S-1644/2021

Mál þetta, sem tekið var til dóms 7. janúar 2022, höfðaði héraðssaksóknari með ákæru 1 2. ágúst 202 1 á hendur ákærða, Þ-kk-þgf S-x-x H-kk-þgf, kt.[...], [...] í [...];„ fyrir brot gegn blygðunarsemi og barnaverndarlögum, með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 27. janúar 2021, í gegnum einkaskilaboð á samskiptamiðlinum Facebook Messenger, viðhaft kynferðislegt tal við Y, kt. [...], og sent henni mynd af berum getnaðarlim sínum, en með háttsemi sinni særði hann blygðunarsemi hennar og sýndi henni ósiðlegt athæfi.

Telst þetta varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 88/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Fyrir hönd A, kt. [...], vegna ólögráða dóttur hennar, Y, kt. [...], er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 800.000,- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 27. janúar 2021, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafan er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Ákærði krefst þess aðallega í málinu að hann verði sýknaður af broti gegn 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Til vara krefst ákærði þessað hann verði dæmdur til þeirrar vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsingin verði að öllu leyti skilorðsbundin. Hvað einkaréttarkröfu brotaþola varðar krefst ákærði aðallega sýknu af kröfunni en til vara að hún verði stórlega lækkuð. Þá krefst ákærði þess að allur kostnaður sakarinnar greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda hans.

I Hinn 9. febrúar 2021 kom B, faðir brotaþola, Y, sem fædd er [...], á lögreglustöð og lagði fram kæru á hendur ákærða vegna ætlaðs kynferðisbrots. Faðir brotaþola lýsti meintu broti ákærða svo fyrir lögreglu að ákærði hefði að kvöldi miðvikudagsins 27. janúar 2021, í gegnum einkaskilaboð á samskiptamiðlinum Facebook Messenger, viðhaft kynferðislegt tal við brotaþola og einnig sent henni mynd af berum getnaðarlim sínum.

Skýrsla var tekin af brotaþola í kjölfar þess að faðir hennar lagði fram kæru hjá lögreglu 9. febrúar 2021. Brotaþoli lýsti málsatvikum svo að ákærði hefði auglýst rúm á Facebook- síðunni „Gefins, allt gefins“ sem hún hefði veitt athygli. Brotaþoli hefði í kjölfarið haft samband við ákærða og lýst áhuga sínum á rúminu. Hinn 10. janúar 2021 hefði faðir brotaþola síðan farið ásamt unnustu sinni, C, og sótt rúmið. Rúmum hálfum mánuði síðar, eða hinn 27. janúar 2021, hefði ákærði aftur sett sig í samband við brotaþola á Facebook Messenger og þá sent henni klúr og dónaleg skilaboð. Ákærði hefði einnig sent stúlkunni tvær ljósmyndi rog hefði síðari myndin verið af getnaðarlim hans. Þegar brotaþoli hefði fengið þá mynd hefði hún ekki svarað skilaboðum ákærða frekar. Tveimur eða þremur dögum síðar hefðu brotaþola borist skilaboð frá ákærða þar sem hann hefði beðist afsökunar á hegðun sinni og hann sagst skammast sín.

Skýrsla var tekin af ákærða vegna málsins 22. febrúar 2021. Við skýrslugjöfina bar ákærði á líkan hátt og brotaþoli um málsatvik. Þannig kannaðist hann við að hafa sent brotaþola klúr og dónaleg skilaboð og ljósmynd af getnaðarlim sínum. Við skýrslu-gjöfina bar ákærði þvíþó við að hann hefði talið sig vera í samskiptum við talsvert eldri manneskju, þ. e. þá konu sem komið hefði með föður brotaþola að sækja rúmið til ákærða 10. janúar 2021.

Við rannsókn málsins afritaði lögregla öll samskipti ákærða og brotaþola af Facebook Messenger- reikningi hennar og liggja samskiptin í heild frammi í málinu. Er þar um að ræða öll þau skriflegu samskipti sem fram fóru á milli ákærða og brotaþola, auk ljósmyndanna tveggja sem ákærði sendi stúlkunni samkvæmt áðursögðu.

II

Ákærði kom fyrir dóm við þingfestingu málsins 28. september 2021 og neitaði sök og hafnaði bótakröfu brotaþola. Í þinghaldi 26. október 2021 óskaði ákærði eftir því að breyta afstöðu sinni til sakargifta. Kvaðst hann þá játa brot gegn blygðunarsemi en sagði afstöðu sínatil ákæru fyrir brot gegn barnaverndarlögum hins vegar óbreytta.

Við aðalmeðferð málsins fyrir dómi lýsti ákærði atvikum svo að hann hefði auglýst rúm á Facebookog hefðu nokkrir aðilar svarað auglýsingunni, þar á meðal kona sem hann hefði síðan átt í samskiptum við á Messenger. Konan hefði sagst ætla að sækja rúmið ásamt föður sínum og stuttu síðar hefðu karl og kona komið og sótt rúmið. Ákærði kvaðst hafa staðið í þeirri meiningu í ljósi þeirra skilaboða sem farið höfðu á milli hans og brotaþola að þar hefði verið um hana og föður hennar að ræða. Ákærði sagðist hafa talið konuna sem kom vera um þrítugt og hefði honum fundist slíkur aldursmunur vera á henni og karlmanninum að vel gæti verið að um feðgin væri að ræða.

Ákærði staðfesti fyrir dómi að aldur hans og brotaþola hefði komið til tals í þeim skilaboðum sem þeim fóru á milli á Facebook Messenger. Hún hefði sagst vera 16 ára gömul en hann 29 ára. Ákærði kvaðst hafa talið að uppgefinn aldur brotaþola gæti ekki staðist, enda hefði sú kona sem náði í rúmið til hans samkvæmt áðursögðu litið út fyrir að vera þrítug. Spurður um hvers vegna hann hefði greint rangt frá aldri sínum sagðist ákærði hafa haft það á tilfinningunni að bæði væru þau að segjast vera yngri en raunin væri og hann ákveðið að spila með.

Ákærði útskýrði afsökunarbeiðni sína til brotaþola með þeim hætti að hann hefði farið yfir strikið gagnvart konunni og sært hana. Fram kom hjá ákærða að hann hefði í kjölfar atvika málsins sótt sálfræði tíma og verið í 12 spora vinnu. Þá væri hann virkur í starfi Coda- samtakanna með það að markmiði að læraað byggja upp heilbrigð og eðlileg sambönd við annað fólk.

III

Brotaþoli skýrði svo frá fyrir dómi að hún hefði rekist á rúm á Facebook- síðunni„ Gefins, allt gefins“ sem hana hefði langað í. Hún hefði fengið föður sinn til þess að sækja rúmið til þess aðila sem auglýsti það á síðunni, ákærða í málinu.

Nokkru síðar hefði ákærði sent henni Facebook Messenger- skilaboð og spurt hvort rúmið væri í lagi og hún svarað þeirri spurningu játandi. Ákærði hefði síðan haldið áfram að senda á brotaþola skilaboð ótengd rúminu og hann meðal annars spurt hvort hún vildi hitta sig. Brotaþoli hefði beðið ákærða um að greina frá aldri sínum og hann þá sagst vera 29 ára. Sjálf kvaðst brotaþoli ítrekað hafa sagt ákærða að hún væri 16 ára gömul. Í framhaldinu hefði ákærði sent brotaþola mjög óviðeigandi skilaboð, auk ljósmyndar af kynfærum sínum.

Aðspurð sagði brotaþoli það rétt að hún hefði í fyrstu sagt ákærða að hún kæmi með föður sínum að ná í rúmið. Úr hefði hins vegar orðið að unnusta föður brotaþola hefði farið með honum að sækja rúmið og brotaþoli þá sent ákærða skilaboðin: „ Hæ, pabbi er kominn að ná í rúmið.“

Fram kom hjá brotaþola að henni hefðu fundist þau skilaboð sem hún fékk frá ákærða óviðeigandi. Þau hefðu verið ógeðsleg og ekki í lagi. Spurð út í líðan sína eftir að hún móttók skilaboðin frá ákærða bar brotaþoli að henni hefði ekki liðið vel. Brotaþoli sagðist ekki hafa talið sig hafa þörf fyrir sálfræðiaðstoð vegna málsins þar sem hún hefði notið góðs stuðnings frá foreldrum sínum.

B, faðir brotaþola, sagði dóttur sína hafa fundið rúm á Facbook sem henni hefði litist á, og fengist hefði gefins. Vitnið kvaðst hafa sótt rúmið heim til ákærða ásamt unnustu sinni, C. Um tveimur vikum síðar hefði brotaþoli haft samband og sagt að ákærði væri búinn að setja sig í samband við hana aftur. Vitnið kvað ákærða hafa sent stúlkunni óviðeigandi skilaboð og myndefni. Brotaþola hefði verið brugðið og hún verið í áfalli vegna þeirrar háttsemi ákærða. Eftir því sem frá leið kvað vitnið brotaþola hafa róast, enda hefðu þau náð að ræða mikið og opinskátt saman umþessi atvik.

C staðfesti fyrir dómi að hún hefði farið með unnusta sínum, föður brotaþola, að sækja rúm til ákærða. Vitnið kvaðst hafa heilsað ákærða en önnur hefðu samskipti þeirra ekki verið.

IV

Ákærða eru í málinu gefin að sök brot gegn blygðunarsemi og barnaverndarlögum með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 27. janúar 2021, í gegnum einkaskilaboð á samskiptamiðlinum Facebook Messenger, viðhaft kynferðislegt tal við brotaþola, fædda [...], og sent henni mynd af berum getnaðarlim sínum, en með þeirri háttsemi er ákærði sagður hafa sært blygðunarsemi stúlkunnar og sýnt henni ósiðlegt athæfi.

Við fyrirtöku málsins 26. október 2021 játaði ákærði að hafa með framangreindri háttsemi gerst sekur um brot gegn blygðunarsemi brotaþola en neitaði að hafa með henni jafnframt gerst sekur um brot gegn barnaverndarlögum. Með játningu ákærða, sem er í samræmi við gögn málsins, þykir sannað að hann hafi með þeirri háttsemi sem í ákæru er lýst brotið gegn 209. gr. almennra hegningalaga nr. 19/1940.

Varnir ákærða hvað varðar meint brot hans gegn 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 eru áþví reistar að hann hafi staðið í réttmætri trúum að vera í samskiptum við fullorðna konu en ekki unglingsstúlku. Vísar ákærði til þess að af gögnum málsins verði ekki ráðið að hann hafi búið yfir upplýsingum eða þekkingu sem gefið hafi honum tilefni til að ganga úr skugga um aldur brotaþola eða sýna sérstaka aðgæslu að því leyti.

Ákærði hefur viðurkennt, bæði fyrir lögreglu og fyrir dómi, að hafa sent brotaþola kynferðisleg skilaboð. Í málinu liggur frammi útprentun á skilaboðum sem lögregla afritaði af Facebook Messenger- reikningi brotaþola. Við aðalmeðferð málsins voru þau samskipti í heild borin undir ákærða og brotaþola og staðfestu þau bæði að um væri að ræða samskipti þeirra á milli. Í skilaboðum sem brotaþoli sendi ákærða kemur margítrekað fram hjá brotaþola að hún sé 16 ára gömul. Með því að senda brotaþola þau kynferðislegu skilaboð og myndefni, sem hann hefur samkvæmt framansögðu játað að hafa sent, og gefa sér án nokkurrar haldbærrar ástæðu að stúlkan væri að greina rangt frá aldri sínum, sýndi ákærði af sér algert skeytingarleysi gagnvart aldri stúlkunnar. Þegar að því gættu verður ákærði einnig sakfelldur fyrir að hafa með háttsemi sinni sýnt barni ósiðlegt athæfi og með því brotið gegn 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

V Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærða ekki áður verið gerð refsing.

Ákærði er í málinu sakfelldur fyrir brot gegn blygðunarsemi og barnaverndar-lögum. Brot ákærða beindust að 16 ára unglingsstúlku en sjálfur var ákærði á sextugsaldri. Ákærða til málsbóta horfir að hann játaði sakargiftir að hluta og þá sýndi hann lögreglu fulla samvinnu við rannsókn málsins. Jafnframt liggur fyrir að ákærði iðraðist háttsemi sinnar og bað brotaþola afsökunar tveimur dögum eftir að hann framdi brot sín. Samkvæmt öllu þessu, sbr. 1., 5. og 8. tölulið 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og að því gættu að ákærði hefur ekki áður sætt refsingum þykir refsing hans réttilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Eftir atvikum þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

VIÍ málinu krefst brotaþoli miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 8 00.000 krónurmeð vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. janúar 2021, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi er liðinn var mánuður frá birtingu bótakröfunnar.

Samkvæmt framansögðu hefur dómurinn slegið því föstu að ákærði hafi brotið gegn brotaþola svo varði við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði bakað sér bótaábyrgð gagnvart brotaþola á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Bætur fyrir miska skulu ákvarðaðar eftir því sem sanngjarnt þykir og við mat á fjárhæð þeirra skal einkum líta til alvarleika brotsins, sakarstigs brotamanns, huglægrar upplifunar brotaþola og loks umfangs tjónsins.

Engin sérfræðigögn liggja fyrir um áhrif brota ákærða á líðan brotaþola. Sjálf bar hún fyrir dómi um vanlíðan sem háttsemi ákærða hafi valdið henni. Jafnframt bar faðir brotaþola að stúlkunni hefði verið brugðið og hún verið í áfalli vegna hennar. Þá hefur því margoft verið slegið föstu í dómaframkvæmd að brot af því tagi sem ákærði er sakfelldur fyrir í málinu séu almennt til þess fallin að valda þeim er fyrir verður miska.

Samkvæmt öllu framansögðu og að brotum ákærða að öðru leyti virtum, sérstaklega að gættum þeim mikla aldursmun sem var á brotaþola og ákærða ásamt því að brotaþoli var barn að aldri, þykja miskabætur til handa brotaþola hæfilega ákvarðaðar 4 00.000 krónur. Um vexti og dráttarvexti af kröfunni fer svo sem í dómsorði greinir, en krafan var birt samhliða birtingu fyrirkalls í málinu 1 4. septembersl.

Við þingfestingu málsins var Ó-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf lögmaður skipuð réttargæslumaður brotaþola í málinu. Af þeim sökum eru ekki lagaskilyrði til þess að dæma brotaþola málskostnað úr hendi ákærða, sbr. ákvæði 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, heldur verður réttargæslumanni ákveðin þóknun samkvæmt fyrirmælum 1. mgr. 48. gr. sömu laga.

VII

Með vísan til sakfellingar ákærða, sbr. 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður honum gert að greiða allan sakarkostnað málsins. Ákærði dæmist því til að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef N-kk-ef M-kk-ef lögmanns, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, en þóknun verjanda og réttargæslumanns þykir að virtu umfangi málsins og með hliðsjón af tímaskýrslum lögmannanna hæfilega ákveðin svo sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, Þ-kk-nf S-x-x H-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef N-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 730.360 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 494.760 krónurað virðisaukaskatti meðtöldum.

Ákærði greiði brotaþola, Y, 400.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. janúar 2021 til 14. október 2021 en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

K-kk-nf H-kk-nf