E-493/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 8. febrúar sl., var höfðað fyrir dómþinginu af þrotabúi Einkabílasölunnar ehf., Tangarhöfða 2, Reykjavík og Frjálsa fjárfestingarbankanum hf., Lágmúla 6, Reykjavík, á hendur Verði Tryggingum hf. Borgartúni 25, Reykjavík með stefnu áritaðri um birtingu 14. janúar 2010.

Dómkröfur stefnanda eru þær að viðurkenndur verði með dómi réttur stefnenda til greiðslu vátryggingabóta úr kaskótryggingu hjá stefnda vegna altjóns bifreiðarinnar FR-A21.

Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu að mati dómsins. Auk þess er krafist virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær að stefndi, Vörður tryggingar hf., verði sýknaður af öllum kröfum stefnenda og að þeir verði dæmdir til greiðslu málskostnaðar.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Einkabílasalan ehf. keypti bifreiðina FR-A21, gerð Mercedes Benz SLK árgerð 2007, hinn 22. febrúar 2008. Frjálsi fjárfestingarbankinn hf. fjármagnaði kaupin með veðskuldabréfi til 87 mánaða að fjárhæð 4.389.146 krónur í eftirtöldum myntum og hlutföllum: 50% CHF og 50% JPY. Til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu skuldarinnar veitti Einkabílasalan ehf. stefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankanum hf., 1. veðrétt í bifreiðinni FR-A21.

Á haustmánuðum 2008 höfðu starfsmenn stefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankans hf. samband við G-kk-þf S-kk-þf, fyrirsvarsmann og eiganda Einkabílasölunnar ehf., vegna vanskila á greiðslum af skuldabréfi er hvíldi á bifreiðinni FR-A21. Eins og fram kemur í lögregluskýrslu sagðist G-kk-nf hafa skilið bifreiðina eftir á athafnasvæði Honda umboðsins í Vatnagörðum seinni part júlí mánaðar og farið þaðan á öðrum bíl. Þegar starfsmenn Frjálsa fjárfestingarbankans hf. hafi haft samband við G-kk-þf hafi hann að eigin sögn talið að bankinn hefði þá þegar tekið vörslur bifreiðarinnar. Starfsemi Einkabílasölunnar ehf. var bílasala og hafði félagið nokkra tugi bifreiða á sínum vegum. Þegar starfsmenn stefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankans hf., hafi haft samband við G-kk-þf hafi önnur fjármögnunarfyrirtæki þá þegar tekið vörslur nokkurra tuga annarra bifreiða vegna vanskila stefnanda, Einkabílasölunnar ehf., og hafi G-kk-nf talið að svo hefði einnig verið um bifreiðina FR-A21.

Stefnendur kveða að þegar í ljós hafi komið að stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., hafði ekki tekið vörslur bifreiðarinnar og bifreiðin var ekki þar sem skilið hafði verið við hana hafi G-kk-nf kannað hvort að bifreiðin hefði verið dregin á brott og væri að finna á athafnasvæði Vöku eða Króks en svo hafi ekki reynst vera. Hinn 20. október 2008 hafi G-kk-nf tilkynnt til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu að bifreiðinni hefði verið stolið.

Samkvæmt lögregluskýrslu, dagsettri 20.október 2008 var bifreiðinni stolið af athafnasvæði Honda umboðsins í Vatnagörðum. Ítrekaðar tilraunir hafi verið gerðar af hálfu stefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankans hf., til þess að finna bifreiðina. Tvö fyrirtæki sem sérhæfi sig í vörslusviptingu ökutækja hafi árangurslaust leitað ökutækisins frá því að tilkynnt var um að bifreiðinni hefði verið stolið.

Stefndi kveður, að um sé að ræða áberandi bifreið þó smá sé, bifreið sem bílaáhugamenn taki eftir. Starfs síns vegna hafi starfsmenn Bernharðs hf., Honda umboðsins áhuga á bílum, og aðspurðir hafi enginn þeirra kannast við það að bifreiðinni FR-A21 hafi verið lagt um lengri eða skemmri tíma á eða við athafnasvæði fyrirtækisins við Vatnagarða. Samkvæmt þeim upplýsingum sem aflað hafi verið sjáist þess enginn vottur að bifreiðin hafi verið flutt úr landi og engar forsendur séu til að álykta að bifreiðin hafi verið hagnýtt án tölvukóðaðs lykils sem henni fylgi. Liggja þannig engar trúverðugar upplýsingar fyrir um að bifreiðinni hafi verið stolið.

Með bréfi, dagsettu 12. janúar 2009, hafi B-kk-nf H-kk-nf Ó-kk-nf, starfsmaður stefnanda, krafið Frjálsa fjárfestingarbankans hf. fyrir hönd Einkabílasölunnar ehf. að stefndi, sem tryggingarfélag bifreiðarinnar, greiddi út tryggingabætur vegna þjófnaðarins og að bótunum yrði ráðstafað til stefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankans hf., sem veðhafa.

Með bréfi, dagsettu 15. janúar 2010, hafi stefndi hafnað að sér bæri skylda til þess að greiða vátryggingabætur úr kaskótryggingu bifreiðarinnar FR-A21 á þeirri forsendu að ósannað væri að bifreiðinni hefði verið stolið.

III

Stefnendur byggja kröfur sínar á hendur stefnda á því að bifreiðin hafi verið vátryggð hjá stefnda, m.a. lögboðinni ábyrgðartryggingu auk kaskótryggingar. Samkvæmt vátryggingarskírteini bifreiðarinnar, sem útgefið sé af stefnda, kemur fram að gildistími vátryggingarinnar hafi verið frá 22. febrúar 2008 til 31. janúar 2009. Það sé því ljóst að vátryggingarnar hafi verið í fullu gildi þegar umræddur vátryggingaratburður hafi orðið. Þá liggi fyrir að iðgjöld trygginganna hafi verið í skilum, en stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., hafi greitt þau að kröfu stefnda hinn 26. ágúst 2008.

Samkvæmt skilmálum kaskótryggingar stefnda, bæti fyrrnefnd kaskótrygging m.a. tjón á ökutæki sé því stolið, en í lið 4.2. segi:

„Félagið bætir skemmdir sem verða á ökutækinu sé því stolið eða tilraun gerð til að stela því. Ennfremur bætir félagið skemmdir af völdum skemmdarverka. Félagið krefst lögregluskýrslu sem sönnun fyrir tjóni samkvæmt þessari grein...“

Þá segi jafnframt í 11.2 í ofangreindum skilmálum að félagið greiði bætur fyrir algert tjón ef ökutækinu sé stolið og það hafi ekki fundist innan 4 vikna frá því að félaginu og lögreglu hafi verið tilkynnt um atburðinn.

Í framlagðri lögregluskýrslu sé það staðfest að bifreiðinni hafi verið stolið. Stefnendur telja því einsýnt, með vísan til fyrrgreindrar lögregluskýrslu, vátryggingarskilmála stefnda og atvika máls þessa, að greiðsluskylda stefnda sé til staðar.

Stefnendur hafna alfarið, sem röngum og ósönnuðum, þeim fullyrðingum stefnda sem fram komi í bréfi hans, að ekki liggi fyrir nægar upplýsingar til þess að til greiðsluskyldu geti komið samkvæmt skilmálum vátryggingarinnar. Benda stefnendur á að öll þau skilyrði sem stefndi hafi sjálfur sett í skilmálum sínum séu uppfyllt, þ.e. að fyrir liggi lögregluskýrsla og að meira en fjórar vikur hafi liðið frá tilkynningu, án þess að ökutækið hafi fundist. Yfirlýsingum stefnda í fyrrgreindu bréfi, að fyrirliggjandi gögn séu ekki nægjanleg sönnun þess að til greiðsluskyldu stefnda geti komið, sé því með öllu mótmælt sem röngum.

Stefnendur byggja jafnframt á því að ekkert í máli þessu bendi til þess að varúðarreglur 26. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004 eða 17. gr. vátryggingarskilmála stefnda hafi verði brotnar. Sönnunarbyrði fyrir því að varúðarreglur hafi verið brotnar hvíli alfarið á stefnda. En skilyrði fyrir beitingu reglnanna sé m.a. að sýnt hafi verið fram á sök vátryggðs og að sök hans verði rakin til stórfellds gáleysis eða ásetnings. Jafnframt þurfi að sýna fram á orsakatengsl á milli meints brots á varúðarreglu og vátryggingaratburðarins og hvíli sönnunarbyrði fyrir slíku á stefnda.

Málatilbúnaði stefnda sem fram komi í bréfi, dagsettu 15. janúar 2009, er mótmælt sem ósönnuðum, en stefnendur telja það ekki nægjanlegt að vísa til þess eins að bifreiðin sé horfin af þeim stað sem hún hafi verið á og fullyrða að eina leiðin til þess að færa hana væri að hafa kveikjuláslykil undir höndum.

Stefnandi mótmælir þeirri fullyrðingu stefnda, að nánast ómögulegt hafi verið að ræsa hreyfil bifreiðarinnar FR-A21 án þess að hafa kveikjuláslykil undir höndum, enda séu fjölmargar leiðir færar til þess að færa ökutæki úr stað og jafnvel stela því án þess að ræsa hreyfil þess. Bifreiðin sem um sé að ræða sé lítill tveggja sæta sportbíll að gerðinni Mercedes Benz SLK. Samkvæmt upplýsingum úr ökutækjaskrá sé eigin þyngd umræddrar bifreiðar, án ökumanns, aðeins 1340 kg. Hafi því auðveldlega verið hægt að draga bifreiðina á brott með dráttarbíl, hífa bifreiðina upp á vörubílspall, fjarlægja bifreiðina með lyftara, ýta bifreiðinni upp á kerru og svo mætti lengi telja.

Bú Einkabílasölunnar ehf. hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur hinn 10. desember 2009 og hafi þá verið skipaður skiptastjóri. Þrotabú Einkabílasölunnar ehf. njóti stöðu vátryggðs aðila samkvæmt skilmálum vátryggingarskírteinis. Stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., hafi stöðu meðvátryggðs þar sem bankinn sé veðhafi á 1. veðrétti, enda beri tryggingarfélagi að taka tillit til réttar meðvátryggðs veðhafa við uppgjör gagnvart vátryggingartaka þegar um bætur vegna altjóns sé að ræða. Ákvæði 1. – 3. mgr. 39. gr. laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga, mæli fyrir um hverjir séu sjálfkrafa vátryggðir samkvæmt lögunum. Þar segi m.a. í 3. mgr. að vátrygging sé sjálfkrafa til hagsbóta fyrir rétthafa að þinglýstum veðrétti, þó megi samkvæmt ákvæðum 4. mgr. víkja frá því með samningi. Í skilmálum stefnda komi fram að tilkynna þurfi félaginu það sérstaklega og það skráð á vátryggingarskírteini að vátrygging sé einnig til hagsbóta fyrir veðhafa. Stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., sé skráður á vátryggingarskírteini auk þess sem aðgerðir stefnda sýni að litið hafi verið svo á að stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., hafi haft stöðu meðvátryggðs.

Skiptastjóri stefnanda, þrotabús Einkabílasölunnar ehf., hafi veitt stefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankanum hf., umboð til þess að standa að málarekstri í nafni þrotabúsins vegna ágreinings um greiðsluskyldu stefnda. Stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., hafi svo beitt LEX lögmannsstofu umboð til þess að fara með hagsmuni beggja stefnenda sameiginlega í máli þessu.

Um lagarök vísar stefnandi til laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga, og til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun byggja stefnendur á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, en stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að ósannað sé að bifreiðinni FR-A21 hafi verið stolið. Sé bifreiðin týnd leiði það ekki heldur til greiðsluskyldu vátryggingabóta enda framganga starfsmanna Einkabílasölunnar ehf. þannig að brjóti í bága við tryggingaskilmála stefnda er varði kaskótryggingar ökutækja.

Sáralitlar upplýsingar liggi fyrir um hvað gert hafi verið við bifreiðina FR-A21. Þannig liggi ekkert fyrir um það hvers vegna bifreiðin hafi verið skilin eftir við Vatnagarða seint í júlí 2008, hafi það verið gert. Engin skýring hafi heldur verið færð fram sem skýri slíkt háttalag að leggja bifreiðinni á athafnasvæði fyrirtækis sem hafi ekkert með bifreiðina að gera og hverfa á braut á öðrum bíl. Engin skýring sé heldur gefin á því að enginn leiði hugann að bifreiðinni svo mánuðum skipti þrátt fyrir að um verðmæta bifreið og sérstæða hafi verið að ræða sem að auki hafi verið veðsett fyrir kaupverðinu. Það hafi verið ógreitt í formi veðláns meðstefnanda, Frjálsa fjárfestingarbankans hf., en gjalddagar þess láns hafi gjaldfallið mánaðarlega þannig að greiðsluseðlar og innheimtubréf hafi borist eiganda bifreiðarinnar sem vart hafi því haft ráðrúm til að gleyma bifreiðinni.

Með vísan til þessa sem og þeirra upplýsinga sem aflað hafi verið sé því mótmælt sem ósönnuðu að bifreiðinni hafi verið stolið. Ekkert liggi fyrir um að bifreiðinni hafi nokkru sinni verið lagt í Vatnagörðum og ekkert liggi fyrir um að hún hafi horfið þaðan. Að mati stefnda verði að leggja til grundvallar hér sem endranær að sá sem krefja vilji um bætur verði að sanna að hann hafi orðið fyrir bótaskyldu tjóni. Kaskótrygging stefnda taki ekki til týndra bíla eða horfinna, hún taki til stolinna bifreiða, en þá verði að færa fram trúverðuga frásögn af þjófnaði bifreiðarinnar svo fullnægt sé hugtaksskilyrðum greinar 4.2 í skilmálum kaskótryggingar ökutækja hjá stefnda. Lögregluskýrsla ein og sér dugi ekki sem sönnun tjóns ef skýrslan feli engar haldbærar upplýsingar í sér. Slíkri frásögn sé ekki til að dreifa sem þannig leiði til sýknu.

Þá leiðir það einnig sjálfstætt til sýknu að starfsmenn Einkabílasölunnar ehf. virðist hafa gengið fram með saknæmum hætti í skilningi tryggingarskilmála Kaskótryggingar stefnda. Framganga þeirra hafi verið slík að rök standa ekki til þess að stefndi gjaldi verð bifreiðarinnar. Staðhæft sé, án nokkurs rökstuðnings, að bifreiðin hafi verið skilin eftir. Það hafi verið gert án upplýstrar ástæðu á bílastæði Einkabílasölunni ehf. algerlega óviðkomandi. Þaðan hafi bifreiðin svo einhvern tímann horfið án þess að nokkur hafi orðið þess var eða leitt hugann að því, eftir því sem næst verði komist.

Ef þetta sé rétt frásögn af málavöxtu feli hún í sér stórkostlegt gáleysi sem leiði til þess að bætur greiðist ekki, sbr. grein 6.1 í skilmálum stefnda. Við þær aðstæður einnig, sem liggi fyrir í máli þessu, sé á því byggt af hálfu stefnda að stefnendur beri sönnunarbyrði þess að fullnægt hafi verið varúðarreglum 17. gr. í vátryggingaskilmálum stefnda. Af þessum sökum sé því mótmælt sem ósönnuðu að fullnægt hafi verið áskilnaði greinar 17.3 um að læsa bifreiðinni tryggilega og geyma lykla hennar á ábyggilegum stað. Um þetta atriði bera stefnendur ótvírætt sönnunarbyrðina enda hendi stefnefndur vart reiður á það hvar bifreiðin hafi verið og hvenær, og hvar lyklar að henni séu eða hafa verið niðurkomnir. Það að týna bifreið eða misleggja fullnægir ekki hugtaksskilyrðum bótaskyldu samkvæmt skilmálum kaskótryggingar stefnda.

Beri að sama brunni hvort sem talið verði ósannað að bifreiðinni hafi verið stolið eða hvort framganga starfsmanna Einkabílasölunnar ehf. hafi verið óforsvaranleg. Sýkna ber í báðum tilvikum.

Telji dómur allt að einu að taka eigi kröfur stefnenda til greina að aflokinni sönnunarfærslu sé á því byggt af hálfu stefnda að fella beri málskostnað niður þar sem engar forsendur hafi verið til þess að fallast á kröfugerð stefnenda áður en efnt var til þessarar málsóknar.

Um lagarök vísar stefndi til áðurgreindra lagaraka er varðar sýknukröfu sem og laga nr. 30/2004. um vátryggingarsamninga.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 en jafnframt sé krafist álags á málskostnað er nemi virðisaukaskatti. Stefndi reki ekki virðisaukaskattskylda starfsemi og beri því nauðsyn á að fá dæmt álag er þeim skatti nemi úr hendi stefnanda.

V

Mál þetta lýtur að kröfu stefnenda um að stefndi gjaldi þeim vátryggingabætur vegna bifreiðarinnar FR-A21 sem er sögð horfin og tilkynnt stolin.

Stefnandi byggir kröfu sína á því, að samkvæmt skilmálum kaskótryggingarinnar bæti tryggingin tjón sé ökutæki stolið og það hafi ekki fundist innan fjögurra vikna frá því félaginu og lögreglu hafi verið tilkynnt um atburðinn. Öllum skilmálum tryggingarinnar sé fullnægt og því beri að bæta stefnendum tjón þeirra. Þá sé ósannað að varúðarreglur 26. gr. laga nr. 30/2004 eða 17. gr. skilmála stefnda hafi verið brotnar, en stefndi beri sönnunarbyrði fyrir því.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að ósannað sé að umræddri bifreið hafi verið stolið og sé bifreiðin týnd leiði það ekki til greiðsluskyldu enda hafi framganga starfsmanna Einkabílasölunnar ehf. brotið í bága við tryggingarskilmálana um kaskótryggingu ökutækja. Að sögn umráðamanns bifreiðarinnar var hún skilin eftir síðla júlímánaðar 2008 á umráðasvæði Honda umboðsins í Vatnagörðum og ekkert um hana hirt fyrr en starfsmenn stefnandans, Frjálsa fjárfestingarbankans hf., gerðu reka að innheimtu vanskila áhvílandi láns. Þá hafi forsvarsmaðurinn fyrst komist að því að bifreiðin væri ekki á vísum stað. Undir lok október, þremur mánuðum eftir að bifreiðin var skilin eftir í reiðileysi, var því komið á framfæri við lögregluna á höfuðborgarsvæðinu að bifreiðinni hefði verið stolið. Stefndi hefur ekki talið forsendur til að greiða út bætur á grundvelli þessarar frásagnar forsvarsmannsins, þar sem hún fái vart staðist.

G-kk-nf S-kk-nf, fyrrverandi eigandi og fyrirsvarsmaður Einkabílasölunnar ehf., gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst hafa verið eigandi og fyrirsvarsmaður Einkabílasölunnar hf. Hann kvaðst hafa ekið umræddri bifreið til að ná í aðra bifreið á verkstæði Honda umboðsins 22. júlí 2008, líklega eftir hádegi þann dag. Hann hafi skilið bifreiðina eftir á bifreiðastæði þar við, sem snúi út að Vatnagörðum. Hann kvaðst muna eftir að hafa læst bifreiðinni og ekki hafa skilið kveikjuláslyklana eftir í bifreiðinni. Hann kvaðst ekki muna hve margir lyklar hefðu fylgt bifreiðinni þegar hún hafi verið keypt, en taldi að þeir hefðu verið tveir. Hann kvað bifreiðina, sem hann hefði verið að sækja á verkstæðið, hafa verið skráða á sitt nafn, en hafi í raun verið í eigu Einkabílasölunnar. Hann kvaðst ekki hafa farið síðar að sækja bifreiðina, þar sem hann hafi verið að taka við nýju starfi norður í landi nokkrum dögum síðar. Hann kvaðst hafa flutt norður um mánaðamótin júlí-ágúst. Hann kvað ætlunina hafa verið að koma bifreiðinni á bílasölu til þess að selja hana. Hann kvað að á þessum tíma hafi verið u.þ.b. 30 bílar í eigu Einkabílasölunnar. Hann kvaðst hafa selt rekstur bílasölunnar í maí 2008, og hafi nýir eigendur tekið yfir húsaleigusamninginn, tæki og tól, en ekki bifreiðarnar. Bílar í eigu Einkabílasölunnar hafi allir verið fjármagnaðir með lánum. Hins vegar hafi bílar hætt að seljast um páskana, en lánin hækkað, þannig að reksturinn hafi liðið undir lok. Hann kvað vörslusviptingarmenn hafa byrjað að taka bíla fyrirtækisins í júní þetta ár. Hann kvaðst fyrst hafa vitað að bifreiðin hafi ekki verið á þeim stað þar sem hann hafði skilið hana eftir, er hringt hafi verið í hann í september 2008 frá Frjálsa fjárfestingarbankanum, þar sem lánið á bifreiðinni hafi verið í vanskilum, og þeir ætlað að taka bifreiðina. Frjálsi fjárfestingarbankinn hafi reynt að finna bifreiðina með aðstoð vörslusviptingarfyrirtækis, en þá komið í ljós að bifreiðin var horfin. Hann kvaðst hafa afhent þeim einu lyklana að bifreiðinni sem hann hafi haft í sínum vörslum. Hann kvaðst síðan hafa tilkynnt um þjófnað bifreiðarinnar 20. október 2008, þar sem bifreiðin hafi ekki fundist þrátt fyrir leit. Spurður kvað hann stefnda, Vörð tryggingar hf., aldrei hafa sakað sig um tryggingarsvik, en kvaðst þó hafa upplifað það þannig.

K-kk-nf E-kk-nf, vörslusviptingarmaður, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst hafa unnið fyrir Frjálsa fjárfestingarbankann hf. Hann kvaðst hafa vörslusvipt margar bifreiðar í eigu Einkabílasölunnar ehf, sem verið hafi út um hvippinn og hvappinn. Hann kvaðst ekki hafa fundið umrædda bifreið þrátt fyrir umfangsmikla leit. Spurður kvað hann ekki hafa þurft lykil til þess að draga umrædda bifreið þar sem hún sé afturhjóladrifin.

K-kk-nf S-kk-nf, vörslusviptingarmaður, gaf og skýrslu. Hann kvaðst hafa unnið fyrir Frjálsa fjárfestingarbankann hf. og verið beðinn um að finna umrædda bifreið. Bifreiðin hafi aldrei fundist og aldrei sést til hennar. Spurður kvað hann ekki þörf á lyklum bifreiðarinnar til þess að unnt væri að draga hann.

G-kk-nf S-kk-nf I-kk-nf, verkstjóri hjá Bernhard, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst aldrei hafa séð umrædda bifreið þó svo að hann hafi haft þann starfa að athuga með alla bíla sem voru á bifreiðastæði fyrirtækisins. Hann kvaðst ganga milli bifreiða á stæðinu um klukkan fimm á daginn áður en hann fari heim úr vinnu. Kvaðst hann reyna að ganga á flestalla bíla, en Öryggismiðstöðin vakti og svæðið.

B-kk-nf H-kk-nf J-kk-nf, starfsmaður Frjálsa fjárfestingarbankans hf., gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvaðst hann starfa sem lánafulltrúi í bílalánum. Hann kvaðst hafa komið að málinu þegar átt hafi að vörslusvipta umrædda bifreið og hafi þá haft samband við G-kk-þf S-kk-þf, seinni hluta septembermánaðar 2008. G-kk-nf hafi sagt að bifreiðin hefði verið skilin eftir hjá Honda umboðinu í Vatnagörðum, en bifreiðin hafi ekki verið þar á þessum tíma. Leitað hafi verið að bifreiðinni annars staðar, en hún ekki fundist þrátt fyrir ítrekaða leit.

Eins og að framan greinir halda stefnendur því fram að umræddri bifreið hafi verið stolið af bifreiðastæði við Vatnagarða einhvern tíma á tímabilinu frá 22. júlí 2008 til loka september 2008, eða frá því að hún hafi verið skilin þar eftir og fram til þess að stefnandi, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., hafi ætlað að taka bifreiðina í sínar vörslur.

Óumdeilt er að umrædd bifreið var vátryggð hjá stefnda, bæði lögboðinni ábyrgðartryggingu sem og kaskótryggingu, og að vátryggingin var í fullu gildi er umdeildur vátryggingaratburður á að hafa orðið.

Fyrir liggur að umrædd bifreið hefur ekki fundist þrátt fyrir mikla leit og hefur verið tilkynnt um þjófnað á henni til lögreglu samkvæmt framlagðri lögregluskýrslu. Samkvæmt 11. gr. skilmála tryggingarinnar skal félagið greiða vátryggðum bætur fyrir algert tjón, ef ökutækinu er stolið og það hefur ekki fundist innan 4 vikna frá því að félaginu og lögreglu var tilkynnt um atburðinn.

Samkvæmt 26. gr. vátryggingarsamningalaga nr. 30/2004, er heimild fyrir tryggingarfélag að gera fyrirvara um að það skuli laust úr ábyrgð í heild eða að hluta ef varúðarreglum er ekki fylgt.

Stefndi hefur í vátryggingarskilmálum sínum undanskilið sig ábyrgð ef varúðarreglu hefur ekki verið fylgt, en stefndi byggir á því að stefnendur beri, eins og atvikum málsins sé háttað, sönnunarbyrði fyrir því að fullnægt hafi verið varúðarreglu gr. 17.3. Í þeirri grein er kveðið á um að ökutæki skuli tryggilega læst þegar farið sé frá því og rúðum eða sóllúgu lokað. Lyklar að ökutækinu skuli geymdir á ábyggilegum stað þar sem óviðkomandi eigi ekki greiðan aðgang. Í fyrrgreindum skilmálum er í 6. gr. kveðið á um almennar undanþágur frá bótaskyldu ef tjóni hefur verið valdið af ásetningi eða gáleysi.

Um atvik er ekki við annað að styðjast en frásögn fyrirsvarsmanns Einkabílasölunnar ehf. Samkvæmt framlagðri lögregluskýrslu sem og því sem fram er komið í málinu um að umfangsmikil leit hafi verið gerð að umræddri bifreið, án árangurs, verður að telja nægilega sannað að bifreiðinni hafi verið stolið. Þó svo að telja verði það gáleysi að skilja umrædda bifreið eftir án þess að hirða um hana frekar í svo langan tíma sem raun varð, þykir það þó ekki gefa nægilegt tilefni til þess að undanskilja stefnda bótaábyrgð samkvæmt greindu ákvæði tryggingarskilmálanna, enda liggur ekki fyrir að varúðarreglu skilmálanna hafi ekki verið fullnægt.

Samkvæmt framansögðu verður því fallist á kröfu stefnenda um að viðurkenna rétt þeirra til greiðslu vátryggingarbóta úr kaskótryggingu stefnda vegna altjóns bifreiðarinnar FR-A21, en ekki er ágreiningur um aðild stefnenda að þeirri kröfu.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnendum málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 600.000 krónur, þ.m.t. virðisaukaskattur.

D Ó M S O R Ð :

Viðurkenndur er réttur stefnenda, þrotabús Einkabílasölunnar ehf. og Frjálsa fjárfestingarbankans hf. til greiðslu vátryggingarbóta úr kaskótryggingu hjá stefnda, Verði Tryggingum hf., vegna altjóns bifreiðarinnar FR-A21.

Stefndi greiði stefnendum 600.000 krónur í málskostnað, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf