E-12087/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 11. nóvember sl., var höfðað 17. desember 2008 af M-kk-þgf Ó-kk-þgf, Ásgarði 73, Reykjavík, gegn Landspítala, háskólasjúkrahúsi, Eiríksgötu 5, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða honum skaðabætur, samtals að fjárhæð 6.521.535 krónur með vöxtum af 1.824.199 krónum samkvæmt 16. gr. laga nr. 50/1993 frá 23. júní 2003 til 11. nóvember s.á., en frá þeim degi af 6.521.535 krónum til 1. október 2006, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 til greiðsludags og að dráttarvextir leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Krafist er málskostnaðar úr hendi stefnda að viðbættum 24,5% virðisaukaskatti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál en stefnanda var veitt gjafsókn 2. apríl 2007.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu af kröfu stefnanda og málskostnaðar að mati dómsins.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Stefnandi var einn ellefu unglinga sem tók þátt í ævintýraferð í Reykjadal 23. júní 2003 á vegum iðjuþjálfunar barna- og unglingageðdeildar stefnda. Fjórir starfsmenn stefnda voru leiðbeinendur unglinganna, gættu þeirra og skipulögðu ferðina. Gengið var í Reykjadal frá Hveragerði og tjaldað nálægt Klambragili við mörk tveggja lækja þar sem heitur lækur rennur út í kalda bergvatnsá. Að loknu baði í lækjarmótunum var ákveðið að fara í stutta gönguferð inn Klambragilið en þar er göngustígur sem liggur ofan við heita lækinn, sömu megin og tjaldbúðirnar, en þó hvergi nálægt læknum fyrr en mun ofar. Allir leiðbeinendurnir fóru í þessa gönguferð með unglingunum en stefnandi varð eftir í tjaldi sínu ásamt tveimur öðrum unglingum.

Í málinu er deilt um það hvort stefnandi hafi viljað fara með í gönguferðina. Stefnandi hefur lýst því að hann hafi ætlað með og sagt starfsmönnunum það en þeir hafi skilið hann eftir. Af stefnda hálfu er því hins vegar haldið fram að þeir unglingar sem hafi verið þreyttir og ekki viljað fara með hafi fengið að verða eftir í tjöldunum til þess að hvíla sig. Stefnandi hafi verið meðal þeirra.

Stefnandi hefur lýst því fyrir dóminum að hann hafi fallið í hver þegar hann hélt á eftir hópnum inn gilið. Hann brenndist mjög illa, sérstaklega á fótleggjum, lærum og nára. Hann byggir kröfu sína í málinu á því að hann hafi orðið fyrir tjóni sem stefnda beri að bæta honum samkvæmt reglum skaðabótaréttarins.

Af hálfu stefnda er byggt á því að um slys hafi verið að ræða sem hvorki stefndi né starfsmenn hans eigi nokkra sök á. Bótaábyrgð sé því ekki fyrir hendi.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Af hálfu stefnanda er byggt á því að starfsmenn stefnda hafi skilið unglingana eftir eftirlitslausa við tjaldbúðirnar. Stefnandi hafi verið skilinn eftir þrátt fyrir að hann hafi ætlað með þeim í gönguferðina. Stefnandi hafi því ákveðið að hlaupa á eftir þeim. Á leiðinni, sem hafi legið um ómerkt hverasvæði, hafi grasbakki við heitan hver brostið undan honum með þeim afleiðingum að hann hafi fallið ofan í hverinn upp að mitti. Honum hafi sjálfum tekist að koma sér á tjaldstæðið en þar hafi hann fengið fyrstu hjálp fólks, sem þar var statt, þar á meðal hjúkrunarfræðings. Hann hafi verið fluttur með þyrlu á Landspítalann og þar hafi hann verið í tólf daga á gjörgæsludeild þar sem gert var að brunasárum hans. Eftir það hafi hann verið fluttur á Barnaspítalann. Þar hafi hann dvalið í þrjá mánuði og farið í allmargar aðgerðir vegna brunasáranna. Stefnandi hafi hlotið mjög alvarlegan bruna, 2. og 3. stigs bruna á 40% líkamans, einkum á fótleggjum og nára, auk þess sem hann hafi brennst illa á vinstra handlegg. Hann hafi hlotið 20% varanlega örorku samkvæmt mati læknis.

Krafa stefnanda í málinu er byggð á því að starfsmenn stefnda hafi verið ábyrgir fyrir velferð og öryggi stefnanda í ferðinni sem farin var á vegum Barna- og unglingageðdeildar. Þrír starfsmenn stefnda hafi gefið skýrslur um málsatvik hjá lögreglu og sagt að hlutverk þeirra í ferðinni hafi verið að leiðbeina börnunum og jafnframt að sjá til þess „að þau færu sér ekki að voða“.

Ábyrgð fullorðinna vegna barna í þeirra ábyrgð sé rík. Auk þess hafi starfsmennirnir verið með börnin á hættusvæði, eða að minnsta kosti verði það að teljast hættulegt yfirferðar þar sem ávallt hafi þurft að gæta fyllstu varúðar og hafa aukið eftirlit með börnunum. Sérstaklega ríkar aðgæslu- og eftirlitsskyldur hafi því hvílt á þeim. Staðsetning tjaldbúðanna hafi verið hættuleg, sérstaklega fyrir börn, en þær hafi verið nálægt hitasvæðinu. Stefnandi og nokkrir aðrir hafi verið skildir eftir eftirlitslausir. Þetta verði að teljast stórkostlegt gáleysi af hálfu starfsmannanna.

Starfsmenn stefnda hafi vitað að greind stefnanda sé undir meðallagi og að honum hætti til að vanmeta hættu og hindranir. Nægilegt tilefni hafi því verið til að hafa gott eftirlit með honum alla ferðina, sérstaklega svo nálægt hitasvæði. Háttsemi starfsmannanna hafi verið saknæm, sem stefndi beri bótaábyrgð á, samkvæmt reglunni um að hið opinbera beri skaðabótaábyrgð á saknæmum verkum starfsmanna sinna. Þegar ekki sé hægt að sanna málsatvik nákvæmlega, en færa megi rök fyrir því að aðgæsluleysi starfsmanns sé um að kenna, skuli leggja bótaábyrgð á hið opinbera. Atvikið, sem stefnandi varð fyrir, megi rekja til þess að starfsmenn stefnda hafi sýnt aðgæsluleysi þegar þeir skildu unglingana eftir án eftirlits. Stefnandi hafi enga forsendu haft til að gera sér grein fyrir því hversu hættulegt það væri fyrir hann að vera svona nálægt hverasvæði og að það gæti verið hættulegt fyrir hann að fara einn af stað til að elta hópinn. Hefði einn starfsmanna orðið eftir til að gæta þeirra unglinga sem ekki fóru í gönguna sé líklegt að hann hefði stöðvað drenginn í för sinni upp við hverinn og leiðbeint honum um aðrar og hættuminni gönguslóðir.

Á grundvelli hinnar almennu reglu skaðabótaréttarins um vinnuveitendaábyrgð beri stefndi ábyrgð á hinni saknæmu háttsemi starfsmannanna og þar með því tjóni er stefnandi varð fyrir. Stefndi beri því ábyrgð á tjóninu sem stefnandi varð fyrir í umsjá starfsmannanna.

Skaðabótakrafa stefnandi sé reiknuð samkvæmt ákvæðum skaðabótalaga nr. 50/1993 þannig:

Þjáningabætur: Við útreikning þjáningabóta sé tekið mið af niðurstöðu örorkumats A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef læknis 30. október 2006. Þjáningabætur með rúmlegu frá 23. júní 2003 til 4. september s.á.: 73 dagar x 2.500 krónur, samtals 182.500 krónur. Þjáningabætur án rúmlegu samkvæmt 1. mgr. 3. gr. skaðabótalaga frá 5. september 2003 til 11. nóvember s.á.: 67 dagar x 1.350 krónur, samtals 90.450 krónur.

Varanlegur miski: Samkvæmt örorkumati dómkvadds matsmanns sé varanlegur miski stefnanda 20%. Samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga reiknist hann 7.756.246 krónur x 20%, samtals 1.478.123 krónur.

Varanleg örorka: Samkvæmt örorkumati dómkvadds matsmanns og örorkumati A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef læknis sé varanleg örorka stefnanda 20%. Samkvæmt 5. gr. skaðabótalaga sé varanleg örorka stefnanda 1.376.953 x 17,057 x 20%, samtals 4.697.338 krónur.

Samtals nemi bótakrafa stefnanda 6.521.537 krónum ásamt vöxtum eins og nánar segi í kröfugerð.

Um lagarök fyrir bótakröfu sinni vísi stefnandi til almennu skaðabótareglunnar, sérstaklega reglna um ábyrgð atvinnurekenda á skaðaverkum starfsmanna sinna, þ.e. reglum um húsbóndaábyrgð. Um bótakröfuna sjálfa og útreikning hennar sé vísað til skaðabótalaga, einkum 1.- 4. gr. og 8. gr., sbr. 26. gr. Krafa um vexti styðjist við vaxtalög og krafa um málskostnað byggi á XXI. kafla laga 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun byggi á lögum nr. 50/1988 þar sem lögmönnum sé gert að innheimta og skila virðisaukaskatti af tekjum vegna þjónustu sinnar. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og því beri honum nauðsyn til að fá dóm fyrir þessum hluta kröfu sinnar úr hendi stefnda.

Málsástæður og lagarök stefnda

Af hálfu stefnda er málsatvikum lýst þannig að stefnandi hafi farið með í umrædda ferð vegna þess að foreldrar hans hafi þrýst á um það. Þar sem laust pláss hafi verið í hana hafi verið fallist á beiðni þeirra. Unglingarnir sem fóru í ferðina hefðu allir verið eða voru á þeim tíma skjólstæðingar göngudeildar Barna- og unglingageðdeildar. Þegar ferðin var farin hafði stefnandi aldrei verið lagður þar inn. Þetta hafi verið þriðja ævintýraferð stefnanda á vegum iðjuþjálfunar deildarinnar og í annað sinn sem hann fór í slíka ferð á sömu slóðir í Reykjadal. Honum hafi því verið svæðið vel kunnugt og vel þjálfaðir og góðir starfsmenn hafi þekkt vel til stefnanda og hans vanda. Ferðin hafi því verið vel mönnuð starfsfólki og staðið eins vel að öllu og mögulegt var.

Móðir stefnanda hafi undirritað þátttökusamning vegna ferðarinnar og sérstaka yfirlýsingu um að hún gerði sér grein fyrir því í hverju meðferðin sé fólgin og að hún samþykkti að sonur hennar taki þátt í henni. Um sé að ræða félagsfærninámskeið og í verkefnum felist áskorun en í einhverjum þeirra sé áhætta fólgin.

Grunnhugmyndin að baki svona námskeiði sé upplifun og lærdómur. Eitt af markmiðunum sé að verkefnin reyni m.a. á vitræna getu þátttakenda og bæti upplifun þeirra á sjálfum sér og að leiðbeinendur geti treyst því að þeir fari eftir leiðbeiningum. Markvisst sé unnið að því að fá unglingana til að taka virkan þátt í og bera ábyrgð á ákvarðanatöku sinni í samráði við leiðbeinendur. Vikuna fyrir ferðina hafi þátttakendur hist og farið yfir verkefni, leiki, umgengnisreglur og ferðaáætlun. Strax eftir komuna á svæðið umræddan dag hafi verið farið yfir umgengnisreglur og þær hættur sem þar kynnu að vera og unglingarnir minntir á þær. Stefnandi hafi, ásamt öðrum þátttakendum, fengið skýr fyrirmæli um að halda sig frá læknum þar sem hann sé of heitur.

Allir hafi farið með í gönguferðina nema þrír unglingar en stefnandi hafi verið meðal þeirra. Þeir sem eftir voru hafi fengið leyfi til að hvíla sig í tjöldunum. Hópurinn hafi gengið inn eftir gilinu sömu megin við lækinn og tjöldin voru og hafi því ekki þurft að fara yfir lækinn. Ósannað sé að starfsmenn stefnda hafi vitað að stefnandi hafi viljað koma með og það sé rangt. Hann hafi ekki gefið slíkt til kynna enda hefði þá verið beðið eftir honum. Stefnandi hafi fengið sömu fyrirmæli og aðrir sem urðu eftir, að halda sig í tjaldinu og fara ekki nálægt heita læknum. Væri ekki hægt að ætlast til þess að fylgst væri með öllum þátttakendum öllum stundum og að þeir sættu stöðugu eftirliti. Af óþekktum ástæðum hafi stefnandi að eigin frumkvæði farið frá tjöldunum og hafi ekki tekist betur til en svo að hann hafi farið í heita lækinn og brennst.

Stefnandi hafi hagað sér gáleysislega með því að fara um svæðið á þennan hátt þvert gegn fyrirmælum leiðbeinenda og með því að fara á eftir hópnum sem hann hafi ekki séð. Það hafi hann jafnframt gert með því að ganga svo nærri bakkanum að hann hafi brostið undan honum. Ósannað sé að stefnanda hafi ekki verið ljós sú hætta sem hafi verið fólgin í þessu. Stefnandi hafi vitað að hann hefði óhlýðnast með því að fara of nærri læknum gegn fyrirmælum leiðbeinendanna.

Stefnandi haldi því fram að Reykjadalur sé hættusvæði en ekkert faglegt mat liggi fyrir um það. Engin skilgreining liggi heldur fyrir á því hvað teljist vera „háhitasvæði“ eins og stefnandi vísi til. Ekkert liggi fyrir um það hve heitur lækurinn hafi verið á þessum tíma, hvar stefnandi datt í hann og hve langt frá tjaldbúðunum það var. Engar myndir fylgi málsgögnum sem geti skýrt eða varpað ljósi á aðstæður. Ósannað sé að hverir hafi verið nærliggjandi enda hafi stefnandi ekki dottið í hver heldur læk. Þá sé órökstutt og ósannað að tjöldin hafi verið of nálægt umræddum læk.

Fyrir aukinni eftirlitsskyldu starfsmanna stefndu virtust færð þau rök af hálfu stefnanda að þeim hafi átt að vera kunnugt um að greind stefnanda væri undir meðallagi og að honum hætti til að vanmeta hættu og hindranir. Þessu sé samt ekkert lýst í stefnu og á engan hátt gerð grein fyrir andlegum annmörkum stefnanda til að rökstyðja þetta nánar. Hvorki liggi nokkuð fyrir um greindarskerðingu stefnanda, sjúkdóma eða þroskaraskanir. Í stefnu sé ekki byggt á því að stefnandi hafi verið vanbúnari til að kunna fótum sínum forráð en heilbrigðir jafnaldrar hans. Engin raunhæf ástæða hafi því verið til þess að hafa sérstakt og stöðugt eftirlit með honum, hvorki út frá aðstæðum né eiginleikum stefnanda sjálfs. Starfsmennirnir hafi ekki mátt búast við því að stefnandi færi beint í lækinn. Ekkert liggi heldur fyrir um að starfsmenn stefnda hafi ekki farið að reglum eða að þeir hafi brotið gegn starfs- eða verklagsreglum á nokkurn hátt. Stefnandi bendi ekki á neinn sem hefði átt að hafa eftirlit með stefnanda eða taka ákvörðun um að fela einhverjum að gera það.

Um tjón stefnanda sé allt óljóst. Engar myndir fylgi gögnum og engin leið að leggja mat á lýti. Ekkert liggi fyrir um að andlegir eiginleikar og hreyfifærni stefnanda hafi skerst við slysið og sé ekki um annað að ræða en örmyndun. Einnig sé ósannað að taugakerfi stefnanda hafi skaddast en þetta njóti ekki fullnægjandi stuðnings í gögnum málsins.

Niðurstöður mats um varanlegan miska og varanlega örorku séu lítt rökstuddar og sé hvort tveggja of hátt metið. Matsgerð sé ekki einhlít en sönnunarmat dómara sé frjálst þótt stefndi hafi ekki aflað yfirmats. Dómari verði því að geta metið hvort matið sé rétt.

Vaxta- og dráttarvaxtakröfum stefnanda sé öllum mótmælt en vextir eldri en fjögurra ára hafi verið fyrndir við málshöfðun. Jafnframt vísi stefndi til 9. gr. i.f. laga um vexti og verðtryggingu en þegar krafa um viðurkenningu á bótaskyldu var höfð uppi í september 2006 hafi ekki legið fyrir nægileg gögn til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta.

Niðurstaða

Skaðabótakrafa stefnanda er byggð á því að starfsmenn stefnda hafi sýnt aðgæsluleysi þegar þeir skildu nokkra unglinga eftir án eftirlits á hættusvæði en tjón stefnanda verði rakið til þessa gáleysis starfsmannanna. Byggt er einnig á því að stefnandi hafi fallið í heitan hver þegar hann brenndist.

Við mat á því hvort háttsemi starfsmannanna teljist saknæm verður að líta til aðstæðna og atvika eins og þeim er lýst í málsgögnum, þar á meðal skýrslum stefnanda og starfsmanna stefnda fyrir dóminum. Þrátt fyrir allar upplýsingar, sem fyrir liggja í málinu, og vettvangsgöngu, sem var mjög upplýsandi um aðstæður, er óupplýst hvar stefnandi féll í hverinn eða hvort hann féll í hver eða heita lækinn. Enga hveri var að sjá í vettvangsgöngunni nálægt þeim stað þar sem starfsmenn stefnda bentu á að tjaldbúðirnar hefðu verið, aðeins heita lækinn í nokkurri fjarlægð frá göngustígnum upp í Klambragil. Þá er óupplýst hvort svæðið hefur verið skilgreint sem hættusvæði eða hversu hættulegt það teljist yfirferðar.

Ó-kvk-nf S-x-x, yfiriðjuþjálfi á Barna- og unglingageðdeild stefnda, skýrði svo frá fyrir dóminum að ferðin, sem hafi verið þriggja daga fjallgönguferð, hafi verið farin til að styrkja unglingana. Áður en farið var í ferðina hafi verið lagt mat á það hvort börnunum væri treystandi til að fara í slíka ferð. Stefnandi hafi farið í samskonar ferð árið áður. Fyrir námskeiðið og allan tímann hafi verið brýnt fyrir börnunum að fara eftir fyrirmælum leiðbeinendanna. Börnin ættu að taka ábyrgð með leiðbeinendunum. Þeim hafi verið sagt hvað þau mættu og hvað þau mættu ekki. Þeim hafi verið sagt sérstaklega að fara ekki yfir lækinn því þar væri mýri. Stefnandi hafi verið tvístígandi um það hvort hann ætlaði að koma með þeim í gönguferðina. S-kvk-nf Á-kvk-nf starfsmaður hafi spurt hann, þegar hann var inni í tjaldi, hvort hann ætlaði að koma með en hann hafi svarað því neitandi. Öll börnin þrjú hafi verið komin inn í tjaldið þegar hópurinn lagði af stað í gönguferðina. Göngustígurinn inn eftir hafi verið hægra megin við heita lækinn en við stíginn sé ekkert heitt vatn. Stefnandi hafi því farið aðra leið, væntanlega niður að heita læknum. Gönguferðin hafi verið mjög stutt inn í Klambragil. Þau hafi verið úr augsýn frá tjaldbúðunum í stutta stund, mesta lagi 15 til 20 mínútur. Börnunum hafi verið treyst til að vera ein og hvíla sig í tjaldinu á meðan aðrir fóru í gönguferðina. Tilgangurinn með allri ferðinni hafi verið að kenna börnunum að umgangast íslenska náttúru og vinna saman. Tjaldað hafi verið á svæði sem sé vinsælt baðsvæði þar sem bergvatnsáin og heiti lækurinn renna saman. Hverasvæðið sé ekki þar heldur innar þar sem hópurinn var í gönguferðinni þegar slysið varð. Engar reglur hafi verið brotnar þegar börnin þrjú voru skilin eftir en það hafi verið metið að þau færu að fyrirmælum og þeim væri treystandi til að taka ábyrgð á sér á meðan hópurinn fór í þessa stuttu gönguferð. Á eftir hafi einnig verið metið að öllu hefði verið fylgt rétt eftir og þetta hafi bara verið slys.

Í skýrslu H-kvk-ef J-kvk-ef S-kvk-ef iðjuþjálfa fyrir dóminum kom fram að útskýrt hefði verið fyrir börnunum hverjar aðstæður væru á svæðinu. Stefnandi hafi ekki viljað koma með í gönguferðina en börnin sem urðu eftir voru þreytt og fengu að vera eftir í tjaldinu til að hvíla sig. Þeim hafi verið sagt hvert hópurinn ætlaði að fara eftir göngustígnum. Þar þurfi hvergi að fara yfir vatn. Þau hafi ætlað í stuttan göngutúr og síðan hafi staðið til að útbúa kvöldmat. Þau hafi verið í mesta lagi í 25 mínútur í burtu en tíu til fimmtán mínútur hafi liðið á meðan þau voru í hvarfi frá tjaldbúðunum. Mesti hitinn á læknum hafi verið mun ofar en þar sem tjaldbúðirnar voru. Eftir slysið hafi stefnandi sagt að honum þætti leiðinlegt að hafa farið að heita læknum vegna þess að hann hafi ekki mátt það en hann hafi orðað það þannig að honum fyndist leiðinlegt að hann hefði eyðilagt ferðina fyrir krökkunum.

Í skýrslu S-kvk-ef Á-kvk-ef E-kvk-ef fyrir dóminum kom fram að útskýrt hafi verið fyrir hópnum að ekki ætti að fara að heita læknum og að hinum megin við hann væri svæði sem ætti ekki að fara á. Stefnandi hafi verið inni í tjaldi þegar til stóð að fara í gönguferðina. Hann hafi verið að hangsa og allir hafi verið að bíða. Hún hafi spurt stefnanda hvort hann ætlaði með en hann hafi ekki viljað það. Hún mundi ekki orðaskipti en það hafi samt verið alveg skýrt í samtali þeirra að hann ætlaði ekki með. Það sé alltaf virt í slíkum tilvikum ef börn vilji ekki koma með en kjósi heldur að vera í ró og næði. Það sé allt í lagi en metið alveg eftir aðstæðum og hverju barni hvenær óhætt sé að skilja börn eftir. Það sé jákvætt fyrir börnin þegar þau finni að þeim sé treyst og dýrmæt reynsla fyrir þau. Metið sé eftir hverjum og einum hvenær sé óhætt að treysta honum. Stefnandi hafi staðið sig mjög vel í ferðinni árið áður.

Stefnandi skýrði svo frá fyrir dóminum að hann hafi verið 14 eða 15 ára þegar þetta var. Starfsmennirnir hafi skilið þrjá eða fjóra krakka eftir þegar hópurinn fór í Klambragil. Stefnandi kvaðst hafa ætlað á eftir hópnum og hafi hann gengið eftir bakkanum þar sem hann sá heita lækinn en ekki nálægt honum. Bakkinn hafi brotnað undan honum og hann hafi dottið í heitan hver. Hann hafi komið sér sjálfur niður í tjaldbúðirnar. Þaðan hafi hann verið fluttur með þyrlu á spítalann. Hann hafi sagt mjög skýrt við starfsmennina að hann ætlaði með í gönguferðina en þau hafi samt farið á undan honum. Honum hafi aldrei verið sagt að hann mætti ekki fara úr tjaldinu. Hann hafi ekki búist við að hverinn hefði grafið sig svona langt inn undir grasbakkann. Hann hafi ekkert farið nálægt heita læknum. Honum hafi ekki verið sagt að hann mætti ekki fara að honum. Hann hafi ætlað yfir brúna en hann hafi ekki fundið hana. Hann hafi ekki farið yfir lækinn en hann hafi gengið til hliðar við göngustíginn.

Af hálfu stefnanda er byggt á því að starfsmenn stefnda hafi vitað að greind stefnanda væri undir meðallagi og að honum hætti til að vanmeta hættu og hindranir. Af þessum sökum hafi þurft að hafa gott eftirlit með honum á þessu hættulega hitasvæði. Þessu er mótmælt af hálfu stefnda og byggt á því að starfsmennirnir hafi metið aðstæður þannig að stefnanda hefði verið treystandi til að vera án eftirlits í tjaldinu ásamt hinum unglingunum sem urðu eftir.

Staðhæfingar stefnanda um nauðsynlegt eftirlit eru aðallega studdar þeim rökum að í fundargerð teymisfundar 4. júlí 2003 komi fram að mikilvægt sé að nota einföld og fá orð við stefnanda. Skilningur hans sé eins og hjá sex ára barni. Hann sé greindarskertur og kunni ekki að lesa. Mikilvægt sé að allt standist sem hafi verið sagt. Af þessari fundargerð má sjá að tilefni fundarins hefur verið meðferð stefnanda vegna slyssins sem hann varð fyrir ellefu dögum áður í ferðinni í Reykjadal. Af henni verður hins vegar ekki ályktað á þann veg að ástand stefnanda hafi verið þannig í ferðinni að ekki hafi mátt treysta honum, eins og starfsmenn stefnda gerðu kvöldið sem slysið varð. Fundargerðin lá auk þess ekki fyrir þegar ferðin var farin og segir á engan hátt til um vitneskju starfsmannanna um það sem þar kemur fram. Með vísan til alls þessa, svo og þess hvernig málið er lagt fyrir dóminn, verður að telja ósannað að starfsmenn stefndu hafi ofmetið getu stefnanda til að bera ábyrgð á sér sjálfur við þær aðstæður sem þarna voru. Þá verður að telja ósannað að staðsetning tjaldbúðanna hafi verið hættuleg fyrir þátttakendurna í námskeiðinu en engin viðhlítandi gögn hafa verið lögð fram því til staðfestu.

Að þessu virtu verður að líta svo á að ekki hafi verið færðar fullnægjandi sönnur á að orsakir slyssins verði raktar til þess að starfsmennirnir skildu stefnanda eftir í tjaldinu ásamt tveimur öðrum unglingum þegar þeir fóru með hinum þátttakendunum í gönguferðina í Klambragil. Óumdeilt er í málinu að ástæðan fyrir því að stefnandi brenndist þetta kvöld var sú að hann féll í heitt hveravatn þótt deilt sé um það hvort hann hafi fallið í hver eða heita lækinn. Hvorki er upplýst með gögnum málsins né leiddi vettvangsganga í ljós að stefnandi hefði getað fallið í hver eða heitt vatn á þeirri leið sem hópurinn fór eftir göngustígnum upp í Klambragil. Upplýsingar skortir um staðsetningu, nánari tildrög og orsakir þess að stefnandi féll í hverinn, sem hann vísar til, en engin vitni voru að því. Stefnandi er því einn til frásagnar um málsatvikin að þessu leyti en eins og hann lýsir þeim verður að líta svo á að fall hans í hverinn hljóti að hafa verið slys sem engum verði kennt um. Tjón stefnanda verður því ekki rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna stefnda. Með vísan til þess eru skilyrði skaðabótaskyldu stefnda ekki fyrir hendi og ber því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í málinu.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, D-kvk-ef P-kvk-ef hrl., sem þykir hæfilega ákveðin 550.000 krónur án virðisaukaskatts.

Málskostnaður fellur að öðru leyti niður með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála.

Dóminn kvað upp S-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Landspítali, háskólasjúkrahús, er sýknaður af kröfum stefnanda, M-kk-ef Ó-kk-ef, í máli þessu.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, D-kvk-ef P-kvk-ef hrl., 550.000 krónur.

S-kvk-nf I-kvk-nf.