E-6207/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 23. september 2008, var höfðað 14. september 2007. Stefnandi er GH verktakar sf., Krókhálsi 10, Reykjavík, en stefndi er E-kk-nf G-kk-nf, Bjargarstíg 14, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 170.565 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. mars 2007 til greiðsludags, allt að frádregnum 60.000 krónum miðað við greiðsludag hinn 1. mars 2007 og 10.000 krónum miðað við greiðsludag hinn 23. júní 2008. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað. Til vara krefst hann þess að stefnukröfur verði lækkaðar.

II

Málavextir eru að hluta til umdeildir í máli þessu. Stefnandi er sameignarfélag í eigu G-kk-ef G-kk-ef og H-kk-ef B-kk-ef og hefur félagið með höndum verktakastarfsemi í byggingariðnaði. Kveðst stefnandi hafa tekið að sér fyrir stefnda vinnu við pípulagnir í fasteigninni Frakkastíg 15, Reykjavík og byggist krafa hans á reikningi vegna þeirrar vinnu. Stefndi hefur í málatilbúnaði sínum hafnað því að hafa átt nokkur viðskipti við stefnanda heldur hafi hann samið við H-kk-þf B-kk-þf um verkið.

Stefnandi kveður H-kk-þf B-kk-þf hafa komið fram fyrir hönd stefnanda þegar stefnandi tók að sér umrætt pípulagningarverk fyrir stefnda og hafi stefndi veitt báðum eigendum stefnanda heimild til úttektar á efni vegna verksins af reikningi stefnda hjá Húsasmiðjunni. Er óumdeilt að stefndi greiddi þannig sjálfur fyrir allt efni sem fór í verkið.

Stefndi greiddi 60.000 krónur inn á reikning H-kk-ef B-kk-ef hinn 22. febrúar 2007 og kveðst hafa gert það á grundvelli upplýsinga frá H-kk-þgf um að verkinu væri lokið. Af hálfu stefnanda er því hins vegar haldið fram að H-kk-nf hafi hringt í stefnda á þessum tíma til að láta vita að ákveðnum verkþáttum væri lokið og að stefndi yrði að greiða inn á verkið ef stefnandi ætti að halda áfram. Hafi umdeildur reikningur verið gefinn út í kjölfarið og þar sem stefndi hafi neitað að greiða hann hafi stefnandi hætt störfum fyrir stefnda.

Stefndi óskaði eftir því við meðferð málsins að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta hæfilegt endurgjald fyrir hina umdeildu pípulagningarvinnu stefnanda. Var F-kk-nf J-kk-nf byggingatæknifræðingur dómkvaddur til að framkvæma matið hinn 29. apríl 2008 og er matsgerð hans dagsett 14. júní 2008.

Eftir að niðurstaða matsmanns lá fyrir taldi stefndi að hæfilegt endurgjald fyrir þá vinnu sem hann taldi að H-kk-nf B-kk-nf hefði innt af hendi væri 70.000 krónur og greiddi hann inn á reikning H-kk-ef 10.000 krónur hinn 23. júní 2008, en eins og fram er komið hafði hann áður greitt 60.000 krónur.

III

Krafa stefnanda byggist á reikningi útgefnum 9. mars 2007 að fjárhæð 170.565 krónur með gjaldaga 12. mars 2007. Stefnandi kveðst vera verktaki og sé krafa samkvæmt reikningnum vegna vinnu og efnisútláta stefnanda í þágu stefnda í mars 2007. Frá kröfunni dragist innborganir stefnda inn á kröfuna, annars vegar 60.000 krónur sem greiðst hafi hinn 1. mars 2007 og hins vegar 10.000 krónur sem greiðst hafi hinn 23. júní 2008. Er þess krafist að innborganir þessar dragist frá kröfunni miðað við greiðsludag þeirra.

Krafa stefnanda samkvæmt reikningi sundurliðast svo:

Vinna, 34 tímar pr. 3.500 kr/klst kr. 119.000

Verkfæragjald kr. 12.000

Akstur eftir efni 2 x 3.000 kr. kr. 6.000

Samtals kr. 137.000

Virðisaukaskattur kr. 33.565

Samtals kr. 170.565

Stefnandi vísar til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga en regla sú fái meðal annars lagastoð í 45., 47. og 54. gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 og lögum um þjónustukaup nr. 42/2000. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. laga um lausafjárkaup. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og um varnarþing vísar hann til 32. gr. þeirra laga.

IV

Stefndi byggir aðalkröfu sína um sýknu fyrst og fremst á því að stefnandi sé ekki réttur aðili að málinu. Hann hafi ekki ráðið stefnanda til að vinna neitt fyrir sig og hafi stefnandi aldrei unnið neitt fyrir hann. Kveður stefndi að í stefnu sé því haldið fram að stefndi hafi greitt inn á meinta kröfu stefnanda til að gera þetta trúverðugt en enga slíka innborgun hafi hann innt af hendi. Þá komi ekkert fram á reikningi þeim sem krafa stefnanda byggist á hvað hafi verið gert, hvar eða hvenær sú vinna hafi verið innt af hendi, heldur aðeins tekið fram að unnið hafi verið í mars 2007.

Þá kveðst stefndi krefjast sýknu á þeim grundvelli að um sé að ræða óumbeðinn erindisrekstur og sé byggt á varúðarsjónarmiðum. Sé fræðilega mögulegt að stefnandi hafi unnið eitthvað en þá hafi það verið óumbeðið og hafi alveg farið fram hjá stefnda.

Varakröfu sína um verulega lækkun dómkröfu að mati dómsins kveðst stefndi byggja á sömu sjónarmiðum og varðandi sýknukröfu enda liggi ekkert fyrir um hvað hafi verið gert, hvað sé efnisliður og hvað sé vinna. Þessum ástæðum hafi öllum verið komið á framfæri við stefnanda þegar reikningur hafi borist, sem og innheimtufyrirtækinu Momentum og lögmanni stefnanda þegar bréf hafi borist frá þessum aðilum.

Um lagarök vísar stefndi til ákvæða laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, meginreglna kröfuréttarins, sanngirnissjónarmiða og fleira.

V

Eins og rakið hefur verið ber aðilum ekki alls kostar saman um málavexti. Hefur stefndi fyrst og fremst krafist sýknu á grundvelli aðildarskorts þar sem hann hafi aldrei ráðið stefnanda til að vinna fyrir sig og hafi stefnandi eitthvað unnið hafi það verið óumbeðið af hálfu stefnda og honum óviðkomandi. Af gögnum málsins þykir hins vegar ljóst að annar forsvarsmanna stefnanda, H-kk-nf B-kk-nf, kom fram fyrir hönd stefnanda og samdi við stefnda um verkið. Er því ljóst að stefnandi tók að sér umrætt verk fyrir stefnda þótt aðila greini á um umfang verksins. Þykir stefndi því ekki hafa sýnt fram á það með haldbærum rökum að stefnandi sé ekki réttur aðili málsins eða að hann hafi unnið verk í þágu stefnda óumbeðinn og verður stefndi að bera hallann af þeim sönnunarskorti.

Eins og gögn málsins bera með sér, vann stefnandi við pípulagnir í þágu stefnda en ekki liggja fyrir skrifleg gögn um það hvað aðilar sömdu um í því sambandi og verður ekki af gögnum málsins séð að samið hafi verið um verð fyrir verkið. Þá er ósamræmi í gögnum málsins um hvenær umrætt verk, sem stefnandi krefst greiðslu fyrir, var unnið en þó má af gögnum ráða að sú vinna hafi farið fram áður en reikningur stefnanda var gefinn út í byrjun mars 2007.

Stefndi óskaði eftir dómkvaðningu matsmanns til að meta hvert væri hæfilegt endurgjald fyrir þá vinnu sem um er deilt í máli þessu, þar sem hann taldi að reikningur stefnanda væri of hár. Mótmælti stefnandi þeirri málsástæðu að reikningur væri of hár sem of seint fram kominni. Eins og málatilbúnaður stefnda er úr garði gerður verður að líta svo á, að með varakröfu sinni um verulega lækkun kröfunnar, meðal annars á þeim forsendum að ekkert liggi fyrir samkvæmt reikningi stefnanda hvað hafi verið unnið, hvað sé efnisliður og hvað sé vinna, felist sú málsástæða að reikningur stefnanda sé of hár. Er því sú málsástæða ekki of seint fram komin í málinu.

Um viðskipti þau sem í máli þessu er fjallað eiga við lög nr. 42/2000 um þjónustukaup, sbr. 2. tl. 1. mgr. 1. gr. laganna en þar segir að lögin taki til hvers kyns samninga um kaup á þjónustu sem veitt sé neytendum í atvinnuskyni gegn endurgjaldi og þegar veitt þjónusta feli í sér vinnu við fasteignir. Samkvæmt 28. gr. laganna skal neytandi greiða það verð sem telja má sanngjarnt með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún sé, hafi ekki verið samið um verð fyrir keypta þjónustu.

Eins og mál þetta liggur fyrir verður ekki séð að aðilar hafi samið sín á milli um verð. Þá er ágreiningur um að stefnandi hafi unnið hluta af þeim verkliðum sem hann gerir grein fyrir í vinnuseðli og krefur stefnda um greiðslu fyrir. Matsmaður taldi sér ekki fært að skera úr því ágreiningsefni. Þykir ljóst að þeir sem komu að umdeildu verki fyrir stefnda voru eigendur stefnanda og af gögnum málsins verður ekki annað ráðið en að þeir hafi báðir þekkingu og reynslu á pípulagningarvinnu. Þykir stefndi ekki hafa hrakið það með haldbærum gögnum að stefnandi hafi ekki tekið að sér og unnið það verk sem hann krefst nú greiðslu fyrir.

Samkvæmt reikningi stefnanda eru vinnustundir þær sem krafist er greiðslu fyrir alls 34 og miðað við 3.500 krónur fyrir hverja klukkustund eða samtals að fjárhæð 119.000, eða 148.155 krónur með virðisaukaskatti. Hinn dómkvaddi matsmaður metur þennan lið að fjárhæð 129.800 krónur með virðisaukaskatti. Í matsgerð kemur ekki fram með skýrum hætti hversu margar vinnustundir hér er gert ráð fyrir eða hvert tímakaupið er en aðspurður fyrir dómi kvað matsmaður miðað við markaðsverð á hverjum tíma sem hann telji að hafi verið öðru hvoru megin við 4.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þykir matsgerðin þannig ekki taka af skarið með nægilega skýrum hætti að vinnuliður í reikningi stefnanda sé ósanngjarn miðað við það verk sem hér um ræðir. Þá verður ekki af matsgerð séð að tekin sé afstaða til þess liðar í reikningi stefnanda sem lýtur að verkfæragjaldi að fjárhæð 12.000 krónur, eða 14.940 krónur með virðisaukaskatti. Þá er kostnaður vegna útvegunar efnis og akstur metinn í matsgerð að fjárhæð 8.000 krónur með virðisaukaskatti en reikningur stefnanda varðandi þetta nemur aðeins 6.000 krónum, eða 7.470 krónum með virðisaukaskatti.

Að öllu því virtu sem nú hefur verið rakið þykir stefndi ekki hafa sýnt fram á að reikningur stefnanda sé ekki sanngjarn með hliðsjón af þeirri vinnu sem hann innti af hendi í þágu stefnda. Verður stefndi því dæmdur til að greiða kröfu stefnanda eins og hún er fram sett með dráttarvöxtum eins og greinir í dómsorði en dráttarvaxtakrafa stefnanda hefur ekki sætt andmælum. Þá er óumdeilt að stefndi greiddi inn á kröfuna 60.000 krónur áður en reikningur stefnanda var gefinn út og lækkar höfuðstóll kröfunnar því sem þeirri fjárhæð nemur.

Eftir þessum úrslitum og með hliðsjón af atvikum málsins og umfangi þess verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 100.000 krónur.

Af hálfu stefnanda flutti málið E-kk-nf G-kk-nf hdl. en stefndi, sem er ólöglærður, flutti mál sitt sjálfur.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, E-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda, GH verktökum s.f., 110.565 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 12. mars 2007 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 10.000 krónur sem greiddist inn á kröfuna hinn 23. júní 2008.

Stefndi greiði stefnanda 100.000 krónur í málskostnað.

G-kvk-nf B-kvk-nf