E-102/2013

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 22. júní sl., er höfðað af Landsbankanum hf., Austurstræti 11, Reykjavík, á hendur Fær ehf., Stillholti 14, Akranesi, H-kk-þgf B-kk-þgf, Stillholti 14, Akranesi, J-kk-þgf V-kk-þgf B-kk-þgf, Smáraflöt 2, Akranesi og S-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf, Hólmaflöt 3, Akranesi með stefnu birtri 19. júní 2013.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði dæmdir in solidum til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 50.658,16 sterlingspund, ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr.38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. apríl 2011 til greiðsludags. Einnig krefst hann málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefndu kröfðust þess aðallega í greinargerð sinni að málinu yrði vísað frá dómi en þeirri kröfu var hafnað með úrskurði dómsins 23. febrúar sl. Að þeirri kröfu frágenginni krefjast stefndu þess að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda en til vara að kröfur hans verði lækkaðar verulega. Þá krefjast þeir málskostnaðar að mati dómsins.

II.

Málavextir

Í málinu liggur fyrir umsókn þar sem fram kemur að stefndu H-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf V-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf sæki um það, f.h. stefnda Fær ehf., sem þá hét Pyttir ehf., að fá að opna myntveltureikning við Landsbanka Íslands hf. samkvæmt þeim skilmálum sem um hann gildi og umsækjandi hafi þegar kynnt sér. Kemur fram að með undirritun sinni á umsókn þessa óski umsækjandi eftir því að bankinn veiti fyrirgreiðslu í formi yfirdráttarheimildar á reikninginn að fjárhæð 90.000 sterlingspund. Þá segir að vextir yfirdráttarlánsins séu samkvæmt vaxtatöflu Landsbankans og gjöld samkvæmt gjaldskrá hans hverju sinni. Bankanum sé heimilt að breyta hinni erlendu stöðu í íslenskar krónur falli yfirdráttarheimildin niður og/eða komi til innheimtu skuldarinnar. Á línu fyrir útgáfudag yfirlýsingarinnar er skrifuð dagsetningin „3/8 08‟, en fyrir ofan þá dagsetningu er skrifuð dagsetningin „3/2 08‟. Þar sem aðila greinir ekki á um að útgáfudagur yfirlýsingarinnar sé 3. febrúar 2008 verður hér eftir út frá því gengið. Þá er í reit fyrir reikningsnúmer í yfirlýsingunni strikað yfir númerið 200953 og skráð þar við í staðinn 200963. Greinir aðila ekki heldur á um það að síðara númerið sé hið rétta og verður því hér eftir við það miðað.

Landsbanki Íslands hf. féllst á fyrrgreinda umsókn og hinn 28. febrúar 2008 voru teknar út af reikningnum 43.000 sterlingspund. Til frekari úttekta kom ekki og engar innborganir bárust heldur inn á reikninginn, en vextir reiknuðust mánaðarlega á framangreinda úttekt. Hinn 10. febrúar 2011 var reikningnum lokað en þá var staða hans neikvæð um 50.658,16 sterlingspund.

Með yfirlýsingu á sjálfskuldarábyrgð nr. 0115-63-151151 tókust stefndu H-kk-nf B-kk-nf, S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf V-kk-nf B-kk-nf á hendur óskipta sjálfskuldarábyrgð gagnvart Landsbanka Íslands hf. á skuld á tilgreindum myntveltureikningi stefnda Fær ehf., fyrir allt að 90.000 sterlingspund, auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar, eða jafnvirði þeirrar fjárhæðar í íslenskum krónum á þeim tíma sem skuldin væri gjaldfelld miðað við skráð sölugengi bankans. Á línu fyrir útgáfudag yfirlýsingarinnar er skrifuð dagsetningin „3/12 2008‟, en fyrir ofan þá dagsetningu er skrifuð dagsetningin „3/2 2008‟. Þar sem aðila greinir ekki á um að útgáfudagur yfirlýsingarinnar sé 3. febrúar 2008 verður hér eftir út frá því gengið. Þá er í yfirlýsingunni tilgreint að númer umrædds myntveltureiknings, sem fyrrgreindir stefndu ábyrgist greiðslu yfirdráttar á, sé 0115-29-200953. Fyrir liggur hins vegar að aðilar eru sammála um að númer umrædds reiknings sé 200963 en ekki 200953, og með tilliti til ákvæðis í 4. tölulið skilmála ábyrgðaryfirlýsingarinnar, þar sem fram kemur að ábyrgðin standi óhögguð þótt reikningseiganda verði úthlutað nýju reikningsnúmeri, ef reikningurinn kemur að öllu leyti í stað fyrri reiknings, verður hér litið svo á að sjálfskuldarábyrgðin standi til tryggingar yfirdrætti á reikningi nr. 0115-29-200963.

Í greinargerð stefnda kemur fram að stofnun framangreinds reiknings og tilgreind millifærsla af honum hafi verið liður í kaupum stefnda Færs ehf. á tveimur lóðum í Bretlandi. Milligöngu um þau viðskipti hafi annast A-kk-nf A-kk-nf, löggiltur fasteignasali, og hafi hann bent stefndu á að Landsbanki Íslands hf. myndi annast fjármögnun viðskiptanna og að útibúið í Mjódd myndi annast afgreiðslu vegna hennar. Kemur fram að stefndu hafi ekki haft frekari afskipti af málinu og treyst fasteignasalanum til að ljúka viðskiptunum og tryggja hagsmuni þeirra. Hafi A-kk-nf í kjölfarið sent Landsbanka Íslands hf. beiðni um framangreinda millifærslu af umræddum bankareikningi inn á reikning seljanda lóðanna í útibúi bankans á Laugavegi 77. Í greinargerð stefndu er því og lýst að þeir hafi ekki gert neina athugasemd við greiðsluna eftir að þeim hafi fyrst borist tilkynning um hana og síðan vaxtanótur í kjölfarið, enda hafi þeir treyst því að allt væri í stakasta lagi og viðskiptin væru frágengin. Þeir hafi hins vegar enga aðkomu átt að beiðni um millifærsluna, hvorki að hún færi fram, hvert hún færi né að hvaða fjárhæð hún skyldi vera. Um það allt hafi nefndur fasteignasali séð, sem hafi þó ekki haft neitt umboð til þess. Stefndu hafi treyst því að viðskiptin væru með þessu frágengin. Hafi þeir verið í nokkru sambandi við fasteignasalann í kjölfarið og aldrei neitt annað komið fram í þeim samskiptum en að svo væri.

Í greinargerð stefndu kemur og fram að 14. september 2010 hafi stefndi Fær ehf. farið fram á það í tölvupósti til útibússtjóra Landsbanka Íslands hf. í Mjóddinni að fyrrgreind úttekt af reikningi félagsins hinn 28. febrúar 2008 yrði bakfærð án tafar, en ekkert svar hafi borist við þeirri kröfu. Í nóvember 2010 hafi síðan verið haldinn fundur með útibússtjóranum, ásamt aðstoðarkonu hans, í útibúinu í Mjódd. Á fundinn hafi mætt stefndi S-kk-nf B-kk-nf ásamt lögmanni stefndu og hafi þar verið ítrekuð krafan um endurgreiðslu fjármunanna inn á reikning stefnda Fær ehf., enda hafi fulltrúar bankans á fundinum staðfest að það væri grundvallarregla í bankaviðskiptum að enginn annar en eigandi bankareiknings, eða sá sem framvísað gæti skriflegri heimild frá honum, gæti óskað millifærslu af reikningnum.

Í kjölfar fundarins, eða hinn 6. janúar 2011, hafi erindið enn verið ítrekað í tölvupósti og hafi þar einnig verið farið yfir efni fundarins frá í nóvember 2010. Í póstinum hafi verið mótmælt sérstaklega innheimtubréfi sem þá hefði borist frá stefnanda og því lýst yfir að innheimtu yrði svarað af fullri hörku ef til kæmi. Stefndu myndu ekki greiða kröfuna enda teldu þeir hana ekki lögvarða. Ekkert svar hafi borist við því erindi fyrr en umboðsmaður viðskiptavina stefnanda hafi sent erindi hinn 6. júní 2011 og kynnt niðurstöðu um að hafna framangreindum kröfum stefndu, sem þá hefðu staðið óafgreiddar frá 14. september 2010.

Ekkert hafi síðan gerst í málinu til 23. ágúst 2013 en þá hafi stefndu fengið boð um að þiggja 25% höfuðstólsleiðréttingu á láninu gegn greiðslu eftirstöðvanna með peningum, en jafnframt hafi verið boðið upp á nýtt fimm ára lán.

III.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi vísar til þess að stefndi Pyttir ehf., nú Fær ehf., hafi stofnað myntveltureikning nr. 200963 við útibú Landsbanka Íslands hf. við Álfabakka 15 í Reykjavík og fengið yfirdráttarheimild á reikninginn. Með yfirlýsingu um sjálfskuldarábyrgð nr. 0115-63-151151, dags. 3. desember 2008, hafi stefndu H-kk-nf B-kk-nf, S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf V-kk-nf B-kk-nf tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð in solidum á skuld þessari gagnvart stefnanda fyrir allt að 90.000 sterlingspund, auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar, eða jafnvirði þeirrar fjárhæðar í íslenskum krónum á þeim tíma sem skuldin væri gjaldfelld miðað við skráð sölugengi bankans.

Hinn 28. febrúar 2008 hafi verið teknar út af myntveltureikningnum 43.000 sterlingspund. Staða reikningsins hafi hinn 10. febrúar 2011 verið orðin neikvæð um 50.658,16 sterlingspund, þ.e. ekki hafi verið innistæða á reikningnum fyrir þeirri fjárhæð, og hafi honum þá verið lokað. Stefndu hafi verið send innheimtubréf 1. mars 2011 en þrátt fyrir innheimtutilraunir hafi skuldin ekki fengist greidd. Hafi því verið nauðsynlegt að höfða mál þetta til greiðslu hennar.

Um aðild stefnanda að málinu vísi hann til þess að Fjármálaeftirlitið hafi hinn 9. október 2008 tekið þá ákvörðun, með heimild í 100. gr. a í lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf., kt. 471008-0280, nú Landsbankans hf., sem sé stefnandi máls þessa.

IV.

Málsástæður stefndu

Stefndu byggja sýknukröfu sína í fyrsta lagi á aðildarskorti, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Ekkert réttarsamband sé á milli stefndu og stefnanda og ekki hafi verið útskýrt með óyggjandi hætti að stefnandi sé rétthafi umrædds samnings milli stefndu og Landsbanka Íslands hf., sem verið hafi viðskiptabanki stefnda Fær ehf. Það sé ófrávíkjanlegt grundvallaratriði skv. 80. gr. laga nr. 91/1991 að öll atriði varðandi aðild og réttarsamband aðila komi skýrt fram í stefnu og sé stutt raunverulegum gögnum til sönnunar. Á meðan svo sé ekki verði að sýkna stefndu vegna aðildarskorts.

Stefndu byggja einnig á því að útgreiðsla af reikningi stefnda Fær ehf. hinn 28. apríl 2008 hafi verið framkvæmd án heimildar frá til þess bærum aðilum. Óumdeilt sé að enginn á vegum stefndu hafi gefið heimild til útgreiðslu af reikningi félagsins til Panamafélagsins Basswood International inc., enda komi það skýrt fram í svörum stefnanda, sem fyrir liggi í gögnum málsins, að umrædd útgreiðslubeiðni hafi komið frá A-kk-þgf A-kk-þgf, fasteignasala hjá Stórhúsum fasteignasölu, sem annast hafi „viðskipti“ með hinar margumræddu lóðir. Stefnandi hafi skýlt sér á bak við það að stefndu hafi ekki gert athugasemdir við þetta fyrr en á árinu 2009 og að þar með sé réttur stefnanda á hendur stefndu orðinn ótvíræður. Þeim skilningi sé alfarið mótmælt, enda hafi stefndu verið í góðri trú um að A-kk-nf hefði tryggt réttindi þeirra með því að útvega áritanir seljandans á söluskjöl eignanna og jafnframt gætt að því að tryggja réttindi stefnda Fær ehf. með opinberri skráningu og þinglýsingu eignarhaldsins, líkt og almennt felist í hagsmunagæsluákvæðum laga nr. 99/2004. Það hafi að sjálfsögðu verið sú forsenda sem stefndu hafi byggt á, enda hefðu þeir aldrei heimilað útgreiðslu af reikningnum nema að gætt væri að þessum atriðum um leið. Hafi þeir mátt treysta því að hinn löggilti fasteignasali annaðist umsýslu í þeirra þágu af heilindum, enda hafi þeir ekki haft nokkra ástæðu til að ætla annað.

Eins og hér standi á telja stefndu að með því að taka við greiðslufyrirmælum frá utanaðkomandi aðila standi það stefnanda nær að bera áhættuna af óheilindum A-kk-ef A-kk-ef, enda liggi fyrir að hann og fyrirsvarsmenn Panamafélagsins hafi verið í nánu samstarfi við tiltekna starfsmenn í útibúi Landsbanka Íslands hf. í Mjódd þegar viðskiptin hafi átt sér stað. Stefnanda hafi því mátt vera ljós sú forsenda sem stefndu hafi byggt á þegar millifærslan var framkvæmd, en hann hafi látið hjá líða að kanna hvort hún væri til staðar. Þvert á móti hafi starfsmenn Landsbanka Íslands hf. látið sér í léttu rúmi liggja að kalla eftir slíkri staðfestingu frá fasteignasalanum, sem eins og áður sagði hafi enga heimild haft til að skuldbinda stefnda Fær ehf.

Stefndu bendi á að svo virðist sem Landsbanki Íslands hf. hafi verið í miklum viðskiptum við Panamafélagið og A-kk-þf A-kk-þf vegna sölu á lóðum í Swindon en fram komi í skriflegu svari umboðsmanns viðskiptavina hjá stefnanda að fjöldi kaupenda sams konar lóða hafi fengið fjármögnun hjá útibúinu í Mjódd. Þá liggi fyrir að Panamafélagið hafi sjálft verið í bankaviðskiptum við Landsbanka Íslands hf., enda hafi greiðslunni af reikningi stefnda Fær ehf. verið ráðstafað á reikning Panamafélagsins í útibúinu á Laugavegi 77. Fullyrða megi að Panamafélagið eða fyrirsvarsmenn þess, þau B-kvk-nf S-kvk-nf og/eða P-kk-nf P-kk-nf, sem bæði séu fyrrverandi fyrirsvarsmenn fjármálafyrirtækja hér á landi, hafi gert samkomulag við Landsbanka Íslands hf. um fjármögnun á þessum viðskiptum, enda hafi stefndu og greinilega fjölda annarra kaupenda verið beint til Landsbankans í Mjódd til að fá þar fjármögnun vegna lóðakaupa af Panamafélaginu.

Stefndu byggja á því að krafan sé fyrnd, enda hafi verið liðin fimm og hálft ár frá því að hinn umþrætti yfirdráttur var stofnaður þegar stefna í málinu hafi verið birt stefndu. Telji stefndu að eins og hér standi á gildi fjögurra ára fyrningarfrestur samkvæmt ákvæðum laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Í 3. gr. laganna komi fram að almennur fyrningarfrestur sé fjögur ár og einnig byggi stefndu á því að eins og hér standi á beri að líta til 2. mgr. 5. gr. laganna, en þar sé einnig mælt fyrir um fjögurra ára fyrningarfrest. Skoða verði aðild og hlutverk Landsbanka Íslands hf. í þessum viðskiptum sérstaklega í þessu tilliti, eins og rakið hafi verið. Fyrir liggi að umrædd viðskipti stefnda Fær ehf. við Landsbanka Íslands hf. hafi staðið í beinum og órjúfanlegum tengslum við kaupin á lóðunum, enda hafi stefndi Fær ehf. ekki staðið í slíkum viðskiptum við Landsbanka Íslands hf., hvorki fyrr né síðar. Fyrir liggi því að þessi fjármögnunarleið hafi staðið til boða af hálfu seljandans og A-kk-ef A-kk-ef, í beinum og órjúfanlegum tengslum við lóðakaup af Panamafélaginu. Telja stefndu því að hér eigi 2. mgr. 5. gr. laga 150/2007 augljóslega við.

Þá sé á því byggt að tómlæti stefnanda valdi því að krafan, hafi hún á einhverju stigi á annað borð verið lögvarin, sé niður fallin sökum tómlætis. Fyrir liggi að stefndu hafi farið að grafast fyrir um réttindi sín varðandi lóðirnar og eignarheimildir sínar yfir þeim í apríl 2009. Síðar á því ári hafi þeir kallað eftir skýringum frá stefnanda og átt í reglulegum samskiptum við hann til að leita upplýsinga allt fram á árið 2010. Þegar engar viðhlítandi skýringar hafi fengist hafi stefndu lýst því yfir að þeir myndu ekki greiða kröfuna, enda teldu þeir sér það alls ekki skylt eins og atvikum væri háttað. Jafnframt hafi þeir krafist endurgreiðslu með bréfi 14. september 2010. Þrátt fyrir þetta hafi stefna í málinu ekki verið þingfest fyrr en 3. september 2013. Með því að stefndu hafi komið sjónarmiðum sínum og afstöðu skýrt á framfæri við stefnanda um mitt árið 2010, og svo formlega í september það ár, hafi þeir haft réttmætar væntingar um að bankinn léti án ástæðulauss dráttar reyna á réttindi sín fyrir dómi, teldi hann þau á annað borð vera til staðar. Þar sem meira en þrjú ár hafi liðið án þess að stefna væri birt í málinu verði að líta svo á að krafan sé fallin niður vegna tómlætis verði ekki fallist á að hún sé fyrnd.

Stefndu byggi og á því að sjónarmið um forsendubrest eigi að leiða til þess að stefndu verði sýknaðir. Fyrir liggi að forsenda þess að stefndu hafi látið óátalið að greitt hefði verið út af reikningi félagsins hafi verið að þá þegar lægju fyrir fullnægjandi gögn sem tryggðu rétt félagsins til þeirra tveggja lóða sem um ræðir. Hafi forvera stefnanda mátt vera þessi forsenda ljós en hann hafi þó látið hjá líða að ganga eftir gögnum til að tryggja hagsmuni stefndu í þessu efni. Allt verði þetta þeim mun ljósara þegar haft sé í huga hvílíku lykilhlutverki bankinn hafi gegnt við fjármögnun á lóðunum í Swindon. Sé á því byggt að stefnandi hafi verið beinn þátttakandi í viðskiptunum með lóðirnar, sem fjármögnunaraðili samkvæmt samningi við Panamafélagið og fyrirsvarsmenn þess. Þegar fyrir hafi legið að þessi forsenda væri ekki til staðar og engar skýringar hafi heldur fengist við þeim spurningum sem beint hafi verið til seljandans og fasteignasalans, hafi þessi forsenda augljóslega brugðist. Ljóst sé að stefndu hefðu aldrei gert samning um lántöku eða látið óátalið að fasteignasalinn léti færa fé af reikningi stefnda Fær ehf. nema að fyrir lægju skýrar eignarheimildir og yfirlýsingar um kvaða- og veðbandaleysi eignanna, sem og skýrar eignarheimildir stefnda Fær ehf. yfir lóðunum, skráðar hjá viðeigandi yfirvöldum í Bretlandi. Með hliðsjón af þessu sé ljóst að forsendur fyrirgreiðslunnar séu brostnar og beri að beita sjónarmiðum ógildingarreglu 36. gr. laga nr. 7/1936. Þannig séu öll skoðunaratriði skv. 2. mgr. 36. gr. stefndu í hag.

Þá telji stefndu að horfa verði til stöðu samningsaðila. Stefndi Fær ehf. hafi einfaldlega verið að kaupa tvær byggingarlóðir en stefnandi og fyrirrennari hans séu fjármálafyrirtæki sem sérhæfi sig í lánsviðskiptum. Við gerð lánssamninganna hafi lánveitandi búið yfir sérfræðiþekkingu á lánamörkuðum og haft á sínum snærum fjöldann allan af starfsfólki sem almennt séu kallaðir „sérfræðingar“.

Heimild dómstóla til að horfa til atvika sem síðar komu til sé einn af hornsteinum 36. gr. laga nr. 7/1936. Fyrirliggjandi vanhöld á því að stefndi Fær ehf. hafi fengið lóðir þær sem viðskiptin snúist um, í því ástandi sem þeim hafi verið lofað, sé atvik sem ómögulegt sé að horfa fram hjá og telja verði það dæmigert atvik sem ákvæði greinarinnar eigi að taka til, eins og skýrt komi fram í athugasemdum frumvarps til laga nr. 11/1986, en með þeim lögum hafi tilvitnaðri 36. gr. verið komið á. Það er bersýnilega ljóst að endurgjaldið vegna samningsins sé algerlega á skjön við það sem sanngjarnt og eðlilegt gæti talist í ljósi allra atvika. Telji stefndu að samningurinn sé ósanngjarn, enda raski hann til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna samningsaðilanna, stefndu í óhag. Það sé því bersýnilega ósanngjarnt að bera samninginn fyrir sig, líkt og stefnandi geri í máli þessu.

Stefndu mótmæli vaxta- og dráttarvaxtakröfu stefnanda enda liggi fyrir að vextir séu fyrndir að stórum hluta skv. ákvæðum laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Ekki komi því til greina að leggja til grundvallar svokallað „stöðuyfirlit“ stefnanda, enda séu þar innifaldir vextir sem séu augljóslega fyrndir. Komi til þess að efnisdómur gangi í máli þessu krefjast stefndu þess að þeim verði ekki gert að greiða dráttarvexti fyrr en frá dómsuppsögu með vísan til framangreindra forsendna.

V.

Niðurstaða

Stefndu byggja sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að ekkert réttarsamband sé milli stefnanda og stefndu, enda hafi ekki verið skýrt með óyggjandi hætti að stefnandi eigi raunverulegan rétt til samnings Landsbanka Íslands hf. við stefnda Fær ehf. og til þeirra tryggingarskjala sem um ræðir í málinu. Sé því um að ræða aðildarskort, sbr. 2. mgr. 15. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í stefnu er vísað til þess að Fjármálaeftirlitið hafi tekið um það ákvörðun hinn 9. október 2008, sem liggur fyrir í málinu, að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf., kt. 540291-3259, til Nýja Landsbanka Íslands hf., kt. 471008-0280. Byggðist ákvörðun þessi á heimild í 100. gr. a í lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl. Nýi Landsbanki Íslands hf. heitir nú Landsbankinn hf. og er stefnandi máls þessa. Enda þótt fallast megi á það með stefndu að lýsing í stefnu á aðild stefnanda sé í knappasta lagi er það álit dómsins að vankantar þessir séu þó ekki þess eðlis að vísa beri málinu frá dómi vegna vanreifunar. Þá verður með vísan til framangreinds ekki fallist á þá málsástæðu stefndu að sýkna beri þá af kröfum stefnanda vegna aðildarskorts.

Krafa stefnanda á hendur stefndu er vegna peningaláns sem stefndi Fær ehf. fékk hjá Landsbanka Íslands hf. með framangreindum yfirdrætti 28. apríl 2008 á tékkareikningi á grundvelli samnings sem félagið gerði við bankann 3. febrúar sama ár. Samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga um fyrningu kröfuréttinda nr. 150/2007 fyrnast kröfur sem byggjast á peningalánum á tíu árum, en sá fyrningarfrestur gildir þó ekki um vexti og verðbætur. Er sérstaklega tekið fram í greinargerð með frumvarpi til framangreindra laga að undir lánið falli meðal annars yfirdráttarlán og að um fyrningu vaxta vegna slíkra lána fari eftir almennu reglunni í 3. gr. laganna um fyrningu kröfuréttinda á fjórum árum. Hafa stefndu ekki á nokkurn hátt sýnt fram á að Landsbanki Íslands hf. hafi haft nokkur þau tengsl við kaup stefnda Fær ehf. á tveimur lóðum í Bretlandi, við seljanda lóðanna, Panamafélagið Basswood International Inc., eða fasteignasalann A-kk-nf A-kk-nf, sem annaðist milligöngu viðskiptanna, sem breytt geti eðli framangreindrar fyrirgreiðslu bankans. Verður því hvorki fallist á þá málsástæðu stefndu að höfuðstólskrafa stefnanda sé fyrnd né að hún sé fallin niður sökum tómlætis stefnanda. Þá liggur fyrir að stefnandi gerir einungis kröfu um dráttarvexti frá og með 11. apríl 2011 og teljast áfallnir dráttarvextir því ekki að neinu leyti fyrndir.

Stefndu byggja einnig á því að útgreiðsla af reikningi stefnda Fær ehf. hinn 28. apríl 2008 hafi verið framkvæmd án heimildar frá til þess bærum aðilum. Fram kemur í greinargerð stefndu að umrædd útborgun hafi verið millifærð inn á reikning seljanda lóðanna, Panamafélagsins Basswood International Inc., samkvæmt beiðni A-kk-ef A-kk-ef fasteignasala til efnda á kaupsamningi sem stefndu hefðu gert um umræddar tvær lóðir fyrir hans milligöngu. Kemur og fram að stefndu hafi ekki gert athugasemd við greiðsluna eftir að þeim barst tilkynning um hana, sbr. og þær vaxtanótur sem bárust í kjölfarið, enda hefðu þeir treyst því að allt væri í stakasta lagi og viðskiptin frágengin. Verður ekki séð að stefndu hafi gert neinar athugasemdir við umrædda millifærslu fyrr en á árinu 2010 og þá eingöngu á þeim forsendum að fyrrgreind kaup hafi ekki gengið eftir. Í framangreindum tilkynningum um útgreiðslu og vaxtaútreikninga á millifærslunni, sem liggja fyrir í málinu, kemur fram að athugasemdir óskist gerðar innan 20 daga frá viðtöku yfirlitsins, annars teljist reikningurinn réttur. Að því virtu verður ekki fallist á þessa málsástæðu stefndu.

Loks verður einnig að hafna málsástæðu stefndu um að Landsbanka Íslands hf. hafi átt að vera ljós sú forsenda fyrir umræddri millifærslu til seljanda lóðanna að þá þegar lægju fyrir fullnægjandi gögn sem tryggðu rétt stefnda Fær ehf. sem kaupanda framangreindra tveggja lóða, enda hafa stefndu á engan hátt sýnt fram á stefndi Fær ehf. hafi sett það skilyrði fyrir millifærslunni eða að bankanum hefði átt að vera það ljóst með einhverjum hætti. Samkvæmt því, og þar sem aðstæður eða atvik við umrædd kaup stefnda Fær ehf. verða hvorki talin geta haggað við gildi fyrrgreinds samkomulags Landsbanka Íslands hf. við stefnda Fær ehf. né við sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingu annarra stefndu vegna yfirdráttarskuldar stefnda Fær ehf. að öðru leyti, verður hafnað þeim málsástæðum stefndu er lúta að því að víkja beri þessum skuldbindingum til hliðar með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

Með vísan til alls framangreinds verða kröfur stefnanda teknar til greina að öllu leyti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Stefndu greiði stefnanda óskipt samtals 800.000 krónur í málskostnað.

Dóm þennan kveður upp Á-kk-nf M-kk-nf dómstjóri, en hann tók við meðferð málsins er hann var skipaður dómstjóri 1. mars 2015.

Dómsorð:

Stefndu, Fær ehf., H-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf V-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda, Landsbankanum hf., óskipt 50.658,16 sterlingspund ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. apríl 2011 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda óskipt 800.000 krónur í málskostnað.

Á-kk-nf M-kk-nf