S-82/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 16. apríl sl., höfðaði lögreglustjórinn á Vestfjörðum með ákæru 17. desember 2012 á hendur ákærðu X, kt. ..., og Y., kt...., ;

„fyrir fiskveiðibrot, framin í rekstri ákærða Y og framin af ákærða X sem skipstjóra, með því að hafa mánudaginn 13. ágúst 2012 veitt í atvinnuskyni 6 kg af ufsa og 794 kg af þorski í fiskveiðilandhelgi Íslands og landað í D á skipinu B, skipaskrárnúmer ..., án þess að skipið væri með almennt veiðileyfi.

Telst þetta varða við 4. gr., sbr. 25. og 26. gr., laga nr. 116/2006, um stjórn fiskveiða, með síðari breytingum og 1. gr., sbr. 18. og 19. gr., reglugerðar nr. 689/2011 um veiðar í atvinnuskyni fiskveiðiárið 2011/2012, sbr. 1. gr. reglugerðar nr. 648/2012 um breytingar á reglugerð nr. 206/2006 um strandveiðar fiskveiðiárið 2011/2012.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Kröfur ákærðu í málinu eru þær aðallega að ákærðu verði sýknaðir af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara að þeim verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa. Þá krefjast ákærðu þess að allur kostnaður sakarinnar verði felldur á ríkissjóð, þ.m.t. hæfileg þóknun verjanda ákærðu til handa.

I.

Báturinn B, skipaskrárnúmer ..., var á strandveiðum sumarið 2012 á svæði A. Veiðum á því svæði lauk 2. ágúst.

Samkvæmt bráðabirgðaákvæði í 1. gr. reglugerðar nr. 648/2012 um (2.) breytingu á reglugerð nr. 206/2012 um strandveiðar fiskveiðiárið 2011/2012, máttu tilteknir bátar róa viðbótardag eftir að strandveiðum lauk á svæði A í ágústmánuði 2012, en skv. 1. gr. auglýsingar nr. 676/2012 um stöðvun strandveiða á svæði A, frá Eyja- og Miklaholtshreppi til Súðavíkurhrepps, voru strandveiðar bannaðar á svæði A frá og með 7. ágúst 2012.

B átti rétt á viðbótardegi samkvæmt fyrrnefndu bráðabirgðaákvæði og fór báturinn til veiða 13. ágúst 2012.

Með bréfi 1. október 2012 kærði Fiskistofa ákærðu fyrir að hafa haldið B til veiða í atvinnuskyni 13. ágúst 2012, án heimildar.

Lögregla tók skýrslu af ákærða X í þágu rannsóknar málsins 5. desember 2012. Er í skýrslunni eftir ákærða bókað að hann hafi ekki haft tök á að róa þriðjudaginn 7. ágúst 2012. Hann hafi því hringt í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið og verið gefið samband við starfsmann þess, E, sem „... sagði mér að ég skyldi bara róa einn dag í ágúst þar sem reglugerðin 206/2012 heimilaði mér það.“ Þá hefði E enn fremur tjáð ákærða að ráðuneytið væri Fiskistofu rétthærra og því skyldi hann láta á það reyna að róa viðbótardag í ágúst. Ákærði hefði þakkað E fyrir og sagst mundu róa 13. ágúst ef veður leyfði. Það hefði hann síðan gert.

Hinn 20. september 2012 tilkynnti Fiskistofa ákærða Y um umframafla B við strandveiðar í ágúst 2012 sem nam 20 þorskígildistonnum. Í bréfi stofnunarinnar er löndunardagur bátsins tilgreindur 13. ágúst 2012.

Með bréfi 3. október 2012 lagði Fiskistofa sérstakt gjald á hið ákærða félag vegna afla B umfram strandveiðiheimildir í ágúst 2012. Sektin hefur verið greidd.

II.

Ákærði X staðfesti við aðalmeðferð málsins að hann hefði, sem skipstjóri á B, veitt 6 kg af ufsa og 794 kg af þorski, hinn 13. ágúst 2012, og landað aflanum í D. Kvaðst ákærði hins vegar mótmæla því að báturinn hefði verið án veiðileyfis í veiðiferðinni. Þá kom fram hjá ákærða að hann hefði hagað störfum sínum með venjubundnum hætti þennan dag og t.a.m. tilkynnt sig „til Reykjavíkur“ í upphafi róðurs. Hefði það engum athugasemdum sætt.

Ákærði kvaðst hafa haft heimild til veiðanna áðurgreindan dag þar sem B hefði fengið úthlutað aukadegi til strandveiða þar sem bátnum hefði ekki verið róið 10. júlí 2012, sbr. útgefinn lista Fiskistofu.

Ákærði bar að 2. ágúst 2012 hefði Fiskistofa gefið það út að fyrrnefndur aukadagur yrði 7. sama mánaðar. Þar sem ákærði hefði ekki haft tök á því að róa þann dag hefði hann hringt í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið þar sem honum hefði verið gefið samband við starfsmann ráðuneytisins, E. E hefði tjáð ákærða að ráðuneytið hefði gefið út viðbótardaginn en það falið Fiskistofu að úthluta honum. Einnig hefði komið fram hjá E að það hefði ekki verið vilji ráðuneytisins að festa viðbótarveiðidaginn á einn ákveðinn dag. Það hefði Fiskistofa hins vegar gert. Ákærði kvaðst hafa tjáð E að hann hygðist róa síðar í mánuðinum. „Hann sagði að það væri ... mín ákvörðun.“ Tók ákærði sérstaklega fram að E hefði í samtali þeirra nefnt að ráðuneytið væri rétthærra Fiskistofu.

Fram kom hjá ákærða að honum þætti nokkuð skondið að Fiskistofa skyldi hafa sektað hann fyrir umframafla umræddan veiðidag um ríflega sex þúsund krónur. Lýsti ákærði þeirri skoðun sinni að í sektarákvörðun Fiskistofu fælist viðurkenning á því að afli B 13. ágúst 2012 hefði verið hluti strandveiðiafla ágústmánaðar.

III.

E, starfsmaður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins, kom fyrir dóm sem vitni. Minntist hann þess aðspurður ekki að hafa rætt símleiðis við ákærða X, svo sem ákærði hefur borið, en útilokaði hins vegar ekki að það hefði hann gert.

IV.

Svo sem rakið er að framan var báturinn B á strandveiðum sumarið 2012 á svæði A. Samkvæmt bráðabirgðaákvæði í reglugerð nr. 648/2012 um (2.) breytingu á reglugerð nr. 206/2012 um strandveiðar fiskveiðiárið 2011/2012, var þeim bátum á svæði A sem stunduðu strandveiðar í júlímánuði 2012 en héldu ekki til veiða þriðjudaginn 10. júlí 2012 heimilt, eftir að strandveiðar í ágústmánuði höfðu verið stöðvaðar á svæðinu með auglýsingu, að stunda strandveiðar í einn viðbótardag í beinu framhaldi af gildistöku stöðvunarinnar. Í niðurlagi bráðabirgðaákvæðisins var Fiskistofu falið að annast framkvæmd þess.

Skv. 1. gr. auglýsingar nr. 676/2012 um stöðvun strandveiða á svæði 1, frá Eyja- og Miklaholtshreppi til Súðavíkurhrepps, voru strandveiðar bannaðar á svæði A frá og með 7. ágúst 2012. Þá var í 1. tölulið 5. gr. reglugerðar um strandveiðar fiskveiðiárið 2011/2012 kveðið á um það að óheimilt væri að stunda strandveiðar föstudaga, laugardaga og sunnudaga. Þá væru strandveiðar bannaðar á frídegi verslunarmanna.

Frídag verslunarmanna bar árið 2012 upp á 6. ágúst og voru strandveiðar bannaðar þann dag skv. 1. tölulið 5. gr. áðurnefndrar reglugerðar. Þá voru strandveiðar einnig óheimilar samkvæmt sama ákvæði frá 3. til 5. ágúst 2012, þ.e. frá föstudegi til sunnudags. Samkvæmt öllu þessu er ljóst að sumarið 2012 lauk strandveiðum á svæði A almennt 2. ágúst.

B var einn þeirra báta sem átti rétt á viðbótardegi samkvæmt fyrrnefndu bráðabirgðaákvæði í reglugerð nr. 648/2012 um (2.) breytingu á reglugerð nr. 206/2012 um strandveiðar fiskveiðiárið 2011/2012. Samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu var þeim bátum á svæði A sem stunduðu strandveiðar í júlímánuði 2012 en héldu ekki til veiða þriðjudaginn 10. júlí 2012 heimilt, eftir að strandveiðar í ágústmánuði höfðu verið stöðvaðar á svæðinu með auglýsingu, að stunda strandveiðar í einn viðbótardag í beinu framhaldi af gildistöku stöðvunarinnar. Ákvað Fiskistofa með auglýsingu 2. ágúst 2012 að viðbótardagurinn skyldi vera þriðjudagurinn 7. ágúst 2012. Er af framansögðu ljóst að sú ákvörðun Fiskistofu, sem falið var að annast framkvæmd bráðabirgðaákvæðisins í niðurlagi þess, var í fullu samræmi við þau fyrirmæli ákvæðisins að viðbótardagurinn skyldi vera í beinu framhaldi af gildistöku stöðvunar strandveiða í ágústmánuði.

Skv. 2. gr. reglugerðar nr. 206/2012 tekur strandveiðitímabilið til mánaðanna maí, júní, júlí og ágúst. Í 4. mgr. 6. gr. a. laga 116/2006 um stjórn fiskveiða segir að frá útgáfudegi strandveiðileyfis sé fiskiskipi óheimilt til loka fiskveiðiárs að stunda veiðar í atvinnuskyni samkvæmt öðrum leyfum. Fiskveiðiárið stendur frá 1. september ár hvert til 31. ágúst á næsta ári, sbr. 2. mgr. 3. gr. sömu laga, en skv. 1. mgr. 6. gr. a. laganna hefur ráðherra til ráðstöfunar á hverju fiskveiðiári 6.000 lestir af óslægðum botnfiski sem nýttar skulu til veiða með handfærum á tímabilinu frá 1. maí til 31. ágúst.

Eins og fram kemur í ákæru er ákærðu gefið að sök fiskveiðibrot með því að hafa haldið bátnum B til veiða í atvinnuskyni 13. ágúst 2012, án þess að báturinn væri með almennt veiðileyfi. Afmarkar þessi verknaðarlýsing í ákæru sakarefni málsins, en skv. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála má hvorki dæma ákærðu fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur þeim.

Upplýst er í málinu að B fékk útgefið leyfi til strandveiða fiskveiðiárið 2011/2012. Einnig liggur fyrir að ákærðu héldu bátnum til veiða fyrrgreindan dag á þeim grunni að um heimilan aukadag væri að ræða samkvæmt títtnefndu bráðabirgðaákvæði reglugerðar nr. 648/2012. Eins og að framan er rakið var sá aukadagur hins vegar 7. ágúst 2012 og hafði báturinn því ekki heimild til strandveiða 13. sama mánaðar. Hins vegar þykir að áðurröktum laga- og reglugerðaákvæðum virtum ekki verða fallist á það með ákæruvaldinu að báturinn hafi verið án veiðileyfis við veiðarnar 13. ágúst 2012, enda báturinn með útgefið strandveiðileyfi. Getur engu skipt í þessu sambandi þó svo á umræddum tíma hafi verið búið að stöðva strandveiðar á svæði A, sbr. auglýsingu 676/2012. Samkvæmt þessu og með vísan til 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála á dómurinn engan annan kost en sýkna ákærðu af kröfum ákæruvalds í málinu.

V.

Að virtum úrslitum málsins, sbr. 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður allur kostnaður sakarinnar felldur á ríkissjóð. Ekki er um annan sakarkostnað að ræða í málinu en þóknun verjanda ákærðu. Þóknun lögmannsins, er hæfilega þykir ákveðin samkvæmt umfangi málsins 125.500 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, greiðist því úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

D Ó M S O R Ð:

Ákærðu, X og Y, skulu sýkn af kröfum ákæruvalds í máli þessu.

Allur kostnaður sakarinnar greiðist úr ríkissjóði.

K-kk-nf H-kk-nf