E-1421/2008

Með stefnu birtri 15. febrúar 2008 sl. og þingfest 28. sama mánaðar höfðaði stefnandi máls þessa, S-kvk-nf Þ-kvk-nf, Markholti 18, Mosfellsbæ, mál á hendur íslenska ríkinu til heimtu skaðabóta vegna missis framfæranda auk vaxta og málskostnaðar. Krafa stefnanda í því máli er að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 6.804.500 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 20. ágúst 2006 til 19. febrúar 2007, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Með sakaukastefnu þingfestri 11. september sl., höfðar stefnandi aðalmálsins mál á hendur Mosfellsbæ, Reykjavíkurborg og Kjósarhreppi til heimtu skaðabóta vegna missis framfæranda auk vaxta og málskostnaðar. Krefst stefnandi þess að stefndu verði dæmdir til að greiða stefnanda 6.804.500 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 20. ágúst 2006 til 19. febrúar 2007, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefjast stefnendur málskostnaðar. Kveðst stefnandi stefna sakaukastefndu til að þola dóm ásamt stefnda í framangreindu máli nr. E-1421/2008.

Stefndu krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi en til vara að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda. Til þrautavara krefjast þeir lækkunar á kröfum stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda hvernig sem málið fer.

Svo sem fyrr hefur verið rakið höfðaði stefnandi mál, sem þingfest var 28. febrúar sl., á hendur íslenska ríkinu. Vill stefnandi með sakaukastefnunni nú koma sakaukastefndu inn í það mál þannig að þeim verði þar gert, ásamt stefnda, að þola dóm í því. Fór fram málflutningur hinn 12. desember sl. um það hvort vísa beri sakaukastefnunni frá dómi.

Sakaukastefndu byggja frávísunarkröfu sína á því að ekki sé fullnægt því skilyrði 3. mgr. 19. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 að stefnanda verði ekki metið það til vanrækslu að hafa ekki stefnt þeim í upphafi.

Af hálfu stefnanda er vísað til þess að erfiðlega hafi gengið að afla gagna um málið frá stefnda og sakaukastefnda Mosfellsbæ, en þau gögn sem hann hafi getað aflað hafi ekki skapað grundvöll til þess að stefna sakaukastefndu strax í upphafi inn í málið. Þá sjái hann ekki að það geti raskað málatilbúnaði stefnda eða bitnað á dómstólnum þótt sakaraukningin verði heimiluð.

Niðurstaða

Í máli þessu krefst stefnandi skaðabóta úr hendi íslenska ríkisins vegna missis framfæranda á þeim grundvelli að eiginmaður hennar hafi hinn 20. ágúst 2006 látist af völdum æxlis í brjósthimnu sem rekja megi til þess að hann hafi orðið fyrir asbestmengun í starfi sínu sem verkamaður og smiður við byggingu Gagnfræðaskóla Mosfellsbæjar á árinu 1975. Kemur fram í stefnu að málsókninni sé beint að stefnda á þeim grundvelli að Húsameistari ríkisins hafi fyrirskipað notkun asbestsins við byggingu skóla á vegum ríkisins og að fyrir liggi að stefndi hafi reist byggingu Gagnfræðaskóla Mosfellsbæjar.

Í þinghaldi hinn 27. október sl. lagði lögmaður stefnanda fram bókun stefnanda þar sem segir að í greinargerðum og málsgögnum sakaukastefndu komi fram upplýsingar sem ekki hafi komið fram áður um að eiginmaður stefnanda hafi orðið fyrir umræddri mengun við vinnu sem hafi tengst endurnýjun á innveggjum skólans. Hafi við framkvæmdina legið fyrir fyrirmæli frá Brunamálastjóra ríkisins um að notaðir skyldu asbestklæddir veggir og sé því á þeim grundvelli byggt á þeirri málsástæðu að stefndi beri skaðabótaábyrgð á tjóni stefnanda. Af hálfu stefnda var þessari málsástæðu mótmælt sem of seint fram kominni.

Stefnandi vísar til þess í sakaukastefnu að hann byggi á því varðandi bótaskyldu sakaukastefndu að þeir hafi staðið fyrir, og þar með borið ábyrgð á, framkvæmdum við byggingu skólahússins.

Á þeim tíma sem eiginmaður stefnanda er sagður hafa unnið við umrædda skólabygging giltu lög nr. 63/1974 um grunnskóla. Kemur þar fram í 23. gr. að gerð skólamannavirkja skuli undirbúin heima í héraði af sveitarstjórn í samráði við skólanefnd og fræðsluráð, en verði að hljóta samþykki menntamálaráðuneytisins áður en framkvæmdir hefjist. Í 1. gr. þágildandi laga um skólakostnað nr. 49/1967 kemur fram að þau taki til tilgreindra skóla, þar á meðal gagnfræðaskóla, sem kostaðir séu sameiginlega af ríki og sveitarfélögum. Þá kemur fram í 7. gr. þeirra að ríkissjóður greiði 50% áætlaðs stofnkostnaðar fullbúins kennslurýmis þeirra skóla sem lögin taki til. Þá er í 11. gr. kveðið á um kostnaðarskiptingu milli sveitarfélaga sem standi saman að saman að skóla. Þá eru ítarlegri ákvæði í reglugerð um stofnkostnað skóla nr. 159/1969 um hvernig aðkomu ríkis og sveitarfélaga að byggingu skóla skuli háttað.

Með hliðsjón af því sem hér hefur verið rakið verður að telja ákvæði framangreindra laga og reglugerðar, varðandi fjármögnun skólabygginga og skipti verkefna milli ríkis og sveitarfélaga í því sambandi, hafi ein og sér átt að gefa stefnanda fullt tilefni til ítarlegrar könnunar á því hvaða sveitarfélag eða sveitarfélög hafi komið að fjármögnun skólans og framkvæmdum við hann. Hið eina sem fyrir liggur í málinu um könnun stefnanda í þessu efni er fyrirspurn í tölvupósti, sem hann kveðst hafa sent til starfsmanns sakaukastefnda Mosfellsbæjar, um möguleika á að tekin yrðu saman gögn varðandi byggingu skólans. Þegar til þessa er litið verður ekki fallist á það með stefnanda að hann hafi fært fyrir því viðhlítandi rök að honum verði ekki metið það til vanrækslu að hafa ekki gert kröfur á hendur sakaukastefndu þegar í upphaflega málinu. Ber því með vísan til 3. mgr. 19. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 að vísa máli þessu frá dómi. Rétt þykir að málskostnaður falli niður.

Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð:

Sakaukasök í máli þessu er vísað frá dómi.

Málskostnaður fellur niður.

Á-kk-nf M-kk-nf.