E-1516/2014

I.

Mál þetta var höfðað með stefnu sem birt var stefndu þann 31. mars og 8. og 23. apríl 2014 og dómtekið 12. mars 2015 að loknum munnlegum málflutningi.

Stefnandi er Lyf og heilsa hf., Suðurlandsbraut 12, Reykjavík, en stefndu eru Yogi sf., Lerkigrund 5, Akranesi, Ú-kvk-nf G-kvk-nf til heimilis að Jaðarsbraut 41, Akranesi, A-kvk-nf D-kvk-nf G-kvk-nf til heimils að Gerði, Akranesi, M-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, til heimilis að Kirkjubraut 2, Akranesi, G-kk-nf Á-kk-nf G-kk-nf og Ú-kvk-nf Á-kvk-nf, til heimilis að Brekku 1, 301 Akranesi.

Stefnandi krefst þess að stefndu greiði sér óskipt 1.404.054 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 174.832 krónum frá 1. ágúst 2013 til 2. september 2013, af 349.254 krónum frá þeim degi til 1. október 2013, af 524.223 krónum frá þeim degi til 1. nóvember 2013, af 699.670 krónum frá þeim degi til 2. desember 2013, af 875.634 krónum frá þeim degi til 2. janúar 2014, af 1.051.598 krónum frá þeim degi til 3. febrúar 2014, af 1.228.391 krónu frá þeim degi til 3. mars 2014 en af allri upphæðinni frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndu krefjast sýknu af öllum kröfum stefnanda, auk málskostnaðar.

II.

Í máli þessu er deilt um greiðslu húsaleigu samkvæmt framleigusamningi dags. 12. júlí 2012 á milli stefnanda og stefnda Yogi sf. Í september 2012 hófu stefndu rekstur ísbúðar á Akranesi. Stefndu tóku á leigu húsnæði að Dalbraut 1, Akranesi undir starfsemina. Húsnæðið var í eigu Smáragarðs ehf., en það var á þeim tíma í útleigu til stefnanda í máli þessu. Samkvæmt framleigusamningnum var hið leigða húsnæði 102,54 fermetrar að stærð. Var leigutíminn ákveðinn frá 15. júlí 2012 til 14. júlí 2015 án uppsagnar. Fjárhæð húsaleigunnar var ákveðin 1.464 krónur á fermetra. Gjalddagi leigunnar var 1. hvers mánaðar og eindagi 10 dögum síðar. Skyldi leigufjárhæð verðbætast í hverjum mánuði miðað við vísitölu neysluverðs, miðað við grunnvísitölu í júlí 2012. Stefndu Ú-kvk-nf Á-kvk-nf og Ú-kvk-nf G-kvk-nf undirrituðu samninginn f.h. Yogi sf., M-kvk-nf R. H-kvk-nf f.h. stefnanda og S-kk-nf E. R-kk-nf f.h. Smáragarðs ehf., en Smáragarður er, sem fyrr segir, eigandi húsnæðisins.

Stefndi Yogi sf. greiddi leigu til og með 1. júlí 2013 en starfseminni var hætt í september 2013. Samkvæmt greinargerð stefndu leituðust þau við að fá nýja leigjendur í húsnæðið, en það hefði ekki tekist.

Í gögnum málsins liggja fyrir reikningar frá stefnanda fyrir húsaleigu og greiðsluáskoranir frá Inkasso ehf. til Yogi sf. vegna tímabilsins 1. ágúst 2013 til og með 1. mars 2014.

Samkvæmt 3. gr. félagssamnings fyrir sameignarfélagið Yogi sf., dags. 20. júní 2012, voru félagsmenn allir stefndu í máli þessu. Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. samningsins hefur framkvæmdastjóri heimild til að rita firmað. Þá mælir 2. mgr. 4. gr. samningsins fyrir um að samþykki allra félagsmanna með að minnst kosti 60% eignarhluta þurfi til að selja eða veðsetja eignir sem félagið kann að eignast, svo og til að ráða starfsmenn að félaginu. Þá segir í 3. mgr. sömu greinar að samþykki allra félagsmanna þurfi til að skuldbinda félagið með víxiláritun eða með öðrum hætti ef um er að ræða hærri fjárhæð en 500.000 krónur.

Samkvæmt tilkynningu til firmaskrár, sem móttekin var hjá sýslumanni á Akranesi þann 9. júlí 2012, voru stefndu öll tilgreind sem stofnendur stefnda Yogi sf. með ótakmarkaða ábyrgð á skuldbindingum félagsins. Firmað rituðu Ú-kvk-nf G-kvk-nf og Ú-kvk-nf Á-kvk-nf og eru þær einnig prókúruhafar þess.

