S-2548/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 25. október sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 4. apríl 2023, á hendur H-kk-þgf R-kk-þgf P-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík:

„ I.

Fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa, mánudaginn 25. janúar 2021, að [...] í Reykjavík, haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 35 kannabisplöntur og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað greindar plöntur og haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 4.397,44 gaf kannabislaufum og 975 gaf kannabisstönglum, sem lögregla fann við leit í húsnæðinu.

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 4., 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum.

II.

Fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, sunnudaginn 22. janúar 2023, ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóðsýni mældist amfetamín 1500 ng/ml) um Réttarholtsveg við Sogaveg í Reykjavík, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

Teljast brot þessi varða við 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakar-kostnaðar [samkvæmt] 99. gr. og 101. gr. laga nr. 77/2019. Krafist er upptöku á 35 kannabisplöntum, 4.397,44 gaf kannabislaufum og 975 gaf kannabisstönglum framangreindum, sem hald var lagt á, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, með síðari breytingum.“

Verjandi ákærða krefst sýknu að því er varðar að ákærði hafi ræktað kannabis í sölu- og dreifingarskyni en að öðru leyti krefst hann vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegrar þóknunar sér til handa.

Málsatvik

Þann 25. janúar 2021 barst tilkynning um eld í einbýlishúsi að [...] í Reykjavík. Lögreglumenn fóru á vettvang og mættu þar ákærða sem kom á móti þeim og var í miklu uppnámi. Hann kvaðst hafa verið einn inni í húsinu er eldurinn hefði komið upp. Var húsið orðið nær alelda. Slökkvilið kom á staðinn skömmu síðar og hóf strax slökkvistörf. Hlúð var að ákærða þar til sjúkralið kom á vettvang og flutti hann með sjúkrabifreið á slysadeild til aðhlynningar.

Rætt var við ákærða á vettvangi en hann átti erfitt með að tjá sig sökum uppnáms yfir brunanum. Hann kvaðst hafa vaknað upp við skrýtna lykt og áttað sig á því að það væri kviknað í húsinu. Hann hefði reynt að finna síma sinn til þess að hringja á slökkvilið en ekki fundið hann og því forðað sér út úr húsinu. Hann kvaðst búa einn í húsinu en hann væri nýlega búinn að festa kaup á því.

Unnið var að því að slökkva eldinn og tryggja öryggi í nágrenninu. Þær upplýs-ingar bárust síðan frá reykköfurum að inni í húsnæðinu væru ummerki um fíkniefna-framleiðslu; tæki, tól og meintar kannabisplöntur.

Lögreglumaður fór á slysadeild til að ræða við ákærða vegna ætlaðrar framleiðslu fíkniefna og þegar ákærði var laus af slysadeild var hann fluttur á lögreglustöð og vistaður í fangaklefa. Hann kaus að tjá sig ekki um ætlaða kannabisræktun.

Það var niðurstaða brunarannsóknar að eldsupptakastaður hefði verið í risi ofan við svefnherbergi og baðherbergi. Ekki sé þó hægt að fullyrða í hverju hafi kviknað eða af hvaða ástæðum. Ekki sé hægt að tilgreina hvort um sé að ræða íkveikju af ásetningi, gáleysi eða bilun í rafbúnaði. Eldurinn hafi farið í gegnum gólf og þannig kveikt í inni í svefnherbergi og baðherbergi en önnur rými hafi verið óbrunnin. Leiða megi líkur að því að notkun rýmisins í risinu hafi verið til kannabisræktunar, en þaðan hafi hrunið niður í gegnum gólfið ýmis búnaður; loftsíur, gróðurlampar, talsvert af rafmagnsköplum og brunnum plöntuleifum. Líklegast þyki að eldurinn hafi kviknað þar út frá þeim búnaði vegna bilunar eða gáleysis. Ólíklegt þyki að um sé að ræða íkveikju af mannavöldum af ásetningi.

Í gögnum málsins er að finna talsvert af ljósmyndum af vettvangi í [...]. Í skýrslu tæknideildar kemur fram að ræktun hafi farið fram í flestum rýmum húsnæðisins. Var um að ræða herbergi á báðum hæðum hússins, auk rýmisins í risinu. Lagt var hald á 35 plöntur, sem voru á bilinu 4– 40 cm að hæð. Þá var lagt hald á 4.397,44 gaf kannabislaufum og 975 gaf kannabisstönglum.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dags. 16. febrúar 2021, voru tekin til rannsóknar sýni úr plöntunum sem haldlagðar voru. Reyndist annað sýnið innihalda kannabis þar sem magn tetrahýdrókannabínóls í þurru sýni var 11 mg/g en í hinu var magn tetrahýdrókannabínóls í þurru sýni 2,1 mg/g.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði gengst við vörslum þeirra fíkniefna sem um ræðir í ákærulið I en neitar því að það hafi verið í sölu- og dreifingarskyni. Hann játar sök vegna ákæruliðar II.

Ákærði kvaðst ekki eiga fíkniefnin heldur hefði hann leyft afnot af fasteign sinni undir kannabisræktun. Hann hefði gert þetta þar sem hann skuldaði peninga en skuldin myndi falla niður með þessu. Hann vildi ekki segja hver hefði verið eigandi ræktunar-innar. Hann hefði sjálfur átt fasteignina og búið einn í henni, en fólk hefði komið í húsið til að sjá um ræktunina. Hann hefði ekki komið nálægt ræktuninni sjálfur og vissi ekki hvað hefði átt að gera við fíkniefnin. Þá vissi hann ekki hvernig ræktuninni hefði verið komið uppeða hvort komin hefði verið uppskera, en hún hefði verið þarna í fjórar vikur. Hann hefði sjálfur ekki neytt fíkniefna á þessum tíma. Ræktunin hefði verið í norðurenda hússins í herbergjum til móts við svefnherbergi hans en hann hefði ekki haft aðgang að þessum herbergjum. Þá sagði hann eldsupptök í húsinu vera óþekkt, en þau hefðu verið annað hvort í risi eða baðherbergi við hliðina á svefnherberginu hans.

Lögreglumaður nr. A kvaðst hafa komið á vettvang vegna eldsvoða í fasteign ákærða. Hlutverk hennar hefði falist í að stýra aðgerðum og setja upp lokanir. Óskað hefði verið eftir aðstoð fleiri lögreglumanna. Hún hefði ekki farið inn í húsnæðið en heyrt að þar hefðu fundist fíkniefni. Þá hefði hún ekki rætt við ákærða.

Lögreglumaður nr. B kvaðst hafa verið kölluð út vegna brunans. Hún hefði farið á slysadeild og talað við ákærða og svo tekið skýrslu af honum á lögreglustöð. Ákærði hefði lítið tjáð sig en hann hefði verið í miklu uppnámi. Síðan hefði hún farið á vettvang en í ljós hefði komið að þar hefði verið að finna kannabisræktun á geymsluloftinu. Hún hefði þó ekki farið inn í húsið. Hún hefði aftur tekið skýrslu af ákærða nokkru síðar en þá hefði hann ekki tjáð sig.

Lögreglumaður nr. C kvaðst hafa komið frá tæknideild vegna eldsupptaka-rannsóknar og til að taka niður kannabisræktunina. Ræktunin hefði veriðá efri og neðri hæð hússins. Hún hefði einnig litið inn á loftið en það hefði verið alveg brunnið. Ræktun-arbúnaður hefði hangið úr loftinu svo þar hefði annað hvort verið ræktun eða geymsla fyrir ræktunarbúnað. Á neðri hæð hefði verið að finna tjöld, slöngur og loftræstikerfi. Um talsvert magn hefði verið að ræða, þrátt fyrir að hún hefði séð stærri ræktanir. Það efni og búnaður sem hefði verið á efri hæð hússins hefði allt verið blautt eftir slökkvistarf en það sem hefði verið á neðri hæð hefði verið þurrt.

Vitnið D, sérfræðingur í tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, greindi frá vinnu við vigtun og greiningu á kannabisefnum. Efnin væru flokkuð eftir tegundum, vigtuð og skráð. Niðurstaðan í þessu máli hefði verið sú að um væri að ræða kannabisplöntur, stöngla og lauf. Ekki væri hægt að segja til um hve gömul ræktunin hefði verið. Þá myndi hún ekki ástand þeirra en sérstaklega væri skráð þegar efni væri mjög blautt. Hún kvað styrkleika efnisins ekki hafa verið háan, en ekki væri hægt að gera sér grein fyrir slíku við ræktunina.

Niðurstaða

Ákærða eru í máli þessu gefin að sök brot í tveimur ákæruliðum. Í fyrri liðnum er honum gefið að sök fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 35 kannabisplöntur og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað þessar plöntur og haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 4.397,44 gaf kannabis-laufum og 975 gaf kannabisstönglum. Í síðari lið ákærunnar er ákærða gefið að sök umferðarlagabrot. Eins og að framan greinir hefur ákærði játað brotið í síðari lið ákær-unnar og játar að hluta brotið í fyrri lið ákærunnar. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum þáttum ákærunnar og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði neitar því að vörslur hans á fíkniefnum sem um ræði hafi verið í sölu- og dreifingarskyni og hefur borið því við fyrir dóminum að ræktunin hafi verið í eigu ann-arra ótilgreindra einstaklinga sem hafi komið á heimili hans, sett ræktunina upp og séð um hana. Hann hafi ekki haft neina vitneskju um hana aðra en þá að hann hafi lánað þessum einstaklingum húsnæðið vegna skuldar við þá.

Lögregla var kölluð til á heimili ákærða vegna eldsvoða. Heimilið var mikið skemmt sökum elds og vatns. Við skoðun á vettvangi lagði lögregla hald á 35 kannabis-plöntur en ljóst er að hluti ræktunarinnar var brunninn. Fíkniefnin voru ræktuð í a. m. k. þremur mismunandi rýmum á tveimur hæðum sem höfðu verið útbúin í þessum tilgangi. Þá var að finna búnað vegna kannabisræktunar í fjórða rýminu. Mögulegt er að þar hafi einnig farið fram ræktun en ekki var hægt að staðfesta það vegna brunans. Myndir af umræddum rýmum liggja fyrir í gögnum málsins.

Ákærði bjó einn í fasteigninni og vissi um kannabisræktunina. Hann vildi ekki tjá sig um sakarefnið daginn sem bruninn varð. Hann gaf aftur skýrslu hjá lögreglu 13. september 2021. Hann kvaðst þá ekki vilja tjá sig um málið að svo stöddu vegna trygg-ingamála. Það var svo fyrst fyrir dómi sem hann gaf þær skýringar að ræktunin væri í eigu annarra og að hann hefði ekki haft nein afskipti af henni. Ekkert hefur komið fram sem staðfestir þann framburð ákærða og verður að telja hann ótrúverðugan. Verður þannig lagt til grundvallar að ákærði beri ábyrgð á framangreindri ræktun enda var hún í húsnæði í hans eigu í ýmsum rýmum og hann var þar einn staddur.

Með hliðsjón af skipulagningu ræktunarinnar, umfangi hennar, þeim búnaði sem fannst og magni plantna og fíkniefna sem fannst á staðnum verður að telja hafið yfir skynsamlegan vafa að ræktunin hafi farið fram í sölu- og dreifingarskyni. Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur fyrir þau brot sem honum eru gefin að sök í ákæru og eru þau þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 31. mars 2023, gekkst ákærði undir greiðslu sektar með lögreglustjórasátt 13. ágúst 2020, fyrir umferðarlagabrot, auk þess sem hann var sviptur ökurétti í fjóra mánuði. Þá gekkst ákærði aftur undir greiðslu sektar með lögreglustjórasátt 25. janúar 2021 fyrir umferðar-lagabrot, auk þess sem hann var sviptur ökurétti í þrjúár.

Við ákvörðun refsingar verður litið til þess, ákærða til hagsbóta, að fíkniefnin sem fundust á 2. hæð hússins voru blaut eftir slökkvistarf, sbr. dóm Landsréttar í máli nr. 652/2022. Þá verður litið til þess að rúmlega tvö ár liðu frá atvikum í fyrri lið ákærunnar þar til ákæran var gefin út. Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni þessa máls, dóm-venju og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru er ákærði sviptur ökurétti ævilangt.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru eru gerðar upptækar 35 kannabisplöntur, 4.397,44 gaf kannabislaufum og 975 gaf kannabisstönglum sem hald var lagt á undir meðferð málsins.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef Á-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 843.696 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 102.823 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-x-x K-x-x saksóknarfulltrúi.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, H-kk-nf R-kk-nf P-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt.

Ákærði sæti upptöku á 35 kannabisplöntum, 4.397,44 gaf kannabislaufum og 975 gaf kannabisstönglum.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef Á-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 843.696 krónur, og 102.823 krónur í annan sakarkostnað.

B-kvk-nf B-kvk-nf