S-444/2006

Ár 2006, fimmtudaginn 22. júní, er dómþing Héraðsdóms Reykjavíkur háð í Dómhúsinu við Lækjartorg af J-kk-þgf J-kk-þgf, G-kk-þgf S-x-x M-kk-þgf og S-kvk-þgf I-kvk-þgf héraðsdómurum og dómur kveðinn upp í máli nr. S-444/2006: Ákæruvaldið gegn X, sem dómtekið var 8. sama mánaðar.

Ríkissaksóknari höfðaði málið með ákæru útgefinni 17. mars 2006 á hendur ákærða, X, f. 47-, [...], Reykjavík, til refsingar fyrir kynferðisbrot samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 40/1992 og lög nr. 82/1998, en til vara fyrir brot á 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, gagnvart Y, f. 93, með því að hafa í byrjun október 2004, á þáverandi heimili sínu að [...] í Reykjavík, haldið pylsu við klof sér, líkt og um getnaðarlim væri að ræða og sett hana upp að rassi stúlkunnar, sem þar var gestkomandi í barnaafmæli.

Af hálfu Y er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu 300.000 króna miskabóta, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. mars til 26. nóvember 2005, en með dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði krefst aðallega sýknu af refsikröfu ákæruvaldsins og að miskabótakröfunni verði vísað frá dómi. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa og sýknu af bótakröfunni, en að því frágengnu verði bætur lækkaðar verulega.

I.

Í málinu liggur fyrir að háttsemi sú, sem ákærða er gefin að sök í ákæru, á að hafa [...] 2004. Mun umfjöllun dómsins því einskorðast við atburði þann dag. Upphaf málsins má rekja til þess er B, fædd 1993 og Y mættu [...] 2005 á lögreglustöð og kærðu ákærða fyrir kynferðislega áreitni. Sú fyrrnefnda lýsti atburðum, sem eru máli þessu óviðkomandi, en Y greindi frá því að hún hefði verið gestkomandi í umræddu afmælisboði, þegar ákærði hefði tekið pylsu, látið hana nema við kynfæri sín og sett hana upp að rassi hennar utanklæða. Ákærði var yfirheyrður 25. maí 2005. Hann þrætti fyrir ætlaða háttsemi gagnvart Y og sagði frásögn hennar vera „kjaftæði“.

II.

Næst gerðist það í málinu að Y og B báru vitni fyrir dómi 2. júní. Skýrslurnar voru teknar af rannsóknarlögreglumanni, undir stjórn héraðsdómara og settar á myndband, sem dómendur hafa skoðað. Verður nú greint frá því helsta, sem fram kom og þýðingu getur haft fyrir málsúrslit. Tilvitnanir innan gæsalappa eru í samræmi við myndbandsupptökur, sem dómendur styðjast við.

Stúlkurnar voru áminntar um sannsögli. Í kjölfar almennra spurninga um fjölskylduhagi og skólagöngu hófst eiginleg skýrslugjöf um sakarefni.

Y bar að ákærði hefði dregið buxur hennar niður í afmælisveislunni og nefndi C, fædda 1993, til vitnis um þann atburð. Nánar aðspurð um þetta atvik bar stúlkan að afmælisbarnið hefði farið „eitthvað inn í herbergi“ og þá hefði ákærði bara girt niður um Y, þar sem hún hefði verið „að labba inn í herbergi“. Stúlkan kvaðst ekki vita af hverju ákærði hefði girt niður um hana, en gat þess að hún hefði verið í íþróttabuxum. Aðspurð hvort fleira hefði gerst í afmælinu sagði Y: „Já, æ, eh, það var dinglað bjöllunni, þá var eitthvað borðað pulsu og hann var eitthvað setja hérna og var eitthvað að reyna að gera eitthvað við mig.“ Í framhaldi bar stúlkan að ákærði hefði tekið pylsu, sett hana við klof sér og elt hana. Á meðan hefði hann sagt: „Y komdu.“ Að sögn Y hefði nefnd atburðarás byrjað í stofunni og hefði C orðið vitni að því. Ákærði hefði síðan elt hana úr stofunni, fram í eldhús, þaðan að baðherbergi og loks að einhverju herbergi, þar sem stúlkan hefði lokað að sér. Fram kom í máli Y að hún hefði sagt D knattspyrnuþjálfara sínum frá atburðum.

B bar að ákærði hefði verið „eitthvað að stríða hinum stelpunum“ í umræddu afmælisboði og spyrja Y hvort hún vildi sofa hjá honum. B kvaðst halda að ákærði hefði sama dag tekið pylsu „og verið eitthvað svona fyrir aftan“ Y, en sagðist ekki hafa séð almennilega hvað hann hefði gert.

III.

Í þágu frekari málsrannsóknar tók lögregla skýrslur af A dóttur ákærða, C og E, fæddum 1993, D og F, föður ætlaðs brotaþola. Sömu vitni komu fyrir dóm vegna málsins og verður vættis þeirra getið í því samhengi.

Ákærði var yfirheyrður á ný 26. október. Hann þrætti fyrir að hafa áreitt Y með pylsu í afmælinu og kvað einnig rangt að hann hefði girt niður um hana. Ákærða var við sama tækifæri birt bótakrafa stúlkunnar og vísaði henni á bug.

IV.

Við þingfestingu málsins 19. apríl 2006 lagði ákærði fram tíu ljósmyndir úr afmælisveislu dóttur sinnar. Er ágreiningslaust að þær hafi verið teknar [...] 2004. Á tveimur myndanna sést að Y klæddist stuttu pilsi og þröngum gammosíubuxum í afmælinu.

Fyrir dómi neitaði ákærði sök. Hann þrætti ekki fyrir að hafa verið í barnaafmælinu [...] 2004 og gat þess að pylsur hefðu ekki verið á boðstólum. Ákærði bar Y ekki vel söguna og sagðist hafa kvartað undan því við barnaverndarnefnd að stúlkan væri að bera út að hann væri „perri“. Hann kvaðst ekkert skilja í áburði stúlkunnar og gat þess að hún hefði gist á heimili hans í marga mánuði eftir ætlaðan atburð. Um vitnisburð B nefndi ákærði að stúlkan hefði afvegaleitt A dóttur hans um áramót 2004-2005 og því hefði hann tilkynnt henni um kl. 04 á nýársnótt að vinskap stúlknanna væri lokið og að hann myndi banna dóttur sinni að hitta B aftur. Að sögn ákærða hefði stúlkan þá hótað honum með orðunum: „Ég skal taka þig í afturendann þótt síðar verði.“

G, eiginkona ákærða og A dóttir hans báru vitni. Þær þvertóku fyrir að boðið hefði verið upp á pylsur í umræddu afmæli og lýstu öðrum kræsingum á borð við pizzur, tertur og snakk. Hvorug þeirra kvaðst hafa séð ákærða áreita Y og báru að stúlkan hefði tekið þátt í leikjum og ekki farið heim fyrr en í lok afmælisins. Fram kom í máli mæðgnanna að Y hefði gist meira og minna á heimili þeirra og ákærða fyrstu fjóra mánuði ársins 2005. A staðfesti að hún hefði komið heim um kl. 04 á nýársnótt 2005, í óþökk föður síns, hann reiðst og tilkynnt B að vinskap stúlknanna væri lokið. Að sögn A hefði B rifið kjaft og kallað föður hennar hálfvita.

Y kom aftur fyrir dóm við aðalmeðferð málsins. Stúlkan skýrði frá því að hún hefði farið í afmælið ásamt E og ákærði tekið á móti þeim. Y bar að þær hefðu verið nýkomnar í veisluna þegar ákærði hefði komið aftan að henni með pylsu, en að sögn stúlkunnar hefði hún verið íklædd buxum og fundið pylsuna nema við afturenda sinn. Nánar aðspurð kvaðst hún þó ekki hafa séð þetta, en fundið fyrir snertingu pylsunnar. Hún kvað pylsur ekki hafa verið á boðstólum í afmælinu, sagðist hafa verið þar til veisluloka og játti rétt að hún hefði gist á heimili ákærða meira og minna mánuðina febrúar, mars og apríl 2005.

E bar að hún væri vinkona Y og líka A „eða þannig“. Að sögn stúlkunnar hefðu hún og Y verið nýkomnar í afmælið þegar ákærði hefði, á ganginum fyrir innan dyrnar, sett pylsu við klof sér og rekið hana upp að afturenda Y, án þess þó að snerta rass hennar. E bar að boðið hefði verið upp á pylsur í afmælinu.

C bar að hún hefði verið í afmælinu og stödd í stofu íbúðarinnar þegar ákærði hefði tekið pylsu, sett hana við klof sér og rekið hana þannig í átt að afturenda Y. Að sögn C hefði hún talið að ákærði væri að reyna að vera fyndinn og sagðist ekki vita hvort pylsan hefði snert rassinn á Y. Aðspurð kvað C pylsur hafa verið á meðal þess, sem boðið hefði verið upp á í afmælinu.

B kom aftur fyrir dóm við aðalmeðferð málsins. Stúlkan bar að hún hefði ekki séð ákærða setja pylsu upp að afturenda Y í afmælinu. Hún var að öðru leyti kjaftfor og lítt á vitnisburði hennar byggjandi. Stúlkan kannaðist þó við að ákærði hefði slitið vinskap hennar og dóttur hans um áramótin 2004-2005.

H, I og J, öll fædd 1992, báru að þau hefðu verið í umræddri afmælisveislu og þegið þar pizzur, tertur, snakk og fleira, en sögðu pylsur ekki hafa verið á boðstólum. Vitnin kváðust hvorki hafa orðið vör við áreitni ákærða í garð Y né hafa tekið eftir að annars konar uppákomur yrðu í afmælinu.

Auk þegar nefndra vitna komu fyrir dóm F, K og D. Ekkert þeirra var statt í barnaafmælinu og er því ekki efni til að rekja vitnisburð þeirra. Þó skal getið að F staðfesti að dóttir sín hefði tíðum gist á heimili ákærða fyrstu mánuði ársins 2005.

V.

Samkvæmt 1. mgr. 135. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skulu röksemdir dómara lúta að því hvað teljist sannað og með hverjum hætti. Um sönnun fer annars eftir reglum 45.-48. gr. laganna. Í því sambandi ber að meta skynsamlegan vafa til hagsbóta fyrir ákærða, bæði um atriði er varða sekt hans og önnur, sem telja má honum í óhag. Sönnunarbyrði hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 45. gr., en sönnunarmat dómara er frjálst, þó þannig að dómur skal fyrst og fremst reistur á sönnunargögnum, sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 48. gr.

Í máli því, sem hér er til meðferðar, veltur niðurstaða á því hvort ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi, í afmæli dóttur [...] 2004, haldið pylsu við klof sér, líkt og um getnaðarlim væri að ræða og sett hana upp að rassi Y.

Fyrir liggur staðföst neitun ákærða á sakargiftum, sem fær nokkra stoð í vitnisburði eiginkonu hans og dóttur. Þá liggur fyrir samhljóða vætti H, I, J og B um að þau hafi ekki séð ákærða áreita Y með pylsu í afmælinu. Á móti stendur vitnisburður Y, E og C um að ákærði hafi framið þann verknað, sem honum er gefin að sök í ákæru.

Við mat á framburði ákærða, eins og hann er studdur vætti vitna, er ekkert fram komið í málinu, sem hlutrænt séð rýrir trúverðugleika sakarneitunar hans, að frátöldum vitnisburði Y, E og C. Þegar vætti þeirra er skoðað kemur á hinn bóginn í ljós ósamræmi, sem rýrir sönnunargildi vitnisburðarins og hefur óhjákvæmilega áhrif á sönnunarmatið. Þannig ber stúlkunum ekki saman um hvar ákærði eigi að hafa handleikið pylsu á hinn óviðurkvæmilega hátt. E bar að ákærði hefði otað pylsunni að rassi Y á ganginum fyrir innan dyr að íbúðinni, þegar þær hefðu verið að koma í afmælið. C bar hins vegar að ætlað brot hefði verið framið í stofunni. Y studdi á þann hátt vætti C, við fyrri skýrslugjöf sína fyrir dómi, en við þá seinni bar Y að hún og E hefðu verið nýkomnar inn í íbúðina þegar ákærði hefði rekið pylsu í afturenda hennar. Hún hefði þó ekki séð þetta gerast, en fundið fyrir pylsunni gegnum íþróttabuxur sínar.

Í málinu liggur fyrir að Y var ekki klædd íþróttabuxum í títtnefndu afmæli, eins og hún hefur haldið fram. Stúlkan lýsti því einnig fyrir dómi að ákærði hefði ekki aðeins áreitt hana með pylsu heldur einnig girt niður um hana, í viðurvist C. Sá vitnisburður hefur ekki fengist staðfestur. Þá lýsti Y því að ákærði hefði elt hana, að því er ætla verður með pylsuna við klof sér, úr stofunni, fram í eldhús og baðherbergi og þaðan að einhverju herbergi, þar sem stúlkan hefði náð að loka að sér. Fær sá vitnisburður ekki stoð í vætti annarra.

Að öllu því virtu, sem nú hefur verið rakið, leikur slíkur vafi á sekt ákærða í málinu að sýkna ber hann af nefndum sakargiftum, sbr. 45. og 46. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Í ljósi téðra málsúrslita og með vísan til 3. mgr. 172. gr. laga um meðferð opinberra mála ber að vísa bótakröfu Y frá dómi. Jafnframt ber samkvæmt 1. mgr. 166. gr. laganna að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð. Eru þar með talin málsvarnarlaun J-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, verjanda ákærða við rannnsókn og meðferð málsins og þóknun J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns Y fyrir dómi. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls þykja málsvarnarlaunin hæfilega ákveðin 300.000 krónur og þóknun réttargæslumannsins 150.000 krónur, hvoru tveggja að meðtöldum virðisaukaskatti.

K-kvk-nf H-kvk-nf fulltrúi Lögreglustjórans í Reykjavík sótti málið af hálfu ákæruvaldsins.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, er sýkn saka.

Bótakröfu Y er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 300.000 króna málsvarnarlaun J-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs verjanda ákærða og 150.000 króna þóknun J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns Y.

J-kk-nf J-kk-nf

G-kk-nf S-x-x M-kk-nf

S-kvk-nf I-kvk-nf