E-8183/2020

1. Mál þetta, sem var dómtekið 18. maí 2022, var höfðað 27. og 30. nóvember 2020 af H-kvk-þgf A-kvk-þgf J-kvk-þgf og G-kk-þgf H-kk-þgf S-kk-þgf, báðum til heimilis að [...], gegn Á-kk-þgf Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, [...]og Píparanu m ehf., [...].

2. Stefnendur krefjast þess aðallega að stefndu verði sameiginlega gert að greiða þeim 1.500.000 krónur eða lægri fjárhæð að álitum með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. mars 2017 til 1 0. desember 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 9. gr. laganna, frá þeim degi til greiðsludags, „vegna tjóns vegna galla á snjóbræðslulögn við fasteign stefnanda að [...], fastanr. [...] í tengslum við verk stefndu á endurnýjum á útitröppum við fasteignina og snjóbræðslulögn sem lögð var í þær“. Þá er þess krafist að stefndi Píparinn ehf. „endurgreiði stefnendum 42.763 kr. vegna viðgerðar sem fór fram á snjóbræðslulögn við fasteign stefnenda að [.....]Reykjavík í júní 2019“.

3. Stefnendur krefjast þess til vara að viðurkennt verði með dómi að stefndu séu sameiginlega skaðabótaskyldir gagnvart þeim „vegna tjóns vegna galla á snjóbræðslulögn við fasteign stefnanda að [...], Reykjavík, fast a nr. [...], í tengslum við verk stefndu á endurnýjum á útitröppum við fasteignina og snjóbræðslulögn sem lögð var í þær“. Þá er í öllum tilvikum krafist málskostnaðar sameiginlega úr hendi stefndu.

4. Stefndu krefjast aðallega sýknu og málskostnaðar úr hendi stefnenda. Til vara er þess krafist að fjárkrafa stefnenda verði lækkuð verulega og málskostnaður látinn niður falla.

5. Með úrskurði 4. júní 2021 var frávísunarkröfu stefndu hafnað.

I Helstu málsatvik

6. Mál þetta er höfðað af stefnendum, sem eru eigendur fasteignarinnar að [...]í Reykjavík, vegna tjóns sem þau telja að rekja megi til galla á verki stefndu við snjóbræðslulögn í tröppuvirki við fasteignina.

7. Haustið 2016 áttu stefnendur og stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf í samskiptum vegna umrædds verks. Stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf er múrari og hafði áður unnið fyrir stefnendur. Hann tók að sér að brjóta upp tröppurnar, sem og að steypa á ný eftir að snjóbræðslulögn hefði verið komið fyrir. Hann mun hafa upplýst stefnendur um að leita þyrfti til verktaka með sérþekkingu á pípulögnum. Stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf ræddi við starfsmenn stefnda Píparans ehf. og óskaði eftir því að þeir legðu snjóbræðslulögn í tröppurnar. Ekki var gerður skriflegur samningur um verkið.

8. Aðila greinir verulega á um málsatvik. Það liggur fyrir að sá hluti verksins sem laut að snjóbræðslulögninn var unninn af H-kk-þgf Á-kk-þgf B-kk-þgf sem var á þessum tíma annar eigenda stefnda Píparans ehf. Stefnendur halda því fram að þeim hafi verið tjáð að það stýrikerfi sem var til staðar væri fullnægjandi til að keyra snjóbræðslu í tröppunum og hafi þau ekki verið upplýst um að þörf væri á frekari búnaði. Stefndu byggja aftur á móti á því að stefnendur hafi verið upplýst um að sá stýribúnaður sem fyrir var væri ekki hefðbundinn snjóbræðslu búnaður heldur um að ræða gólfhita grind ætlaða fyrir gólfhita innandyra. H afi starfsmenn Píparans ehf. ráðlagt stefnendum að setja upp nýja grind og stýribúnað vegna snjóbræðslukerfisins, það er svokallaðan forhitara sem sé lokað kerfi með dælu og frostlegi, og bent þeim á að ella kynni að vera hætta á sprungum þegar frysti.

9. Eftir að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf hafði brotið upp múr verk í tröppunum bættu starfsmenn stefnda Píparans ehf. lögn við það snjóbræðslukerfi sem fyrir var og tengdu við það stýrikerfi sem áður hafði verið notað. Að svo búnu gekk stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf frá uppslætti og múrverki í tröppunum. Meðal gagna málsins er reikningur frá stefnda Píparanum ehf. frá 26. ágúst 2016 að fjárhæð 100.774 krónur með virðisaukaskatti. Þar er verkið tilgreint „Vegna snjóbræðslu í tröppur“ og er þ ar nánari sundurliðun í útselda vinnu sem nam átta tímum, akstur og tilteknar vörur.

10. Það liggur fyrir að veturinn 2018 höfðu stefnendur samband við stefnda Píparann ehf. þar sem steypa í tröppuvirkinu hafði brotnað og sprunga myndast þar sem vatn seytlaði upp. Af þessu tilefni var hluti af tröppunum brotinn upp til að kanna ástand lagnanna og kom í ljós að þær höfðu að hluta frostsprungið. Starfsmaður stefnda Píparans ehf. tæmdi kerfið og blés vatni úr snjóbræðslunni. Fyrir liggur reikningur stefnda frá 2. mars 2018 að fjárhæð 31.868 krónur og er verkið tilgreint „Tæma snjóbræðslu vegna frostskemmda“.

11. Með bréfi lögmanns stefnenda til stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef 30. apríl 2018 var krafist úrbóta eða skaðabóta vegna galla á verkinu með vísan til laga nr. 42 /2000 um þjónustukaup. Vísað var til þess að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf hefði fengið stefnda Píparann ehf. sem undirverktaka til að leggja hitalögnina og bæri hann ábyrgð á vinnu félagsins. Þess var krafist að bætt yrði úr gallanum án kostnaðar, sbr. 2. mgr. 11. gr. laganna. Bréfið var sent í ábyrgðarpósti en endursent þar sem stefndi væri fluttu r.

12. Stefnendur beindu kæru til kærunefndar lausafjár- og þjónustukaupa 20. júní 2018. Í kjölfarið áttu aðilar í samskiptum vegna snjóbræðslukerfisins. Lögmaður stefnenda átti í tölvupóstsamskiptum við starfsmann nefndarinnar í febrúar 2018 þar sem fram kom að sátt hefði náðst um að laga verkið, en að úrbótum væri ólokið. Hinn 16. apríl 2018 barst stefnendum tilkynning um að málið hefði verið fellt niður hjá kærunefndinni þar sem sættir hefðu tekist, en þau munu ekki hafa óskað eftir því.

13. Í febrúar 2019 komu stefndu báðir að verkinu á ný og var brotinn upp stærri hluti af tröppunum þar sem steypa hafði sprungið vegna frostskemmda á lögnum. Stefnendur kveða stefnda Píparann ehf. þá fyrst hafa upplýst þau um að setja þyrfti upp sérstaka forhitaragrind í bílskúr fyrir kerfið og öfluga dælu til að snjóbræðslan myndi virka. Stefndu halda því aftur á móti fram að á þessu tímamarki hafi stefnendur áttað sig á því að rétt væri að fara að ráðleggingum stefnda Píparans ehf. og fallist á að að setja upp forhitara með lokuðu kerfi og frostlegi. Það liggur fyrir að stefndi Píparinn ehf. setti upp nýjan stýribúnað fyrir snjóbræðsluna. Meðal gagna málsins er reikningur stefnda Píparans ehf. frá 2 8. febrúar 2019 að fjárhæð 547.237 krónur vegna verks sem er tilgreint með eftirfarandi hætti: „Setja upp lokað kerfi fyrir snjóbræðslu“.

14. Síðar sama ár kom í ljós að þrýstingur féll smám saman í kerfinu og að lagnirnar virtust enn leka. Starfsmenn stefnda Píparans ehf. komu á staðinn og var ákveðið að dæla þéttiefni í lagnirnar. Fyrir liggur reikningur frá 27. júní 2019 að fjárhæð 40.000 krónur vegna efniskostnaðar, en fram kemur í lýsingu að um sé að ræð a „Vörur. Multisea l Heat S - 2,5 ltr.“.

15. Þrátt fyrir framangreindar aðgerðir féll enn þrýstingur á kerfinu og benti það til þess að fleiri sprungur væru á snjóbræðslu lögninni sem leiddu til vatnsleka. Meðal gagna málsins eru drög að samkomulagi sem lögmaður stefnenda sendi stefnda Píparanum ehf. í september 2019. Þar var meðal annars vísað til þess að stefnendur hefðu greitt fyrir endurbætur í janúar og febrúar 2019 þar sem öflugri dæl a hefði verið sett upp og forhitaragrind. Þá hefði stefndi Píparinn ehf. sett viðgerðarefni í lögnina og stefnendur greitt fyrir efnið. Þrátt fyrir það hefði þrýstingur fallið og væri snjóbræðslulögnin ónothæf. Gert var ráð fyrir því að stefndi reyndi frekari viðgerð á lögninni með viðgerðarefni og að stefnendur greiddu fyrir efnið en ekki vinnu verktakans. Skyldi viðgerðinni lokið fyrir 1. október 2019 og reyndist hún ófullnægjandi í þeim skilningi að þrýstingur félli á kerfinu næsta vetur skyldi stefndi endurgreiða stefnendum kostnað við viðgerðarefnið. Stefndu gátu ekki fellt sig við þetta samkomulag og var það ekki undirritað.

16. Undir rekstri málsins var að beiðni stefnenda dómkvaddur matsmaður til að meta þörf á framkvæmdum í því skyni að lagfæra snjóbræðsluna og hver væri kostnaður við slíkar framkvæmdir. Matsgerð G-kk-ef F-kk-ef G-kk-ef, byggingafræðings og pípulagningameistara, lá fyrir í desember 2021. Þar kemur fram að vettvangsskoðun og prófanir á snjóbræðslulögnum í tröppuvirki hafi leitt í ljós rof á lögnum sem geri það að verkum að snjóbræðslukerfið haldi ekki þrýstingi. Megi sjá leka, sem og skemmdir, í steyptum tröppum og plötum tröppuvirkisins. Tekið er fram að kerfið hafi í fyrstu verið keyrt sem opið kerfi með hitagjafa frá affalli hússins. Þar sem affallið hafi ekki annað þeirri viðbót sem hafi verið lögð hafi frostskemmdir komið fram. Hafi þá verið komið upp lokuðu kerfi með frostlegi.

17. Þá segir í matsgerðinni að til þess að snjóbræðslan virki þurfi að endurgera umræddar lagnir. Því er nánar lýst að brjóta þurfi upp steyptar tröppur og hluta af pöllum. Þá þurfi að endurleggja snjóbræðslulagnir allt að deilikistu í bílageymslu svo að snjóbræðslulögn í tröppuvirki sé sérstæð hitamotta. Fram kemur að heildarkostnaður við framkvæmdirnar nemi 2.793.000 krónum með virðisaukaskatti og er kostnaðurinn nánar sundurgreindur í fimm verkþætti.

18. Það liggur fyrir að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf gaf ekki út reikninga vegna vinnu sinnar við verkið. Stefnendur byggja á því að þau hafi greitt honum 1.500.000 krónur, en hann kveður það ekki hafa verið svo háa fjárhæð.

II

Helstu málsástæður og lagarök stefnenda

19. Stefnendur byggja á því að þau eigi rétt á skaðabótum úr hendi stefndu sem samsvari kostnaði við endurnýjun snjóbræðslu í tröppuvirki fasteignar þeirra. Byggt er á því að stefndu beri sameiginlega ábyrgð á tjóni stefnenda. Um hafi verið að ræða heildarverk sem stefndu hafi komið að og hafi þeir báðir fengið greiðslu frá stefnendum. Stefnendur hafi átt í samskiptum við stefnda Á-kk-þf Þ-kk-þf við upphaf verksins og hann fengið stefnda Píparann ehf. til að leggja snjóbræðslulögnina. Stefnendur hafi greitt stefnda Á-kk-þgf Þ-kk-þgf 1.500.000 krónur. Hafi hluti fjárhæðarinnar runnið til stefnda Píparans ehf. en stefnendur þekki ekki hvernig greiðslunni hafi verið skipt þeirra á milli. Síðar hafi verið samið beint við stefnda Píparann ehf. um viðbætur og lagfæringar á kerfinu, en þær ekki borið árangur. Stefndu beri því sameiginlega ábyrgð á tjóni stefnenda og þurfi ekki að sundurgreina ábyrgð þeirra. Til stuðnings aðild stefndu er í stefnu vísað til 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

20. Tekið er fram að stefnendur séu komin á efri ár og hafi tilgangurinn með verkinu verið að setja snjóbræðslu í tröppurnar þannig að þar myndi ekki safnast snjór og hálka. Það hafi ekki gengið eftir og hafi ástandið á tröppunum raunar ekki batnað eftir að stefndu unnu umrætt verk. Tilraunir til viðgerða hafi verið reyndar tvisvar án árangurs.

21. Stefnendur reisa málatilbúnað sinn á því að verkið sé gallað í skilningi laga nr. 42 /2000 um þjónustukaup. Stefndu hafi brotið gegn 4. gr. laganna þar sem vinna þeirra hafi hvorki verið byggð á fagþekkingu né verið unnin í samræmi við góða viðskiptahætti. Stefnendum hafi verið veittar rangar upplýsingar og leiðbeiningar. Þá hafi stefndu ranglega talið að kerfið sem var til staðar myndi duga til þess að snjóbræðslan virkaði sem skyldi. Hafi þeim láðst að tryggja að lagnir myndu ekki frostspringa. Það gefi auga leið að hin selda þjónusta hafi verið gölluð í skilningi 9. gr. laga nr. 42 /2000 og að árangur af verkinu sé ófullnægjandi. Stefnendur hafi greitt um þrjár milljónir króna fyrir verk sem hafi ekki nýst með nokkrum hætti.

22. Stefnendur vísa til þess að samkvæmt 11. gr. laga nr. 42 /2000 eigi kaupandi þjónustu rétt á að seljandinn bæti úr göllum reynist verk gallað. Þá eigi stefnendur samkvæmt 15. gr. laganna rétt á skaðabótum vegna tjóns sem leiðir af hinni gölluðu þjónustu nema stefndu sem seljendur þjónustunnar sýni fram á að gallinn verði ekki rakinn til vanrækslu þeirra. Stefndu hafi ekki axlað slíka sönnunarbyrði.

23. Stefnendur leggja áherslu á að stefndu hafi borið að framkvæma verkið þannig að lagnirnar myndu ekki frostspringa og ganga úr skugga um að kerfið sem var til staðar væri nægilega öflugt. Þess í stað hafi þeir látið sér það í léttu rúmi liggja. Hafi stefndu raunar viðurkennt að verkið hafi ekki verið unnið með þeim hætti að tryggt væri að lagnirnar myndu ekki frostspringa. Síðar hafi verið sett upp öflugra kerfi, en með réttu hefði átt að grípa til slíkra aðgerða í upphafi. Stefndu hafi ekki upplýst stefnendur um að þörf væri á öflugra kerfi eða að grípa þyrfti til frekari ráðstafana. Hafi stefndu ótvírætt sýnt af sér vanrækslu sem þeir beri bótaábyrgð á. Til stuðnings kröfum sínum vísa stefnendur einnig til 25. gr. laga nr. 42 /2000.

24. Vísað er til þess að stefnendur hafi reynt að fá stefndu til að gera úrbætur og hafi þeir gert það að einhverju marki. Hafi stefnendur greitt fyrir þessar úrbætur umfram skyldu en þær þó ekki skilað árangri.

25. Stefnendur reisa fjárhæð skaðabótakröfu sinnar á upphaflegum kostnaði við verkið sem fólst í því að brjóta tröppurnar upp og leggja snjóbræðslulögn í þær. Tekið er fram að ekkisé krafist bóta vegna hita grindar og aukadælu þar sem þessi búnaður geti nýst síðar.

V ið munnlegan málflutning var lögð áhersla á að matsgerð dómkvadds matsmanns, sem var aflað undir rekstri málsins, styddi málatilbúnað stefnanda. Þar komi fram að endurnýja þurfi snjóbræðslulögnina til að snjóbræðslan virki sem skyldi. Þurfi meðal annars að brjóta upp tröppurnar og múra á ný eftir að lagnir hafi verið endurnýjaðar.

Kostnaður við verkið nemi samkvæmt matsgerðinni mun hærri fjárhæð en dómkrafa stefnenda.

26. Stefnendur byggja einnig á því að stefndi Píparinn ehf. hafi brotið gegn 12. gr. laga nr.

4 2 /2000 með því að krefja þau um gjald fyrir viðgerð á lögninni. Samkvæmt ákvæðinu geti seljandi sem bætir úr galla eingöngu krafið neytanda um greiðslu fyrir þjónustu sem honum hefði borið að greiða ef hún hefði í upphafi verið innt af hendi rétt og gallalaus. Hafi stefndi neitað að gera við lögnina og gera frekari úrbætur nema gegn frekari greiðslu. Stefnendur hafi samtals greitt stefnda 590.000 krónur og sé hluti þeirrar fjárhæðar vegna viðgerðar sem fór fram í annað sinn. Þess er krafist að stefndi Píparinn ehf. endurgreiði stefnendum 42.763 krónur vegna þeirrar viðgerðar sem fór fram í annað skipti, enda hafi stefnda verið óheimilt að krefjast þeirrar greiðslu. Stefnendur kveða þá fjárhæð vera mismuninn á reikningi stefnda Píparans ehf. frá 28. febrúar 2019 og því sem stefnendur greiddu stefnda.

27. Krafa stefnenda um vexti er reist á 8. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 1. málslið 4. gr. laganna. Byggt er á því að greiða beri vexti frá því að hið bótaskylda atvik átti sér stað, en telja verði að það hafi verið í janúar eða febrúar 2017 og miðist krafan við 1. mars 2017. Þá er krafist dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þingfestingardegi.

28. Varakrafa stefnenda um viðurkenningu á bótaábyrgð stefndu er studd við 25. gr. laga nr. 91/1991 og þær röksemdir sem áður hafaverið raktar.

III

Helstu málsástæður og lagarök stefndu

29. Stefndu byggja á því að þeir geti ekki borið samábyrgð á því verki sem um ræðir. Þeir hafi unnið það hvor í sínu lagi og beri hvor um sig ábyrgð á mismunandi verkþáttum. Þannig beri stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf ábyrgð á þeim hluta sem snúi að múr verki, en stefndi Píparinn ehf. á þeim hluta sem varði pípulagnir. Stefndu séu hvor um sig sjálfstæðir verktakar og hvorugur undirverktaki hins. Þá hafi stefndi Píparinn ehf. gefið út reikninga á hendur stefnendum í eigin nafni og sé ekki rétt að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf hafi annast greiðslu til verktakans.

30. Stefndu vísa til þess að þeim hafi verið falið að bæta við það snjóbræðslukerfi sem hafði áður verið komið fyrir við fasteign stefnenda. Starfsmenn stefnda Píparans ehf. hafi gert stefnendum grein fyrir því að sú grind sem var til staðar væri ekki líkleg til að duga sem stýrikerfi fyrir snjóbræðsluna, enda væri hún gerð fyrir gólfhita innanhúss. H afi stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf verið vitni að þessum samtölum. Hafi stefnendur þannig verið vöruð við því að fyrirliggjandi kerfi væri ekki fullnægjandi og að þau væru að taka áhættu með því að skipta ekki um kerfi.

31. Stefndu vísa til þess að sá stýribúnaður sem var til staðar hafi ekki verið á ábyrgð þeirra heldur þess aðila sem upphaflega lagði lögnina. Kerfið hafi verið ætlað til notkunar innanhúss en ekki utanhúss. Útskýrt hafi verið fyrir stefnendum að þegar upphaflegu snjóbræðslunni var komið fyrir hefði hún verið tengd við ranga grind. Væri þörf á því aðtengja snjóbræðsluna, sem og viðbótina, við grind sem væri ætluð til viðkomandi nota.

32. Stefndu leggja áherslu á að þrátt fyrir ítrekaðar viðvaranir og faglegar ráðleggingar stefnda Píparans ehf. hafi stefnendur ákveðið að aðeins skyldi bætt við fyrirliggjandi snjóbræðslulögn og aðrar breytingar ekki gerðar. Að mati stefndu sé fráleitt að þeir beri ábyrgð á því að áhætta sem stefnendur voru sérstaklega varaðir við hafi raungerst. Stefnendur beri sjálfir ábyrgð á ákvörðun sinni og beri að sýkna stefndu af kröfum þeirra.

33. Varakrafa stefndu um lækkun á kröfu stefnenda er reist á því að þau hafi ekki sýnt fram á réttmæti þeirrar fjárhæðar sem krafist er. Gögn um raunverulegan kostnað stefn enda skorti. Stefndu hafi lagt fram þá reikninga sem þeir gerðu stefnendum, en samanlagt nemi þeir muni minni fjárhæð en dómkrafa stefnenda.

I V

Niðurstaða

34. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort stefndu beri að greiða stefnendum skaðabætur vegna galla á verki sem fólst í lagningu snjóbræðslu í tröppuvirki við fasteign þeirra. Ráðist var í verkið haustið 2016 og ber aðilum saman um að stefnendur hafi leitað til stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef sem er múrari og hafði áður unnið fyrir þau. Stefnendur vildu auka við snjóbræðslukerfi sem var þegar til staðar, þar með talið í innkeyrslu, þannig að það næði einnig til tröppuvirkis við inngang hússins. Það er ágreiningslaust að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf tjáði stefnendum að þörf væri á verktaka með sérþekkingu á pípulögnum vegna verksins og að hann leitaði til stefnda Píparans ehf. Það var þannig fyrir milligöngu stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef sem starfsmenn stefnda Píparans ehf. komu að verkinu.

35. Stefndu hafa mótmælt því að þeir beri sameiginlega ábyrgð á því verki sem um ræðir. Að mati dómsins fól verk ið í sér aðgreinda verkþætti sem voru annars vegar á hendi stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef og hins vegar á hendi stefnda Píparans ehf. Þannig braut stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf upp tröppuvirkið til þess að unnt væri að koma þar fyrir snjóbræðslulögn. Starfsmenn stefnda Píparans ehf. komu snjóbræðslulögn fyrir og tengdu við það kerfi sem var fyrir hendi. Að svo búnu sá stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf um uppslátt og gekk frá múrverkinu á nýjan leik.

36. Málatilbúnaður stefnenda er á því reistur að vinna við snjóbræðslulögnina og tengingu hennar hafi ekki verið í samræmi við 4. gr. laga nr. 42/2000 og verkið gallað í skilningi 9. gr. laganna. Því er aftur á móti ekki haldið fram að annmarkar hafi verið á þeim verkþætti sem stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf sinnti. Um er að ræða tvo sjálfstæða verktaka og verður ekki séð að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf hafi með einhverjum hætti skuldbundið sig til að bera ábyrgð á störfum stefnda Pí p arans ehf. Þá hefur ekki verið sýnt fram á að stefnendur hafi greitt stefndu sameiginlega fyrir verkið. Eins og áður greinir halda stefnendur því fram að sú greiðsla sem þau inntu af hendi til stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef hafi að hluta til átt að renna til stefnda Píparans ehf. Stefndu mótmæla því báðir og bera gögn málsins með sér að stefndi Píparinn ehf. hafi gefið út reikninga á hendur stefnandanum G-kk-þgf H-kk-þgf í eigin nafni vegna verksins, þar með talið hinn 26. ágúst 2016. Samkvæmt framangreindu verður ekki fallist á að stefndu hafi borið sameiginlega ábyrgð á því verki sem stefnendur telja gallað og þeir krefjast skaðabóta vegna. Þegar af þessari ástæðu verður stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf sýknaður af kröfum stefnenda, sbr. til hliðsjónar 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

37. Kemur þá til skoðunar krafa stefnenda gegn stefnda Píparanum ehf. Eins og áður greinir var verktakanum falið að auka við snjóbræðslukerfi, sem þegar vartil staðar, með því að leggja v iðbótarlögn í tröppuv irki við húsið. Það er ágreiningslaust að það kerfi sem þarna var fyrir var tengt við grind sem var ætluð fyrir gólfhita innanhúss en ekki til notkunar fyrir snjóbræðslu utanhúss þar sem lagnir eru að jafnaði sverari en í gólfhita. Var nánar tiltekið um að ræða opið kerfi sem nýtti affall hitaveitu frá húsinu sem hitagjafa með innspýtingu til að auka afköst þess. Ekki liggur fyrir hvenær snjóbræðslunni var upphaflega komið á fót eða hvers vegna farin var sú leið að notast við gólfhita grind. Hvað sem því líður telja stefnendur að snjóbræðslukerfið hafi virkað fram til þess tíma þegar umfang þess var aukið.

38. Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga nr. 42/2000 skal útseld þjónusta, sem veitt er í atvinnuskyni, ávallt vera byggð á fagþekkingu og í samræmi við góða viðskiptahætti sem tíðkast hverju sinni. Þá er skylt að veita allar upplýsingar og leiðbeiningar um vinnu verks með hagsmuni neytanda fyrir augum. Við mat á því hvort stefndi Píparinn ehf. hafi sinnt þessum skyldum verður að mati dómsins, sem er skipaður sérfróðum meðdómanda, að líta til þess að starfsmenn verktakans gátu ekki með nokkurri vissu metið hvort það stýrikerfi sem var fyrir hendi myndi anna þeirri viðbótarlögn sem þeim var falið að koma fyrir án þess að afköst þess yrðu aukin. Kerfið gat því virkað með því að aukið væri við innspýtingu frá hitaveitu. Eins og atvikum er háttað bar stefnda Píparanum ehf. að tryggja að stefnendur væru upplýstir um virkni þess kerfis sem þarna var fyrir. Jafnframt bar að vekja athygli stefnenda á þeirri áhættu sem fylgdi því að vera eingöngu með vatn á kerfinu og skýra fyrir þeim að lokað kerfi með frostlegi væri öruggari kostur. Það gefur auga leið að nýtt kerfi hefur í för með sér aukinn kostnað og bar stefnda að gera stefnendum grein fyrir því. Að því gefnu að áhættan væri skýrð fyrir stefnendum telur dómurinn það ekki vera óforsvaranlegt eða í andstöðu við 1. mgr. 4. gr. laga nr. 42/2000 að tengja viðbótarlögnina við það kerfi sem var fyrir, enda va ralls ekki útilokað að kerfið myndi anna þeirri viðbót sem um ræðir.

39. Aðila greinir á um hvað þeim fór á milli í tengslum við verkið. Þannig kom fram í aðilaskýrslum beggja stefnenda að þau könnuðust hvorki við að hafa talað við né hitt starfsmenn stefnda Píparans ehf. Þá minntust þau þess ekki að höfð hefðu verið uppi varnaðarorð um það stýrikerfi sem fyrir var eða rætt um þörf á lokuðu kerfi sem og kostnað við slíkt. Hins vegar tók stefnandinn H-kvk-nf A-kvk-nf fram að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf hefði í samskiptum þeirra á milli vísað til þess að þau yrðu látin vita hvort þörf væri á „nýrri dælu“ og að kostnaður við það væri ekki inni fallinn í verkinu. Þannig hefði verið rætt að hugsanlega væri þörf á stærri dælu og hefði stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf tengt það við að ekki væri unnt að ganga frá reikningi strax. Stefnandinn tók fram að ekki hefðu borist nánari upplýsingar frá stefndu um þetta atriði fyrr en eftir að lagnir frostsprungu.

40. Fram kom í aðilaskýrslu stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef að hann kannaðist ekki við að hafa sagt stefnendum að hugsanlega þyrfti nýja dælu vegna verksins. Hann hefði eingöngu sagt þeim að þörf væri á pípara og haft milligöngu um að útvega verktaka á því sviði. Þá kvaðst hann muna óljóst eftir því að G-kk-nf Ó-kk-nf, forsvarsmaður stefnda Píparans ehf., hefði rætt við stefnandann G-kvk-þf H-kk-þf um kaup á forhitara vegna snjóbræðslukerfisins og að það væri betri kostur en það kerfi sem fyrir var. Hann taldi samtal um þetta hafa farið fram um það leyti sem lögninni var komið fyrir í tröppunum.

41. Í aðilaskýrslu G-kk-ef Ó-kk-ef G-kk-ef, forsvarsmanns stefnda Píparans ehf., kom fram að hann hefði rætt við stefnandann G-kvk-þf H-kk-þf og skoðað með honum þann stýribúnað sem fyrir var. Hefði hann útskýrt að grindin væri ætluð fyrir gólfhita og að snjóbræðslugrind og lokað kerfi, sem kostaði um 700.000 krónur, væri mun betri kostur. Þá hefðu starfsmenn stefnda ekki gangsett kerfið og hefðu þeir búist við því að stefnendur hefðu samband þegar þau vildu koma fyrir lokuðu kerfi. Stefnendur hefðu aftur á móti fyrst óskað eftir slíku kerfi eftir að lagnir frostsprungu. Hefði stefndi þá sett upp lokað stýrikerfi í samræmi við beiðni stefnenda og þau greitt fyrir það.

42. Framburður G-kk-ef Ó-kk-ef er að meginstefnu til í samræmi við vitnaskýrslu H-kk-ef Á-kk-ef B-kk-ef, fyrrverandi starfsmanns og þáverandi hluthafa í Píparanum ehf., sem vann verkið fyrir hönd stefnda. H-kk-nf Á-kk-nf skýrði frá því að stefnda Píparanum ehf. hefði verið falið að leggja snjóbræðslulögn í tröppur við hús stefnenda og tengja við það kerfi sem þar var fyrir. Komið hefði í ljós að snjóbræðslan var tengd við búnað sem var ætlaður fyrir gólfhita. Hann tók fram að stefnendum hefði verið ráðlagt að setja upp lokað kerfi, það er forhitara með frostlegi, áður en til gangsetningar kæmi. Nánar kom fram að stefnendum hefði í öllu falli verið bent á að lokað kerfi væri öruggari kostur áður en kerfið var gangsett, en þau ekki viljað leggja í slíkan kostnað. Það hefði fyrst verið eftir að lagnir frostsprungu sem stefnendur hefðu óskað eftir lokuðu kerfi. Hefði kerfið þá verið sett uppog stefnendur greitt fyrir það.

43. Í samræmi við þá meginreglu að dómari skeri úr því hverju sinni eftir mati hvort staðhæfing um umdeild atriði teljist sönnuð, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991, þarf dómurinn að skera úr um hvort leggja skuli til grundvallar að stefnendum hafi verið bent á að öruggara væri að koma fyrir lokuðu stýrikerfi vegna viðbótar við þá snjóbræðslu sem þegar var fyrir hendi. Eins og rakið hefur verið halda stefnendur því fram að svo hafi ekki verið, en stefnandinn H-kvk-nf A-kvk-nf kannast þó við að stefndi Á-kk-nf Þ-kk-nf hafi rætt um að hugsanlega þyrfti „nýja dælu“ þegar verkið var í undirbúningi. Forsvarsmaður stefnda Píparans ehf. og sá starfsmaður sem vann verkið halda því á hinn bóginn fram að stefnendum hafi verið gerð grein fyrir áhættunni sem fylgdi því kerfi sem fyrir var en kosið að leggja ekki út í kostnað við nýtt kerfi á þessu tímamarki. Fær framburður þeirra nokkra stoð í skýrslu stefnda Á-kk-ef Þ-kk-ef fyrir dómi. Við sönnunarmatið verður að líta til þess að stefnendur, sem og forsvarsmaður stefnda Píparans ehf., gáfu aðilaskýrslur fyrir dómi, sbr. 50. gr. laga nr. 91/1991. Þá var vitnið H-kk-nf Á-kk-nf starfsmaður og hluthafi í stefnda Píparanum ehf. á þeim tíma sem um ræðir og tengist þannig málsaðila, auk þess sem hann kann að hafa hagsmuni af málinu, sbr. 59. gr. laga nr. 91/1991. Öðrum vitnum að málsatvikum þegar verkið var unnið er ekki til að dreifa.

44. Að mati dómsins verður að leggja til grundvallar að stefnda Píparanum ehf. hafi verið falið það afmarkaða verkefni að leggja snjóbræðslu í tröppuvirki og tengja hana við það kerfi sem þegar var til staðar. Að virtum skýrslum fyrir dómi og atvikum, að því leyti sem þau hafa verið upplýst, telur dómurinn að miða verði við að starfsmenn stefnda hafi haft uppi varnaðarorð um það stýrikerfi sem fyrir var og bent stefnendum á að lokað kerfi með frostlegi væri öruggari kostur. Eins og áður greinir telur dómurinn að stefnda Píparanum ehf. hafi verið rétt að telja að það kerfi sem fyrir var gæti annað viðbótar lögninni með því að innspýting frá hitaveitu yrði aukin. Það féll aftur á móti íhlut stefnenda sem verkkaupa að ákveða hvort þau vildu nýta áfram það kerfi sem var til staðar eða greiða kostnað við nýtt kerfi.

45. Stefnendur hafa byggt á því að snemma á árinu 2017 hafi komið í ljós að snjór bráðnaði ekki á efri hluta tröppu virkisins og að snjóbræðslan virkaði ekki sem skyldi. Fram kom í aðilaskýrslu stefn andans G-kk-ef H-kk-ef að starfsmaður stefnda Píparans ehf. h efðitekið fram að auka þyrfti innflæði á kerfið til að auka afköst þess og hefði innflæðið verið aukið. Jafnframt kom fram í skýrslunni að innspýting á kerfið væri aukin handvirkt og fyrri eigandi hússins hefði kennt stefnandanum á kerfið. Hitastig kerfisins hefði verið stillt á 20 gráðu ren stefnandinn hefði aukið það í 30 gráður eftir að snjóbræðslu var bætt í tröppurnar. Eftir að innflæðið var aukið snemma árs 2017 var kerfið virkt og var það á ábyrgð stefnenda að fylgjast með því, svo sem með því að auka innspýtingu annaði það ekki eftirspurn. Þegar frostsprungur komu fram á kerfinu veturinn 2017 til 2018 var rekstur kerfisins þannig í höndum stefnenda. Miða verður við að stefnendur hafi þá fyrst óskað eftir lokuðu kerfi, en eins og rakið hefur verið annaðist stefndi Píparinn ehf. það verk.

46. Að öllu virtu verður ekki annað séð en að stefndi Píparinn ehf. hafi uppfyllt skyldur sínar samkvæmt 4. gr. laga nr. 42/2000 og beri ekki ábyrgð á því að árangur af verkinu var ekki í samræmi við væntingar stefnenda, sbr. til hliðsjónar 9. gr. sömu laga. Er því ekki fallist á að hin selda þjónusta hafi verið gölluð í skilningi laganna. Þá verður ekki séð að stefndi hafi með öðrum hætti sýnt af sér háttsemi í andstöðu við lög nr. 42/2000 eða aðrar reglur sem geti leitt til þess að fallist verði á kröfur stefnenda.

47. S amkvæmt framangreindu eru stefndu sýknir af aðalkröfum og varakröfu stefnenda, en þær eru allar reistar á þeim grunni að hin selda þjónusta hafi verið gölluð. Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 og vafaatriða málsins þykir rétt að aðilar beri sinn kostnað af málinu.

Á-kvk-nf R-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt R-kvk-þgf S-kvk-þgf héraðsdómara og J-kk-þgf Á-kk-þgf P-kk-þgf, byggingatæknifræðingi og húsasmíðameistara.

D ÓMS ORÐ:

Stefndu, Á-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf og Píparinn ehf., er u sýknir af kröfum stefnenda, H-kvk-ef A-kvk-ef J-kvk-þgf og G-kk-ef H-kk-ef S-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

Á-kvk-nf R-kvk-nf

R-kvk-nf S-kvk-nf

J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf