E-137/2018

D Ó M U R

Mál þetta, sem höfðað var 13. janúar sl., var dómtekið að lokinni aðalmeðferð 14. maí sl. Stefnandi er Mokarinn ehf., Rauðhellu 1, Hafnarfirði. Stefndi er Framkvæmdir og ráðgjöf ehf., Laufrima 71, Reykjavík.

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndi greiði sér 10.924.028 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 7.082.136 krónum frá 15. ágúst 2017 til 1. nóvember þess árs, en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgun að fjárhæð 4.000.000 króna 5. september 2017 og 5.208.000 króna 11. sama mánaðar. Hann krefst einnig málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu auk málskostnaðar.

Helstu atvik málsins eru þau að stefnandi tók að sér að munnlegri beiðni stefnda í júní 2017 jarðvinnu við lóðir á vegum stefnda að Ástu-Sólliljugötu nr. 14, 14a, 16 og 16a í Mosfellsbæ. Frá 12. til 16. júní hafði starfað að jarðvinnu á lóðunum annað nafngreint fyrirtæki, en það þurfti að hverfa frá verkinu af ástæðum sem ekki hafa þýðingu fyrir úrlausn málsins. Greiddi stefndi því fyrirtæki 824.000 krónur fyrir sína vinnu og lýsir stefndi því svo í greinargerð sinni að hinn 14. júní 2017, þegar fyrirtækið hvarf frá verkinu, hafi verið búið að grafa, fleyga og lækka lóðir nr. 16 og 16a, en efni úr lóðunum hafi verið komið fyrir á lóðum nr. 14, 14a og nr. 12. Telur stefndi samkvæmt þessu að verulegur hluti verksins hafi verið unninn þegar stefnandi komi að því. Samkvæmt greinargerð stefnda fólst verk stefnanda í því að moka úr lóð nr. 11, 16 og16a og koma efni fyrir á lóð nr. 12. Þá hafi stefnandi grafið fyrir húsum á lóðum nr. 14 og 14a og ýmist flutt í burtu efni eða skilið það eftir á lóð nr. 12. Þegar stefnandi hafi lokið við gröft á lóðum nr. 14 og 14a hafi hann tekið klapparefni sem komið hafði verið fyrir á lóð nr. 12 og notað sem fylliefni í lóðir nr. 14 og 14a auk þess að fylla ofan á með 60 cm lagi af grús.

Stefnandi gaf hann út tvo reikninga 15. ágúst 2017, annan að fjárhæð 5.208.000 krónur, en hinn að fjárhæð 1.874.136 krónur. Lýsti fyrirsvarsmaður hans því fyrir dómi í aðilaskýrslu sinni að þetta fyrirkomulag hefði verið viðhaft að ósk fyrirsvarsmanns stefnda. Samkvæmt aðilaskýrslu fyrirsvarsmanns stefnda kom stefnandi í veg fyrir að framkvæmdir gætu haldið áfram á tiltekinni lóð með því að koma beltagröfu fyrir á lóðinni í lok ágúst 2017. Virðist þá sem ágreiningur hafi verið risinn með aðilum um fjárhæð reikninganna, en í málinu liggur fyrir innheimtubréf stefnanda til stefnda dagsett 30. ágúst 2017. Í byrjun september hittust fyrirsvarsmenn aðila á fundi og greiddi stefndi í framhaldi af þeim fundi, eða 5. þess mánaðar, 4 milljónir króna og 11. sama mánaðar 1.208.000 krónur. Svarar sú fjárhæð til annars reiknings stefnanda sem þá hafði verið gefin út. Eftir fyrrgreindan fund hélt stefnandi áfram vinnu við téðar lóðir og gaf loks út reikning að fjárhæð 3.841.892 krónur 1. nóvember 2017. Ekki er ástæða til að rekja sérstaklega samskipti aðila eftir útgáfu þess reiknings. Í málinu liggja fyrir tímayfirlit vegna vinnu starfsmanna, véla, magns efnis o.s.frv. Eru á yfirlitununum skráðar upplýsingar um framkvæmdir á tilteknum dögum á tímabilinu frá og með 23. júní 2017 til 17. október þess árs.

Stefnandi byggir kröfu sína á fyrrgreindum reikningum vegna verks sem hann hafi unnið að beiðni stefnda. Vísar hann til fyrrgreindra tímayfirlita sem hann kveðst hafa sent stefnda með tölvubréfi ásamt reikningum. Hann mótmælir því að hafa samþykkt að falla frá kröfu samkvæmt reikningi að fjárhæð 1.874.136 krónur eða að þær greiðslur sem stefndi innti af hendi í byrjun september hafi átt að vera fullnaðargreiðsla fyrir verkið, eins og það stóð á þeim tíma eða í heild sinni. Hann vísar til stuðnings kröfu sinni til almennra reglna kröfuréttar svo og til ákvæða laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að fyrirsvarsmenn aðila hafi samið um það á fyrrgreindum fundi í septemberbyrjun 2017 að heildarskuld stefnda við stefnanda næmi einungis 5.208.000 krónum, sbr. áðurgreindan reikning stefnanda útgefinn 15. ágúst 2017. Hafi þannig verið um það samið að reikningur stefnanda að fjárhæð 1.874.136 krónur félli niður. Þá hafi einnig verið um það samið að stefnandi myndi ljúka verki sínu án frekari greiðslu. Telur stefnandi sig því að fullu hafa greitt skuld sína við stefnanda. Við munnlegan flutning málsins var í þessu sambandi meðal annars vísað til þess að stefnandi hefði fellt niður reikninga, meðal annars reikning að fjárhæð 1.874.136 krónur, í heimabanka stefnda. Við aðalmeðferð málsins var því einnig hreyft að ýmsar tafir hefðu orðið á verki stefnanda og sú fjárhæð sem hann krefðist fyrir vinnu sína væri bersýnilega ósanngjörn, meðal annars með hliðsjón af því endurgjaldi sem fyrri verktaki reiknaði sér. Þá kemur einnig fram í greinargerð stefnda að málatilbúnaður stefnanda sé svo vanreifaður að vísa beri málinu frá dómi með vísan til 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Undir meðferð málsins var þó áréttað af hálfu stefnda að ekki væri gerð formleg krafa um frávísun málsins og væri því ekki tilefni til sérstaks flutnings um frávísun.

Við aðalmeðferð málsins gáfu aðilaskýrslu fyrirsvarsmenn aðila, D-kk-nf E-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf. Þá komu fyrir dóminn sem vitni S-kk-nf M-kk-nf, fyrirsvarsmaður Steinbergs ehf., S-kk-nf G-kk-nf, fyrrverandi verkstjóri með byggingarframkvæmdum stefnda, og Þ-kk-nf J-kk-nf sem var skráður byggingarstjóri með áðurlýstum framkvæmdum. Er vikið að þessum skýrslum að því marki sem þýðingu hefur fyrir sakarefnið í niðurstöðum dómsins.

Niðurstaða

Í málinu er ágreiningslaust að fyrirsvarsmenn aðila sömdu um stefndi tæki að sér jarðvinnu við lóðir að Ástu-Sólliljugötu nr. 14, 14a, 16 og 16a í Mosfellsbæ, en annar verktaki hafði þá þegar grafið og fleygað fyrir grunni fyrstu tveggja lóðanna. Í málinu liggur ekkert fyrir um hvað aðilum samdist um nánara umfang verksins að öðru leyti eða greiðslur fyrir það. Í skýrslu fyrirsvarsmanns stefnda fyrir dómi kom fram að miðað hefði verið við að stefndi starfaði að verkinu á grundvelli sömu einingarverða og samið hafði verið um við fyrri jarðvinnuverktaka. Hvað sem þessu líður hafa ekki verið færð fyrir því rök af hálfu stefnanda að þau einingarverð sem stefnandi miðar við í nánari sundurliðun reikninga sína séu ósanngjörn, sbr. grunnreglu 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Eins og málið liggur fyrir verður einnig að leggja til grundvallar að stefndi hafi frá upphafi til loka verksins starfað að því í samræmi við munnlegan samning aðila og einnig í samræmi við nánari fyrirmæli verkkaupa og/eða fulltrúa hans á verkstað. Að virtum gögnum málsins, svo og skýrslum fyrir dómi við aðalmeðferð málsins, telur dómurinn ekkert fram komið um að tímaskýrslur stefnda séu rangar. Þá liggur ekkert fyrir um að magntaka stefnda hafi verið röng, en við skýrslutökur kom fram að hvorki hefðu verið haldnir formlegir verkfundir né fram farið magntaka á tilteknum verkþáttum að ósk stefnanda.

Í málinu er komið fram að stefndi felldi niður 6. september 2017 kröfur í svonefndum heimabanka samkvæmt áðurlýstum tveimur reikningum útgefnum 15. ágúst 2017, en stefnandi greiddi stefnda 5. september 2017 fjórar milljónir króna og 11. sama mánaðar 1.208.000 krónur. Að mati dómsins getur umrædd aðgerð stefnda, ein og sér, ekki talist haldbær sönnun fyrir samkomulagi aðila þess efnis að reikningur útgefinn 15. ágúst 2017 að fjárhæð 1.874.136 félli niður. Í málinu er ekki öðrum gögnum til að dreifa um ætlað samkomulag aðila þessa efnis og stendur þá eftir einhliða fullyrðing fyrirsvarsmanns stefnanda. Verður stefnandi að bera hallann af skorti um sönnun um þetta atriði.

Í málinu er engum gögnum til að dreifa um að stefndi hafi, eftir umræddar greiðslur frá stefnanda, fallist á að vinna áfram að téðu verki án sérstakrar greiðslu. Að mati dómsins hefði slíkur samningur verið óvenjulegur með hliðsjón af þeirri óvissu sem eðli málsins samkvæmt ríkti um eftirstöðvar verksins. Var því ríkt tilefni fyrir stefnanda sem verkaupa að tryggja sér sönnun fyrir slíku fyrirkomulagi. Verður stefnandi því einnig að bera hallann af skorti af sönnun fyrir samningi aðila um þetta atriði.

Samkvæmt framangreindu verður fallist á meginmálsástæður stefnanda, en málinu hefur stefndi ekki uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar vegna ætlaðra vanefnda stefnda. Í málinu er ekki komið fram að í munnlegum samningi málsaðila hafi verið samið um gjalddaga reikninga. Miða verður við að reikningur stefnanda útgefinn 15. ágúst 2017 að fjárhæð 5.208.000 krónur hafi að fullu verið greiddur 11. september 2017, en þá var ekki liðinn mánuður frá því stefnandi var krafinn um greiðslu í skilningi 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Þar sem téður reikningur var réttilega greiddur er stefnanda ekki heimilt að reikna dráttarvexti á heildarkröfu sína frá 15. ágúst 2017, svo sem kröfugerð hans fyrir dómi gerir ráð fyrir. Verður krafa stefnanda því tekin til greina svo sem nánar greinir í dómsorði.

Eftir úrslitum málsins verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 700.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Framkvæmdir og ráðgjöf ehf., greiði stefnanda, Mokaranum ehf. 5.716.028 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 1.874.136 krónum frá 15. september 2017 til 1. desember 2017, en af 5.716.028 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 700.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf M-kk-nf