S-7197/2020

I.

Ákærur, dómkröfur o. fl.:

Mál þetta, sem dómtekið var 11. maí 2021, er höfðað með þremur ákærum. Hin fyrsta var gefin út af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 27. október 2020 á hendur X, kt. [...], [...], [...], „fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, mánudaginn 6. júlí 2020, ekið bifreiðinni [...]sviptur ökurétti um Breiðholtsbraut í Reykjavík, til móts við Suðurfell.

[M. 007-2020-37683]

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu sakarkostnaðar.“

Önnur ákæran var gefin út af héraðssaksóknara 12. nóvember 2020 „fyrir kynferðislega áreitni og brot gegn barnaverndarlögum, með því að hafa mánudaginn 2. september 2019 farið í heimildarleysi inn í M, [...], [...], og brotið gegn þremur nemendum skólans svo sem hér greinir:

1. A, kt. [...], sem þá var 9 ára gömul, en ákærði lokkaði hana upp á rishæð skólans þar sem ákærði kleip hana í rassinn og strauk læri hennar og kynfæri utanklæða.

3. C, kt. [...], sem þá var 15 ára gömul, en ákærði settist á bekk sem C sat á og færði sig nær stúlkunni þegar hún reyndi að komast undan honum, setti hendi á annað læri stúlkunnar og elti stúlkuna þegar hún stóð upp þar til hún fór til hóps af drengjum.

[M. 007-2019-55592]

Telst háttsemi ákærða sem lýst er í 1. og 2. lið ákærunnar varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en háttsemi sem lýst er í 3. lið ákærunnar varða við 199. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu D, kt. [...], er gerð sú krafa fyrir hönd ólögráða dóttur hennar, A, kt. [...], að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 800.000 [krónur], auk vaxta [samkvæmt] 8. gr. [laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu], sbr. 4. gr. laganna frá 2. september 2019 þegar brotið átti sér stað til þess dags er mánuður er liðinn frá því bótakrafa þessi er kynnt fyrir ákærða með dráttarvöxtum frá þeim degi [sam-kvæmt] 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. [laga nr. 38/2001] til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar vegna réttargæslu [samkvæmt] mati dómsins eða [samkvæmt] síðar fram-lögðum málskostnaðarreikningi.“

Þriðja ákæran var gefin út af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 2. mars 2021 „fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, miðvikudaginn 4. nóvember 2020 ekið bif-reiðinni [...] sviptur ökurétti og gegn akstursstefnu um Laugaveg í Reykjavík, við Vatnsstíg, uns lögregla stöðvaði aksturinn.

[M. 007-2020-67939]

Telst brot þetta varða við 3. mgr. 7. gr., 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostn-aðar.“

Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákærum. Bótakrefjandinn D, fyrir hönd ólögráða A, gerir sömu kröfu um miskabætur og vexti og greinir í ákæru héraðssaksóknara, auk hæfilegrar þóknunar til handa skipuðum réttargæslumanni. Að því er varðar ákæru héraðssaksóknara þá krefst ákærði aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann þess að bótakröfu verði aðallega vísað frá dómi en til vara að krafan verði lækkuð. Ákærði beinir því jafnframt til dómsins hvort til greina komi að vísa 2. og 3. lið ákæru héraðssaksóknara frá dómi af sjálfsdáðum. Varðandi ákærur lögreglustjóra þá játar ákærði sök og krefst vægustu refsingar. Ákærði krefst þess að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda.

II.

Málsatvik:

Hvað varðar málsatvik samkvæmt ákæru héraðssaksóknara þá greinir í frumskýrslu að lögreglu hafi borist tilkynning mánudaginn 2. september 2019, klukkan 12:33, um að maður hefði snert níu ára telpu með óviðeigandi hætti í M í [...]. Lýsing á meintum geranda fylgdi tilkynningunni, meðal annars að hann hefði verið klæddur í hvítan fatnað. Tveir vakthafandi lögreglumenn fóru á staðinn og hittu fyrir skólastjóra og aðstoðarskólastjóra.

Samkvæmt upplýsingum sem lögregla fékk í upphafi hafði níu ára nemandi við skólann, A, um hálftíma áður gefið sig á tal við starfsmann skólans og greint frá því að maður hefði kallað hana upp á fjórðu hæð í skólanum, sem var úrleiðis á þeim tíma dagsins. Þar hefði hann snert hana á klofsvæði með tilteknum hætti. Þá greindu fyrrgreindir skólastjórnendur frá því að telpan hefði verið í nokkurri geðshræringu og til baka í samskiptum. Þær hefðu rætt stuttlega við telpuna og látið hana vera afsíðis í nálægu herbergi hjá þeim starfsmanni sem hún leitaði fyrst til.

Einnig kom fram í frásögn aðstoðarskólastjóra að hún hefði leitað að meintum geranda og fundið mann stuttu síðar í skólanum sem passaði við útlitslýsingu. Maðurinn hefði hlýtt beiðni aðstoðarskólastjórans um að fylgja henni á skrifstofu skólans. Maðurinn hefði í þeirra samskiptum sagst heita E og hann væri að bíða eftir frænda sínum sem væri nemandi í skólanum. Umræddur maðurinn hefði hins vegar farið af staðnum stuttu síðar þegar litið var af honum um stutta stund.

Lögreglumenn fengu einnig upplýsingar um að tiltekinn stuðningsfulltrúi í skólanum, [...], hefði vitneskju um málið. Í samtali við stuðningsfulltrúann kom fram að hann hefði mætt manni á göngum skólans, á útleið, og sá maður hefði passað við útlitslýsingu. Hann hefði kannast við manninn sem fyrrverandi nemanda við skólann og þeir talað saman. Maðurinn hefði sagst vera í skólanum að sinna erindi sem tengdist yngri bróður hans með tilteknum hætti. Þá fengust upplýsingar um fullt nafn mannsins frá skólaliðanum eftir nánari eftirgrennslan. Í framhaldi var mannsins leitað á lögheimili og skráðum dvalarstað en hann fannst ekki.

Rannsóknarlögreglumaður var kallaður út í þágu rannsóknar málsins og kom hún á stað-inn stuttu síðar. Ræddi rannsóknarlögreglumaðurinn meðal annars við A innan veggja skólans milli klukkan 14:14 að viðstöddum fulltrúa frá barnavernd og var viðtalið í um tíu mínútur og var það tekið upp í hljóði og mynd. Í frásögn stúlkunnar kom fram lýsing á meintu broti, hvar, hvenær, og hvernig, auk lýsingar á öðrum atvikum fyrir og eftir meint brot, sem og útlitslýsing á meintum geranda. Greindi hún meðal annars frá því að gerandi hefði verið í hvítum joggingfötum og þau hefðu verið skítug. Hann hefði talað við hana á ensku þar sem hún var að leika sér í kústaskáp. Hann hefði látið hana fylgja sér upp á risloft, snert hana á einkastöðum, rassi og pjöllu, utanklæða, og hún verið mjög hrædd.

Þriðjudaginn 3. september 2019 bárust lögreglu upplýsingar frá skólastjóra fyrrgreinds skóla um að annar nemandi við skólann, B, fjórtán ára, hefði gefið sig fram við skólastjórann og greint frá atviki sem hefði gerst daginn áður. Í frásögn piltsins hefði meðal annars komið fram að hann hefði hitt mann í skólanum daginn áður sem hefði slegið hann á rassinn utanklæða og maðurinn hefði aðspurður sagst hafa verið að grínast. Þá hefði maðurinn boðið honum fíkniefni. Lögregla ræddi símleiðis við móður piltsins sama dag sem kvaðst lítið vita um þessi meintu atvik en kannaðist við fyrrgreinda lýsingu og kvaðst ætla að ræða betur við hann.

Þegar rannsókn málsins var byrjuð bárust lögreglu einnig upplýsingar um að hinn grun-aði kynni einnig umræddan dag að hafa brotið gegn enn einum nemanda við skólann, C, fimmtán ára, með óviðeigandi snertingu o. fl. Lögregluskýrsla er hvorki meðal gagna um hvernig eða hvenær þær upplýsingar komu fram né heldur í hverju þær voru fólgnar.

Við frekari rannsókn málsins 11. september 2019 var tekin skýrsla af A fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur á dómþingi sem háð var í Barnahúsi. Um framburð stúlkunnar vísast nánar til III. kafla. Þá voru teknar lögregluskýrslur af brotaþolunum C og B 17. og 18. september sama ár. Til viðbótar, á tímabili frá 2. til 19. sama mánaðar, voru teknar skýrslur og símaskýrslur af vitnum, F skólastjóra, G atferlisþjálfa, H aðstoðarskólastjóra, I, skólaliða, D, móður brotaþolans A, og Í, móður brotaþolans B.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 6. september 2019 og neitaði öllum sökum sem á hann voru bornar vegna meintra atvika í M en hann kannaðist meðal annars við að hafa verið á staðnum og að starfsmenn skólans hefðu rætt við hann. Þá gaf ákærði aftur skýrslu hjá lögreglu 8. október sama ár þar sem einkum var farið yfir persónulegar aðstæður hans.

Við rannsókn málsins var athugað með upptökur úr eftirlitsmyndavélum í skólanum en slíkur búnaður reyndist ekki til staðar á þeim tíma sem meint brot voru framin. Meðal gagna er ljósmynda skýrsla sem sýnir meðal annars stiga upp á svokallaða rishæð skólans en þar uppi er textílstofa og frístundaaðstaða fyrir börn. Gerð var húsleit hjá ákærða í október 2019, auk þess sem gerð var rannsókn á símum og fartölvu í þeim sama mánuði og í janúar 2020 án þess að nokkuð markvert kæmi fram. Rannsókn málsins lauk 5. ágúst 2020 þegar rannsóknargögn voru send til embættis héraðssaksóknara.

Samkvæmt vottorði J sálfræðings, dags. 24. mars 2021, sem aflað var undir rekstri málsins fyrir dómi, fór að bera á vanlíðan hjá A í febrúar 2020. Telpan hefði á þeim tíma talið sig sjá meintan geranda á förnum vegi en fram að því hefði ekki verið talin þörf á meðferðarviðtölum. Telpan hefði sótt níu viðtöl frá 19. maí 2020 til 16. september sama ár. Telpan hefði átt auðvelt með að tjá sig um líðan sína og hugsanir. Telpan hefði ekki uppfyllt greiningarviðmið fyrir áfallastreituröskun. Þá hefði það verið klínískt mat sálfræðingsins, byggt á samtölum við hana og niðurstöðum sjálfsmatslista, að ekki væri þörf á áfallameðferð. Hún hefði þurft aðra nánar tilgreinda aðstoð, meðal annars fræðslu um eðli og afleiðingar áfalla, streitustjórnun o. fl. Telpan hefði unnið vel í líðan sinni og tilfinningum gagnvart meintu broti. Í síðasta viðtali hefði telpan greint frá góðri líðan og að meint brot væri ekki að trufla hana lengur.

Um málsatvik að öðru leyti varðandi meint umferðarlagabrot ákærða vísast til verknaðar-lýsinga í fyrrgreindum ákærum lögreglustjóra.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Ákærði neitaði sök samkvæmt ákæru héraðssaksóknara og greindi meðal annars frá því að hafa umræddan dag, 2. september 2019, átt leið um nágrenni við M. Hann hefði farið inn í skólann og verið að rifja upp hið liðna og langað að sjá hvort búið væri að breyta einhverju en hann hefði áður verið nemandi við skólann. Hann hefði farið um skólann, meðal annars á efri hæðir en ekki á efstu hæð. Hann hefði ekki áttað sig á því að það þyrfti leyfi til að fara inn í skólann og því ekki leitað eftir slíku leyfi. Það hefði hann hins vegar gert ef hann hefði vitað betur. Hann hefði séð og hitt krakka og fullorðna á göngum skólans og nokkrir krakkar hafi heilsað honum og hann heilsað á móti. Ákærði hefði umræddan dag verið klæddur í hvít íþróttaföt, buxur og peysu.

Ákærði kvaðst ekki hafa hitt eða talað við brotaþolann A og þá gæti hann ekki skýrt framburð hennar í Barnahúsi. Hann kvaðst ekki kannast við að hafa beðið unga telpu um að fylgja sér á efri hæðir skólans. Ákærði kvaðst aðspurður, út frá skoðun á ljósmyndum meðal málsgagna, kannast við að hafa farið um svæði skólans þar sem gengið er upp stiga á fjórðu hæð skólans, svokallað ris. Hann hefði hins vegar ekki farið þangað upp. Ákærði kvaðst umræddan dag, þegar hann fór um skólann, ekki hafa slegið unglingspilt með hendinni á rassinn, það hefði ekki gerst. Hann gæti hins vegar hafa klappað ein-hverjum á bakið en ef það hefði gerst hefði það ekki verið meint á kynferðislegan hátt. Þá kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa sest á bekk hjá unglingsstúlku, brotaþolanum C, né heldur að hann hefði snert hana, eins og greinir í ákæru. Hann hefði ekki sest niður hjá neinum á meðan hann fór um skólann. Ákærði kvaðst aðspurður aldrei hafa haft kynferðislegan áhuga á börnum.

Ákærði kvaðst kannast við að hafa verið í samskiptum við skólastjórnendur þegar höfð voru afskipti af honum í skólanum umræddan dag. Þá kannaðist hann við að hafa á gangi skólans hitt nánar tilgreindan skólaliða [...]. Ákærði kvaðst hvorki kannast við að hafa sagt við skólastjórnendur að hann héti E né heldur að hann hefði skýrt komu sína í skólann að hann væri að heimsækja einhvern eða hann væri að sækja frænda sinn né heldur að hann ætti frænda í skólanum sem héti E. Hann hefði hins vegar verið spurður að því af einhverjum hvort hann væri kominn að heimsækja frænda sinn, E. Ákærði kvaðst ekki átta sig á því hvers vegna orðaskipti um E og frænda hefðu komið fram og það gæti hafa orðið misskilningur í samskiptum á staðnum. Ákærði kvaðst hins vegar hafa átt vin með þessu nafni, E, þegar hann var í skólanum á sínum yngri árum. Ákærði vísaði meðal annars til þess að litlir krakkar hefðu verið að tala við hann eða verið nálægir honum þegar skólastjórnandi hafði afskipti af honum á annarri hæð skólans og allt í einu hefði nafnið E komið fram. Ákærði kvaðst ekki geta útskýrt þetta nánar. Til skýringar tók ákærði fram að hann notaði orðið frændi mikið í daglegum samskiptum um fólk þegar hann vildi vera kurteis eða vinalegur. Orðið notaði hann eins og félagi eða vinur í sam-skiptum við aðra. Kvaðst ákærði því telja að hann gæti hafa notað orðið frændi í sam-skiptum við aðra í skólanum umræddan dag.

Ákærði kvaðst kannast við að hafa fylgt skólastjórnanda niður á skrifstofu eftir að höfð voru afskipti af honum í skólanum. Hann hefði í framhaldi ákveðið að láta sig hverfa áður en náðist að klára að tala við hann. Hann hefði komist í uppnám og honum liðið eins og hann væri hafður fyrir sök um að hafa verið að stela einhverju eða skemma eitt-hvað. Hann hefði því viljað fara áður en hann yrði bendlaður við eitthvað sem væri ekki rétt.

2.

Brotaþolinn A gaf dómskýrslu í hljóði og mynd í Barnahúsi við rannsókn málsins 11. september 2019, sbr. a-lið 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 ummeðferð sakamála. Greindi telpan meðal annars frá því að hafa verið að leika sér í eða við kústaskáp í skólanum þegar ókunnugur maður hefði komið til hennar. Hún hefði haldið að hann væri stuðn-ingsfulltrúi fyrir fjórða bekk þar sem hún hefði verið á þeim stað skólans þar sem sá árgangur var með kennslustofur. Maðurinn hefði sagt henni að koma upp á rishæð skólans. Telpan hefði haldið að hann ætlaði að vera góður og opna fyrir sig inn á leik-svæði sem hefði verið þar uppi. Henni hefði samt fundist skrýtið að maðurinn væri ekki með neina lykla á sér. Þar sem henni hefði leiðst hefði hún farið að lesa á spjald sem hékk uppi en á því voru nýjar reglur í risinu. Maðurinn hefði þá beygt sig niður á hnén og farið að klappa henni á hnjánum en síðan hefði hann farið að snerta hana á mjög skrítnum stöðum. Henni hefði fundist það mjög óþægilegt og sagt við hann að hún þyrfti að fara og síðan hlaupið frá honum og farið til kennara.

Nánar aðspurð um fyrrgreinda staði greindi hún frá því að um hefði verið að ræða einka-stað og útskýrði hún það nánar út frá á staðlaðri teikningu með því að merkja inn á klofsvæði og læri og að hann hefði snert það svæði, framanvert. Þá hefði maðurinn staðið aftan við hana þegar þetta átti sér stað. Maðurinn hefði einnig klipið hana í rassinn. Þá hefði hann farið með tvo fingur á einkastaðinn. Snertingarnar hefðu allar verið utan-klæða, þær hefðu varað í fáeinar sekúndur og maðurinn ekki sagt neitt á meðan þær áttu sér stað. Þá hefði henni liðið skringilega þegar hann snerti hana að framan. Þetta hefði endað eins og áður greinir með því að hún hefði hlaupið í burtu og hitt G, þ. e. fyrr-greindan kennara, og hún sagt henni allt hvað gerðist. G hefði síðan fylgt henni til Haðstoðarskólastjóra þar sem farið hefði verið yfir það sem gerðist. Í framhaldi hefði telpan rætt við lögreglu. Þá greindi telpan aðspurð frá því að umræddur maður hefði verið í hvítum joggingfötum.

3.

Vitnið, G atferlisþjálfi, greindi meðal annars frá því að hafa umræddan dag verið í hléi þegar voru frímínútur. Vitnið kvaðst hafa komið að A þar sem hún var fyrir utan vinnuaðstöðu vitnisins á þriðju hæð skólans. Vitnið kvaðst hafa þekkt til telpunnar og spurt hana hvað hún væri að gera. Telpan hefði þá greint henni frá því að maður hefði beðið sig um að fylgja sér upp á fjórðu hæð skólans og þuklað á henni á buxunum utanklæða. Fyrstu viðbrögð vitnisins hefðu verið að fá telpuna inn til sín og spurt hana aftur hvað hefði gerst. Telpan hefði endurtekið það sama og áður var komið fram. Vitnið kvaðst hafa ákveðið að fara strax með telpuna til aðstoðarskólastjóra og beðið hana um að segja frá þar sem þær voru með lokað að sér. Telpan hefði greint aðstoðarskólastjóranum frá hinu sama. Aðstoðarskólastjórinn hefði síðan vikið frá þeim og vitnið beðið með telpunni þar sem lokað var að þeim. Telpan hefði verið nokkuð róleg og sagt vel frá en hún hefði engu að síður vel geta hafa verið í áfalli. Ekki hefði borið á neinu ósamhengi í frásögn telpunnar um hvað hefði gerst og hún verið trúverðug þegar hún greindi frá.

4.

Vitnið, H aðstoðarskólastjóri, greindi meðal annars frá því að hafa verið stödd á skrifstofunni sinni þegar fyrrgreindur atferlisþjálfi kom til hennar og A verið með henni. Atferlisþjálfinn hefði sagt að telpan hefði frá einhverju að segja. Vitnið hefði spurt telpuna hvað það væri og hún þá greint frá því að hún hefði verið beðin um að fara upp fyrir framan salernin hjá textílstofu. Þar hefði maður, sem hún þekkti ekki viljað snerta einkastaðina hjá henni. Telpan hefði aðspurð ekki sagst hafa séð manninn áður. Þá hefði hún lýst klæðnaði hans, þ. e. að hann hefði verið klæddur í hvít föt. Telpan hefði verið miður sín en vitnið kvaðst hafa þekkt hana fyrir. Greinilegt hefði verið að telpan hefði verið mjög slegin og ólík sjálfri sér. Hún hefði verið mjög trúverðug í frásögn. Vitnið kvaðst hafa beðið telpuna um að vera hjá atferlis þjálfanum á meðan hún brygði sér frá. Vitnið kvaðst hafa gert skólastjóranum aðvart og síðan farið strax að athuga hvort hún sæi manninn.

Vitnið kvaðst hafa farið upp á efri gang og hitt þar fyrir ungan mann sem passaði við útlitslýsingu á ætluðum geranda samkvæmt frásögn telpunnar. Hann hefði verið í hvítum fötum, 20- 25 ára, með nánar tilgreint útlit. Hann hefði verið staddur nálægt vinnuaðstöðu atferlis þjálfans. Vitnið hefði spurt manninn hvað hann væri að gera og hver hann væri. Í þeim samskiptum hefði meðal annars komið fram að hann væri kominn út af frænda sem héti E og vitnið tekið því þannig að hann væri kominn til að sækja einhvern með því nafni. Samskiptin hefðu verið óskýr og upplýsingar sem komu fram hjá manninum hefðu verið skrýtnar og ekki passað. Samskipti þeirra hefðu verið snubbótt, maðurinn ekki verið margmáll og hann talað með erlendum hreim. Vitnið hefði hins vegar skilið vel hvað hann sagði. Vitninu hefði strax orðið ljóst að maðurinn var ekki að segja satt og rétt frá, hvorki nafnið á þeim sem hann gaf upp að hann væri kominn til að sækja né heldur hver hann væri eða hvað hann væri að gera í skólanum. Vitnið hefði því viljað fá manninn með sér niður á skrifstofu til að fara betur yfir það sem fram var komið. Maðurinn hefði fylgt vitninu niður á skrifstofu og á leiðinni þangað hefðu þau hitt fyrir stuðningsfulltrúa sem varð á vegi þeirra. Sá hefði kannast við manninn, heilsað honum með nafni og þeir rætt stuttlega saman. Vitnið hefði heyrt á samtali þeirra að það var annað nafn en maður-inn var búinn að gefa henni upp og það hefði aukið á grunsemdir vitnisins. Vitnið kvaðst hafa beðið manninn um að fá sér sæti á meðan hún athugaði með frænda hans. Hún hefði því næst farið til skólastjórans sem hefði kallað manninn til sín og spurt hann um nafn og erindi. Þau hefðu síðan beðið manninn um að fá sér sæti frammi en á meðan hefði skólastjórinn verið að hringja á lögreglu. Á meðan hefði maðurinn látið sig hverfa. Nákvæmari upplýsingar um deili á manninum hefðu hins vegar komið frá stuðnings-fulltrúanum síðar og unnið hefði verið út frá því.

Varðandi brotaþolann B þá bar vitnið um að pilturinn hefði daginn eftir fyrrgreind atvik komið til vitnisins og skólastjórans og greint frá því að hann héldi að sami maður og tengdist meintum atvikum frá deginum á undan hefði slegið sig á rassinn í skólanum. Pilturinn hefði einnig greint frá því að maðurinn hefði verið að bjóða vinum hans eitt-hvað. B hefði viljað gera sem minnst úr þessu og útskýrði vitnið það nánar. Þá kvaðst vitnið hafa verið í samskiptum við móður piltsins og ekki hafa ástæðu til að rengja frá-sögn hans.

Varðandi brotaþolann C þá bar vitnið um að stúlkan hefði komið einhverju síðar og rætt við skólastjórann og greint frá því að maður hefði komið og sest við hliðina á henni og lagt höndina á lærið á henni og fleira. Stúlkunni hefði fundist háttarlag mannsins vera skrýtið og greindi vitnið nánar frá aðstæðum stúlkunnar.

5.

Vitnið, F skólastjóri, greindi meðal annars frá upphafi atvika varðandi A með sama hætti og fyrrgreindur aðstoðarskólastjóri. Vitnið kvaðst út frá framkomnum upplýsingum strax hafa fengið þá mynd á meint atvik að þau væru alvarleg. Þá hefði hún skilið á aðstoðarskólastjóranum að ekki væri ástæða til að ætla annað en að taka þetta alvarlega. Aðstoðarskólastjórinn hefði vikið frá, eins og áður greinir, en vitnið farið í það að hringja í barnavernd, sviðsstjóra skóla- og frístundasviðs og lögreglu og láta vita hvað hefði gerst. Aðstoðarskólastjórinn hefði einhverju síðar komið til baka og maður í hvítum fötum verið með henni. Vitnið hefði á þeim tíma verið upptekið í fyrrgreindum símasamskiptum og átt mjög stutt samskipti við manninn. Vitnið kvaðst ekki muna vel þau samskipti en hún gæti hafa spurt hann til nafns og hvað hann væri að gera í skólanum. Hún hefði lýst þessu nánar hjá lögreglu og munað atvik betur á þeim tíma. Hún hefði beðið manninn um að bíða fyrir utan skrifstofuna en þegar hún hefði ætlað að tala við hann stuttu síðar hefði hann verið farinn. Lögregla hefði í framhaldi komið á staðinn. Þá kvaðst vitnið ekki hafa rætt við telpuna umræddan dag.

Vitnið greindi frá því að daginn eftir hefði brotaþolinn B komið að tali við sig og greint frá því að hafa verið á gangi skólans þegar maður, sem gæti hafa verið sami maður og daginn áður, hefði slegið hann aftan á rassinn og sagt við hann að það væri grín. Vitnið kvaðst strax hafa tilkynnt þetta til barnaverndar og þjónustumiðstöðvar, auk þess að ræða við fulltrúa lögreglu um þetta meinta atvik. Vitnið greindi einnig frá því að brotaþolinn C hefði, sama dag og B kom til hennar, greint frá því að maður, sem telpan taldi að væri sami maður og frá því deginum áður, hefði sett höndina á lærið á henni þar sem hún var inni í skólanum. Vitnið kvaðst einnig hafa tilkynnt þessi meintu atvik til barnaverndar sem og til þess fulltrúa lögreglu sem var með málið.

Vitnið greindi frá því að hin meintu atvik hefðu skekið mjög skólann og skólaumhverfið. Koma mannsins í skólann umræddan dag hefði verið óheimil eða andstætt því sem til var ætlast þar sem hann hefði ekki átt neitt erindi í skólann. Í kjölfarið hefði verið gripið til aukinna öryggisráðstafana, bætt úr merkingum o. fl.

6.

Lögreglumaður nr. K staðfesti frumskýrslu og greindi frá aðkomu sinni að útkalli um-ræddan dag í téðan skóla. Í framburði hans kom meðal annars fram að A hefði verið í öðru herbergi í umsjón skólastarfsmanns þegar lögregla kom á staðinn. Vitnið hefði rætt við skólastjóra og aðstoðarskólastjóra og fengið frá þeim upplýsingar um hvað hefði gerst. Vitnið hefði í samráði við varðstjóra á lögreglustöð kallað út rannsóknarlögreglu-mann úr miðlægri rannsóknardeild sem hefði komið á staðinn. Vitnið kvaðst jafnframt hafa reynt að finna út hver væri líklegur gerandi en nafngreindur stuðningsfulltrúi sem var á staðnum hefði veitt mikilvægar upplýsingar í því sambandi. Stuðningsfulltrúinn hefði verið búinn að hitta hinn grunaða í skólanum stuttu áður í tengslum við umrædd meint atvik og kannast við hann sem fyrrverandi nemanda og rámað í eiginnafn hans. Þá hefði stuðningsfulltrúanum verið unnt að grennslast nánar fyrir um frekari deili á viðkomandi og komið þeim upplýsingum til vitnisins stuttu síðar. Það hefði reynst vera ákærði. Engar upplýsingar hefðu komið fram um aðra mögulega brotaþola á meðan vitnið var á staðnum. Í framhaldi hefði vitnið reynt að finna ákærða á skráðu lögheimili og dvalarstað, án árangurs.

7.

Rannsóknarlögreglumaður nr. L greindi frá aðkomu sinni að málinu. Vitnið bar meðal annars um að hafa komið á staðinn í upphafi og tekið við stjórn rannsóknar. Vitnið hefði rætt við skólastjórnendur og fengið upplýsingar um hvað hefði gerst. Vitnið hefði einnig í upphafi tekið viðtalsskýrslu af A þar sem hún var í skólanum. Barnaverndarstarfsmaður hefði verið viðstaddur viðtalið og það verið tekið upp í hljóði og mynd. Telpunni hefði í umrætt skipti verið mjög brugðið og henni ekki liðið vel. Viðtalið hefði hins vegar gengið vel. Vitnið kvaðst hafa fengið upplýsingar frá starfsmanni skólans sem verið hafði í sam-skiptum við telpuna um hvar hið meinta brot hefði verið framið. Það hefði verið á nánar tilgreindum stað á fjórðu hæð skólans, sem nánar væri útskýrt í ljósmyndaskýrslu, svokölluðu risi við frístundaherbergi. Þær upplýsingar hefði fyrrgreindur starfsmaður skólans haft beint frá telpunni í samskiptum við hana umræddan dag. Vitnið kvaðst daginn eftir og/eða síðar hafa fengið upplýsingar frá skólastjóra símleiðis um að meintur gerandi kynni að hafa brotið gegn fleiri nemendum í skólanum, annars vegar B og hins vegar C.

8.

Vitnið D, móðir A, greindi meðal annars frá þvíað hafa umræddan dag fengið fregnir frá skólastjórnendum um hvað hefði gerst með telpuna. Þá hefði vitnið fengið aðra tilkynningu einhverju síðar, að lögreglan væri komin á staðinn og hvort leyfi væri veitt fyrir því að lögregla myndi ræða við telpuna. Vitnið kvaðst hafa komið á staðinn um tíu mínútum síðar. Þá hefði hún fregnað að meintur gerandi væri farinn af staðnum. Í fram-haldi hefði hún farið með telpuna heim og reynt að hughreysta hana. Telpan hefði verið mjög hrædd og fundist óþægilegt að vita til þess að meintur gerandi hefði komist undan og væri einhvers staðar á ferli. Þá hefði vitnið um kvöldið, í samtali við telpuna, fengið gleggri mynd á það sem gerðist. Telpan hefði greint frá því að hafa verið með leynistað í skúringarkompu undir stiga sem lá upp á risloft. Hún hefði ekki viljað vera úti í frímín-útum og ætlað að halda til í kompunni. Um hefði verið að ræða leynistað sem telpan hefði tekið upp á að útbúa sem notalegt afdrep fyrir sig. Telpan hefði verið á leiðinni þangað þegar hún hitti manninn við tröppurnar og hann bent henni á að fylgja sér upp á risloftið. Á risloftinu hefði verið frístundaaðstaða fyrir nemendur og telpan haldið að maðurinn væri nýr starfsmaður og að hann ætlaði að fylgja sér þangað. Þegar upp var komið, fyrir utan fyrrgreinda aðstöðu, hefði maðurinn beygt sig niður og farið að strjúka telpunni aftan á rassi og framan á. Telpan hefði náð að tísta upp úr sér að hún yrði að fara. Hún hefði gengið frá manninum sem hefði leyft henni að fara og hún síðan hitt starfsmann skólans hjá nálægu sérkennslurými. Telpan hefði í frásögn eftir á verið reið og vonsvikin út í sjálfa sig að hafa ekki brugðist við með öðrum og meira afgerandi hætti.

Næstu daga á eftir hefði telpunni liðið illa og það meðal annars birst í vondum draumum á nóttunni. Einnig hefði hún ekki viljað vera ein á ferli eða fara ein í strætisvagna innan borgarinnar. Þá hefði hún ekki viljað taka frekar þátt í tilteknu frístundastarfi. Vitnið kvaðst hafa brugðið á það ráð að fá leyfi fyrir telpuna úr skólanum og hún dvalist í öðru umhverfi á stað sem tengdist henni á landsbyggðinni. Það hefði gert telpunni gott og ró færst yfir hana. Telpan hefði gengið út frá því í sínum hugarheimi að búið væri að ná meintum geranda og að hann væri kominn í fangelsi. Telpan hefði í framhaldi skipt um grunnskóla þar sem ekki hefði verið hægt að hafa hana áfram í M út af því sem gerðist. Skólaskiptin hefðu haft góð áhrif á líðan telpunnar. Einhverjum mánuðum síðar hefði komið bakslag í líðan hennar þegar hún hefði talið sig sjá einhvern sem líktist hinum meinta geranda. Kvíði og vanlíðan hefði blossað upp aftur. Telpan hefði þá byrjað í sálfræðimeðferð í Barnahúsi sem hefði gengið vel.

9.

Vitnið, J sálfræðingur, staðfesti fyrrgreint vottorð og gerði nánar grein fyrir sálfræðimeðferð A í Barnahúsi. Í framburði vitnisins kom meðal annars fram að telpan hefði mætt í níu skipti í viðtöl á tímabili frá maí til september 2020. Framan af hefði ekki verið talin þörf á viðtölum þar sem hún virtist hafa jafnað sig á meintu broti samkvæmt upplýsingum frá foreldrum. Telpan hefði síðar talið sig hafa séð meintan geranda en fram að því hefði hún staðið í þeirri trú að hann væri í fangelsi. Þá hefði komið bakslag í líðan telpunnar og hún sýnt mikil merki um vanlíðan og það birst með tilteknum hætti. Það hefði leitt til þess að barnavernd óskaði eftir meðferðarviðtölum fyrir telpuna í Barnahúsi. Samkvæmt upplýsingum vitnisins, og því sem komið hefði fram í viðtölum, hefði brotaþola liðið illa í M eftir meint brot en það lagast til hins betra eftir að hún skipti um grunnskóla. Skólaskiptin hefðu hins vegar verið yfirstaðin þegar telpan byrjaði í téðum viðtölum. Meðferðarviðtöl hefðu gengið vel, telpan verið áhugasöm um fræðslu og annað sem farið var yfir og tekið virkan þátt. Hún hefði átt auðvelt með að tala um líðan sína og hugsanir. Hún hefði ekki verið með alvarleg áfallaeinkenni við prófanir í viðtölum en engu að síður hefði einhver kvíði verið til staðar samkvæmt upplýsingum frá foreldrum. Telpan hefði meðal annars greint frá því að öðru hvoru kæmu upp hugsanir um meint brot og hún verið með sektarkennd um eigin viðbrögð, meðal annars að hún hefði átt að bregðast öðruvísi við en hún gerði. Hún hefði meðal annars lýst því að hafa frosið og orðið mjög hrædd þegar meint brot átti sér stað. Unnið hefði verið með þessar hugsanir í viðtölum og þær ekki lengur verið fyrir hendi við lok meðferðar. Þá greindi vitnið frá því að vanlíðan gæti komið aftur fram síðar, meðal annars á unglings- og fullorðinsaldri og því gæti komið til að telpan þyrfti að fá frekari sálfræðimeðferð síðar á ævinni. Um viðtölin að öðru leyti vísast til fyrrgreindrar reifunar á efni sálfræðivottorðsins.

10.

Brotaþolinn B greindi meðal annars frá því að hafa verið í skólanum umræddan dag. Hann hefði verið staddur á unglingagangi á fyrstu hæð skólans. Hann hefði verið að koma úr kennslutíma og séð ókunnugan mann í hvítum fötum með nánar tilgreint útlit vera á ganginum. Maðurinn hefði verið að tala við nokkra félaga B sem hefðu verið búnir í kennslutíma á undan honum. Maðurinn hefði heilsað B og slegið hann létt á rassinn. Bkvaðst ekki hafa upplifað snertinguna sem kynferðislega og hann ekki hugsað mikið um þetta eftir á. Engin önnur snerting hefði verið af hálfu mannsins. Honum hefði hins vegar fundist þetta vera skrýtið af hálfu mannsins. Þá hefði hann sagt þremur félögum sínum frá því sem gerðist. Vinir hans hefðu daginn eftir sagt nafngreindum kennara frá því sem hann sagði þeim og kennarinn tekið hann tali. Hann hefði greint viðkomandi frá því sama. Þá hefði hann örugglega rætt við skólastjóra í framhaldinu án þess að hann myndi eftir því. B kvaðst einnig hafa greint móður sinni frá því sem gerðist þegar hann frétti af öðrum atvikum í skólanum, sem hefðu verið í fréttum, frá umræddum degi.

11.

Vitnið, Í, móðir B, gaf skýrslu símleiðis og greindi meðal annars frá því að skólastjóri hefði haft samband við sig út af B. Fram hefði komið að hann hefði verið sleginn á rassinn. B hefði ekki áður verið búinn að segja vitninu frá hinu meinta atviki en hann ætti það til að segja henni ekki frá því sem gerðist hjá honum. Vitnið hefði rætt við B og í þeirra samtali hefði komið fram að ókunnugur maður í skólanum hefði slegið hann í rassinn. Þá hefði B sagt manninn hafa áður verið búinn að bjóða vinum hans fíkniefni í skólanum, auk þess sem maðurinn hefði verið í annarlegu ástandi. B hefði ekki upplifað það sem gerðist sem kynferðislegt og ekki virst taka það nærri sér. Hann hefði verið ófús að ræða þessi meintu atvik frekar eða að frekari eftirmálar yrðu út af þeim.

12.

Brotaþolinn, C, bar meðal annars um að hafa umræddan dag verið á milli kennslutíma samkvæmt stundaskrá vegna veikinda hjá kennara. Hún hefði setið ein á ofni fyrir utan stofu stærðfræðikennara á fyrstu hæð skólans. Hún hefði séð ókunnugan mann koma inn í skólann án þess að það vekti sérstaka athygli hennar. Maðurinn hefði síðan sest við hliðina á henni og farið að tala við hana og spurt hana hvort hún væri að skrópa í tíma og hvar vinir hennar væru. Hann hefði talað íslensku með enskuslettum. Hún hefði svarað honum því sem rétt var og fært sig til hliðar frá honum. Maðurinn hefði þá fært sig nær henni og verið að reyna að spjalla áfram við hana og sett aðra höndina á lærið á henni. Það hefði verið á framanvert og utanvert lærið. Hann hefði ekki hreyft höndina til á lærinu en hins vegar kreist höndina saman þegar hann snerti hana. Hún hefði fengið kvíðahnút í magann og staðið upp og fært sig yfir til bekkjarbræðra sinna sem hún nafngreindi. Þeir hefðu verið staddir í nálægu rými en ekki verið í aðstöðu að sjá hvað gerðist. Þá hefði maðurinn farið á eftir henni. C kvaðst ekki geta lýst klæðnaði mannsins að öðru leyti en að hann hefði verið klæddur í hettupeysu. Þá lýsti hún nánar útliti mannsins. C kvaðst hafa vitað að eitthvað væri ekki rétt varðandi það sem gerðist með manninum. Hún hefði hins vegar ekki gert sér grein fyrir alvöru málsins fyrr en næsta dag á eftir þegar hún heyrði hvað hefði komið fyrir hina stelpuna í skólanum. Hún hefði verið í sjokki daginn eftir og fyrst sagt vinkonum og móður sinni frá því sem gerðist, sem og bekkjarbræðrum sínum. Þá hefði hún einnig talað við skólastjóra og aðstoðar-skólastjóra um hið sama. C kvaðst hafa fundið fyrir nánar tilgreindum óþægindum og kvíða eftir á sem hún tengdi við atvikið.

13.

Vitnið, N, móðir C, greindi meðal annars frá því að stúlkan hefði komið heim úr skólanum og verið mjög þögul og skrýtin í háttum. Það hefði verið eins og hún væri í áfalli. Hún hefði verið eins og með hnút í maganum og augljóst verið að eitthvað var að. Vitnið hefði spurt hana hvað hefði gerst og hún farið að tala um krakkana í skólanum og jafnframt greint frá því að það hefði komið maður inn í skólann. Sá hefði sest við hliðina á henni og henni fundist hann vera óþægilegur. Hún hefði fært sig og hann elt hana og sest aftur við hliðina á henni. Hann hefði síðan lagt höndina á lærið á henni. Hún hefði þá staðið upp og gengið strax inn í krakkahóp og haldið sig þar. Fyrrgreind frásögn hefði komið sama dag og meint atvik áttu sér stað eftir að stúlkan kom heim úr skólanum. Stúlkan hefði í kjölfarið verið mjög óörugg, brugðist illa við óvæntum snertingum og meint atvik haft áhrif á hana. Vitnið kvaðst hafa orðið hissa og talað við skólastjórann einhverju síðar í síma. Vitnið hefði fengið að vita að eitthvað meira hefði gerst gagnvart öðrum nemanda og það hefði verið upplifun vitnisins að lítið væri gert úr atvikinu gagnvart C. Það hefði verið eins og það væri ekki neitt. Þá kvaðst vitnið ekki vita hvernig það kom til að lögregla talaði við C en það hefði líklega verið fyrir tilstuðlan skólans.

IV.

Niðurstöður:

1.

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 gildir sú grundvallarregla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Sam-kvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Þá metur dómurinn hvert sönnunar-gildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en álykt-anir má leiða um það, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Í málum af þessum toga þarf að-greint og sjálfstætt sönnunarmat að jafnaði að fara fram um hvert og eitt meint brot og verður sakfelling fyrir eitt brot ekki notuð til sönnunar um sök í öðru, þótt hún kunni að geta gefið ákveðna vísbendingu um hvatir ákærða, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 359/2002, 658/2007 og 316/2013. Þá þarf rökstuðningur dómsins meðal annars að taka mið af framangreindu, sbr. dóm Hæstaréttar nr. 488/2014.

2.

Um 1. lið í ákæru héraðssaksóknara:

Ákærði neitar sök en kannast við að hafa komið inn í M á þeim degi sem hér um ræðir. Ákærði kannast við að hafa verið klæddur í hvít föt umræddan dag og hann hafi fylgt aðstoðarskólastjóra að skrifstofu skólastjóra og á leiðinni hitt skólaliða sem kannaðist við hann sem fyrrverandi nemanda við skólann. Samrýmist þetta framburði vitnisins Haðstoðarskólastjóra. Fyrir liggur að téður skólaliði, [...], veitti lögreglu upplýsingar síðar sama dag um deili á ákærða. Leikur þannig enginn vafi á því að það var ákærði sem kom í skólann umræddan dag og fór af staðnum áður en skólastjórnendur náðu að ræða betur við hann og áður en lögregla kom á staðinn.

Fyrir liggur að umræddur brotaþoli, A, hefur gefið skýrslu fyrir dómi þar sem hún lýsti með sérstaklega skýrum og greinargóðum hætti hvernig ókunnugur maður, klæddur í hvít föt, með nánar tilgreint útlit, sem getur passað við ákærða, gaf sig á tal við hana þar sem hún var stödd við heimanám eða í leik við kompu inni í skólanum og lét hana fylgja sér upp á hæðina fyrir ofan. Telpan lýsti því með skýrum hætti hvernig maðurinn kleip hana í rassinn og strauk læri hennar og kynfæri utan klæða. Telpan lýsti jafnframt hvar atvik þessi áttu sér stað, á svokölluðu risi fyrir utan frístundaherbergi. Í framburði hennar kom meðal annars fram að hún hefði á umræddum stað og tíma lesið á merkingu á spjaldi á hurð þar sem voru reglur. Ljósmyndir lögreglu sem teknar voru síðar sama dag sýna meðal annars umrætt svæði, þar með talið hvítt blað eða spjald á umræddri hurð sem virðast vera reglur. Styður þetta því framburð telpunnar um hvar meint brot var framið. Þá bendir allt til þess að telpan hafi greint vitninu G, atferlisþjálfa, frá hinu meinta broti í beinu framhaldi af því að hún fór frá geranda, og það hafi verið stuttu eftir að það var framið. Þá er ljóst af vætti G, sem og H aðstoðarskólastjóra, að frásögn telpunnar af hinu meinta broti og öðrum atvikum varðandi samskipti við meintan geranda var í öllum meginatriðum hin sama. Báðar báru þær um að telpan hefði verið trúverðug í frásögn. Greinilega kom fram í vætti aðstoðarskólastjórans að eitthvað var ekki í lagi hjá telpunni á þessum tíma þegar hún greindi frá. Þá kom sama frásögn greinilega fram í viðtali telpunnar stuttu síðar sama dag við rannsóknarlögreglumann nr. L. Ekkert í þeirri viðtalsfrásögn stangast sérstaklega á við skýrslu telpunnar síðar fyrir dómi. Viðtalið liggur fyrir uppritað orðrétt meðal gagna málsins og er auk þess í hljóð- og myndupptöku. Framburður telpunnar hefur því í öllum aðalatriðum verið skýr, stöðugur og afar trú-verðugur eins og hann birtist í gögnum málsins og hefur hann mikið gildi fyrir úrlausn þess.

Framburður telpunnar samrýmist einnig framburði vitnisins D, móður telpunnar, um fyrstu frásögn telpunnar síðar sama dag. Þá greindi móðirin frá vanlíðan telpunnar strax á eftir, röskun á daglegu lífi hennar eftir á, og hvernig var brugðist við þeim vanda í framhaldinu, þar með talið í meðferðarviðtölum hjá sálfræðingi á vegum Barnahúss. Hið sama kom í meginatriðum fram í vætti fyrrgreinds sálfræðings. Styður þetta einnig fram-burð telpunnar um að brotið hafi verið gegn henni kynferðislega.

Ákærði hefur frá upphafi neitað sök en kannast við að hafa verið í skólanum umræddan dag. Samkvæmt vætti fyrrgreindra skólastjórnenda liggur fyrir að ákærði var í heimildar-leysi þegar hann kom í skólann í umrætt skipti. Þrátt fyrir að þetta væri ekki beinlínis bannmerkt við innganga skólans hlaut ákærða engu að síður að hafa verið eða mátt vera ljóst, komandi í skólann á venjulegum skóladegi innan um börn og ungmenni, og án þess að gera vart við sig við skólastjórnendur, að honum væri þetta óheimilt. Breytir engu í því sambandi þótt hann hafi verið nemandi við skólann á sínum yngri árum. Ákærði sýndi þannig af sér skort á eðlilegri dómgreind umræddan dag. Samkvæmt vætti [...]aðstoðarskólastjóra, sem að nokkru samrýmist framburði ákærða, var nokkuð málum blandið hvort skýringar ákærða á ferðum hans í skólann umræddan dag væru réttar eða nægjanlega nákvæmar. Má vera að einhver hluti þeirra skýringa, eða hvernig var farið með það sem kom fram, kunni að skýrast af tungumálaörðugleikum eða misskilningi. Heilt á litið, miðað við framburð ákærða og vættis H, auk F skólastjóra, bendir hins vegar allt til þess að ákærði hafi að einhverju leyti leitast við að greina ekki með skýrum hætti frá því hver hann væri og hvað hann væri að gera í skólanum þegar höfð voru afskipti af honum. Er þetta til þess fallið að varpa sök á ákærða. Hið sama á við um það að ákærði skyldi taka upp á því að fara af staðnum þegar honum var ljóst að í það stefndi að skólastjórnendur hygðust ræða við hann og leita nánari skýringa á ferðum hans. Fram-burður ákærða um komu hans í skólann og hvað hann var að gera, hefur því ekki verið nægjanlega trúverðugur svo á honum verði byggt við úrlausn málsins hvað þennan ákærulið varðar.

Fyrir liggur og er óumdeilt að ákærði var í hvítum fötum umræddan dag í skólanum, útlit hans og aldur svipaði til frásagnar telpunnar sem kom, eins og áður greinir, fram strax í upphafi og þá hefur telpan verið skýr, stöðug og trúverðug í framburði um hvað gerðist og er það stutt framburðum annarra vitna eins og áður greinir. Að öllu þessu virtu er því hafið yfir skynsamlegan vafa, gegn neitun ákærða, að brotið var kynferðislega gegn telpunni og að ákærði hafi verið að verki í umrætt skipti. Liggur því fyrir lögfull sönnun um brot ákærða eins og því er lýst í 1. lið í ákæru héraðssaksóknara og verður ákærði sakfellur fyrir brot gegn 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

3.

Um 2. lið í ákæru héraðssaksóknara:

Ákærði neitar sök varðandi meint brot samkvæmt 2. lið í ákæru héraðssaksóknara. Hann kannast ekki við hafa slegið nemanda með hendinni á rassinn á meðan hann var í skól-anum. Af framburði hans verður ráðið að hann kannist við að hafa verið í vingjarnlegum samskiptum við nemendur á göngum skólans og mögulega kunni hann að hafa snert ein-hvern á öxlina, eða með öðrum álíka hætti, án þess þó að hann kannist sérstaklega við að B hafi komið þar við sögu. Brotaþolinn B bar meðal annars um það fyrir dómi að maður í hvítum fötum hefði heilsað honum og slegið hann létt á rassinn og hann hafi ekki upplifað þá meintu snertingu sem kynferðislega. Þá greindi hann frá öðrum samskiptum umrædds manns fyrir meint brot þar sem félagar B komu við sögu, auk annarra atvika á eftir þar sem hann virðist hafa greint félögum sínum frá því hvað gerðist o. fl. Framburður B hjá lögreglu var af sama toga og að framan greinir. Rannsóknargögn málsins bera hins vegar með sér að rannsókn lögreglu virðist fyrst og fremst hafa hverfst um brot ákærða samkvæmt 1. ákærulið. Fyrrgreind ætluð atvik í tengslum við meint brot samkvæmt 2. ákærulið gegn B virðast í raun lítið hafa verið rannsökuð af lögreglu, eins og gögn málsins liggja fyrir. Ekki virðist hafa verið athugað um hvaða félaga B var að ræða og hvort eða hvaða vitneskju þeir hefðu um meint brot eða önnur samskipti við téðan mann. Þá var ákærði mjög takmarkað spurður út í meint brot gegn B undir rannsókn málsins. Allt er þetta frábrugðið því sem almennt á við um rannsóknir mála af því tagi sem hér um ræðir. Framburður móður B og fyrrgreindra skólastjórnenda er ekki af þeim toga að hafi sérstaka þýðingu fyrir sönnunarstöðuna hvað framangreint varðar. Ákæruvaldið verður að bera hallann af því hvernig málið er lagt fyrir dóminn. Í meginatriðum stendur þannig orð gegn orði um meint brot ákærða. Að öllu framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, og þar sem annarra gagna nýtur ekki við til stuðnings framburði B, er ósannað að ákærði hafi brotið kynferðislega gegn honum, eins og greinir í ákæru. Verður ákærði því sýknaður af 2. lið ákæru héraðs saksóknara.

4.

Um 3. lið í ákæru héraðssaksóknara:

Ákærði neitar sök varðandi meint brot samkvæmt 3. lið í ákæru héraðssaksóknara. Hann kannast ekki við að hafa nálgast brotaþolann C í skólanum og hvað þá að hafa snert hana eins og greinir í þeim lið ákærunnar. Þá kannast ákærði ekki við að hafa sest hjá nemanda á göngum skólans á meðan hann var þar inni téðan dag. Brotaþoli hefur fyrir dómi borið um það að ókunnugur maður hafi komið og sest hjá henni og snert hana og elt, allt eins og greinir í 3. ákærulið. Hún hefði í framhaldi fært sig til nánar tilgreindra bekkjarfélaga sinna sem voru nálægir. Í framhaldi hefði hún verið í samskiptum við vinkonur, móður o. fl. og greint frá hinu meinta broti. Hjá lögreglu bar hún að mestu um hið sama og mundi þá eftir að maðurinn hefði verið í hvítum fötum. Eins og áður greinir í umfjöllun um 2. ákærulið þá bera rannsóknargögn málsins með sér að rannsókn lögreglu virðist nær eingöngu hafa hverfst um brot ákærða samkvæmt 1. ákærulið. Fyrrgreind ætluð atvik í tengslum við meint brot samkvæmt 3. ákærulið gegn C voru í raun lítið rannsökuð af lögreglu og er margt óljóst í því sambandi, til að mynda hvar og hvenær dagsins meint brot var framið, hver gat hafa verið að verki og hverjir voru nálægir, sem og varðandi fyrstu samskipti C við aðra þar sem hún greindi frá meintu broti eða öðrum atvikum í tengslum við það. Einnig var ákærði afar takmarkað spurður út í meint brot gegn C við rannsókn málsins. Er rannsókn lögreglu hvað þennan ákærulið varðar því í talsverðu ósamræmi við það sem almennt á við um rannsóknir mála af þessu tagi. Framburður móður C og fyrrgreindra skólastjórnenda er ekki af þeim toga að hafi sérstaka þýðingu fyrir sönnunarstöðuna, eins og málið er vaxið. Ákæruvaldið verður að bera hallann afþví hvernig málið er lagt fyrir dóminn. Í meginatriðum stendur þannig orð gegn orði um meint brot ákærða. Að öllu framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, og þar sem annarra gagna nýtur ekki við til stuðnings framburði C, er ósannað að ákærði hafi brotið kyn-ferðislega gegn henni, eins og greinir í ákæru. Verður ákærði því sýknaður af 3. lið ákæru héraðssaksóknara.

5.

Um ákærur lögreglustjóra:

Ákærði hefur játað skýlaust fyrir dómi þá háttsemi sem honum er gefin að sök samkvæmt ákæru lögreglustjóra 27. október 2020 og er játningin studd sakargögnum. Hið sama á við um ákæru lögreglustjóra 2. mars 2021. Samkvæmt því verður ákærði sakfelldur fyrir brot samkvæmt fyrrgreindum ákærum og eru þau rétt færð til refsiákvæða.

6.

Um ákvörðun refsingar:

Ákærði er fæddur í [...] í [...] en hefur búið hér á landi frá barnsaldri. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 20. október 2020, á hann að baki sakaferil sem nær aftur til ársins 2015. Það sem hér skiptir einkum máli er að hann var með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 15. júní 2020 sakfelldur fyrir fjárdrátt og gert að sæta fangelsi í sex mánuði, þar af þrjá mánuði skilorðsbundið í tvö ár. Með þeim dómi var dæmdur upp eldri þriggja mánaða skilorðsdómur sama héraðsdómstóls frá 3. nóvember 2017 þar sem ákærði var sakfelldur fyrir tilraun til ráns. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 20. nóvember 2019 var ákærði sakfelldur fyrir ölvunarakstur og akstur án ökuréttinda og dæmdur til sektargreiðslu og fimm ára ökuréttarsviptingar. Ákærði gekkst undir viður-lagaákvörðun fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 13. febrúar 2019 vegna aksturs sviptur öku-rétti. Þá gekkst ákærði undir sátt hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 4. des-ember 2017 fyrir sams konar umferðarlagabrot. Fleiri eldri lögreglustjórasáttir vegna annarra brota af svipuðum toga, auk brota vegna varslna á fíkniefnum, eru tilgreind á sakavottorðinu.

Umferðarlagabrot þau sem ákærði er nú sakfelldur fyrir samkvæmt ákærum lögreglu-stjóra voru framin eftir uppsögu dómsins frá 15. júní 2020. Brot það sem ákærði er sak-felldur fyrir samkvæmt 1. lið í ákæru héraðssaksóknara var framið fyrir uppsögu þess dóms og ber að fara með það sem hegningarauka. Að þessu virtu fer um ákvörðun refsingar samkvæmt 60., 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga og verður nú að dæma upp hinn þriggja mánaða skilorðsbundna hluta dómsins frá 15. júní 2020 og ákvarða refsingu í einu lagi. Sakaferill ákærða horfir heilt á litið til refsiþyngingar, sbr. 5. tölul. 70. gr. sömu laga. Brot ákærða, með því að aka í tvö aðgreind skipti sviptur ökurétti samkvæmt ákærum lögreglustjóra, ber að fara með í einu lagi sem aðra ítrekun (3. brot), sbr. dómvenju. Kynferðisbrot ákærða samkvæmt 1. lið í ákæru héraðssaksóknara beind-ist gegn mikilvægum verndarhagsmunum ungs brotaþola í aðstæðum þar sem hún átti að vera örugg og af þessu hlaust andlegt tjón og önnur röskun í lífi barnsins. Horfir þetta til refsiþyngingar, sbr. 1. og 2. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Ákærða til málsbóta, sbr. 8. tölul. 1. mgr. sömu lagagreinar, verður litið til þess að hann hefur játað brot gegn umferðarlögum, auk þess sem hann var samstarfsfús við rannsókn málsins varðandi sakarefni samkvæmt ákæru héraðssaksóknara. Að öllu framangreindu virtu er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði. Vegna alvarleika fyrrgreinds kynferðisbrots, sakaferils ákærða og dómvenju vegna ítrekaðra sviptingarakstursbrota er ekki unnt að skilorðsbinda refsinguna.

7.

Um einkaréttarkröfu:

Við úrlausn á miskabótakröfu vegna brotaþolans A ber að líta til þess að ákærði hefur verið sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 202. gr. í almennum hegningarlögum. Eru því ekki efni til að vísa bótakröfunni frá dómi. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði með ólögmætum og saknæmum hætti bakað sér skaðabótaábyrgð. Brotaþoli á því rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. síðari breytingar. Við ákvörðun miskabóta verður litið til grófleika hátt-seminnar, röskunar og andlegs tjóns brotaþola, sem stutt er gögnum. Miskabætur verða eins og hér stendur á ákveðnar að álitum og með hliðsjón af dómvenju, 500.000 krónur, og verður ákærða gert að greiða lögráðamanni, fyrir hönd téðs brotaþola, þá fjárhæð með vöxtum, eins og nánar greinir í dómsorði. Upphafstími dráttarvaxta miðast við þingfest-ingardag málsins, 4. febrúar 2021.

8.

Um sakarkostnað o. fl.:

Með hliðsjón af framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 235. gr., sbr. 233. gr., laga nr. 88/2008 ber aðdæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar. Til þess kostnaðar teljast málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ráðast að mestu af tímaskýrslu, 1.650.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Vegna úrslita málsins verður ákærði dæmdur til að greiða þrjá fjórðu hluta framangreindra málsvarnarlauna, eða samtals 1.237.500 krónur, en fjórðungur þeirra verður felldur á ríkissjóð. Til sakarkostnaðar sem lagður verður að fullu á ákærða telst einnig þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþolans A, A-kvk-ef B-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ræðst að mestu af tímaskýrslu, 470.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Þessu til viðbótar er meðal sakarkostnaðar útgjöld samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins, 45.000 krónur, sem ákærða verður einnig gert að greiða að fullu.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kvk-nf H-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 1. janúar 2021 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í níu mánuði.

Ákærði greiði D, fyrir hönd ólögráða dóttur hennar, A, 500.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr., sbr. 4. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. september 2019, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga, frá 4. febrúar 2021 til greiðsludags.

Ákærði greiði samtals 1.752.500 krónur í sakarkostnað til ríkissjóðs, og eru þar innifaldir þrír fjórðu hlutar málsvarnarlauna skipaðs verjanda hans, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, sem í heild nema 1.650.000 krónum með virðisaukaskatti, þóknun skipaðs réttargæslu-manns brotaþolans A, A-kvk-ef B-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, 470.000 krónur með virðisaukaskatti, auk 45.000 króna í annan sakarkostnað. Að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði.

D-kk-nf K-kk-nf