S-297/2010

Mál þetta er höfðað með ákæru Sýslumannsins á Selfossi, dagsettri 13. maí 2010, á hendur X.

„fyrir fjársvik

I.

með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 7. mars 2009, í blekkingarskyni fengið A leigubifreiðarstjóra, til að aka með sig frá 800 Bar, Eyravegi 35 á Selfossi að F í Þorlákshöfn, án þess að greiða fyrir aksturinn kr. 6.240.

033-2009-1741

II.

með því að hafa, að morgni fimmtudagsins 21. maí 2009, í blekkingarskyni fengið B leigubifreiðarstjóra, til að aka með sig frá S á Selfossi til Þorlákshafnar, án þess að greiða fyrir aksturinn að fullu, en umrætt sinn samdi ákærði við fyrrnefndan B um að fargjaldið skyldi vera kr. 7.000 en ákærði greiddi einungis kr. 5.000 og fór út úr bifreiðinni á stöðvunarstað í því skyni að sækja fé til greiðslu eftirstöðva fargjaldsins en lét sig frá hverfa.

033-2009-3476

Teljast brot ákærða samkvæmt báðum ákæruliðum varða við 1. mgr. 248. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í ákæru voru kröfur beggja framangreindra leigubifreiðarstjóra um skaðabætur samkvæmt framansögðu, en þeim var báðum vísað frá dómi, án kröfu, með úrskurðum dómsins uppkveðnum 24. nóvember 2011. Koma þær því ekki til frekari umfjöllunar í máli þessu.

Mál þetta var þingfest 18. júní 2010 og kom þá ákærði ekki fyrir dóminn og var lögreglu falið að færa hann fyrir dóminn. Ákærði kom fyrir dóminn 4. nóvember 2011 og tjáði sig um sakargiftir. Ákærði neitaði sök í ákærulið I og kvaðst ekki hafa verið á Selfossi þetta umrædda kvöld og kannaðist ekki við að hafa tekið leigubifreið hjá A eins og lýst er í ákærulið I. Ákærði hafnaði bótakröfunni í ákærulið I. Ákærði neitaði sök í ákærulið II. Ákærði kannaðist við að hafa tekið umrædda leigubifreið hjá B en tók fram að samið hafi verði um greiðslu að fjárhæð 5.000 krónur sem ákærði kvaðst hafa greitt. Ákærði hafnaði bótakröfunni í ákærulið II. Kvaðst ákærði ekki óska eftir verjanda og kvaðst vilja verja sig sjálfur, en var jafnframt bent á að hann gæti óskað eftir skipun verjanda síðar. Var aðalmeðferð málsins ákveðin 24. nóvember 2011.

Aðalmeðferð málsins hófst samkvæmt áætlun 24. nóvember sl., en ákærði sótti ekki þing og enginn af hans hálfu. Voru teknar skýrslur af vitnum og aðalmeðferð síðan frestað til 1. desember 2011 þar sem eitt vitnið var forfallað vegna veikinda. Aðalmeðferð málsins hélt svo áfram 1. desember 2011 eins og ákveðið hafði verið og var þá tekin skýrsla af einu vitni. Flutti sækjandi mál sitt og lagði málið í dóm, en ekki var sótt þing af hálfu ákærða. Var þá málið dómtekið.

Í málinu gerir ákæruvaldið þær dómkröfur sem greinir í ákæru, en ekki eru gerðar kröfur af hálfu ákærða í málinu, en skilja verður þó afstöðu hans í þinghaldi 4. nóvember sl. svo að hann krefjist sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins.

Málavextir.

Í frumskýrslu lögreglu vegna hins fyrri ákæruliðar kemur fram að miðvikudaginn 18. mars 2009 hafi A komið á lögreglustöðina á Selfossi og lagt fram kæru á hendur ákærða fyrir að hafa stungið af frá greiðslu á leigubifreiðagjaldi „síðastliðinn laugardagsmorgunn um klukkan 04:30“, en í skýrslunni er tímasetning brots þó tilgreind 7. mars 2009 kl. 04:30. Er haft eftir kæranda í skýrslunni að hún hafi verið að aka leigubifreið á Selfossi þegar ákærði hafi komið í bifreiðina og beðið um að vera ekið að F í Þorlákshöfn. Er þangað hafi verið komið hafi ákærði beðið um að bifreiðin yrði stöðvuð „fyrir um miðri götu“ og hafi ákærði beðið hana um að bíða meðan hann stykki inn til sín að sækja peninga. Ekki hafi ákærði komið aftur, en gjaldið hafi numið 6.240 krónum. Er jafnframt haft eftir kæranda að hún hafi verið búin að ná símasambandi heim til ákærða og gefa honum greiðslufrest en ekki hafi hann sinnt því. Óskaði hún eftir að hann greiddi fargjaldið.

Ákærði gaf lögreglu skýrslu og var gefið að sök að hafa stungið af frá ógreiddu 6.240 krónu fargjaldi leigubifreiðar laugardaginn 7. mars 2009 í Þorlákshöfn eftir ferð frá Selfossi. Kvaðst ákærði ekki hafa verið á staðnum. Kvaðst hann ekki kannast við að hafa verið boðið að greiða umrætt fargjald og kvaðst ekki myndu gera það enda hefði hann ekki verið á staðnum og stæði orð gegn orði.

Í frumskýrslu lögreglu vegna þess tilviks sem greint er frá í seinni lið ákærunnar kemur fram að fimmtudaginn 4. júní 2009 hafi B komið á lögreglustöðina á Selfossi og lagt fram kæru á hendur ákærða fyrir fjársvik en ákærði hafi verið farþegi í bifreið hans frá Selfossi til Þorlákshafnar að morgni 21. maí 2009. Kvað B að hann hafi tekið ákærða í bifreið sína við S á Selfossi, en þar búi bróðir ákærða. Hafi vitnið ekið ákærða heim til sín í Þorlákshöfn. Ákærði hafi spurt sig hvað kostaði að aka sér í Þorlákshöfn og hafi vitnið sagt að það kostaði 7.000 krónur. Ákærði hafi greitt sér 5.000 krónur. Þegar þeir hafi komið í Þorlákshöfn hafi vitnið stöðvað við ákveðið hús og þá hafi ákærði sagt að hann ætlaði að ná í peninga og farið út úr bifreiðinni og gengið að húsinu og meðfram því en svo ekki komið aftur. Kvaðst vitnið hafa farið út á eftir ákærða en ekki séð hann. Eftir þetta hafi vitnið farið á lögreglustöð og tilkynnt um atburðinn, en hann vilji frá greiddar 2.000 krónurnar sem út af standi.

Um þetta gaf ákærði skýrslu hjá lögreglu og kvaðst hann hafa tekið leigubifreið frá Selfossi til Þorlákshafnar og hafa samið um að greiða 5.000 krónur fyrir farið. Þegar til Þorlákshafnar hafi verið komið hafi leigubifreiðarstjórinn rukkað hann um 2.000 krónur til viðbótar og þá hafi ákærði beðið bifreiðarstjórann um að stöðva bifreiðina og gengið út. Hafi hann gert munnlegan samning við bifreiðarstjórann um 5.000 króna greiðslu fyrir farið og hafi bifreiðarstjórinn brotið á þeim samning. Þegar framangreind frásögn kæranda var borin undir ákærða kvað hann þá frásögn vera bull. Vegna bótakröfu kæranda kvaðst ákærði hugsanlega myndu greiða hana ef kærandi kæmi hreint fram og viðurkenndi þann munnlega samning sem þeir hefðu gert. Þegar lögregla bar það undir kæranda neitaði hann því að samningur hefði verið gerður um 5.000 króna greiðslu, en hann myndi falla frá kærunni ef ákærði greiddi þær 2.000 krónur sem upp á vantaði. Var ákærða gefinn kostur á að greiða þær og er haft eftir honum að það myndi hann gera, en ekki hafi það gengið eftir og því kærandi óskað eftir að kæran stæði.

Framburður fyrir dómi.

Ákærði kom ekki fyrir dóm til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins.

Vitnið B leigubifreiðarstjóri kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hringt hafi verið og beðið um leigubifreið að húsi á Selfossi fyrir ákærða. Hafi vitnið farið þangað og ákærði hafi komið út og hafi viljað sagst fara heim til sín í Þorlákshöfn. Hafi vitnið ekið ákærða til Þorlákshafnar. Þegar þangað hafi verið komið hafi ákærði ekki átt fyrir fullu fargjaldi og hafi sagt eitthvað um það á leiðinni. Hafi ákærði vísað sér að húsi og sagst ætla að hlaupa inn og ná í peninga. Varla hafi bifreiðin numið staðar þegar ákærði hafi stokkið út og upp að húsi. Hafi vitnið horft á eftir ákærða að húsinu en hann svo beygt fyrir horn og virst fara bak við húsið. Það fannst vitninu ekki óeðlilegt á þeim tíma, enda ekki óvanalegt. Svo hafi vitnið farið að lengja eftir ákærða og litið fyrir hornið þar sem ákærði hafi farið. Þá hafi þar verið göngubraut handan við húsið og ákærði horfinn. Eftir þetta hafi vitnið kannað með ákærða og þá hafi hann reynst búa allt annarsstaðar. Taldi vitnið að ákærði hefði látið setja sig út þarna þar sem það væri hentugur staður til að hlaupa í burtu og hafi ákærði greinilega þekkt þessa undankomuleið. Hafi ákærði ekki komið neitt meira. Hafi vitnið hringt í símanúmerið sem bifreiðin hafi verið pantaður úr. Hafi það reynst vera heima hjá bróður ákærða. Þau þar hafi kannast við þetta og staðfest að ákærði hafi tekið leigubifreið frá þeim og að ákærði hefði áður leikið þetta, að greiða ekki skuldir sínar. Bróðir ákærða hafi ætlað að hafa samband við ákærða og biðja hann um að ganga frá skuldinni, en ákærði hafi aldrei komið. Þá hafi legið beint við fyrir vitnið að halda kærunni til streitu. Ekki kvaðst vitnið hafa þekkt ákærða áður. Ekki gat vitnið lýst ákærða sérstaklega, en ákærði hafi virst vera eitthvað undir áhrifum, en ekki þannig að hann vissi ekki hvað hann væri að gera. Ákærði hafi spurt í upphafi hvað svona ferð kostaði. Eftir áralanga reynslu viti vitnið svona sirka hvað svona ferðir kosti, en ekki hafi verið samið um neitt fast gjald. Gjaldtakan fari eftir gjaldmæli og geti verið breytileg t.d. ef stoppað sé á leiðinni. Þess vegna gefi vitnið ekki upp fast gjald fyrir fram og þessi ferð hafi ekki verið á neinu tilboði. Hafi vitnið gefið upp verð þá hafi það bara verið einhver áætlun. Hafi ákærði greitt 5.000 krónur en 2.000 krónur staðið eftir. Hafi ákærði greitt 5.000 krónurnar á leiðinni. Mælirinn hafi verið í gangi. Vitnið kvaðst hafa heyrt frá öðrum leigubifreiðarstjórum á Selfossi að ákærði hafi leikið þennan leik áður og væri slóttugur. Vitnið neitaði því alfarið að hafa samið munnlega við ákærða um að aksturinn skyldi kosta 5.000 krónur.

Vitnið A leigubifreiðarstjóri kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hún hafi verið að vinna á leigubifreið og komið fyrir utan 800 Bar á Selfossi um klukkan 04:00 og þá hafi ákærði komið að bifreiðinni, sest inn og beðið um að verða ekið til Þorlákshafnar, sem hafi verið auðsótt mál. Hafi vitnið lagt af stað og verið að ræða við ákærða á leiðinni. Alla leiðina til Þorlákshafnar hafi ákærði verið að reyna að villa á sér heimildir, en hann hafi sýnilega ekki vitað að vitnið kannaðist við hann, en vitnið kvaðst hafa vitað vel hver maðurinn hafi verið á þeim tíma. Hafi ákærði sagt að hann væri nýfluttur til Þorlákshafnar, en vitnið vissi að ákærði hafi búið í Þorlákshöfn alla tíð. Svo hafi ákærði beðið vitnið að aka með sig í ákveðna götu í Þorlákshöfn en hann hafi aldrei getað sagt húsnúmer og aldrei nákvæmlega hvert hún ætti að aka. Hafi verið farnar að renna tvær grímur á vitnið. Svo hafi ákærði látið setja sig út, en vitnið mundi ekki nákvæmlega í hvaða götu, en taldi það hafa verið F. Þar hafi ákærði bent á ákveðið hús og sagst ætla þar inn til að ná í peninga. Ekki hafi vitninu sýnst vera neitt líf þar. Svo hafi ákærði horfið bak við húsið og vitnið hafi beðið í heillangan tíma. Svo hafi vitnið áttað sig á að þetta væri rangur staður. Síðar hafi vitnið komist að því að ákærði byggi hjá foreldrum sínum í G í Þorlákshöfn. Hafi vitnið svo farið. Daginn eftir hafi vitnið haft samband við bróður ákærða, en hún hafi fyrst verið búin að reyna að hringja í ákærða. Kvaðst vitnið þekkja bróður ákærða ágætlega og hafa fengið símanúmer ákærða hjá honum. Hafi bróðirinn jafnframt tjáð vitninu að þetta væri kannski ekki alveg í fyrsta sinn sem ákærði hafi leikið þennan leik. Hafi vitnið fengið símanúmer heima hjá ákærða og foreldrum hans og rætt fyrst við móður hans. Hafi vitnið kynnt sig og erindi sitt, en ákærði hafi fyrst neitað að tala við vitnið og ekki komið strax í símann. Lítið hafi svo verið um svör hjá ákærða. Hafi vitnið gefið ákærða tveggja daga frest til að greiða fargjaldið en ella myndi hún kæra hann til lögreglu, sem hún hafi svo gert þegar ákærði hafi ekki greitt. Aðspurð taldi vitnið að ákærði hafi verið undir áhrifum áfengis. Vitnið kvað gjaldmælinn hafa gengið meðan á akstrinum stóð og hafi hann verið í 6.240 krónum þegar ákærði hafi farið út úr bifreiðinni. Vitnið kvaðst hafa heyrt af því hjá öðrum leigubifreiðarstjórum að ákærði hafi leikið þennan leik áður. Aðspurð kvaðst vitnið vera alveg viss að þetta hafi verið ákærði.

Vitnið D lögreglumaður gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð og skýrði svo frá að hann hafi tekið framburð ákærða við rannsókn málsins. Kvaðst vitnið líka hafa verið í sambandi við kæranda vegna mögulegrar sáttameðferðar. Eftir skýrslutöku af ákærða hafi vitnið haft samband við kæranda um hvort hann vildi að málið yrði fellt niður ef greiðsla kæmi fram. Hafi vitnið haft samband við ákærða um þetta og hafi ákærði verið tilbúinn til að greiða þær 2.000 krónur sem upp á vantaði og hafi haft um það orð að koma með peningana á lögreglustöðina og hafi vitnið fært það til bókar í málinu. Hafi ákærði virst vera viljugur til þess. Ekki hafi ákærði þó komið með féð og hafi þá kæran verið látin standa.

Vitnið C kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að ákærði, sem er bróðir manns vitnisins, hafi verið staddur á heimili þeirra. Hafi vitnið hringt á leigubifreið fyrir hann, en hún hafi ekki séð hann fara upp í leigubifreiðina. Taldi vitnið að ákærði hefði verið undir áhrifum áfengis. Vitnið vissi ekki til þess að ákærði hefði áður verið sakaður um að fara frá ógreiddu fargjaldi, en að vitnið vissi þó til að ákærði skuldaði fólki fé. Ekki kvaðst vitnið muna þetta vel og ekki glögglega hvenær þetta hafi verið.

Niðurstaða.

Þegar ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu vegna hins fyrri ákæruliðar, þann 6. maí 2009, var honum gefið að sök að hafa stungið af frá greiðslu fargjalds laugardaginn 7. mars 2009 og neitaði ákærði því staðfastlega og kvaðst ekki hafa verið á staðnum umrætt sinn. Í frumskýrslu, sem dagsett er miðvikudaginn 18. mars 2009, er frá því greint að A hafi komið á lögreglustöð til að leggja fram kæru á hendur ákærða fyrir að hafa stungið af frá greiðslu fargjalds „síðastliðinn laugardagsmorgunn um klukkan 04:00“, en laugardagurinn fyrir 18. mars 2009 var 14. mars 2009, en ekki 7. mars 2009.

Ákærði kom ekki til skýrslugjafar við aðalmeðferð en hafði þó komið fyrir dóminn áður og tjáð sig á sama hátt og fyrr, þ.e. að hann hafi ekki hafa verið á Selfossi umrætt kvöld og kannaðist ekki við að hafa tekið leigubifreið hjá A eins og lýst er í ákærulið I.

Um þetta nýtur ekki við annarra sönnunargagna en framburðar A, sem hefur borið að ákærði hafi komið í bifreið hennar og beðið um að verða ekið til Þorlákshafnar, viðhaft ýmsa ósannsögli á leiðinni þangað, en svo í Þorlákshöfn hafi hann hafi farið úr bifreiðinni og sagst ætla að ná í peninga og ekki komið aftur. Engum vitnum er til að dreifa um að ákærði hafi verið í Þorlákshöfn eða á Selfossi þann 7. mars 2009.

Þó að framburður A sé í grundvallaratriðum trúverðugur að mati dómsins, þá er það allt að einu svo í sakamáli að ákærður maður verður ekki sakfelldur fyrir brot nema því aðeins að dómari meti það svo að fram sé komin nægileg sönnun sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sbr. 109. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Í þessu máli hagar svo til að ekki er fullt samræmi milli ákærunnar og rannsóknargagna um hvenær atvikið á að hafa gerst. Þá verður ekki horft fram hjá því að einskis nýtur við um atvikið nema framburðar ákærða og vitnisins A-x-ef stendur þar orð gegn orði. Breytir í þessu efni engu að vitni hafi borið um að það orð færi af ákærða að hann hafi áður farið frá ógreiddu fargjaldi. Að þessu virtu er það mat dómsins að ekki hafi tekist að færa nægilega sönnun fyrir því að ákærði hafi framið það brot sem lýst er í fyrri ákærulið og er óhjákvæmilegt að sýkna hann af því.

Um það sem greinir í síðari ákæruliðnum ber þeim saman ákærða og B leigubifreiðarstjóra, að ákærði hafi komið í bifreiðina á tilteknum stað á Selfossi og farið úr bifreiðinni á tilteknum stað í Þorlákshöfn. Er óumdeilt að vitnið B ók með ákærða frá Selfossi til Þorlákshafnar umrætt sinn. Ákærði hefur borið um það að hafa samið um fasta greiðslu 5.000 króna fyrir farið, en því hefur vitnið B neitað og hefur hann borið að gjaldmælir hafi gengið og fargjaldið hafi átt að vera samkvæmt mæli.

Vitnið C bar um það að hún hafi hringt á leigubifreið fyrir ákærða umrætt sinn og hann farið út í kjölfar þess. Er það í samræmi við frásagnir bæði ákærða og B. Vitnið C hefur hins vegar ekkert getað borið um það hvort samningar tókust með ákærða og B leigubifreiðarstjóra umrætt sinn um fasta greiðslu fyrir farið eða hvort fargjaldið hafi átt að vera samkvæmt mæli.

Framburður vitnisins D lögreglumanns um að ákærði hafi ekki lagst gegn því að greiða 2.000 krónur gegn því að málið félli niður, þykir ekki færa fram neina sönnun um að ákærði hafi framið það brot sem lýst er í ákærunni. Ber jafnframt að hafa í huga að í skýrslu lögreglu um þetta er haft eftir ákærða að hann gæti greitt umræddar 2.000 krónur gegn því að B kæmi „hreint fram í málinu við sig og viðurkenni munnlegan sammning [sic.] sem fór á milli þeirra“. Þykir engin viðurkenning felast í þessu af hálfu ákærða gagnvart þeim sakargiftum sem hafðar eru uppi í þessum ákærulið.

Um framburð vitnisins B gegnir sama máli og um framburð A vegna hins fyrri ákæruliðar, að hann er í grundvallaratriðum trúverðugur að mati dómsins. Um það hvort gerður hafi verið munnlegur samningur milli ákærða og B um fasta greiðslu 5.000 króna fyrir farið, nýtur hins vegar engra gagna og stendur orð gegn orði. Líkt og vegna hins fyrri ákæruliðar verður hér engin sakfelling á því byggð að vitni hafi borið um að hafa heyrt að ákærði hafi áður farið frá ógreiddu fargjaldi.

Það er því mat dómsins að ekki hafi tekist færa nægilega sönnun fyrir því að ákærði hafi framið það brot sem lýst er í hinum síðari ákærulið og er óhjákvæmilegt að sýkna hann af því.

Ákærði er því sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

S-kk-nf G. G-kk-nf