E-577/2007

Mál þetta, sem dómtekið var að loknum munnlegum málflutningi 10. janúar sl., er höfðað með stefnu, birtri 22. janúar 2007.

Stefnandi er Intercargo Coldstores A/S, Trafikhavnskaj 19, Esbjerg, Danmörku, en stefndi er Dímon beita ehf., Tunguhálsi 8, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð USD 41.171,42 auk 2,5% dráttarvaxta á mánuði af USD 5.633,13 frá 18. júní 2006 til 25. júní s.á., af USD 8.449,70 frá þ.d. til 2. júlí s.á., af USD 11.266,27 frá þ.d. til 10. júlí s.á., af USD 13.984,92 frá þ.d. til 16. júlí s.á., af USD 16.703,57 frá þ.d. til 23. júlí s.á., af USD 19.422,22 frá þ.d. til 13. ágúst s.á., af USD 22.140,87 frá þ.d. til 14. ágúst s.á., af USD 27.578,17 frá þ.d. til 21. ágúst s.á., af USD 30.296,82 frá þ.d. til 27. ágúst s.á., af USD 33.015,47 frá þ.d. til 4. september s.á., af USD 35.734,12 frá þ.d. til 11. september s.á., af USD 38.452,77 frá þ.d. til 16. september s.á., af USD 38.452,77 frá þ.d. til 25. september s.á., en af stefnufjárhæð frá þ.d. til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt framlögðu málskostnaðaryfirliti, auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hans hendi, að mati dómsins.

I.

Stefnandi rekur kæligeymslur í Danmörku, þar sem vörur eins og fryst beita eru geymdar þangað til þær eru fluttar á áfangastað. Seabait Co. I/S er fyrirtæki í Danmörku sem stundar m.a. viðskipti með beitu víðsvegar um heiminn. Stefndi, Dímon beita ehf., átti 50% eignarhlut í Seabait Co. I/S á móti öðru fyrirtæki, að nafni Wellamix Holdings Aps. Með afsali 29. maí 2006 afsalaði stefndi 50% eignarhlut sínum í Seabait Co. I/S til stefnanda. Í afsalsbréfinu, sem ritað er á dönsku, segir m.a. svo í íslenskri þýðingu: „Afsalið fer fram án greiðslu, og skuldbindingar DIMON EHF v/ A-kk-nf S-kk-nf falla skv. lögum um sameignarfélög samtímis úr gildi.“ Undir afsalið rita A-kk-nf S-kk-nf, framkvæmdastjóri og stjórnarmaður stefnda, og S-x-x N-x-x, f.h. stefnanda. Í stefnu kemur fram að Intercargo Coldstores A/S sé að mestu leyti í eigu S-x-x N-x-x.

Stefnandi kveður kröfu sína vera vegna leigu stefnda á geymslu fyrir birgðir af smokkfiski og makrílbróður tímabilið frá 5. júní 2006 til 10. september sama árs samkvæmt eftirtöldum reikningum:

Reikningar: Útgáfud.: Gjaldd.: Upphæð í USD:

Reikn. nr. 2735 04.06.06 18.06.06 5.633,13

Reikn. nr. 2768 11.06.06 25.06.06 2.816,57

Reikn. nr. 2799 18.06.06 02.07.06 2.816,57

Reikn. nr. 2834 26.06.06 10.0706 2.718,65

Reikn. nr. 2865 02.07.06 16.07.06 2.718,65

Reikn. nr. 2904 09.07.06 23.07.06 2.718,65

Reikn. nr. 2961 30.07.06 13.08.06 2.718,65

Reikn. nr. 2932 31.07.06 14.08.06 2.718,65

Reikn. nr. 2989 31.07.06 14.08.06 2.718,65

Reikn. nr. 3019 07.08.06 21.08.06 2.718,65

Reikn. nr. 3057 13.08.06 27.08.06 2.718,65

Reikn. nr. 3078 21.08.06 04.09.06 2.718,65

Reikn. nr. 3106 28.08.06 11.09.06 2.718,65

Reikn. nr. 3136 02.09.06 16.09.06 2.718,65

Reikn. nr. 3167 11.09.06 25.09.06 2.718,65

Samtala reikninganna myndar stefnufjárhæðina, 41.171,42 Bandaríkjadali (USD). Stefndi hefur alfarið neitað greiðslu þeirra og talið þá sér óviðkomandi.

II.

Stefnandi byggir á því að við afsal stefnda á 50% eignarhlut sínum í Seabait Co. I/S hafi S-x-x N-x-x, forstjóri Seabait Co. I/S og Intercargo Coldstores A/S og A-kk-nf S-kk-nf, forstjóri stefnda, gert með sér munnlegt samkomulag um að stefndi keypti helming af birgðum Seabait Co. I/S, eins og þær stóðu 1. júní 2006. Um hafi verið ræða 686.968,06 kg. af smokkfiski og makrílbróður og hafi verðið verið ákveðið USD 702.628. Hafi þetta verið gert í því skyni að stefnandi yrði skaðlaus af afsali stefnda, en Seabait Co. I/S hafi þá verið búinn að fjárfesta í þessum birgðum.

Meðal gagna málsins er ódagsett bréf, sem stefnandi segir að sent hafi verið stefnda. Má skilja upphaf þess þannig að þar sé greint frá sölu Seabait Co. I/S til stefnda á 50% af smokkfiski og makríl, sem geymt sé hjá stefnanda. Í bréfinu er sundurliðað magn hinna seldu birgða og kostnaðarverð. Enn fremur kemur þar fram að fyrrnefnt magn verði flutt og geymt í nafni Dímon ehf., Reykjavík. Bréf þetta er undirritað af S-x-x N-x-x, f.h. Seabait Co. I/S, en óundirritað af stefnda.

Í stefnu er því haldið fram að samkomulag hafi orðið með S-x-x N-x-x og A-kk-þgf S-kk-þgf um að stefnandi fjármagnaði kaup stefnda á umræddum birgðum með sama hætti og gert hefði verið áður, með samningi sem nefndur væri „Warehouse Financing Contract“. Í kjölfar afsals stefnda 29. maí 2006 hafi því slíkur samningur verið útbúinn um kaupin og fjármögnun stefnanda, og birgðunum um leið komið fyrir í kæligeymslu stefnanda, eins og fram komi í samningnum. Samningurinn hafi um leið verið sendur stefnda til undirritunar. Samningsuppkast þetta liggur frammi í málinu, dagsett 1. júní 2006, en óundirritað, bæði af hálfu stefnda og stefnanda. Reikningarnir sem krafist er greiðslu á í máli þessu eru vegna leigu stefnda á geymslurými fyrir umræddar vörubirgðir.

Stefnandi heldur því fram að það sanni tilvist samkomulags aðila um kaup stefnda á helmingi af birgðum Seabait Co. I/S, fjármögnun kaupanna og geymslu birgðanna, að starfsmaður stefnda hafi með bréfi 14. júní 2006 óskað eftir því við starfsmann Seabait Co. I/S að ráðstafa úr birgðunum 40 feta gámi af makrílbróður sem senda átti til Færeyja, en reikninginn skyldi senda til stefnda. Í ódagsettu skjali, sem stefnandi heldur fram að sent hafi verið stefnda, og ber að túlka sem innborgun á áðurnefndan samning (Warehouse Financing Contract), dagsettan 1. júní 2006, kemur m.a. fram að 22. júní 2006 hafi verið lestaður 23.883 kg. farmur af makríl, sem geymdur hafi verið í nafni stefnda og fjármagnaður af stefnanda. Um leið hafi verið búinn til málamyndareikningur á stefnda að fjárhæð USD 22.209,75. Er því haldið fram að stefndi hafi móttekið farminn, skjölin og reikninga, án andmæla um að hann væri að taka út hluta af birgðum sínum sem væru í geymslu hjá stefnanda.

Stefndi kveðst ávallt hafa mótmælt greiðsluskyldu samkvæmt reikningum stefnanda, enda hafi hann aldrei gert neitt samkomulag um að kaupa helming af birgðum Seabait Co. I/S, um fjármögnun þeirra eða geymslu hjá stefnanda, hvorki munnlega né skriflega. Engin gögn liggi heldur fyrir um að stefndi hafi óskað eftir geymslu á þeim birgðum hjá stefnanda, enda eigi hann ekki þær birgðir. Jafnframt telur hann að samningsdrög með yfirskriftinni „Warehouse Financing Contract“ hafi hér ekkert gildi, enda hafi forstjóri stefnda ítrekað neitað að undirrita það skjal, þar sem birgðirnar væru honum óviðkomandi og bæri honum því engin skylda til að fjármagna þær eða geyma hjá stefnanda. Afsal stefnda á helmingshlut sínum í Seabait Co. I/S til stefnanda, sem dagsett sé 29. maí 2006, kveði heldur ekkert á um slíkt. Þvert á móti segi í afsalinu að stefndi sé með því leystur undan öllum skuldbindingum sínum samkvæmt lögum um sameignarfélög. Vísi það bæði til ábyrgða og skuldbindinga milli samningsaðila, sem og yfirtöku ábyrgða sem stefndi kynni að standa í gagnvart þriðja aðila. Þá telur stefndi fráleitt að túlka bréf starfsmanns síns frá 14. júní 2006 um kaup á beitu á þann hátt að í því felist viðurkenning á meintu samkomulagi aðila.

Stefnandi reisir kröfur sínar á þeirri almennu reglu samninga- og kröfuréttar að gerða samninga skuli halda. Kröfu sína um 2,5% dráttarvexti á mánuði kveðst stefnandi byggja á samkomulagi við stefnda, en að öðru leyti á reglum III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Vísar hann til áskilnaðar síns um dráttarvexti í bréfum til stefnda, sem stefndi hafi ekki mótmælt. Kröfu um málskostnað reisir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefndi til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um greiðsluloforð og efndir fjárskuldbindinga, sbr. einkum lög nr. 7/1936.Um vaxtakröfu er vísað til 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Mótmælir hann dráttarvaxtakröfu stefnanda, bæði upphafstíma og hundraðshluta hennar. Krafa hans um málskostnað er reist á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

III.

Við aðalmeðferð málsins gáfu aðilaskýrslur fyrir dóminum S-x-x N-x-x, forstjóri stefnanda og A-kk-nf S-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnda. Einnig gáfu skýrslu sem vitni J-x-x P-x-x, starfsmaður stefnanda, B-kk-nf S-kk-nf, fyrrverandi starfsmaður stefnda og J-kvk-nf T-kvk-nf J-kvk-nf, fyrrverandi starfsmaður stefnanda.

Í framburðarskýrslu sinni sagði S-x-x N-x-x að hann og A-kk-nf S-kk-nf hefðu átt með sér fundi í Reykjavík í maímánuði 2006. Á þeim fundi hefði verið rætt um afsal stefnda á hlut hans í Seabait Co. I/S til stefnanda. Þar hefði einnig komið fram að Seabait Co. I/S ætti um 1500 tonn af beitu, sem væri í geymslu hjá stefnanda, og hefði orðið að samkomulagi að skipta þeim á milli aðila. Því hefði 1. júní 2006 helmingi birgðanna verið ráðstafað til stefnda og um honum um leið gerður reikningur fyrir þeim hluta, að fjárhæð USD 702.628,32. Til þess að fjármagna birgðakaupin kvaðst S-x-x hafa boðið A-kk-þgf samning, sem nefndur væri „Warehouse Financing Contract“, en samkvæmt honum lánaði stefnandi stefnda alla reikningsfjárhæðina og greiddi hana til Seabait Co. I/S, en fengi í staðinn veð í birgðum stefnda. Lánið átti síðan að endurgreiða í hvert sinn sem stefndi tæki beitu úr vörubirgðunum, sem geymdar væru hjá stefnanda, allt þar til skuldin væri að fullu greidd. Tók S-x-x N-x-x fram að af hans hálfu hafi það verið forsenda fyrir undirritun hans á afsalið að stefndi keypti helming birgðanna. Spurður að því hvers vegna umræddur samningur hafi ekki verið undirritaður sagðist S-x-x ótal sinnum hafa beðið A-kk-þf um að það, en það hafi engan árangur borið. Í máli hans kom einnig fram að kaupverð birgðanna væri nú greitt, stefnandi hefði greitt það í samræmi við lánssamninginn og hefði birgðirnar í geymslu fyrir stefnda.

Í skýrslu sinni fyrir dómi sagði A-kk-nf S-kk-nf að með afsalinu frá 29. maí 2006 hefði hann afsalað 50% eignarhlut stefnda í Seabait Co. I/S til stefnanda. Með því hefði hann talið að allar skuldbindingar og ábyrgðir Seabait Co. I/S væru stefnda óviðkomandi og ætti hvorugur kröfur á hendur hinum. Spurður um kaup á birgðum af Seabait Co. I/S, sagði hann fráleitt að hann hafi skuldbundið stefnda til að kaupa þær. Af þeirri ástæðu hafi sér ekki komið til hugar að undirrita þann samning sem nefndur sé „Warehouse Financing Contract“. Hafi stefndi engar birgðir átt hjá stefnanda og bæri honum því engin skylda til að greiða leigu fyrir geymslurými.

Ekki þykir ástæða til að rekja frekar munnlegar skýrslur fyrir dóminum.

IV.

Í margnefndu afsali, sem dagsett er 29. maí 2006, kemur fram að stefndi afsalar sér 50% eignarhlut í Seabait Co. I/S til stefnanda, án greiðslu. Jafnframt er þar tekið fram að samtímis falli úr gildi skuldbindingar stefnda samkvæmt lögum um sameignarfélög. Efni skjalsins verður ekki skilið á annan veg en þann að með afsalinu lýsi samningsaðilar því yfir að stefndi beri enga ábyrgð á skuldbindingum Seabait Co. I/S frá þeim degi að telja, og um leið að hvorugur þeirra eigi nokkrar kröfur á hendur hinum.

Framkvæmdastjóri stefnanda, S-x-x N-x-x, hefur haldið því fram að á sama tíma og afsalið var gert hafi Seabait Co. I/S átt um 1500 tonn af beitu, sem aðilar hafi orðið ásáttir um að skipta á milli sín til helminga, þó þannig að stefndi keypti sinn helming og fjármagnaði þau kaup með láni frá stefnanda. Hafi þetta gengið eftir og hafi stefnandi tekið helmingshlut stefnda af birgðunum til geymslu. Þessu hefur framkvæmdastjóri stefnda, A-kk-nf S-kk-nf, alfarið neitað.

Í engu er getið um þetta samkomulag aðila í ofangreindu afsali og verður að telja harla ólíklegt að það væri svo orðað, ef því átti að fylgja skuldbinding stefnda um kaup á helmingi af birgðum Seabait Co. I/S. Þá dregur það úr trúverðugleika um tilvist samkomulagsins að stefndi hefur aldrei samþykkt að undirrita þann samning sem stefnandi heldur fram að aðilar hafi gert með sér um fjármögnun kaupanna og nefndur er „Warehouse Financing Contract“. Pöntun starfsmanns stefnda á 40 feta gámi af makrílbróður rennir heldur engum stoðum undir tilvist þessa samkomulags, enda er hvergi í því bréfi minnst á að taka eigi pöntunina úr birgðum stefnda. Þvert á móti er þar sagt að reikninginn skuli senda til stefnda. Verður raunar að telja ósennilegt að stefndi hafi óskað eftir reikningi fyrir úttekt af eigin birgðum. Að þessu sögðu, og með hliðsjón af eindreginni neitun stefnda, verður að telja ósannað að stefndi hafi fallist á að kaupa helming umræddra birgða af Seabait Co. I/S. Af því leiðir jafnframt að ósannað er að stefnandi hafi fjármagnað þau kaup og komið birgðunum fyrir í kæligeymslu sinni. Þar sem stefndi er ekki eigandi að umræddum vörubirgðum verður hann sýknaður af kröfum stefnanda, sem stafa af leigu fyrir geymslu á birgðunum.

Eftir úrslitum málsins og með vísan til 1 mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, ber að dæma stefnanda til greiðslu málskostnaðar, sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Dímon beita ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, Intercargo Coldstores A/S.

Stefnandi greiði stefnda 400.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf.