S-13/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 27. september 2017, höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu með ákæru 12. janúar 2016 á hendur ákærðu, X, kt. [...], [...], [...];

„fyrir eftirgreind hegningar- og umferðarlagabrot í Reykjavík á árinu 2014, nema annað sé tekið fram:

I

Hegningarlagabrot, með því að hafa:

1. [---]

2. Miðvikudaginn 27. maí 2015 stolið sólartöflum og matvöru, að samtals söluverðmæti 9.296 krónur, úr versluninni Nettó í Mjódd.

Mál 007-2015-30134

Teljast brot í ... 2. lið varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II

Umferðarlagabrot með því að hafa:

3. [---]

4. Sunnudaginn 12. október ekið bifreiðinni [...] án þess að vera fær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa slævandi lyfja (í blóði mældist Alprazolam 180 ng/ml og Kódein 70 ng/ml) suður Álfabakka og að bifreiðastæði við verslunina Nettó í Mjódd þar sem hún lagði bifreiðinni og lögregla hafði afskipti af henni.

Mál 007-2014-59260

Teljast brot í ... 4. lið varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 44. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar skv. 101. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993.“

Kröfur ákærðu:

Ákærða krefst þess að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvalds og að sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg þóknun til handa skipuðum verjanda, greiðist úr ríkissjóði.

1

Málsatvik - ákæruliður I.2:

Síðla dags 27. maí 2015 var lögregla kölluð í verslun Nettó í Mjódd í Reykjavík vegna ætlaðs þjófnaðar. Í versluninni hitti lögregla fyrir meintan sakborning, ákærðu í máli þessu. Í vettvangsskýrslu lögreglu er eftir ákærðu haft um málsatvik að hún hafi gleymt veskinu sínu úti í bíl. Ákærða hafi ætlað að sækja veskið og ekki áttað sig á því að hún var með vörur í höndunum. Fullyrti ákærða að hún hefði engan ásetning haft til að stela vörunum.

Í framlagðri vettvangsskýrslu kemur fram hjá starfsmanni Nettó, A, að hann hafi veitt ákærðu athygli þegar hún kom inn í verslunina. Ákærða hafi tekið til sín þrjá hluti en síðan veitt því athygli að starfsmaðurinn var að horfa á hana og þá farið aftur inn í búðina. Ákærða hafi í framhaldinu sett hlutina í veskið sitt, beðið eftir því að búðardyrnar opnuðust og síðan hlaupið út úr versluninni. Vitnið hafi náð að hafa hendur í hári ákærðu og fært hana inn á skrifstofu verslunarstjóra. Í tilvitnaðri skýrslu kemur fram að vörum þeim sem ákærða tók hafi verið skilað í góðu lagi. Samkvæmt framlagðri kvittun úr kassakerfi verslunarinnar voru þær að verðmæti 9.296 krónur.

Málsatvik - ákæruliður II.4:

Sunnudaginn 12. október 2014, kl. 15:26, barst Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra tilkynning frá B þess efnis að vinkona hennar, ákærða í málinu, hefði farið frá henni 15 mínútum áður og kvatt hana með þeim orðum að hún ætlaði að svipta sig lífi. Fram kom í tilkynningunni að ákærða væri á bíl með skráningarnúmerið [...]. Tíu mínútum síðar hafði B samband að nýju við fjarskiptamiðstöðina og greindi frá því að hún hefði verið í símasambandi við ákærðu sem sagst hefði ætla að aka austur Hellisheiði og síðan fram af klettum í Kömbunum. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu mættu tveir lögreglumenn bíl ákærðu um kl. 16:15 þar sem henni var ekið eftir Stekkjarbakka við Mjódd. Í kjölfarið veittu þeir ákærðu eftirför að verslun Nettó í Mjódd þar sem ákærða lagði bílnum. Lögreglumennirnir ræddu í kjölfarið við ákærðu sem kvaðst vera þarna stödd þeirra erinda að sækja veskið sitt sem hún hefði gleymt í áðurnefndri verslun daginn áður.

Í viðræðum lögreglumannanna við ákærðu vaknaði grunur þeirra um að hún væri undir áhrifum lyfja. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að tunga og munnvik ákærðu hafi verið mjög hvít, hún verið þurr í munni, þvoglumælt, augu hennar vot og augasteinar þandir. Var ákærða í kjölfarið handtekin, grunuð um að hafa ekið bíl sínum án þess að hafa verið fær um að stjórna honum örugglega „... sökum andlegs eða líkamlegs heilbrigðis og vera undir áhrifum sljóvgandi lyfja.“

Í kjölfarið var ákærða færð á lögreglustöð. Við handtöku var ákærða með umbúðir á báðum höndum og kvartaði undan eymslum í baki sem hún sagði vera vegna atviks sem átt hefði sér stað daginn áður. Á lögreglustöðinni gaf ákærða blóðsýni í þágu rannsóknar málsins. Þá kallaði lögregla til lækni, C, sem ræddi við ákærðu og framkvæmdi á henni hæfnispróf/klínískt mat. Er í frumskýrslu lögreglu bókað að það hafi verið mat læknisins að ákærða væri „... sennilega undir áhrifum slævandi lyfja og í sjálfsvígshættu ...“ Óskaði læknirinn eftir því að ákærða yrði í kjölfar skoðunar hans flutt á bráðadeild Landspítalans í Fossvogi til frekara mats á andlegu ástandi hennar.

2

A

Í málinu liggur frammi ökuhæfnismat, dagsett 12. október 2014, sem C heimilislæknir framkvæmdi á ákærðu samkvæmt áðursögðu. Í því kemur fram að ákærða hafi verið handtekin vegna gruns um lyfjaakstur og þar sem hún hafi verið talin ætla að skaða sig. Við skoðun hafi ákærða verið sljóleg og hálf þvoglumælt. Grunur hafi verið um notkun sljóvgandi lyfja. Ákærða hafi verið í spelku og sagst brotin en samkvæmt upplýsingum frá slysadeild hafi verið um tognun að ræða. Ákærða er í mati læknisins sögð hafa verið áttuð á stað og að hluta á stund. Gangur hennar hafi verið aðeins óröruggur, hún hafi framkvæmt jafnvægisæfingu af örlitlu óöryggi, en snúningur hins vegar verið góður. Athygli ákærðu hafi verið góð, einnig samvinna hennar og þá hafi hún haldið þræði. Niðurstaða matsins var samkvæmt niðurlagi skýrslunnar óviss. Ákærða „sennilega undir áhrifum slævandi lyfja og ... hætta á sjálfskaða og því melduð inn á bráðadeild LSH Fossvogi til frekara mats.“

C staðfesti fyrir dómi að hún hefði framkvæmt ökuhæfnismat á ákærðu 12. október 2014. Vitnið kvaðst ekkert hafa þekkt til ákærðu og hennar heilsufars áður en matið var framkvæmt. Ákærðu sagði vitnið í raun ekki hafa komið svo illa út úr skoðun. Það hefðu þó verið nokkur atriði sem komið hefðu fram við skoðunina. Ákærða hefði verið sljóleg og óskýr í tali, nánast þvoglumælt. Þá hefði minni hennar ekki verið alveg nógu gott. Hún hefði bara munað fjóra af fimm hlutum. Hún hefði talið mánaðardaginn vera 18. október en skoðunin hefði samkvæmt áðursögðu farið fram 12. október. Tímaskyn ákærðu hefði ekki verið alveg eðlilegt. Enn fremur hefði hún ekki verið alveg nógu örugg við gang. Hefði vitnið talið sennilegt að ákærða væri undir áhrifum slævandi lyfja.

Vitnið sagði niðurstöðu ökuhæfnismats þess hafa verið óvissa. Nefndi vitnið að ákærða hefði verið með spelku sem valdið hefði erfiðleikum við mat á öryggi hennar við gang. Einnig hefði ákærða borið sig illa vegna bakverkja og hún hálfskakklappast áfram.

B

Samkvæmt framlagðri matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði mældust 180 ng/ml alprazolam og 70 ng/kódeins í blóðsýni sem ákærða gaf í þágu rannsóknar málsins. Matsgerðin er dagsett 6. janúar 2015 og rituð af deildarstjórunum D og E. Í matsgerðinni segir svo: „Kódein er verkjalyf af flokki ópíata og hefur slævandi áhrif á miðtaugakerfið. Styrkur þess í blóðinu var innan marka þess sem búast má við eftir töku venjulegra verkjastillandi skammta. Þar sem mikið þol myndast gegn verkun ópíata er ekki hægt að meta áhrif lyfsins út frá blóðstyrk einum saman. Alprazolam er lyf við kvíða af flokki benzódíazepína. Það hefur slævandi áhrif á miðtaugakerfið og getur dregið úr aksturshæfni í lækningalegum skömmtum. Styrkur alprazolams í blóði er talsvert hærri en eftir töku þess í lækningalegum skömmtum. Ökumaðurinn hefur því verið undir miklum slævandi áhrifum alprazolams og má telja fullvíst að hann hafi ekki getað stjórnað bifreið með öruggum hætti af þeim sökum.“

D, deildarstjóri á Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði við Háskóla Íslands, kom fyrir dóm og staðfesti og skýrði matsgerð sína og E. Fram kom hjá vitninu að þéttni alprazolam í blóði ákærðu hefði verið svo mikil að í raun hefði verið um eitrun að ræða. Umrætt lyf og skyld lyf sagði vitnið vera þríhyrningsmerkt, þ.e.a.s. varað væri við því að þeir sem lyfjanna neyttu stjórnuðu vélknúnum ökutækjum og öðrum vélum.

C

Upplýst er í málinu að árið 1996 hlaut ákærða framheilaskaða í umferðarslysi. Eftir höfðun málsins aflaði verjandi ákærðu vottorðs F geðlæknis vegna andlegra heilsu ákærðu og þeirra atvika er ákæruliður II.4 tekur til. Í vottorðinu, sem dagsett er 18. september 2017, kemur fram að G geðlæknir hafi í mörg ár hitt ákærðu á mánaðarfresti. Þá hafi geðlæknirinn allt frá árinu 2010 séð um að ávísa lyfjum til ákærðu. Móðir ákærðu sjái um að skammta ákærðu lyfin, einn dag í einu. Vottorðsgjafi kveðst hafa rætt við G og hefur eftir henni að ákærða sé yfirleitt í góðu standi og fær um að keyra bifreið.

Magn kódeins í blóði ákærðu umrætt sinn segir F hafa mælst innan eðlilegra marka. Hitt lyfið sem mælst hafi í blóði ákærðu kveður hann vera langvirkt form alprazolam. F segir geðlækna yfirleitt ekki mæla styrkleika þessara efna í blóði heldur noti þeir klínísk einkenni til að meta áhrif lyfjanna. Af þeim sökum sé ekki til staðar mikil reynsla af blóðgildum fyrir lyfjunum. Bæði kódein og alprazolam séu lyf sem einstaklingar myndi þol gagnvart og því þurfi oft að hækka skammtinn til að fá sömu áhrif/verkun af lyfjunum. Skammtar ákærðu af alprazolam hafi verið óbreyttir um árabil. Bæði lyfin séu merkt rauðum þríhyrningi þar sem hætta sé á að taka þeirra „... auki á erfiðleika við akstur.“ G hafi hins vegar metið það svo að ákærða geti ekið bifreið þrátt fyrir lyfjameðferðina, en slíkt mat segir F alltaf vera klínískt.

F kom fyrir dóm og staðfesti og skýrði vottorð sitt. Enn fremur staðfesti vitnið að það hefði við vinnslu vottorðsins rætt við fyrrnefndan lækni ákærðu, G geðlækni. Ítrekaði vitnið það sem fram kemur í vottorðinu að G teldi ákærðu færa um að keyra þrátt fyrir töku hinna ávísuðu lyfjaskammta. Þá staðfesti vitnið að sjúklingar myndi þol við báðum þeim lyfjum sem mældust í blóði ákærðu umrætt sinn, kódeini og alprazolam. Skammta ákærðu kvað vitnið ekki hafa breyst um árabil samkvæmt upplýsingum frá G. Síðarnefnda lyfið sagði vitnið geta valdið sljóleika í háum skömmtum. Vitnið lýsti hins vegar því mati sínu að ákærðu væri óhætt að aka bíl þrátt fyrir töku hinna ávísuðu skammta. Vafalaust væri hins vegar að taka þessara lyfja í mjög miklu magni gæti haft áhrif á aksturshæfni. Mat á hæfni til aksturs í tilvikum sem þessum sagði vitnið vera klínískt. Sjaldgæft væri að gildi þessara lyfja í blóði væru mæld af læknum.

3

Ákærða bar um málsatvik 27. maí 2015 fyrir dómi að hún hefði verið komin inn í miðja verslunina þegar hún hefði uppgötvað að hún var ekki með veskið sitt á sér. Hún hefði því ætlað að skjótast út í bíl að sækja það. Ákærða hefði ekki gætt að því að leggja frá sér þær vörur, sem hún var búin að taka og hélt á, áður en hún hélt af stað út úr versluninni. Vörurnar sagði ákærða hafa verið vítamín. Ákærða hefði síðan verið komin að dyrum verslunarinnar þegar af henni voru höfð afskipti og vörurnar teknar af henni. Sagðist ákærða hafa gefið þeim starfsmanni sem för hennar hefti fyrrnefndar skýringar.

Ákærða fullyrti að hún hefði ekki ætlað að stela umræddum vörum og kvaðst hún hafa boðið fram greiðslu eftir að afskipti voru af henni höfð. Sagðist ákærða hafa greint þeim lögreglumanni, sem síðar kom á vettvang, frá atvikum með sama hætti og hún gerði fyrir dómi.

Um atvik 12. október 2015 bar ákærða að hún hefði verið fyrir utan verslun Nettó í Mjódd að gramsa undir sæti í bíl sínum þegar lögregla hefði skyndilega birst. Staðfesti ákærða að hún hefði komið á bílnum að versluninni nokkru áður. Ákærða sagðist ekki hafa orðið vör við lögreglubifreið á akstursleið sinni. Aðspurð kvaðst ákærða engin lyf hafa innbyrt eftir að hún lagði bílnum við verslunina.

Fram kom hjá ákærðu að hún væri búin að vera á geð-, kvíða- og verkjalyfjum allt frá því hún lenti í umferðarslysi árið 1996.

Ákærða kvaðst nota bíl sinn til þess að keyra sonum sínum á æfingar og annað sem þeir þurfa að fara. Lækna sagði ákærða aldrei hafa varað hana við því að aka bíl vegna þeirra lyfja sem hún taki. Í upphafi hefði hún spurt lækni að því hvort í lagi væri að hún æki bíl, verandi að taka þessi lyf, og fengið þau svör að það væri í lagi. Kvaðst ákærða hafa verið hjá sama lækni alla tíð, G, og væri það hún sem ávísaði lyfjum til ákærðu.

4

A

A, vaktstjóri í verslun Nettó í Mjódd, skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði veitt ákærðu athygli umræddan dag í versluninni. Vitnið hefði séð ákærðu taka vítamín. Hún hefði síðan farið í gegnum afgreiðslukassana, vitnið elt hana og stöðvað för hennar. Vitnið hefði tekið vítamínin af ákærðu. Vitnið taldi sig reka minni til þess að ákærða hefði verið með vítamínin inni á sér. Vitnið tók þó fram í því sambandi að minni þess af atvikum væri ekki sérstaklega gott vegna þess langa tíma sem frá þeim væri liðinn. Í framhaldinu kvaðst vitnið hafa farið með ákærðu inn á skrifstofu verslunarstjóra. Aðspurt rámaði vitnið í að ákærða hefði borið því við á vettvangi að hún hefði verið á leið út í bíl til þess að sækja veskið sitt.

H, lagerstjóri í verslun Nettó í Mjódd, kvaðst umræddan dag hafa veitt ákærðu athygli er hún kom inn um dyr verslunarinnar. Ákærðu sagði vitnið augljóslega hafa verið að fylgjast með sér og af þeim sökum hefði vitninu flogið í hug að „... hún væri eitthvað að fara að gera.“ Vitnið hefði síðan séð ákærðu setja vörur, vítamín að því er vitnið taldi, í tösku sem hún hefði verið með. Ákærða hefði síðan farið út um sömu dyr og hún hafði komið inn um skömmu áður. Vitnið hefði þá hlaupið á eftir ákærðu og gripið hana. Vitnið kvað sig ráma í að ákærða hefði gefið þá skýringu á háttalagi sínu að hún hefði verið á leið út í bíl að sækja veskið sitt.

I lögreglumaður kom fyrir dóm og staðfesti gerð frum- og vettvangsskýrslna sinna, auk vottunar á vettvangsskýrslu vitnisins A, en allar eru skýrslurnar frá 27. maí 2015. Aðspurt sagði vitnið minni sitt af málsatvikum ekkert vera.

B

J lögreglumaður bar fyrir dómi að 12. október 2014 hefði borist tilkynning um konu í sjálfsvígshugleiðingum, ákærðu í máli þessu, sem farið hefði akandi frá vinkonu sinni. Um 40-50 mínútum síðar hefðu vitnið og starfsfélagi þess mætt bíl ákærðu nærri bílastæði í Mjódd. Lögreglubílnum hefði í kjölfarið verið lagt við hlið bíls ákærðu á bílastæðinu. Eftir viðræður lögreglu við ákærðu hefði hún verið handtekin vegna gruns um akstur undir áhrifum vímuefna og/eða lyfja.

Aðspurt um ástand ákærðu sagði vitnið það hafa verið dapurt. Hún hefði virst sljó og lyfjuð. Þá hefði ákærða mikið kvartað yfir verkjum í baki og höndum.

Ákærða hefði í kjölfarið verið færð á lögreglustöð þar sem læknir hefði verið fenginn til þess að meta ástand hennar. Ákærða hefði jafnframt gefið blóðsýni í þágu rannsóknar málsins. Að þessu loknu hefði ákærðu verið ekið á slysadeild til viðtals við lækni.

K, móðir ákærðu, greindi svo frá að ákærða hefði í kjölfar alvarlegs umferðarslyss árið 1996 verið sett á lyf vegna mikils þunglyndis og kvíða. Vitnið kvaðst móttaka lyfin frá apóteki og sjá um að miðla þeim til ákærðu daglega. Aðspurt sagðist vitnið ekki vita til þess að ákærða hefði verið vöruð við því að aka bíl vegna töku lyfjanna. Fyrir margt löngu hefði vitnið sjálft spurst fyrir um það atriði og fengið þau svör að lyfin myndu ekki plaga ákærðu við akstur.

Fram kom hjá vitninu að ákærða notaði bíl sinn ekki mikið. Hún notaði hann mest til þess að keyra syni sína í íþróttir og ýmislegt annað, og til að fara í matvöruverslun.

Eftir slysið 1996 sagði vitnið ákærðu einu sinni hafa lent í smávægilegu umferðaróhappi. Vitnið vissi ekki annað en akstur ákærðu hefði að öðru leyti verið án óhappa.

Fyrir dóm kom einnig til skýrslugjafar, L lögreglumaður, sem upplýst er að afskipti hafði af ákærðu umræddan dag ásamt þáverandi starfsfélaga sínum, J. Aðspurt kvaðst vitnið í engu muna málsatvik.

5

Ákæruliður 1.2:

Í þessum ákærulið er ákærðu gefið að sök þjófnaðarbrot 27. maí 2015 með því að hafa stolið sólartöflum og matvöru, samtals að söluverðmæti 9.296 krónur, úr versluninni Nettó í Mjódd.

Ákærða neitar sök. Fyrir dómi lýsti ákærða atvikum svo að hún hefði verið komin inn í miðja verslunina þegar hún hefði uppgötvað að hún var ekki með veskið sitt á sér. Hún hefði því ætlað að skjótast út í bíl og sækja veskið. Ákærða sagðist ekki hafa áttað sig á því að leggja frá sér þær vörur sem hún var búin að taka og hefði haldið á áður en hún hélt af stað út úr versluninni. Þvertók ákærða fyrir að hafa ætlað að stela vörunum. Ákærða sagðist hafa verið komin að útidyrum verslunarinnar þegar af henni voru höfð afskipti og vörurnar teknar af henni.

Tveir starfsmenn Nettó, þeir A vaktstjóri og H lagerstjóri, báru fyrir dómi að þeir hefðu veitt ákærðu athygli í versluninni og séð hana taka vítamín án þess að greiða fyrir. Þeir hefðu í kjölfarið stöðvað ákærðu er hún var á leið út úr versluninni.

Á myndskeiði úr eftirlitsmyndavél í Nettó má sjá fyrrnefnda starfsmenn stöðva för ákærðu og hafa af henni afskipti. Af myndskeiðinu verður ráðið að ákærða hafi verið að flýta sér út úr versluninni umrætt sinn, en þar má sjá ákærðu hlaupa við fót. Þá verður einnig til þess að líta að samkvæmt framburði H var ástæða þess að vitnið fór að fylgjast með ákærðu sú að því fannst hún hegða sér grunsamlega. H bar jafnframt að vörurnar hefði ákærða sett ofan í tösku sem hún var með meðferðis og greinilega má sjá á fyrrnefndu myndskeiði. Framburður ákærðu um að hún hafi haldið á vörunum í höndunum þegar hún ætlaði út úr versluninni er bæði í andstöðu við vitnisburð H-x-ef og það sem fyrir augu ber á títtnefndu myndskeiði en þar verður ekki séð að ákærða sé með vörurnar í höndunum.

Samkvæmt því sem að framan er rakið telur dómurinn skýringar ákærðu á því hvernig það atvikaðist að hún fór með vörur út úr versluninni umrætt sinn, án þess að greiða fyrir þær, vera ótrúverðugar og fá litla sem enga stoð í öðru því sem fram er komið í málinu. Að því gættu og með vísan til alls framangreinds þykir dómnum sannað með vitnisburði starfsmannanna tveggja og framlögðu myndskeiði, gegn neitun ákærðu, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærða hafi 27. maí 2015 stolið vörum í verslun Nettó í Mjódd að verðmæti 9.296 krónur, svo sem henni er gefið að sök í ákærulið I.2 Er sú háttsemi ákærðu réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður 2.4:

Í þessum ákærulið er ákærðu gefið að sök að hafa sunnudaginn 12. október ekið bifreiðinni [...] án þess að vera fær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa slævandi lyfja suður Álfabakka og að bifreiðastæði við verslunina Nettó í Mjódd þar sem hún lagði bifreiðinni.

Ákærða neitar sök. Fyrir dómi lýsti ákærða atvikum svo að hún hefði verið fyrir utan verslun Nettó í Mjódd að gramsa undir sæti í bíl sínum þegar lögregla hefði skyndilega birst. Hefði hún komið akandi að versluninni nokkru áður. Þá upplýsti ákærða að hún væri búin að vera á geð-, kvíða- og verkjalyfjum allt frá því hún lenti í umferðarslysi árið 1996. Lækna sagði hún aldrei hafa varað hana við því að aka bíl vegna þeirra lyfja sem hún tæki. Þvert á móti hefði hún í upphafi innt lækni eftir því hvort í lagi væri að hún æki bíl vegna inntöku lyfjanna og fengið þau svör að henni væri það óhætt.

Í 2. mgr. 44. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 segir að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna ökutæki, ef hann vegna veikinda, hrörnunar, ofreynslu, svefnleysis, neyslu áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna eða annarra orsaka sé þannig á sig kominn, að hann sé ekki fær um að stjórna ökutækinu örugglega.

Í málinu er ekkert fram komið um að aksturslag ákærðu hafi umrætt sinn verið aðfinnsluvert. Liggur enda fyrir að aksturslag ákærðu var ekki ástæða þess að lögregla hafði af henni afskipti heldur tilkynning, sem lögreglu barst, þar sem lýst var miklum áhyggjum af því að ákærða hygðist stytta sér aldur.

Eftir handtöku var ákærða færð á lögreglustöð þar sem C heimilislæknir framkvæmdi mat á ökuhæfni hennar. Fyrir dómi kom fram hjá lækninum að hún hefði ekkert þekkt til ákærðu og hennar heilsufars áður en matið var framkvæmt. Í matinu kemur fram að ákærða hafi við skoðun verið sljóleg og hálf þvoglumælt. Taldi læknirinn ákærðu sennilega undir áhrifum slævandi lyfja. Í mati læknisins segir hins vegar einnig að ákærða hafi verið áttuð á stað og að hluta á stund. Gangur hennar hafi verið aðeins óröruggur, hún hafi framkvæmt jafnvægisæfingu af örlitlu óöryggi, en snúningur hins vegar verið góður. Athygli ákærðu hafi verið góð, einnig samvinna hennar og þá hafi hún haldið þræði. Í niðurlagi matsins segir að niðurstaða þess sé „óviss“. Fyrir dómi sagði læknirinn ákærðu í raun ekki hafa komið svo illa út úr skoðun. Þá nefndi læknirinn sérstaklega að ákærða hefði verið með spelku sem valdið hefði erfiðleikum við mat á öryggi hennar við gang. Jafnframt hefði ákærða borið sig illa vegna bakverkja og hún hálfskakklappast áfram.

Upplýst er í málinu að árið 1996 hlaut ákærða framheilaskaða í umferðarslysi. Undir rekstri málsins aflaði verjandi ákærðu vottorðs F geðlæknis vegna andlegra heilsu ákærðu og þeirra atvika er ákæruliður II.4 tekur til. Í vottorðinu hefur F eftir þeim lækni sem stundað hefur ákærðu um árabil að ákærða sé yfirleitt í góðu standi og fær um að keyra bifreið. Þá segir F geðlækna yfirleitt ekki mæla styrkleika kódeins og alprazolam í blóði heldur noti þeir klínísk einkenni til að meta áhrif lyfjanna. Af þeim sökum sé ekki til staðar mikil reynsla af blóðgildum fyrir lyfjunum. Þá séu bæði kódein og alprazolam lyf sem einstaklingar myndi þol gagnvart og því þurfi oft að hækka skammtinn til að fá sömu áhrif/verkun af lyfjunum. Mat á hæfni til aksturs eftir töku þessara lyfja segir F ávallt vera klínískt. F kom fyrir dóm og staðfesti og skýrði vottorð sitt og þá áréttaði hann að mat á hæfni til aksturs í tilvikum sem þessum væri klínískt.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærðu og atvik, sem telja má henni í óhag, á ákæruvaldinu. Þegar allt framangreint er virt heildstætt þykja þær líkur sem matsgerð D og E, deildarstjóra á Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsett 6. janúar 2015, leiða að sekt ákærðu samkvæmt ákærulið II.4 ekki það sterkar að slá megi því föstu, gegn neitun ákærðu, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærða hafi við aksturinn 12. október 2014 verið ófær um að stjórna bíl sínum örugglega vegna áhrifa slævandi lyfja. Ákærða verður því sýknuð af sakargiftum samkvæmt nefndum ákærulið.

6

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins gekkst ákærða undir sektargerð lögreglustjóra 3. desember 2009 þess efnis að hún greiddi 50.000 króna sekt fyrir brot gegn 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var hún með dómi 16. mars 2010 sakfelld öðru sinni fyrir þjófnað og dæmd í 30 daga fangelsi, en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Þar sem ákærða hefur áður gerst sek um auðgunarbrot þykir refsing hennar nú, sbr. 1. mgr. 256. gr. almennra hegningarlaga, réttilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Eftir atvikum þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Vegna sýknu ákærðu af sakargiftum samkvæmt ákærulið II.4 er hafnað kröfu ákæruvalds um að ákærða verði svipt ökurétti.

Eftir úrslitum málsins, sbr. 2. málslið 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008, verður ákærðu gert að greiða ⅓ hluta þóknunar skipaðs verjanda síns, B-kk-ef Þ-kk-ef hrl., sem hæfilega þykir ákveðin með þeim hætti sem í dómsorði greinir. Þóknun verjanda greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði. Annar sakarkostnaður, þ.m.t. kostnaður við öflun vottorðs F geðlæknis, 86.000 krónur, greiðist með sömu rökum einnig úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, X, sæti fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Kröfu ákæruvalds um að ákærða verði svipt ökurétti er hafnað.

Ákærða greiði 196.747 krónur í sakarkostnað sem er ⅓ hluti þóknunar skipaðs verjanda hennar, B-kk-ef Þ-kk-ef hrl., sem í heild nemur 590.240 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum. Sakarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

K-kk-nf H-kk-nf