S-347/2012

Mál þetta er höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á Selfossi, þeirri fyrri dagsettri 18. október 2012, en þeirri seinni dagsettri 26. febrúar 2013 á hendur I-kk-þgf I-kk-þgf, kt. 000000-0000, til dvalar að Hafnargötu 9, Stokkseyri.

Með ákæru dagsettri 18. október 2012 er málið höfðað gegn ákærða

„fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa, síðdegis þriðjudaginn 21. ágúst 2012 ekið bifreiðinni TG-830 vestur Suðurlandsveg við Arnberg á Selfossi, óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns og tetrahýdrókannabínólsýru.

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987 með áorðnum breytingum og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Með ákæru dagsettri 26. febrúar 2013 er málið höfðað gegn ákærða

„fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa að kvöldi þriðjudagsins 22. janúar 2013 ekið bifreiðinni TG-830 undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóð [sic.] 2,47‰) vestur Eyrarbakkaveg frá Eyrarbakka áleiðis til Reykjavíkur, uns bifreið ákærða hafnaði utan vegar skammt austan við Óseyrarbrú í Sveitarfélaginu Árborg.

Telst brot ákærða varða við 1., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til að sæta sviptingu ökuréttar, samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987 með áorðnum breytingum og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákæra dags. 18. október 2012 var þingfest 10. janúar 2013 en ákærði kom þá ekki fyrir dóminn og hafði ekki boðað forföll. Var lögreglu falið að færa ákærða fyrir dóminn og málinu frestað. Málið var tekið fyrir 17. janúar 2013 og kom þá ákærði fyrir dóminn og óskaði eftir að K-kk-nf R-kk-nf Ó-kk-nf hrl., yrði skipaður verjandi sinn og var það gert, en verjandinn sótti ekki þinghaldið. Ákærði óskaði eftir fresti til að taka afstöðu til sakargifta. Var málið aftur tekið fyrir 24. janúar 2013 og sótti ákærði þá þing án verjanda síns og óskaði eftir frekari fresti og var málinu frestað og næst tekið fyrir 7. febrúar 2013 og sótti þá ákærði þing ásamt verjanda sínum. Viðurkenndi ákærði að hafa ekið bifreiðinni umrætt sinn, en neitaði sök. Var ekki óskað eftir að leggja fram greinargerð af hálfu ákærða og málinu frestað til aðalmeðferðar 26. febrúar 2013. Að beiðni skipaðs verjanda ákærða var aðalmeðferð frestað til 5. mars 2013 en þann dag var ákæra dagsett 26. febrúar 2013 þingfest undir málanúmerinu S-93/2013 og óskaði ákærði eftir að K-kk-nf R-kk-nf Ó-kk-nf hrl., yrði einnig skipaður verjandi sinn vegna hennar og var það gert. Ákærði játaði skýlaust sök skv. ákæru dagsettri 26. febrúar 2013 og voru þá málin sameinuð undir málanúmerinu S-347/2012. Fór aðalmeðferð fram 5. mars 2013 og var málið dómtekið að henni lokinni.

Af hálfu ákæruvalds eru þær kröfur sem að ofan greinir.

Af hálfu ákærða eru gerðar þær kröfur að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að skipuðum verjanda ákærða verði tildæmd hæfileg málsvarnarlaun ásamt ferðakostnaði. Ekki er af hálfu ákærða gerð krafa um að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds vegna ákæru dagsettrar 18. október 2012.

Málavextir.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu veittu lögreglumenn athygli bifreiðinni TR-830 þann 21. ágúst 2012 kl. 17:17 þar sem henni var ekið vestur Suðurlandsveg móts við Arnberg á Selfossi. Stöðvaði lögregla akstur bifreiðarinnar við Hrísmýri á móts við verslun N1 og ræddi við ökumanninn sem reyndist vera ákærði. Var ákærði með bráðabirgðaakstursheimild í lagi, en í viðræðum lögreglu við ákærða vaknaði grunur um ölvunarakstur þar sem mikla áfengislykt lagði frá vitum ákærða. Var ákærði látinn blása. Kvaðst ákærði hafa setið að drykkju fram eftir nóttu, en var þess fullviss að víman væri af honum runnin. Vegna fyrri afskipta vaknaði grunur lögreglu um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og var ákærða gert að fylgja lögreglu á lögreglustöð og láta í té þvagsýni. Ók lögreglumaður bifreiðinni TR-830 á lögreglustöð. Reyndist þvagsýni jákvætt á lögreglustöð fyrir THC og AMP. Var ákærði handtekinn vegna gruns um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Klukkan 17:44 var ákærða dregið blóð vegna rannsóknar málsins og var hann frjáls ferða sinna eftir það. Samkvæmt skoðun lögreglu var ákærði sviptur ökurétti en með bráðabirgðaakstursheimild frá 2. ágúst 2012 til 2. september 2012.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði fundust amfetamín og tetrahýdrókannabínólsýra í þvagi ákærða, en í blóði ákærða mældist 55 ng/ml af amfetamíni en ekki greindist tetrahýdrókannabínól í blóði ákærða.

Framburður ákærða og vitna við aðalmeðferð

Ákærði gaf skýrslu fyrir dóminum við aðalmeðferð og greindi frá því að umrætt sinn hafi hann verið að fara í verslun N1 á Selfossi til að kaupa varahluti í bílinn sem hann var á. Hafi ákærði verið að koma frá Eyrarbakka. Lögregla hafi haft af sér afskipti og beðið sig um að tala við sig og beðið sig að blása í blöðru. Í blöðrunni hafi lögreglumenn þóst sjá eitthvað og beðið sig um að koma með þeim á lögreglustöð. Þar hafi farið fram sýnataka. Ökuréttindi sín kvað ákærði hafa verið í fínu lagi á þessum tíma. Hann hafi haft bráðabirgðaökuréttindi og ökuskírteinið hafi verið í pósti. Aðspurður kannaðist ákærði við að hafa neytt kannabisefna og amfetamíns. Ekki hafi það þó verið fyrir aksturinn sem hafi verið seinnipart þriðjudags, en neyslan hafi átt sér stað um helgina áður. Ekki kvaðst ákærði hafa tekið amfetamín upp á skrifað frá lækni. Ekki kvaðst ákærði hafa fundið fyrir neinum áhrifum amfetamíns og kannabis við aksturinn og hefði ekki ekið ef hann hefði gert það. Ekki kvaðst ákærði hafa forsendur til að draga það í efa að umrædd efni hafi greinst í umræddum sýnum sem hann hafi látið í té. Ákærði hafi hins vegar verið hissa á því, enda hafi hann engum áhrifum fundið fyrir við aksturinn og væri neitun sín á sakargiftum byggð á því að hann telji sig þess vegna ekki hafa verið óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega, enda hafi ekki verið bent á neitt athugavert við aksturslagið. Sé það auk þess rangt að hann hafi verið stöðvaður við akstur en það hafi ekki verið. Hann hafi þegar stöðvað bifreiðina þegar lögregla hafi haft af sér afskipti.

Vitnið T-kk-nf Á-kk-nf Ó-kk-nf lögreglumaður gaf skýrslu við aðalmeðferð gegnum síma og skýrði frá því að hafa verið með öðrum lögreglumanni að aka vestur framhjá Olís og þeir hafi tekið eftir bifreið ákærða og farið á eftir henni og stöðvað aksturinn þar sem bifreið ákærða hafi verið lagt við verslun N1. Þar hafi þeir haft afskipti af ákærða. Beðið hann um að blása í áfengismæli og það hafi mælst aðeins, en undir mörkum. Vegna fyrri afskipta hins lögreglumannsins, Á-kk-ef R-kk-ef E-kk-ef, hafi þeir fengið ákærða til að koma á lögreglustöðina á Selfossi til að gefa þvagsýni, sem hafi reynst jákvætt gagnvart THC og AMP. Í kjölfar þess hafi ákærði verið handtekinn og honum dregið blóð samkvæmt venju. Ákærði hafi stöðvað bifreið sína sjálfur en þeir hafi ekki beint stöðvað aksturinn. Ekkert hafi verið athugavert við aksturinn í rauninni.

Vitnið Á-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hafa verið með lögreglumanninum T-kk-þgf Á-kk-þgf Ó-kk-þgf við störf og þeir hafi veitt athygli bifreið ákærða sem hafi verið ekið frá Olís á Selfossi og veitt bifreiðinni eftirför til að athuga með ástand og ökuréttindi ökumanns. Bifreið ákærða hafi verið ekið inn í Hrísmýri og lagt á bifreiðastæði við verslun N1. Hafi lögreglumennirnir stöðvað lögreglubifreiðina við hlið eða fyrir aftan bifreið ákærða og rætt við ökumanninn sem hafi verið ákærði. afi lögreglumennirnir kennt áfengislykt af ákærða í viðræðum sínum við hann. Hafi þeir því beðið hann að blása í áfengismæli og hafi ákærði reynst vera undir mörkum. Kvaðst vitnið áður hafa haft afskipti af ákærða vegna fíkniefnamála og hafi kviknað sá grunur í samskiptum við ákærða að hann gæti verið undir áhrifum fíkniefna. Hafi lögreglumennirnir þess vegna beðið ákærða að koma með sér á lögreglustöð til að gefa þvagsýni sem ákærði hafi samþykkt. Niðurstaða þvagsýnisins hafi verið jákvæð svörun gagnvart THC og AMP. Í kjölfar þess hafi hjúkrunarfræðingur verið fenginn til að draga ákærða blóð. Jafnframt hafi ákærði samþykkt leit á sér og í bifreiðinni sem hafi verið gerð á lögreglustöð, en ekkert saknæmt hafi fundist við þá leit. Ástæða afskipta þeirra af ákærða hafi aðeins verið hefðbundið umferðareftirlit. Ekki mundi vitnið eftir að aksturslagi hafi verið áfátt að einhverju leyti, en oftlega sé athugað með ástand og ökuréttindi ökumanna þó að ekkert sé athugavert við aksturslag.

Vitnið K-kvk-nf M-kvk-nf deildarstjóri Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð og bar um það að í máli þessu hafi verið beðið um leit að ólöglegum ávana- og fíkniefnum. Í þvagi hafi fundist amfetamín og tetrahýdrókannabínólsýra, en í blóði hafi mælst 55ng/ml af amfetamíni en ekki hafi greinst tetrahýdrókannabínól í mælanlegu magni í blóðinu. Lýsti vitnið því að tetrahýdrókannabínól sé hið virka efni, en tetrahýdrókannabínólsýra sé afleiða eða umbrotsefni sem finnist í þvagi og sé það óvirkt efni. Leit að tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi sé notuð til að staðfesta kannabisneyslu. Aðspurð um hvort tetrahýdrókannabínólsýra teljist vera fíkniefni ein og sér, kvað vitnið að á lista yfir ólögleg ávana- og fíkniefni sé tetrahýdrókannabínól og allar afleiður og ísómerar. Efnin sem skili sér út í þvagi geti verið úrgangsefni, en í þvagi skili sér út bæði aðalefnin og niðurbrotsefnin, en það sé mismunandi eftir því hvaða efni sé um að ræða. Efni sem skili sér út í þvagi hafi ekki áhrif á heilann, en efni sem skili sér út í þvagi hafi verið í blóðinu áður og þar hafi þau áhrif á miðtaugakerfið og þá m.a. heilann. Kvað vitnið magn amfetamíns í blóði ákærða vera frekar lágt og svipaði til töku amfetamíns í lækningalegum skömmtum.

Niðurstaða.

Vegna ákæru 18. október 2012 er það óumdeilt samkvæmt framburði ákærða sjálfs, sem og vitnanna T-kk-ef Á-kk-ef Ó-kk-ef og Á-kk-ef R-kk-ef E-kk-ef, að ákærði var við akstur umræddrar bifreiðar á þeim stað og tíma sem lýst er í ákæru.

Þá er það jafnframt óumdeilt að í kjölfar þess að lögregla hafði afskipti af ákærða lét hann í té þvagsýni á lögreglustöðinni á Selfossi og var þar dregið blóðsýni, en þetta kemur fram bæði í framburði ákærða sjálfs og nefndra lögreglumanna.

Í gögnum málsins sem og framburði vitnisins K-kvk-ef M-kvk-ef fyrir dóminum kemur fram að í þvagsýni ákærða greindist tetrahýdrókannabínólsýra og jafnframt að í blóði hans greindist 55 ng/ml af amfetamíni umrætt sinn. Samkvæmt framburði ákærða sjálfs hefur hann ekki tekið amfetamínið samkvæmt ávísun frá lækni. Ákærði sjálfur hefur ekki dregið í efa niðurstöður rannsókna á blóðsýni og þvagsýni og ekkert í málinu gefur að mati dómsins tilefni til að draga þær niðurstöður í efa.

Er þannig hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hefur gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru dagsettri 18. október 2012 og er þar réttilega heimfærð til refsiákvæða. Vegna athugasemda ákærða um að hann hafi ekki talið sig óhæfan til að stjórna bifreiðinni örugglega, þar sem hann hafi ekki fundið til vímuáhrifa af umræddum efnum, er rétt að geta þess að samkvæmt 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50/1987 telst maður vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna ef þau efni greinast í blóði hans eða þvagi og því óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega. Skiptir eigið mat ökumanns á aksturshæfni sinni engu máli gagnvart téðu ákvæði.

Vegna ákæru dags. 26. febrúar 2013 hefur ákærði játað sök án undanbragða og er játning hans í samræmi við gögn málsins og þarf ekki frekari sönnunarfærslu vegna háttsemi ákærða sem þar er lýst, sbr. 1. og 2. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008. Er háttsemi ákærða þar réttilega færð til refsiákvæða.

Hefur ákærði unnið sér til refsingar.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða hófst sakaferill hans með því að þann 30. desember 1994 var ákærði dæmdur í 30 daga varðhald fyrir ölvunarakstur og brot gegn 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Var ákærði sviptur ökurétti ævilangt. Þann 3. október 2002 gekkst ákærði undir viðurlagaákvörðun vegna ölvunaraksturs þar sem honum var gert að greiða 60.000 kr. fésekt og var ákærði jafnframt sviptur ökurétti í 6 mánuði. Þann 14. október 2003 var ákærði dæmdur fyrir ölvunarakstur og önnur umferðarlagabrot til að greiða 180.000 kr. fésekt og var jafnframt sviptur ökurétti í 2 ár. Þann 19. nóvember 2003 var ákærði dæmdur fyrir ölvunarakstur til að greiða 160.000 kr. fésekt og sviptur ökurétti í 1 ár. Þann 22. desember 2003 var ákærði dæmdur fyrir ölvunarakstur og brot gegn 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 til að greiða 165.000 kr. fésekt og sviptur ökurétti í 1 ár. Þá gekkst ákærði undir sektargerð hjá lögreglustjóra 19. maí 2004 fyrir ávana- og fíkniefnabrot. Þann 7. september 2004 gekkst ákærði undir sektargerð hjá lögreglustjóra fyrir akstur sviptur ökurétti. Þann 5. nóvember 2004 gekkst ákærði undir viðurlagaákvörðun þar sem honum var gert að greiða 112.500 kr. fésekt fyrir akstur sviptur ökurétti og ávana- og fíkniefnabrot. Loks var ákærði dæmdur í 4 mánaða fangelsi þann 21. mars 2007 fyrir ölvunarakstur og akstur sviptur ökurétti. Var ákærði sviptur ökurétti ævilangt. Þann 3. mars 2009 fékk ákærði reynslulausn af 60 daga eftirstöðvum framangreindrar refsingar, skilorðsbundið í 1 ár. Teljast því ítrekunaráhrif vegna ölvunaraksturs frá 3. mars 2009, sbr. 3. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Er brot ákærða nú ítrekað í þriðja sinn. Þykir refsing ákærða að virtum sakaferli hans hæfilega ákveðin fangelsi í 3 mánuði.

Samkvæmt ákvæðum 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, einkum þó 3. mgr. 101. gr. laganna, ber að svipta ákærða ökurétti ævilangt.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber, skv. 218. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar, en um er að ræða kr. 211.333 vegna töku og rannsóknar á sýnum, auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða, K-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef hrl., sem þykja hæfilega ákveðin kr. 150.600 að meðtöldum virðisaukaskatti, auk ferðakostnaðar verjandans kr. 28.200.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi flutti málið af hálfu ákæruvalds.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, I-kk-nf I-kk-nf, sæti fangelsi í 3 mánuði.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, alls kr. 390.133, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef hrl., kr. 150.600 að meðtöldum virðisaukaskatti, auk ferðakostnaðar verjandans kr. 28.200.

S-kk-nf G. G-kk-nf