S-249/2021

1 Mál þetta, sem var dómtekið 9. september sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dagsettri 20. apríl 2021, á hendur X, kt. [...], [...], Akureyri, „fyrir nytjastuld, með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 2. október 2020, tekið í heimildarleysi bifreiðina [...], þar sem hún stóð á bifreiðastæði við [...] á Akureyri og ekið henni eða verið farþegi í henni þar sem bifreiðinni var ekið frá [...] um götur á Akureyri, uns ökuferðinni lauk með því að henni var ekið á ljósastaur við Hlíðarbraut skammt frá Huldugili og síðan út af veginum þar sem bifreiðin valt á hliðina.

Telst þetta varða við 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2 A, [...], Akureyri krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða honum 764.730 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá dómsuppsögu í málinu til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi ákærða, auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

3 Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvalds en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Hann krefst þess að bótakröfu verði vísað frá dómi verði hann sýknaður af kröfum ákæruvalds en ella að krafan verði lækkuð verulega. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna til handa verjanda og að þau greiðist úr ríkissjóði.

Málavextir

4 Klukkan 3:54 aðfaranótt 2. október 2020 var tilkynnt um 40 ára karlmann með áverka á höfði eftir fall utandyra við [...]. Lögreglumenn fóru á vettvang og fundu ákærða á grasbala til móts við [...], við [...]. Segir í dagbókarfærslu að hann hafi verið ölvaður og blóð á skyrtu hans. Erfitt hafi verið fyrir sjúkraflutningamenn að skoða áverka á höfði hans en eftir nokkrar tilraunir hafi komið í ljós lítill skurður vinstra megin aftan á hnakka hans. Blóðið hafi verið storknað sem hafi gefið til kynna að ekki væri um mikla eða alvarlega blæðingu að ræða. Ákærði hafi afþakkað frekari skoðun eða aðstoð og farið heim. Lögregla hafi fylgst með honum þar til hann var kominn heim til sín að [...] og aðstoðað hann við að opna útidyrahurðina.

5 Klukkan 6:08 þann 2. október 2020 barst svo tilkynning um að ekið hefði verið á ljósastaur ogút í móa við Hlíðarbraut tilmóts við Dvergagil. Fram hafi komið að enginn væri í bifreiðinni. Lögregla fór á vettvang og þar var bifreiðin [...], [...], mannlaus, í gangi en köld viðkomu. Í skýrslu kemur fram að ummerki hafi sýnt að bifreiðinni hefði verið ekið á ljósastaur við Hlíðarbraut austan götunnar, út af til austurs á tré þar sem bifreiðin hefði oltið á hægri hlið. Blóð fannst á tveimur stöðum í bifreiðinni, á hægri afturrúðu og á poka sem ekki kemur fram hvar fannst.

6 Lögregla ræddi við ákærða á heimili hans klukkan 10:45 sama dag. Í upplýsingaskýrslu um það viðtal segir að ákærði hafi sagt að hann myndi ekki hvernig hann hafi hlotið áverka en teldi sig hafa dottið. Hann hafi greint frá því að hafa heimsótt frænda sinn í Naustahverfi að kvöldi 1. október en myndi lítið eftir sér eftir að hann fór þaðan. Hann teldi sig þó hafa gengið heim. Lögregla hafi tjáð ákærða að blóð væri í bifreið sem hafði verið stolið og ákærði fallist á að gefa lífsýni í þágu rannsóknar. Ákærði gaf skýrslur á lögreglustöð 5. október og 20. nóvember 2020 en bar við minnisleysi um heimferð sína þessa nótt.

7 Blóðsýni af tveimur stöðum úr bifreiðinni og lífsýni frá ákærða voru send til rannsóknar. Sýndu niðurstöður DNA greininga að bæði blóðsýnin úr bifreiðinni höfðu sama DNA snið, og að það var eins og DNA snið ákærða.

Framburðir ákærða og vitna fyrir dómi

8 Ákærði kvaðst hafa farið í göngur 1. október. Um kvöldið hafi hann farið í heimsókn til B frænda síns sem búi við [...], vinur hans hafi ekið honum þangað. Þeir hafi fengið sér í glas. Hann kvaðst ekki muna eftir sér þegar hann fór út frá B, ekki eftir að hafa hitt lögreglu þessa nótt og ekki eftir því þegar hann kom heim. Hann telji sig ekki hafa ekið bifreiðinni og vísaði meðal annars til þess að það gangi ekki upp að hann hafi farið í [...] þar sem bifreiðin stóð, það hefði verið krókaleið. Blóð úr honum í bifreiðinni gæti bent til þess að hann hafi hann fengið far með einhverjum. Hann kvaðst ekki hafa komið inn í þessa bifreið við annað tækifæri.

9 Lögreglumaður nr. [...] kvað tilkynningu hafa borist snemma morguns um að ekið hefði verið á ljósastaur við Hlíðarbraut og þar væri bifreið utan vegar. Bifreiðin hafi verið þar, töluvert tjónuð. Blóðblettur hafi verið einhvers staðar í bifreiðinni og rannsóknadeild kölluð til. Grunur hafi vaknað um að þarna kynni ákærði að hafa verið að verki vegna afskipta sem höfð hefðu verið af honum ölvuðum og slösuðum fyrr um nóttina. Því hafi verið ákveðið að ræða við hann. Aðspurt um hvort eitthvað hafi bent tilað hann hafi ekki verið einn í bílnum kvaðst vitnið ekki getað svarað því.

10 Vitnið D kvað ákærða hafa heimsótt þau hjónin um miðnætti þetta kvöld. Hún kvaðst nánast hafa rekið ákærða út um klukkan 3:45- 3:50. Þá hafi hann verið ölvaður en legið vel á honum. Hún hafi boðist til að aka honum heim en hann harðneitað því og ekki svarað því hvernig hann ætlaði heim. Vitnið hafi ætlað að fylgjast með honum af svölunum en ekki séð hvert hann fór, stór blokk sé fyrir framan og erfitt að sjá nokkuð.

Þá hafi hún farið út til að athuga hvort hann hefði kannski sofnað einhvers staðar en ekki fundið hann. Vitnið kvaðst telja að hún ætti að hafa séð hann ef hann hefði verið á heimleið.

11 E sérfræðingur hjá tæknideild lögreglustjórans á Höfuðborgarsvæðinu kvaðst hafa tekið við tveimur öskjum með pinnum með rauðleitu kámi. Hann hafi prófað hvort um blóð úr manni væri að ræða og svo hafi verið. Þá hafi sýnin verið send til Svíþjóðar og komið í ljós að sama DNA snið væri á báðum sýnum, og það snið væri eins og hjá ákærða. Vitnið kvað rannsóknina mjög áreiðanlega, líkur á því að blóðið stafi frá einhverjum öðrum séu 1:1.000.000.

12 Vitnið F kvaðst búa á móti A og þekkja hljóðið í bifreiðinni, hún hafi áður vaknað við það. Í þetta sinn hafi hún vaknað við það þegar bifreiðin var ræst, það hafi verið um klukkan 3:30. Hún kvaðst ekki hafa séð ökumanninn.

13 Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa sinnt útkalli vegna meðvitundarlauss manns á túni ofan við stífluna hjá Skarðshlíð og Höfðahlíð. Þegar ýtt hafi verið við honum hafi hann fljótt tekið við sér, verið hinn hressasti og farið að syngja. Blóð hafi verið á skyrtukraga hans og sár aftanvert á hnakka. Blóðið hafi verið farið að storkna sem benti til þess að einhver tími hafi verið liðinn frá því að hann slasaði sig. Maðurinn hafi enga hugmynd haft um hvað hefði komið fyrir. Þrátt fyrir leit, meðal annars á gangstéttarköntum, hafi lögregla ekki fundið nein ummerki um hvar hann gæti hafa dottið. Maðurinn hafi verið mjög ölvaður en ólmur viljað fara heim. Hann hafi ekki getað opnað útidyr hjálparlaust og lögregla aðstoðað hann við það.

14 Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa verið kallaður út eftir að bifreiðin fannst við Hlíðarbraut. Hann hafi skoðað vettvang og fundið blóð í bifreiðinni. Ákveðið hafi verið að kanna hvort tenging væru milli máls vegna bifreiðarinnar annars vegar og hins vegar vegna mannsins sem fannst um nóttina. Göngustígur lægi frá bifreiðinni að þeim stað sem hann fannst. Vitnið kvaðst ekki muna hvar í bifreiðinni blóðið fannst og vísaði til fyrirliggjandi mynda. Aðspurt kvað vitnið ekki hafa verið leitað að lífsýnum á stýri, það reynist yfirleitt erfitt þar sem gjarnan séu lífsýni frá mörgum aðilum.

15 Vitnið A kvað lögreglu hafa komið til sín snemma morguns og spurt hvort hann ætti bifreiðina og hvort hann vissi hvar hún væri. Lögregla hafi svo skýrt honum frá því hvar bifreiðin varð og að tiltekinn maður væri grunaðurum að hafa tekið hana. Vitnið kvaðst aldrei læsa bifreiðinni og ekki þurfi lykil til að ræsa hana. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa farið með bifreiðina á verkstæði því hann hafi ekki haft efni á því, hann hafi óttast að viðgerðin yrði dýrari en kostnaðarmat gerði ráð fyrir. Hann hafi ákveðið að bíða og sjá hvort hann fengi bætur vegna tjónsins. Auk útlagðs kostnaðar hafi mikill tími farið í snúninga vegna viðgerðarinnar. Þá hafi tveir til þrír félagar hanssem starfi hjá [...] hafi aðstoðað við viðgerðina. Ekkert hafi verið fastráðið um greiðslu fyrir og hann hafi ekki greitt þeim, hvorki fyrir vinnu né aðstöðu, en hann hafi hugsað sér að greiða þeim 150-200 þúsund krónur hverjum. Bifreiðin sé nýsprautuðen að öðru leyti svipuð og fyrir þetta atvik. Hann kvaðst ekki vera viss um verðmæti bifreiðarinnar enda erfitt að meta virði fornbíla en í Ameríku gæti það verið um 4- 5 milljónir króna.

16 Vitnið G gerði samantekt um áætlaðan kostnað við viðgerð á bifreiðinni. Hann kvað vinnuliðinn áætlaðan samkvæmt stöðluðu formi og hann ætti að vera nokkuð nærri lagi.

Verð á varahlutum sé hins vegar mikill óvissuþáttur þegar um bifreið sem þessa er að ræðaog hann hafi meðal annars leitað upplýsinga um það á netinu.

Niðurstaða

17 Ákærða er gefinn að sök nytjastuldur með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 2. október 2020 tekið bifreiðina [...] í heimildarleysi við [...] og ekið henni, eða verið farþegi í henni, þar til henni var ekið á ljósastaur við Hlíðarbraut og út af veginum þar sem bifreiðin valt á hliðina.

18 Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og þarf sekt ákærða að vera hafin yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga.

19 Enginn hefur getað borið um það hver ók bifreiðinni umrætt sinn. Ákærði hefur neitað sök og ber við minnisleysi. Hann kvaðst ekkert muna eftir ferð sinni að heimili sínu í [...] frá skyldfólki í [...] en kvað órökrétt að hann hefði gengið að [...] á leið heim, það hefði verið krókaleið. Vera kynni að hann hafi fengið far með einhverjum.

20 Blóð úr ákærða fannst á tveimur stöðum í bifreiðinni. Með vísan til niðurstöðu DNA rannsóknar á sýnum úr bifreiðinni og lífsýni ákærða þykir mega slá því föstu að ákærði hafi verið í bifreiðinni.

21 Við afskipti af ákærð aum nóttina greindu sjúkraflutningamenn lítinn skurð vinstra megin aftan á hnakka hans en ekki aðra áverka. Ekki verður ráðið að áverkar hans hafi verið skoðaðir frekar, hvorki þegar lögregla heimsótti hann laust fyrir klukkan 11 um morguninn né síðar. Er því ekki öðrum upplýsingum til að dreifa um áverka ákærða en framangreindri lýsingu í dagbókarfærslu lögreglu, þ. e. að hann hafi haft lítinn skurð vinstra megin á hnakka.

22 Ekki var gerð rannsókn á hvort lífsýni væru á stýri bifreiðarinnar. Blóð úr ákærða var á poka í bifreiðinni en ekki er fram komið hvar hann fannst. Þá verður ekki talið að sú staðreynd að blóð úr ákærða hafi fundist á rúðu hægra megin aftur í bifreiðinni leiði sterkar líkur að því að ákærði, sem hafði lítið sár vinstra megin á hnakka, hafi setið við stýrið.

23 Vitnið F kvaðst hafa vaknað um kl. 3:30 við að bifreiðin var ræst. Hjá lögreglu bar hún á sama veg. Vitnið D kvað ákærða hafa farið frá heimili hennar um kl. 3:45- 3:50. Í samtali við lögreglu 23. nóvember 2020 kvað hún ákærða hafa farið frá þeim um klukkan fjögur, en hún myndi ekki nákvæma tímasetningu. Annar framburður liggur ekki fyrir um þessar tímasetningar. Miðað við framburði vitnanna var bifreiðin tekin áður en ákærði yfirgaf heimili vitnisins D.

24 Með vísan til alls framangreinds verður talið ósannað að ákærði hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn.

25 Í ákæru er einnig byggt á þvíað ákærði hafi framið brotið með því að hafa verið farþegi í bifreiðinni. Ekkert er fram komið í málinu um að ákærði hafi tekið bifreiðina í félagi við annan mann eða verið kunnugt um að hún hafi verið tekin ófrjálsri hendi. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvalds.

26 Eftir þessum úrslitum er bótakröfu vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008. 27 Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem þykja hæfilega ákveðin, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, eins og í dómsorði greinir.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvalds.

Bótakröfu A er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun verjanda ákærða, F-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 558.000 krónur.