E-3550/2015

I

Mál þetta, sem dómtekið var 16. ágúst 2016, er höfðað með stefnu áritaðri um birtingu 15. október 2015. Stefnandi er G-kvk-nf B-kvk-nf K-kvk-nf, Víðihlíð 43, Reykjavík, en stefndi er íslenska ríkið vegna Háskóla Íslands, Sæmundargötu 2, Reykjavík.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða stefnanda 1.500.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 2. febrúar 2015 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda málskostnað, auk álags er nemi virðisaukaskatti, samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Endanlegar dómkröfur stefnda eru þær aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að miskabótakrafa stefnanda verði lækkuð verulega. Í öllum tilvikum krefst stefndi þess aðallega að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað en til vara að hann verði látinn falla niður.

II

Stefnandi er verkfræðingur að mennt. Haustið 2014 skráði hún sig til náms í námsleið við kennaradeild Háskóla Íslands sem nefnist Menntun framhaldsskólakennara, viðbótardiplóma. Námið mun vera 60 eininga nám. Námsleiðin er skipulögð fyrir þá sem þegar hafa lokið meistara- eða doktorsnámi og vilja afla sér kennsluréttinda í grein sinni samkvæmt lögum nr. 87/2008, um menntun og ráðningu kennara og skólastjórnenda. Námið er skipulagt sem eins árs staðbundið nám en einnig er hægt að skipta því á tvö ár. Hluti af námsleiðinni var 10 eininga námskeið sem er kennsla á vettvangi, KEN207F. Í málinu liggur frammi handbók um nám á vettvangi frá 2012 sem ber heitið Nýliðinn. Handbókin geymir reglur um fyrirkomulag verknámsins og framkvæmd þess af hálfu nemenda og kennara. Þar kemur m.a. fram að val á skóla, svonefndum heimaskóla, er í höndum menntavísindasviðs Háskóla Íslands og að mætingarskylda er í vettvangsnáminu.

Með náminu sóttist stefnandi eftir því að fá réttindi sem stærðfræðikennari og mun hún hafa stefnt að því að ljúka náminu vorið 2015 samkvæmt skipulagi þess. Í málinu liggur frammi námssamningur stefnanda og Menntaskólans í Kópavogi, dagsettur 28. september 2014. Samkvæmt samningnum sér verkefnisstjóri heimaskólans, Menntaskólans í Kópavogi, til þess að kennaraneminn fái aðgang að heimaskólanum í vettvangsnámi og vegna vettvangstengdra verkefna í kennaranámi samkvæmt nánara samkomulagi þar um og veitir honum leiðsögn og stuðning. Í 3. gr. samningsins er mælt fyrir um að kennaranemi sýni heimaskólanum og starfinu, sem þar er unnið, virðingu og skilning og leggi sig fram í samskiptum við alla þá er tengjast skólanum. Þá segir í 4. gr. að kennaranemi sýni áhuga, frumkvæði og ábyrgð á námi sínu, hann sýni háttvísi í hvívetna og leggi sig fram um að fara eftir leiðbeiningum.

Því er lýst í stefnu að stefnandi hafi á haustönn 2014 komist að því að leiðsagnarkennari hennar uppfyllti ekki kröfur um faggreinarmenntun. Stefnandi hafi verið ósátt við þetta og í kjölfarið gert athugasemdir við vettvangsnám sitt við starfsfólk kennaradeildar Háskóla Íslands, fyrst H-kk-þf G-kk-þf, umsjónarmann kennslu á vettvangi og námskeiðsins Kennsla náttúrufræðigreina, og síðar við Þ-kvk-þf J-kvk-þf J-kvk-þf, brautarformann í kennslufræði framhaldsskóla og háskóla á menntavísindasviði Háskóla Íslands. Þær athugasemdir hafi m.a. beinst að því að leiðsagnarkennari á vettvangi hefði ekki næga menntun.

Í janúarmánuði 2015 mætti stefnandi í vettvangsnámið í Menntaskólanum í Kópavogi samkvæmt fyrirfram ákveðnu skipulagi. Síðar í mánuðinum sagði heimaskólinn upp námssamningi við menntavísindasvið stefnda vegna stefnanda. Uppsagnarbréfið var dagsett 29. janúar 2015 og kemur þar fram að stefnandi hafi brotið gegn námssamningi sínum við heimaskólann. Daginn eftir tilkynnti deildarforseti kennaradeildar stefnda stefnanda um uppsögnina og boðaði hana jafnframt til fundar 2. febrúar 2015 vegna þeirrar alvarlegu stöðu sem komin var upp í málefnum stefnanda í vettvangsnáminu.

Fundinn 2. febrúar sátu, auk stefnanda, G-kvk-nf Ó-kvk-nf, deildarforseti kennaradeildar, og Þ-kvk-nf J-kvk-nf, dósent og brautarformaður í kennslufræði framhaldsskóla og háskóla. Óumdeilt er að fundurinn tók stuttan tíma og að þá var rædd sú hugsanlega lausn málsins að stefnandi frestaði til haustsins þeim hluta vettvangsnámsins sem laut að áhorfi og æfingakennslu. Að öðru leyti greinir aðila á um það, sem fram fór á fundinum, svo sem nánar er gerð grein fyrir í niðurstöðukafla.

Stefnandi kærði þessa afgreiðslu málsins til kærunefndar í málefnum nemenda við stefnda með bréfi, dagsettu 6. mars 2015. Niðurstaða kærunefndarinnar lá fyrir 24. júní sama ár og taldi nefndin að kennaradeild hefði borið að tryggja stefnanda áframhald á kennslu í umræddu námskeiði á vorönn þegar heimaskóli hennar sagði upp námssamningi við hana. Þá skyldi deildin tryggja að stefnandi gæti lokið því, sem hún ætti eftir af námskeiðinu, svo fljótt sem auðið væri.

Um vorið 2015 sótti stefnandi um stöðu raungreinakennara við þá framhaldsskóla, sem höfðu auglýst slíkar stöður, og fékk inni í Kvennaskólanum. Kennaradeild stefnda veitti samþykki sitt fyrir því að stefnandi myndi ljúka vettvangsnámi í september og gæti brautskráðst í október 2015. Fyrir liggur að stefnandi lauk vettvangsnámi sínu um haustið og útskrifaðist með kennsluréttindi í október 2015.

III

Krafa stefnanda um greiðslu skaðabóta byggist á ákvæðum b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Stefnandi reisir kröfu sína á því að með því að víkja stefnanda úr námi hafi starfsmenn stefnda brotið gegn persónu stefnanda með ólögmætum og saknæmum hætti. Brottvikning úr námi við æðstu menntastofnun landsins sé mikill álitshnekkir fyrir stefnanda.

Stefnandi vísar til þess að samkvæmt 48. gr. reglna nr. 569/2009 fyrir Háskóla Íslands skrái stúdentar sig í námskeið við skólann en með þeim hætti skrái þeir sig jafnframt til prófs í námskeiðinu. Útskráningar séu háðar takmörkunum en fyrir vikið séu takmarkanir á því, við hvaða aðstæður deild sé heimilt að fella niður námskeið. Slíkar takmarkanir séu sérstaklega ríkar þegar um ræði skyldunámskeið sem nemandi þurfi að klára til að brautskrást.

Þá vísar stefnandi til þess að í 3. gr. laga nr. 85/2008, um opinbera háskóla, komi fram að opinberum háskólum beri að sinna kennslu en einnig sé þeim heimilt að sinna endurmenntun þeirra sem lokið hafi háskólaprófi í þeim fræðum sem stunduð séu innan hans. Þótt stefnda sé heimilt að úthýsa til annarra stofnana hluta þess náms, sem hann skuldbindi sig til að veita, megi það ekki leiða til þess að veikja réttarstöðu nemenda frá því sem hún væri ef allt námið færi fram innan veggja skólans.

Stefnandi bendir á að samkvæmt 19. gr. laga nr. 85/2008 sé heimilt að víkja nemanda úr skóla ef hann gerist sekur um háttsemi sem er honum til vanvirðu eða álitshnekkis eða getur varpað rýrð á nám hans eða skólans. Ekkert slíkt eigi við í tilviki stefnanda. Auk þess sé í lagaákvæðinu tiltekið að ef skóli hyggist taka þá ákvörðun að víkja nemanda úr skólanum, skuli gefa nemanda kost á að tjá sig um málið. Ekkert slíkt hafi hins vegar verið gert í tilviki stefnanda.

Stefnandi byggir á því að þar sem uppsögn samnings hafi ekki verið byggð á háttsemi stefnanda með réttum hætti, hafi kennaradeild stefnda borið að bregðast við aðstæðum með því að tryggja kæranda það skyldubundna nám sem hún hafði skráð sig til. Á fundi með forseta kennaradeildar hafi stefnanda verið gert ljóst að hún myndi ekki geta lokið námskeiðinu á vorönn með nýjum leiðsagnarkennara.

Stefnandi hafnar því að hún hafi rofið trúnað gagnvart heimaskóla með því að ræða námsframvindu við umsjónarmann með námskeiði og brautarformann. Mikilvægt sé að nemandi geti rætt framgang náms síns við þá sem að því standi. Þá telur stefnandi engar hlutlægar ástæður liggja fyrir sem gætu réttlætt þá ákvörðun heimaskóla að segja upp námssamningi við hana. Þótt stefnandi hafi gert athugasemdir við námsþætti, hafi hún ekki lagt fram formlega ósk um að hætta vettvangsnáminu.

Stefnandi bendir á að í uppsögn námssamnings sé vísað til þess að brotið hafi verið gegn 3. og 4. gr. samstarfssamnings sem mæli fyrir um skyldu kennaranema til að sýna heimaskóla virðingu, til að leggja sig fram í samskiptum og sýna háttvísi. Samkvæmt því sem þar segi, og hafi jafnframt komið fram á fundi stefnanda með deildarforseta og brautarformanni, liggi ekki til grundvallar uppsögninni önnur háttsemi stefnanda en að hún hafi tjáð sig við umsjónarmenn námskeiðs. Fyrirsvarsmenn kennaradeildar stefnda hafi síðan upplýst heimaskólann um það, hvernig kærandi tjáði sig um námið, að henni forspurðri.

Stefnandi bendir á að hún hafi lagt sig fram um að takmarka tjón sitt með því að sækja um auglýstar stöður raungreinakennara við framhaldsskóla. Hún hafi fengið inni í vettvangsnámi við Kvennaskólann á vormánuðum 2015 en hins vegar sjái sömu umsjónarmenn um námskeiðið og komið hafi að því að vísa stefnanda úr námi. Stefnanda hafi því nánast verið fyrirmunað að hljóta tilhlýðilega leiðsögn eða undirbúning. Þetta fyrirkomulag veki upp efasemdir um að hægt sé að standa við ákvæði siðareglna stefnda gagnvart stefnanda um gagnkvæma ábyrgð kennara og nemenda.

Stefnandi byggir kröfu sína um málskostnað á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, og kröfu um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Stefnandi kveðst ekki vera virðisaukaskattskyld og beri henni því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Um varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að stefnanda hafi ekki verið vikið úr námi við Háskóla Íslands, líkt og haldið sé fram í stefnu, og því hafi ekki verið um að ræða saknæma og ólögmæta háttsemi stefnda. Stefnandi hafi hins vegar ítrekað óskað eftir því að fá nýjan leiðsagnarkennara, þótt hún hafi ekki látið verða af því að senda inn formlega umsókn þar að lútandi. Fullyrðing í stefnu um að stefnandi hafi ekki sett fram slíkar óskir sé því röng.

Stefndi mótmælir sérstaklega lýsingu stefnanda á fundi sem haldinn var með stefnanda 2. febrúar 2015. Því sé ranglega haldið fram að á fundinum hafi stefnanda ekki verið gerð grein fyrir alvarlegri stöðu hennar, heldur hafi henni verið boðið upp á lausn, án þess að hún fengi ráðrúm til að gera athugasemdir. Þá sé því lýst að stefnanda hafi ekki verið boðinn sá valkostur að skipta um heimaskóla og þar með ljúka námi sínu vorið 2015, eins og stefnt hefði verið að, heldur hefði henni aðeins verið tjáð að „reynt yrði að finna lausn á málinu haustið 2015“. Hið rétta sé að bæði deildarforseti og brautarformaður, sem hafi setið fundinn með stefnanda, hafi gert sér ljóst að kennaradeild bæri að útvega stefnanda annan leiðsagnarkennara og annan skóla á vormisserinu, ef stefnandi óskaði eftir því, og hafi sá valkostur verið ræddur á fundinum. Hins vegar hafi verið liðnar fimm vikur af vormisserinu og því viðbúið að einhvern tíma tæki að útvega nýjan leiðsagnarkennara. Þess vegna hafi jafnframt verið rætt um að til greina kæmi að fresta vettvangsnáminu fram á haustönnina. Stefnandi hefði tekið vel í það og talið þá tilhögun betri kost þar sem talsvert væri liðið á vormisserið og hún því búin að missa úr í náminu. Því hafi orðið að samkomulagi milli stefnanda og deildarforseta að fresta vettvangsnámi stefnanda fram á haustið og því hafi ekki verið um að ræða einhliða ákvörðun deildarforseta um þá tilhögun. Þá bendir stefndi á fyrirvara í bréfi deildarforseta til stefnanda nokkrum dögum síðar þar sem áréttað hafi verið að ef stefnandi yrði síðar ósátt við að fresta vettvangsnáminu, þyrfti hún að senda skriflega beiðni um aðra úrlausn mála. Slík beiðni hefði hins vegar aldrei borist frá stefnanda og því hafi stefndi álitið að stefnandi væri sátt við niðurstöðuna.

Annað hafi komið á daginn og stefnandi hafi kært ákvörðun deildarforseta til kærunefndar í málefnum nemenda. Síðan hefði verið unnið að málinu af hálfu stefnda í samræmi við niðurstöðu kærunefndarinnar og allt kapp lagt á að stefnandi gæti lokið náminu sem fyrst og útskrifast við næstu mögulegu útskrift í október 2015. Stefnandi hafi fengið nýjan leiðsagnarkennara í nýjum heimaskóla, Kvennaskólanum, og þá hefði henni verið veitt undanþága frá tilteknum þáttum námsins svo hún næði að útskrifast í október 2015. Einnig hafi stefnandi fengið nýjan tengilið við leiðsagnarkennarann sem ekki hefði komið að máli hennar fyrr.

Stefndi mótmælir sem rangri fullyrðingu í stefnu um að stefnandi hafi „orðið þess vör að umsjónarmenn vettvangsnáms væru þeir sömu og hefðu áður komið að brottvísun hennar úr námi.“ Stefndi bendir á að umsjónarmenn vettvangsnámsins í heimaskólum séu verkefnisstjórarnir og þar sem stefnandi hafi fengið annan heimaskóla til að ljúka vettvangsnáminu hafi verkefnisstjórinn í Kvennaskólanum ekki komið að uppsögn námssamningsins í Menntaskólanum í Kópavogi. Auk þess hefði sá hluti námskeiðsins, sem er undir stjórn verkefnisstjóra, verið felldur niður úr vettvangsnámi stefnanda svo ekki hafi komið til þess að stefnandi ætti samskipti við hann.

Stefndi bendir einnig á að stefnandi hafi lokið námskeiðinu Kennsla náttúrufræðigreina á vormisseri 2015 og því hafi ekki verið gert ráð fyrir því að hún fengi ráðgjöf frá kennara þess námskeiðs varðandi æfingakennsluna. Leiðsagnarkennari hafi það hlutverk í æfingakennslu að vera til ráðgjafar og fyrir liggi að stefnandi hafi fengið nýjan leiðsagnarkennara í Kvennaskólanum. Því mótmælir stefndi fullyrðingum stefnanda um að möguleikar hennar til að sækja sér ráðgjöf og leiðbeiningar til umsjónarmanna í námskeiðinu hafi verið takmarkaðir.

Stefndi byggir á því að fráleitt sé að líta svo á að stefnandi hafi sýnt fram á að brotið hafi verið gegn persónu hennar með saknæmum og ólögmætum hætti þar sem ljóst sé að stefnanda hafi ekki verið vikið úr námi og þá hafi hún nú útskrifast úr umræddu námi með kennsluréttindi. Stefndi hafi ekki ráðið ákvörðun Menntaskólans í Kópavogi um uppsögn á námssamningi skólans við stefnanda. Eftir uppsögnina hafi kennaradeild gert stefnanda ljóst að fullur vilji stæði til að leysa úr málum stefnanda í góðu samkomulagi svo hún gæti lokið vettvangsnáminu. Á áðurgreindum fundi 2. febrúar 2015 hafi stefnandi valið þá lausn að vettvangsnámi hennar yrði frestað fram á haustönn 2015 í stað þess að flytja sig milli heimaskóla en sá kostur hafi einnig komið til greina og verið kynntur stefnanda á fundinum. Þá hafi stefnandi hvorki haft samband við kennaradeild né námsbrautarstjóra eftir að sú lausn, sem hún hefði valið sjálf, var skjalfest og send henni með bréfi deildarforseta kennaradeildar, dagsettu 10. febrúar 2015.

Stefndi vísar til þess að ekki hafi verið um að ræða brottrekstur stefnanda úr skóla eða námi, hvorki tímabundið né að fullu, sbr. ákvæði 3. mgr. 19. gr. laga nr. 85/2008, um opinbera háskóla. Stefndi bendir á að hefði stefnandi litið svo á, hefði hún ekki skotið málinu til kærunefndar, enda fjalli kærunefnd ekki um brottvísun úr námi heldur um mál þar sem nemandi telur brotið á sér varðandi kennslu, próf, námsmat, einkunnagjöf o.s.frv. Ef um brottvísun úr námi hefði verið að ræða, hefði stefnandi átt að skjóta þeirri ákvörðun deildarforseta til áfrýjunarnefndar í kærumálum háskólanema, sbr. 20. gr. laga um háskóla nr. 63/2006. Þá bendir stefnandi á að ekkert erindi frá stefnanda hafi borist deildarforseta. Að virtum lögum og reglum beri því stefnandi sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni að henni hafi verið vísað úr Háskóla Íslands en slík sönnun hafi ekki tekist.

Með vísan til alls framangreinds sé ósannað að stefnanda hafi með saknæmum og ólögmætum hætti verið vikið úr námi eða að hún hafi þurft að þola uppsögn úr námi hjá stefnda. Liggi enda fyrir að stefnandi hafi útskrifast úr námi sínu 24. október 2015 og hafi því verið útskrifuð þegar málið var þingfest 27. sama mánaðar. Þá bendir stefndi á að í stefnu komi fram að stefnandi hafi sótt um og hlotið stöðu raungreinakennara við Kvennaskólann og verði því ekki séð að afgreiðsla máls hennar hjá stefnda hafi haft áhrif á möguleika hennar til að nýta sér nám sitt. Sé því ljóst að skilyrði miskabóta samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 hafi ekki verið fyrir hendi. Stefndi bendir sérstaklega á að hann hafi leitast við að greiða götu stefnanda eftir að heimaskólinn sagði upp námssamningnum við stefnanda og gert sitt til þess að stefnandi gæti lokið námi sínu eins fljótt og auðið var, m.a. með því að veita henni undanþágu frá vissum þáttum námsins.

Stefndi hafnar því að málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga hafi verið brotnar, enda hafi ákvörðun um frestun vettvangsnámsins verið tekin í fullu samráði við stefnanda sem sjálf hafi kosið þá leið fremur en að ljúka náminu á vorönn. Hafi stefnanda því verið veitt tækifæri til að tjá sig um málið á öllum stigum þess og jafnvel gefinn kostur á að endurskoða fyrri afstöðu sína frá fundinum 2. febrúar 2015. Að þessu gættu og með vísan til alls framangreinds beri því að sýkna stefnda af miskabótakröfu stefnanda.

V

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur stefnandi málsins, G-kvk-nf B-kvk-nf K-kvk-nf, og vitnin, Þ-kvk-nf J-kvk-nf J-kvk-nf, brautarformaður í námsbraut í kennslufræði framhaldsskóla og háskóla á menntavísindasviði Háskóla Íslands, og G-kvk-nf Ó-kvk-nf, deildarforseti kennaradeildar menntavísindasviðs Háskóla Íslands.

Eins og áður er rakið stundaði stefnandi nám í námsleið við kennaradeild háskólans sem nefnist Menntun framhaldsskólakennara, viðbótardiplóma til að afla sér kennsluréttinda í grein sinni. Hluti af því er 10 eininga námskeið sem er kennsla á vettvangi. Háskóli Íslands velur skóla til samstarfs um vettvangskennsluna og eru samstarfsskólarnir kallaðir heimaskólar. Tengiliður háskólans og heimaskólans er verkefnisstjóri, reyndur kennari/leiðsagnarkennari eða stjórnandi sem skólinn felur að halda utan um nemahópinn, svo sem segir í svonefndri Handbók um nám á vettvangi sem liggur frammi í málinu.

Stefnandi lýsti því fyrir dóminum að hún hefði gert athugasemdir við vettvangsnám sitt í Menntaskólanum í Kópavogi og komið þeim fyrst til verkefnisstjóra í menntaskólanum en jafnframt til starfsfólks kennaradeildar Háskóla Íslands. Lutu athugasemdirnar einkum að leiðsagnarkennara stefnanda. Bæði stefnandi og vitnið Þ-kvk-nf J-kvk-nf J-kvk-nf hafa lýst því að stefnandi hafi í símtali þeirra hinn 18. desember 2014 lýst óánægju með kennsluna. Þ-kvk-nf J-kvk-nf kvað stefnanda hafa lýst því yfir, að frekar myndi hún hætta í náminu en halda áfram hjá leiðsagnarkennaranum. Vitnið kvaðst hafa bent stefnanda á að ef hún vildi breyta um leiðsagnarkennara, yrði hún að gera það skriflega. Stefnandi kvaðst hvorki hafa talið sig vera að óska eftir nýjum leiðsagnarkennara í þessu símtali né í öðrum samskiptum þeirra síðar. Þ-kvk-nf J-kvk-nf kvaðst hins vegar hafa talið sig þurfa að hefjast handa við að leita að nýjum leiðsagnarkennara fyrir stefnanda og gert stefnanda viðvart um það í tölvupósti daginn eftir. Í málinu liggur frammi tölvupóstur Þ-kvk-ef J-kvk-ef til stefnanda 19. desember 2014 þar sem hún upplýsti stefnanda um að senda yrði skriflega umsókn í tölvupósti til deildarstjóra kennsluskrifstofu háskólans um að hún óskaði eftir að skipta um leiðsagnarkennara á vormisseri. Kom þar jafnframt fram að þetta yrði að gerast áður en kennsla hæfist í framhaldsskólunum á vormisseri.

Óumdeilt er að engin skrifleg beiðni barst frá stefnanda um að skipt yrði um leiðsagnarkennara. Hins vegar mun hafa verið um að ræða frekari samskipti stefnanda og starfsmanna bæði heimaskólans og stefnda. Þá liggur jafnframt fyrir að með bréfi Menntaskólans í Kópavogi, dagsettu 29. janúar 2015, tilkynnti skólinn menntavísindasviði Háskóla Íslands að veru stefnanda í skólanum væri lokið vegna „alvarlegs trúnaðarbrests“ þar sem stefnandi hefði brotið gegn 3. og 4. gr. í námssamningi skólans og stefnanda. Í tilgreindum ákvæðum er mælt fyrir um að kennaranemi sýni heimaskóla og starfi hans virðingu og leggi sig fram í samskiptum við alla, sem tengjast skólanum, og að kennaranemi sýni áhuga, frumkvæði og ábyrgð á námi sínu sem og háttvísi í hvívetna.

Fallast má á að það með stefnanda að það, sem virðist hafa verið meginástæða heimaskólans fyrir uppsögn námssamnings við stefnanda, hafi ekki með réttu verið byggt á háttsemi stefnanda. Allt að einu verður ekki litið svo á að stefndi beri hlutlæga ábyrgð á uppsögn heimaskólans með þeim hætti að stefndi teljist bera hlutlæga skaðabótaábyrgð á framangreindri afgreiðslu menntaskólans. Að mati dómsins bar stefnda hins vegar skylda til að bregðast við þeirri stöðu stefnanda, sem upp kom við uppsögn námssamningsins, og gera sitt ítrasta til að tryggja stefnanda áframhaldandi vettvangsnám á vorönn.

Samkvæmt gögnum málsins brugðust starfsmenn stefnda við stöðunni með því að boða stefnanda til fundar við fulltrúa menntavísindasviðs, Þ-kvk-þf J-kvk-þf J-kvk-þf brautarformann og G-kvk-þf Ó-kvk-þf deildarforseta, sem fram fór 2. febrúar 2015. Í boðun til fundarins segir að kennaradeild lýsi sig reiðubúna til að leita leiða til þess að stefnandi geti lokið námi sínu við deildina og að það verði meðal annars til umræðu á fundinum. Í framlögðu bréfi deildarforseta til stefnanda, dagsettu 10. febrúar sama ár, er gerð grein fyrir afgreiðslu málsins og rakið hvernig fundurinn fór fram. Þar segir m.a.: „Samkomulag deildarforseta, brautarformanns og G-kvk-ef B-kvk-ef K-kvk-ef kennaranema: Á fundi 2. febrúar 2015 var ákveðið að G-kvk-nf B-kvk-nf hættir í námskeiðinu Kennsla á vettvangi þar sem heimaskóli hennar MK hafði sagt upp samningi um leiðsögn hennar. Hún heldur áfram í öðrum kjarnanámskeiðum. Samþykkt var að haustið 2015 haldi hún áfram vettvangsnámi og fái úthlutað öðrum skóla og leiðsagnarkennara. G-kvk-nf lauk 5e af 10e í námskeiðinu Kennsla á vettvangi á haustmisseri 2014.“ Síðan er gerð grein fyrir efnisatriðum fundarins og þar kemur fram að deildarforseti hafi gert stefnanda grein fyrir því að Menntaskólinn í Kópavogi hafi sagt upp samningi við menntavísindasvið um leiðsögn hennar og gerrð grein fyrir ástæðum menntaskólans fyrir uppsögninni. Þá hafi brautarformaður minnt stefnanda á fyrri samskipti þeirra vegna óska stefnanda um að skipta um leiðsagnarkennara og heimaskóla og samskipti brautarformannsins við stefnanda og heimaskólann í kjölfarið. Þá segir: „G-kvk-nf og Þ-kvk-nf gera G-kvk-þgf grein fyrir að Kennaradeild MVS muni gera það sem hægt er til að þessi uppsögn trufli sem minnst framvindu náms G-kvk-ef. Sú lausn sem þær bjóða G-kvk-þgf er að hún fresti námskeiðinu Kennsla á vettvangi til hausmisseris 2015 en að öðru leyti eigi þessi uppsögn ekki að trufla og gert ráð fyrir að hún ljúki námskeiðum sem hún er í á vormisseri að óbreyttu. G-kvk-nf B-kvk-nf þáði þetta boð og taldi það bestu lausnina úr því sem komið væri.“ Loks er í bréfinu eftirfarandi tekið fram að ef stefnandi sé, eftir á að hyggja, ósátt við þessa niðurstöðu þurfi að berast skrifleg beiðni frá stefnanda um aðra lausn mála til deildarstjóra kennsluskrifstofu menntavísindasviðs með afriti til brautarformanns. Óumdeilt er að hvorki bárust athugasemdir frá stefnanda né aðrar tillögur að lausn málsins í kjölfar bréfsins og liggur fyrir að ekki kom til frekari samskipta milli kennaradeildar og stefnanda um úrlausn málsins.

Af hálfu stefnanda er því mótmælt að á fundinum 2. febrúar 2015 hafi verið komist að samkomulagi um þá niðurstöðu sem í framangreindu bréfi er lýst. Stefnandi sagði í skýrslu sinni fyrir dóminum að henni hefði fundist sér hafa verið stillt upp við vegg með þessari tillögu starfsmanna stefnda að lausn. Vitnið, Þ-kvk-nf J-kvk-nf J-kvk-nf brautarformaður, bar á þann veg að deildarforseti hefði talað um það á fundinum að hugsanlega væri betra að færa vettvangsnámið yfir á haustið þar sem svo langt væri liðið á misserið. Stefnandi hefði strax tekið vel í þá hugmynd og talið þetta vera betri lausn fyrir sig úr því sem komið væri. Þar sem komist hafi á samkomulag við stefnanda um áframhaldandi tilhögun námsins, hefði fundurinn verið stuttur og einungis tekið fimmtán mínútur. Vitnið, G-kvk-nf Ó-kvk-nf, deildarforseti kennaradeildar, kvaðst hafa byrjað fundinn á að fara yfir mögulega kosti í stöðunni og jafnframt rætt um að áhorf og æfingakennsla færðust yfir á haustið. Stefnandi hefði strax tekið vel í þá lausn og jafnframt nefnt að það gæti verið erfitt fyrir sig að byrja vettvangsnámið að nýju á miðri önn. Hefði því náðst samkomulag við stefnanda um þessa niðurstöðu.

Stefnandi byggir miskabótakröfu sína á ákvæðum b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Samkvæmt ákvæðinu er heimilt að láta þann sem ábyrgð ber á ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu annars manns greiða miskabætur til þess sem misgert er við. Þegar litið er til þess, sem rakið er hér að framan um vætti vitnanna Þ-kvk-ef J-kvk-ef og G-kvk-ef um efni fundar þeirra og stefnanda 2. febrúar 2015, sem er í samræmi við það, sem bókað var sem samkomulag um niðurstöðu í máli stefnanda og var ekki mótmælt af hálfu stefnanda, þótt henni hefði verið gefinn kostur á því, verður að líta svo á að ofangreind niðurstaða um frestun vettvangsnámsins að hluta hafi verið grundvölluð á samkomulagi stefnanda og háskólans um lausn þeirrar stöðu sem upp var komin í námi stefnanda. Hvorki var því um það að ræða að stefnanda hefði verið vikið úr námi, svo sem stefnandi byggir á, né verður litið svo á að niðurstaðan feli í sér einhliða ákvörðun deildarforseta um að fara þá leið. Af því leiðir að ekki verður fallist á sjónarmið stefnanda um að henni hafi ekki verið gefinn kostur á að andmæla eða gera athugasemdir við ákvörðun stefnda í málefnum stefnanda.

Með vísan til alls þess, sem að framan er rakið, er því ekki unnt að fallast á það með stefnanda að umrædd afgreiðsla á máli stefnanda teljist vera saknæm og ólögmæt háttsemi af hálfu stefnda. Því er ósannað að af hálfu stefnanda hafi ekki verið brugðist við umræddum aðstæðum stefnanda með tilhlýðilegum hætti. Fyrir liggur að stefnandi útskrifaðist úr umræddu námi með kennsluréttindi í október 2015. Í þessu ljósi og þar sem ekkert er fram komið, sem styður fullyrðingu stefnanda í stefnu um að henni hafi nánast verið fyrirmunað að hljóta tilhlýðilega leiðsögn eða undirbúning, verður skaðabótaábyrgð stefnda gagnvart stefnanda ekki heldur reist á þeim sjónarmiðum. Liggur enda fyrir að stefndi hefur sérstaklega mótmælt staðhæfingu stefnanda að þessu leyti. Að öllu framangreindu virtu er það jafnframt mat dómsins að tilvísanir stefnanda til reglna nr. 569/2009 fyrir Háskóla Íslands og laga nr. 85/2008, um opinbera háskóla, breyti engu um þessa niðurstöðu.

Þegar af framangreindum ástæðum ber að sýkna stefnda af miskabótakröfu stefnanda þar sem skilyrði b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eru ekki uppfyllt í málinu.

Í ljósi atvika málsins og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af rekstri málsins.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, íslenska ríkið vegna Háskóla Íslands, er sýkn af kröfum stefnanda, G-kvk-ef B-kvk-ef K-kvk-ef, í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

A-kvk-nf E-kvk-nf