E-4872/2011

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 29. nóvember sl., að lokinni aðalmeðferð, var höfðað af S-kk-þgf G-kk-þgf, Svíþjóð, á hendur íslenska ríkinu, Sölvhólsgötu 7, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu hinn 14. desember 2011.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda 5.004.338 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 3. september 2007 til 24. júlí 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda, að teknu tilliti til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til þess að greiða stefnda málskostnað, að skaðlausu. Til vara krefst stefndi þess, að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður verði felldur niður.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Málavextir eru þeir, að árið 2006 setti fyrirtækið Jia eign sína að Tjarnargötu 3 í Reykjanesbæ, fnr. 209-0893, á sölu hjá fasteignasölunni Remax Stjarnan ehf. Á sama tíma kveðst stefnandi hafa hafið leit að fasteign með kaup í huga og m.a. fengið söluyfirlit hjá fyrrnefndri fasteignasölu yfir fasteign Jia ehf. að Tjarnargötu. Samkvæmt söluyfirliti eignarinnar var seljanda og starfsmönnum fasteignasölunnar ekki kunnugt um neina galla á eigninni. Þá kom þar fram að húsið hefði verið byggt á árinu 1992 og var sama ártal tilgreint í skráningu Fasteignamats ríkisins.

Stefnandi skoðaði eignina og gerði kauptilboð í hana hinn 3. september 2007. Tilboð stefnanda hljóðaði upp á 19.500.000 krónur og var það samþykkt af Jia ehf. Kauptilboðið var samþykkt á fasteignasölunni samdægurs og fór uppgjör fram í samræmi við efni samningsins. Lokauppgjör vegna fasteignakaupanna fór fram hinn 10. október 2007 og var afsal vegna viðskiptanna gefið út þann sama dag. Í kjölfarið flutti stefnandi inn í íbúðina.

Stefnandi kveður að haustið 2007 hafi ýmsir alvarlegir gallar komið í ljós á fasteigninni. Í lok október það ár hafi stefnandi ákveðið að grennslast nánar fyrir um byggingarár eignarinnar. Við þá skoðun hafi komið í ljós að eignin hafi í reynd verið byggð árið 1960. Hafi byggingarár eignarinnar í kjölfarið verið lagfært hjá Fasteignamatinu.

Stefnandi kveðst þá hafa talið ljóst að hann hefði greitt of hátt verð fyrir eignina miðað við byggingarár hennar og ástand. Í kjölfarið leitaði hann til lögmanns. Hinn 22. febrúar 2010 hafi hann kannað ástæður rangrar skráningar byggingarárs hjá Fasteignaskrá Íslands. Hinn 1. mars 2010 hafi svar borist frá Fasteignaskránni í bréfi, þar sem m.a. segi: „Samkvæmt athugun á fyrirliggjandi gögnum kemur í ljós að húsið að Tjarnargötu 3 í Keflavík hefur verið skráð með byggingarár 1955, sbr. tilkynningablað frá byggingarfulltrúanum í Keflavík þar sem tiltekið er að byggingarár hússins sé 1955/1992 og er byggingarárinu breytt á grunvelli þess í árið 1992.“

Hinn 26. júlí 2010 var dómkvaddur sérfróður matsmaður, að beiðni stefnanda, til þess að staðreyna fullyrðingar stefnanda, og meta orsök og umfang þess tjóns sem stefnandi hefði orðið fyrir vegna kaupa á fasteigninni að Tjarnargötu 3 í Reykjanesbæ.

B-kk-nf G-kk-nf byggingarverkfræðingur var dómkvaddur hinn 7. október 2010 til að meta hið umbeðna. Matsfundur var haldinn að Tjarnargötu 3 í Reykjanesbæ hinn 25. janúar 2011. Matsgerðin er dagsett 11. maí 2011 og í niðurstöðu hennar segir m.a.: „Matsmaður telur að vissulega sé eignin verðminni þegar hún sé 47 ára en ekki 15 ára. Að nokkru leyti eru afskriftir fall af líftíma, þ.e. verðgildi eignar minnkar með hverju árinu sem líður.“

Við mat á verðgildi íbúðar m.t.t. byggingarárs og afskriftaferils notaði matsmaður upplýsingar sem fram koma í niðurstöðum vinnuhóps, sem skipaður var af forstjóra Fasteignamats ríkisins í október 1999. Niðurstöður matsmanns voru þær að fjárhagslegt tjón vegna rangs byggingarárs væri 3.200.000 krónur. Tjón stefnanda vegna vatnstjóns á eigninni, væri 1.804.338 krónur, þ.e. efni og tækjaleiga, 855.546 krónur og vinna 948.792 krónur, eða samtals 5.004.338 krónur.

III

Stefnandi byggir kröfur sína á því, að hann eigi rétt á greiðslu skaðabóta vegna rangrar skráningar Fasteignamats ríkisins á byggingarári fasteignarinnar að Tjarnargötu 3, Reykjanesbæ, og vegna langtímagalla á þeirri sömu fasteign.

Í skráningu Fasteignamats ríkisins komi fram að byggingarár fasteignarinnar hafi verið 1992. Hafi nú verið staðreynt með framlögðum gögnum og matsgerð B-kk-ef G-kk-ef að byggingarár eignarinnar sé 1960. Upplýsingar í skráningu Fasteignamats ríkisins hafi því verið rangar. Á grundvelli 1. gr. og 7. gr. laga nr. 6/2001 sé Fasteignamat ríkisins, nú Þjóðskrá Íslands, ábyrgt fyrir því að fasteignir séu réttilega skráðar. Í ljósi mikilvægis þess að geta treyst því að opinberar upplýsingar séu réttar telur stefnandi sig geta gert þá kröfu að geta treyst því að upplýsingar sem komi fram um aldur fasteignar í Fasteignaskrá séu réttar. Stefnandi telur ljóst að starfsmenn Fasteignamats ríkisins hafi gerst sekir um stórfellt gáleysi í starfi er byggingarár fasteignarinnar hafi verið ranglega skráð. Telur stefnandi að íslenska ríkið sé ábyrgt fyrir því tjóni sem hafi hlotist af þessu gáleysi. Beri íslenska ríkið fébótaábyrgð á mistökum starfsmanna Fasteignamats ríkisins á grundvelli almennu sakarreglunnar, og reglunnar um vinnuveitandaábyrgð enda verði tjón stefnanda rakið beint til hinna saknæmu og ólögmætu háttsemi sem falist hafi í að rangt byggingarár hafi verið fært inn í skrár Fasteignamats ríkisins.

Eins og að framan greini hafi verið staðfest með matsgerð hins dómkvadda matsmanns að byggingarár eignarinnar að Tjarnargötu 3 í Reykjanesbæ hafi verið 1960 en ekki 1992 eins og skráning Fasteignamats ríkisins hafi gefið til kynna og stefnandi hafi mátt ganga úr frá við tilboðsgerð og umrædd fasteignaviðskipti að öðru leyti. Samkvæmt matsgerð B-kk-ef G-kk-ef sé verðmætisrýrnun fasteignarinnar vegna hinnar röngu skráningar, og þar með tjón stefnanda, að fjárhæð 3.200.000 krónur.

Í kjölfar afhendingar eignarinnar hafi stefnandi orðið var við leka frá þaki íbúðarinnar og með veggjum í gegnum glugga. Vegna þessa hafi í matsbeiðni verið óskað eftir mati hins dómkvadda matsmanns á tjóni stefnanda vegna vatnsleka. Með matsgerðinni hafi verið staðreynt að tjón stefnanda vegna raka- og lekaskemmda og að skemmdirnar bæru þess merki að um langtíma galla hafi verið að ræða. Hafi matsmaður áætlað kostnað vegna endurbóta vegna rakaskemmda á eigninni 1.804.338 krónur, sem sundurliðist á eftirgreindan hátt:

Efni og tækjaleiga: 2.108.000 krónur

Vinna: 1.842.000 krónur

Samtals: 3.932.000 krónur

Frá þessari fjárhæð dragist kostnaður sem greiðist af öðrum eigendum hússins, að fjárhæð 2.127.662 krónur. Með hliðsjón af þeim upplýsingum um byggingarár, sem fram komi í skráningu Fasteignamats ríkisins, hafi stefnandi mátt gera ráð fyrir að eignin væri ekki haldin eins alvarlegum langtíma galla, og raunin hafi verið. Hið ranglega skráða byggingarár hafi verið ákvörðunarástæða stefnanda við kaup á eigninni. Orsakatengsl séu ótvíræð á milli hinnar röngu skráningar og tjóns stefnanda, að þess leyti.

Stefnandi hefur sundurliðað kröfufjárhæð sína með eftirgreindum hætti:

Röng tilgreining byggingarárs – verðmætarýrnun kr. 3.200.000

Efni og tækjaleiga vegna vatnsleka kr. 855.546

Vinna vegna vatnsleka kr. 948.792

Samtals kr. 5.004.338

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur, þar sem segi að skaðabótakröfur skuli bera dráttarvexti að liðnum mánuði frá þeim degi er kröfuhafi lagði sannanlega fram þær upplýsingar sem þörf hafi verið á til þess að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta. Ljóst sé að hinn 24. júní 2011 hafi allar upplýsingar, sem nauðsynlegar hafi verið til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, sbr. matsgerð og bréf lögmanns stefnanda til stefnda, legið fyrir. Dráttarvaxta sé því krafist frá 24. júlí 2011.

Um lagarök vísar stefnandi til almennra meginreglna skaðabótaréttar, einkum sakarreglunnar og reglunnar um vinnuveitandaábyrgð. Stefnandi vísar og til laga nr. 6/2001, um skráningu og mat fasteigna.

Kröfu um vexti og dráttarvexti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum, einkum 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. laganna.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt byggir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að byggingarári hússins að Tjarnargötu 3 í Reykjanesbæ hafi verið breytt í 1992 á grundvelli tilkynningar frá byggingafulltrúanum í Keflavík, dagsettri 15. september 1992, sem borist hafi með viðauka við eignaskiptafyrirlýsingu frá 13. janúar 1992. Á tilkynningarblaðinu hafi byggingarárið verið tiltekið „1955/1992“ og hafi byggingarárinu verið breytt á grundvelli þess í árið 1992.

Samkvæmt 19. gr. laga nr. 6/2001, um skráningu og mat fasteigna, áður 9. gr. laga nr. 94/1976, um skráningu og mat fasteigna, séu sveitarfélög ábyrg fyrir því að tilkynna um nýjar og breyttar fasteignir. Í 3. mgr. greinarinnar segi að byggingafulltrúar sveitarfélaga beri ábyrgð á að þær upplýsingar séu efnislega réttar.

Stefndi telji ósannað að tilgreining ársins 1992 hafi verið röng miðað við þær endurbætur eða breytingar sem fram hafi farið á húsinu. Byggir stefndi á því að starfsmönnum Fasteignamats ríkisins hafi verið rétt að túlka umrætt skjal með þeim hætti að byggingarár hefði breyst í 1992, þar sem búið hafi verið að endurnýja húsið verulega. Tilkynning byggingafulltrúa Keflavíkur sé á eyðublaði sem heiti: „Upplýsingar um nýjar og breyttar fasteignir.“

Stefndi byggir á því að engri sök hafi verið fyrir að fara hjá starfsmönnum Fasteignamats ríkisins og mótmælir því að starfsmenn Fasteignamats ríkisins hafi gert mistök. Þessi breyting hafi ekki átt að fara fram hjá þáverandi eiganda eignarinnar. Byggir stefndi á því að byggingafulltrúinn í Keflavík beri ábyrgð á þeim upplýsingum sem frá honum stafi, sbr. framangreint.

Stefndi byggir og á því að ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni og breyti matsgerð engu í því sambandi. Stefnandi velji að stefna íslenska ríkinu, en ekki viðsemjanda sínum eða fasteignasala. Byggir stefndi á því að kaupanda hafi mátt vera ljóst að upprunalegt byggingarár hússins hafi ekki getað verið 1992 og séu margar ástæður fyrir því. Í fyrsta lagi hafi það verið öllum augljóst. Stefndi vísar og til almennrar vitneskju. Gera verði þær kröfur til stefnanda, út frá almennum mælikvarða, að hann hefði mjög hæglega átt að átta sig á því að byggingarár hússins gat ekki verið 1992. Á seljanda hvíli upplýsingaskylda. Honum hafi mátt vera kunnugt að húsið hafi ekki verið byggt árið 1992. Hann staðfesti upplýsingar á ódagsettu söluyfirliti, m.a. þær að byggingarárið væri 1992. Á fasteignasala hvíli einnig verulegar skyldur, m.a. samkvæmt lögum nr. 99/2004. Af söluyfirliti megi m.a. ráða að eignin hafi verið skoðuð af fasteignasölu í janúar 2006. Þá hvíli á kaupanda skoðunar- og aðgæsluskylda. Um sé að ræða hús í gamalgrónum miðbæ Keflavíkur. Þá hafi ástand hússins verið með þeim hætti að þetta hafi ekki átt að geta farið fram hjá honum, sérstaklega þar sem hann segi að aldur eignarinnar hafi verið ákvörðunarástæða fyrir kaupunum. Þá sé rétt að minna á að kaupin hafi farið fram á árinu 2007 og hafi stefnandi, samkvæmt stefnu, talið eignina aðeins hafa verið 15 ára gamla þegar hann hafi keypt hana. Þá telur stefndi að innfærsla byggingarárs í söluyfirliti leysi stefnanda ekki undan skoðunar- og aðgæsluskyldu í þessu tilliti. Sölyfirlit beri ekki með sér að nein gögn hafi verið til staðar önnur en það eina blað, en athyglisvert sé að útskrift frá Fasteignamati ríkisins sé dagsett einum degi eftir að kauptilboð í eignina hafi verið undirritað. Stefndi mótmælir því að fyrrgreind útskrift hafi því legið fyrir við skoðun á söluyfirliti. Stefndi telur sannað með framangreindu að umrætt vottorð hafi ekki legið fyrir þegar stefnandi hafi skoðað söluyfirlit og ekki heldur við undirritun kauptilboðs, en á stefnanda hvíli sönnunarbyrði fyrir því sem hann haldi fram í stefnu. Sannist það að stefnandi hafi skoðað umrætt vottorð sé á því byggt af hálfu stefnda að skoðun á vottorði leysi stefnanda ekki undan skoðunar- og aðgæsluskyldum sínum. Byggir stefndi á því að stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi við kaupin.

Í lögum nr. 99/2004, um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa, komi m.a. fram að strax og fasteignasali fái eign í sölumeðferð skuli hann semja rækilegt yfirlit um þau atriði sem skipt geti máli við sölu eignarinnar, sbr. 1. mgr. 10. gr., og skuli hann afla undirskriftar seljanda á yfirlýsingu um að efni söluyfirlits sé rétt, samkvæmt bestu vitund hans. Samkvæmt i-lið 2. mgr. 11. gr. laganna skuli á söluyfirliti koma fram eignaskiptayfirlýsing. Þrátt fyrir eignaskiptasamning frá 1981 og viðauka síðar hafi ekki verið minnst á þá í söluyfirlitinu þó að það sé lögboðið. Eins og fyrr greini sé vottorð Fasteignamats ríkisins dagsett degi eftir að kauptilboð hafi verið undirritað. Í kauptilboðinu sé þess getið að kaupandi hafi kynnt sér veðbandayfirlit eignarinnar og samþykki þær upplýsingar sem þar komi fram og líti á það sem hluta af kauptilboðinu. Í 19. lið kauptilboðsins sé að því vikið að við tilboðsgerð og samþykki tilboðs hafi aðilar kynnt sér gaumgæfilega m.a. þinglýsingarvottorð, sem skoðist hluti af kaupsamningi og/eða séu honum til fyllingar og skýringar um réttindi og skyldur aðila og samningsforsendur þeirra og að aðilar hafi engar athugasemdir gert við það. Í þinglýsingarvottorði sem stefnandi leggi fram og áritað sé af stefnanda og viðsemjanda hans komi skýrt fram um frumheimild, eignaskiptayfirlýsingu frá árinu 1981 og sé hennar getið þar tvisvar sinnum og ártalið 1981 komi fyrir fjórum sinnum í stuttum texta veðbandayfirlitsins. Þessar upplýsingar hafi ekki átt að fara fram hjá stefnanda, fasteignasala eða seljanda eignarinnar. Bæði í kaupsamningi og í afsali sé eignaskiptasamnings frá 1981 getið. Í kaupsamningi komi fram að kaupandi hafi kynnt sér söluyfirlit fasteignasölunnar og veðbandayfirlit eignarinnar, hann samþykkt þær upplýsingar sem þar komi fram og líti á þær sem hluta af kaupsamningi. Þá segi í 7. tl. framangreinds kaupsamnings að kaupandi geti ekki borið fyrir sig neitt varðandi ástand og gæði eignar sem hann þekkti eða átti að þekkja til er kaupsamningur hafi verið gerður. Hafi kaupandi skoðað eignina fyrir kaupin, eins og meginreglan sé í fasteignaviðskiptum, sé ólíklegt annað en að honum hafi verið það ljóst að byggingarárið gæti ekki verið 1992, þar sem byggingin sé svo miklu eldri. Þá sé ósennilegt annað en að ýmsir byggingarþættir beri það með sér að vera eldri en frá 1992 auk þess sem byggingarlag hússins beri keim af upprunabyggingarári þess. Í lið 14 í kaupsamningi komi fram að við kaupsamningsgerð hafi aðilar kynnt sér eftirtalin gögn og hafi engar athugasemdir gert við þau, m.a. þinglýsingarvottorðið og eignaskiptayfirlýsingu. Því sé haldið fram af hálfu stefnda að stefnandi, fasteignasali og seljandi hafi haft fyrir framan sig fjölmargar skýrar vísbendingar um að eignin hafi verið mun eldri en frá 1992.

Stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir fullyrðingum sínum í stefnu og fyrir öllu sem bótakröfu hans viðkomi m.a. um sök, tjón, ólögmæti, orsakatengsl, sennilega afleiðingu o.fl., en ekkert af þessum skilyrðum sé til staðar að mati stefnda. Ekkert orsakasambandi sé á milli meints tjóns stefnanda og skráningar Fasteignamats ríkisins. Þá sé heldur alls ekki fullnægt skilyrði um sennilega afleiðingu eða öðrum skilyrðum skaðabótaréttar.

Stefndi telur tjón stefnanda ósannað og sé því mótmælt að stefndi hafi valdið stefnanda tjóni. Ekkert hafi verið óeðlilegt við skráningu Fasteignamats ríkisins og ekkert orsakasamband sé á milli skráningar Fasteignamatsins og meints tjóns stefnanda, hvorki kröfu hans um bætur fyrir verðmætarýrnun né bætur vegna leka í íbúð. Engri sök sé fyrir að fara hjá starfsmönnum Fasteignamatsins eða öðrum starfsmönnum stefnda. Hafi stefnandi orðið fyrir tjóni byggir stefndi á því að skýringar á því séu allt aðrar en stefnandi byggi á í þessu máli. Stefnandi velji þann kostinn að stefna stefnda en sleppi viðsemjanda sínum og fasteignasala en stefndi telur að stefnanda sé ekki heimilt að sleppa þeim í málssókn sinni með vísan til 18. gr. laga nr. 91/1991. Með þessari tilvísun sé ekki viðurkennt að stefndi beri nokkra ábyrgð í málinu. Að auki sé á það bent að þó svo dómur komist að þeirri niðurstöðu að stefndi væri bótaskyldur hefði eignin ekki verið seld og stefnandi ekki orðið fyrir neinu tjóni.

Stefndi mótmælir matsgerð sem rangri og sé henni mótmælt að öllu leyti, m.a. forsendum, niðurstöðu, sjónarmiðum, aðferðarfræði og tölulegri framsetningu.

Matsgerð sé ekki sönnun þess að stefndi hafi valdið stefnanda tjóni, eins og stefnandi virðist byggja á í stefnu. Það sé hlutverk dómsins að leggja mat á það hvort bótaskilyrði séu fyrir hendi.

Í matsskýrslu dómkvadds matsmanns sé stuðst við afskriftarferil húseigna (miðað við lítið viðhald) er komi fram í niðurstöðum vinnuhóps sem skipaður hafi verið af forstjóra Fasteignamats ríkisins og út hafi komið í september 2000. Mótmælir stefndi því að sá afskriftarferill eigi við hér. Þessar niðurstöður komi fram í skýrslu um afskriftir brunabótamats húseigna, sem endurspegli efnisleg verðmæti húseigna sem eyðilagst geti í eldi og miðist við byggingarkostnað að teknu tilliti til aldurs, slits, viðhalds og ástands eignar að öðru leyti. Alkunna sé að söluverð fasteigna ráðist ekki alfarið af byggingarkostnaði að teknu tilliti til afskrifta, heldur séu aðrir þættir þar ríkjandi, svo sem staðsetning fasteignar, framboð og eftirspurn sambærilegra fasteigna á hverjum tíma og síðast en ekki síst huglægt mat kaupanda, m.a. á grundvelli skoðunar hans.

Stefndi bendir sérstaklega á það sem segi í matsgerð um að matsmaður telji ágalla þá sem tíundaðir séu í matsbeiðni alla þess eðlis að þeir hafi verið til staðar að langmestu leyti hinn 3. september 2007.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í viðskiptum sínum um eignina m.a. þegar hann hafi skoðað eignina en í stefnu komi m.a. fram að aldur eignar hafi verið ákvörðunarástæða stefnanda við kaup á eigninni. Stefndi vísar til þess sem fram komi í greinargerð þessari og telur að eigin sök stefnanda ryðji algerlega burt hugsanlegum bótarétti hans, en stefnandi hafi horft fram hjá fjölmörgum lykilþáttum í skoðun sinni.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti í málinu, en kröfugerð á hendur stefnda hafi ekki verið gerð fyrr en tæpum fjórum árum eftir að hann hafi sagst hafa komist að því að eignin væri frá 1960 og mál ekki höfðað fyrr en í lok árs 2011.

Stefndi krefst og sýknu á grundvelli aðildarskorts, sbr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Telur stefndi að það myndi leiða til mjög ósanngjarnrar niðurstöðu ef hann yrði dæmdur til að greiða stefnanda bætur í máli þessu.

Varakröfu sína um lækkun byggir stefndi á sömu málsástæðum og sjónarmiðum og í aðalkröfu. Verði tekið undir kröfur stefnanda varðandi verðmætarýrnun byggir stefndi á því að matsmaður meti hana allt of háa og noti rangar forsendur og því sé niðurstaða hans röng. Verði fallist á það að einhverju leyti að stefndi beri ábyrgð á meintum göllum á eigninni byggir stefndi á því, að ekki eigi að dæma stefnda til að greiða alla matsliði samkvæmt matsgerð, en að auki sé á því byggt að matið sé allt of hátt. Þá krefst stefndi þess að tekið verði mið af því að nýtt komi í stað gamals.

Stefndi byggir einnig á því að lækka beri kröfur stefnanda verulega vegna tómlætis hans og eigin sakar.

Stefndi telur einnig, að ekki séu skilyrði til að miða upphafstíma vaxta við 3. september 2007, eins og stefnandi geri, heldur beri að miða upphafstíma vaxta við þingfestingardag stefnu. Verði ekki fallist á það byggir stefndi á því að miða eigi upphafsdag dráttarvaxta við þingfestingardag stefnu, aðallega, en til vara frá því er mánuður var liðinn frá kröfubréfi stefnanda, í samræmi við 9. gr. laga nr. 38/2001, en stefnandi eigi þá ekki rétt til dráttarvaxta af annarri fjárhæð en 3.200.000 krónum, eða þeirri fjárhæð sem dómari ákveði samkvæmt þeim kröfulið, þar sem ekki hafi verið gerð krafa um annað í kröfubréfinu. Stefndi byggir og á því að hluti af vaxtakröfu stefnanda sé fyrndur, en stefndi telur vexti eldri en 4 ára frá birtingu stefnu vera fyrnda með vísan til 3. gr. laga nr. 14/1905 og 3. gr. laga nr. 150/2007.

V

Mál þetta snýst um hvort stefnanda beri skaðabætur vegna þess að byggingarár fasteignar þeirrar sem hann keypti af fyrirtækinu Jia ehf. með kaupsamningi, dagsettum 10. október 2007, reyndist vera ranglega skráð hjá Fasteignamti ríkisins. Verður málatilbúnaður stefnanda skilinn á þann veg að hann krefjist annars vegar skaðabóta vegna verðmætarýrnunar fasteignarinnar og hins vegar bóta vegna tjóns af völdum leka í sömu eign.

Eins og að framan greinir var ranglega skráð hjá Fasteignamati ríkisins að árið 1992 væri byggingarár fasteignarinnar, en upplýst er að byggingarár eignarinnar var 1960. Byggir stefnandi á því að hann eigi rétt til skaðabóta úr hendi ríkisins vegna þessara mistaka starfsmanna Fasteignamatsins á grundvelli almennu sakarreglunnar, en hið ranglega skráða byggingarár hafi verið ákvörðunarástæða stefnanda við kaupin. Byggir stefnandi á því að tjón hans nemi verðmætarýrnun fasteignarinnar, sem staðreynd hafi verið með framlagðri matsgerð, sem og kostnaði við lagfæringar á eigninni vegna raka- og lekaskemmda, sem matsmaður hafi einnig staðreynt.

Samkvæmt framlögðu söluyfirliti, sem lá frammi þegar stefnandi keypti eignina, var byggingarárið tilgreint þar í samræmi við hina opinberu skráningu.

Fyrir liggur, samkvæmt framlögðu þinglýsingarvottorði eignarinnar, að upphaflegur eignaskiptasamningur um eignina er frá 1981, þó svo að hans hafi ekki verið getið í söluyfirliti. Þá kemur fram í kaupsamningi um eignina að stefnandi kynnti sér m.a. þinglýsingarvottorð og eignaskiptayfirlýsingu, sem þinglýst var á eignina, áður en samningurinn var undirritaður. Með því að eignaskiptayfirlýsing bar með sér að vera gerð árið 1981 mátti stefnanda vera það ljóst að fasteignin var byggð mun fyrr en það ár, sem tilgreint er sem byggingarár í söluyfirliti. Samkvæmt því og með hliðsjón af aðgæsluskyldu kaupanda í fasteignakaupum, er fallist á það með stefnda, að stefnanda hafi borið að kynna sér raunverulegt byggingarár, ekki síst ef það var ákvörðunarástæða hans við kaupin, eins og hann heldur nú fram. Þá hefur stefnandi ekki sýnt fram á að þær einstaklingsbundnu forsendur, að fjárhæð kaupsamningsins hafi tekið mið af ranglega tilgreindu byggingarári, hafi legið til grundvallar kaupverði.

Hluti af kröfugerð stefnanda er vegna vatnsleka í eigninni, sem hann tengir við aldur eignarinnar og verður málatilbúnaður hans skilinn svo að hann hefði ekki mátt gera ráð fyrir vatnsleka í eigninni ef hún hefði verið byggð árið 1992. Hefur stefnandi á engan hátt sýnt fram á þau orsakatengsl eða hvernig stefndi geti borið ábyrgð á því tjóni hans. Eru því ekki skilyrði fyrir skaðabótaábyrgð stefnda. Ber því þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir rétt að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, íslenska ríkið, er sýkn af kröfum stefnanda, S-kk-ef G-kk-ef

Málskostnaður fellur niður.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf