E-1607/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 30. mars sl., var höfðað 6. apríl 2011.

Stefnandi er Plast, miðar og tæki ehf., Krókhálsi 1, Reykjavík.

Stefndi er Ekta brauð ehf., Mávahrauni 15, Hafnarfirði.

Dómkröfur

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 511.339 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. ágúst 2007 til greiðsludags.

Einnig krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af dómkröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að mati dómsins og að tildæmdur málskostnaður taki mið af því að stefndi er virðisaukaskattskyldur.

Verði fallist á dómkröfur stefnanda að einhverju leyti krefst stefndi þess að skuldajafnað verði kröfu hans að fjárhæð 1.364.026 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. október 2007 við stefnufjárhæðina, að því marki sem krafa stefnanda er samþykkt.

Einnig krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins og að tildæmdur málskostnaður taki mið af því að stefndi er virðisaukaskattskyldur.

Hinn 21. september 2011 var kveðinn upp úrskurður í máli þessu þar sem frávísunarkröfu stefnda var hafnað.

Málavextir

Stefnandi flytur inn og selur ýmsar tegundir pökkunarvéla ásamt tilheyrandi búnaði. Hinn 3. apríl 2007 gerði stefnandi stefnda skriflegt tilboð í Ulma-Florida pökkunarvél og Dataflex prentara. Í tilboðinu var áskilið að 30% samningsverðs yrðu greidd við staðfestingu pöntunar og að sett yrði bankaábyrgð fyrir eftirstöðvum, sem greiddar yrðu um leið og varan væri tilbúin til afhendingar. Stefndi samþykkti tilboðið 11. sama mánaðar. M-kk-nf S-kk-nf, eiginmaður G-kvk-ef L-kvk-ef, stjórnarmanns stefnda, ritaði undir tilboðið fyrir hönd stefnda.

Stefndi og Glitnir gerðu samning um fjármögnunarleigu 8. júní 2007 að fjárhæð 3.696.423 krónur þar sem stefndi tók framangreind tæki á leigu. Í stefnu segir að sá samningur hafi tekið til 90% af kaupverði tækjanna sem hafi þýtt að stefndi varð að fjármagna mismuninn.

Stefnandi kveðst hafa gefið út reikning fyrir öllu kaupverðinu, 5.113.386 krónum, hinn 6. júní 2007. Vegna misskilnings hafi sá reikningur verið gefinn út á hendur Glitni. Glitnir hafi greitt stefnanda 90% þeirrar fjárhæðar, eða 4.602,047 krónur, hinn 8. júní 2007. Þá hafi 511.339 krónur staðið eftir af kaupverðinu.

Stefnandi kveður starfsmenn sína ekki hafa áttað sig á því strax að hluti kaupverðsins væri ógreiddur og hafi því afgreitt hið selda til stefnda. Eftir það hafi stefndi margítrekað verið krafinn um greiðslu eftirstöðvanna, en hann hafi ekki fengist til að greiða þær og sé því málshöfðun óhjákvæmileg.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir kröfur sínar í málinu á því að stefndi skuldi honum eftirstöðvar af kaupverði vara sem stefndi keypti hjá honum, sbr. framangreint. Eru kröfur stefnanda reistar á meginreglum samningaréttar og kröfuréttar þess efnis að gerða samninga beri að efna.

Dráttarvaxtakrafa stefnanda byggist á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Krafist er dráttarvaxta af skuldinni frá 1. ágúst 2007, en þá hafi verið liðinn meira en einn mánuður frá því að stefnda bar að greiða stefnanda kröfuna að fullu. Um málskostnaðarkröfu sína vísar stefnandi til 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Málsástæður stefnda og lagarök

Stefndi byggir á því að málatilbúnaður stefnanda sé óskýr. Hann byggi á því að stefnandi eigi kröfurétt á hendur stefnda. Lögð séu fram gögn í málinu til staðfestingar á hinum meinta kröfurétti, samningur sem gerður var hinn 11. apríl 2007, við G-kvk-þf L-kvk-þf (sjá kt. fyrirtækis) sem ekki sé stefnt í máli þessu og reikningur sem stefnandi gefi út á Glitni fjármögnun þann 6. júní 2007 sem ekki sé heldur stefnt í málinu. Augljóst sé því að stefndi sé ekki eigandi hins selda heldur sé hann með fjármögnunarleigusamning hjá Íslandsbanka fjármögnun.

Sýkna vegna aðildarskorts

Eins og fram komi í framlögðu tilboði hafi stefnandi gert G-kvk-þgf/Ekta brauði tilboð um kaup á Florida pökkunarvél og Dataflex prentara. Eiginmaður hennar, M-kk-nf S-kk-nf, hafi samþykkt kauptilboðið 11. apríl 2007. Stefndi telur að með þessum samningi hafi ekki komist á bindandi kaupsamningur á milli aðila með því skjali. Stefnandi gefi síðar út reikning, eða hinn þann 6. júní 2007, á hendur Glitni fjármögnun, en þeim aðila sé ekki stefnt í máli þessu. Stefndi hafi engar vörur keypt af stefnanda samkvæmt framlögðum gögnum málsins og þannig beri að sýkna stefnda á grundvelli aðildarskorts.

Sýkna á grundvelli skuldajafnaðar

Ef fallist verði á að kaup hafi komist á milli aðila og dómkröfur stefnanda samþykktar að einhverju leyti, krefst stefndi þess að skuldajafnað verði kröfum hans við stefnufjárhæðina að því marki sem gagnkrafa hans verði samþykkt. Skuldajafnaðarkrafan byggist á því að afhendingardráttur og galli sem verið hafi á umdeildri vél og fylgibúnaði hafi að öllu leyti verið á ábyrgð stefnanda. Sá afhendingardráttur og galli sem hafi verið á vélbúnaði, og afhendingu á honum, hafi orðið til þess að stefndi hafi orðið fyrir miklu fjárhagslegu tjóni. Stefndi telur að sá aðili sem ábyrgð ber á afhendingu tækjanna til hans beri ábyrgð á tjóni sem varð.

Stefnandi vísi til tilboðs sem undirritað var þann 11. apríl 2007. Í því tilboði komi fram að afgreiðslutími sé um það bil 6 vikur frá staðfestri pöntun. Vélin hafi hins vegar komið 23. júlí, þ.e. þremur mánuðum og þremur vikum frá staðfestri pöntun. Prentari hafi hins vegar ekki verið settur við vélina fyrr en 24. ágúst eða mánuði eftir að vélin var loks afhent. Mikið tjón hafi orðið vegna þessa á framleiðslu stefnda.

Til þess að hægt væri að pakka bananabrauði þurfti að flytja brauðið í annað fyrirtæki, Drangabakstur ehf., til pökkunar í 30 framleiðsludaga. Vinna við þessa pökkun sé að lágmarki 1,5 tími á dag. Til þess að lágmarka tjónið hafi M-kk-nf gert samning við Drangabakstur um að hann myndi koma og sjá um að pakka sjálfur bananabrauðinu. Reiknaður hafi verið lágmarkskostnaður sem kom til vegna þessa, eða 107. 500 krónur (43 tímar * 2500 kr. pr. tími fyrir starfsmann).

Þar sem pökkunarvélin hafi einnig átt að sjá um pökkun á soðbrauðinu hafi stefndi orðið að finna einhverja lausn til að koma því í umbúðir. Þegar lagerinn var búinn, um 10. júní, og enn ekki búið að afhenda pökkunarvélina, þá hafi verið gripið til þess ráðs að pakka soðbrauðinu í plastbox. Þetta sé mjög seinleg aðferð og plastboxin langt frá því að vera söluvænar umbúðir. Jafnframt sé óæskilegt að skipta um umbúðir því það villi fyrir neytanda sem leiti eftir tiltekinni vöru, en tvisvar hafi þó þurft að skipta um umbúðir. Sá tími sem er reiknaður sé sá tími sem sé mismunur á því að pakka í box og pökkunar í poka. Þó að vélin hafi verið komin 27. júlí 2007, hafi hún ekki verið komin í eðlilega notkun fyrr en um miðjan september sama ár. Reiknaður hafi verið lágmarkskostnaður vegna þessa, 195.736 krónur (172 tímar * 2500kr. pr. tími fyrir starfsmann).

Prentarinn sem fylgdi vélinni til að prenta dagsetningu um leið og vörunni væri pakkað lá við hliðina á vélinni í umbúðum þar til í lok ágúst, þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir frá M-kk-þgf um uppsetningu. Reiknaður hafi verið lágmarkskostnaður vegna þessa, 109.650 krónur (129 tímar * 850 kr. pr. tími fyrir starfsmann).

Samkvæmt samningi hafi átt að afhenda vélina og setja hana á sinn stað og lagnir að henni. Vélin hafi verið afgreidd á laugardagsmorgni og hafi enginn verið látinn vita af því. Bílstjóri flutningsaðila hafi haft samband þegar hann var kominn með vélina. M-kk-nf hafi þá strax hringt í forstjóra stefnanda en hann þá sagt að hann hefði enga menn í verkið og sjálfur væri hann á leið í sumarbústað. Reiknaður hafi verið lágmarkskostnaður vegna þessa, 27.000 krónur (6 tímar * 4500 kr. pr. tími fyrir starfsmann).

Ekki hafi verið talað um að það þyrfti loftpressu við prentarann eins og komið hafi í ljós við uppsetningu. Stefndi hafi keypti pressuna, enda búinn að fá nóg af öllu þrefi á þessum tíma. Kostnaður vegna loftpressu sem nauðsynleg var til að prentari virkaði hafi verið 11.000 krónur.

Mikið tap hafi orðið þar sem ekki náðist að framleiða í þær pantanir sem bárust. Tapaða framleiðslu vegna tafa á afhendingu vélarinnar og galla á uppsetningu á prentara reikni stefndi 913.140 krónur. Framleiðsla í júní og júlí hafi verið 15.028 einingar en framleiðsla í ágúst og septembermánuði hafi verið 20.073 einingar. Mismunur sé því 5.073 einingar og sé meðalkostnaður við hverja einingu180 krónur. Reiknaður lágmarkskostnaður vegna þess að ekki náðist að framleiða til að uppfylla pantanir sé því 913.140 krónur (5.073 einingar * 180 kr. meðalverð pr. einingu.)

Samkvæmt ofangreindu telur stefndi skuldajöfnuð vera fyrir hendi og beri þar með að taka gagnkröfu hans til skuldajafnaðar til greina svo langt sem kröfugerð stefnanda verði samþykkt. Heildarkrafa stefnda sé 1.364.026 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu frá 24. október 2007, en þá hafi verið liðinn meira en mánuður frá því að lagt hafi verið út í umræddan kostnað. Ekki sé krafist sjálfstæðs dóms um gagnkröfuna.

Krafa stefnda um sýknu byggist á aðildarskorti stefnanda, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Til stuðnings gagnkröfu til skuldjafnaðar í málinu vísist til réttar varnaraðila í 28. gr. l. nr. 91/1191 um að hafa uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar þegar skilyrði fyrir skuldajöfnuði eru fyrir hendi. Um málskostnað vísi stefndi til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Eins og rakið hefur verið byggir stefndi á aðildarskorti, að um afhendingardrátt hafi verið að ræða af hálfu stefnanda og að umdeild vél hafi verið haldin galla.

Stefnt er í máli þesssu G-kvk-þgf L-kvk-þgf, sem stjórnarmanni, fyrir hönd stefnda. Samkvæmt framburði S-kk-ef O-kk-ef, stjórnarformanns stefnanda, fyrir dómi, samdi M-kk-nf S-kk-nf, eiginmaður G-kvk-ef, við stefnanda um kaup á pökkunarvél og prentara. Fyrir liggur að nefndur M-kk-nf samþykkti tilboð stefnanda um pökkunarvél og prentara fyrir hönd stefnda. Stefndi heldur því fram að með þessum samningi hafi ekki komist á bindandi kaupsamningur milli aðila en hann skýrir það ekki nánar. Af hálfu stefnda er því ekki borið við að M-kk-nf hafi ekki haft umboð stefnda til kaupanna og telst hann því hafa verið réttur aðili að kaupunum fyrir hönd stefnda.

Stefndi ber því við að stefnandi hafi gefið út reikning á Glitni fjármögnun sem sé ekki stefnt í málinu. Framlögð gögn beri ekki með sér að stefndi hafi keypt vörur af stefnanda og beri því að sýkna hann vegna aðildarskorts.

Eins og rakið er í stefnu hugðist stefndi fjármagna kaupin með láni frá Glitni fjármögnun og liggur fyrir í málinu samningur stefnda við Glitni um fjármögnunarleigu á umdeildum vélum. Eins og segir í stefnu var, vegna misskilnings, reikningur gefinn út á hendur Glitni. Reikningur var gefinn út 26. apríl 2007 og annar reikningur, lægri fjárhæðar, hinn 6. júní 2007. S-kk-nf O-kk-nf bar fyrir dómi að það hefði verið gert að beiðni M-kk-ef S-kk-ef sem hafi óskað eftir því að fyrri reikningurinn yrði kreditfærður og nýr reikningur gefinn út með afslætti. Hefur þeirri fullyrðingu ekki verið hnekkt, en hvorki G-kvk-nf L-kvk-nf né M-kk-nf S-kk-nf komu fyrir dóminn til skýrslugjafar.

Þótt reikningur hafi verið gefinn út á hendur Glitni vegna kaupanna telst það ekki ráða úrslitum í málinu enda liggur fyrir, samkvæmt því sem fram hefur komið, að stefnandi afhenti stefnda vélarnar og hefur ekki verið sýnt fram á annað en að stefndi hafi nýtt sér þær. Stefndi kom fram sem kaupandi vélanna gagnvart stefnanda og telst hann því réttur aðili að málinu

Samkvæmt framansögðu er því ekki fallist á að sýkna beri stefnda vegna aðildarskorts.

Í hinu samþykkta tilboði segir að afgreiðslutími vélanna sé um það bil sex vikur frá staðfestri pöntun. Greiðsluskilmálar séu 30% við staðfestingu á pöntun og 70% bankaábyrgð sem greiðist við afhendingu á flutningsskjölum.

Stefndi heldur því fram í greinargerð sinni að pökkunarvélin hafi verið verið afhent 23. júlí en prentari hins vegar ekki settur við vélina fyrr en 24. ágúst eða mánuði eftir að vélin var afhent. Mikið tjón hafi orðið á framleiðslu stefnda vegna þessa.

Fyrir liggur, sbr. áritun á reikning, dags. 6. júní 2007, og fullyrðingu stefnanda í stefnu, að 4.602.047 krónur voru greiddar 8. júní 2007. Á þeim degi var pöntunin staðfest samkvæmt samþykktu tilboði. Liggur því fyrir að pökkunarvélin var afhent á réttum tíma, eða um það bil sex vikum frá því að pöntun var staðfest.

Stefndi heldur því fram í greinargerð að vélin hafi verið gölluð en gerir enga nánari grein fyrir meintum göllum. Hefur ekki verið sýnt fram á að pökkunarvélin hafi verið haldin göllum. Er því ekki fallist á að stefndi eigi skaðabótakröfu á hendur stefnanda, hvorki vegna afhendingardráttar á pökkunarvélinni né vegna ágalla á henni. Kostnaður sem stefndi kveður hafa komið til vegna afhendingar á vélinni er ekki studdur neinum gögnum og er honum því hafnað.

Samkvæmt fullyrðingu í greinargerð stefnda var prentari ekki afhentur fyrr en mánuði eftir að pökkunarvélin var afhent, eða 24. ágúst 2007. Er því fallist á að um afhendingardrátt hafi verið að ræða af hálfu stefnanda sem því nemur.

Skaðabótakrafa stefnda, sem hann hefur sett fram til skuldajafnaðar við kröfu stefnanda, og lýtur að afhendingardrætti á prentara, er með öllu órökstudd og hefur hann engin gögn lagt fram til stuðnings henni. Engin gögn hafa verið lögð fram til stuðnings kröfu um kostnað vegna loftpressu sem notuð var við uppsetningu á prentara. Er þessum kröfum því hafnað.

Samkvæmt framansögðu hefur stefndi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna afhendingardráttar á prentara eða vegna uppsetningar hans. Er skuldajafnaðarkröfu hans því alfarið hafnað.

Af hálfu stefnda hefur ekki verið sýnt fram á að stefndi eigi skaðabótakröfu á hendur stefnanda til skuldajafnaðar og ber því að fallast á dómkröfu stefnanda í málinu.

Dráttarvextir dæmast eins og krafist er enda hefur vaxtakröfu stefnanda ekki verið mótmælt.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 600.000 krónur, og er þá tekið tillit til flutnings um frávísunarkröfu.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Ekta brauð ehf., greiði stefnanda, Plasti, miðum og tækjum ehf., 511.339 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. ágúst 2007 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 600.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf