E-5083/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 17. október sl., er höfðað með stefnu birtri 28. júní 2007.

Stefnandi er G-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf Hellisbraut 18 Hellissandi.

Stefndi er MB Dúa ehf. Orrahólum 7, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 1.185.38 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 1. desember 2006 til greiðsludags. Þá er þess krafist að stefndi H-kk-nf F-kk-nf verði dæmdur til að þola sjóveð í Dúu SH-359, skipaskrárnúmer 617, til tryggingar öllum dæmdum kröfum.

Krafist er málskostnaðar úr hendi stefndu.

Af hálfu stefndu er krafist sýknu og málskostnaðar.

Stefnandi kveðst hafa hafið störf sem stýrimaður á bát stefnda hinn 29. ágúst 2006. Hafi hann verið ráðinn ótímabundið til starfa sem stýrimaður á Dúu SH-359 en við ráðningu hans hafi stefndi vanrækt þá lagaskyldu sína samkvæmt 6. gr. sjómannalaga nr. 35/1985, að gera við stefnanda skriflegan ráðningarsamning. Hinn 1. desember 2006 hafi stefnanda verið tjáð án fyrirvara að hann þyrfti ekki að mæta meira til vinnu, vegna bágrar fjárhags- og verkefnastöðu stefnda. Með því hafi ráðningu stefnanda verið rift og beri honum laun í uppsagnarfresti vegna þessa.

Stefnandi hafi verið töluvert vanhaldinn í launum hjá stefnda. Hann hafi átt að fá að lágmarki greidda kauptryggingu stýrimanns, mánaðarlega 226.785 krónur, sem og aðrar kjarasamningsbundnar greiðslur auk orlofs. Stefnandi hafi einungis fengið greidda strípaða kauptryggingu en ekki þessar kjarasamningsbundnu greiðslur, sem séu á mánuði, samkvæmt kjarasamningi FFSÍ og LÍÚ, starfsaldursálag 3.530 krónur, fast kaup 3.350 krónur og hlífðarfatapeningar 3.148 krónur. Mánaðarkaup stefnanda hefði samkvæmt þessu með réttu átt að nema 236.813 krónum auk 10.17% orlofs 24.084 krónur eða samtals alls 260.897 krónum. Samtals séu þetta 782.691 krónur á ofangreindu þriggja mánaða tímabili ráðningar stefnanda. Heildarlaunagreiðslur til stefnanda á sama tíma hafi hins vegar aðeins numið 380.000 krónum. Er gerð krafa um greiðslu mismunarins 402.691 krónur enda hafi stefndi hvorki skilað skatti, lífeyrissjóðsiðgjöldum, félagsgjöldum eða öðrum afdregnum gjöldum til réttra aðila.

Vegna vanefnda stefnda hafi stefnandi sent honum innheimtubréf dags. 23. apríl 2007, þar sem stefndi hafi verið krafinn um greiðslu ógreiddra launa sem og launa í þriggja mánaða uppsagnarfresti stýrimanns. Stefndi hafi ekki brugðist við innheimtubréfinu. Vegna þessa er stefnanda nauðsynlegt að höfða mál þetta.

MÁLSÁSTÆÐUR OG LAGARÖK

Stefnandi byggir á því, að hann hafi hinn 29. ágúst 2006 verið ráðinn ótímabundinni ráðningu sem stýrimaður á Dúu SH-359. Sé ágreiningur um tímalengd ráðningar stefnanda eða annað varðandi ráðningu hans, verði stefndi að bera halla af sönnunarskorti, þar sem hann hafi ekki sinnt þeirri lagaskyldu sem kveðið sé á um í 6. gr. sjómannalaga, að gera skriflegan ráðningarsamning við stefnanda, þar sem m.a. var kveðið á um tímalengd ráðningarinnar.

Stefndi hafi ekki gert upp við stefnda í samræmi við ákvæði laga og kjarasamninga. Geri stefnandi því kröfu um greiðslu ógreiddra launa.

Einnig er gerð krafa um greiðslu launa í þriggja mánaða uppsagnarfresti vegna slita stefnda á ráðningu stefnanda 1. desember 2006. Með því að gera stefnanda að hætta án fyrirvara störfum hjá stefnda hafi réttur skapast stefnanda til handa, um laun í þriggja mánaða uppsagnarfresti stýrimanns, sbr. ákvæði sjómannalaga nr. 35/1985 og kjarasamnings FFSÍ og LÍÚ.

Stefnandi gerir kröfu um vangreidd laun á ráðningartíma. Hann hafi átt að fá að lágmarki greidda kauptryggingu stýrimanns, mánaðarlega 226.785 krónur, kjarasamningsbundnar greiðslur aðrar samkvæmt kjarasamningi, auk orlofs. Stefnandi hafi ekki fengið greiddar þessar kjarasamningsbundnu greiðslur, sem séu samkvæmt kjarasamningi FFSÍ og LÍÚ, starfsaldursálag 3.530 krónur, fast kaup 3.350 krónur og hlífðarfatapeningar 3.148 krónur. Mánaðarkaup stefnanda hefði samkvæmt þessu með réttu átt að nema 236.813 krónum, auk 10.17% orlofs 24.084 krónur eða samtals alls 260.897 krónur á mánuði. Samtals séu þetta 782.691 krónur á ofangreindu þriggja mánaða tímabili ráðningar stefnanda. Heildarlaunagreiðslur til stefnanda á sama tíma hafi hins vegar aðeins numið 380.000 krónum og er gerð krafa um greiðslu mismunarins 402.691 króna.

Þá er gerð krafa um greiðslu launa í þriggja mánaða uppsagnarfresti stýrimanns samkvæmt grein 1.11 í kjarasamningi FFSÍ og LÍU, vegna slita stefnda á ráðningu stefnanda. Gerð er krafa um greiðslu kauptryggingar í uppsagnarfresti, samtals 782.691.- [260.897 * 3] sbr. ofangreinda sundurliðun.

Krafa stefnanda í máli þessu nemi samkvæmt framangreindu 1.185.382 krónum [402.691 + 782.691 = 1.185.382].

Stefnandi byggir á ákvæðum sjómannalaga nr. 35/1985, einkum 6. gr., 9. gr., 25. og 27. gr. Þá er byggt á kjarasamningi FFSÍ og LÍÚ, einkum gr. 1.04 - 1.12. Einnig almennum reglum vinnuréttarins um greiðslu verklauna, um slit ráðningarsamnings, greiðslu launa í uppsagnarfresti o.fl. Um orlof vísast til ofangreinds kjarasamnings og orlofslaga nr. 30/1987. Varðandi dráttarvexti vísast til III. kafla laga nr. 38/2001. Um málskostnað vísast til 1. mgr. 130. gr. EML nr. 91/1991. Um virðisaukaskatt vísast til laga nr. 50/1988. Um sjóveð vísast til 1. tl. 197. gr. siglingalaga nr. 34/1985.

Af hálfu stefndu var lögð fram greinargerð þar sem þeir krefjast sýknu og málskostnaðar.

Segir síðan í greinargerð að lýsingum á málsatvikum í stefnu, sé mótmælt sem röngum. Milli stefndu M.B. Dúu ehf. og stefnanda sé ekki það samningssamband, sem fullyrt sé í stefnu. Að því nefndu muni stefndu leggja fram gögn, sem sanni þetta og jafnframt það, að stefnanda hafi verið ofgreitt og hann hafi valdið stefndu tjóni og hafi uppsögn hans verið fyllilega lögmæt.

Þá segir að stefndi H-kk-nf F-kk-nf sé erlendis sem standi og gerður áskilnaður um að mega leggja fram frekari gögn og bera fram nýjar málsástæður á grundvelli þeirra.

Í þinghaldi 3. desember mætti stefndi H-kk-nf F-kk-nf og lagði fram skjal sem hann nefndi greinargerð en þar er að finna lýsingu hans á málavöxtum og skriflegan málflutning hans.

Af hálfu stefnanda var því mótmælt að á skjali þessu verði byggt þar sem greinargerð hefði þegar verið lögð fram í málinu og að svo miklu leyti sem kröfur og málsástæður komi ekki fram í greinargerð lögmanns stefndu var þeim mótmælt.

NIÐURSTAÐA

Við aðalmeðferð málsins kom stefnandi einn fyrir dóm og gaf aðilaskýrslu en stefndi H-kk-nf F-kk-nf kom ekki fyrir dóminn. Með vísan til 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður fallist á það með stefnanda að yfirlýsingar þær sem fram koma í skjali því er stefndi H-kk-nf lagði fram 3. desember sl. og nefndi greinargerð verði ekki teknar til greina.

Fram kemur á lögskráningarvottorði að stefnandi var skráður háseti á mb. D-kvk-þf 20. september 2006 til 4. október sama árs eða í 15 daga.

Stefnandi hefur lagt fram 3 launaseðla fyrir tímabilið 29. ágúst 2008 til 30. nóvember sama árs sem stafa frá stefnda M.B. Dúu ehf. Þar er stefnandi nefndur stýrimaður og verður ekki af seðlunum ráðið annað en þar sé um að ræða launagreiðslur til sjómanns.

Þykja þessi gögn veita sönnun um að stefnandi hafi verið ráðinn í skipsrúm hjá stefnda og taki því ákvæði sjómannalaga nr. 35/1985 til tilviks þessa eins og byggt er á af hálfu stefnanda. Þá verður stefndi að bera áhættu af því að hafa gefið út launaseðla til stefnanda með þeim hætti sem gert var og verður við það miðað að stefnandi hafi verið ráðinn til starfa á launum sem stýrimaður þrátt fyrir að hann væri lögskráður sem háseti. Verður einnig að líta til þess að stefndi gerði ekki ráðningarsamning við stefnanda svo sem skylt er skv. 6. gr. sjómannalaga.

Aðspurður um hvernig uppsögn hefði borið að sagði stefnandi að talað hefði verið um að leggja bátnum eða eitthvað svoleiðis, ekki væru meiri verkefni, alltaf hafi dregist að hann fengi þá peninga sem hann hafi átt að fá og H-kk-nf hafi ekkert ætlað að fara á sjó. Þetta hafi endað með því að stefnandi hafi hætt. Er stefnandi var spurður um hvort hann hafi hætt að sjálfsdáðum eða verið sagt upp sagði stefnandi að hann minnti endilega að H-kk-nf hefði sagt honum upp.

Gegn mótmælum stefndu þykir ekki sannað að starfslok stefnanda hafi borið að með þeim hætti að honum beri laun í uppsagnarfresti.

Samkvæmt framansögðu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 402.691 krónu með dráttarvöxtum eins og greinir í dómsorði og 300.000 krónur í málskostnað.

Þá verður staðfestur sjóveðréttur sjóveð í Dúu SH-359, skipaskrárnúmer 617, til tryggingar kröfu stefnanda.

DÓMSORÐ

Stefndi m/b Dúa ehf. greiði stefnanda G-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf, 402.691 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. desember 2006 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

Staðfestur er sjóveðréttur í m/b Dúu SH-359, skipaskrárnúmer 617, til tryggingar dæmdum kröfum.

A-x-x V. M-kk-nf.