S-314/2009

Mál þetta, sem þingfest var þann 25. júní 2009 og dómtekið 23. september 2009, var höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dagsettri 8. júní 2009, á hendur X, kt. 000000-0000, Garðabæ,

„fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni Z, fæddri 1995, sem hér greinir:

1. Með því að hafa, í eitt skipti á tímabili frá september til desember 2007, að A, Ölfushreppi, strokið Z með hendinni á kviðinn innan klæða, sett hendina inn fyrir buxnastreng hennar og reynt að losa um belti á buxum hennar.

2. Með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 19. mars 2008, að R í Árborg, sett sig í samband við Z, með MSN internetsamskiptum, þar sem hún var stödd að B, Árborg, og hvatt hana með lostugum og ósiðlegum hætti til að afklæðast og sýna sig fyrir honum fáklædda og nakta að hluta í vefmyndavél, og þá jafnframt með sama hætti leitast við að hitta hana í kynferðislegum tilgangi.

Telst þetta aðallega varða 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 40/1992, 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007, en til vara við 209. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 15. gr. laga nr. 40/1992, og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í málinu gera F, kt. 000000-0000, og M, kt. 000000-0000, fyrir hönd ólögráða Z, kt. 000000-0000, kröfu um miskabætur að fjárhæð 700.000 krónur auk kostnaðar við að halda kröfunni fram ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðbætur nr. 38/2001 frá 19. mars 2008 til 3. febrúar 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði kom fyrir dóminn þann 25. júní sl. og neitaði sök í ákærulið 1. Ákærði játaði sök í ákærulið 2 en neitaði því að hafa vitað um aldur stúlkunnar. Við aðalmeðferð málsins neitaði ákærði einnig að hafa með lostugum og ósiðlegum hætti leitast við að hitta brotaþola í kynferðislegum tilgangi.

Ákærði krefst aðallega sýknu, til vara að refsing verði látin niður falla og til þrautavara vægustu refsingar sem lög leyfa. Ákærði mótmælir bótakröfunni. Þá krefst verjandi ákærða málsvarnarlauna og að þau verði greidd úr ríkissjóði ásamt virðisaukaskatti. Aðalmeðferð fór fram þann 23. september sl. og var málið dómtekið að loknum málflutningi.

I.

Upphaf máls þessa er að faðir brotaþola, F, kom á lögreglustöðina á Selfossi og lýsti yfir áhyggjum sínum vegna MSN-tölvusamskipta dóttur sinnar Z við X, sem F kvaðst hafa komist að við athugun í tölvu móður Z sem hún hefði aðgang að. Hefðu skrif X verið á kynferðislegum nótum og til þess að fá Z til að sýna honum kynfæri sín á vefmyndavél og tæla hana til að hitta hann augliti til auglitis. Afhenti F lögreglu útprentun af samskiptum þeirra á tímabilinu 19. til 22. mars 2008.

Í framhaldi var tekin skýrsla af Z í Barnahúsi þann 16. apríl 2008 og aftur þann 17. október s.á.

II.

Ákærði kom fyrir dóminn þann 25. júní 2009 og neitaði sök varðandi ákærulið 1. Játaði hann háttsemina eins og henni er lýst í ákæru varðandi ákærulið 2 en kvaðst ekki hafa vitað um aldur stúlkunnar. Við aðalmeðferð málsins kvað ákærði því ekki rétt lýst í ákæru að hann hafi með lostugu athæfi reynt að hitta brotaþola í kynferðislegum tilgangi en hann viðurkenndi að hafa átt í þeim tölvusamskiptum sem koma fram í gögnum málsins. Ákærði kvaðst hafa hitt brotaþola fyrst þegar hann hefði sótt H frænku sína á Selfoss og skutlað henni í sjoppu en þá hefði brotaþoli verið með henni. Hvenær það hafi verið kvaðst hann ekki muna. Hann hefði ekki hitt Z eftir þetta en verið í netsamskiptum við hana eftir það. Ákærði kvaðst ekki muna til þess að hann hafi nokkurn tíma verið með brotaþola heima hjá sér. Haustið 2007 hefði hann búið að A en í desember hefði hann flutt til Selfoss. Taldi ákærði að netsamskiptin við brotaþola hefðu byrjað eftir það skipti sem þau hittust með H. Hvort brotaþoli hefði fengið netfang hans eða hann netfangið hjá brotaþola mundi hann ekki. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa vitað um aldur brotaþola en hann vissi vel hve gömul H var. Ákærði kvað vel mega vera að H og brotaþoli hafi komið heim til hans á þessum tíma en hann myndi ekki eftir því. Hann hefði verið á mjög sterkum verkjalyfjum á þessum tíma og aukaverkanir þeirra hafi verið minnisleysi. Ákærði kvaðst ekki muna til þess að H og brotaþoli hafi komið heim til hans og horft á vídeó með honum eins og þær greina frá í skýrslum. Ákærði kvaðst aðspurður aldrei hafa gert neitt við brotaþola sem hún vildi ekki eða hún væri ekki sammála um. Þá kvaðst ákærði ekki hafa komist að aldri brotaþola fyrr en lögreglan kom og tók tölvuna heima hjá honum en hann hefði talið að brotaþoli hafi verið um sextán ára gömul. Hefði hann dregið þá ályktun af útliti og hegðun brotaþola. Það hefði ekki hvarflað að honum að hún væri yngri en H en H væri frekar með sér eldri stelpum. Ákærði kvað það rangt hjá H og brotaþola að ákærði hefði vitað um aldur brotaþola. Ákærði kvaðst aldrei myndu hafa talað við brotaþola eins og hann gerði, hefði hann haft vitneskju um aldur hennar. Aðspurður um búsetu sína kvaðst ákærði hafa búið að R á Selfossi frá í desember 2007 fram í mars/apríl 2008. Ákærði sagði, aðspurður, að samskipti hans við brotaþola á MSN hafi verið á daðursnótum, á milli tveggja einstaklinga sem vildu kynnast betur. Brotaþoli hefði átt jafnan þátt í samskiptum þeirra á netinu, frumkvæðið hafi ekki verið frá honum eingöngu. Aðspurður um ákærulið 1, hvort sú háttsemi gæti hafa átt sér stað, kvaðst ákærði stórlega efast um það. Aðspurður nánar um ákærulið 2, kvað ákærði að tilgangurinn með því að hittast hafi bara verið sá að kynnast betur, eins og gerist og gengur þegar fólk er að stofna til kynna, tilgangurinn hafi ekki verið kynferðislegur.

H, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa hringt í ákærða og beðið hann um að sækja sig og Z. Ákærði hefði þá átt heima á milli Hveragerðis og Selfoss. Þau hefðu öll farið heim til ákærða og horft á bíómynd. Ákærði og Z hafi farið upp í rúm, verið undir sæng og verið á hreyfingu en hún setið í sófa. Hún hefði séð að eitthvað kynferðislegt hefði verið í gangi. Hún hefði séð að Z hafði ekki á móti því sem var að gerast. Ákærði og Z hefðu legið hlið við hlið undir sænginni þannig að Z lá á bakinu en ákærði hefði legið á öxlinni og sængin hefði gengið upp og niður og var hún viss um að það hafi verið kynferðislegar hreyfingar. Hún hefði auk þess séð þau kyssast. Þessu hefði lokið þegar hún bað ákærða að keyra þær aftur á Selfoss. Hann hefði gert það og skilið þær eftir við verslunina Samkaup. Þetta hefði verið um nótt og það hefði verið myrkur en að öðru leyti myndi hún ekki á hvaða árstíma þetta hefði verið. Z hefði verið brosandi eftir þetta og einnig á leiðinni heim en ekki viljað tala um atvikið þegar H spurði hana nánar út í það. H taldi að ákærði hefði ekki þekkt Z fyrir þetta tilvik en kvaðst ekki vita hvort þau hefðu hist áður. Z hefði verið vinkona sín í einhvern tíma fyrir þetta tilvik en upp úr vinskap þeirra hefði slitnað eftir það. H kvaðst vera í sambandi við ákærða enn í dag. Aðspurð um það hvort ákærði hefði vitað um aldur Z taldi hún svo vera, ákærði hefði spurt Z um aldur hennar sjálfur og hefði það verið, að hana minnti, þegar þær fóru í heimsókn til hans. H kvað það rangt eftir Z haft að þær hafi rifist og að H hafi borið út sögur um Z. H kvaðst vera í ágætu sambandi við ákærða í dag.

F, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og sagði svo frá að hann og móðir brotaþola væru skilin en dætur þeirra hefðu búið hjá honum á þessum tíma. Hann hefði í fyrstu heyrt orðróm um óviðeigandi háttsemi Z og hefði hann rætt það við hana. Z hefði þrætt fyrir það og einnig hefði hún brugðist illa við þegar MSN-samskipti hennar og ákærða voru borin undir hana. Á þessum tíma breyttist Z nánast á einni nóttu úr því að vera létt og skemmtileg stelpa í að verða nánast óalandi unglingur. Z hafi alltaf reynt að vera fullorðinslegri en hún í raun er en umskipti hefðu orðið nokkru áður en upp um tölvusamskiptin komst. Z sé í vistun og hafi verið frá því í ágúst í fyrra og hafi líðan hennar og framkoma lagast til muna á þeim tíma. Z hefði reynt að klæða sig á fullorðinslegan hátt, hún hefði verið farin að mála sig og sótt í að vera með eldri krökkum. Þá hefði Z haft nokkurt frjálsræði með það hvort hún dveldi hjá honum eða móður sinni á E. Vitnið staðfesti skýrslu sem það gaf hjá lögreglu fyrir dóminum.

Móðir Z, M, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og sagði svo frá að Z hefði breyst mjög skyndilega, bæði í klæðaburði, framkomu og talsmáta. Kvaðst hún hafa vitað að Z hafi verið mikið í tölvunni, á kvöldin og nóttunni, en hún hefði ekki haft kunnáttu til að kanna hvað fór þar fram. Eftir að útskrift náðist af samskiptum Z og ákærða hefði Z mikið létt en þær mæðgur hefðu lítið rætt þessi samskipti. M taldi víst að ákærði hafi vitað um aldur Z en hún hafi hvorki verið komin með brjóst eða mjaðmir á þessum tíma, hún hafi verið mjög grönn og seinþroska líkamlega. Mikil breyting hefði orðið á Z, hún hefði breyst úr ellefu ára barni í ungling, hún hefði farið að mála sig og klæða sig öðruvísi. Vinahópur Z hafi verið jafnaldrar á E en eitthvað eldri á Selfossi. Z hefði farið í framhaldi í vist og virtist ástand hennar fara batnandi.

S, kt. 000000-0000, stjúpfaðir brotaþola, kom fyrir dóminn og kvað málið hafa komið þannig upp að systir Z, D, hefði látið þau vita um samskipti Z og ákærða í tölvunni. Kvað hann breytingu hafa orðið á hegðun Z og klæðaburði, áður en þau vissu um tölvusamskiptin, sem þau hefðu ekki haft neina skýringu á. S kvaðst vera í góðu sambandi við Z. Hún hafi verið erfið eftir að málið kom upp en hún sé mjög greind. Hún hegði sér á fullorðinslegan hátt og hún hafi klætt sig frjálslega á þeim tíma, verið í stuttum bolum, með beran maga og því um líkt. Hún hefði leitað eftir mikilli athygli og m.a. látið líða yfir sig til að fá athygli. Þá hefði hún verið farin að brjóta útivistarreglur á þessum tíma. Hún hefði stungið af nokkrum sinnum en auk þess fengið leyfi til að gista hjá vinkonum sínum. Z hafi verið 9 ára þegar hún kom fyrst inn á heimili hans.

D, kt. 000000-0000, systir brotaþola, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa haft grunsemdir um að eitthvað hafi verið í gangi en ekki fengið vissu fyrr en hún fann tölvusamskipti Z og ákærða í tölvunni. Á þessum tíma hefði Z verið erfið og breytt hegðun hjá henni. Hún hefði verið orðin leiðinleg og erfið í samskiptum. Það hafi verið um það leyti sem hún fann tölvusamskiptin. D kvað vinahóp Z hafa verið bekkjarfélaga hennar en auk þess hafi hún verið vinkona H. Þá hefðu þær búið hjá föður sínum á Selfossi. Á þessum tíma hefði Z verið farin að mála sig og gert það reglulega, minnti D.

O, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa Z í fóstri að N. Z hefði komið fyrst í sumardvöl 2008 og hafi þá verið illa á sig komin. Hún hafi verið í miklu ójafnvægi og verið hömlulaus. Kvaðst hún hafa átt mjög gott samtal við Z og þá hefði Z sagt henni frá misnotkun en O mundi ekki hver hefði verið gerandinn. Hún hefði sagt sér frá því að hún hefði kynnst manni og verið í netsambandi við hann. Hún hefði átt í kynferðislegu sambandi við hann og hefði maðurinn farið alla leið. Z hefði liðið mjög illa og grátið þegar hún sagði frá. Z hefði sagt sér að henni hefði liðið mjög illa, fundist hún ógeðsleg og fundist hún óhrein. Z hefði sagt henni að maðurinn hafi verið miklu eldri en hún sjálf. O kvað Z vera lítið tengda og setja sig oft í hlutverkaleik. Z hafi verið sérstök í klæðaburði, hún hafi sótt í að sýna ber brjóst og maga og hún hafi haft takmarkaða sjálfsvirðingu. Hún hafi ekki verið í neyslu en hún hefði reykt.

Í-kvk-nf B-kvk-nf, yfirsálfræðingur hjá Heilbrigðisstofnun Suðurlands, kom fyrir dóminn og staðfesti sálfræðimat sem hún vann og lagt var fram í málinu. Aðspurð um þau viðbrögð Z eftir meintan atburð, að hún hafi verið brosandi, kvað Í-kvk-nf Z vilja vera sérstaka, fá athygli og hegði sér þannig, hana vanti stöðugleika og ef hún heldur að hún sé að gera öðrum til geðs þá geti það skapað vellíðan hjá henni þó svo að það valdi henni vanlíðan síðar.

III.

Í gögnum málsins er útskrift af MSN-samskiptum Z og ákærða. Þann 19. mars 2008 kl. 21.01.25 sést að ákærði biður Z að opna fyrir „Web-cameru“ og hún samþykkir. Næstu samskipti eru þannig:

„(Ák)þaddner sæta :D…. Hvernig tekst þér að láta allar hreyfingar hjá þér vera svona getnaðarlegar?..... brjósta skora :D….Þú hefur mjög gaman af því að sýn þig fyrir mér og fá hrós….s-x-x :D, .*sllef*….Wheeeeen teh hell can you come :o hehe…. Gistiru ekki hjá H á morgun?.

(Bþ)jú eða nei ekki á mrg heldur hinn,,, Aww..

(Ák)Þannig u kemur ekkert á slef. fyrr en þá?

(Bþ)nei ég er kannski að hanga með K..

(Ák)O-x-x..Liggur við mar þurfi panta tíma til að geta hitt þig heheh…

(Bþ)ahha já en brb mála mii…

(Ák) Mjamm.. Samt óþarfi… Þú ert virkilega falleg án þess ía….

(Bþ) Þú hefur ekki séð mig. ég er forljót..

(Ák) jú ég hef séð þig ómálaða í webcam.. haha jám.. Og mér finnst þú bara virkilega falleg..

(bþ) vá ég roðna alltaf þegar eg tala við þig…

(Ák)Og það finnst mér bara ennþá sætara.. Úhh já stripp :D.. já hlusta a gott lag… Já endilega haltu áfram að hlusta á það og strippa þá =)… Já brjóst já :D… Úhh.. Sexy sexy sexy =)… Veistu Z…. Þú ert allof flott :o…

(Bþ) æjh. roðna ég aftur…

(Ák) Leyf mér sjá það… Má marr búast við showi á eftir?...

(Bþ)nei eiginlega ekki, var bara doldið klikkuð í gær….

(Ák)I like it when you'er like that;-)….Mátt alveg….Alltaf vera svoleiðis.., E að gista hjá þér kannski eða?..

(Bþ) já..

(Ák) Ohh,….Geturrru ekki þá bara svæft hana á undan þér, hehe….. haha…. Z…AF HVERJU ertu svona flott…. mér langar svo að fá þig hingað NÚNA…ææjh. sætt… hehe…Brjóst=) úhh…. neih ohh ekki í annan…Jæja, hvar eru svo brjóstin stelpa heheh=)… Eða jafnvel enn frekar…. Þessi fallegi flotti flotti stinni rass… Váh… Ert með alveg alltof flottan rass….Enginn rass samt?... Z… þegar ég sé þig í webcam, þá er hann bara harður hjá mér allan tímann :o… haha… Játz, Þú þarft að fara hjálpa mér með það vandamál heheh…. haha… Það finnst mér ekkert fyndið heldur bara alvarlegt hehe…. Hættar að mála ykkur?... Webcam pínu neðar?... Nú jæja enn á brjóstarhaldara… Þá má fara pínu neðar í viðbót…. Hvað er sexy að gera núna?.... Ó hvað ég vildi þú værir ein… já alveg úr, og úr meir en bara peysu…. Veistu það, ég fæ aldrei nóg af því að sjá meira af þér…Viltu fá smá fíling að þú eigir kærasta eins og u kvartaðir í gær um..?.. Góða nótt, elska þig…

(Bþ) úhu. hættu. nú langar mig í kærasta en elska þig líka..

(Ák) mátt vera sona laumukærastan mín…

(Bþ) já myndi vilja það…..

(Ák) Vá hvað ég verð núna fara fá að hitta þig….Föstudaginn, og ekkert beil… og ef u getur ekki komið ein þá bara kemur H með og bara já þá verður ekkert… Þannig hjá okkur, en reynir samt koma ein audda.

(B-x-x) J-x-x en sko á fös ætla ég að hitta h && K. Ég ætla að vera bara með E og m-x-x.

(Ák) J-x-x, er meina á fös sko… Þeger u ert með þeim tveimur geturru til dæmis sagst ætla skreppa eldsnöggt útí sjoppu eða eikkvað og þær geta beðið á meðan eða eikkvað haha…

(Bþ) haha. já. alveeg. Þær myndu sko vilja koma meeð….

(Ák) Já reyndar hehe.. en þá bara komiði allar þrjár hingað þá er ég allavega fá að hitta þig…. já…. Töff á laumukærustu.“

Ákærði játaði þau samskipti sem koma fram í ofangreindu samtali og að myndavél hafi verið notuð í samskiptum þeirra. Þá játaði hann að samskipti þeirra hefðu verið af kynferðislegum toga en neitaði að hafa leitast við að hitta brotaþola í kynferðislegum tilgangi.

Skýrsla var tekin af brotaþola í Barnahúsi þann 16. apríl 2009. Kvaðst brotaþoli vera kominn þangað vegna X en hún hefði kynnst honum í gegnum vinkonu sína H. H hefði hringt í ákærða og beðið hann að hitta þær, sem hann hefði gert. H hefði viljað fara á rúntinn með einhverjum og því hringt í ákærða. Ákærði hefði komið og skutlað þeim heim til H og Z síðan gengið heim til sín þaðan. Ástæða veru hennar í Barnahúsi væri msn-samskipti þeirra, hún hefði verið að „flassa“ fyrir ákærða á msn, með því að fara úr fötunum, peysu, bol og brjóstahaldaranum. Aðspurð kvaðst Z hafa átt samskipti við ákærða í gegnum msn í nokkur skipti „bara í kringum tíu sinnum eða eitthvað.“ Það hafi verið eftir að skólinn byrjaði í fyrra. Þá kvaðst brotaþoli hafa hitt ákærða í annað skipti eftir að hann skutlaði þeim vinkonum heim en þá hefði hún og H farið heim með honum. Það hefði verið nokkrum dögum síðar og þau þá horft á vídeómynd og hlustað á tónlist. Eftir það hefði ákærði ekið þeim heim. Segir brotaþoli svo frá að þau hafi verið inni í herbergi ákærða og öll þrjú verið uppi í rúmi og ákærði á milli þeirra. Ekkert hefði gerst uppi í rúminu og H nærri því sofnað. Hún og ákærði hefðu lítið eða ekkert talað saman. Brotaþoli kvaðst ekki hafa hitt ákærða eftir þetta. Spurð út í tölvusamskipti þeirra, þar sem ákærði spyr brotaþola hvort þau geti ekki hist og ekkert „beil“, sagði brotaþoli að ákærði hefði viljað hitta hana og hefði viljað gera það með henni, en hún ekki verið tilbúin til þess. Aðspurð hvernig hún viti að hann hafi viljað gera það með henni, sagði hún að hann hefði verið búinn að tala um það á msn. Brotaþoli kvaðst ekki geta sagt til um það hvað sér fyndist um samskipti hennar og ákærða og hún hefði bara hætt að tala við hann. Ástæðan væri það sem hefði gerst, þ.e. að hún hefði verið að „flassa“ fyrir hann. Ákærði hefði samt sem áður reynt að hafa samband við hana aftur á msn en hún ekki svarað honum. Henni hefði fundist skrýtið að vera í sambandi við ákærða, m.a. vegna þess að hann hafi verið miklu eldri en hún. Brotaþoli sagði að sér þætti gott að málið hefði komist upp og að foreldrar hennar vissu um það en henni þætti líka allt annað í sambandi við málið slæmt. Aðspurð kvað brotaþoli ákærða hafa vitað um aldur hennar þar sem H hefði sagt honum að hún væri tveimur árum yngri en H. Þá svaraði brotaþoli því ítrekað aðspurð að ákærði hefði verið búinn að segja henni á msn að hann vildi gera það með henni.

Þann 17. október 2008 kom brotaþoli aftur í Barnahús og gaf skýrslu. Kvaðst brotaþoli hafa farið heim til ákærða um nótt með H og þau horft á einhverja bíómynd. Beðin að segja frá því sem gerðist heima hjá ákærða skýrði brotaþoli þannig frá: „Okei. Við fórum inn og vorum að hlusta á einhverja tónlist. Hann var eitthvað að reyna að losa beltið mitt og eitthvað og ég eitthvað vildi ekki að hann gerði það og eitthvað. Svo fórum við upp í rúm og, og þú veist, ég H og X vorum eitthvað að horfa á Queen of the damned, þú veist myndin sem við vorum að horfa á. Svo fórum við, svo gaf hann okkur að reykja og við fórum bara. Svo eftir það þá skutlaði hann okkur heim.“ Aðspurð út í þetta nánar kvaðst hún hafa setið ofan á ákærða og hann reynt að losa af henni beltið en þau hafi verið uppi í rúmi heima hjá honum. Hún hefði ekki leyft honum að losa beltið. Spurð nánar kvað brotaþoli ákærða hafa reynt að fara inn á hana og strokið á henni magann en hún ekki viljað það. Hann hafi farið með höndina inn fyrir buxnastrenginn. Hún hafi verið í 6. bekk þegar þetta var og það gæti hafa verið fyrir jólin. Aðspurð kvaðst brotaþoli ekki hafa hitt ákærða eftir þetta, hún hefði ekki þorað það en hún hefði verið í þeirri trú að hann vildi hafa samræði við hana. Hann hafi verið búinn að segja það við hana á msn. Í viðtalinu kom fram að brotaþoli vildi síður ræða atburðinn og kvað hún skýringuna vera þá að hún skammaðist sín fyrir að hafa farið heim til einhvers náunga sem væri tíu árum eldri en hún, um hánótt. Henni þætti mjög óþægilegt að þurfa að ræða þá hluti við fólk. Í lok viðtalsins kvað brotaþoli H hafa sagt við sig eftir á að hún vissi hvað hefði gerst heima hjá ákærða en brotaþoli ekki rætt það frekar við hana.

