S-166/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 30. mars sl., er höfðað með ákæru útgefinni af ríkislögreglustjóra 12. febrúar 2009 á hendur Á-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf, kennitala 000000-0000, Vatnsendabletti 717, Kópavogi,

A.

Fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Stangir, sem ákærði Á-kk-nf B-kk-nf var framkvæmdastjóri og prókúruhafi fyrir, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum fyrir hönd félagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna janúar-febrúar, mars-apríl, júlí-ágúst, september-október, nóvember-desember 2005, og janúar-febrúar, mars-apríl og maí-júní 2006 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins á neðangreindum tímabilum, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, samtals að fjárhæð kr. 23.162.067, sem sundurliðast sem hér greinir:

2. Eigi staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna tímabilanna janúar til og með nóvember 2006 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli í III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna sömu tímabila, samtals að fjárhæð kr. 12.575.831, sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil: Vangoldin staðgreiðsla:

Árið 2006

janúar kr. 661.634

febrúar kr. 551.213

mars kr. 1.011.154

apríl kr. 971.582

maí kr. 1.059.552

júní kr. 1.369.515

júlí kr. 1.223.661

ágúst kr. 1.205.826

september kr. 1.341.604

október kr. 1.603.618

nóvember kr. 1.576.472 kr. 12.575.831

Samtals kr. 12.575.831

3. Rangfært bókhald einkahlutafélagsins með því að oftelja rekstrargjöld á árunum 2003 og 2004, samtals að fjárhæð kr. 5.400.812, sem sundurliðast sem hér greinir:

B.

Á hendur ákærða fyrir meiriháttar skattalagabrot með því hafa ekki talið fram lán sem hann veitti sér sem framkvæmdastjóri og prókúruhafi einkahlutafélagsins Stangir, sem skattskylt er sem tekjur samkvæmt 3. mgr. 1. tölulið A-liðar 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga, og honum bar að telja fram sem laun á árunum 2003, 2004 og 2005, og með því komist hjá að greiða tekjuskatt og útsvar að fjárhæð kr. 4.026.917, sem sundurliðast sem hér greinir:

Tekjuárið 2003

Úttekt/ætluð vanframtalin laun: kr. 378.307

Vangoldinn tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 25,75 % kr. 97.414

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 12,70% kr. 48.045

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 145.459

Tekjuárið 2004

Úttekt/ætluð vanframtalin laun: kr. 7.487.517

Vangoldinn tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 25,75 % kr. 1.928.036

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 12,94% kr. 968.885

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 2.896.921

Tekjuárið 2005

Úttekt/ætluð vanframtalin laun: kr. 2.605.975

Vangoldinn tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 24,75 % kr. 644.979

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 13,03% kr. 339.558

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 984.537

Vangreiddur tekjuskattur samtals: kr. 4.026.917

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. og 2. tölulið A hluta og B hluta teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 1. töluliði A ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 2. tölulið A hluta ákæru.

c) 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga að því er varðar B hluta ákæru.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 3. tölulið A hluta ákæru teljast varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

d) 3. tölul. 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1995.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði hefur skýlaust játað sakir samkvæmt 1. og 2. tl. ákæru Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök að þessu marki og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæðis í ákæru. Var því við flutning málsins fjallað um 3. tl. A- liðar B- lið ákærunnar. Enginn ágreiningur er um fjárhæðir.

Ákærði krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af þessum kröfum ákæruvaldsins. Til vara er þess krafist að ákærða verði ekki gerð refsing og til þrautavara er þess krafist að ákvörðun um refsingu verði frestað skilorðsbundið, ella verði ákærða gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin. Þá er þess krafist að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun verjanda.

I.

Aðdragandi málsins hófst með rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins þann 29. september 2006 með tilkynningu til fyrirsvarsmanns skattaðila, Á-kk-ef B-kk-ef H-kk-ef, en í tilkynningunni sagði að hafin væri rannsókn á bókhaldi og skattskilum Stanga ehf. Þann 23. október 2006 boðaði skattrannsóknarstjóri að einnig væri tekin til rannsóknar bókhald og virðisaukaskattskil vegna tímabilsins janúar til og með júní 2006 og loks var tilkynnt að skattrannsóknarstjóri hefði ákveðið að taka til rannsóknar staðgreiðsluskil vegna janúar til og með nóvember 2006.

Var skýrsla tekin af ákærða hjá skattrannsóknarstjóra þann 31. október 2006 og kom þar fram að hann hafi á umræddu tímabili verið framkvæmdastjóri Stanga ehf., hann hafi haft prókúru og séð um daglegan rekstur. Lauk rannsókn hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins og var málið sent ríkisskattstjóra þann 26. mái 2007. Með bréfi skattrannsóknarstjóra, dags. 31. október 2007, var málið sent efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjóra til refsimeðferðar. Kærðir voru ákærði og Stangir ehf.

II.

Ákærði sagði í skýrslu sinni fyrir dóminum að A-kk-nf G-kk-nf hefði gefið út reikninga bæði fyrir sig og K-kk-þf G-kk-þf og hafi ákærði litið svo á að K-kk-nf væri undirverktaki en skattayfirvöld hafi ekki tekið neitt mark á hluta K-kk-ef til frádráttar sem kostnað í rekstri vegna þess að hann hafði verið gjaldþrota, án kennitölu og virðisaukaskattsnúmers. Ákærði segist ekki vefengja tölur skattrannsóknarstjóra um bókfærð viðskipti og rekstrargjöld og getur ekki útskýrt bókhaldsóreiðu að þessu leyti en segir að vissulega hafi óreiða verið til staðar á þessum tíma og greiðslur til verktaka voru oft hærri en það sem fór inn á reikninga þeirra og mismunur greiddur með reiðufé. Kvaðst ákærði sjálfur hafa fært bókhaldið á þessum tíma. Hann hafi vitað að fylgiskjöl vantaði fyrir greiðslum og meiningin hafi verið að fá þau síðar en misbrestur var á að þau skiluðu sér. Á þessum árum 2003 og 2004 gerði KPMG bæði skattframtal og ársreikning. Athugasemdir komu frá KPMG einkum í sambandi við það sem snýr að ákærulið B og þegar vantað fylgiskjöl með greiðslum voru þær fjárhæðir færðar sem lán til ákærða og viðurkennir ákærði að hluti af þessu hafi runnið beint til hans sem lán en hann viti ekki lengur í hvaða mæli enda liðin átta ár síðan. Segir ákærði að hann telji að talan sem varðar vanframtalin laun sé ekki í neinu samræmi við veruleikann hvað varðar árið 2004 en skýringin liggi í hans eigin kæruleysi við að halda utan um bókhaldið en því miður hafi þessir hlutir verið látnir sitja á hakanum. Reikninga til þess að skýra þetta er að sögn ákærða útilokað að afla nú eða finna hafi þeir verið til. Sagði ákærði að áður en fyrirtækið lagði upp laupana árið 2008 þá hafi verið búið að koma bókhaldi í viðunandi horf og allt hafi verið gert upp áður en ákæra var gefin út í þessu máli. Ákærði segir að fyrirtækið hafi átt í vandræðum vegna þess að það óx svo hratt og hafi af þeim sökum lent í lausafjárþurrð.

III.

Ákæran í máli þessu sem gefin er út 12. febrúar 2009 byggir á úrskurði Ríkiskattstjóra um endurákvörðun á opinberum gjöldum Stanga ehf. ( áður Á.H.B járnabindinga ehf.) frá febrúar 2009. Ákærði lagði ekki fram skriflega greinargerð í málinu og hafa tölulegar athugasemdir hans verið svo ómarkvissar að ekki hefur í raun komið upp tölulegur ágreiningur sem hægt er að taka á. Í málflutningi ákæranda hefur verið farið nákvæmlega ofan í samanburð á þeim tölum sem byggt er á í ákærunni og sýnt fram á að þeim ber heim og saman við gögn málsins eins og kemur skýrt fram varðandi 3. tl. A liðar í ákæruskjali sbr. töflu á blaðsíðu 11 í skýrslu skattrannsóknarstjóra og skjal nr. 161 og 262 í hlaupandi númeraröð málsgangna. Telur dómari að ákæruvaldinu hafi tekist að eyða öllum vafa um sekt ákærða í þessum lið. Hér að ofan er rakinn framburður ákærða varandi ákærulið B og má segja að hér sé það sama uppi á teningnum og því haldið fram að tölur séu ekki í samræmi við veruleikann og skýringin liggi í kæruleysi ákærða við utanumhald á rekstri og ófullnægjandi bókhaldi. Eins og fram kemur í framburði ákærða hjá ríkislögreglustjóra 18. júní 2008 ( síða 225 í númeraröð) segir hann að hinar vantöldu fjárhæðir fyrir árin 2003 og 2005 séu nærri lagi að endurspegla lán til hans sem láðst hafi að telja fram til skatts en hvað varðar árið 2004 sé þetta fjarri lagi. Þessa fullyrðingu hefur hann ekki getað stutt gögnum og verður hann að bera hallann af þessu ljósi ábyrgðar sinnar sem framkvæmdastjóri.

IV.

Í A-hluta ákærunnar eru ákærða gefin að sök meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Stanga ehf. Ákærði hefur játað sök samkvæmt 1. og 2. tl. og talinn einnig sekur um brot samkvæmt 3. tl. eins og áður er rakið. Þá eru ákærða í B-hluta ákærunnar gefin að sök meiriháttar skattalagabrot sem hann hefur ekki getað borið af sér.

Ákærði var framkvæmdastjóri Stanga ehf. á þeim tímabilum sem um ræðir í ákæru. Samkvæmt 2. og 3. mgr. 44. gr. laga um einkahlutafélög nr. 138/1994 bar ákærða að annast daglegan rekstur félagsins. Í því felst m.a. að sjá til þess að staðin væru skil á opinberum gjöldum og að bókhald væri fært í samræmi við lög og venjur. Með vísan til framangreinds verður ákærði talinn bera refsiábyrgð vegna þeirra brota sem ákært er fyrir og réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði er fæddur í október 1972. Ákærði er með hreint sakavottorð. Að öllu þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sjö mánuði, sem verður bundin skilorði eins og nánar greinir í dómsorði. Þá verður ákærða jafnframt gerð sekt. Rétt þykir með hliðsjón af dómaframkvæmd að miða sekt við lögbundið lágmark, eða tvöfalda skattfjárhæð af skattstofni, að öðru leyti en því sem varðar brot ákærða ssbr. 3. tl. A liðar í ákæru. Samkvæmt framansögðu þykir sekt ákærða hæfilega ákveðin 79.510.000 krónur, en um vararefsingu fer samkvæmt því sem í dómsorði greinir.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til að greiða sakarkostnað málsins. Um er að ræða þóknun verjanda ákærða sem þykir hæfilega ákveðin, 313.750 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði skaut úrskurði ríkisskattstjóra til yfirskattanefndar í maí 2009 en hafði ekki erindi sem erfiði en úrskurður yfirskattanefndar gekk þann 22. desember 2010.

Dóm þennan kveður upp S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, A-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í sjö mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 79.510.000 krónur í sekt til ríkissjóð innan fjögurra vikna en sæti ella fangelsi í 6 mánuði.

Ákærði greiði málsvarnalaun skipaðs verjanda síns G-kk-ef Á-kk-ef, 313.750 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

S-kk-nf S-kk-nf