S-115/2021

Mál þetta, sem þingfest var 6. maí sl., og dómtekið að lokinni aðalmeðferð þann 16. september sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurlandi dagsettri þann 8. mars sl., á hendur X

„fyrir skjalafals

með því að hafa, í febrúar 2014, framvísað fölsuðum leigusamningi um leigurétt í ánni A, og þannig með blekkingum reynt að koma því til leiðar að B, væri með gildandi leigusamning um veiðirétt í framangreindri á, frá 15. maí 2013 til 1. október 2016.

Telst brot ákærða varða við 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði neitar sök og krefst þess aðallega að hann verði alfarið sýknaður af þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök. Til vara krefst hann þess í fyrsta lagi að honum verði ekki gerð refsing, í öðru lagi að hann verði dæmdur til greiðslu sektar sem eftir atvikum verði skilorðsbundin, í þriðja lagi að ákvörðun refsingar verði frestað skilorðsbundið og í fjórða lagi að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

Málavextir

Með bréfi til lögreglunnar á Selfossi dagsettu 8. apríl 2014 lögðu þeir C, [...] D-x-x E, [...]hjá F, fram kæru á hendur ákærða fyrir skjalafals. Í bréfinu kemur fram að í framhaldi af útboði á leigu veiðiréttar í G og H hafi verið samið við félagið B um leigu á veiðirétti í framangreindum ám, en ákærði var sagður í forsvari fyrir það félag. Samningur hafi verið undirritaður þann 11. apríl 2013 en honum hafi verið rift vegna vanskila á leigugreiðslum. Í framhaldi af riftuninni hafi komið fram fullyrðingar ákærða f. h. B þess efnis að auk samningsins um G og H hafi sömu aðilar, á sama stað og tíma, gert samning um leigu á veiðirétti í A fyrir árin 2013 til 2016. Þegar kærendur hafi ekki kannast við gerð slíks samnings hafi ákærði framvísað skjali um samning um veiðirétt í A. Skjalið sé sambærilegt að uppsetningu og samningurinn um G og Hog beri sömu áritunum staðsetningu og dagsetningu. Þá séu samningsaðilar tilgreindir þeir sömu. Kærendur töldu skjalið bera með sér að nöfn þeirra hefðu verið handrituð á það, en þeir könnuðust ekki við skjalið eða handritun sína á því. Hið sama eigi við um handritun I. Kærendur töldu skjalið því falsað sem og handritun þeirra á það og óskuðu eftir rannsókn lögreglu.

Meðal gagna málsins er samningur um útleigu á veiðirétti í G og H sem þeir C-x-x E telja ófalsaðan og kannast þeir við nafnritun sína á samninginn, en þeir gáfu skýrslu hjá lögreglu 14. og 15. mars 2016. I gaf einnig skýrslu hjá lögreglu 15. mars sama ár og kvað I þennan samning ófalsaðan. Þeim bar hins vegar saman um það að samningurinn um A væri falsaður og kannaðist ekkert þeirra við að hafa ritað nafn sitt undir þann samning. Á báðum samningunum er einnig að finna nafn J, [...] X, en hann skoraðist undan því að gefa vitnaskýrslu við skýrslutöku hjá lögreglu þann 14. desember 2017. Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu þann 6. desember sama ár og kvaðst hann hafa gert samning um veiðirétt í G og H annars vegar og hins vegar um A á sama tíma og hefðu sömu aðilar ritað undir báða þessa samninga. Hann hafnaði því alfarið að hafa falsað undirskriftir á samninginn um A. Við þá skýrslutöku gerði þáverandi verjandi ákærða athugasemdir við drátt á málinu en honum var bent á að mjög erfitt hafi verið að ná sambandi við ákærða til að boða hann til skýrslutöku. Ekki er að sjá að neitt hafi verið aðhafst í máli þessu fyrr en við útgáfu ákæru þann 8. mars sl. Engin rithandarrannsókn var framkvæmd vegna rannsóknar málsins.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann hafi tekið þátt í úboði vegna veiði í G og H, fyrirtæki hans, veiðifélagið B, hafi verið hæstbjóðandi og hafi samningur verið undirritaður í apríl 2013, en samningsaðilar hafi verið F og D. Á sama tíma hafi einnig verið undirritaður samningur vegna A. Hann kvað samningana báða hafa verið prentaða út og undirritaða á skrifstofu D og hafi C, E, [...] X og starfsfólk D verið viðstödd. Hann kvað skýringu þess að annar samningur hafi verið gerður um A vera þá að um annað eignarhald á þeirri á hafi verið að ræða. Hann kvaðst í lok febrúar 2014 hafa sent fyrirsvarsmönnum samningsaðila, þeim C og E, afrit af samningunum þar sem þeir virtust ekki kannast við samninginn um A. Í framhaldi af því hafi hann verið kærður fyrir skjalafals. Ákærði hafði enga skýringu á því hvers vegna þau sem undirrituðu samninginn um A kannist ekki við undirritanir sínar á hann.

Vitnið C skýrði svo frá fyrir dómi að veiðiréttur í G og H hafi verið boðinn út árið 2013 og hafi félagið B boðið hæst. Hafi verið gengið að samningum við félagið til nokkurra ára og hafi það farið fram með eðlilegum hætti. Hann kvað samninginn hafa verið undirritaðan á skrifstofu D að viðstöddum vitninu, E, ákærða, [...]og I sem vottaði samninginn. Hann kvað þetta eina samninginn sem gerður hefði verið en fljótlega eftir það hafi hann heyrt af áhuga B af A. Hann kvað D ekkert hafa með A að gera en fljótlega eftir að gengið hefði verið frá fyrrgreindum samningi hafi verið rætt um samning um A en ekkert hafi orðið úr því. Síðar hafi komið í ljós að ákærði hafi haft í höndum samning um A sem þeir hafi ekki kannast við að hafa skrifað undir. Hann kvaðst hafa séð afrit af samningnum hjá E eftir að ákærði hefði sent afrit af honum í tölvupósti og kvað hann alveg ljóst að hann hefði ekki ritað nafn sitt undir hann. Hann kvað E hafa sagt að hann hefði ekki heldur skrifað undir þetta skjal og því hafi verið ákveðið að leggja fram kæru.

Vitnið E skýrði svo frá fyrir dómi að B hafi leigt veiðirétt í G og H vorið 2013. Hafi vitnið, C og ákærði verið viðstaddir samningsgerðina og hafi I verið vottur, en hann kvaðst ekki muna vel eftir þessum fundi. Hann taldi að skrifað hefði verið undir þrjú eintök af samningnum. Hann mundi ekki hvort hefði verið rætt um A á fundinum. Rætt hafi verið um að einhvern tíma yrði stofnað veiðifélag um A en enginn samningur hafi verið gerður um hana þarna. Í janúar 2014 hafi hann frétt að fyrirtækið væri að leigja veiðirétt í A. Hafi ákærði sent vitninu samning um A í tölvupósti 24. febrúar sama ár og kvaðst vitnið ekki kannast við þann samning og hafi honum strax sýnst að hann hefði ekki ritað nafn sitt undir hann. Hið sama hafi átt við um C. Hann útilokaði ekki að hann hafi gefið ákærða leyfi til að prófa að veiða í A ári áður, en það hafi ekki verið skriflegt. Hafi því verið ákveðið að leggja fram kæru á hendur ákærða.

Vitnið I kannaðist við að hafa skrifað undir samning um veiðirétt í G og H sem vottur en hún hafi ekki haft aðra aðkomu að samningagerðinni. Hún kvaðst aðeins hafa vottað einn samning í þremur eintökum að því er hana minnti og þá kvaðst hún ekki muna eftir umræðu um annan samning. Hún kvaðst að vísu aðeins hafa lesið fyrsta eintakið. Hún kvaðst ekki hafa ritað undir samning um A sem vottur og kvað hún ekki um rithönd sín að ræða á því eintaki.

Vitnið J, [...]ákærða skoraðist ekki undan því að gefa símaskýrslu í málinu. Hann kannaðist við að hafa skrifað sem vottur undir einhverja samninga, sennilega um G og einnig hafi verið talað um tilraunaveiði í A að því er hann minnti. Hann tók fram að hann mundi ekki eftir því hvort um fleiri en einn samning var að ræða.

Niðurstaða

Ákærða er í máli þessu gefið að sök að hafa framvísað fölsuðum leigusamningi um leigurétt í ánni A og þannig með blekkingum reynt að koma því til leiðar að B væri með gildandi leigusamning um veiðirétt í framangreindri á eins og nánar er rakið í ákæru. Vitnin C, E og I hafa öll borið fyrir dómi að þau hafi ekki ritað nöfn sín undir umræddan samning um A en ákærði neitar sök og heldur fast við þann framburð sinn að ofangreind vitni hafi ritað undir samninginn á sama tíma og samningur um veiði í G og H var undirritaður. Ekki verður fram hjá því litið í máli þessu að engin rannsókn fór fram á þeim undirritunum sem voru á umræddu skjali og þá ber að hafa í huga að allmörg ár eru liðin frá atvikum máls þessa. Þá útilokaði vitnið E-x-x að hann hafi gefið ákærða leyfi til að prófa að veiða í A ári áður og fær sá framburður stoð í vætti vitnisins J. Einnig ber að hafa í huga að vitnið I kvaðst hafa vottað einn samning í þremur eintökum, en hún hafi aðeins lesið fyrsta eintakið.

Þegar allt framanritað er virt verður að telja að það mikill vafi leiki á því að ákærða hafi verið ljóst að umrætt skjal hafi verið eða kynni að hafa verið falsað þegar hann framvísaði því að ekki verður hjá því komist að sýkna hann af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Að fenginni þessari niðurstöðu og með vísan til 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 ber að leggja allan sakarkostnað á ríkissjóð, þ. m. t. málsvarnarlaun G-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, skipaðs verjanda ákærða, sem þykja hæfilega ákveðin 900.000 krónurað meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun G-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, skipaðs verjanda ákærða, 900.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf