E-5455/2021

1. Mál þetta, sem vard ó m tekið 1. september 2022, var höfðað 18. nóvember 2021 af B-kk-þgf G. E-kk-þgf og H-kvk-þgf S-kvk-þgf P-kvk-þgf, [...] í [...], gegn R-x-x B-x-x og M-x-x B-x-x, [...]í [...].

2.

Stefnendur krefjast þess aðallega að stefndu verði með dómi gert að fjarlægja:

- Furutré sem gróðursett hefur verið á lóð stefndu að [...], staðsett 7,26 metra frá lóðarmörkum [...] og [...] að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Birkitré sem gróðursett hefur verið á suð- austurhorni lóðar þeirra að [...], staðsett 1,75 metra frá lóðarmörkum [...] og [...], að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Birkitré sem gróðursett hefur verið á suð- austurhorni lóðar þeirra að [...], staðsett 1,15 metra frá lóðarmörkum [...] og [...], að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Birkitré sem gróðursett hefur verið á suð- austurhorni lóðar þeirra að [...], staðsett 1,08 metra frá lóðarmörkum [...] og [...], að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Sýrenutré sem gróðursett hefur verið á lóð stefndu að [...], staðsett 1,1 metra frá lóðarmörkum [...]og [...], að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

3. Stefnendur krefjast þess til vara að stefndu verði með dómi gert að k lippa:

- Furutré sem gróðursett hefur verið á lóð stefndu að [...], staðsett 7,26 metra frá lóðarmörkum [...] og [...] niður í 1,80 metra hæð frá jörðu að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Birkitré gróðursett hefur verið á suð- austurhorni lóðar þeirra að [...], staðsett 1,75 metra frá lóðarmörkum [...] og [...], niður í 1,80 metra hæð frá jörðu að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Birkitré sem gróðursett hefur verið á suð- austurhorni lóðar þeirra að [...], staðsett 1,08 metra frá lóðarmörkum [...] og [...], niður í 1,80 metra hæð frá jörðu að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 5 0.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

- Sýrenutré sem gróðursett hefur verið á lóð stefndu að [...], staðsett 1,1 metra frá lóðarmörkum [...]og [...], niður í 1,80 metra hæð frá jörðu að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 50.000 krónur á dag, sem renni til stefnanda.

4. Stefnendur krefjast í öllum tilvikum málskostnaðar óskipt úr hendi stefndu.

5. Stefndu krefjast sýknu og málskostnaðar úr hendi stefnenda.

6. Dómendur og lögmenn aðila gengu á vettvang að morgni 29. ágúst sl. og var aðalmeðferð fram haldið síðar þann dag. Aðalmeðferð var frestað til sáttaumleitana en þær báru ekki árangur. Málið var dómtekið 1. september sl. að loknum munnlegum málflutningi.

I Helstu málsatvik

7. Stefnendur eru eigendur fasteignarinnar að [...] sem er þriggja hæða endaraðhús. Þau fluttust í fasteignina sumarið 2017. Stefnandinn B-kk-nf býr á jarðhæð hússins, en á efri hæðunum býr stefnandinn H-kvk-nf S-kvk-nf ásamt fjölskyldu sinni. Framhlið hússins snýr í suðvestur og bakgarðurinn í norðaustur. Lóða r mörk fasteignar stefnenda og fasteignar stefndu að [...] eru samliggjandi með þeim hætti að norðvesturhlið fasteignar stefnenda snýr að suðausturhlið fasteignar stefndu. Á þeirri hlið húss stefnenda sem snýr að lóðarmörkum eru fjórir gluggar. Gluggi á jarðhæð vísar inn í eldhús, gluggar á miðhæð inn í stofu og inn í búr og gluggi á efstu hæð inn í svefnherbergi.

8. Fasteign stefndu er einnig þriggja hæða raðhús og festu þau kaup á henni 22. desember 2015. Bakgarðurinn snýr í suður og hafa þar meðal annars verið gróðursett tré sem stefnendur telja skyggja verulega á birtu og útsýni þeirra til vesturs. Um er að ræða þrjú birkitré og sýrenutré sem eru um einn til tvo metra frá lóðarmörkum, sem og furutré sem er rúma sjö metra frá lóðarmörkum.

9. Sumarið 2019 munu stefnendur hafa óskað eftir því að stefndu snyrtu sýrenutréð. Stefndu snyrtu þá þær greinar sem náðu yfir á lóð stefnenda. Sumarið 2020 voru framkvæmdir við fasteign stefnenda og aðhöfðust þau ekki vegna trjágróðurs á lóð stefndu. Sumarið 2021 kveðast stefnendur hafa óskað eftir því að sýrenutréð yrði lækkað, en stefndu ekki viljað verða við því.

10. Með bréfi lögmanns stefnenda 15. júlí 2021 var þess krafist að stefndu fjarlægðu eða snyrtu trjágróður á lóð sinni. Vísað var til þess að hæð og staðsetning trjánna leiddi til skerðingar á birtu í húsnæði stefnenda og útsýni til vesturs. Um væri að ræða meiri óþægindi en stefnendur þyrftu að þola, auk þess sem hæð og staðsetning trjánna væri ekki í samræmi við meginreglur n ábý lisréttar og ákvæði byggingarreglugerðar nr. 441/1998, sbr. nýrri reglugerð nr. 112/2012. Stefnd u klipptu í kjölfarið sýrenutréð niður í 2,8 metra hæð en stefnendur töldu þær aðgerðir ófullnægjandi.

11. Með öðru bréfi 13. ágúst 2021 voru kröfur stefnenda ítrekaðar og tekið fram að áskilinn væri réttur til málshöfðunar. Stefndu brugðust ekki við þessu bréfi stefnenda.

II

Helstu málsástæður og lagarök stefnenda

12. Stefnendur vísa til þess að um ræktun trjágróðurs í þéttbýli gildi almennar reglur nábýlisréttar og eftir atvikum ákvæði byggingarreglugerðar nr. 441/1998 sem sett var með stoð í 37. gr. áðurgildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, sbr. nú byggingarreglugerð nr. 112/2012 sem sett var með stoð í 60. gr. laga n r. 160/2010 um mannvirki. Stefnendur telji ákvæði reglugerðanna eiga við um trjágróður sem var gróðursettur á gildistíma þeirra, en almennar reglur nábýlisréttar taka til trjágróðurs sem var gróðursettur fyrir gildistöku eldri byggingar reglugerðarinnar.

13. Stefnendur taka fram að samkvæmt 3. mgr. 68. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998 skuli hæð trjáa sem plantað er við lóðarmörk samliggjandi lóða ekki vera meiri en 1,8 metrar nema lóðarhafar beggja lóða séu sammála um annað. Þá megi ekki planta hávöxnum trjátegundum nær lóðarmörkum en þrjá metra. Samkvæmt grein 7.2.2 í gildandi byggingarreglugerð nr. 112/2012 megi ekki planta hávöxnum trjátegundum nær mörkum aðliggjandi lóða en fjóra metra. Þá skuli við staðsetningu trjáa á lóð, sem ætlað er að vaxi frjálst, taka tillit til skuggavarps á viðkomandi lóð og nágrannalóðum. Sé trjám plantað við lóðarmörk samliggjandi lóða skuli hæð þeirra ekki verða meiri en 1,8 metrar, nema lóðarhafar beggja lóða séu sammála um annað.

14. Stefnendur leggja áherslu á að birkitrén og sýrenutréð sem kröfur þeirra taki til hafi verið gróðursett við lóðarmörk fasteigna aðila, það er á bilinu 1,08 til 1,75 metra frá lóðarmörkum. Þá sé hæð trjánna töluvert meiri en 1,8 metrar frá jörðu, en trén séu ábilinu 2,8 til 7,6 metrar að hæð. Hæð og staðsetning trjánna sé því ekki í samræmi við framangreind reglugerðarákvæði. Þá hafi hvorki verið leitað samþykkis stefnenda né verið haft við þau samráð við ræktun trjánna.

15. Hvað varðar furutré á lóð stefndu sé því ætlað að vaxa frjálst. Við staðsetningu trésins hafi stefndu borið að taka tillit til skuggavarps á lóð stefnenda, sbr. grein 7.2.2 í byggingarreglugerð nr. 112/2012. Hæð og staðsetning furutrésins valdi skuggavarpi í gegnum glugga fyrstu og annarrar hæðar vesturhliðar fasteignar stefnenda og skerði útsýni þeirra til vesturs.

16. Verði ekki fallist á að ákvæði eldri og núgildandi byggingarreglugerða eigi við um trjágróður í garði stefndu er byggt á því að reglurnar endurspegli hefðbundin sjónarmið nábýlisréttar sem taka beri mið af við túlkun á því hvaða grenndaráhrif nágrannar þurfi að þola samkvæmt almennum reglum nábýlisréttar.

17. Stefnendur ví sa til þess að samkvæmt meginreglum nábýlisréttar sé óheimilt að rækta trjágróður sem veldur því að sólar, útsýnis eða birtu nýtur ekki við á lóð án samráðs við eigendur aðliggjandi lóðar. Íbúar fasteignar í þéttbýli megi almennt búast við því að fá notið útsýnis, birtu og sólar. Þá beri íbúum að taka tillit til nágranna sinna og þeir megi ekki valda þeim tjóni eða óþægindum. Stefndu hafi verið óheimilt án samráðs við stefnendur að rækta fyrrgreind furutré, sýrenutré og birkitré. Lögð er áhersla á að útsýni stefnenda til vesturs sé stórlega skert, sem og möguleikar þeirra á að njóta birtu og sólar frá gluggum á vesturhlið fasteignarinnar.

18. Stefnendur telja að þau eigi rétt á að njóta útsýnis, sólar og birtu á fasteign sinni. Hagsmunir þeirra séu ríkari en hagsmunir stefndu af ræktun umrædds trjágróðurs í andstöðu við meginreglur nábýlisréttar. Stefndu beri að taka tillit til stefnenda og forðast að valda þeim tjóni eða óþægindum. Ræktun stefndu valdi stefnendum viðvarandi og verulegum óþægindum sem séu langt umfram það sem þau þurfi að þola.

19. Varakrafa stefnenda er reist á sömu röksemdum og aðalkrafan. Til stuðnings kröfu um dagsektir er vísað til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum 4. mgr. 114. gr. laganna.

IIIH elstu málsástæður og lagarök stefndu 20. Stefndu byggja á því að þeim sé heimilt að nýta fasteign sína með eðlilegum hætti, sbr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Heimildin sæti takmörkunum vegna reglna nábýlisréttar og þurfi stefndu að taka tilhlýðilegt tillit til nágranna sinna. Gerður hafi verið greinarmunur á verulegum óþægindum og óþægindum sem með réttu megi vænta í þéttbýli. Um sé að ræða matskennd viðmið sem taki mið af aðstæðum hverju sinni. Stefnendur beri sönnunarbyrði fyrir meintum óþægindum vegna trjáa á lóð stefndu og fyrir því að óþægindin séu meiri en almennt megi búast við.

21. Stefndu taka fram að á þeim hluta lóðar stefnenda sem snúi að garði stefndu sé aðeins örlítill grasblettur. Aftur á móti hafi stefndu ræktað garð sinn í samræmi við heimildir sínar til að njóta skjóls fyrir veðri og friðar frá nágrönnum. Hagsmunir stefndu af því að halda trjágróðrinum óbreyttum séu mun meiri en hagsmunir stefnenda af því að fá örlítið meira útsýni út um glugga til vesturs í nokkra mánuði á ári.

22. Stefndu vísa til þess að fasteignir aðila séu í grónu íbúðahverfi í þéttbýli. Ekki sé um sérstaka útsýnislóð að ræða eða staðsetningu þar sem vænta megi óskerts útsýnis umfram það sem almennt eigi við. Á svæðinu sé talsvert um hávaxin tré og samrýmist trjágróðurinn því sem tíðkist í þéttbyggðu hverfinu. Ekki sé um að ræða skugga varp sem valdi því að stefnendur geti ekki notið sólar í aðalgarði sínum. Sé ætlunin að njóta óhefts útsýnis úr gluggum á fasteign stefnenda sem snúi í vestur þurfi jafnframt að lækka eða fjarlægja tré í næstu görðum.

23. Stefndu taka fram að umrædd tré hafi verið gróðursett löngu áður en þau eignuðust fasteignina árið 2015, en húsið hafi verið byggt árið 1979. Stefndu hafi meðal annars keypt fasteignina vegna þess að garðurinn var vel gróinn og hverfið allt. Þá hafi stefnendum, sem festu kaup á fasteign sinni árið 2017, mátt vera ljóst að trjágróður væri þar og hvernig útsýni væri háttað. Ekki sé kveðið á um að fasteignareigendur eigi rétt á útsýni í skipulagslögum nr. 123/2010 eða lögum nr. 160/2010 um mannvirki. Þá hafi ákvæði byggingarreglugerða sem ekki hafi verið í gildi þegar tré n voru gróðursett ekki þýðingu við úrlausn málsins.

I V

Niðurstaða

24. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort stefndu beri að fjarlægja eða klippa niður tré sem hafa verið gróðursett á lóð þeirra. Eins og rakið hefur verið taka kröfur stefnenda til þriggja birkitrjáa, sýrenu trés og furu trés. Af hálfu stefnenda hefur verið lagður fram uppdráttur sem sýnir hæð trjánna og fjarlægð þeirra frá lóðarmörkum. Uppdrátturinn var unninn af RB Mælingum ehf. hinn 9. september 2021 og kom fram við munnlegan málflutning að ekki væri ágreiningur um réttmæti hans. Samkvæmt því verður lagt til grundvallar að um sé að ræða um 6,5 metra hátt birkitré staðsett 1,75 metra frá lóðarmörkum, um 7,6 metra hátt birkitré staðsett 1,15 metra frá lóðarmörkum, um 5,8 metra hátt birkitré staðsett 1,08 metra frá lóðarmörkum, um 2,8 metra hátt sýrenutré staðsett 1,1 metra frá lóðarmörkum og um 7,25 metra hátt furutré staðsett 7,26 metra frá lóðarmörkum.

25. Við upphaf aðalmeðferðar lagði lögmaður stefndu fram skjal sem ber með sér að lóðin [...] sé ein óskipt lóð og hreyfði því að hugsanlega væri um samaðild til varnar að ræða. Lögmaður stefnenda vísaði til þess að samkvæmt framlögðum uppdrætti vegna breytingar á lóðarsamningi frá 30. maí 2000 væri lóðin skýrlega aðgreind í [...]. Ráðið verður af gögnum málsins, sem og skoðun á vettvangi, að lega og afnot af umræddri lóð séu með þeim hætti að eigendur húsanna þriggja hafi eingöngu aðgang að og geti nýtt þann lóðarhluta sem liggur að húseignum þeirra. Að þessu virtu, sem og með hliðsjón af 2. tölulið 1. mgr. 7. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús, verður ekki fallist á að eigendur húsanna [...]og [...]hefðu að réttu lagi þurft að eiga aðild að málinu samkvæmt 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einnig dóma Hæstaréttar frá 14. desember 2006 í máli nr. 626/2006 og frá 17. janúar 2013 í máli nr. 424/2012.

26. Til stuðnings kröfum sínum hafa stefnendur vísað til ákvæða byggingarreglugerða nr. 441/1998 og nr. 112/2010, sem og til meginreglna nábýlisréttar. Í 68. gr. fyrrnefndu reglugerðarinnar, sem var sett með stoð í 37. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, segir að sé trjám plantað við lóða mörk samliggjandi lóða skuli hæð þeirra ekki verða meiri en 1,80 metrar nema lóðarhafar beggja lóða séu sammála um annað. Þá megi ekki planta hávöxnum trjátegundum nær lóðamörkum aðliggjandi lóða en 3,0 metra. Lóðarhafa sé skylt að halda vexti trjáa og runna á lóðinni innan lóðarmarka. Í grein 7.2.2 í byggingarreglugerð nr. 112/2012, sem sett var með stoð í 60. gr. laga nr. 160/2012 um mannvirki, er að finna sambærilegar reglur en þar er þó kveðið á um að ekki megi planta trjám nær aðliggjandi lóðamörkum en 4,0 metrum.

27. Hús stefndu að [...] var byggt árið 1979, en ekki liggja fyrir upplýsingar um hvenær þau tré sem um ræðir voru gróðursett. Stefndu, sem keyptu húsið í lok árs 2015, telja það hafa verið fyrir gildistöku byggingarreglugerðar nr. 441/1998. Stefnendur hafa ekki hnekkt þeirri staðhæfingu og fær hún stoð í vettvangsskoðun dómsins, sem er skipaður sérfróðum meðdómsmanni, við upphaf aðalmeðferðar. Stefnendur hafa ekki fært haldbær rök fyrir því að umrædd reglugerðarákvæði eigi engu að síður við um trén, sbr. að nokkru til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 13. ágúst 2010 í máli nr. 352/2010. Að þessu virtu verður ekki litið til ákvæða reglugerðanna við úrlausn málsins, en þær reglur sem um ræðir geta þó að vissu marki endurspeglað almenn viðmið eða meginreglur á sviði nábýlisréttar.

28. Meðal þeirra reglna sem setja heimildum fasteignareigenda til hagnýt ingar og umráða yfir fasteign sinni skorður eru réttarreglur nábýlisréttar. Af þeim leiðir að fasteignareiganda ber að taka tilhlýðilegt tillit til nágranna sinna og haga athöfnum með þeim hætti að ekki hljótist af óþægindi umfram það sem þeir þurfa að þola miðað við aðstæður. Gerður hefur verið greinarmunur á annars vegar óþægindum sem nágrönnum er verulegur bagi af og hins vegar óþægindum sem nágrannar mega vænta í þéttbýli. Það ræðst af aðstæðum hverju sinni hvort óþægindi teljist veruleg og umfram þau mörk sem grenndarreglur setja eignarráðum fasteignareiganda, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 17. janúar 2013 í máli nr. 424/2012. Niðurstaða um þolmörkin ræðst þannig af heildarmati þar sem taka þarf tillit til aðstæðna og atvika í hverju tilviki. Samkvæmt þessu þarf að bera saman hagsmuni stefndu af því að halda trjágróðri á lóð sinni óbreyttum og hagsmuni stefnenda af því að gróðurinn verði fjarlægður eða takmarkaður. Hafi grenndarreglur verið brotnar er það meginregla að nágranni á rétt á að dregið sé úr óþægindum frá granneign niður að því marki sem honum er skylt að þola.

29. Ráðið verður af gögnum málsins og skoðun á vettvangi að gluggar á þeirri hlið húss stefnenda sem snýr að lóðarmörkum vísi í norðvestur. Á þeim hluta lóðar stefnenda sem snýr að garði stefndu er eingöngu mjó grasræma, en garður stefnenda snýr í norðaustur. Þá hafa stefnendur aðstöðu með garðhúsgögnum við framhlið hússins sem snýr í suðvestur. Garður stefndu snýr aftur á móti í suðvesturog er hann gróinn grasi, trjám og runnum. Stefndu hafa komið fyrir garðhúsgögnum í námunda við húsið og liggur hellulagður stígur um hluta garðsins.

30. Stefnendur byggja ekki á því að umrædd tré skerði möguleika þeirra á að nýta garð sinn heldur vísa til þess að trén valdi meiri skerðingu á útsýni úr húsi þeirra og birtu til norðvesturs en þau þurfi að þola. Telja verður ljóst af framlögðum gögnum, svo sem ljósmyndum, og því sem dómarar kynntu sér við vettvangsgöngu að þau tré sem um ræðir skerði að ákveðnu marki útsýni úr gluggum á efri hæðum fasteignar stefnenda. Stefnendur hafa ekki lagt fram sérfræðileg gögn til að sýna fram á skugga varp eða skerta birtu. Að mati dómsins er trjágróður í garði stefndu til þess fallin n að hafa áhrif á birtu í íbúðinni, en þau áhrif eru sýnilega mismikil eftir árstíðum. Hvað sólarljós og birtu varðar er einnig til þess að líta að þeir gluggar á húsi stefnenda sem um ræðir snúa til norðvesturs og nýtur því að jafnaði fyrst sólar um þá þegar talsvert langt er liðið á daginn.

31. Til þess er að líta að fasteign stefnenda er í grónu íbúðahverfi í þéttbýli. Svæðið er gróðursælt og er trjágróður á flestum lóðum í þeirri götu sem um ræðir. Þar er að finna fjölda fremur hárra trjáa og er það ekki frábrugðið því sem almennt tíðkast í hverfinu. Verður raunar ráðið að hávaxin tré séu þar algeng og að þau séu víða til þess fallin að takmarka útsýni úr húsum á svæðinu. Að mati dómsins skera þau tré í garði stefndu sem dómkröfur stefnenda varða sig ekki sérstaklega úr hvað hæð varðar, en sýrenutréð er tæpir þrír metrar, birkitrén um fimm til sjö metrar og furutréð um sjö metrar. Þá er furutréð, sem er einna helst til þess fallið að skyggja á útsýni úr húsi stefnenda, um sjö metra frá lóðarmörkum.

32. S amkvæmt skipulagi þess hluta [...] þar sem hús málsaðila eru er um að ræða þyrpingar raðhúsa þar sem nábýli nágranna er talsvert. Þannig vísa gluggar á norðvesturhlið endaraðhúss stefnenda allir út í bakgarð raðhúsalengjunnar við [...]. Ekki verður séð að fasteign stefnenda sé staðsett á sérstakri útsýnislóð eða að stefnendur hafi haft ástæðu til að vænta óskerts útsýnis umfram það sem almennt má gera ráð fyrir á svæðinu. Í þeim efnum verður að horfa til þess að þegar stefnendur keyptu fasteignina árið 2017 gat þeim ekki dulist hvernig skipulagi og útsýni væri háttað, sem og að verulegur trjágróður væri á aðliggjandi lóð sem gæti haft áhrif. Að sama skapi er trjágróður í næstu görðum sem getur eftir atvikum takmarkað birtu og útsýni um glugga í húsi stefnenda, svo sem í görðum að [...], eins og sjá mátti við vettvangsgöngu.

33. E kki verður heldur fram hjá því litið að trjágróðurinn er í aðalgarði stefndu þar sem þau vilja njóta næðis og skjóls fyrir veð ri. Áður hefur verið gerð grein fyrir því að hagsmunir stefnenda af því að fallist verði á kröfur þeirra lúta ekki að notkun garðs þeirra heldur eingöngu að útsýni og birtu um glugga sem snúa í norðvestur. Eru aðstæður að þessu leyti mjög frábrugðnar þeim aðstæðum sem voru til skoðunar í fyrrgreindum dómi Hæstaréttar í máli nr. 424/2012 sem stefnendur hafa vísað til.

34. Að öllu framangreindu virtu telur dómurinn stefnendur ekki hafa sýnt fram á að þau tré sem um ræðir valdi þeim óþægindum eða raski umfram það sem gera má ráð fyrir í hverfinu. Fær aðalkrafa stefnenda um að stefndu verði gert að fjarlægja trén því ekki stoð í meginreglum nábýlisréttar eða öðrum réttarreglum sem vísað hefur verið til. Varakrafa stefnenda lýtur að því að trén verði klippt niður í ákveðna hæð. Stefndu ber í samræmi við meginreglur nábýlisréttar að snyrta trjágróður í garði sínum, þar með talið að gæta þess að hann skagi ekki yfir á lóð stefnenda. Aftur á móti verður að hafna varakröfunni eins og hún er fram sett með sömu rökum og aðalkröfunni.

35. Samkvæmt því sem rakið hefur verið verða stefndu sýknuð af kröfum stefnenda. Að virtum úrslitum málsins og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnendum gert að greiða stefndu málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 900.000 krónur.

36. Á-kvk-nf R-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt S-kvk-þgf R-kvk-þgf J-kvk-þgf héraðsdómara og H-kvk-þgf S-kvk-þgf, landslagsarkitekt og skipulagsfræðingi.

DÓMSORÐ:

Stefndu, R-x-x B-x-x og M-x-x B-x-x, eru sýkn af kröfum stefnenda, B-kk-ef G. E-kk-ef og H-kvk-ef S-kvk-ef P-x-x.

Stefnendur greiði stefndu óskipt 900.000 krónur í málskostnað.