S-180/2011

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að aflokinni aðalmeðferð 12. apríl sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 27. janúar 2011, á hendur X, kt. 000000-0000, […],[…], „fyrir kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum, með því að hafa í september eða október 2010 í svefnherbergi á heimili sínu að […],[…], berað kynfæri sín og fróað sér í augsýn B, kennitala 000000-0000, og viðhaft kynferðisleg og ósiðleg ummæli um að þetta væri að fróa sér.

Telst þetta varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

Af hálfu C, kt. 000000-0000, vegna ólögráða B, kennitala 000000-0000, er krafist miskabóta samtals að fjárhæð kr. 500.000,- auk vaxta skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 8. október 2010 þar til mánuður er liðinn frá birtingu skaðabótakröfu þessarar, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.“

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði alfarið höfð skilorðsbundin. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun, greiðist úr ríkissjóði.

II.

Í rannsóknarskýrslu lögreglu dags. 13. desember 2010, segir að félagsmálastjóri […] hafi haft samband hinn 18. október 2010 og tjáð lögreglu að móðir brotaþola, C, óskaði eftir að ræða við lögreglu vegna ætlaðs kynferðisbrots gagnvart ólögráða dóttur sinni. Haft hafi verið samband við C sem hafi komið og kært ætlað kynferðisbrot ákærða gagnvart ólögráða dóttur sinni, B. Í skýrslunni segir að ákærði sé kvæntur móður C, D, en hann sé ekki faðir C. Þá segir að ákærði og D búi í parhúsi að […] í […].

Í skýrslu C hjá lögreglu hinn 18. október 2010 kemur fram að hún sé skilin við barnsföður sinn, E, en þau eigi saman þrjár dætur, þar á meðal brotaþola. Dæturnar hafi farið til föður síns á […] hinn 8. október sl. og verið þar í 10 daga. Síðastliðið laugardagskvöld hafi E hringt í hana og tjáð henni að B hefði sagt honum að ákærði hefði verið að sýna henni hvernig hún ætti að fróa sér. Jafnframt hafi hann sagst hafa tekið frásögn brotaþola upp á mp3-spilara. Sagðist C ekki hafa frekari upplýsingar um atvikið og sagðist ekki vita hvenær þetta eigi að hafa gerst. Sagðist hún ekki hafa rætt þetta við B, en aðeins hafa heyrt þetta frá E. E hafi spurt B hvort hún hefði átt að þegja yfir þessu og hafi B sagt að svo hefði verið. B hafi sagt föður sínum að hún hefði sagt ömmu sinni, D, frá þessu og D hafi sagt B að hún ætlaði að ræða við ákærða um þetta.

C tjáði lögreglu að móðir sín og ákærði hefðu hjálpað henni mikið með umönnun dætra sinna í gegnum tíðina og því hefðu dætur hennar oft verið á heimili þeirra, bæði á daginn og stundum á nóttunni. Sagðist C vita til þess að í einhverjum tilfellum hefði ákærði verið einn með dætrum hennar. Sjálf sagðist C búa að […] í […].

Á meðal gagna málsins er hljóðupptaka frá föður brotaþola af samtali hans við brotaþola, sem mun samkvæmt gögnum málsins hafa átt sér stað 17. október 2010 á […]. Samkvæmt gögnum málsins barst hljóðupptakan til lögreglu með tölvupósti frá föður brotaþola mánudaginn 20. desember 2010. Þar segir brotaþoli að afi hennar hafi verið að sprauta sig og síðan hafi hann sýnt henni á sér klofið. Hún hafi bent honum á að „það“ væri fyrir utan og þá hafi hann sagt að það væri allt í lagi og síðan hafi hann sýnt henni það. Brotaþoli er síðan spurð að því hvað hann gerði og segir hún þá að hann hafi sýnt sér hvernig ætti að fróa sér og þannig. Brotaþoli er þá spurð: „Gerði hann það, gerði hann svona við typpið ?“, en ekkert svar kemur frá brotaþola. Aðspurð hvort hann hafi gert eitthvað meira svarar brotaþoli neitandi. Þá er brotaþoli spurð um samskipti hennar við ömmu sína og mömmu í kjölfarið. Síðan er hún spurð að því hvað afi hennar hafi sagt þegar hann var búinn að sýna henni þetta og hvort hann hafi sagt „Ef þú vilt meira skal ég sýna þér þetta aftur“ og segist brotaþoli halda það. Síðan er brotaþoli spurð: „Hvað sagði hann, bað hann þig um að segja ekki neinum ?“ Svar brotaþola er óskýrt. Að lokum er brotaþoli spurð að því hversu langt sé síðan þetta gerðist, en ekkert svar heyrist frá brotaþola.

Á meðal gagna málsins er vottorð Þ-kvk-ef S-kvk-ef E-kvk-ef sálfræðings, dags. 5. apríl 2011. Þar segir í kafla sem ber yfirskriftina samantekt og álit:

„B hefur sótt 5 viðtöl til undirritaðs sálfræðings á tímabilinu frá 30. nóvember 2010 til dagsins í dag. Í viðtölum hafa komið í ljós einkenni sem þekkt eru meðal þolenda kynferðisbrota. Býr stúlkan yfir skömm og sektarkennd vegna þess sem gerðist. Óttast hún álit annarra ef fólk fær vitneskju atburð þennan auk þess sem hún tekur ákveðna ábyrgð á meintu kynferðisbroti og telur að ef hún hefði ekki bent afa sínum á að nærbuxur hans væru í ólagi þá hefði þetta ekki gerst.

B kveðst hafa verið í daglegri umgengni við ömmu sína og afa. Þar sem tekið hefur verið fyrir umgengni stúlkunnar við afa sinn og umgengni við ömmu er takmörkuð, er missir stúlkunnar stór og greinilegt að hún býr yfir mikilli sorg. Áður en stúlkan tók ákvörðun um að segja frá hafði hún íhugað afleiðingar og óttaðist m.a. að missa afa sinn úr lífi sínu. Þar sem stúlkan fann til mikillar vanlíðunar sem hún réði ekki sjálf við ákvað hún að segja frá þrátt fyrir ótta varðandi afleiðingar. Það má því segja að versti ótti stúlkunnar hafi ræst.

Í kjölfar ætlaðs kynferðisbrots hafa orðið miklar breytingar á högum B. Stúlkan flutti frá […] til […] og er nú flutt til föður síns sem býr í […]. Auk álags og erfiðra tilfinninga vegna ætlaðs brots hefur stúlkan því þurft að takast á við það álag sem fylgir flutningum og skólaskiptum. Móðir verður vör við miklar skapsveiflur og það hefur verið henni erfitt að takast á við afleiðingar þess kynferðisbrots sem B kveðst hafa orðið fyrir og veita dóttur sinni viðeigandi stuðning.

Upplifir B alvarlegan trúnaðarbrest af hálfu afa síns og á erfitt með að sætta sig við að hann hafi brotið á sér. Þó segist hún hafa fyrirgefið honum og vill gjarnan umgangast hann. Á þessu stigi er erfitt að segja til um hvort stúlkan muni ná sér eftir ætlað kynferðisbrot. Rétt er þó að geta þess að þegar barn verður fyrir alvarlegum trúnaðarbrest (sic.) getur það haft langvarnandi áhrif á samskipti við aðra og hæfni barnsins til að treysta öðrum. Meðferð er hvergi nær lokið (sic.) og mun undirrituð áfram hitta B (sic.).“

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum og hjá lögreglu eftir því sem þurfa þykir:

Ákærði viðurkenndi að hafa berað kynfæri sín í augsýn brotaþola í umrætt sinn, en neitaði því að hafa fróað sér í hennar augsýn og viðhaft kynferðisleg og ósiðleg ummæli um að þetta væri að fróa sér.

Ákærði sagðist vera giftur ömmu brotaþola. Hann sagðist vera sykursjúkur og sagðist í greint sinn hafa farið inn í svefnherbergið til að sprauta sig og hefði brotaþoli komið á eftir honum. Sagðist ákærði hafa setið á nærbuxunum á rúminu og verið að sprauta sig í annað lærið þegar brotaþoli hefði sagt við hann: „Ég sé typpið á þér“, en ákærði sagðist halda að það hefði sést í typpið. Sagðist ákærði þá hafa staðið upp og girt niður um sig og sagt við hana að það væri allt í lagi, hún mætti sjá það. Ekkert fleira hefði gerst og sagðist hann að svo búnu hafa klætt sig í og farið fram, en brotaþola hefði farið aftur í tölvuna. Ákærði neitaði því að hafa fróað sér í augsýn brotaþola eða viðhaft kynferðisleg og ósiðleg ummæli eins og fram kæmi í ákæru. Þá neitaði ákærði því aðspurður að hafa fundið fyrir kynferðislegri örvun á meðan á þessu stóð og sagði að sér hefði ekki risið hold. Hann sagðist ekki geta skýrt það af hverju hann sýndi brotaþola kynfæri sín, en eitthvað hefði komið yfir hann sem hann gæti ekki skýrt. Hann sagðist ekki vita af hverju hann sagði í skýrslu sinni hjá lögreglu að honum hefði aðeins risið hold, en ákærði sagði að það væri ekki rétt. Þá sagðist hann ekki muna eftir að hafa sagt hjá lögreglu að það gæti verið að hann hefði sagt að þetta væri að fróa sér. Sagðist ákærði ekki kannast við að hafa sagt þetta. Ákærði sagðist ekki hafa skýringar á breyttum framburði.

Ákærða var kynntur framburður brotaþola um að hann hefði sýnt henni á sér klofið og frætt hana á því að það væri hægt að fróa sér og að það kæmi sæði úr pungnum. Einnig að brotaþoli hefði sagt að ákærði hefði haldið um typpið og hreyft höndina fram og til baka. Kvaðst ákærði ekki kannast við þetta. Þá kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa nefnt það við brotaþola að hún ætti að halda þessu leyndu. Sagðist hann aldrei hafa rætt um sjálfsfróun við brotaþola.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 28. október 2010. Þar játaði ákærði strax að hafa sýnt brotaþola kynfæri sín, en kvaðst ekki hafa gert neitt annað. Hann skýrði frá því að brotaþoli hefði komið til hans þegar hann hefði verið að sprauta sig í lærið og sagt að hún sæi í kynfærin á honum. Eitthvað hefði þá komið yfir hann, einhver illska, og hann sýnt henni kynfærin á sér og búið. Sagðist hann alveg hafa vitað að það sem hann gerði væri ekki rétt. Þá sagði ákærði aðspurður að sér hefði aðeins risið hold, en það hefði ekki verið neitt alvarlegt. Hann hefði svo bara farið í fötin og farið fram. Ákærði kvaðst hafa verið í fötum í umrætt sinn, en tekið niður um sig buxurnar til að sprauta sig. Þegar brotaþoli hefði komið inn hefði hann tekið niður um sig nærbuxurnar og sýnt henni kynfærin. Ákærði neitaði því að hafa sýnt brotaþola hvernig ætti að fróa sér.

Ákærði gaf á ný skýrslu hjá lögreglu 26. nóvember 2010. Sagðist ákærði aðspurður ekki muna eftir að hafa tekið um typpið á sér og hreyft höndina fram og aftur. Þá sagðist hann aðspurður ekki muna eftir að hafa sagt við brotaþola að það væri sæði í pungnum, en sagði að það gæti verið að hann hefði tjáð brotaþola að það væri hægt að fróa sér. Annars sagðist hann ekki muna eftir að hafa sagt neitt í sambandi við þetta, en hann hefði aðeins sýnt henni kynfærin en ekki gert neitt annað. Aðspurður sagðist hann hafa sagt konu sinni að hann hefði sýnt brotaþola á sér kynfærin.

Brotaþoli, B, sagðist alltaf hafa farið til ömmu sinnar og afa, þ.e. ákærða í máli þessu eftir skóla. Umræddan dag hefði hún verið heima hjá þeim, en amma hennar hefði ekki verið heima því hún hefði verið í vinnu. Afi hennar hefði hins vegar verið heima. Brotaþoli sagðist hafa verið í tölvunni og á sama tíma hefði hafi hennar farið inn í svefnherbergi til að sprauta sig í lærið. Sagðist hún hafa ætlað að spyrja hann að einhverju og því farið inni í svefnherbergið til hans því hann heyrði illa. Sagðist hún hafa sest á rúmstokkinn við hlið hans. Hún sagði að ákærði hefði verið fullklæddur, þ.e. í bol, nærbuxum og buxum, en hann hefði tekið buxurnar niður til að sprauta sig, en verið í nærbuxunum. Sagðist hún hafa séð í typpið á ákærða því það hefði komið undan nærbuxunum í náranum og sagðist hún hafa bent afa sínum á þetta, þ.e. sagt honum að líta niður. Hann hefði þá sagt við hana að þetta væri allt í lagi og þetta væri bara ósköp venjulegt. Þá hefði hann sagt henni að það væri hægt að fróa sér og að það kæmi sæði úr pungnum. Aðspurð sagði brotaþoli í fyrstu að ákærði hefði ekki gert neitt fleira. Eftir þetta hefði afi hennar farið að sækja ömmu hennar í vinnuna og hún farið aftur í tölvuna. Sagðist hún hafa beðið afa sinn um að koma við í bakaríinu. Hún sagði að afi sinn hefði sagt að hún ætti að halda þessu leyndu.

Brotaþoli var spurð hvort hún vissi hvað það þýddi að fróa sér og sagði brotaþoli þá að það væri að gera eitthvað svona og hreyfði hún höndina fram og til baka. Hún var þá spurð að því hvernig hún vissi það og svaraði hún því til að hann hefði sýnt henni það. Hann hefði staðið upp, tekið nærbuxurnar niður og sagt að það væri allt í lagi, þetta væri ekkert. Þá hefði hann sagt henni að maður gæti fróað sér og það kæmi sæði úr pungnum. Hefði hann sýnt henni það með því að halda í typpið og hreyfa höndina fram og til baka. Aðspurð sagðist hún halda að typpið hefði staðið fram, en sagðist ekki vita hvort það var hart eða mjúkt. Aðspurð neitaði hún því að nokkuð hefði komið úr typpinu. Þá sagði hún að þetta hefði tekið mjög skamman tíma, ekki einu sinni eina mínútu. Hún hefði síðan gengið aftur fram og þá hefði afi hennar farið að ganga frá sprautunni. Loks hefði hann sagt henni að halda þessu leyndu.

Aðspurð sagði brotaþoli að sér hefði liðið illa eftir þetta og verið illt í hjartanu, eins og brotaþoli orðaði það. Hún sagði að hvorki afi sinn né nokkur annar hefði talað svona við sig áður. Hún sagðist hafa sagt ömmu sinni frá þessu tveimur dögum síðar og hefði amma sagt henni að þetta væri ekki í lagi og að hún ætlaði að tala við afa. Einnig sagðist hún hafa sagt stjúpsystrum sínum frá því að afi hennar hefði sýnt henni á sér typpið. Ein stjúpsystirin hefði síðan sagt móður sinni frá þessu og hún aftur sagt föður hennar frá þessu.

C sagðist vera móðir brotaþola. Þá sagði hún að ákærði væri kvæntur móður hennar. Hún sagði að faðir brotaþola hefði hringt í sig á laugardagskvöldinu áður en kæra var lögð fram í málinu og sagt henni frá því að brotaþoli hefði trúað stjúpsystur sinni fyrir því að afi hennar hefði verið sýna henni hvernig það væri að fróa sér og einnig sýnt henni kynfæri sín. Stjúpsystir brotaþola hefði síðan sagt móður sinni frá þessu og í framhaldinu hefði faðir brotaþola talað við dóttur sína og tekið samtal þeirra upp á mp3-spilara.

Hún sagði að í kjölfar þessa atviks hefði hún flutt með dætur sína úr […] og í […] og sagði hún að brotaþoli væri mjög reið út í sig vegna þess. Hún sagði að brotaþoli hefði verið mjög náin ömmu sinni og afa, þ.e. móður vitnisins og ákærða, og verið hjá þeim flest alla daga á meðan hún var í vinnu. Auk þess ætti brotaþoli vinkonu í […], sem væri henni mjög náin. Brotaþoli væri henni mjög reið fyrir að hafa flutt burt úr […]. Hún sagði að brotaþoli væri nú flutt til föður síns í […] og væri verið að athuga hvort hún næði að aðlagast þar og sinna betur skólanum en hún gerði í […]. Hún sagði að brotaþoli ætti í erfiðleikum í skóla og þá væri hún viðkvæm og erfið í skapi. Hún sagði að amma hennar hefði komið þrisvar í heimsókn eftir að málið kom upp og m.a. komið í afmæli brotaþola. Hefði brotaþoli þá ítrekað spurt um afa sinn og hvar hann væri. Hún sagði að þetta mál hvíldi mjög á brotaþola og hún svæfi ekki vel á næturnar.

Sjálf sagðist hún ekki hafa rætt þetta mál við brotaþola, en sagðist hafa heyrt frásögn brotaþola á mp3-spilaranum. Sagði hún að brotaþoli vildi ekki ræða þetta mál við hana og sagðist hún ekki hafa viljað þrýsta of mikið á brotaþola um að opna sig.

D, amma brotaþola, sagði að brotaþoli hefði komið til hennar þegar hún hefði verið að tala í síma, tekið utan um hálsinn á henni og sagt: „Amma, ég verð að tala við þig.“ Þegar hún hafði slitið samtalinu hefði hún talað við brotaþola og þá hefði hún sagt að hún væri svo leið vegna þess að afi hefði sýnt henni kynfæri sín. Sagðist hún hafa þakkað brotaþola fyrir að segja sér þetta og tjáð henni að þetta væri leiðinlegt og að afi hennar ætti ekki að gera svona. Sagðist hún hafa sagt við brotaþola að hún hefði gert rétt með því að láta vita. Hún sagði að brotaþoli hefði gist hjá þeim þetta kvöld og sagðist hún hafa rætt þetta við ákærða þegar brotaþoli var sofnuð. Hún sagði að ákærði hefði viðurkennt að þetta hefði gerst og hefði hann lofað því að þetta kæmi ekki fyrir oftar. Hún sagðist aðspurð ekki hafa spurt ákærða nákvæmlega að því hvað hefði gerst. Meira hefði verið grátið en talað.

Hún sagðist aðspurð ekki hafa orðið vör við að brotaþoli svæfi illa um nóttina. Hún sagði að brotaþoli hefði gist oftar eftir þetta og sagðist hún ósjálfrátt hafa fylgst betur með en ella og aldrei orðið vör við að brotaþoli væri haldin ótta eða væri með áhyggjur.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 19. nóvember 2010. Þar sagði hún að brotaþoli hefði sagt við hana að henni liði svo illa vegna þess sem afi hennar hefði gert. Hún hefði spurt brotaþola að því hvað hún ætti við og þá hefði brotaþoli sagt að afi hennar hefði verið að fræða hana um klofið á sér. Sagðist hún ekki hafa spurt brotaþola nánar út í það. Sagðist hún hafa borið þetta undir ákærða og hefði hann í fyrstu neitað, en síðan viðurkennt að þetta væri rétt hjá brotaþola.

E, faðir brotaþola og fyrrverandi tengdasonur ákærða, sagði að dóttir hans hefði komið í heimsókn til hans fyrir norðan. Hún hefði rætt þetta mál við börn núverandi konu sinnar og í framhaldi af því hefði hann farið að spyrja brotaþola út í málið. Brotaþoli hefði tjáð honum að hún hefði séð afa sinn beran að neðan og að hann hefði sýnt henni getnaðarliminn á sér. Einnig hefði hann sagt henni að hann gæti sýnt henni hann hvenær sem hún vildi. Ekkert fleira hefði komið fram hjá brotaþola. Þegar vitninu var bent á að í lögregluskýrslu hefði vitnið sagt að brotaþoli hefði tjáð honum að afi hennar hefði sýnt henni hvernig ætti að fróa sér og sagðist vitnið þá kannast við það. Hann sagði að brotaþoli hefði átt erfitt með að tala um þetta og verið mjög feimin. Sagðist hann hafa tekið samtal sitt við brotaþola upp á mp3-spilara hinn 17. október 2010, sem liggi frammi í málinu.

Hann sagðist eiga erfitt með að meta það hvort hegðun brotaþola hefði breyst eftir atvikið vegna lítilla samskipta, en umgengni hans við brotaþola hefði ekki verið regluleg.

Vitnið var spurt út í eftirfarandi setningu í endurriti af upptöku af samtali vitnisins og brotaþola skjali merktu 13/1: „Gerði hann það, gerði hann svona við typpið sagði E en ekkert svar kemur frá B.“ Sagði hann að verið gæti að hann hefði viðhaft einhverjar handahreyfingar þegar hann spurt brotaþola út í þetta. Hann sagði að brotaþoli hefði verið búin að segja honum frá þessu áður en hann tók samtalið upp og þá hefði hún sagt honum að ákærði hefði sýnt sér hvernig ætti að fróa sér. Hann sagði að brotaþoli hefði flutt til hans vegna slæmrar stöðu hennar í námi, en hún hefði fallið mjög í einkunnum og ekki verið langt frá því að vera vikið úr skóla.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 22. október 2010. Þar sagði hann að B hefði tjáð honum að afi hennar hefði verið að sprauta sig í klofið. Hún hefði séð í kynfæri hans og bent honum á að það sæist í þau. Hann hefði þá sagt að það væri allt í lagi og sýnt henni þau. Í framhaldinu hafi hann farið að sýna henni hvernig ætti að fróa sér. Þá hefði afi hennar boðist til að sýna henni þetta aftur.

Þ-kvk-nf S-kvk-nf E-kvk-nf, sálfræðingur, sagðist hafa verið búin að hitta brotaþola fimm sinnum þegar hún ritaði vottorðið á dskj. nr. 5. Hún sagði að komið hefði fram í viðtölum við brotaþola ákveðin sorg og eftirsjá í tengslum við frásögn hennar af ætluðu kynferðisbroti. Hún gerði sér þó grein fyrir því að hún hefði orðið að segja frá brotinu því henni hefði liðið illa og ekki getað borið þetta ein. Mestur tíminn hefði þó farið í það að sætta sig við það að hafa sagt frá og afleiðingunum þess. Annars hefði meðferðin gengið vel og brotaþoli tæki vel við fræðslu og væri áhugasöm. Hún sagði að brotaþoli væri með sjálfsásakanir, bæði varðandi kynferðisbrotið sjálft og það að hafa sagt frá því. Henni fyndist að ef hún hefði ekki vakið athygli afa síns á því að nærbuxurnar væru ekki alveg eins og þær áttu að vera hefði þetta ekki gerst. Hún tæki því ábyrgðina svolítið á sig. Hún sagði að brotaþoli hefði verið búin að velta því fyrir sér áður en hún sagði frá atvikinu hverjar afleiðingar þess yrðu að hún segði frá þessu. Hefði hún verið hrædd um að fullorðna fólkið myndi gera mikið úr þessu, eins og brotaþoli orðaði það, og hún fengi ekki að sjá afa sinn í kjölfarið. Þessi ótti brotaþola hefði ræst. Hún sagði að brotaþoli sæi móður sína sem hindrun þess að hún fái að hitta afa sinn. Hún ætti erfitt með að skilja af hverju hún fái ekki að hitta ömmu sína og afa. Brotaþoli væri reið vegna alls þess sem hefði gerst og ekki væri ólíklegt að hún yfirfærði reiðina á móður sína. Hún sagði að meðferð brotaþola væri rétt að byrja. Að lokum staðfesti hún vottorð sitt á dskj. 5.

III.

Ákærði hefur játað að hafa berað kynfæri sín í augsýn brotaþola, en neitar því að hafa fróað sér í hennar augsýn og að hafa viðhaft kynferðisleg og ósiðleg ummæli um að þetta væri að fróa sér.

Brotaþoli bar um það í skýrslu sinni fyrir dóminum að ákærði hefði berað kynfæri sín í hennar augsýn. Þá hefði ákærði sagt henni að það væri hægt að fróa sér og að það kæmi sæði úr pungnum. Þegar brotaþoli var spurð að því hvort hann hefði gert eitthvað fleira neitaði brotaþoli því. Þegar brotaþoli var spurð að því hvort hún vissi hvað það þýddi að fróa sér sagði hún að það væri að gera eitthvað svona og hreyfði höndina fram og til baka. Jafnframt sagði hún að ákærði hefði sýnt sér það með því að halda í typpið og hreyfa höndina fram og til baka.

Fram hefur komið að faðir brotaþola, E, ræddi þessi atvik við brotaþola áður en hún gaf skýrslu fyrir dóminum og liggur frammi í málinu upptaka af samtali þeirra. Þar segir brotaþoli að ákærði hafi sýnt á sér klofið. Faðir brotaþola spyr hana þá að því hvað ákærði gerði og segir brotaþoli að hann hafi sýnt sér hvernig ætti að fróa sér og þannig. Faðir brotaþola spyr þá: „Gerði hann það, gerði hann svona við typpið ?“, en ekkert svar kemur frá brotaþola.

Hér fyrir dómi sagði vitnið E að brotaþoli hefði tjáð honum að hún hefði séð ákærða beran að neðan og að hann hefði sýnt henni getnaðarliminn á sér. Einnig að ákærði hefði sagt brotaþola að hann gæti sýnt henni hann hvenær sem hún vildi. Ekkert fleira hefði komið fram hjá brotaþola. Sérstaklega aðspurður kvaðst hann þó kannast við að brotaþoli hefði tjáð honum að ákærði hefði sýnt brotaþola hvernig ætti að fróa sér eins og fram kæmi í skýrslu hans hjá lögreglu. Hann sagði jafnframt að brotaþoli hefði átt erfitt með að tala um þetta og hún hefði verið mjög feimin. Þá sagði hann að verið gæti að hann hefði viðhaft einhverjar handahreyfingar þegar hann spurði brotaþola út í það hvort ákærði hefði sýnt henni hvernig ætti að fróa sér. Loks sagði hann að brotaþoli hefði verið búin að segja honum frá atvikinu áður en hann tók samtal þeirra upp og þá hefði brotaþoli sagt honum að ákærði hefði sýnt henni hvernig ætti að fróa sér.

Skoða verður framburð brotaþola um að ákærði hafi sýnt henni hvernig ætti að fróa sér með því að halda um typpið og hreyfa höndina fram og til baki í ljósi fyrrgreinds samtals hennar við föður sinn. Telja verður að faðir brotaþola hafi spurt brotaþola leiðandi spurninga í viðtalinu og er ekki loku fyrir það skotið að hann hafi lagt brotaþola orð í munn að því er varðar ætlaða sjálfsfróun ákærða. Í ljósi framangreinds þykir ekki unnt að byggja á framburði brotaþola um þetta atriði. Þá þykja önnur gögn málsins, s.s. framburður vitnisins D, ekki styðja það að ákærði hafi haft slíka háttsemi í frammi.

Með hliðsjón af framangreindu og gegn staðfastri neitun ákærða þykir því ósannað að ákærði hafi fróað sér í augsýn brotaþola í greint sinn og viðhaft kynferðisleg og ósiðleg ummæli um að þetta væri að fróa sér.

Með hliðsjón af játningu ákærða og framburði brotaþola, sem einnig fær stuðning í framburði ömmu hennar og föður þykir hins vegar sannað að ákærði hafi berað kynfæri sín í augsýn stúlkunnar. Ákærði hefur neitað því að hafa orðið fyrir kynferðislegri örvun meðan á þessu stóð og sagði hér fyrir dómi að sér hefði ekki risið hold. Í skýrslu sinni hjá lögreglu viðurkenndi ákærði hins vegar að sér hefði aðeins risið hold, en ekki alvarlega. Í skýrslu sinni fyrir dóminum gat ákærði ekki skýrt þessa breytingu á framburði sínum. Í ljósi framangreinds og framburðar brotaþola um að hún héldi að typpið á ákærði hefði staðið fram í greint sinn þykir í ljós leitt að athæfi ákærða hafi verið af kynferðislegum toga. Þykir háttsemi hans því réttilega heimfærð undir 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en það ákvæði tæmir sök gagnvart 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærði ekki áður sætt refsingu.

Við ákvörðun refsingar er litið til þess að ákærði hefur frá upphafi rannsóknar málsins játað brot sitt greiðlega og hefur ekki áður sætt refsingu. Er þetta virt ákærða til refsimildunar. Til refsiþyngingar er hins vegar að ákærði hefur gerst sekur um alvarlegt trúnaðarbrot gagnvart ungu barnabarni eiginkonu sinnar, sem leitaði til hans sem afa á heimili hans og ömmu barnsins. Að framangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Með hliðsjón af atvikum og því að ákærði hefur ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað þykir rétt að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Móðir brotaþola, C, hefur fyrir hönd ólögráða dóttur sinnar, B, krafist miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 500.000 krónur með vöxtum eins og í ákæru greinir. Til stuðnings kröfunni er vísað til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Ákærði hefur gerst sekur um ólögmæta meingerð gegn persónu brotaþola. Ber samkvæmt dómvenju að dæma ákærða til að greiða brotaþola miskabætur, sem þykja hæfilega ákveðnar 150.000 krónur með vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Samkvæmt yfirliti ákæruvalds nemur sakarkostnaður 44.200 krónur og er þar um að ræða 19.200 krónur vegna ritvinnslu og 25.000 krónur vegna vottorðs frá Barnahúsi. Ekki er fallist á að kostnaður vegna ritvinnslu teljist til sakarkostnaðar.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins verður ákærði dæmdur til að greiða 1/3 hluta sakarkostnaðar, sem er alls 650.354 krónur og eru þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Á-kk-ef J-kk-ef hrl., sem þykja hæfilega ákveðin 446.516 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kvk-ef P-kvk-ef hdl., sem þykir hæfilega ákveðin 178.838 krónur, hvorttveggja að meðtöldum virðisaukaskatti, en 2/3 hlutar sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði brotaþola, B, 150.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 18. október 2010 til 26. desember 2010, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði 1/3 hluta sakarkostnaðar, sem er samtals 650.354 krónur og eru þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Á-kk-ef J-kk-ef hrl., 446.516 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kvk-ef P-kvk-ef hdl., 178.838 krónur, en 2/3 hlutar sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.

R-kvk-nf B-kvk-nf

S-kk-nf S-kk-nf

S-kvk-nf B-kvk-nf