E-1205/2009

Mál þetta er höfðað með stefnu birtri 27. janúar 2009. Það var upphaflega flutt og dómtekið hinn 9. mars sl. en endurupptekið og flutt að nýju hinn 28. júní 2011 með því að dómur varð ekki lagður á það innan lögmælts frests vegna anna dómara,

Stefnandi er Samskip hf., Holtavegi v. Holtabakka, Reykjavík.

Stefndi er Álftaborgir ehf., Skipholti 50 D, Reykjavík.

Þess er krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð kr. 2.533.1555,- ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af kr. 399.447,- frá 01.01.2007 til 20.01.2007, af kr. 504.353,- frá þeim degi til 01.04.2007, af kr. 642.037,- frá þeim degi til 14.07.2007, af kr. 649.390,- frá þeim degi til 26.07.2007, af kr. 970.933,- frá þeim degi til 17.08.2007, af kr. 1.261.446,- frá þeim degi til 24.08.2007, af kr. 1.369.471,- frá þeim degi til 26.08.2007, af kr. 1.434.070,- frá þeim degi til 26.09.2007, af kr. 1.484.385,- frá þeim degi til 21.10.2007, af kr. 1.953.755,- frá þeim degi til 26.10.2007, af kr. 1.966.732,- frá þeim degi til 05.10.2007 en af kr. 2.533.155,- frá þeim degi til greiðsludags; allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð kr. 44.906,- þann 14.02.2007, kr. 300.000,- þann 27.03.2007, kr. 109.213,- þann 19.06.2007, kr. 60.747,- þann 29.06.2007, kr. 121.494,- þann 03.07.2007, kr. 99.460,- þann 10.07.2007, kr. 462.830,- þann 27.08.2007, og kr. 563.359,- þann 14.09.2007. Einnig er þess krafist að dráttarvextir leggist á höfuðstól á 12 mánaða fresti, fyrst þann 01.01.2008.

Þá er krafist málskostnaðar.

Af hálfu stefnda hefur þess aðallega verið krafist að málinu verið vísað frá dómi, en til vara að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og til þrautavara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og í öllum tilvikum verði stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að skaðlausu auk álags á málskostnað.

Með úrskurði dómsins hinn 25. mars 2009 var kröfu stefnda um frávísun málsins hafnað.

MÁLSATVIK OG MÁLSÁSTÆÐUR

Stefnandi kveður skuld stefnda eiga rætur að rekja til flutningsviðskipta en stefnandi hafi flutt vörur, einkum bifreiðir, fyrir stefnda á árunum 2006 og 2007. Eins og dómskjöl nr. 3-31 beri með sér hafi stefnandi flutt vörur samkvæmt farmsamningum þar sem stefndi sé skráður greiðandi flutningsgjalda. Einnig sé um að ræða ógreidd geymslugjöld vegna farms sem stefndi hafi ekki sótt til stefnanda á réttum tíma.

Hinn 1. desember 2006 hafi stefnandi gefið stefnandi út reikning á stefnda vegna flutnings á Saab bifreið frá Rotterdam til Reykjavíkur og hafi flutningsgjöld alls numið kr. 137.585,- (dskj. 3). Sama dag hafi stefnandi gefið út reikning vegna flutnings á Mercedes Benz bifreið frá Rotterdam til Reykjavíkur og hafi flutningsgjöld vegna hans numið alls kr. 128.430,- (dskj. 4). Stefnandi hafi einnig flutt Subaru Outbank fyrir stefnda og gefið út reikning á stefnda vegna þeirra viðskipta, sbr. reikningur dags. 1. desember 2006 (dskj. 5).

Hinn 20. desember 2006 hafi stefnandi gefið út reikning á stefnda vegna bifreiðaflutninga í samræmi við farmsamning (dskj. 6). Flutningsgjöld hafi verið alls kr. 104.906,-.

Hinn 1. mars 2007 hafi stefnandi gefið út reikning á stefnda vegna bifreiðaflutninga, alls kr. 137.684,- (dskj. 7).

Hinn 14. júní 2007 hafi stefnandi gefið út þrjá reikninga á stefnda til innheimtu geymslugjalda sem hefðu fallið á stefnda vegna farms sem hefði ekki verið sóttur, alls að fjárhæð kr. 7.353,- (dskj. 8 - 11).

Hinn 26. júní 2007 hafi stefnandi gefið út fjóra reikninga á stefnda vegna bifreiðaflutninga að fjárhæð alls kr. 307.039,- (dskj. 12 - 14). Sama dag hafi stefnandi gefið út reikning á stefnda vegna geymslugjalda, alls að fjárhæð kr. 14.503,- (dskj. 15).

Hinn 17. júlí 2007 hafi stefnandi gefið út þrjá reikninga á stefnda vegna bifreiðaflutninga frá Cuxhaven til Reykjavíkur, alls að fjárhæð kr. 290.514,- (dskj. 16-18).

Hinn 24. júlí 2007 hafi stefnandi gefið út reikning á stefnda vegna flutnings á bifreið af tegundinni Jeep Cherokee frá Cuxhaven til Reykjavíkur, alls að fjárhæð kr. 108.025,- (dskj. 19).

Með reikningi dags. 26. júlí 2007 krafði stefnandi stefnda um greiðslur geymslugjalda alls að fjárhæð kr. 190.384,- (dskj. 20). Stefnandi krafði stefnda einnig um greiðslu geymslugjalda með reikningi dags. 26. ágúst 2007, alls að fjárhæð kr. 50.315,- (dskj. 21).

Stefnandi hafi einnig flutt bifreiðir fyrir stefnda frá Cuxhaven til Reykjavíkur eins og reikningar dags. 21. ágúst 2007 beri með sér (dskj. 22-25). Alls hafi flutningsgjöld vegna þessara viðskipta numið kr. 469.370,-.

Reikningur vegna geymslugjalda, dags. 26. september 2007, hafi verið sendur stefnda þar sem hann er krafinn um greiðslu að fjárhæð kr. 12.977,- (dskj. 26).

Stefnandi hafi flutt fjórar bifreiðir fyrir stefnda frá Cuxhaven til Reykjavíkur sbr. reikningar dags. 5. september 2007 (sjá dskj. 27-31).

Framangreindir reikningar hafi hins vegar ekki fengist greiddir að undanskildum þeim innborgunum sem vikið sé að í útlistun dómkröfunnar.

Stefnda hafi verið sent innheimtubréf, dags. 10. september 2008, (dskj. 32), þar sem skorað hafi verið á hann að greiða skuldina. Stefndi hafi svarað með bréfi dags. 2. október 2008 (dskj. 33), þar sem hann hafi hafnað kröfunni. Með bréfi hans hafi fylgt m.a. yfirlit úr netbanka sem sýni greiðslur til stefnanda án nánari tilgreiningar ásamt tölvupóstsamskiptum við starfsmenn stefnanda vegna einstakra viðskipta. Með bréfi dags. 5. október 2008 (dskj. 34) hafi stefndi ítrekað fyrri afstöðu sína og óskað eftir því að fá staðfestingu þess efnis að allar kröfur stefnanda á hendur stefnda hafi verið felldar niður.

Stefnandi kveðst byggja kröfur sínar á þeirri almennu reglu samninga- og kröfuréttar að gerða samninga beri að halda.

Kröfur um dráttarvexti, vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001.

Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála.

Stefndi kveðst hafa keypt fjölda bifreiða frá USA á árunum 2005 til 2007 fyrir viðskiptavini sína. Í öllum tilvikum hafi þessir viðskiptavinir stefnda verið kaupendur bifreiðanna, en stefndi annast kaupin fyrir þeirra hönd. Stefndi hafi hins vegar séð um innflutning bifreiðanna í eigin nafni til Íslands, en stefnandi annast flutninginn og alla skýrslugerð til tollyfirvalda. Þegar er stefnandi hefði gengið frá þessum málum með fullnægjandi hætti hafi stefndi leyst bifreiðarnar úr tolli og sótt þær til stefnanda um leið, enda hafi viðskiptavinir stefnda ætíð beðið eftir þessum bifreiðum sínum.

Svo sem gögn málsins beri með sér hafi verið veruleg vanhöld á því að stefnandi annaðist samningsskyldur sínar gagnvart stefnda á fullnægjandi hátt. Hafi skort verulega á að stefnandi viðhefði góða viðskiptahætti í viðskiptum málsaðila sem leitt hafi til verulegra óþæginda og tjóns fyrir stefnda og viðskiptavini hans. Stefnandi eða aðilar á hans vegum hafi vanrækt eða réttara sagt beinlínis gleymt að færa bifreiðar úr vörugeymslu í USA til skips. Flutningur til Íslands hafi oft tekið lengri tíma en stefnandi hefði lofað. Reikningar stefnanda hafi jafnan reynst rangir og erfiðlega gengið að fá þá leiðrétta. Villur hafi verið í reikningum og farmskrám. Reikningar hafi verið gefnir út í mismunandi útgáfum og með mismunandi upphæðum. Farmskjöl hafi vantað, bifreiðar týnst og reikningar jafnvel verið sendir á aðra viðskiptavini stefnanda o.s.frv. Stefnandi hafi krafið stefnda um geymslugjöld vegna bifreiða sem ekki hafi verið hægt að leysa út hjá stefnanda vegna mistaka hans og hann hafi því sjálfur borið ábyrgð á. Aldrei hafi stefnandi geymt bifreiðar fyrir stefnda fram yfir þann tíma sem þær voru tilbúnar til afhendingar af hálfu stefnanda. Á þeim tíma sem viðskipti aðila hafi staðið hafi stefnandi skipt um fjárhagskerfi/bókhaldskerfi, sbr. dskj. 63, en stefndi telur að það hafi gerst tvisvar eða þrisvar sinnum og það skýri líklega - a.m.k. að hluta - hina ruglingslegu og margbreytilegu reikninga stefnanda.

Fullnaðaruppgjör hafi verið gert í viðskipturn aðila, hinn 21. nóvember 2005 með greiðslu stefnda á kr. 1.672.660, hinn 27. desember 2005 með greiðslu stefnda á kr. 1.006.942 og hinn 20. janúar 2006 með greiðslu stefnda á kr. 1.588.623. Slíkum reglubundnum uppgjörum á viðskiptaskuld stefnda hafi verið haldið áfram til loka ársins 2006, þegar tekin hafi verið upp staðgreiðsluviðskipti milli aðila, en í desember 2006, hinn 12. desember, hafi stefndi greitt stefnanda kr. 806.472, til uppgjörs á öllum skuldum/viðskiptum aðila til 30. nóvember 2006.

Í aðdraganda máls þessa hafi lögmaður stefnanda sent stefnda innheimtubréf, dags. 10. september 2008. Þar séu tilgreindir reikningar stefnanda, útg. á stefnda frá 1. desember 2006 til 1. október 2007, samtals að fjárhæð kr. 1.483.084. Í lýsingu kröfu segi í bréfinu: „Reikningsyfirlit dags. 01.06.2008 tímabilinu des. 2006 til október 2007.“ Í bréfinu séu tilgreindar innborganir á þessa kröfu kr. 565.860 - án sundurliðunar - og mismunur þeirrar fjárhæðar og reikningafjárhæðarinnar því kr. 917.224.

Þessu innheimtubréfi hafi stefndi svarað með bréfi, dags. 2. október 2008. Þar segi m.a.: „Það reikningsyfirlit sem þið hafið sent okkur með innheimtubréfinu 10.09.2008 er þvílíkt rugl að það er ekki hægt að standa í að svara því.“

Samtala fjárhæða þeirra reikninga sem stefnandi byggi stefnukröfur sínar á sé hins vegar kr. 2.533.155 og séu þeir útgefnir frá og með 1. desember 2006 til og með 5. september 2007. Í stefnu séu tilgreindar innborganir á þessa kröfu kr. 1.762.009 - án frekari sundurliðunar en þar greini undir dagsetningum.

Í fleiri atriðum sé ósamræmi milli þeirra reikninga annars vegar sem greindir eru í kröfubréfi og hins vegar til grundvallar stefnukröfu. Ekki sé stefnt vegna reikninga í innheimtubréfi að fjárhæð samtals 235.959 krónur. Við bætist í stefnu reikningar samtals að fjárhæð 1.274.131.

Sýknukrafan er byggð á því að stefndi sé skuldlaus við stefnanda. Hann hafi greitt stefnanda alla réttmæta reikninga hans að fullu. Reikningum stefnda sé að öðru leyti mótmælt og hafnað sem röngum og óréttmætum, svo sem vegna geymslugjalda og fleira sem að framan greinir. Til grundvallar sýknukröfu sé því einnig haldið fram að þeir reikningar sem ekki sé getið í innheimtubréfi en stefnandi byggi á til grundvallar stefnukröfu að upphæð kr. 1.274.131 séu greiddir og þeir reikningar til grundvallar stefnukröfu aðrir sem réttmætir kunni að verða taldir séu að fullu greiddir með innborgunum samkvæmt stefnu kr. 1.762.931. Öllum reikningum stefnanda sé mótmælt sem röngum og þau viðskipti séu öll að fullu greidd. Varðandi reikninga á dskj. 3-5 sé vísað til þess sem þegar sé fram komið. Varðandi reikninga á dskj. 6, 12-14, 16-19, 22-25, 27-31 er vísað til aðilaskýrslu forsvarsmanns stefnda og þeirra skýringa sem þar komi fram, þ.m.t. greiðsla með skuldajöfnuði við kröfur stefnda um bætur vegna tjóna á bifreiðum í flutningi stefnanda, svo sem m.a. komi fram í aðilaskýrslu stefnda, en þar sé um að tefla endurkröfu að upphæð kr. 878.107 vegna greiðslu gjalda til Tollstjórans í Reykjavík að upphæð kr. 878.107 vegna mistaka stefnanda og tjón að upphæð kr. 8.000, tjón að upphæð kr. 120.000, og kr. 210.000.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda er sérstaklega mótmælt þ.m.t. vaxtafæti og upphafstíma vaxta. Því er haldið fram, að dráttarvextir verði eigi dæmdir, ef til kemur, frá fyrra tímamarki en uppkvaðningu héraðsdóms og þá sérstaklega eins og stendur á í þessu máli vegna breytingar kröfugerðar stefnanda frá innheimtubréfi.

Málskostnaðarkrafa stefnda auk álags á málskostnað er á því reist að verði máli vísað frá dómi eða sá sem tapi máli í öllu verulegu skuli að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað. Stefnandi hafi höfðað mál þetta af tilefnislausu og þarflausu og haft uppi kröfur og staðhæfingar sem hann vissi eða mátti vita að væru rangar eða haldlausar. Málatilbúnaður stefnanda beri þess skýr merki.

Málskostnaðarkrafa stefnda er einnig á því reist að stefnandi hafi vanrækt að uppfylla þá lagaskyldu 7. gr. innheimtulaga nr. 95/2008 að senda stefnda þargreinda viðvörun og þá sérstaklega þar sem krafa stefnanda breyttist í grundvallaratriðum frá kröfubréfi eins og að framan er lýst.

Vísað er til almennra reglna samninga- og kröfuréttarins um stofnun, efndir og lok kröfuréttinda, svo og grunnreglna laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 og siglingalaga nr. 34/1985.

Þá er vísað til innheimtulaga nr. 95/2008, einkum 7. gr. og 6. gr. reglugerðar um hámarksfjárhæð innheimtukostnaðar o.fl. nr. 37/2009.

Málskostnaðarkrafan byggist á ákvæðum XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einkum 129. gr., 1. og 2. mgr. 130. gr., a- og c-liði 1. mgr. og 3. mgr. 131. gr.

NIÐURSTAÐA

Hinn 12. desember 2006 sendi Ó-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf sem þá var innheimtufulltrúi í fjárreiðudeild stefnanda tölvupóst til forsvarsmanns stefnda með eftirstöðvalista og kveður hann sýna stöðuna á reikningum þann dag. Segir hann að búið sé að lækka flutning frá nóvember 2005 og bakfæra geymslugjöld. Niðurstöðutala eftirstöðvalistans er 1.344.803 krónur. Stefndi greiddi 806.472 krónur hinn 12. desember 2006 og segir í tölvupósti frá forsvarsmanni hans til stefnanda þann sama dag að hann samþykki þá stöðu sem stefnandi hefði sent honum þann dag sem endanlega tölu í uppgjöri á milli aðila. Segir m.a. í tölvupósti hans að

„Eftir að ég hef greitt kr. 806.472 standa eftir 4 flutningsreikningar nú í desember útgefnir 1. 12. 2006 og 5.12. 2006 samtals kr. 538.331. Þessir reikningar eru ekki gjaldfallnir ennþá og koma til greiðslu þegar Desember mánuður verður gerður upp.

Ofangreint kr. 806.472 vegna nóvember og eldra og kr. 538.331 nýir reikningar í desember gerir samtals kr. 1.344.803 og stemmir við þitt yfirlit móttekið í dag.“

Þetta svar forsvarsmanns stefnda verður að skilja með hliðsjón af því að skýrlega kemur fram í tölvupósti stefnanda að búið sé að lækka flutninginn frá nóvember 2005 og bakfæra geymslugjöld. Samkvæmt þessu verður á því að byggja að samkomulag aðila hafi falið í sér að stefnandi veitti stefnda afslátt vegna reikninga frá 27. nóvember 2005 og endurútgaf þá hinn 1. desember 2006. Er þá að finna á framangreindum lista frá 12. desember 2006. Þykir nægjanlega fram komið að reikningur á dskj. nr. 3 að fjárhæð 137.585 krónur og dskj. nr. 5 að fjárhæð 133.432 krónur eða samtals að fjárhæð 271.017 krónur séu enn ógreiddir og viðurkenndir af stefnda með framangreindum tölvupósti hans og verður fallist á það með stefnanda að stefnda beri að greiða þá.

Hvað reikning á dskj. nr. 4 snertir er þess að gæta að hann stafar einnig frá eldri tíma en 30. nóvember 2006 enda þótt hann hafi verið endurútgefinn 1. desember 2006. Hins vegar er hann ekki að finna á framangreindu eftirstöðvayfirliti stefnanda frá 12. desember 2006 og þykir ekki sýnt fram á að stefndi hafi fallist á greiðslu hans skv. samkomulagi aðila sem miðar við framangreint yfirlit. Er því þeim kröfulið hafnað.

Þá krefur stefnandi stefnda um greiðslu geymslugjalda samkvæmt 8 reikningum samtals að fjárhæð 275.351 króna. Við flutning málsins féll stefnanda frá lið í einum þessum reikninga sem nam 125.785 krónur og eru því kröfur hans samkvæmt þessum lið samtals 149.566 krónum. Reikningar þessir bera það allir með sér að sendinga var vitjað í þeim tilvikum sem hér greinir meira en sjö dögum frá komu skips og styðja gögn þau er stefnandi hefur lagt fram um tilvik þessi nægjanlega kröfu hans í þessu efni. Verður stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda 149.566 krónur samkvæmt þessum lið.

Þá krefur stefnandi um greiðslu flutningsgjalda samkvæmt reikningi frá 20. desember 2006 að fjárhæð 104.906 krónur. Stefndi greiddi 44.906 krónur inn á reikning þennan hinn 14. febrúar 2007 og er tekið tillit til þess í kröfugerð stefnanda þar sem gerð er grein fyrir innborgunum stefnda.

Stefnandi krefur um greiðslu flutningsgjalda samkvæmt reikningi frá 1. mars 2007 að fjárhæð 137.684 krónur. Stefndi ber fyrir sig að reikningur þessi sé greiddur með 300.0000 króna greiðslu hinn 27. mars 2007. Stefnandi tekur tillit til þess kröfugerð sinni þar sem gerð er grein fyrir innborgunum stefnda.

Þá er krafið um greiðslu fyrir flutning samkvæmt 3 reikningum öllum dagsettum 26. júní, þeim fyrsta að fjárhæð 103.490 krónur öðrum að fjárhæð 93.150 krónur og þeim þriðja að fjárhæð 110.399 krónur eða samtals að fjárhæð 307.039 krónur. Tekið er tillit til greiðslna stefnda frá 29. júní 2007 að fjárhæð 60.747 og tveggja greiðslna 3. júlí s.á. að fjárhæð 60.747 hvor eða samtals að fjárhæð 182.241 króna í greinargerð fyrir innborgunum stefnda í stefnu.

Stefnandi krefur um greiðslu þriggja reikninga frá 17 júlí 2007 eins að fjárhæð 94.513 krónur, annars að fjárhæð 97.724 krónur og hins þriðja að fjárhæð 98.277 krónur eða samtals að fjárhæð 290.514 krónur. Eins og sönnunarstöðu er háttað hér og með tilliti til þess að af hálfu stefnda hefur reikningum þessum ekki verið mótmælt, einungis verið tekið fram að stefndi finni ekki greiðslu sem stemmi við þessar upphæðir eins og það er orðað í skriflegri aðilaskýrslu stefnda, verður kröfuliður þessi tekinn til greina.

Stefnandi krefur um greiðslu samkvæmt reikningi frá 24. júlí 2007 að fjárhæð 108.025 krónur. Stefndi greiddi 99.460 krónur inn á reikning þennan hinn 10. júlí 2007 og er tekið tillit til þess í kröfugerð stefnanda. Það er athugavert við reikning þennan að krafið er tvisvar um það sem nefnt er Bunker Adjustment Fee, í öðru tilvikinu um 9.210 krónur og hinu um 8.565 krónur eða samtals 17.775 krónur. Óvissa um það hvort tilvikið eigi við hér leiðir til þess að krafa stefnanda verður lækkuð sem nemur þessari fjárhæð og verður því tekinn til greina með 90.250 krónum.

Stefnandi krefur um greiðslu fjögurra reikninga frá 21 ágúst 2007 samtals að fjárhæð 469.370 en stefndi greiddi samtals 462.830 krónur inn á reikninga þessa hinn 27. ágúst 2007 og er tekið tillit til þess í kröfugerð í stefnu. Gögn þau sem stefnandi hefur lagt fram um þennan lið eru í samræmi við málatilbúnað hans og verður kröfuliður þessi tekinn til greina.

Stefnandi krefur um greiðslu fimm reikninga frá 5. september 2007 samtals að fjárhæð 566.423 en stefndi greiddi samtals 563.359 krónur inn á reikninga þessa hinn 14. september 2007 og er tekið tillit til þess í kröfugerð í stefnu. Gögn þau sem stefnandi hefur lagt fram um þennan lið eru í samræmi við málatilbúnað hans og verður kröfuliður þessi tekinn til greina.

Stefndi heldur því fram að hann eigi gagnkröfur á hendur stefnanda vegna ætlaðra mistaka stefnanda við tollumsýslu og vegna tjóns sem orðið hafi á bifreiðum sem hafi verið fluttar af stefnanda. Í ii-lið 16. gr. farmskírteina sem gilda í skiptum aðila segir m.a. að öll ógreidd gjöld beri að greiða að fullu og án nokkurrar skuldajöfnunar, gagnkröfu eða frádráttar. Þegar af þessari ástæðu komast gagnkröfur stefnda um lækkun krafna stefnanda ekki að í máli þessu og verður því ekki frekar fjallað um þær hér.

Samkvæmt öllu framansögðu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 2.386.769 krónur að frádregnum innborgunum sem nema samtals 1.762.009 krónum eða 624.760 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði.

Stefndi greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað.

DÓMSORÐ

Stefndi, Álftaborgir ehf. greiði stefnanda Samskipum hf. 624.760 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 27. janúar 2009 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað.

A-x-x V. M-kk-nf