E-1929/2019

Úrskurður

Mál þetta sem tekið var til úrskurðar 26. september sl. er höfðað af A […] gegn Landspítalanum […] með stefnu birtri 6. maí 2019.

Dómkrafa stefnanda er svohljóðandi: „Stefnandi krefst þess að viðurkenndur verði réttur hans til að fá aðgang að öllum persónuupplýsingum sem til eru hjá stefnda, Landspítalanum, þ.m.t. gögn sem skylt er að geyma samkvæmt 3. mgr. 5. gr. laga um sjúkraskrár og afrit af bréfi frá lögfræðistofu og svar stefnda við bréfinu, [B] læknir á Landspítalanum skráði móttöku á bréfinu 30. nóvember 2014. Stefnandi gerir kröfu um að dómstóllinn taki afstöðu til krafna stefnanda, þó svo að stefndi haldi því fram að búið sé að afhenda öll gögn. Þá gerir stefnandi kröfu um málskostnað að skaðlausu.“

Stefndi krefst sýknu af kröfu stefnanda og greiðslu málskostnaðar úr hendi hans.

Í þinghaldi 28. júní sl. gerði dómari aðilum máls grein fyrir því að hún teldi tilefni til að skoða hvort vísa beri máli þessu frá dómi án kröfu vegna ágalla á málatilbúnaði stefnanda. Í bókun í þingbók þennan dag stendur að dómari telji vafa leika á því hvort stefnandi hafi lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfu sinni auk þess sem óljóst sé hvað í henni felist.

I.

Stefnandi hefur á liðnum árum verið í samskiptum við stefnda og óskað eftir afhendingu gagna og upplýsinga. Hefur hann lagt fram í málinu einhvern hluta þeirra samskipta. Þá er í stefnu gerð grein fyrir því að nafngreindur lögmaður hafi fyrir hans hönd sent stefnda bréf með sams konar beiðni. Jafnframt er greint frá því að stefnandi hafi staðið í málaferlum við ríkið. Mun þar vera átt við […].

Í kjölfar beiðna stefnanda hafa honum verið afhent ýmis gögn, þ.m.t. afrit af sjúkraskrá og yfirlit yfir uppflettingar í skránni og öll gögn sem vistuð hafa verið undir hans nafni hjá stefnda.

II.

Til stuðnings kröfu sinni vísar stefnandi til þess að það sé staðreynd að hann hafi aldrei notað svefnlyf eða þunglyndislyf né nokkur önnur geðlyf. Þá sé hann ekki haldinn geðsjúkdómi. Hann sé því ekki sjúklingur í skilningi 1. mgr. 3. gr. laga nr. 55/2009 um sjúkraskár eða 1. mgr. 2. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga. Þrátt fyrir þetta hafi stefndi vistað gögn og upplýsingar um hann í sjúkraskrárkerfi stefnda og beri að líta á þau gögn sem sjúkraskrá án sjúklings.

Stefndi byggir á því að hann hafi ekki fengið fullnægjandi svör við fyrirspurn sem hann sendi stefnda 7. apríl 2019. Í tölvuskeyti dagsettu þann dag er ekki að finna skýra fyrirspurn en af efni þess má þó ráða að stefnandi hafi áður, eða 27. febrúar sama ár, óskað eftir upplýsingum. Í tölvuskeyti stefnanda þann dag til C segir: „Óskað er eftir afritum og/eða upplýsingum um allar upplýsingar eða gögn sem Landspítalinn hefur skráð í kerfi sín eða hefur undir höndum er varða undirritaðann [...] frá og með árinu 2014, sbr. 18. gr. laga nr. 77/2000. Í því felst jafnframt að beðið er um yfirlýsingu frá Landspítalanum um það að ekki séu frekari gögn eða upplýsingar til á Landspítalanum. Hafi Landspítalinn gögn og/eða upplýsingar undir höndum sem varða undirritaðann, sem Landspítalinn telur sig ekki hafa heimild til að veita undirrituðum aðgang að, er óskað eftir upplýsingum um tilvist slíkra gagna og/eða upplýsinga.“

Stefnanda var svarað með bréfi stefnda dagsettu 11. apríl 2019. Þar kemur fram að stefnandi hafi þegar fengið afhenta sjúkraská sína ásamt uppflettilista svo sem hann eigi rétt á skv. 14. gr. laga nr. 55/2009 um sjúkraskrá. Þá segir í bréfinu að meðfylgjandi því séu önnur gögn sem vistuð séu undir nafni stefnanda. Svo sem áður greinir byggir stefnandi á því að þetta svar sé ófullnægjandi svar við fyrirspurn hans.

Stefnandi byggir jafnframt á því að samkvæmt 2. mgr. 17. gr. laga nr. 90/2018, um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga, eigi hann rétt á aðgangi að öllum persónuupplýsingum sem til séu hjá stefnda.

Loks vísar stefnandi til þess að það sé grundvallarregla persónuverndar að einstaklingar eigi rétt á aðgangi að persónuupplýsingum um sjálfa sig til að geta leiðrétt þær.

Stefnandi mótmælir því að tilefni sé til að vísa máli hans frá dómi án kröfu. Í því efni byggir hann á því að krafa hans sé skýr og réttmæt og engum vafa undirorpið að hann eigi lögvarða hagsmuni af úrlausn hennar fyrir dómi. Hann hafi aldrei fengið skýr svör frá stefnda varðandi það hvort til séu gögn varðandi hann í fórum stefnda sem stefndi telji hann ekki eiga rétt á að fá afhent. Hann eigi rétt á þeim upplýsingum og jafnframt að fá þau gögn afhent.

III.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að stefnda hafi verið afhent öll gögn sem hann hafi óskað eftir og heimilt hafi verið að afhenda. Eru í greinargerð rakin samskipti stefnanda og stefnda og þess getið hvaða gögn hann hafi fengið afhent og hvenær. Fram kemur að gögnin hafi verið send stefnanda í ábyrgðarpósti en stefndi ekki vitjað þeirra.

Þá er í greinargerð stefnda ábending þess efnis að málatilbúnaður stefnanda fari í bága við 1. og 2. mgr. 25. gr. og 80. gr. laga nr. 91/1991. Vísar stefndi til þeirra sjónarmiða varðandi frávísun málsins frá dómi en tekur að öðru leyti ekki frekari afstöðu til þess álitaefnis.

IV.

Í málinu kefst stefnandi að viðurkenndur verði réttur hans til að fá aðgang að öllum persónuupplýsingum um hann sem til eru hjá stefnda. Svo sem rakið er að framan hefur stefnandi þegar fengið afhent afrit af sjúkraská sinni ásamt uppflettilista auk þess sem stefndi sendi honum önnur gögn sem vistuð voru hjá stefnda undir hans nafni, eftir því sem fram kemur í bréfi stefnda til stefnanda 11. apríl 2019. Í bréfi stefnda til stefnanda dagsettu 14. maí sl. segir að þar á meðal hafi stefnanda verið send afrit af bréfaskiptum milli lögmanns stefnanda og yfirlæknis geðsviðs stefnda sem getið er í kröfugerð stefnanda.

Að mati dómsins hefur stefnandi ekki leitt líkur að því að einhver gögn önnur en þau sem hann hefur þegar fengið afhent kunni að vera í fórum stefnda. Ekkert liggur fyrir um það hvers eðlis þau gögn eru sem stefnandi telur að enn skorti á að honum verði afhent. Þá verður ekki framhjá því litið að umfjöllun um málavexti og málsástæður er afar óljós og á köflum í litlu samhengi við kröfugerð stefnanda auk þess sem með öllu er vanreifað hvað tilvísun í kröfugerð til gagna skv. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 55/2009 felur í sér.

Auk framangreinds ágalla á málatilbúnaði stefnanda skortir á að stefnandi afmarki með skýrum hætti hvað felst í kröfugerð hans. Þess er krafist að viðurkenndur verði réttur til aðgangs að „öllum persónuupplýsingum sem til eru hjá stefnda“. Beðinn um að skýra þetta nánar við fyrirtöku málsins 26. september sl. vísaði stefnandi til skilgreiningar hugtaksins í 2. tölulið 1. mgr. 3. gr. laga nr. 90/2018, um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Í nefndum lögum eru m.a. fyrirmæli um meðferð persónuupplýsinga og þar er nánar kveðið á um réttindi hins skráða og takmarkanir á þeim sbr. III. kafla laganna. Til að unnt sé að taka afstöðu til þess í dómi hvort stefnandi eigi rétt til aðgangs að einhverjum gögnum er því nauðsynlegt að afmarka nánar hvaða gögn um ræðir og á hverju sá réttur byggi.

Með hliðsjón af framangreindum annmörkum á málatilbúnaði stefnanda verður að telja að kröfugerð hans hann uppfylli ekki skilyrði um skýrleika og nauðsynlega afmörkum sakarefnis auk þess sem það skortir á að samhengi sé í stefnu á milli kröfugerðar og málsástæðna. Málatilbúnaður stefnanda fer því í bága við d. og e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

Loks veldur framangreindur óskýrleiki því að erfitt er að leggja mat á það hvort stefnandi hafi hagsmuna að gæta af því að fá viðurkenndan rétt í samræmi við kröfugerð sína. Augljóslega er það þýðingarlaust að afla dóms um viðurkenningu á rétti til gagna sem stefnandi hefur þegar fengið afhent. Að öðru leyti er eina vísbendingin um tilgang málshöfðunar þessarar að finna í stefnu þar sem látið er að því liggja að stefnanda sé nauðsynlegt að gera leiðréttingar á þeim gögnum sem liggi fyrir hjá stefnda. Á hinn bóginn hefur stefnandi engan reka gert að því að upplýsa eða útskýra hvort eða hvaða rangfærslur kunni að vera að finna í gögnum sem stefndi búi yfir. Hefur stefnandi því ekki sýnt fram á að hann hafi lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins svo sem áskilið er í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

Með framangreindum rökstuðningi er máli þessu vísað frá dómi. Með hliðsjón af atvikum máls er rétt að málskostnaður falli niður.

Stefnandi, sem er ólöglærður, flutti mál sitt sjálfur. Af hálfu stefnda flutti málið Ó-kk-nf T-kk-nf lögmaður.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan úrskurð.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi. Málskostnaður fellur niður.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf

Máli þessu er vísað frá dómi. Málskostnaður fellur niður.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf