E-1790/2016

Mál þetta sem dómtekið var 10. mars 2017 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, 17. maí 2016, af B-x-x G-x-x, Goðheimum 18, Reykjavík, á hendur VK ehf., Gunnarsbraut 43, Reykjavík.

Kröfur aðila

Stefnandi gerir þær kröfur að stefndi greiði honum skuld að fjárhæð 480.798 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 68.641 krónu, frá 1. ágúst 2015 til 1. september 2015, af 323.845 krónum frá 1. september 2015 til 1. október 2015, af 480.798 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins að meðtöldum virðisaukaskatti af málflutningsþóknun.

Stefndi gerir þá kröfu aðallega að stefndi verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnanda en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Í báðum tilvikum sé gerð krafa um að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað samkvæmt mati dómsins.

Atvik máls

Stefnandi starfaði við málningarvinnu hjá stefnda frá 28. júlí til 15. september 2015. Ekki var gerður skriflegur samningur um ráðningu hans.

Þann 1. október 2015 ritaði Efling-stéttarfélag stefnda bréf þar sem því er haldið fram að stefnandi hafi ekki fengið greidd laun fyrir framangreind störf sín í þágu stefnda. Í bréfinu segir að samtals hafi stefnandi unnið 181 klst. í dagvinnu og 30,5 klst. í yfirvinnu fyrir stefnda í ágúst mánuði og 64. klst. í dagvinnu og 10 klst. í yfirvinnu í september. Nemi krafa stefnanda vegna framangreindra starfa stefnanda í þágu stefnda a.m.t. orlofi samtals 480.798 krónum.

Með bréfi lögmanns stefnda, 29. október, var því alfarið hafnað að stefnandi hefði ekki fengið laun sín að fullu greidd. Hið rétta væri að hann hefði fengið launin greidd í reiðufé og hefði greiðslan verið innt af hendi á vinnustað stefnanda. Hefði stefnandi í reynd fengið ofgreitt og skuldaði hann stefnda af þeirri ástæðu 44.879 krónur.

Með bréfi, 18. nóvember, hafnaði Efling-stéttarfélag því að stefnandi hefði fengið áunnin laun sín greidd í reiðufé, líkt og stefndi héldi fram, og voru fyrri kröfur á hendur stefnda ítrekaðar. Var þeirri afstöðu fylgt eftir með innheimtubréfi lögmanns stéttarfélagsins, 13. janúar 2016.

Málsástæður stefnanda og tilvísun til réttarheimilda

Stefnandi byggir á því að hann eigi inni hjá stefnda ógreidd laun og orlof fyrir tímabilið 28. júlí til 15. september 2015. Byggi krafan á ákvæðum laga, aðal-kjarasamningi og launatöxtum Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, tímaskráningu stefnanda og þeirri meginreglu vinnuréttar að vinnuveitanda sé skylt að greiða laun fyrir alla þá vinnu sem starfsmaður inni af hendi. Þar sem stefndi hafi ekki gert ráðningarsamning við stefndanda sé við útreikning kröfunnar miðað við launataxta Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, sbr. 1. gr. laga um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda nr. 55/1980. Um starfið gildi byrjunarlaun skv. launaflokki 6. Samkvæmt tímaskráningu stefnanda séu samtals 32 dagvinnustundir ógreiddar fyrir júlí, 149 fyrir ágúst og 64 fyrir september. Margfaldist sá tímafjöldi með 1372,80 krónum. Þá séu 10 yfirvinnustundir ógreiddar fyrir júlí, 20,5 fyrir ágúst og 10 fyrir september. Marfaldist sá tímafjöldi með 2471,09 krónum. Krafa stefnanda vegna ógreiddra launa sé samtals að fjárhæð 436.415 krónur. Gerð sé krafa um greiðslu orlofs, 10,17%, á ógreidd laun. Byggi krafan á 4. kafla aðalkjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins og ákvæðum laga um orlof nr. 30/1987.

Krafa stefnanda sundurliðast þannig:

Ógreidd laun

Júlí 2015

- DV 32 klst. * 1.372,80 kr. kr. 43.930

- YV 10 klst. * 2.471,09 kr. kr. 24.711

Samtals kr. 68.641

Ágúst 2015

- DV 149 klst. * 1.372,80 kr. kr. 204.547

- YV 20,5 klst. * 2.471,09 kr. kr. 50.657

Samtals kr. 255.204

September 2015

- DV 64 klst. * 1.372,80 kr. kr. 87.859

- YV 10 klst. * 2.471,09 kr. kr. 24.711

Samtals kr. 112.570

Ógreidd laun samtals kr. 436.415

Orlof

- 10,17% af kr. 465.930 kr. kr. 44.383

Samtals ógreitt kr. 480.798

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans hafi stofnast. Vísað sé til þeirrar meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísist um réttindi stefnanda aðallega til 1., 2., 3., 4., 8., 12. og 15. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt sé vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr. laga 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr. og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Byggt sé á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun sé jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann sé bókhaldsskyldur að lögum. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. og V. kafla laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafa um málskostnað styðjist við XXl. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum númer nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skattinum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísist til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda og tilvísun til réttarheimilda

Af hálfu stefnda er á því byggt að því sé ranglega haldið fram af stefnanda að hann hafi ekki fengið greitt fyrir störf sín hjá stefnda og hafi þar af leiðandi ekki borist neinir launaseðlar. Hið rétta sé að stefndi hafði greitt stefnanda laun hans að fullu. Greiðslurnar hafi verið inntar af hendi, eftir vinnu á föstudögum, þar sem stefnandi hafi verið við störf, þ.e. við Suðurhóla 30 í Reykjavík. Hafi þær ýmist verið inntar af hendi af Á-kk-þgf G-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda, eða öðrum starfsmönnum stefnda. Fjölmörg vitni geti staðfest þetta. Hins vegar sé rétt að launaseðlar hafi ekki verið afhentir stefnanda á réttum tíma. Þeir hafi hins vegar verið gefnir út á réttum tíma og hafi afrit þeirra verið lögð fram í málinu. Þá hafi skilagreinum vegna greiðslna til stefnanda verið skilað til Ríkisskattstjóra, ásamt því að lífeyrissjóðsskilagreinum hafi verið skilað lögum samkvæmt.

Af hálfu stefnda sé hinni framlögðu tímaskráningu stefnanda mótmælt sem rangri og ósannaðri. Telji stefndi að stefnandi hafi á umræddu tímabili unnið færri tíma en tilgreindir séu í tímaskráningunni. Hins vegar mótmæli stefndi ekki þeim útreikningsaðferðum sem beitt sé í stefnu, bæði hvað laun og orlof varði.

Stefndi byggi sýknukröfu sína samkvæmt framangreindu á því að hann hafi að fullu efnt skyldur sínar skv. ákvæðum laga, kjarasamningum og launatöxtum Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins enda hafi hann nú þegar greitt stefnanda að fullu þau laun og það orlof sem honum hafi borið samkvæmt gildandi kjarasamningi. Samkvæmt því eigi stefnandi enga kröfu á hendur stefnda enda hafi stefndi að fullu uppfyllt allar samningskyldur sínar gagnvart stefnanda.

Varakröfu sína um lækkun dómkrafna stefnanda byggi stefndi á því að fari svo að ekki verði sýknað í máli þessu sé þess krafist að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar í samræmi við þær greiðslur sem stefndi hafi sannarlega innt af hendi til stefnanda.

Um lagarök vísist til almennra reglna vinnuréttar, sbr. m.a. meginreglu vinnu-, samninga- og kröfurréttar um að greiða beri umsamin laun og aðrar greiðslur í samræmi við gildandi ráðningar- og kjarasamninga, auk gildandi laga, sbr. meginreglu samninga- og kröfuréttar um réttar efndir fjárskuldbindinga. Krafa um málskostnað byggi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað byggi á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Forsendur og niðurstaða

Aðila máls þessa greinir á um hvort stefndi hafi greitt stefnanda laun og orlof vegna starfa stefnanda í þágu stefnda á tímabilinu 28. júlí til 15. september 2015 en ágreiningslaust er að stefnandi vann á framangreindu tímabili við húsamálun á vegum stefnda. Af hálfu stefnanda er á því byggt að að hann hafi engin laun fengið greidd fyrir framangreind störf sín en af hálfu stefnda að launin hafi að fullu verið greidd og reyndar ofgreidd en stefnandi hafi fengið laun greidd í reiðufé í lok vinnu á föstudögum. Þá greinir aðila á um fjölda þeirra vinnustunda sem stefnandi hafi unnið fyrir stefnda á umræddu tímabili.

Stefnandinn, B-x-x G-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Aðspurður fullyrti hann að hann hefði engin laun fengið greidd frá stefnda en fyrirsvarmaður stefnda, Á-kk-nf G-kk-nf, hefði einu sinni, meðan hann starfaði hjá stefnda, greitt honum 5.000 krónur í peningaseðlum vegna bensínkostnaðar. Kvaðst hann hafa afhent fyrirsvarsmanni stefnda, reglulega, handskrifað yfirlit yfir unna tíma. Þá hefði hann afhent fyrirsvarsmanni stefnda skattkortið sitt, í lok ágúst, ásamt upplýsingum um bankareikningsnúmer sitt.

Vitnið, P-x-x D-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Kvaðst hann hafa hafið störf hjá stefnda, 4. ágúst 2015, og unnið með stefnanda við húsamálun að Dúfnahólum 30 þangað til þeir hafi báðir hætt, 15. september. Aðspurður kvaðst hann engin laun hafa fengið greid fyrir vinnu sína hjá stefnda en greiða hafi átt laun mánaðarlega og rætt um að hann fengi 2.500 krónur á tímann. Aðspurður kvaðst hann aldrei hafa séð stefnanda taka við greiðslum úr hendi fyrirsvarsmanns stefnda.

Vitnið, M-x-x S-x-x, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Kvaðst hann aðspurður hafa byrjað að vinna hjá stefnda á sama tíma og stefnandi og unnið með honum til 15. september við málum að Dúfnahólum 30. Aðspurður kvaðst ekki enn hafa fengið greidd laun frá stefnda. Hann kvaðst hafa afhent stefnda skattkortið sitt á sama tíma og stefnandi ásamt upplýsingum um bankareikningsnúmer sitt.

Fyrirsvarsmaður stefnda, Á-kk-nf G-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst hafa ráðið stefnanda og M-x-x S-x-x í málningarverkefni sem stefndi hafi verið með að Suðurhólum 30 í Reykjavík. Hann hafi síðan ráðið P-x-x D-x-x í sama verkefni nokkrum dögum síðar. Kvaðst hann hafa tjáð þeim öllum að þeir myndu fá greitt inn á laun vikulega en síðan fengju þeir bónusa í verklok, ef þeir ynnu fyrir þeim, eins og hann hafi orðað það. Kvaðst hann yfirleitt hafa greitt hverjum og einum 50.000 krónur á viku. Aðspurður kvaðst hann hafa fengið miða með upplýsingum um alla unna tíma á einu blaði. Hann hafi síðan séð um að taka til greiðslur í reiðufé og afhent þeim á verkstæði stefnda. Þó hafi komið fyrir að annar maður, R-x-x, sem aðstoðað hafi sig, hafi farið með launin til þeirra í umslögum. Aðspurður kvaðst hann hafa tekið peninga út af reikningi stefnda á föstudögum og greitt stefnanda, M-x-x og P-x-x í reiðufé, sama dag. E-kvk-nf H-kvk-nf, fyrrverandi eiginkona sín, sem aðstoðað hafi sig við uppröðun fylgiskjala og séð um að koma bókhaldi til bókhaldsstofunnar, sem séð hafi um færslu bókhaldsins, hafi nokkrum sinnum séð þegar hann hafi rétt stefnanda, M-x-x og P-x-x peningaseðla. Aðspurður kvaðst hann aldrei hafa fengið hjá þeim bankareikningsnúmer en alltaf borgað þeim það sem þeir hafi sett upp. Aðspurður kvað hann stefnanda hafa fengið ofborgað miðað við unna tíma. Þá hafi hann verið búinn að greiða launatengd gjöld vegna stefnanda, M-x-x og P-x-x.

Vitnið, E-kvk-nf H-kvk-nf, fyrrverandi eiginkona fyrirsvarsmanns stefnda, gaf skýrslu við aðalmeðferðina. Hún kvaðst aðspurð hafa aðstoðað fyrrum eiginmann sinn, á þeim tíma sem atvik máls þessa hafi átt sér stað, við að raða fylgiskjölum í möppur og við launaútreikninga. Aðspurð sagði hún að unnir tímar hafi verið reiknaðir eftir vinnuseðlum frá starfsmönnum. Þeir hafi síðan fengið greitt einu sinni í viku. Aðspurð um úttektir samkvæmt fyrirliggjandi hreyfingarlista frá Arion banka kvað hún þær hafa verið vegna launagreiðslna. Aðspurð kvaðst hún hafa séð Á-kk-þf G-kk-þf rétta starfsmönnum laun en hún hafi ekki alltaf verið viðstödd launagreiðslur. Hún kvaðst einstaka sinnum hafa verið í bílnum með Á-kk-þgf, þegar hann hafi verið að greiða starfsmönnum laun, og stundum verið á verkstæði stefnda, þegar hann hafi greitt þeim launin. Aðspurð kvaðst hún ekki muna dagsetningar í þessu sambandi. Starfsmenn hafi fengið greiddar 40 - 60.000 krónur en síðan fengið viðbót í lok mánaðar. Aðspurð kvaðst hún hafa séð Á-kk-þf rétta einum og einum starfsmanni stefnda peningaseðla. Stundum hafi hún verið búin að telja í umslög, sem starfsmenn hafi þá fengið afhent, en stundum hafi Á-kk-nf rétt starfsmönnum peningaseðlana beint. Aðspurð kvaðst hún ekki geta svarað til um stefnanda sérstaklega. Hún myndi ekki hvað málararnir hafi verið margir. Þeir hafi verið mismargir en þó ekki færri en þrír.

Samkvæmt meginreglu vinnuréttar hvílir sönnunarbyrði á launagreiðanda um að hann hafi greitt starfsmanni sínum þau laun sem honum hafi borið samkvæmt ráðningarsamningi eða viðkomandi kjarasamningi.

Gegn andmælum stefnanda verður ekki talið að framangreindir framburðir fyrirsvarsmanns stefnda og fyrrverandi eiginkonu hans sanni að stefnanda hafi verið greidd laun í reiðufé vegna starfa sinna í þágu stefnda líkt og stefndi byggir á. Þá verður ekki talið að úttekt af reikningi stefnda hjá Arion banka, á því tímabili sem stefnandi vann hjá stefnda, sanni, að launagreiðslur til stefnanda hafi verið með þeim hætti sem stefndi heldur fram. Þá hefur stefndi engar greiðslukvittanir lagt fram máli sínu til stuðnings. Þá hefur hann ekki lagt fram sundurliðun á ráðstöfun þeirra úttekta af bankareikningi stefnda sem að framan greinir eða sundurliðun á þeim greiðslum sem hann tjáir sig hafa innt af hendi til stefnanda, þótt hann á framlögðum launaseðli segi að stefnandi hafi fengið 407.000 krónur greidddar fyrirfram.

Af hálfu stefnda er á því byggt að stefnandi hafi oftalið þá tíma sem hann hafi unnið fyrir stefnda á tímabilinu 28. júlí til 15. september 2015. Stefndi hefur engin gögn fært fram til stuðnings því að vinnutímarnir séu oftaldir og verður því fallist á þann tímafjölda sem liggur til grundvallar kröfu stefnanda enda verður hann ekki talinn óhóflegur.

Með því að stefndi hefur ekki samkvæmt framangreindu, gegn andmælum stefnanda, fært sönnur á að hann hafi greitt stefnanda fyrir þá vinnu sem stefndi viðurkennir að hann hafi unnið í hans þágu á tímabilinu 28. júlí til 15. september 2015 og þar sem ekki er ágreiningur um útreikning launanna og ógreidds orlofs verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 480.798 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 68.641 krónu, frá 1. ágúst 2015 til 1. september 2015, af 323.845 krónum frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 480.798 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Með vísan til framangreindrar niðurstöðu og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað og telst hann hæfilega ákveðinn 700.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og útlagðs kostnaður vegna túlkaþjónustu.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, VK ehf., greiði stefnanda, B-x-x G-x-x, 480.798 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 68.641 krónu, frá 1. ágúst 2015 til 1. september 2015, af 323.845 krónum frá 1. september 2015 til 1. október 2015 en af 480.798 krónum frá 1. október 2015 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 700.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf