E-1457/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 9. september sl., höfðaði stefnandi, Faxaflutningar ehf., Viðarhöfða 6, Reykjavík, hinn 23. október 2013, gegn stefnda, Verktakafélaginu Glaumi ehf., Birkihæð 5, Garðabæ.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða stefnanda 7.588.584 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. desember 2011 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi einnig málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefnda krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda, en til vara að stefnukröfurnar verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst stefnda málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I

Málsatvik eru þau að á fyrri hluta árs 2011 hafði stefnda samband við fyrirsvarsmann stefnanda og óskaði eftir afnotum af borvagni stefnanda í þágu stefnda. Var borvagninn nýttur við opnun nýrrar grjótnámu nærri Vík í Mýrdal í tengslum við gerð varnargarðs við Vík. Borvagninum fylgdi einn starfsmaður frá stefnanda.

Hvað varðar efni samnings aðila þá liggur frammi í málinu tölvupóstur fyrirsvarsmanns stefnanda frá 11. maí 2011. Í tölvupóstinum, sem var ítrekun á pósti fyrirsvarsmannsins sama efnis frá 4. sama mánaðar, segir meðal annars svo:

„Sæll D-kk-nf endilega staðfestu póstinn.

Sæll finnst betra að hafa eitthvað skriflegt á milli okkar svo ekki verði neinn misskilningur en samkvæmt því sem við töluðum um þann 2. maí þá stendur vinnan yfir í 2 mánuði með borvagninn og heildar verð fyrir þessa 2 mánuði er 3.300.000 + vsk í þurleigu (sic) og leggst þá svona út per mánuð:

Borvagn 1.150.000 + vsk per mánuð

útseld vinna maður 2.800 + vsk Per klst

ef til kemur vinnuskúr þá er hann á 1500 kr + vsk per dag þangað til honum er skilað

borstál og annað sem þarf að bora skaffar Glaumur ehf ásamt öllu sprengiefni og því sem þarf til að sprengja ásamt flutning á bornum á vinnusvæði og þegar bornum er skilað að verki loknu.

Varstu svo ekki að tala um að gera upp á 2ja vikna fresti og greiðsla viku seinna??“

Fyrirsvarsmaður stefnda svaraði póstinum 15. sama mánaðar með eftirfarandi orðum: „Jú það er svona sem viðtöluðum (sic) um.“

Vegna nota borvagnsins og vinnu starfsmanns stefnanda í þágu stefnda gaf stefnandi út fimm reikninga:

Nr. reiknings Útgáfudags. Fjárhæð með vsk.

0000310 31.05.2011 1.565.754

0000311 30.06.2011 3.061.949

0000313 15.8.2011 2.468.297

0000314 20.9.2011 1.506.000

0000315 14.12.2011 2.459.709

Samtals: 11.061.709

Samkvæmt framlögðum yfirlitum að baki reikningum stefnanda voru reikningarnir gefnir út vegna tímabilsins maí 2011 til október sama ár.

Fyrir liggur að stefnda hefur greitt inn á reikninga stefnanda með eftirfarandi hætti: 500.000 krónur 23. maí 2011, 400.000 krónur 6. júní 2011, 1.000.000 króna 16. júní 2011, 1.000.000 króna 1. júlí 2011, 1.300.000 krónur 15. júlí 2011, 1.300.000 krónur 28. júlí 2011, 800.000 krónur 17. ágúst 2011, 800.000 krónur 31. ágúst 2011, 800.000 krónur 28. september 2011, 150.000 krónur 31. október 2011, 200.000 krónur 7. nóvember 2011, 300.000 krónur 15. nóvember 2011 og 100.000 krónur 21. nóvember 2011.

Hinn 28. júní 2013 sendi lögmaður stefnanda innheimtubréf til stefnda þar sem krafist var greiðslu á ógreiddum reikningsfjárhæðum, sem og afslætti er stefnandi heldur fram að stefnda hafi verið gefinn af leigu borvagnsins. Áður höfðu fyrirsvarsmenn aðila verið í tölvupóstsamskiptum varðandi uppgjörið. Nefndan afslátt segir stefnandi hafa verið felldan niður vegna vanskila stefnda, en hann hafi verið bundinn því skilyrði að stefnda stæði í skilum við stefnanda. Stefnda hefur hafnað sjónarmiðum stefnanda um skilyrtan afslátt, svo sem nánar verður rakið síðar.

Svar lögmanns stefnda við innheimtubréfi stefnanda barst félaginu 8. október 2013. Í bréfinu var öllum kröfum stefnanda hafnað. Í kjölfarið höfðaði stefnandi mál þetta 23. október 2013 samkvæmt áðursögðu.

II

Stefnandi segir stefnda hafa áætlað að hið umdeilda borverk tæki um tvo mánuði. Stefnda hafi borið fulla ábyrgð á því að sú áætlun félagsins stæðist. Kæmi í ljós, svo sem síðar hafi orðið, að stefnda þyrfti borinn lengur, hafi félaginu borið að greiða viðbótarleigu fyrir þann tíma. Þannig hafi enda farið. Stefnda hafi óskað eftir því að halda bornum áfram í verkinu ásamt einum starfsmanni stefnanda. Stefnandi hafi í kjölfarið haldið áfram að gefa út og senda stefnda reikning mánaðarlega, bæði vegna vinnunnar og leigunnar á bornum. Hafi stefnda greitt hlutagreiðslur inn á reikningana allt sumarið og staðið nokkurn veginn í skilum. Í ágúst hafi stefnda enn verið að greiða inn á reikningana. Stefnda hafi ekki mótmælt þeim reikningum, sem gefnir hafi verið út að tveggja mánaða tímabilinu loknu, heldur þvert á móti staðfest greiðsluskyldu sína í verki með því að greiða ítrekað inn á reikningana samkvæmt áðursögðu.

Að áliðnum ágústmánuði hafi málsaðilar samið um tiltekinn afslátt af mánaðarlegu leiguverði borvagnsins gegn því að reikningar yrðu greiddir á gjalddaga. Loks hafi verið samið svo um við útgáfu lokareiknings 14. desember 2011 að afsláttur héldist til 31. þess mánaðar, en félli niður ef útistandandi reikningar yrðu ekki greiddir fyrir þann dag. Afslátturinn hafi verið ákveðinn 25% fyrir ágúst en 75% fyrir mánuðina september til nóvember 2011.

Í september 2011 hafi greiðslur tekið að berast of seint frá stefnda. Í október og nóvember 2011 hafi stefnda síðan einungis greitt lítillega inn á útgefna reikninga. Það hafi verið fyrst um miðjan október 2011 sem stefnda hafi farið fram á aukna lækkun á reikningum stefnanda. Í tölvupósti frá fyrirsvarsmanni stefnda 19. þess mánaðar hafi komið fram viðurkenning stefnda á því að félagið stæði í skuld við stefnanda. Segir stefnandi loforð stefnda um að standa skil á sínu ekki verða skilið öðruvísi en svo að félagið hafi ætlað að greiða útistandandi skuld við stefnanda samkvæmt útgefnum reikningum. Eftir sendingu tölvupóstsins hafi stefnda hins vegar einungis greitt stefnanda 600.000 krónur.

Hvað varðar efni samnings aðila vísar stefnandi sérstaklega til þess að í tölvupósti fyrirsvarsmanns félagsins til stefnda frá 11. maí 2011 hafi verið augljós misritun. Þar hafi réttilega verið sagt að þurrleiga á borvagninum væri 3.300.000 krónur + vsk. fyrir tvo mánuði, sem geri 1.650.000 krónur + vsk. á mánuði. Misritunina hafi verið að finna neðar í póstinum en þar hafi leigan verið sögð 1.150.000 krónur + vsk. á mánuði, sem auðvitað hafi átt að vera 1.650.000 krónur. Þetta atriði hafi strax verið leiðrétt munnlega við fyrirsvarsmann stefnda eftir að pósturinn hafði verið sendur og verið margstaðfest í samskiptum aðila. Þá hafi skýrlega komið fram á yfirlitum, sem stefnda hafi verið send, að leigan væri 1.650.000 krónur á mánuði.

Svo sem fram komi í samningi aðila hafi verið um þurrleigu á bornum að ræða, auk þess sem keypt hafi verið þjónusta eins manns á tímagjaldi. Þurrleiga sé hugtak sem sé vel þekkt en líkja mætti henni við að taka bílaleigubíl á leigu. Leigjandinn beri þá ábyrgð á rekstrinum, ráði menn til verksins, kaupi nauðsynlegar vörur/verkfæri o.s.frv. og annist viðhald. Leigjandinn greiði síðan þóknun til eigandans sem eigi að standa undir fjárfestingarkostnaði og umsýslu eigandans.

Stefnandi segir kröfur sínar í málinu annars vegar á því reistar að stefnda beri að greiða hina útgefnu reikninga, að því leyti sem þeir séu enn ógreiddir. Hins vegar sé á því byggt af hálfu stefnanda að í síðasta lagi 31. desember 2011 hafi stofnast skylda hjá stefnda til að greiða þá fjárhæð sem gefin hafi verið í afslátt af leiguverði borvagnsins með því skilyrði að reikningar yrðu að öðru leyti greiddir á gjalddaga.

Svo sem útlistað sé að framan hafi hinir umdeildu fimm reikningar verið samtals að fjárhæð 11.061.709 krónur. Innborganir stefnda hafi hins vegar numið samtals 8.650.000 krónum. Þar sem stefnandi hafi, sbr. framlagðan tölvupóst, veitt stefnda greiðslufrest til 31. desember 2011 hafi stefnandi ákveðið að krefja ekki um dráttarvexti af einstökum reikningum frá gjalddögum þeirra heldur einungis af heildarfjárhæð í vanskilum frá þeim degi. Þar sem stefnda hafi einungis greitt stefnanda 8.650.000 krónur beri stefnda að standa skil á mismuninum á þeirri fjárhæð og 11.061.709 krónum, eða 2.411.709 krónum, auk dráttarvaxta af þeirri fjárhæð frá 31. desember 2011 til greiðsludags.

Að baki reikningunum standi yfirlit þar sem fram komi sundurliðun á milli vinnuliðar og þurrleigu á borvagninum. Til þeirra sé vísað hvað varði nánari útlistun og sundurliðun. Á reikningunum komi einnig fram afsláttarliður af leigunni. Stefnda hafi enn ekki mótmælt þessum yfirlitum, eða kröfum stefnanda yfir höfuð, með rökstuddum hætti, enda hafi reikningarnir verið gefnir út á grundvelli upphaflegs samnings aðila og eftirfarandi munnlegra samninga aðila um afslátt sem gerðir voru þegar verkið dróst á langinn. Hvað sem öðru líði beri því að líta svo á að með því að mótmæla hvorki reikningum né yfirlitum við útgáfu þeirra hafi stefnda, með tómlæti sínu, fallist á fjárhæðir reikninganna og þá útreikninga og yfirlit sem að baki þeim lágu.

Það hafi fyrst verið með bréfi lögmanns stefnda 8. október 2013 sem félagið hafi sett fram mótmæli og gert athugasemdir við framangreinda reikninga. Í bréfinu hafi í fyrsta lagi verið á því byggt að aðilar hefðu samið svo um að greiða ætti 3.300.000 krónur, auk virðisaukaskatts, fyrir verkið í heild, eða 4.141.500 krónur með virðisaukaskatti. Haldi stefnda því nú fram að þar sem félagið hafi greitt stefnanda 9.280.000 krónur hafi það ofgreitt stefnanda. Augljóst sé samkvæmt framansögðu að þetta standist ekki. Þá sé í tilvitnuðu bréfi lögmanns stefnda á engan hátt útskýrt hvers vegna stefnda hafi greitt rúmlega tvöfalda þá fjárhæð til stefnanda á samningstímanum ef samningur aðila hljóðaði einungis upp á rúmar 4.000.000 króna. Þá séu þessar staðhæfingar í hróplegu ósamræmi við tölvupóstsamskipti aðila á samningstímanum. Þannig hafi fyrirsvarsmaður stefnda staðfest í tölvupósti 21. október 2011 að „auðvitað munum við greiða meira.“ Stefnda hafi þannig viðurkennt að standa ennþá í skuld við stefnanda á nefndum tímapunkti þrátt fyrir að félagið hefði þá þegar verið búið að greiða 7.900.000 krónur. Það verði að telja allrar athygli vert í ljósi þess að í áðurnefndu bréfi lögmanns stefnda hafi því verið lýst yfir að samkvæmt samningi aðila hafi stefnandi einungis átt rétt á greiðslu samtals að fjárhæð 4.141.500 krónur. Af þeim sökum liggi í augum uppi að þessi málatilbúnaður stefnda geti ekki staðist.

Stefnandi vísar enn fremur til þess að í títtnefndu bréfi lögmanns stefnda sé því haldið fram að stefnandi hafi ætlað að ljúka hinu umsamda verki á tveimur mánuðum og að stefnda geti ekki borið ábyrgð á því að stefnandi hafi verið lengur að vinna verkið en hann hafi ráðgert í upphafi. Ljóst sé að þessar fullyrðingar stefnda standist ekki. Í fyrsta lagi megi í því sambandi vísa til alls framangreinds, þ.m.t. tómlætis stefnda við að hafa uppi mótmæli, teldi hann ekki hvíla á sér skyldu til að greiða fyrir annað en upphaflegu tvo mánuðina. Í öðru lagi hafi stefnda staðfest skilning stefnanda í verki með því að greiða langt umfram mánuðina tvo. Í þriðja lagi hafi skýrt verið tekið fram í upphafi samnings aðila að um þurrleigu væri að ræða en ekki verktöku. Það hafi því verið stefnda sjálft sem áætlað hafi verktímann og ráðið því hversu lengi félagið hefði borinn á leigu gegn greiðslu leigugjalds, umfram hina upphaflegu tvo mánuði. Í fjórða lagi hafi það verið staðfest í tölvupóstsamskiptum aðila að það hafi verið stefnda en ekki stefnandi sem áætlað hafi verktímann. Þetta megi til dæmis ráða af tölvupósti stefnda 19. október 2011 þar sem fyrirsvarsmaður stefnda segi meðal annars: „Flestir þessara liða hafa gengið eftir eins og ég áætlaði. Með verði á borun tók ég mið af því sem ég hef séð upplifað á þeim fjölmörgu vinnustöðum þar sem ég hef verið með bora í vinnu.“ Af tilvitnuðum orðum segir stefnandi ljóst að fyrrgreindar staðhæfingar í bréfi lögmanns stefnda standist ekki nánari skoðun. Samkvæmt því og öðru framangreindu beri því að fallast á kröfu stefnanda um að stefnda verði gert að greiða eftirstöðvar reikninganna.

Kröfur sínar í málinu kveður stefnandi einnig byggjast á því að stefnda beri að greiða afslátt sem fallið hafi niður 31. desember 2011. Um sé að ræða 25% afslátt af mánaðarleigu í ágústmánuði 2011 og 75% afslátt af mánaðarleigu fyrir mánuðina september til nóvember 2011. Samtals nemi þessi hluti dómkrafna stefnanda 5.176.875 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum. Málsaðilar hafi samið svo um að stefnda fengi umræddan afslátt með því skilyrði að félagið stæði að öðru leyti í skilum með reikninga. Á lokareikningi nr. 0000315 hafi komið skýrt fram að afslátturinn héldist ef stefnda gerði upp í síðasta lagi 31. desember 2011. Það hafi félagið hins vegar ekki gert.

Stefnandi vísar til þess að afsláttarins sé skýrlega getið á yfirlitum sem stefnda hafi verið send. Því sé ljóst að greiðsluskylda stefnda vegna brottfalls afsláttarins hafi raknað við þegar félagið greiddi ekki útistandandi fjárhæð, 2.411.709 krónur, hinn 31. desember 2011. Stefnda hafi haft lokafrest til þess dags til að greiða nefnda fjárhæð, ella félli afslátturinn niður. Stefnda hafi enn ekki greitt skuld sína við stefnanda samkvæmt reikningunum og því sé augljóst að afslátturinn hafi fallið niður. Sá hluti kröfu stefnanda, sem sé vegna brottfalls afsláttarins, hafi verið gjaldkræfur frá og með 31. desember 2011 og beri dráttarvexti frá þeim degi.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi einkum til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga.

III

Stefnda vísar til þess að stefnandi hafi tekið að sér í verktöku að bora og losa 46.000 m3 af lausu efni fyrir stefnda. Stefnandi hafi ætlað að ljúka verkinu á tveimur mánuðum. Samkvæmt samningi aðila hafi heildarþóknun fyrir verkið átt að vera sú að að stefnda greiddi 1.150.000 krónur á mánuði, auk virðisaukaskatts, fyrir bortæki og 500.000 krónur á mánuði fyrir manninn miðað við 2.800 krónur á klukkustund að viðbættum virðisaukaskatti. Samtals hafi stefnda því átt að greiða stefnanda 3.300.000 krónur fyrir hið umsamda verk, auk virðisaukaskatts. Umfang verksins hafi hins vegar reynst um það bil 13% meira en ráðgert hafi verið í upphafi. Þannig hafi verið losaðir 53.000 m3 í stað 46.000 m3.

Af hálfu stefnda er á það bent að stefnandi hafi annast gerð samnings aðila og hann verði því að bera hallann af óskýrleika hans. Mótmælir stefnda því sérstaklega að augljós misritun sé í samningnum, svo sem stefnandi haldi fram.

Stefnda kveður megineðli verksamninga vera að skilað sé fyrirfram ákveðnu verki fyrir fyrirfram ákveðið verð. Stefnda beri af þeim sökum ekki ábyrgð á því að stefnandi hafi verið lengur að vinna hið umsamda verk heldur en hann hafi gert ráð fyrir í upphafi.

Skilgreiningu stefnanda á hugtakinu „þurrleiga“ mótmælir stefnda sem rangri. Hvorki rekstur né viðhald sé innifalið í þurrleigu. Þess utan hafi ástand bors stefnanda verið langt frá því að vera viðunandi. Umtalsverður tími hafi af þeim sökum farið í viðhald og viðgerðir hjá stefnanda. Hafi allnokkur kostnaður fallið á stefnda vegna ástands bortækisins. Þeim kostnaði beri að bæta við greiðslur stefnda til stefnanda vegna verksins. Þá hafi tafir orðið á því að unnt væri að hefja framkvæmdir vegna ástands borsins.

Samkvæmt framlögðu yfirliti yfir greiðslur stefnda hafi félagið greitt stefnanda 8.650.000 krónur fyrir hið umsamda verk, að virðisaukaskatti meðtöldum. Þá hafi stefnda einnig greitt umtalsverðan kostnað vegna viðgerða á bornum sem leitt hafi til hækkunar greiðslna fyrir borinn. Stefnda hafi því greitt stefnanda meira en félaginu bar.

Stefnda hafnar því að félagið hafi sýnt af sér tómlæti í málinu. Stefnda hafi ítrekað mótmælt reikningum stefnanda og hafi stefnandi að nokkru leyti tekið tillit til þeirra mótmæla við útgáfu reikninga sinna. Í framlögðum tölvupósti milli aðila felist engin viðurkenning á greiðsluskyldu stefnda heldur einungis vilji félagsins til þess að leiða ágreining aðila til lykta með samkomulagi. Slíkt samkomulag hafi hins vegar ekki tekist.

Fallist dómurinn ekki á að stefnandi hafi tekið að sér verkefnið fyrir fyrirfram umsamið verð sé á því byggt af hálfu stefnda að einingaverð í samningi aðila ráði. Um það vísi stefnda til greinar 9.4 í ÍST 30:2003 þar sem segi: „Ef reiknivillur eða ósamræmi er í tilboði ræður einingarverð í tilboðsskrá og skal tilboð leiðrétt með tilliti til þess.“ Samhljóða ákvæði sé nú að finna í grein 2.7.4. í ÍST 30:2012. Þrátt fyrir að ekki hafi verið vísað sérstaklega til ÍST 30 staðalsins í samningi aðila beri að líta til framangreinds ákvæðis hans við úrlausn málsins. Þá sé tilvitnuð regla einnig ólögfest grunnregla í verktakarétti.

Stefnda vísar til þess að samkvæmt framlagðri sundurliðun stefnanda sjálfs fyrir tímabilið maí til október 2011 hafi vinnustundir verið samtals 843,5 klst., leigutími fyrir borinn hafi verið 3,75 mánuðir og þá hafi vinnugámur verið leigður í samtals 206 daga. Því sé rétt reikningsfjárhæð fyrir hið umsamda verk, samkvæmt þeirri sundurliðun stefnanda sjálfs er fylgt hafi útgefnum reikningum hans, eftirfarandi: Vinna 843,5 klst. * 2800 krónur = 2.361.800 krónur + leiga á bor 3,75 mánuðir * 1.150.000 krónur = 4.312.500 krónur + leiga á vinnugámi 206 dagar * 1.500 krónur = 309.000 krónur. Samtala þessara þriggja fjárhæða, 6.983.300 krónur, að viðbættum 25,5% virðisaukaskatti, eða 8.764.042 krónur, myndi þá fjárhæð sem varakrafa stefnda um lækkun byggist á.

Svo sem áður hafi verið rakið hafi stefnda greitt stefnanda 8.650.000 krónur fyrir verkið, auk kostnaðar vegna viðhalds tækisins sem verið hafi stefnda óviðkomandi. Verði á varakröfu stefnda um lækkun dómkrafna fallist beri félaginu því samkvæmt framansögðu að greiða stefnanda 114.042 krónur.

Stefnda mótmælir því harðlega að stefnandi hafi veitt félaginu afslátt með því skilyrði að greitt yrði fyrir tiltekinn tíma. Hlutagreiðslur hafi verið tilkomnar vegna takmarkaðrar notkunar borsins í maí, ágúst, september og október 2011. Þá hafi leigugreiðslur fyrir borinn einnig verið lækkaðar vegna ófullnægjandi afkasta og ítrekaðra bilana. Niðurfelling afsláttar sé því síðari tíma skýring af hálfu stefnanda sem beri að hafna. Auk þess sé á reikningum nr. 310, 311, 313 og 314 engan fyrirvara að finna um afsláttarkjör gegn greiðslu fyrir ákveðinn tíma. Stefnanda hefði verið í lófa lagið að setja slíkan fyrirvara á reikningana, hefði það verið ætlunin. Það hafi stefnandi hins vegar ekki gert. Hvað sem líði skýringu stefnanda um afsláttarkjör verði stefnda ekki krafið um frekari greiðslur vegna þeirra reikninga vegna niðurfellingar afsláttar.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnda til almennra reglna samninga-, kröfu- og verktakaréttar. Stefnda vísar enn fremur til íslensks staðals, ÍST 30, sem félagið kveður hafa að geyma almenna útboðs- og samningsskilmála um verkframkvæmdir.

IV

Af hálfu stefnda er á því byggt að málsaðilar hafi gert verksamning sín á milli þess efnis að stefnandi tæki að sér sem verktaki að bora og losa 46.000 m³ af lausu efni fyrir stefnda. Í I. kafla dómsins er tekinn orðrétt upp tölvupóstur fyrirsvarsmanns stefnanda til stefnda frá 11. maí 2011, en stefnda hefur vísað til þess að í tölvupóstinum sé að finna samning aðila um uppgjör þess verks sem stefnandi hafi tekið að sér að vinna fyrir stefnda. Framhjá því verður hins vegar ekki litið að í tölvupóstinum er sérstaklega tekið fram að stefnda leigi umræddan borvagn af stefnanda, sbr. orðið „þurleigu“ (sic) í póstinum. Þá er þar enn fremur tilgreindur ákveðinn leigutími, þ.e. tveir mánuðir. Að þessu athuguðu verður ekki á það fallist með stefnda að samningur aðila hafi verið hefðbundinn verksamningur.

Ljóst er af framlögðum tölvupóstum fyrirsvarsmanna aðila frá 11. og 15. maí 2011 að upphaflega tók stefnda umræddan borvagn á leigu af stefnanda í tvo mánuði. Með framlögðum reikningum, yfirliti yfir greiðslur stefnda og tölvupóstum fyrirsvarsmanns stefnda frá 13. og. 19. október 2011 verður og að telja í ljós leitt að samkomulag hafi orðið með aðilum um áframhaldandi leigu stefnda á borvagninum. Samkvæmt því og öðru framangreindu verður ekki á það fallist með stefnda að sýkna beri félagið af kröfum stefnanda á þeim grundvelli að stefnandi hafi tekið að sér afmarkað verk fyrir stefnda fyrir verð sem samið hafi verið um fyrirfram, þ.e. 3.300.000 krónur.

Stefnda hefur réttilega á það bent að ósamræmi sé annars vegar milli hinna útgefnu reikninga og þeirra yfirlita er standa að baki reikningunum og hins vegar þess sem fram kemur í tölvupóstum fyrirsvarsmanns stefnanda frá 4. og 11. maí 2011, en sá síðari er samhljóða ítrekun á hinum fyrri, hvað varðar mánaðarlegt leiguverð fyrir borvagn stefnanda. Í tölvupóstunum segir að leiguverðið sé 1.150.000 krónur á mánuði, auk virðisaukaskatts, en á yfirlitunum öllum er fjárhæðin sögð 1.650.000 krónur, auk virðisaukaskatts, og grundvallast útgefnir reikningar á þeirri fjárhæð.

Stefnandi heldur því fram að í tölvupóstunum hafi umrædd leigufjárhæð einfaldlega misritast. Hefur stefnandi á það bent í því sambandi að 1.650.000 króna leiga í tvo mánuði geri samtals 3.300.000 krónur, en það sé einmitt sú fjárhæð sem tilgreind sé í áður tilvitnuðum tölvupóstum sem heildarverð fyrir leigu á borvagninum í tvo mánuði, án virðisaukaskatts.

Svo sem að framan er rakið lá til grundvallar öllum hinum fimm umdeildu reikningum að leiguverð fyrir borvagninn í heilan mánuð væri 1.650.000 krónur. Hefur ekkert haldbært komið fram um það í málinu að stefnda hafi mótmælt því verði fyrr en með bréfi lögmanns félagsins 8. október 2013. Sýndi stefnda því af sér mikið tómlæti við að halda fram meintum rétti sínum til lægri mánaðarlegrar leigugreiðslu fyrir borvagninn. Að þessu gættu og með vísan til alls þess sem að framan er rakið verður lagt til grundvallar við úrlausn málsins að leiguverð fyrir borvagninn á mánuði í viðskiptum aðila hafi numið 1.650.000 krónum, auk virðisaukaskatts. Í þessu sambandi skal sérstaklega tekið fram að hvergi í þeim gögnum sem frammi liggja í málinu, og að einhverju leyti geta talist vera upplýsandi um samningssamband aðila, er vísað til íslensks staðals, ÍST 30. Að því athuguðu og þess að ekki var um hefðbundinn verksamning að ræða þykja ákvæði staðalsins ekkert gildi hafa í málinu.

Stefnandi byggir kröfur sínar enn fremur á því að aðilar hafi samið svo um að stefnda fengi ákveðinn afslátt af leiguverði borvagnsins með því skilyrði að hann stæði „að öðru leyti“ í skilum með reikninga. Hefur stefnandi vísað til þess að á lokareikningi nr. 0000315 hafi komið skýrt fram að afslátturinn héldist ef stefnda gerði upp í síðasta lagi 31. desember 2011. Það hafi félagið hins vegar ekki gert. Þá vísar stefnandi og til þess að afsláttarins sé skýrlega getið á yfirlitum sem stefnda hafi verið send. Því sé ljóst að greiðsluskylda stefnda hafi raknað við þegar félagið greiddi ekki útistandandi fjárhæð, 2.411.709 krónur, hinn 31. desember 2011.

Stefnda hefur harðlega mótmælt þessum málatilbúnaði stefnda og segir hlutagreiðslur hafa komið til vegna takmarkaðrar notkunar borvagnsins í maí, ágúst, september og október 2011. Þá hafi leigugreiðslur einnig verið lækkaðar vegna ófullnægjandi afkasta og ítrekaðra bilana.

Framhjá því verður ekki litið að á fjórum af hinum fimm umdeildu reikningum, þ.e. reikningum nr. 310, 311, 313 og 314, er engan fyrirvara að finna um afsláttarkjör gegn greiðslu fyrir ákveðinn tíma. Þá bera framlögð yfirlit að baki reikningunum meintan afslátt heldur ekki með sér, en hvað borvagninn varðar er þar eingöngu að finna magnskráningu á bilinu 0,25 til 1.

Í framlögðum tölvupóstsamskiptum er að mati dómsins hvergi að finna samþykki stefnda fyrir þeim hluta kröfugerðar stefnanda sem byggir á því að stefnda hafi verið veittur afsláttur með því skilyrði að hann stæði að öðru leyti í skilum með reikninga. Þvert á móti er þar að finna yfirlýsingu stefnda um að félagið „... mun standa skil á mínu, ekki bara hverju sem er ...“, sbr. tölvupóst frá 19. október 2011. Þá kemur fram í tölvupósti frá fyrirsvarsmanni stefnda fjórum dögum síðar að: „Okkar uppgjör segir að við séum búin að greiða 9 millj. Geri ráð fyrir 1 í viðbót og viðbót samkomulag í lokin“ Verður ekki ráðið af þessum tölvupóstum að stefnda hafi búist við því að stefnandi myndi krefja félagið um hærri greiðslur en nemur samtölu hinna fimm títtnefndu reikninga.

Svo sem rakið er að framan ber málsaðilum ekki saman um ástæður þess að magnskráning vegna borvagnsins á yfirlitum stefnanda var ekki í öllum tilvikum 1, þ.e. heill mánuður. Eins og áður var nefnt er engan fyrirvara um meint afsláttarkjör að finna á fjórum fyrstu reikningunum. Á síðasta reikningnum, sem gefinn var út nokkru eftir að leigutímanum lauk, er hins vegar að finna almenna tilvísun til þess að: „Umsaminn afsláttur helst ef gert er upp fyrir og með 31/12-2011.“ Á reikningnum er fjárhæð meints afsláttar ekki nefnd. Þá er afslátturinn samkvæmt áðursögðu ekki sérstaklega tilgreindur í fyrrnefndum yfirlitum, hvorki vegna hvers einstaks mánaðar né í heild.

Það er stefnandi sem ber sönnunarbyrðina fyrir því að félagið eigi kröfur á stefnda umfram það sem fram kemur í þeim reikningum sem stefnandi gerði stefnda vegna lögskipta aðila. Fallast verður á það með stefnda að stefnanda hefði verið í lófa lagið að setja fyrirvara á reikningana um veittan afslátt, hefði það í raun og veru verið ætlan stefnanda að veita stefnda afslátt að uppfylltum áðurnefndum skilyrðum. Það gerði stefnandi hins vegar ekki. Að því gættu og með vísan til alls þess sem að framan er rakið þykir stefnandi ekki hafa fært á það sönnur að hann eigi hærri kröfu á stefnda en sem nemur samtölu reikninganna fimm að frádregnum hinum óumdeildu innborgunum stefnda. Verður stefnda því dæmt til að greiða stefnanda eftirstöðvar reikninganna, samtals 2.411.709 krónur, auk dráttarvaxta af þeirri fjárhæð skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, með þeim hætti sem nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þykir rétt að dæma stefnda til að greiða stefnanda hluta málskostnaðar hans, með þeim hætti sem nánar greinir í dómsorði.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt fyrirmæla 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, Verktakafélagið Glaumur ehf., greiði stefnanda, Faxaflutningum ehf., 2.411.709 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. desember 2011 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

K-kk-nf H-kk-nf