S-319/2016

Mál þetta, sem þingfest var 9. febrúar 2017 og dómtekið 21. apríl sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurlandi, dagsettri 12. desember 2016, á hendur A

„fyrir brot á lögum um leigubifreiðar

með því að hafa, að morgni sunnudagsins 20. nóvember 2016, ekið bifreiðinni [...] (fólksbifreið í flokki M1), með farþega, gegn gjaldi og án þess að hafa atvinnuleyfi til aksturs leigubifreiða, um bifreiðastæði þjónustustöðvar N1 við Austurveg á Hvolsvelli, þaðan sem ákærði hugðist aka farþegum bifreiðarinnar að Sólheimajökli.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 6. gr., sbr. 1. mgr. 11. gr. laga um leigubifreiðar nr. 134, 2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði mætti við þingfestingu málsins þann 9. febrúar 2017, ásamt Þ-kvk-þgf B-kvk-þgf hdl., sem skipuð var verjandi ákærða. Ákærði neitaði sök og var málinu frestað til 9. mars 2017 þegar greinargerð var lögð fram. Aðalmeðferð málsins fór fram 21. apríl sl., og var málið dómtekið að loknum málflutningi.

Ákærði krefst sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins og að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun og annar kostnaður tengdur vörn ákærða, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, verði greiddur úr ríkisjóði. Til vara krefst ákærði þess að refsing verði færð eða felld niður með vísan til 3. töluliðar 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Málavextir

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að lögreglan á Suðurlandi hafi, að morgni sunnudagsins 20. nóvember 2016, verið við umferðareftirlit á bifreiðastæði við þjónustumiðstöðina á Hvolsvelli og þá haft afskipti af akstri bifreiðarinnar [...] sem ákærði ók í umrætt sinn. Fyrir liggur að ákærði, sem var starfsmaður ferðaþjónustufyrirtækisins B., í Reykjavík, ók umrætt sinn með farþega í fólksbifreið í eigu félagsins sem skráð var fyrir sjö farþega og var ferðinni heitið í göngu með farþegana á Sólheimajökul. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að framangreint fyrirtæki sé með hópferðaleyfi samkvæmt upplýsingum á heimasíðu Samgöngustofu. Fyrirtækið hafi hins vegar ekki leyfi til aksturs leigubifreiða.

Auk ákærða gáfu skýrslu fyrir dómi vitnin og lögreglumennirnir C og D varðstjóri og C framkvæmdastjóri B. Framburður ákærða og vitna verður ekki rakinn, en vikið að honum í niðurstöðukafla að því leyti sem þörf krefur til úrlausnar málsins.

Niðurstaða

Ákærði, sem neitar sök, kvaðst í skýrslutöku fyrir dómi hafa umrætt sinn starfað sem leiðsögumaður hjá fyrirtækinu B. Framangreint staðfesti vitnið E. Þá kvað vitnið E ákærða hvorki hafa komið að skipulagningu ferða á vegum félagsins né innheimtu á greiðslum fyrir ferðir. Ákærði kvaðst í upphafi ferðar í Reykjavík hafa sótt umrædda farþega á dvalarstað þeirra í Reykjavík á bifreiðinni [...] og ekið þaðan að þjónustustöð N1 á Hvolsvelli og sinnt leiðsögn á leiðinni. Fram kom hjá ákærða að umræddir farþegar hafi greitt heildarverð fyrir leiðsögn allan daginn, þ.m.t. fyrir leiðsögn í jöklagöngunni og kom fram hjá ákærða að hann hafi, áður en lagt var af stað úr Reykjavík umrætt sinn, komið búnaði vegna jöklagöngunnar fyrir í bifreiðinni. Aðspurður kvaðst ákærði ekki vita hvort farþegar bifreiðarinnar hafi greitt fyrir akstur frá Reykjavík að Sólheimajökli og aftur til baka til Reykjavíkur, enda hafi hann ekki tekið við greiðslum frá, farþegunum, þeir hafi greitt beint til fyrirtækisins.

Vitnið E, framkvæmdastjóri B., kvað þá sem fóru í umrædda ferð hafa haft samband við fyrirtækið, bókað sig í ferðina og greitt fyrir hana. Lýsti vitnið ferðatilhögun með sama hætti og ákærði og tók vitnið fram að ákærði hafi sinnt leiðsögn frá því viðskiptavinirnir komu í bifreiðina í Reykjavík allt þar til þeim hafi verið skilað á sama stað að jöklagöngu lokinni.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða, og atvik sem telja má honum í óhag, á ákæruvaldinu. Þá metur dómari það hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrsla ákærða hafi, vitnisburður, mats- og skoðunargerðir, skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn, sbr., 1. mgr. 109. gr. laganna.

Um leigubifreiðaakstur gilda lög nr. 134/2001. Þar segir í 1. gr. að leigubifreiðarakstur teljist það þegar fólksbifreið er seld á leigu ásamt ökumanni fyrir tiltekið gjald til flutnings á farþegum og farangri þeirra. Þá segir bifreiðar sem skráðar séu fyrir fleiri en átta farþega falli þó ekki undir lögin. Leigubifreiðaakstur er leyfisskyld starfsemi, sbr. 6. gr. laganna, sbr. og 5. gr. laganna. Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna er atvinnuleyfi skilyrði þess að heimilt sé að taka að sér eða stunda leigubifreiðaakstur, sbr. þó 9. gr. laganna. Atvinnuleyfi til leigubifreiðaaksturs eru gefin út af Samgöngustofu. Óumdeilt er að hvorki ákærði né fyrirtæki það sem hann starfaði hjá hafði slíkt atvinnuleyfi. Þá upplýsti vitnið E að á umræddum tíma hafi fyrirtækið ekki haft leyfi til reksturs eðalvagnaþjónustu vegna bifreiðarinnar [...].

Ágreiningslaust er að farþegar voru í bifreiðinni [...] þegar lögregla hafði afskipti af akstri ákærða umrætt sinn. Meðal gagna málsins er útprentun af heimasíðu B ehf. Þar kemur fram að jöklaganga á Sólheimajökul, sem samkvæmt útprentuninni er ein af mörgum ferðum sem fyrirtækið bíður upp á, sé tíu tíma dagsferð og kosti ferðin 34.990 krónur fyrir manninn miðað við að ferðin hefjist í Reykjavík og ljúki þar, en 29.990 krónur fyrir manninn ef þátttakendur mæti við Sólheimajökull. Framangreint staðfesti vitnið E fyrir dómi, þ.e. að veittur væri 5.000 króna afsláttur ef viðskiptavinir kæmu sér sjálfir að Sólheimajökli. Þá kemur fram í upplýsingum fyrirtækisins um ferðina að innifalið í verði sé jöklaleiðsögn, regnfatnaður, jöklaskór, akstur á staðinn (ef sá valkostur er nýttur) og allur tæknilegur búnaður til jöklagöngu.

Samkvæmt framburði ákærða, vitnisins E og framlögðum gögnum málsins þykir fram komið að flutningur farþega í bifreiðinni [...] frá Reykjavík að Sólheimajökli umrætt sinn hafi verið einn þáttur í þjónustu fyrirtækisins B., við þátttakendur í viðkomandi jöklaferð. Samkvæmt því hefur ákæruvaldinu ekki tekist að sanna að greitt hafi verið sérstakt gjald fyrir flutning farþega þá leið sem í ákæru greinir, heldur hafi gjald fyrir flutning farþega í bifreiðinni VD-S27 umrætt sinn verið innifalið í heildarverði áðurnefndrar göngu á Sólheimajökul í fylgd leiðsögumanns. Þá er og til þess að líta að í ákvæðum laga um leigubifreiðar nr. 134/2001, fellst ekki afdráttarlaust bann við að ferðaþjónustufyrirtæki felli kostnað af akstri inn í heildarverð ferða á þeirra vegum. Er það því mat dómsins að akstur ákærða eins og honum er lýst í ákæru, hafi ekki fallið undir gildissviði laga um leigubifreiðar nr. 134/2001, sbr. skilgreiningu leigubifreiðaaksturs 1. mgr. 1. gr. laganna. Af öllu framangreindu virtu, framburði vitnisins E og framlagðra gagna málsins hefur ákæruvaldinu að mati dómsins, gegn neitun ákærða, ekki tekist að færa fram sönnur þess að akstur ákærða með farþega umrætt sinn hafi falið í sér brot á lögum um leigubifreiðar nr. 134/2001, eins og honum er gefið að sök í ákæru. Verður ákærði því sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 skal allur sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 632.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og 38.940 krónur í ferðakostnað verjanda.

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A, er sýkn af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 632.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnaður verjanda, 38.940 krónur.

R-kvk-nf T-kvk-nf