S-151/2007

Mál þetta er höfðað með fimm ákærum, einni útgefinni af Ríkissaksóknara og fjórum útgefnum af lögreglustjóranum á Blönduósi, á hendur Ó-kk-þgf I-kk-þgf Ó-kk-þgf, fæddum 6. september 1988, til heimilis að Oddagötu 1, Skagaströnd. Ákærurnar verða hér á eftir raktar í tímaröð eftir útgáfu þeirra. Málið var tekið til dóms að loknum munnlegum flutningi 14. þessa mánaðar.

A

1. ákæra – ákæra Ríkissaksóknara

Hinn 4. júní 2007 gaf Ríkissaksóknari út ákæru á hendur ákærða og S-kk-þgf S-kk-þgf Á-kk-þgf, fæddum 6. mars 1988, „fyrir eftirfarandi brot, framin í félagi, að Ránarbraut 20, Skagaströnd, við heimili G-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns og beindust brot ákærðu að G-kk-þgf vegna afskipta sem hann hafði haft af ákærðu í starfi sínu sem lögreglumaður:

1. Fyrir brot gegn valdstjórninni, vopnalagabrot, hættubrot og eignaspjöll, með því að hafa, að morgni sunnudagsins 11. febrúar, sprengt skotelda sem þeir höfðu áður vafið með límbandi og komið fyrir í garðslöngu sem var í skýli við ofangreint hús, sem er eitt af þremur húsum í raðhúsi, en í skýlinu var gaskútur með gasi og olía á brúsa, og þannig stofnað lífi og heilsu nefnds G-kk-ef, er dvaldi í íbúð sinni, og ennfremur lífi og heilsu fimm annarra einstaklinga, er dvöldu í aðliggjandi íbúðum raðhússins, á ófyrirleitinn hátt í augljósan háska. Við sprenginguna urðu skemmdir á sláttuvél og garðáhöldum sem einnig voru í skýlinu.

Telst þetta varða við 106. gr., 4. mgr. 220. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og 33. gr. sbr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998 og 1. mgr. 2. gr. og 5. gr., sbr. 36. gr. reglugerðar um skotelda nr. 952/2003.

2. Fyrir brot gegn valdstjórninni og eignaspjöll með því að hafa, aðfaranótt miðvikudagsins 4. apríl 2007, kastað tveimur plastpokum sem innihéldu fjölda glerflaskna og áldósa sumpart inn á gangstíg við aðalinngang í íbúðarhús G-kk-ef og sumpart í bifreiðina MY-567, eign G-kk-ef, þar sem bifreiðin stóð við íbúðarhús G-kk-ef, með þeim afleiðingum að afturhurð hægra megin dældaðist, rúða sömu hurðar rispaðist og lakkskemmdir urðu á hægri hlið bifreiðarinnar.

Telst þetta varða við 106. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar.

Bótakröfur:

Fyrri ákæruliður:

Af hálfu lögreglustjórans á Blönduósi, kennitala 570269-5269, er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til greiðslu skaðabóta samtals að fjárhæð kr. 65.926 auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá tjónsdegi til 11. febrúar 2007 en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Síðari ákæruliður:

Af hálfu lögreglustjórans á Blönduósi, kennitala 570269-5269, er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til greiðslu skaðabóta samtals að fjárhæð kr. 263.077 auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá tjónsdegi 4. apríl 2007 en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.“

2. ákæra

Hinn 17. júlí 2007 gaf lögreglustjórinn á Blönduósi út ákæru á hendur ákærða fyrir brot gegn umferðarlögum og lögum um ávana- og fíkniefni:

I

„Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa laugardagskvöldið 26. maí 2007, ekið bifreiðinni UJ-990, óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa tetrahýdrókannabínóls, um götur Skagastrandar og þaðan til Blönduóss en lögreglan stöðvaði för ákærða á Norðurlandsvegi, til móts við húsnæði Vörumiðlunar um kl. 22:23.

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006.

II

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa sunnudagskvöldið 27. maí 2007, ekið bifreiðinni UJ-990, óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa tetrahýdrókannabínóls, frá Skagaströnd áleiðis til Reykjavíkur en lögreglan stöðvaði för ákærða á Vesturlandsvegi, til móts við Þjófakletta við Borgarnes um kl. 22:48.

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006.

III

Fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa á ofangreindum tíma, sunnudagskvöldið 27. maí 2007, haft vörslur á toppi sem notaður hafði verið til kannabisreykinga en áhaldið fannst við leit lögreglu í bifreiðinni UJ-990.

Telst þetta varða við 2. gr. sbr. 14. og 15. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001 með síðari breytingum, sbr. 2. gr. og 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum.

IV

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa mánudagskvöldið 28. maí 2007, ekið bifreiðinni UJ-990, óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa tetrahýdrókannabínóls, frá Reykjavík áleiðis til Skagastrandar en lögreglan stöðvaði för ákærða á Norðurlandsvegi, til móts við Skálann á Blönduósi um kl. 23:05.

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006.

V

Fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa á ofangreindum tíma, mánudagskvöldið 28. maí 2007, haft vörslur á 2,18 grömmum af tóbaksblönduðu hassi, en efnin fundust við leit lögreglu í bifreiðinni UJ-990.

Telst þetta varða við 2. gr. sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum og 2. gr. sbr. 14. og 15. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001 með síðari breytingum.

IV

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa miðvikudagskvöldið 20. júní 2007, ekið bifreiðinni MO-210, óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa tetrahýdrókannabínólsýru, frá Reykjavík áleiðis til Skagastrandar en lögreglan stöðvaði för ákærða á Vesturlandsvegi, til móts við Hrafnaklett í Borgarnesi um kl. 11:48.

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993, lög nr. 57/1997, lög nr. 23/1998, lög nr. 132/2003, lög nr. 84/2004 og lög nr. 66/2006.

Þess er krafist að ákærða verði gert að sæta upptöku á framangreindum fíkniefnum, sem lagt var hald á skv. 6. mgr. 5. gr. laga númer 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 með síðari breytingum.“

3. ákæra

Hinn 24. júlí 2007 gaf lögreglustjórinn á Blönduósi út ákæru á hendur ákærða, „fyrir brot á umferðarlögum með því að hafa þriðjudagskvöldið 17. júlí 2007 um kl. 22:13 ekið bifreiðinni PY-534, sviptur ökurétti til bráðabirgða, um Oddagötu á Skagaströnd.

Telst þetta varða við 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

4. ákæra

Hinn 4. október 2007 gaf lögreglustjórinn á Blönduósi út ákæru á hendur ákærða, „fyrir brot á umferðarlögum með því að hafa laugardagskvöldið 22. september 2007 um kl. 23:27 ekið bifreiðinni MO-210, í annað sinn sviptur ökurétti til bráðabirgða, um Oddagötu á Skagaströnd.

Telst þetta varða við 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

5. ákæra

Hinn 7. nóvember 2007 gaf lögreglustjórinn á Blönduósi út ákæru á hendur ákærða, „fyrir brot á umferðarlögum með því að hafa miðvikudaginn 31. október 2007 um kl. 17:21 ekið bifreið í þriðja sinn sviptur ökurétti til bráðabirgða, norður eftir Vetrarbraut og inn á Hólabraut á Skagaströnd en fólksbifreið þessi var með skrásetningarnúmerið OX-644.

Telst þetta varða við 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

B

Mál þau sem hér eru til úrlausnar voru öll sameinuð undir sama númeri í málaskrá dómsins. Nýjasta ákæran var gefin út eftir að hin málin höfðu verið tekin til dóms. Þau voru þá endurupptekin og nýja ákæran sameinuð eldri málunum. Að því búnu var málið endurflutt. Við úrlausn málsins verður fyrst leyst úr ákæru ríkissaksóknara en síðan gerð grein fyrir hinum ákærunum í einu lagi.

Ákæra ríkissaksóknara útgefin 4. júní 2007

Undir rekstri málsins var gerð breyting á ákærunni á þann veg að ákærðu er einungis gefið að sök að hafa sprengt einn skoteld og að þeir hafi ekki sjálfir vafið hann með límbandi. Eftir þessa breytingu á ákærunni játaði ákærði háttsemi þá sem honum er gefin að sök. Þáttur meðákærða, S-kk-ef S-kk-ef Á-kk-ef, var hins vegar skilinn frá og sameinaður öðrum málum sem ákæruvaldið hefur höfðað á hendur honum.

Ákærði telur að brot hans í báðum ákæruliðum séu ranglega heimfærð til refsiákvæða. Telur hann að brotið sem tilgreint er í fyrri lið ákærunnar varði hvorki við 106. gr. né 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en annars sé það réttilega heimfært. Varðandi síðari ákæruliðinn þá telur ákærði að brot hans varði ekki við 106. gr. almennra hegningarlaga en fellst á að það varði við 1. mgr. 257. gr. nefndra hegningarlaga. Sakflytjendur tjáðu sig um þessi lagaatriði áður en málið var tekið til dóms.

Ákærða er í fyrri lið ákærunnar gefið að sök að hafa af gáska eða á annan ófyrirleitinn hátt stofnað lífi eða heilsu annarra í augljósan háska. Fyrir liggur að ákærði, í félagi við S-kk-þf S-kk-þf sem einnig var ákærður fyrir sama brot, sprengdi flugeld í skoti við inngang í íbúð G-kk-ef S. I. S-kk-ef lögreglumanns. Íbúðin er í raðhúsi. Meðal gagna málsins er skýrsla frá Iðntæknistofnun þar sem leitast er við að reikna út þann kraft sem leystist úr læðingi við sprengingu flugeldsins. Niðurstaða skýrslunnar er sú að mjög mikill kraftur hafi losnað við sprenginguna. Hins vegar er augljóst af ljósmyndum af vettvangi að tjón sem varð var óverulegt. Má til dæmis nefna að rúða í glugga rétt við staðinn þar sem sprengingin varð skemmdist ekkert. Þá haggaðist ekki stæða af dekkjum, ruslatunna og fleira sem staðsett var í skotinu. Tjón af sprengingunni varð því sáralítið. Þegar horft er til tjónsins, aðstæðna og ummerkja á vettvangi verður ekki séð að mikil hætta hafi í raun verið af sprengingunni. Það er skilyrði fyrir sakfellingu samkvæmt 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga að ákærða hafi hlotið að vera ljóst að með atferli sínu stofnaði hann í augljósan háska lífi eða heilsu annarra, í þessu tilfelli þeirra sem í raðhúsinu voru, með því að sprengja flugeldinn á þessum stað. Þegar horft er til þess sem áður er rakið um afleiðingar sprengingarinnar verður ekki séð að hún hafi verið líkleg til að valda tjóni og hættu fyrir þá sem í húsinu voru. Af þessum sökum verður ekki talið að ákærði hafi mátt gera ráð fyrir því að með háttsemi sinni skapaði hann augljósa hættu og verður hann því sýknaður af broti gegn 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga. Hann verður hins vegar sakfelldur fyrir brot gegn öðrum lagagreinum sem getið er í ákæru varðandi þennan lið.

Áður er þess getið að brot ákærða eru í báðum liðum ákærunnar meðal annars talin varða við 106. gr. almennra hegningarlaga. Óumdeilt er að háttsemi ákærða beindist að G-kk-þgf S-kk-þgf lögreglumanni vegna afskipta sem hann þurfti í starfi sínu að hafa af ákærða og S-kk-þgf S-kk-þgf. Í nefndri 106. gr. segir m.a.: „Hver, sem ræðst með ofbeldi eða hótun um ofbeldi á opinberan starfsmann ...“ Þegar horft er til þessa er það mat dómsins að háttsemi ákærða rúmist ekki innan ákvæðisins, enda beindust aðgerðir hans einvörðungu að eignum G-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns, en ekki verður séð að eignir opinberra starfsmanna séu verndaðar með þessu ákvæði. Verður hann því sýknaður af broti gegn 106. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar ber að sakfella hann fyrir eignaspjöll líkt og krafist er í síðari lið ákærunnar.

Ákærur lögreglustjórans á Blönduósi

Ákærði hefur skýlaust játað þau brot sem honum eru gefin að sök í ákærum lögreglustjórans á Blönduósi. Upphaflega neitaði hann sök varðandi ákærulið VI í ákærunni frá 17. júlí sl. Þessi þáttur ákærunnar var fluttur sérstaklega af sakflytjendum varðandi refsinæmi. Eftir dómtöku afturkallaði sækjandi þennan ákærulið; því liggur fyrir játning ákærða á öllum ákæruliðum sem til úrlausnar eru í málinu.

Samkvæmt því sem að framan er rakið hefur ákærði nú verið sakfelldur fyrir brot gegn vopnalögum og reglugerð um skotelda og eignaspjöll en þessi brot voru framin 11. febrúar 2007. Þá hefur hann einnig verið sakfelldur fyrir eignaspjöll framin hinn 4. apríl sl. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að aka þrisvar sinnum dagana 26. til 28. maí undir áhrifum fíkniefna og á sama tíma gerðist hann jafnframt brotlegur við lög um ávana- og fíkniefni. Þá hefur ákærði verið sakfelldur fyrir að aka þrisvar sinnum sviptur ökurétti en hann var sviptur ökurétti til bráðabirgða hinn 7. júlí 2007.

Samkvæmt vottorði sakaskrár hefur ákærði tvisvar áður sætt refsingu. Hann gekkst undir greiðslu sektar fyrir brot gegn umferðarlögum hinn 12. febrúar á þessu ári jafnframt því sem hann var sviptur ökurétt í þrjá mánuði. Þá gekkst hann undir greiðslu sektar fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni í maí sl.

Við ákvörðun refsingar ákærða ber að horfa til ákvæða 77. gr. almennra hegningarlaga og þá skal einnig horfa til ákvæða 78. gr. almennra hegningarlaga varðandi þau brot sem sakfellt hefur verið fyrir og framin voru í febrúar og apríl á þessu ári en þau voru framin áður en ákærði gekkst undir sátt hjá lögreglustjóranum á Blönduósi í maí sl. Ákærði hefur verið sýknaður af broti gegn 106. gr. almennra hegningarlaga eins og áður er rakið. Þrátt fyrir það verður, þegar honum er gerð refsing fyrir háttsemi þá sem lýst er í ákæru ríkissaksóknara, að horfa til 3., 6. og 7. tl. 1. mgr. 70. gr. og 2. mgr. 70. gr. títtnefndra hegningarlaga. Þegar viðurlög eru ákveðin verður einnig að taka tillit til þess að ákærði hefur skýlaust játað þá háttsemi sem hann hefur verið sakfelldur fyrir. Ákærði hefur gerst sekur um að aka í þrígang undir áhrifum fíkniefna og í þrígang hefur hann ekið bifreið eftir að hann var sviptur ökurétti til bráðabirgða. Hér háttar svo til að ákvæði 71. gr. almennra hegningarlaga um ítrekun eiga ekki við. Að teknu tilliti til þess sem að framan er rakið þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 350.000 króna sekt til ríkissjóðs en 22 daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja. Þá þykir rétt að svipta ákærða ökurétti í 18 mánuði frá og með 7. júlí sl. en þann dag var hann sviptur ökurétti til bráðabirgða af lögreglustjóranum á Blönduósi.

Sakarkostnaður

Rannsóknari hefur lagt fram yfirlit um sakarkostnað með öllum ákærunum utan þeirrar sem barst frá ríkissaksóknara. Enginn sakarkostnaður féll til á rannsóknarstigi vegna þeirra mála sem ákærur dagsettar 24. júlí 2007, 4. október 2007 og 8. nóvember 2007 taka til. Sakarkostnaður varðandi ákæru frá 17. júlí 2007 er samkvæmt yfirliti rannsóknara samtals 376.781 króna. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að aka undir áhrifum fíkniefna í þremur tilfellum af fjórum sem ákært var fyrir en einn ákæruliðurinn var afturkallaður. Ber ákærða því að greiða þann kostnað sem hlaust af rannsókn þeirra brota sem hann hefur verið sakfelldur fyrir, samtals 322.809 krónur, en kostnað að fjárhæð 53.972 krónur ber að greiða úr ríkissjóði. Fyrir liggur að kostnaður vegna rannsóknar á máli því sem ríkissaksóknari höfðaði nam 49.423 krónum og skal ákærði greiða helming þess kostnaðar, 24.712 krónur, en hinn helmingurinn fellur þá á meðákærða hans. Til sakarkostnaðar teljast einnig málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns svo og kostnaður vegna réttargæslu lögmannsins á rannsóknarstigi málsins. Sá liður ákærunnar sem varð til þess að málið sætti munnlegum flutningi og varðaði meintan akstur undir áhrifum fíkniefna hinn 20. júní 2007 hefur nú verið afturkallaður og þá hefur ákærði að auki verið sýknaður af hluta krafna sem fram koma í ákæru ríkissaksóknara. Með hliðsjón af þessu þykir rétt að ákærði greiði þriðjung 311.250 króna málsvarnarlauna verjanda síns en tveir þriðju hlutar greiðist úr ríkissjóði. Við ákvörðun málsvarnarlauna hefur verið tekið tillit til kostnaðar vegna réttargæslu og þá innifela launin virðisaukaskatt.

Fallast ber á kröfu ákæruvaldsins um upptöku fíkniefna.

Ákærði hefur samþykkt að greiða framkomnar bótakröfur lögreglustjórans á Blönduósi og verða þær teknar til greina þannig að ákærði greiði annars vegar 65.926 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. febrúar 2007 til 22. apríl en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Hins vegar ber ákærða að greiða lögreglustjóranum á Blönduósi 263.077 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. apríl 2007 til 6. júní 2007 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Upphafstími dráttarvaxta í ofangreindum kröfum miðast við þá daga sem ákærða voru kynntar bótakröfurnar, annars vegar hjá lögreglu og hins vegar við þingfestingu málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins sótti málið B-kk-nf H-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Blönduósi.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Ákærði, Ó-kk-nf I-kk-nf Ó-kk-nf, greiði 350.000 króna sekt til ríkissjóðs en 22 daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði er sviptur ökurétti í 18 mánuði frá og með 7. júlí 2007.

Ákærði greiði 322.809 krónur í sakarkostnað og auk þess þriðjung 311.250 króna málsvarnarlauna S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns en tveir þriðju hlutar málsvarnarlaunanna greiðist úr ríkissjóði svo og annar tilfallinn sakarkostnaður.

Upptæk eru gerð 2,18 grömm af tóbaksblönduðu hassi sem hald var lagt á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði lögreglustjóranum á Blönduósi 65.926 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. febrúar 2007 til 22. apríl en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Ákærði greiði lögreglustjóranum á Blönduósi 263.077 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. apríl 2007 til 6. júní 2007 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

H-kk-nf H-kk-nf