E-11/2007

Mál þetta var höfðað 16. janúar 2007 og dómtekið 27. febrúar sama ár. Stefnandi er S-kvk-nf F-kvk-nf H-kvk-nf, Sandholti 30 í Ólafsvík, en stefndi er Snæfellsbær, Snæfellsási 2 á Hellissandi.

Stefnandi krefst þess að viðurkennt verði með dómi að stefndi sé skaðabótaskyldur vegna fjártjóns og miska, sem stefnandi varð fyrir, fyrst vegna ákvörðunar stefnda um að segja henni upp störfum, sem tilkynnt var með bréfi bæjarstjóra stefnda 28. júní 2006, og síðan vegna ákvörðunar stefnda um að endurráða stefnanda ekki til starfa í endurskipulagðar stöður, eins og bæjarstjóri tilkynnti stefnda með bréfi 15. september 2006. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af kröfu stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða málskostnað.

I.

Haustið 2000 hóf stefnandi störf hjá stefnda. Fyrst starfaði stefnandi sem stuðningsfulltrúi og síðan sem starfsmaður í áhaldahúsi. Loks starfaði stefnandi hjá stefnda sem baðvörður í íþróttahúsinu í Ólafsvík þar til stefnanda var sagt upp störfum. Hinn 13. júlí 2002 var gerður samningur milli málsaðila um ráðningu stefnanda í starf baðvarðar. Í samningnum kom fram að ráðningin væri ótímabundin og að starfshlutfallið væri 75%. Stéttarfélag stefnanda var Starfsmannafélag Dala- og Snæfellsnessýslu, en það félag á aðild að Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja. Fóru laun stefnanda og önnur starfskjör eftir kjarasamningi Launanefndar sveitarfélaga og svokallaðs samflots bæjarstarfsmannafélaga.

Haustið 2005 fór stefndi þess á leit að gerðar yrðu breytingar á vinnutilhögun bæjarstarfsmanna sem störfuðu í íþróttahúsi Ólafsvíkur. Fólst breytingin í því að starfsmennirnir færu til stafa tvo morgna í viku í íþróttahúsinu á Hellissandi til að gegna starfi baðvarða meðan yngri börn væru í skólaleikfimi. Af þessu tilefni reis ágreiningur milli stefnda og þeirra bæjarstarfsmanna sem áttu í hlut.

Hinn 19. september 2005 var haldinn fundur með það að markmiði að jafna ágreining milli stefnda og bæjarstarfsmanna um fyrirhugaðar breytingar á starfsfyrirkomulagi í íþróttamannvirkjum stefnda. Fundinn sóttu meðal annars fyrirsvarsmenn stefnda, formaður stéttarfélags bæjarstarfsmanna og tveir starfsmenn, en annar þeirra var stefnandi. Á fundinum kom fram að starfsmennirnir treystu sér ekki til að gegna starfi í íþróttahúsi Ólafsvíkur ef annar af tveimur starfsmönnum á vakt ætti að fara til starfa í íþróttahúsinu á Hellissandi tvo morgna í viku. Töldu starfsmennirnir að fyllsta öryggis væri ekki gætt ef aðeins einn starfsmaður væri með stóran hóp unglinga í íþróttahúsi Ólafsvíkur. Af hálfu stefnda er því haldið fram að lýst hafi verið yfir á fundinum að starfsmenn ætluðu ekki að hlíta lögmætum fyrirmælum stefnda um starfsfyrirkomulag. Stefnandi heldur því á hinn bóginn fram að á fundinum hafi verið gerð sú krafa að stefndi tilkynnti starfsmönnum formlega um breytingu á stöfum í samræmi við ákvæði kjarasamnings.

Um veturinn 2005 til 2006 var ekki hrint í framkvæmd þeirri breytingu á starfsfyrirkomulagi í íþróttamannvirkjum stefnda sem kynnt hafði verið starfsmönnum. Þess í stað greip stefndi til þess ráðs að fá starfsmenn til að gegna yfirvinnu, auk þess sem aðrir hlupu í skarðið eftir föngum.

Með bréfi 31. maí 2006 var stefnanda og öðrum starfsmönnum íþróttamannvirkja stefnda sagt upp störfum með þriggja mánaða uppsagnarfresti. Þessar uppsagnir voru síðan dregnar til baka með bréfi stefnda 16. júní sama ár. Fyrir því var tiltekin sú ástæða að formgalli hefði verið á uppsögnum.

Stefnanda var aftur sagt upp starfi hjá stefnda með bréfi bæjarstjóra 28. júní 2006. Í bréfinu var tekið fram að bæjarráð hefði samþykkt 27. sama mánaðar að koma á breyttu skipulagi í íþróttahúsum og sundlaug Snæfellsbæjar. Því hefði bæjarstjóra verið falið að segja stefnanda upp störfum. Einnig var tekið fram að ráðið yrði aftur í störf að endurskipulagningu lokinni og að undangenginni auglýsingu. Aðrir starfsmenn stefnda í hliðstæðum störfum og stefnandi fengu samhljóða erindi, en samtals var sex starfsmönnum sagt upp störfum. Fyrir liggur að bæjarstjóri afhenti starfsmönnum uppsagnarbréf á fundi sem haldinn var 30. júní sama ár, en við það tækifæri var starfsmönnum greint frá því að á vegum bæjarins væri unnið að endurskipulagningu á þessum störfum. Kom jafnframt fram að stefnt væri að því að þeirri vinnu yrði lokið innan fjögurra vikna.

Í kjölfar uppsagnar starfsmanna stefnda voru haldnir tveir fundir í júlí 2006 með fyrirsvarsmönnum stefnda og forsvarsmönnum Bandalags starfsmanna ríkis og bæja auk formanns stéttarfélags Dala- og Snæfellsnessýslu. Á fundunum var rætt um uppsagnirnar og breytta vinnutilhögun hjá stefnda.

Lögmaður stefnanda og annarra þeirra starfsmanna sem sagt var upp störfum ritaði stefnda bréf 27. júlí 2006 þar sem því var haldið fram að uppsagnirnar væru bæði ólögmætar og illa ígrundaðar. Nánar var þetta rökstutt þannig að með uppsögnunum hefði verið brotið gegn form- og efnisreglum stjórnsýsluréttar. Einnig var gerð sú krafa að uppsagnirnar yrðu þegar dregnar til baka og eigi síðar en 31. sama mánaðar. Að öðrum kosti yrðu dómsmál höfðuð til viðurkenningar á ólögmæti uppsagna og í kjölfarið krafist bóta úr hendi stefnda vegna þess tjóns sem leiddi af uppsögnunum. Stefndi svaraði ekki þessu erindi lögmannsins.

Í bæjarblaðinu Jökli, sem kom út 27. júlí 2006, voru auglýst laus til umsóknar átta störf baðvarða/starfsmanna við íþróttamannvirki Snæfellsbæjar. Var tekið fram að unnið yrði eftir vaktafyrirkomulagi og nýjum starfslýsingum. Umsóknarfrestur var til 27. ágúst sama ár en miðað var við að þeir sem yrðu ráðnir myndu hefja störf eigi síðar en 1. október það ár.

Allir þeir sex starfsmenn stefnda sem sagt hafði verið upp störfum sóttu um þau störf sem auglýst höfðu verið laus til umsókna. Fengu allir þessir starfsmenn endurráðningu nema stefnandi, en hún fékk tilkynningu þess efnis með bréfi stefnda 15. september 2006. Stefnandi lét því af stöfum hjá stefnda þegar uppsagnarfrestur hennar rann út í lok þess mánaðar. Auk þeirra fimm starfsmanna sem fengu endurráðningu voru þrír aðrir umsækjendur ráðnir til starfa til að fylla þau öll störf sem auglýst höfðu verið.

Með bréfi stéttarfélags stefnanda 18. september 2006 var hörmuð sú ákvörðun stefnda að endurráða ekki stefnanda. Var einnig tekið fram í bréfinu að þetta væri litið mjög alvarlegum augum þar sem í hlut ætti starfandi trúnaðarmaður stéttarfélagsins, sem njóta ætti sérstakrar verndar lögum samkvæmt. Af hálfu stefnda mun hafa verið vefengt að stefnandi væri trúnaðarmaður á vinnustað. Af þeim sökum var stefnda tilkynnt um trúnaðarmenn á vinnustöðum stefnda með bréfi stéttarfélagsins 26. september 2006.

Þessi erindi stéttarfélagsins komu til umfjöllunar á bæjarstjórnarfundi stefnda 5. október 2006. Í kjölfar var stéttarfélaginu tilkynnt 6. sama mánaðar að stefndi andmælti því að stefnandi væri trúnaðarmaður þar sem hún starfaði ekki lengur hjá stefnda, en trúnaðarmaður þyrfti að koma úr hópi starfsmanna. Einnig var því haldið fram að stefnandi hefði aldrei tilkynnt að hún hefði verið valin trúnaðarmaður eða komið fram í því hlutverki gagnvart stefnda.

II.

Stefnandi heldur því fram að ákvörðun stefnda um að segja henni upp störfum hafi verið ólögmæt stjórnvaldsákvörðun. Telur stefnandi að með ákvörðuninni hafi stefndi brotið gegn grundvallarreglum stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, og reglum sveitarstjórnarlaga, nr. 45/1998. Einnig heldur stefnandi því fram að ákvörðunin hafi farið í bága við ákvæði kjarasamnings. Stefnandi leggur áherslu á að virða beri lögmæti ákvörðunarinnar í því ljósi að starfsuppsögn sé ætíð íþyngjandi ákvörðun sem varðar ríka hagsmuni viðkomandi.

Stefnandi vísar til þess að ákvörðun um uppsögn hafi verið tekin á fundi bæjarráðs 27. júní 2006, en stefnandi telur að bæjarráð hafi ekki verið bært til að taka þá ákvörðun. Til stuðnings því bendir stefnandi á að bæjarstjórn ráði fasta starfsmenn sveitarfélagsins, sbr. 67. gr. samþykktar um stjórn Snæfellsbæjar og fundarsköp bæjarstjórnar, sem sett hafi verið með stoð í 10. gr. sveitarstjórnarlaga, nr. 45/1998. Á fundi bæjarstjórnar 15. júní 2006 hafi verið samþykkt að veita bæjarráði umboð til að starfa sem bæjarstjórn í júlí og ágúst 2006 yfir sumarleyfistíma bæjarstjórnar. Bæjarráð hafi því verið umboðslaust til að taka ákvörðun 27. júní það ár sem að réttu lagi átti undir bæjarstjórn. Jafnframt hafi bæjarráð ekki getað tekið fullnaðarákvörðun af þessu tagi þar sem ekki hafi verið einhugur um hana innan ráðsins, sbr. 3. mgr. 39. gr. sveitarstjórnarlaga, en ákvörðunin hafi verið samþykkt með tveimur atkvæðum gegn einu.

Stefnandi heldur því fram að henni hafi ekki verið gefin kostur á að tjá sig um fyrirhugaða uppsögn áður en ákvörðun var tekin. Með þessu hafi stefndi brotið lögbundinn andmælarétt á stefnanda, sbr. 13. gr. stjórnsýslulaga. Jafnframt telur stefnandi að ekki hafi verið aflað viðhlítandi upplýsinga áður en ákvörðunin var tekin og því hafi ákvörðunin farið í bága við rannsóknarreglu 10. gr. sömu laga. Til stuðnings þessu bendir stefnandi á að ástæða fyrir uppsögnum hafi verið skipulagsbreytingar, en vinna við þær hafi verið skammt á veg komin þegar gripið var til uppsagna. Til að ákvörðun yrði tekin á lögmætum grundvelli hefði þurft að ljúka vinnu við skipulagsbreytingar og afla afstöðu starfsmanna til málsins þannig að lagt yrði mat á hvort komast mætti hjá uppsögnum.

Stefnandi telur að stefndi hafi með uppsögninni brotið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga. Fyrir þessu færir stefnandi fram þau rök að henni hafi verið sagt upp störfum án þess að fram færi nokkur athugun á því hvort unnt væri að ná settum markmiðum með skipulagsbreytingum, sem þá voru vart komnar á undirbúningsstig, án þess að segja upp starfsfólki. Í þessu sambandi bendir stefnandi á þá meginreglu vinnuréttar að atvinnuveitandi geti gert ákveðnar breytingar á starfsfyrirkomulagi auk þess sem heimild þar að lútandi hafi verið fyrir hendi í kjarasamningi. Breyting á starfi sé augljóslega mun minna íþyngjandi ákvörðun heldur en starfsuppsögn. Um breytingu á starfsfyrirkomulagi andmælir stefnandi fullyrðingu stefnda í þá veru að hún hafi ekki viljað una breyttu starfsskipulagi. Í öllu falli gæti slík afstaða starfsmanns ekki verið tilefni til uppsagnar án formlegrar og undanfarandi áminningar, svo starfsmanni gæfist færi á að bæta ráð sitt. Þannig sé reglan um áminningu liður í meðalhófsreglunni auk þess sem kjarasamningur geri ráð fyrir að skrifleg áminning sé undanfari uppsagnar.

Stefnandi heldur því fram að uppsögn stefnda hafi brotið gegn ákvæðum kjarasamnings. Vísar stefnandi til þess að í kjarasamningi sé miðað við að starfsmanni sé skylt að hlíta breytingum á stöfum sínum og verksviði frá því hann tók við starfi. Umtalsverðar breytingar beri þó að tilkynna með sama fyrirvara og ef um uppsögn væri að ræða. Í þeim tilvikum beri starfsmanni að tilkynna vinnuveitanda innan mánaðar hvort hann uni breytingum eða muni láta af stöfum að liðnum uppsagnarfresti frá því honum var tilkynnt um breytinguna. Samkvæmt þessu telur stefnandi að það komi ekki í hlut vinnuveitanda að segja upp starfsmanni heldur eigi starfsmaðurinn valið um hvort hann hlíti breytingum eða láti af stöfum. Breyting á starfi geti því ekki verið lögmætt tilefni fyrir stjórnvaldið til að beita uppsögn gagnvart starfsmanni.

Stefnandi telur jafnframt að með síðari ákvörðun stefnda um að endurráða ekki stefnanda hafi gróflega verið brotið gegn rétti hennar. Stefnandi hafi sem trúnaðarmaður starfsmanna á vinnustað notið sérstakrar verndar samkvæmt 30. gr. laga um kjarasamninga opinberra starfsmanna, nr. 94/1986. Í þeirri vernd felist að stefnandi hafi ekki átt að gjalda þess á nokkurn hátt að vera trúnaðarmaður, auk þess sem hún hafi að öðru jöfnu átt að sitja fyrir um að halda starfi sínu. Það hafi ekki orðið raunin heldur þvert á móti hafi stefnandi ein verið skilin eftir meðan allir aðrir fengu endurráðningu hjá stefnda. Þannig hafi allt tal stefnda um skipulagsbreytingar verið hreinn fyrirsláttur í þeim eina tilgangi að hrekja stefnanda úr starfi sínu með einkar ógeðfelldri aðferð.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til almennu skaðabótareglunnar, en krafa um miskabætur er reist á 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993. Varðandi miskabætur er sérstaklega bent á að gróflega hafi verið brotið gegn æru og persónu stefnanda með því að endurráða hana ekki, eina af öllum þeim starfsmönnum sem sagt var upp störfum hjá stefnda. Jafnframt leiði aukinn miski af því að stefnandi var trúnaðarmaður og hefði því átt að sitja fyrir um störf hjá stefnda. Hún hafi því verið látin gjalda fyrir að hafa þurft að beita sér í því starfi gagnvart stefnda til að gæta réttinda samstarfsmanna.

III.

Stefndi heldur því fram að ákvörðun um uppsögn stefnanda, á grundvelli kjarasamnings, hafi í öllu tilliti verið í samræmi við fyrirmæli laga. Heimild hafi því staðið til þessarar ráðstöfunar.

Stefndi andmælir því að bæjarráð Snæfellsbæjar hafi verið umboðslaust þegar það tók ákvörðun sína 27. júní 2006 að segja upp bæjarstarfsmönnum. Á síðasta fundi bæjarstjórnar fyrir sumarleyfi 16. sama mánaðar hefði bæjarráði verið veitt fullt umboð til að starfa sem bæjarstjórn vegna sumarleyfis bæjarstjórnar í júlí og ágúst það ár. Þetta verði vitanlega skilið þannig að bæjarráð hefði haft umboð frá því sumarleyfið hófst. Stefndi bendir á að þessi ákvörðun hafi í raun verið óþörf þar sem skýrt komi fram í 3. mgr. 39. gr. sveitarstjórnarlaga, nr. 45/1998, sbr. lög nr. 69/2004, að bæjarráð hafi sömu heimildir og sveitarstjórn meðan sveitarstjórn starfi ekki vegna sumarleyfis. Telur stefndi að það ákvæði verði með engu móti skilið þannig að einhugur þurfi að vera í bæjarráði til að mál verði afgreidd, enda gæti minnihluti innan sveitarstjórnar að öðrum kosti gert sveitarfélagið óstarfhæft yfir sumartímann.

Stefndi andmæli því að uppsögnin brjóti gegn rannsóknarreglu, meðalhófsreglu eða andmælareglu stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, eða að uppsögnin sé í öðru tilliti ekki í samræmi við vandaða stjórnsýsluhætti. Í því sambandi bendir stefndi á að á öllum stigum hafi bæjarstarfsmenn fengið viðhlítandi upplýsingar um gang málsins vegna þeirrar deilu sem reis um starfsfyrirkomulag í íþróttamannvirkjum stefnda. Í þessu skyni hafi meðal annars verið haldinn fundur 19. september 2005 sem stefnandi hafi sótt. Telur stefndi að leitað hafi verið allra leiða til að ná fram breytingum á starfseminni án þess að grípa þyrfti til þess úrræðis að segja starfsfólki upp störfum, en sú viðleitni hafi ekki skilað tilætluðum árangri. Því hafi meðalhófsregla ekki verið brotin, enda ekki hægt að ná lögmætu marki sem að var stefnt með öðru og vægara móti.

Stefndi mótmælir því að skipulagsbreyting á starfsemi í íþróttamannvirkjum hafi verið tylliástæða til að hrekja stefnanda úr starfi sínu. Þvert á móti hafi starfsfólki verið sagt upp til að fram færi endurskipulagning á störfum hjá stefnda, en í kjölfarið hafi starfsfólk verið ráðið aftur ýmist með endurráðningu eða nýráðningu. Fullyrðir stefndi að endurskipulagningin hafi skilað umtalsverðum árangri þannig að starfsemin sé nú bæði skilvirkari og hagkvæmari en áður.

Stefndi telur að með uppsögn stefnanda hafi ekki verið brotið gegn kjarasamningi. Stefnanda og öðrum starfsmönnum hafi verið tilkynnt um fyrirhugaðar breytingar á starfseminni, þar með talið á fundi 19. september 2005. Í kjölfarið hafi starfsmönnum borið að tilkynna hvort þeir vildu una þessum breytingum. Hvað stefnanda sjálfa varðar hafi hún reyndar á umræddum fundi gefið skýrt til kynna að hún sætti sig ekki við breytingu á sínu starfi. Stefnda hafi því verið rétt að haga aðgerðum sínum í samræmi við það þegar ákveðið var að hrinda skipulagsbreytingum í framkvæmd um vorið, að loknu reglulegu skólastarfi, eftir að gripið hafði verið til bráðabirgðaúrræða til að ljúka skólaárinu.

Stefndi heldur því fram að eðlilega hafi verið staðið að ráðningu starfsfólks í kjölfar uppsagna. Í því sambandi bendir stefndi á að engin skylda hafi hvílt á sveitarfélaginu að endurráða starfsmenn. Þá mótmælir stefndi því að stefnandi hafi verið trúnaðarmaður á vinnustað, enda hafi stefndi ekki fengið tilkynningu þar að lútandi í samræmi við 1. mgr. 28. gr. laga um kjarasamninga opinberra starfsmanna, nr. 94/1986. Því hafi stefnandi ekki notið sérstakrar verndar eða átt ríkari rétt til endurráðningar en annað starfsfólk.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið telur stefndi að sveitarfélagið hafi ekki bakað sér bótaábyrgð gagnvart stefnanda með því að segja henni upp störfum og að endurráða hana ekki í kjölfarið. Þá er því sérstaklega mótmælt að stefnandi geti krafist miskabóta á grundvelli 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993. Fráleitt sé að uppsögn vegna endurskipulagningar á starfsemi stefnda geti talist ólögmæt meingerð gegn friði, æru eða persónu stefnanda. Sama eigi við um þá ákvörðun að endurráða hana ekki, enda hafi stefndi verið óbundinn við val á umsækjendum um auglýst störf hjá stefnda.

IV.

Stefnandi hefur höfðað málið til viðurkenningar á skyldu stefnda til greiðslu skaðabóta vegna fjártjóns og miska, sem stefnandi telur sig hafa orðið fyrir vegna uppsagnar úr starfi hjá stefnda og vegna þeirrar ákvörðunar stefnda að endurráða ekki stefnanda. Af hálfu stefnda er bótaskyldu andmælt.

Ákvarðanir sveitarfélagsins að segja stefnanda upp störfum og að hafna starfsumsókn hennar voru stjórnvaldsákvarðanir, sbr. 1. og 2. mgr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Við töku þeirra ákvarðana var stefndi bundinn af form- og efnisreglum stjórnsýsluréttar.

Af hálfu stefnanda er byggt á því að ákvörðun stefnda um að segja henni upp starfi hafi verið ólögmæt þar sem bæjarráð hafi verið umboðslaust þegar ákvörðunin var tekin á fundi bæjarráðs 27. júní 2006. Á fundi sveitarstjórnar stefnda 16. sama mánaðar hafði verið tekin ákvörðun um að veita bæjarráði fullt umboð til að starfa sem bæjarstjórn vegna sumarleyfis bæjarstjórnar í júlí og ágúst. Um var að ræða lokafund sveitarstjórnar fyrir sumarleyfi og var ekki gert ráð fyrir að hún kæmi aftur saman til fundar fyrr en um haustið að leyfi loknu. Í ljósi þess að sveitarstjórn stefnda heldur reglulega fundi fyrsta fimmtudag hvers mánaðar, sbr. 13. gr. samþykktar um stjórn Snæfellsbæjar og fundarsköp bæjarstjórnar, var ekki óeðlilegt að tekið væri fram að umboðið væri vegna sumarleyfis sveitarstjórnar í júlí og ágúst, enda hefði að öðrum kosti næsta reglulega fund borið upp í júlí. Eftir sem áður var sveitarstjórn í sumarleyfi frá lokafundi 16. júní og því hlaut umboð bæjarráðs að miðast við það. Verður því ekki fallist á þessa málsástæðu stefnanda.

Stefnandi telur jafnframt að ákvörðun bæjarráðs um uppsögn 27. júní 2006 hafi verið ólögmæt þar sem ekki hafi verið einhugur um ákvörðunina í bæjarráði. Samkvæmt 3. mgr. 39. gr. sveitarstjórnarlaga, nr. 45/1998, er byggðarráði heimilt að taka fullnaðarákvörðun um mál, sem eigi varða verulega fjárhag sveitarsjóðs eða stofnana hans, enda sé eigi ágreiningur innan ráðsins um ákvörðunina. Með lögum nr. 69/2004 var bætt við greinina ákvæði þess efnis að byggðarráð færi með sömu heimildir og sveitarstjórn hefði ella meðan sveitarstjórn væri í sumarleyfi. Í athugsemdum sem fylgdu frumvarpi til laganna kemur fram að með þessu ákvæði séu tekin af tvímæli um að byggðarráð geti tekið fullnaðarákvarðanir þegar sveitarstjórn er í sumarleyfi án þess að vera bundið af því að ákvörðun mætti ekki varða verulega fjárhag sveitarsjóðs eða stofnana hans. Hvorki í ákvæðinu né lögskýringargögnum er því hins vegar hreyft að víkja eigi frá þeirri afdráttarlausu reglu 3. mgr. 39. gr. laganna að einhugur þurfi að verða í byggðarráði svo það geti tekið fullnaðarákvörðun. Samkvæmt þessu verður ekki talið að bæjarráð stefnda hafi getað tekið fullnaðarákvörðun um að segja stefnanda upp störfum þar sem ágreiningur var í bæjarráði um ákvörðunina, sem átti að réttu lagi undir bæjarstjórn, sbr. 67. gr. fyrrgreindra samþykkta stefnda. Þessi annmarki á ákvörðuninni, án þess að annað og meira kæmi til, gat hins vegar ekki fellt á stefnda skaðabótaábyrgð, þar með talið skyldu til greiðslu miskabóta. Þarf því óhjákvæmilega að fjalla frekar um þær málsástæður sem stefnandi hefur teflt fram í málinu.

Haustið 2005 freistaði stefndi þess að hrinda í framkvæmd breyttu starfsfyrirkomulagi í íþróttamannvirkjum sveitarfélagsins á þann veg að bæjarstarfsmenn á vakt sinntu samtímis gæslu tvo morgna í viku bæði í íþróttahúsinu á Hellissandi og íþróttahúsinu í Ólafsvík. Vegna andstöðu starfsmanna náðu þessar breytingar ekki fram að ganga og var því gripið til annarra úrræða þá um veturinn. Þegar komið var fram á vorið 2006 vildi stefndi aftur reyna að koma á breyttu starfsfyrirkomulagi til hagræðingar, en í því skyni var gripið til þess ráðs að segja upp starfsfólki.

Samkvæmt 12. gr. stjórnsýslulaga skal stjórnvald því aðeins taka íþyngjandi ákvörðun þegar lögmætu markmiði, sem að er stefnt, verður ekki náð með öðru og vægara móti. Skal þess þá gætt að ekki sé farið strangara í sakirnar en nauðsyn ber til. Í vinnurétti gildir sú meginregla að atvinnurekanda er heimilt, innan ákveðinna marka, að gera upp á sitt eindæmi breytingar á störfum þeirra sem vinna í hans þágu. Þetta á sér jafnframt stoð í þeim kjarasamningi sem er í gildi milli stefnda og bæjarstarfsmanna. Þar er þó tekið fram að umtalsverðar breytingar beri að tilkynna með sama fyrirvara og ef um uppsögn væri að ræða. Í slíkum tilvikum ber starfsmanni að tilkynna innan mánaðar hvort hann uni breytingum eða muni láta af störfum að liðnum uppsagnarfresti frá því tilkynnt var formlega um breytingu á stafi. Án þess að skera þurfi úr um hvort fyrirhugaðar breytingar stefnda á störfum í íþróttamannvirkjum teldust í raun umtalsverðar var stefnda kleift að hrinda þeim í framkvæmd með því að grípa til þessa úrræðis, en það hefði að sönnu verið til muna vægara en starfsuppsögn. Var með engu móti fullreynt að komið yrði við breyttu starfsfyrirkomulagi með því móti og gat ekki breytt neinu í þeim efnum þótt tilburðir stefnda í þá veru haustið áður hefðu verið árangurslausir. Þar sem annað markmið bjó ekki að baki uppsögn stefnanda en að koma á breytingu á starfi verður talið að stefndi hafi með ákvörðun um uppsögnina brotið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga.

Í kjölfar þess að stefndi hafði sagt upp sex bæjarstarfsmönnum voru þeir allir endurráðnir nema stefnandi. Jafnframt voru ráðnir þrír umsækjendur til viðbótar þeim sem áður höfðu starfað í íþróttamannvirkjum stefnda. Stefnandi hefur haldið því fram að ákvörðun um að endurráða hana ekki hafi verið reist á ómálefnalegum sjónarmiðum og að markmiðið hafi frá upphafi verið að koma henni úr starfi. Í málinu hefur stefndi ekki með nokkru móti leitast við að skýra ástæður þess að stefnanda einni var synjað um endurráðningu. Var þó brýnt tilefni til í ljósi þess að stefndi hafði í uppsagnarbréfi til stefnanda tilgreint að ástæða uppsagnar væri skipulagsbreyting á starfsemi í íþróttamannvirkjum sveitarfélagsins. Að þessu gættu hefur stefndi ekki leitt í ljós að málefnalegar ástæður hafi legið til grundvallar þeirri ákvörðun stefnda að endurráða ekki stefnanda meðan aðrir starfsmenn stefnda fengu endurráðningu. Verður heldur ekki talið að gætt hafi verið samræmis og jafnræðis gagnvart stefnanda, en með því braut stefndi gegn 11. gr. stjórnsýslulaga.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið var stafsuppsögn stefnda ólögmæt. Sama á við um ákvörðun stefnda um að endurráða ekki stefnanda í kjölfarið. Þegar af þeirri ástæðu, og án þess að skera þurfi úr um hvort stefnandi hafi notið lögbundinnar verndar sem trúnaðarmaður á vinnustað, verður fallist á að stefndi beri skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda. Að öllum atvikum virtum verður jafnframt talið að með ákvörðunum stefnda hafi verið vegið að æru stefnanda og persónu á þann veg að stefndi hafi fellt á sig skyldu til greiðslu miskabóta. Verður krafa stefnanda á hendur stefnda því að öllu leyti tekin til greina.

Eftir þessum úrslitum verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn svo sem í dómsorði greinir.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Viðurkennt er að stefndi, Snæfellsbær, ber skaðabótaábyrgð vegna fjártjóns og miska gagnvart stefnanda, S-kvk-þgf F-kvk-þgf H-kvk-þgf, vegna uppsagnar hennar 28. júní 2006 úr starfi hjá stefnda og vegna ákvörðunar stefnda, sem tilkynnt var stefnanda með bréfi 15. september sama ár, að endurráða hana ekki til starfa.

Stefndi greiði stefnanda 600.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf B-kk-nf