S-66/2018

D Ó M U R

Héraðsdóms Reykjaness 17. maí 2019 í máli nr. S66/2018:

Ákæruvaldið

(A-kvk-nf H-kvk-nf J-kvk-nf aðstoðarsaksóknari) gegn

E-kvk-þgf K-kvk-þgf E-kvk-þgf

(S-kk-nf K-kk-nf K-kk-nf lögmaður)

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 22. marz er höfðað með þremur ákærum lögreglustjórans á Suðurnesjum á hendur E-kvk-þgf K-kvk-þgf E-kvk-þgf, kt. 0000000000, [...], Keflavík.

Fyrsta ákæra er gefin út 5. febrúar 2018 og er „fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa, fimmtudaginn 6. júlí 2017, ekið bifreiðinni [...], svipt ökurétti og óhæf til að aka henni örugglega vegna áhrifa ávana og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 365 ng/ml) um Heiðartún og Sunnubraut, Garði.

Mál nr. 008201710280.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. gr., umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006 og 3. gr. laga nr. 24/2007.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar, skv. 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. og 26. gr. laga nr. 44/1993, sbr. 18. gr. laga nr. 66/2006.“

Önnur ákæra er gefin út 19. marz 2018 og er í I. ákærulið á hendur ákærðu „fyrir fíkniefnabrot, með því að hafa laugardaginn 19. nóvember 2016, á [...], íbúð [...] Reykjanesbæ, haft til sölu og dreifingar 125,77 g af maríhúana og 1,14 g kannabisstöngla sem fannst á borði í borðstofu og í skáp í svefnherbergi við húsleit lögreglu. Teljast brot þessi varða við 2., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 60/1980, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001 og reglugerð nr. 233/2001 um ávana og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, sbr. reglugerð nr. 490/2001, reglugerð nr. 248/2002 og reglugerð nr. 848/2002.“ Í II. ákærulið er ákærða 2 ákærð „fyrir þjófnað með því að hafa, þann 9. ágúst 2017, stolið úr Lyfju apóteki, Krossmóa 4, Reykjanesbæ, glasi af Boss ilmvatni og Boss deo stick. Tjón af háttsemi ákærðu er kr. 16.048. Telst þessi háttsemi varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“ Í ákæru þessari var upphaflega annar einstaklingur, X, einnig ákærður fyrir þá háttsemi sem rakin er í I. ákærulið. Undir rekstri málsins afturkallaði ákæruvaldið ákæruefnin gagnvart honum.

Gerð er krafa um að ákærða verði dæmd til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er gerð krafa um upptöku 127,6 g af kannabisefnum og 1,14 g af kannabisstönglum samkvæmt heimild í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 sbr. 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001. Loks var tekin upp í ákæruna einkaréttarkrafa Lyfju ehf. sem krafðist þess að ákærða yrði dæmd til að greiða sér „kr. 16.047, auk vaxta frá tjónsdegi samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar en síðan dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.“

Þriðja ákæra er gefin út 11. febrúar 2019 og er fyrir „rangar sakargiftir og umferðarlagabrot, aðfaranótt þriðjudagsins 4. desember 2018 sem hér segir:

I. Ekið bifreiðinni [...], vestur Grænásveg að Reykjanesbraut, svipt ökuréttindum og undir áhrifum ávana og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði (í blóði fannst 260 ng/ml af amfetamíni) og því ekki verið fær um að stjórna bifreiðinni örugglega. Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. sbr. 2. mgr. 45. gr. a og 1. mgr. 48. gr. sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

II. Fyrir rangar sakargiftir, með því að hafa, í kjölfar afskipta lögreglu sbr. ákærulið I, sagst vera [...], kt. 0000000000 en ekki gefið upp rétt nafn, kennitölu og heimilisfang og með þeim framburði gefið rangan framburð við lögreglumenn á vettvangi og með þeirri háttsemi sinni leitast við að koma því til leiðar að saklaus kona yrði sökuð um og dæmd fyrir refsiverðan verknað, sbr. ákærulið I. Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 5. mgr. 15. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 og 6. gr. lögreglusamþykktar fyrir Reykjanesbæ nr. 830/2012. Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þess er jafnframt krafist að ákærðu verði gert að sæta sviptingu ökuréttar, sbr. 1. mgr. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993 og lög nr. 66/2006.“

Málin voru sameinuð. 3

Ákærða játar sök samkvæmt fyrstu ákæru.

Ákærða neitar sök samkvæmt I. ákærulið annarrar ákæru en játar sök samkvæmt II. ákærulið.

