E-1246/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 2. nóvember sl. að loknum munnlegum málflutningi, er höfðað fyrir dómþinginu af PricewaterhouseCoopers hf., Skógarhlíð 12, Reykjavík, á hendur E-kk-þgf S-kk-þgf R-kk-þgf, Langholtsvegi 208, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu hinn 30. janúar 2009.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda 485.550 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, frá 31. mars 2008 til greiðsludags, auk málskostnaðar að skaðlausu.

Dómkröfur stefnda eru þær, að kröfu stefnanda um dráttarvexti verði vísað frá dómi. Þá krefst hann þess að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til þess að greiða honum málskostnað að skaðlausu. Til vara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og stefnandi dæmdur til þess að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Málavextir eru þeir, að stefnandi kveðst hafa aðstoðað stefnda við sölu á félaginu Ísfrost ehf., sem stefndi átti hlut í. Hafi hann m.a. aðstoðað eigendur félagsins við verðmat og tilboðsgerð í tengslum við söluna. Þá hafi hann unnið ársuppgjör og skattframtöl vegna félagsins Öról ehf., sem stefndi átti hlut í, sem og aðstoðað við sölu á því fyrirtæki.

Stefndi mótmælir því hins vegar að umrædd vinna hafi verið unnin í hans þágu eða að hans beiðni.

Lýtur ágreiningur málsins að uppgjöri á þessari vinnu, sem stefnandi kveður að unnin hafi verið fyrir eigendur Ísfrosts ehf. og Örólar ehf.

S-kk-nf H-kk-nf, endurskoðandi hjá stefnanda, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvað Ó-kk-þf G-kk-þf og stefnda, sem hafi verið hluthafar í Ísfrosti, hafa leitað til sín til þess að verðmeta félagið, en þeir hafi þá haft áhuga á að selja hluti sína í því. Hann kvaðst hafa tekið að sér að verðmeta félagið og ef þörf yrði á, að aðstoða þá við frágangi kauptilboðs og kaupsamnings. Hann kvaðst hafa unnið verðmat á félaginu í apríl 2006 og mars 2007. Til þess að verðmeta félag hafi þurft upplýsingar um rekstur félagsins, efnahag og framtíðarhorfur. Verðmat hafi verið byggt á sjóðstreymislíkani. Hann kvaðst einnig hafa komið að samskiptum við tilboðsgjafa í félagið og átt fundi með þeim og ýmis tölvusamskipti varðandi hugsanleg kaup á félaginu. Af þeirri sölu hafi ekki orðið, m.a. þar sem ekki hafi verið hægt að verða við kröfum þeirra um að tryggja ákveðin viðskiptasambönd. Síðar hafi stefndi og Ó-kk-nf G-kk-nf selt félagið starfsmönnum félagsins og hafi þeir sjálfir gengið frá þeirri sölu. Hann kvaðst einnig hafa, að þeirra beiðni, unnið ársreikning 2005 og 2006 vegna Örólar ehf., sem þeir áttu tveir, þ.e. stefndi og Ó-kk-nf G-kk-nf, ásamt því að gera skattframtöl og árshlutareikning í mars 2007. Í félaginu Öról hafi verið tveir hluthafar, eins og áður greini, annar í stjórn og hinn framkvæmdastjóri. Hann kvað það vera lagaskyldu að gera ársreikning og skila skattframtölum. Hann hafi séð um þessi uppgjör ásamt árshlutareikningi sem tengdist sölu á félaginu Öról. Í þriðja lagi kvað hann þá félaga, stefnda og Ó-kk-þf G-kk-þf, hafa ætlað að selja fasteignina, sem verið hafi í eigu Örólar. Hafi þeir komið til hans og hann mælt með því að þeir seldu frekar félagið. Til þess að geta gengið frá kaupsamningi hafi þeir þurft árshlutareikning miðað við stöðuna á söludegi í mars 2007, sem hann hafi gert fyrir þá. Hann kvaðst og hafa verið í miklum samskiptum við Fasteignasöluna Hól, sem séð hafi um endanlega sölu, en fasteignasalan hafi mælt með að endurskoðandi þeirra væri með í ráðum til að fara yfir kauptilboð o.fl. Hann kvað það hafa skipt miklu máli að selja félagið frekar en fasteignina sjálfa og hafi það munað u.þ.b. 1.9 milljónum króna á mann í nettó hagnað. Hann kvaðst einnig hafa komið að frágangi á kaupsamningi vegna sölunnar á fasteignafélaginu Öról ehf., sem fram hafi farið á Fasteignasölunni Hól. Þessi vinna, vegna sölu á félaginu Ísfrost og Öról, hafi verið svokölluð eigendavinna, þ.e. fyrir eigendur félaganna. Hins vegar sé kostnaður við ársuppgjör yfirleitt færður á félögin sjálf. Það skipti ekki máli í þessu tilfelli, hvort þeir báru þennan kostnað sjálfir, því það hafi komið fram í söluverði félagsins og hafi söluverðið tekið mið af verðmæti fasteignarinnar ásamt nettóvirði peningalegrar eigna og peningalegra skulda í félaginu, þannig að þeir hefðu fengið minna fyrir félagið hefði kostnaður verið gjaldfærður þar. Félagið Öról ehf. hafi ekki greitt reikninginn áður en það var selt, þ.e. vinna við ársreikningana og árshlutauppgjörið, hafi ekki verið fært á félagið, félagið hafi bara verið selt. Félagið Öról hafi verið selt á sama tíma og ársreikningur 2006 og árshlutareikningur 2007 hafi verið gerðir. Komi fram krafa í kaupsamningi um félagið þess efnis að ársreikningar ásamt árshlutareikningum liggi fyrir svo hægt sé að sjá hvert virði hlutabréfanna sé í félaginu. Virði hlutabréfanna hafi farið eftir matsverði fasteignarinnar að teknu tilliti til peningalegrar stöðu félagsins, bankainnistæðna að frádregnum skuldum. Hins vegar kvaðst hann ekki hafa komið að sölu stefnda á Öról, að öðru leyti en því að hann hafi komið með tillögu að breytingu þess efnis að þeir seldu félagið, ekki fasteignina. Hann kvaðst hafa veitt bæði Ó-kk-þgf G-kk-þgf og stefnda ráðgjöf og liti svo á að hann hafi aðstoðað þá báða. Hann kvaðst ekki hafa gert skriflegan samning við stefnda um þessa þjónustu. Ekki hafi verið samið um tímagjald vegna þessarar vinnu stefnanda. Hins vegar hafi verið gerður munnlegur samningur um að hann myndi aðstoða við sölu á Ísfrosti og uppgjörsvinnu ásamt sölu á Öról. Hann kvaðst hins vegar ekki hafa leitað sérstaklega eftir því að stefndi ábyrgðist að greiða fyrir þá vinnu, en hafa treyst þeim. Samskipti vegna þessarar vinnu hafi mest verið við Ó-kk-þf G-kk-þf, en hann hafi unnið fyrir þá báða. Þeir hafi báðir komið á fund stefnanda þegar þeir leituðu aðstoðar hans við að selja félagið Ísfrost. Hafi þeir viljað fá aðstoð hans við að finna verð á félagið. Hann kvaðst hafa verðmetið félagið. Síðan hafi hann tekið þátt í viðræðum við einn aðila um kaup á félaginu, en einn hluthafi hafi ekki viljað selja sinn hlut. Hann kvað stefnda hafa sjálfan skrifað undir ársreikning félagsins Öról 2005, en hann hafi verið stjórnarformaður. H-kk-nf, sonur stefnda, hafi skrifað undir árshlutareikning félagsins í mars 2007, í umboði stefnda.

Stefndi gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst ekki hafa samið við stefnanda um aðstoð eða ráðgjöf við sölu á hlutafé hans í Ísfrosti og Öról, en H-kk-nf, sonur sinn, hefði aðstoðað hann. Hann kvaðst ekki hafa tekið á sig ábyrgð á að greiða kostnað vegna færslu ársreikning Örólar. Ó-kk-nf G-kk-nf hafi ekki haft umboð hans til þess að skuldbinda hann gagnvart stefnanda. Hann kvað fasteignasöluna Hól hafa séð um frágang sölu á hlut í Öról og kvaðst hann ekki þekkja aðkomu stefnanda að þeirri sölu. Hins vegar hafi S-kk-nf komið með Ó-kk-þgf G-kk-þgf á fundinn er gengið hafi verið frá sölunni, en S-kk-nf hafi ekki verið á hans vegum. Hann kvaðst ekki hafa átt fund með endurskoðanda stefnanda vegna Ísfrosts og hann hafi aldrei hitt S-kk-þf vegna þeirra mála. Hann kvað fyrirtækið Öról hafi verið stofnað utan um fasteign svo hægt væri að selja það, þ.e. hlutafé, en ekki fasteignina, þar sem það hafi verið hagkvæmara. Hann kvaðst hafa verið framkvæmdastjóri Öról, þegar það hafi verið stofnað og með 50% eignarhald. Hann kvað ársreikninga fyrir Ísfrost og Öról hafa verið gerða af Fjárstoð en ekki stefnanda þann tíma sem hann hafi verið framkvæmdastjóri.

Ó-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvað hann stefnanda hafa verið fenginn til þess að aðstoða sig og stefnda þegar þeir hafi byrjað að þreifa fyrir sér um sölu á félaginu Ísfrost. Síðan hafi þeir fengið stefnanda til að vinna uppgjör í sambandi við sölu á félaginu Öról og ársuppgjör vegna Örólar. Hafi þeir, þ.e hann og stefndi, verið einhuga og sammála um að leita til stefnanda varðandi sölu á báðum félögunum.

H-kk-nf A-kk-nf, sonur stefnda, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst hafa veitt föður sínum, stefnda í málinu, ráðgjöf við sölu á Ísfrosti og Öról, en kvaðst ekki vera kunnugt um að stefnandi hafi veitt stefnda ráðgjöf vegna þessa. Hann kvaðst ekki vera menntaður í viðskiptum, en á þeim tíma sem hann hafi veitt stefnda ráðgjöf vegna sölu hafi hann verið starfandi á fasteignasölunni Hól. Hann hafi undirritaði árshlutareikning, dagsettan í mars 2007, fyrir fyrirtækið Öról f.h. föður síns, og vissi að stefnandi hafði gert þennan reikning. Fasteignasalan Hóll sá um sölu á Öról og hafi S-kk-nf komið þar að fyrir hönd Ó-kk-ef G-kk-ef.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á reikningi, dagsettum 29. febrúar 2008, að fjárhæð 485.550 krónur. Reikningurinn sé vegna vinnu stefnanda fyrir stefnda og er honum nánar lýst svo:

Vinna vegna sölu á Ísfrost ehf., verðmat á félaginu, fundur með eigendum vegna sölumála á félaginu, fundur með fyrirhugðum kaupendum. Vinna við tilboðsgerð, gagntilboðs og sölu á félaginu.

Vinna við ársuppgjör og framtöl vegna Örólar ehf., ársreikningagerð vegna 2005 og skattframtal, ársreikningagerð vegna 2006 og skattframtal, árshlutareikningur 2007 vegna sölu á félaginu.

Vinna við sölu á Öról, vinna vegna tilboðsgerða á sölu á félaginu, vinna við verðmat félagsins og skattamál, fundur og samningamál vegna sölu á félaginu.

Heildartími við vinnu er 66 tímar og sé hlutur stefnda því 33 tímar.

Vinna samtals 33 tímar á 13.100 krónur = 432.300

10% afsláttur af vinnu - 43.230

Samtals 389.070 krónur

vsk. 95.550 krónur

Samtals með vsk. 485.550 krónur

Líkt og reikningur stefnanda beri með sér byggist krafan einkum á þremur þáttum.

Í fyrsta lagi byggist krafa stefnanda á því að hann hafi unnið tiltekna vinnu í tengslum við sölu á félaginu Ísfrosti ehf.

Í öðru lagi byggist krafa stefnanda á því að hann hafi unnið tiltekna vinnu í tengslum við ársuppgjör, árshlutareikning og skattframtal félagsins Öról ehf.

Í þriðja lagi byggist krafan á því að hann hafi unnið við sölu á fyrirtækinu Öról ehf.

S-kk-nf H-kk-nf, löggiltur endurskoðandi hjá stefnanda, hafi unnið umrædda vinnu í þágu stefnda.

Stefnandi kveður, að Ísfrost ehf. hafi verið í jafnri eigu þriggja hluthafa, þeirra J-kk-ef F-kk-ef E-kk-ef, Ó-kk-ef G. G-kk-ef og stefnda, A-kk-ef S-kk-ef R-kk-ef. Forsaga málsins sé sú að tveir hluthafanna þeir Ó-kk-nf G. G-kk-nf og stefndi hafi viljað selja hlut sinn í félaginu til þriðja aðila. Ó-kk-nf G. G-kk-nf hafi leitað til S-kk-ef H-kk-ef f.h. þeirra beggja á þeim grunni að finna út eðlilegt verð fyrir hlutina og að fá aðstoð við samningaferlið og frágang kauptilboða og kaupsamnings yrði þörf á því. Í upphafi hafi legið ljóst fyrir að þriðji hluthafinn, J-kk-nf F-kk-nf E-kk-nf, hafi ekki viljað selja sinn hlut í félaginu. Ó-kk-nf G. G-kk-nf ásamt stefnda, E-kk-þgf, hafi komið á fund til stefnanda og kynnt málavöxtu. Til að mynda sér skoðun á verðmæti hluta þeirra í félaginu hafi þurft að vinna ýmsa vinnu til að komast að eðlilegu verði fyrir eignarhlutina.

Unnið hafi verið verðmat á félaginu bæði í apríl 2006 og mars 2007. Til að geta unnið verðmatið hafi þurft upplýsingar um rekstur félagsins, efnahag og framtíðarhorfur. Greining á þeim upplýsingum hafi farið þannig fram, að ársreikningum félagsins hafi verið skoðaðir, fundað með hluthöfum og aflað annarra upplýsinga. Verðmatið hafi verið unnið þannig að byggt hafi verið á sjóðstreymislíkani. Mat hafi verið gert á áætluðum vexti félagsins, framlegð, fjárfestingarþörf, útreikningi á vegnum meðalfjármagnskostnaði eigin fjár og lánsfjár, veltufjárbindingarþörf og mörgu öðru. Þessi vinna hafi verið unnin samkvæmt viðurkenndum aðferðum við verðmat félaga. Til að mynda hafi niðurstaða verðmats í fyrra skiptið fyrir allt félagið verið 66 milljónir króna og nokkru hærri í seinna skiptið, eða tæpar 74 milljónir króna.

Kælismiðjan Frost ehf. hafi gert tilboð í eignarhluta aðilanna í félaginu. Kælismiðjan hafi haft samband við þá félaga, þar sem það hafi frést að þeir væru reiðubúnir til að selja sína hluti. Í framhaldi af fundi með framkvæmdastjóra Kælismiðjunnar Frosts hafi Kælismiðjan Frost sent tilboð til þeirra í allt félagið. Það tilboð hafi verið gert í september 2006 og verið að fjárhæð 45 milljónir króna fyrir 100% hlut. S-kk-nf H-kk-nf hafi fyrir hönd stefnanda tekið að sér að yfirfara kauptilboðið og þær verðhugmyndir sem tilboðsgjafar hafi haft. Jafnframt hafi verið fundir með eigendum út af tilboðinu. Ýmsir fundir og tölvusamskipti hafi verið vegna þessara tilboðsmála, en hlé verið gert á viðræðunum þar til í apríl 2007. Þá hafi þráðurinn verið tekinn upp aftur og stefnandi tekið þátt í fundum með eigendum og bjóðendum. Jafnframt hafi verðmat verið endurskoðað. Lyktir hafi orðið þær, að samningar hafi ekki náðst á milli aðila, sérstaklega út af þeim kröfum bjóðenda sem erfitt hafi verið að standa við.

Síðar hafi Ó-kk-nf G og stefndi selt hluti sína til starfsmanna, en þriðji hluthafinn, J-kk-nf F-kk-nf, sem aldrei hafi viljað selja sinn hlut, sitji áfram sem hluthafi í félaginu.

Hlutur stefnda, A-kk-ef S-kk-ef, vegna ofangreindrar vinnu hafi verið 6 tímar.

Stefnandi kveður, að unnir hafi verið ársreikningar fyrir Öról ehf., vegna áranna 2005 og 2006. Einnig hafi verið unnið við rekstrarskattframtöl fyrir þessi ár. Jafnframt hafi ársreikningum og skattframtölum verið komið til skila til skattayfirvalda og einnig ársreikningaskrá Ríkisskattstjóra. Einnig hafi verið gerður árshlutareikningur fyrir hluta ársins 2007, en hann hafi verið notaður í viðskiptalegum tilgangi þegar félagið Öról ehf. hafi verið selt fjárfesti.

Í málinu sé lagt fram afrit af ársreikningum félagsins fyrir árin 2005 og 2006 ásamt skattframtölum og árshlutareikning 31. mars 2007. Hafi stefndi sjálfur skrifað undir þessi uppgjör. Jafnframt hafi sonur stefnda, H-kk-nf A-kk-nf, skrifað undir árshlutareikning Örólar ehf., í umboði stefnda. Sá árshlutareikningur hafi verið hluti af þeim gögnum sem tengst hafi sölunni á félaginu og verið óumflýjanlegur hluti þess að reikna út nettóverð eignarhluta í félaginu. Gengið hafi verið frá ársreikningi 2006 á sama tíma og unnið hafi verið að sölunni á félaginu, þ.e. í mars 2007. Við söluna á félaginu hafi eðlilega verið gerð skýlaus krafa um að ársreikningur 2005 og 2006 og árshlutareikningur fyrir janúar til mars 2007 lægju fyrir, enda hluti af þeim gagnapakka sem felist í sölu á félaginu. Afhendingardagur félagsins hafi verið 2. apríl 2007.

Hlutur stefnda í þessari vinnu hafi verið 14 tímar.

Stefnandi kveður eigendur Örólar ehf. hafa ákveðið að selja fasteign félagsins að Smiðjuvegi 11e, Kópavogi, á árinu 2007. Stefnandi hafi verið fenginn, þeim til aðstoðar, við málefni tengd sölunni. Stefnandi hafi bent á að hagkvæmara væri að selja félagið heldur en að selja fasteignina út úr félaginu. Það hafi verið að ráðum stefnanda sem eigendur félagsins hafi selt félagið frekar en fasteignina út úr félaginu. Félagið hafi verið selt á 28.000.000 króna, að frádregnum skuldum og að teknu tilliti til peningalegra eigna í félaginu. Nettó andvirði félagsins hafi numið 25.732.645 krónum. Að teknu tilliti til 10% fjármagnstekjuskatts af söluhagnaði hlutabréfa nemi nettó hlutur hvors eiganda 11.604.690 krónum. Hefði fasteignin verið seld út úr félaginu, og síðan þeim verðmætum sem eftir hafi staðið verið úthlutað til hluthafa, hefði nettó andvirði hvors hluthafa numið 9.667.915 krónum. Þá sé ekki tekið tillit til kostnaðar við að slíta félaginu þar sem hlutverk þess hefði verið lokið og þeir skildir að skiptum sem félagar í fjárfestingu. Mismunur þess að hafa valið þá leið að selja félagið frekar en fasteignina nemi því rúmlega 1.9 milljónum króna til hagsbóta fyrir hvorn hluthafa.

Stefnandi kveður að áður en til sölunnar hafi komið hafi stefnandi verið hluthöfum til aðstoðar í samskiptum við fasteignasöluna Hól, sem séð hafi um söluna. Fasteignasalan Hóll hafi ráðlagt seljendum sérstaklega að hafa löggiltan endurskoðanda sér til aðstoðar og ráðleggingar við söluna. Seljendur hafi fengið tilboð í fasteignina og/eða félagið og hafi stefnandi verið þeim til aðstoðar við að gera gagntilboð svo og að reikna út eðlilegt verð fyrir eignina. Jafnframt hafi stefnandi verið í samskiptum við fasteignasala og komið á fundi þar sem m.a. hafi verið gengið frá sölu félagsins. Einnig hafi hann aðstoðað við útfærslu og frágang á peningalegu uppgjöri sölunnar. Stefnandi hafi verið með seljendum í öllu ferlinu frá upphafi til enda, þ.e. við tilboðsgerð, samningsgerð, uppgjör vegna sölu, verðmat félagsins, samskipti við fasteignasala o.fl.

Hluti stefnda í ofnagreindri vinnu hafi verið 7 tímar og flokkist gróflega í tilboðsgerðir, verðmat, gagntilboð, fundi o.fl.

Stefnandi kveður, að ljóst sé að vinna vegna sölu á Öról ehf. og aðkoma að sölu og verðmati á Ísfrosti ehf. sé klárlega eigendakostnaður og ætti ekki að falla á þessi félög. Í fyrsta lagi sé þetta ekki rekstrarkostnaður félaganna og skattyfirvöld myndu telja að þetta væri ekki frádráttarbær kostnaður, enda ekki kostnaður til öflunar tekna. Í öðru lagi hafi þriðji hluthafi Ísfrosts ehf. ekki verið með sinn eignarhluta til sölu.

Öðru máli gegni um kostnað við ársreikninga, árshlutareikning og framtöl fyrir Öról ehf., en þar sé um kostnað félagsins að ræða en ekkert sem banni að eigendur beri hann. Hefði reikningur fyrir þá vinnu farið á Öról ehf. hefði söluverð félagsins lækkað sem því nemi. Hér sé þó um óverulega hagsmuni að ræða. Stefndi hefði sparað um 25.000 krónur hefði reikningurinn verið gjaldfærður í félaginu. Stefnandi líti svo á að 10% afsláttur af reikningi dekki þetta og vel það.

Stefnandi kveður stefnda bera persónulega ábyrgð á greiðslu þeirrar skuldar sem hann sé krafinn um í máli þessu.

Hvað varði vinnu vegna sölu á hlut tveggja hluthafa af þremur í félaginu Ísfrosts ehf., sé ljóst, að vinan sé innt af hendi að beiðni viðkomandi eigenda og með þeirra samþykki og í þágu þeirra og því kostnaður viðkomandi eigenda persónulega en hvorki kostnaður félagsins né hluthafans J-kk-ef sem ekki hafi viljað selja hlut sinn.

Ekki hafi verið um það samið að kostnaður þessi, sem nauðsynlegt hafi verið að stofna til, svo unnt væri að selja, ætti að greiðast af kaupendum og/eða koma til lækkunar á andvirði þeirra hluta sem seldir hafi verið.

Hvað viðkomi þeim hluta reikningsins er varði Öról ehf. sé rétt að hafa í huga, að félagið hafi verið í jafnri eigu Ó-kk-ef G og stefnda, A-kk-ef S-kk-ef.

