E-3812/2018

Mál þetta, sem var dómtekið 8. október 2019, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af A, kt. [...], [...], [...], á hendur B, [...], [...], með stefnu birtri 8. nóvember 2019.

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda miskabætur að fjárhæð 1.500.000 krónur með vöxtum, samkvæmt 1. ml. 4. gr. laga nr. 38/2001, frá 25. október 2017 til 20. janúar 2018, en með dráttarvöxtum, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda. Til vara er krafist verulegrar lækkunar á dómkröfu stefnanda. Þá er þess krafist, hvernig sem úrslit málsins verða, að stefnandi verði dæmdur til þess að greiða stefnda málskostnað.

I

Stefnandi starfaði sem íslenskukennari við [...] og var að vinna uppsagnarfrest sinn, en hann hafði sagt starfi sínu lausu frá og með áramótunum 2017/2018. Stefndi er [...]þess skóla.

Síðla kvölds [...] sendi stefnandi tölvuskeyti til nemenda og foreldra þeirra þar sem nemendurnir höfðu ekki náð 18 ára aldri. Tilgangur tölvuskeytisins var að setja nemendum fyrir námsefni þar sem hann væri veikur og myndi ekki mæta daginn eftir.

Að morgni [...] varð stefnda kunnugt um tölvuskeytið þar sem tveir foreldrar nemenda áframsendu það til stefnda og kröfðust skýringa á framkomu stefnanda. Í kjölfarið sendi stefndi tölvuskeyti til allra þeirra nemenda og foreldra sem höfðu fengið tölvuskeyti stefnanda. Í tölvuskeytinu baðst stefndi, fyrir hönd [...], afsökunar á skeyti sem stefnandi hafði sent þeim kvöldið áður og sagði meðal annars: „Honum er greinilega ekki sjálfrátt og hefur átt við veikindi að stríða.“ Síðan tilkynnti stefndi að nemendur myndu fá nýjan íslenskukennara daginn eftir. Þann sama morgun mun stefndi hafa rætt við alla nemendur stefnanda og útvegað staðgengil til þess að ljúka kennslu annarinnar, en eins og áður sagði hafði stefnandi þegar sagt upp starfi sínu og var að vinna uppsagnarfrestinn.

Síðar sama dag sendi stefndi stefnanda útskýringar á framangreindu, leysti hann undan starfsskyldum í uppsagnarfresti og gaf honum kost á að útskýra mál sitt. Í svari stefnanda kom fram að skeytið hefði verið meint sem aulabrandari og hann teldi sig vita að nemendurnir hefðu skilið það þannig. Þá óskaði stefnandi eftir að fá afrit af skeyti stefnda, er hann sendi um morguninn til foreldra og nemenda, svo að hann gæti sent sína eigin afsökunarbeiðni. Stefndi mun ekki hafa sent honum afrit af því skeyti.

Stefndi kveður að sama dag hafi málsaðilar talað saman í síma um framhald málsins. Hafi aðilar komið sér saman um að stefnandi sendi annað tölvuskeyti til sömu viðtakenda með afsökunarbeiðni á orðfæri sínu og að stefndi gerði hið sama og bæðist velvirðingar á orðalagi í sínu bréfi. Báðir aðilar gerðuþ etta.

Í tölvuskeyti stefnanda til nemenda og foreldra kvað hann að honum þætti leitt að tónn skeytisins hefði misskilist, en þetta hefði átt að vera lélegur aulabrandari og hann hefði gert ráð fyrir því að nemendur hefðu skilið það. Þá kom þar fram að stefndi hefði sent þeim afsökunarbeiðni og hann vonaði að hún hefði róað hug viðtakenda. Síðan segir að honum þyki leitt að þessi hótfyndni hans hafi komið einhverjum úr jafnvægi, það hafi ekki verið ætlunin. Hann hefði ekki ætlað að lítillækka neinn.

Hinn [...] skrifaði stefndi tölvuskeyti til nemenda stefnanda, jafnframt því að senda honum afrit af því. Þar biðst hann afsökunar á orðalagi í tölvuskeytinu frá fimmtudagsmorgninum og segir að það hafi verið mistök af hans hálfu að tjá sig á þann hátt um málefni einstaks starfsmanns skólans. Þá er einnig tilkynnt að stefnandi hafi þegar sagt upp starfi sínu og hann yrði í leyfi það sem eftir lifði annar. Jafnframt sem nafngreindur kennari myndi taka við kennslunni.

Stefndi kveður að með þessum tölvuskeytum hafi málinu verið lokið og aðilar hafi gert heiðursmannasamkomulag um það. Stefnandi mótmælir því.

Með bréfi dags. 20. desember 2017 var stefnda gefinn kostur á að biðja stefnanda afsökunar á háttsemi sinni og greiða honum miskabætur að fjárhæð 1.000.000 króna, auk lögmannskostnaðar að fjárhæð 200.000 krónur, og ljúka málinu utan réttar.

Hinn 5. janúar 2018 svaraði stefndi á þá leið að hann hefði sent stefnanda afsökunarbeiðni og málinu væri því lokið af hans hálfu. Þá hafnaði hann miskabótakröfunni.

Stefnandi telur það ófullnægjandi og höfðar því dómsmál þetta.

II

Stefnandi byggir á því að stefndi beri refsi- og fébótaábyrgð á grundvelli 229. og/eða 230. gr. laga nr. 19/1940 og 18. gr. laga nr. 70/1996, en stefndi hafi skýrt opinberlega frá einkamálefnum stefnanda sem leynt áttu að fara og stefndi hafi fengið vitneskju um í starfi sínu.

Friðarbrot. Stefnandi telur það grundvallarmannréttindi hvers og eins að fá að njóta friðhelgi einkalífs síns, en sá réttur sé varinn af 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 8. gr. MSE. Kjarni þeirra réttinda felist í sjálfákvörðunarrétti manna og rétti þeirra til að lifa lífi sínu í friði frá afskiptum annarra. Þessi réttindi megi ekki skerða nema brýna nauðsyn beri til, til verndar réttinda annarra og þurfi þá sérstaka lagaheimild til, sbr. 3. mgr. 71. gr. Heilsufarsupplýsingar séu meðal allra viðkvæmustu persónuupplýsinga um menn og njóti sem slíkar sérstaklega ríkrar verndar. Þeim sem kunnugt sé um slíkar upplýsingar um aðra sé því óheimilt að deila þeim með óviðkomandi. Með því að deila upplýsingum um heilsuhagi stefnanda í tölvuskeyti til nemenda hans og foreldra þeirra hafi stefndi skv. framansögðu brotið gegn réttarreglum sem ætlað sé að vernda friðhelgi einkalífs stefnanda. Umræddar upplýsingar hafi ekkert erindi átt til áðurnefndra aðila og því hafi stefndi enga ástæðu haft til að deila upplýsingunum með þeim.

Þar að auki sé skv. 229. gr. laga nr. 19/1940 refsivert að skýra opinberlega frá einkamálefnum annarra án þess að nægar ástæður séu fyrir hendi. Stefndi hafi brotið gróflega gegn rétti stefnanda til friðhelgi einkalífs hans með því að skýra frá viðkvæmum upplýsingum um andlega heilsu stefnanda í tölvuskeyti til mörg hundruð aðila sem kom einkamálefni stefnanda á engan hátt við.

Þagnarskyldu- og trúnaðarbrot. Stefnda hafi sem yfirmanni stefnanda verið trúað fyrir viðkvæmum upplýsingum um heilsufar stefnanda. Á honum hafi því hvílt ríkari trúnaðar- og þagnarskylda en ella, sem þar að auki sé lögbundin, sbr. 230. gr. laga nr. 19/1940 og 18. gr. laga nr. 70/1996. Stefnandi hafi treyst því, eins og hann hefði átt að geta gert, að umræddar upplýsingar myndu leynt fara. Brot stefnda á friðhelgi einkalífs stefnanda sé þar af leiðandi sérstaklega alvarlegt þar sem í því felist einnig brot á þagnarskyldu og trúnaði.

Miskabótakrafa stefnanda sé að fjárhæð 1.500.000 krónur og sé byggð á 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 enda sé um að ræða skýrt og ótvírætt brot á réttareglum sem ætlað sé að vernda friðhelgi einkalífs stefnanda, sbr. 229. og 230. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 18. gr. laga nr. 70/1996.

III

Stefndi byggir á því að ummælin sem krafist sé miskabóta vegna, þ. e. „Honum er greinilega ekki sjálfrátt og hefur átt við veikindi að stríða“, séu vernduð af tjáningarfrelsisákvæði stjórnarskrárinnar, sbr. 73. gr. laga nr. 33/1944 og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu (MSE). Engar þær kringumstæður séu til staðar í máli þessu sem réttlæti takmarkanir á tjáningarfrelsi stefnda. Ákvæði 3. mgr. 73. gr. eigi ekki við í máli þessu enda túlkuð þröngt.

Ummælin brjóti í engu gegn ætluðum réttindum stefnanda. Stefndi hafi hvorki meitt æru stefnanda né greint frá nokkru því sem leynd skyldi hvíla yfir enda hafi ummæli hans um veikindi verið endursögn af tölvuskeyti stefnanda sjálfs frá deginum áður, þar sem hann hafi sagt „þó ég heilsuleysist hjá því að mæta í skólann“, og tilvísun til fjarvista á viðkomandi kennslumisseri sem nemendum og foreldrum voru eðli málsins samkvæmt kunnugt um. Stefndi hafi þannig ekki greint frá neinu sem stefnandi hafi ekki sjálfur ítrekað greint frá, þ. m. t. í téðu tölvuskeyti. Stefndi byggir á sjónarmiðum og meginreglum um aukna vernd tjáningar sem sé endursögn og andsvar.

Þá byggir stefndi á því að í ummælum hans um að stefnanda hafi ekki verið sjálfrátt felist ályktanir og gildisdómar. Slík tjáning beri sérstaka vernd. Vísað sé til þess að á þeim tímapunkti sem stefndi hafi skrifað tölvuskeytið hafi hann ekki vitað betur en að stefnandi hefði verið við góða andlega heilsu en hafi hins vegar ekki trúað því að góður og reyndur kennari með fulla dómgreind leyfði sér að senda nemendum sínum á barnsaldri skeyti með slíku orðalagi um miðja nótt. Hafi framangreint orðalag því verið ályktun um ástand stefnanda á þeim tímapunkti sem tölvuskeytið var sent og tilvísun til þeirrar háttsemi stefnanda sjálfs að senda slíkan næturpóst á börn þar sem þau séu m. a. kölluð „helvítis hálfvitar“. Burtséð frá öllum fullyrðingum stefnanda í stefnu um veikindi sín þá skoðast ummælin fyrst og fremst í samhengi við hegðun stefnanda sjálfs enda fullt tilefni, sérstaklega fyrir stefnda sem yfirmanns stefnanda, til að bregðast við ámælisverðum tölvuskeytum til nemenda sem innihéldu svívirðingar í þeirra garð. Að draga ályktanir af háttsemi beri sérstaka og aukna tjáningarfrelsisvernd, sbr. m. a. MDE 19983/92 og HRD 321/2008, og séu öll skilyrði tjáningar gildisdóma uppfyllt í málinu. Þá sé gildisdómurinn ekki úr lausu lofti gripinn heldur byggist á háttsemi stefnanda sjálfs sem raunar kallaði á viðbrögð stefnda stöðu sinnar vegna. Þá sé á því byggt að fyrir liggi skýrt dómafordæmi þess efnis að ályktanir um ástæður og hugsanlegar fyrirætlanir eða hugsanlegan ásetning annarra teljist gildisdómur, sbr. dóm MDE 45620/10, mgr. 52. Ummælin njóti þannig aukinnar verndar.

Þá sé áréttað að á þeim tímapunkti sem tjáning stefnda átti sér stað hafi verið ljóst að stefnandi hafi verið fjarverandi vegna meintra veikinda í meira en fjórðung kennsludaga annarinnar fram að því. Hafði stefndi fengið fyrirspurnir vegna þess frá foreldrum. Stefndi áréttar að orðalag í tölvuskeyti hans hafi ekki vísað til fyrra veikindaleyfis stefnanda á vorönn 2017 enda hafi þær takmörkuðu upplýsingar sem stefndi hafði um veikindi stefnanda þá ekki gefið honum tilefni til þess að ætla að þau hafi verið skýring á fjarvistum haustið 2017 og hinu tiltekna háttalagi hans.

Stefndi vísar til þess að tilgangur og megininntak ummælanna og umræðunnar sem ummælin voru liður í hafi verið afsökun á framferði stefnanda og tilraun til að fullvissa nemendur og foreldra um að góð samskipti og kennsla ættu sér stað innan skólans. Sú tilraun virðist hafa borið árangur miðað við viðbrögð sem tölvuskeyti stefnda fékk.

Varðandi hugtakið „sjálfrátt“ vísar stefndi einnig til þess að við túlkun ummæla eða einstakra orða í ummælum verði að (a) líta til heildarsamhengis umfjöllunar, og (b) gæta þess að takmörkun á tjáningu verði ávallt skýrð þröngt og þar með sé óheimilt að láta takmörkun á tjáningu grundvallast á neikvæðri túlkun á einstaka orði, gagngert í því skyni að réttlæta téða takmörkun á tjáningarfrelsinu. Þvert á móti hljóti túlkun einstakra orða ávallt að vera á þann veg að tjáningarfrelsið njóti vafans, ekki takmörkun tjáningarinnar. Um þetta liggur fyrir skýrt dómafordæmi, sbr. dóm MDE 64520/10, einkum mgr. 59 og 60. Sé slíkt að auki til samræmis við túlkunarreglur á ákvæðum stjórnarskrár en óheimilt sé að skýra takmörkunarákvæði 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar með útvíkkandi hætti. Takmörkunarákvæði stjórnarskrárákvæða sem vernda mannréttindi skuli augljóslega túlka þröngt.

Stefndi byggir á því að óheimilt sé að túlka ummæli hans með þeim hætti sem stefnandi krefst. Í ummælunum felist engin staðhæfing um andlega hagi stefnanda enda hafi ummælin ekki verið orðuð með slíkum hætti.

Þá telur stefndi að líta beri til þeirrar vísireglu í tjáningarfrelsismálum að sá sem hafi, líkt og stefnandi, tamið sér að nota gífuryrði, m. a. í garð einstaklinga, verði sjálfur að þola harkalegri gagnrýni á störf sín en ella, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar nr. 103/2014.

Sömuleiðis byggir stefndi á þeirri vísireglu í tjáningarfrelsismálum að þegar ummæli séu sett fram til varnar tilteknum hópi, eins og börnum í þessu máli, veiti það tjáningarfrelsi aukið vægi þegar vegið er gegn friðhelgi einkalífs, sbr. dóm Hæstaréttar nr. 215/2014.

Þá byggir stefndi á að við mat á ummælunum, dreifingu þeirra og miskabótakröfu stefnanda skuli hafa í huga að tölvuskeyti hans var ekki sent til annarra en þeirra nemenda og foreldra sem stefnandi hafði sjálfur sent fyrra skeyti sitt til. Telji stefnandi sig hafa orðið fyrir tjóni á æru sinni þá hafi hann sjálfur valdið því með hinni upphaflegu póstsendingu. Mótmæli stefnda gegn orðalagi skeytisins til barnungra nemenda feli trauðla í sér ærutjón umfram hinn dæmalausa póst sem stefnandi sendi sjálfur.

Loks vísar stefndi til þess að í símtali 26. október 2018 hafi hann og stefnandi rætt þá stöðu sem uppi var eftir að stefndi hafði sent tölvuskeyti sitt að morgni [...]. Í símtalinu hafi þeir orðið ásáttir um að hvor um sig myndi senda fyrri viðtakendum tölvuskeytanna afsökunarbeiðni, líkt og gert var. Í símtalinu kveður stefndi stefnanda hafa hvatt sig til að senda beiðnina, ella ætti hann á hættu að verða stefnt í dómsmáli. Taldi stefndi sig með sendingu afsökunarbeiðninnar hafa orðið við öllum kröfum stefnanda vegna málsins, líkt og hann skýrði frá í svari við kröfubréfi frá 5. janúar 2018. Líti stefndi svo á að umrætt skeyti hans hafi alfarið verið umfram skyldu en honum hafi verið í mun að ljúka máli þessu. Hafi það komið stefnda verulega á óvart að fá kröfubréf stefnanda sent og að vera síðar stefnt.

Krafa stefnda um sýknu af kröfu stefnanda um miskabætur sé reist á sömu sjónarmiðum og að ofan séu rakin. Stefndi telji að skilyrðum almennu skaðabótareglunnar, eða 26. gr. skbl., sé ekki fullnægt og að ströng skilyrði ákvæðisins, þ. m. t. ströng saknæmisskilyrði, séu ekki uppfyllt í málinu og stefnandi hafi ekki sýnt fram á annað.

IV

Stefnandi kveðst byggja mál sitt á 229. gr. og/eða 230. gr. laga nr. 19/1940 og telur að stefndi beri refsi- og fébótaábyrgð á grundvelli þessara ákvæða. Mál þetta er hins vegar ekki refsimál enda slík krafa fyrnd með vísan til 1. mgr. 29. gr. laga nr. 19/1940. Í málinu er krafist miskabóta og vísað til b-liðar 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993, og byggir stefnandi á því að ummæli stefnda, þ. e. „Honum er greinilega ekki sjálfrátt og hefur átt við veikindi að stríða“, hafi brotið gegn 18. gr. laga nr. 70/1996. Með þessum ummælum telur stefnandi að stefndi hafi brotið gegn friðhelgi einkalífs hans þar sem stefndi hafi skýrt frá viðkvæmum upplýsingum um andlega heilsu stefnanda í tölvuskeyti til mörg hundruð manna sem á engan hátt komi einkamálefni hans við. Í stefnu er ekki gerð frekar grein fyrir andlegri heilsu stefnanda og hvernig hún speglist í orðum stefnda og hvernig stefnda hafi átt að vera kunnugt um andleg veikindi stefnanda.

Við aðalmeðferð málsins byggði stefnandi á því að um áramótin 2016/2017 hefði hann leitað til C, [...] við [...], og tjáð henni að hann væri ekki í ástandi til að kenna. Þá hefði hann sent læknisvottorð frá geðlækni. Stefnandi byggir á því að í vitnaskýrslu C-x-x komið fram að hún hafi haft samband við stefnda, sem [...]skólans, og upplýst hann um að stefnandi kæmi ekki til starfa í upphafi vorannar þar sem hann væri ekki í ástandi til að kenna. Þar af leiðandi hafi stefndi hlotið að hafa kynnt sér ástæður veikinda stefnanda. Með vísan til þessa telur stefnandi að stefndi hafi vitað að hann hafi átt við andleg veikindi að stríða.

Í aðilaskýrslu stefnda kom fram að stefnandi hefði hvorki hringt til hans er hann fór í veikindafríið í [...] né rætt við hann eða trúað honum fyrir veikindum sínum. Stefndi hafi talið að stefnandi hafi þjáðst af kulnun í starfi og einhver hafi nefnt það við hann. Þá kveðst stefndi ekki hafa skoðað læknisvottorð stefnanda á þessum tímapunkti, það hafi hann gert löngu seinna og vottorðið hefði ekki gefið til kynna hvað væri að, heldur einungis að viðkomandi væri frá vegna veikinda, og hefði vottorðið verið undirritað af geðlækni. Stefndi kveður að hann hafi ekki haft neina vitneskju um andleg veikindi stefnanda.

Í vitnaskýrslu C [...]kom fram að kennarar ættu að hafa samband við [...]og gera grein fyrir veikindum sínum, og sérstaklega hvort þeir yrðu frá til lengri tíma svo að unnt yrði fyrir skólastjórnendur að bregðast við og finna afleysingu. Þessi skylda kennara væri kynnt á kennarafundi á haustin og einnig kæmi þetta fram í handbók nýrra starfsmanna. Um veikindi stefnanda á vorönn kvað vitnið að stefnandi hefði hringt til hennar nokkrum dögum áður en kennsla átti að hefjast 4. janúar og tilkynnt að honum liði ekki vel og hann væri ekki í standi til að kenna. Stefnandi hefði einnig sent læknisvottorð. Hún hafi upplýst stefnda strax um símtalið því að þurft hefði að finna afleysingakennara fyrir stefnanda. Hún kvaðst ekki hafa vitað hvað hefði verið að hrjá stefnanda að öðru leyti en því að hann hefði sagt að hann væri ekki í á standi til að kenna. Hún man ekki til þess að nefndur hafi verið ákveðinn sjúkdómur heldur einungis að stefnandi hafi ekki talið sig færan um að kenna og hann hafi verið með læknisvottorð.

Í aðilaskýrslu sinn kveðst stefnandi hafa talað við stefnda í síma um að hann væri að fara í veikindaleyfi á vorönn 2017, en hann man ekki hvort hann hafi upplýst frekar um veikindi sín eða hvað þeim fór á milli. Hann kveður þó að hann hafi tjáð honum að hann hafi átt við andleg veikindi að stríða en tilgreinir ekki hvenær það hafi verið. Þegar litið er til vitnisburða málsaðila og C telur dómurinn að stefnandi hafi ekki tilkynnt stefnda um veikindi sín á vorönn 2017. Er þá haft í huga að stefnandi kvaðst ekki muna hvað farið hefði fram í ætluðu símtali þeirra, sem og að stefndi hefur neitað að stefnandi hafi hringt til hans. Verður lagt til grundvallar að stefnandi hafi tilkynnt C um óvinnufærni sína en á því byggir málatilbúnaður stefnanda. Stefndi hafi því fengið upplýsingar um óvinnufærni stefnanda frá samstarfskonu sinni. Þá lá fyrir læknisvottorð sem stefndi virti. Það var ekki skylda stefnda að inna að fyrra bragði starfsmenn sína eftir veikindum þeirra þegar læknisvottorð lá fyrir. Að mati dómsins verður stefnandi að bera hallann af því að hafa ekki sinnt því að upplýsa stefnda um veikindin. Þá styður vitnaframburður C ekki þá málsástæðu stefnanda að stefndi hafi vitað um andleg veikindi stefnanda á vorönn 2017. Því verður að leggja til grundvallar að stefnda hafi verið ókunnugt um eðli þeirra veikinda er hrjáðu stefnanda á vorönn 2017.

Upphaf máls þessa er tölvuskeyti er stefnandi ritaði nemendum sínum og foreldrum þeirra og er svohljóðandi: „Ekki getum við látið allan tímann líða aðgerðarlaus þó ég heilsuleysist hjá því að mæta í skólann. Viljið þið lesa ykkur vandlega í gegnum Lærdómsöldina í heftinu, sleppið textadæmunum, fyrir mánudaginn? Eða: Drullist til að lesa áðurnefnt, helvítis hálfvitarnir ykkar. (þið megið velja hvor skilaboðin henta ykkur betur). Alla vega, do it!“Fyrir dómi taldi stefnandi að hann hefði notað óviðeigandi orð í tölvuskeyti sínu og það hefði verið ósmekklegt. Hins vegar hefðu viðbrögð stefnda að hans mati verið harkaleg og hann hefði verið niðurbrotinn vegna þeirra. Stefndi kvaðst hins vegar ekki hafa vitað af tölvuskeytinu fyrr en hann hefði fengið símtal og tölvuskeyti frá foreldrum nemenda stefnanda. Hann kvað það hafa verið áfall fyrir hann og starfsfólkið að fá þetta tölvuskeyti stefnanda og það hefði verið langt, langt umfram almennt siðgæði í skólanum. Hann sem [...] hafi orðið að bregðast við og hafi því ritað eftirfarandi tölvuskeyti til sama hóps og móttók fyrra skeytið: „Ég vil fyrir hönd [...] biðja ykkur afsökunar á þeim pósti sem A [...] sendi ykkur í gærkvöldi. Honum er greinilega ekki sjálfrátt og hefur átt við veikindi að stríða.“

Eins og að framan greinir andmælir stefnandi því ekki að stefndi hafi sent tölvuskeytið heldur telur stefnandi að orðalag þess gefið til kynna að hann hafi átt við andlega veikindi að stríða og með því að víkja að andlegri heilsu hans hafi hann opinberað trúnaðarupplýsingar. Þetta komi fram í orðunum: „Honum er greinilega ekki sjálfrátt og hefur átt við veikindi að stríða.“

Það hefur þegar verið komist að þeirri niðurstöðu hér að framan að stefnda var ókunnugt um að stefnandi hafi verið frá vinnu á vorönn vegna andlegra veikinda. Stefnandi var kominn aftur til starfa á haustönn og má því ætla að hann hafi verið búinn að ná sér að þeim sjúkdómi er hrjáði hann. Varðandi heilsufar stefnanda á haustönn liggur það fyrir í málinu að frá upphafi haustannar og til 24. október 2017 hafi stefnandi verið með um það bil 28% fjarveru. Fyrir dómi kvað stefnandi að fjarvera hans á haustönn hefði verið vegna umgangspesta og líkamlegra veikinda. Þessi mikla fjarvera stefnanda frá vinnu á haustönn 2017 styður það að stefnandi hafi átt við veikindi að stríða, sem og það sem fram kemur í tölvuskeyti stefnanda sjálfs að hann „heilsuleysist“frá því að koma til vinnu. Í tölvuskeyti stefnda er ekkert minnst á ætluð andleg veikindi stefnanda og ekki efni til þess, eins og mál þetta liggur fyrir, að telja að átt sé við slík veikindi. Engu breytir þótt stefndi segi í tölvupósti sínum að stefnanda sé ekki sjálfrátt. Með þessum orðum er stefndi að setja fram sína skoðun. Samkvæmt orðabók Menningarsjóðs þýðir það að vera sjálfrátt að viðkomandi ráði sjálfur hvað hann geri. Að vera ekki sjálfrátt þýðir að einhver segi eða geri eitthvað sem skynsemin eða vitundin stjórni ekki. Orðasambandið er ekki tengt við andleg veikindi, heldur að dómgreind hafi brostið. Stefnandi hefur viðurkennt fyrir dómi að í tölvuskeyti hafi hann reynt að vera fyndinn með ósmekklegum hætti og það hafi ekki verið viðeigandi. Málsaðilar eru því sammála um að tölvuskeyti stefnanda til nemenda sinna og foreldra þeirra hafi á engan hátt verið við hæfi.

Með vísan til þess sem að framan greinir er það niðurstaða dómsins að stefnanda hafi ekki tekist að sanna að stefndi hafi vitað um andleg veikindi hans á vorönn 2017. Því gat stefndi ekki verið að vísa til þeirra í tölvuskeyti sínu. Varðandi heilsufar stefnanda á haustönn 2017 hafi stefnandi sjálfur tilgreint í tölvuskeyti sínu að hann hafi átt við heilsuleysi að stríða. Það styðji einnig tíða fjarveru stefnanda frá vinnu en um hana var nemendum og foreldrum þeirra kunnugt. Tölvuskeyti stefnda fór til sama hóps og móttók upphaflegt tölvuskeyti stefnanda. Dómurinn hafnar því að stefndi hafi verið að dreifa heilsufarsupplýsingum um stefnanda og brotið þannig gegn þagnarskyldu sinni og friðhelgi einkalífs stefnanda.

Með vísan til þess sem að framan greinir er stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.

Eins og mál þetta liggur fyrir þykir rétt að hvor aðili um sig beri sinn kostnað af málinu.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Stefndi, B, er sýknaður af kröfum stefnanda, A.

Málskostnaður fellur niður.

S-kvk-nf G-kvk-nf