Hinn 23. ágúst 2013, var firmaskrá tilkynnt um breytta eignaraðild á stefnda Yogi sf. Var nánar tiltekið að stefndu Ú-kvk-nf Á-kvk-nf, M-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf og G-kk-nf Á-kk-nf G-kk-nf hefðu selt eignarhluti sína í félaginu þeim stefndu Ú-kvk-þgf G-kvk-þgf, sem eftirleiðis væri með 80% eignarhlut, og stefndu Ö-kvk-ef D-kvk-þgf G-kvk-þgf, sem væri með 20% eignarhlut. Þá var tiltekið að rekstur félagsins væri seljendum óviðkomandi frá 30. júní 2013.

Vitnið K-kk-nf P-kk-nf K-kk-nf gaf skýrslu fyrir dóminum við aðalmeðferð málsins, en vitnin M-kvk-nf R-kvk-nf H-kvk-nf, S-kk-nf E. R-kk-nf og S-kvk-nf S. M-kvk-nf gáfu símaskýrslu fyrir dóminum.

III.

1. Málsástæður stefnanda

Stefnandi kveðst reisa kröfu sína á húsaleigusamningi sem hafi verið undirritaður 12. júlí 2012. Samkvæmt honum beri hinu stefnda félagi að greiða 1.464 krónur fyrsta hvers mánaðar fyrir hvern nýttan fermetra, sbr. 4. gr. samningsins, en beri gjalddaga upp á frídag reiknist hann frá fyrsta virka degi mánaðar. Þá hafi stefnda Yogi sf. jafnframt borið að greiða rekstrarkostnað hins leigða, svo sem fyrir vatnsnotkun, rafmagnsnotkun og hitunarkostnað og sjá um ræstingu hins leigða. Fyrir þessum gjöldum væri innheimt hússjóðsgjald, 19.032 krónur á mánuði. Stefndi Yogi sf. hafi ekki greitt leigu frá 1. ágúst 2013 þrátt fyrir innheimtuaðgerðir.

Stefnandi kveðst ekki hafa getað leigt húsnæðið út að nýju þrátt fyrir tilraunir til þess. Gefnir hafi verið út reikningar fyrir leigunni, viðvörunarbréf, milliinnheimtubréf og löginnheimtubréf, en stefndi Yogi sf. hafi hvorki greitt kröfurnar né gert nokkrar athugasemdir við þær. Því sé nauðsynlegt að höfða mál á hendur stefndu til aðfararhæfs dóms á hendur stefndu og til heimtu kröfunnar. Eftirfarandi kröfur séu ógreiddar samkvæmt húsaleigusamningi og útgefnum reikningum:

Stefnandi krefst dráttarvaxta frá fyrsta virka degi mánaðar. Að því er aðild varði, þá sé stefnt sameignarfélagi og félagsmönnum þess til greiðslu skuldarinnar óskipt. Stefnandi byggir á því að allir hinir stefndu einstaklingar hafi verið eigendur félagsins þegar stofnað hafi verið til húsaleiguskuldbindingar til þriggja ára. Tilkynning til firmaskrár á leigutímanum breyti ekki þeirri ábyrgð og beri stefndu persónulega ótakmarkaða ábyrgð á skuldinni

Stefnandi byggir kröfu sína á húsaleigusamningi og meginreglu samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga.

2. Málsástæður stefndu

Stefndu byggja á því að einungis Ú-kvk-nf Á-kvk-nf og Ú-kvk-nf G-kvk-nf hafi skrifað undir leigusamninginn, en ekki allir eigendur Yogi sf. Samkvæmt 4. gr. félagssamningsins þurfi samþykki allra félagsmanna til að skuldbinda félagið með víxiláritun eða með öðrum hætti ef um er að ræða hærri fjárhæð en 500.000 krónur. Þriggja ára húsaleiga nemi að lágmarki 5.404.268 krónum. Því hafi skuldbindingin ekki verið löglega samþykkt með undirritun tveggja félagsmanna. Leigusamningurinn hafi aldrei verið sýndur félagsmönnum sem ekki rituðu undir leigusamninginn. Telja stefndu verðtryggðan leigusamning til þriggja ára vera ígildi veðsetningar og/eða leigukaup og ráðstöfun á framtíðarfjármunum félagsins sem óheimilt sé að ráðstafa nema með undirritun félagsmanna með 60% eignarhlut.

Samkvæmt 4. gr. félagssamningsins riti framkvæmdastjóri firmað. Framkvæmdastjóri hafi í upphafi verið M-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf. Mótmælir hún því að þær Ú-kvk-nf Á-kvk-nf og Ú-kvk-nf G-kvk-nf hafi á þessum tíma getað undirritað húsaleigusamninginn svo löglegt sé án hennar aðkomu sem framkvæmdastjóri félagsins, en hún ein hafi mátt ritað firmað samkvæmt félagssamningnum. Þá hafi leigusamningurinn verið undirritaður af M-kvk-þgf L. H-kvk-þgf fyrir hönd stefnanda, en hún hafi hvorki haft til þess prókúru né verið framkvæmdastjóri. Þá hafi ítrekanir og tilkynningar um vanskil leigugjalds aldrei borist stefndu, enda hvorki sendar á þeirra heimilisfang né í ábyrgð. Stefndu telja að framleigusamningurinn vegna Dalbrautar 1, sé undirritaður með ófullnægjandi hætti og því ógildur. Því sé farið fram á riftun hans.

IV.

Niðurstaða

Samkvæmt tilkynningu til firmaskrár sýslumannsins á Akranesi 9. júlí 2012, stofnuðu stefndu sameignarfélag með ótakmarkaðri ábyrgð undir firmanafninu Yogi sf. Segir í tilkynningunni að tilgangur félagsins sé verslunarrekstur og lánastarfsemi. Stefndu Ú-kvk-nf G-kvk-nf og Ú-kvk-nf Á-kvk-nf höfðu prókúru fyrir félagið og rituðu firma þess. Undirrituðu þær í nafni Yogi sf. hinn umdeilda framleigusamning, dags. 12. júlí 2012, við stefnanda um leigu á hluta fasteignarinnar að Dalbraut 1, Akranesi.

Eins og áður segir rituðu stefndu Ú-kvk-nf G-kvk-nf og Ú-kvk-nf Á-kvk-nf firma hins stefnda félags, Yogi sf., samkvæmt tilkynningu til firmaskrár. Þær undurrituðu einnig hinn umdeilda leigusamning fyrir hönd félagsins. Að svo vöxnu máli var félagið bundið við leigusamninginn enda hefur ekki verið sannað í máli þessu að ákvæði 29. gr. laga nr. 50/2007 um sameignarfélög eigi hér við með þeim hætti að ógilda beri samninginn.

Stefndu Ú-kvk-nf G-kvk-nf, A-kvk-nf D-kvk-nf G-kvk-nf, M-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, G-kk-nf Á. G-kk-nf og Ú-kvk-nf Á-kvk-nf voru öll félagsmenn í Yogi sf. er umræddur samningur var gerður og bera því sameiginlega (in soldium) ábyrgð á skuldbindingum félagsins, sbr. 8. gr. fyrrgreindra laga. Síðari úrsögn úr félaginu breytir engu um þetta.

Í gögnum málsins liggja fyrir reikningar frá stefnanda fyrir húsaleigu og greiðsluáskoranir frá Inkasso ehf. vegna tímabilsins 1. ágúst 2013 til og með 1. mars 2014 á hendur Yogi sf. Ósannað þykir að þær hafi ekki borist félaginu. Þar með var fullnægt skilyrðum 2. mgr. 8. gr. laga nr. 50/2007 og því unnt að krefja félagsmenn um skuldina ásamt félaginu.

Samkvæmt framansögðu ber stefndu, Yogi sf., Ú-kvk-þgf G-kvk-þgf, Ö-kvk-þgf D-kvk-þgf G-kvk-þgf, M-kvk-þgf H-kvk-þgf G-kvk-þgf, G-kk-þgf Á. G-kk-þgf og Ú-kvk-þgf Á-kvk-þgf að greiða stefnanda, Lyfjum og heilsu hf., óskipt 1.404.054 krónur með vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, ber stefndu að greiða stefnanda sameiginlega 500.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndu, Yogi sf., Ú-kvk-þgf G-kvk-þgf, Ö-kvk-þgf D-kvk-þgf G-kvk-þgf, M-kvk-þgf H-kvk-þgf G-kvk-þgf, G-kk-þgf Á. G-kk-þgf og Ú-kvk-þgf Á-kvk-þgf ber að greiða stefnanda, Lyfjum og heilsu hf., óskipt 1.404.054 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 174.832 krónum frá 1. ágúst 2013 til 2. september 2013, af 349.254 krónum frá þeim degi til 1. október 2013, af 524.223 krónum frá þeim degi til 1. nóvember 2013, af 699.670 krónum frá þeim degi til 2. desember 2013, af 875.634 krónum frá þeim degi til 2. janúar 2014, af 1.051.598 krónum frá þeim degi til 3. febrúar 2014, af 1.228.391 krónu frá þeim degi til 3. mars 2014, en af allri upphæðinni frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndu ber að greiða stefnanda sameiginlega 500.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)