E-2515/2007

Þetta mál var höfðað með stefnu, birtri 6. nóvember 2007, og dómtekið 24. júní sl. að loknum munnlegum málflutningi. Stefnandi er K-kk-nf L. K-kk-nf, kt. (...), Holtsgötu 32, Keflavík.

Stefndi er Einingaverksmiðjan Borg ehf., kt. (...), Bakkabraut 9, Kópavogi.

Dómkröfur.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða honum vangoldin laun, samtals að fjárhæð 1.068.978 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 1.379.230 krónum frá 7. maí til 24. júlí 2007 en þá af 1.068.978 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að dráttarvextir leggist við höfuðstól skv. 12. gr. laga nr. 38/2001 í fyrsta sinn þann 7. maí 2008. Ennfremur krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu auk álags er nemi virðisaukaskatti af málskostnaði.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda í málinu. Þá er þess krafist að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda hæfilegan málskostnað að skaðlausu.

Málavextir.

Að sögn stefnanda var hann ráðinn til stefnda með skriflegum samningi þann 26. maí 2006 og hóf störf þann 1. júlí 2006. Hafi hann verið ráðinn sem verksmiðjustjóri og borið ábyrgð sem slíkur. Samkvæmt samningnum skyldi stefnandi fá 435.000 krónur í laun mánaðarlega og 50.000 krónur í bílastyrk en laun hans og „bílamál“ skyldu endurskoðuð eftir þrjá mánuði í starfi. Þá skyldi gagnkvæmur uppsagnarfrestur vera sex mánuðir. Undir þennan samning hafi skrifað stefnandi og þáverandi framkvæmdastjóri Einingaverksmiðjunnar Borgar, T-kk-nf M-x-x.

Fljótlega eftir að stefnandi hafi hafið störf hafi verið farið í endurskoðun á bílamálum og greiðslum til stefnanda fyrir bifreiðanotkun. Hafi orðið að samkomulagi milli hans og T-kk-ef M-x-x að í stað þess að stefndi fengi greiddan bílastyrk fengi hann bíl til umráða. Sú bifreið hafi verið keypt um miðjan ágúst 2006 og hafi eftir það verið til afnota fyrir stefnanda og samstarfsmann hans F-kk-þf G-kk-þf. Hluti af þessu samkomulagi við stefnanda hafi verið að væri fyrirtækisbifreiðin ekki tiltæk, hún væri á verkstæði eða annar væri að nota bifreiðina, myndi stefnandi nota eigin bifreið í þágu félagsins en fá greitt eldsneyti þegar því væri að skipta, enda ætti stefnandi ekki að bera kostnað af notkun eigin bifreiðar vegna vinnu sinnar. Þetta samkomulag gekk án athugasemda og eldsneytiskostnaður sem fallið hafi til í þessum tilvikum hafi verið greiddur athugasemdalaust allt þar til í maí 2007, eða nær tveimur mánuðum eftir að stefnandi tilkynnti um uppsögn sína.

Mannabreytingar og fleira hjá félaginu hafi orðið til þess að stefnandi hafi sagt starfi sínu lausu þann 16. mars 2007. Hafi hann gert ráð fyrir að vinna út uppsagnarfrestinn þannig að hann léti af störfum um mánaðamót september og október 2007. Föstudaginn 4. maí 2007 hafi stefnandi verið kallaður til fundar við Þ-kk-þf B-kk-þf K-kk-þf, stjórnarformann félagsins, og H-kk-þf G-kk-þf framkvæmdastjóra. Þar hafi honum verið tilkynnt að til stæði að víkja honum úr starfi tafarlaust vegna brota í starfi. Stefnanda hafi verið sagt að ástæður brottvikningar hans væru þær að stefnandi hefði staðið að slæmum og óhagstæðum innkaupum á íhlutum. Ennfremur að stefnandi stuðlaði að slæmum vinnuanda meðal starfsmanna og síðast en ekki síst þá hefði stefnandi misnotað eldsneytiskort félagsins. Stefnandi hafi mótmælt öllum þessum ásökunum og sérstaklega því að hafa misnotað eldsneytiskort. Hafi hann krafist þess, teldu fyrirsvarsmenn félagsins hann hafa framið refsivert athæfi, að þá yrði það kært til lögreglu en því hafi verið synjað. Jafnframt hafi stefnandi boðist til þess að greiða þann kostnað sem þeir teldu utan heimildar, væri einhver misskilningur varðandi heimildir til að nota umrætt eldsneytiskort. Hafi því ennfremur verið hafnað með þeim orðum að slíkt kæmi ekki til greina, þeir vildu hann burtu. Hafi stefnanda þannig verið gert að hverfa þegar úr starfi og honum sagt að hann hefði fyrirgert rétti til launa í uppsagnarfresti. Sama dag og þessi fundur hafi verið haldinn hafi H-kk-nf G-kk-nf sent tölvupóst til stjórnarmanna og samstarfsmanna stefnanda þess efnis að náðst hefði samkomulag við stefnanda um að hann léti af störfum.

Stefnandi kveðst hafa reynt að fá greidd laun út uppsagnarfrest sem og uppgjör orlofs sér til handa úr hendi stefnda. Þann 15. júní 2007 hafi stefnanda borist skeyti frá stefnda þar sem vísað hafi verið til fyrrgreinds fundar og honum tilkynnt að hann fengi ekki laun í uppsagnarfresti. Þá hafi stefnandi leitað til stéttarfélags síns um liðsinni. Félagið hafi sent stefnda bréf þann 20. júní 2007 og krafist launa út uppsagnarfrest stefnanda ásamt öðrum greiðslum sem beri að gera upp við starfslok. Engin viðbrögð hafi verið við því bréfi né heldur ítrekun félagsins, dags. 9. júlí 2007. Þá hafi krafan verið send lögmönnum til innheimtu. Þann 19. júlí 2007 hafi stefnda verið sent innheimtubréf. Með bréfi, dags. 25. júlí 2007, hafi kröfum stefnanda verið hafnað með vísan til þess að trúnaðarbrestur hefði orðið á uppsagnarfresti. Með bréfinu hafi fylgt afrit launaseðils og innborgunar inn á reikning stefnanda þar sem stefndi hafi greitt umkrafða desember- og orlofsuppbót auk hluta orlofs. Stefndi hafi talið stefnanda þegar hafa tekið 11 daga í orlof á tímabili orlofsársins 2006-2007 og ætti því aðeins 12 daga eftir í orlofi. Þessu bréfi hafi lögmaður stefnanda svarað þar sem vísað hafi verið til fyrrgreinds samnings um afnot bifreiðar stefnanda við störf sín og þeirrar staðreyndar að ásakanir af hálfu stefnda væru ósannaðar auk þess sem stefnandi hefði ekki verið áminntur fyrir brot áður en brottvikningin átti sér stað og því væri hún ekki réttmæt. Hafi krafa stefnanda því verið áréttuð. Tilraunir stefnanda til þess að fá laun sín greidd hafi ekki borið árangur og því sé honum nauðsynlegt að leita fulltingis dómstóla til þess að ná fram kröfu sinni.

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á útreikningi Félags iðn- og tæknigreina, (FIT). Frá því að sá útreikningur hafi verið unninn hafi verið aflað upplýsinga úr staðgreiðsluskrá til staðfestingar heildartekna stefnanda á tímabili uppsagnarfrests og hafi útreikningurinn verið leiðréttur í samræmi við það.

Stefnandi sundurliðar kröfu sína á eftirfarandi hátt:

Vangreidd laun fyrir maí 2007, 478.485 - 89.615 kr. 388.879

Vangreidd laun fyrir júní 2007, 478.485 - 310.006 kr. 168.479

Vangreidd laun fyrir júlí 2007, 478.485 - 296.356 kr. 182.129

Vangreidd laun fyrir ágúst 2007, 478.485 - 430.000 kr. 48.485

Vangreidd laun fyrir september 2007, 478.485 - 430.000 kr. 48.485

Orlof af vangreiddum launum 12, 07% kr. 100.960

Desemberuppbót 2007 kr. 21.364

Orlofsuppbót kr. 23.000

Orlof vegna tímabilsins 3.7.06 - 30.4.07, 18 dagar x 22.080 kr. 397.449

Samtals kr. 1.379.230

Stefnandi segir kröfu sína um greiðslu launa á uppsagnarfresti vera í samræmi við ákvæði ráðningarsamnings að frádregnum þeim launum sem hann hafi fengið greidd frá stefnda í maí og þeim tekjum er hann hafi aflað sér annars staðar frá, á tímabili uppsagnarfrestsins. Þá krefjist hann greiðslu desemberuppbótar og orlofsuppbótar auk greiðslu orlofs skv. launaseðlum sem inna beri af hendi við starfslok, samtals kr. 1.392.181. Stefndi hafi þegar viðurkennt hluta kröfunnar með greiðslu 310.252 króna þann 24. júlí sl. Að frádreginni þeirri innborgun nemi krafa stefnanda 1.068.978 krónum sem sé dómkrafa máls þessa auk vaxta og kostnaðar. Krafist sé vaxta frá þeim degi er stefnanda hafi verið vikið úr starfi með ólögmætum hætti, þann 7. maí 2007, enda hafi stefndi þá vanefnt sinn hluta ráðningarsamningsins í verulegum atriðum. Við útreikning dráttarvaxta hafi verið tekið mið af innborgun stefnda frá innborgunardegi.

