S-53/2011

Mál þetta, sem þingfest var 8. júní 2011 og dómtekið 10. október s.á., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Eskifirði, útgefinni 19. maí 2011, á hendur A, [kt., heimilisfang], „fyrir umferðar- og hegningarlagabrot í sveitarfélaginu Hornafirði með því að hafa föstudaginn 11. júní 2010, ekið bifreiðinni MH-811, suður Víkurbraut á Höfn, á móts við söluskálann Kokkinn, án nægilegrar aðgæslu og of hratt miðað við aðstæður, þrátt fyrir að ákærði vissi eða mætti vita að þarna væru unglingar að leik, á og við veginn og án þess að gefa þeim nægilegan tíma til að víkja til hliðar, með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti á stúlkunni B, [kt.], sem kastaðist í jörðina og hlaut fjölmörg lítil sár og rispur og brot á bátsbeini í vinstri hendi.“

Í ákæruskjali er brot ákærða talið varða við 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. breytingarlög og 1., sbr. 2. mgr. 4. gr., 1. mgr. 26. gr. og 1. mgr., sbr. j. lið 2. mgr. 36. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. breytingarlög, og er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara að honum verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa og að fangelsisrefsing sem dæmd kynni að vera verði skilorðsbundin. Þá krefst ákærði þess að allur sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans.

I

Samkvæmt frumskýrslu lögreglustjórans á Eskifirði, dags. 29. ágúst 2010, barst lögreglu tilkynning laust eftir miðnætti þann 12. júní 2010, um umferðaróhapp sem átt hafi sér stað fyrr um kvöldið á Víkurbraut, rétt við söluturninn Kokkinn, þar sem bifreið hefði verið ekið á stúlku. Kvaðst tilkynnandi, C, vera faðir ökumanns og hafa séð dæld á bifreið sinni, eftir að hafa lánað hana syni sínum um kvöldið, ákærða í þessu máli. Hafi ákærði tjáð föður sínum að stúlka sem hann vissi engin deili á hafi stokkið í veg fyrir bifreiðina.

Fram kemur í frumskýrslunni að lögregla hafi haft uppi á nafni stúlkunnar, B. Hafi foreldrar stúlkunnar farið með hana á heilsugæslustöðina á Höfn sama kvöld og hafi hún reynst brotin á vinstri hönd og brákuð á þumli vinstri handar.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að rætt hafi verið við ákærða á förnum vegi og við hina slösuðu í heimahúsi, auk þess sem rætt hafi verið við vitni í síma. Er þar haft eftir ákærða að hann hafi ekið Víkurbrautina til suðurs á um 40 km hraða á klukkustund og hafi verið að nálgast sjoppuna Kokkinn er hann hafi séð stúlku hlaupa út á götuna. Hafi hann strax stigið á hemlana, en séð að honum myndi ekki takast að stöðva bifreiðina. Hafi hann því beygt til hægri og ekið upp á gangstéttina til að reyna að forða árekstri. Hafi stúlkan þá stokkið upp á gangstéttina í veg fyrir bifreiðina. Hafi honum fundist hraði bifreiðarinnar nánast enginn er hún lenti á stúlkunni. Hann hafi ekki þekkt stúlkuna en hún hafi tjáð honum að það væri allt í lagi með sig.

Haft er eftir B í frumskýrslu lögreglu að hún hafi verið á götunni og séð bifreiðina koma akandi eftir Víkurbrautinni. Þegar bifreiðin hafi komið nær hafi stúlkan séð að bifreiðin myndi ekki stöðva og hafi hún þá hlaupið frá til að verða ekki fyrir bifreiðinni. Hafi bifreiðin beygt í sömu átt og ekið á hana. Svipuð frásögn er höfð eftir tveimur stúlkum, D og E.

Meðal gagna málsins eru ljósmyndir lögreglu af dæld á vélarhlíf bifreiðarinnar NH-811 og ljósmyndir af vettvangi, en ekki kemur fram hvenær myndir þessar voru teknar. Þá liggur fyrir vottorð Þ-kvk-ef Ö-kvk-ef K-kvk-ef læknis á Heilbrigðisstofnun Suðausturlands, dags. 28. desember 2010, um áverka stúlkunnar. Í vottorðinu er frásögn stúlkunnar svo lýst:

„Um kl. 22 þann 11/6 2010 þá var hún að labba yfir götu þegar bíll kom á töluverðri ferð og keyrði utan í hana. Hann rakst utan í vi hliðina á henni með þeim afleiðingum að hún skall á götuna. Fékk ekkert högg á höfuðið.“

Um skoðun sem fram kemur að læknirinn hafi framkvæmt samdægurs segir í vottorðinu:

„Öll í litlum rispum og sárum sem þurfti einungis að hreinsa og plástra. Öll mjög stirð. Aum í vi þumli, aðallega yfir pip lið. Einnig veruleg eymsli í vi úlnlið.

Tók rtg myndir af vi úlnlið og þumli. Sá ekkert augljóst brot en setti hana í þumal gipsspelku til verkjastillingar.

Svar lesið af röntgenlækni í Domus Medica (Þ-kk-nf B-kk-nf): Þverbrot gegnum bátsbein í góðum situs með innan við 1 mm diastasa, og það er örlítil afrifu flaski radialt. Ekkert óeðlilegt að sjá í þumli eða distal hluta radius og ulna.

Kölluð inn aftur og sett á hana bátsbeinsgips. Var með gipsið í 7 vikur. Control rtg mynd tekin 3/8 sýnir að brotið sé gróið. Batahorfur góðar.“

II

Hér verður rakið eftir þörfum úr framburðum ákærða og vitna fyrir dómi, auk þess sem vikið verður að framburði þeirra hjá lögreglu eftir því sem tilefni er til.

Ákærði gaf skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst hafa verið á rúntinum og ekið Víkurbrautina í suðurátt með um 40 km hraða á klukkustund. Hann hafi tekið eftir stúlkum, sem hann minnti að hafi verið þrjár saman, úr um 50-100 metra fjarlægð þar sem þær hafi gengið á móti honum á gangstétt hægra megin við veginn frá honum séð. Honum hafi sýnst þær vera að tala saman en ekki verið að veifa eða veita honum athygli. Er hann hafi átt ófarna um 10-15 metra að stúlkunum hafi þær skyndilega hlaupið hver á eftir annarri út á veginn. Ákærði kvaðst strax hafa hemlað til fulls en er hann hafi áttað sig á því að honum tækist ekki að stöðva bifreiðina í tæka tíð hafi hann beygt til hægri í átt að gangstéttinni til að forða árekstri við þá stúlku sem síðust hafði hlaupið út á götuna. Honum hafi ekki verið fært að beygja til vinstri yfir á mótlæga akrein þar sem hinar stúlkurnar hafi verið þar. Stúlkan hafi hins vegar stokkið til baka í átt að gangstéttinni og bifreiðin lent á henni. Kvaðst ákærði hafa verið byrjaður að beygja upp á gangstéttina þegar stúlkan hafi snúið við.

Ákærði kvaðst telja stúlkuna hafa lent framan á bifreiðinni, aðeins hægra megin við miðju hennar, en bifreiðin hafi komið í hægri hlið stúlkunnar eða framan á hana. Áreksturinn hafi orðið á u.þ.b. eins metra breiðri grasræmu milli götu og gangstéttar. Ákærði taldi hraða bifreiðarinnar tæpast hafa verið meiri en 5 km á klukkustund. er hún lenti á stúlkunni, en bifreiðin hafi staðnæmst nánast um leið og áreksturinn varð, með hægra framhjólið uppi á gangstéttinni. Stúlkan hafi dottið frekar en kastast áfram og lent í um eins metra fjarlægð frá bifreiðinni, á mörkum grass og gangstéttar. Hún hafi hvorki lent uppi á vélarhlíf bifreiðarinnar né kastast í girðingu handan gangstéttarinnar.

Ákærði kvaðst hafa hugað að stúlkunni og hjálpað henni á fætur. Hún hafi getað gengið og sagt að allt væri í lagi með hana. Þá hafi komið þar að hjón á bifreið og hafi maðurinn skrúfað niður rúðu og húðskammað ákærða fyrir að aka á stúlkuna. Eftir þetta hafi stúlkan farið á brott ásamt vinkonum en ákærði ekið heim til sín.

Ákærði kvaðst hafa fengið bílpróf í nóvember 2009. Hann hafi átt bifreið sjálfur en í þetta skiptið hafi hann verið á sjálfskiptri jeppabifreið föður síns, sem hann hafi haft æfingarakstursleyfi á áður en hann lauk bílprófi og því oft ekið þeirri bifreið áður.

Ákærði kvaðst hafa verið búinn að aka 3-4 sinnum fram hjá stúlkunum áður en áreksturinn varð. Þá hafi þær verið að veifa til að reyna að stöðva bifreiðar. Ákærði sagðist ekki minnast þess að stúlkurnar hafi farið út á veginn í fyrri skiptin sem hann ók fram hjá þeim, heldur hafi þær staðið til hliðar við veginn. Hann hafi þá hægt á sér er hann ók fram hjá þeim, en ekki stöðvað. Ákærði kvaðst ekki hafa talið veru stúlknanna þarna við veginn hafa gefið tilefni til að fara gætilegar en hann gerði, enda hafi hann ekki átt von á því frá 13-14 ára stúlkum að þær myndu hlaupa út á götuna. Ákærði neitaði því aðspurður að hafa upplifað athafnir stúlknanna við veginn þannig að þær væru að pirra hann og hafnaði því alfarið að hafa gefið í þegar hann nálgaðist þær. Hann hafnaði því jafnframt að hafa verið að tala í síma er atvikið átti sér stað.

Aðspurður hvort fleiri hafi verið þarna í grennd nefndi ákærði 1-2 stúlkur við söluturninn, auk þess sem margir krakkar hefðu verið inni á fótboltavellinum.

Eftir áreksturinn hafi verið dæld á vélarhlíf bifreiðarinnar, sem líklega sé í upphandleggshæð á stúlkunni. Foreldrar hans hafi séð dældina þegar þau hafi komið heim og þau rætt um þetta. Faðir hans hafi haft samband við lögregluna. Eftir á að hyggja kvaðst ákærði telja hann hefði átt að hafa strax samband við lögreglu. Aðspurður um ummerki á vettvangi kvaðst ákærði hafa séð dekkjafar á kantsteini sem vinstra afturdekk bifreiðarinnar hafi staðnæmst á og taldi sig hafa séð för í grasinu eftir bifreiðina, en engin hemlaför hafi verið á akbrautinni, enda sé bifreiðin búin bremsubúnaði sem varni því að dekkin læsist.

Framburður ákærða samræmist í öllum meginatriðum framburði sem hann gaf við skýrslutökur hjá lögreglu 17. nóvember 2010 og 28. apríl 2011, utan þess að hjá lögreglu kvaðst ákærði ekki geta sagt að honum hafi dottið í hug að stúlkurnar væru að reyna að stöðva akstur hans er hann ók fram hjá þeim í fyrri skiptin, en fyrir dómi kom fram hjá ákærða að stúlkurnar hafi verið að veifa til að stöðva bíla.

G-kk-nf I-kk-nf V-kk-nf héraðslögreglumaður gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst minnast þess að hafa fyrst heyrt af málinu „úti í bæ“. Hann kvað einhverja daga hafa liðið áður en lögreglu barst til eyrna hver stúlkan væri og hafi hann þá rætt við foreldra hennar og út frá því hafi rannsókn málsins hafist. Hann hafi ritað frumskýrslu lögreglu í málinu og skoðað vettvang, en ekki vitað nákvæma staðsetningu árekstursins fyrr en síðar, eftir að rætt hafði verið við vitni. Þá hafi komið fram að áreksturinn hafi átt sér stað nálægt brunahana við veginn. Engin bremsuför hafi sést á vettvangi. Vitnið kvaðst ekki vita hvernig veður hafi verið umrætt kvöld, en bremsuför sjáist síður ef vegur sé blautur. Hann minntist þess ekki að hafa séð för eftir bifreið á grasræmu við veginn. Vitnið kvaðst ekki hafa talið unnt að draga neinar ályktanir af vettvangi um hraða bifreiðarinnar fyrir áreksturinn. Vitnið kvaðst aðspurt hafa upplifað það svo við rannsókn málsins að stúlkurnar hafi skammast sín fyrir eitthvað og ekki viljað fara með málið lengra.

J-kk-nf G-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður gaf einnig skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst hafa verið á vakt eftir miðnætti 12. júní 2010, er C, faðir ákærða, hafi tilkynnt lögreglu símleiðis um að sonur sinn hefði ekið á óþekkta stúlku og að dæld væri á bifreiðinni eftir það. J-kk-nf G-kk-nf kvað lögreglu ekki hafa borist nein tilkynning um meiðsl og ekki vitað hver átti í hlut. Hann ásamt öðrum lögreglumanni hafi farið á vettvang fljótlega eftir tilkynninguna, en ekkert séð enda hafi verið orðið áliðið og þeir ekki vitað nákvæmlega hvar áreksturinn hefði orðið. Lögregla hafi grennslast fyrir um málið á næstu dögum, en þar sem engin tilkynning hafi borist um meiðsl hafi verið talið líklegt að ekkert tjón hafi orðið. Þegar frést hafi að mögulega hafi stúlka slasast þarna hafi vitnið farið og skoðað dældina á bifreiðinni og hafi dældin þá reynst meiri en vitnið hafi gert sér í hugarlund fyrirfram. Eftir þetta hafi rannsókn málsins hafist fyrir alvöru. Vitni hafi tengt staðsetningu atburðarins við söluturninn og við brunahana og hafi vettvangur verið skoðaður nánar þegar staðsetning hans lá fyrir. Minntist vitnið ekki neinna ummerkja á vettvangi annarra en hugsanlega hjólfara í grasi sem ef til vill hafi mátt tengja við atburðinn. Hann kvaðst ekki minnast annars en að gott veður hafi verið þennan dag, þurrt og tiltölulega bjart um kvöldið í samræmi við árstíma.

B gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst ásamt vinkonum sínum, þeim D, E og F, hafa gert sér að leik að reyna að stöðva bifreiðar í þeim tilgangi að fá far með þeim einn hring. Þetta hafi verið um níuleytið að kvöldi til og veðrið hafi verið gott og frekar bjart úti. Þær hafi verið tvær og tvær saman í liði og þær E og F hafi áður verið búnar að fá far einn hring með systur E. Það hafi því verið komið að þeim D að stöðva bifreið og þær hafi verið búnar að reyna það nokkuð lengi. Nokkrar bifreiðar verið búnar að keyra fram hjá þeim, þar á meðal ákærði nokkuð oft, en engin bifreiðanna hafði stöðvað. Taldi hún að ákærða hafi verið vel ljóst hvað þær væru að gera.

Þær D hafi staðið þeim megin við götuna þar sem fótboltavöllurinn sé áður en þær fóru út á akbrautina, þ.e. hægra megin frá ákærða séð, en vinkonur þeirra, E og F, hafi verið þeim megin við veginn sem söluturninn sé. Þær hafi séð bifreið ákærða beygja inn á Víkurbrautina nálægt bensínstöð Olís og íþróttahúsinu. Hafi D þá farið á undan út á akbrautina og staðið á akreininni nær söluturninum en vitnið stillt sér upp á akreininni sem ákærði ók eftir. Þær hafi staðið þarna og horft á hann koma akandi. Í þetta skiptið hafi þær staðið lengur á akbrautinni en í fyrri skiptin. Hún hafi ekki vitað hvað hún átti að gera og hafi „frosið“. Hún taldi bifreið ákærða hafa verið um eina til tvær bíllengdir frá henni er hún loks byrjaði að hlaupa út af akbrautinni. Aðspurð sagðist hún hafa snúið baki í bifreiðina þegar hún hljóp. Hún hafi verið komin út af akbrautinni þegar bifreiðin lenti á hægri hlið hennar. Höggið hafa verið nokkuð mikið og hún hafi lent nokkuð langt frá bifreiðinni, eða á götunni við gangstéttarkantinn til móts við brunahanann. Hún hafi lent í jörðinni á vinstri hlið. Hún hafi strax fundið til í þumli en í ljós hafi komið síðar að brot hafi verið á vinstri úlnlið hennar. Auk þess hafi hún fengið fjölmargar rispur á líkamann.

Eftir áreksturinn hafi ákærði og vinkona hennar komið til hennar og spurt hvort það væri allt í lagi með hana. Hún hafi játað því og staðið á fætur. Þær vinkonurnar hafi síðan farið í íþróttahúsið og hún legið þar smástund og jafnað sig. Hún hafi verið ringluð og fundið til í höfðinu. E hafi einnig komið þangað. Síðan hafi þær farið heim og faðir hennar strax farið með hana til læknis.

Aðspurð um hraða bifreiðarinnar sagði vitnið að henni hafi fundist ákærði fara alltaf hraðar og hraðar með hverju skiptinu sem hann ók fram hjá. Ákærði hafi verið að tala í símann í öll skiptin sem hann hafi ekið framhjá þeim og einnig í þetta sinnið. Hún hafi snúið að honum og séð það.

Hún kvaðst ekki telja ákærða hafa bremsað fyrr en hann hafi verið kominn upp á gangstétt. Hún hafi ekki heyrt neitt bremsuhljóð. Aðspurð hvers vegna hún teldi að ákærði hafi ekki bremsað fyrr sagði vitnið að ákærði hafi brosað til þeirra í öll skiptin sem þær hefðu gert þetta. Hún telji hann því hafa vitað hvað þær væru að gera og hafa treyst því að þær myndu hlaupa upp á gangstéttina aftur eins og í fyrri skiptin. Þær hafi farið út á götuna í fyrri skiptin sem ákærði hafi ekið þarna framhjá, en þetta skiptið hafi verið ólíkt að því leyti að þær hafi staðið lengur á akbrautinni en áður.

Framburður B samræmist í meginatriðum skýrslu sem hún gaf hjá lögreglu 8. febrúar 2011.

E gaf skýrslu fyrir dómi og sagðist hafa setið á bekk utan við söluturninn þegar áreksturinn varð. Hún hafi rétt áður verið að spjalla við F en hafi verið að horfa út á götuna og séð þegar bifreið ákærða var ekið á B. E lýsti atburðum svo að þær B og D hafi verið að leika sér að því að fara út á götuna og reyna að stöðva bifreiðar. Þegar áreksturinn varð hafi þær ætlað að stöðva akstur ákærða, en ákærði hafi ekið a.m.k. tvisvar til þrisvar sinnum fram hjá þeim áður. Í fyrri skiptin hafi þær fært sig af götunni þegar ákærði nálgaðist en í síðasta skiptið hafi þær beðið lengur á götunni. Því skipti hafi lyktað með því að B hljóp upp á gangstétt en bifreiðinni hafi einnig verið beygt þangað og lent á stúlkunni. Við áreksturinn hafi B færst aðeins með bifreiðinni en síðan rúllað fram af henni. Hún kvaðst hafa séð hjólför í grasinu eftir bifreiðina.

Í fyrstu lýsti E atvikum svo að þær B og D hafi staðið nokkuð lengi á götunni áður en bifreið ákærða var ekið á B. Síðar í framburði hennar kom fram að hún teldi sig ekki muna sérlega vel eftir atburðum og meðal annars ekki muna úr hvaða átt bifreið ákærða var ekið umrætt sinn, en þetta hafi verið grænn jeppi. Taldi hún aðra bifreið sem borið hafi að eftir áreksturinn hafa komið úr átt frá íþróttahúsinu. Er henni var kynnt að bifreið ákærða hefði verið ekið suður Víkurbraut í átt frá bensínstöð Olís dró E fyrri frásögn sína til baka og kvað stúlkurnar hafa stokkið út á götuna rétt áður en bifreið ákærða hafi komið að þeim. Aðspurð um fjarlægð bifreiðarinnar frá stúlkunum þegar þær stukku inn á götuna taldi vitnið að bifreiðin hafi a.m.k verið komin til móts við girðingu sem liggi í kringum fótboltavöllinn. Kvað hún fyrri frásögn sína þar sem hún lýsti því að stúlkurnar hefðu staðið á götunni í einhvern tíma eiga við um eitthvert fyrra skipti.

Aðspurð um hraða bifreiðar ákærða sagði E að bifreiðinni hafi verið ekið „allavega ekkert mjög hægt“ og henni hafi ekki fundist bifreiðin hægja á sér þegar hún nálgaðist B. Hann hafi ekið svipað hratt í öll skiptin sem hann ók fram hjá þeim. Borinn var undir E framburður hennar hjá lögreglu um að hraði bifreiðar ákærða hafi verið að aukast með hverjum hring sem hann fór. Kvaðst hún ekki minnast þessa.

E sagði að henni hafi fundist þetta glannalegur leikur hjá stúlkunum. Aðspurð hvort henni hafi fundist ákærði taka á einhvern hátt þátt í leiknum, neitaði hún því. Hún kvaðst ekki hafa veitt því athygli hvort ákærði hefði verið að tala í síma undir stýri.

F gaf skýrslu sem vitni fyrir dómi og skýrði svo frá að þær stúlkurnar hafi gert sér að leik að reyna að stöðva bíla í þeim tilgangi að fá að fara á „rúntinn“ einn hring. Þær E hafi verið saman í liði og þær B og D saman í liði. Auk þeirra hefði yngri stúlka, G, verið á staðnum er slysið átti sér stað. F sagði ákærða hafa ekið kannski þrisvar sinnum áður þessa leið fram hjá stúlkunum, sem þá hafi verið að „húkka far“, kalla á hann og reyna að fá hann til að stöðva bifreiðina. Kvaðst hún halda að þær hafi ekki staðið úti á götunni í þau skipti, en ef svo hefði verið hefðu þær a.m.k. ekki farið í veg fyrir ákærða heldur kannski út á hina akreinina. Aðspurð taldi vitnið að ákærði hefði verið að tala í símann í eitt skiptanna, en ekki muna hvort það var þegar áreksturinn varð eða eitthvert fyrri skiptanna.

F kvaðst hafa verið að tala við E, sem setið hafi á bekk við söluturninn, en hafa verið lögð af stað gangandi í átt að íþróttahúsinu er slysið varð. Hún hafi þó hafa verið að fylgjast með stúlkunum. Þær hafi verið ákveðnar í að reyna að stöðva akstur ákærða, en hann hafi ekki stöðvað í fyrri skiptin sem hann hafi ekið fram hjá þeim. Þær hafi séð ákærða beygja inn á Víkurbrautina og raðað sér þrjár þvert yfir götuna, þ.e. G hafi verið næst þeim E, síðan D en B hafi verið fjærst þeim, á akrein þeirri sem ákærði ók eftir í átt frá íþróttahúsinu. Hún kvaðst þó ekki viss um hvort G hafi farið út á götuna.

Aðspurð hve lengi stúlkurnar hafi verið búnar að vera á götunni er áreksturinn varð kvaðst F ekki viss um hvort stúlkurnar hafi beðið á gangstéttinni og svo farið skyndilega út á akbrautina eða hvort þær hafi verið búnar að vera í nokkrar sekúndur á götunni. Játti vitnið því aðspurð að aðfarir stúlknanna hafi verið „grófari“ en í fyrri skiptin.

Aðspurð um hraða ákærða taldi vitnið ákærða ekki hafa ekið mjög hratt heldur á „venjulegum hraða“. Ákærði hafi sveigt upp á gangstéttina til að forða árekstri við B en þá hafi hún einnig hlaupið í sömu átt og lent fyrir bifreiðinni. F taldi mjög stutt hafa verið í bifreiðina þegar B hafi hlaupið af stað til að forða sér, eða um 2-3 metrar. Kvaðst vitnið ekki beinlínis hafa séð bifreiðina lenda á B, aðeins séð hana hverfa bak við bílinn. Aðspurð taldi vitnið að ekki hafi verið dregið úr ferð bifreiðarinnar þegar hún nálgaðist stúlkurnar. Þegar vitnið hafi komið að B hafi hún legið á malarræmu upp við girðingu við fótboltavöllinn.

Aðspurð um veður og birtuskilyrði sagði vitnið farið hafi verið að kvölda en bjart hafi verið þar sem þetta var að sumarlagi.

D gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst lítið muna eftir atvikum. Hún kvað þær stúlkurnar hafa verið búnar að reyna að stöðva akstur ákærða áður með því að gefa honum merki með þumli eða veifa, en kvaðst ekki muna hvort þær hafi farið út á götuna í fyrri skiptin. Þegar áreksturinn varð taldi hún þær B hafa verið þeim megin við götuna þar sem söluturninn sé, a.m.k. hún sjálf, og hafi B farið þaðan út á götuna á undan henni, alveg yfir á þá akrein sem ákærði ók eftir. Hún sjálf hafi aðeins tekið um tvö skref inn á götuna. Nánar aðspurð kvaðst hún þó ekki viss um að þær hafi verið þeim megin við götuna þar sem söluturninn sé áður en þær gengu út á götuna, en rétt áður hafi þær verið búnar að rölta í átt að veitingastaðnum Víkinni og til baka. Hún kvaðst ekki muna hve löngu áður en bifreið ákærða kom þær hafi farið út á götuna, en lýsti atvikum svo að þetta hafi allt gerst mjög hratt. Aðspurð sagðist hún ekki muna hvort þær hafi stillt sér upp og beðið á götunni eða hvort þær hafi gengið beint í veg fyrir bifreiðina, en hún sagðist muna að þær hafi gengið en ekki hlaupið út á götuna. Hana minnti að B hafi stoppað aðeins á götunni og kannski snúið sér aðeins við. Hún sagðist ekki geta sagt til um hraða bifreiðar ákærða og hvort hann hafi bremsað. Ákærði hafi verið að tala í síma þegar áreksturinn varð. Hún hafi heyrt dynk þegar B hafi orðið fyrir bifreiðinni. B hafi þá verið komin af götunni, líklega upp á grasræmuna næst götunni en hafi lent á gangstéttinni. Bifreiðin hafi verið komin að hluta til upp á gangstéttina er hún stöðvaðist.

G gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst ekki muna vel eftir atburðum. Hún hafi verið í fótbolta á nærliggjandi fótboltavelli er hún hafi veitt því athygli að B stóð á götunni og var að reyna að stöðva akstur bifreiða. Kvaðst G síðan hafa farið af fótboltavellinum til stúlknanna og farið yfir götuna að söluturninum. Þar hafi hún staðið ásamt annarri stúlku á sínu reki er hún hafi séð B verða fyrir bifreiðinni. Fleiri stúlkur hafi verið þarna en G sagðist ekki muna hverjar þær voru, nema D, sem hún þekkti.

G lýsti atburðum svo að B hafi ætlað að fá far hjá „vini sínum“ og hafi vitninu sýnst hún vera að reyna að stöðva bifreið. Hún hafi verið þeim megin á götunni sem nær sé fótboltavellinum. Aðrar stúlkur hafi ekki verið á götunni. Bifreiðinni hafi verið sveigt upp á gangstétt til að forða árekstri en þá hafi B stokkið í átt að gangstéttinni. Vitnið sagðist ekki geta sagt til um hraða bifreiðarinnar, en henni hafi fundist bifreiðin hafa verið að hægja á sér þegar hún lenti á stúlkunni. B hafi flogið aðeins aftur á bak í loftinu.

Aðspurð um staðsetningu stúlknanna sagði G eina þeirra hafa verið sömu megin götunnar og hún, þ.e. við söluturninn, en hún héldi að hinar stúlkurnar hafi verið hinum megin götunnar

G sagðist ekki hafa séð bifreiðina fyrr en rétt fyrir áreksturinn. B hafi þá staðið kyrr á götunni og snúið í áttina að bifreiðinni. Hún kvaðst ekki muna hve lengi B hafi beðið úti á götunni en það hafi verið einhver tími. Aðspurð sagði hún B hafa verið að veifa og segja ákærða að stoppa.

G sagðist áður hafa séð stúlkurnar reyna að stöðva bifreið meðan hún hafi verið að spila fótbolta, en þetta hafi verið eina skiptið eftir að hún kom til þeirra við veginn. G sagði að þessi atburðarrás sem hún lýsti hafi í heild tekið um 3-5 mínútur, þ.e. frá því er hún var í fótbolta og tók eftir stúlkunum þar til áreksturinn varð. G sagðist aldrei hafa séð B standa annars staðar en úti á akbrautinni, en tók fram að hún hafi verið að horfa allt í kringum sig og að það gæti vel verið að B hafi farið af götunni milli þess sem vitnið leit á hana.

Þær E, F, D og G gáfu allar skýrslur hjá lögreglu við rannsókn málsins á tímabilinu 23. febrúar til 29. mars 2011. Framburður þeirra fyrir dómi samræmist í meginatriðum framburði þeirra hjá lögreglu, svo langt sem hann náði, utan þess sem áður er getið um framburð E varðandi hraða bifreiðar ákærða.

J-kk-nf Þ-kk-nf gaf skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst hafa verið að aka úr gagnstæðri átt við ákærða eftir Víkurbrautinni er hann hafi séð úr nokkurri fjarlægð bifreið ákærða lenda upp á gangstétt og stúlku hrökkva til og detta. Hann kvaðst ekki beinlínis hafa séð bifreiðina lenda á stúlkunni en dregið þá ályktun að bifreiðinni hefði verið ekið á stúlkuna á gangstéttinni. Kvaðst J-kk-nf hafa ekið nær, skrúfað niður rúðuna og spurt ákærða hvers vegna hann hafi ekið á stúlkuna. Hafi ákærði sagt stúlkuna hafa stokkið í veg fyrir bifreið sína. Stúlkan hafi sagt að allt væri í lagi með sig svo vitnið hafi ekki aðhafst frekar á vettvangi og ekki kallað til lögreglu. J-kk-nf kvaðst ekki hafa séð neinn aðdraganda að árekstrinum og ekki geta sagt til um hvort stúlkan hafi stokkið í veg fyrir bifreiðina. J-kk-nf sagðist ekki hafa ekið þarna fram hjá fyrr og ekki veitt neinum stúlknahóp athygli, en auk þeirrar sem varð fyrir bílnum hafi þarna verið stúlka sem hann þekki, D. Þær hafi báðar sagt að allt væri í lagi með þær. Öðrum hafi hann ekki veitt athygli á vettvangi. Hann hafi ekki farið út úr bifreiðinni og ekki hugað að því hvort eitthvað sæist á bifreið ákærða. Hann kvaðst ekki telja ákærða hafa verið á mikilli ferð þarna, en hann hafi veitt bifreiðinni athygli er hún var til móts við Heppuskóla og ekki fundist henni ekið óeðlilega hratt. Hann kvaðst ekki muna á hvaða tíma dags atburður þessi hafi átt sér stað en ekki muna til þess að neitt hafi verið athugavert við birtu eða veður. Hann hafi aldrei séð til stúlkna úti á götunni.

Framburður J-kk-ef fyrir dómi samræmist skýrslu sem hann gaf hjá lögreglu 13. febrúar 2011.

Þ-kvk-nf A-kvk-nf K-kvk-nf læknir gaf skýrslu fyrir dómi og staðfesti læknisvottorð sitt sem liggur fyrir í málinu. Hún staðfesti að hafa skoðað stúlkuna sama kvöld og atburðurinn hafi átt sér stað, þ.e. að kvöldi 11. júní 2010 og lýsti áverkum hennar nánar, en ekki er þörf á að rekja frekar úr framburði hennar.

C, faðir ákærða, gaf skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst eiga bifreið þá sem ákærði ók umrætt sinn og hafa sjálfur gert við dældina á vélarhlíf bifreiðarinnar. Til þess hafi hann notað gúmmíhamar og trékubb og auðvelt hafi verið að rétta dældina þar sem málmurinn hafi verið frekar þunnur og enginn styrktarbiti þar sem dældin var. Hann telji því ekki mikið högg þurfa til að dælda þennan stað á vélarhlífinni. Hann staðfesti að öðru leyti frásögn sem höfð er eftir honum í frumskýrslu lögreglu og kvaðst hafa tilkynnt lögreglu um atburðinn að beiðni ákærða.

IV

Ákærða er gefið að sök brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot gegn tilgreindum ákvæðum umferðarlaga með því að hafa ekið suður Víkurbraut á Höfn, á móts við söluturn sem þar er, án nægilegrar aðgæslu og of hratt miðað við aðstæður, þrátt fyrir vitneskju sína um að unglingar væru að leik á og við veginn og án þess að gefa þeim nægilegan tíma til að víkja til hliðar, með þeim afleiðingum að bifreið hans lenti á tæplega 14 ára stúlku, B, sem við það kastaðist í jörðina og hlaut m.a. brot á úlnlið. Ákærði neitar sök og hafnar því að hafa ekið of hratt miðað við aðstæður eða sýnt af sér aðgæsluleysi.

Fyrir liggur að atburður þessi átti sér stað að kvöldi 11. júní 2010, líklega um kl. 21, þótt nánari tímasetningu hafi ekki verið slegið fastri. Verður ekki annað ráðið af framburðum vitna fyrir dómi en að veður hafi verið þurrt og tiltölulega bjart hafi verið í samræmi við árstíma.

Lögregla var ekki kölluð á vettvang og engin eiginleg vettvangsrannsókn virðist hafa farið fram. Fyrir liggja þó ljósmyndir sem lögregla tók af vettvangi á ótilgreindum tíma einhverju eftir atburðinn. Samkvæmt framburði G-kk-ef I-kk-ef V-kk-ef héraðslögreglumanns voru engin bremsuför á vettvangi eða annað sem gaf til kynna hvar áreksturinn hefði orðið eða hver hraði bifreiðarinnar gæti hafa verið, en staðsetning árekstrarins var við rannsókn málsins, út frá framburði vitna, tengd við bláan brunahana sem sést á myndunum og er staðsettur handan götunnar andspænis söluturninum.

Fyrir dómi gáfu skýrslur sem vitni í málinu, auk B, þrjár jafnöldrur hennar, þær D, F og E og loks G sem var rúmlega 10 ára gömul þegar atburðurinn átti sér stað. Að mati dómsins verður ekki annað ráðið en að þroski þeirra allra samsvari aldri þeirra.

Auk þess gaf skýrslu sem vitni fyrir dómi J-kk-nf Þ-kk-nf, sem ók bifreið úr gagnstæðri átt við bifreið ákærða. Samkvæmt framburði J-kk-ef sá hann einungis lok atburðarrásarinnar og kvaðst hann ekki geta borið um aðdraganda árekstursins að öðru leyti en því að hann hafi rétt áður séð til aksturs ákærða úr fjarlægð og ekki talið hann aka með óeðlilegum hraða. Þá bar J-kk-nf um að ákærði hafi á vettvangi borið því við að stúlkan hafi stokkið í veg fyrir bifreið hans.

Ákærði hefur staðfastlega haldið því fram að þrjár stúlkur hafi skyndilega hlaupið hver á eftir annarri í veg fyrir bifreið hans er hann hafi aðeins átt ófarna um 10-15 metra að þeim. Hann hafi strax nauðhemlað en séð að árekstri yrði ekki forðað og því sveigt til hægri upp á gangstétt til að koma í veg fyrir árekstur við öftustu stúlkuna, B. Hún hafi hins vegar skyndilega einnig stokkið til baka í átt að gangstéttinni og árekstur hafi því ekki orðið umflúinn. Hafi hann ekki átt þess kost að sveigja til vinstri fram hjá stúlkunni þar sem aðrar stúlkur hafi verið þar fyrir á akbrautinni. Hann kvaðst telja sig hafa ekið með um 40 km hraða á klukkustund umrætt sinn. Hámarkshraði á umræddum vegi er 45 km á klukkustund.

Stúlkurnar lýstu því allar fyrir dómi að tvær þeirra, þ.e. þær B og D, hafi verið að gera sér það að leik að reyna að stöðva bifreiðar í þeim tilgangi að fá að fara á rúntinn einn hring. Ákærði bar fyrir dómi að hafa ekið um 3-4 sinnum fram hjá stúlkunum áður en áreksturinn átti sér stað og hafa þá séð þær veifa, en ekki orðið var við að þær færu út á götuna í fyrri skiptin. Hann hafi hægt á sér er hann ók fram hjá þeim í fyrri skiptin en kvaðst ekki hafa átt von á því svo stálpaðar stúlkur myndu stökkva í veg fyrir bifreiðina.

B kvaðst umrætt sinn hafa verið ákveðin í að stöðva bifreið ákærða og því gengið lengra en áður í því að stöðva akstur hans. Af framburði hennar verður ráðið að hún hafi verið að fylgjast með ferðum ákærða og farið út á götuna þegar hún hafi séð til aksturs hans úr nokkurri fjarlægð. Hún hafi staðið kyrr á götunni og beðið komu bifreiðarinnar en beðið of lengi með að koma sér af götunni þegar ákærði virtist ekki ætla að stöðva bifreiðina.

Framburður B um að hafa staðið kyrr og beðið komu bifreiðar ákærða, allt frá því að fyrst sást til hennar við beygju inn á Víkurbraut, fékk ekki fulla stoð í framburði hinna stúlknanna fyrir dómi.

Vitnin E og D kváðust hvorug muna glöggt eftir atburðum og bar framburður þeirra beggja þess merki að mati dómsins. Báðar lýstu þó atburðinum svo að þetta hafi gerst hratt. Af framburði hvorugrar þeirra varð ráðið með óyggjandi hætti að stúlkurnar hafi verið úti á götu í eitthvert fyrri skiptanna sem ákærði hafi ekið þar framhjá, þótt E hafi lýst því svo að þær hafi á einhverjum tímapunkti verið úti á götunni.

Vitnið F kvaðst ekki viss um það hvort stúlkurnar hafi beðið utan vegarins og farið skyndilega út á hann eða hvort þær hafi verið búnar að vera í nokkrar sekúndur á götunni. Hún lýsti því svo að þetta skiptið hafi a.m.k. verið „grófara“ en fyrri tilraunir stúlknanna til að stöðva för ákærða. Hún kvaðst halda að stúlkurnar hafi ekki farið út á götuna í fyrri skiptin sem ákærði hefði ekið fram hjá, en hefðu þær gert það hafi þær a.m.k. ekki farið út á þá akrein sem ákærði ók eftir.

Yngsta vitnið, G, lýsti atburðum svo að á um 3-5 mínútna skeiði frá því að hún tók fyrst eftir leik stúlknanna, þaðan sem hún var inni á fótboltavelli við hlið götunnar, hafi hún aldrei séð B standa annars staðar en úti á akbrautinni. Af framburði hennar varð ráðið að hún hafi ekki verið að fylgjast sérstaklega með stúlkunni en litið í átt að henni rétt áður en áreksturinn varð, enda lýsti vitnið því svo að hún hafi séð bifreið ákærða rétt áður en hún lenti á B og að þá hafi stúlkan staðið á götunni og snúið að bifreiðinni. Af framburði G verður því ráðið að hún hafi ekki séð þegar B fór út á götuna umrætt sinn og geti því ekki borið um hve löngu fyrir áreksturinn hún hafi farið út á götuna.

Af framburði B og hinna stúlknanna þykir ljóst að B hafi viljandi farið út á akbrautina í veg fyrir bifreið ákærða. Að áliti dómsins bendir það til þess að stúlkan hafi metið það svo að fjarlægð bifreiðarinnar væri slík að hægt væri að stöðva akstur hennar. Það útilokar þó ekki vanmat stúlkunnar á hraða bifreiðarinnar og möguleikum ákærða til að stöðva, en hafa verður í huga að stúlkan var aðeins tæplega 14 ára þegar atburðurinn átti sér stað.

Gegn neitun ákærða þykir með framangreindum framburði vitna ósannað að B hafi staðið kyrr á akbrautinni lengur en hugsanlega í örfáar sekúndur. Gegn neitun ákærða þykir einnig ósannað með framburði framangreindra vitna að stúlkurnar hafi farið í veg fyrir bifreið hans í einhver fyrri skipti sem hann ók fram hjá þeim.

Um hraða bifreiðarinnar bar ákærði fyrir dómi að hann teldi sig hafa verið á um 40 km hraða á klukkustund en hjá lögreglu taldi hann sig hafa ekið með 40-45 km hraða á klukkustund. Hámarkshraði á umræddum vegi er 45 km á klukkustund. Engin bremsuför fundust á vettvangi og því ekki á öðru að byggja um hraða ákærða umrætt sinn en framburði hans sjálfs og vitna. Vitnið J-kk-nf kvaðst hafa séð bifreið ákærða úr fjarlægð skömmu áður en áreksturinn varð og taldi henni a.m.k. ekki hafa verið ekið með óeðlilegum hraða. Framburður B um að ákærði hafi ekið mjög hratt og alltaf hraðar og hraðar í hvert sinn sem hann ók fram hjá þeim fékk ekki stoð í framburði annarra vitna fyrir dómi, en þær stúlknanna sem treystu sér til að leggja eitthvert mat á hraðann töldu bifreiðinni hafa verið ekið með eðlilegum hraða og alltaf á svipuðum hraða. Þykir samkvæmt framangreindu ósannað að hraði bifreiðarinnar hafi verið meiri en 40 km á klukkustund og hugsanlega eitthvað minni.

Ákærða var ljóst samkvæmt framburði hans sjálfs að stúlkurnar voru að leik nálægt götunni umrætt sinn, en hann segist hafa ekið þarna framhjá um 3-4 sinnum og séð þær veifa. Verður af framburði hans fyrir dómi ráðið að honum hafi verið ljóst að þær væru að reyna að stöðva akstur bifreiða. Bar honum af þessari ástæðu rík skylda til að fara með gát við akstur á þessum stað og gæta sérstaklega að hraða bifreiðarinnar. Fallast verður hins vegar á það með ákærða að hann hafi ekki mátt eiga von á því að svo stálpaðar stúlkur hlypu skyndilega út á götuna.

Þeim B og D bar ekki saman um það fyrir dómi hvoru megin götunnar þær hafi verið er þær fóru út á akbrautina umrætt sinn, en framburður ákærða um að hafa séð fleiri en eina stúlku hægra megin við götuna frá sér séð getur samræmst framburði þeirra B og G. Er ekkert fram komið sem varpað getur rýrð á þann framburð ákærða að hann hafi verið að fylgjast með stúlkunum áður en þær hlupu út á götuna.

Framburður B bæði hjá lögreglu og fyrir dómi um að ákærði hafi verið að tala í símann þegar slysið átti sér stað fékk stoð í framburði D fyrir dómi en á þetta minntist hún ekki við skýrslutöku hjá lögreglu. Aðrar stúlknanna minntust þess ýmist ekki eða töldu sig ekki geta fullyrt að hann hafi verið að tala í síma í það skipti sem áreksturinn varð. Þykir ósannað að ákærði hafi verið að tala í síma þegar áreksturinn átti sér stað.

Samkvæmt öllu framangreindu þykir ekki komin fram lögfull sönnun þess að ákærði hafi ekið án nægilegrar aðgæslu og of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn. Verður hann því sýknaður af þeim brotum sem honum eru gefin að sök í ákæru gegn umferðarlögum og 219. gr. almennra hegningarlaga.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins ber að greiða allan sakarkostnað úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., þykja hæfilega ákveðin 351.400 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, auk þess sem ferðakostnaður verjandans nemur 70.235 krónum og dagpeningar vegna ferðar á Höfn í Hornafirði 9.700 krónum.

Dómur þessi er kveðinn upp af H-kvk-þgf B-kvk-þgf héraðsdómara í dómsal Héraðsdóms Austurlands að Lyngási 15, Egilsstöðum, klukkan 15:00 mánudaginn 21. nóvember 2011. Fyrir uppsögu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála.

Dómsorð:

Ákærði, A, er sýkn af ákæru í þessu máli.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 351.400 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, auk þess sem ferðakostnaður verjandans nemur 70.235 krónum og dagpeningar 9.700 krónum.

H-kvk-nf B-kvk-nf