Ítarlega hafi verið gerð grein fyrir eðli og umfangi þeirrar vinnu sem S-kk-nf H-kk-nf f.h. stefnanda hafi innt af hendi. Í því sambandi skuli áréttað að vinna vegna ársuppgjöra, sem m.a. stefndi og sonur stefnda fyrir hans hönd hafi skrifað upp á, hafi verið kostnaður sem félaginu hafi strangt til tekið borið að greiða en sé á ábyrgð stefnda. Óverulegir hagsmunir séu fyrir stefnda hvort hann eða félagið hefði greitt þennan hluta af reikningnum.

Ó-kk-nf G og stefndi hafi verið sammála um að selja félagið Öról ehf. með aðstoð S-kk-ef H-kk-ef f.h. stefnanda.

Þar sem kostnaður vegna ársreikningsgerðar hafi ekki fengist greiddur hjá félaginu áður en það hafi verið selt og ekki um það samið að kostnaður þessi yrði greiddur af kaupanda og/eða kæmi til lækkunar söluandvirðisins, beri seljendur, sem fyrrum eigendur félagsins, persónulega ábyrgð á kostnaði þessum, sem til hafi verið stofnað í þeirra þágu, að jöfnu.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. lagastoð í VI. og VII. kafla laga nr. 50/2000.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Stefndi byggir frávísunarkröfu sína, um að kröfu um dráttarvexti verði vísað frá dómi, á því, að í kröfugerð stefnanda sé vaxtafótur ekki tilgreindur og ekki vísað til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, kröfunni til stuðnings. Vísar stefnandi kröfu sinni til stuðnings á Hæstaréttardóm í málinu nr. 292/2007, er kveðinn hafi verið upp hinn 13. desember 2007.

Kröfu um sýknu byggir stefndi á því, að hann standi ekki í neinni skuld við stefnanda. Stefndi hafi ekki falið stefnanda að vinna í sína þágu við ætlað verðmat o.fl. varðandi sölu á Ísfrosti ehf., vegna sölu hlutafjár í Öról ehf. eða við gerð ársuppgjöra og framtala fyrir Öról ehf.

Stefndi hafi ekki falið stefnanda að vinna í sína þágu við sölu hlutafjár í Ísfrosti ehf. Stefnda hafi fyrst orðið ljóst ætluð aðkoma stefnanda að tilraunum til sölu hlutafjár í Ísfrosti ehf., er hann hafi fengið í hendur gögn þessa máls, útreikninga og tölvuskeyti. Stefnandi hafi ekki kynnt fyrir stefnda ætluð verðmöt, sem lögð séu fram í málinu. Sú ætlaða vinna stefnanda hafi ekki verið að beiðni stefnda og verið unnin án heimildar hans. Stefndi kveðst leggja árherslu á að tölvuskeyti á dómskjölum nr. 5 og 6 sýni, svo ekki verði um villst, að ætluð vinna stefnanda hafi eingöngu verið umbeðin af Ó-kk-þgf G-kk-þgf, en ekki stefnda, en stefnandi hafi aldrei haft samskipti við stefnda vegna málsins. Stefndi hafi selt sinn hlut í Ísfrosti ehf. á árinu 2007 og hafi hann og sonur hans einir séð um sölu hlutafjárins og án nokkurrar þátttöku stefnanda. Kröfum stefnanda vegna ætlaðrar vinnu við sölu hlutafjár í Ísfrosti ehf. sé því augljóslega beint gegn röngum aðila og beri að sýkna stefnda af þeirri kröfu með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Þá byggir stefndi sýknukröfu sína á reglum samninga- og kröfuréttar. Ó-kk-nf G-kk-nf hafi ekki haft umboð til þess að skuldbinda stefnda, en Ó-kk-nf hafi hins vegar haft umboð til þess að binda Ísfrost ehf. Kröfum stefnanda vegna ætlaðrar vinnu varðandi Ísfrost ehf. beri því að beina gegn Ó-kk-þgf eða félaginu sjálfu, en stefndi beri ekki ábyrgð á skuldbindingum þessara aðila.

Stefndi kveðst ekki hafa falið stefnanda að gera framlagaða ársreikninga og skattframtöl. Stefndi kveðst ekki átta sig á þeirri kröfu stefnanda að hann greiði ætlaða vinnu stefnanda í þágu Örólar ehf. við gerð ársreikninga og skattframtala. Stefndi hafi verið hluthafi í Öról ehf. og beri sem slíkur ekki persónulega ábyrgð á skuldbindingum þess félags. Þá hafi stefndi ekki ábyrgst persónulega gagnvart stefnanda greiðslu á ætlaðri skuld Örólar ehf. við stefnanda við vinnu við gerð ársreikninga og skattframtala. Kröfu stefnanda sé augljóslega beint gegn röngum aðila og beri að sýkna stefnda af þeim sökum með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Stefndi byggir einnig kröfu sína á reglum samninga- og kröfuréttar. Stefndi hafi ekki falið stefnanda að vinna í sína þágu vegna sölu stefnda á hlut sínum í Öról ehf. og standi stefndi því ekki í skuld við stefnanda vegna einhverrar ætlaðrar vinnu stefnanda við sölu hlutafjár í félaginu. Eina eign Örólar ehf. hafi verið fasteignin að Smiðjuvegi 11e, Kópavogi og hafi forsvarsmenn félagsins falið Fasteignasölunni Hól ehf. að selja þá fasteign. Síðar hafi orðið úr að í stað þess að selja fasteignina sérstaklega hafi félagið verið selt og um leið eina eign þess, fyrrgreind fasteign. Fasteignasalan Hóll ehf. hafi séð um sölu félagsins en ekki stefnandi. Stefndi hafi ekki falið stefnanda að vinna að sölu fasteignarinnar eða félagsins og m.a. ekki falið stefnanda að verðmeta eignir félagsins. Það verðmat hafi Fasteignasalan Hóll framkvæmt, sem hafi verðmetið fasteignir félagsins að Smiðjuvegi. Stefndi hafi ekki verið upplýstur um ætlað verðmat stefnanda á félaginu og ekki verið ljós aðkoma stefnanda að málinu fyrr en hann hafi hitt S-kk-þf, starfsmann stefnanda, á fundi hjá fasteignasölunni er félagið hafi verið selt. Á þann fund hafi mætt fyrrgreindur S-kk-nf ásamt Ó-kk-þgf G-kk-þgf og hafi S-kk-nf ekki verið á vegum stefnda á þeim fundi og hvorki veitt stefnda ráðgjöf þá né áður. Ætluð umbeðin vinna stefnanda hafi augljóslega verið að beiðni Ó-kk-ef G-kk-ef og beri stefndi enga ábyrgð á þeirri beiðni hans og ætlaðri vinnu stefnanda í kjölfarið. Kröfu stefnanda sé augljóslega beint að röngum aðila og beri að sýkna stefnda af þeim sökum með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Þá byggi krafa um sýknu jafnframt á reglum samninga- og kröfuréttar. Stefndi leggi áherslu á að Ó-kk-nf G-kk-nf hafi ekki haft umboð til að skuldbinda stefnda en Ó-kk-nf hafi hins vegar haft umboð til að binda Öról ehf. Kröfum stefnanda vegna ætlaðrar vinnu varðandi Öról ehf. beri því að beina gegn Ó-kk-þgf eða félaginu sjálfu, en stefndi beri ekki ábyrgð á skuldbindingum þess aðila.

Þá telur stefndi, hvað sem öðru líði, að sýkna beri hann af öllum kröfum stefnanda, þar sem kröfur hans séu vanreifaðar. Kröfur stefnanda séu ósundurliðaðar í reikningi á dskj. nr. 18, og sé sundurliðun í stefnu óviðunandi. Af gögnum verði ekki ráðið hversu margar vinnustundir stefnandi hafi unnið við ákveðin ætluð verk. Stefnandi, sem sé stórt endurskoðendafyrirtæki, beri að tryggja sér sönnur þess fyrir hverja stefnandi hafi sinnt ætlaðri vinnu, en stefnandi hafi ekki mátt gera ráð fyrir því að Ó-kk-nf G-kk-nf hefði umboð til að skuldbinda stefnda til að greiða kröfur vegna vinnu sem Ó-kk-nf einn hafi beðið um. Þá telur stefndi jafnframt að kröfur stefnanda séu bersýnilega ósanngjarnar og of háar.

Verði ekki fallist á kröfu um sýknu sé þess krafist að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Stefndi telur kröfur stefnanda bersýnilega vera of háar og ósanngjarnar. Í reikningnum sé gerð tilraun til þess að sundurliða ætlaða vinnu stefnanda. Sú sundurliðun sé með öllu ófullnægjandi, þar sem ekki sé tilgreindur tímafjöldi hvers liðar fyrir sig. Stefnandi geri í fyrsta lagi kröfu um greiðslu fyrir vinnu við sölu á Ísfrosti. Sé þeirri vinnu gróflega skipt niður í verðmat á félaginu, fundum með eigendum vegna sölumála á félaginu, fundum með fyrirhugðum kaupendum og vinnu vegna tilboðsgerða, gagntilboðs og sölu á félaginu. Vinna stefnanda vegna þessa liðar nemi 12 vinnustundum og greiðslukrafa á hendur stefnda nemi því er samsvari 6 vinnustundum, án þess að það sé nokkuð frekar tilgreint. Hvergi sé að finna nánari útlistun á því t.d. hvenær fundir hafi farið fram, með hverjum þeir hafi verið eða hvað þeir hafi staðið lengi yfir. Slíkar upplýsingar séu nauðsynleg forsenda fyrir skuldara, enda með öllu ótækt að kröfuhafi geti sett fram óljósa kröfu án þess að það sé nokkuð frekar tilgreint.

Stefnandi geri í öðru lagi kröfu um greiðslu fyrir ársreikningsgerðar vegna ársins 2005 og skattframtal, ársreikningsgerð vegna 2006 og skattframtöl og árshlutareikning 2007. Heildarfjöldi vinnustunda vegna þeirrar vinnu sé samkvæmt stefnu 28 tímar. Stefndi geti ekki með nokkru móti fallist á að vinna vegna ársreikningsgerðar, skattframtala og árshlutareikninga geti numið svo mörgum vinnustundum, enda sé um að ræða lítið einkahlutafélag með skipulagt bókhald. Þá sé vinna þessi stefnda óviðkomandi, eins og fyrr greini.

Stefnandi geri í þriðja lagi kröfu um greiðslu vegna vinnu við sölu á Öról ehf. Þeirri vinnu sé skipt niður í vinnu vegna tilboðsgerða við sölu á félaginu, funda og samningsmála vegna sölu á félaginu og vinnu við verðmat félagsins og skattamál. Heildarfjöldi vinnustunda vegna þeirrar vinnu sé samkvæmt stefnu 14 tímar. Stefndi telur að það sé langt umfram það sem venjulegt geti talist. Þá sé krafan órökstudd og ósundurliðuð.

Um lagarök vísar stefndi til laga nr. 91/1991 og reglna samninga- og kröfuréttar.

V

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda um greiðslu fyrir vinnu, sem hann kveðst hafa innt af hendi fyrir hann. Vinna þessi hafi m.a. falist í því að aðstoða stefnda við sölu á félaginu Ísfrosti ehf., sem stefndi hafi verið hluthafi í. Einnig hafi stefnandi gert ársreikninga vegna áranna 2005 og 2006, skattframtöl vegna sömu ára, sem og árshlutareikning 2007 vegna Örólar ehf., en stefndi hafi verið annar eiganda þess félags. Þá hafi stefnandi aðstoðað stefnda við sölu á einkahlutafélaginu Öról.

Ágreiningur aðila snýst um greiðslu fyrir þessa vinnu. Stefnandi heldur því fram, að stefndi hafi óskað eftir aðstoð við sölu á fyrrgreindum félögum og hafi stefndi, ásamt öðrum meðeigenda sínum í Ísfrosti ehf., komið á hans fund og óskað eftir aðstoð hans við verðmat á félaginu. Hins vegar hafi stefndi gengið sjálfur frá sölunni. Þeir hafi einnig óskað eftir aðstoð hans við sölu á félaginu Öról ehf., sem þeir hafi átt saman. Hins vegar hafi félagið Öról ehf. verið selt af fasteignasölunni Hóli. Þessu hefur stefndi mótmælt og kveðst aldrei hafa óskað eftir aðstoð stefnanda við sölu á eignarhluta hans í þessum félögum. Liggur ekkert fyrir í málinu sem styður þessa fullyrðingu stefnanda. Þá byggir stefndi á því, að hann hafi hvorki beðið um að stefnandi annaðist ársreikningsgerð né skattskýrslu vegna félagsins Örólar ehf. Skýrslur þessar liggja frammi í málinu og hefur stefndi ritað undir þær, sem stjórnarmaður í félaginu Öról ehf. Fallast má á það með stefnda að kostnaður vegna vinnu þessarar sé kostnaður sem félaginu bar að greiða og hann er ekki persónulega ábyrgur fyrir skuldum félagsins. Í málinu liggur hvorki fyrir að stefndi hafi óskað eftir þessari vinnu stefnanda né að hann hafi lofað stefnanda greiðslu fyrir þessa vinnu eða á annan hátt ábyrgst greiðslu gagnvart stefnanda. Gegn andmælum stefnda hefur stefnanda ekki tekist að sanna að samningur milli aðila hafi komist á um vinnu stefnanda fyrir stefnda vegna sölu umræddra félaga sem og gerð ársreiknings og skattskýrslna því tengdu. Þar sem stefnanda hefur ekki tekist sú sönnun ber að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir rétt, með hliðsjón af atvikum málsins, að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Ö-kk-nf S-kk-nf R-kk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda, PricewaterhouseCoopers hf., í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf