S-620/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 18. f.m., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 10. júlí 2009, á hendur H-kk-þgf Þ-kk-þgf V-kk-þgf, kt. […], Sjávargötu 29 í Reykjanesbæ „fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 12. desember 2008, að Gónhóli 7, Reykjanesbæ, veist með ofbeldi að lögreglumanninum V-kk-þgf E-kk-þgf og slegið hann hnefahöggi í magann. Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 101/1976 og 1. gr. laga nr. 25/2007.“

Í ákæru er þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu sakarkostnaðar.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins. Til vara er þess krafist að honum verði einungis gerð vægasta refsing sem lög frekast leyfa og að refsivist, komi til þess að hún verði dæmd, verði bundin skilorði.

I

Lögregla var kvödd að Gónhóli 7 í Reykjanesbæ að morgni föstudagsins 12. desember 2008 vegna heimilisófriðar. Um er að ræða íbúðarhús á tveimur hæðum. Fóru tveir lögreglumenn, þeir V-kk-nf E-kk-nf og Á-kk-nf P-kk-nf J-kk-nf, á vettvang. Segir í skýrslu Á-kk-ef P-kk-ef að þegar þeir komu þangað hefðu þeir hitt M-kvk-þf O-kvk-þf, en hún býr á efri hæð hússins. Hafi hún tjáð lögreglumönnunum að mikið hafi gengið á um nóttina á milli sonar hennar, H-kk-ef Þ-kk-ef V-kk-ef, sem er ákærður í máli þessu, og sambýliskonu hans, H-kvk-ef S-kvk-ef. Bjuggu þau á þessum tíma á neðri hæð hússins, en voru bæði stödd í íbúð móður ákærða þegar lögregla kom á staðinn. Er í skýrslu Á-kk-ef P-kk-ef haft eftir M-kvk-þgf að ákærði hafi verið mjög æstur og ölvaður og að sonur hennar, Á-kk-nf Ö-kk-nf, hafi lokað hann inni á salerni íbúðarinnar. Segir í skýrslunni að á hurðinni að salerninu hafi verið göt eftir spörk. Hafi ákærða verið haldið þar um tíma eftir að lögreglumennirnir komu á vettvang. Hann hafi síðan róast og hafi þá verið ákveðið að hleypa honum út af salerninu og fá hann til að yfirgefa húsið í fylgd lögreglumannanna. Þetta hafi hins vegar ekki lánast með þeim hætti sem til stóð og hafi að endingu þurft að færa ákærða í handjárn. Þannig hafi hann byrjað að ógna Á-kk-þgf E-kk-þgf um leið og hann kom út af salerninu. Hann hafi verið áberandi ölvaður, æstur í skapi og erfitt hafi verið að eiga samskipti við hann. Þá hafi hann reynt að komast að sambýliskonu sinni þar sem hún var stödd í eldhúsi íbúðarinnar. Segir í skýrslunni að V-kk-nf hafi þá stigið í veg fyrir ákærða, sem hafi þá kýlt V-kk-þf í kviðinn með krepptum hnefa. Í kjölfar þess hafi ákærði verið yfirbugaður og færður í handjárn. Í sérstakri skýrslu, sem V-kk-nf ritaði vegna málsins, staðhæfir hann að ákærði hafi kýlt hann í kviðinn með krepptum hnefa og lýsti aðdraganda þess með sama hætti og að framan greinir.

Í skýrslu sem ákærði gaf hjá lögreglu þennan sama dag kannaðist hann ekki við að „hafa meitt lögreglumann þarna“. Þá er í upplýsingaskýrslum haft eftir þeim M-kvk-þgf, Á-kk-þgf E-kk-þgf og H-kvk-þgf að þau hafi ekki séð ákærða veitast að lögreglumanni með þeim hætti sem að framan er lýst.

Samkvæmt vottorði A-kk-ef H-kk-ef læknis á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja 10. janúar 2009 leitaði V-kk-nf E-kk-nf þangað vegna líkamsárásar sem hann á að hafa orðið fyrir í störfum sínum 12. desember 2008, en í vottorðinu er komudags á heilsugæslu ekki getið. Er í vottorðinu haft eftir V-kk-þgf að ölvaður maður, sem hann hafi þurft að hafa afskipti af, hafi veitt honum högg af alefli í kvið. Hann hafi fundið fyrir miklum verk í maga og vinstri hluta neðra baks eftir höggið. Í vottorðinu segir svo um skoðun sem V-kk-nf gekkst undir: „Nokkur roði og verkur yfir miltisstað. Snertieymsli yfir vinstri kviðmána sem og festum kviðvöðva í rifbein. Einnig eru snertieymsli yfir vinstri hliðlægum vöðvum hryggjar frá brjósthryggjarlið nr. 10 niður að lendarlið nr. 2.“

II

Í skýrslu sinni fyrir dómi skýrði ákærði svo frá að hann hafi verið nokkuð ölvaður í umrætt sinn. Þegar honum hafði verið hleypt út af salerninu hafi sambýliskona hans kallað til hans og hafi hann þá reynt að komast til hennar. Lögreglumennirnir hefðu hins vegar stöðvað för hans þegar hann reyndi að smeygja sér fram hjá þeim og í kjölfarið fært hann í handjárn. Verið geti að hann hafi rekist utan í lögreglumennina þegar hann reyndi að komast framhjá þeim, en hann hafi engan slegið. Fram kom hjá ákærða að hann er rétthentur.

V-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður skýrði svo frá í skýrslu sinni fyrir dómi að ákærði hafi verið töluvert ölvaður þegar hann og samstarfsmaður hans höfðu af honum afskipti í umrætt sinn. Ákærði hafi í fyrstu verið æstur, en róast þegar talað var við hann. Hefðu þeir í samræmi við óskir heimilisfólks reynt að fá hann með góðu til að koma með þeim. Það hafi hins vegar ekki gengið eftir. Hafi ákærði misst stjórn á skapi sínu að nýju og þá slegið vitnið hnefahögg í magann. Þeir hefðu staðið andspænis hvor öðrum þegar þetta gerðist og hafi um það bil einn metri verið á milli þeirra. Um fast högg hafi verið að ræða. Ákærði hafi strax í kjölfarið verið snúinn niður og handjárnaður. Þegar borin var undir V-kk-þf skýrsla sem hann ritaði vegna málsins og sem áður er getið staðfesti hann það sem þar kemur fram um aðdraganda þess að ákærði sló hann, en samkvæmt þeirri lýsingu steig hann í veg fyrir ákærða þegar hann gerði sig líklegan til að nálgast sambýliskonu sína. Fram kom hjá V-kk-þgf að hann hafi leitað til læknis vegna höggsins, sem ákærði hafi veitt honum, tiltölulega stuttu eftir að atvikið átti sér stað.

Vitnið Á-kk-nf P-kk-nf J-kk-nf skýrði svo frá í skýrslu sinni fyrir dóm að aðgerðir lögreglumanna á vettvangi hafi miðað að því að fjarlægja ákærða af heimili móður hans og hefðu lögreglumennirnir leitast við að fá hann til að koma með sér. Þær tilraunir hefðu hins vegar farið út um þúfur í kjölfar þess að ákærði gerði tilraun til að nálgast sambýliskonu sína þar sem hún var stödd inn í eldhúsi íbúðarinnar. Hafi V-kk-nf hindrað för hans og ákærði þá slegið hann hnefahögg í kviðinn með hægri hendi. Kvaðst vitnið hafa séð ákærða veita V-kk-þgf þetta högg. Mat vitnið það svo að um fast högg hafi verið að ræða, V-kk-nf hafi í öllu falli kippst til við það. Ákærði hafi strax í kjölfarið verið yfirbugaður og færður í handjárn.

A-kk-nf H-x-x læknir kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og staðfesti áðurgreint vottorð sitt. Kvaðst hann telja að V-kk-nf hafi leitað til hans tveimur dögum eftir að umrætt atvik á að hafa átt sér stað.

Í skýrslu Á-kk-ef A-kk-ef V-kk-ef fyrir dómi kom fram að ákærði hafi verið rólegur fyrst eftir að honum var hleypt út af salerninu. Þegar hann kom auga á sambýliskonu sína hafi hann hins vegar espast upp og hreyft sig í átt að henni. Lögreglumennirnir hefðu þá umsvifalaust keyrt hann í gólfið og tekið til við að handjárna hann. Það hafi gengið illa og kvaðst Á-kk-nf Ö-kk-nf hafi þurft að aðstoða þá við það. Staðhæfði hann að ákærði hafi engan slegið áður en lögreglumennirnir veittust að honum með framangreindum hætti, en hann hafi reynt að verjast því að vera settur í handjárn þegar búið var að fella hann í gólfið.

M-kvk-nf O-kvk-nf, móðir ákærða, gaf skýrslu fyrir dómi. Aftók hún með öllu að ákærði hafi framið þá háttsemi sem honum er gefin að sök í málinu. Hún hafi staðið í eldhúsdyrunum andspænis lögreglumönnunum, sem hefðu verið með ákærða á milli sín og haldið í hendur hans. H-kvk-nf, sambýliskona ákærða, hafi verið inni í eldhúsinu. Þegar H-kvk-nf hafi allt í einu komið í dyragættina hafi ákærði reynt að komast til hennar. Kvaðst M-kvk-nf hafa skipað H-kvk-þgf að fara aftur inn í eldhúsið. Í sömu andrá hafi ákærði reynt að vinda sér framhjá lögreglumönnunum, sem þá hefðu umsvifalaust skellt honum í gólfið. Hafi hún gengið til þeirra og beðið þá um að gæta að höfði hans. Annar lögreglumannanna hafi þá sagt „hann sló mig“. Í skýrslu sinni skýrði M-kvk-nf svo frá að hún hafi verið með athyglina á H-kvk-þgf þar sem hún var stödd inni í eldhúsi íbúðarinnar. Hún hafi allt að einu fylgst það vel með samskiptum ákærða og lögreglumannanna að útilokað væri að það hefði farið framhjá henni ef ákærði hefði slegið annan þeirra í kviðinn og að það hafi ekki gerst. Fram kom hjá vitninu að ákærði hafi verið mjög ölvaður í umrætt sinn.

H-kvk-nf S-kvk-nf, sambýliskona ákærða, kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins. Ekki þykir ástæða til að gera grein fyrir vitnisburði hennar, enda var hún ekki sjónarvottur að þeim atvikum sem hér eru til umfjöllunar.

III

Fyrir liggur að lögreglumennirnir V-kk-nf E-kk-nf og Á-kk-nf P-kk-nf J-kk-nf þurftu að hafa afskipti af ákærða að morgni föstudagsins 12. desember 2008 á heimili móður hans að Gónhóli 7 í Reykjanesbæ. Var ákærði þar staddur ásamt sambýliskonu sinni og hafði komið til deilna á milli þeirra, en þau bjuggu á þessum tíma á neðri hæð hússins. Fram er komið að ákærði var talsvert ölvaður. Hugðust lögreglumennirnir hafa ákærða á brott með sér, svo sem óskað hafði verið eftir. Fyrir liggur að ákærði brást ókvæða við þegar V-kk-nf hindraði hann í því að komast að sambýliskonu sinni. Vitnisburður lögreglumannanna er afdráttarlaus og skýr um það að ákærði hafi þegar hér var komið sögu veist að V-kk-þgf og slegið hann kviðinn með krepptum hnefa hægri handar. Samræmist þessi lýsing þeirra vottorði A-kk-ef H-kk-ef læknis á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja. Er efni vottorðsins áður rakið, en A-kk-nf hefur staðfest það fyrir dómi. Komudags á heilsugæslu er ekki getið í vottorðinu en í vitnisburði sínum taldi A-kk-nf að V-kk-nf hafi leitað til hans tveimur dögum eftir að umrætt atvik átti sér stað. Eru engin efni til að draga þetta í efa. Við sakarmat er og til þess að líta að þau tvö vitni sem hafa staðhæft að ákærði hafi ekki slegið V-kk-þgf eru tengd ákærða nánum fjölskylduböndum. Þess utan má draga það í efa, í ljósi þess vitnisburðar móður ákærða að hún hafi verið með athyglina á sambýliskonu ákærða og þurft að hafa tiltekin afskipti af henni um það leyti sem upp úr sauð á milli ákærða og lögreglumannanna, að hún hafi fylgst það náið með samskiptum þeirra að hún geti staðhæft þetta. Þá kom fram hjá henni að annar lögreglumannanna hafi látið þau orð falla þegar þeir voru að færa ákærða í handjárn að ákærði hefði slegið hann. Að framangreindu virtu telur dómurinn ekki varhugavert að telja sannað, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi að morgni föstudagsins 12. desember 2008 að Gónhóli 7 í Reykjanesbæ veist að V-kk-þgf E-kk-þgf lögreglumanni og slegið hann hnefahögg í magann. Er þessi háttsemi ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

IV

Ákærði er samkvæmt framangreindu sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hann var með dómi 14. júlí 2003 sakfelldur fyrir líkamsárás, sem varðaði við 2. mgr. 218. gr. laganna, og dæmdur í fimm mánaða fangelsi, en fullnustu þriggja mánaða af refsingunni var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Samkvæmt sakavottorði ákærða lauk hann afplánun á óskilorðsbundna hluta dómsins 13. júní 2004. Hefur dómurinn því ítrekunaráhrif á það brot ákærða sem hér er dæmt um, sbr. 71. gr. og 3. mgr. 106. gr. almennra hegningaralaga. Að þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Eftir atvikum þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála verður ákærði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins samkvæmt yfirliti sækjanda um hann og ákvörðun dómsins um málsvarnarlaun skipaðs verjanda, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, H-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 139.500 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf