S-349/2007

Ár 2007, mánudaginn 23. apríl, er dómþing Héraðsdóms Reykjavíkur háð í Dómhúsinu við Lækjartorg af J-kk-þgf J-kk-þgf héraðsdómara og dómur kveðinn upp í máli nr. S-349/2007: Ákæruvaldið gegn X, sem dómtekið var 18. apríl að loknum munnlegum málflutningi.

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu höfðaði málið með ákæru útgefinni 26. febrúar 2007 á hendur ákærða, X, [fæddum 1973], til refsingar fyrir brot á 1., sbr. 4. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, með því að hafa, mánudaginn 22. maí 2006, ekið bifreiðinni [...] með 60 kílómetra hraða miðað við klukkustund (km/klst.) vestur Arnarbakka í Reykjavík, á vegarkafla að Dvergabakka, þar sem leyfður hámarkshraði var 30 km/klst.

Ákærði krefst sýknu, en ellegar vægustu refsingar sem lög leyfa.

I.

Samkvæmt vettvangskýrslu G-kvk-ef Á-kvk-ef lögreglumanns var hún, mánudaginn 22. maí 2006, við hraðamælingar með laser ratsjá á Arnarbakka í Reykjavík og mældi úr kyrrstöðu, kl. 09:45, bifreiðina [...], af gerðinni [...], svartri á lit, þar sem henni var ekið vestur Arnarbakka á 63 km/klst., á vegarkafla „að Dvergabakka“, þar sem leyfður hámarkshraði var 30 km/klst. Segir í skýrslunni að mæld tala hafi ekki verið læst á skjá ratsjárinnar og hún ekki sýnd ökumanni, ákærða í málinu. Aðstæðum á vettvangi er svo lýst: Dagsbirta, sólskin og þurrt. Fram kemur að ratsjáin hafi verið prófuð fyrir mælingu, kl. 09:17 og eftir mælingu, kl. 10:17. Haft er eftir ákærða: „Telur sig hafa verið á um 45 km/klst.“ Neðst á skýrslunni eru nöfn G-kvk-ef og ákærða rituð eigin hendi, sem og nafn G-kk-ef F-kk-ef lögreglumanns.

Á bakhlið sömu skýrslu er svohljóðandi lýsing á ætluðu broti, sem staðfest er með upphafsstöfum G-kvk-ef: „Ók inn Dvergabakka (sáum fyrstu stafina [...]) og tók upp farþega. Stöðvaður er hann kom út af bifreiðastæðinu frá Dvergabakka. GF-0218 stjórnaði mælingunni.“

Ákærða var í framhaldi send sektargerð lögreglustjóra 7. júní 2006 og honum boðið að ljúka málinu með greiðslu 20.000 króna sektar. Er vettvangur brotsins þar skráður „Arnarbakki ,“ og kærður hraði færður úr 63 km/klst. niður í 60 km/klst., að teknu tilliti til vikmarka. Ákærði hafnaði slíkum málalyktum í bréfi 1. ágúst og benti á að hann hefði ekið af Arnarbakka inn á Eyjabakka til að sækja farþega og því hefði honum verið ómögulegt að ná skömmu áður slíkum hraða, sem lögregla héldi fram. Þá gagnrýndi ákærði að honum hefði ekki verið sýnd mæld tala á vettvangi, en hann hefði fengið þá skýringu að búið væri að mæla fleiri bifreiðar í millitíðinni. Leið nú og beið, uns mál þetta var höfðað 26. febrúar 2007.

II.

Fyrir dómi neitaði ákærði sök. Hann kvaðst umrætt sinn hafa ekið nefndri bifreið, sem væri beinskipt, árgerð 1998, frá Leirubakka, austur Arnarbakka, framhjá Fálkabakka og áfram, vestur Arnarbakka, uns komið hefði verið að hraðahindrun, nær mitt á milli Fálkabakka og Eyjabakka. Þar hefði hann ekið hægt yfir hindrunina og skammt vestan við hana beygt í suður, inn á Eyjabakka, sótt þar farþega og allt að 5 mínútum síðar ekið norður Dvergabakka og beygt að nýju inn á Arnarbakka í vesturátt. Þar hefði lögregla stöðvað för hans við strætisvagnaskýli og borið hann sökum um of hraðan akstur á vegarkafla, sem hann hefði ekki ekið um. Aðspurður um ökuhraða áður en hann beygði inn á Eyjabakka kvaðst ákærði ekki vita það með vissu, en hitt vissi hann að vegna nálægðar nefndrar hraðahindrunar við Eyjabakka hefði honum verið ómögulegt að aka nefndri bifreið upp í 60 km/klst. á þeim vegarspotta og jafnframt ná beygjunni. Hann væri því 100% viss um að hraði bifreiðarinnar hefði ekki mælst á 63 km/klst. Þegar borinn var undir ákærða frásögn hans um eigin hraða í fyrrnefndri vettvangsskýrslu sagði hann þá tölu úr lausu lofti gripna, en hann hefði í senn verið „hissa og fúll“ þegar hann hefði verið inntur eftir þessu atriði. Ákærði staðfesti að [...] væri leigubifreið og merkt sem slík, en gat þess jafnframt, aðspurður, að hann vissi um fleiri leigubifreiðar, sem væru sömu tegundar og eins á lit.

G-kvk-nf Á-kvk-nf staðfesti vettvangsskýrslu sína fyrir dómi, en kvaðst lítið muna eftir málinu að öðru leyti. Þó myndi hún eftir að ákærði hefði ekið inn Dvergabakka, náð þar í farþega og komið aftur inn á Arnarbakka, þar sem lögregla hefði náð honum. G-kvk-þgf var í framhaldi kynntur sá framburður ákærða að hann hefði beygt inn á Eyjabakka og ekið þaðan um Dvergabakka inn á Arnarbakka og kvaðst hún ekki rengja þá frásögn. Aðspurð hví hún hefði þá fært í vettvangsskýrsluna að bifreið ákærða hefði verið mæld á vegarkafla „að Dvergabakka“ bar G-kvk-nf að venja væri fyrir því að skrá brotavettvang þar, þegar lögregla væri við hraðamælingar í námunda við tiltekið strætisvagnaskýli á Arnarbakka. Hún kvaðst því ekki geta borið nánar um nákvæman mælingarstað, en sagðist engu síður standa við mælinguna og sagðist vera 100% viss um að hún ætti við um bifreið ákærða. G-kvk-nf greindi nánar frá mælingunni á þann veg að hún hefði staðið við nefnt skýli, skotið á bifreið ákærða, sýnt G-kk-þgf F-kk-þgf mælda tölu og hann staðfest hana. Í framhaldi hefðu fleiri bifreiðar verið mældar yfir leyfðum hraðamörkum. Þegar bifreið ákærða hefði síðan birst að nýju á Arnarbakka, einhverjum mínútum síðar, hefði G-kvk-nf enn munað hraða bifreiðarinnar, tekið ákvörðun um að stöðva för hennar og í framhaldi gert títtnefnda vettvangsskýrslu. Sökum annarra hraðamælinga hefði ekki verið unnt að sýna ákærða læsta tölu á radarskjánum. G-kvk-nf áréttaði að hefði einhver vafi leikið á réttmæti nefndrar hraðamælingar hefði hún aldrei kært ákærða, enda „nóg af öðrum bílum“ til að hraðamæla á sama stað.

Fyrir dómi staðfesti G-kk-nf F-kk-nf að hann hefði vottað vettvangsskýrslu í málinu, en sagðist ekki muna eftir málsatvikum að neinu leyti. G-kk-nf kvað lögreglu yfirleitt vera við tiltekið strætisvagnaskýli á Arnarbakka þegar hún væri að mæla hraða bifreiða úr vesturátt. Honum var kynntur sá framburður ákærða að hann hefði beygt inn Eyjabakka og því aldrei ekið umrætt sinn á vegarkafla „að Dvergabakka“. Í framhaldi kvaðst G-kk-nf ekkert geta fullyrt um nákvæman mælingarstað og hann ekki rengja nefnda frásögn ákærða, en gat þess að ef minnsti vafi léki á um réttmæti mælinga þá væri viðkomandi ökumaður ekki kærður, enda „af nógu að taka á þessum stað“. Aðspurður kvaðst G-kk-nf hafa þá reglu, þegar hann stjórnaði hraðamælingum við sambærilegar aðstæður og í máli ákærða, að skrá strax mælda tölu í vasabók og treysta þannig ekki á eigið minni áður en vettvangsskýrsla væru rituð. Hann gat þess þó að G-kvk-nf væri töluglögg og myndi ótrúlega vel eftir skráningarnúmerum bifreiða.

III.

Af framburði lögreglumannanna tveggja er ljóst að þeir framkvæmdu hina umþrættu hraðamælingu við strætisvagnaskýli á Arnarbakka, í ríflega 100 metra fjarlægð frá vegamótum við Dvergabakka og í tæplega 200 metra fjarlægð frá vegamótum við Eyjabakka, en þar heldur ákærði því fram að hann hafi beygt út af Arnarbakka og hefur þeim framburði ekki verið mótmælt af hálfu lögreglumannanna. Ber því að leggja þann framburð ákærða til grunsdvallar, sbr. 45. og 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Að fenginni þeirri niðurstöðu er ómögulegt að ákærði hafi umrætt sinn ekið bifreið sinni með allt að 63 km/klst. á vegarkafla „að Dvergabakka“ og er vettvangsskýrsla að sama skapi röng, en hún er grundvöllur ákæru. Breytir engu í því sambandi venjur eða ætlaðar venjur lögreglu að skrá í kæruskýrslur þann vettvang hraðakstursbrota, ef ætluð brot eru framin á öðrum stað, enda einsætt að hraði flestra bifreiða getur aukist umtalsvert á nokkrum tugum metra. Lögregla hraðamælir mikinn fjölda bifreiða á degi hverjum. Engu síður verður að gera þá kröfu til viðkomandi lögreglumanna að þeir skrái með einhverri nákvæmni hvar þeir eru staðsettir þegar mæling fer fram og hvar viðkomandi markbifreið er stödd á sama tíma. Þessa var ekki gætt í upphafi rannsóknar.

Í málinu liggur fyrir að ákærði beygði inn á Eyjabakka, skömmu eftir að hann ók yfir hraðahindrun á Arnarbakka, sem er innan við 100 metra frá vegamótum. Óháð því hvort ákærði gæti hafa náð 60 km/klst. á þeim stutta vegarkafla, sem ekki er beinlínis ákært fyrir í málinu, er einsætt að lögreglumaður, sem stendur við strætisvagnaskýli tæplega 200 metrum frá, getur fráleitt séð skráningarmerki eða hluta skráningarmerkja bifreiðar í þeirri fjarlægð. Bein og óbein fullyrðing nefndra lögreglumanna um hið gagnstæða er því beinlímis röng.

Að gættum framangreindum atriðum og í ljósi eindreginnar neitunar ákærða, sem og þess að hann var ekki stöðvaður í beinu framhaldi af ætluðu hraðakstursbroti og sýnd mæld tala á vettvangi, heldur var talan skráð eftir minni einhverjum mínútum síðar og í kjölfar fleiri hraðamælinga, þykir slíkur vafi leika á sekt ákærða að sýkna ber hann af broti gegn 1., sbr. 4. mgr. 37. gr. umferðarlaga með vísan til 45.-46. laganna um meðferð opinberra mála, enda þykir frásögn hans í vettangsskýrslu um akstur á 45 km/klst., á ótilgreindum vegarkafla, sem ákærði hefur skýrt fyrir dómi, ekki sanna sekt hans að því leyti.

J-kk-nf H-kk-nf fulltrúi lögreglustjóra sótti málið af hálfu ákæruvaldsins, en ákærði annaðist málsvörn sína.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, er sýkn sakar.

J-kk-nf J-kk-nf