E-2271/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 17. febrúar sl., er höfðað 14. júlí sl. af R-x-x D-x-x, Hraunbæ 102 b, Reykjavík gegn Coca-Cola European Partners Ísland ehf., Stuðlahálsi 1, Reykjavík og til réttargæslu Tryggingamiðstöðinni hf., Síðumúla 24, Reykjavík.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að viðurkennd verði bótaskylda stefnda Coca-Cola European Partners Íslands ehf. vegna þess líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir við vinnu sína hjá stefnda 14. febrúar 2010. Þá krefst stefnandi málskostnaðar, eins og málið væri eigi gjafsóknarmál. Engar kröfur eru gerðar á hendur réttargæslustefnda.

Stefndi Coca-Cola European Partners Íslands ehf. krefst sýknu og greiðslu málskostnaðar. Réttargæslustefndi gerir ekki kröfur.

I.

Málsatvik eru þau helst að stefnandi réð sig til starfa hjá stefnda á árinu 2007. Lýsir stefnandi því síðan þannig að hann hafi, 14. febrúar 2010, verið á næturvakt. Hafi hann verið að færa 20 kg. poka af vörubretti í blöndunartæki. Hann hafi runnið til í bleytu á flísalögðu verksmiðjugólfinu og misst pokann yfir sig. Í stefnu er því síðan lýst að stefnandi hafi fallið harkalega á gólfið. Í aðilaskýrslu fyrir dóminum lýsti stefnandi því hins vegar þannig að hann hafi fengið slink á sig við það að verjast falli á gólfið. Hann hafi því ekki fallið harkalega í gólfið, svo sem lýst væri í stefnu, og væri sú lýsing röng að þessu leyti. Stefnandi kveður afleiðingar slyssins hafa verið töluverðar. Hann hafi frá slysdegi verið slæmur af verkjum í hálshrygg, öxlum, herðum, niður eftir baki og upp í hnakka. Hann kveðst hafa leitað á heilsugæslustöð samdægurs en ekki fengið tíma hjá lækni fyrr en 23. febrúar 2010. Stefnandi sé af erlendu bergi brotinn og af þeim ástæðum hafi honum reynst erfitt að lýsa tildrögum slyssins og afleiðingum þess nákvæmlega. Því sé lýsing á tildrögum slyssins í fyrstu læknisvottorðum ekki rétt en þar komi fram að stefnandi hafi orðið óvinnufær vegna sjúkdóms.

Stefnandi tilkynnti stefnda um hið ætlaða slys með bréfi 27. mars 2013. Stefndi hafnar bótaskyldu og byggir einkum á því að slysið sé ósannað. Stefnandi hafi ekki fyrr en með bréfinu 27. mars 2013 tilkynnt stefnda um hið ætlaða slys. Hafi stefnandi verið óslitið við vinnu um miðjan febrúar 2010 er hið ætlaða slys eigi að hafa átt sér stað. Hann hafi einungis verið frá vinnu vegna veikinda 22. febrúar til 26. febrúar 2010 þar til hann hafi farið í leyfi vegna veikinda í ágúst 2012. Stefndi tilkynnti réttargæslustefnda um hið ætlaða slys 7. júlí 2015.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi aðilaskýrslu fyrir dóminum.

II.

Stefnandi kveðst byggja á að stefndi beri sakarábyrgð á því tjóni sem stefnandi varð fyrir þegar hann var við vinnu sína hjá stefnda 14. febrúar 2010. Byggi stefnandi á því að verulega hafi skort á að farið hafi verið að ákvæðum laga og reglna um öryggi og aðbúnað á vinnustöðum við framkvæmd verksins og að á því beri stefndi ábyrgð. Telji stefnandi þannig að tjón sitt verði rakið til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi sem stefndi beri ábyrgð á samkvæmt meginreglum íslensks skaðabótaréttar um sakarábyrgð. Við mat á sök stefnda verði í fyrsta lagi að hafa í huga að ekki hafi verið tilkynnt um slysið af hans hálfu til Vinnueftirlitsins eins og lög geri ráð fyrir, sbr. 1. mgr. 79. gr. laga nr. 46/1980. Það leysi stefnda ekki undan ábyrgð í þessum efnum að bera því við að stefnandi hafi ekki tilkynnt formlega um slysið, enda hafi hann aldrei verið upplýstur um hvernig hann ætti að bera sig að ef slys bæri að höndum. Samkvæmt læknisvottorði sem stefnandi hafi skilað inn til stefnda vegna veikinda komi skýrlega fram að hann hafi slasað sig við vinnu sína og hafi af þeim sökum verið óvinnufær. Með þessu hafi stefnda verið tilkynnt um slysið og borið skylda til að bregðast við með viðeigandi hætti. Eftir að stefnandi hafði skilað inn óvinnufærnivottorði vegna vinnuslyss til stefnda hafi stefnda borið skylda til að tilkynna um slysið án tafar og í öllu falli innan sólarhrings. Vísist til áralangrar dómaframkvæmdar Hæstaréttar þar um. Leiði það og til þess að leggja verði framburð stefnanda um orsakir slyssins til grundvallar.

Þá verði í öðru lagi að hafa í huga að stefnandi hafði unnið í stuttan tíma hjá stefnda þegar slysið varð og vinnuveitandi hafi aldrei upplýst stefnanda um hvernig hann skyldi bera sig að ef slys bæri að höndum. Stefnandi hafi engar upplýsingar haft um hvert hann skyldi tilkynna slysið eða hvert hann skyldi leita sér læknisaðstoðar. Í þessu samhengi verði að líta til þess að stefnandi sé af erlendu bergi brotinn og hafi á slysdegi talað bjagaða íslensku og enga ensku. Hafi þörfin fyrir skýrar leiðbeiningar og upplýsingar frá stefnda því verið enn meiri. Beri að líta til þessa við mat á því að tilkynningarskyldu stefnda hafi ekki verið sinnt sem jafnframt leiði til strangara mats á sök stefnda.

Stefnandi bendi á að samkvæmt 37. gr. laga nr. 46/1980 skuli framkvæma og haga vinnu þannig að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta. Skuli í þeim efnum fylgja viðurkenndum stöðlum, ákvæðum laga og reglugerða, svo og fyrirmælum Vinnueftirlits ríkisins að því er aðbúnað, hollustuhætti og öryggi varði. Beri jafnframt að gæta sömu atriða þegar komi að vinnustaðnum sjálfum, sbr. 42. gr. sömu laga. Hvíli það á herðum atvinnurekanda að tryggja að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta á vinnustað, sbr. 13. gr. laga nr. 46/1980, en atvinnurekandi sé hver sá sem annist skipulega aðgerð eða framkvæmd, sbr. 12. og 90. gr. sömu laga. Af hinum almennu ákvæðum laga nr. 46/1980 megi sjá að ríkar skyldur hafi hvílt á herðum stefnda til að sjá til þess að fyllsta öryggis væri gætt þegar komið hafi að þeim vinnuaðstæðum sem stefnanda voru búnar og tilhögun þeirrar vinnu sem honum hafi verið gert að inna af hendi umrætt sinn. Af tildrögum slyssins og afleiðingum þess sé hins vegar fullljóst að þeim skyldum sínum hafi stefndi brugðist með öllu og þannig farið gegn ofangreindum ákvæðum laga nr. 46/1980. Þá hafi stefndi jafnframt með háttsemi sinni farið gegn ákvæðum reglna og reglugerða sem settar hafi verið með stoð í síðastgreindum lögum, sem og gegn þeim almennu hátternisviðmiðum sem ríkjandi séu á þessu sviði. Vísi stefnandi til eftirfarandi umfjöllunar þar um, en árétti að alltaf verði að hafa í huga brot stefnda gegn ofangreindum ákvæðum laga nr. 46/1980.

Stefnandi byggi kröfu sína á því að hann hafi verið látinn starfa við óforsvaranlegar vinnuaðstæður en sú vinnuaðstaða sem honum hafi verið búin umrætt sinn hafi með öllu verið ófullnægjandi. Þá hafi framkvæmd verksins verið verulega ábótavant og skort hafi á að öryggiskröfum væri fullnægt. Þannig hafi stefnandi í fyrsta lagi verið látinn vinna einn að næturlagi við að lyfta þungum pokum en verkið hafi verið þess eðlis að það hefði átt að hafa a.m.k. tvo starfsmenn á vakt í einu. Í dag hafi verklagi við umrædda vinnu verið breytt þannig að tveir séu ávallt á næturvakt. Stefndi hafi þannig gróflega brotið gegn 37. gr., sbr. 13. og 14. gr., laga nr. 46/1980, en skv. 37. gr. laganna skuli haga vinnu þannig að gætt sé fyllsta öryggis við framkvæmd vinnu. Stefnda hafi í öðru lagi borið að sjá til þess að úr þeim tækjum sem notuð voru til verksins færi ekki bleyta. Stefnanda hafi verið falið að bera 20 kílógramma duftpoka á milli vörubrettis og blöndunarvélar. Við yfirfærsluna hafi stefnandi runnið í bleytu sem komið hafi frá blöndunartækinu en á gólfinu hafi einnig verið duft sem þyrlast hafi úr duftpokunum. Stefnandi bendi í þessu sambandi á að auk hinna almennu ákvæða 37. og 42. gr. laga nr. 46/1980 sem áður hafi verið rakin, skuli atvinnurekandi, samkvæmt 1. mgr. 5. gr. reglugerðar um notkun tækja nr. 367/2006, gera nauðsynlegar ráðstafanir til að tryggja að tæki, sem starfsmönnum sé ætlað að nota innan fyrirtækisins, hæfi því verki sem eigi að vinna eða sé hæfilega lagað að verkinu þannig að starfsmenn geti notað tækið án þess að öryggi þeirra eða heilsu sé hætta búin. Tæki í þessu sambandi merki vél eða vélbúnaður, áhöld, verkfæri eða þess háttar búnaður sem notaður sé á vinnustöðum. Við val á tæki skuli atvinnurekandi ennfremur hafa til hliðsjónar þau sérstöku vinnuskilyrði, aðstæður og áhættu sem fyrir hendi séu innan vinnustaðar, þar á meðal áhættu á vinnusvæði og þá áhættu sem notkun viðkomandi tækis hafi í för með sér, sbr. 2. mgr. 5. gr. sömu reglna. Ef stefnda hafi þrátt fyrir allt verið ómögulegt að koma í veg fyrir að bleyta myndaðist á umræddum stað, með því að nota önnur tæki eða haga framkvæmd verksins öðruvísi, hafi honum í þriðja lagi a.m.k. borið að gera ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir að hætta stafaði af bleytunni. Þannig hafi stefnda borið að sjá til þess að gólfið væri nægjanlega stamt til að þola bleytu án þess að verða sleipt, sbr. 6. gr. reglugerðar nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða. Um hafi verið að ræða vinnusal með vélum sem innihéldu vökva og verði að gera þá kröfu á stefnda að hafa gert ráð fyrir því að vökvi gæti komist á vinnuflöt starfsmanna. Stefnandi hafi í fjórða lagi verið í lélegum skófatnaði en skv. d. lið 38. gr. laga nr. 46/1980 beri vinnuveitanda að tryggja að fatnaður starfsmanna sé til þess fallinn að auka öryggi þeirra á vinnustað. Í fimmta lagi hafi verklagi í dag verið breytt til að auka öryggi starfsmanna. Sé nú óheimilt að hafa einn mann á næturvakt auk þess sem uppsetning á vinnusal hafi verið lagfærð til að auðvelda yfirfærslu duftpokanna í blöndunartækin. Sýni það svo ekki verði um villst að stefndi hafi sjálfur metið aðstæður á þann veg að þær væru ófullnægjandi og óöruggar fyrir starfsmenn. Með framangreindum hætti hafi stefndi verulega vanrækt þá skyldu sína að tryggja starfsmönnum sínum öryggi á vinnustað samkvæmt 42. gr. laga nr. 46/1989.

Stefnandi byggi kröfu sína á því að hann hafi verið látinn starfa við óforsvaranlegar vinnuaðstæður en sú vinnuaðstaða sem honum hafi verið búin umrætt sinn hafi með öllu verið ófullnægjandi. Þá hafi framkvæmd verksins verið verulega ábótavant og skort hafi á að öryggiskröfum væri fullnægt. Samkvæmt 21. gr. laga nr. 46/1989 beri verkstjóra að tryggja að öruggt skipulag sé á vinnustað og allur búnaður sé í lagi. Samkvæmt 20. gr. sé verkstjóri sá sem hafi undir höndum verkstjórn á vegum atvinnurekanda og eftirlit með starfsemi í fyrirtæki eða hluta þess. Samkvæmt 23. gr. sömu laga skuli verkstjóri tryggja að ráðstöfunum þeim sem gerðar séu til að tryggja öryggi sé framfylgt og samkvæmt 2. mgr. 23. gr. laganna skuli verkstjóri tryggja, séu einhver atriði sem leitt geti til slysa, að hættunni sé afstýrt. Af þessum ákvæðum megi sjá að ríkar skyldur hafi hvílt á verkstjóra að sjá til þess að verkferlar og öll umgjörð starfs stefnanda væri öruggari. Hafi honum borið að sjá til þess að stefnandi væri öruggur í vinnu sinni og hafi hann mátt sjá að framangreind atriði væru í ólestri. Hafi stefndi borið ábyrgð á vanrækslu verkstjóra á þessum þáttum.

Afleiðingar slyssins hafi orðið talsverðar. Stefnandi hafi frá slysi verið slæmur af verkjum í hálshrygg, öxlum, herðum, niður eftir baki og upp í hnakka. Segulómskoðun hafi sýnt miðlægt brjósklos í hálsi sem hafi valdið stefnanda verkjum í hnakka. Þá þjáist stefnandi af verkjum í mjóbaki sem leiði niður í hægri fót og valdi stífni. Hann finni fyrir máttleysi, dofa og verkjum í handleggjum auk þess sem eymsli séu yfir olnboga sem leiði til verkja niður í fingur. Hafi hann einnig reynst vera með klemmu á taugaendum liðþófa hægra megin. Stefnandi hafi frá slysi þjáðst af tíðum höfuðverkjum, einbeitingarskorti og svima. Hann hafi reglulega verið til meðferðar hjá sjúkraþjálfara þ.e. frá mars 2010 til febrúar 2013. Hann hafi verið óvinnufær í nokkrar vikur eftir slysið vegna verkja en hafið aftur störf og stundað vinnu með herkjum fram til desember 2012, en þá hafi honum verið sagt upp störfum. Stefnandi hafi nú eingöngu framfæri sitt af greiðslum frá almannatryggingum. Ljóst sé að hann hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni vegna vinnuslyssins. Í sérhæfðu mati á vegum VIRK starfsendurhæfingarsjóðs, 28. maí 2014, sem framkvæmt hafi verið af G-kk-þgf K-x-x G-kk-þgf lækni og K-kvk-þgf B. R-kvk-þgf sjúkraþjálfara, hafi komið í ljós að mikil hreyfiskerðing væri í hálsi og mjóbaki, hægri öxl og vinstri mjöðm. Gripstyrkur í báðum höndum væri einnig mjög minnkaður. Við stöður beiti stefnandi aðallega fyrir sig hægri fæti og sitji með þunga á hægri hlið. Stefnandi væri haltur á vinstri fæti í göngu. Hann ætti auk þess erfitt með að beygja sig fram í baki. Í matinu hafi komið fram að stefnanda langaði mikið til vinnu en ætti erfitt með að beita sér vegna verkja. Samkvæmt starfsgetumati á vegum VIRK starfsendurhæfingarjóðs, sem framkvæmt hafi verið af K-kk-þgf G. G-kk-þgf lækni í maí 2016, komi fram að stefnandi sé með verkjaheilkenni um allan líkama þ. á m. hálsi, mjóbaki, fótum og höndum. Verkirnir leiði upp í höfuð. Hann sofi illa, sé með brjósklos í hálsi og brjóskútbungun á durasekk. Í matinu komi fram að stefnandi sé með versnun í baki, frá mjóbaki og ofan í fót. Fram komi að vinnufærni stefnanda sé metin 50% miðað við léttari störf. Óvinnufærni stefnanda nemi því a.m.k. 50%.

Samkvæmt ofansögðu sé ljóst að stefnandi hafi orðið fyrir verulegu tjóni og ljóst að áskilnaður e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 um skýrleika málsástæðna sé fullnægt. Stefnandi hafi þannig sýnt nægilega fram á afleiðingar af tjóni því er hann varð fyrir við vinnu sína, 14. febrúar 2010, á vinnustað stefnda. Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 sé heimilt að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Hafi stefnandi sýnt svo ekki verði um villst að hann hafi orðið fyrir verulegu varanlegu tjóni og sé honum því heimilt að leita viðurkenningardóms skv. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 þar sem hann hafi sannarlega sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni með þeim afleiðingum að hann sé nú metinn með a.m.k. 50% óvinnufærni. Sé enginn vafi um að afleiðinlegar þessar megi rekja til þess er hann hafi fallið í bleytu með 20 kílógramma poka í fanginu á vinnustað stefnda.

Máli sínu til stuðnings vísar stefnandi til almennra meginreglna skaðabótaréttar, þ.á m. sakarreglu íslensks réttar og meginreglu skaðabótaréttarins um vinnuveitandaábyrgð. Jafnframt er vísað til ákvæða laga um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum nr. 46/1980, einkum 1., 2., 13., 14., 20., 21., 23., 37., d. lið 38. gr., 42., 71., 79. og 90. gr. laganna. Stefnandi vísar jafnframt til skaðabótalaga nr. 50/1993 og til ákvæða laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004, einkum 44. gr. laganna. Þá er vísað til e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91/1991. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun styðst við lög um virðisaukaskatt nr. 50/1988. Varðandi varnarþing vísast til 1. mgr. 33. gr. og 1. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991. Þá vísar stefnandi og til reglugerðar um notkun tækja nr. 367/2006, einkum 3., 5., 9. og 10. gr. reglnanna, svo og til II. viðauka við sömu reglur. Ennfremur styður stefnandi kröfur sínar við reglugerð nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða, einkum 1., 2., 3. og 6. gr. reglnanna.

III.

Stefndi kveður stefnandi byggja málatilbúnað sinn á almennu skaðabótareglunni, sakarreglunni. Stefnandi verði þá að sýna fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni og að það verði rakið til ólögmætrar og saknæmrar hegðunar stefnda eða starfsmanna hans. Að mati stefnda liggi ekki fyrir sönnun um slíkt og því beri að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda í málinu. Fyrir það fyrsta liggi ekkert fyrir um að stefnandi hafi orðið fyrir vinnuslysi 14. febrúar 2010. Ekkert liggi annað fyrir en að hann hafi stundað vinnu þann dag og næstu daga. Stefnandi hafi ekki tilkynnt yfirmönnum sínum um vinnuslys þennan dag eða næstu daga. Hann hafi ekkert minnst á vinnuslys við starfsmannastjóra, verkstjóra í framleiðslu eða samstarfsmann. Enginn kannist við að stefndi hafi orðið fyrir slysi við vinnu sína. Atvikið sé með öllu ósannað. Stefnandi hafi starfað hjá stefnda næstu 30 mánuði án óeðlilegra fjarvista eða fram í ágúst 2013. Þá hafi hann samkvæmt læknisvottorðum verið með öllu óvinnufær vegna sjúkdóms. Hann hafi verið í veikindaleyfi vegna sjúkdóms fram í apríl 2014 en þá hætt vinnu hjá stefnda.

Stefnandi byggi málatilbúnað sinn fyrst og fremst á að stefndi hafi gerst brotlegur við ákvæði laga nr. 46/1980. Í fyrsta lagi byggi stefnandi á að meta beri stefnda það til sakar að hafa ekki tilkynnt vinnuslysið til Vinnueftirlitsins eins og áskilið sé í 1. mgr. 79. gr. laga nr. 46/1980. Í stefnu sé því haldið fram að samkvæmt læknisvottorði sem stefnandi hafi skilað til stefnda vegna veikinda komi skýrlega fram að stefnandi hafi slasað sig við vinnu sína og hafi af þeim sökum orðið óvinnufær. Ekkert slíkt læknisvottorð sé meðal þeirra gagna sem stefnandi hafi lagt fram með stefnu máli sínu til stuðnings. Öll þau læknisvottorð sem stefndi hafi í sínum fórum séu vegna fjarvista vegna sjúkdóms á tímabilinu ágúst 2012 til mars 2013. Stefnandi hafi hvorki tilkynnt yfirmönnum sínum eða samstarfsmönnum um vinnuslys. Þegar af þeirri ástæðu hafi aldrei getað komið til þess að stefndi sendi Vinnueftirlitinu tilkynningu um vinnuslys. Fyrsta vitneskja stefnda um slysið hafi borist með bréfi lögmanns stefnanda 27. mars 2013, eða þremur árum eftir að atvikið hafi átt að hafa átt sér stað. Þá byggi stefnandi málssókn sína á því að stefndi hafi ekki fylgt þeim fyrirmælum sem sett séu fram um framkvæmd vinnu í V. kafla laga nr. 46/1980 og sé þar meðal annars vísað til ákvæða 37. gr. laganna og til 42. gr. í VI. kafla um vinnustað. Í þessum lagaákvæðum sé kveðið á um að gæta skuli fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta við framkvæmd vinnu og sömu fyrirmæli gilda um vinnustaðinn. Stefnandi hafi á engan hátt sýnt fram á að framkvæmd vinnunnar á starfsstaðnum hafi ekki verið með forsvaranlegum hætti og því síður að vinnuumhverfið eða vinnustaðurinn hafi ekki uppfyllt ákvæði laga og reglna um öryggi, góðan aðbúnað og hollustuhætti. Almennar tilvísanir til lagaákvæða styðji málsástæður stefnanda á engan hátt. Með engu móti sé sýnt fram á hvernig tilvitnuð lagaákvæði tengist hugsanlegu slysi stefnanda.

Af hálfu stefnanda sé á því byggt að aðstæður á vinnustaðnum og framkvæmd verksins hafi verið ófullnægjandi. Í fyrsta lagi sé því haldið fram að stefndi hafi brotið gegn 37. gr. laga nr. 46/1980, sbr. 13. og 14. gr. sömu laga með því að láta stefnanda einan vinna verk sem falist hafi í að færa 20 kílógramma poka af vörubretti og í blöndunarvél. Stefndi fái ekki séð hverju það hefði breytt þótt fleiri starfsmenn hefðu verið við vinnu því fullfrískur fullorðinn karlmaður fari létt með 20 kílógramma burð. Þá sé á því byggt að stefndi hafi átt að sjá til þess að úr þeim tækjum sem notuð voru til verksins færi ekki bleyta en stefnandi haldi því fram að hann hafi runnið í bleytu sem komið hafi frá blöndunarvélinni. Þessi staðhæfing sé með öllu ósönnuð og byggi eingöngu á framburði stefnanda. Stefndi mótmæli þessari fullyrðingu. Af hálfu stefnda sé því haldið fram að vinnuumhverfinu hafi í engu verið ábótavant og þau tæki og tól sem stefnandi umgekkst við vinnu sína hafi verið í góðu lagi og að engin hætta hafi stafað af þeim. Vinnuumhverfið hjá stefnda hafi verið með líkum hætti um árabil og ekki hafi komið til breytinga eða lagfæringa vegna lélegs vinnuumhverfis eða lélegra tækja. Breytingar hafi fyrst og fremst átt sér stað vegna þróunar í vinnsluaðferðum sem almennt hafi gert vinnuna léttari. Þá byggi stefnandi á að verkstjórn hafi verið áfátt og að tjón stefnanda megi rekja til vanrækslu við verkstjórn. Á engan hátt sé gerð grein fyrir með hvaða hætti verkstjórn hafi átt að vera öðruvísi eða hvað farið hafi úrskeiðis við verkstjórnina. Stefnandi hafi unnið við sömu vinnuaðstæður fyrir atvikið og lengi eftir að það eigi að hafa gerst. Hafi hann talið að eitthvað mætti betur fara hafi honum borið að vekja athygli á því. Á starfsmönnum hvíli líka skyldur. Í 1. mgr. 26. gr. laga nr. 46/1980 sé kveðið á um að starfsmenn skuli stuðla að því að starfsskilyrði innan verksviðs þeirra séu fullnægjandi að því er varði aðbúnað, hollustuhætti og öryggi og einnig að því að þeim ráðstöfunum, sem gerðar séu til þess að auka öryggi og bæta aðbúnað og hollustuhætti, samkvæmt lögunum, sé framfylgt. Í 2. mgr. sömu lagagreinar sé kveðið á um að starfsmaður, sem verði var við ágalla eða vanbúnað, sem leitt gætu til skerts öryggis eða lakari aðbúnaðar eða hollustuhátta, sem hann geti ekki sjálfur bætt úr, skuli umsvifalaust tilkynna það öryggisverði, öryggistrúnaðarmanni, verkstjóra eða atvinnurekanda. Engar athugasemdir eða ábendingar um nauðsyn á breyttu vinnulagi hafi komið frá stefnanda.

Eins og fram sé komið hafi réttargæslustefndi fyrst fengið vitneskju um hið ætlaða slys með tölvupósti frá stefnda 7. júlí 2015. Réttargæslustefndi hafi tilkynnt lögmanni stefnanda tíu dögum síðar að tilvikið væri ekki bótaskylt úr slysatryggingu launþega. Í fyrsta lagi væri það vegna þess að engin sönnun lægi fyrir um að umrætt atvik hefði átt sér stað. Í öðru lagi hafi verið vísað til þess að samkvæmt 124. gr. laga um vátryggingasamninga nr. 30/2004 sé kveðið á um að sá sem rétt eigi til bóta, samkvæmt slysatryggingu, sjúkratryggingu eða heilsutryggingu með eða án uppsagnarréttar, glati þeim rétti ef krafa sé ekki gerð um bætur til félagsins innan árs frá því að hann hafi fengið vitneskju um þau atvik sem hún sé reist á. Telja verði að stefnanda hafi verið ljósar afleiðingar hins ætlaða atviks ekki síðar en þegar hann hafi leitað til lögmanns og lögmaðurinn hafi leitað til stefnda. Það hafi verið gert með bréfi 27. mars 2013. Lögbundinn tilkynningarfrestur hafi því verið liðinn þegar réttargæslustefndi hafi fengið vitneskju um atvikið 7. júlí 2015. Stefnandi geti því ekki átt rétt á bótum úr slysatryggingu launþega, en hann hafi lagt fram skilmála þeirrar tryggingar. Þá verði ekki heldur séð að tjónsatvikið hafi uppfyllt skilmála launþegatryggingarinnar en í grein 1.4 vátryggingaskilmálanna sé hugtakið slys skilgreint sem skyndilegur utanaðkomandi atburður sem valdi meiðslum á líkama vátryggðs og gerist sannanlega án vilja hans. Með vísan til alls framanritaðs sé það skoðun stefnda að hið ætlaða tjón stefnanda sé með öllu ósannað og að þar fyrir utan verði það ekki rakið til saknæmrar og ólögmætrar athafnar stefnda eða starfsmanna hans. Að öllu þessu virtu beri að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Stefndi vísar til laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Ennfremur til laga um vátryggingasamninga nr. 30/2004 og skaðabótalaga nr. 50/1993 og meginreglna skaðabótaréttarins. Þá er vísað til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Um málskostnaðarkröfu er vísað til 130. gr., sbr. 129. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Stefnandi byggir á því að hann hafi orðið fyrir slysi við störf sín hjá stefnda 14. febrúar 2010. Telur stefnandi stefnda bera skaðabótaábyrgð á slysinu sem vinnuveitandi vegna ófullnægjandi aðstæðna á vinnustað og annmarka á verkstjórn við það starf sem stefnandi vann er hann slasaðist.

Sá sem krefst skaðabóta úr hendi annars aðila vegna slyss verður að sanna að hann hafi orðið fyrir slysi, að það hafi leitt til tjóns sem bóta er krafist fyrir og að það megi rekja til atvika sem gagnaðilinn beri ábyrgð á með þeim hætti að bótaskyldu varði. Í málinu greinir aðila á um hvort stefnandi hafi uppfyllt sönnunarskyldu sína um þessi atriði.

Í málinu er óumdeilt að stefnandi lét hvorki yfirmenn ná samstarfsfólk sitt vita um slysið og gafst því ekki tilefni til að rannsaka vettvang og hugsanlegar orsakir þegar í stað. Af þessum ástæðum nýtur ekki gagna í málinu um ástand stefnanda í framhaldi af hinu ætlaða slysi eða aðstæður á vinnustaðnum þar sem stefnandi vann verk sitt. Þá nýtur takmarkaðra ganga um skoðun á stefnanda í framhaldi þessa, en læknisvottorð þau sem fyrir liggja, sem rituð eru á árinu 2012, miða við að stefnandi hafi orðið óvinnufær vegna sjúkdóms. Tilgangur tilkynninga til Vinnueftirlitsins um slys á grundvelli laga nr. 46/1980 er öðrum þræði að tryggja launþega sönnun um tjón og aðstæður á vettvangi. Til þess er einnig að líta að þeim er jafnframt ætlað að tryggja vinnuveitendum sönnun um aðstæður á vettvangi til að þeim veitist ráðrúm til að verjast bótaskyldu í máli. Stefnandi tilkynnti stefnda ekki um ætlað tjón sitt fyrr en í lok apríl 2013, eða ríflega tveimur og hálfu ári eftir hinn ætlaða tjónsatburð. Var þá útilokað að rannsaka vettvang með tilliti til hugsanlegra orsaka slyssins og tilgangslaust með öllu að tilkynna þá Vinnueftirlitinu um ætlað slys.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið telst ósannað að stefnandi hafi slasast við vinnu sína hjá stefnda umræddan dag. Verður stefndi þegar af þessari ástæðu sýknaður af kröfu stefnanda.

Málskostnaður verður látinn niður falli.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda fyrir héraðsdómi greiðist úr ríkissjóði eins og í dómsorði greinir.

Mál þetta flutti af hálfu stefnanda K-kvk-nf A-kvk-nf héraðsdómslögmaður en af hálfu stefndu H-kk-nf K-kk-nf hæstaréttarlögmaður.

Dóm þennan kveður upp S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Stefndi, Coca-Cola European Partners ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, R-x-x D-e-x.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda fyrir héraðsdómi greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 900.000 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf