S-1467/2019

Dómur:

Mál þetta, sem dómtekið var 17. október sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum 19. september 2019 á hendur ákærðu, Á-kvk-þgf G-kvk-þgf, kt. [...], til heimilis á Spáni;

„fyrir eftirtalin brot gegn almennum hegningarlögum, lyfjalögum, lyfsölulögum og tollalögum;

I

Fyrir stórfellt brot gegn lyfjalögum, lyfsölulögum og tollalagabrot, með því að hafa föstudaginn 19. apríl 2019, við komu til landsins frá Alicante, Spáni, með flugi nr. D85390, haft í vörslum sínum lyf, alls 6605 töflur að gerðinni OxyContin (Oxycodonum), í sölu og dreifingarskyni, sem ákærða flutti ólöglega til landsins, í farangri sínum, og Tollgæslan fann falin undir fóðri tösku hennar, án þess að fyrir lægi markaðs og lyfsöluleyfi Lyfjastofnunar, og án þess að gera Tollgæslunni grein fyrir lyfjunum við komuna til landsins.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 7. gr., 1. mgr. 20. gr. og 32. gr., sbr. 1. mgr. 49. gr. lyfjalaga nr. 93/1994, og 5. mgr. 51. gr., sbr. 68. gr. lyfsölulaga nr. 30/1963 sem og 170. gr, sbr. 169. gr. tollalaga nr. 88/2005.

II

Fyrir peningaþvætti, með því að hafa í aðdraganda brots sbr. lið I frá árinu 201

7 fram til þriðjudagsins

19 . apríl 201

9 tekið við, aflað sér og/eða umbreytt ávinningi af innflutningi, sölu og dreifingu ótiltekins magns lyfja og/eða eftir atvikum með öðrum ólögmætum og refsiverðum hætti, samtals að fjárhæð

2 .884.087 krónur, en fjármunirnir voru lagðir inn á reikning ákærðu hjá Arion banka nr. 0303

26

2819

, en með háttsemi sinni geymdi ákærða ávinninginn, flutti hann og leyndi honum og upplýsingum um uppruna hans, eðli hans, staðsetningu og ráðstöfun hans.

Telst háttsemi ákærðu varða við 1., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er krafist upptöku á öllum ofangreindum lyfjum, 6605 töflum að gerðinni OxyContin, sem haldlögð voru greint sinn, skv. 3. mgr. 49. gr. lyfjalaga nr. 93/1994, 181. gr. tollalaga nr. 88/2005 og 2. mgr. 68. gr. lyfsölulaga nr. 30/1963.“

Ákærða krefst í málinu vægustu refsingar sem lög leyfa, sem öll verði bundin skilorði. Þá krefst skipaður verjandi ákærðu hæfilegrar þóknunar sér til handa, er greiðist úr ríkissjóði.

1

Hinn 19. apríl 2019 barst lögreglustjóranum á Suðurnesjum tilkynning frá tollgæslu í Flugstöð Leifs Eiríkssonar þess efnis að afskipti hefðu verið höfð af ákærðu eftir komu hennar til landsins með flugi D85390 frá Alicante á Spáni. Í ljós kom að ákærða var með mikið magn lyfseðilsskyldra lyfja, á sjöunda þúsund Oxycontintöflur, í fórum sínum. Lyfjunum hafði verið komið fyrir undir fóðri í ferðatösku sem ákærða hafði meðferðis. Ákærða var handtekin í þágu rannsóknar málsins og færð í fangageymslur. Daginn eftir var hún úrskurðuð í gæsluvarðhald að kröfu lögreglustjóra til 24. apríl 2019.

Fyrir lögreglu játaði ákærða að hafa tekið að sér fyrir íslenskan mann, sem hún vildi ekki nafngreina, að flytja lyfin til landsins. Ákærða sagði manninn ítrekað áður hafa farið þess á leit við sig að fara með lyf fyrir hann til landsins en hún ávallt færst undan. Í umrætt skipti hefði hún hins vegar þurft að koma hingað til lands í persónulegum erindagjörðum og hún því fallist á beiðni mannsins. Ákærða hefði átt að fá flug báðar leiðir og gistingu á hóteli hér á landi sem endurgjald fyrir flytja lyfin til landsins.

Við rannsókn lögreglu á fjármálum ákærðu kom í ljós að veltan á þeim bankareikningi ákærðu sem hún notaði aðallega nam talsvert hærri fjárhæð en samanlögðum tekjum hennar á sama tímabili. Þá vakti athygli lögreglu að ákærða hafði lagt umtalsverðar fjárhæðir inn á bankareikning sinn í reiðufé. Samkvæmt framlagðri fjármálagreiningu A viðskiptafræðings, sérfræðings í rannsóknardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum, dagsettri 2. september 2019, hafði ákærða samkvæmt skattframtali samtals 2.371.090 krónur í tekjur á árinu 2017 en á sama tímabili námu samanlagðar innlagnir á umræddan bankareikning hennar 4.166.206 krónum. Kemur fram í rannsóknargögnum lögreglu að mismunurinn hafi aðallega komið frá syni ákærðu, B. Árið 2018 hafi ákærða haft 2.880.739 krónur í tekjur en samtals hafi innlagnir á reikning hennar á því ári numið 7.760.091 krónu. Sjálf hafi ákærða lagt inn 1.857.010 krónur, þar af 300.000 krónur í reiðufé. Áðurnefndur sonur ákærðu hafi lagt 1.406.600 krónur inn á reikning hennar. Þá hafi ákærða fært 2.156.366 krónur á milli reikninga í sinni eigu. Frá 1. janúar 2019 og fram til 19. apríl það sama ár hafi samtals 2.089.790 krónur verið lagðar inn á reikning ákærðu. Af þeirri fjárhæð hafi ákærða sjálf lagt inn 629.195 krónur, þar af 450.000 krónur í reiðufé. Sonur ákærðu hafi millifært 550.500 krónur inn á reikning hennar og af því hafi ákærða millifært 260.000 krónur til baka. Þá hafi ákærða sent syni sínum 2222 evrur með Western Union, sem samsvarað hafi á gengi dagsins 30. ágúst sl., um 310.000 krónum.

Samandregið segir í niðurlagi fjármálagreiningar lögreglu að óútskýrð innkoma á reikning ákærðu á tímabilinu frá 1. janúar 2017 til 19. apríl 2019 hafi aðallega komið frá henni sjálfri og nemi samtals 2.884.087 krónum. Þar af hafi ákærða lagt 750.000 krónur inn í reiðufé. Einnig kemur þar fram að B, sonur ákærðu, hafi samtals lagt 2.700.471 krónu inn á ákærðu á tímabilinu. Ákærða hafi á móti lagt samtals 1.043.907 krónur inn á son sinn, auk þess að senda honum samtals 4332 evrur, þ.e. um það bil 600.000 krónur, með Western Union.

Eftir 24. apríl 2019 hefur ákærða sætt farbanni á grundvelli úrskurða dómsins. Í þrígang kom upp sú staða á því tímabili að farbann samkvæmt úrskurði dómsins hafði runnið sitt skeið á enda nokkru áður en sett var fram ný krafa um áframhaldandi farbann.

Rannsókn lögreglu lauk í byrjun september sl. og 19. sama mánaðar gaf lögreglustjóri út ákæru á hendur ákærðu samkvæmt áðursögðu.

2

Ákærða kom fyrir dóm við þingfestingu málsins 1. október sl. og játaði sök samkvæmt ákærulið I. Hún neitaði hins vegar sök samkvæmt ákærulið II. Hún áréttaði þessa afstöðu sína við aðalmeðferð málsins. Ákærða kvað það vera af og frá að hún hefði notað bankareikninga sína og greiðslukort til þess að þvætta fjármuni. Jafnframt þvertók hún fyrir að hafa tengsl við skipulagða glæpastarfsemi.

Ákærða upplýsti að hún væri búsett á Spáni en kæmi hingað til lands reglulega til þess að leita sér lækninga, hitta afkomendur sína og sinna ýmsum erindum, t.d. samskiptum við Tryggingastofnun.

Við aðalmeðferð málsins bar ákærða um aðdraganda ferðar sinnar til landsins 19. apríl 2019 að henni hefði borist símtal frá manni sem beðið hefði hana um að flytja hingað lyf. Skömmu síðar hefði maðurinn komið á fund ákærðu með tösku og jafnvirði 140.000 króna í evrum. Hefði ákærða síðan sjálf bókað farið hingað til lands.

Vegna ótta við þá sem á bak við innflutninginn stóðu sagðist ákærða ekki þora að nafngreina þann aðila sem fékk hana til fararinnar. Aðspurð neitaði ákærða því að um hefði verið að ræða son hennar, B. Millifærslu frá syni sínum, sem framkvæmd hefði verið um það leyti sem ferðin var farin, kvað ákærða hafa verið endurgreiðslu á skuld sonarins við hana. Ekki hefði verið um að ræða greiðslu fyrir ferðina, enda hefði B enga aðkomu haft að henni samkvæmt áðursögðu. Son sinn sagði ákærða búa hjá sér á Spáni á milli þess sem hann flakkaði um. Hann væri ekki í vinnu og en fengi örorkubætur sem hann notaði til framfærslu. Á Spáni sagðist ákærða hafa búið síðan 2016, ávallt í leiguhúsnæði.

Ákærða kvaðst vera eignalaus. Hún fengi örorkubætur og lífeyrisgreiðslur sem hún nýtti til framfærslu. Þá hefði ákærða fyrir nokkru tekið arf eftir móður sína, um 1.000.000 króna að því að hún taldi. Ákærða sagðist enn fremur hafa fengið um 500.000 krónur endurgreiddar frá Reykjavíkurborg á því tímabili sem vísað væri til í ákæru.

Ákærða sagðist gegnum tíðina margoft hafa lánað syni sínum fjármuni. Hún hefði fengið hluta þeirra fjármuna endurgreidda. Hluta þeirra millifærslna sem ákærða hefði fengið frá syni sínum hefði hún tekið út og sent til hans þegar hann hefði sjálfur verið á flakki og hann ekki verið með aðgang að banka. Þá fjármuni hefði ákærða því í raun aldrei sjálf haft til ráðstöfunar. Hún hefði einnig í nokkur skipti haft milligöngu um lán föður sonarins til hans. Þá sagði ákærða son sinn hafa aðgang að reikningi hennar en hún hefði á sínum tíma gefið honum upp leyninúmerið að reikningnum. Ákærða kvaðst oft hafa tekið fé út af reikningnum til að eiga ekki á hættu að sonur hennar eyddi öllum hennar peningum. [--]

Þá kom fram hjá ákærðu að hún hefði í allnokkur skipti tekið út fjármuni af reikningi sínum og lagt hann inn aftur til þess að búa til veltu á reikningnum. Þetta hefði henni verið ráðlagt að gera til að bæta möguleika sinn á að fá yfirdráttarlán, ef með þyrfti. Aukin velta yki lánamöguleikana.

A, viðskiptafræðingur og sérfræðingur í rannsóknardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins. Staðfesti vitnið að hafa unnið framlagða fjármálagreiningu, dagsetta 2. september 2019. Við vinnu sína kvaðst vitnið hafa rannsakað fjármálagögn ákærðu allt aftur til 1. janúar 2017.

Fjárhæðina 2.884.087 krónur, sem tekin væri upp í ákæru málsins, kvað vitnið vera samtölu þeirra fjármuna sem ákærða sjálf hefði lagt inn á reikninga sína á umræddu tímabili. Bæði hefði verið um millifærslur og reiðufjárinnlagnir að ræða.

3

Ákæruliður I:

Samkvæmt því sem rakið er í 2. kafla dómsins hefur ákærða játað sök samkvæmt þessum lið ákæru. Játning ákærðu samrýmist gögnum málsins. Því telst sannað að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er þar gefin að sök og er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður II:

Í clið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála er kveðið á um það að í ákæru skuli greina, svo glöggt sem verða má, hver sú háttsemi er sem ákært er vegna, hvar og hvenær brotið er talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga. Í dómaframkvæmd Hæstaréttar Íslands hefur ákvæði þetta verið skýrt svo að verknaðarlýsing í ákæru verði að vera það greinargóð og skýr að ákærði geti ráðið af henni hvaða refsiverða háttsemi honum er gefin að sök og við hvaða lagaákvæði hann er talinn hafa gerst brotlegur.

Í ákærulið II er ákærðu gefið að sök peningaþvætti með því að hafa í aðdraganda brots samkvæmt ákærulið I, frá árinu 2017 fram til þriðjudagsins 19. apríl 2019, tekið við, aflað sér og/eða umbreytt ávinningi af innflutningi, sölu og dreifingu ótiltekins magns lyfja og/eða eftir atvikum með öðrum ólögmætum og refsiverðum hætti, samtals að fjárhæð 2.884.087 krónur, en fjármunirnir hafi verið lagðir inn á reikning ákærðu hjá Arion banka nr. [...]. Með háttsemi sinni hafi ákærða geymt ávinninginn, flutt hann og leynt honum og upplýsingum um uppruna hans, eðli hans, staðsetningu og ráðstöfun.

Svo sem rakið er í kafla 2 hér að framan neitar ákærða sök samkvæmt ákærulið II. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins kvað ákærða það vera af og frá að hún hefði notað bankareikninga sína og greiðslukort til þess að þvætta fjármuni. Jafnframt þvertók hún fyrir að hafa tengsl við skipulagða glæpastarfsemi. Augljóst er að brot þau sem ákæruliður I tekur til skiluðu engum fjárhagslegum ávinningi, enda lyfin haldlögð við komu ákærðu til landsins.

Í ákærulið II er látið við það sitja að lýsa meintum frumbrotum með mjög almennum og óákveðnum hætti. Í raun er að verulegum hluta um að ræða háttsemislýsingu 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga án sérstakra tilvísana til atvika þessa máls. Slík almenn og óákveðin framsetning sakargifta sem að framan greinir er til þess fallin að torvelda ákærðu að taka til varna í málinu og samræmist að mati dómsins ekki fyrirmælum cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þykir þessi annmarki á ákæru lögreglustjóra vera slíkur að rétt sé að vísa ákærulið II frá dómi.

4

Ákærða er fædd árið 1954. Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hlaut hún dóm í færeyska Réttinum 26. september 2011 fyrir brot á lögum um fíkniefni. Var refsing ákærðu ákveðin þriggja mánaða fangelsi. Nokkuð er um liðið frá uppkvaðningu þessa dóms og hefur hann því takmörkuð áhrif við ákvörðun refsingar ákærðu nú.

Í málinu er ákærða sakfelld fyrir ólöglegan innflutning á umtalsverðu magni af hættulegu lyfi í sölu og dreifingarskyni. Ákærðu til málsbóta horfir að hún gekkst við því broti sínu. Að þessu virtu þykir refsing ákærðu réttilega ákveðin fangelsi í sex mánuði.

Að mati dómsins dróst rannsókn máls þessa nokkuð. Þannig var rannsókninni hvað ákærulið I varðar að mestu lokið strax í maí sl. Þá virðist hafa dregist að framkvæmd yrði rannsókn á fjármálum ákærðu, en þeim þætti rannsóknarinnar lauk síðan í byrjun september sl. Þessi dráttur á meðferð málsins var bagalegur fyrir ákærðu sem sætt hefur farbanni undir rannsókn og rekstri málsins, en hún er ekki búsett hér á landi heldur á Spáni. Í ljósi þessa þykir mega fresta fullnustu fjögurra mánaða af refsingu ákærðu og skal sá hluti refsingarinnar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Til frádráttar refsingu ákærðu kemur gæsluvarðhald sem hún sætti í þágu rannsóknar málsins, sbr. 76. gr. laga nr. 19/1940, frá 20.24. apríl sl. að fullri dagatölu.

Með vísan til kröfugerðar ákæruvalds, gagna málsins og tilgreindra lagaákvæða í ákæru verða gerð upptæk til ríkissjóðs þau lyf sem tilgreind eru í dómsorði og lögregla haldlagði undir rannsókn málsins.

Eftir úrslitum málsins þykir með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála rétt að gera ákærðu að greiða helming þóknunar skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, en fella þóknunina að öðru leyti á ríkissjóð. Þóknun verjanda þykir hæfilega ákveðin eftir umfangi málsins með þeim hætti sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærulið II í ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum er vísað frá dómi.

Ákærða, Á-kvk-nf G-kvk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta skal fullnustu fjögurra mánaða af refsingunni og skal sá hluti refsingarinnar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Til frádráttar refsingunni kemur gæsluvarðhald sem ákærða sætti frá 20. til 24. apríl 2019 að fullri dagatölu.

Ákærða greiði 664.020 krónur í sakarkostnað, sem er helmingur þóknunar skipaðs verjanda ákærðu, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, en þóknunin nemur í heild 1.328.040 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum. Þóknun verjanda greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Ákærða sæti upptöku á 6.605 töflum af lyfinu OxyContin.

K-kk-nf H-kk-nf

Ákærulið II í ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum er vísað frá dómi.

Ákærða, Á-kvk-nf G-kvk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta skal fullnustu fjögurra mánaða af refsingunni og skal sá hluti refsingarinnar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Til frádráttar refsingunni kemur gæsluvarðhald sem ákærða sætti frá 20. til 24. apríl 2019 að fullri dagatölu.

Ákærða greiði 664.020 krónur í sakarkostnað, sem er helmingur þóknunar skipaðs verjanda ákærðu, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, en þóknunin nemur í heild 1.328.040 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum. Þóknun verjanda greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Ákærða sæti upptöku á 6.605 töflum af lyfinu OxyContin.

K-kk-nf H-kk-nf