E-1284/2006

Mál þetta var dómtekið 17. janúar s.l. að loknum munnlegum málflutningi en það var endurupptekið 17. apríl s.l. og dómtekið þá að nýju að loknum endurflutningi.

Stefnandi og gagnstefndi er Silfursteinn ehf., kt. 000000-0000, Huldubraut 30, Kópavogi en aðalstefndi og gagnstefnandi er Fjarðarvirki ehf., 000000-0000, Lóuási 6, Hafnarfirði.

Lögmaður aðalstefnanda og gagnstefnda er M-kk-nf M-kk-nf hrl. en lögmaður aðalstefnda og gagnstefnanda er S-kk-nf P-kk-nf hdl.

I. Dómkröfur.

A. Aðalsök.

1. Endanlega gerir stefnandi þær kröfur aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 4.111.710. krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 af kr. 295.743 krónum frá 24. febrúar 2006 til 12. mars s.á., af 1.056.507 krónum frá þeim degi til 24. júní s.á. en af endanlegu kröfunni frá þeim degi til greiðsludags, en til vara er krafist viðurkenningar á réttmæti krafna stefnanda.

Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

2. Stefndi krefst aðallega sýknu á kröfum stefnanda, en til vara er krafist lækkunar á kröfum stefnanda og að dráttarvextir verði ekki dæmdir fyrr en eftir dómsuppsögu, ef fallist verði á kröfugerð stefnanda.

Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

B. Gagnsök.

1. Stefnandi í gagnsök gerir aðallega þessar kröfur.

a. Að gagnstefndi greiði honum 5.261.676 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 6.5.2006 til greiðsludags.

b. Að vextir og dráttarvextir leggist við höfuðstól kröfunnar á 12 mánaða fresti samkvæmt 12. gr. nefndra laga í fyrsta sinn 6.5.2007.

c. Að gagnstefndi verði dæmdur til að greiða gagnstefnanda málskostnað að mati dómsins.

d. Til vara krefst gagnstefnandi þess, að viðurkenndur verði réttur hans til tafabóta úr hendi gagnstefnda og greiðslu fyrir vinnu í þágu gagnstefnda, en sem gagnstefndi hafi tekið að sér samkvæmt verksamningi um Drekavelli 6, Hafnarfirði, dags. 11. nóvember 2006.

2. Gagnstefndi krefst aðallega sýknu af kröfu gagnstefnanda, en til vara að kröfur gagnstefnanda verði lækkaðar verulega.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

II. Málavextir.

Þann 11. nóvember 2005 undirrituðu málsaðilar verksamning, en samkvæmt honum tók stefnandi að sér sem verktaki að annast uppsteypu (mótavinnu, uppslátt og rif) og vinnu við þak og þakfrágang í tveggja hæða fjöleignarhúsi með fjórum íbúðum, sem verkkaupi, stefndi, hugðist reisa að Drekavöllum 6 í Hafnarfirði. Járnabinding skyldi þó unnin af stefnda eða mönnum er hann réði til þess verkþáttar. Að auki skyldi stefndi leggja til allt efni og reisa vinnupalla.

Byggt skyldi ofan á sökkla og botnplötu, sem búið var að steypa. Framkvæmdir skyldu hefjast þegar og þeim lokið eigi síðar en 4. mars 2006, að viðlögðum dagsektum samkvæmt útboðslýsingu.

Samningsfjárhæðin nam 11.211.910 krónum, að meðtöldum virðisaukaskatti. Ef breytingar yrðu á byggingarmagni samkvæmt magnskrá skyldi leiðrétta samningsfjárhæðina til hækkunar eða lækkunar, en einingaverð skyldi vera óbreytt.

Samningsgögn voru verksamningurinn sjálfur, útboðsgögn (útboðslýsing, magnskrá og teikningar), tilboðsskrá stefnanda og verkáætlun.

Stefnandi hóf framkvæmdir í nóvember 2005 og var búið að steypa veggi fyrstu hæðar í desember. Loftaplata milli fyrstu og annarrar hæðar var tilbúin fyrir járnabindingu þann 21. desember. Um svipað leyti kvað stefnandi járnabindingarmenn stefnda hafa stokkið frá verkinu og átti hann í erfiðleikum með að fá nýja menn til verksins.

Stefndi hafnar því sem röngu að járnabindingar hafi valdið töfum á verkinu. Þó vísar stefndi til þess að um áramótin 2005-2006, hafi stefnandi haft fullt tilefni til þess að halda áfram vinnu sinni við fyrstu hæð hússins, teldi hann sig verða fyrir töfum á annarri hæð vegna járnabindingar, t.d. við útitröppur sem ekki hafi verið hafið. Stefndi kvað sannleik málsins vera þann að af ástæðum sem stefnda væru ekki kunnar, kvað stefnandi það koma sér vel að nýta vinnuhóp sinn við annað verk í byrjun janúar 2006. Stefndi bendir einnig á að nokkur töf hafi orðið á járnabindingum vegna frágangs stefnanda sjálfs. Þannig hafi veggir fyrstu hæðar verið of háir, þannig að brjóta þurfti ofan af þeim og eins voru dokar og mót óhreinsuð og því ekki tilbúin undir járnabindingu þegar til átti að taka. Stefnandi sjálfur hafi því átt sök á töfum við járnabindingu, en eins og áður hafi verið rakið var nóg af verkum að vinna fyrir stefnanda um þessi áramót óháð járnabindingu.

Þá átti stefndi að setja upp verkpalla fyrir stefnanda, svo hægt yrði að byrja á 2. hæð hússins. Stefndi sinnti ekki því verki og varð stefnandi að lokum að reisa verkpallana. Miklar tafir hlutust af þessu hvoru tveggja. Í stað þess að hefja mótasmíði á 2. hæðinni 2. eða 3. janúar 2006 gat stefnandi fyrst hafist handa 23. janúar. Þegar ljóst varð að tafir yrðu á verkinu af þessum sökum krafðist stefnandi framlengingar á skilafresti enda var upphaflegur verktími knappur. Stefndi leggur hins vegar á það áherslu að samkomulag hafi orðið um, að stefnandi tæki að sér að reisa vinnupalla og hafi það samkomulag ekki orðið vegna vanefnda stefnanda.

Í febrúar kom í ljós að tölur í magnskrá í útboðsgögnum höfðu í nokkrum tilvikum verið verulega vanreiknaðar. Þannig hafði t.d. mótasmíði innveggja verið áætluð 79 fermetrar en við leiðréttingu af hálfu hönnuðar í febrúar reyndist rauntalan 524,09 fermetrar. Heildarmagnaukning í verkinu nam 29,5% samkvæmt útreikningum S-kk-ef J-kk-ef, verkfræðings, og hefur þeim útreikningi ekki verið mótmælt af hálfu stefnda.

Stefndi kvað það rétt hjá stefnanda að nokkur aukning hafi orðið á verkinu miðað við upphafleg útboðsgögn. Hins vegar var aukningin að mestu tilkomin vegna augljósra talnavillna sem engum gat dulist við skoðun á teikningum og umfangi verksins. Var þannig bæði einfalt og skýrt að átta sig á þeim breytingum sem yrði að gera. Hafnar stefndi því algerlega sem ósönnuðu og röngu að umrædd magnaukning leiddi til tafa eða breytt eðli verksins á þann veg að 5-6 vikur þyrfti að leggjast við verktímann eins og stefnandi heldur fram, en stefnandi taldi að þegar hefði verið tekið tillit til tafa vegna járnabindinga og hitalagna í stiga upp á 2. hæð hússins, sem stefndu áttu að sjá um að reisa efsta verkpall. Efsta platan vart steypt 24. febrúar 2006 og voru verkpallarnir ekki komnir upp þá, en stefnandi hafði tekið að sér að reisa þá. Gaflar hússins höfðu verið steyptir 9. mars 2006 og var unnið að ýmsum frágangsatriðum út mars og sótt hafi verið um fokheldisúttekt um mánaðarmótin mars/apríl 2006 og taldi stefnandi sig eiga rétt á minnst 5-6 vikna framlengingu skilafrests.

Stefndi hafði greitt þá reikninga sem stefnandi hafði gefið út m/v framgang verksins á tímabilinu frá 1. desember 2005 til 7. mars 2006, en þá var greiddur síðasti reikningurinn að fjárhæð 760.764 krónur, dags. 7. mars 2006 og reikningur útgefinn 3. febrúar 2006 að fjárhæð 277.752 krónur en samkvæmt útboðslýsingu skyldu gjalddagar reikninga vera 5 dögum eftir að samþykktir reikningar höfðu verið lagðir fram.

Nánar lýsir stefnandi dómkröfum sínum svo:

a) Verklaun skv. magnúttekt kr. 14.519.122

b) Aukaverk skv. reikn. dags. 3.2.2006 kr. 277.752

c) Aukaverk skv. yfirliti kr. 465.960

d) Skillistar á sökkli kr. 39.840

e) Greiddir reikningar (kr. 10.527.937)

_______________

Ógreidd verklaun alls (stefnukrafa) kr. 4.774.737

Kröfuliður a) er samkvæmt fyrirliggjandi magnútreikningi S-kk-ef J-kk-ef, verkfræðings.

Kröfuliður b) er samkvæmt reikningi, útgefnum 3. febrúar 2006, vegna aukaverka.

Kröfuliður c) er samkvæmt yfirliti sem sent var stefnda í maí 2006. Um er að ræða kröfu vegna notkunar stefnda á krana stefnanda til að hífa efni, sem var verki stefnanda óviðkomandi. Stefndi leitaði ekki eftir samþykki stefnanda til að nota kranann og gerir stefnandi kröfu um greiðslu fyrir notin. Þá krefst stefnandi greiðslu fyrir að reisa efstu verkpalla sem stefndi átti að leggja til en gerði ekki. Framangreindar kröfur byggjast á tímafjölda, algengu leigugjaldi fyrir krana og útseldum tíma smiða. Loks krefst stefnandi greiðslu vegna magnaukningar á sperrum, sem ekki er innifalin í magnútreikningi S-kk-ef J-kk-ef. Fallið er frá kröfu í yfirlitinu um greiðslu fyrir gerð skyggnis yfir inngang 2. hæðar og lækkar heildarfjárhæðin niður í 465.960 krónur.

Kröfuliður d) er vegna skillista í sökkli, sem stefndi óskaði sérstaklega eftir að yrðu settir. Listarnir voru skrúfaðir með rekskrúfum í sökkulinn. Í verkið fóru 10 tímar og tímagjald smiða var 3.200 krónur auk virðisaukaskatts, alls 39.840 krónur.

Stefndi hefur greitt samtals 10.527.937 krónur vegna útgefinna reikninga.

Dráttarvaxtakrafa stefnanda skýrist þannig að með innborgunum 10. og 24. febrúar 2006 námu eftirstöðvar tveggja reikninga, dags. 16. febrúar, alls 17.991 krónu. Þá var einnig ógreiddur reikningur vegna aukaverka, sem gefinn hafði verið út 3. febrúar. Þann 24. febrúar voru því í vanskilum 295.743 krónur (17.991+277.752) og er krafist dráttarvaxta af þeirri fjárhæð frá þeim degi til 12. mars. Þann dag gjaldféll reikningur að fjárhæð 760.764 krónur, útgefinn 7. mars, og er því krafist dráttarvaxta af 1.056.507 krónum (295.743+760.764) frá þeim degi til 24. júní. Í símbréfi lögmanns stefnanda til lögmanns stefnda, dags. 24. maí 2006, voru kynntar kröfur stefnanda um verklaun samkvæmt magnútreikningi ásamt kröfum vegna aukaverka o.fl., en kröfur þessar höfðu þó verið fyrr kynntar stefnda. Krafist er dráttarvaxta af heildarstefnufjárhæðinni að liðnum mánuði frá því kröfurnar voru þannig kynntar, eða frá 24. júní 2006.

Vegna magnúttektarinnar var magnskráin í tilboðinu leiðrétt og hafði stefndi fengið til þess S-kk-þf K-kk-þf, byggingartæknifræðing og var niðurstaða hans að heildartilboðsfjárhæðin eftir leiðréttingu ætti að vera 14.080.425 krónur og vísaði í dómskj. nr. 26 og taldi stefndi að stefnandi hafi fallist á þessa niðurstöðu og hann hafi ekki haft mótmæli vegna hennar fyrr en löngu eftir leiðréttinguna. Stefnandi hafði fengið S-kk-þf J-kk-þf, verkfræðing til að reikna út niðurstöðu tilboðskrárinnar eftir magnaukninguna og taldi hann heildarniðurstöðuna eiga að vera 14.519.122 krónur og hafði hann miðað við leiðbeiningarrit Rannsóknarstofnunar byggingariðnaðarins um frádrátt þar um. Stefndi vísaði til samkomulags milli aðila um að op stærri en 3 fermetrar skyldu dragast frá, en ekki bæri að miða við 4 fermetra.

Stefndi mótmælir c-lið í kröfugerð stefnanda að fjárhæð 465.960 krónum. Hann kvað stefnda hafa fengið afnot kranans með samþykki stefnanda og starfsmenn stefnda nýtt hann í nokkur skipti og hafi aldrei verið minnst á gjaldtöku vegna þess. Stefndi mótmælti og d-lið í kröfugerð stefnanda, en þargreint verk, vinna við skillista sé innifalið í tilboði stefnanda. Reikningur að fjárhæð 277.752 krónur vegna aukaverka er samþykktur af hálfu stefnda.

III. Málsástæður og lagarök.

A. Aðalsök.

1. Stefnandi byggir á því að stefndi hafi skuldbundið sig til þess að greiða sér umsamin verklaun á umsömdum gjalddögum, en vanefnt þá samningsskyldu að hluta til. Útgefnir en ógreiddir reikningar séu í sjálfu sér óumdeildir. Þá sé tekið fram í verksamningi aðila að heildarverklaun taki breytingum vegna leiðréttingar á magnskrá. Engar athugasemdir hafi verið gerðar um fyrirliggjandi magnútreikninga S-kk-ef J-kk-ef, verkfræðings. Þá hafi ekki komið fram nein rökstudd andmæli gegn kröfum stefnanda samkvæmt yfirliti um aukaverk o.fl.

Af þessu megi leiða að greiðsluskylda stefnda sé ótvíræð, enda styðjist hún við verksamning aðila og önnur samningsgögn.

Töluvert löngu eftir að vanefndir stefnda á greiðslu útgefinna reikninga hófust, og raunar ekki fyrr en í verklok, krafði hann stefnanda um dagsektir vegna meintra tafa á afhendingu verksins. Stefnandi mótmælti þeirri kröfu með rökstuðningi, enda yrði dagsektarkröfu ekki beitt þar sem stefnandi krafðist og átti rétt á framlengingu skilafrests vegna tafa sem stefndi sjálfur hafi borið ábyrgð á. Að auki ætti dagsektarákvæðið ekki við um samning aðila þar sem ekki væri um áfangaskil að ræða í verkinu.

Varakrafan sé höfð uppi ef litið yrði svo á að gjalddagi hinna umdeildu krafna væri ekki kominn. Stefnanda sé þá nauðsyn á að fá staðfestingu fyrir dómi á réttmæti þeirra.

Stefnandi styður dómkröfur sínar m.a. við almennar reglur íslensks samningaréttar um stofnun og skuldbindingargildi samninga og reglur verksamningaréttar um rétt verktaka til framlengingar skilafrests vegna tafa á framkvæmdum, rétt verktaka til greiðslu óumdeildra reikninga, rétt verktaka til greiðslu vegna magnaukningar og rétt verktaka til greiðslu vegna aukaverka.

Krafa stefnanda um dráttarvexti styðst við ákvæði III. kafla laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001.

Krafa stefnanda um málskostnað úr hendi stefnda styðst við ákvæði 21. kafla laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, sérstaklega 129. og 130. gr. laganna.

2. Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að miðað við verkstöðu á verkum stefnanda í þágu stefnda samkvæmt verksamningum, innborganir stefnda, gagnkröfur stefnda og kröfu stefnda um tafabætur, komi í ljós að stefndi hafi greitt stefnanda umfram það sem honum bar.

Í fyrsta lagi byggir stefndi gagnkröfur sínar á því að stefnandi hafi gróflega farið fram úr umsömdum verktíma og verklok því dregist til tjóns fyrir stefnda. Stefndi eigi því rétt á umsömdum tafabótum. Stefndi leggur áherslu á að tafabætur og dagsektir séu samningsbundið vanefndaúrræði og því þurfi stefndi ekki að sanna eða uppreikna tjón sitt. Er þessi skilningur stefnda m.a. staðfestur í gr. 24.5.1 ÍST-30. Slíkt ákvæði sé eðlilegt, enda augljóst að töf á skilum eins verkþáttar, eins og í þessu máli, sé beint tjón fyrir stefnda þar sem af því leiði töf eða aukakostnaður við að hraða öðrum verkþáttum. Verkið sem um sé rætt, Drekavellir 6, Hafnarfirði, hafi verið bygging íbúðarhúsnæðis. Augljóst sé að stefndi sjálfur hafi verið bundinn af afhendingardögum og miklu varði ávallt að koma fasteignum í sölumeðferð og sölu sem fyrst m.a. vegna fjármögnunarkostnaðar verksins.

Óumdeilt sé að umsamin verklok hafi verið skv. verksamningi þann 4. mars 2006. Af tillitssemi við stefnanda samdist aðilum svo um að stefnandi ætti rétt á frestun skila í tvær vikur eða til 18. mars 2006, enda ljóst að stefnandi hefði verið langt á eftir áætlun. Stefnandi hafði hins vegar aldrei sent nokkrar tilkynningar til eða greint stefnda munnlega frá því á rökstuddan hátt meðan á verkinu stóð að stefnandi teldi sig eiga kröfu til þess að skilafrestur framlengdist, sbr. ákvæði verksamnings um tafabætur og ÍST-30 gr. 24.3. Það sé ekki undarlegt að mati stefnda sem telji vinnutilhögun og vinnubrögð stefnanda alltaf hafa borið þess merki að ekki væri almennilega unnið skv. áætlun um verkskil. Ein besta sönnun þess sé yfirlit sem stefnandi lagði fram sjálfur sem fylgiskjal við bréf dags. 19. maí sl. Ef fylgiskjalið sé skoðað sjáist að stefnandi láti oft daga og stundum vikur líða milli þess sem haldið hafi verið áfram með verkið, og komi þessar tafir í engu saman við ásakanir stefnanda á hendur stefnda.

Vísar stefndi einnig til raka og sjónarmiða sem fram komi í dskj. 18, bréfi til lögmanns stefnanda dags. 2. maí sl. í þessu sambandi.

Í byrjun mars 2006, hafi stefnandi lokið all nokkru af verkinu en þó hafi töluvert staðið eftir. Stefnandi hafi unnið stopult að verkinu næstu vikur, en um og eftir mánaðamótin mars-apríl hafi stefndi ekki getað lengur við unað hversu gróflega stefnandi vanefndi skuldbindingar sínar þrátt fyrir að stefndi hefði áminnt stefnanda um dagsektir. Var stefnanda gerð grein fyrir kröfu stefnda með bréfi, dags. 6. apríl 2006 (dskj. 14). Sættir hafi verið reyndar þá þegar en stefnandi gengið um leið frá verkinu og tilkynnti að málið færi fyrir dómstóla. Stefnda hafi borist innheimtubréf lögmanns stefnanda dags. 11. apríl sl. (dskj. 15).

Með bréfi lögmanns stefnda, dags. 2. maí 2006 (dskj. 16) hafi verið enn skorað á stefnanda að ljúka verkinu og sú krafa verið ítrekuð með bréfi dags. 18. maí sl. Því bréfi hafi verið svarað þann 19. maí 2006 og um leið verið ljóst að stefnandi ætlaði ekki að klára umsamið verk. Til þess að takmarka tjón beggja aðila hafi stefndi því lokið verkinu f.h. stefnanda skömmu seinna eða í lok maí sl. Stefndi telji eðlilegt að miða við 1. júní sem lokadag verksins.

Tímabilið frá 18. mars til 1. júní 2006, sé því sá dráttur á verkskilum sem dagsektir leggjast á í samræmi við verksamning milli aðila. Samkvæmt skýru ákvæði samningsins skuli verktaki greiða að lágmarki 0,4% af samningsfjárhæð fyrir hvern almanaksdag í dagsektir við skiladrátt. Samningsfjárhæð milli aðila hafi endanlega tekið mið af magntöku og verið umsamin, kr. 14.080.425. Dagsektarfjárhæðin sé því að lágmarki, kr. 56.322 á dag. Vanefnda tímabilið hafi staðið í 74 daga og sé dagsektarkrafa stefnda því alls (74 * 56.322) kr. 4.167.828. Eins og áður sé rakið telji stefndi að stefnandi geti ekki átt hærri kröfur en kr. 3.830.240 og því sé ljóst að stefndi hafi þegar greitt stefnanda umfram það sem honum bar, enda sé stefnda heimilt skv. gr. 24.5.4 ÍST-30 að draga tafabætur frá greiðslum til verktaka.

Stefndi hafi auk þess á samningstíma þurft ítrekað að ganga í verk fyrir stefnanda sem innifalið hafi verið í tilboði hans. Stefndi hafi m.a. þurft að laga, breyta og rífa niður uppslátt, ljúka frágangi og þakkanti o.s.frv. samanber yfirlit stefnda vegna þessarar vinnu á dskj. 24. Reikningsfærð vinna stefnda vegna þessa nemi kr. 1.093.848.

Heildar gagnkröfur stefnda á hendur stefnanda séu því (4.167.828+1.093.848) kr. 5.261.676. Áskilji stefndi sér rétt til þess að hafa uppi þessar gagnkröfur með gagnstefnu.

Stefndi telji augljóst að stefnandi eigi því enga kröfu á stefnda og því beri að sýkna stefnda af aðal- og varakröfu stefnanda.

Verði stefndi ekki sýknaður af kröfum stefnanda hafi hann uppi gagnkröfu til skuldajöfnunar. Vísar stefndi í því sambandi til sömu málsástæðna og liggja til grundvallar sýknu, en varakrafa stefnda miðist einungis við þá niðurstöðu, að svo ólíklega vildi til að ekki yrði fallist á kröfur stefnda nema að hluta.

Stefndi vísi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga sem og annarra reglna samningaréttar og kröfuréttar, þar á meðal laga nr. 39/1922, og sérstakra reglna verktakaréttar svo sem ÍST- 30, sem sé hluti verksamningsins með vísan til 3. gr. verksamningsins (dskj. 3), sbr. 8 tl. kafla um “Verkáætlunar-verksamningur” í útboðslýsingu, bls. 2.

Um heimild til skuldajafnaðar án gagnstefnu vísist til 1. mgr. 28. gr. en með gagnstefnu vísast til 2. mgr. 28. gr. l. nr. 91/1991.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda sé mótmælt sem svo óvissri og umdeildri, að dráttarvextir geti ekki verið lagðir á fyrr en frá uppsögudegi endanlegs dóms í málinu og vísist um það til 7. gr. laga nr. 38/2001.

Krafa stefnda um málskostnað sé reist á 1. og 3. mgr. 129. gr. og 1. mgr. 130. gr., báðar greinar í l. 91/1991. Um virðisaukaskatt á málskostnað sé vísað til laga nr. 50/1988.

B. Gagnsök.

1. Gagnstefnandi byggir á því að gagnstefndi hafi með athöfnum sínum og athafnaleysi valdið félaginu fjártjóni. Gagnstefndi hafi hvorutveggja brotið verksamning aðila sem og ÍST-30, eins og nánar sé lýst í grg. í aðalsök.

Óumdeilt sé að umsamin verklok hafi verið skv. verksamningi þann 4. mars 2006. Þá sé einnig óumdeilt að aðilum hafi samist svo um að gagnstefndi ætti rétt á frestun skila í tvær vikur eða til 18. mars 2006. Gagnstefndi hefði hins vegar aldrei sent til eða greint gagnstefnanda frá því á rökstuddan hátt meðan á verkinu stóð að gagnstefndi teldi sig eiga kröfu til þess að skilafrestur framlengdist, sbr. ákvæði verksamnings um tafabætur og ÍST-30 gr. 24.3. Það sé ekki undarlegt að mati gagnstefnanda sem telji vinnutilhögun og vinnubrögð gagnstefnda alltaf hafa borið þess merki að ekki væri almennilega unnið skv. áætlun um verkskil, eins og nánar sé lýst í grg. í aðalsök. Vísi stefndi einnig til raka og sjónarmiða sem fram komi í dskj. 18, bréfi til lögmanns gagnstefnda dags. 2. maí sl. í þessu sambandi.

Gagnstefnda hafi verið gerð grein fyrir kröfu gagnstefnanda með bréfi, dags. 6. apríl 2006 (dskj. 14). Í því bréfi komi fram eins og áður hafði verið tilkynnt gagnstefnda munnlega að krafist yrði tafabóta og dagsekta. Sættir hafi verið reyndar þá þegar en gagnstefndi hafi gengið frá verkinu og tilkynnt að málið færi fyrir dómstóla.

Með bréfi lögmanns gagnstefnanda, dags. 2. maí 2006 (dskj. 16) hafi enn verið skorað á gagnstefnda að ljúka verkinu og sú krafa verið ítrekuð með bréfi dags. 18. maí sl. Því bréfi hafi verið svarað þann 19. maí 2006 og um leið verið ljóst að gagnstefndi ætlaði ekki að klára umsamið verk. Til þess að takmarka tjón beggja aðila hafi gagnstefnandi því lokið verkinu skömmu seinna eða í lok maí sl. Telji gagnstefnandi eðlilegt að miða við 1. júní sem lokadag verksins.

Tímabilið frá 18. mars til 1. júní 2006, sé því sá dráttur á verkskilum sem dagsektir leggjast á í samræmi við verksamning milli aðila. Samkvæmt skýru ákvæði samningsins skuli gagnstefndi greiða að lágmarki 0,4% af samningsfjárhæð fyrir hvern almanaksdag í dagsektir við skiladrátt.

Samningsfjárhæð milli aðila hafi endanlega tekið mið af magntöku og var umsamin, kr. 14.080.425, sbr. dskj. 26. Dagsektarfjárhæðin sé því að lágmarki, kr. 56.322 á dag. Vanefnda tímabilið hafi staðið í 74 daga og sé dagsektarkrafa stefnda því alls (74 * 56.322) kr. 4.167.828.

Gagnstefnandi hafi auk þess á samningstíma þurft ítrekað að ganga í verk fyrir gagnstefnda sem innifalið hafi verið í tilboði hans. Þurfti gagnstefnandi m.a. að laga, breyta og rífa niður uppslátt, ljúka frágangi og þakkanti o.s.frv. samanber yfirlit stefnda vegna þessarar vinnu á dskj. 24. Reikningsfærð vinna stefnda vegna þessa nemur kr. 1.093.848. Ítarlegra verði farið í þetta yfirlit við aðalmeðferð.

Heildar gagnkröfur stefnda á hendur stefnanda séu því (4.167.828+1.093.848) kr. 5.261.676, allt sbr. nánari kröfugerð og málsástæður í greinargerð í aðalsök, dskj. 23.

Verði ekki fallist á aðalkröfu gagnstefnanda krefst hann þess að viðurkennt verði með dómi að hann eigi rétt til tafabóta og dagsekta, auk greiðslu fyrir verk unnin fyrir gagnstefnda, en um ágreining fjárhæða verði síðar höfðað sérstakt mál. Málsástæður séu þær sömu og í aðalkröfu, nema að því er varðar tölulegar bætur.

Um efndaskyldu aðalstefnanda vísast til almennra meginreglna samninga- og kröfuréttar, þar á meðal ólögfestar reglur um skuldbindingargildi samninga.

Um heimild til höfðun gagnsakar undir þessum kringumstæðum er vísað til 2. mgr. 28. gr. sömu laga.

Málskostnaðarkrafa styðjist við 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Dráttarvaxtakrafan er miðuð við 1 mánuð frá dagsetningu bréfs gagnstefnanda til gagnstefnda dags. 6. apríl 2006 og vísað í III. kafla laga nr. 38/2001.

2. Gagnstefndi styður kröfur sínar m.a. við eftirgreindar málsástæður.

Dómkrafa gagnstefnanda byggist á tvennu: annars vegar kröfu um dagsektir að fjárhæð 4.167.828 krónur en hins vegar á kröfu um aukaverk og efniskostnað, samtals að fjárhæð 1.093.848 krónur, eða alls 5.261.676 krónur.

Sýknukröfu sína styður gagnstefndi þeim rökum að gagnstefnandi eigi engar þær kröfur á hendur sér, sem á sé byggt í gagnstefnunni

A. Dagsektarkrafa.

Rökstuðning fyrir dagsektarkröfu gagnstefnanda sé að finna í gagnstefnu hans, sem og greinargerð hans í aðalsök, sem hann vísi til í gagnstefnunni. Sýknukrafa gagnstefnda af dagsektarkröfunni byggist á eftirfarandi röksemdum:

1. Verksamningur aðila (dskj. 3) hafi verið undirritaður 11. nóvember 2005. Fyrri hluti útveggja, fyrir steypu, hafi verð tekinn út 30. nóvember, eins og fram komi í byggingarsögu hússins (dskj. 29, bls. 2). Að teknu tilliti til eðlilegs tíma er farið hafi í aðstöðusköpun og umfangs verksins megi ljóst vera að engar tafir hafi orðið í upphafi verks, eins og haldið sé fram á bls. 2 í greinargerð gagnstefnanda (dskj. 23). Seinni hluti útveggja hafi verið tekinn út viku síðar, eða 6. desember.

2. Óumdeilt sé að járnabindingarmenn gagnstefnanda hafi stokkið frá verki sínu í desember, um það leyti þegar járnabinda þurfti plötu yfir fyrstu hæð hússins. Vegna þess tíma, er þá fór í hönd, þ.e. stórhátíða og á köflum afleits tíðarfars, hafi töluverðar tafir orðið á verkinu, sem voru alfarið á ábyrgð gagnstefnanda. Gagnstefndi krafðist við það tækifæri að skilafrestur yrði framlengdur. Úttekt fyrir steypu á plötu hafi farið fyrst fram 9. janúar 2006.

3. Rangt sé hjá gagnstefnanda (dskj. 23, bls. 1) að gagnstefndi hafi ætlað sér að nota vinnuhóp sinn í annað verk. Einnig sé rangt að frágangur gagnstefnda hafi valdið töfum á járnabindingu. Vegna vankunnáttu járnamanna eða forsvarsmanns gagnstefnanda, K-kk-ef F. J-kk-ef, sem var byggingarstjóri og húsasmíðameistari að framkvæmdinni, hafi þeir ekki beygt tengijárn í rétta hæð og legu á réttum tíma eftir steypu. Allur kostnaður og tafir sem af þessu hlutust hafi verið á ábyrgð og kostnað gagnstefnanda.

4. Ekki sé rétt sem fram komi í greinargerð gagnstefnanda (dskj. 23, bls. 1) að gagnstefndi hefði getað byrjað á stiga upp á 2. hæðina á þeim tíma þegar járnabindingarmennirnir hafi stokkið frá verki sínu, í desember 2005. Stigateikningar hafi fyrst verið samþykktar 28. janúar 2005 (dskj. 29, bls. 3 og dskj. 33) og teikningar fyrir snjóbræðslulagnir hafi ekki verið samþykktar fyrr en 14. mars 2006 (dskj. 29, bls. 3). Að auki hafi ekki verið hægt, eða a.m.k. til muna óhentugra, að slá upp fyrir stiganum meðan ytri veggmótin voru þar fyrir. Loks hafi ekki verið til staðar járnabindingarmenn í desember, en járnabinda þurfi steypta stiga.

5. Gagnstefndi taldi sig mega treysta magnskrá í útboðsgögnum, eins og hann eigi að venjast. Umsaminn verktími, 16 vikur, hafi m.a tekið mið af uppgefnu magni þar. Vanáætlun hönnuðar gagnstefnanda vegna mótauppsláttar hafi breytt stöðunni verulega að því er verktímann varðaði. Magnaukning í mótauppslætti hafi numið 531,6 m². Farið úr 1.598,8 m² í 2.130,4 m² (dskj. 26, bls. 1). Gagnstefndi hafi gert gagnstefnanda viðvart um skekkju hönnuðarins og hafi krafist framlengingar skilafrests af þessum sökum. Gagnstefndi taldi verktímann lengjast um 2-3 vikur af þessum sökum.

Gagnstefndi telji gagnstefnanda hafa verið skylt að gera við sig skriflegan samning vegna magnaukningarinnar, eins og kveðið sé á um í ÍST-30, grein 14.4.1., sbr. einnig ákvæði 16. kafla staðalsins, einkum grein 16,5. Gagnstefnandi, en forsvarsmaður hans hafi verið byggingarstjóri og húsasmíðameistari hússins, beri hallann af því að slíkur samningur hafi ekki gerður skriflega, þar sem tekið hefði verið á kröfum hans um framlengingu skilafrests.

6. Vanræksla gagnstefnanda á að reisa vinnupalla, eins og honum hafi verið skylt að gera samkvæmt samningi aðila, hafi valdið töfum á verkinu um a.m.k. 7 daga.

7. Gagnstefndi telji þá staðhæfingu gagnstefnanda (dskj. 14) ótrúverðuga, þegar hann haldi því fram að þegar komið var að skiladegi, 4. mars 2006, hafi orðið ljóst að verkinu yrði ekki lokið á tilsettum tíma. Öllum hafi mátt vera það ljóst allnokkru fyrr, þ. á m. g-kk-þgf og forsvarsmanni hans (byggingarstjóranum og húsasmíðameistaranum að verkinu). Kröfur gagnstefnda um framlengingu skilafrestsins, hvort sem þær voru settar fram í desember, janúar eða febrúar, hafi gagnstefnandi gefið fulla vitneskju um stöðu framkvæmdanna og hafi verið settar fram innan hæfilegs frests. Ætla verði gagnstefnda nokkurt svigrúm í þessu sambandi til þess að meta stöðu sína og setja fram kröfur sínar um framlengingu frests.

8. Gagnstefndi kveður það vera rangt, sem haldið sé fram í gagnstefnu (dskj. 27, bls. 1) að samið hafi verið um frestun skila til 18. mars 2006. Rétt sé að fallist hafi verið á kröfu hans um framlengingu skilafrestsins en sú krafa hafi verið um töluvert lengri tíma eða 5-7 vikur. Gagnstefndi bendir í þessu sambandi á að hvort sem samið var um framlengingu skilafrestsins þann 2. mars 2006, eins og gagnstefnandi heldur fram (dskj. 18, bls. 2, neðst) eða einni eða tveimur vikum fyrr, þá hafi alveg verið ljóst á þeim tíma hvað stóð eftir af framkvæmdunum. Þannig hafi verið ljóst að eftir var að reisa efstu verkpallana, verk sem gagnstefnandi hafi átt að sjá um en hafi vanrækt. Það hafi einnig verið ljóst að eftir var að byggja gafla hússins, svokallaða spíssa, þ.e. slá upp mótum og steypa. Ljóst hafi verið að stigi yrði ekki steyptur, þar sem vantaði teikningar fyrir snjóbræðslulagnir, en þær hafi ekki verið samþykktar fyrr en 14. mars 2006. Þá fyrst hafi verið hægt að steypa stiga og slá upp fyrir og steypa hliðarveggi við innganga o.s.frv. Einnig hafi verið ljóst að allur frágangur þaks var eftir. Gagnstefndi vísar til dskj. nr. 20 (fylgiskjals) um nánari lýsingu þessara verkþátta.

Gagnstefndi telji staðhæfingu gagnstefnanda, um að samið hafi verið þann 2. mars 2006 um tveggja vikna viðbótarfrest til að ljúka verkinu, vægast sagt vera ótrúverðuga, í ljósi þessarar lýsingar á óloknum verkþáttum. Byggingarstjórinn og húsasmíðameistarinn að framkvæmdinni, K-kk-nf F. J-kk-nf, forsvarsmaður gagnstefnanda, hefði átt að vita hvaða tíma þyrfti til að ljúka því sem ólokið var. Forsvarsmanni gagnstefnanda hafi sérstaklega hlotið að vera ljóst að öll þau atriði, sem gagnstefnandi bar ábyrgð á, sem valdið hafi frekari töfum á verkinu eftir að samið hafði verið um framlengingu skilafrestsins, hlutu að réttlæta enn lengri skilafrest af hálfu gagnstefnda. Séu hér nefnd til sögu atriði eins og reising efstu verkpalla, verulegar tafir á smíði og frágangi stiga þar sem fullnægjandi hönnunargögn hafi ekki legið fyrir, skyggni við inngang efri hæðar (sem ekki hafi verið í magnskrá) o.fl.

9. Að því er varði ótvíræða viðurkenningu gagnstefnanda á því að samið hafi verið um framlengingu skilafrestsins bendir gagnstefndi á að samkvæmt grein 17.10 í ÍST-30 beri fulltrúa verkkaupa, gagnstefnanda í þessu tilviki, að rita fundargerð verkfundar. Gagnstefnandi eða fulltrúi hans hafi vanrækt þessa skyldu og hafi aldrei sent gagnstefnda afrit fundargerðar þess fundar, þegar samið hafi verið um framlengingu skilafrestsins. Gagnstefndi bendir á að raunar hafi gagnstefnandi aldrei ritað fundargerðir þegar þeir áttu með sér fundi vegna framkvæmdanna. Gagnstefndi telji að gagnstefnandi beri ótvírætt hallann af þessari vanrækslu, þ. á m. að því er varði kröfur hans um framlengingu skilafrestsins og um tímalengd hins umsamda viðbótarfrests.

10. Þrátt fyrir allar þær tafir sem orðið hafi á verkinu, hvort sem var fyrir lok febrúar eða í marsmánuði 2006 og sem gagnstefnandi hafi ótvírætt borið ábyrgð á, þá hafi gagnstefndi lokið verkinu þann 2. apríl 2006 eða jafnvel fyrr. Gagnstefnandi hafi sótt um fokheldisúttekt sem farið hafi fram 4. apríl 2006, athugasemdalaust. Af því megi ráða að þegar úttektin hafi farið fram hafi verið búið að fjarlægja undirslátt undir skyggni yfir aðaldyrum, allt mótaefni, alla lista og hreinsa til á byggingarsvæðinu. Öðru vísi hefði fokheldisúttekt ekki fengist.

11. Gagnstefnandi hafi lagt fram teikningu, sem samþykkt var af byggingaryfirvöldum þann 28. janúar 2006 (dskj. 33), er falið hafi í sér breytingu á frágangi þakkants á langhliðum hússins. Þá hafi hann farið fram á það við gagnstefnda að gerðar yrðu breytingar á þakkanti á göflum hússins, en engar teikningar hafi legið fyrir um þær breytingar eins og gagnstefnanda hafi þó verið skylt að gera samkvæmt grein 14.1.1 í ÍST-30. Samkvæmt grein 16.1. í ÍST-30 hafi gagnstefnanda borið að leggja fram skriflegar kröfur til gagnstefnda um þessar breytingar og borið hafi að semja um breytingarnar, sbr. grein 16.5. Hvorugt hafi verið gert. Af þessum sökum hafi enn verið fullkomin óvissa um frágang á þakkanti hússins þegar fokheldisúttektin hafi farið fram þann 4. apríl 2006. Gagnstefnandi hafi borið alla áhættu af þessari óvissu, bæði að því er varðaði kostnað við breytingarnar sem og hvenær og hvernig þær yrðu unnar. Það, að frágangi þakkants hafi verið ólokið við fokheldisúttektina, hafi þannig alfarið verið á ábyrgð gagnstefnanda og ber ekki að líta á það sem drátt á skilum verksins af hálfu gagnstefnda.

Til viðbótar haldi gagnstefndi því fram að vegna þess hvernig múrhúða átti útveggi hússins hefði ekki verið skynsamlegt að smíða þakkantinn fyrr en múrhúðun lyki og um það hafi verið rætt milli sín og gagnstefnanda.

Loks bendir gagnstefndi á að þann 12. mars 2006 voru gjaldfallnir tveir reikningar sem hann hafði gefið út, þ.e. annars vegar reikningur að fjárhæð 277.752 krónur, útgefinn 3. febrúar, með gjalddaga 8. febrúar, og hins vegar reikningur að fjárhæð 760.764 krónur, útgefinn 7. mars, með gjalddaga 12. mars. Alls hafi verið í vanskilum 1.038.516 krónur þann 13. mars 2006 og hafa þessir reikningar ekki fengist greiddir, þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir gagnstefnda til að innheimta þá. Gagnstefndi telji sér ekki hafa verið skylt að ljúka við smíði þakkantanna vegna vanefnda gagnstefnanda og þar sem hann taldi sig hafa rökstuddan grun um að gagnstefnandi væri ekki greiðslufær, auk þess sem ekki var búið að semja um verklaun fyrir hina breyttu framkvæmd. Telur gagnstefndi raunar fráleitt að hann sé krafinn um 56.322 króna dagsektir vegna verkliðar, sem samkvæmt tilboðsskrá átti að kosta 185.000 krónur, meðan gagnstefnandi skuldaði honum um alllangt skeið 1.038.516 krónur auk dráttarvaxta, svo og eftirstöðvar heildarverklauna upp á mun hærri fjárhæð.

12. Fokheldisúttekt hafi farið fram 4. apríl 2006, án athugasemda. Hvorki þá né fyrir þann tíma hafi gagnstefnandi gert nokkra grein fyrir því að hann hygðist krefja gagnstefnda um dagsektir. Það hafi ekki verið fyrr en í bréfi gagnstefnanda til gagnstefnda, dags. 6. apríl 2006 (dskj. 14), sem fyrst hafi komið fram krafa um dagsektir vegna meintrar seinkunar á skilum verksins. Gagnstefndi haldi því fram að krafa þessi sé of seint fram komin og því beri að hafna henni.

Með vísun til alls framangreinds telji gagnstefndi að gagnstefnandi eigi ekki lögvarða kröfu á hendur sér um greiðslu dagsekta og því beri að sýkna sig að öllu leyti af þeirri kröfu hans.

B. Aukaverk og efniskostnaður.

Kröfur gagnstefnanda samkvæmt dómskjali nr. 24 séu á allan eða flestan hátt vanreifaðar og telji gagnstefndi rétt að leggja það í mat héraðsdóms hvort vísa eigi einstaka kröfuliðum frá ex officio af þeim sökum. Að því marki sem gagnstefnda er unnt að tjá sig um kröfuliðina er afstaða hans og rökstuðningur fyrir sýknukröfu sinni eftirfarandi:

1. Gatagirði.

Á bls. 1 í útboðslýsingu (dskj. 3) kemur fram að gagnstefnandi skyldi útvega allt efni til framkvæmdanna. Þar undir falli gatagirði. Gagnstefndi óskaði aldrei eftir því að fá það efni niðurklippt. Hafi gagnstefnandi séð ástæðu til að klippa efnið niður og afhenda það þannig hafi hann gert það á eigin reikning og ábyrgð. Hann eigi enga kröfu á hendur gagnstefnda vegna þessa.

2. Klakahreinsun.

Þessi kröfuliður sé algjörlega vanreifaður. Á engan hátt verði séð hvort, hvernig eða hvenær gagnstefnandi varði heilli vinnuviku í klakahreinsun. Gagnstefndi hafni þessum kröfulið.

3. Laskar.

Á bls. 1 í útboðslýsingu (dskj. 3) kemur fram að gagnstefnandi skyldi útvega allt efni til framkvæmdanna. Þar undir falla laskar. Gagnstefndi hafi aldrei óskað eftir því að fá laskana niðursagaða. Hafi gagnstefnandi séð ástæðu til að afhenda sér laskana niðursagaða hafi hann gert það á eigin reikning og ábyrgð. Hann eigi enga kröfu á hendur gagnstefnda vegna þessa.

4. Mótaefni undir stigapalla.

Þessi kröfuliður sé vanreifaður. Helst virðist mega skilja hann svo að verið sé að krefja um greiðslu fyrir efni. Gagnstefndi mótmæli því. Hann átti sjálfur nóg dokaefni og þurfti því ekki á slíku að halda frá gagnstefnanda. Hafi gagnstefnandi komið með slíkt efni hafi það verið á eigin reikning og ábyrgð. Auk þess hafi gagnstefndi skilið eftir lítilsháttar af dokaefni en tekið annars allt mótaefnið sem notað hafði verið. Ekkert af því hafi verið í eigu gagnstefnanda.

5. Rif á áfellum.

Svo virðist sem í þessum kröfulið felist vinna við rif á áfellum. Virðist gagnstefnandi telja það einnar klukkustundar verk að rífa áfellur við hvern glugga og hverja hurð. Þessu hafni gagnstefndi. Hann telji að það taki meðalhraustan mann í mesta lagi 3-5 mínútur að rífa áfellur við hvert op. Gagnstefnandi hafi sjálfur óskað eftir því að rífa áfellurnar, svo hann gæti notað þær í aðrar byggingarframkvæmdir. Hann hafi gert þetta á eigin kostnað og ábyrgð. Að auki mótmæli gagnstefndi þessum kröfulið vegna vanreifunar, en á engan hátt sé útskýrt í gagnstefnu hvers vegna það taki 57 klukkustundir, töluvert meira en eina vinnuviku, að rífa áfellurnar.

6. Skrautlistar.

Einnig hér vísi gagnstefndi til þess að gagnstefnandi hafi átt að útvega allt efni til framkvæmdanna. Getur hann því ekki krafið um efniskostnað undir þessum lið.

7. Steypa til spillis.

Gagnstefndi mótmæli einingarverði samkvæmt þessum kröfulið. Almennt verð á steypu frá steypustöðvum sé 11.000-12.000 krónur á rúmmetrann. Engin gögn hafa verið lögð fram er sýnt fram á að gagnstefnandi njóti sérstaklega óhagstæðra viðskiptakjara við kaup á steypu. Sé krafan vanreifuð að þessu leyti, en gagnstefndi mótmælir henni jafnframt sem alltof hárri.

8. Steypt of hátt í veggi.

Gagnstefndi telji vankunnáttu járnamanna gagnstefnanda og/eða K-kk-ef F. J-kk-ef, forsvarsmanns gagnstefnanda, sem jafnframt var byggingarstjóri hússins og húsasmíðameistari, hafa valdið því að þeir beygðu ekki tengijárn daginn eftir steypu, eins og almennt sé gert meðan steypan sé enn mjúk. Það hafi valdið því að ekki hafi verið unnt að beygja járnin síðar í rétta hæð og legu nema með múrbroti. Gagnstefndi telji þessa vankunnáttu vera á ábyrgð gagnstefnanda og hann verði að bera þann aukakostnað, sem af henni kunni að hafa hlotist.

9. Táborð í tröppur.

Gagnstefndi haldi því fram að gagnstefnandi hafi verið með séróskir um notkun táborða, en með því hafi hann talið sig geta glattað láréttan flöt trappnanna og sloppið þar með við múrílögn. Það hafi verið gagnstefnanda sjálfs að útvega efnið til verksins, sem flokkist sem aukaverk. Að auki hafi það verið smiðir á vegum gagnstefnda sem styrktu táborðin. Gagnstefnandi hafi því hvorki kröfu á hendur gagnstefnda fyrir efni eða vinnu.

10. Uppsetning renna.

Gagnstefndi setti öll rennubönd á húsið en beið með uppsetningu renna þar til eftir að múrverki á útveggjum lyki. Gagnstefndi getur fallist á að til frádráttar kröfu sinni í aðalsök komi fjárhæð sem samsvarar þessum kröfulið gagnstefnanda, enda falli hann niður að sama skapi.

11. Þakkantar á göflum.

Gagnstefnandi vildi að gerðar yrðu breytingar á þakkanti á göflum hússins, þannig að þeir næðu lengra út fyrir útveggi þess. Fyrirliggjandi teikning, samþykkt þann 5. febrúar 2006 (dskj. 30), gerði ráð fyrir mjög einfaldri útfærslu þakkants á göflum. Ósk gagnstefnanda hafi falið í sér viðameiri og flóknari útfærslu, sem hann hefði þurft að greiða sérstaklega fyrir. Gagnstefndi hafi unnið verkið að hluta, en hætt því síðan þar sem gagnstefnandi hafi ekki komið með teikningar að breytingunum og gerði auk þess ekki skriflegan samning við gagnstefnda um þetta aukaverk. Gagnstefndi krefji gagnstefnanda um greiðslu fyrir vinnuna í aðalsök vegna magnaukningarinnar (dskj. 21, fylgiskjal) en efnið hafi gagnstefnandi átt sjálfur að útvega. Gagnstefndi telji af þeim sökum gagnstefnanda ekki eiga neina kröfu á hendur sér fyrir viðbótarvinnuna sem eftir var og því síður fyrir efniskaup. Að auki bendi gagnstefndi á að engin grein sé gerð fyrir hinu háa einingarverði og raunar ekki heldur nákvæmlega hvaða vinnu um sé að ræða. Sé krafa gagnstefnanda vanreifuð að þessu leyti.

12. Þakkantur við rennur.

Gagnstefndi hafi beðið með frágang þakkants þar til eftir að múrverki á útveggjum lyki, auk þess sem ekki hafi verið búið að semja við hann um breytingar á verkinu. Múrverkinu (stening: undirefni sprautað á veggi og síðan kvartsi) hafi lokið sumarið 2006. Gagnstefndi geti fallist á að til frádráttar kröfu sinni í aðalsök komi fjárhæð sem samsvarar þessum kröfulið gagnstefnanda, enda falli hann niður að sama skapi.

13. Þrif á plötum.

Gagnstefnda sé ekki ljóst hvað í þessum kröfulið felst. Hann átti og útvegaði sjálfur nær allt mótaefni og sá sjálfur um hreinsun þess. Af einhverjum ástæðum hafi gagnstefnandi látið sníða nokkur gömul, notuð dokaborð vegna uppsláttar undir stigum. Smiðir gagnstefnda hafi notað hluta efnisins en þurft að sníða það til að nýju vegna ónákvæmni gagnstefnanda. Hafi gagnstefnandi talið sig þurfa að hreinsa sín eigin dokaborð hafi það verið á hans eigin kostnað og ábyrgð.

Samkvæmt framangreindu hafni gagnstefndi með öllu kröfuliðum nr. 1-5, 6, 8-9, 11 og 13. Kröfulið 7 telji hann mjög ofreiknaðan og vanreifaðan að auki. Gagnstefndi fallist á að fjárhæð er samsvari samanlögðum kröfuliðum 10 og 12 komi til frádráttar kröfum hans í aðalsök. Öðrum gagnkröfum gagnstefnanda, sem kunni að felast í málatilbúnaði hans í aðal- og gagnsök, hafnar gagnstefndi sem ósönnuðum og/eða vanreifuðum.

Varakröfu sína, um verulega lækkun á kröfum gagnstefnanda, styðji gagnstefndi við málsástæður sínar í aðalsök, eftir því sem við á, en einnig við eftirgreindar málsástæður:

1. Gagnstefnandi hafi ekki orðið fyrir neinu tjóni vegna aðgerða eða aðgerðarleysis gagnstefnda. Áður sé lýst hvers vegna gagnstefndi telur sig hafa átt rétt til framlengingar skilafrests og um hversu langan tíma. Auk þess bendi gagnstefndi á að þegar eftir uppsteypu 1. hæðar og plötu þar yfir gat gagnstefnandi látið múrara fara að vinna við múrverk í íbúðunum á 1. hæðinni, enda var þá hægt að hita það rými upp. Að sama skapi hafi múrarar gagnstefnanda getað hafið múrverk á 2. hæðinni þegar búið var að steypa efri plötuna og slá undan mótum. Ef marka megi dagskýrslur þær, sem lagðar hafa verið fram af hálfu gagnstefnanda (dskj. 25), sé ljóst að hiti hafi verið kominn í húsið eigi síðar en 4. mars 2006. Samkvæmt sama dómskjali hafi gagnstefnandi verið að panta einangrunarplast fyrir múrarana 21. mars 2006. Samkvæmt dómskjali 18, neðarlega á bls. 2, hafi múrarar hins vegar ekki komið að verki fyrr en 27. mars 2006. Gagnstefndi telji augljóst af þessu að múrverki hefði því sem næst verið lokið við fokheldisúttektina 4. apríl 2006 hefði gagnstefnandi unnið markvisst og með framsýni að skipulagi þessa verkþáttar. Af þessu leiði að gagnstefnandi hafi ekki orðið fyrir neinu fjárhagslegu tjóni nema þá eingöngu vegna eigin aðgerða eða aðgerðarleysis.

Gagnstefndi heldur því fram að það, að gagnstefnandi tók að hagnýta sér verkið áður en frágangsvinnu lauk, eigi að hafa áhrif til verulegrar lækkunar á hugsanlegum dagsektarkröfum.

2. Þegar fokheldisúttekt fór fram þann 4. apríl 2006 var um 99% af heildarverkinu lokið. Hið eina sem eftir stóð hafi verið frágangur þakkants á langhliðum hússins, sem enn var ósamið um vegna breytinga er gagnstefnandi vildi gera. Bendir gagnstefndi sérstaklega á hér, að af kröfuliðum gagnstefnanda á dskj. 24 séu það einungis liðir nr. 10 og 12 sem koma hér til skoðunar. Aðrir kröfuliðir varði ekki ólokna verkþætti. Gagnstefndi heldur því fram, að ef fallist verði á þá kröfu gagnstefnanda, að upphaf dagsektarkröfu hans eigi að miða við 19. mars 2006, eigi ekki að reikna dagsektir lengur en til þess dags, er húsið hafi verið tilbúið undir fokheldisúttekt, hvort sem það hafi verið í lok mars eða byrjun apríl, ekki lengur en til 4. apríl, í ljósi þess að verkinu hafi verið þá því sem næst öllu lokið.

Gagnstefndi telji í þessu sambandi að taka eigi tillit til greinar 24.5.2 í ÍST-30.

3. Ef ekki sé fallist á sjónarmið gagnstefnda undir næsta tölulið hér að framan telji hann að ekki eigi að reikna dagsektir lengur en í einn dag fram yfir fokheldisúttekt, en reikna megi með því að ekki fari lengri tími í að setja upp þakkantinn. Gagnstefnandi, sem skuldaði honum stórfé á þessum tíma, geti ekki bæði haldið fyrir honum greiðslu á lögvörðum reikningskröfum hans upp á rúmlega eina milljón króna og jafnframt krafið hann um greiðslu dagsekta til tímamarks, sem gagnstefnanda hafi þóknast að reikna „einungis“ til 1. júní 2006, dagsekta sem hafi verið í engu samræmi við kostnaðinn af því verki sem hugsanlega hafi verið ólokið.

Um aðalkröfu og varakröfu vísar gagnstefndi að öðru leyti, eftir því sem við eigi, til sjónarmiða sinna í bréfaskriftum við gagnstefnanda og lögmanns hans.

Dráttarvaxta- og málskostnaðarkröfu gagnstefnanda sé sérstaklega mótmælt, bæði í aðalkröfu og varakröfu, eftir því sem við eigi í aðalsök og gagnsök.

Gagnstefndi styðji dómkröfur sínar m.a. við meginreglur íslensks verksamningaréttar um greiðsluskyldu verkkaupa á gjaldföllnum kröfum verktaka, rétt verktaka til framlengingar skilafrests, hlutverk og skyldur verkkaupa og þeirra, sem hann ber ábyrgð á (byggingarstjóra og húsasmíðameistara), skyldu verkkaupa til að semja við verktaka um breytingar á verki og skyldu verkkaupa til að hafa uppi dagsektarkröfu eigi síðar en við úttekt. Málatilbúnaður gagnstefnda styðst einnig við verksamning aðila, þ.m.t. útboðs- og verklýsingu og ÍST-30, 5. útgáfu 2003.

Málskostnaðarkröfu sína styðji gagnstefndi við 129. og 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

IV. Sönnunarfærsla.

Í málinu gaf skýrslu fyrir stefnanda fyrirsvarsmaður hans G-kk-nf J-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, Huldubraut 30, Kópavogi og fyrir stefnda fyrirsvarsmaður hans K-kk-nf F-kk-nf J-kk-nf, kt. 000000-0000, Daggarvöllum 4b, Hafnarfirði, en vitni báru B-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Stapahrauni 1, Hafnarfirði og S-kk-nf K-kk-nf, kt. 000000-0000, Hraunbrún 12, Hafnarfirði.

G-kk-nf J-kk-nf H-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnanda kvaðst hafa unnið í 18 ár sem húsasmíðameistari. Hann kvað samning milli aðila um verkið sem miðaðist við að því yrði skilað 4. mars 2006 hafi verið hæfilega langan fyrir verktaka, en þar hafi ekki verið reiknað með töfum. Tafir hafi orðið vegna járnabindinga og talað hafi verið um að tillit þyrfti að taka til þess, en verkið hafi frestast um 21 dag vegna tafa á járnabindingum. Hann kvað ekki hafa verið í verksamningnum samið um að stefnandi slægi upp fyrir verkpöllum, en samið hafi verið um það á síðasta degi að verktaki ynni þetta verk fyrir verkkaupa og verkpallarnir verið fyrir 2. og 3. hæð. Það kvað magnaukningu á mótauppslætti hafa verið mikla og hann ekki reiknað með svona miklum frávikum. Hann taldi eðlilegan viðbótarfrest vegna þess vera þrjár vikur. Hann kvað hafa verið fundað á verkstað með aðilum, en aldrei verið haldnar verkfundagerðir. Hann kvað ekki hafa verið rætt um tafabætur fyrr en í verklok. Hann staðfestir dskj. nr. 21 vegna aukavinnu. Hann kvaðst hafa framkvæmt hífingar á járni, sementi og fleiru og hann ekki lofað þessum afnotum af krana án endurgjalds. Hann kvað hafa orðið magnaukningu í sambandi við frágang á þaki, það hafi verið 100 fleiri laskanir en búist var við og farið í það 13 tímar. Hann sagði að í sambandi við frágang á þakkanti verða að taka til þess að þar hafi orðið breyting á teikningu á langhlið og um viðbótarsperru á, þakkanti hafi verið breytt og þeir hafi sett rennibönd. Hann kvað óeðlilegt að setja þakkant fyrr en eftir steinun. Honum var sýnd ljósmynd af þakkanti dskj. nr. 38 og kvað það sýna að þakkantur hefði verið settur eftir steinunn. Hann kvað reikning fyrir einn og hálfan rúmmetra af steypu vera alltof háan, þar sem að eðlilegt verð verktaka væri 11-12 þúsund krónur á rúmmetra. Hann kvað tengijárn ekki snúa að stefnanda. Hann kvað táborð á tröppur hafa verið settar að ósk stefnda og hafi stefndi komið með það timbur.

K-kk-nf F-kk-nf J-kk-nf forsvarsmaður stefnda kvaðst hafa verið byggingaverktaki í 35 ár og unnið bæði við nýsmíð og endurbætur og verið byggingarstjóri. Hann hafi séð um frágang á plötum eftir uppslátt og vegna ágreining um járnabindingar tók hann fram að járnamenn hefðu ekki hlaupið frá verkinu og þeir verið til staðar þegar á þurfti að halda um jólin. G-kk-nf hefði getað farið í annað verk þó að staðið hafi á járnabindingu eða meðan á járnabindingu stóð. Talað hafi verið um að hann færi í tröppurnar á meðan eða ef að það kæmi eyða. Hann taldi ekkert því til fyrirstöðu að hann hefði farið í tröppurnar þó ekki hafi verið búið að steypa plötu 1. hæðar. Hann taldi það ekki hafa valdið töf þó að járnabindingar hafi dregist. Hann kvað alltaf hafa verið talað um að verktaki setti tengijárnin og tengiskúffur. Það heyrði ekki undir járnabindingar samkvæmt tilboðinu, heldur heyrði það undir verktaka. Hann kvaðst hafa séð um múrbrot aukreitis. Þá hafi hann séð um að klippa gatagirði, sögun og löskun, rif á áfellum, tilsnið á táborðum. Þá mótmælir hann því að þetta hafi fallið undir tilboð verkkaupa, heldur hafi þetta verið óumbeðið, en tafir hafi verið á verkinu og kvaðst verkkaupi hafa farið í þetta til að flýta fyrir verkinu og eigi það líka við um saganir og fleira. Hann kvað verktaka hafa verið með tvo smiði en ekki rétt að hann hafi verið með fjóra smiði. Hann sagði að laun fyrir kranamann og gjald fyrir krana m.a. fyrir hífingu á járni ekki rétta. Hann staðfesti að þeir hafi í upphafi sjálfir lagt til mann í hífingu og fengið leyfi þar sem enginn var á staðnum og G-kk-nf sagt að ekkert þyrfti að borga aukalega fyrir það. Hann kvaðst hafa beðið G-kk-þf að koma á staðinn til að kenna manninum á kranann og hann hafi gert það. Hann kvað 8 tíma fyrir hífingu á 2. hæð ekki koma til greina, þar sem kranamaður hafi ekki komið nálægt því, heldur hafi járnamaður híft upp það sem hafi verið um að ræða á 15 mínútum. Verkpallana sagði hann að G-kk-þgf hafi boðist til að slá þá upp og ætlaði hann að í það hafi farið tveir og hálfur dagur. Hann kvaðst samþykkja að það hafi farið 50 tímar í uppslátt fyrir stillönsum. Vegna ágreinings um beitingu dagsekta kvaðst hann ekki hafa talað um það við G-kk-þf, að verkið hefði tafist og hann kynni að gera kröfu um tafabætur. Það hafi verið haldinn fundur 2. mars og þá talað um að ljúka þessu á 2 vikum. Hann staðfesti framlengingu á verkinu um tvær vikur. Hann hafnaði 21 daga frestun vegna járnabindinga. Hann kvað gerð skyggnis hefði heldur ekki tafið verkið. Hann kvað umsamdar 2 vikur vegna frestunar á verkinu mjög ríflegar, ríflegan tíma samkvæmt frásögn G-kk-ef. Honum var bent á að samkvæmt byggingarsögu hússins hafi úttekt á plötu á 1. hæð, farið fram 9. janúar 2006 og járnabindingar því getað staðið frá miðjum desember. Hann sagði að vont veður og svo jólatíminn hafi valdið því að þetta hafi tekið þennan tíma og hefði tröppuuppslátturinn dugað til að fylla upp í þennan tíma fyrir stefnanda, hefði mótauppsláttur á veggjum ekki verið því til fyrirstöðu. Hann kvaðst ekki hafa haldið fundargerðir, heldur skrifað bara tímaskýrslur í dagbók sbr. 2. mars hefði verið skráð að G-kk-nf geti lokið verkinu á 2 vikum, til að sleppa við dagsektir og G-kk-nf talið það nógan tíma. En þá hafi verið eftir að ganga frá spíssum á þaki og annan þakfrágang og 2 vikur átt að duga til þess og hefði stefnanda verið í lófa lagið að bæta við manni til þess að ná því marki. Hann kvaðst hafa haldið nákvæma tímaskýrslu og hann hafi skráð í tímaskýrsluna 21. mars "að G-kk-nf segist ætla að eiga eftir af verkinu 2 vikur". Ekki er þá skráð sérstaklega um tafabætur, en G-kk-þgf hafi verið gert það ljóst. Múrarar hafi átt að byrja að vinna í lok mars en vatn hafi lekið og tengijárn ófrágengin, þurft að brjóta fyrir þeim og ofan af milliveggjum. Hann kvað reikninga dagsetta 3.2. og 7.3. vera óumdeilda, þ.e.a.s. annar upp á 227 þúsund og hinn upp á 760 þúsund. Hann kvað þá ekki hafa verið greidda þar sem verkið hafi ekki gengið nógu vel og fyrirsjáanlegt að hann myndi ekki klára það eða skila verkinu á réttum tíma. Hann kvaðst hafa selt allar íbúðirnar í húsinu eftir að húsið var fokhelt, þrjár íbúðir hafi verið seldar á árinu 2006 og ein í janúar 2007. Um aukaverk sem talin eru upp á dskj. 4, sagði hann að þau væru að nokkrum hluta vegna efniskostnaðar þ.e.a.s. skrautlistar hafi verið eyðilagðir. Hann gat ekki upplýst hvaða kostnaður við krananot stefnanda hefðu orðið ef hann hefði orðið að fá annan á staðinn til þess að hífa það upp. Um klakahreinsun sagði hann að öll platan hafi verið í klaka, vatni, snjó og drasli, og það tekið að sér með samþykki G-kk-ef að hreinsa það. Hann kvaðst hafa sagað laska í réttar lengdir og neitaði því að þetta hafi verið gamalt efni. Hann hafi verið að flýta fyrir, en þessi vinna hafi verið í verkahring verktaka. Hann hafi verið að spara verktaka þessa vinnu og gjaldtaka fyrir að rífa af áföllum væri einingarverð. Um steypu sem hafi farið til spillis, taldi hann vera um of hátt verð og nær að miða við 18 þúsund á rúmmetra en ekki 30 þúsund, hann kvað reikninginn þó vera samkvæmt gjaldskrá. Um þakkantinn sagði hann að breyttar teikningar hefðu ekki tafið verkið. Hann kvaðst hafa klárað þakkantinn, en það ekki verið aukaverk samkvæmt verksamningi.

Vitnið B-kk-nf S-kk-nf kvaðst hafa unnið við Drekavelli 6 sem smiður. Hann væri meistari og hefði 30 ára starfsreynslu sem smiður og verið undirverktaki í sambandi við mótauppslátt en ekki annast járnavinnu. Hann kvað hafa verið slegið upp fyrir útveggjum í desember og eftir það hafi verið farið í að útbúa loftplötu að hann taldi 12.-14. desember og hún verið tilbúin 20. desember, en þá hafi járnamenn ekki verið tilbúnir vegna veikinda. Hafi járnamaðurinn farið í aðgerð vegna veikinda, en þetta hafi verið hugsað þannig að hægt væri að steypa plötu fyrir jól, en það hafi ekki verið unnt vegna tafa við járnabindingar. Hann kvað tíðina ekki hafa verið þannig að það hafi verið unnt að steypa tröppur miðað við að það hafi þurft að glatta þær. Hann kvað það hafa verið byrjað aftur um miðjan janúar 2006 við að slá upp verkpöllum að Drekavöllum 6, sem stefndi hafi þá ætlað að gera, en stefnandi hafi gert það að beiðni stefnda. Það hafi verið leiðinda tíð, þurft að moka snjó og farið þrír dagar í þessa palla og orðið að nota vetrarmottur og vegna veðurs hafi ekki verið unnt að standa að þessu eins og eðlilegt hefði verið. Svo hafi það með eðlilegum hætti farið í uppslátt fyrir 2. hæð og eftir það hafi verið byrjað að slá upp verkpöllum fyrir 3. hæð, sem tekið hafi 2-3 daga. Vitnið reiknaði með að vegna magnaukningar sbr. dskj. nr. 26, hafi verktíminn lengst um 2 vikur. Vitnið kvaðst hafa séð um að koma fyrir skillistum á sökkla með því að bora þá fasta með steinbor og festa þá með reknöglum og fari einn dagur í verkið. Hann kvað tengijárnin hafa verið steypt í sætið og svo beygð inn á plötu og hafi það verið aukaverk. Það kvað stefnendur ekki hafa beðið um að fá unnið efni, stólar hafi ekki verið í réttum lengdum og efni í mótauppslátt hafi komið frá stefnanda og þeir hafi verið með dokaplötur undir bak í stiga. Það hafi komið fram hjá fyrirsvarsmanni stefnda að hann ætti þetta og stefndi ætlað að koma með það, en það ekki dugað. Það kvað það að setja táborð í tröppur hafa verið aukaverk, það hafi ekki verið gert ráð fyrir því á teikningu. Vitnið kvað stefnda hafa notað krana stefnanda við hífingar, sem gengið hafi seint vegna veðurs. Það kvað hafa verið samkomulag um uppsetningu tengijárna og segir að ef það sé ekki gert af járnamanni, að koma þeim upp, verði verktakinn að skrifa tíma á það, sem og á það að veggir höfðu verið steyptir of hátt og þurft að brjóta ofan af þeim til þess að koma fyrir tengijárni. Um reikning frá stefnda vegna stillansa sagði vitnið að K-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnda hefði ekki komið nálægt stillönsum á 1. hæð. Vitnið taldi að það mætti reikna með um 15% lengingu á tíma vegna magnaukningar, en fjórir mánuðir til verksins samkvæmt tilboði hefði verið ríflegur tími. Það kvað skillista hafa verið skemmda og þurft að nota bora við suma. Það sagði að þó að það hafi átt að flýta fyrir með því að koma með stóla, hafi þurft að saga þá til, þeir hafi ekki passað. Það kvað það umsamið að stefndi kæmi með táborðin og setti þau á. Vitnið kvað 3-4 menn hafa unnið við mótauppsláttinn, þ.e.a.s. tveir smiðir og tveir verkamenn.

Vitnið S-kk-nf K-kk-nf, kvað hafa orðið mistök við gerð magnskrár, en þau komu í ljós stuttu eftir að verkið byrjaði og það endurreiknað magntölur og leiðrétt skrána. Vitnið kvaðst svo hafa sent G-kk-þgf leiðréttingarnar og hann staðfest þær og taldi það að hann hafi samþykkt breytingarnar og hann ekki gert athugasemdir. Það taldi það rangt að verkið hefði tafist í 3 vikur vegna magnaukningarinnar, þarna hafi verið um innveggjaflatarmál að ræða og taldi það að stefnandi hefði engu að síður átt að gera sér grein fyrir umfangi verksins, þrátt fyrir þessa magnskekkju, en hún hafi verið mistök hjá því. Það kvað þakkantinn á göflunum hafa verið lengdan út um 18-20 sentimetra. Það taldi verkið ekki hafa tafist vegna þessa og taldi þetta ekki hafa skipt neinu máli, en sperruteikningar hafi legið frammi frá S-kk-þgf Þ-kk-þgf. Það sagði að til þess að magnaukning réttlætti að framlengja tíma þyrfti að vera um stærra hús að ræða og ekki hafi verið talað um það af hálfu stefnanda og átti hún ekki að hafa í för með sér seinkun.

V. Niðurstöður.

Mál þetta snýst um greiðslur samkvæmt verksamningi milli aðila vegna byggingu fjöleignahúss að Drekavöllum 6, Hafnarfirði og verk tengd því og með því að kröfur aðila í aðalsök og gagnsök varða eingöngu framkvæmdir skv. þessum verksamningum þykir mega fjalla um þær saman hér á eftir og í einu lagi.

Ljóst er að undir rekstri málsins hafa málsaðilar komið sér saman um, að eftir leiðréttingu á magnútreikningi mótauppsláttar eigi verklaun samkvæmt verk-samningnum að vera 14.080.155 krónur en af því hefur gagnstefnandi greitt 10.527.937 krónur og skuldar því aðalstefnanda 3.552.218 krónur samkvæmt samningnum.

Þá hefur aðalstefnandi gert fjórar kröfur um greiðslur vegna aukaverka.

Krafa að fjárhæð 277.752 krónur er samþykkt af gagnstefnanda og er tekin til greina.

Krafa aðalstefnanda vegna aukaverka að fjárhæð 465.960 krónur er tekin til greina að hluta. Þannig þykir stefnandi eiga rétt á greiðslu verklauna fyrir að reisa verkpalla fyrir 2. hæð hússins og er ágreiningslaust að 60 tímar á 3200 krónur hafi farið í verkið og því beri gagnstefnanda að greiða vegna þess 239.040 krónur. Hins vegar er ekki fallist á reikning aðalstefnanda vegna kranavinnu, enda ekki ljóst, að afnot kranans fyrir gagnstefnanda hafi haft teljandi kostnað í för með sér fyrir stefnanda og algengt að verktaki, sem hafi komið fyrir krana á vinnustað leyfi afnot kranans í þágu verkkaupa án sérstakrar gjaldtöku. Aðalstefnanda hafði ekki samið sérstaklega um, eða áskilið sér sérstakt tímagjald fyrir þau afnot af krananum, sem gagnstefnandi fékk og eru engar tímaskýrslur þar um staðfestar af gagnstefnanda og er þessi verkliður ekki tekinn til greina.

Krafa aðalstefnanda að fjárhæð 70.320 krónur vegna magnaukningar í þaki er innifalin í magnuppgjöri samkvæmt verksamningi og er því ekki tekin til greina.

Þá gerir aðalstefnandi kröfu um greiðslu á 39.940 krónum fyrir að setja skillista í sökkla. Ekki þykir fara milli mála, að þetta er þáttur í mótauppslættinum samkvæmt verksamningnum og því ekki aukaverk sem krefja á sérstaklega greiðslu fyrir. Samkvæmt framangreindu er fallist á kröfu aðalstefnanda að fjárhæð 4.069.010 krónur

Verður nú fjallað um gagnkröfurnar í málinu.

Aðalkrafa gagnstefnanda er um tafabætur að fjárhæð 4.107.828 krónur. Umsamin verklok skyldu vera samkvæmt verksamningnum 4. mars 2006, en gagnstefndi framlengdi frestinn til verkskila til 18. mars 2006. Fokheldisvottorð var gefið út 4. apríl 2004 fyrir húsið. Það er mat réttarins að við það beri að miða verklok í sambandi við bygginguna, en þá var sáralítið eftir, þ.e. smáfrágangur í sambandi við þakkanta og eðlilegt að það verk frestaðist þar til húsið hefði verið steinað. Aðalstefnandi tók að sér aukalega að reisa verkpalla og réttlætir það ekki lengingu á verktímanum. Hins vegar verður að telja, að dráttur sá, sem að varð á að leggja járn og binda í plötu 2. hæðar hafði valdið töfum á að verkinu yrði haldið áfram með uppslátt á veggjum 2. hæðar í eðlilegu framhaldi af uppslættinum fyrir 1. hæð og réttlæti það lengingu á verktíma sem og sú magnaukning á uppslætti sem varð eftir að leiðréttar höfðu verið magntölur en þar munar um 25,5% þegar tekið er tillit til fjárhæðar verksamnings. Það er mat réttarins að það sé hæfilegt að lengja verktímann um 4-5 vikur vegna þessara atriða og því verður litið svo á að aðalstefnandi hafi verið innan rétts verktíma er hann lauk verkinu 4. apríl 2006 og er því ekki fallist á kröfu gagnstefnanda um tafabætur.

Um aðrar kröfur gagnstefnanda í gagnsök, sem nánar eru greindar á dskj. nr. 24 og í greinargerð gagnstefnda verður nú fjallað og fylgt sömu númeraröð og í þessum skjölum. Um flesta þargreinda liði gildir, að um er að ræða óumbeðið vinnuframlag af hálfu gagnstefnanda og hann samdi ekki við aðalstefnanda um greiðslu fyrir verkið áður en hann hófst handa, en aðalstefnandi hefur mótmælt því, að þessi verk hafi verið sérstaklega unnin í hans þágu. Rétturinn getur ekki fallist á þær kröfur gagnstefnanda sem svo er háttað um, en það eru kröfur í liðum 1-6, 9 og 13. Fallist er á lið 7, um greiðslu fyrir steypu, sem fór til spillis er mót gáfu sig, en miða ber við heildsöluverð steypu til verktaka og þykir þessi liður hæfilega metinn á 20.000 krónur.

Ekki er fallist á kröfu í lið 8. Það var einungis í verkahring verktaka að stinga tengijárnum í steypuna og var verkkaupa í sjálfsvald sett hvort hann beygði þau meðan steypan var óhörnuð eða fór síðar út í múrbrot.

Af hálfu a-kk-ef er fallist á lið nr. 10, að fjárhæð 22.560 krónur vegna vinnu við uppsetningu á rennum og lið 12 að fjárhæð 185.000 krónur vegna vinnu við þakkant við rennur og eru þessir liðir teknir til greina.

Liður nr. 11 um vinnu við þakkant á göflum er mótmælt af hálfu aðalstefnanda á grundvelli þess að verkið hafi orðið meira en um var samið í verksamningi og teikningar vegna breytinganna hafi ekki komið á réttum tíma og þetta því verið aukaverk, sem hann átti að fá greitt fyrir. Fallist er á að hér sé um aukaverk að ræða, og var það hvorki unnið né greitt fyrir það, kröfu gagnstefnanda vegna þessa liðs er því hafnað.

Það eru því gagnkröfur að fjárhæð 227.560 krónur sem teknar eru til greina og koma til lækkunar kröfu aðalstefnanda í aðalsök og með því eru samþykktar gagnkröfur langt um lægri en kröfur stefnanda í aðalsök og því ekki þörf sjálfstæðs dóms um þær.

Krafa aðalstefnanda í heild sem tekin er til greina og að frádregnum samþykktum gagnkröfum nemur því 3.841.450 krónur.

Krafa aðalstefnanda um dráttarvexti er í megindráttum tekin til greina, en því er ekki mótmælt að gagnstefndi hafi fengið tölvupóst frá aðalstefnanda 24. maí 2006, þar sem kynntar voru kröfur aðalstefnanda og þykir því mega miða upphafstíma dráttarvaxta vegna heildarfjárhæðar dæmdra krafna við 24. júní 2006, en reikningar sem áður höfðu fallið í gjalddaga bera dráttarvexti frá því að liðnir voru 5 dagar frá útgáfu þeirra sbr. nánar í dómsorði.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefndu til að greiða stefnanda 830.000 krónur í málskostnað

Dóm þennan kveða upp G-kk-nf L. J-kk-nf, héraðsdómari, Á-kk-nf I-kk-nf, byggingarverkfræðingur og múrarameistari og G-kk-nf V-kk-nf byggingarverkfræðingur.

DÓMSORÐ

Gagnstefnandi, Fjarðarvirki ehf. greiði aðalstefnanda 3.841.450 krónur auk dráttarvaxta skv. III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 295.743 krónum frá 24. febrúar 2006 til 12. mars s.á., af 1.056.507 krónum frá þeim degi til 24. júní 2006 og af 3.841.450 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Gagnstefnandi greiði aðalstefnanda 830.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf L. J-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

G-kk-nf V-kk-nf