S-924/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 13. janúar 2014, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 29. október 2013, á hendur X, kt. 000000-0000, með lögheimili að [...] en aðsetur að [...], fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt sunndagsins 3. mars 2013 ekið bifreiðinni [...], eftir Brekkutröð við Hamrafell í Hafnarfirði undir áhrifum áfengis (alkóhólmagn í blóði mældist 2,82‰) þar sem hann stöðvaði aksturinn og lögregla hafði afskipti af honum stuttu síðar.

Telst þetta varða við 1., sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, greiðslu alls sakarkostnaðar og sviptingar ökuréttar skv. 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði sýknaður af ákæru, en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, verði greiddur úr ríkissjóði.

I

Um málsatvik segir í frumskýrslu lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 3. mars 2013, að lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu hafi borist tilkynning í gegnum Fjarskiptamiðstöð lögreglu kl. 04:17 um hugsanlega ölvaðan ökumann á bifreiðinni [...] auk þess sem eitt dekk ökutækisins mun hafa verið sprungið. Vitni sem tilkynnti um aksturinn mun hafa ekið bifreið sinni á eftir nefndri bifreið og fylgt henni að Brekkutröð, þar sem ökumaður lagði bifreiðinni í bifreiðastæði. Vitnið mun hafa þurft að snúa við og er hann hafi komið til baka hafi einhver verið kominn í farþegasæti bifreiðarinnar. Þegar lögregla hafi komið á vettvang hafi þeir séð bifreiðina í bifreiðastæðinu og hafi aðili verið í farþegasæti frammi í bifreiðinni. Bifreiðin mun hafa verið í gangi og kveikjuláslykill í kveikjulásnum. Ákærði þessa máls sem mun hafa setið í framsæti bifreiðarinnar var handtekinn vegna gruns um ölvun við akstur en mikinn áfengisþef lagði frá vitum hans. Blóðsýni var tekið úr ákærða en hann hafði neitað að blása í áfengismæli. Ákærði neitaði að hafa ekið bifreiðinni umrætt sinn og sagði að maður í rauðri hettupeysu með skollitað hár hafi ekið bifreiðinni. Ákærði mun hafa hitt meintan ökumann í miðbæ Reykjavíkur og beðið hann að aka bifreiðinni í Hafnarfjörð. Aðspurður mun ákærði ekki hafa getað gefið frekari lýsingu á ökumanni.

Fram kom í upplýsingaskýrslu lögreglu í málinu að móðir ákærða væri skráður eigandi bifreiðarinnar [...] og ákærði hafi verið með bílinn í láni umrætt kvöld. Þá kom fram að ekki hafi fundist neitt um þann aðila sem ákærði kvað hafa ekið og engar vísbendingar borist vegna hans, allavega hafi ákærði ekki haft samband vegna málsins með upplýsingar um þann aðila eða annað sem nýst gæti við rannsókn málsins.

II

Hér verða eftir þörfum raktir framburðir ákærða og vitna fyrir dómi og hjá lögreglu.

Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa komið á Bar 11 á milli 23:00 og 24:00, þar sem hann hafi byrjað að drekka. A félagi hans sé að vinna á barnum og hann hafi oft fengið far með honum heim eftir skemmtanir. Fram kom að ákærði hafi dvalið þar í um eina og hálfa klst. en þá farið niður í bæ með tveimur stelpum frá Ástralíu. Þau hafi farið á stað sem heitir Dolly og dvalið þar í dágóðan tíma. Hann hafi síðan farið aftur upp á Bar 11. Þar hafi komið til sögunnar aðili að nafni „B“ og hafi þeir farið að ræða saman meðal annars um tónlist staðarins. Hann hafi sagt B að hann vildi komast heim í eftirpartý til að hlusta á tónlist enda sé hann plötusnúður og eigi góðar græjur, en hafi þurft að bíða eftir A. B hafi þá sagt honum að hann væri edrú og því hafi ákærði spurt hvort hann væri ekki til í að keyra heim til ákærða, sem hann hafi samþykkt. Aðspurður sagðist hann ekki getað metið það hvort B hafi verið edrú enda sjálfur ekki í góðu ástandi vegna ölvunar. Ákærði kvaðst hafa verið rænulítill megnið af leiðinni en rankað við sér þegar B hafi tekið beygju upp brekkuna að Hvaleyrarbrautinni rétt ókominn heim til hans. Hann hafi þá skollið utan í hurðabita enda hallandi í sætinu. Aðspurður sagði ákærði það vel koma til greina að hann hafi ekki sést vegna þessa því hurðabitinn í bifreiðinni væri 12 til 13 sentimetrar á breidd. Ákærði sagði að þegar B hafi stöðvað bifreiðina hafi ákærði spurt hann hvað væri í gangi fyrst hann keyrði svona harkalega. B hafi þá sagt „bíddu aðeins“ en svo stokkið út úr bílnum og hlaupið fyrir horn. Hann hafi hins vegar setið eftir í bílnum og reynt að ná áttum um hvað væri að gerast og þegar hann hafi verið að teygja sig eftir sígarettum hafi lögreglan komið og rifið hann út úr bílnum. Ákærði kvaðst aðspurður hafa reynt að hafa uppá þessum B, leitað á Facebook og reynt að hafa uppá þessu nafni, sem hann viti reyndar ekki hvort sé rétt eða ekki.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 3. mars 2013, sem hófst kl. 15:10 og lauk kl. 15:27. Í skýrslu lögreglu um þá skýrslugjöf kemur fram að hún hafi verið hljóðrituð. Í málinu er að finna samantekt lögreglumanns á framburði ákærða og þar kemur meðal annars fram að ákærði sagðist hafa verið á Bar 11 og hafi hann verið að ræða þar við einhvern gaur sem hafi kallað sig B og kvaðst búa í Hafnarfirði og vera edrú. Ákærði hafi spurt þennan aðila hvort hann vildi aka bifreiðinni fyrir sig inn í Hafnarfjörð og hafi hann samþykkt það. Þeir hafi síðan farið að bílnum sem lagt var fyrir aftan Bar 11 en þar hafi ákærði lagt bifreiðinni fyrr um kvöldið. Ákærði kvaðst hafa farið á nefndan bar til að hitta vin sinn A sem ynni á barnum. Ákærði kvaðst ekki vita hvaða leið þeir hafi farið en þeir hafi ekið Hafnarfjarðarveginn en hann hafi beðið B um að aka sér að heimili sínu að Hvaleyrarbraut. Ákærði sagði að þegar þeir hafi verið komnir fyrir utan heimili hans hafi B ákveðið að forða sér og hafi hann horfið skyndilega, kannski vegna þess að B hafi orðið var við lögguna. Það næsta sem hann hafi vitað hafi verið þegar lögreglan hafi verið að draga hann út úr bílnum en hann hafi verið í farþegasætinu. Ákærði upplýsti að hann ætti umræddan bíl en að móðir hans væri skráður eigandi. Ákærði gat ekki lýst umræddum manni B og kvaðst ekkert vita um hann né hvar hann væri að finna.

Vitnið C, lögreglumaður sagði fyrir dómi að þeim hafi borist tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð um hugsanlega ölvaðan ökumann og að tilkynnandi væri að keyra á eftir bifreiðinni. Þeir hafi fengið upplýsingar um að bifreiðinni hefði verið lagt í stæði, að hann minnti við Brekkutröð og að það hafi verið talað um dökklæddan mann sem ökumann. Þegar þeir hafi komið þar að hafi bifreiðin verið í stæði, hún hafi verið í gangi og aðili í farþegasæti frammí, í dökkum fatnaði. Aðspurður kvaðst vitnið ekki muna hvort sætið þar sem ákærði sat, hafi verið í uppréttri stöðu eða ekki. Ákærði hafi neitað að blása í áfengismæli, þeir hafi því handtekið hann þar sem áfengislykt hafi verið af honum og hann færður á lögreglustöð.

Vitnið D leigubifreiðastjóri bar fyrir dómi að aksturslag bifreiðarinnar hafi vakið athygli hans. Bifreiðin hafi kastast á milli akbrautabrúna og þó hann hafi séð að sprungið væri dekk undir bifreiðinni, hafi þetta ekki verið eðlilegt og hann því látið lögreglu vita. Hann hafi fylgt bifreiðinni eftir og haldið sig í hæfilegri fjarlægð meðan hann hafi verið í sambandi við lögreglu. Aðspurður sagðist hann hafa verið allan tímann fyrir aftan bifreiðina, aldrei nálægt en í „hæfilegri fjarlægð“. Aðspurður sagðist hann hafa haldið áfram þegar bifreiðinni var lagt og síðan snúið við. Það hafi tekið hann 40 til 50 sekúndur að snúa við og keyra til baka og þá hafi lögreglan verið komin. Hann viti ekki hvað hafi gerst á þeim tíma sem um ræði. Aðspurður um hvort hann hafi tekið eftir því hversu margir aðilar hafi verið í bifreiðinni sagðist hann ekki hafa verið mikið að spá í því en hann hafi aldrei séð nema bílstjóra, en hann hafi ekki verið sérstaklega að rýna eftir því. Hann hafi ekki hafa séð bílstjórahurðina opna né séð annan aðila á vettvangi. Aðspurður sagðist hann aldrei hafa séð ökumanninn, hann hafi bara séð hann aftanfrá.

Í lögregluskýrslu kom fram að vitnið D kvaðst hafa fylgt bifreiðinni eftir allan tímann. Hann hafi séð einn farþega í bifreiðinni sem hafi verið ökumaður hennar en hann hafi ekki séð neinn annan farþega. Hann sagðist ekki geta staðfest með vissu að það hafi verið sami maður en taldi svo vera. Hann sagðist ekki hafa séð annan mann á vettvangi eða að yfirgefa bifreiðina. Spurður um þann tíma sem hafi liðið frá því að hann sá ökumann bifreiðarinnar [...] leggja bifreiðinni og þar til hann hafi komið aftur að henni, hversu langan tíma hann hefði misst sjónar af henni, sagði hann að það hefði liðið minna en ein mínúta þar til hann hafi verið kominn að henni aftur, hann gæti ekki verið nákvæmari með tímann.

Vitnið E sem var farþegi í leigubifreiðinni bar fyrir dómi að hún hafi séð bifreið sem ekið var fyrir framan þau „svissa“ glannalega og það hafi aukist mikið. Augljóslega hafi einhver verið undir áhrifum og hún hafi talið að bifreiðin myndi enda á næstu húsum. Þegar þau hafi verið komin að Krónunni við höfnina hafi þau misst sjónar af bifreiðinni í smá stund og þar til þau náðu henni aftur á Holtinu. Þau hafi síðan séð þegar bifreiðinni hafi verið lagt en keyrt fram hjá henni í sömu mund. Hún hafi ekki haft bifreiðina í sjónmáli eftir að henni hafi verið lagt og meðan þau keyrðu áfram til þess að snúa við. Hún taldi að þetta hafi verið nokkrar sekúndur, 10 sekúndur í mesta lagi. Aðspurð sagðist hún bara hafa séð ökumann þegar bifreiðin var í akstri. Hún hafi ekki getað séð hvernig hann hafi litið út. Aðspurð sagðist hún ekki hafa séð bílstjórahurðina opna né séð annan aðila á vettvangi. Aðspurð um hvernig ástandi hún hafi sjálf verið í þetta kvöld kvaðst hún hafa verið úti að skemmta sér, búinn að fá sér nokkra drykki en ekkert ölvuð þannig séð, verið í góðu ástandi.

Í lögregluskýrslu kom fram hjá vitninu E að hún hafi setið í leigubíl rétt hjá Krónunni við Reykjavíkurveg í Hafnarfirði og þá tekið eftir umræddri bifreið sem hafi ekið „sikk sakk“, upp á gangstéttir og kanta og síðan mjög glannalega við hringtorgið við Strandgötuna og að leigubíllinn hafi fylgt bifreiðinni eftir upp Holtið og að Hvaleyrarbraut þar sem ökumaður hafi stöðvað bifreiðina. Hún kvaðst bara hafa séð ökumann. Hún upplýsti að hann hafi verið dökklæddur og grannur en hún gæti ekki lýst honum nánar. Þá kvaðst hún ekki hafa séð neinn annan mann þarna á vettvangi né fara frá bifreiðinni. Hún hafi séð ökumann hanga fram á stýrið eftir að henni var lagt en þegar þau hafi komið til baka hafi ökumaður verið búinn að færa sig yfir í farþegasætið. Hún kvaðst ekki hafa séð nákvæmlega þegar það gerðist. Hún kvaðst telja að þarna hafi verið sami maður allan tímann. Aðspurð fyrir lögreglu hversu langur tími hafi liðið frá því að hún hafi séð ökumann bifreiðarinnar leggja bifreiðinni og þar til hún var kominn aftur að henni, þ.e. hversu langan tíma hún hafi misst sjónar af henni, sagði hún að það hafi liðið í mesta lagi 20 sekúndur.

III

Ákærða er gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis, eins og nánar er lýst í ákæru málsins sem rakin er hér að framan.

Í málinu liggja fyrir blóðtökuvottorð og niðurstöður Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræðum þar sem fram kemur að alkahólmagn í blóði ákærða hafi verið 2,82% sem er mjög mikið. Ákærði hefur ekki neitað því að hafa verið ölvaður þegar hann var handtekinn í umrætt sinn og í raun borið sjálfur að hafa verið mjög ölvaður. Ákærði hefur hins vegar neitað því að hafa ekið bifreið [...] í umrætt sinn bæði fyrir lögreglu og fyrir dómi.

Ákærði sagði fyrir dómi að maður sem mun vera kallaður B hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Hann viti hins vegar ekki frekari deili á þeim manni og hafi árangurslaust reynt að hafa uppá honum. Í frumskýrslutöku hjá lögreglu gaf ákærði þá skýringu að maður í rauðri hettupeysu með skollitað hár hafi ekið bifreiðinni og í skýrslutöku síðar þann dag sagði hann að aðili sem kallar sig B hafi ekið bifreiðinni. Engin gögn liggja fyrir sem styðja fullyrðingu ákærða um tilvist meints aðila, þó ekki sé heldur hægt að útiloka hana.

Staðreynt er að ákærði sat ekki í ökumannssæti bifreiðarinnar þegar lögreglan handtók hann og lögreglan varð ekki vitni að meintum akstri hans. Gegn neitun ákærða reynir á mat á því hvort sannað þyki með skynsamlegum rökum að ákærði hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn.

Vitnin D og E báru bæði að hafa séð hvar bifreiðinni MD-851, var ekið um Hafnarfjörð og báru þau bæði að aksturslag ökumanns hennar hafi verið vægast sagt undarlegt þar sem bifreiðin hafi rásað á veginum. Þau báru bæði að leigubifreiðin hafi fylgt bifreiðinni eftir allt þar til akstri hennar lauk á Holtinu í Hafnarfirði. D bar að hafa fylgt bifreiðinni eftir allan tíman. E bar fyrir dómi að þau hafi misst sjónar af bifreiðinni í smá stund frá Krónunni við höfnina þar til þau náðu henni aftur á Holtinu og eru vitnin því ekki alveg samhljóma um það atriði. Ekki verður talið að þetta hafi áhrif á niðurstöðu málsins.

Vitnið D bar að hafa ekið fyrir aftan bifreiðina, aldrei nálægt en í „hæfilegri fjarlægð“. Ekki kom frekar fram í málinu hversu langt fyrir aftan hann hafi keyrt og hvað teljist hæfileg fjarlægð í þessu tilfelli. D sagðist ekki hafa verið mikið að spá í þessu en hann frá honum séð hafi hann aldrei séð nema bílstjóra en hann hafi ekki verið sérstaklega að rýna eftir því. Aðspurður fyrir dómi sagðist hann aldrei hafa séð ökumanninn, hafi bara séð hann aftanfrá. Í lögregluskýrslu sagðist hann ekki geta staðfest með vissu að það hafi verið sami maður en taldi svo vera. Vitnið E sagði fyrir dómi að hún bara hafa séð einn ökumann þegar bifreiðin var í akstri. Hún hafi ekki getið séð hvernig hann hafi litið út. Í lögregluskýrslu kom fram að hún hafi bara séð ökumann og upplýsti að hann hafa verið dökklæddur og grannur en hún gæti ekki lýst honum nánar, þá kvaðst hún telja að þarna hafi verið sami maður allan tímann. Fram kom í máli ákærða að umræddur atburður hafi átt sér stað um miðja nótt í mars og því sennilega myrkur. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram um birtuskilyrði að það hafi verið myrkur, engin lýsing og rigning. Af framangreindum vitnisburði verður ekki sannað með vissu að ákærði hafi verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt sinn og ekki er útilokað miðað við framangreindan vitnisburð og aðstæður á vettvangi að aðrir gætu hafa verið í bifreiðinni.

Vitnin D og E báru bæði að leigubifreiðinni hafi ekið framhjá bifreiðinni MD-851 í þann mund sem henni var lagt. Aðspurður sagði D að það hafi tekið hann 40 til 50 sekúndur að snúa við og keyra til baka og hann viti ekki hvað hafi gerst á þeim tíma sem um ræði. Fyrir lögreglu sagði hann að það hafi liðið minna en ein mínúta þó hann gæti ekki verið nákvæmari með tímann. E bar fyrir dómi að hún hafi ekki haft bifreiðina í sjónmáli eftir að henni var lagt og meðan þau keyrðu áfram til þess að snúa við og að hún teldi að þessi tími hafi verið 10 sekúndur í mesta lagi. Fyrir lögreglu bar hún að það hafi liðið í mesta lagi 20 sekúndur. Ljóst er að hér ber nokkuð mikið í milli hjá vitnunum og nokkru munar á þeim tíma sem E bar fyrir lögreglu og síðan fyrir dómi. Vitnin voru að öðru leyti trúverðug fyrir dómi. Aðspurð upplýsti E að hún hafi verið að skemmta sér þetta kvöld og hafi verið búin að drekka nokkra áfenga drykki. Ekki verður fullyrt um ástand E en með vísan til þessa verður vitnisburður D metinn trúverðugri um þetta atriði. Út frá því má ætla að það hafi liðið frá 40 sekúndum og hugsanlega að einni mínútu, þar sem vitnin hafi ekki séð hvað fram fór eftir að bifreiðinni var lagt. Sá tími sem hér um ræðir er ekki langur en þó það langur að á þeim tíma er vel mögulegt að aðili geti stigið út úr bifreiðinni og verið kominn úr augnsýn, s.s. bak við hús í nágrenni vettvangs.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða hafi, vitnisburður, mats- og skoðunargerðir, skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn, sbr. 109. gr. sömu laga.

Ákærði hefur neitað sök frá upphafi málsins. Þó frásögn hans um málsatvik þyki nokkuð ótrúverðug hefur ekki verið sýnt fram á að hún sé röng. Staðreynt er að ákærði var ekki í ökumannsæti bifreiðarinnar þegar lögreglan kom að honum og lögreglan varð ekki vitni að akstri hans. Vitni í málinu hafa ekki getað með vissu sagt að ákærði hafi verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt sinn og ekki er útilokað miðað við framangreindan vitnisburð þeirra og aðstæður á vettvangi að aðrir aðilar gætu hafa verið í bifreiðinni. Þá var leitt í ljós að vitnin misstu sjónar af bifreiðinni, hugsanlega í allt að eina mínútu og jafnvel þó svo að tekin séu lægri tímamörk og miðað við 40 sekúndur er það að mati dómsins nægur tími til þess að meintur ökumaður gæti hafa stigið út úr bifreiðinni og horfið sjónum vitna. Ekki liggja fyrir önnur sýnilegt sönnunargögn í máli þessu.

Í ljósi alls framanritaðs og með vísan til 108. og 109. gr. laga nr. 88/1988, um meðferð sakamála, þykir ekki fram komin lögfull sönnun þess að ákærði hafi ekið bifreiðinni MD-851 aðfararnótt 3. mars 2013 undir áhrifum áfengis eins og nánar lýst er nánar í ákæru og ber að sýkna ákærða af sakargiftum.

IV

Með hliðsjón af framangreindri niðurstöðu, sbr. 217. og 218. gr. l. 88/2008, verður allur sakarkostnaður vegna málsins lagður á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir dómi, S-kvk-ef B-kvk-ef F-kvk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 213.350 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf, héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kvk-ef B-kvk-ef F-kvk-ef héraðsdómslögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 213.350 krónur.

B-kk-nf H-kk-nf