E-4922/2007

Mál þetta höfðaði Sjöan ehf., Krummahólum 4, Reykjavík, með stefnu birtri 21. júní 2007 á hendur Tryggingamiðstöðinni hf., Aðalstræti 6, Reykjavík. Málið var dómtekið 7. desember sl.

Stefnandi krefst þess að viðurkennt verði að stefndi Tryggingamiðstöðin beri fulla bótaskyldu úr lögbundinni ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar KU 658 vegna tjóns á bifreiðinni YT 572, vegna árekstrar bifreiðanna þann 29. mars 2007 á Sæbraut í Reykjavík. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst þess að staðfest verði sú niðurstaða Tjónanefndar vátryggingafélaganna og Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum að sök í umræddum árekstri bifreiðanna skiptist til helminga, en til vara að skipting sakar verði viðurkennd. Með aðalkröfu er krafist málskostnaðar að skaðlausu, en með varakröfu að málskostnaður verði felldur niður.

Þann 29. mars 2007 varð árekstur milli bifreiðanna YT-572, sem er eign stefnanda, og KU-658, sem er tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda. Ágreiningur aðila snýst um hver beri sök á árekstri þessum.

S-kk-nf S-kk-nf ók bifreið stefnanda norður Sæbraut í Reykjavík. Hann kveðst hafa ætlað að beygja til hægri niður í Súðarvog. Bifreiðinni KU-658 var ekið að Sæbraut eftir aðrein frá Ártúnsbrekku. Bifreiðarnar rákust saman þegar KU 658 var beygt inn á akreinina þar sem YT 572 var fyrir. Kom vinstri afturhluti KU 658 við hægra framhorn YT 572.

Ágreiningur reis um bótaskyldu vegna árekstrarins. Var leitað til tjónanefndar tryggingafélaganna og síðan til Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum. Báðar komust nefndirnar að þeirri niðurstöðu að báðir ökumenn bæru sök og að skipta bæri henni jafnt á milli þeirra.

Úrskurðarnefndin afgreiddi málið 29. maí 2007. Í niðurstöðu hennar segir: „Af gögnum málsins virðist ljóst að báðir ökumenn hafa átt sök á árekstrinum, A (ökumaður YT 572) með því að gefa B (ökumaður KU 658) ekki svigrúm til að komast inn á Sæbrautina og B með því að gæta ekki nægilega að umferð á Sæbrautinni þegar ekið var inn á götuna. Styðst þessi niðurstaða m.a. við framburð vitnis. Sök skiptist til helminga.“

Stefnandi sætti sig ekki við þessa niðurstöðu og höfðaði því mál þetta.

S-kk-nf S-kk-nf, forsvarsmaður stefnanda, bar fyrir dómi að hann hefði ekið eftir hægri akrein á Sæbraut og gefið stefnumerki til hægri áleiðis í Súðarvog. Það hafi þá verið bíll við hliðina á sér sem ekki hafi gefið sér færi á að beygja og hann hafi því haldið áfram á sömu akrein. Þegar bifreiðarnar hafi verið komnar nokkuð langt hafi ökumaður hinnar bifreiðarinnar gefið í og keyrt á bifreið sína. Hann kvaðst hafa ekið hægt áður en áreksturinn varð, sennilega verið á um 30 km á klukkustund.

Í skýrslu lögreglu er svipuð frásögn höfð eftir S-kk-þgf. Þá hafa verið lagðar fram skrilegar athugasemdir er hann gerði um atvik og einkum um framburð vitnisins E-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef.

Ökumaður KU 658, Ó-kvk-nf G-kvk-nf K-kvk-nf, gaf skýrslu fyrir dómi. Hún kvaðst hafa verið að keyra inn á Sæbraut eftir tengibraut frá Ártúnsbrekku. Hún hafi fyrst hleypt fram fyrir sig bíl sem ætlaði niður í Súðarvog. Hún hafi ætlað að fara í bilið sem hann skildi eftir sig á Sæbrautinni. Þá hafi verið flautað fyrir aftan, en það hafi verið nóg bil til að komast inn í og hún hafi aukið hraðann til þess. Þá hafi verið keyrt á hana, á aftari hjólaskálina.

Í lögregluskýrslu er frásögn hennar á sömu lund.

E-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf kom fyrir dóm og gaf skýrslu, en hann horfði á umræddan árekstur þar sem hann ók eftir Sæbrautinni á eftir stefnanda. Hann kvaðst hafa veitt aksturslagi stefnanda athygli. Hann hefði í tvígang aukið hraðann til að hindra það að bifreiðin KU 658 kæmist inn á akreinina. Í síðara skiptið hefði árekstur orðið.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi telur að leggja beri alla sök á árekstrinum á ökumann bifreiðarinnar KU 658. Hann vekur sérstaka athygli á því að hann var ekki kominn inn á afreinina er árekstur varð, heldur hafi bifreiðin KU 658 farið inn á akreinina þar sem hann var fyrir.

Stefnandi telur sig hafa ekið í samræmi við umferðarlög. Hann hafi ætlað sér að beygja til hægri og því borið að vera á hægri akrein, sbr. 1. mgr. 14. gr., 1. mgr. 15. gr. og 3. mgr. 15. gr. umferðarlaga. Honum hafi ekki borið sérstök skylda til að gæta að umferð sem kom skyndilega í veg fyrir hann af annarri akrein, sbr. 2. mgr. 15. gr.

Stefnandi mótmælir því að hann beri ábyrgð á árekstrinum vegna aðgæsluleysis eða „frekju“. Hann hafi gefið hljóðmerki þegar bifreiðin KU 658 gaf stefnuljós og gerði sig líklega til að beygja inn á akreinina. Sé þetta í samræmi við 1. mgr. 31. gr. umferðarlaga. Ökumaður KU 658 hafi virt þessa aðvörun að vettugi og sveigt fyrir bifreið stefnanda. Ökumaður KU 658 hafi með þessu brotið gegn umferðarlögum og beri að leggja alla sök á hann. Samkvæmt 20. gr. laganna skuli aka vinstra megin fram úr öðru ökutæki. Þá hafi sérstök aðgæsluskylda hvílt á ökumanninum, sbr. d-lið 2. mgr. 20. gr.

Stefnandi telur að undantekningarregla 1. mgr. 23. gr. umferðarlaga eigi ekki við. Ljóst sé að ökuhraði takmarkaðist ekki af umferð á undan. Ökumanni KU 658 hafi borið að veita umferð um Sæbraut forgang í samræmi við 2. mgr. 25. gr. umferðarlaga, en hann hafi ekið inn á veg. Einungis sé heimilt að aka inn á akbraut við þessar aðstæður verði það gert án hættu eða óþæginda fyrir önnur ökutæki, sbr. 5. mgr. 25. gr. umferðarlaga. Ökumaður KU 658 hafi hins vegar sveigt í veg fyrir bifreið stefnanda. Þá leysi hljóðmerki ökumanninn ekki undan þessum varúðarskyldum, sbr. 5. mgr. 31. gr. laganna.

Stefnandi segir ákomur á ökutæki sitt sýna að bifreiðinni KU 658 hafi verið sveigt beint á stuðarann á þó nokkrum hraða. Sjá megi hraðann einnig af því að KU 658 stöðvaðist uppi á umferðareyju.

Stefnandi mótmælir framburði vitnisins E-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef. Hann segir að hvergi sé svo mælt fyrir í umferðarlögum að sá sem sé í rétti skuli víkja fyrir þeim er brjóti umferðarreglur. Álit um það hvernig umferðarreglur skuli vera hafi ekki lagagildi.

Um greiðsluskyldu stefnda vísar stefnandi til 1. mgr. 88. gr., 89. gr., 1. mgr. 91. gr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi vísar til samhljóða niðurstaðna Tjónanefndar vátryggingafélaganna og Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum um að sök á umræddum árekstri skuli skipt til helminga. Kveðst stefndi reiðubúinn að ljúka málinu þannig. Hann viðurkennir sök ökumanns KU 658. Hins vegar telur hann að ökumaður YT 572 eigi einnig sök á árekstrinum.

Stefndi vísar til skyldu ökumanna samkvæmt 1. mgr. 4. gr. umferðarlaga. Sýna skuli tillitssemi og varúð og ekki stofna til hættu eða valda tjóni, trufla eða tefja umferð að óþörfu. Telur stefndi að ökumaður YT 572 hafi brotið gegn þessu ákvæði. Frásögn vitnisins E-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef sé afdráttarlaus. Hann segi að ökumaður YT 572 hafi valdið árekstrinum með fautahætti eins og tekið sé til orða í lögregluskýrslu. Hann hafi ekki viljað gefa bifreiðinni KU 658 færi á að komast inn á Sæbraut og auk þess bætt í hraðann til að hindra það. Þannig hafi hann valdið árekstrinum.

Stefndi tekur fram að ekki verði fram hjá því litið að ökumaður KU 658 hafi vitað af bifreið stefnanda, en engu að síður haldið ferð sinni áfram.

Stefndi gerir athugasemd við lagatilvitnanir stefnanda. Ákvæði 20. gr. umferðarlaga um framúrakstur eigi ekki við í þessu tilviki. Þá séu aðrar lagatilvitnanir stefnanda almenns eðlis og eigi jafnt við um báða ökumenn. Báðir ökumennirnir hafi brotið gegn umræddum ákvæðum.

Varakröfu um lækkun byggir stefndi á því að ökumaður bifreiðar stefnanda eigi sök á árekstrinum. Því verði að skipta sök, þó að það yrði gert í öðrum hlutföllum en miðað er við í aðalkröfu.

Forsendur og niðurstaða.

Í lögregluskýrslu kemur fram að lítið sjáanlegt tjón hafi orðið á bifreið stefnanda. Ljóst er að tjónið er eitthvert, þannig að stefnandi hefur lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um bótaskyldu eiganda hinnar bifreiðarinnar og ábyrgðartryggjanda hennar. Er málssókn þessi því heimil, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Viðurkennt er af stefnda að ökumaður KU 658 beri helming sakar á árekstrinum og þarf því ekki að leysa úr öðru en því hvort ökumaður bifreiðar stefnanda beri minna en helming sakar eða enga sök.

Í 1. mgr. 4. gr umferðarlaga er mælt fyrir um meginreglu fyrir alla vegfarendur. Þar segir að þeir skuli „sýna tillitssemi og varúð svo að eigi leiði til hættu eða valdi tjóni eða óþægindum...“ Á þeim stað sem umræddur árekstur varð eru aðstæður erfiðar. Tiltölulega stuttur kafli er hvort tveggja í senn aðrein og afrein og hraði oft talsverður, ellegar mikil og þétt umferð. Er hér ætíð nauðsynlegt að allir ökumenn sýni sérstaka aðgát og tillitssemi.

Af skýrslum aðila og framburði vitnis er fram komið að ökumaður bifreiðar stefnanda sá hina bifreiðina löngu áður en áreksturinn varð og að honum var ljóst að hann hugðist beygja inn á Sæbraut. Af skýrslu Ó-kvk-ef G-kvk-ef, ökumanns KU 658, sem studd er af framburði vitnisins E-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef, verður ráðið að hún hafi haft svigrúm til að beygja af aðreininni inn á hægri akrein Sæbrautar. Þá er af framburði vitnisins ljóst að ökumaður bifreiðar stefnanda hefur viljað fara fram fyrir bifreiðina KU 658. Er ljóst af skýrslum að hann hefur aukið hraða sinn í þeim tilgangi, en honum var ljóst að ökumaður KU 658 vildi fara af aðreininni inn á Sæbraut. Ökumaður bifreiðar stefnanda hefur með þessu aksturslagi brotið gegn 1. mgr. 4. gr. laganna.

Eins og hér háttar til veltur skipting sakar ekki á því hvor bifreiðin ók á hina í bókstaflegum skilningi.

Ákvæði 20. gr. um framúrakstur á ekki við hér. Báðir ökumenn áttu þess kost að koma í veg fyrir árekstur með því að haga akstri sínum á annan veg. Eins og atvik blasa við af þeim sönnunargögnum sem færð hafa verið fram fyrir dóminum er ekki hægt að leggja minna en helming sakar á ökumann bifreiðar stefnanda. Verður því að hafna kröfum hans.

Í dómsorði verður stefndi sýknaður af kröfum stefnanda, en ekki er nauðsynlegt að mæla fyrir um gildi úrskurða Tjónanefndar tryggingafélaganna og Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum.

Rétt er að málskostnaður falli niður.

J-kk-nf F-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., er sýknaður af kröfum stefnanda, Sjöunnar ehf.

Málskostnaður fellur niður.

J-kk-nf F-kk-nf