S-203/2010

Mál þetta, sem dómtekið var eftir aðalmeðferð föstudaginn 5. nóvember, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 16. ágúst 2010, á hendur X,

„fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 7. mars 2010, í átökum við [A], kt. 000000-0000, í forstofu og anddyri íbúðar á efri hæð [...], tekið [A] hálstaki og barið hann ítrekað í höfuðið með hnefunum, þar sem hann hélt höfði hans föstu í handarkrika sínum, með þeim afleiðingum að [A] bólgnaði víða á höfði og andliti, hægra eyra bólgnaði og hann hlaut mar aftan við eyrað, þreifieymsli yfir höfuðkúpu, sem náði yfir á enni, hruflsár á hársverði og cm langan skurð á vinstra kinnbeini, um það bil 6 mm langan.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa

Í málinu gerir [A], bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. 323.978-, með dráttarvöxtum frá 1. júní 2010 til greiðsludags.“

Greinargerð ákærða

Ákærði nýtti sér heimild 1. mgr. 165. gr. laga nr. 88/2008 til að leggja fram greinargerð. Krafðist ákærði þar sýknu af ákæru en frávísunar bótakröfu. Til vara krafðist hann lægstu mögulegu refsingar og að bótakrafa yrði lækkuð til muna. Við munnlegan málflutning málsins krafðist verjandi ákærða frávísunar málsins.

Í greinargerð sinni segir ákærði að hann hafi ekki búizt við neinu illu er hann hafi gengið upp stiga í íbúð B, en þar hafi A birzt á efsta palli við inngang íbúðarinnar. Ákærða hafi þá brugðið mjög og ljóst hafi verið á viðbrögðum B að hún hafi alls ekki vænzt A þar. Þar að auki hafi A verið mjög ógnandi og æstur.

Ákærði hafi fyrst talið hér innbrotsþjóf á ferð en hafi fljótlega áttað sig á því þar færi fyrrverandi unnusti B. Hafi ákærði vitað að B og A hefðu nokkuru áður lent í átökum og A þá beitt hana ofbeldi. Ákærði hafi ekki haft mikið ráðrúm til að gera sér grein fyrir aðstæðum, því að í æsingnum hafi A ýtt við ákærða og í framhaldinu hrint honum ofan stigann. Við þetta hafi ákærði misst pizza-kassa sem hann hafi haldið á, gripið í A og þeir fallið saman ofan stigann.

Þegar ofan hafi verið komið hafi átökin haldið áfram og ákærði reynt að hafa A undir, enda hafi hann ráðizt að ákærða og verið mjög æstur. Ákærði hafi haft A undir og slegið „til hans í æsingnum“. Hafi höggin ekki verið mörg heldur nokkur. Sé mótmælt lýsingu í samantekt lögreglu af skýrslu ákærða.

Ákærði kveðst styðja sýknukröfu sína þeim rökum að ósannað sé að hann hafi valdið a þeim áverkum sem fram komi í ákæru. Hann hafi aðeins varizt A í nauðvörn og sé verk hans refsilaust vegna 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Allt að einu hafi ákærði orðið skelfdur og forviða vegna árásar A, sbr. 2. mgr. 12. gr. sömu laga.

Ákærði segir að af lögregluskýrslu A sé ekki að sjá að hann telji höfuðhögg frá ákærða hafa hitt sig að nokkuru marki. Komi fram í skýrslu hans að ákærði hafi reynt að kýla sig í andlit með krepptum hnefa og sé því ósannað að þeir áverkar, sem A telji sig hafa orðið fyrir og lýst sé í ákæru, séu af völdum ákærða. Allt eins líklegt sé að A hafi hlotið áverka sína í átökum þeirra, svo sem þegar A hafi ýtt ákærða aftur á bak þannig að hann hrasaði og báðir féllu ofan stigann.

Ákærði kveðst telja aðgerðir sínar réttlætanlegar miðað við aðstæður, en ljóst hafi verið að A hafi verið í íbúð B í óþökk hennar og verið æstur mjög. B hafi alls ekki viljað hitta hann umrætt kvöld og hafi sagt honum að halda sig fjarri heimilinu. Megi ráða af skýrslu B hjá lögreglu að A hafi setið fyrir ákærða og A enda hafi hann vitað að von væri þeirra. Hafi hann farið á vettvang í þeim tilgangi að efna til vandræða, neitað að fara af vettvangi en þess í stað ráðizt að ákærða og hrint honum ofan stiga.

Ákærði hafi aðeins beitt líkamlegum styrk sínum til að hrinda árás A, átökin hafi staðið stutt „og veifa báðir aðilar höndum í átt að hvor öðrum“.

Ákærði segist telja sannað að A hafi ráðizt að sér að fyrra bragði og hafi ákærði talið A halda þeirri árás áfram ef ákærði tæki ekki til varna. Nefnir ákærði meðal annars að hann hafi haldið á pizza-kassa þegar ráðizt hafi verið á sig. Á vettvangi hafi ákærði ekki getað gert sér grein fyrir hvort árásinni á sig væri lokið, fyrr en hann hefði haft A undir.

Þá kveður ákærði að ógnandi háttalag A og saga hans og B hafi gert það að verkum að ekki hafi verið réttlætanlegt fyrir sig að yfirgefa vettvang. Þá hafi A verið drukkinn.

Ákærði kveðst telja, að hafi hann farið út fyrir mörk leyfilegrar neyðarvarnar hafi athafnir hans verið refsilausar samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 19/1940. Ákærða hafi verið brugðið við að A væri fyrir í íbúð B. A hafi ráðizt að ákærða með miklum æsingi og hrint honum niður stiga. Hafi ákærði vart náð að meta aðstæður að fullu, hræddur um eigin velferð og A. Verði að líta til þess að í ákæru sé verknaðarlýsing miðuð við atburði eftir að B hafi ráðizt á ákærða og þeir fallið langa leið í stiga. Hafi ákærða verið nánast ósjálfrátt að slá frá sér enda hafi hann verið skelfdur og forviða og talið sig þurfa að hafa A undir.

Verði ekki fallizt á sýknukröfu krefjist ákærði lægstu mögulegu refsingar og sé eðlilegt að refsing falli með öllu niður. Hafi ákærði hreint sakavottorð og tjón A sé lítið og megi ætla að hann hafi náð fullum bata.

Verði bótakröfu ekki vísað frá vegna sýknu krefst ákærði þess að A beri tjón sitt að þremur fjórðu hlutum sjálfur, enda hafi hann átt upptök að átökunum. Bótakrafa sé of há. Miskabótakrafa sé of há og ekki í samræmi við dómafordæmi. Kröfu um sjúkrakostnað sé mótmælt en ekki sé rökstutt í greinargerð hvernig hann hafi komið til og ekki hafi verið sannað að þörf hafi verið þeirrar meðferðar sem þar hafi verið greitt fyrir. Kröfu um þjáningabætur sé hafnað þar sem ekki liggi fyrir læknisvottorð um mat á stöðugleikapunkti, en í 3. gr. skaðabótalaga sé gerð krafa um það.

Málavextir

Samkvæmt lögregluskýrslu sem liggur fyrir í málinu var lögreglu tilkynnt um slagsmál tveggja manna á efri hæð ... á Akureyri, kl. 03:54 hinn 7. marz 2010. Þegar lögregla hafi komið á vettvang hafi þar hitzt fyrir tilkynnandinn, B, og þeir A og X, ákærði í máli þessu. Segir í skýrslunni að A hafi verið blóðugur í framan og með skurð undir vinstra auga. Ákærði hafi verið með nýlega áverka á hnúum hægri handar, sár og storknað blóð. Eftir viðræður við þetta fólk hafi a verið ekið á slysadeild.

Í málinu liggur fyrir áverkavottorð um A, dagsett 29. marz 2010. Segir þar að A hafi komið á slysadeild hinn 7. marz. Segir í vottorðinu að skyrta hans hafi verið öll rifin og tætt og tölur slitnar af. Sjá hafi mátt á honum greinilega áverka eftir högg, sem geti samrýmzt spörkum. Hann hafi verið upphleyptur og bólginn víða á höfði og andliti en einnig hafi mátt sjá áverka á vinstri olnboga og úlnlið. Ekki hafi verið að sjá blæðingu í augum eða þar í kring og ekki virka blæðingu úr munni eða eyrum. Tennur allar fastar. Hægra eyra hans hafi verið hvellbólgið og marið, þar fyrir aftan hafi mikið mar verið að koma í ljós og bólga. Veruleg þreyfieymsli hafi verið yfir kúpunni sem náð hafi yfir á enni. Í hárssverði hafi mátt sjá hruflsár og lítinn skurð, um einn cm langan yfir temporal beini. Á vinstra kinnbeini hafi verið um 6 mm langur skurður. Sjá hafi mátt blóðstorku úr báðum nösum. C deildarlæknir ritar undir vottorðið.

Verða nú rakin skýrsla ákærða og framburður vitna fyrir dómi eftir því sem ástæða þykir til

Ákærði kvaðst hafa komið ásamt B heim til hennar og haft heitan mat meðferðis. Þegar inn í húsið hefði verið komið hefði B farið úr skóm en ákærði gengið með matinn upp tröppurnar í átt að íbúð B. Hefði ákærði þá séð að hurð þeirra var ekki alveg að stöfum. Er ákærði hefði komið að dyrunum hefði komið á móti honum maður sem hann hefði ekki séð fyrri, allæstur og ógnandi að sjá. Maður þessi hefði byrjað að ýta við ákærða og skipa honum að hafa sig á brott. Ákærði hefði „hrökklazt aðeins undan þarna í stiganum“, stöðvað sig síðan en maður þessi hefði komið og hrint ákærða svo hann hefði hrasað áfram niður. B hefði þá spurt manninn hvað hann hefðist að og hefði komið til einhverra orðaskipta þeirra, en ákærði hefði þá áttað sig á að þetta væri fyrrverandi unnusti hennar, A. a hefði því næst haldið áfram að hrinda ákærða sem hefði streitzt á móti, „og þá byrja í rauninni áflog þarna í stiganum, þarna ofarlega í stiganum. Þau berast síðan bara niður stigann, við eiginlega svona veltum þarna niður stigann og alveg niður í anddyri þar sem að þau halda áfram.“ Það hefði verið greinilegt að A hefði ætlað að koma ákærða út með góðu eða illu. Ákærði hefði hins vegar þekkt til „forsögu þeirra tveggja“ og hefði samvizka hans ekki leyft að þau yrðu tvö eftir í húsinu „í þessu ástandi“. Hann hefði því varizt tilraunum A og að lokum haft hann undir. Ákærði hefði spurt A hvort hann yrði rólegur og að því játuðu hefði ákærði sleppt honum. Ákærði kvaðst hafa heyrt frá B að samband hennar og A hefði verið stormasamt og henni liðið illa vegna þess. Þá hefði ákærði vitað að til átaka hefði komið milli þeirra.

Ákærði var spurður hvort hann veitt A ítrekuð hnefahögg í höfuð eftir að hafa tekið hann hálstaki. Kvað ákærði atburðarás hafa verið hraða, en „jújú, það voru þarna högg látin dynja, hvort að það var með krepptum hnefa og hvert það hitti og þar fram eftir götunum, ég átta mig ekki alveg á því hvernig það var, en jú jú, það er nokkuð ljóst að það voru látnar hendur skipta þarna.“ Ákærði kvaðst telja sig hafa reynt að slá A í höfuðið en ekki treysta sér til að fullyrða hvort það hefði tekizt, en það væri þó líklegt „að einhver högg hafi ratað þangað“. A hefði jafnframt reynt að slá ákærða sem hefði varið sig eftir mætti. Ákærði hefði gert það sem hann hefði talið nauðsynlegt til að hafa A undir „og ná stjórn á aðstæðunum“. Meðal annars hefði ákærði náð að taka hann hálstaki. Ákærði kvaðst stórefast um að sér hefði tekizt að halda A í tökum allt þar til lögreglu bæri að garði, sem enginn hefði vitað hvenær yrði.

Ákærði kvaðst ekki muna nákvæmlega hvernig þeir hefðu oltið niður stigann, en mögulegt væri að A hefði fengið einhver högg á leiðinni, svo sem af veggjum eða handriði. Ákærði hefði hins vegar ekki séð hann fá slík högg og ekki séð hann lenda á andliti. Sjálfur hefði ákærði orðið fyrir einhverju slíku hnjaski.

Ákærði sagði að átökin hefðu verið samfelld „frá því að hann byrjaði að hrinda mér og ræðst á mig þarna uppi í stiganum, og þangað til ég spyr hann hvort hann ætli að vera rólegur og sleppa honum.“ Segja mætti þó að aðalátökin hafi byrjað á millipallinum og þeir A hefðu farið „í loftköstum af þeim palli og niður í anddyrið“. Stiginn væri nokkuð brattur, svo sem vanalegt væri milli hæða í gömlu húsi.

Ákærði kvaðst ekki átta sig á því hvort einhverjir áverkar hefðu verið á A þegar hann hefði séð hann fyrst. Sjálfur hefði hann eitthvað marizt og hruflazt og föt sín rifnað.

Ákærði kvaðst hafa verið búinn að fá sér tvo þrjá drykki um kvöldið. Hann kvaðst ekki vita um hugsanlega drykkju B, en hún hefði sýnzt vera undir áhrifum. Miðað við ástand og æsing mannsins hefði hann líklega verið undir áhrifum, en ákærði kvaðst ekki vita það fyrir víst.

Ákærði kvaðst hafa stundað heilsurækt lengi og vera vel á sig kominn frá fornu fari.

Ákærði staðfesti samantekt lögreglu úr lögregluskýrslu sem tekin hefði verið af sér. Væri þar rétt eftir sér haft.

Vitnið A kvaðst hafa verið á árshátíð þetta kvöld. Sambandi þeirra B-x-þgf þá verið lokið en þau hefðu samt verið í talsverðum samskiptum og hitzt reglulega. Þau hefðu talað saman um hádegið, hann sagt henni af árshátíðinni og hún sagzt einnig vera á leið út á lífið. Hefðu þau bundið fastmælum að tala saman um kvöldið og þá hugsanlega með það fyrir augum að hann kæmi til hennar. Eftir miðnættið hefðu þau B talað saman í síma og hún þá komin út á lífið. Vitnið hefði sagzt ekki ætla sér að vera lengi á árshátíðinni og spurt hvort það ætti að fara heim til hennar á eftir. Hún hefði svarað því til að sér væri sama, en hún vissi ekki nær hún kæmi heim. Vitnið hefði þá sagt að það kæmi þá bara í ljós hvort það færi heim til sín eða hennar. Alveg ljóst væri að B hefði heimilað sér að koma til sín.

Um þrjúleytið hefði árshátíðinni lokið og vitnið hefði þá haldið heim til B, farið þar inn, fengið sér mjólk að drekka, gengið frá leirtaui og búizt til að ganga til náða. Það hefði þá heyrt í bifreið fyrir utan og heyrt umgang, og hefði þá gert ráð fyrir að B væri að koma heim og hefði farið fram og opnað. Þar hefði ákærði komið á móti vitninu, sem mjög hefði brugðið við. Ákærði hefði verið með tvo pizza-kassa í hönd og á eftir honum hefði B komið, ölvuð mjög. Ákærði hefði spurt hver vitnið væri og hvað væri „í gangi“. Vitnið hefði sagt á sér deili og lagt „mjög ákveðið“ til að ákærði færi, því vitnið þyrfti að ræða við B. Vitnið hefði því næst gengið út á stigapallinn og ítrekað þau sjónarmið sín og hefði tekið „ákveðið“ í olnboga ákærða og byrjað að leiða hann niður stigann. Allt hefði farið eðlilega fram þar til ákærði hefði skyndilega annað hvort misst pizza-kassana eða kastað þeim frá sér, stokkið til og tekið vitnið hálstaki. Vitnið hefði hrunið og ákærði á eftir og niður á stigapallinn. Þar hefði ákærði haldið vitninu hálstaki á gólfinu og þrengt vel að. Vitnið hefði kallað til B og sagt ákærða vera að kyrkja sig, en hún hefði öskrað á þá skipun um að hætta átökunum. Þegar ákærði hefði ekki losað takið og vitnið hefði mjög verið tekið að skorta loft, hefði vitnið reynt að standa á fætur og ná taki á handleggnum sem verið hefði um háls sinn. Hefði ákærði þá slengt vitninu niður stigann og að innganginum. Þar hefði vitnið legið eða kropið en ákærði þá komið að og byrjað að sparka í höfuð vitnisins, sem hefði hrópað til B beiðni um að hringja á lögreglu. Þegar ákærði hefði sparkað nokkurum sinnum hefði hann farið á hnén og reynt að færa þá hönd sem vitnið hefði notað til að hlífa andliti sínu, og eftir það hefði ákærði kýlt vitnið í höfuðið, og allan þann tíma hefði ákærði spurt vitnið hvort það ætlaði að verða rólegt. Vitnið hefði margítrekað við ákærða að það myndi kæra hann fyrir líkamsárás og skyndilega hefði ákærði hætt öllum barsmíðum, sezt niður í stigann og skolfið þar. Skömmu síðar hefði lögregla komið á svæðið.

Vitnið kvaðst hafa verið undir áfengisáhrifum en ekki miklum.

Vitnið sagðist ekkert hafa reynt til að berja ákærða. Hefði hvorki slegið til hans né sparkað.

Vitnið kvaðst vera 187 cm á hæð og stunda reglulegar líkamsæfingar. Það hefði hins vegar ekki fengið sjálfsvarnarþjálfun eða slíkt.

Vitnið kvaðst hafa fengið alla þá áverka sem í ákæru greinir. Væru þeir allir af völdum ákærða, bæði með spörkum og kýlingum. Vitnið kvaðst hafa leitað læknisaðstoðar vegna áverka sinnar. Þá hefði því liðið illa vegna þessara atburða og leitað til áfallahjálparhóps á sjúkrahúsinu sem hefði komið vitninu í samband við geðlækni sem vitnið hefði þá leitað til. Vitnið hefði verið frá vinnu í viku eða svo, vegna áverka á andliti, handleggjum og hálsi. Vitnið hefði nú náð sér að fullu líkamlega en mál þetta ylli sér andlegri vanlíðan af og til enn.

Vitnið kvað þau B hafa hitzt af og til síðan þessir atburðir urðu.

Vitnið B kvað þau ákærða hafa komið heim til hennar umrædda nótt og ætlað að fá sér í svanginn. Þau hefðu gengið upp stiga í átt að íbúð hennar, ákærði á undan og haldið á pizza-kasssa, en þá hefði A komið á móti þeim út úr íbúð hennar. Hefði vitninu brugðið mjög við að sjá hann og spurt reitt hvað hann væri að gera þarna. A hefði hins vegar sagt að ákærða væri bezt að koma sér heim því A þyrfti að ræða við vitnið. Því næst hefðu þeir komið „niður stigann eiginlega á mig“, þar sem vitnið hefði verið á stigapallinum. Ákærði hefði komið aftur á bak ofan stigan og misst pizza-kassann. Á stigapallinum hefðu þeir eitthvað tekizt á en fljótt verið komnir niður í forstofuna. Vitnið hefði öskrað á þá að hætta áflogunum en næsta sem vitnið myndi væri að A hefði legið á gólfinu en ákærði yfir honum, og hefði ákærði haldið A hálstaki og spurt hvort hann ætli að verða rólegur og koma sér burt. A hafi sagzt ætla að fara en þurfa skóna sína sem væru uppi í íbúðinni. Ákærði hefði beðið vitnið að sækja skóna, sem vitnið hefði gert og þá hringt á lögreglu í leiðinni, en A hefði verið búinn að biðja um það. Þegar vitnið hefði snúið aftur hefðu þeir verið að skiljast.

Vitnið sagðist hafa séð ákærða slá A nokkur högg en ekki A slá ákærða. Þá hefði A ekki reynt að hafa ákærða undir. Vitnið hefði hins vegar ekki séð ákærða sparka í A og aldrei vera í þeirri líkamsstöðu að hann hefði getað gert það. Vitnið hefði þó ekki séð öll samskipti þeirra, því það hefði farið upp að leita að skónum og hringja.

Vitnið var spurt hvort nær lagi væri að lýsa atburðinum sem slagsmálum tveggja manna eða þannig að einn maður lemdi annan. Sagðist vitnið ekki vita hvort „[A] reyndi mikið eða hvernig, en það var náttúrlega alveg ljóst að [ákærði] hafði [A] undir allan tímann.“ Þeir hefðu eitthvað ýtzt á fyrst í stiganum, en mjög fljótt hefði A verið allar bjargir bannaðar. Ákærði hefði aldrei verið í neinni hættu. Sjálft hefði vitnið aldrei talið sig í neinni hættu. Þá hefðu þeir ekki farið saman niður stigann. A hefði hrunið niður á undan.

Vitnið kvaðst hafa verið undir áfengisáhrifum.

Vitnið sagði að sambandi þeirra A hafi verið lokið á þessum tíma, en þau hefðu talað saman af og til og átt ýmis ófrágengin mál. Um kvöldið hefði A talað við sig og spurt hvort hann ætti að koma til hennar en vitnið hefði ekki viljað binda það neinum fastmælum því það vissi ekki nær það kæmi heim. Hefði vitnið ekki mælt sér mót við A þetta kvöld og ekki leyft honum að koma. Hefði hún ekki komið heim með ákærða ef hún hefði búizt við A í íbúðinni. Hann hefði hins vegar vitað hvar hún geymdi lykil að henni.

Vitnið sagði að þau ákærði hefðu ekki verið par en verið búin að tala mikið saman þegar þessir atburðir urðu. Hefði vitnið rætt ýmis mál sín við ákærða, þar á meðal um atvik þar sem vitnið hefði verið reitt við A. ýtt við honum og hann stuggað við sér á móti svo vitnið hefði fallið við. Aldrei hefði hins vegar nokkuð ofbeldi verið í sambandi þeirra A.

Vitnið D lögregluþjónn kvaðst hafa komið á vettvang þegar átökum hefði verið lokið. Húsið væri þriggja hæða og gengið inn á miðhæðina. Þaðan væri farið upp stiga, upp á pall og þaðan upp stiga á næsta pall. Þegar vitnið hefði komið á vettvang hefðu ákærði, A-kk-nf og B verið í stiga og á palli. A hefði haft áverka á kinn en ákærði á hægri hönd og hefði blætt úr andlitssárum A. Vitnið hefði tekið A afsíðis og rætt við hann, en kvaðst ekki muna samtal þeirra nú en það væri rakið í skýrslu vitnisins. Staðfesti vitnið skýrslu sína og kvað þar allt skráð eftir beztu vitund sinni.

Niðurstaða

Við munnlegan flutning málsins krafðist verjandi frávísunar þess. Þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. 159. gr. laga nr. 88/2008 verður, með vísan til dómvenju, tekin afstaða til frávísunarkröfu verjandans í dóminum, en ekki með úrskurði, en sakflytjendur, sem ekki gerðu athugasemd við málsmeðferðina, áttu þess kost að tjá sig um kröfuna við aðalmeðferðina.

Verjandi rökstuddi frávísunarkröfu sína með því að ósamræmi væri milli ákæru og gagna málsins, en ætlaður brotaþoli hefði hvorki fyrir lögreglu né fyrir dómi borið um að ákærði hefði slegið sig höfuðhögg en bæri aðeins um spörk. Ákæruvaldið andmælti þessum sjónarmiðum harðlega og kvaðst á engan hátt bundið af því hvað kærendur hefðu fram að færa á rannsóknarstigi.

Í málinu er ákærða gefið að sök að hafa barið A ítrekað í höfuðið þar sem ákærði hafi haldið höfði hans í handarkrika sínum. Í lögregluskýrslu sem liggur fyrir í málinu er meðal annars haft eftir A: „Þá hafi [ákærði] ráðist á sig, hrint niður stigann og komið á eftir sér niður á næsta stigapall. Þar sem að [ákærði] hafi meðal annars haldið höfðinu á sér með vinstri hendi undir handarkrikanum á [ákærða] og lamið í andlitið á sér (A) [svo] með hægri hendi.“ Lögregluþjónninn sem gerði skýrslu þessa, D, staðfesti skýrslu sína fyrir dómi. Fyrir dómi bar A að ákærði hefði kýlt sig í höfuðið. Þykir ekki slíkt ósamræmi milli frásagnar A og ákæru að frávísun málsins komi til álita þess vegna. Eru að mati dómsins ekki efni til frávísunar málsins.

Ákærði hefur að mati dómsins viðurkennt fyrir dómi að hafa tekið A hálstaki og slegið hann á meðan á því stóð. Þá hefur ákærði borið fyrir dómi að líklegt sé að einhver högg frá sér hafi farið í höfuð A. Sjálfur bar A fyrir dómi að ákærði hefði slegið sig í höfuðið. B kvaðst hafa séð ákærða slá A. Þegar á þetta er horft er það mat dómsins að sannað sé að ákærði hafi slegið A í höfuðið, þegar hann hafi haldið höfðu hans föstu, svo sem lýst er í ákæru.

Ákærði hefur borið því við, að þau högg sem hann hafi greitt A séu sér refsilaus neyðarvörn í skilningi 1. mgr. 12. gr. laga nr. 19/1940. Í henni segir að það verk sé manni refsilaust, sem hann vinnur af neyðarvörn, að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Við munnlegan flutning málsins kom fram hjá sækjanda að ákæruvaldið liti ekki svo á að ákærði hefði átt frumkvæði að átökum þeirra A. Væri líklegra að A hefði átt upptökin. Er þessi afstaða í samræmi við afstöðu ákærða sjálfs og þykir fá nokkurn stuðning í framburði B. Verður í sakamáli þessu miðað við að þessi hafi verið raunin.

Þau högg sem ákærða er gefið að sök að hafa veitt A eru sögð hafa verið greidd í forstofu og anddyri hússins, þegar ákærði hafi haldið höfði hans í handarkrika sínum. A hefur borið að hann hafi þá aldrei reynt að slá eða sparka til ákærða. Fær sá framburður hans mikla stoð í framburði B sem bar fyrir dómi að hún hefði aldrei séð A slá ákærða en ákærði hefði haft A undir allan tímann og aldrei verið í hættu. Þegar á þetta er horft þykir sem ákærða verði ekki refsilaus neyðarvörn að hafa slegið A í höfuðið þar sem hann hafi haldið höfði hans í handarkrika sínum svo sem lýst er í ákæru.

Þá þykir sem ekki verði talið, að ákærði hafi, er hann sló A, svo sem hefur verið marglýst, verið svo skelfdur og forviða, í skilningi 2. mgr. 12. gr. laga nr. 19/1940, að hann hafi ekki fullkomlega getað gætt sín.

Í ákæru er ákærða gefið að sök að hafa valdið A ýmsum áverkum, svo sem rakið hefur verið. Þó sannað þyki að ákærði hafi slegið hann í höfuðið svo sem lýst er í ákæru, verður að hafa í huga að átök þeirra hófust ekki niðri í anddyrinu heldur bárust þeir í einhvers konar áflogum niður stiga. Ekki er ákært vegna annarra þátta átakanna en þeirra sem áttu sér stað í forstofunni og anddyrinu. Þykir dóminum sem ekki verði með fullri vissu slegið föstu að allir áverkar A hafi komið til af þeim höggum sem ákærði veitti honum þar niðri. Verður ekki slegið föstu hvaða áverka A hefur hlotið vegna þeirrar háttsemi sem ákært er fyrir, en ljóst þykir þó að með þeirri háttsemi sinni hafi ákærði veitt honum áverka og heyri háttsemi ákærða undir 217. gr. almennra hegningarlaga. Verður ákærði sakfelldur fyrir brot gegn þeirri grein hegningarlaga en háttsemi hans er í ákæru rétt færð til refsiheimildar.

Hitt er annað mál, að eins og áður var lýst verður miðað við að A hafi átt upptök að átökum þeirra. Ákærði kom inn í hús í fylgd húsráðanda en fann sig skyndilega í átökum við mann sem þar birtist óvænt og veittist að ákærða þar sem hann gekk upp stiga og bjóst ekki við neinu illu. Þykja þessar aðstæður ákærða mjög til málsbóta, þótt þær hafi ekki þókt nægja til að leysa hann undan refsiábyrgð af því að hafa slegið mann þennan í höfuðið, þar sem hann hafði haft hann undir og hélt höfði hans í handarkrika sínum. Ákærði hefur að mati dómsins aldrei reynt að draga neina fjöður yfir gjörðir sínar í málinu. Þá þykir mega byggja á því að hann hafi boðizt til að gangast undir sáttameðferð með A, til að koma á sáttum þeirra í millum, en samkvæmt lögregluskýrslu sem liggur fyrir í málinu hafnaði A því. Þykir öll framganga ákærða eftir atvikið vera honum til tekna. Þá er ákærði ekki með sakaferil. Þegar á allt þetta er horft þykir mega kveða á um að frestað skuli ákvörðun um refsingu ákærða og falli hún niður að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð.

Þó að ekki verði slegið föstu hvaða áverka nákvæmlega A fékk vegna þess sem ákærði er sakfelldur fyrir, þykir ljóst að ákærði hafi með háttsemi sinni gerzt sekur um ólögmæta meingerð gagnvart A. Ber hann bótaábyrgð á henni.

Í málinu liggur svo sem áður er getið bótakrafa A. Krefst hann 323.978 króna greiðslu frá ákærða og sundurliðast hún svo að krafizt er 200.000 króna miskabóta, 32.214 króna vegna útlagðs sjúkrakostnaðar, 8.934 króna þjáningabóta og 82.830 króna vegna lögmannsaðstoðar fyrir dómstólameðferð.

Eins og áður segir þykir verða að byggja á því að A hafi átt upptök að átökum þeirra ákærða. Í ljósi málavaxta þykir A verða að bera tjón sitt að hálfu leyti sjálfur en hinn helminginn verður ákærði að bera, sökum ólögmætrar meingerðar sinnar í hans garð. Verður ákærði dæmdur til að greiða A 100.000 krónur í miskabætur og helming útlagðs sjúkrakostnaðar sem studdur er greiðsluviðurkenningum og þykir ekki óeðlilegur. Krafa um þjáningabætur þykir ekki studd nægum gögnum og verður henni vísað frá dómi. Loks verður ákærði dæmdur til að greiða A 125.500 krónur í málskostnað. Bótakrafa var kynnt ákærða hinn 31. maí 2010 og fer um vexti svo sem í dómsorði greinir. Sakarkostnaður samkvæmt yfirliti sýslumanns nemur 13.800 krónum og verður ákærði dæmdur til greiðslu hans, ásamt málsvarnarlaunum skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 251.000 króna, og hefur þá verið litið til reglna um virðisaukaskatt.

Af hálfu ákæruvaldsins fór með málið E-kk-nf Þ-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á Akureyri. Gætt var ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákvörðun um refsingu ákærða, X, er frestað og falla skal hún niður að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð.

Ákærði greiði A 116.107 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 7. marz 2010 til 30. júní 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, og 125.500 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 251.000 krónur og annan sakarkostnað, 13.800 krónur.