitt skipti á tímabilinu 2003-2006, innandyra á leikskólanum […], stungið fingri inn í kynfæri A, þuklað á brjóstum hennar innan klæða og haft við hana samfarir. A gat þess í fyrstu skýrslu sinni hjá lögreglu 21. mars 2012 að ákærði hafi í eitt skipti haft við hana samræði „inni á klósettinu á leikskólanum“. Í skýrslugjöf hjá lögreglu 27. mars 2012 kvaðst hún telja að þetta atvik, sem hún þá lýsti nánar og í samræmi við verknaðarlýsingu í ákæru, hafi átt sér stað áður en móðir hennar og ákærði giftu sig, en það hafi þau gert árið 2005. Við skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins kvaðst hún hafa verið á 14. ári þegar þetta brot átti sér stað. Með sama hætti og við á um sakarmat samkvæmt ákæruliðum I.2.a. og I.2.c. þykja ekki vera efni til annars en að telja nægar sönnur komnar fram fyrir því að ákærði hafi gerst sekur um framangreinda háttsemi, en þetta atvik er eitt af fáum þar sem ákærði á að hafa brotið gegn A utan heimilis hennar og ákærða og ætti því að standa henni í fersku minni. Í ljósi vitnisburðar A þykir mega við það miða að ákærði hafi framið þetta brot áður en hún varð 14 ára. Af því leiðir að það verður fellt undir 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga auk 1. mgr. 201. gr. þeirra. Dómurinn hefur á hinn bóginn áður komist að þeirri niðurstöðu að heimfærsla til 194. gr. laganna komi hér ekki til álita.

5.

Samkvæmt ákæruliðum I.2.d. og I.2.f. er ákærða gefið að sök brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa annars vegar sett kynlífshjálpartæki, tvo titrara, á og inn í kynfæri A í að minnsta kosti 10 skipti, og hins vegar að hafa við hana samræði í eitt skipti á afviknum stað í nágrenni […] eftir að hafa hrint henni í jörðina og klætt hana úr buxum. Þessi brot á ákærði að hafa framið þegar A var orðin 20 ára gömul. Ákærði hefur játað að hafa í tvígang sett gervilim upp í kynfæri A og hann hefur gengist við því að hafa haft við hana samræði á þeim stað sem tilgreindur er í seinni ákæruliðnum. Hann neitar því hins vegar alfarið að hafa beitt hana ofbeldi eða annarri nauðung. Ekkert haldbært er fram komið í málinu um tildrög þess að þau óku á þennan afvikna stað og þau greinir á um hvort þeirra ók þangað og atvikið sjálft. Líklegt er að þetta hafi gerst á laugardegi. Að sögn ákærða hafði hann drukkið bjór þennan dag og því hafi A ekið bifreiðinni. A hefur á hinn bóginn haldið því fram að ákærði hafi verið ökumaður. Hún hafi farið í bíltúr með ákærða og reiknað með að þau myndu bara rúnta um bæinn. Hann hafi hins vegar ekið á framangreindan stað. Fyrir dómi kom fram hjá þeim sem bjuggu á heimili ákærða og reyndar fleirum sem þekkja til hans að hann hafi jafnan verið undir áhrifum áfengis á laugardögum, hann hafi keypt sér bjórkassa á föstudegi og klárað hann yfir helgi.

Að mati dómsins standa ekki rök til þess að meta frásögn ákærða af þeim atvikum sem hér hafa verið til umfjöllunar ótrúverðuga. Þar með og á grundvelli sönnunarfærslu um þessar sakargiftir að öðru leyti er það niðurstaða dómsins að ekki sé sannað, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakmála, að atvik hafi verið með þeim hætti að skilyrði séu til að heimfæra háttsemi ákærða til 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Er hann því sýknaður af framangreindum sakargiftum.

6.

A hefur gefið skýra og trúverðuga lýsingu á því að ákærði hafi ítrekað og reglulega sýnt henni myndefni sem innihélt barnaklám. Í ákærulið I.3. er þeirri meintu háttsemi hans lýst og hún sögð hafa átt sér stað frá desember 2001 og að lágmarki 2-3 sinnum í mánuði. Þá er hún þar heimfærð til 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga, en til vara telst hún varða við 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Við skýrslugjöf hjá lögreglu 28. mars 2012 var ákærði inntur eftir því hvort hann hefði sýnt A barnaklám. Svaraði hann því til að hann hafi „ekkert verið að sýna henni sérstaklega eitthvað svoleiðis klám“, en að hún hafi oft komið að honum þegar hann var að horfa á klámefni og hann hafi þá ekki slökkt á tölvunni eða reynt með öðrum hætti að koma í veg fyrir að hún gæti séð það sem hann var að skoða. Í beinu framhaldi af þessu svari var ákærði spurður hvort A hefði ekki örugglega séð barnaklám hjá honum. Var svar hans á þá leið að það hafi örugglega verið svo, enda hafi hann ekkert verið að ýta henni burtu. Hann einskorðaði þessi tilvik þó við þann tíma þegar fjölskyldan var búsett í […] og þar með eftir 1. mars 2008. Þegar leitað var eftir afstöðu ákærða til þessara sakargifta fyrir dómi gekkst hann við því að hafa eftir 2006 sýnt A hreyfimyndir sem sýna börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt og sagði það hafa gerst mun sjaldnar en 2-3 sinnum í mánuði og með samþykki hennar. Dómurinn hefur þegar komist að þeirri niðurstöðu að ákærði hafi haft í vörslum sínum myndir á geisladiskum sem sýna börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt, sbr. kafli 2 hér að framan. Fyrir liggur að þetta efni var vistað á geisladiskana á árunum 1999 til 2002. Rannsókn lögreglu á haldlögðum tölvugögnum þykir renna ótvíræðum stoðum undir það að ákærði hafi nálgast efni af þessu tagi í mun ríkari mæli en hann hefur viljað viðurkenna og framburður hans um þetta hefur verið reikull og mótsagnarkenndur. Þá stoðar ákærða ekki að bera það fyrir sig að A hafi kosið að horfa á þetta myndefni þegar hann var sjálfur að skoða það og að þar með sé ekki unnt að líta svo á að hann hafi sýnt henni það. Að öllu framangreindu virtu er það mat dómsins að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem saksókn á hendur honum tekur að þessu leyti til. Telst þannig sannað að ákærði hafi um árabil og allt frá því að A var um það bil 11 ára gömul sýnt henni barnaklámefni. Svo sem sönnunarstöðu um þennan ákærulið er háttað þykir óvarlegt að slá því föstu að þetta hafi gerst svo oft sem í ákæru greinir og látið við það sitja að ákveða að sakfelling nái til þess að ákærði hafi margsinnis brotið af sér með þessum hætti. Þá er ekki fallist á aðalkröfu ákæruvalds um heimfærslu á þessari háttsemi til refsiákvæða, en hún virt sem brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga, svo sem krafa er gerð um til vara.

Saksókn samkvæmt ákærulið I.4. tekur til þess að ákærði hafi að lágmarki fjórum sinnum á tímabilinu ágúst 2001 til 14. mars 2012 myndað A á kynferðislegan og klámfenginn hátt er hún var nakin. Er þetta talið varða við 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og við 199. gr. sömu laga eftir 28. desember 2008. Ákærði hefur gengist við því að hafa einu sinn myndað A þegar hún var nakin. Skýrði hann svo frá í skýrslu sinni fyrir dómi að myndin hafi líklega verið tekin árið 2007 og að A hafi verið ber að ofan. Þá neitaði hann því ekki að myndina hafi hann tekið í kynferðislegum tilgangi. Með þessu og vitnisburði A telst nægilega sannað að ákærði hafi einu sinni gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið. Gegn neitun hans hafa á hinn bóginn ekki verið færðar fyrir því nægar sönnur að þessa háttsemi hafi hann viðhaft oftar. Með þessu athæfi sínu og í ljósi aldurs brotaþola braut ákærði gegn 2. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga, en um þá heimfærslu má vísa til dóms Hæstaréttar frá 19. janúar 2012 í máli nr. 562/2011.

Samkvæmt ákærulið I.5. eru þær sakir bornar á ákærða að hann hafi í eitt skipti tekið ljósmynd af því þegar hann var að hafa samræði við A og með því brotið gegn 2. mgr. 201. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Þessu hefur ákærði jafnan neitað. Við aðalmeðferð málsins kvaðst A ekki minnast þess að þetta hafi gerst, en það gæti þó vel verið. Er með vísan til þessa ósannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í þessum ákærulið og hann þar með sýknaður af þeim sakargiftum.

7.

Í II. lið ákæru er ákærða gefið að sök að hafa ítrekað hótað A lífláti ef hún segði frá kynferðisbrotum hans gagnvart henni. Þessu hefur ákærði staðfastlega neitað. Ganga má út frá því að ákærði hafi jafnan gert A það ljóst með einum eða öðrum hætti að hún mætti ekki skýra frá þessum misgjörðum hans. Gegn neitun ákærða þykir þó varhugavert að slá því föstu að hann hafi í því skyni hótað henni með þeim hætti sem ákært er fyrir. Er ákærði því sýknaður af þessum ákærulið.

8.

Samkvæmt ákærulið III.1. og á grundvelli afdráttarlausrar lýsingar dóttur ákærða, B, við rannsókn málsins, tekur saksókn á hendur honum til þess að hann hafi ítrekað og að lágmarki einu sinni til tvisvar í mánuði, káfað á brjóstum og kynfærum hennar og þannig áreitt hana kynferðislega í skilningi 2. mgr. 200. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í ákærulið III.2. er ákærða síðan sérstaklega gefið að sök að hafa nuddað kynfæri hennar að lágmarki þrisvar sinnum og þannig gerst sekur um að hafa við hana kynferðismök, önnur en samræði, sbr. 1. mgr. 200. gr. og 1. mgr. 202. gr. laganna. Við aðalmeðferð málsins hafði B þau orð um þetta ákæruefni að ákærði hafi „eitthvað aðeins“ nuddað kynfæri hennar en „ekki mikið“. Svo sem áður er fram komið hefur ákærði alfarið neitað að hafa brotið gegn dóttur sinni. Í ljósi þessa er það mat dómsins að ósannað sé, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála, að atvik hafi verið með þeim hætti að fella megi háttsemi ákærða gagnvart stúlkunni undir kynferðismök. Samkvæmt þessu er ákærði sýknaður af þeim sakargiftum.

Um þær sakir sem að öðru leyti hafa verið bornar á ákærða samkvæmt ákærulið III nýtur ekki við annarra sönnunargagna en vitnisburðar B um þá háttsemi sem hún kveður ákærða hafa sýnt af sér gagnvart henni. Þessum sökum hefur ákærði ávallt neitað og það mjög staðfastlega. Er ekkert haldbært komið fram í málinu sem leitt gæti til þess að framburður hans hvað þetta ákæruefni varðar verði metinn ótrúverðugur. Er þess sérstaklega að geta í þessu sambandi að við mat á sönnun sakargifta að þessu leyti hefur sú niðurstaða dómsins, að ákærði hafi framið kynferðisbrot gegn öðru barni, enga þýðingu. Samkvæmt framangreindum ákvæðum laga um meðferð sakamála hvílir á ákæruvaldinu sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik er telja má honum í óhag og er gerð sú krafa að komin sé fram í máli nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, um hvert það atriði sem varðar sekt sakbornings. Samkvæmt framansögðu er það mat dómsins að gegn eindreginni og staðfastri neitun ákærða sé ósannað að hann hafi brotið gegn dóttur sinni með þeim hætti sem honum er gefið að sök í ákæruliðum III.1., III.3. og III.4. Er hann því einnig sýknaður af þeim sakargiftum.

V

Ákærði er samkvæmt öllu framansögðu sakfelldur fyrir að hafa ítrekað og reglulega áreitt stjúpdóttur sína, A, kynferðislega og haft við hana samræði og önnur kynferðismök þegar hún var barn og með því brotið gegn 1. og 2. mgr. 201. gr. og 1. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá tekur sakfelling í málinu ennfremur til þess að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi sem varðar við 199., 209. og 4. mgr. 210. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Með 10. og 11. gr. laga nr. 61/2007, sem öðluðust gildi 4. apríl 2007, voru refsingar fyrir þau brot, sem 201. og 202. gr. almennra hegningarlaga taka til, þyngdar til muna og að auki mælt fyrir um lágmark fangelsisrefsingar fyrir brot gegn 1. mgr. 202. gr. Hér þarf því að gæta ákvæðis 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga, en af því leiðir að hinn breytti refsirammi verður aðeins látinn ná til þeirra brota sem ákærði framdi gegn dóttur sinni og stjúpdóttur sinni eftir þetta tímamark.

Ákærði, sem nú er á 43. aldursári, hefur ekki áður sætt refsingu. Við ákvörðun refsingar hans verður litið til þess að hann hefur gerst sekur um mörg gróf og alvarleg kynferðisbrot gegn stjúpdóttur sinni þegar hún var á aldrinum 11 til 18 ára. Að auki er hann sakfelldur fyrir vörslur á talsverðu magni af grófu barnaklámefni. Brot hans tóku þannig yfir langt tímabil og hann nýtti sér sakleysi stjúpdóttur sinnar og trúnað og traust sem hún bar til hans. Þá hefur framburður hans einkennst af því að hann vilji draga úr ábyrgð sinni og varpa henni yfir á þolanda misgjörða sinna.

Samkvæmt öllu framansögðu og með sérstakri hliðsjón af 1., 2., 3. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr., 3. mgr. sömu greinar að því er tekur til hluta brota ákærða og 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 8 ár. Frá refsingunni dregst gæsluvarðhald sem ákærði hefur sætt frá 23. mars 2012.

Upptökukrafa ákæruvalds er reist á 1. tölulið 1. mgr. 69. gr. a. almennra hegningarlaga. Samkvæmt ákvæðinu má gera upptæka með dómi hluti sem hafa verið notaðir, eru ætlaðir til notkunar eða hætta þykir á að verði notaðir við framningu brots. Ekkert er fram komið í málinu sem bendir til þess að þessi skilyrði geti átt við um Toshiba fartölvu í eigu ákærða sem upptökukrafan tekur meðal annars til. Ákærði hefur hafnað kröfu um tölvan verði gerð upptæk en fallist á upptökukröfu að öðru leyti. Með vísan til þessa fer um upptöku muna svo sem í dómsorði greinir.

VI

Þar sem ákærði hefur verið sýknaður af sakargiftum samkvæmt ákærulið III ber með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála að vísa skaðabótakröfu B frá dómi.

Með þeim brotum, sem ákærði er sakfelldur fyrir, hefur hann bakað sér skyldu til að greiða A, sbr. b. liður 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í málinu liggja ekki fyrir sérfræðileg gögn um afleiðingar brota ákærða gegn stúlkunni. Hún hefur þó lýst andlegum erfiðleikum sem hún kveðst glíma við og sem hún rekur til kynferðisbrota ákærða gegn henni. Þá má ljóst vera að slík brot eru til þess fallinn að valda þeim, sem fyrir verður, margvíslegum sálrænum erfiðleikum. Í ljósi þess, atvika málsins og dómaframkvæmdar á þessu réttarsviði þykja bætur hæfilega ákveðnar 2.500.000 krónur. Krafist er vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu fram til þess tíma að mánuður var liðinn frá því að bótakrafa var kynnt ákærða, sbr. 9. gr. sömu laga, en upp frá því dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna. Vextir verða dæmdir þessu til samræmis eins og nánar greinir í dómsorði.

Endanlegur sakarkostnaður samkvæmt framlögðu yfirliti sækjanda nemur 452.828 krónum. Þar af verður ákærða gert að greiða 393.523 krónur, en ekki er á það fallist að útgjöld samkvæmt yfirlitinu umfram það verði talin eðlilegur eða nauðsynlegur hluti kostnaðar við saksókn gegn honum eins og hér stendur á. Þá verður ennfremur felldur á ákærða aksturskostnaður verjanda hans að fjárhæð 196.470 krónur og aksturskostnaður skipaðs réttargæslumanns A 18.648 krónur. Að auki verður ákærða gert að greiða ¾ hluta annars sakarkostnaðar, það er af málsvarnarlaunum verjanda síns og þóknun réttargæslumanns A, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði. Að öðru leyti skal sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns B, en hún er ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti og svo sem nánar greinir í dómsorði, svo og aksturskostnað hans.

Mál þetta dæma héraðsdómararnir Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf, S-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í 8 ár. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 23. mars 2012.

Ákærði sæti upptöku á 25 geisladiskum (munir nr. 359013/1-24 og 360377) og kynlífshjálpartækjum (munir nr. 360375 og 360376).

Skaðabótakröfu B er vísað frá dómi.

Ákærði greiði A 2.500.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. mars 2012 til 25. maí sama ár, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Þóknun réttargæslumanns B, M-kvk-ef G-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 276.100 krónur, og aksturskostnaður að fjárhæð 18.648 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Ákærði greiði 608.641 krónu vegna aksturskostnaðar og útlagðs kostnaðar samkvæmt sakarkostnaðaryfirliti, en af öðrum sakarkostnaði, 2.158.600 krónum, það er málsvarnar-launum skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 1.882.500 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns A, S-kvk-ef K-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 276.100 krónur, greiði ákærði ¾ hluta, en ¼ hluti skal greiddur úr ríkissjóði.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

S-kvk-nf B-kvk-nf

S-kk-nf S-kk-nf