E-3686/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 5. febrúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af L-kvk-þgf K-kvk-þgf R-kvk-þgf, Viðjugerði 3, Reykjavík á hendur Dróma hf., Lágmúla 6, Reykjavík, með stefnu birtri 19. september 2013.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 1.904.535 kr. auk vaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 13. maí 2013 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hans hendi.

I

Hinn 16. desember 2003 gaf Ó-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf út tryggingarbréf til tryggingar skuldbindingum sínum gagnvart Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis hf. Tryggingarbréfið ber númerið 1159-63-004010 og var því þinglýst hinn 18. desember 2003 á 1. veðrétt í fasteigninni Viðjugerði 3, Reykjavík. Stefnandi samþykkti veðsetninguna, sem maki, með undirritun sinni á tryggingarbréfið. Við skilnað stefnanda og Ó-kk-ef B-kk-ef fékk stefnandi fasteignina í sinn hlut.

Eignin var seld í apríl 2013 og skuldbatt stefnandi sig gagnvart kaupendum til þess að aflétta tryggingarbréfinu af eigninni.

Ágreiningur var með málsaðilum um þá fjárhæð sem greiða bæri samkvæmt skilmálum tryggingarbréfsins svo því yrði aflétt.

Hinn 25. mars 2013 greiddi stefnandi stefnda 10.552.987 kr. og hinn 13. maí sama ár greiddi stefnandi með fyrirvara um betri rétt vegna dráttarvaxtanna, 1.904.535 kr. eða samtals 12.457.522 kr. og var tryggingarbréfinu í kjölfarið létt af eigninni.

Hinn 21. mars 2009 er ákvörðun Fjármálaeftirlitsins tekin um að Drómi hf. hafi tekið við eignum, s.s. útlánum og öðrum réttindum og eignum sem áður tilheyrðu Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis hf.

II

Stefnandi kveður ágreining vera milli aðila um hvernig skilja beri orðalag tryggingarbréfsins frá 16. desember 2003 um upphæð veðréttarins. Í sjö fyrstu línum textans (rammi með upphæð og vísitölu telst ein lína) sé sagt hvaða skuldir séu tryggðar með veðbréfinu. Í niðurlagi 5. línu segi um skuldirnar að þær séu „að samtaldri fjárhæð allt að kr. 6.000.000, auk vísitöluálags, vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem af vanskilum kann að leiða og skuldara ber að greiða að skaðlausu“. Í lok sjöundu línu byrji texti svohljóðandi: „set ég Sparisjóðnum að veði ásamt fylgifé, lóðarréttindum, síðari viðaukum og breytingum eða öðrum réttindum sem eigninni tengjast: (í ramma) 1. veðréttur Viðjugerði 3, Rvík Ehl. í húsi 100 %, fasteignamatsnúmer 2034024.“

Í 1. tl. texta tryggingarbréfsins, fyrir neðan rammana, segir: „Höfuðstóll veðtryggingar samkvæmt bréfi þessu er bundinn vísitölu neysluverðs með grunnvísitölu samkvæmt ofanskráðu.“ Ofanskráð grunnvísitala bréfsins 229,3 komi fram í 6. línu innan ramma.

Samkvæmt ofangreindu sé ekki sérstaklega getið um hver sé upphæð veðréttarins sem settur sé til tryggingar ofangreindum skuldum, auk vaxta og kostnaðar. Eina fjárhæðin sem fram komi í veðbréfinu sé samtalin fjárhæð þeirra tegunda skulda sem getið sé í inngangi bréfsins, 6.000.000 kr. Þótt sú fjárhæð komi aðeins fram í skuldakafla bréfsins fellst stefnandi á, að hana megi meta sem upphæð veðréttarins sem veittur er, eins og þinglýsingarstjóri gerir. Stefnandi fellst líka á, að þessa upphæð megi hækka sem nemur hækkunum frá grunnvísitölu 229,3 samkvæmt heimild í 1. tl. í miðju veðbréfinu. Stefnandi byggir á að óheimilt sé samkvæmt texta veðbréfsins að hækka veðréttinn sem nemur vöxtum og kostnaði þar sem ekki hafi verið skýrlega samið um slíkt í bréfinu. Um þennan skilning megi vísa til hrd.1995:2064 í málinu nr. 166/1993.

Stefnandi byggi á að sá veðréttur sem hún hafi átt að þola sem eigandi veðsins hafi í samræmi við textann verið:

Höfuðstóll kr. 6.000.000

Hækkun samkvæmt vísitölu frá grunnvísitölu kr. 4.552.987

Samtals kr. 10.552.987

Þessi skilningur byggist á skýrri orðanna hljóðan samanber ofangreint. Skjalið sé samið af þeim sem stefndi leiðir rétt sinn frá. Þar séu sérfræðingar á ferð en stefnandi ber ekkert sérstakt skynbragð á eðli veðréttar. Það beri því að túlka efni veðsamningsins stefnda í óhag ef réttmætur vafi leikur á um efni hans.

Stefndi telji hins vegar að hann hafi mátt reikna út upphæð veðréttarins sem hér segi:

Höfuðstóll, með vísitölu kr. 10.552.987

Dráttarvextir til 22.3. 2013 kr. 1.335.613

Innheimtuþóknun kr. 436.572

Virðisaukaskattur kr. 111.326

Útlagður kostnaður kr. 21.024

Samtals kr.12.457.522

Mismunurinn á útreikningunum sé 1.904.535 kr. sem sé stefnufjárhæðin. Efnislega felist mismunurinn í því að stefndi telji að auk vísitöluhækkunar megi hækka veðréttinn sem nemur dráttarvöxtum, innheimtuþóknun, virðisaukaskatti og útlögðum kostnaði vegna skuldanna. Stefnandi telji hins vegar að aðeins megi hækka veðréttinn í samræmi við vísitöluna.

Í annan stað vísar stefnandi til 23. gr. þinglýsingarlaga nr. 39/1978 en þar sé kveðið á um að skjal sem eigi að þinglýsa megi vera bundið skilorði en efni þess skuli vera endanlega ákveðið. Þetta sé meginregla en svo sé bætt við sérstaklega í greininni að tryggingarbréfum megi samt þinglýsa, þótt eingöngu sé greind hámarksfjárhæð skuldar sem bréf á að tryggja. Stefnandi telji að fjárhæðin 6.000.000 kr. sé bæði hin endanlega upphæð veðréttarins og hámarksupphæð samkvæmt þessu ákvæði.

Í 1. mgr. 4. gr. laga um samningsveð nr. 75/1997 segir um tilgreiningu veðkröfu að til að hún öðlist réttarvernd við þinglýsingu sé það skilyrði réttarverndar að fjárhæð veðkröfu eða hámark þeirrar kröfu sem veðið eigi að tryggja, sé tilgreint í veðskjalinu. Hér sé verið að ræða um veðkröfuna, en ekki veðréttinn samanber skilgreiningu í 1. mgr. 1. gr. laganna. Stefnandi byggi líka á að upphæð veðkröfunnar og hámark hennar falli saman í upphæðinni 6.000.000 kr. Í 3. mgr. 4. gr. svl. segi hins vegar að í veðbréfi megi binda fjárhæðir við hækkun samkvæmt vísitölu eða gengi, enda sé það tilgreint í bréfinu sjálfu og þar komi fram tegund og grunntala veðtryggingar, eins og fram komi í umræddu veðbréfi. Stefnandi fallist á vísitöluhækkun veðréttarins samkvæmt þessu ákvæði. Það virðist hins vegar rökrétt, með tilliti til tilgreiningarreglunnar, að gera sömu kröfur ef veðréttur er hækkaður samkvæmt vöxtum og þegar hann sé hækkaður samkvæmt vísitölu, það er að vaxtafótar væri getið í þeim kafla bréfsins sem fjallar um hækkun veðréttarins í bréfinu. Og jafnframt að hans sé getið í veðbandayfirliti. Hvorugt á við í þessu tilviki. Stefnandi byggi því á, að þar sem hvorki sé getið vaxtafótar í bréfinu né aðferðar við útreikning kostnaðar, yrði óvissan um hvernig hvernig ætti að gera það svo mikil að það væri ekki í samræmi við tilgreiningarregluna, né ofangreind lagaákvæði.

Í þriðja lagi byggir stefnandi á viðskiptalegum rökum. Hann vísar til tilgreiningarreglu 4. gr. veðlaganna sem sé ákaflega mikilvæg fyrir viðsemjendur eigenda veðsettra eigna. Þeir geti þá nokkurn veginn áttað sig á hversu mikið hvíli á eign, áður en þeir taka við veði í henni, ef slíkt stendur til. Þar sem neysluverðsvísitalan sé opinber verðvísitala, skylt sé að geta hennar í texta veðbréfs, sbr. 3. mgr. 4. gr. svl., og hún sé skráð í veðbandayfirliti, ætti það ekki að vefjast fyrir hagsmunaaðilum að reikna upp veðrétti til samræmis. Eigi hins vegar að reikna upp veðrétt tryggingarbréfs, auk „vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem af vanskilum (undirliggjandi skulda) kann að leiða“ eins og stefndi byggir á, vandist málið. Skuldirnar að baki veðréttinum kunni að bera misháa vexti, sumar kunna að vera í vanskilum og bera dráttarvexti. Engin vísbending sé um það hvernig eigi að reikna út innheimtukostnað til hækkunar á veðrétti.

Stefnandi byggi á að það séu rök gegn útreikningsaðferð stefnda á veðréttinum að með því að reikna hann út frá stöðu skuldanna geti upphæð hans breyst án þess að lesa megi það út úr veðskjalinu sjálfu, bæði til hækkunar og lækkunar. Við greiðslu skulda, að hluta eða öllu, sem tryggðar séu með veðrétti samkvæmt tryggingarbréfi, breytist upphæð skuldanna. Hins vegar á veðrétturinn, eðlis síns vegna, ekki að taka neinum breytingum við það.

Í fjórða lagi byggir stefnandi á því að við þinglýsingu tryggingarbréfsins sé það fært inn sem tryggingarbréf án vaxta. Það þýði að þinglýsingarstjóri hafi aðeins talið að hækka mætti veðrétt þessa bréfs samkvæmt vísitölu en ekki vöxtum. Gjaldtaka stimpilgjalds hafi miðast við það, 0,5% í stað 1,5% ef tryggingarbréfið væri með vöxtum. Sú ákvörðun að geta aðeins um vexti í kafla tryggingarbréfa um skuldirnar sem það tryggi, en ekki í veðkaflanum, sem hér byrji með orðunum, set ég í sjöundu línu, er meðvituð. Það sé gert í þeim tilgangi að spara veðsala og/eða lántaka 1% stimpilgjald sem skiptir oft verulegu máli. Til að vega upp á móti því að mega ekki hækka veðréttinn sem nemur vöxtum, sé mjög tíðkað að hækka höfuðstól bréfsins í upphafi til að ná svipaðri útkomu. Byggt sé á því, að með þeim texta sem sé í 1. tl. tryggingarbréfsins, hafi beinlínis verið samið um að veðrétturinn ætti ekki að hækka samkvæmt vöxtum.

Stefndi tók við öllum réttindum SPRON samkvæmt ákvörðun Fjármálaeftirlitsins frá 21. mars 2009 og var hann því veðhafi þegar stefnandi aflétti veðum af fasteign sinni í maí 2013. SPRON var starfsleyfisskyldur samkvæmt 2.-4. gr. laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002. Stefndi sé eftirlitsskyldur aðili samkvæmt sömu lögum. Slíkt leggi ríkari skyldur á hann að haga starfsemi sinni í samræmi við lög, reglur og góða viðskiptahætti. SPRON hafði atvinnu af lánveitingum og hafði fjölda sérfræðinga í starfi við gerð löggerninga sinna, en nú sé það á herðum stefnda að annast um framfylgd þeirra löggerninga og rétta túlkun. Afstaða dómstóla, til aðgæsluskyldu lánastofnana, hafi verið mjög ströng. Það sé því sanngjarnt að leggja áhættuna af óskýrleika eða óvandvirkni SPRON fremur á stefnda en á stefnanda, sem sé almennur viðsemjandi.

Í fimmta lagi, varðandi endurgreiðslu kröfuna, byggir stefnandi kröfu sína á ólögfestum reglum um endurgreiðslu ofgreidds fjár. Að mati fræðimanna og með stuðningi nokkurra hæstaréttardóma verði að telja sannað að til sé regla í íslenskum rétti sem lúti að þessu. Í þessu máli var ágreiningur um upphæð greiðslu en þrátt fyrir það knúði stefndi fram greiðslu í krafti aðstöðu sinnar þegar stefnandi varð að aflétta veðinu. Stefnandi gerði síðan fyrirvara um endurkröfu þegar hún greiddi þá upphæð sem umdeild var. Umdeild greiðsla var innt af hendi 13. maí sl. og strax með kröfulýsingu, sem dagsett er 27. maí 2013, hefst stefnandi handa við að endurkrefja um upphæðina. Stefnandi byggi á því að ofangreind atvik eigi að leiða til þess að taka megi endurgreiðslukröfuna til greina, ef efnislegur réttur til slíks er fyrir hendi.

Þess sé krafist að höfuðstóll stefnukröfunnar beri dráttarvexti frá 13. maí, 2013 og byggir sú krafa á 1. mgr. 6. gr. sbr. 11. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Um málskostnað í þessu máli vísast til ákvæða XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Við málskostnað bætist virðisaukaskattur skv. lögum nr. 50/1988 þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur.

III

Stefndi vísar í fyrsta lagi til 1. mgr. 1. gr. samningsveðlaga nr. 75/1997, þar sem segir að með veðréttindum í lögunum sé átt við forgangsrétt til þess að leita fullnustu fyrir kröfu (veðkröfu) í tilteknu fjárverðmæti eða fjárverðmætum (veðinu). Það sé hið veðsetta, þ.e. veðandlagið, sem standi til tryggingar greiðslu veðkröfunnar. Veðkrafan skiptist annars vegar í aðalkröfu, þ.e. höfuðstól og verðbætur ef við á, og hins vegar aukagreiðslur, s.s. kostnað, vexti og dráttarvexti.

Á því sé byggt af hálfu stefnda að það sé meginregla um veðréttindi að veðréttur sé ekki aðeins til tryggingar á höfuðstól veðkröfunnar, þ.e. aðalkröfunni, heldur einnig aukagreiðslum sem henni fylgja, s.s. kostnaði, vöxtum og dráttarvöxtum. Það fari eftir samningi aðila, lögum og venjum hvaða aukagreiðslur séu tryggðar með aðalkröfunni í hvert sinn. Í tryggingarbréfinu sé skýrt að veðkrafan nær einnig til dráttarvaxta. Stefndi telur að í málatilbúnaði stefnanda gæti hins vegar misskilnings um framangreint, þ.e. með hvaða hætti veðkrafan sé afmörkuð, og sé sá misskilningur einkum leiddur af lagaákvæðum sem varða skilyrði réttarverndar veðréttinda.

Í öðru lagi tekur stefndi fram að þegar samningsveð öðlist réttarvernd við þinglýsingu sé það skilyrði að fjárhæð veðkröfunnar eða hámark hennar sé tilgreint í veðskjali, sbr. 1. mgr. 4. gr. samningsveðlaga nr. 75/1997. Samkvæmt 3. mgr. 4. gr. sé heimilt að binda fjárhæð kröfunnar við hækkun samkvæmt vísitölu eða gengi, enda sé það tilgreint í bréfinu sjálfu og komi þar fram tegund og grunntala verðtryggingar. Framangreindum áskilnaði sé fullnægt í tryggingarbréfinu.

Í 23. gr. laga um þinglýsingu segi að skjal, sem þinglýsa á, megi vera bundið skilorði, en efni þess skuli vera endanlega ákveðið. Tryggingarbréfum megi samt þinglýsa, þótt eingöngu sé greind hámarksfjárhæð skuldar, er bréf á að tryggja.

Krafa um tilgreiningu fjárhæðar veðkröfu, þ.e. aðalkröfu, samkvæmt framangreindu sé skilyrði fyrir réttarvernd. Krafa um tilgreiningu nær hins vegar aðeins til hennar en ekki til aukagreiðslna. Styðst sú ályktun bæði við dómaframkvæmd Hæstaréttar sem og skoðanir fræðimanna. Í dómi Hæstaréttar 16. september 1993 í máli nr. 301/1993 er staðfest að hámarksfjárhæð í skilningi 23. gr. laga um þinglýsingu vísi til aðalkröfu án vaxta og kostnaðar.

Samkvæmt framangreindu varða ákvæði 23. gr. þinglýsingalaga og 1. mgr. 4. gr. samningsveðlaga skilyrði réttarverndar. Séu reglurnar fyrst og fremst settar með hagsmuni síðari veðhafa í huga. Reglurnar hafa því ekki efnislega þýðingu er varðar réttarsamband veðþola og veðhafa að öðru leyti. Samningur sé gildur millum aðila jafnvel þótt áskilnaði ákvæðanna sé ekki fullnægt. Af því leiði að sá málflutningur stefnanda að það sé „rökrétt“ að áskilnaður 4. gr. samningsveðlaga leiði til þess að aukagreiðslur séu undirorpnar skilyrðum greinarinnar sé ekki í samræmi við þann lagaáskilnað sem gerður sé eða dómaframkvæmd Hæstaréttar.

Í þriðja lagi tekur stefnandi fram varðandi aukagreiðslur að þau sjónarmið sem liggi að baki því að undanskilja aukagreiðslur áskilnaði 1. mgr. 4. gr. samningsveðlaga og 23. gr. þinglýsingalaga séu m.a. að kröfur vegna kostnaðar, vaxta og dráttarvaxta fylgja jafnan aðalkröfunni sem viðbót. Þá sé um að ræða kröfur sem erfitt geti verið að benda á afmarkaða fjárhæð vegna á því tímamarki sem veðréttindin stofnast og þau öðlast réttarvernd. Í því samhengi má benda á að veðréttindi geta í mörgum tilvikum staðið til langs tíma.

Í 5. gr. samningsveðlaga sé vísað til tiltekinna krafna sem tryggðar séu með aðalkröfunni „nema annað leiði af samningi“ þeim sem til veðréttarins stofnaði. Aðilum sé frjálst að semja á annan veg en þar sé mælt fyrir um.

Stefndi telji að af öllu framangreindu leiði að aukagreiðslur, eins og kostnaður, vextir og dráttarvextir, séu hluti veðkröfunnar ef það leiðir af veðsamningi aðila, venjum eða lögum en slíkar kröfur séu ekki undirorpnar skilyrðum 1. mgr. 4. gr. samningsveðlaga og 23. gr. þinglýsingalaga um tilgreiningu fjárhæðar og réttarvernd.

Í fjórða lagi vísar stefnandi til skilmála tryggingarbréfsins en í því segir að það tryggi skuldir Ó-kk-ef B-kk-ef að fjárhæð allt að 6.000.000 kr., með grunnvísitölu 229,3, auk „vísitöluálags, vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem af vanskilum kann að leiða og skuldara ber að greiða að skaðlausu“.

Stefndi telji því skýrt að kröfur vegna vaxta, dráttarvaxta og kostnaðar falli undir tryggingaréttindin sem hluti veðkröfunnar í samræmi við skýrt orðalag framangreinds.

Í 1. tölulið skilmála tryggingarbréfsins segi að höfuðstóll „veðtryggingar samkvæmt bréfi þessu [sé] bundinn vísitölu neysluverðs með grunnvísitölu samkvæmt ofanskráðu“. Stefndi fallist ekki á útleggingar stefnanda af þessu samningsákvæði.

Umrætt samningsákvæði hafi þann tilgang að tiltaka við hvaða vísitölu höfuðstólinn, þ.e. aðalkrafan, sé bundinn og hvernig hann breytist í samræmi við vísitöluna. Í því samhengi má nefna að tilgreiningin „auk vísitöluálags“ sem getið sé að framan sé ekki fullnægjandi í þessu sambandi. Hér sé því um að ræða samningsákvæði sem varðar aðalkröfuna og sé það í samræmi við áskilnað 3. mgr. 4. gr. samningsveðlaga þar sem segir að tilgreina skuli tegund verðtryggingar og grunntölu hennar.

Samningsákvæðið breyti því hins vegar ekki sem greinir ofar í umræddu tryggingarbréfi, að veðkrafa sé að fjárhæð 6.000.000 kr. „auk vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem af vanskilum kann að leiða“. Um grunn dráttarvaxta sé getið í 2. tölulið skilmála skuldabréfsins þar sem vísað er til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Við skýringu tryggingarbréfsins beri að líta til skjalsins alls og beita samræmisskýringu. Sú nálgun stefnanda að líta aðeins til 1. töluliðarins, en líta fram hjá öðrum samningsákvæðum tryggingarbréfsins, fái ekki staðist.

Í fimmta lagi, varðandi aðrar málsástæður stefnanda, telji stefndi að málsástæður stefnanda sem byggjast á lögum um stimpilgjald, og því hvernig veðbandayfirlit eignarinnar tilgreinir efnisatriði tryggingarbréfsins, hafi enga þýðingu fyrir úrlausn málsins. Málið snúi einkum að túlkun tryggingarbréfsins og réttarsambands aðila málsins. Það hvort greitt hafi verið 0,5% eða 1,5% stimpilgjald af bréfinu fyrir 10 árum hefur enga þýðingu fyrir réttarstöðu aðila.

Stefndi hafni því að sýslumanni hafi borið að færa tryggingarbréfið í þinglýsingabók með vöxtum. Einnig sé því hafnað að framlagt þinglýsingarvottorð (veðbandayfirlit) hafi nokkra þýðingu fyrir úrlausn málsins. Í þinglýsingarvottorði séu skráðar tilteknar upplýsingar úr þinglýsingabók en í þinglýsingabók séu skráð meginatriði úr þinglýstu skjali, sbr. 1. mgr. 9. gr. þinglýsingalaga. Samkvæmt reglugerð nr. 405/2008 um færslu dagbókar og móttöku þinglýsingarskjala skal skrá í dagbók hvort skjal sé verðtryggt en engin skylda er til þess að skrá hvort skjal beri vexti. Almenningi sé jafnan tryggður aðgangur að þinglýstum skjölum hjá sýslumannsembættum landsins. Hafi einhver orðið fyrir tjóni af völdum þeirra upplýsinga sem greinir í veðbankayfirlitinu á sá þess kost að beina kröfu vegna þess að ríkisjóði, sbr. 49. gr. sömu laga.

Þá sé því hafnað að ekki sé getið vaxtafótar veðkröfunnar í tryggingarbréfinu. Í 2. tölulið skilmála bréfsins segi að verði vanefndir á lánssamningi þeim sem bréfið tryggi beri að greiða dráttarvexti af skuldinni í samræmi við 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

IV

Ágreiningur málsins lýtur að túlkun á tryggingarbréfi, dags. 16. desember 2003. Stefnandi heldur því fram að veðtrygging bréfsins nái einungis til höfuðstóls og vísitöluhækkunar skuldarinnar, þ.e. aðalkröfu skuldarinnar. Allan kostnað vegna skuldarinnar beri skuldara að greiða og njóti sú krafa ekki veðtryggingar. Stefndi heldur því á hinn bóginn fram að bæði aðalkrafan og aukagreiðslurnar njóti veðtryggingar samkvæmt bréfinu. Hvorki er ágreiningur um lagatúlkun né er til staðar tölulegur ágreiningur. Ágreiningurinn nær einungis til þess, um hvað var samið hinn 16. desember 2003.

Í tryggingarbréfinu segir svo: „Gerir kunnugt: Til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu á skuldum þeim, sem ég, nú eða síðar, á hvaða tíma sem er, kann að skulda eða ábyrgjast Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis hvort sem eru víxilskuldir mínar/okkar, yfirdráttur á tékkareikningi, skuldabréfalán, erlend endurlán eða hvers konar aðrar skuldir við Sparisjóðinn, þar með taldar ábyrgðir sem Sparisjóðurinn hefur tekist eða kann að takast á hendur mín/okkar vegna, svo og þær skuldir annarra sem ég/við ábyrgist/ábyrgjumst Sparisjóðnum sem lánveitanda eða eiganda slíkrar kröfu, að samtaldri fjárhæð allt að kr. 6.000.000.- [...] auk vísitöluálags, vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem af vanskilum kann að leiða og skuldara ber að greiða að skaðlausu, set ég hér með Sparisjóðnum að veði ásamt fylgifé, lóðarréttindum, síðari viðaukum og breytingum eða öðrum réttindum sem eigninni tengjast: veðréttur 1, veð Viðjugerði 3 Rvík Ehl. í húsi 100%.“

Í upphafi tryggingarbréfsins segir „til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu á skuldum þeim“. Síðan eru skuldirnar taldar upp í nokkrum aukasetningum sem enda þannig „auk vísitöluálags, vaxta, dráttarvaxta“ o.s.frv. Þá heldur aðalsetningin áfram og þar segir „set ég hér með Sparisjóðnum að veði [...] Viðjugerði 3“. Tryggingabréfið verður ekki lesið á annan hátt en þann, að til tryggingar skuldinni þ.e. höfuðstól, vísitölu, vöxtum og kostnaði sé fasteignin að Viðjugerði veðsett. Í 1. tl. tryggingarbréfsins er kveðið á um að bréfið sé bundið vísitölu og er ekki ágreiningur um það. Í 2. tl. er kveðið á um heimild til dráttarvaxta og vísað til 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Ekki verður séð að tryggingarbréf þetta sé frábrugðið öðrum tryggingarbréfum og skiptir engu þótt sérfræðiaðilar á vegum stefnda hafi samið það. Skoða ber tyggingarbréfið heildstætt og ber það ótvírætt með sér að heimild er til dráttarvaxta og að veðandlagið tryggi ekki bara höfuðstól lánsins ásamt vísitöluhækkun, heldur einnig vexti og kostnað.

Telja verður að það hafi hvorki þýðingu varðandi túlkun tryggingarbréfsins og réttarsambands aðila í málinu hve hátt stimpilgjald hafi verið greitt né hvernig þinglýsingu þess hafi verið háttað. Þinglýsing eða upphæð stimpilgjalds breyta ekki efni samnings, en kröfuhafar og aðrir geta ætið kynnt sér efni þinglýstra skjala.

Með vísan til þess sem að framan greinir er það niðurstaða dómsins að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda. Með vísan til 130. gr. laga um meðferð einkamála ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað svo sem greinir í dómsorði.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Stefndi, Drómi hf., er sýknaður af kröfum stefnanda, L-kvk-ef K-kvk-ef R-kvk-ef.

Stefnandi, L-kvk-nf K-kvk-nf R-kvk-nf, greiði stefnanda, Dróma hf., 400.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf