S-1866/2023

Mál þetta var þingfest 21. júlí 2023 og dómtekið 21. ágúst. Málið höfðaði Héraðssaksóknari með ákæru útgefinni 12. júlí 2023 á hendur ákærðu, A-x-x M-x-x S-x-x M-x-x, fæddum [...]og L-x-x L-x-x L-x-x V-x-x, fæddri [...], fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 23. apríl 2023, í félagi, flutt til landsins samtals 1.338,84 grömm af kókaíni, sem hafði 86- 89% styrkleika, ætluðu til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni, en fíkniefnin fluttu ákærðu innvortis til Íslands með flugi [...] frá Madrid á Spáni til Keflavíkurflugvallar; ákærði A-x-x samtals 590,62 grömm í 62 pakkningum og ákærða L-x-x samtals 748,22 grömm í 78 pakkningum.

Er háttsemin talin varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og þess krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er krafist upptöku á haldlögðum fíkniefnum, samtals 1.338,84 grömmum af kókaíni, með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

Við þingfestingu málsins játuðu ákærðu sök að því leyti að þau gengust hvort fyrir sig við því að hafa greint sinn og með tilgreindum hætti flutt til landsins kókaín með 86- 89% styrkleika; ákærði A-x-x samtals 590,62 grömm í 62 pakkningum og ákærða L-x-x samtals 748,22 grömm í 78 pakkningum. Ákærðu samþykktu hvort fyrir sig upptökukröfu ákæruvaldsins. Þau þvertóku hins vegar fyrir að um samverknað hafi verið að ræða, neituðu að því leyti sök og sætir málið aðalmeðferð um þetta ágreiningsefni.

Ákærðu krefjast sýknu af ákæru fyrir samverknað og að á þeim grunni verði þeim gerð vægasta refsing sem lög leyfa að frádregnu gæsluvarðhaldi frá 23. apríl 2023. Verjendur ákærðu krefjast málsvarnarlauna sér til handa. Á aðalmeðferðardegi breytti ákæruvaldið tilgreiningu á styrkleika haldlagðs kókaíns samkvæmt ákæru þannig að í stað „86- 89% styrkleika“ skuli í ákæru standa „76- 79% styrkleika“. Verður við þetta miðað í málinu.

I. - Lögreglurannsókn máls.

1.

Ákærðu eru ríkisborgarar [...] og komu til Íslands aðfaranótt sunnudagsins 23. apríl sl. með flugi [...] frá Madrid. Þau stigu frá borði í sitt hvoru lagi við komuhlið [...]og voru hvort fyrir sig stöðvuð af landamæravörðum til skoðunar á vegabréfum. Grunur vaknaði um að ákærðu væru búin að dvelja innan Schengensvæðisins lengur en þau höfðu heimild til og voru ákærðu því færð á varðstofu lögreglu. Þar voru ákærðu beðin um staðfestingu á gististað hér á landi og hvenær þau ættu pantað flug úr landi og kom þá í ljós að bæði höfðu bókaða gistingu á R13 - A Townhouse Hotel og áttu bókað flug með Icelandair til Zürich 26. apríl. Frá Icelandair fengust þær upplýsingar að flugmiðar ákærðu hefðu verið ógiltir þar sem greiðsla hefði ekki borist. Aðspurð kváðust ákærðu ekki þekkja neitt til hvors annars. Þau voru handtekin í þágu rannsóknar máls og samþykktu röntgenmyndatöku vegna gruns um að þau bæru fíkniefni innvortis. Í kjölfarið skiluðu ákærðu frá sér þeim kókaínpakkningum sem greinir í ákæru. Pakkningarnar eiga sammerkt að þær eru vafðar í þunnt, blátt og glært plast og utan um hverja pakkningu er vafið glært límband. Er í málinu hvorki deilt um fjölda pakkninga né styrkleika mælds kókaíns (76- 79%). Ákærðu voru úrskurðuð í gæsluvarðhald 23. apríl og hafa verið í haldi síðan.

2.

Ákærðu heimiluðu rannsókn á innihaldi farsíma sinna. Í ljós kom að ákærðu höfðu verið í samskiptum á Whats App á tímabilinu 10. janúar til 22. apríl 2023, að laugardaginn 22. apríl áframsendi ákærða L-x-x mynd af brottfararspjaldi ákærða A-x-x í farsíma hans, að sama dag klukkan 17:56 sendi ákærði A-x-x ákærðu L-x-x skilaboð á spænsku „ertu búin“ og var svarað með „20“, að strax í framhaldi spurði ákærða L-x-x á spænsku „ert þú búinn“ og var svarað af ákærða A-x-x „mig vantar 25“. Þá kom í ljós að ákærðu höfðu hringt hvort í annað í 25 skipti á tímabilinu 2.- 22. apríl. Ennfremur, að ákærði A-x-x var í Whatsapp samskiptum við „T-x-x“ á tímabilinu 20. mars til 23. apríl 2023, að laugardaginn 22. apríl áframsendi T-x-x hótelbókun á R13 hótel á tilgreint netfang og að sama dag móttók ákærði jafnframt átta símtöl frá T-x-x.

Ofangreindu til staðfestu liggur skýrsla A sérfræðings hjá Lögreglustjóranum á [...], sem hún staðfesti fyrir dómi.

3.

Ákærði A-x-x gaf tvær skýrslur hjá lögreglu; 23. og 28. apríl sl. Verður nú greint frá því helsta sem þá kom fram.

3.1.

Við fyrri skýrslugjöf kvaðst ákærði vera hælisleitandi frá [...], búsettur í Madrid til 15 mánaða, biði þar eftir að vera vísað úr landi og hann því borið fíkniefni til Íslands til að afla fjár til að greiða einhverjum á Spáni til að veita honum hæli. Ákærði sagði Íslandsferðina hafa verið ákveðna að morgni laugardagsins 22. apríl, „J-x-x“ kunningi hans þá farið með hann í einbýlishús í miðbæ Madrid, kynnt hann fyrir hvítum manni um fertugt, sá látið ákærða fá efnin í tilbúnum pakkningum og lofað honum 2.000 evru greiðslu fyrir að flytja þau til Íslands. Ákærði kvaðst hafa vitað að um kókaín væri að ræða, hann gleypt 62 pakkningar og taldi heildarþyngd efnanna um 620 grömm. Ákærði kvað hvíta manninn hafa greitt fyrir flugmiða til Íslands og sá sent ákærða mynd gegnum Whats App af flugmiðanum og hótelbókun hér á landi. Jafnframt hafi ákærði fengið 380 evrur í farareyri, átt að gista hér í 4- 5 nætur, bíða eftir að fíkniefnin yrðu sótt og halda síðan af landi brott, en ekki hafi verið búið að greiða fyrir flugmiðann héðan. Ákærði kvaðst hafa verið einn á ferð og ekki þekkja neinn á Íslandi.

3.2.

Við seinni skýrslugjöf kvað ákærði J-x-x kunningja sinn fyrst hafa boðið sér þessa „vinnu“ að morgni laugardagsins 22. apríl, J-x-x og hvíti maðurinn látið hann hafa efnin fyrir hádegi samadag og ákærða verið sagt að hann ætti að fljúga til Íslands um kvöldið. Aðspurður hve lengi ákærði hafi þekkt J-x-x kvaðst hann hafa kynnst manninum þennan sama dag. Aðspurður um meðákærðu L-x-x kvaðst ákærði vera búinn að þekkja hana í fimm mánuði, sagði þau spjalla saman á Whats App, hafa borðað saman og spilað blak. Þau hafi ekki ferðast saman til Íslands, en ákærði séð meðákærðu á flugvellinum. Borin var undir ákærða frásögn meðákærðu um að þau hafi ferðast saman til Íslands. Hann kvað þetta ekki rétt, en sagði að meðákærðu gæti mögulega hafa verið sagt að þau væru að ferðast saman. Aðspurður hver hafi sent honum upplýsingar um flugmiða og gistingu hér á landi sagði ákærði það hafa verið J-x-x. Aðspurður um „Tito“ sagði ákærði að það væri vinur hans. Aðspurður af hverju T-x-x hafi sent ákærða upplýsingar um flug og gistingu kvaðst ákærði hafa sent T-x-x þær upplýsingar, þannig að ef þær myndu týnast gæti ákærði endurheimt þær gegnum T-x-x. Hann hafi sent T-x-x umræddar upplýsingar sama dag og ferðin var farin. Nánar aðspurður um einbýlishúsið í Madrid þar sem efnin voru afhent sagði ákærði þetta vera lítið hús með einu svefnherbergi, lítilli stofu, eldhúsi og baðherbergi og húsið fátæklega búið húsgögnum.

4.

Ákærða L-x-x gaf tvær skýrslur hjá lögreglu; 23. og 28. apríl sl. Verður nú greint frá því helsta sem þá kom fram.

4.1.

Við fyrri skýrslugjöf kvaðst ákærða vera hælisleitandi frá [...], búsett í Madrid til níu mánaða, biði þar eftir afgreiðslu á hælisumsókn sinni, hún verið fjárþurfi og því samþykkt að bera fíkniefni til Íslands. Ákærða kvaðst hafa fengið efnin afhent um hádegisbil laugardaginn 22. apríl og verið sagt að hún flygi til Íslands um kvöldið. Hún kvaðst vita að um kókaín væri að ræða og hún kyngt 78 pakkningum sem hver um sig hafi átt að vigta um 10 grömm. Hún kvaðst hvorki vilja tjá sig um hvar í Madrid hún hafi móttekið efnin né heldur hver hafi afhent henni þau og bar fyrir sig áhyggjur af 14 ára dóttur og veikri móður í [...]. Ákærða kvaðst hafa fengið senda mynd af hótelbókun hér á landi gegnum Whats App, verið sagt að fara á það hótel og bíða þess að fíkniefnin yrðu sótt. Einnig hafi hún fengið senda mynd af flugmiðanum til Íslands. Ákærða hafi fengið 250 evrur til að halda sér uppi hér á landi og átt að fljúga héðan 26. apríl. Þá hafi henni verið lofuð 30 evru greiðsla fyrir hverja gleypta pakkningu. Ákærða nefndi tvo menn í þessu sambandi, sagðist ekki vilja tjá sig frekar um þá og ekki vita hvor þeirra greiddi fyrir flugmiðann til Íslands. Þá vildi hún ekki tjá sig um hvort meðákærði A-x-x hafi ferðast með henni til Íslands.

4.2.

Við seinni skýrslugjöf vildi ákærða hvorki tjá sig um hvenær fyrst hefði komið til tals að hún flytti fíkniefni til landsins né heldur hver hafi komið að máli við hana og hvort einhver hafi ferðast með henni til Íslands. Aðspurð hvort hún þekkti meðákærða A-x-x vildi ákærða í fyrstu ekki svara því, en kannaðist svo við að þekkja meðákærða og hafa kynnst honum átta mánuðum áður. Hún hafi kynnst honum gegnum frænku sína, sem ákærða bjó þá hjá og hafi meðákærði einnig fengið að búa þar um tíma. Í framhaldi kvaðst ákærða hafa ferðast til Íslands með meðákærða, en vildi ekki ræða það frekar af ótta um velferð fjölskyldu sinnar. Í kjölfarið kvaðst hún hafa móttekið fíkniefnin í íbúð í Madrid, meðákærði verið með henni, þau farið þangað saman með lest á laugardeginum og rætt um ferðalagið til Íslands. Efnin hafi þau fengið afhent í poka og taldi ákærða að hún og meðákærði hafi fengið jafn margar pakkningar til að gleypa. Ákærða kvað tvo menn frá Dóminíska lýðveldinu hafa fengið hana til fararinnar, þeir fyrst komið að máli við hana á mánudeginum eða miðvikudeginum á undan, síðan hringt í hana á fimmtudeginum og ferðin verið ákveðin. Hún kvaðst ekki vita hvenær og hvernig sömu menn hafi nálgast meðákærða og fengið hann til fararinnar. Nánar aðspurð um tengslin við meðákærða kvað hún þau vera saman í Whats App hópi, vera vinir og hafa eldað og borðað saman. Aðspurð um íbúðina í Madrid kvað ákærða þetta vera tveggja herbergja íbúð sem væri fátæklega búin húsgögnum og hafi virst sem enginn byggi þar.

I I. - Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi.

1.

Ákærði A-x-x greindi frá því við aðalmeðferð máls að hann hefði verið í erfiðri stöðu sem hælisleitandi á Spáni, ekki mátt vinna án tilskilinna leyfa og gagna og hann því samþykkt að bera kókaín til Íslands til að afla fjár til að greiða fyrir nauðsynleg gögn. Ákærði kvað tvo menn, sem hann þekkti lítið, hafa beðið hann að flytja fíkniefni til Íslands og þeir nálgast hann í þessu skyni nokkrum dögum áður en ferðin var farin. Þann dag, þ. e. laugardaginn 22. apríl, fyrir hádegi, hafi ákærði sótt kókaínpakkningar í hús í Madrid, farið með þær heim til sín og kyngt þeim þar. Að því loknu hafi ákærði tekið leigubíl út á flugvöll, ferðast þangað einn og átt að fá 2.000 evrur fyrir fíkniefnaburðinn. Að sögn ákærða móttók hann 800 grömm af kókaíni í þar til gerðum pakkningum, átti að gleypa þær allar, en gat ekki og skildi afganginn eftir á heimili sínu. Ákærði kvaðst ekki vita hver greiddi flugmiðann til Íslands, hann fengið miðann sendan gegnum farsíma ásamt hótelbókun, hann ekki vitað hve lengi hann ætti að dvelja hér á landi og verið sagt að hann fengi sendan flugmiða úr landi þegar verkefnið væri búið.

Ákærði dró ekki dul á að hann og meðákærða L-x-x væru vinir og sagði þau á tímabili hafa búið á sama stað. Hann kvaðst ekki hafa vitað að meðákærða færi í sama flug og hann frá Madrid og fyrst hafa séð hana eftir komu vélarinnar til Keflavíkur. Hann hafi orðið hissa á að sjá hana í flugstöðinni, en ekki heilsað henni eða reynt að ræða við hana og þau engin samskipti áður átt vegna ferðar hvors fyrir sig til Íslands.

Borinn var undir ákærða sá framburður hans hjá lögreglu að kunningi hans hefði fengið hann til Íslandsferðarinnar sama dag og efnin voru afhent. Hann sagði þá frásögn ekki rétta, kvaðst hafa verið hræddur á þeim tíma, ekki treyst yfirvöldum og því ekki sagt að öllu leyti satt frá. Hið rétta væri að Íslandsferðin hafi verið ákveðin 2- 3 dögum áður en ferðin var farin. Í framhaldi var ákærði inntur eftir ástæðu þess að meðákærða L-x-x áframsendi honum 22. apríl sl. mynd af brottfararspjaldi hans til Íslands og kvaðst ákærði hvorki muna hvort svo hafi verið né af hvaða ástæðu. Í kjölfarið voru borin undir ákærða textaskilaboðin milli hans og meðákærðu, sem frá greinir í kafla I.- 2., um hvort þau væru „búin“ og uppgefnar tölur í því sambandi og kvaðst ákærði hvorki muna um hvað sú umræða snerist né heldur hvaða merkingu uppgefnar tölur höfðu. Aðspurður hvort hann og meðákærða hafi verið að tala um gleyptar fíkniefnapakkningar svaraði ákærði því til að hann hafi farið á tiltekinn stað til að sækja fíkniefni, meðákærða þá verið á sama stað, ákærði ekki vitað af hverju hún væri þar stödd og hann ekki muna af hverju hann sendi henni textaskilaboð um einhverjar tölur.

2.

Ákærða L-x-x greindi frá því við aðalmeðferð máls að hún hefði búið við erfiða stöðu á Spáni, sárvantað peninga og því fallist á að flytja fíkniefni til Íslands. Hún sagði einstaklinga hafa nálgast hana í þessu skyni um viku áður og vildi ekki greina frá því hverjir það voru eða hvort hún þekkti þá. Efnin hafi hún fengið afhent í íbúð í Madrid um hádegisbil laugardaginn 22. apríl sl., hún gleypt þær pakkningar sem hún gat á staðnum, en skilið aðrar eftir. Hún kvaðst ekki vilja svara því hverjir voru staddir í íbúðinni, en þegar hún hafði lokið sínu hlutverki hafi hún farið með leigubíl út á flugvöll. Ákærða kvaðst hvorki vilja svara því hvort hún hafi verið ein í leigubílnum, né heldur hvort meðákærði A-x-x hafi farið með henni í íbúðina þar sem hún gleypti fíkniefnin. Hún sagði meðákærða þó hafa verið staddan í þeirri íbúð, þau hist þar, fengið sitt hvorn kókaínpakkann í hendur og ekki annað hægt en að vita að meðákærði hafi líka verið að móttaka fíkniefni til að gleypa. Hún kvaðst ekki hafa vitað að meðákærði myndi ferðast með sömu flugvél og hún til Íslands og þau aldrei rætt það sín í milli, en tengiliður hennar þó sagt að meðákærði myndi ferðast með henni. Eftir að hafa hitt meðákærða í umræddri íbúð hafi hún ekki séð hann aftur fyrr en eftir lendingu á Keflavíkurflugvelli. Ákærða bar í framhaldi að það hafi ekki verið hugmynd þeirra að ferðast saman til Íslands og þau aldrei rætt þetta áður en ferðin hófst, hún þó vitað að meðákærði væri á leið þangað sama dag, en ekki að þau myndu ferðast með sömu vél. Ákærða þvertók fyrir að meðákærði hafi komið henni í samband við „þetta fólk“ sem fékk hana til verksins og kvaðst ekki hafa tengt fólkið við meðákærða. Fólkið hafi sent ákærðu upplýsingar um flug hennar og hótel á Íslandi, ekkert látið uppi um hver myndi sækja fíkniefnin eða hvernig og hún aðeins átt að fá greitt fyrir það magn fíkniefna sem hún bæri sjálf til landsins.

Borinn var undir ákærðu sá framburður hennar hjá lögreglu að hún og meðákærði hafi ferðast saman með lest að íbúðinni í Madrid laugardaginn 22. apríl og á leiðinni rætt um Íslandsferðina. Ákærða játti rétt að þau hafi tekið saman lest að umræddri íbúð, en sagði þau ekki hafa rætt um Íslandsferð á leiðinni. Hins vegar hafi ákærðu fyrr um daginn verið sagt að meðákærði væri á leið til Íslands og hún þess vegna haft samband við hann og þau ferðast með sömu lest. Aðspurð um ástæðu þess að hún áframsendi meðákærða sama dag brottfararspjald hans til Íslands sagði ákærða fólkið hafa fyrir mistök sent henni brottfararspjald meðákærða og hún framsent það án þess að skoða flugnúmer eða aðrar upplýsingar á spjaldinu. Í kjölfarið voru borin undir ákærðu textaskilaboðin milli hennar og meðákærða, sem frá greinir í kafla I.- 2., um hvort þau væru „búin“ og uppgefnar tölur í því sambandi og svaraði ákærða því til að þau hafi verið stödd í sömu íbúð, meðákærði síðan farið eitthvert annað til að kyngja sínum pakkningum og þau spurt hvort annað hvernig gengi að kyngja pakkningunum.

3.

Auk A sérfræðings, sem áður greinir, komu fyrir dóminn lögreglumaður sá er gerði frumskýrslur vegna málsins og B sérfræðingur hjá Lögreglustjóranum [...] sem kom að rannsókn á haldlögðu kókaíni. Fram kom í vætti lögreglumannsins að hann hafi haft eftir öðrum lögreglumönnum að ákærðu hafi á vettvangi 23. apríl sl. ekki sagst þekkja til hvors annars. Þá kom fram í vætti B að þótt haldlagðar pakkningar úr iðrum ákærðu beggja hafi verið mjög áþekkar í lit og umbúnaði, væru þær svipaðar og í öðrum sambærilegum málum og hafi engin greining farið fram á því hvort um nákvæmlega eins umbúðir og frágang fíkniefna væri að ræða.

III. - Málatilbúnaður ákæruvaldsins og ákærðu.

1.

Af hálfu ákæruvaldsins er á því byggt að ákærðu A-x-x og L-x-x hafi komið til Íslands með sama flugi frá Madrid, átt bókaða gistingu á sama hóteli og átt pantað flug héðan með sama flugi Icelandair til Zürich. Þau hafi farið saman í lest að íbúð eða húsi í Madrid, vitandi að þau væri bæði á leið til Íslands sama dag, móttekið þar sama magn af kókaínpakkningum til að gleypa og flytja hingað til lands í ágóðaskyni og í kjölfarið skipst á skilaboðum um hvernig gengi að gleypa pakkningarnar. Í fyrstu hafi ákærðu ekki viljað kannast við að þekkja hvort annað, ákærði A-x-x verið reikull í frásögn um hvenær hann var fenginn til Íslandsferðarinnar og ákærða L-x-x fyrir dómi verið loðin í svörum um samskipti hennar og meðákærða daginn sem ferðin var farin. Að öllu virtu verði að telja ótrúverðugt að ákærðu hafi ekki vitað um ferð hvors annars með sömu vél frá Madrid til Íslands og að þar hafi tilviljun ráðið för. Þvert á móti verði að teljast sannað að ákærðu hafi vitað um ferðalag hvors annars, þau sameinast um burð á haldlögðum 1.338,84 grömmum af kókaíni og teljist þannig samverkamenn í skilningi refsiréttar og mikilvægir aðalmenn í því broti sem ákært er fyrir, óháð annarri skipulagningu brotsins.

2.

Af hálfu ákærðu er byggt á eftirfarandi sjónarmiðum. Í fyrsta lagi telja ákærðu að sú staðreynd að þau hafi ferðast með sama flugi til Íslands, átt hér bókaða gistingu á sama hóteli og átt að halda héðan með sömu flugvél feli ekki í sér sönnun þess að þau hafi sammælst um brot, heldur þvert á móti að þau séu skotspónn sömu einstaklinga, sem skipulögðu ferð beggja til Íslands og hagnýttu sér örbirgð þeirra sem hælisleitenda til að fá þau til fararinnar í sitt hvoru lagi. Þá hafi hvorugt ákærðu stuðlað að Íslandsferð hins, engin fyrirmæli gefið hvort öðru um undirbúning eða tilhögun ferðar og hvað tæki hér við og ákærðu ekki einasta vitað að þau myndu ferðast með sömu vél til landsins. Í þriðja lagi hafi ákærðu verið lofað ólíkum greiðslum fyrir burð á fíkniefnum og þær greiðslur tekið mið af því kókaínmagni sem þau gleyptu og fluttu í sitt hvoru lagi. Þannig séu engin haldbær tengsl milli brots ákærðu hvors fyrir sig og ósannað að þau hafi sammælst um flutning á 1.338,84 grömmum af kókaíni til Íslands. Beri hér að virða allan skynsamlegan vafa ákærðu í hag og sýkna þau af ákæru fyrir samverknað, enda eina tenging þeirra sú að þau voru bágstaddir hælisleitendur frá [...], búsettir í Madrid, hlýddu fyrirskipunum annarra og voru strengjabrúður í höndum þeirra. Að öllu gættu beri því aðeins að refsa ákærðu fyrir það magn kókaíns sem þau fluttu hvort fyrir sig til landsins.

IV. - Niðurstöður dómsins.

1.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærðu A-x-x og L-x-x atvik sem telja má þeim í óhag á ákæruvaldinu og verða ákærðu því aðeins sakfelld að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laganna gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

2.

Ákærðu hafa fyrir dómi játað sök samkvæmt ákæru að því leyti að þau hafi hvort fyrir sig, greint sinn og með tilgreindum hætti, flutt til Íslands kókaín með 76- 79% styrkleika, ætluðu til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni; ákærði A-x-x 590,62 grömm í 62 pakkningum og ákærða L-x-x 748,22 grömm í 78 pakkningum. Fær sá framburður ákærðu stoð í rannsóknargögnum máls. Eru ákærðu þannig hvort fyrir sig sönn að játaðri háttsemi og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru samkvæmt 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Eftir stendur hvort ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærðu hafi „í félagi“ flutt samtals 1.338,84 grömm af kókaíni hingað til lands, svo sem þeim er gefið að sök í ákæru og þannig gerst sek um samverknað í skilningi 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, en samkvæmt þeirri lagagrein skal að jafnaði meta það til refsiþyngingar hafi fleiri menn en einn unnið verk í sameiningu.

3.

Samverknaður hefur verið skilgreindur svo í fræðiritum og dómaframkvæmd að hafi tveir eða fleiri einstaklingar haft samvinnu eða samtök um framkvæmd refsiverðs verknaðar og standi nokkurn veginn jafnt að vígi um ákvarðanir og framkvæmd slíks brots, skuli það metið þeim hinum sömu til refsiþyngingar samkvæmt 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Slíkt fyrirkomulag getur ýmist verið háð fyrirfram ákveðnu samkomulagi eður ei, að því gefnu að um verkskipta þátttöku sé að ræða í sama aðalverknaði. Skiptir hér mestu jafn eða líkur þáttur í framningu brotsins.

Dómstólar hafa gert ríkar kröfur til sönnunar ákæruvaldsins um að fleiri en einn sakborningur hafi sammælst um verk og unnið það í sameiningu. Í máli þessu liggja fyrir tvær framburðar skýrslur ákærðu hjá lögreglu og framburður þeirra fyrir dómi.

Ákærði A-x-x greindi lögreglu frá því að Íslandsferð hans hafi verið ákveðin að morgni laugardagsins 22. apríl sl., hann móttekið kókaínpakkningar í húsi í miðborg Madrid og gleypt 62 pakkningar áður en hann flaug til Íslands um kvöldið. Hann kvaðst hafa verið einn á ferð og minntist ekki á meðákærðu L-x-x fyrr en við seinni skýrslugjöf, bar þá að þau hafi ekki ferðast saman til Íslands, en ákærði séð hana á flugvellinum eftir lendingu. Fyrir dómi kvað ákærði Íslandsferð hans hafa verið ákveðna nokkrum dögum fyrir brottför, hann móttekið 800 grömm af kókaínpakkningum í fyrrgreindu húsi á laugardeginum, farið með þær heim til sín, gleypt þar 62 pakkningar, skilið aðrar, ógleyptar pakkningar eftir á heimili sínu og tekið leigubíl út á flugvöll. Þegar talið barst að vinkonu hans, meðákærðu L-x-x, kvaðst ákærði ekki hafa vitað að hún væri á leið til Íslands með sama flugi, ákærði fyrst séð hana eftir lendingu á Keflavíkurflugvelli og þau ekki átt nein samskipti áður vegna ferða sinna hingað til lands. Ákærði kvaðst ekki muna af hverju meðákærða sendi honum á laugardeginum mynd af brottfararspjaldi hans til Íslands og hvorki muna af hverju hann og meðákærða skiptust seinni part sama dags á textaskilaboðunum„ertu búin“ og „20“ og „ert þú búinn“ og „mig vantar 25“, né heldur hvaða merkingu þær tölur höfðu. Þegar gengið var á ákærða um þýðingu skilaboðanna og hvort þau snerust um gleypt fíkniefni greindi ákærði frá því að þegar hann sótti sínar fíkniefnapakkningar í umrætt hús hefði meðákærða verið þar stödd. Ákærði hafi ekki vitað af hverju hún væri þar og áréttaði að hann myndi ekki af hverju hann hefði sent henni textaskilaboð um einhverjar tölur.

Ofangreindur framburður ákærða A-x-x ber greinilega með sér að hann hafi frá upphafi gert sér far um að fjarlægja sig frá vinkonu sinni, meðákærðu L-x-x, í tengslum við sakarefni máls og þykir frásögn ákærða um samskipti við meðákærðu laugardaginn 22. apríl sl. í senn reikul, misvísandi og mótsagnakennd. Þannig viðurkenndi ákærði fyrst við lok skýrslugjafar fyrir dómi að meðákærða hafi verið í sama húsi og hann þegar hann móttók fíkniefnapakkningar, en fram að því hafði ákærði ítrekað haldið því fram að hann hafi ekki séð meðákærðu umræddan laugardag, ekki vitað að hún væri á leið til Íslands með sama flugi og hann verið hissa að sjá hana á Keflavíkurflugvelli. Hefur ákærði engar skýringar gefið á hinum breytta framburði. Þá þykir með hreinum ólíkindum að ákærði muni hvorki af hverju hann og meðákærða skiptust á títtnefndum textaskilaboðum né heldur hvaða merking í þeim fólst. Loks telur dómurinn ólíkindablæ á þeim framburði ákærða að hann hafi greint sinn farið í ókunnugt hús í Madrid, móttekið þar 800 grömm af kókaíni af ókunnum manni eða mönnum, sá eða þeir leyft honum að fara heim til sín til að kyngja kókaínpakkningum og hann skilið þar eftir allt að 200 grömm af ógleyptum pakkningum. Kom þessi frásögn fyrst fram við aðalmeðferð máls. Að gættum þessum atriðum er það álit dómsins að framburður ákærða fyrir dómi um sakarefnið, sem deilt er um, sé hvorki áreiðanlegur né trúverðugur og því að litlu hafandi við úrlausn málsins.

Ákærða L-x-x greindi lögreglu strax frá því að hún hafi umræddan laugardag sótt kókaínpakkningar í íbúð í Madrid og átt að fljúga til Íslands um kvöldið. Við fyrri skýrslugjöf vildi hún ekki tjá sig um aðkomu meðákærða A-x-x að málinu, en við seinni skýrslugjöf kom fram að þau væru vinir og hefðu ferðast saman til Íslands. Jafnframt bar ákærða að þau hafi farið saman í lest að umræddri íbúð, á leiðinni rætt um komandi Íslandsferð og er á staðinn kom móttekið jafnmargar fíkniefnapakkningar til að gleypa. Fyrir dómi dró ákærða töluvert í land og vildi ekki svara því hvort meðákærði hafi farið með henni í umrædda íbúð. Hún kvaðst hafa gleypt þær pakkningar sem hún gat í íbúðinni og skilið aðrar eftir. Meðákærði hafi verið í sömu íbúð, þau hist þar og ljóst að mati ákærðu að hann væri þar staddur til að móttaka og gleypa fíkniefni. Ákærða kvaðst hafa vitað að meðákærði væri einnig á leið til Íslands, hún þó ekki vitað að þau myndu ferðast með sömu vél og þau ekki rætt Íslandsferð sín í milli. Þegar borin var undir ákærðu fyrri frásögn hjá lögreglu um sameiginlegt lestarferðalag hennar og meðákærða að íbúðinni í Madrid sagði ákærða þetta rétt, en þau hafi ekki rætt um Íslandsferð í lestinni. Ákærða kannaðist við textaskilaboðin sem gengu milli hennar og meðákærða seinni part laugardagsins, sagði þau hafa móttekið fíkniefnapakkningar í sömu íbúð, meðákærði síðan farið eitthvert annað til að kyngja sínum pakkningum og þau spurt hvort annað gegnum síma hvernig gengi að gleypa pakkningarnar.

Við heildstætt mat á framburði ákærðu L-x-x er það álit dómsins að hún hafi að mestu verið stöðug í frásögn um sakarefni máls, þó ekki að því er varðar samskipti hennar og meðákærða á títtnefndum laugardegi. Hjá lögreglu bauð ákærða fram þær upplýsingar að hún og meðákærði hafi ferðast saman með lest að umræddri íbúð og á leiðinni rætt um sameiginlega Íslandsferð, en fyrir dómi var ákærða treg til að viðurkenna sömu lestarferð og sagði þau ekki hafa rætt um sameiginlega ferð til Íslands. Þetta afturhvarf frá fyrri framburði er að mati dómsins til þess fallið að draga úr trúverðugleika ákærðu og ber með sér að hún vilji nú fjarlægja sig frá meintum samverknaði við meðákærða.

Eftir stendur, samkvæmt dómsframburði ákærðu og öðrum málsgögnum, að þau voru vinir, að samkvæmt ómótmæltum framburði ákærðu L-x-x ferðuðust ákærðu saman í lest daginn sem þau móttóku fíkniefni til burðar til Íslands, að þau móttóku á samatíma og í sömu íbúð í Madrid jafn margar kókaínpakkningar til að gleypa og flytja til Íslands og að ákærðu vissu bæði að hitt væri á leið til landsins sem burðardýr. Þegar við þetta bætist að ákærða L-x-x sendi ákærða A-x-x sama dag brottfararspjald hans til Íslands, að þau áttu bókaða gistingu á sama hóteli og áttu samkvæmt ferðaáætlun að fljúga héðan með sama flugi til Zürich telur dómurinn hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærðu hafi fyrir sakir samvinnu og samverknaðar í skilningi 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga flutt til Íslands það magn kókaíns sem frá greinir í ákæru. Skiptir þar mestu að ákærðu móttóku fíkniefnin á sama tíma og stað, vissu sannanlega að þeim bæri að flytja efnin til Íslands og að þau færu þangað sama dag. Þannig höfðu ákærðu mikilvægan stuðning af hvort öðru, höfðu jafnan eða líkan þátt í fullframningu þess brots sem ákært er fyrir og voru að áliti dómsins sameiginlegur hlekkur í því broti. Verður refsing ákærðu ákveðin samkvæmt því.

4.

Ákærðu hafa ekki áður orðið uppvís að refsiverðri háttsemi svo kunnugt sé. Verður litið til þessa við ákvörðun refsingar, sem og til þess að ekki verður ráðið af fyrirliggjandi gögnum að ákærðu hafi verið eigendur nefndra fíkniefna eða tekið þátt í skipulagningu á kaupum og innflutningi þeirra til Íslands með öðrum hætti en þeim að samþykkja að flytja efnin til landsins gegn greiðslu. Á hinn bóginn verður ekki framhjá því horft að ákærðu frömdu umrætt brot í félagi, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og fluttu til landsins umtalsvert magn af sterku kókaíni, sem ætlað var til söludreifingar hér á landi. Þótt ákærðu hafi gegnt hlutverki burðardýra er ljóst að umræddur innflutningur efnanna í sölu- og hagnaðarskyni gat ekki orðið að veruleika án aðkomu þeirra að brotastarfseminni. Að öllu virtu og með hliðsjón af dómaframkvæmd Hæstaréttar, m. a. í máli réttarins nr. 209/2017, þykir refsing ákærðu hvors fyrir sig hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár. Til frádráttar dæmdum refsingum komi gæsluvarðhald ákærðu frá 23. apríl 2023 að fullri dagatölu, sbr. 76. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt greindri niðurstöðu er fallist á upptökukröfu ákæruvaldsins eins og hún er sett fram í ákæru. Þá verða ákærðu dæmd óskipt til greiðslu 1.025.987 króna útlagðs sakarkostnaðar samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins. Að auki ber að dæma ákærða A-x-x til að greiða málsvarnarlaun og aksturskostnað E-kk-ef K-kk-ef verjanda síns á rannsóknarstigi máls og hér fyrir dómi og ákærðu L-x-x til að greiða samsvarandi málsvarnarlaun og aksturskostnað B-kk-ef H-kk-ef verjanda síns. Er aksturskostnaður fyrrnefnds verjanda 145.256 krónur og síðarnefnds verjanda 14.100 krónur. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslna verjenda og viðmiðunarreglna Dómstólasýslunnar nr. 1/2023 þykja málsvarnarlaun verjanda ákærða A-x-x hæfilega ákveðin 1.627.128 krónurog málsvarnarlaun verjanda ákærðu L-x-x 1.461.402 krónur, í báðum tilvikum að meðtöldum virðisaukaskatti.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði A-x-x M-x-x S-x-x M-x-x sæti fangelsi í tvö ár.

Ákærða L-x-x L-x-x L-x-x V-x-x fangelsi í tvö ár.

Til frádráttar dæmdum refsingum komi gæsluvarðhald ákærðu hvors fyrir sig frá 23. apríl 2023, að fullri dagatölu.

Ákærðu sæti upptöku á haldlögðum 1.338,84 grömmum af kókaíni.

Ákærði A-x-x greiði 1.627.128 króna málsvarnarlaun E-kk-ef K-kk-ef verjanda síns og 145.256 króna aksturskostnað. Ákærða L-x-x greiði 1.461.402 króna málsvarnarlaun B-kk-ef H-kk-ef verjanda síns og 14.100 króna aksturskostnað. Annan sakarkostnað, 1.025.987 krónur, greiði ákærðu óskipt.

J-kk-nf J-kk-nf