E-2793/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 5. maí sl., er höfðað af Á B lyftingu ehf., Kleifarseli 8, á hendur Einingaverksmiðjunni Borg ehf., Bakkabraut 9, Kópavogi, með stefnu áritaðri um birtingu 29. mars 2007.

Dómkröfur stefnanda eru þær að hið stefnda félag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.294.850 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 1. nóvember 2006 til greiðsludags ásamt málskostnaði.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda í málinu. Þá krefst stefndi málskostnaðar að mati dómsins.

Málsatvik.

Stefndi samdi við fyrirtækið V S hús um að reisa fyrir sig einingahús við Vesturhóp í Grindavík í lok árs 2005. Liggur frammi í málinu reikningur frá V S húsum að fjárhæð 800.000 krónur, sem stefndi greiddi. Upp úr samstarfi þessara aðila slitnaði, en eftir því sem fram kom í framburði vitnisins J-kk-ef Æ-kk-ef S-kk-ef, fyrrum fjármálastjóra stefnda, varð ágreiningur með aðilum um hvort stefndi eða V S hús skyldu greiða fyrir kranavinnu, sem innt hafði verið af hendi af stefnanda. Fyrirtækið B G smíðar ehf. lauk við að reisa húsin og liggur einnig frammi í málinu reikningur frá þeim á hendur stefnda. Samkvæmt reikningnum er frádreginn kostnaður vegna kranavinnu, sem stefndi hafði greitt.

Krafa stefnanda er byggð á þremur reikningum vegna kranavinnu við ofangreind einingahús. Ágreiningur er með aðilum um hvort samningur hafi komist á milli stefnanda og stefnda um greiðslu stefnda fyrir kranavinnu, en stefndi heldur því fram að undirverktakinn, V S hús sé ábyrgur fyrir greiðslu reikninganna, en ekki stefndi.

Stefndi fór fram á að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta eðlilegt einingaverð við að reisa einingahús og hvað sé eðlilegt að reikna með mörgum tímum í kranavinnu við að reisa ákveðna tegund einingahúss.

Fyrsta matsspurning laut að því hvort 50.000 krónur auk virðisaukaskatts væru eðlilegt verð fyrir hverja reista húseiningu við byggingu einingahúss af þeirri gerð sem reist voru við Vesturhóp í Grindavík að meðtöldum kranakostnaði. Taldi matsmaður 50.000 krónur, auk virðisaukaskatts, eðlilegt markaðsverð við uppsetningu húseininga af sambærilegri gerð og á þeim tíma sem um ræðir, miðað við að aðstæður hafi verið eðlilegar á vinnustað. Miðað var við að kranakostnaður væri innifalinn.

Önnur matsspurning laut að því hvort 50.000 krónur auk virðisaukaskatts væri óeðlilega hátt verð fyrir hverja reista einingu við byggingu einingahúss af þeirri gerð sem reist voru við Vesturhóp í Grindavík, væri kranakostnaður ekki innifalinn. Matsmaður taldi að þar sem kranakostnaður væri venjulega um það bil ¼ af kostnaði við að reisa og ganga frá einingum af þeirri gerð sem hér um ræddi, yrði að telja óeðlilega mikinn launakostnað ef hann næmi 50.000 krónum á einingu án virðisaukaskatts.

Þriðja matsspurning laut að því hvað væri eðlilegt að reikna með mörgum tímum í kranavinnu við að reisa einingahús af þeirri gerð sem reist voru við Vesturhóp við Grindavík. Taldi matsmaður að eðlilegt væri að kranavinna væri allt að 1,25 klst. að meðaltali á hverja einingu eða 35 klst. á hvert einingahús.

Fyrir dóminn komu og gáfu skýrslur F-kk-nf J-kk-nf, Á-kk-nf B-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, P-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnda, V-kk-nf S-kk-nf, J-kk-nf Æ-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf G-kk-nf og S-kk-nf Á-kk-nf.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína á þremur reikningum, dagsettum 28. september 2006, vegna kranavinnu. Fyrirsvarsmaður stefnda, P-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf, hafi beðið fyrirsvarsmann stefnanda, Á-kk-þf B-kk-þf, um að kranavinna yrði unnin fyrir stefnda í Grindavík. Stefndi hafi ekki fengist til að greiða skuldina. Hafi hann bent á þriðja aðila, sem neiti með öllu að greiða skuldina og sé málssókn þessi því óhjákvæmileg.

Stefnandi byggir kröfu sína á reglum samnings- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Krafa um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti byggist á III. og V. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísast til 36. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir kröfu sína um sýknu aðallega á því að hann sé ekki réttur aðili þessa máls.

Stefndi kveðst hafa samið við verktakafyrirtækið V S hús ehf. um að reisa einingahús að Vesturhópi 2-4 í Grindavík. Hafi samningurinn verið þess efnis að stefndi greiddi V S húsum ehf. fast einingaverð fyrir alla vinnu við reisingu húsanna, þar með talið alla kranavinnu. V S hús ehf. hafi verið greitt að fullu fyrir þá þætti verksins sem fyrirtækið lauk en raunar hafi þurft að semja við annan verktaka til að klára verkið.

Stefndi hafi því ekki verið byggingaraðili heldur aðeins verkkaupi að byggingu hinna tilgreindu fasteigna. V S hús ehf. hafi verið framkvæmdaraðili á staðnum og sé sá aðili sem óskaði eftir vinnu stefnanda, enda hafi V S húsum ehf. verið nauðsynlegt að kaupa kranaþjónustu til að efna sinn samning við stefnda. Rétt sé að benda á, að þær vinnuskýrslur, sem fylgi þeim reikningum sem til innheimtu séu í máli þessu, séu ekki undirritaðar af starfsmönnum stefnda enda hafi engir starfsmenn á hans vegum unnið við verkið. Þvert á móti telji stefndi augljóst að skýrslurnar séu undirritaðar af starfsmönnum V S húsa, sem verkkaupa.

Þannig telji stefndi ljóst að ekkert samningssamband hafi myndast á milli stefnanda og stefnda. Stefnandi byggi kröfu sína aðeins á meginreglum kauparéttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Til þess að byggja megi á þessum reglum sé ljóst að einhvers konar samningur verði að hafa komist á milli aðila svo hægt sé að krefjast efnda á honum. Svo sé ekki í þessu tilfelli.

Stefnandi telji að í ljósi þess að hann hafi gert sérstakan samning við annað byggingafyrirtæki um að reisa hinar tilteknu fasteignir, sé það fráleitt að honum sé einnig ætlað að greiða sérstaklega fyrir einstaka verkþætti byggingarinnar. Allt að einu þá hljóti slíkar kröfur að byggja á samningi milli stefnda og V S húsa þar sem að V S hús hljóti að bera sönnunarbyrði fyrir því að fyrir ákveðna verkþætti ætti að greiða sérstaklega eða að þeir væru undanþegnir verksamningnum. Því verði að gera þá sömu kröfu til stefnanda þessa máls, ætli hann að fara fram á greiðslu úr hendi stefnda, að hann færi sönnur á að það, að sú kranavinna sem stefnandi hafi unnið, hafi átt að falla utan samnings stefnda og V S húsa ehf.

Stefndi ítreki að engir starfsmenn á hans vegum hafi verið við eða getað haft umsjón með vinnu stefnanda. Telji stefndi óeðlilegt að honum verði gert skylt að greiða fyrir verk sem starfsmenn hans höfðu enga aðkomu að eða gátu haft eftirlit með enda kvittuðu þeir ekki undir vinnuskýrslur vegna þeirra.

Stefndi telji ljóst af öllu ofangreindu að hann sé ekki réttur greiðandi þeirra reikninga sem séu til innheimtu í máli þessu og krefjist hann því sýknu af öllum kröfum stefnanda.

Stefndi byggir á meginreglum íslensks réttarfars, m.a. um sönnunarbyrði og á reglum laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Þá sé byggt á meginreglum kauparéttar. Krafa um málskostnað sé byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Fyrir liggur í málinu að stefnandi innti af hendi kranavinnu við að reisa parhús í Grindavík. Í framburði fyrirsvarsmanns stefnanda, Á-kk-ef B-kk-ef, fyrir dómi kom fram að fyrirsvarsmaður stefnda, P-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf, hefði pantað krana hjá stefnanda og gerður hefði verið munnlegur samningur milli aðila um verð fyrir kranavinnu. Kvaðst hann áður hafa unnið fyrir stefnda við kranavinnu. Samrýmist þessi framburður hans þeim framburði fyrirsvarsmanns stefnda, P-kk-ef, að stefnandi hefði áður unnið fyrir hann við kranavinnu og að hugsanlegt hafi verið að hann hefði hringt í Á-kk-þf til að panta krana. Þá samrýmist framburður fyrirsvarsmanns stefnanda þeim framburði vitnisins V-kk-ef S-kk-ef, sem vann sem undirverktaki við að reisa umrædd hús, að stefndi hafi pantað kranann, en V-kk-nf hafi einungis átt að sjá um að útvega menn til að vinna verkið. Kvað vitnið það aldrei hafa hvarflað að sér að hann ætti að greiða fyrir kranann.

Óumdeilt er í málinu að stefndi fékk B G smíðar til að vinna hluta verksins fyrir sig og gerðu B G smíðar stefnda reikning fyrir að reisa 28 einingar vegna parhúsa í Grindavík. Frá fjárhæð reiknings er dregin kranavinna að fjárhæð 228.912 krónur. Staðfesti fyrrum fjármálastjóri stefnda, J-kk-nf Æ-kk-nf S-kk-nf, að samkvæmt því sem fram kæmi á reikningnum hefði kranavinna verið greidd af stefnda.

Samkvæmt framangreindu er að mati dómsins sannað að stefndi hafi pantað krana hjá stefnanda umrætt sinn og þá er óumdeilt að aðilar málsins höfðu margoft áður átt í sams konar viðskiptum og mál þetta snýst um. Mátti stefnandi því ætla að stefndi væri sá sem ábyrgðist greiðslu fyrir verkið. Fyrirliggjandi reikningur frá B G smíðum rennir stoðum undir þær staðhæfingar stefnanda og vitnisins V-kk-ef S-kk-ef að stefndi greiddi fyrir kranavinnu við að reisa húsin. Þá hefur ekki verið sýnt fram á að samningur um kranavinnu hafi stofnast milli annarra en stefnanda og stefnda.

Af hálfu stefnda var lögð fram matsgerð í málinu en ekki hefur verið sýnt fram á af hálfu hans að niðurstöður þeirrar matsgerðar geti leitt til lækkunar á stefnukröfu, enda kom og fram í vitnisburði V-kk-ef S-kk-ef fyrir dómi að aðstæður á byggingarstað hefðu verið með þeim hætti að öll vinna við hífingu byggingareininga varð óvenju seinleg.

Samkvæmt framangreindu verða kröfur stefnanda teknar til greina, eins og nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 greiði stefndi stefnanda málskostnað að fjárhæð 190.000.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Einingaverksmiðjan Borg ehf. greiði stefnanda, ÁB lyftingu ehf. 1.294.850 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 1. nóvember 2006 til greiðsludags og 190.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf