E-2466/2015

Mál þetta var höfðað 23. júní 2015 og dómtekið 29. febrúar 2016.

Stefnandi er Stjörnustál ehf., Langholtsvegi 176, Reykjavík.

Stefndi er Two Shot Productions ehf., Birtingakvísl 62, Reykjavík.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 207.514 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 3. október 2010 og vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga, sem leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Loks er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda, en til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá er krafist málskostnaðar.

Málsatvik

Ágreiningur í málinu lýtur að uppgjöri verklauna vegna vinnu stefnanda, sem er stálsmiðja, við að koma upp stálbitum í lofti íbúðar í eigu fyrirsvarsmanns stefnda, G-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef, að Hólmgarði 54 í Reykjavík.

Í gögnum málsins kemur fram að G-kk-nf H-kk-nf hafi í september 2014 leitað til stálsmiðjunnar GA Smíðajárn vegna verksins og liggur fyrir tilboð frá því fyrirtæki vegna efniskostnaðar, dagsett 16. sama mánaðar. Kemur fram að tilboðið varði IPE bitastál, 182,856 kg á 29.212 krónur, og UNP bitastál, 65,880 kg á 10.786 krónur, auk kostnaðar við skurð, 956 krónur, samtals 51.397 krónur með virðisaukaskatti.

Starfsmenn stálsmiðjunnar vísuðu G-kk-þgf H-kk-þgf á stefnanda, sem tók að sér að vinna verkið. Áður en til þess kom ræddi G-kk-nf H-kk-nf við G-kk-þf J-kk-þf E-kk-þf, fyrirsvarsmann stefnanda. Í samtali þeirra kom fram hjá G-kk-þgf J-kk-þgf að tímagjald vegna vinnunnar myndi vera 4.850 krónur og var gert ráð fyrir því að verkið myndi taka tvo daga. Ágreiningslaust er að verkið breyttist nokkuð frá því sem til stóð í upphafi og að það tók heldur lengri tíma en áætlað var. Þá var verkið unnið af G-kk-þgf J-kk-þgf og starfsmanni hans.

Í málinu liggur fyrir reikningur sem stefnandi sendi stefnda vegna verksins, dagsettur 25. september 2014. Er hann sagður vera vegna 51 dagvinnutíma á 4.850 krónur, samtals 247.350 krónur, aksturs að fjárhæð 4.500 krónur, efnis að fjárhæð 114.787 krónur og vélavinnu að fjárhæð 15.000 krónur, samtals 478.954 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Stefnda var sent innheimtubréf vegna málsins 28. október 2014. Þann 12. desember 2014 greiddi hann stefnanda 271.440 krónur og hefur stefnukrafa verið lækkuð sem því nemur. Í greinargerð stefnda kemur fram að greiðslan miðist við 20 tíma vinnu á 4.850 krónur, en verkið hafi tekið tæplega þrjá daga. Þá sé miðað við efniskostnað samkvæmt tilboði GA Smíðajárns, sem að framan greinir.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur fyrirsvarsmaður stefnanda, G-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf, og fyrirsvarsmaður stefnda, G-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf.

G-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf kvaðst hafa tekið að sér að koma upp stálbitum í íbúðinni sem um ræðir, í stað burðarveggja sem hefðu verið rifnir niður til að útbúa opið rými. Hann hefði gefið G-kk-þgf H-kk-þgf upp tímafjölda sem hann áætlaði í verkið, og tímagjald. Verkið hefði hins vegar breyst eftir að þeir byrjuðu að vinna. Það hefði þurft að rífa fleiri veggi en gert hefði verið ráð fyrir í upphafi og verkið því tekið lengri tíma en áætlað hafði verið. Þá hefði meira stál farið til verksins en tilboð GA Smíðajárns til stefnda hefði gert ráð fyrir, auk þess sem til hefði komið annar efniskostnaður, s.s. múrboltar og lím, „snittteinar“ eða stálteinar, rær og borar. Hann hefði unnið verkið við annan mann, enda væri ekki á færi eins manns að vinna við uppsetningu stálbita sem vega nokkur hundruð kíló. Taldi hann sig hafa nefnt það við G-kk-þf H-kk-þf G-kk-þf í upphafi að þeir yrðu tveir sem kæmu til með að vinna verkið, en auk þess hefði G-kk-nf verið viðstaddur þegar þeir voru að vinna og honum því verið fullkunnugt um það. Hann kvað G-kk-þf H-kk-þf ekki hafa farið fram á það við sig að framangreint tilboð frá GA Smíðajárni yrði lagt til grundvallar við efniskaup.

G-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf kvaðst hafa tekið því svo að tímagjald sem G-kk-nf J-kk-nf gaf honum upp, 4.850 krónur, væri endanlegt. Hann hefði fylgst með verkinu og vitað að tveir menn voru að vinna það, en ekki talið að það myndi hafa áhrif á þennan kostnaðarlið. Verkið hefði breyst eitthvað og hefði þurft að kaupa tvær til þrjár INP-stálstoðir til viðbótar, en á móti hefði komið að kostnaður vegna IPE-stoða hefði minnkað eitthvað. Hann kvaðst alltaf hafa staðið í þeirri trú að tilboðið sem hann hafði fengið frá GA Smíðajárni gilti um efniskaupin.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á framangreindum reikningi, dagsettum 25. september 2014, vegna vinnu við stálsmíði og efniskostnaðar við verk í þágu stefnda.

Um lagarök er vísað til meginreglu kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Við flutning málsins fyrir dómi var vísað til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup í því sambandi. Um kröfu um málskostnað er vísað til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, en um kröfu um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun til laga nr. 50/1988. Um varnarþing er vísað til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir dómkröfur sínar á því að réttmæt krafa stefnanda sé að fullu greidd. Í tilboði sem stefnandi hafi gert stefnda vegna verksins hafi komið fram að tímagjald vegna vinnu væri 4.850 krónur, en gert hefði verið ráð fyrir því að um tveggja daga vinnu væri að ræða. Hefði stefnanda verið rétt að koma því á framfæri að um vinnu fleiri en eins starfsmanns yrði að ræða. Þá sé efniskostnaður of hár, en um sé að ræða tvöfalt hærri fjárhæð en samkvæmt tilboði sem stefndi fékk hjá GA Smíðajárni.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfuréttar og laga um lausafjárkaup nr. 50/2000. Þá er vísað til 130. gr. laga nr. 91/1991 um málskostnað og laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun.

Niðurstaða

Stefnandi tók að sér að vinna ákveðið verk fyrir stefnda, en skriflegt samkomulag var ekki gert á milli aðila. Stefnandi er ekki bundinn af tilboði um efniskaup sem stefndi hafði áður fengið frá stálsmiðjunni GA Smíðajárni.

Áður en verkið hófst gaf fyrirsvarsmaður stefnanda upp tímagjald, 4.850 krónur. Fyrirsvarsmanni stefnda var fullkunnugt um að tveir menn unnu verkið og mátti honum vera ljóst að uppgefið tímagjald ætti við um vinnu hvors þeirra um sig. Fyrirsvarsmaður stefnanda gaf stefnda einnig upp tímaáætlun vegna verksins í upphafi, en samkvæmt því var miðað við að um tveggja daga vinnu yrði að ræða. Ekkert tilboð lá hins vegar fyrir um ákveðinn tímafjölda sem greiða skyldi fyrir vegna verksins. Þá felur reikningur stefnda ekki í sér verulegt frávik frá upphaflegri áætlun, en krafist er greiðslu fyrir vinnu tveggja manna við verkið, samtals 51 tíma.

Óumdeilt er að breytingar urðu á verkinu sem leiddu til þess að efniskaup urðu með öðrum hætti en samkvæmt tilboði frá GA Smíðajárni. Þá tók það tilboð ekki til ýmiss annars efniskostnaðar sem nauðsynlegur var vegna verksins, s.s. fyrirsvarsmaður stefnanda gerði grein fyrir við aðalmeðferð málsins. Af hálfu stefnda hafa gæði verksins ekki verið dregin í efa.

Eins og fram kemur í dómi Hæstaréttar Íslands í málinu nr. 459/2008 er það meginregla kröfuréttar að þegar ekki hefur tekist samningur með verktaka og verkkaupa um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar í verklaun beri þeim síðarnefnda að greiða það verð sem sanngjarnt er miðað við vinnuframlag, gæði verks, efniskaup og annað sem þýðingu hefur, sbr. 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Samkvæmt því sem að framan er rakið þykir stefndi ekki hafa sýnt fram á að verklaun sem stefnandi krafði hann um hafi verið hærri en það sem sanngjarnt má telja. Verður því fallist á kröfu stefnanda um greiðslu eftirstöðva þeirra að upphæð 207.514 krónur, með dráttarvöxtum, sem í dómsorði greinir.

Eins og kröfugerð í stefnu er háttað miðast upphaf dráttarvaxta við 3. nóvember 2014, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Í 1. mgr. 12. gr. sömu laga er mælt fyrir um það að sé vaxtatímabil lengra en tólf mánuðir án þess að vextirnir séu greiddir skulu þeir lagðir við höfuðstól og nýir vextir reiknaðir af samanlagðri fjárhæð. Því þykir ekki ástæða til að kveða sérstaklega á um vaxtavexti í dóminum.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, Two Shot Productions ehf., greiði stefnanda, Stjörnustáli ehf., 207.514 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 3. nóvember 2014 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf H-kvk-nf