E-1010/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 11. október síðastliðinn, var höfðað 20. desember 2011 og 13. janúar 2012 af Lánasjóði íslenskra námsmanna, kt. [---], Borgartúni 21, Reykjavík, gegn A-kvk-þgf H-x-x, kt. [---], 103, Rue de Stassart, 1050 Bruxelles, Belgíu, og H-kk-þgf S. B-kk-þgf, kt. [---], Lindforsinkatu 15 B 21, 33720 Tampere, Finnlandi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda A-kvk-nf verði dæmd til að greiða stefnanda 3.284.606 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 277.856 krónum frá 1. mars 2008 til 1. september sama ár, af 339.259 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2009, af 436.445 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 555.987 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2010, af 661.561 krónu frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 849.635 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2011, af 957.965 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 1.316.079 krónum frá 1. september s.á. til 30. nóvember s.á. og af 3.284.606 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi krefst þess einnig að stefndi H-kk-nf verði dæmdur til að greiða stefnanda 3.090.272 krónur óskipt með stefndu A-kvk-þgf ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 83.522 krónum frá 1. mars 2008 til 1. september s.á., af 144.925 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2009, af 242.111 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 361.653 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2010, af 467.227 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 655.301 krónu frá 1. september s.á. til 1. mars 2011, af 763.631 krónu frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 1.121.745 krónum frá 1. september s.á. til 30. nóvember s.á. og af 3.090.272 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi krefst auk þess málskostnaðar úr hendi stefndu, þ.m.t. virðisaukaskatts, að mati réttarins.

Af hálfu stefnda H-kk-ef er þess aðallega krafist að málinu verði vísað frá dómi en til vara er af hans hálfu krafist sýknu af kröfum stefnanda. Til þrautavara er krafist sýknu að svo stöddu. Í öllum tilvikum er þess krafist að stefnandi verði dæmdur til að greiða málskostnað að skaðlausu að mati dómsins.

Af hálfu stefndu A-kvk-ef var ekki sótt þing en samkvæmt gögnum málsins var henni birt stefna með lögmætum hætti á heimili hennar í Belgíu. Sá þáttur málsins er varðar kröfur stefnanda á hendur henni var tekinn til dóms án þess að varnir kæmu fram af hennar hálfu og verður dæmt eftir kröfum og málatilbúnaði stefnanda á hendur henni samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Krafa stefnanda í málinu er vegna námsláns sem stefnandi veitti stefndu A-kvk-þgf á árinu 2002, upphaflega að fjárhæð 1.967.523 krónur. Stefndi H-kk-nf er ábyrgðarmaður á láninu. Stefnandi lýsir því að lánið hafi verið í vanskilum frá 30. júní 2006. Gjaldfallnar afborganir og gjaldfelldar eftirstöðvar nemi stefnufjárhæðinni.

Af hálfu stefnda H-kk-ef er því haldið fram í greinargerð, sem lögð var fram á dómþingi 24. apríl síðastliðin, að engir útreikningar lægju til grundvallar kröfu stefnanda í málinu. Í þinghaldi 12. júní sl. lagði stefnandi fram sundurliðun fjárhæða fyrir hvern gjalddaga afborgana.

Þá er því haldið fram af hálfu stefnda H-kk-ef að meðstefnda A-kvk-nf hafi gengið frá samkomulagi við stefnanda um greiðslu skuldarinnar. Því sé ekki tímabært að hefja innheimtuaðgerðir hjá stefnda H-kk-þgf á meðan meðstefnda standi við samkomulagið.

Í þinghaldi 11. októtber sl. var því lýst yfir af hálfu stefnda H-kk-ef að ekki yrðu hafðar uppi frekari varnir í málinu en þá hefðu þegar komið fram. Lögmaður stefnanda krafðist þess þá að málið yrði dómtekið og það dæmt eftir kröfum stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Í stefnu er því lýst að skuldin sé vegna námslána stefndu A-x-x en á þeim hefði stefndi H-kk-nf tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð. Í samræmi við lög nr. 21/1992 um stefnanda hafi stefnda A-x-x gefið út skuldabréf nr. R-042220 hinn 25. nóvember 2002 þar sem hún viðurkenni að skulda stefnanda 1.967.523 krónur miðað við grunnvísitölu 232. Um sé að ræða samanlagða fjárhæð útborgaðra námslána hennar. Stefndi H-kk-nf hafi tekið á sig sjálfskuldarábyrgð á greiðslu lánsins fyrir höfuðstól allt að 6.000.000 króna, miðað við grunnvísitölu 221.8. Þá taki ábyrgðin til greiðslu vaxta, verðbóta, dráttarvaxta og alls kostnaðar ef vanskil verði. Skuldabréfið sé verðtryggt miðað við vísitölu neysluverðs en verðtrygging lánsins reiknist frá fyrsta degi næsta mánaðar eftir að lánið var tekið eða einstakir hlutar þess greiddir út til fyrsta dags þess mánaðar eftir að greiðsla fer fram. Lánið beri breytilega vexti sem séu 1% samkvæmt ákvæðum reglugerðar nr. 602/1997 og reiknist frá námslokum.

Um endurgreiðslu á láninu fari samkvæmt lögum nr. 21/1992 ásamt síðari breytingum. Endurgreiðslan hefjist tveimur árum eftir námslok lántakanda. Árleg endurgreiðsla skuldabréfsins ákvarðist í tvennu lagi, þ.e. annars vegar sé föst ársgreiðsla með gjalddaga 1. mars ár hvert, sem taki breytingum í hlutfalli við lánskjaravísitölu, og hins vegar sé tekjutengd ársgreiðsla með gjalddaga 1. september ár hvert, sem sé ákveðið hlutfall af útsvarsstofni lánþega árið á undan, að frádreginni föstu greiðslunni.

Afborganir lánsins hafi verið í vanskilum frá 30. júní 2006 og séu gjaldfallin vanskil samtals að fjárhæð 1.316.079 krónur. Samkvæmt heimild í skuldabréfinu sjálfu hafi lánið verið gjaldfellt miðað við 30. nóvember 2011 vegna verulegra vanskila skuldara en þá hafi eftirstöðvar skuldarinnar numið 1.968.527 krónum, miðað við vísitölu 383,39 og 1% vexti.

Nánari sundurliðun stefnukröfunnar sé sem hér segi:

Gjaldfallin afborgun 30. júní 2006 73.771 krónur

1. mars 2007 78.899 krónur

1. september 2007 41.664 krónur

1. mars 2008 83.522 krónur

1. september 2008 61.403 krónur

1. mars 2009 97.186 krónur

1. september 2009 119.542 krónur

1. mars 2010 105.574 krónur

1. september 2010 188.074 krónur

1. mars 2011 108.330 krónur

1. september 2011 358.114 krónur

Samtals 1.316.079 krónur

Gjaldfelldar eftirstöðvar 1.968.527 krónur

Samtals eftirstöðvar................................................ 3.284.606 krónur

Þar sem innheimtutilraunir hafi ekki borið árangur sé málssóknin nauðsynleg.

Dómkrafan á hendur aðalskuldara með dráttarvöxtum á þingfestingardegi nemi 3.960.928 krónum. Höfuðstóll ábyrgðar stefnda H-kk-ef nemi samtals 10.368.800 krónum, uppreiknað miðað við vísitölu neysluverðs í nóvember 383,3. Hluti kröfunnar sé hins vegar fyrndur gagnvart stefnda H-kk-þgf og hafi verið tekið tillit til þess í dómkröfum á hendur honum. Honum sé því stefnt til greiðslu skuldarinnar að sínum hluta óskipt með stefndu A-kvk-þgf. Við gerð dómkrafna hafi einnig verið tekið tillit til fyrningar hluta vaxta.

Stefnandi vísi til laga nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna, með síðari breytingum, sem og til reglugerðar nr. 602/1997 og úthlutunarreglna Lánasjóðs íslenskra námsmanna, sem í gildi séu á hverjum tíma. Enn fremur sé vísað til almennra reglna kröfu- og samningaréttarins um greiðslu fjárskuldbindinga.

Um dráttarvaxtakröfu sé vísað til III. og V. kafla laga nr. 38/2001.

Varðandi varnarþing sé vísað til 3. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en málið sé rekið fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur samkvæmt sérstöku ákvæði í skuldabréfinu sjálfu.

Málskostnaðarkrafan sé reist á 129. og 130. gr. sömu laga en krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun á lögum nr. 50/1988 þar sem lögmönnum sé gert að innheimta virðisaukaskatt af þjónustu sinni. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og því beri nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu.

Málsástæður og lagarök stefnda H-kk-ef

Frávísunarkrafa stefnda H-kk-ef er studd þeim rökum að stefnandi hafi með engu móti gert grein fyrir því hvernig dómkrafan sé til fundin. Engir útreikningar liggi til grundvallar kröfunni heldur aðeins afrit af innra neti starfsmanna stefnanda. Framsetning dómkröfunnar fari í bága við 80. gr. laga um meðferð einkamála um skýra og glögga framsetningu og geri stefnda mjög óhægt um að haga vörnum í málinu við hæfi. Ágallinn sé verulegur.

Sýknukrafa stefnda er studd þeim rökum að stefndi sé ábyrgðarmaður á skuld meðstefndu A-kvk-ef en hún hafi gengið frá samkomulagi við stefnanda um greiðslu skuldarinnar. Ótímbært sé að hefja innheimtuaðgerðir hjá stefnda á meðan meðstefnda standi við samkomulag sitt. Krafa stefnda um sýknu að svo stöddu er studd sömu rökum og sýkukrafan.

Stefndi H-kk-nf krefst málskostnaðar að skaðlausu og vísar til XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Þá komu fram andmæli stefnda við því að honum yrði gert að greiða stefnanda fullan málskostnað.

Í málatilbúnaði stefnda H-kk-ef er einnig vísað til laga nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna, ákvæða samningalaga nr. 7/1936 og til almennra reglna kröfu- og samningaréttar.

Niðurstöður

Stefnandi hefur lagt fram gögn sem styðja kröfur hans í málinu. Verður að telja að með þeim hafi stefnandi fært fram fullnægjandi sönnun fyrir þeim og réttum útreikningi þeirra. Málatilbúnaður stefnanda er í samræmi við ákvæði réttarfarslaga og kemur því ekki til þess að málinu verði vísað frá dómi. Af hálfu stefnda H-kk-ef hefur ekki verið sýnt fram á að samkomulagið, sem hann vísar til varðandi loforð meðstefndu A-kvk-ef um að greiða skuldina, standi í vegi fyrir því að stefnandi geti innheimt skuldina með málssókn á hendur honum á meðan A-x-x standi við samkomulagið. Með vísan til þessa og þar sem öðrum vörnum er ekki haldið uppi í málinu ber að taka kröfur stefnanda til greina.

Samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála ber að dæma stefndu til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 120.000 krónur.

Dóminn kvað upp S-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, A-kvk-nf H-x-x, greiði stefnanda, Lánasjóði íslenskra námsmanna, 3.284.606 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 277.856 krónum frá 1. mars 2008 til 1. september sama ár, af 339.259 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2009, af 436.445 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 555.987 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2010, af 661.561 krónu frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 849.635 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2011, af 957.965 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 1.316.079 krónum frá 1. september s.á. til 30. nóvember s.á. og af 3.284.606 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi, H-kk-nf S. B-kk-nf, greiði stefnanda 3.090.272 krónur óskipt með stefndu A-kvk-þgf ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 83.522 krónum frá 1. mars 2008 til 1. september s.á., af 144.925 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2009, af 242.111 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 361.653 krónum frá 1. september s.á. til 1. mars 2010, af 467.227 krónum frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 655.301 krónu frá 1. september s.á. til 1. mars 2011, af 763.631 krónu frá 1. mars s.á. til 1. september s.á., af 1.121.745 krónum frá 1. september s.á. til 30. nóvember s.á. og af 3.090.272 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 120.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf I-kvk-nf.