E-3837/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 19. janúar sl., er höfðað með stefnu birtri 17. mars 2017. Stefnandi er Landsbankinn hf., Austurstræti 11, Reykjavík, vegna Landsbankans hf., Bíla- og tækja, Borgartúni 33, Reykjavík en stefndi er G-kk-nf S-kk-nf, Krossi 1, Húsavík.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að afhenda stefnanda bifreiðina JZ-538, Pontiac Firebird. Þá krefst stefnandi málskostnaðar samkvæmt mati dómsins að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu af kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt málskostnaðaryfirliti.

I

Málavextir

Samkvæmt gögnum málsins gerðu stefndi, sem leigutaki, og Avant, sem leigusali, samning 8. nóvember 2007, sem bar númerið 106187 og yfirskriftina Bílasamningur Avant hf. Kaupleigusamningur – Jafnar greiðslur, um bifreiðina Subaru Impreza með fastanúmerið TN-094. Sérstakir samningsskilmálar voru þar tilgreindir í greinum I–V á forsíðu samningsins og almennir samningsskilmálar á næstu síðu sem töldu alls 22 greinar auk greiðsluáætlunar. Samningurinn er einnig áritaður með númerinu 113389 sem strikað hefur verið yfir.

Í upphafi hinna sérstöku skilmála er stefndi tilgreindur sem leigutaki og Avant hf. sem leigusali og í upphafi hinna almennu skilmála segir að samningurinn sé í eðli sínu kaupleigusamningur. Í grein I í hinum sérstöku skilmálum er hinu leigða nánar lýst og í grein II og III er gerð grein fyrir leigutíma, kaupverði og mánaðarlegri leigu. Kaupverð leigumunarins er þar tilgreint 3.100.000 krónur en samningsfjárhæðin er 3.005.181 króna. Fyrsti gjalddagi er sagður 8. desember 2007 og fjöldi greiðslna 84. Þá er mánaðarlegt leigugjald tilgreint 42.047 krónur að meðaltali yfir lánstímann. Jafnframt segir að vextir séu óverðtryggðir vextir bílasamnings samkvæmt ákvörðun AVANT hf. á hverjum tíma. Vextir miðist við myntkörfuna AV3 sem sé samsett „úr JPY 50% og CHF 50%“.

Í hinum almennu skilmálum er m.a. kveðið nánar á um eignarrétt leigusala að bifreiðinni, skyldu leigutaka til að greiða leigugjald, ákvæði er varða afnot bifreiðarinnar, skyldu til vátryggingar, afhendingu, vanefndir og riftun. Þá segir í lok hinna almennu skilmála um lok samningstíma og yfirfærslu eignarréttar að við greiðslu síðustu leigugreiðslu og/eða eftirstöðva samnings á hverjum tíma, og ef samningur er að öðru leyti í skilum, gefi leigusali út afsal fyrir bifreiðinni til leigutaka.

Aðilar gerðu með sér samkomulag um breytingu á greiðsluskilmálum ofangreinds samnings 19. nóvember 2008, 23. febrúar 2009, 25. júní 2009 og 24. febrúar 2010. Með samkomulagi aðila 16. júní 2010 var svo gerð breyting á leigumun samningsins og skyldi hann nú vera bifreiðin JZ-538 Pontiac Firebird árgerð 1998 í stað fyrrnefndrar bifreiðar TN-094 af gerðinni Subaru Impreza. Er samkomulagið áritað með númerinu 113389. Þá sagði að nýr leigumunur yrði skráður á nafn AVANT hf. í ökutækjaskrá en leigutaki yrði skráður umráðamaður. Leigutaki skyldi greiða mismuninn á uppítökuverði og kaupverði til seljanda og voru eftirstöðvar samnings tilgreindar 6.129.293 krónur. Að öðru leyti væru ákvæði samningsins óbreytt.

Með bréfi 9. maí 2014 var stefnda tilkynnt að í kjölfar dóma á árinu 2010 og setningar laga nr. 151/2010, sem breytt höfðu ákvæðum laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, hefðu gengistryggð bílalán verið endurreiknuð. Þar á meðal væri lán, sem þar var nánar tilgreint sem nr. 113389, sem hefði verið reiknað í samræmi við ákvæði laganna. Í endurútreikningnum hefðu verið notaðir lægstu óverðtryggðu vextir sem Seðlabanki Íslands birti, sbr. 10. gr. sömu laga. Þá sagði að með dómum Hæstaréttar í málum nr. 600/2011, 464/2012 og 50/2013 hefði rétturinn komist að þeirri niðurstöðu að greiðslukvittanir hefðu jafngilt fullnaðarkvittunum og að við endurútreikning lána hefði átt að taka mið af því. Stefnandi hefði nú, með hliðsjón af þessum dómum, leiðrétt endurútreikninginn. Leiðréttingin fæli í sér að fram til 5. júlí 2010 væri nýr höfuðstóll reiknaður miðað við efni fullnaðarkvittana. Þá sagði einnig að búið væri að leiðrétta eftirstöðvar lánsins vegna greiðslna frá endurútreikningsdegi þar sem það ætti við. Staða lánsins fyrir leiðréttingu var tilgreind 1.482.258 krónur en 1.291.973 krónur eftir leiðréttingu. Staðan eftir leiðréttingu skiptist í höfuðstól sem sagður var nema 1.235.451 krónu og áfallna ógreidda vexti sem námu 56.522 krónum. Þá sagði að þar sem þessir vextir væru ógreiddir hefði stefndi 21 dag frá dagsetningu bréfsins til að greiða þá. Jafnframt sagði að aðrir skilmálar lánsins héldust óbreyttir. Meðal gagna málsins er útreikningur stefnanda á láninu og greiðsluáætlun samkvæmt hinni nýju stöðu samningsins.

Aðilar gerðu með sér annan kaupleigusamning 15. júní 2015, sem bar númerið 91994, þar sem stefndi tók bifreiðina JZ-538 Pontiac Firebird á leigu sem leigutaki. Er sá samningur og áðurnefnd bifreið til umfjöllunar í máli þessu. Þessi samningur aðila samanstóð, eins og fyrri samningur, af sérstökum og almennum skilmálum auk greiðsluáætlunar. Þá liggja fyrir í málinu gögn um stöðu fyrri samnings á þessum tíma og hvernig greiðslur samkvæmt honum mynduðu hinn nýja samning og var ráðstafað inn á hann.

Í upphafi hinna sérstöku skilmála er stefndi tilgreindur sem leigutaki og stefnandi sem leigusali. Í grein I í hinum sérstöku skilmálum er hinu leigða nánar lýst og í grein II og III er gerð grein fyrir samningsverði, kaupverði, leigutíma og mánaðarlegri leigu. Kaupverð leigumunarins er þar tilgreint 1.071.059 krónur en samningsverð 1.087.370 krónur. Fyrsti gjalddagi er sagður 1. ágúst 2015, fjöldi gjalddaga 36 og samningstími til 1 júlí 2018. Þá er mánaðarleg leiga á útgáfudegi tilgreind 34.578 krónur. Þá segir jafnframt að samningurinn sé óverðtryggður með breytilegum vöxtum. Vextir eru sagðir nema samtals 9,00% á útgáfudegi og árleg hlutfallstala kostnaðar er sögð vera 10,74%. Samningurinn sé jafngreiðslusamningur (annuitet) og vaxtatafla sé aðgengileg á vef stefnanda.

Þá er í hinum almennu skilmálum m.a. fjallað um eignarrétt, upphaf og lok leigusamnings, afhendingu, leigugjald og greiðslur, vanefndir, riftun o.fl. Þannig segir í upphafi skilmálanna að með kaupleigusamningi sé átt við að leigutaki semji við leigusala um að greiða fyrir leigumun með leigugreiðslum á ákveðnum tíma. Leigusali sé því eigandi leigumunarins meðan á samningstíma standi en leigutaki hafi fullan umráðarétt yfir honum og greiði öll gjöld og tryggingar af leigumuninum ásamt öllum kostnaði vegna viðgerða og skemmda. Í lok samningstíma skuldbindi leigutaki sig til að kaupa leigumuninn með lokagreiðslu sem tilgreind sé í sérstökum samningsskilmálum. Í 1. gr. hinna almennu skilmála er eignarréttur leigusala á leigumuninum á samningstímanum áréttaður. Í 3. gr. er fjallað um vanskil leigutaka og í 14. og 16. gr. um riftun og uppgjör. Samkvæmt 14. gr. er leigusala heimilt að rifta samningnum án fyrirvara, m.a. vegna vanskila leigutaka á leigugreiðslum. Þá er í 16. gr. kveðið á um að við riftun beri leigutaka að standa skil á ógreiddum gjaldföllnum leigugreiðslum, ógjaldfelldum eftirstöðvum kaupverðs í lok samnings auk annarra kostnaðarliða.

Með ódagsettu bréfi til stefnda, sem mun hafa verið sent honum 30. júní 2015, var stefnda tilkynnt að þar sem bílasamningur hans hjá stefnanda væri uppgreiddur þyrfti stefnandi að afsala sér bifreiðinni yfir á hans nafn. Meðfylgjandi var tilkynning um eigendaskipti og afsal undirritað af fulltrúa stefnanda 30. júní 2015. Svo sagði að til þess að formleg eigendaskipti gætu átt sér stað þyrfti að undirrita tilkynninguna og skila henni inn til Samgöngustofu og greiða skráningargjald. Tilkynningin um eigendaskipti og bréf stefnanda eru árituð um móttöku 5. nóvember 2015 en um greiðslu 4. sama mánaðar.

Stefnandi rifti síðari samningi aðila með yfirlýsingu, sem birt var fyrir honum á lögheimili hans 30. ágúst 2016. Var skuldin þar tilgreind 1.073.746 krónur og þar af nam gjaldfelldur höfuðstóll 900.468 krónum. Í yfirlýsingunni sagði að samningnum væri rift vegna verulegra vanefnda og þess krafist að stefndi afhenti leigumuninn þá þegar. Jafnframt var skorað á stefnda að greiða umkrafða skuld eða semja um greiðslu hennar innan 10 daga. Yrði skuldin greidd eða um hana samið innan þess tíma yrði fallið frá riftuninni en að öðrum kosti yrði leitað atbeina dómstóla og sýslumanns við að ná umráðum bifreiðarinnar.

Með bréfi 22. ágúst 2017 fór stefndi þess á leit við stefnanda að kaupleigusamningur nr. 106187 frá 8. nóvember 2007 yrði endurreiknaður í samræmi við ákvæði 18. gr. laga nr. 38/2001 og án þess að bankinn „eigni sér ólögmæta vexti á tímabilinu“. Var þar vísað til þess að bankinn hefði með tilkynningu til stefnda 9. maí 2014 endurreiknað lánið, en þá hefði bankinn eignað sér greidda vexti á forsendum dómafordæma um fullnaðarkvittanir sem dæmd höfðu verið í þágu viðskiptamanna bankans og ættu augljóslega ekki við í máli þessu. Þá sagði að vakin væri sérstök athygli á ákvæði laga nr. 33/2013 um neytendalán sem segði að neytandi þyrfti ekki að hlíta óhagstæðari skilmálum en þeim sem mælt hefði verið fyrir um í upphaflegum lánssamningi.

Í tölvuskeyti lögmanns stefnanda 24. ágúst 2017 kemur fram að þar sem endurútreikningur liggi fyrir í málinu og hann sé í samræmi við dómafordæmi Hæstaréttar sé ekki talin ástæða til að reikna lánið frekar.

Stefnandi kveður stefnda ekki hafa orðið við áskorun um greiðslu eða afhendingu leigumunarins. Þótt stefnandi sé skráður eigandi bifreiðarinnar samkvæmt ökutækjaskrá sé honum ókleift að fara fram á að fá bifreiðina afhenta í innsetningarmáli samkvæmt 78. gr. laga nr. 90/1989 um aðför þar sem sönnun um eignarrétt sé ekki svo skýr sem framangreind lagagrein áskilji í ljósi fyrrgreindra mistaka af hálfu stefnanda. Sé honum því nauðugur sá kostur að höfða mál þetta.

Eins og fram kemur í auglýsingu sem birt var í Lögbirtingablaðinu 14. júní 2011 veitti Fjármálaeftirlitið, með vísan til 106. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, þann 8. júní 2011 samþykki sitt fyrir samruna Avant hf. og SP Fjármögnunar hf. við stefnanda máls þessa. Tók samruninn gildi frá og með þeim degi en frá og með 1. janúar 2011 tók stefnandi við öllum réttindum og skyldum Avant hf. og SP Fjármögnunar hf.

II

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína um afhendingu á bifreiðinni JZ-538 á því að eignarréttur hans sé skýr samkvæmt ákvæðum kaupleigusamnings aðila. Hann hafi á hinn bóginn fyrir mistök gefið út afsal til stefnda fyrir bifreiðinni en stefnandi sé þrátt fyrir það lögmætur eigandi hennar samkvæmt áðursögðu.

Í stefnu er framangreindu nánar lýst svo að samningur nr. 91994 hafi verið skuldbreyting á fyrri samningi nr. 106187. Með honum hafi fyrri samningur nr. 106187 því verið greiddur upp. Við skuldbreytinguna hafi þau mistök orðið af hálfu stefnanda að stefndi hafi fengið sent afsal og tilkynningu um eigendaskipti. Gögnin hafi verið send til hans 30. júní 2015. Um leið og stefnandi hafi uppgötvað mistökin hafi hann látið setja eigendaskiptalás á bifreiðina JZ-538 hjá Samgöngustofu svo að stefndi gæti ekki skráð bifreiðina á sitt nafn. Stefndi hafi því aldrei verið skráður eigandi bifreiðarinnar í ökutækjaskrá. Stefnda hafi verið augljóst að um mistök af hálfu stefnanda hafi verið að ræða þar sem hann hafi greitt áfram samkvæmt samningnum til og með 1. febrúar 2016, þrátt fyrir að hafa fengið afsal og eigendaskiptatilkynningu send fyrir mistök 30. júní 2015. Stefndi hafi hætt að greiða af samningnum 1. febrúar 2016 og hafi stefnandi rift samningnum með bréfi 18. ágúst 2016.

Stefnandi byggir þar af leiðandi á því að stefnda hafi verið fullljóst að samningurinn hafi ekki verið uppgreiddur enda hafi hann athugasemdalaust greitt reikninga samkvæmt samningnum til og með 1. febrúar 2016, þrátt fyrir og eftir að áðurnefnd mistök áttu sér stað. Stefndi hafi því ekki getað farið í grafgötur með það að hann væri enn í skuld við stefnanda samkvæmt ákvæðum bílasamnings nr. 91994 og væri ekki lögmætur eigandi bifreiðarinnar JZ-538. Stefnandi ítrekar að þessi síðari samningur aðila hafi falið í sér skuldbreytingu á fyrri samningi aðila nr. 106187 sem upphaflega hafi verið gerður um bifreiðina TN-094. Samþykkt hafi verið breyting á leigumun með samkomulagi aðila 16. júní 2010. Sjáist það af framlögðum gögnum hver staða fyrri samningsins var er sá síðari var gerður og hvernig eftirstöðvar hans urðu uppistaða hins nýja samnings. Þá liggi einnig fyrir gögn um það hvernig greiðslum skyldi háttað í framhaldinu. Það sé því alveg ljóst að stefndi hafi ekki getað litið svo á að hann hefði staðið stefnanda skil á greiðslum samkvæmt samningum aðila enda greiddi hann áfram af samningnum þó að hann hefði á sama tíma sent tilkynningu til Samgöngustofu um eigendaskipti í nóvember 2015 og skrifað sjálfur undir afsalið sem honum hafði verið sent.

Stefnandi hafnar þeim sjónarmiðum stefnda að enginn útreikningur hafi farið fram á láni stefnda eins og fram komi í greinargerð. Meðal gagna málsins eru ítarlegir útreikningar frá 9. maí 2014 sem stefnda hafi verið sendir. Stefndi hafi aldrei komið á framfæri neinum mótmælum við þeim og liggi ekkert fyrir um það í málinu að hann hafi komið athugasemdum sínum á framfæri við stefnanda. Enda hafi stefndi greitt af margumræddum samningi allt fram til 1. febrúar 2016.

Kröfu sinni til stuðnings vísar stefnandi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi loforða og skyldu til að efna samninga, sem fái stoð í lögum nr. 7/1936. Þá sé vísað til vanefndaákvæða bréfsins sjálfs. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Um varnarþing vísar stefnandi til skilmála samningsins og 3. mgr. 42. gr. þeirra laga.

III

Málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukrafa stefnda byggir á því að stefnandi sé annars vegar bundinn af einhliða yfirlýsingum sínum um að hið umþrætta bílalán hafi verið uppgreitt og þeirri fullnaðarkvittun sem bankinn sendi því til staðfestingar og hins vegar bundinn af afsali frá 30. júní 2015 sem færði eignarráð bifreiðarinnar JZ-538 til stefnanda. Stefnandi virðist byggja á því að þrátt fyrir það að hann hafi bæði gefið út afsal fyrir bifreiðinni og fullnaðarkvittun fyrir því að skuldin hafi verið greidd þá eigi hann ennþá bifreiðina og geti því krafist afhendingar hennar við riftun kaupleigusamnings nr. 91994.

Hafa verði í huga að í öndverðu hafi krafa stefnanda líklega verið byggð á láni bundnu ólögmætri gengistryggingu. Ekkert liggi fyrir í málinu um að stefnandi hafi boðið stefnda leiðréttingu á láninu og að það hafi verið endurreiknað í samræmi við dómaframkvæmd. Bankinn hafi því vitað að lánið sem lá til grundvallar hinni umdeildu samningsskuldbindingu hafi líklega verið ólöglegt og stefndi hafi haft ástæðu til að ætla að bankinn myndi fella niður ólögmætar eftirstöðvar, án þess þó að hafa sérþekkingu eða úrræði til að endurreikna níu ár aftur í tímann, ólíkt bankanum.

Það sé meginregla í kröfurétti að kröfuhafi sem hafi fengið minna greitt en hann hafi átt rétt til í lögskiptum aðila eigi kröfu á hendur skuldara vegna þess sem vangreitt sé. Frá meginreglunni séu undantekningar, m.a. um að fullnaðarkvittun kröfuhafa geti að vissum skilyrðum fullnægðum valdið því að hann glati frekari kröfu. Hvíli áherslan þá á því að skuldari hafi við móttöku kvittunar fengið í hendur viljayfirlýsingu kröfuhafa um að greiðslu sé lokið og þar með réttmæta ástæðu til að ætla að hann sé búinn að gera upp að fullu greiðslu sína á viðkomandi gjalddaga og geti treyst því að ekki komi til frekari kröfu síðar. Búi hér að baki sjónarmið um öryggi í viðskiptum. Komi þá til skoðunar hvort atvik séu með þeim sérstaka hætti í máli þessu að víkja beri frá framangreindri meginreglu og hafna tilkalli stefnanda til viðbótargreiðslu.

Hafa verði í huga að stefnandi sé fjármálafyrirtæki á lánamarkaði sem hafi boðið viðskiptamönnum sínum ýmis lánakjör, þ. á m. lán með gengistryggingu sem síðar reyndust ólögmæt. Skilmálar lánsins hafi verið samkvæmt einhliða ákvörðun stefnanda og stöðluðum skilmálum hans hvað slík lán varðaði. Ekkert liggi fyrir um að stefndi hafi búið yfir slíkri sérþekkingu um fjármálastarfsemi og peningamál á fjölþjóðlegum vettvangi að jafnað verði við þá þekkingu sem fjármálafyrirtæki búi að öðru jöfnu ein yfir. Aðstöðumunur lánveitanda og lántaka hafi því verið augljós.

Þá bendir stefndi á að afsöl sem fjármálastofnanir hafi gefið einhliða út til viðskiptamanna sinna eigi að halda gildi sínu, svo fremi að einhverjar ógildingarástæður samningalaga eigi við sem heimili dómstólum í vissum tilvikum að ógilda slíka samninga. Stefndi telji því að stefnandi verði að bera fyrir sig þær málsástæður að umrædd yfirlýsing sé ekki skuldbindandi vegna rangra eða brostinna forsendna eða með vísan til 32. eða 33. gr. laga nr. 7/1936 til að geta ógilt einhliða yfirlýsingu sína.

Við þær kringumstæður sem uppi voru í máli þessu hafi það ekki verið óforsvaranlegt af stefnda að treysta því að yfirlýsing bankans væri rétt enda hafi lánið verið ólögmætt í öndverðu og stefndi hafi um árabil reynt að fá leiðréttingu á því. Telji bankinn á hinn bóginn að hann eigi ennþá einhverja útistandandi skuld hjá stefnda geti hann út af fyrir sig krafist greiðslu hennar eftir almennum reglum en það þýði ekki að stefnandi eigi þá bifreið sem hann hafi gefið út afsal fyrir til stefnda en krefjist nú afhendingar á án tillits til fjárhæðar hinnar meintu útistandandi kröfu.

Um lagarök vísar stefndi til laga nr. 38/2001, samningalaga nr. 7/1936, reglna fjármunaréttar um neytendalán, óskráðra meginreglna kröfuréttar, meginreglna samningaréttar og reglna um fullnaðarkvittanir. Einnig er vísað til ákvæða laga nr. 91/1991 og um málskostnað til 129. og 130. gr. þeirra laga.

IV

Niðurstaða

Í máli þessu krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að afhenda honum bifreiðina JZ-538, Pontiac Firebird. Málatilbúnaður stefnanda mætti um margt vera skýrari en hann verður skilinn svo að stefnandi byggi kröfu sína um afhendingu bifreiðarinnar á því að eignarréttindi sín að bifreiðinni séu skýr samkvæmt ákvæðum kaupleigusamnings aðila og ökutækjaskrá. Vísar hann einnig til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi loforða og að stefnda beri að efna samning sinn við stefnanda sem kveði skýrt á um eignarrétt hans að bifreiðinni og afhendingu hennar við riftun vegna vanskila leigutaka. Á hinn bóginn hátti svo til að fyrir mistök hafi verið gefið út afsal til stefnda, líkt og samningur aðila væri uppgreiddur. Hið rétta sé að samningur aðila sé í vanskilum frá 1. mars 2016. Stefnandi hafi um leið og hann varð mistakanna var sett lás á skráningu bifreiðarinnar í ökutækjaskrá. Stefndi hafi því aldrei verið skráður eigandi bifreiðarinnar í ökutækjaskrá. Þá hafi stefndi, þrátt fyrir afsalið, innt af hendi greiðslur samkvæmt samningnum til og með gjalddaga 1. febrúar 2016 enda hafi honum verið ljóst að samningur aðila væri ekki uppgreiddur. Stefnandi byggir þar af leiðandi á því að hann eigi réttmætt tilkall til þess að fá bifreiðina þar sem stefnandi hafi ekki orðið við áskorunum um að afhenda hana. Stefnandi hafi því rift samningi aðila, krafist gjaldfallins höfuðstóls og afhendingar bifreiðarinnar.

Stefndi hefur í máli þessu krafist sýknu af kröfu stefnda þar sem stefnandi hafi afsalað bifreiðinni til hans. Hann hafi því staðið í þeirri trú að samningur aðila væri uppgreiddur. Þá byggir stefndi einnig á því að endurútreikningar stefnanda séu rangir og hann standi af þeim sökum ekki í skuld við stefnanda. Þá hafi riftun stefnanda verið marklaus enda stefndi eigandi bifreiðarinnar samkvæmt afsali þar um.

Samkvæmt framansögðu liggur fyrir að stefnandi sendi stefnda bréf þess efnis að samningur aðila væri uppgreiddur. Meðfylgjandi var afsal sem fulltrúi stefnanda hafði undirritað og var dagsett 30. júní 2015. Var í bréfinu óskað eftir að stefndi undirritaði afsalið svo að bifreiðinni yrði afsalað á hans nafn. Meðfylgjandi bréfi stefnanda var einnig tilkynning til Samgöngustofu um eigendaskipti umþrættrar bifreiðar sem einnig var óskað eftir að stefndi undirritaði. Stefndi mun hafa undirritað bæði þessi skjöl og er fyrrnefnd tilkynning um eigendaskipti stimpluð um móttöku af Samgöngustofu 5. nóvember 2015. Þá liggur fyrir að stefndi innti af hendi greiðslur samkvæmt samningnum til og með gjalddaga 1. febrúar 2016. Ljóst er af samningi aðila sem þeir gerðu 15. júní 2015 að stefnandi er eigandi leigumunar meðan á samningstíma stendur. Þá verður einnig að teljast liggja fyrir að með umræddum samningi hafi fyrri samningur verið gerður upp en þar var einnig með skýrum hætti kveðið á um eignarrétt að leigumuninum samkvæmt samningnum. Þá er samkvæmt framansögðu ljóst að stefndi innti af hendi greiðslur samkvæmt samningnum þrátt fyrir undirritun afsals og undirritun tilkynningar um eigendaskipti að bifreiðinni sem móttekin var af Samgöngustofu 5. nóvember 2015. Verður því óhjákvæmilega að líta svo á að stefndi hafi talið sig bundinn af samningi aðila þrátt fyrir framangreint. Stefndi gat enda tæplega haft ástæðu til að ætla að samningur sem hann undirritaði við stefnanda 15. júní 2015, sem kvað á um að samningsfjárhæð væri 1.087.370 krónur og gjalddagar 36, væri að fullu greiddur tveimur vikum síðar er hann fékk sent áðurnefnt afsal og tilkynningu um eigendaskipti. Þá liggur einnig fyrir að stefndi var aldrei skráður eigandi bifreiðarinnar í ökutækjaskrá. Fór formleg og endanleg yfirfærsla eignarréttar samkvæmt áðurnefndu skjali því aldrei fram. Er skráning í ökutækjaskrá því í samræmi við ákvæði samnings aðila um eignarrétt stefnanda.

Dómurinn telur eignartilkall stefnanda því nægilega skýrt samkvæmt ákvæðum samnings aðila til að fallist verði á kröfu hans um afhendingu bifreiðarinnar úr hendi stefnda þrátt fyrir útgefið afsal til handa stefnda. Dómurinn telur enda ljóst af gögnum málsins að stefndi sé í skuld við stefnanda samkvæmt ákvæðum samningsins og endanlegt uppgjör hefur ekki farið fram á milli þeirra og er ekki til umfjöllunar í máli þessu sem eingöngu lýtur að afhendingu bifreiðar á grundvelli eignarréttar samkvæmt samningi aðila. Var stefnanda því rétt að rifta samningi aðila í samræmi við ákvæði samningsins vegna vanefnda og krefja stefnda um greiðslu skuldarinnar og afhendingu bifreiðarinnar.

Í gögnum málsins liggur skýrlega fyrir að stefnandi hefur endurreiknað umræddan bílasamning aðila. Að mati dómsins hefur þeim útreikningum ekki verið hnekkt af hálfu stefnda. Verður kröfu stefnanda um afhendingu bifreiðarinnar ekki hafnað á þeim forsendum að útreikningar hans hafi verið rangir eða ófullnægjandi. Dómurinn tekur auk þess fram að heimild stefnanda til að krefjast umráða yfir umræddri bifreið á grundvelli samningsins vegna vanskila stefnda, og að undangenginni riftun samningsins, er raunar ekki háð því að heildaruppgjör þeirrar fjárkröfu sem liggur að baki samningnum fari fram. Af þessum ástæðum koma sjónarmið stefnda um endurútreikninga ekki til frekari skoðunar í málinu þar sem telja verður ljóst að skuld hafi verið fyrir hendi er samningnum var rift. Dómurinn ítrekar að mál þetta tekur ekki til fjárkröfunnar að baki samningi aðila. Þá verður ekki séð að reglur laga nr. 33/2013 um neytendalán breyti þeirri niðurstöðu en sjónarmið stefnda þar að lútandi eru raunar fremur óljós.

Þá tekur dómurinn fram að reglur um brostnar forsendur, eða ákvæði 32. og 33. gr. laga nr. 7/1936, koma ekki til sérstakrar skoðunar í málinu, líkt og stefndi virðist byggja á í greinargerð sinni, þegar litið er til þess hvernig málið er lagt fyrir dóminn.

Samkvæmt öllu framangreindu verður því fallist á kröfu stefnanda í málinu.

Með vísan til þessara málsúrslita verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem þykir hæfilega ákveðinn miðað við málatilbúnað aðila og rekstur málsins 350.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til greiðslu virðisaukaskatts.

H-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 2. janúar sl.

D ÓM S O R Ð:

Stefndi, G-kk-nf S-kk-nf, skal afhenda stefnanda, Landsbankanum hf., bifreiðina JZ-538, Pontiac Firebird.

Stefndi greiði stefnanda 350.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf G-kvk-nf