Að því er þriðju ákæru varðar er afstaða ákærðu sú, að varðandi I. ákærulið játar hún akstur bifreiðarinnar en kveðst hafa verið í refsilausum neyðarakstri. Að því er ákærulið II varðar kveðst ákærða hafa gefið upp það nafn er í ákæru greinir, en hafa gert það til að koma sjálfri sér undan refsingu en ekki koma sök á aðra.

Málavextir

Ekki þykir ástæða til að rekja málavexti þeirra ákæruliða þar sem ákærða játar sök.

Önnur ákæra, ákæruliður I

Samkvæmt lögregluskýrslu, dags. 19. nóvember 2016 kl. 23:09 hafði lögregla þá undanfarið fengið upplýsingar um að fíkniefni væru seld á [...], íbúð [...]. Þennan dag hefði lögregla verið að fylgjast með íbúðinni og hefðu tveir aðilar verið stöðvaðir á leið frá henni. Í framhaldi af því hafi verið bankað á dyr íbúðar [...]. X og ákærða hefðu komið til dyra og verið handtekin kl. 21:00, grunuð um fíkniefnasölu. Samkvæmt skýrslunni framvísuðu þau bæði ætluðum kannabisefnum á eldhúsborði og sögðu ekkert meira í íbúðinni. Ákærða heimilaði lögreglu leit. Við leitina fannst ætlað kannabis í plastfötu í fataskáp í svefnherbergi og einnig í glerkrukku í skáp í eldhúsi. Leit hófst klukkan 21:10 og lauk klukkan 21:30. Voru X og ákærða flutt á lögreglustöð til skýrslutöku og látin laus að henni lokinni kl. 22:31.

Í samantektarskýrslu um yfirheyrslu yfir X er haft eftir honum að hann hafi verið að „selja smotterí“ en hann hafi ekki atvinnu af því. Hann hafi fengið efnið í Reykjavík en vilji ekki segja nánar frá því. Þá segir meðal annars: „Hann segir þau hafa fengið 200 gr. lánuð“. Síðar segir í skýrslunni: „Hann játar að þau hafi verið að selja hluta af þeim efnum sem þau fengu sl. fimmtudag. „það fer ekki á milli mála“ segir hann. Hann segir grammið vera selt á 3.500 krónur og hann afsali sér efnunum til eyðingar.“

Í samantektarskýrslu um yfirheyrslu yfir ákærðu segir að í fyrstu hafi ákærða neitað að stunda sölu og dreifingu fíkniefna. „Hún segist eiga þau efni sem fundust á heimili hennar að [...] í Reykjanesbæ. Hún segir þetta vera gras og vera 120 grömm sem lögreglan fann á heimili hennar. Hún segir glerkrukku hafa verið í skáp í eldhúsi og í henni hafi verið um 10 grömm af grasi. Hún segir plastbox með bláu loki hafa 4 verið á [...] í eldhúsinu og þar hafi verið um 10 grömm af grasi. Hún segir hvíta fötu með 100 grömmum af grasi hafa verið í skápnum inni í svefnherbergi. Alls hafi þetta verið um 120 grömm. Ákærða hafi ekki viljað upplýsa hvar efnin hafi verið fengin. „Hún hafi fengið 200 grömm á 400.000 krónur. Hún er spurð hvað hafi orðið um mismuninn á því sem hún verslaði, 200 gr. og þeim 120 gr. sem lögregla haldlagði eða alls 80 grömm. Hún segir [...], X, hafa „örugglega“ reykt helminginn af því „eða allt“ eða „meirihlutann“. Síðar segir: „Hún er spurð hvort hún hafi selt þessi 80 gr. af fíkniefnum sem er mismunurinn sem um ræðir. Hún segist hafa fengið þessi 200 gr. á fimmtudaginn og hún játar að hún hafi verið að selja efni í kvöld. Hún segir X hafa reykt um 30 gr. af þessu. Hún er spurð hvað hún hafi ætlað að gera við þessi 120 gr. sem eftir voru. Hún segir þau hafi ætlað að nota eitthvað af þessu og selja eitthvað af því. Aðspurð hversu mikið hún hafi selt í kvöld eða í dag segist hún hafi selt um 34 gr. Hún segir hvern skammt vera 1 gr. og grammið selji hún á 3.500 krónur. [Ákærða] afsalar sér efnunum til eyðingar.“ Sama kvöld yfirheyrði lögregla tvo nafngreinda menn sem handteknir höfðu verið við komu úr íbúð ákærðu. Í skýrslu um yfirheyrslu yfir öðrum þeirra er haft eftir honum að hann hafi verið tekinn með kannabis og hafi verið í íbúðinni til að „ná í kannabisefni.“ Hann er spurður hvern hann hafi farið að hitta og svarar: „X.“ Hann segist hafa keypt fjögur grömm og borgað fyrir með peningaskáp sem hann sjálfur hafi fengið upp í skuld. Í skýrslu um yfirheyrslu yfir hinum er haft eftir honum að hann hafi verið á [...] að kaupa fíkniefni. Hann þekkti ekki þann sem hefði selt sér og ekki hitt hann áður. „Nei, enga hugmynd, hef aldrei hitt þetta fólk áður“, er haft eftir honum í skýrslunni. Hann hafi fengið upplýsingar um að fíkniefni væru seld þarna og hafi fengið símanúmer til að hringja í. Það hafi hann gert og farið og keypt tvö grömm og borgað 3.500 krónur fyrir grammið. Sér hafi verið sagt að koma í [...]. Hann var spurður hvernig hann hefði ratað „að þessari hurð“ og svarar: „Ég labbaði þarna um svæðið og mér var sagt að þau væru með opna hurð og ég myndi leita að því. Ég var með þau í símanum.“

Í málinu liggur efnaskýrsla lögreglu. Segir þar að lögregla hafi fundið kannabisstönglakannabisefni á borði í eldhúsi, borðstofu, 1,14 grömm; tóbaksblandað kannabisefni á borði í eldhúsi, borðstofu, 0,87 grömm; maríhúanakannabisefni í þrettán plastpokum á borði í eldhúsi, borðstofu, 12,66 grömm; maríhúanakannabisefni í skáp í eldhúsi, borðstofu, 13,15 grömm og maríhúanakannabisefni í fataskáp í svefnherbergi, 99,96 grömm. Alls hafi verið lagt hald á 1,14 grömm af 5 kannabisstönglum, 125,77 grömm af maríhúana og 0,87 grömm af tóbaksblönduðu kannabisi.

Þriðja ákæra

Samkvæmt lögregluskýrslu var lögregla við umferðareftirlit 7. desember 2018 kl. 16:07 er hún tók eftir bifreiðinni [...], af gerðinni Citroen Berlingo, athygli er henni var ekið vestur Grænásveg. Ökulag bifreiðarinnar hafi verið „mjög rásandi en henni var einnig ekið á miðjum veginum.“ Ökumanni hafi verið gefið merki um að stöðva sem ökumaður hafi gert á Reykjanesbraut. Skýrsluritari segir meðal annars: „Er ég kom að bifreiðinni mátti sjá ökumann og farþega í bílnum. Ég óskaði eftir því að fá að sjá ökuskírteini hjá ökumanninum. Ökumaðurinn kvaðst ekki hafa það meðferðis né önnur skilríki. Á meðan ég var að ræða við ökumanninn tók ég eftir að farþeginn átti erfitt með öndun. Kvaðst ökumaðurinn vera á leið með farþegann á bráðamóttöku Landspítalans í Fossvogi vegna ástands hans. Ég veitti því athygli að ökumaðurinn talaði óskýrt og ruglingslega auk þess sem sjáöldur voru útþanin, sem gaf til kynna að hann væri undir áhrifum fíkniefna.“ Skýrsluritari kveðst hafa óskað eftir við fjarskiptamiðstöð að fá sjúkrabifreið á vettvang með forgangi, vegna ástands farþegans. Á meðan skýrsluritari hafi verið að því hafi annar lögregluþjónn spurt ökumann um kennitölu. „Gaf ökumaðurinn, sem var kona, upp kennitöluna 0000000000 og kvaðst heita [...].“ Stuttu síðar hafi sjúkrabifreið komið á vettvang ásamt lögreglubifreið. Áhöfn lögreglubifreiðarinnar hafi þekkt ökumann vegna fyrri afskipta og hafi ökumaður verið ákærða. Hafi hún verið handtekin, grunuð um akstur undir áhrifum fíkniefna og flutt á lögreglustöð. Þá segir: „Farþeginn, H, [...], var flutt með sjúkrabifreið á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja (HSS) til frekari skoðunar. Þegar sjúkraflutningamenn komu með H á HSS, versnaði heilsa hennar mikið og var því ákveðið að flytja hana á bráðadeild Landspítalans.“ Í skýrslunni segir að lögregluþjónn sem ekið hafi bifreið ákærðu á lögreglustöð hafi tekið „eftir því að hemlunarbúnaður bifreiðarinnar virkaði ekki sem skyldi, mikill hávaði kom frá útblásturskerfi og því ástandi bifreiðarinnar áfátt.“ Þá segir: „Við uppflettingu á skráningarnúmerunum [...] kom í ljós að þau tilheyrðu bifreið af gerðinni Kia Picanto, en við nánari skoðun reyndist rétt skráningarnúmer bifreiðarinnar Citroen Berlingo sem [ákærða] ók vera [...].“ Í skýrslunni er meðal annars haft eftir ákærðu: „Aðspurð kvaðst [ákærða] hafa verið að koma frá heimili sínu að [...] í Reykjanesbæ og vera á leið með H á bráðadeild Landspítalans í Fossvogi. Kvað hún H vera með mikla 6

öndunarerfiðleika og höfðu þær haft samband við [...] lækni sem hafi beðið hana að flytja H þangað við fyrsta tækifæri. [Ákærða] gat ekki gefið neinar skýringar á röngu skráningarnúmerunum á bifreiðinni sem hún ók á þegar eftir því var [leitað].“ Hún hafi verið spurð hvers vegna hún hafi gefið upp ranga kennitölu og rangt nafn. Haft er eftir ákærðu að hún hafi „gert það þar sem hún teldi lögreglumennina ekki kannast við sig. Aðspurð hvernig fíkniefnaneyslu sinni væri háttað viðurkenndi [ákærða] neyslu á amfetamíni fyrir nokkrum dögum. Þá kvaðst [ákærða] einnig vera að nota ýmiskonar lyf. Aðspurð hvort [ákærða] hafi fundið til áhrifa við aksturinn svaraði [ákærða] því neitandi.“

Í matsgerð rannsóknarstofu Háskóla Íslands í lyfja og eiturefnafræði, dags. 4. janúar 2019, segir að í blóðsýni hafi verið mælt amfetamín, 260 ng/ml, og sé efnið í flokki ávana og fíkniefna sem óheimil séu á hérlendu forráðasvæði.

Skýrslur fyrir dómi

Önnur ákæra, ákæruliður I

Ákærða sagðist ekki hafa átt umrædd fíkniefni en þau X hefðu verið saman á þessum tíma og átt heima í umræddri íbúð. Þegar málið hefði komið upp hefðu þau verið búin að eiga heima þar í tvö ár. Þau hefðu neytt fíkniefna títt á þessum tíma, hún amfetamíns og ekki annars en X kannabiss.

Ákærða var spurð hvort hún hefði vitað um fíkniefnin sem fundust og svaraði: „Já auðvitað vissi ég um þetta.“ X hefði keypt efnin, „örugglega bara fyrir sjálfan sig og [...] til að fjármagna bara sína eigin neyzlu.“ Hún sjálf hefði ekki átt fíkniefnin.

Ákærða var spurð um fíkniefnasölu í íbúðinni og svaraði að hún hefði ekki verið nein. Hefði einhver keypt fíkniefni í íbúðinni hefði það verið X sem hefði selt efnin en ekki hún.

Ákærða sagði að í skýrslutöku hjá lögreglu hefði verið þrýst á sig „að játa þetta“ og hefði hún játað til að verða sleppt. Ákærða var spurð um framburð sinn í skýrslutöku hjá lögreglu og sagði hún svo langt um liðið að hún myndi ekki hvað hún hefði sagt þar. Hún var sérstaklega spurð um það sem eftir henni er haft í skýrslu, að hver skammtur sé eitt gramm og seljist á 3.500 krónur. Ákærða kvaðst ekki muna eftir þessu.

Vitnið B lögregluþjónn sagði lögreglu hafa fengið upplýsingar um að fíkniefni væru seld í íbúðinni. Lögregla hefði farið að húsinu og haft gætur á því í tvær 7 klukkustundir eða svo. Tvö mál hefðu komið upp „og eftir seinna málið þá bara förum við inn og handtökum.“ Í síðara málinu sem upp hefði komið hefði lögregla handtekið mann um leið og sá hefði komið úr íbúðinni og hefði hann verið með fíkniefni í höndum. Lögregla hefði bankað upp á og X hefði opnað dyrnar en ákærða staðið fyrir aftan hann. Þau hefðu orðið „mjög skelkuð“ að sjá lögreglu. Vitnið sagði að það minnti að ákærða hefði sagt að hún ætti fíkniefnin sem lögregla hefði fundið, en kvaðst þó ekki muna þetta alveg. Vísaði vitnið til skýrslu sinnar.

Vitnið C lögregluþjónn sagði lögreglu hafa fengið upplýsingar um fíkniefnasölu í íbúðinni og farið að fylgjast með umferð. Einstaklingar, sem hefðu verið að koma frá húsinu, hefðu verði stöðvaðir og verið með kannabis og hefðu sagt að þeir hefðu verið að kaupa þau. Lögregla hefði farið inn í íbúðina og fundið „töluvert magn af kannabisefnum“. Vitnið var spurt hver hefði átt fíkniefnin sem fundust á vettvangi og svaraði: „Það var talað um það að salinn á fíkniefnunum væri X þannig að við svona leiðum líkur að því. Hvernig þau hefðu svo ráðstafað sín á milli, hver ætti hvað, það kannski get ég ekki sagt til um en [...] þeir sem við tökum, sakborningarnir í hinum málunum, þeir raunverulega benda þarna á X Þau náttúrulega bjuggu saman þarna á þessum tíma, ég veit kannski ekki hver að endingu, hvernig þetta var þeirra á milli, man ekki hvernig yfirheyrslan fór í því.“

Vitnið sagði að þegar lögregla hefði komið inn hefðu ákærða og X bæði verið við anddyri íbúðarinnar.

Vitnið sagðist telja mjög ólíklegt að ákærða hefði verið beitt þrýstingi við yfirheyrslu.

Vitnið D rannsóknarlögregluþjónn sagði félaga sína hafa verið að fylgjast með umferð við tiltekna íbúð á [...]. Þar hefðu átt sér stað viðskipti með fíkniefni. Lögregla hefði farið þangað inn, fundið fíkniefni og handtekið fólk.

Vitnið sagðist telja sig hafa tekið framburðarskýrslu af ákærðu en ekki muna sérstaklega eftir skýrslutökunni. Vitnið sagði „af og frá“ að ákærðu hefði verið tjáð að ef hún játaði ekki sök yrði hún lokuð inni í klefa. Þannig ynni vitnið ekki og hefði aldrei gert. Sama mætti segja um starfsfélaga vitnisins.

Vitnið staðfesti skýrslu sína.

Þriðja ákæra 8

Ákærða sagðist hafa ekið réttindalaus og undir áhrifum. Aksturinn hefði hins vegar verið neyðarakstur. Ákærða og vinkona hennar hefðu verið búnar að tala við lækni á bráðamóttöku og hann hefði sagt þeim að „bruna strax í bæinn með hana“. Vinkona hennar hefði á spítalanum farið í öndunarvél. Vinkona hennar væri með lungnasjúkdóm og lungnalæknir hennar hefði farið fram á henni yrði strax komið á sjúkrahús. Vegna sjúkdóms síns hefði hún sjö sinnum þurft að fara í öndunarvél á einu ári. Eftir samtal vinkonunnar við lækninn hefði hún verið „að berjast við að reyna [...] að anda“. Hún hefði verið orðin blá á vörum. Þær hefðu verið staddar heima hjá ákærðu þegar hringt hefði verið til læknisins. Þáverandi sambýlismaður ákærðu hefði átt bifreiðina. Ákærða hefði ekki ekið henni áður og sagðist ekki hafa vitað neitt um ástand hennar.

Ákærða sagði að þær hefðu hvorki hringt til lögreglu né á sjúkrabifreið. Spurð hvers vegna þær hefðu ekki hringt á sjúkrabifreið svaraði ákærða að þetta hefði verið gert í algjöru dómgreindarleysi.

Ákærða var spurð hvort hún hefði fundið til áhrifa við aksturinn og svaraði: „Nei, ekki þannig. [...] Ég gat alveg stjórnað bifreiðinni“. Hún hefði ekið hægt en snjór hefði verið úti.

Ákærða sagðist hafa gefið upp annað nafn „til þess að koma sjálfri mér undan“ því hún væri án ökuréttinda. Hún hefði ekki gefið upp nafnið til að koma sök á aðra.

Vitnið E lögregluþjónn sagðist hafa verið við umferðareftirlit ásamt [...] lögregluþjóni. Þeir hefðu ekið Grænásveg og þar tekið eftir Citroen bifreið með „heldur rásandi“ aksturslagi, en bifreiðinni hefði verið ekið svo til á miðjum veginum. Ökumanni hefði verið gefið stöðvunarmerki og eftir að Citroen bifreiðin hefði verið stöðvuð hefði F gefið sig á tal við ökumann hennar. F hefði svo gefið vitninu merki um að koma sér til aðstoðar. Farþega bifreiðarinnar hefði þungt um öndun og F hefði óskað eftir sjúkrabifreið vegna þess. Ökumaður hefði sagt að hún væri á leið á sjúkrahús með farþegann. Vitnið hefði beðið ökumann um ökuskírteini en ökumaður hefði sagt að skírteinið væri ekki meðferðis. Vitnið hefði þá beðið um önnur skilríki og fengið sambærilegt svar. Vitnið hefði þá spurt um nafn og kennitölu og fengið kennitölu og nafnið J. Vitnið hefði kannað hvort nafn og kennitala ættu saman og í ljós hefði komið að svo væri. Stuttu síðar hefði sjúkrabifreið komið og önnur lögreglubifreið. Áhöfn lögreglubifreiðarinnar hefðu þekkt ökumanninn sem ákærðu, vegna fyrri afskipta af henni. 9

Vitnið staðfesti skýrslu sína.

Vitnið F lögregluþjónn sagðist lögreglu hafa orðið vara við undarlegt aksturslag bifreiðar. Bifreiðin hefði verið stöðvuð og vitnið farið til viðræðna við ökumann. Tvær konur hefðu setið í bifreiðinni. Vitnið hefði spurt um ökuskírteini en ökumaður svarað að hún væri ekki með það. Vitnið hefði tekið eftir að hin konan hefði verið andstutt og liðið illa. Ökumaður hefði þá tjáð sér að hún væri að aka henni til læknis í Reykjavík að beiðni læknis. Vitnið hefði kallað á sjúkrabifreið með forgangi. Hún hefði komið á vettvang og einnig önnur lögreglubifreið. Áhöfn hennar hefði þekkt ökumanninn.

Vitnið staðfesti skýrslu sína.

Vitnið G lögregluþjónn sagðist hafa komið til aðstoðar öðrum lögregluþjónum og flutt handtekinn aðila á lögreglustöð. Vitnið hefði kennt aðilann sem ákærðu. Vitnið hefði nefnt við ákærðu hvað hún hefði sagt við þá lögregluþjóna sem áður hefðu talað við hana, „þá sagðist hún hafa bullað eitthvað nafn í þeim því þeir þekktu hana ekki“.

Vitnið H sagðist muna mjög lítið eftir atvikum enda hefði það orðið fárveikt. Vitninu hefði hins verið sagt að það hefði orðið alvarlega veikt, en vitnið væri með alvarlegan sjaldgæfan lungnasjúkdóm. Yrði vitnið veikt fyrirvaralítið. Vitnið hefði hringt til læknis síns á Borgarspítalanum og hann hefði sagt vitninu að koma strax. Vitnið hefði „rosalegan kvíða fyrir sjúkrabílum“ af því það hefði verið svo oft í sjúkrabifreið, og ákærða hefði því ákveðið að aka henni á sjúkrahúsið. Ákærði hefði áður reynt, við slíkar aðstæður, að hringja á sjúkrabifreið en án árangurs. Vitnið sagði að þegar það veiktist yrði það jafnan mjög ósveigjanlegt. „Þegar þetta er að gerast hjá mér þá er ég ekki ég sjálf“, bætti vitnið við, nánar spurt.

Vitnið sagði að líf lægi við að hún kæmist undir læknishendur þegar hún veiktist með þessum hætti. Ákærðu væri kunnugt um það.

Vitnið sagði að þegar þær hefðu verið stöðvaðar „þá datt ég alveg saman“. Næsta sem vitnið myndi væri þegar það hefði vaknað tíu eða fjórtán dögum síðar úr öndunarvél.

Vitnið I lögregluþjónn sagði beiðni hafa komið um aðstoð sjúkrabifreiðar þar sem lögregla væri með einstakling í andnauð. Vitnið og félagi þess hefðu ákveðið að fara á vettvang. Þar hefðu þau þekkt ökumann bifreiðar sem ákærðu og hefði hún verið „í 10 einhvers konar ástandi“. Ákærða hafi verið handtekin og vitnið og félagi þess hefðu flutt hana á lögreglustöð.

Vitnið sagði að er það hefði komið á vettvang hefði það heilsað ákærðu með nafni og ákærða þá andvarpað yfir því að vitnið hefði þekkt sig. „Og þá kemur upp að hún hafði sagt annað nafn við hina lögreglumennina.“

Niðurstaða

Ákærða játar sök að hluta. Fá játningar hennar stoð í gögnum málsins og ekki þykir ástæða til að draga þær í efa. Með þeim telst ákærða sönn að sök að því leyti og hefur unnið sér til refsingar.

Í I. ákærulið annarrar ákæru er ákærðu gefið að sök að hafa haft nánar greint magn fíkniefna til sölu og dreifingar, en lagt var hald á efnin á heimili ákærðu og X. Fyrir dómi neitaði ákærða því að hafa átt efnin. Hefði fíkniefnasala farið fram í íbúðinni hefði það verið X sem hefði selt, ekki ákærða.

Ákærða var yfirheyrð á lögreglustöð eftir handtöku og liggur hljóðupptaka af yfirheyrslunni fyrir í málinu. Í yfirheyrslunni kveðst ákærða hafa átt fíkniefnin og hafa keypt þau. Hún kveðst hafa selt fíkniefni þá um kvöldið og hafi grammið verið selt á 3.500 krónur. Þá kemur fram að hún veit hvar þau efni, sem lögregla lagði hald á í íbúðinni voru geymd. Fyrir dómi sagði ákærða að í skýrslutöku hjá lögreglu hefði verið þrýst á sig að játa og hefði hún játað til að vera sleppt. Hljóðupptakan bendir ekki til þess að neitt hafi verið athugavert við framgöngu þess lögregluþjóns sem annaðist yfirheyrsluna. Þykja engar haldbærar skýringar hafa komið fram á breyttum framburði ákærðu. Þegar á framanritað er horft þykir mega leggja til grundvallar að ákærða hafi haft umrædd fíkniefni til sölu og dreifingar umrætt sinn. Með því er engu slegið föstu um hvort sama eigi við um þann mann sem handtekinn var með ákærðu á vettvangi. Er ákærða sönn að sök samkvæmt ákæruliðnum og hefur unnið sér til refsingar en háttsemi hennar er rétt færð til refsiheimilda í ákæru.

Í I. ákærulið þriðju ákæru er ákærðu gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið svipt ökuréttindum og undir áhrifum ávana og fíkniefna, en í blóði hennar fundust 260 ng/ml af amfetamíni. Er ekki ágreiningur um að ákærða hafi ekið bifreið umrætt sinn. Hún kveðst hafa verið í neyðarakstri til að koma vinkonu sinni á sjúkrahús. Að mati dómsins hefur verið leitt í ljós í málinu að mjög brýnt var að vinkona ákærðu, H, kæmist undir læknishendur. Þegar sú aðstaða kom upp að H veiktist voru þær ákærða staddar í heimahúsi í Reykjanesbæ. Lá beint við að óska eftir 11 aðstoð sjúkraflutningamanna sem hefðu getað flutt H með forgangi á sjúkrahús og jafnframt hlúð að henni á leiðinni. Fram kom hjá H fyrir dómi að hún væri við þessar aðstæður afar ófús að fara í sjúkrabifreið og aftæki slíkt. Það verður ekki til þess að ákærðu hafi verið sá einn kostur tækur, henni til hjálpar, að aka henni sjálf til Reykjavíkur. Við þessar aðstæður hefði átt að óska aðstoðar sjúkraflutningamanna en einnig hefði komið til greina að upplýsa lögreglu um hvernig komið var. Ef H hefði aftekið með öllu að þiggja far með sjúkrabifreið hefði verið hugsanlegt að flytja hana til læknis í annarri bifreið undir stjórn allsgáðs ökumanns sem hefði til þess réttindi. Þær aðstæður sem uppi voru réttlæta ekki akstur ákærðu. Er ákærða sönn að sök og hefur unnið sér til refsingar og er háttsemi hennar rétt færð til refsiheimildar, en ítrekuð dómafordæmi eru fyrir því að akstur við þær aðstæður, að amfetamín mælist í blóði ökumanns, varði við 45. gr. a umferðarlaga, svo sem í dómum Hæstaréttar Íslands í málum nr. 481/2010, 14/2017 og 845/2016.

Í II. ákærulið þriðju ákæru er ákærðu gefið að sök að hafa gefið upp nafn og kennitölu annarrar manneskju. Sannað er með framburði ákærðu sjálfrar og lögregluþjónsins D að þetta gerði hún. Ákærða kveðst hafa gert þetta til að koma sjálfri sér undan refsingu. Hvað sem því líður mátti henni vera ljóst að þessi gjörð hennar gat hæglega orðið til þess að sú kona, sem hún kvaðst vera, yrði sökuð um og mögulega dæmd fyrir refsiverðan verknað sem hún framdi ekki. Verður að telja sök ákærðu sannaða samkvæmt ákæruliðnum og varðar hún við 1. mgr. 148. gr. laga nr. 19/1940 og 6. gr. sbr. 32. gr. lögreglusamþykktar fyrir Reykjanesbæ nr. 830/2012.

Af sakaferli ákærðu, eftir að hún náði átján ára aldri, skal þess getið hér að í júní 2010 gekkst hún undir tvær sáttir sem hvor fól í sér greiðslu 110.000 króna sektar fyrir brot gegn 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga en ákærða hafði ekið svipt ökurétti, og 1. mgr. 71. gr. umferðarlaga. Í marz 2014 gekkst hún undir sátt sem fól í sér greiðslu 200.000 króna sektar fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga og var jafnframt svipt ökurétti í tvö ár. Í desember 2014 var ákærða dæmd í 45 fangelsi fyrir brot gegn 1. sbr. 2. mgr. 45. gr. a og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga, en ákærða hafði ekið svipt ökurétti. Var hún einnig sakfelld fyrir fíkniefnalagabrot. Í júlí 2015 var ákærða dæmd í fimm mánaða fangelsi fyrir brot gegn 1. sbr. 2. mgr. 45. gr. a og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga en ákærða hafði ekið svipt ökurétti. Þá var ákærða svipt ökurétti ævilangt. Í nóvember 2015 var ákærða dæmd í 75 daga fangelsi fyrir brot gegn 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga en ákærða hafði ekið svipt ökurétti. Í janúar 2016 gekkst ákærða 12 undir sátt sem fól í sér greiðslu 40.000 króna sektar fyrir gripdeild. Loks var ákærða hinn 15. júní 2018 dæmd í Landsrétti í þrettán mánaða fangelsi fyrir brot gegn 1. sbr. 2. mgr. 45. gr. a og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga, en ákærða hafði ekið svipt ökurétti, og 4. mgr. 44. gr. umferðarlaga. Var ákærða jafnframt svipt ökurétti. Héraðsdómur, þar sem ákærða hafði verið sakfelld fyrir sömu háttsemi og gert fjórtán mánaða fangelsi, hafði verið kveðinn upp 25. október 2017.

Brot sín samkvæmt fyrstu og annarri ákæru framdi ákærða fyrir uppsögu dóms Landsréttar í máli nr. 45/2018. Verður henni því gerður hegningarauki.

Ákærða hefur, sbr. dóm Landsréttar í máli nr. 45/2018, fimm sinnum eftir að hún að hún varð 18 ára sætt viðurlögum fyrir brot gegn 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987 með því að aka undir áhrifum áfengis eða fíkniefna og jafn oft hefur hún verið sakfelld fyrir að hafa brotið gegn 1. mgr. 48. gr. sömu laga með því að aka svipt ökurétti. Við ákvörðun refsingar verður horft til sakaferils ákærðu en einnig þess að hún játaði sök að hluta. Þá verður að horfa til þess að talsvert er liðið frá því broti sem fjallað er um í annarri ákæru. Loks þykir mega horfa til þeirra aðstæðna sem voru þegar ákærða framdi brot sitt samkvæmt fyrri ákærulið þriðju ákæru. Þegar á allt er horft verður refsing ákærðu ákveðin fangelsi í tíu mánuði og er ekki unnt að binda hana skilorði. Árétta ber ævilanga ökuréttarsviptingu. Fallast ber á gerðar upptökukröfur. Ekki var sótt þing af hálfu einkaréttarkröfuhafa og verður kröfunni vísað frá dómi. Ákærðu verður gert að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 589.000 krónur með virðisaukaskatti og annan sakarkostnað málsins sem samkvæmt gögnum nemur 249.229 krónum. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór A-kvk-nf H-kvk-nf J-kvk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærða, E-kvk-nf K-kvk-nf E-kvk-nf, sæti fangelsi í tíu mánuði.

Ákærða er svipt ökurétti ævilangt.

Upptæk eru gerð 127,6 g af kannabisefnum og 1,14 g af kannabisstönglum sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins. Einkaréttarkröfu er vísað frá dómi.

Ákærða greiði 589.000 króna þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, og 249.229 króna annan sakarkostnað. 13

Þ-kk-nf D-kk-nf 13

Þ-kk-nf D-kk-nf