S-5488/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 12. desember sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 19. september 2023, á hendur: „ E-x-x L-x-x, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, laugardaginn 8. júlí 2023, ekið bifreiðinni [...] svipt ökurétti um Hvaleyrarbraut við Melabraut í Hafnarfirði, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

I 1. Ákærða krefst þess aðallega að ákærunni verði vísað frá dómi, til vara að hún verði dæmd til vægustu refsingar sem lög leyfa og að dæmd refsing verði þá skilorðsbundin. Þá krefst ákærða þess að dómur kveði á um rétt ákærðu til að taka strax ökupróf að nýju. Loks krefst verjandi ákærðu þóknunar sér til handa en lýsir því yfir að komi til sakfellingar þá falli hann frá kröfu um þóknun.

2. Dómari tók við meðferð málsins 1. desember 2023 en hafði fram að þeim tíma engin afskipti haft af meðferð þess.

II

3. Krafa ákærðu um frávísun málsins er byggð á því að með saksókn á hendur henni væri brotið gegn 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við Mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Samkvæmt ákvæðinu skal enginn sæta lögsókn eða refsingu að nýju í sakamáli innan lögsögu sama ríkis fyrir brot sem hann hefur þegar verið sýknaður af eða sakfelldur um með lokadómi samkvæmt lögum og sakamálaréttarfari. Vísaði ákærða til 3. mgr. 105. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 en þar kemur fram að ef umsækjandi um endurveitingu ökuréttar hefur á sviptingartímabili gerst sekur um brot gegn 58. gr. laganna lengist tími til endurveitingar um sex mánuði fyrir hvert brot, þó að hámarki um tvö ár.

4. Byggir ákærða á því með slíkri ákvörðun lengist svipting hennar um sex mánuði vegna þeirrar háttsemi sem hún hefur nú verið ákærð fyrir. Þannig eigi ekki að refsa henni jafnframt með fangelsisrefsingu verði hún sakfelld samkvæmt ákæru.

5. Af hálfu ákærð u voru lögð fram tölvupóstsamskipti milli hennarog verjanda hennar við lögreglustjórann á höfuðborgarsvæðinu 5. desember 2023. Þar spurði hann ákærðu um samskipti hennar við lögreglu vegna umsóknar um endurveitingu ökuréttar. Því svaraði ákærða með að benda verjanda á að ræða við tiltekinn starfsmanns lögreglu vegna þess. Í kjölfarið, eða 6. desember 2023, sendi verjandi tölvupóst á þann starfsmann og kom þar fram: [Ákærða] mátti fá ökuskírteini aftur 28.11. sl - fellst lögreglan á það? eða eru einhver viðurlög vegna neðangreinds sviptingaraksturs? Þessu var svarað af hálfu starfsmanns lögreglustjórans sama dag og segir þar: Svar við spurningu þinni er að finna í 3. mgr. 105. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Með svarinu fylgdi texti lagaákvæðisins í heild en áherslumerking sett á texta 3. mgr. þess.

6. Tekið er undir það með ákærðu að sú frestun á veitingu ökuréttar sem 3. mgr. 105. gr. umferðarlaga mælir fyrir umvarðar háttsemi eins og þá sem lýst er í ákæru. Samkvæmt orðalagi ákvæðisins verður ákvörðunin grundvölluð á því að viðkomandi hafi gerst sekur um brot gegn 58. gr. umferðarlaga en ákærða játaði brot sitt fyrir dómi.

7. Ekki verður af þeim gögnum sem lögð hafa verið fyrir dóminn ráðið að ákvörðun á grundvelli 3. mgr. 105. gr. umferðarlaga hafi þegar verið tekin. Né heldur verður af þeim ráðið að umsókn hafi verið lögð fram. Hafa þannig ekki verið lögð fram nein gögn til staðfestingar á því að ákærðu hafi þegar verið gerð refsing vegna þess brots sem hún hefur nú verið ákærð fyrir. Þegar af þeirri ástæðu verður ákærunni ekki vísað frá dómi á framangreindum forsendum og er frávísunarkröfu ákærðu hafnað.

8. Þá krefst ákærða þess að kveðið verði á um rétt h ennartil að taka strax ökupróf að nýju.

9. Í 1. og 2. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 er mælt fyrir um það hvaða mál sæta úrlausn á grundvelli laganna. Þannig hefur dómurinn til meðferðar þær kröfur sem gerðar eru af hálfu ákæruvaldsins þegar málið var höfðað með framangreindri ákæru. Er ákvörðun lögreglustjóra um að frestað verði endurveitingu ökuréttar að loknu tímabili ævilangrar sviptingar hins vegar stjórnsýsluákvörðun sem sætir kæru til ráðuneytis, sbr. 5. mgr. 103. gr. umferðarlaga. Fer um hana samkvæmt stjórnsýslulögum. Er því ekki forsendur til þess að taka efnislega afstöðu til kröfu ákærðu og verður henni þegar af framangreindum ástæðum hafnað.

III

10. Ákærða hefur skýlaust játað þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákæru. Um málavexti vísast til ákæruskjals. Sannað er með játningu ákærðu og öðrum gögnum málsins að hún hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök og eru brot hennar rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Farið var með málið samkvæmt ákvæðum 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu en sækjanda og verjanda ákærðu hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

IV

11. Ákærða er fædd í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 13. september 2023, gekkst ákærða undir sektargerð lögreglustjóra 13. febrúar 2012 vegna aksturs svipt ökurétti. Með dómi héraðsdóms [...]2015 var ákærðu gert að sæta 30 daga fangelsi vegna umferðarlagabrota m. a. vegna aksturs svipt ökuréttindum og var hún jafnframt svipt ökuréttindum ævilangt. Þá var ákærðu með dómi héraðsdóms [...] 2016 gert að sæta fangelsi í 30 daga vegna aksturs svipt ökuréttindum og 60 daga fangelsi vegna brots gegn sama lagaákvæði með dómi héraðsdóms [...] 2017. Loks var ákærðu gert að sæta fangelsi í 8 mánuði og ævilöng svipting ökuréttinda hennar áréttuð með dómi héraðsdóms [...] 2018, vegna umferðarlagabrota, m. a. aksturs svipt ökuréttindum.

12. Við ákvörðun refsingar í máli þessu verður því í samræmi við framangreint lagt til grundvallar að ákærða hafi nú í sjötta sinn, innan ítrekunartíma í skilningi 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, gerst sek um akstur svipt ökuréttindum. Telst brot hennar nú vera ítrekað í fimmta sinn. Við meðferð málsins játaði ákærða brot sín skýlaust og horfir það henni til málsbóta, sbr. 8. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni þessa máls og dómvenju þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Með vísan til sakaferils ákærðu þykir ekki efni til að skilorðsbinda refsinguna en ekki hafa fram komið fram röksemdir sem réttlæta að vikið verði frá þeirri meginreglu að dæma óskilorðsbundna fangelsisrefsingu í tilviki sem þessu.

13. Verjandi ákærðu, J-kk-nf E-kk-nf lögmaður, afsalaði sér þóknun vegna starfa sinna yrði ákærða sakfelld. Engan sakarkostnað leiddi af meðferð málsins.

14. Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið G-kvk-nf A-kvk-nf A-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

15. S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærða, E-x-x L-x-x, sæti fangelsi í fjóra mánuði.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)