S-220/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 21. október 2016, höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 4. júlí 2016 á hendur ákærða, A-x-x R-x-x M-x-x, fæddum 1. júlí 1984;

„fyrir skjalafals, með því að hafa, föstudaginn 6. maí 2016, framvísað við lögreglu, í Flugstöð Leifs Eiríkssonar, í blekkingarskyni, bresku vegabréfi nr. 527661254 á nafni R-kk-nf J-kk-þgf, fd. 01.01.1982, með gildistíma frá 21.ágúst 2014 til 21. ágúst 2024 sem reyndist sviplíkt, þ.e. svokallað „look-a-like“ er ákærði kom í vegabréfaskoðun vegna flugs FI305 frá Stokkhólmi, Svíþjóð.

Telst þessi háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. “

Kröfur ákærða eru þær aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds í málinu. Til vara krefst ákærði þess að honum verði ekki gerð refsing. Til þrautavara krefst ákærði þess að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa og að refsingin verði bundin skilorði. Komi til þess að óskilorðsbundin fangelsisrefsing verði dæmd krefst ákærði þess að gæsluvarðhaldsvist hans verði dregin frá refsingunni að fullri dagatölu. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I

Að morgni föstudagsins 6. maí 2016 höfðu tollverðir afskipti af karlmanni sem framvísaði bresku vegabréfi á nafni R-x-x J-kk-þgf og flugmiða með flugi FI-305 frá Stokkhólmi. Við skoðun á ferðaskilríkjum mannsins vaknaði grunur um að maðurinn væri ekki réttur handhafi þeirra. Viðurkenndi maðurinn þá að vera ekki réttur handhafi skilríkjanna og óskaði hann í kjölfarið eftir alþjóðlegri vernd á Íslandi. Í kjölfarið var hann handtekinn vegna gruns um að hann hefði með framvísun vegabréfs, sem hann væri ekki réttmætur handhafi að, gerst sekur um refsiverða háttsemi.

Hinn handtekni, ákærði í máli þessu, upplýsti lögreglu í framhaldinu um að hans rétta nafn væri A-x-x R-x-x M-x-x og að hann væri fæddur 1. júlí 1984 í Afganistan. Ákærði skýrði lögreglu svo frá að hann hefði dvalið í Evrópu á árunum 2012 til 2014 og stundað háskólanám. Dvöl sína sagði ákærði hafa verið lögmæta, enda hefði hann haft vegabréfsáritun á Schengen-svæðinu sem gilt hefði til ársins 2014. Ákærði hefði farið af Schengen-svæðinu snemma árs 2014, þegar vegabréfsáritun hans rann út, en hann síðan komið aftur inn á svæðið í maí það sama ár með ólögmætum hætti. Ákærði hefði ferðast frá Tyrklandi til Grikklands og þaðan til Svíþjóðar þar sem hann hefði sótt um alþjóðlega vernd. Ákærða hefði verið synjað um hæli þar í landi og hefði hann þá ákveðið að ferðast til Íslands og sækja hér um hæli. Ákærði hefði þá verið búinn að dveljast í Svíþjóð í á annað ár. Vegabréf það sem ákærði hefði framvísað við komu hingað til lands hefði hann keypt af óþekktum aðila í Stokkhólmi fyrir 5.000 krónur.

II

Ákærði kom fyrir dóm við þingfestingu málsins. Aðspurður sagðist ákærði kannast við þá háttsemi sem lýst væri í ákæru lögreglustjóra en að hann neitaði allt að einu sök í málinu.

Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins bar ákærði að áður en hann kom hingað til lands hefði hann dvalist í um tvö ár í Svíþjóð. Þangað hefði hann komið frá Afganistan á árinu 2014. Tilgang fararinnar sagði ákærði hafa verið að bjarga lífi sínu. Kvað ákærði líf hans vera í hættu í Afganistan en þar stafaði honum mikil hætta af óvinveittum aðila, H-x-x að nafni, en hann væri leiðtogi hóps talibana í norðurhluta Afganistan og hefði ítök hjá stjórnvöldum landsins. Kom fram hjá ákærða að hann hefði ferðast um nokkur lönd á leið sinni til Svíþjóðar, enda hefði hann ekki haft lögleg ferðaskilríki meðferðis. Vegabréf sitt sagði ákærði vera í Afganistan.

Ákærði kvaðst hafa sótt um hæli í Svíþjóð. Hann hefði beðið þar eftir niðurstöðu í nærri tvö ár. Niðurstaða yfirvalda hefði verið sú að synja ákærða um hæli. Að þeirri niðurstöðu fenginni hefði staðið til að senda ákærða aftur til baka til Afganistan, þar sem lífi hans væri ógnað samkvæmt áðursögðu. Lögregla hefði haft samband við ákærða vegna brottvísunarinnar en ákærði þá farið í felur og leitað leiða til þess að komast annað. Í kjölfarið hefði ákærði keypt sér vegabréf það sem hann hefði framvísað við komu hingað til lands. Ákærði hefði síðan óskað eftir hæli hér á landi og um leið viðurkennt að hann væri ekki réttur handhafi vegabréfsins. Sagðist ákærði hafa komið hingað til lands í þeim tilgangi að bjarga lífi sínu.

III

Aðalkrafa ákærða um sýknu er byggð á 13. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og meginreglum um eðli máls og neyðarrétt í refsirétti, sbr. greinargerð ákærða frá 19. júlí 2016. Ákærði bendir á að samkvæmt þeim reglum geti athöfn, sem annars sé ólögmæt og refsiverð, orðið lögmæt og undanþegin refsiábyrgð á grundvelli neyðarsjónarmiða. Skilyrði sé að með lögbrotinu séu skertir miklu mun minni hagsmunir en þeir sem sakborningur sé að vernda með brotinu.

Ákærða hafi verið nauðsynlegt að ferðast á vegabréfi annars manns til Íslands þar sem hann hafi ekki haft aðgang að sínu eigin lögmæta vegabréfi. Aðstaða ákærða hafi því verið önnur en aðstaða dómfellda í máli Hæstaréttar Íslands nr. 345/2015. Ákærði bendir á að fyrir liggi ákvörðun sænskra yfirvalda um að senda hann aftur til Afganistan. Þar óttist hann um líf sitt. Telji ákærði líf sitt vera í hættu í skilningi 2. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu (MSE).

Aðstaða ákærða falli samkvæmt framansögðu bæði undir 1. og 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga. Með 2. mgr. 44. gr. hafi verið lögfest svokölluð viðbótarvernd sem tekin hafi verið inn í íslenskan rétt úr Evrópurétti með lögum nr. 115/2010, sbr. 15. gr. tilskipunar Evrópusambandsins nr. 2004/83/EB um flóttamenn. Í ákvæðinu felist að sá aðili fái stöðu flóttamanns sem sýnt geti fram á einstaklingsbundna ógn gagnvart lífi sínu eða persónu, vegna tilviljunarkennds ofbeldis (stríðs) sem ríki í heimalandi hans eða á svæði sem hann komi frá. Ákvæði 15. gr. nefndrar tilskipunar hafi í dómi Evrópudómstólsins í máli nr. C-465/07, E-x-x v. Staatssecretaris van Justice, verið túlkað með þeim hætti að ekki yrði gert að skilyrði fyrir vernd að aðili sanni að hann hafi persónulega orðið fyrir árás vegna stríðsátaka. Hæstiréttur Íslands hafi í málum nr. 86/2016 og 345/2015 lagt þetta til grundvallar niðurstöðum sínum og talið nægjanlegt að aðili kæmi frá svæði þar sem sannarlega ríkti stríð. Sú túlkun sé í samræmi við eðli máls þar sem stríð feli í sér handahófskennt ofbeldi sem á öllum stundum geti beinst að aðila persónulega án þess að hann hafi nokkuð til saka unnið. Samkvæmt öllu þessu hafi ákærði í skilningi íslenskra laga og þjóðaréttar verið í þess konar neyðaraðstöðu sem 13. gr. almennra hegningarlaga áskilji.

Af hálfu ákærða er því haldið fram að honum hafi ekki staðið önnur vægari úrræði til boða til að komast frá Svíþjóð og þannig undan yfirvofandi hættu en að verða sér úti um stolin skilríki og ferðast á þeim. Endursending ákærða hafi verið yfirvofandi og hann ekki haft tíma til þess að reyna önnur úrræði. Sú réttarvörsluaðgerð sem verið hafi yfirvofandi, þ.e. endursending ákærða, hafi ekki verið lögmæt í ljósi framangreindra gagna um ástandið í Afganistan. Ákærði hafi því verið að vernda lögmæta hagsmuni sína í skilningi 13. gr. almennra hegningarlaga þegar hann hóf ferðalag sitt á hinu falsaða skilríki og framvísaði því síðan hér á landi.

Ákærði telur jafnframt að þeir hagsmunir sem hann hafi skert með framvísun hins falsaða skilríkis hafa verið miklu mun minni en hagsmunir hans af því að bjarga lífi sínu. Ákærði hafi aldrei ætlað sér að dyljast hér á landi eða nota annað nafn en sitt eigið á þeim stað þar sem hann hafi ætlað að óska eftir hæli. Þar sem ákærði hafi ekki ætlað að viðhalda blekkingu með skilríkinu hafi réttaröryggi það sem tryggt sé með lögmætum ferðaskilríkjum ekki orðið fyrir verulegri skerðingu. Hagsmunir ríkisins í þessu tilviki teljist því miklu mun minni en hagsmunir ákærða af því að bjarga lífi sínu. Þetta þurfi að meta í hverju tilviki og annað kunni að eiga við þegar aðili ætli sér að viðhalda blekkingu á grundvelli skilríkis og ferðast um ríki. Samkvæmt þessu og öðru framansögðu séu uppfyllt skilyrði 13. gr. almennra hegningarlaga og beri dómnum því að sýkna ákærða af kröfum ákæruvaldsins.

Aðalkröfu sína reisir ákærði einnig á ólögfestum neyðarrétti sem leiði af eðli máls. Í ferðalagi ákærða hafi falist að hann kom sér frá punkti A til punktar B með því að framvísa ólöglegu skilríki í því augnamiði að bjarga lífi sínu. Sú athöfn hans hafi verið eðlislík þeim athöfnum þar sem fallist hafi verið á neyðarrétt í umferðarrétti. Lögfestar og ólögfestar neyðarréttarreglur hafi verið til frá örófi alda varðandi ferðalög manna við neyðaraðstæður og næringu þeirra á slíkum ferðum.

Til stuðnings sýknukröfu sinni vísar ákærði enn fremur til erlendra réttarreglna um neyðarrétt sem byggi á ákvæðum 31. gr. flóttamannasamningsins frá 1951 sem Ísland hafi gerst aðili að 30. nóvember 1955, sbr. auglýsingu nr. 74/1955. Vísar ákærði í þessum efnum til enskra laga frá 2004, Asylum and Immigration. Samkvæmt þeim lögum, sbr. undirlið 4 í kafla 2, sbr. c-e liði, geti aðili borið fyrir sig „ástæðuríka eða rökstudda afsökun“ fyrir því að framvísa fölsuðu skilríki eða engu skilríki og verið laus undan refsiábyrgð. Þrátt fyrir að um afsökunarástæðu sé að ræða en ekki réttlætingarástæðu verði að telja framangreindar reglur falla undir neyðarrétt sem byggi á nauðsyn og vali á milli tveggja slæmra kosta til að bjarga lögmætum hagsmunum. Ákærði telji að lögbrot innan marka þjóðríkis verði réttlætt þegar þau séu framkvæmd af hvötum sem teljist virðingarverðar í réttarvitund almennings.

Ákærði segir að í íslenskum refsirétti sé mismunað þeim flóttamönnum sem losi sig við fölsuð skilríki og þeim er framvísi slíkum skilríkjum. Ákærði bendir á að íslenska ríkið hafi mikla hagsmuni af því að flóttamenn framvísi fölsuðum eða stolnum skilríkjum, hafi þeir ferðast til landsins á þeim. Þegar horft sé til viðurlaga fyrir flóttamann sem framvísi ekki ferðaskilríkjum eigi framvísun flóttamanns á fölsuðu skilríki að vera undanþegin refsiábyrgð.

Ákærði byggir varakröfu sína um að honum verði ekki gerð refsing á 1. tölulið 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 2. mgr. sömu greinar og 32. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga, sbr. 31. gr. flóttamannasamnings Sameinuðu þjóðanna. Til frekari stuðnings kröfunni vísar ákærði til 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði bendir á að þrátt fyrir að ekki verði talið að hann hafi stöðu flóttamanns í skilningi 1. gr. flóttamannasamningsins og 1. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002, þá falli aðstaða hans undir hugtakið viðbótarvernd í 2. mgr. 44. gr. sömu laga. Ákærði hafi persónulega orðið fyrir árásum talibana og í heimalandi hans ríki stríð. Stríðsástandið eitt og sér nægi til þess að ákærði hljóti stöðu flóttamanns, enda hljóti heimfærsla hans undir hugtakið flóttamaður í skilningi 31. gr. flóttamannasamningsins að fara eftir 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga.

Varðandi sönnunarbyrðina fyrir því að ákærði falli undir 2. mgr. 44. gr. laga 96/2002 bendi ákærði á að Hæstiréttur Íslands hafi ekki lagt sönnunarbyrði á aðila sem komi frá stríðshrjáðu landi fyrir því að hann uppfylli skilyrði greinarinnar. Einnig verði til þess að líta að samþykkt hafi verið á Alþingi ný lög um útlendinga nr. 80/2016. Með lögunum, sbr. 32. gr. þeirra, verði 31. gr. flóttamannasamningsins lögfest með ákveðnum breytingum. Samkvæmt ákvæðinu skuli þeim ekki refsað sem komi frá landsvæði þar sem hann hafi ástæðu til að óttast ofsóknir í skilningi 37. og 38. gr. laganna. Vísar ákærði til þess að 2. mgr. 37. gr. samsvari 2. mgr. 44. gr. núgildandi laga um útlendinga. Þá komi í síðasta málslið 32. gr. laga nr. 80/2016 fram hagstæð sönnunarregla sem kveði á um að allan vafa skuli túlka aðila í hag sem telji sig falla undir greinina. Evrópudómstólinn og Hæstiréttur Íslands beiti nú þegar þessari sönnunarreglu og hafi dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu verið að færast í sömu átt. Efri deild hans hafi í nýlegum dómi réttarins í máli nr. 43611/11, F.G. gegn Svíþjóð, lagt þá byrði á sænska ríkið að sýna fram á að aðila stafaði ekki ógn af því að vera endursendur til svæðis þar sem raunhæf ástæða var til að ætla að hann yrði ofsóttur vegna trúar sinnar. Hinar nýju íslensku lagareglur séu í anda þeirra breytinga sem séu að verða á dómaframkvæmd í Evrópu á sviði flóttamannaréttar, sbr. sératkvæði tveggja dómara í máli neðri deildar Mannréttindadómstóls Evrópu í máli nr. 59166/12, J.K. og aðrir gegn Svíþjóð, sem nú hafi verið áfrýjað til efri deildar.

Samkvæmt öllu framansögðu verði að telja ákærða hafa stöðu flóttamanns enda raunhæf ástæða til að ætla að hann muni verða fyrir ofsóknum í skilningi 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 og 31. gr. flóttamannasamningsins, svo sem túlka beri hana til samræmis við íslenskan rétt.

Ákærði telur sig uppfylla þau fjögur skilyrði sem ákvæði 31. gr. flóttasamningsins geri fyrir refsibrottfalli. Koma hans hingað til lands falli undir hugtakið að koma beint frá landi þar sem lífi sé ógnað. Sænsk yfirvöld hafi ætlað að senda ákærða aftur til Afganistan. Hann hafi ekki fengið vernd í Svíþjóð og verið tilneyddur að leita verndar annars staðar. Þá hafi hann ekki gert teljandi hlé á ferð sinni eftir að ljóst var að Svíþjóð myndi ekki veita honum vernd. Ekki eigi að túlka ákvæði 1. mgr. 31. gr. flóttamannasamningsins eftir orðanna hljóðan heldur eftir þeim markmiðum sem legið hafi til grundvallar setningar þess. Hugtakið að „koma beint frá landi“ eigi því ávallt við þegar flóttamanni hafi með lögum eða í raun verið gert ókleift að öðlast hæli eða vernd í fyrri ríkjum sem hann hafi komið til. Þá sé enn fremur ekki hægt að afmarka skýrlega hvað felist í „ekki teljandi hlé á för“ nema einnig sé horft til þess hvort hælisleitandi hafi hlotið vernd eða ekki.

Ákærði uppfylli skilyrðið um að „frelsi eða lífi sé ógnað“, enda sé stríð í föðurlandi hans, en þangað kunni hann að vera sendur aftur verði hann sendur frá Íslandi. Dvöl ákærða í Svíþjóð geti ekki orðið til þess að hann glati rétti sínum til verndar gegn refsingu á grundvelli 31. gr. flóttamannasamningsins. Þá hafi ákærði „tafarlaust gefið sig fram við yfirvöld“ í skilningi 1. mgr. 31. gr. samningsins, enda sé skilyrðið túlkað rúmt og flóttamanni gefinn nokkur tími eftir að hann kemur inn á yfirráðasvæði ríkis til að gefa sig fram. Ótækt og rangt sé að túlka hugtakið „tafarlaust“ þannig að handtaka eða framvísun ólögmæts skjals áður en óskað sé hælis valdi því að hælisleitandi falli ekki lengur undir ákvæðið, sbr. dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 86/2016 og 345/2015.

Að lokum bendir ákærði á að hann hafi haft gildar ástæður fyrir komu sinni til Íslands. Sænsk yfirvöld hafi ætlað að senda hann til baka til Afganistan þar sem lífi hans sé hætta búin.

Verði ákærði ekki sýknaður á grundvelli 13. gr. almennra hegningarlaga sökum þess að hann hafi gengið lengra en ákvæðið heimilaði honum með framvísun skilríkisins leiði af 1. tölulið 1. mgr., sbr. 2. mgr., 74. gr. sömu laga, 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 og 1. mgr. 31. gr. flóttamannasamningsins að ekki eigi að gera gera honum refsingu. Þá hafi ákærði sætt gæsluvarðhaldi í nokkra daga án þess að rannsókn krefðist þess sem virða eigi honum til refsilækkunar eða refsibrottfalls.

Að lokum er varakrafa ákærða á því reist að hann hafi ekki vitað að það að framvísa hinu falsaða skjali væri lögbrot á Íslandi, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Þá hafi aðstæður ákærða verið með þeim hætti að hann hafi neyðst til þess að fremja lögbrotið. Refsing hans eigi því að falla brott á grundvelli 6. töluliðar 1. mgr. 74. gr., sbr. 2. mgr. sömu greinar.

Ákærði reisir þrautavarakröfu sína um vægustu refsingu sem lög leyfa á sömu málsástæðum og aðal- og varakröfur. Varðandi þrautavarakröfuna vísar ákærði þó sérstaklega til 6. töluliðar 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Kröfu um skilorðsbindingu refsingar styðji ákærði við breytt réttarviðhorf til skjalabrota er lúti að flótta manna á milli landa, sbr. dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 345/2015 og 86/2016 og laga nr. 80/2016.

Um frádrátt gæsluvarðhaldsvistar frá dæmdri refsingu vísar ákærði til 76. gr. almennra hegningarlaga.

IV

Upplýst er í málinu samkvæmt framburði ákærða og framlögðum rannsóknargögnum að föstudaginn 6. maí 2016 framvísaði ákærði við lögreglu í Flugstöð Leifs Eiríkssonar, í blekkingarskyni, bresku vegabréfi nr. [...] á nafni R-x-x J-kk-þgf, fæddum 1. janúar 1982, er ákærði kom í vegabréfaskoðun vegna flugs FI305 frá Stokkhólmi í Svíþjóð.

Samkvæmt 1. mgr. 31. gr. alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna, sem íslenska ríkið gerðist aðili að 30. nóvember 1955, sbr. auglýsingu nr. 74/1955, skulu aðildarríkin ekki beita refsingu gagnvart flóttamönnum vegna ólöglegrar komu þeirra til landsins ef þeir koma beint frá landi, þar sem lífi þeirra eða frelsi var ógnað, enda gefi þeir sig tafarlaust fram við stjórnvöld og beri fram gildar ástæður fyrir ólöglegri komu sinni. Samningurinn hefur ekki lagagildi hér á landi og getur þetta ákvæði hans því þegar af þeirri ástæðu ekki leitt til sýknu ákærða.

Fyrir liggur að ákærði kom hingað til lands frá Svíþjóð þar sem hann hafði dvalist í á annað ár. Þá er upplýst að með ákvörðun Útlendingastofnunar var hælisumsókn ákærða hér á landi hafnað og kveðið á um endursendingu hans til Svíþjóðar. Í málinu liggja frammi gögn sem sýna að áður hafði ákærði sótt um hæli í Svíþjóð en umsókn hans verið synjað. Af niðurstöðu stjórnsýsludómstólsins í Malmö verður ráðið að umsókn ákærða hafi fengið efnislega meðferð og að dómstóllinn hafi meðal annars komist að þeirri niðurstöðu að ákærði hafi ekki vísað til neins sem snerti heilsufar hans, aðlögun hans í Svíþjóð eða ástandið í heimalandinu sem væri þess eðlis að ástæða væri til að veita honum dvalarleyfi af mannúðarástæðum. Að þessu virtu verður ekki séð að ákærða hafi borið nauðsyn til að fremja þann verknað, sem lýst er í ákæru, til að vernda lögmæta hagsmuni sína fyrir yfirvofandi hættu, sbr. 13. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu gættu verður heldur ekki talið að ákærði geti byggt rétt í málinu á öðrum þeim neyðarréttarreglum, innlendum og erlendum, skráðum og óskráðum, sem hann hefur vísað til. Samkvæmt því og öðru framangreindu verður ákærði því sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Af hálfu ákærða er þess krafist, verði hann sakfelldur, að honum verði ekki gerð refsing fyrir háttsemi sína, þar sem hann sé flóttamaður í skilningi 1. mgr. 31. gr. alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna. Samkvæmt ákvæðinu skulu aðildarríkin ekki beita refsingu gagnvart flóttamönnum vegna ólöglegrar komu þeirra til landsins ef þeir koma beint frá landi, þar sem lífi þeirra eða frelsi var ógnað, enda gefi þeir sig tafarlaust fram við stjórnvöld og beri fram gildar ástæður fyrir ólöglegri komu sinni. Nefndur alþjóðasamningur hefur ekki lagagildi hér á landi og getur 1. mgr. 31. gr. samningsins því ekki, svo sem áður var getið, leitt til sýknu þeirra sem sakaðir eru um refsiverða háttsemi. Við ákvörðun refsingar kann þó, ef við á, að vera unnt að taka tillit til samningsins, í ljósi þeirrar meginreglu íslensks réttar að leitast skuli við að skýra lög til samræmis við þjóðréttarskuldbindingar ríkisins.

Upplýst er í málinu að ákærði dvaldist í Evrópu á árunum 2012 til 2014 og stundaði háskólanám. Ákærði mun hafa yfirgefið Schengen-svæðið snemma árs 2014, þegar vegabréfsáritun hans rann út, en síðan komið aftur inn á svæðið í maí það sama ár með ólögmætum hætti. Ákærði ferðaðist frá Tyrklandi til Grikklands og þaðan til Svíþjóðar þar sem hann sótti um alþjóðlega vernd. Samkvæmt áðursögðu var ákærða synjað um hæli þar í landi og ákvað hann þá að ferðast til Íslands og sækja hér um hæli. Var ákærði þá búinn að dveljast í Svíþjóð í á annað ár samkvæmt áðursögðu. Í ljósi þessa verður ekki talið að leitt hafi verið að því líkum að staða ákærða sé slík sem frá greinir í 1. mgr. 31. gr. alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna, þannig að leiða eigi til refsileysis að íslenskum rétti. Þá verður heldur ekki talið að því virtu sem fyrr var rakið að sýnt hafi verið fram á það í málinu að ákvæði 2. mgr. 44. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga geti átt við um ákærða. Hann hefur því unnið sér til refsingar.

Ákærði hefur verið samvinnuþýður í málinu, hvort tveggja á rannsóknarstigi og fyrir dómi, og er það virt honum til málsbóta. Þá nýtur engra gagna við um að ákærði hafi áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Að þessu gættu og með hliðsjón af dómaframkvæmd þykir refsing ákærða réttilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Með vísan til þess sem þó liggur fyrir um aðstæður ákærða og þeirra breyttu réttarviðhorfa sem dómurinn telur endurspeglast í setningu laga nr. 80/2016 um útlendinga, sem gildi taka 1. janúar 2017, og dómum Hæstaréttar Íslands í málum nr. 345/2015 og 86/2016, þykir mega binda refsingu ákærða skilorði, með þeim hætti sem nánar greinir í dómsorði.

Komi til fullnustu refsingar ákærða skal draga frá refsingunni gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 6. maí 2016 til 10. maí 2016 að fullri dagatölu.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 218. gr. laga nr. 88/2008, verður ákærði dæmdur til þess að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hdl., vegna starfa verjandans á rannsóknarstigi og eftir höfðun málsins hér fyrir dómi. Ákærði greiði einnig útlagðan ferðakostnað verjanda. Annan sakarkostnað leiddi ekki af rannsókn og rekstri málsins.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A-x-x R-x-x M-x-x, fæddur 1. júlí 1984, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hdl., 368.280 krónur, og útlagðan ferðakostnað lögmannsins, 16.368 krónur.

K-kk-nf H-kk-nf