S-310/2020

1 Mál þetta var þingfest 11. desember 2020 og dómtekið 5. mars 2021. Því var endurúthlutað 23. júní, endurupptekið og dómtekið að nýju 2. júlí sl.

2 Málið er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dagsettri 1. júlí 2020, á hendur:

„ X, kt. [...],

[...], Akureyri,

fyrir líkamsmeiðingar af gáleysi og umferðarlagabrot, með því að hafa aðfararnótt sunnudagsins 17. júní 2018 í Hafnarstræti í miðbæ Akureyrar við verslunina Toppmenn og Sport, ekið bifreiðinni [...] óvarlega af stað og án nægilegrar aðgæslu og yfir fót Y, kt.[...], sem lá á gangstéttinni með fótinn út á götuna eftir árás ákærða og annars aðila skömmu áður, með þeim afleiðingum að hann ökklabrotnaði á þremur stöðum.

Telst þetta varða við 219. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 4. gr., 2. mgr. 20. gr. og 1. mgr. 27. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. áður 1. mgr. 4. gr., 2. mgr. 17. gr. og 1. mgr. 26. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. eldri umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu sakarkostnaðar. Jafnframt er gerð krafa um að ákærði verði sviptur ökurétti samkvæmt 1. mgr. 99. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. áður 101. gr. laga nr. 50/1987.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu gerir Y, kt. [...], [...], Akureyri, bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. 1.330.887, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu frá 17. júní 2018 þar til krafa þessi er kynnt ákærða en dráttarvaxta frá þeim degi samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga fram til greiðsludags.

Þess er krafist að viðurkennd verði bótaábyrgð ákærða á öllu tjóni brotaþola af þessu skaðaverki, sbr. 2. tl. 25. gr. og 3- lið 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, sbr. c-lið 2. mgr. 173. gr. og 2. mgr. 175. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Að auki er gerð krafa umað ákærði verði dæmdur til að greiða lögmannsþóknun, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða að mati dómsins.“

3 Kröfunni var breytt á dómþingi í upphafi fyrri aðalmeðferðar málsins, á grundvelli fullnaðaruppgjörs við tryggingafélag um greiðslu bóta, og fallið frá kröfu um greiðslu útlagðs kostnaðar.

4 Á kærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara að skilorðsdómur sem ákærði hlaut 19. júlí 2019 haldist og honum verði ekki gerð sérstök refsing vegna þessa máls. Þá krefst hann þess að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að ákærði verði sýknaður af henni. Til þrautavara krefst hann að bótakrafa verði lækkuð. Málsvarnarlauna er krafist samkvæmt framlagðri tímaskýrslu.

Málsatvik. Rannsókn. S önnunarfærsla.

5 Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning kl. 1:04 aðfararnótt 17. júní 2018 um að slasaður maður lægi í Hafnarstræti við verslunina Toppmenn og sport eftir að hafa orðið fyrir líkamsárás af hálfu tveggja manna sem veist hefðu að honum með höggum og spörkum. Mennirnir hefðu verið á rauðri Subaru bifreið með skráningarmerkið [...] og yfirgefið vettvang í kjölfar árásarinnar. Í skýrslunni er því lýst er lögreglan kom að brotaþola liggjandi í götunni og var hann fluttur á slysadeild til skoðunar. Lýst er handtöku ákærða og félaga hans, A. Viðurkenndu þeir þegar í stað að hafa ráðist á manninn. Jafnframt er greint frá lýsingu vitna sem kváðu ökumann bifreiðarinnar, ákærða, hafa gengið harðar fram í árásinni. Ennfremur hafi verið rætt við brotaþola sjálfan. Í skýrslunni kemur fram að aðdragandi árásarinnar hafi verið sá að brotaþoli hafi verið talsvert ölvaður á gangi norður Hafnarstrætið þegar ákærði kemur akandi á bifreið sinni með miklum hávaða, sem verður til þess að brotaþoli firrtist við og sparkar í afturhurð bifreiðarinnar ökumannsmegin. Snarast þá ákærði og A út úr bifreiðinni og ráðast á brotaþola með höggum og spörkum, skilja hann eftir liggjandi í götunni og aka á brott. Hvergi í skýrslunni er þess getið að bifreiðinni kunni að hafa verið ekið yfir fót brotaþola. Verður vikið nánar að skýrslum lögreglu, vitnisburðum og öðrum rannsóknargögnum hér síðar.

6 Við skýrslutökur hjá lögreglu hefur ákærði ávallt játað að hafa ráðist á brotaþola. Hann hefur hins vegar staðfastlega neitað að hafa ekið bifreiðinni yfir hægri fót brotaþola.

Nú verður rakinn framburður ákærða fyrir dómi, vitnisburðir og önnur gögn um málsatvik.

7 Ákærði neitar sökog neitar að tjá sigum sakarefnið við síðari aðalmeðferð málsins. Vísar hann til þess sem hann hefur þegar sagt í skýrslum hjá lögreglu og við fyrri aðalmeðferð málsins. Verður því byggt á fyrri skýrslugjöf ákærða fyrir dómi í málinu. Fram kom hjá ákærða að hann hafi verið að aka bílinn göngugötuna í Hafnarstræti, þar hafi verið reiður maður sem hafi öskrað að þeim og sparkað í hliðina á bílnum. Ákærði hafi numið staðar, snarast út úr bílnum og maðurinn komið vaggandi eða haltrandi í áttina að honum. Brotaþoli hafi verið mjög ölvaður. Kvaðst hann hafa hrint manninum niður og sparkað í hann. Þetta hafi allt gengið hratt fyrir sig og hann hafi ekið á brott í kjölfarið. Hann muni ekki hvort A hafi tekið þátt í atlögunni með honum. Kvaðst hann hafa litið í baksýnisspegil bílsins er hann ók á brott og þá séð að brotaþoli hafi verið að reyna að standa upp, þar sem hann lá í eða við bílastæðið hjá Amaróhúsinu. Brotaþoli hafi verið um tvo metra frá bílnum er hann ók af stað. Hvað áverka brotaþola varðar, kveðst ákærði telja að þeir hafi komið til þegar brotaþoli sparkaði í bílinn. Ákærði kveðst þess fullviss að brotaþoli hafi legið það langt frá bifreiðinni er hann ók af stað eftir árásina að útilokað sé að fótur hans hafi orðið undir afturhjóli bifreiðarinnar. Ákærði kvaðst hafa ekið annan hring og lögreglan hafi verið komin á staðinn er hann ók aftur framhjá vettvangi átakanna. Brotaþoli hafi þá enn legið á sama stað, u. þ. b. 2 metra frá götunni. Kvaðst ákærði þess fullviss að hann h afi ekki ekið yfir fót brotaþola. Hann hafi séð greinilega í baksýnisspeglinum hvar brotaþoli hafi legið í um tveggja metra fjarlægð frá bílnum. Hann hafi ekki orðið var við neina fyrirstöðu er hann ók af stað. Ákærði kvaðst hvorki hafa verið undir áhrifum áfengis né vímuefna og var það staðfest af lögreglu.

8 Vitnið Y, brotaþoli, segist hafa verið á gangi norður Hafnarstræti er bíll hafi komið akandi eftir götunni með miklum hávaða, honum hafi brugðið við og sparkað í bifreiðina. Ökumaður og farþegi hafi þá stokkið út úr bifreiðinni, slegið hann í götuna og sparkað í hann látlaust. Hann hafi reynt að standa upp, en ákærði hafi hrint honum aftur niður. Aðspurður um myndskeið af atburðinum, sem lagt var fram við fyrri aðalmeðferð og spilað við upphaf síðari aðalmeðferðar, kveðst hann „hafa lúmskan grun um“ að hann hafi reynt að standa upp öðru sinni og fært sig nær bílnum áður en ákærði ók á brott, en að þann hluta vanti á myndskeiðið. Hann kveðst ekki draga í efa að myndskeiðið sé af atburðinum, þó hann geti ekki staðfest það. Staðsetning atburðarins, átökin sem sjást og fatnaður hans sjálfs passi allt saman. Kveðst hann hafa fundið mikinn sársauka er ákærði ók á brott, en hann hafi fundið að afturhjól bílsins hafi farið yfir fótinn.

Það sé eiginlega það síðasta sem hann muni. Eftir þetta hafi hann nánast verið að líða út af og ekki muna eftir sér fyrr en lögregla og sjúkraflutningamenn hafi verið komnir á staðinn. Þó kveðst hann hafa reynt að standa upp, en ekki getað það vegna sársauka í fætinum. Næst hafi hann munað eftir sér á sjúkrahúsinu. Aðspurður af verjanda hvers vegna hann hafi ekki greint frá því við fyrri aðalmeðferð að hann telji sig hafa staðið upp aftur eftir seinni hrindinguna og gengið að bílnum þar sem þeir hafi slegið hann niður aftur áður en ákærði ók á brott, kvaðst hann í raun vera að „giska“ á að þetta hafi gerst svona. Hann kvaðst ekki muna eftir að hafa staðið upp og gengið að bílnum, þetta sé ágiskun af sinni hálfu. Ástæðu þess að hann greindi lögreglu ekki frá því á vettvangi að ekið hafi verið yfir fót hans, kvað vitnið vera þá að hann hafi ekki gert sér grein fyrir því þá, þar sem hann hafi verið vankaður og nánast meðvitundarlaus. Aðspurður hvers vegna hann hafi ekki skýrt lögreglu frá þessu við skýrslutöku í hádeginu daginn eftir á sjúkrahúsinu, kvaðst hann ekki hafa munað eftir því, þar sem hann hafi verið „uppdópaður af morfíni og öðrum lyfjum“. Hann hafi hins vegar nefnt þetta við komu á slysadeildina um nóttina. Vitnið gat ekki gert grein fyrir því hvernig hann hefði komist af götunni og á gangstéttina, þar sem hann lá þegar lögreglan kom á vettvang. Um ástand sitt að öðru leyti kvaðst hann hafa verið mjög ölvaður.

9 Vitnið A bar að mestu leyti á sama veg og ákærði. Kvaðst hann hafa verið ölvaður og ekki muna atburðarásina skýrt, en kannaðist við að hafa sparkað einu sinni í afturenda brotaþola, þar sem hann lá í götunni. Kvaðst hann telja að átökin hafi átt sér stað á gangstéttinni eða á bílastæðinu við götuna, þau hafi ekki verið á götunni sjálfri. Kvaðst hann þess fullviss að bílnum hefði ekki verið ekið yfir fót brotaþola, hann hafi legið það langt frá bílnum er ekið var af stað. Engin fyrirstaða hafi fundist er ekið var af stað og ekkert sársaukahróp heyrst.

10 Vitnið lögreglumaður nr. [...] kveður brotaþola hafa legið á gangstéttinni eða bílastæði vinstra megin við götuna er lögreglan kom á vettvang. Hann hafi ekki legið á götunni sjálfri. Hann hafi verið mjög ölvaður, en þó lýst aðdraganda árásarinnar og árásinni sjálfri með nokkuð greinargóðum hætti. Kvaðst hann ekki minnast þess aðlögreglan hefði fært brotaþola til á vettvangi. Þá kvaðst hann ekki muna til þess að brotaþoli eða vitni hefðu nefnt að ekið hefði verið yfir fót brotaþola. Slíkt hefði þá komið fram í skýrslu lögreglu af vettvangi. Einungis hafi komið fram að ráðist hafi verið á hann með höggum og spörkum. Brotaþoli hafi ekki getað stigið í fótinn og hafi hann því verið fluttur á börum í sjúkrabifreið.

11 Vitnið lögreglumaður nr. [...] lýsti því hvernig staðið var að handtöku árásarmanna og félaga hans. Kvaðst hann ekki hafa komið á vettvang árásarinnar, né rætt við vitni eða brotaþola. Hann hafi ritað frumskýrslu um málið, sem hann staðfestir. Skýrslan hafi verið unnin eftir skýrslu annarra lögreglumanna sem ræddu við brotaþola og vitni á vettvangi. Staðfestir vitnið að hafa tekið myndir sem liggja fyrir í málinu af dæld á bíl ákærða eftir spark brotaþola. Kvaðst hann ekki muna til þess að aðrir lögreglumenn sem voru á vettvangi hafi nefnt það eftir atburðinn eftir vitnum að ekið hafi verið yfir fót brotaþola.

12 Vitnið lögreglumaður nr. [...] staðfestir skýrslu sína í málinu. Kveðst hann í raun hafa annast rannsókn málsins, tekið skýrslur af ákærða og félaga hans, vitnum og brotaþola. Kveður hann að brotaþoli hafi verið „svolítið lyfjaður“ við skýrslugjöf á sjúkrahúsinu. Hann hafi ekki skýrt þar frá því að ekið hafi verið yfir fót hans. Í skýrslu sem hann gaf þann 23. október 2018 hafi hann skýrt svo frá að hann hafi fyrst áttað sig á því eftir að hann yfirgaf sjúkrahúsið að ekið hafi verið yfir fótinn á honum. Skýringuna á misræminu hafi hann sagt vera þá að hann hafi verið „lyfjaður“ á sjúkrahúsinu. Vitnið segir ekkert þeirra vitna sem rætt var við á vettvangi hafa nefnt að ekið hafi verið yfir fót brotaþola.

Kvað vitnið engar myndavélar á húsum í götunni hafa náð mynd af atburðinum, en það hafi verið mistök af sinni hálfu að geta þess ekki í lögregluskýrslu. Kvað hann lögregluna fyrst hafa aflað matsgerðar réttarmeinafræðings í málinu í febrúar 2020 í því skyni að ganga úr skugga um hvort fóturinn gæti hafa brotnað við það að sparka í bílinn eða við það að ekið hafi verið yfir hann. Skýringuna á þeim langa tíma sem liðið hafi þar til þessarar matsgerðar hafi verið aflað, sagði hann þá að málið hafi legið til hliðar hjá sér í langan tíma, sökum anna í öðrum verkefnum. Kvaðst vitnið hafa gefið sér framan af rannsókninni að fóturinn hafi brotnað við það að brotaþoli hafi sparkað í bílinn, þó að vitnið hefði enga sérfræðiþekkingu til slíkrar ályktunar.

13 Vitnið lögreglumaður nr. [...] kvaðst ekki muna hvar brotaþoli lá þegar lögreglan kom á vettvang. Hann hafi rætt við vitnin B, C og D, en man ekki til þess að nokkurt þeirra hafi rætt um að ekið hafi verið yfir fót brotaþola.

14 Vitnið E, læknir gaf skýrslu og staðfesti að hafa unnið áverkavottorð í málinu, en það væri unnið upp úr skýrslu bráðamóttöku skrár, en hún sjálf hafi ekki ritað þá skýrslu enda hafi hún ekki skoðað brotaþola sjálf. Í vottorði bráðamóttöku komi fram að brotaþoli hafi talað um að bíl hafi verið ekið yfir fót hans.

15 Vitnið F, sem vann réttarlæknisfræðilega matsgerð á áverkum brotaþola, kom fyrir dóminn og staðfesti matsgerð sína. Lýsti hann því að áverkinn á fæti brotaþola samræmist því að fóturinn eða ökklinn hafi orðið undir hjóli bifreiðar. Ennfremur staðfesti hann að útlit áverkans á röntgenmyndum, sem og lýsing í áverkavottorði samræmdust því að áverkinn hafi orðið á degi atburðarins þann 17. júní 2018. Útlit áverkans bendi sterklega til að hann hafi orðið til við mikinn sljóan kraft á ökklann með snúningsþætti. Algengustu orsakir brota af þessari gerð séu íþrótta- og umferðarslys. Taldi hann útlit áverkans tala gegn því að hann hafi orðið til við högg framan á tærnar eða fótinn, eins og t. d. við spark í hart eða þétt yfirborð, þó ekki væri hægt að útiloka það alveg, en ákærði hafði byggt á því að sennilega hefði brotaþoli fengið áverkann við spark hans í bifreiðina. Við seinni aðalmeðferð málsins var vitninu sýnt myndskeið það sem verjandi lagði fram af atburðarásinni. Eftir að hafa gaumgæft myndskeiðið svaraði vitnið því afdráttarlaus tað áverkinn hefði hæglega getað orðið við fall brotaþola í kjölfar þess að ákærði hrinti honum aftur á bak er hann reyndi að standa upp. Hann sjáist greinilega koma harkalega niður á hægri fótinn. Taldi vitnið jafnar líkur á því að áverkinn hefði getað orðið við þetta högg eins og að hann hefði getað orðið við það að bifreið hefði verið ekið yfir hann. Lét F þess einnig getið að engar upplýsingar hafi verið skráðar í áverkavottorð um ummerki á húð brotaþola, en að slíkar upplýsingar hefðu getað gefið nákvæmari mynd af því hvort ekið hafi verið yfir fótinn eða ekki, þar sem skýr ummerki hefðu átt að sjást á og undir húð hafi verið ekið yfir fótinn.

16 Vitnið B lýsti því að hafa séð mennina snarast út úr bílnum og ráðast á brotaþola. Hann muni ekki nákvæmlega afstöðuna, en þetta hafi verið við Amaro húsið. Hann muni ekki hvort brotaþoli hafi reynt að standa upp eftir árásina, en hann muni skýrt að hann hafi legið eftir að hann var sleginn. Árásin hafi verið harkaleg. Sjálfur hafi B einbeitt sér að því kalla lögregluna á staðinn. Hann telur ekki að ekið hafi verið yfir brotaþola.

17 Vitnið G kvaðst lítið muna eftir umræddu kvöldi. Kvaðst hún þekkja ákærða, en þau hafi verið saman í grunnskóla. Gat vitnið ekkert borið um atburði þessa kvölds.

18 Vitnið C lýsti árásinni sem tilefnislausri og fólskulegri. Hún hafi staðið rétt við staðinn þar sem árásin átti sér staðog séð atburðarásina vel. Hún kvaðst ekki hafa séð bílinn aka yfir fót brotaþola. Hún minnist þess ekki að hafa heyrt brotaþola öskra.

19 Vitnið H kvaðst þekkja ákærða vel. Sagðist hún hafa verið farþegi í framsæti bíls ákærða. Hún hafi ekkert fylgst með átökunum, en hafi samt öskrað á ákærða og A að drífa sig aftur inn í bíl, þar sem henni hafi þótt framganga þeirra óviðeigandi. Nánar spurð hvers vegna hún hafi ekki fylgst með átökunum sem voru þarna við hlið bílsins, sagði hún rúðurnar hafa verið dökkar og hún hafi bara verið að horfa framfyrir bílinn. Engu að síður kvaðst hún hafa séð greinilega að bíllinn hafi ekki ekið yfir brotaþola þegar ekið var af stað eftir árásina. Brotaþoli hafi þá legið á gangstéttinni við ökumannshlið bílsins.

Niðurstaða

20 Ákærði neitar sök. Engin n vitnisburður er um að hann hafi viðhaft þá háttsemi sem honum er gefin að sök, annar en framburður brotaþola. Myndskeið það sem liggur fyrir í málinu sýnir ekki þegar ákærði ekur af vettvangi. Þá aflaði lögregla ekki mynda af fæti brotaþola eftir atvikið né óskaði skoðunar lækna sérstaklega á fætinum, sem samkvæmt réttarmeinafræðingi hefði líklega skorið úr um það hvort ekið hefði verið yfir fótinn, en til slíkrar skoðunar var fullt tilefni til þar sem brotaþoli nefndi það strax í skýrslutöku á spítalanum að hann vissi ekki hvort hoppað hefði verið á fætinum eða ekið yfir hann. Þá virðist lögregla heldur ekki hafa kannað hvort vitni hafi náð myndskeiði af atvikinu, né hver hafi tekið það myndskeið sem síðar var lagt fram í málinu af hálfu verjanda, en slík athugun hefði getað leitt í ljós myndskeið af því þegar ákærði ekur á brott. Við svo búið ræðst sönnunarmat í málinu af mati á trúverðugleika framburðar ákærða og brotaþola, ásamt mati á öðrum framburðum og áliti réttarmeinafræðings í málinu, sem kunna að varpa skýrara ljósi á atburðarásina, ásamt því sem ráðið verður af nefndu myndskeiði.

21 Framburður ákærða fyrir dómi var nokkuð á annan veg en fyrir lögreglu um atriði sem hér geta haft þýðingu. Staðhæfði ákærði við lögreglu að hann hafi séð brotaþola standa upp eftir atlöguna og hann hafi verið standandi þegar ákærði ók á brott. Þessi framburður er í mótsögn við framburð ákærða fyrir dómi, sem þá sagðist hafa litið í baksýnisspegil bílsins er hann ók á brott og brotaþoli hafi þá verið að reyna að standa upp, en ekki tekist það. Þá neitaði ákærði því fyrir lögreglu að hafa sparkað í brotaþola eftir að hann sló hann í jörðina og hrinti honum svo aftur niður er hann reyndi að standa upp. Fyrir dómi kvaðst hann kannast við að hafa sparkað einu sinni eða tvisvar í brotaþola. Þessi tvö atriði bera með sér að ákærði leitist við að hagræða hlutunum sér í hag. Þó að þetta dragi úr trúverðugleika framburðar ákærða, þá styrkir það aftur á móti framburð hans í málinu að hann játaði skýlaust að hafa ráðist ítrekað á brotaþola af ásetningi, sem er alvarlegra brot en það gáleysisbrot sem honum er nú gefið að sök. Framburður hans fær einnig stoð í framburði annarra vitna sem hafa borið um að brotaþoli hafi ekki staðið upp, heldur legið eftir atlöguna þegar ákærði ók á brott. Samræmist það framburði brotaþola sjálfs og getur komið heim og saman við framburð ákærða fyrir dómi. Verður lagt til grundvallar að brotaþoli hafi legið er ákærði ók á brott.

22 Þá þarf að ráða fram úr því hvar brotaþoli hafi legið, en um það ber talsvert á milli brotaþola og ákærða. Fullyrðir ákærði að útilokað sé að fótur brotaþola hafi orðið undir bílnum, þar sem hann hafi legið á gangstéttinni einn og hálfan til tvo metra frá bílnum. Fær þessi framburður ákærða stuðning af myndskeiðinu í málinu, sem sýnir brotaþola liggja u. þ. b. einn og hálfan metra frá bílnum. Myndskeiðið sýnir hins vegar ekki atburðarásina í kjölfarið þegar ákærði ekur á brott. Ákæruvaldið byggir á því að brotaþoli hafi fært sig úr stað eftir þetta og legið með fótinn undir bílnum er honum var ekið af stað. Byggist það eingöngu á frásögn brotaþola sjálfs.

23 Eins og fram hefur komið gætir nokkurs misræmis í framburði brotaþola um atburðarásina. Samkvæmt lögreglumönnum er ræddu við hann á vettvangi nefndi hann ekki að ekið hafi verið yfir fót hans, heldur eingöngu að menn hafi ráðist á hann með höggum og spörkum. Í skýrslu læknis á bráðamóttöku kemur fram að brotaþoli hafi nefnt að ekið hafi verið yfir fót hans. Í skýrslu fyrir lögreglu á sjúkrahúsinu daginn eftir taldi hann sig jafnvel hafa rotast eða vankast við árásina, alla vega myndi hann ekkert frá því hún átti sér stað og þar til lögregla var komin á vettvang. Lýsti hann aðdraganda árásarinnar og árásinni sjálfri með greinargóðum hætti, þ. m. t. þætti hvors árásarmanns um sig, m. a. að ökumaður (ákærði) hafi gengið harðar fram. Þykir þetta veikja þá skýringu hans hér fyrir dómi við síðari aðalmeðferð, að hann hafi verið „uppdópaður af verkjalyfjum“ og mjög óskýr í hugsun þegar skýrslan var tekin. Ekkert er heldur getið um slíkt ástand hans af hálfu lögreglumanns þess sem skýrsluna tók, en fyrir dómi bar hann að ákærði hafi verið nokkuð lyfjaður. Í skýrslunni kemur fram að brotaþoli segist ekki vita hvor árásarmannanna hafi brotið fótinn á honum. Þá viti hann ekki hvort þeir hafi hoppað á fætinum á honum eða ekið yfir hann. Fær þessi framburður illa samræmst því að brotaþoli hafi staðhæft afdráttarlaust um nóttina við komu á sjúkrahúsið að ekið hafi verið yfir fótinn. Í áverkavottorði E, er haft eftir brotaþola að fótur hans hafi orðið undir afturhjóli bifreiðarinnar og hann hafi sjálfur hringt á sjúkrabíl, sem passar ekki við önnur gögn málsins. Bendir þetta til að framburður hans við komu á sjúkrahús eða skráning framburðarins sé ónákvæm, en hann hefur ekki verið staðfestur af lækni þeim er skoðaði hann við komu á sjúkrahúsið. Veikir það vottorðið sem sönnunargagn í málinu. Í skýrslu brotaþola hjá lögreglu þann 23. október 2018 lýsti hann atburðarásinni á ný, en í framburði hans þá kemur fram að fótur hans hafi orðið undir bifreiðinni er ákærði ók af stað. Er haft eftir honum í skýrslunni að hann hafi ekki áttað sig á þessu fyrr en eftir að hann kom heim af sjúkrahúsinu. Fyrir dómi kvaðst hann muna það skýrt að ekið hafi verið yfir fótinn og hafi hann þá hrópað upp af sársauka. Engin vitni kannast hins vegar við aðhafa heyrt brotaþola hrópa á vettvangi. Þykir framburður hans vera svo óstöðugu rog misvísandi að hann verður ekki lagður til grundvallar um þetta atriði gegn eindreginni neitun ákærða.

24 Eins og fram hefur komið aflaði lögreglan matsgerðar réttarmeinafræðings um tilkomu áverkans í því skyni að slá því föstu hvort áverkinn hafi orðið við það að brotaþoli sparkaði í bíl ákærða eða við það að ekið hafi verið yfir fótinn. Var það niðurstaða réttarmeinafræðingsins að áverki brotaþola samræmdist því að ekið hefði verið yfir fótinn. Staðfesti hann þetta mat sitt við fyrri aðalmeðferð málsins. Hvað snertir þá tilgátu ákærða að brotaþoli hafi hlotið áverkann við að sparka í bílinn, þá kvað réttarmeinafræðingurinn það afar ólíklegt. Því til viðbótar fullyrti ákærði og vitnið A að brotaþoli hafi gengið rösklega að þeim eftir að hann sparkaði í bifreiðina. Önnur vitni hafa borið að brotaþoli hafi verið staðið uppréttur er ráðist var á hann. Verður því að telja útilokað að brotaþoli hafi þá þegar verið illa brotinn eftir spark í bifreiðina. Við síðari aðalmeðferð var spilað umrætt myndskeið þar sem brotaþoli liggur á bílastæðinu fyrir framan anddyrið við Amarohúsið um einn og hálfan metra frá bílnum, stendur upp til hálfs en nær ekki að stíga í hægri fót áður ákærði hrindir honum harkalega aftur á bak.

Er myndskeiðið var borið undir réttarmeinafræðinginn, sagði hann afdráttarlaust að brotaþoli hefði hæglega getað hafa brotnað við fallið eftir þessa hrindingu. Líkurnar á broti við þessa hrindingu væru jafn miklar og líkurnar á broti við það að ekið væri yfir fótinn. Að fenginni þessari afstöðu réttarmeinafræðingsins er ljóst að sakfelling verður ekki reist á mati réttarmeinafræðingsins án þess að önnur gögn komi til, sem styðji þá fullyrðingu brotaþola að hann hafi legið með fótinn undir bílnum er honum var ekið af stað.

25 Eins og fram hefur komið bar nokkur fjöldi vitna um atburðarásina. Ekkert þessara vitna kannaðist við að hafa séð bílnum ekið yfir fót brotaþola. Eitt vitni, H, æskuvinkona ákærða, kvaðst hafa séð brotaþola þegar bílnum var ekið af stað og hafi hann þá legið nokkuð frá bílnum. Framburður H var hins vegar bæði óskýr og ótrúverðugur. Gaf hún ekki skýringu á því hvernig á því hafi staðið að hún hafi kallað til ákærða og A, sem voru í átökum fyrir utan bílinn, en hafi samt sem áður ekkert fylgst með átökunum. Þá var ótrúverðugt að hún hafi engu að síður litið sérstaklega aftur fyrir sig og þá séð vel út um bílrúðurnar og getað séð greinilega hvar brotaþoli hafi legið nokkuð frá bílnum. Kemur þessi framburður ekki heim og saman við framburð hennar við fyrri aðalmeðferð, en þá sagðist hún ekki hafa séð brotaþola þegar bíllinn ók af stað. Vegna þessa verður litið fram hjá framburði H hvað þetta varðar. Öðrum vitnum bar hins vegar saman um að brotaþoli hafi legið á gangstéttinni eða bílastæðinu, en enginn sá hann liggja með fótinn út á götuna. Lögreglumenn sem komu á vettvang báru að hannhafi ekki legið á eða við götuna. Styðja þessir framburðir allir þá fullyrðingu ákærða að brotaþoli hafi legið á þeim stað sem hann var á þegar framangreindu myndskeiði lýkur, u. þ. b. einn og hálfan metra frá bílnum. Brotaþoli gat enga skýringu gefið á því hvernig hann hefði færst eftir þetta að götunni, en aðspurður viðurkenndi hann að það væru í rauninni getgátur af sinni hálfu að hann hafi reynt að standa upp og fært sig í áttina að bílnum áður en hann hafi fallið aftur í götuna. Þá gat hann enga skýringu gefið á því hvers vegna hann hefði legið á gangstéttinni eða bílastæðinu þegar lögreglan kom á vettvang. Engin vitni sáu hann skríða eftir jörðinni, en fram hefur komið að trúverðug vitni stóðu þarna mjög nærri og fylgdust með allri atburðarásinni. Ekkert vitni kannaðist við að brotaþoli hefði haft á orði að ekið hafi verið yfir fót hans. Fær lýsing brotaþola af atburðarásinni því hvorki stoð af framburði vitna né öðrum gögnum í málinu. Virðist samkvæmt áliti réttarmeinafræðings, framangreindu myndskeiði, framburðum vitna og lögreglu er kom á vettvang, langlíklegast að áverki brotaþola hafi hlotist af því þegar ákærði hrinti honum öðru sinni í götuna. Samræmist staðsetning brotaþola, samkvæmt myndskeiðinu og framburðum vitna þessari atburðarás. Þá samræmist það einnig lýsingu brotaþola á því að hann hafi fundið til mikils sársauka í fætinum í þann mund er ákærði ók á brott, en það var rakleiðis í kjölfarið á því að ákærði hrinti honum í götuna.

26 Að framangreindu virtu fær framburður brotaþola ekki þá stoð í öðrum gögnum málsins að hann nægi til þess, gegn eindreginni neitun ákærða, að ákæruvaldið hafi axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvílir samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 og ekki er því komin fram næg sönnun fyrir sekt ákærða svo að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. og 2. mgr. 109. gr. sömu laga. Er ljóst að slíkur vafi er uppi í málinu um atburðarásina, að því verður ekki slegið föstu hvort brotaþoli hlaut áverkann á fætinum við fall eftir hrindingu ákærða, eins og ákærði heldur fram, eða við það að fótur hans hafi orðið undir bíl ákærða, eins og brotaþoli vill meina. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

27 Ekki þykir verða hjá því komist að víkja að rannsókn lögreglu í málinu. Það liggur fyrir að áverki brotaþola verður rakinn til háttsemi ákærða, hvort sem það var harkaleg hrinding eða ógætilegu rakstur. Vegna óhæfilegs dráttar á rannsókn lögreglu, sem brýtur í bága við 2. tl. 2. mgr. 53. gr. laga um meðferð sakamála, fór hins vegar svo að ákæruvaldið taldi ekki unnt að ákæra fyrir það brot sem ákærði játaði skýlaust, þ. e. líkamsárás á brotaþola, þar sem ákæruvaldið taldi brotið varða við 217. gr. almennra hegningarlaganr. 19/1940 og því vera fyrnt. V ar því einungis ákært fyrir háttsemi þá sem ákærða er gefin að sök í þessu máli. Þá liggur fyrir að lögregla aflaði ekki mynda af áverka brotaþola, sem samkvæmt skýrslu réttarmeinafræðings fyrir dómi hefðu að öllum líkindum skorið úr um það hvort áverkinn hefði hlotist við það að ekið hafi verið yfir fótinn, en til slíkrar rannsóknar hafði lögregla fullt tilefni eins og að framan greinir. Þá virðist lögregla ekki hafa reynt að hafa uppi á þeim aðila sem tók umrætt myndskeið í málinu, en ljóst þykir að sá hluti sem vantar aftan við myndskeiðið gæti hugsanlega svarað því með nákvæmum hætti hvar brotaþoli lá þegar ákærði ók af stað.

28 Með vísan til 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 ber að greiða allan sakarkostnað úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, samtals kr. 1.248.680 að meðtöldum virðisaukaskatti, en þá hefur verið litið til þess að málið var flutt tvisvar fyrir dómi, og þóknun tilnefnds verjanda á rannsóknarstigi, S-kk-ef G-kk-ef, kr. 42.160 að meðtöldum virðisaukaskatti. 29 Þ ar sem ákærði hefur verið sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu verður einkaréttarkröfu brotaþola á hendur honum vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið A-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf saksóknarfulltrúi.

H-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Bótakröfu, Y, er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, kr. 1.248.680, og þóknun tilnefnds verjanda á rannsóknarstigi, S-kk-ef G-kk-ef, kr. 42.160.