S-208/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 5. júlí 2017, höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 12. júní 2017 á hendur ákærðu, C-x-x K-x-x, serbneskum ríkisborgara, fæddri [...];

„fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa mánudaginn 8. maí 2017, staðið að innflutningi á samtals 296,94 g af kókaíni, sem hafði að meðaltali 57% styrkleika, ætluðu til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni. Fíkniefnin flutti ákærða til landsins sem farþegi með flugi AB-3928 frá Dusseldorf, Þýskalandi, falin í ferðatösku sinni.

Telst háttsemi þessi varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002 og auglýsingu nr. 232/2001

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar og að gerð verði upptæk framangreind 296,94 g af kókaíni, samkvæmt heimild í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, sbr. lög nr. 10/1997 og 68/2001, sbr. 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.“

Kröfur ákærðu:

Ákærða krefst þess aðallega í málinu að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvalds. Til vara krefst ákærða þess að henni verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa og að gæsluvarðhaldsvist, sem ákærða hefur sætt frá 8. maí sl., verði dregin frá refsingu hennar að fullri dagatölu. Í báðum tilvikum krefst verjandi ákærðu hæfilegrar þóknunar sér til handa, sem greiðist úr ríkissjóði.

I

Mánudaginn 8. maí 2017 var ákærða stöðvuð í Leifsstöð eftir komu til landsins með flugi AB-3928 frá Dusseldorf í Þýskalandi. Við skoðun tollvarða á farangri ákærðu vaknaði grunur um að hún væri með fíkniefni í fórum sínum. Í skýrslu tollvarða er bókað að ákærða hafi aðspurð sagst komin hingað til lands sem ferðamaður og að hún hygðist dvelja hér í tvær nætur. Þá hafi ákærða sagst ætla að taka rútu til Reykjavíkur. Ákærða hafi hins vegar ekki vitað hvar hún myndi gista.

Við rannsókn tollvarða á ferðatösku sem ákærða var með meðferðis var stungið á botn töskunnar. Kom þá í ljós hvítt duft sem gaf háa svörun á kókaín í efnagreiningarvél Tollgæslunnar. Samkvæmt skýrslu tollvarða mun ákærða hafa verið innt eftir því hvort hún ætti töskuna og hún svarað því til að töskuna hefði hún fengið hjá ónafngreindum vin í Þýskalandi „... og að hún hafi átt að fara með ferðatöskuna til Íslands.“

Ákærða var í kjölfarið handtekin og færð á lögreglustöð. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu lýsti ákærða því yfir við lögreglu að hún ætti ekki ferðatöskuna. Maður að nafni M-x-x hefði hefði látið hana hafa töskuna og beðið hana um að taka hana með til Íslands. Í skýrslunni er einnig haft eftir ákærðu að hún hafi komið hingað til lands þeirra erinda að leita sér að vinnu.

Samkvæmt efnaskýrslu tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu reyndust vera 296,94 grömm af kókaíni í plastpakkningu sem falin voru í tvöföldum botni ferðatöskunnar sem ákærða hafði meðferðis til landsins. Í matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsettri 24. maí 2017, segir að styrkur kókaíns í sýni sem tekið hafi verið úr efninu í plastpakkningunni hafi reynst vera 57%. Niðurstaða í matsgerð Rannsóknastofunnar frá 7. júní 2017 var sú að úr 296,94 grömmum af kókaíni með 57% styrkleika mætti búa til 457 grömm af kókaíni sem væri 37% að styrk, sem væri miðgildi neyslustyrkleika kókaíns í Danmörku árið 2015, en neyslustyrkleiki kókaíns hér á landi hafi ekki verið rannsakaður sérstaklega.

Rannsókn lögreglu lauk 8. júní 2017. Lögreglustjórinn á Suðurnesjum höfðaði síðan mál þetta með útgáfu ákæru 12. júní sl. Ákærða hefur sætt gæsluvarðhaldi vegna málsins frá 8. maí 2017.

II

Ákærða neitar sök. Ákærða bar fyrir dómi að hún hefði kynnst og hrifist af ungum manni, M-x-x að nafni, á diskóteki í Þýskalandi, tæpri viku áður en hún kom hingað til lands. Eftir stutt kynni hefði M-x-x innt ákærðu eftir því hvort hún hefði áhuga á að fara í skemmtiferð til Íslands. Í ferðinni hefði ákærða átt að heimsækja vin M-x-x hér á landi. Fram kom hjá ákærðu að hún þekkti ekki fullt nafn M-x-x og kvaðst hún lítið sem ekkert vita um hann.

Ákærða sagði M-x-x hafa keypt flugmiða handa henni til Íslands, líklega tveimur eða þremur dögum fyrir ferðina. Hann hefði einnig ætlað að kaupa miða handa henni til baka, en heimför hefði verið áformuð tveimur til þremur dögum síðar. M-x-x hefði látið ákærðu fá peninga fyrir miðanum, um það bil 200 evrur, og einnig 300 evrur í farareyri.

Ákæra kvaðst hafa fengið tösku hjá Marko sem í hefði verið fatnaður. Var á ákærðu að skilja að fötin hefðu verið ætluð áðurnefndum vini M-x-x hér á landi. Annað hefði ákærða ekki séð í töskunni. Tók ákærða fram að hún hefði lítið skoðað í töskuna. M-x-x hefði opnað töskuna og síðan lokað henni aftur. Ákærða hefði sjálf sett einhver föt af sér í töskuna. Töskuna hefði ákærða síðan haft með sér hingað til lands. Fullyrti ákærða að ef hún hefði vitað af fíkniefnum í töskunni hefði hún aldrei tekið hana með sér í ferðina.

Á Íslandi sagðist ákærða hafa ætlað að hitta áðurnefndan vin M-x-x. Einnig hefði verið möguleiki á því að ákærða myndi syngja á einhverjum stað, en ákærða væri söngkona. Ákærða kvaðst aðspurð ekkert þekkja til vinar M-x-x. Hún þekkti hvorki nafn hans né útlit. M-x-x hefði ætlað að hringja til mannsins og fá hann til þess að taka á móti ákærðu þegar hún kæmi til landsins.

Spurð um síma sem ákærða var með í fórum sínum þegar hún var handtekin svaraði ákærða því til að símann hefði hún fengið frá Marko. Símann sinn hefði ákærða skilið eftir heima.

Um aðstæður sínar bar ákærða að hún væri einstæð móðir 12 og 15 ára barna. Hún væri atvinnulaus.

III

A tollsérfræðingur bar fyrir dómi að hann hefði tekið ákvörðun um að taka ákærðu til hliðar umrætt sinn og skoða farangur hennar. Spurt um ástæðu þess svaraði vitnið því til að því hefði fundist ákærða skera sig úr farþegahópnum. Tók vitnið fram að inn í þessa ákvörðun hefði spilað tæplega 14 ára starfsreynsla vitnisins við tollgæslu en á svo löngum tíma lærðist að „lesa“ farþega, eins kallað væri. Vitnið kvað tösku ákærðu hafa verið gegnumlýsta og þá hefði ákærða verið innt eftir því hversu lengi hún hygðist dvelja á landinu, hvar hún hygðist dvelja o.s.frv. Vitninu hefði fundist svör ákærðu við þessum spurningum óljós. Ákærða hefði þó nefnt að hún hygðist dvelja á landinu í tvo daga. Eftir töluverða skoðun á tösku ákærðu hefði komið í ljós að búið var að koma einhverju fyrir í botni töskunnar, en vitnið tók fram að mjög erfitt hefði verið að átta sig á því. Vitnið hefði stungið á botninn með nál og þá komið upp hvítt duft sem efnagreiningarvél tollgæslunnar hefði gefið til kynna að væri kókaín.

Í töskunni sagði vitnið hafa verið fatnað, skó, handklæði og snyrtivörur, muni eins og hinn venjulegi ferðamaður hafi meðferðis.

Vitnið kvaðst hafa spurt ákærðu þess hvort hún ætti töskuna og ákærða svarað því til að maður í Þýskalandi hefði látið hana fá töskuna til þess að fara með hana til Íslands. Ákærða hefði aðspurð ekki getað upplýst hver væri móttakandi töskunnar hér á landi. Það eitt hefði komið fram hjá ákærðu að hún hefði áformað að taka rútu frá flugvellinum til Reykjavíkur. Þá hefði ákærða upplýst að hún væri ekki með gistingu frágengna hér á landi, svo sem var getið.

B, varðstjóri í tollgæslunni, kvaðst hafa komið að málinu eftir að A, starfsfélagi vitnisins, hafði stöðvað ákærðu og hún verið færð í leitaraðstöðu tollgæslunnar. Vitnið sagði ákærðu hafa greint frá því að hún hygðist dvelja í tvo daga á Íslandi og að hún væri hingað komin sem ferðamaður. Ákærða hefði aðspurð ekki getað upplýst hvar hún hygðist gista meðan á dvölinni stæði. Þá hefði komið fram hjá ákærðu að hún hefði áformað að fara frá flugvellinum með rútu til Reykjavíkur.

Vitnið sagði farangur ákærðu hafa verið skoðaðan og hefði tollvörðum þótt eitthvað skrýtið við tösku hennar. Ákvörðun hefði verið tekin um að stinga á botn töskunnar og þá komið í ljós hvítt duft. Tekið hefði verið strok af duftinu sem svarað hefði prófun sem kókaín.

Ákærðu kvað vitnið hafa greint svo frá að hún hefði fengið töskuna afhenta áður en hún lagði af stað í ferðina hingað til lands. Ákærða hefði ekki getað gefið upplýsingar um það hver hefði látið hana hafa töskuna. Töskuna hefði hún átt að fara með til Íslands.

C rannsóknarlögreglumaður, sem stýrði rannsókn málsins, bar fyrir dómi að við rannsóknina hefði verið haldlagður farsími sem ákærða var með í fórum sínum er hún kom til landsins. Síminn hefði verið gamall Nokia takkasími. Svo hefði virst sem síminn hefði verið straujaður, þ.e. hann hreinsaður af allri sögu. Í honum hefði verið stutt hringisaga og engir tengiliðir vistaðir. Kvað vitnið ákærðu hafa upplýst að maður, sem hún hefði kynnst skömmu áður, hefði afhent henni símann fyrir ferðalagið. Hennar persónulegi sími hefði orðið eftir í Þýskalandi.

D, rannsóknarlögreglumaður á tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, kvað ferðatösku hafa borist til rannsóknar frá embætti lögreglustjórans á Suðurnesjum. Vitnið kvaðst ásamt starfsfélaga sínum hafa opnað töskuna, tekið úr henni pakkningu, tæmt pakkninguna og vigtað og forgreint innihaldið og sent það rannsókn.

Pakkninguna sagði vitnið hafa verið í botni töskunnar, á milli botnspjaldsins og ytra byrðis töskunnar, og hefði þurft að taka töskuna í sundur að mestu til að ná pakkningunni úr.

Við aðalmeðferð málsins gáfu einnig skýrslu vitnis E og F tollverðir en ekki þykir þörf á að rekja framburð þeirra sérstaklega.

IV

Þekkt er að þeir sem flytja fíkniefni til landsins beri það fyrir sig að þeir hafi ekkert vitað um tilvist þeirra í farangri sínum. Hefur við sönnunarmat í málum af þessum toga verið vísað til þess að ferðamaður á milli landa þurfi að sæta því að hann verði talinn bera ábyrgð á farangri sínum og því sem í fórum hans kann að finnast nema sérstakar ástæður leiði til annars. Sú staðreynd að fíkniefni reyndust vera í vörslum ákærðu við komu hennar til landsins er þannig ótvírætt til þess fallin að hafa áhrif á sönnunarstöðu í málinu. Hún getur þó ekki ein og sér leitt til þess að ákærða verði látin bera refsiábyrgð á flutningi þeirra.

Fyrir liggur að í ferðatösku sem ákærða hafði meðferðis við komu hingað til lands frá Dusseldorf í Þýskalandi, mánudaginn 8. maí 2017, fundust 296,94 grömm af kókaíni af 57% styrkleika, sbr. efnaskýrslu tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu og matsgerðir Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsettar 24. maí og 7. júní 2017.

Ákærða neitar sök. Krafa hennar um sýknu er á því reist að hún hafi ekki haft vitneskju um að fíkniefnin væru í tösku hennar. Í skýrslu sinni fyrir dómi sagðist ákærða hafa kynnst og hrifist af ungum manni, M-x-x að nafni, á diskóteki í Þýskalandi, tæpri viku áður en hún kom hingað til lands. Eftir stutt kynni hefði M-x-x innt ákærðu eftir því hvort hún hefði áhuga á að fara í skemmtiferð til Íslands. Í ferðinni hefði ákærða átt að heimsækja vin M-x-x hér á landi. Kvaðst ákærða ekki þekkja fullt nafn M-x-x og lítið sem ekkert um hann vita. Flugmiða handa ákærðu hingað til lands hefði M-x-x keypt og þá hefði hann látið ákærðu fá peninga fyrir miða til baka, um það bil 200 evrur, og 300 evrur til viðbótar í farareyri. Ákærða hefði fengið tösku hjá M-x-x, sem í hefði verið fatnaður, og var á ákærðu að skilja að fötin hefðu verið ætluð fyrrnefndum vini M-x-x hér á landi. Kom fram hjá ákærðu að hún hefði lítið skoðað í töskuna. M-x-x hefði opnað töskuna og síðan lokað henni aftur en ákærða áður sett einhver föt af sér í töskuna til fararinnar. Töskuna hefði ákærða síðan haft með sér hingað til lands. Hér á landi hefði ákærða ætlað að hitta vin M-x-x, sem hún sagðist ekkert þekkja til. Einnig hefði verið möguleiki á því að ákærða myndi syngja á einhverjum stað hér, en ákærða væri söngkona. Hefði M-x-x ætlað að hringja til vinar síns og fá hann til þess að taka á móti ákærðu á flugvellinum.

Við mat á trúverðugleika þess framburðar ákærðu að hún hafi ekkert um fíkniefnin vitað þegar hún ferðaðist hingað til lands í ætlaða skemmtiferð 8. maí sl. er til þess að líta að ákærða kveðst hingað komin í boði manns, M-x-x að nafni, er ekki ferðaðist með henni, og sem hún hafði að sögn einungs þekkt í nokkra daga. Maðurinn hafi séð um flugmiðakaup fyrir ákærðu hingað til lands og einnig látið hana fá fjármuni til kaupa á flugmiða til baka til Þýskalands og til framfærslu hér á landi meðan á ferðinni stæði. Ákærða hafi jafnframt tekið við tösku frá manninum, án þess að kynna sér innihald hennar sem nokkru nam, og ætlað að færa töskuna vini mannsins hér á landi, sem ákærða kveðst ekkert þekkja. Þá liggur fyrir að ákærða var við handtöku með í fórum sínum gamlan takkasíma sem samkvæmt vætti C rannsóknarlögreglumanns og framlagðri skýrslu vitnisins virðist hafa verið hreinsaður af allri sögu, en hringisaga símans tekur einungis til dagana 7. og 8. maí 2017, og þá eru engir tengiliðir vistaðir í símanum. Fyrir dómi bar ákærða að símann hefði hún fengið frá Marko en sinn eigin síma hefði hún skilið eftir heima.

Staðreynd er samkvæmt framansögðu að ákærða var með 296,94 grömm af kókaíni, 57% að styrkleika, í farangri sínum við komu hingað til lands 8. maí sl. Að mati dómsins hefur ekkert haldbært komið fram við rannsókn málsins sem styður sannleiksgildi framburðar ákærðu um að hún hafi ekkert um fíkniefnin vitað. Þá telur dómurinn, með vísan til þeirra atriða sem að ofan eru rakin, mikinn ólíkindablæ vera á frásögn ákærðu af því hvernig það kom til að hún tókst á hendur ferðalag hingað til lands. Að þessu gættu og með vísan til annars þess sem að framan er rakið telur dómurinn sannað, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærða hafi í það minnsta látið sér í léttu rúmi liggja hvort í ferðatösku þeirri sem hún kveðst hafa móttekið frá manni, er hún hafði einungs þekkt í örfáa daga, væru fíkniefni. Þá þykir þegar að gættu magni kókaínsins og styrkleika þess mega slá því föstu að fíkniefnin hafi verið ætluð til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni. Engu engu skiptir við mat á því atriði hver það var sem ætlaði að hagnast á sölunni.

Samkvæmt öllu framansögðu telur dómurinn sannað, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákæru og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

V

Í málinu nýtur engra gagna um að ákærða hafi áður gerst sek um refsiverða háttsemi. Svo sem sönnunarstöðunni í málinu er háttað þykir ekki annað verða lagt til grundvallar en aðkoma ákærðu hafi afmarkast af flutningi efnanna hingað til lands.

Að gættu magni og styrk þeirra fíkniefna sem ákærða flutti til landsins og að atvikum máls að öðru leyti virtum þykir refsing ákærðu réttilega ákveðin sex mánaða fangelsi. Til frádráttar refsingu ákærðu kemur gæsluvarðhald sem hún hefur sætt, sbr. 76. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, frá mánudeginum 8. maí sl. að fullri dagatölu.

VI

Með vísan til kröfugerðar ákæruvalds, gagna málsins og tilgreindra lagaákvæða í ákæru verða gerð upptæk þau 296,94 grömm af kókaíni sem ákærða var með í farangri sínum við komuna til landsins 8. maí sl.

Samkvæmt framansögðu er ákærða sakfelld fyrir það brot sem henni er gefið að sök í ákæru. Henni verður því gert að greiða allan sakarkostnað málsins, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákærða dæmist því til að greiða sakarkostnað samkvæmt framlögðu sakarkostnaðaryfirliti lögreglustjóra, samtals 165.098 krónur. Ákærða greiði einnig þóknun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hrl., sem hæfilega þykir ákveðin með þeim hætti sem í dómsorði greinir. Ákærði greiði enn fremur útlagðan ferðakostnað lögmannsins, 13.640 krónur.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, C-x-x K-x-x, sæti fangelsi í sex mánuði. Til frádráttar refsingunni kemur gæsluvarðhald sem ákærða hefur sætt frá 8. maí 2017 að fullri dagatölu.

Ákærða greiði samtals 1.232.738 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. þóknun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hrl., 1.054.000 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, og útlagðan ferðakostnað lögmannsins, 13.640 krónur.

Ákærða sæti upptöku á 296,94 grömmum af kókaíni.

K-kk-nf H-kk-nf