Fyrir liggur vottorð Í-kvk-ef B-kvk-ef sálfræðings, dagsett 15. september 2009. Kemur þar fram að brotaþoli hafi frá 20. mars 2009 hitt sálfræðinginn í alls fimm skipti en beiðni um viðtölin hafi komið frá Fjölskyldumiðstöð Árborgar vegna hegðunarerfiðleika og vanlíðunar. Segir í vottorðinu að áhersla sé lögð á að auka sjálfstraust brotaþola og létta á kvíða og vanlíðan til að hafa jákvæð áhrif á hegðun. Þá hafi brotaþoli rætt lítillega erfiða reynslu frá fyrri tíð og þá fyrst og fremst kynferðislega misnotkun sem hún hafi orðið fyrir tólf ára. Brotaþoli eigi mjög erfitt með að ræða atburðinn vegna vanlíðunar sem verði við upprifjun. Brotaþoli hafi skömm á sér gagnvart atburðinum sem hafi m.a. leitt til þess að henni bjóði við líkama sínum og hafi komið tímabil þar sem brotaþoli er endalaust í sturtu og kasti upp mat. Skortur á sjálfstrausti og vanlíðan hafi fengið brotaþola til að hegða sér mjög á þann hátt sem hún haldi að aðrir vilji að hún geri. Hún reyni að þóknast öllum, jafnvel þótt það hafi neikvæð áhrif á hennar eigin líðan. Sú reynsla sem hún hafi orðið fyrir hafi markað mjög hvaða augum hún líti sjálfa sig og hafi haft afar neikvæð áhrif á persónuleika hennar. Því sé ljóst að brotaþoli sé í hættu með að þróa með sér átröskun og jaðarpersónuleikaröskun. Því sé mælt með stöðugu umhverfi, öruggu og öguðu, og sé brotaþoli nú vistuð á vegum Fjölskyldumiðstöðvar Árborgar og muni verða áfram í viðtölum hjá sálfræðingi. Í-kvk-nf kom fyrir dóminn og staðfesti skýrslu sína. Kvað hún umræðuna um meint brot valda brotaþola greinilega mikilli vanlíðan og kvaðst hún sannfærð um að umrædd reynsla brotaþola hafi haft mikil áhrif á hana. Brotaþoli komi til með að þurfa á viðtölum að halda í framtíðinni vegna þessa en hjá þolendum kynferðisbrota sé m.a. þekkt hætta á átröskun. Aðspurð um þá háttsemi brotaþola, eftir að hún fór heim til ákærða, að hafa verið brosandi, kvað Í-kvk-nf það vel geta verið þar sem brotaþoli vilji gera öðrum til geðs þó svo að það hafi valdið henni sjálfri vanlíðan.

IV.

Í dóminum liggur fyrir myndbandsupptaka af viðtölunum í Barnahúsi við brotaþola. Af þeim má sjá að brotaþoli er smávaxin og mjög grönn. Telur dómarinn engan vafa leika á því að brotaþoli er yngri en 14 ára þegar fyrra viðtalið fór fram en hún var þá rúmlega tólf ára. Ákærði neitaði fyrir dóminum að hafa vitað um aldur brotaþola og kvaðst hafa talið hana vera sextán ára eða eldri. Brotaþoli kvað H hafa sagt ákærða að brotaþoli hafi verið tveimur árum yngri en H en kvaðst ekki muna það neitt frekar. H var á þessum tíma 14 ára og kvaðst ákærði hafa vitað um aldur hennar. H taldi fyrir dóminum að ákærði hefði vitað um aldur Z, ákærði hefði spurt Z um aldur hennar sjálfur og hefði það verið, að hana minnti, þegar þær fóru í heimsókn til hans. Af útliti brotaþola einu saman hefði ákærða mátt vera það ljóst að hún var mjög ung að árum og langt í frá að líkjast 16 ára unglingi, þótt ekki hafi verið nema vegna líkamlegs þroska hennar. Þá styður það enn fremur að H, sem er frænka ákærða og í góðu sambandi við hann, taldi víst að ákærði hefði vitað um aldur brotaþola svo og taldi brotaþoli það sjálf. Þrátt fyrir neitun ákærða og að hann hafi talið brotaþola miklu mun eldri en hún var á þeim tíma er þau höfðu samskipti, verður að telja að honum hafi mátt vera ljóst að hún var barn að aldri. Breytir engu að brotaþoli hafi verið farin á þeim tíma að mála sig og klæða sig þannig að hún sýndist eldri, en ákærði var 23 ára gamall þegar brotin áttu sér stað.

Ákærði neitaði sök í ákærulið 1.

Ákærði kvaðst fyrir dóminum hafa hitt brotaþola fyrst þegar hann hefði sótt H frænku sína á Selfoss og skutlað henni í sjoppu en þá hefði brotaþoli verið með henni. Hvenær það hafi verið kvaðst hann ekki muna. Hann hefði ekki hitt brotaþola eftir þetta en verið í netsamskiptum við hana eftir það. Ákærði kvaðst ekki muna til þess að hann hafi nokkurn tíma verið með brotaþola heima hjá sér. Haustið 2007 hefði hann búið að A en í desember hefði hann flutt til Selfoss. Taldi ákærði að netsamskiptin við brotaþola hefðu byrjað eftir það skipti sem þau hittust með H. Vitnið H bar fyrir dómi á sama veg og brotaþoli, að hún hefði hringt í ákærða og hann sótt þær á Selfoss, farið með þær heim til sín og þau horft þar á myndband. Framburður ákærða um að hann hefði verið á sterkum verkjalyfjum um þetta leyti og myndi því ekki eftir því að hafa farið með stúlkurnar heim til sín er órökstuddur og ótrúverðugur. Telur dómurinn sannað, þrátt fyrir neitun ákærða og þá sérstaklega með vísan til framburðar vitnisins H, að ákærði hafi á haustmánuðum árið 2007 farið með stúlkurnar heim til sín, en ákærði bjó að A í Ölfusi á þessum tíma að hans sögn.

Vitnið H kvað ákærða og brotaþola hafa legið uppi í rúmi í umrætt skipti og viðhaft kynferðislega tilburði, m.a. kysst. Sagði hún ákærða og brotaþola hafa verið undir sæng og hún því ekki séð hvað þau voru að aðhafast en hún kvaðst ekki hafa verið í vafa um að um kynferðislega háttsemi var að ræða. Brotaþoli sagði svo frá í síðara viðtali hennar í Barnahúsi að ákærði hefði reynt að losa belti á buxum hennar og strokið hendinni um maga hennar undir fötunum. Var framburður brotaþola trúverðugur og ljóst að hún átti mjög erfitt með að ræða þessa hluti. Þá neitaði hún því að hafa rætt þennan viðburð við O, sem hún nú býr hjá, en O kvað brotaþola hafa sagt sér að sá maður sem braut gegn henni hefði gengið alla leið. Það vildi brotaþoli, aðspurð, ekki kannast við í Barnahúsi. Með vísan til framburðar vitnisins H og brotaþola sjálfs, verður að telja sannað að ákærði hafi viðhaft þá háttsemi sem lýst er í 1. lið ákærunnar og verður hann sakfelldur fyrir hana.

Ákærði játaði sök í ákærulið 2 eins og lýst er í ákærunni en neitaði því fyrir dómi að hafa leitast við að hitta hana í kynferðislegum tilgangi. Af samskiptum ákærða og brotaþola á msn, sem rakin eru hér að ofan, er ljóst að samskipti þeirra voru af kynferðislegum toga. Um það hvort ákærði hafi leitast við að hitta brotaþola í kynferðislegum tilgangi telur dómurinn, með vísan til framlagðra gagna og gegn neitun ákærða, ekki komna fram lögfulla sönnun um að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi. Verður hann því sýknaður af því að hafa leitast við að hitta brotaþola í kynferðislegum tilgangi. Ákærði neitaði því hins vegar ekki að hafa hvatt brotaþola til þess að hitta sig en það hefði verið í þeim tilgangi að auðvelda kynni þeirra. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem hann hefur játað.

Brot ákærða samkvæmt ákærulið 1 er heimfært til 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga með síðari breytingum en til vara til 209. gr. sömu laga með síðari breytingum og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Sú háttsemi sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir nú, er talin falla undir 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga, sbr. almennar athugasemdir í greinargerð með frumvarpi sem varð að lögum nr. 40/1992 en þar segir að undir hugtakið önnur kynferðisleg áreitni en sú sem greinir í 1. mgr. 202. gr., falli ýmiss konar káf, þukl og annars konar líkamleg snerting, auk ljósmyndunar af kynferðislegum toga. Brot það sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir samkvæmt ákærulið 2, er einnig réttilega heimfært til 2. mgr. 202. gr. hgl., sbr. ofangreint.

V.

Við ákvörðun refsingar verður að líta til þess að ákærði er ellefu árum eldri en brotaþoli, auk þess sem brotaþoli var mjög ung þegar brotin áttu sér stað. Ákærða átti ekki að geta dulist að brotaþoli var barn að aldri og hafi því borið, ef hann var í einhverjum vafa, að ganga úr skugga um það. Þá ber að líta til 1., 2., 4., 6. og 7. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 við ákvörðun refsingar. Brot ákærða beindist að líkama og kynfrelsi brotaþola. Ásetningur ákærða var einbeittur eins og sjá má af áframhaldandi samskiptum hans við brotaþola af kynferðislegum toga. Loks verður að líta til þess að brotið hafði andlegar afleiðingar í för með sér fyrir brotaþola, eins og ráða má af vottorði Í-kvk-ef B-kvk-ef sálfræðings.

Samkvæmt sakavottorði ákærða gekkst hann undir sátt þann 22. janúar 2003 vegna umferðarlagabrota. Í október 2007 var ákærði dæmdur fyrir umferðarlagabrot og sviptur ökurétti í fjóra mánuði. Þann 6. nóvember 2008 var ákærði dæmdur í tólf mánaða fangelsi fyrir brot gegn 215. og 219. gr. almennra hegningalaga auk brota á umferðarlögum og sviptur ökurétti í fjóra mánuði. Ákærði fékk reynslulausn í eitt ár þann 2. september 2009 á eftirstöðvum refsingar 120 daga.

Brot þau sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir nú, framdi hann haustið 2007 og í mars 2008. Verður honum því gerður hegningarauki nú samkvæmt reglum 78. gr. almennra hegningarlaga og skal refsing nú samsvara þeirri þyngingu hegningarinnar, sem ákærða hefði verið gert, hefði brotið verið dæmt samhliða þeim dómi.

Við mat á öllu framansögðu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Ekki eru skilyrði til að skilorðsbinda dóminn.

VI.

Í málinu er gerð krafa um miskabætur að fjárhæð 700.000 krónur auk kostnaðar við að halda kröfunni fram ásamt nánar tilgreindum vöxtum.

Brotaþoli á ótvíræðan rétt til miskabóta úr hendi ákærða samkvæmt 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999. Háttsemi ákærða gagnvart brotaþola var ófyrirleitin og til þess fallin að valda brotaþola vanlíðan sem ákærði átti að gera sér grein fyrir en með háttsemi sinni braut hann gegn kynfrelsi brotaþola. Vísar lögmaður brotaþola til vottorðs Í-kvk-ef B-kvk-ef sálfræðings máli sínu til stuðnings.

Sannað er að brotaþoli varð fyrir kynferðislegri misnotkun af hendi ákærða, sem getur um ókomna framtíð valdið henni erfiðleikum. Með hliðsjón af atvikum öllum og andlegum afleiðingum háttseminnar ásamt vætti vitna og sálfræðings fyrir dómi, þykja miskabætur til hennar hæfilega ákveðnar 300.000 krónur. Í ákæru er krafist vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðbætur nr. 38/2001 frá 19. mars 2008 til 3. febrúar 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Ekki er að sjá í gögnum málsins að bótakrafan hafi verið kynnt ákærða sérstaklega fyrr en við þingfestingu málsins þann 25. júní sl. Samkvæmt 9. gr. skaðabótalaga skulu skaðabótakröfur bera dráttarvexti skv. 1. mgr. 6. gr. að liðnum mánuði frá þeim degi er kröfuhafi sannanlega lagði fram þær upplýsingar sem þörf var á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta. Dómstólar geti þó, ef sérstaklega stendur á, ákveðið annan upphafstíma dráttarvaxta. Þrátt fyrir að dagsetning á kröfubréfi brotaþola sé 3. febrúar 2009, liggur ekkert fyrir um að það hafi verið sú dagsetning sem bótakrafan kom fram hjá lögreglu en í skýrslu, sem tekin var af ákærða hjá lögreglu þann 22. apríl 2009, er ekki að sjá að bótakrafan hafi verið fram komin né kynnt ákærða, fyrr en við þingfestingu málsins sem var 25. júní 2009. Verður ákærði því dæmdur til að greiða brotaþola vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 19. mars 2008 til 25. júlí 2009 en með dráttarvöxtum samkvæmt. 9. gr., sbr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

VII.

Samkvæmt yfirliti er sakarkostnaður samtals 276.286 krónur, sem er vegna þóknunar verjanda á rannsóknarstigi, C-x-x L. B-x-x hdl., 123.504 krónur, og skipaðs réttargæslumanns á rannsóknarstigi, T-kk-ef R. S-kk-ef hdl., 152.779 krónur. Verður ákærði dæmdur til að greiða þann kostnað en þeir reikningar eru þegar greiddir af ákæruvaldinu. Þá ber að dæma ákærða til að greiða þóknun réttargæslumanns brotaþola fyrir dómi, Ó-kk-ef S-kk-ef hrl., sem er ákveðin 125.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir dómi, C-x-x L. B-x-x hdl., 161.850 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

D-kk-nf K-kk-nf, settur saksóknari, flutti mál þetta af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 563.536 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, C-x-x L. B-x-x héraðsdómslögmanns, 161.850 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Ó-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði greiði F og M fyrir hönd brotaþola miskabætur að fjárhæð 300.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 19. mars 2008 til 25. júlí 2009 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.