Að mati stefnda þarf að leiðrétta nokkur atriði sem ranglega sé farið með í stefnunni. Rétt sé að stefnandi hafi ráðið sig til starfa hjá stefnda og hafi hafið þar störf þann 1. júlí 2006. Í hinum upphaflega samningi hafi verið gert ráð fyrir að stefnandi fengi greiddan ökutækjastyrk, en af því hafi ekki orðið og þess í stað hafi stefndi fengið stefnanda til umráða bifreiðina ZZ-779 af gerðinni Peugeot. Hafi ökutækjastyrkur verið gerður upp við stefnanda einu sinni, en eftir það hafi verið gert ráð fyrir því að stefnandi notaði þessa bifreið í vinnu sinni og einnig voru honum heimil afnot bifreiðarinnar til aksturs á milli heimilis síns og vinnustaðar. Þá hafi stefnandi einnig fengið til umráða eldsneytiskort á reikning stefnda. Frá septembermánuði 2006 og fram undir miðjan marsmánuð 2007 hafi stefnandi haft umráð eldsneytiskorts númer 708172-000-0803564, en eftir miðjan mars hafi stefnandi haft umráð korts númer 708172-000-0829831. Skyldi stefnandi nota þessi kort til þess að greiða fyrir eldsneyti á fyrirtækisbifreiðina. Að sögn stefnda var stefnanda ekki heimilt að nota kortið til að kaupa eldsneyti á aðrar bifreiðar, hvorki bifreiðar fyrirtækisins né eigin bifreiðar.

Við athugun á reikningum frá Olís vegna þeirra korta sem stefnandi hafi haft til umráða hafi komið í ljós að þau höfðu verið notuð til að greiða fyrir kaup á bensíni, en vinnubifreið stefnanda hafi verið knúin með díselolíu. Alls hefðu verið keyptir 454,35 lítrar af bensíni fyrir 48.925 krónur. Fyrst sé keypt bensín með korti fyrirtækisins 19. september 2006, en bensínkaup hafi aukist mikið frá og með lokum desembermánaðar 2006 og hafi náð hámarki í mars og apríl 2007, eftir að stefnandi hafði sagt upp störfum hjá stefnda, en á því tímabili hafi verið keypt meira bensín en díselolía með kortinu.

Þegar þessi bensínkaup hafi orðið ljós hafi stefnandi verið kallaður á fund með H-kk-þgf G-kk-þgf, framkvæmdastjóra stefnda, og Þ-kk-þgf B-kk-þgf K-kk-þgf, fyrirsvarsmanni og öðrum eiganda stefnda. Á þeim fundi hafi stefnandi verið inntur eftir skýringum á úttektunum. Stefnandi hafi fyrst haft uppi þá skýringu að hann hefði ruglast á kortum, en hann væri sjálfur einnig með eldsneytiskort hjá Olís og hefði líklega óvart notað rangt kort. Töldu fyrirsvarsmenn stefnda þá skýringu ótrúverðuga því slá þarf inn öryggisnúmer kortsins til að eiga viðskipti, en meginþorri eldsneytisúttekta stefnanda var í sjálfsala. Þegar þetta var borið undir stefnanda bauðst hann til að endurgreiða hinar óheimilu úttektir sínar en því boði hafi fyrirsvarsmenn stefnda hafnað. Það hafi aðeins verið að þessu loknu sem stefnandi hafi haft uppi þá skýringu að hann hefði haft heimild til að nota kort fyrirtækisins til að greiða eldsneyti á eigin bifreið og hafi hann vísað til orða fyrrverandi framkvæmdastjóra stefnda.

Hafi fyrirsvarsmenn stefnda talið að viðbárur stefnanda ættu ekki við nein rök að styðjast. Hafi þeir gert stefnanda ljóst að þeir teldu að algjör trúnaðarbrestur hefði orðið þeirra á milli og væri stefnanda þar með sagt upp störfum og væri ekki óskað eftir frekari nærveru hans á vinnustað. Ekki sé rétt frá sagt í stefnu að stefnandi hafi óskað eftir því að málið yrði kært. Fyrirsvarsmenn stefnda hafi hins vegar boðist til að kæra málið ekki til lögreglu og hafi það ekki verið gert.

Með skeyti þann 15. júní 2007 hafi uppsögnin verið áréttuð og tekið fram að vegna misnotkunar stefnanda á eldsneytiskortinu teldi stefndi sér ekki skylt að greiða laun í uppsagnarfresti umfram þann tíma sem stefnandi var við störf.

Málsástæður stefnanda og lagarök.

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á ráðningarsamningi aðila og rétti stefnanda til endurgjalds fyrir vinnu sína í þágu stefnda. Þá byggir stefnandi kröfu sína einnig á meginreglu samningaréttar um skyldu til efnda gerðra samninga. Gerður hafi verið skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda og samkvæmt honum hafi stefnandi átt rétt til sex mánaða uppsagnarfrests og 28 daga í orlofi á ári hverju. Þá skyldi stefnandi fá 435.000 krónur í laun mánaðarlega sem skyldi endurskoða eftir fyrstu þrjá mánuði í starfi auk 50.000 króna mánaðarlega í bílastyrk. Stefnandi hafi sjálfur sagt upp þessum ráðningarsamningi, skriflega, í samræmi við áskilnað laga og kjarasamninga þann 16. júní 2007 og hafi ekki haft annað í hyggju en efna hann með vinnuframlagi sínu út tímabil uppsagnarfrestsins. Stefnandi hafi haldið áfram að vinna störf sín sem fyrr og hafi aldrei verið gerð athugasemd við störf hans eða notkun hans á eldsneytiskorti fyrr en eftir að uppsögn hans kom til og þá hafi honum hvorki fyrir uppsögn né síðar verið veitt áminning vegna brota í starfi. Því sé ljóst, að mati stefnanda, að brottvikning hans hafi haft þann eina tilgang að koma stefnanda úr starfi og losa stefnda undan greiðsluskyldu á uppsagnarfresti. Tilefni brottvikningar hafi skort með öllu og brottvikningin því verið ólögmæt.

Þá byggir stefnandi á því að fullyrðingar stefnda um að hann hafi misfarið með eldsneytiskort félagsins, og þannig brotið trúnaðarskyldur svo gróflega að sætti brottrekstri, eigi ekki við rök að styðjast. Eins og launaseðlar stefnanda beri með sér hafi stefnanda aðeins verið reiknaður bílastyrkur einu sinni á starfstímanum, þ.e. í lok ágúst 2006, en þá hafi honum verið greiddar 80.000 krónur í bílastyrk, sbr. dskj. nr. 14. Það sé í samræmi við fullyrðingar stefnanda um að samið hafi verið um annan hátt en í ráðningarsamningi um tilhögun greiðslna vegna aksturs. Láðst hafi að greiða stefnanda umsaminn bílastyrk fyrir júlímánuð og keyptur hafi verið bíll sem hann átti að hafa afnot af um miðjan ágúst og eftir það hafi stefnanda aldrei verið reiknaður bílastyrkur. Engin gögn hafi verið lögð fram til sönnunar því að stefnandi hafi farið út fyrir heimildir sínar til eldsneytistöku með korti félagsins og engar tölur nefndar í því sambandi. Því sé með öllu óljóst hvert umfang meints brots stefnanda eigi að hafa verið og að sama skapi sé honum alls varnað í því að skýra sína hlið mála í þessu efni. Þá hafi stefndi hafnað því að láta reyna á rannsókn málsins af hálfu lögreglu en þess hafi stefnandi krafist, enda hafi stefndi borið á hann refsiverðar sakir ef réttar væru. Að mati stefnanda beri allur málatilbúnaður stefnda því merki um að tilgangurinn með þessum ásökunum á hendur stefnanda hafi verið sá einn að losa sig við stefnanda úr starfi án greiðsluskyldu. Stefnandi hafi þvert á móti nýtt kortið í samræmi við samning þar um, það hafi hann gert nokkrum sinnum áður án þess að athugasemdir hafi verið við það gerðar og sá háttur hafi verið kunnugur fleirum en einum starfsmanni félagsins, þar með töldum F-kk-þgf, samstarfsmanni stefnanda, sem og L-kvk-þgf G-kvk-þgf, sem hafi verið starfsmannastjóri hjá stefnda er stefnandi var þar í starfi. Um þetta hafi fyrirsvarsmönnum stefnda verið vel kunnugt og því hafi ekki verið um neina misnotkun á eldsneytiskorti félagsins að ræða af hálfu stefnanda.

Þá byggir stefnandi á því að brottvikning hans hafi ekki einvörðungu verið ólögmæt, þar sem forsendur hennar hafi ekki átt við rök að styðjast, heldur og vegna þess að skilyrðum brottvikningar hafi ekki verið fullnægt. Fyrirvaralaus uppsögn eða brottvikning verði að byggjast á verulegri vanefnd af hálfu starfsmannsins og fyrir slíkri vanefnd beri stefndi sönnun. Ekki hafi verið lagðar fram neinar sannanir um meint brot stefnanda né umfang þess. Þá hafi stefnandi aldrei verið áminntur vegna brots í starfi að viðlögðum brottrekstri sem einnig sé forsenda brottvikningar, enda hafi stefnandi aldrei gerst brotlegur á nokkurn hátt í starfi sínu. Hins vegar hafi stefndi með hinni ólögmætu brottvikningu bakað stefnanda tjón sem nemi mismun þeirra launa sem honum hafi borið á uppsagnarfresti að frádregnum þeim tekjum sem hann hafi haft á sama tíma annars staðar frá og því sé krafist bóta í samræmi við það.

Stefndi hafi þegar viðurkennt hluta kröfu stefnanda, þ.e. um greiðslur orlofs- og desemberuppbótar við starfslok auk áunnins orlofs vegna liðins orlofsárs. Stefnandi hafi þó ekki greitt orlofskröfuna að fullu. Stefndi hafi haldið því fram að stefnandi hafi þegar tekið 11 daga af því orlofi, dagana 30. nóvember 2006 til 4. desember 2006, samtals 4 daga, 27. til 29. desember samtals 3 daga og 2. til 5. janúar 2007, samtals 4 daga. Því hafi stefnandi aðeins átt rétt til greiðslu sem nemur 12 dögum í orlofi sem stefnda reiknast til að nemi kr. 264.966, eða kr. 22.080 á dag. Alls telji því stefndi að stefnandi hafi átt rétt til 23 daga í orlofi. Stefnandi mótmælir því ekki að hafa verið frá störfum nefnda daga en samkvæmt ráðningarsamningi hafi stefnandi hins vegar átt rétt til 28 daga í orlofi á ári. Þá hátti svo til að dagana 2. og 3. desember 2006 hafi borið upp á helgi og reiknist þeir því ekki sem orlofsdagar, sbr. gr. 4.1.2 í kjarasamningi SA og Samiðnar. Hafi stefnandi því átt að minnsta kosti ógreidd laun fyrir 18 orlofsdaga er honum var vikið úr starfi en af þeim hafi sem fyrr segir stefndi aðeins greitt tólf daga og því séu sex dagar enn ógreiddir eða kr. 132.480 og því sé gerð krafa um þá greiðslu úr hendi stefnda.

Krafa stefnanda um orlof af vangoldnum launum byggist á ákvæðum 4. kafla kjarasamningsins sem og lögum nr. 30/1987 um orlof. Samkvæmt ráðningarsamningi stefnanda skyldi hann hafa 28 daga í orlof á ári, en það jafngildir 12,17% hlutfalli launa í orlofslaun, sbr. gr. 4.3.1.1. í kjarasamningi. Kröfur stefnanda í þessu efni séu um lágmarkskjör skv. kjarasamningi og vísar stefnandi í því sambandi til 1. gr. laga nr. 55/1980.

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á rétti sínum til endurgjalds vegna vinnu sinnar í þágu stefnda. Um greiðsluskyldu stefnda vísar hann til meginreglna vinnuréttar um greiðslu verkkaups og meginreglna samningaréttar um skyldu til efnda samninga auk laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda og laga nr. 30/1987 um orlof. Kröfur um vexti og vaxtavexti styðjast við III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Krafa um málskostnað styðst við XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur sé einnig krafist álags á málskostnað er nemur virðisaukaskatti skv. lögum nr. 50/1988.

Málsástæður stefnda og lagarök.

Stefndi kveðst byggja kröfu sína um sýknu aðallega á því að hann hafi verið í fullum rétti með það að segja stefnanda upp störfum. Með því að misnota eldsneytiskort félagsins hafi stefnandi í raun gerst sekur um þjófnað frá vinnuveitanda sínum og þannig brotið gegn því gagnkvæma trausti sem ríkja verði í slíku vinnusambandi. Brot stefnanda verði að teljast ennþá alvarlegra í ljósi þess að þau ágerist mjög eftir að hann hafi sagt upp störfum hjá stefnda. Þegar brot starfsmanns sé svo alvarlegt sem raun beri vitni í þessu máli sé uppsögn eina raunhæfa úrræði vinnuveitanda.

Í ljósi aðstæðna telji stefnandi einnig augljóst að ekki komi til greina að veita stefnanda aðvörun í stað þess að segja honum upp störfum. Stefnandi hafði sjálfur ákveðið að hætta störfum hjá stefnda, en notað tækifærið í uppsagnarfrestinum til að stórauka misnotkun sína á eldsneytiskorti vinnuveitanda síns. Tilgangur aðvörunar sé sá að veita starfsmanni ráðrúm til þess að bæta ráð sitt og halda starfi sínu áfram. Stefnandi hafði sjálfur ákveðið að hætta störfum og aðvörun því verið tilgangslaus.

Stefndi mótmælir því sérstaklega sem fram komi í stefnu að það hafi einhverja þýðingu að stefndi kaus að kæra mál stefnanda ekki til lögreglu. Það sé alfarið ákvörðun þess sem misgert er við með þeim hætti sem gert var í þessu máli hvort blanda eigi lögreglu í málið. Stefndi hafi ekki viljað draga þetta mál á langinn og hafi þar að auki ekki viljað valda stefnanda meiri óþægindum en nauðsynlegt hafi verið. Ákvörðunin um að kæra málið ekki til lögreglu hafi því verið tekin stefnanda til hagsbóta.

Um kröfu stefnanda um greiðslu orlofs tekur stefndi fram að samkvæmt vinnusamningi stefnanda hafi hann áunnið sér 28 orlofsdaga á ári, eða tvo daga og þriðjung fyrir hvern unninn mánuð. Þegar stefnanda hafi verið sagt upp störfum hafi hann starfað hjá stefnda í heila 10 mánuði og þannig áunnið sér 23 heila orlofsdaga. Við fyrstu athugun hafi stefndi talið að stefnandi hefði af þessum dögum þegar tekið 11 daga í frí á nánar tilgreindum tímabilum en í bréfi sem sent var lögmanni stefnanda sé þó gerður fyrirvari um að stefndi telji að um frekari frídaga hafi verið að ræða. Í stefnu hafi stefnandi samþykkt þau tímabil sem stefndi hefur þegar tilgreint en telur að á tímabilinu 30. desember til 4. janúar sé helgi talin með til frádráttar. Stefndi viðurkenni að við talningu frídaganna virðist einum degi vera ofaukið á þessu tímabili. Þeir hafi verið þrír en ekki fjórir eins og gert hafi verið ráð fyrir við uppgjör til stefnanda.

Stefndi byggir hins vegar á því að stimpilklukkuskýrslur stefnanda sýni mun fleiri frídaga en þá 10 sem um er að ræða á áðurgreindum tímabilum. Stefnanda hafi verið skylt að stimpla sig inn og út úr vinnu. Þegar þessar skýrslur séu skoðaðar komi í ljós að stefnandi virðist, auk þeirra frídaga sem áður var búið að minnast á, ekki hafa stimplað sig inn til vinnu þann 9/11, 5/12, 6/12, 8/12, 20/12, 21/12, 22/12, 12/1, 17/1, 19/1 og 23/1. Eftir þann 26/2 hætti stefnandi svo alfarið að stimpla sig inn til vinnu svo að ekki sé unnt að átta sig á fjarveru hans frá störfum á því tímabili. Stefndi hafi hins vegar eftir þessu þegar greitt stefnanda mun fleiri orlofsdaga en hann hafi í raun átti inni. Lítils háttar ónákvæmni við uppgjör stefnda á orlofsdögum stefnanda skipti því ekki máli þegar upp sé staðið því stefnandi hafi þegar fengið of mikið greitt.

Stefndi byggir kröfu sína á meginreglum vinnuréttar um trúnaðarsamband milli aðila vinnusambands, svo og á lögum nr. 30/1987 um orlof, lögum nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og lögum nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur.

Vitnaskýrslur.

Fyrir dómi gáfu skýrslu K-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf, stefnandi, og Þ-kk-nf B-kk-nf K-kk-nf, formaður stjórnar stefnda og annar eigandi stefnda, og H-kk-nf G-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnda. Ennfremur báru vitni T-kk-nf M-x-x, framkvæmdastjóri stefnda á þeim tíma þegar stefnandi réð sig þar til starfa, og F-kk-nf G-kk-nf, fyrrverandi starfsmaður stefnda.

Niðurstaða.

Ágreiningur málsaðila lýtur að því hvort skilyrði fyrirvaralausar brottvikningar hafi verið fyrir hendi þegar stefndi vék stefnanda frá störfum 4. maí 2007.

Stefnandi byggir á því að samkvæmt munnlegu samkomulagi við þáverandi framkvæmdastjóra stefnda hafi ferðir stefnanda til og frá vinnu átt að vera honum að kostnaðarlausu. Því hafi honum verið heimilt að taka eldsneyti á eigin bifreið með eldsneytiskorti sem tilheyrði fyrirtækisbifreiðinni stæði svo á að ekki væri unnt að nota hana og hann þyrfti að nota eigin bifreið til að komast til og frá vinnu eða á staði þar sem stefndi seldi framleiðsluvöru sína.

Sönnunarfærslu í þessu máli er þannig háttað að hlutlaust vitni var ekki leitt fyrir dóminn. Vitnið F-kk-nf G-kk-nf, sem var starfsmaður stefnda um þriggja mánaða skeið og deildi á þeim tíma fyrirtækisbifreið með stefnanda, kvaðst vera góður vinur stefnanda. Vitnið T-kk-nf M-x-x, fyrrverandi framkvæmdastjóri og stjórnarmaður stefnda, kvaðst enn vera í miklum vinatengslum við stjórnendur stefnda. Verður að skoða framburð vitna fyrir dómi í þessu ljósi.

Stefnandi og vitnið F-kk-nf bera að stefnanda hafi verið heimil þessi notkun eldsneytiskortsins en því mótmælti vitnið T-kk-nf. Þar sem um þetta atriði stendur orð gegn orði verður talið að stefnandi hafi ekki, gegn mótmælum stefnda, fært sönnur fyrir því að slíkt samkomulag hafi verið í gildi milli hans og þáverandi framkvæmdastjóra stefnda.

Á hitt er að líta að stefnandi hafði tekið bensín með kortinu í nokkur skipti. Samkvæmt framlögðum gögnum tók hann í september 2006 út bensín að verðmæti 458 krónur og er ekki véfengt að það hafi farið á steypusög í eigu stefnda, í nóvember tók hann út bensín að verðmæti 14.234 krónur, í desember fyrir 5.178 krónur, janúar 2007 fyrir 9.819 krónur, í mars fyrir 12.367 krónur og í apríl fyrir 6.868 krónur eða samtals á átta mánuðum fyrir 48.924 krónur. Að frádreginni fyrstu úttektinni mun bensínið ætíð hafa verið sett á hans eigin bifreið. Stefnandi gerði grein fyrir því að fyrirtækisbifreiðin hefði verið á verkstæði í þrjár vikur frá miðjum desember 2006 og fyrstu viku janúar 2007. Í önnur skipti hefði hann þurft að komast á verkstaði í Reykjanesbæ á fjórhjóladrifnum bíl og hefði hann notað sinn eigin bíl til þess þar sem fyrirtækisbifreiðin væri ekki fjórhjóladrifin. Aldrei höfðu verið gerðar athugasemdir við þessar bensínúttektir á eldsneytiskortið og höfðu allir reikningar vegna úttektanna verið greiddir. Stefnanda var því ekki kunnugt um að framkvæmdastjóri og formaður stjórnar stefnda teldu að hann bryti gróflega gegn starfsskyldum sínum með því að taka bensín á eigin bifreið með margnefndu eldsneytiskorti. Ekkert hefur komið fram um það að stefnandi hafi reynt að dylja kaup sín á bensíni með eldsneytiskortinu.

Það er ekki fyrr en 4. maí 2007 eða ríflega einum og hálfum mánuði eftir að stefnandi segir starfi sínu lausu að formaður stjórnar félagsins fer yfir gögn um eldsneytisnotkun stefnanda. Hann bar fyrir dómi að hann hefði treyst æðstu stjórnendum fyrirtækisins fullkomlega og hefði því aðeins öðru hvoru kíkt á reikninga þeirra vegna eldsneytisúttekta. Í ljósi þess verklags sem haft var við eftirlit með notkun eldsneytiskorta fyrirtækisins, sem virðist hafa verið sjaldgæft og tilviljanakennt, verður að leggja nokkra ábyrgð á stefnda að úttektir stefnanda á bensíni af eldsneytiskortinu stóðu svo lengi sem raun ber vitni.

T-kk-nf M-kk-nf kvað eldsneytisúttektir þeirra starfsmanna stefnda sem höfðu fyrirtækisbifreið og eldsneytiskort að öllum jafnaði hafa numið 20-30.000 krónum á mánuði og þar sem fjárhæðin hefði ekki verið hærri hefði þeim sem nutu þessara kjara verið treyst til að passa upp á þessar úttektir. Af þeim reikningum sem lagðir hafa verið fram um úttektir stefnanda á eldsneyti eru þeir um eða innan við 20.000 krónur á mánuði, sumir miklu lægri, utan einn sem er tæpar 30.000 krónur. Í ljósi þess sem þáverandi framkvæmdastjóri stefnda taldi eðlilega fjárhæð eldsneytisreikninga var eldsneytisnotkun stefnanda hófleg og innan eðlilegra marka þrátt fyrir að hann tæki einnig bensín á eigin bifreið með kortinu.

Fyrir dómi báru bæði formaður stjórnar og núverandi framkvæmdastjóri stefnda að stefnandi hefði haft með höndum mjög ábyrgðarmikið starf. Hann hefði verið ábyrgur fyrir framleiðslu í einingaverksmiðjunni og stýrt henni, séð um öll innkaup á aðföngum til einingaframleiðslunnar, stýrt mannskap og gert áætlanir, og hafi ennfremur verið í samskiptum við viðskiptavini. Þar sem stefnandi var ábyrgur fyrir aðföngum til einingaframleiðslunnar fór hann yfir og samþykkti alla reikninga vegna þeirra innkaupa en verðmæti þeirra aðfanga nam 60-80 milljónum króna á mánuði. Ennfremur kom fram að framkvæmdastjóri og stjórnarformaður höfðu verið ánægðir með starf stefnanda fyrir fyrirtækið og hefðu aldrei haft ástæðu til að ætla að hann hefði misfarið með fé fyrirtækisins við öflun aðfanga eða þegar hann skuldbatt það af öðrum ástæðum. Því hefði engu verið breytt í starfssviði hans eftir að hann sagði upp og ekki hefði heldur verið óánægja með hans störf eftir að hann sagði upp.

Þegar litið er til þess ábyrgðarmikla starfs sem stefnandi hafði með höndum, sem fyrirsvarsmenn stefnda staðfestu að hefði verið sinnt af fullum heilindum og ráðstöfun hans á háum fjárhæðum athugasemdalaus þykir sú fjárhæð sem þetta mál er sprottið af smávægileg og alls ekki gefa framkvæmdastjóra og formanni stjórnar stefnda tilefni til þess að missa algerlega traust til þess að stefnandi væri fær um að sinna starfi sínu af heilindum út uppsagnarfrestinn, eins og þeir báru fyrir dómi.

Þegar litið er til þess að stefndi ber ábyrgð á því að bensínúttektirnar, sem fyrirsvarsmenn hans töldu utan heimildar stefnanda, voru látnar viðgangast svo lengi sem raun ber vitni en jafnframt þegar litið er til þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hafði tekið út af eldsneytiskortinu án handfastrar heimildar þykir brot stefnanda gegn starfsskyldum sínum ekki svo verulegt að það hafi réttlætt fyrirvaralausa uppsögn hans frá störfum.

Að fenginni þessari niðurstöðu verður fallist á kröfu stefnanda um vangoldin laun í uppsagnarfresti. Ágreiningur um þann þátt málsins lýtur einvörðungu að því hvort stefnandi eigi rétt til 28 daga orlofs eða 23 daga orlofs. Samkvæmt ráðningarsamningi stefnanda við stefnda nam orlofsréttur hans 28 dögum á „ársgrundvelli“. Miðað við þetta orðalag samningsins ávann stefnandi sér 2,3 orlofsdaga í hverjum mánuði. Því er fallist á það að stefnandi hafi unnið sér inn 23 orlofsdaga á þeim tíu mánuðum sem hann vann hjá stefnda, frá 3. júlí 2006 til og með 4. maí 2007. Þar af hafði stefnandi tekið orlof í tíu daga og stefndi greitt ellefu orlofsdaga þann 24. júlí 2007 á sama tíma og hann greiddi stefnanda desemberuppbót ársins 2007 og orlofsuppbót fyrir tímabilið 2006-2007.

Útreikningur stefnukröfu miðast við 28 orlofsdaga, hvern að verðmæti 22.080 krónur. Þar sem fallist er á að orlofsdagarnir séu 23 verður stefnukrafan lækkuð um 110.400 krónur (5 x 22.080 krónur). Að teknu tilliti til innsláttarvillu sem hækkar stefnukröfuna um 18 krónur verða stefnanda dæmd laun út umsaminn uppsagnarfrest ásamt orlofi af vangreiddum launum, auk áunnins orlofs, desemberuppbótar og orlofsuppbótar að frádregnum launum sem stefnandi aflaði sér á uppsagnarfrestinum og greiðslu stefnda þann 24. júlí 2007 með vöxtum eins og greinir í dómsorði.

Eftir þessari niðurstöðu ber, samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 525.310 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskattsskyldu stefnanda.

I-kvk-nf L-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp þennan dóm.

D ó m s o r ð :

Stefndi, Einingaverksmiðjan Borg, greiði stefnanda, K-kk-þgf L-kk-þgf K-kk-þgf, 959.482 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 1.268.812 krónum frá 7. maí til 24. júlí 2007 en af 959.482 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 525.310 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf L-kvk-nf