E-3595/2008

Mál þetta, sem dómtekið var föstudaginn 22. maí sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Eðalfiski ehf., kt. 590204-2690, Sólbakka 4, Borgarnesi, með stefnu, birtri 8. maí 2008, á hendur Salathúsinu ehf., kt. 480491-1229, Sundagörðum 10, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær samkvæmt stefnu, að stefnda verði með dómi bannað að nota vörumerkið EÐALLAX nr. 1074/1996, og önnur merki sem eru eins eða líkjast vörumerkinu EÐALLAX, eða fela í sér aðra tilvísun til þessa vörumerkis stefnanda, til merkingar og auðkennis á vörum sínum. Einnig krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda kr. 500.000,- eða lægri fjárhæð að mati dómsins, fyrir hagnýtingu vörumerkisins á tímabilinu 1. janúar 2008 til 4. febrúar 2008 auk kr. 1.500.000 í endurgjald fyrir hagnýtingu vörumerkisins frá 4. febrúar 2008 ásamt dráttarvöxtum af allri fjárhæðinni skv. 4., sbr. 3. kafla laga nr. 38/2001 frá 13. maí 2008 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Dómkröfur stefnda eru þær, að félagið verði sýknað af öllum kröfum stefnanda. Þá er þess krafist að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar stefnda að skaðlausu.

II

Málavextir

Málavextir eru þeir, að stefnandi, sem þá hét Eðalfang ehf., með kennitöluna 590204-2690, og Eðalfiskur ehf., kt. 600887-1499, gerðu með sér kaupsamning, sem dagsettur er 18. febrúar 2004, þar sem stefnandi keypti af Eðalfiski ehf. allan rekstur hins síðarnefnda, sem tekur til nánar tilgreindrar laxaframleiðslu ásamt tilheyrandi lausafé, viðskiptavildar laxavinnslunnar, þ.m.t. m.a. vörumerkin „Eðalfiskur“ og „Iceland Supreme“. Þá var m.a. innifalin í kaupunum heimild til þess að kalla fyrirtæki kaupanda „Eðalfisk“, sem rekið er með sömu kennitölu og Eðalfang ehf. hafði. Þá er tekið fram í kaupsamningi í gr. 1.2, að kaupanda sé ljóst, að hið selda taki aðeins til hluta þess rekstrar, sem seljandi hafði með höndum, og áformi seljandi m.a. að halda áfram salatgerð undir heitinu „Eðalsalöt“, en vörumerki þeirrar framleiðslu sé mjög líkt vörumerki Eðalfisks. Sé kaupanda um það kunnugt og geri ekki athugasemdir við.

Eftir gerð kaupsamnings hélt seljandi, undir nafninu Stjörnusalat ehf., áfram framleiðslu á salati undir vörumerkinu „Eðalsalat“. Stjörnusalat sameinaðist síðan Borgarnesi-Kjötvörum undir heitinu Borgarnes-Kjötvörur ehf. og var framleiðslunni haldið áfram undir sama vörumerki. Hinn 31. desember 2007 seldi Sparisjóður Mýrarsýslu öll hlutabréf sín í Borgarnesi-Kjötvörum ehf. til Sundagarða hf., kt. 681077-0309. Nokkrum dögum síðar seldu Sundagarðar hf. rekstur Stjörnusalats ehf. út úr samstæðunni til stefnda, Salathússins ehf., en það félag er dótturfélag Sundagarða hf.

Snýst ágreiningur aðila um notkun stefnda á myndmerkinu Eðalsalöt. Stefnandi kveðst vera eigandi myndmerkisins Eðallax, nr. 1074/1996, sem er skráð í flokki 29 (kjöt, fiskur, alifuglar, og villibráð; kjötkraftur; niðursoðnir, þurrkaðir og soðnir ávextir og grænmeti; ávaxtahlaup, -sultur og -grautar; egg, mjólk og mjólkurafurðir; matarolíur og matarfeiti). Stefnandi kveður orðmerkið „EÐALLAX“ ekki njóta sérstakrar vörumerkisverndar, heldur myndmerkið sjálft, sem stefnandi lýsir svo, að sé blár, sporöskjulaga flötur ofan á borða í litum íslenzka fánans, en inni í bláa fletinum sé mynd af demanti sem glitri á og orð fyrir neðan, skrifað í gylltum hástöfum. Kveður stefnandi myndmerkið alltaf vera birt á dökkbláum grunni, sem sé hluti af pakkningu vörunnar. Kveðst stefnandi starfa á sviði framleiðslu og sölu á matvælaafurðum, er tengist laxi undir þessum myndmerkjum, ýmist með orðunum EÐALFISKUR eða EÐALLAX innan bláa hringsins. Verndin sé ekki bundin við það, sem standi í bókstöfum á myndmerkinu, og væri hægt að skrifa hvaða orð sem er þar inn í sama letri og verndin á merkinu héldist, þar sem útlit þess myndi ekki breytast.

Stefnandi kveðst hafa lánað Stjörnusalati ehf., afnotarétt, eða svokallað nytjaleyfi, af hinu skráða myndmerki sínu um nokkurra ára skeið, þar sem skrifað sé EÐALSALÖT í bláa hringinn og það notað sem merking á vinsæl áleggssalöt. Kveður stefnandi um sama merki að ræða, en þó sé nokkur blæbrigðamunur á bláa litnum í hringnum, sem ekki sjáist nema þegar vörurnar standi hlið við hlið til samanburðar. Hafi Stjörnusalat ehf. virt nytjaleyfið og sýnt því og stefnanda mikinn sóma. Kveður stefnandi samstarfið hafa gengið vel að öllu leyti, enda forsvarsmenn fyrirtækjanna í góðu sambandi og samstarfi með sínar vörur.

Við kaup stefnda á rekstri Stjörnusalats af Sundagörðum hf. hafi stefndi haldið áfram að framleiða vörur, sem áður tilheyrðu Stjörnusalati, undir merkjum stefnda, enda þótt stefnandi hafi ekki veitt samþykki fyrir framsali nytjaleyfisins til stefnda. Hafi stefnandi ítrekað, en án árangurs, gert þá kröfu, að stefndi léti af notkun myndmerkisins hið snarasta og virti vörumerkjarétt stefnanda. Þá krafðist stefnandi þess, með bréfi, dags. 7. apríl 2008, að lagt yrði lögbann við notkun stefnda á vörumerkinu, en því hafi verið hafnað.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi reisir kröfu sína á því, að hann eigi lögvarinn eignarrétt að því vörumerki, sem stefndi sé að selja sínar vörur undir, en vörumerki stefnanda hafi verið skráð hérlendis í samræmi við fyrirmæli laga nr. 45/1997 hinn 23. október 1996, sbr. dskj. nr. 3 og 4. Í lögvernd vörumerkjaréttar stefnanda felist, samkvæmt 4. gr. laganna, að aðrir en hann megi ekki heimildarlaust nota í atvinnustarfsemi tákn, sem séu eins, eða lík, vörumerki hans, taki notkunin til eins, eða svipaðrar, vöru og rétturinn nái til og hætt sé við ruglingi, þar með talið, að tengsl séu með merkjunum. Liggi fyrir, að aðilar starfi báðir á matvælamarkaðnum, og séu vörur þeirra merktar eins. Að auki hafi þessi notkun stefnda á vörumerki stefnanda leitt til þess í umtalsverðum mæli, að viðskiptamenn stefnanda hafi tengt rekstur stefnda við stefnanda. Notkun stefnda á vörumerki stefnanda sé því með öllu ólögmæt. Sé óhjákvæmilegt, að litið verði til þess, að vörumerkjum sé öðru fremur ætlað að gera neytendum kleift að aðgreina vöru og þjónustu eins aðila frá vörum og þjónustu annars aðila. Þjóni vörumerki þannig mikilvægu hlutverki í rekstri fyrirtækja og séu oft ein verðmætasta eign þeirra. Ólögmæt notkun stefnda á vörumerki stefnanda og merkjum, sem líkist í verulegum atriðum vörumerki hans, feli í sér augljósa ruglingshættu. Stefnandi kæri sig ekki um, að viðskiptamenn telji, að um einhverja tengingu á milli sín og stefnda sé að ræða, þar sem ekkert viðskiptasamband sé þar á milli. Stefnandi þekki ekki til reksturs stefnda og geti öll atriði, sem tengist honum og vörunni Eðalsalat haft áhrif á rekstur hins fyrrnefnda.

Fyrir liggi, að stefnandi hafi veitt Stjörnusalati ehf. nytjaleyfi að vörumerkinu í febrúar 2004, dskj. nr. 6. Samkvæmt 38. gr. laga um vörumerki nr. 45/1997 geti eigandi skráðs vörumerkis veitt öðrum leyfi til að nota merkið í atvinnuskyni, og sé slíkt kallað nytjaleyfi. Eigandi geti krafizt vörumerkjaréttar síns fram yfir rétt nytjaleyfishafa, brjóti hann ákvæði samkomulagsins varðandi gildistíma. Leyfishafi geti aðeins framselt nytjaleyfisrétt sinn, hafi verið um það samið. Hafi eigandi vörumerkis ekki veitt leyfi fyrir framsali nytjaleyfis, sé um brot á samkomulaginu að ræða samkvæmt 2. mgr. 38. gr. vörumerkjalaga. Ljóst sé, að stefnandi hafi ekki ætlað, að nytjaleyfi vörumerkisins yrði framselt til nýs eiganda við breytt eignarhald félagsins, sér í lagi án hans heimildar. Geti stefndi ekki hafa öðlazt rétt til notkunar vörumerkis stefnanda á grundvelli ólögmæts framsals þess af hálfu fyrrverandi nytjaleyfishafa.

Með vísan til þess, sem rakið hafi verið, telji stefnandi sig hafa sýnt fram á, að notkun stefnda á vörumerki stefnanda í óþökk hins síðarnefnda sé andstæð ákvæðum laga nr. 45/1997. Stefnandi krefjist þess því, að notkun stefnda á vörumerkinu verði bönnuð með dómi, m.v.t. 42. gr. laganna.

Ljóst sé, að stefndi hafi, með háttsemi sinni, brotið gegn vörumerkjarétti stefnanda og sé honum skylt að greiða stefnanda hæfilegt endurgjald fyrir afnot af vörumerki hans frá 1. janúar 2008 til 4. febrúar 2008, en gera verði ráð fyrir, að stefndi hafi hafið framleiðslu vöru, sem merkt hafi verið með vörumerki stefnanda, hinn 1. janúar 2008, sbr. dskj. nr. 7. Gildi þar einu, hvort stefnda hafi verið brotið ljóst, enda hafi hann augljóslega hagnazt af notkun vörumerkisins, sbr. 2. mgr. 43. gr. laga nr. 45/1997 um vörumerki. Telji stefnandi, að hæfilegt endurgjald fyrir afnot vörumerkisins frá 1. janúar 2008 til 4. febrúar s.á., þegar stefnandi skoraði á stefnda að láta af notkun vörumerkisins, sé kr. 500.000, en endanlegt mat á því, hvað hæfilegt geti talizt, sé í höndum dómsins. Þrátt fyrir það að stefnandi hafi, hinn 4. febrúar 2008, skorað á stefnda að láta af ólögmætri notkun vörumerkisins, hafi stefndi haldið notkun þess áfram allt til þessa dags og brotið þannig gegn lögvernduðum vörumerkjarétti stefnanda af ásettu ráði. Sé stefnda því skylt að greiða stefnanda hæfilegt endurgjald vegna afnota hans af merkinu á grundvelli 1. mgr. 43. gr. laga um vörumerki. Vörumerki stefnanda sé vel þekkt og hafi stefndi einungis notið góðs af notkun þess. Stefnandi krefjist þess því, að stefndi verður dæmdur til að greiða kr. 1.500.000 sem endurgjald fyrir tímabilið frá 4. febrúar 2008 til 13. maí 2008. Að mati stefnanda sé sú fjárhæð sanngjörn og vel við hæfi, miðað við notkun stefnda á vörumerkinu og þann tíma, sem hún standi yfir.

Máli sínu til stuðnings vísi stefnandi til laga um vörumerki nr. 45/1997, einkum 4. gr., 38. gr., 42. gr. og 43. gr. þeirra. Einnig sé vísað til eignarréttarákvæðis 72. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944. Varðandi málskostnað vísist til ákvæða 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Um varnarþing vísist m.a. til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Á því sé byggt í fyrsta lagi, að stefnandi eigi ekki rétt til vörumerkisins (myndmerkisins), enda hafi honum aðeins verið veitt leyfi til þess að nýta merkið. Skráning stefnanda á myndmerkinu hafi ekki þýðingu, auk þess sem skráningin hafi farið fram án samráðs við eiganda þess, Eðalfisk hf., (nú Borgarnes-Kjötvörur hf.) en stefnandi virðist hafa fært vörumerkið á sína kennitölu í upphafi síðasta árs. Þar sem stefnandi njóti aðeins nytjaleyfis, hafi hann ekkert um það að segja, hvort aðrir hagnýti vörumerkið (myndmerkið).

Í annan stað sé á því byggt, að stefnanda hafi aðeins verið seldur rekstur félagsins, sem taki til laxaframleiðslu. Í samræmi við samning stefnanda og Eðalfisks hf. (nú Borgarnes-Kjötvörur) hafi sérstaklega verið tekið fram, að vörumerkið, sem stefnandi fékk afnot af, tæki einvörðungu til laxaframleiðslunnar. Nánar segi í samningi stefnanda við félagið (nú Borgarnes-Kjötvörur) „...öll vörumerki tengd laxavinnslu, þ.m.t. vörumerkin „Eðalfiskur“ og „Iceland Supreme“. Stefnandi hafi því ekki fengið rétt til annarra vörumerkja í eigu Eðalfisks, nú Borgarnes-Kjötvara, en þeirra sem geti um í samningnum. Eins og fyrr greini, hafi vörumerkin verið skráð í tvennu lagi, annars vegar vörumerkið Eðallax nr. 1074/1996 og hins vegar Eðalsalöt, nr. 1073/1996. Stefnandi hafi aðeins fengið rétt til fyrrnefnda vörumerkisins (skráð EÐALLAX) í flokki 29, en hjá félaginu hafi einnig verið framleidd salöt í nafni félagsins sem skráð vörumerki í flokka 29 og 30. Hafi stefnanda verið gert þetta ljóst, sem hann hafi og samþykkt með undirritun samnings. Jafnframt hafi stefnandi staðfest, að honum væri ljóst, að félagið myndi áfram framleiða vörur undir nafni Eðalsalats. Hafi ekki verið við það setið, heldur hafi verið áréttað í samningnum, að vörumerkið (myndmerkið) væri mjög líkt vörumerki Eðalfisks. Stefnandi hafi gengið að samningi á þessum grundvelli og samþykkt fyrir sitt leyti, að hann væri aðeins að kaupa Eðallax. Þannig sé beinlínis rangt, að stefnandi hafi veitt Borgarnes-Kjötvörum leyfi til að nota vörumerkið Eðalsalöt, enda staðreyndin sú, að stefnandi hafi samþykkt að fá aðeins í sinn hlut þann hluta vörumerkisins, sem varði laxaframleiðsluna. Hafi skilningur stefnanda verið sá, að verið væri að kaupa vörumerkið í heild sinni (myndmerkið), og að Eðalfiskur hf. (nú Borgarnes-Kjötvörur) hefði aðeins nytjaleyfi, hefði hann að sjálfsögðu átt að ganga frá slíkum skilningi í samningi milli aðila. Um sé að ræða eftirá-skýringar stefnanda, sem fái ekki nokkra stoð í samningi aðila. Í því sambandi sé vakin á því athygli, að engin ákvæði séu um, hvernig nýta megi vörumerkið, eða krafa um endurgjald vegna ,,afnota“, sem staðfesti, að ekki sé um nytjasamning að ræða. Á því sé byggt, enda þótt orðmerkin Eðallax og Eðalsalöt njóti ekki vörumerkjaverndar, heldur aðeins myndmerkið sjálft, að líta beri til þess, að vörumerkin hafi verið skráð í hvort í sínu lagi, þegar kaup stefnanda áttu sér stað og í nokkur ár eftir það. Þetta hafi stefnandi vitað, enda um það samið, að hann keypti aðeins laxaframleiðsluna en ekki salatframleiðsluna, og hafi hann þannig vitað, að réttur hans takmarkaðist við laxahlutann. Til að koma í veg fyrir ágreining síðar um vörumerkin, hafi verið tekið fram, að þau væru lík og að haldið yrði áfram framleiðslu á salati undir vörumerkinu, sem stefnandi hafi samþykkt, eins og fyrr greini. Stefndi mótmæli alfarið þeim skilningi, sem stefnandi leggi í samning sinn við Eðalfisk hf. (nú Borgarnes-Kjötvörur), að með samningnum hafi stefnandi keypt vörumerkið (myndmerkið), og að eftir hafi staðið nytjaleyfi seljanda, sem síðar hafi fengið nafnið Borgarnes-Kjötvörur. Hafi stefndi skorað að stefanda að leggja fram slíkan samning, sbr. m.a. bréf lögmanns stefnda, dags. 14. febrúar 2008 (rangl. 2007) á dskj. nr. 9. Erindinu hafi verið svarað með tölvubréfi, dags. 26. marz 2008, þar sem upplýst hafi verið og viðurkennt, að engin samningur væri til staðar um nytjaleyfi. Síðar hafi verið á því byggt, að slíkt leyfi fælist í kaupsamningnum, sem sé að sjálfsögðu hafnað, og fái það ekki stoð í fyrri málflutningsyfirlýsingu frá 26. marz 2008.

Þrátt fyrir að stefnandi hafi aðeins keypt laxahluta gamla Eðalfisks hf., telji fyrirtækið sig nú geta stöðvað sölu á salati undir vörumerkinu (myndmerkinu). Málatilbúnaður stefnanda verði ekki skýrður á annan hátt en að félagið ætli nú að hefja framleiðslu á salati undir vörumerkinu og ná þannig til sín endurgjaldslaust þeim hluta gamla Eðalfisks hf., sem hann hafi ekki keypt árið 2004. Við það verði ekki unað, enda um mikil verðmæti að ræða og búið að setja gríðarlega fjármuni í markaðssetningu vörunnar undir umræddu vörumerki. Sé á því byggt, að í málatilbúnaði stefnanda felist óeðlilegir viðskiptahættir, þar sem reynt sé að komast yfir framleiðslu stefnda án greiðslu, eins og fyrr greinir. Rök stefnanda um, að ekki sé unnt að una við, að annar selji vöru undir líku vörumerki, fái ekki staðizt, enda sé gert ráð fyrir því í samningi stefnanda, að salatframleiðslan yrði á hendi annars aðila en stefnanda undir sambærilegu vörumerki. Hafi stefnandi ekkert haft með það að gera, hvernig sú framleiðsla fór fram. Þá hafi stefnandi á engan hátt rökstutt, hvernig framleiðsla stefnda kunni að valda honum tjóni fremur en framleiðsla Stjörnusalats og/eða Borgarnes-Kjötvara.

Staðreyndin sé sú, að ekki hafi verið gengið frá nytjaleyfi til Eðalfisks hf. (nú Borgarnes-Kjötvara), enda aðilum fullkomlega ljóst, að stefnandi hafi aðeins verið að kaupa laxaframleiðsluna, og rétturinn næði á engan hátt til salatgerðarinnar, enda hafi það verið sérstaklega tekið fram. Á það sé bent, að vörumerkið Eðalsalöt hafi verið skráð vörumerki hjá Einkaleyfastofunni allt til 31. maí 2007, en vörumerkið hafi þá verið afskráð, þar sem, fyrir mistök, hafi fallið niður að endurnýja vörumerkið, þar sem tilkynningar hafi verið sendar til stefnanda máls þessa, en hann sé á fyrrverandi heimilisangi Borgarnes Kjötvara. Vörumerkið hafi verið skráð á Eðalfisk hf., nú Borgarnes-Kjötvörur. Jafnframt sé vakin á því athygli, að vörumerkið Eðallax hafi einnig verið skráð á nafn Borgarnes-Kjötvara hf., þ.e. Eðalfisk hf., sem styðji enn frekar þá afstöðu, að stefnandi hafi aðeins leyfi til að nýta vörumerkið, sbr. hér að framan. Sú staðreynd, að vörumerkin hafi bæði verið skráð á Eðalfisk hf. (nú Borgarnes-Kjötvörur) allt fram til síðasta árs, sé í mótsögn við málatilbúnað stefnanda, en í lögum sé ekki gert ráð fyrir, að nytjaleyfishafi geti skráð vörumerki, þar sem aðeins sé unnt að skrá nytjaleyfið sjálft, sbr. 3. mgr. 38. gr. laga 45/1997. Þá fái ekki staðizt, að félagið hafi verið skráð eigandi vörumerkjanna, ef stefnandi telji sig hafa keypt þau, en eins og fyrr greini, hafi bæði vörumerkin verið skráð á Borgarnes-Kjötvörur fram á síðasta ár. Hafi stefnandi skráð vörumerkið (myndmerkið) á sína kennitölu, hafi það verið gert án samþykkis Borgarnes-Kjötvara, en þess hafi verið farið á leit við Einkaleyfastofuna, að upplýst verði, hvaða gögnum hafi verið framvísað af því tilefni. Erindinu hafi hins vegar ekki verið svarað. Eins og kunnugt sé, hafi skráningin ekki úrslitaþýðingu varðandi rétt til vörumerkis, enda stofnist vörumerkjaréttur við notkun. Í þessu sambandi sé á það bent, að vörumerkið Eðalsalöt hafi verið notað til fjölda ára, eða allt frá árinu 1996, þ.m.t. án athugasemda stefnanda frá árinu 2004, auk þess að hafa verið skráð allt fram til síðasta árs. Við niðurfellingu á skráningu öðlist stefnandi ekki rétt til vörumerkisins umfram Borgarnes-Kjötvörur, sem hafi nýtt vörumerkið mun lengur en stefnandi máls þessa og annazt markaðssetningu þess að því er varði sölu salats.

Jafnframt sé á því byggt, að stefnandi geti ekki átt ríkari rétt til vörumerkisins en stefndi, en vörumerkjaréttur stefnda leiði af rétti Borgarnes-Kjötvara, sem gangi framar rétti stefnanda, sbr. 7 – 10. gr. laga nr. 45/1997.

Vilji svo ólíklega til, að litið yrði svo á, að um nytjaleyfi stefnda væri að ræða í skilningi laga, sé á því byggt, að stefndi eða Borgarnes-Kjötvörur hafi á engan hátt brotið gegn hinum ætlaða samningi, sem leitt gæti til brottfalls hins ætlaða leyfis. Beri stefnandi, eðli málsins samkvæmt, sönnunarbyrði um þá fullyrðingu. Breyting á eignarhaldi hafi hér enga þýðingu, auk þess sem stefnandi hafi ekki vald til að segja einhliða upp hinum ætlaða samningi, enda ekkert uppsagnarákvæði í gildi. Þá sé á það bent, að rekstur Stjörnusalats hafi verið fluttur í heild sinni til Salathússins ehf., en á því sé byggt af hálfu stefnanda, að hann hafi veitt leyfi til þess, að Stjörnusalat ,,nýti” vörumerkið. Það ,,leyfi“ sé því í hendi stefnda í dag, sem eiganda reksturs Stjörnusalats, en sömu eigendur séu að Borgarnes-Kjötvörum, Stjörnusalati og Salathúsinu. Þá sé á því byggt, að framsal vörumerkisins hafi beinlínis verið heimilt samkvæmt samningi stefnanda við Eðalfisk hf. (nú Borgarnes-Kjötvörur). Þá sé á því byggt, að vegna eðlis samningsins og í ljósi þeirrar staðreyndar, að vörumerkið hafi verið skráð í tveimur hlutum, hafi þurft að taka sérstaklega fram, ef framsal væri ekki heimilt, þ.m.t. framsal á vörumerki, sem skráð hafi verið sérstaklega.

Með vísan til alls framangreinds beri að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda, þ.m.t. kröfu stefnanda um endurgjald fyrir afnot af vörumerkinu. Beri auk þess að sýkna stefnda af kröfu um endurgjald sökum þess, að krafan sé vanreifuð og engum gögnum studd. Þá hafi ekki verið sýnt fram á, að krafan feli í sér sanngjarnt endurgjald, en til þess beri að líta, að varan hafi verið markaðssett af öðrum en stefnanda frá upphafi, auk þess sem stefnandi hafi ekki sýnt fram á, að umrædd framleiðsla hafi bakað félaginu fjárhagslegt tjón. Þá séu ekki uppfyllt lagaskilyrði fyrir kröfunni, enda hafi hvorki verið brotið gegn vörumerkjarétti stefnanda fyrir gáleysi né ásetning.

Þá sé á því byggt af hálfu stefnda, að óskýr og ófullnægjandi málatilbúnaður stefnanda sé ekki í samræmi við ákvæði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Í því sambandi beri til þess að líta, að stefnandi telji, að í gildi hafi verið nytjasamningur við Borgarnes-Kjötvörur og/eða Stjörnusalat, er varði vörumerkið. Þrátt fyrir þá staðreynd sé þessum félögum hvorki stefnt til að þola dóm né til réttargæzlu. Megi ætla, að það hafi verið óumflýjanlegt, enda verði málatilbúnaður stefnanda skilinn þannig, að nytjaleyfið sé nú niður fallið og/eða félagið hafi ekki heimild til að framselja hið ætlaða nytjaleyfi. Megi augljóst vera, að hinn ætlaði nytjaleyfishafi verði að fá tækifæri til að gæta hagsmuna sinna að þessu leyti. Hvað sem öðru líði myndi dómsniðurstaða í máli þessu ekki koma í veg fyrir, að fyrrgreind félög haldi áfram notkun vörumerkjanna, ef svo ólíklega vilji til, að fallizt yrði á staðhæfingar stefnanda um, að samið hafi verið um nytjaleyfi til handa þeim, enda kröfum ekki beint að þeim. Þá sé krafa stefnanda vegna endurgjalds fyrir ,,hagnýtingu“ vörumerkisins svo vanreifuð, að í bága fari við áðurgreint ákvæði laga um meðferð einkamála. Stefndi geri þó ekki sjálfstæða kröfu um frávísun málsins vegna alls framangreinds, en beinir því til dómsins, hvort hjá því verði komizt að vísa málinu frá dómi ex officio.

Að öðru leyti sé kröfu stefnanda um endurgjald mótmælt sem allt of hárri. Þá sé dráttarvaxtakröfu stefnanda sérstaklega mótmælt.

Stefndi vísi til meginreglna samninga- og kröfuréttarins, þ.m.t. um skuldbindingargildi samninga. Þá vísi stefndi til laga um vörumerki, nr. 45/1997, og laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, þ.m.t. 1. mgr. 80. gr. laganna. Um málskostnað sé vísað til 21. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. þeirra.

IV

Forsendur og niðurstaða

Fyrir dóminum gaf skýrslu G-kk-nf K-kk-nf lögfræðingur, þáverandi sparisjóðsstjóri Sparisjóðs Mýrasýslu. Hann skýrði svo frá m.a., að sparisjóðurinn hefði verið eigandi félaganna þegar kaupin milli Eðalfisks og Eðalfangs fóru fram. Þegar Eðalfiskur seldi Eðalfangi vörumerkin, hefði verið hugmynd sparisjóðsins, að verið væri að selja bæði vörumerkin, þ.e. Eðallax og Eðalsalöt. Spurður, hvort sparisjóðurinn hefði þá tvíselt vörumerkið Eðalsalöt, þegar sjóðurinn seldi hlutabréf sín í Borgarnesi-Kjötvörum ehf. til Sundagarða hf., sbr. dskj. nr. 20, kvað hann það vera sinn skilning, en hann hefði ekki gengið frá þeim samningi. Hann hefði þó verið sparisjóðsstjóri á þeim tíma.

Eins og kaupsamningur milli Eðalfisks ehf. og Eðalfangs ehf. frá 18. febrúar 2004 hljóðar, verður að telja ósannað, að vörumerkið Eðalsalat hafi verið með í þeirri sölu. Um er að ræða tvö vörumerki, sem bæði voru skráð á sínum tíma, en munu vera afar lík í útliti, þótt einhver blæbrigðamunur sé í lit þeirra. Ekki liggur fyrir í málinu litmynd af vörumerkinu Eðallax, heldur eingöngu merkinu Eðalsalöt og hefur dómurinn því ekki samanburð á lit merkjanna. Það liggur fyrir, að seljandi notaði áfram vörumerkið Eðalsalöt, án ágreinings eða athugasemda af hálfu stefnanda. Var skýrt tekið fram í kaupsamningnum, að einungis væri verið að selja stefnanda vörumerki tengd laxaframleiðslu, og að auki tekið fram, að seljandi myndi halda áfram framleiðslu undir vörumerkinu Eðalsalöt. Er því ekki fallizt á, að vörumerkið Eðalsalöt hafi verið hluti af hinu selda samkvæmt kaupsamningnum. Þessi niðurstaða fær jafnframt stoð í kaupsamningi milli Sparisjóðs Mýrasýslu og Sundagarða ehf., þar sem sjóðurinn selur m.a. vörumerkið Eðalsalöt. Breytir framburður G-kk-ef K-kk-ef um það, hverjar hafi verið hugmyndir sparisjóðsins með kaupsamningnum 18. febrúar 2004 um sölu á vörumerkjunum, enda eru þær hugmyndir ekki í samræmi við þau gögn sem liggja fyrir í málinu. Er því ekki fallizt á, að réttur Stjörnusalata á sínum tíma til vörumerkisins Eðalsalöt hafi byggzt á svokölluðu nytjaleyfi frá stefnanda. Þá er ekki fallizt á, að niðurfelling á skráningu vörumerkis stefnda veiti stefnanda eignarrétt að vörumerkinu, enda felur kaupsamningur Eðalfangs ehf. og Eðalfisks ehf. frá 18. febrúar 2004 í sér eða eignarréttur seljanda á vörumerkinu „Eðalsalöt“ er staðfestur.

Með vísan til framanritaðs ber að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda í máli þessu. Þá ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað, sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn kr. 560.000. Við ákvörðun málskostnaðar hefur ekki verið litið til virðisaukaskatts, enda liggur ekki fyrir í málinu, að stefndi sé ekki virðisaukaskattskyldur.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Salathúsið ehf., er sýkn af öllum kröfum stefnanda, Eðalfisks ehf., í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda kr. 560.000 í málskostnað.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf