S-206/2008

Mál þetta höfðaði sýslumaðurinn í Stykkishólmi með ákæru 28. maí 2008 á hendur ákærða, A-kk-þgf Í-kk-þgf G-kk-þgf, kt. ..., Hjarðartúni 7 í Snæfellsbæ. Málið var dómtekið 18. september 2008.

Í ákæruskjali er ákærða gefið að sök umferðarlagabrot með því „að hafa aðfaranótt sunnudagsins 27. apríl 2008, ekið Ford fólksbifreiðinni VF-684, austur Útnesveg í Snæfellsbæ undir áhrifum áfengis, og svo óvarlega undir Ólafsvíkurenni að bifreiðin hafnaði utan vegar.“ Er þetta talið varða við 4. gr. og 1., sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð. Til vara krefst ákærði þess að honum verði gerð svo væg viðurlög sem lög frekast leyfa.

I.

Hinn 27. apríl 2008, kl. 5.06 að morgni, barst lögreglu tilkynning um umferðaróhapp á Útnesvegi undir Ólafsvíkurenni. Hafði bifreiðin VF-684 hafnað utan vegar rétt áður en aflíðandi beygja er á veginum. Var bifreiðinni ekið til austurs og stöðvaði hún nokkurn spöl frá veginum hægra megin. Við óhappið gjöreyðilagðist bifreiðin, en hún hefur oltið og var brak frá henni dreift um stórt svæði. Líknarbelgur sprakk fyrir ökumann en belgur fyrir farþega í framsæti var ósprunginn. Þegar lögregla kom á vettvang var bifreiðin mannlaus og lykill í kveikjulási hennar. Hins vegar kom lögregla að ákærða liggjandi á jörðinni um 10 metra frá bifreiðinni og segir í frumskýrslu lögreglu að hann hafi kennt sér eymsla í baki. Þá segir að ákærði hafi sýnilega verið mjög ölvaður og megn áfengisþefur komið frá honum. Var kallað á sjúkrabifreið sem kom skömmu síðar á vettvang og færði ákærða á heilsugæslustöðina í Ólafsvík.

Í þágu rannsóknar málsins var dregið blóðsýni úr ákærða á heilsugæslustöðinni í Ólafsvík kl. 5.50. Samkvæmt niðurstöðu rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði mældist magn alkóhóls í blóði ákærða að teknu tilliti til vikmarka 1,55‰ (1,70–0,15).

II.

Á heilsugæslustöðinni í Ólafsvík var ákærði skoðaður af Ó-kk-þgf P-kk-þgf J-kk-þgf, yfirlækni. Í samskiptaseðli sem læknirinn ritar kemur fram að um þetta leyti hafi ekki aðrir slasaðir gert vart við sig. Um ástand ákærða kemur fram að hann hafi verið með skrámur í andliti, gagnaugum, kvið, hægri mjöðm og hægri ganglim. Einnig segir að marblettir virðist hafa komið undan bílbelti framan á brjóstkassa vinstra megin ofarlega og við hægri mjaðmarkamb. Nánar aðspurður fyrir dómi sagði læknirinn að ákærði hefði verið með marbletti eða fleiður á þessum líkamshlutum auk þess sem eymsli hefðu verið við þreifingu, sérstaklega á hægri mjöðm. Þessa áverka taldi læknirinn hugsanlega geta stafað af bílbelti í ökumannssæti.

Eftir að ákærði hafði dvalið um klukkustund á heilsugæslustöðinni var honum ekið heim. Daginn eftir var ákærði síðan fluttur með sjúkrabifreið til frekari rannsóknar á bæklunardeild Landspítalans í Reykjavík. Í vottorði B-kk-ef Á-kk-ef J-kk-ef, deildarlæknis á bæklunardeildinni, frá 10. júní 2008 er lýst ástandi ákærða við komu, meðferð hans og batahorfum, en síðan segir svo:

Undirritaður treystir sér ekki til að leggja mat á í fyrsta lagi hvort AÍG var í bílbelti, þó að slíkt verði að teljast líklegt séu frásagnir af ummerkjum á slysstað settar í samhengi við áverkamynd, og eins m.t.t. maráverka/húðblæðinga á brjósti og kviðvegg. Slíkir áverkar gætu þó komið við hvert annað högg á fyrrgreinda líkamshluta. Í annan stað voru þeir áverkar ekki nægjanlega skýrir til að unnt sé að ákvarða með vissu hvort viðkomandi var ökumaður eða farþegi bifreiðarinnar. Rif voru brotin vinstra megin auk þess sem blæðing var umhverfis vinstra nýra. Mögulegt er að þeir áverkar hafi hlotist af bílbelti og þá fremur farþegamegin. Sjúklingur hafði þó fyrst og fremst kvörtun frá hægri líkamshelmingi, þ.e. öxl og handlegg, brjóstkassa, kvið og hægri ganglim, þannig að líklegt verður að teljast að í slysinu hafi hann fyrst og fremst fengið þungt högg á hægri líkamshelming og því mögulega lamist utan í innanstokks farþegamegin. Einnig hyperflexions og kompressions áverka á efri hluta hryggjar, með kompression og rótasions komponentum á lendhrygg, eins og við bílveltu.

Ofangreint er einungis nálgun og tilgátur og taka ber fram að undirritaður hefur hvorki sérfræðileyfi í bæklunarskurðlækningum né réttarlæknisfræðum, en vottorð þetta er ritað samkvæmt bestu vitund undirritaðs og þeim sjúkragögnum sem fyrir liggja við gerð vottorðs.

Fyrir dómi staðfesti deildarlæknirinn vottorðið og sagði að ákærði hefði verið meira lemstraður hægra megin og því hefði sú ályktun verið dregin sem greinir í vottorðinu. Jafnframt hefði hann verið lemstraður á vinstra nýra.

III.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu 19. maí 2008 sagði ákærði að hann myndi lítið eftir atburðum. Kvaðst ákærði muna eftir að hafa verið úti á sjó daginn áður á föstudegi, en hann myndi ekkert frá þeim degi og til miðvikudagsins eftir slysið þegar ákærði rankaði við sér á sjúkrahúsi í Reykjavík. Þó kvaðst ákærði aðeins muna eftir að hafa verið færður af sjúkrabörum í sjúkrarúm á spítalanum.

Fyrir dómi skýrði ákærði á sama veg frá minnisleysi sínu og sagðist síðast muna eftir sér úti á sjó á föstudegi og því næst þegar hann komst til fullrar meðvitundar á miðvikudegi eftir slysið. Þó kvaðst ákærði muna eftir að hafa verið færður af börum yfir í sjúkrarúm á Landspítalanum. Aðspurður sagði ákærði að faðir sinn hefði átt bifreiðina, en ákærði kvaðst hafa haft af henni ótakmörkuð not og vitað hvar kveikjuláslykla var að finna.

IV.

Vitnin H-kk-nf Ö-kk-nf E-kk-nf og G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf báru báðir fyrir dómi að þeir hefðu verið á leið inn í Ólafsvík þegar þeir urðu varir við bifreiðina utan vegar. Þeir sögðust hafa stöðvað og farið að bifreiðinni, gengið í kringum hana og litið inn í bifreiðina án þess að verða varir við að nokkur væri á slysstað. Þeir hefðu svo farið inn í Ólafsvík og komið aftur en þá hefði lögregla og sjúkrabíll verið kominn á vettvang. Aðspurðir sögðust þeir hafa séð bjórdósir á vettvangi. Kom fram hjá G-kk-þgf I-kk-þgf að hann hefði séð bjórdósir bæði inni í bifreiðinni og fyrir utan hana.

Vitnið F-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf gaf skýrslu fyrir dómi og sagði H-kk-nf Ö-kk-nf E-kk-nf og G-kk-nf I-kk-þf G-kk-nf hafa sótt sig í samkvæmi til Ólafsvíkur og sagt sér frá bifreiðinni sem þeir hefðu séð. Þeir hefðu síðan ekið að flakinu en þá hefði lögregla og sjúkralið verið komið á vettvang. Kvaðst vitnið þá hafa heyrt orðróm um að lögregla væri að kanna hvort fleiri hefðu verið í bifreiðinni.

Vitnið H-kk-nf G-kk-nf Þ-kk-nf greindi frá því fyrir dómi að hann hefði komið akandi að slysstað. Vitnið kvaðst fyrst hafa álitið að allt væri afstaðið. Kvaðst H-kk-nf hafa hring í félaga sinn O-kk-þf F-kk-þf M-kk-þf og hann hefði komið akandi á vettvang. Um það leyti sem O-kk-þgf bar að kvaðst H-kk-nf hafa tekið eftir ákærða liggjandi nokkurn spöl frá bifreiðinni. Þeir félagar hefðu síðan hringt á neyðarlínu og breytt flíkur yfir ákærða. Aðspurður sagði H-kk-nf að hann hefði verið búinn að svipast um í nágrenninu og líta inn í bifreiðina og því hefði hann ekki talið að aðrir en ákærði hefðu lent í slysinu. Þá sagðist vitnið hafa tekið eftir bjórdósum á vettvangi.

Vitnið O-kk-nf F-kk-nf M-kk-nf bar fyrir dómi að H-kk-nf hefði haft samband við sig símleiðis og sagt frá bifreiðinni sem hafnað hefði utan vegar. Vitnið kvaðst hafa verið statt skammt frá og ekið á vettvang. Um það leyti sem vitnið bar að hefði H-kk-nf tekið eftir ákærða liggjandi og sagðist vitnið hafa séð H-kk-þf hlaupa til hans. Þeir hefðu síðan reynt að hlúa að ákærða og haft samband við neyðarlínuna. Aðspurður sagði O-kk-nf að hann hefði ekki tekið eftir neinum öðrum en ákærða á vettvangi. Einnig kvaðst O-kk-nf hafa séð einhver bjórílát.

Vitnið G-kk-nf G-kk-nf, lögregluvarðstjóri, kom fyrir dóm og sagðist hafa verið staddur á lögreglubifreið á Ólafsbraut þegar tilkynning barst um slysið. Vitnið kvaðst hafa verið um 2 kílómetra frá vettvangi og það hafi tekið um 2-4 mínútur að aka þangað. Þegar komið var á vettvang sagði vitnið að bifreiðin hefði verið utan vegar og ákærði liggjandi á jörðinni skammt frá. Ákærði hefði verið með rænu en sýnilega undir áhrifum áfengis. Um ástand ákærða sagði varðstjórinn að hann hefði kvartað undan eymslum í baki og borið sig aumlega. Sjúkraflutningamenn hefðu síðan komið fljótlega og fært ákærða á heilsugæslustöðina í Ólafsvík. Aðspurður sagði varðstjórinn að ákærði hefði hvorki sest né staðið upp. Þá sagði varðstjórinn að ekkert hefði bent til að einhver annar en ákærði hefði verið í bifreiðinni. Loks sagðist vitnið hafa tekið eftir tveimur tómum bjórdósum á vettvangi og hefði önnur verið í bifreiðinni en hin rétt utan við bifreiðina.

Vitnið G-kvk-nf H-kvk-nf, lögreglumaður, sagði fyrir dómi að hún hefði farið akandi á vettvang skömmu eftir að tilkynning barst og komið á slysstað rétt á eftir G-kk-þgf G-kk-þgf, varðstjóra. Þegar G-kvk-þgf bar að sagði hún að teppi hefði verið breytt yfir ákærða sem lá á jörðinni nærri bifreiðinni. Vitnið kvaðst hafa rætt við ákærða og hann hefði sagt aðspurður að hann hefði verið einn í bifreiðinni. Einnig sagði G-kvk-nf að ákærði hefði kvartað yfir verk í baki. Þá sagði G-kvk-nf að áfengislykt hefði verið af ákærða en vitnið kvaðst ekki hafa tekið eftir áfengisumbúðum á vettvangi.

Vitnið Þ-kk-nf S-kk-nf, sjúkraflutningamaður, greindi frá því fyrir dómi að ákærði hefði sagt á vettvangi að fleiri hefðu verið í bifreiðinni. Miðað við ástandið á bifreiðinni var hins vegar talið ósennilegt að einhver hefði horfið af slysstað.

Vitnið G-kk-nf Á-kk-nf, sjúkraflutningamaður, sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að ákærði hefði neitað því að hafa ekið bifreiðinni. Af þeim sökum hefði upplýsingum verið komið til lögreglu um að hugsanlega hefði aðrir orðið fyrir slysi.

Vitnið G-kk-nf Á-kk-nf M-kk-nf, faðir ákærða, skoraðist ekki undan að gefa skýrslu fyrir dómi. G-kk-nf sagði að ákærði og fjölskylda hans hefðu verið gestkomandi á heimili vitnisins daginn fyrir atburðinn. Þau öll hefðu snætt kvöldverð en síðan hefði ákærði farið út um kl. 20. Vitnið kvaðst hafa farið að sofa um kl. 23 og vaknað undir morgunn þegar síminn hringdi og fjölskyldunni var tilkynnt um slysið. Eftir að hafa aflað nánari upplýsinga kvaðst G-kk-nf hafa farið á vettvang og gert ráðstafanir til að flytja bifreiðina á brott. Á vettvangi sagðist vitnið hafa tekið eftir þremur til fjórum tómum bjórdósum fyrir utan bifreiðina. Tók vitnið fram að í bifreiðinni, sem hefði verið í sinni eigu, hefðu verið tæplega tvær kippur af bjór.

V.

Ákærða er gefið að sök að hafa aðfaranótt sunnudagsins 27. apríl 2008, ekið bifreiðinni VF-684 undir áhrifum áfengis austur Útnesveg og svo óvarlega undir Ólafsvíkurenni að bifreiðin hafnaði utan vegar.

Ákærði hefur bæði hjá lögreglu og hér fyrir dómi skýrt svo frá að hann muni ekkert eftir atvikum, hvorki í aðdraganda slyssins né í kjölfar þess. Af hans hálfu er haldið uppi þeirri vörn að hugsanlega hafi hann ekki ekið bifreiðinni auk þess sem því hefur verið hreyft að hann kunni að hafa neytt áfengis eftir að akstri lauk. Því til stuðnings hefur verið bent á að tómar bjórdósir hafi fundist á vettvangi.

Vitnin H-kk-nf Ö-kk-nf E-kk-nf og G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf hafa borið fyrir dómi að þeir hafi komið á slysstaðinn og kannað hann án þess að verða varir við ákærða eða nokkurn annan. Frá vettvangi fóru þeir til Ólafsvíkur og sóttu F-kk-þf Ö-kk-þf J-kk-þf og snéru aftur. Hafa þeir allir þrír lýst því fyrir dómi að þá hafi lögregla og sjúkrabifreið verið komin á vettvang. Vitnin H-kk-nf G-kk-nf Þ-kk-nf og O-kk-nf F-kk-nf M-kk-nf, sem komu einnig á vettvang, urðu hins vegar varir við ákærða og kölluðu eftir aðstoð lögreglu. Samkvæmt því hafa þeir komið á slysstað eftir að H-kk-nf og G-kk-nf höfðu verið þar án þess að verða varir við ákærða.

Fyrir dómi hafa þeir sjúkraflutningamenn sem fluttu ákærða borið að ákærði hafi gefið til kynna að fleiri en hann hafi verið í bifreiðinni og hafi upplýsingum þess efnis verið komið til lögreglu. Var því strax hugað að því hvort aðrir kynnu að hafa orðið fyrir slysi. Hvorki verksummerki né bifreiðarflakið benti hins vegar til að aðrir en ákærði hefðu verið í bifreiðinni. Þá varð ekkert af þeim vitnum sem komu á vettvang vart við mannaferðir, auk þess sem enginn gaf sig fram á nærliggjandi heilsugæslustöð í Ólafsvík eftir að hafa lent í slysi. Með hliðsjón af því hvernig bifreiðin var leikinn eftir slysið bendir allt til að sá sem var í bifreiðinni þegar slysið varð hefði þurft aðhlynningu af einhverju tagi. Að öllu þessu virtu er óhætt að slá því föstu að ákærði hafi í umrætt sinn ekið bifreiðinni, enda hefur ekkert komið fram í málinu sem bendir til hins gagnstæða.

Svo sem hér hefur verið rakið komu vitnin H-kk-nf Ö-kk-nf E-kk-nf og G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf á slysstað án þess að verða varir við ákærða þegar þeir gættu að bifreiðinni, sem hafnað hafði utan vegar. Skömmu síðar kom vitnið H-kk-nf G-kk-nf Þ-kk-nf á vettvang og hefur hann lýst því fyrir dómi að í fyrstu hafi hann talið allt afstaðið en síðan hafi hann orðið var við ákærða liggjandi á jörðinni skammt frá bifreiðinni. Þar hafi vitnið og félagi hans O-kk-nf F-kk-nf M-kk-nf breytt flíkur yfir ákærða meðan beðið var eftir aðstoð við að koma ákærða undir læknishendur. Að þessu virtu þykir ekki varhugavert að vísa því á bug að ákærði hafi tekið upp áfengisdrykkju á vettvangi í kjölfar slyssins þar sem hann lá talsvert slasaður allt þar til hann var fluttur á brott í sjúkrabifreið. Breytir engu í því tilliti þótt ákærði hafi fyrir eigin rammleik komist út úr bifreiðinni og verið með meðvitund þegar síðari vegfarandi sem kannaði slysstað varð hans var.

Samkvæmt framansögðu er sannað svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 46. gr. laga um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991, að ákærði hafi í umrætt sinn ekið bifreiðinni undir áhrifum áfengis. Í blóðsýni úr ákærða mældist magn alkóhóls 1,55‰ að teknu tilliti til vikmarka og er brot ákærða því réttilega fært til 1., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987 í ákæru.

Ákærða er jafnframt gefið að sök að hafa ekið svo óvarlega í umrætt sinn að bifreiðin hafnaði utan vegar. Í ákæru er þessi háttsemi talin varða við 4. gr. umferðarlaga. Það ákvæði hefur að geyma almenna varúðarreglu umferðarlaga án þess að þar sé að finna nægjanlega sérgreinda verknaðarlýsingu. Sú regla verður því ekki talin viðhlítandi refsiheimild í skilningi 69. gr. stjórnarskrárinnar og verður ákærði því ekki sakfelldur fyrir þetta ákæruatriði.

VI.

Ákærði hefur unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerst sekur um brot sem hafa áhrif við ákvörðun viðurlaga. Refsing ákærða þykir hæfilega ákveðin 160.000 króna sekt og komi 12 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Þá verður ákærði með vísan til 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga sviptur ökurétti í 18 mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Loks verður ákærði samkvæmt 1. mgr. 165. gr. laga um meðferð opinberra mála dæmdur til greiðslu sakarkostnaðar samkvæmt yfirliti lögreglu um sakarkostnað og ákvörðun dómsins um málsvarnarlaun verjanda, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem nánar greinir í dómsorði. Jafnframt verður ákærði dæmdur til að greiða ferðakostnað verjanda samkvæmt reikningi og útlagðan vitnakostnað dómsins, samtals að fjárhæð 152.047 krónur.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A-kk-nf Í-kk-nf G-kk-nf, greiði 160.000 króna sekt í ríkissjóð og komi 12 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði er sviptur ökurétti í 18 mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Ákærða greiði 408.917 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef, hæstaréttarlögmanns, 209.160 krónur.

B-kk-nf B-kk-nf