E-2532/2014

I.

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 27. nóvember 2014, er höfðað af Ó-kk-þgf K-kk-þgf G-kk-þgf, Hofgörðum 2, Seltjarnarnesi á hendur íslenska ríkinu.

Dómkröfur stefnanda eru eftirfarandi:

„að breytingarnar á þessum framtölum, með álagningum 2012 og 2013 á kt: [...], verði felldar úr gildi og að stefndi greiði stefnanda 12.333.107 kr. með áföllnum vöxtum og kostnaði, skýringar í dómskjali nr. 2.

Dómkrafan er vegna breytinga RSK á framtalsgögnum 2012 og 2013, tölulið 1-10

Framtal 2012

1. Kr 10.993.806 rekstrarfjármunur árið 2011, breytt í tekjuskatt..............kr 4.076.503

2. Auðlegðarskattur rekstrarárið 2011, auðlegðarstofn er kr 0...................kr 2.357.600

3. Tryggingagjald með vöxtum rekstrarárið 2011, umfram rétt gjald............kr 179.994

4. Álag 2011 kr 107.612, 2x greitt í Framkv.sjóð og útvarpsgjald..kr ..............135.594

5. Sjómannaafsláttur 2011 felldur niður, sem er frádráttur á álagningu........kr 162.800

6. Greiddir vextir og kostnaður til Tollstjóra 18. febrúar 2013.....................kr 414.779

7. Selt aflamark kr 15.108.000 sem er söluhagnaður, er breytt í leigutekjur og fært á efnahag og aukið við breytingu á eigið fé kr 4.113.414 til að stemma vitleysuna af, með því að breyta rekstrarfjármuninum 10.993.806 kr í tekjuskatt þarf að lækka efnahag um sömu upphæð.

Samtals dómkrafa (skattstofn) kr 7.327.270

Framtal 2013

8. Kr. 11.644.461 af fyrningum breytt í tekjur og tekjuskatt 2012.............kr 4.317.766

9. F.f. greiddur auðlegðarskattur rekstrarárið 2012, auðlegðarstofn er 0 ...kr 1.004.730

10. Frádráttur samkv. réttu framtali 2013, 8 liðir alls....................................kr 316.659

Samtals dómkrafa (skattstofn)......kr 5.005.837

Krafist er dráttavaxta á dómkröfu skv. 1V kafla 6. gr. lög nr. 38/2001. Þá krefst stefnandi þess sem rekur málið á kt. [...], að fá allan málskostnað úr hendi stefnda og dráttavexti á málskostnað samkv. 1V kafla 6. gr. lög nr. 38/2001

Til vara verði dráttavextir felldir niður.

Til þrautavara, að málskostnaður verði allur felldur niður.“

Dómkröfur stefnda, eru þær aðallega að kröfum stefnanda verði vísað frá dómi, en til vara er krafist sýknu af dómkröfum stefnanda. Í báðum tilvikum krefst stefandi málskostnaðar að mati dómsins.

Dómkröfur stefnanda um formhlið málsins eru þær að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað. Þann 27. nóvember sl. fór fram munnlegur málflutningur um frávísunarkröfu stefnda í samræmi við 2. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

II.

Málsatvik

Mál þetta snýst um lögmæti áætlunar opinberra gjalda stefnanda gjaldárin 2012 og 2013.

Stefnandi og eiginkona hans skiluðu skattframtali á pappír fyrir gjaldárið 2012 vegna tekna og eigna ársins 2011. Þegar skattframtalið var skráð í tölvukerfi ríkisskattstjóra kom í ljós að misræmi var á innsendu framtali og fyrri framtölum stefnanda fyrir gjaldárin 2004, 2005, 2006, 2007 og 2008, eins og þau höfðu verið leiðrétt af hálfu skattstjóra. Af því tilefni ritaði ríkisskattstjóri stefnanda bréf þann 18. maí 2012, þar sem óskað var eftir að stefnandi léti ríkisskattstjóra í té skýringar á tilteknum atriðum í skattframtalinu. Meðal annars var skorað á stefnanda að gera grein fyrir tölulegu misræmi á eignaskrá sem fylgdi skattframtalinu enda virtist sem stefnandi hefði ekki talið fram allar tekjur sínar og eignir. Óskað var eftir upplýsingum um innstæður á bankareikningum þar sem misræmi væri á milli yfirlita frá bankastofnunum um vaxtatekjur og innstæður stefnanda og upplýsinga á skattframtali hans. Þá var óskað eftir að gerð yrði grein fyrir söluhagnaði sem færður var til tekna á skattframtali en engin grein var gerð fyrir sölunni á eignaskrá. Var skorað á stefnanda að gera grein fyrir hvað hefði verið selt, hverjum hefði verið selt og á hvaða verði. Þá óskaði ríkisskattstjóri einnig eftir því að stefnandi gerði grein fyrir lausafé sem hann hefði fært til eignar í árslok á eignaskrá sem virtist ekki stemma reikningslega við bókfært verð í upphafi árs að mati ríkisskattstjóra. Að lokum var óskað eftir upplýsingum um leigutekjur samkvæmt greiðslumiða sem ekki hefði verið getið á skattframtali 2012.

Stefndi svaraði bréfi ríkisskattstjóra með bréfi, dags. 24. maí 2012. Með bréfi ríkisskattstjóra, dags. 20. júlí 2012, tilkynnti ríkisskattstjóri stefnanda að skattframtal hans veitti hvorki þær upplýsingar um niðurstöðu rekstrar né um eignir og skuldir að unnt væri að byggja rétta álagningu opinberra gjalda á því. Hafnaði ríkisskattstjóri skattframtalinu og byggði álagningu opinberra gjalda ársins 2012 á áætlun.

Stefnandi kærði álagningu opinberra gjalda árið 2012, með bréfi, dags. 8. ágúst 2012, auk þess sem stefnandi sendi ríkisskattstjóra viðbótargögn vegna álagningarinnar. Með úrskurði ríkisskattstjóra, dags. 30. nóvember 2012, var kæru stefnanda hafnað, m.a. þar sem rökstuðningur stefnanda fyrir leiðréttingum sem hann hafði óskað eftir væri ekki í samræmi við lög.

Með bréfi, dags. 15. desember 2012, gerði stefnandi athugasemdir við úrskurð ríkisskattstjóra. Með bréfinu fylgdi skattframtal 2012, greinargerð um sjómannaafslátt, eignaskrá, eignaskrá með söluyfirliti, samræmingarblað, rekstrarskýrsla RSK 4.11 og samanburðarskýrsla virðisaukaskatts. Leit ríkisskattstjóri svo á að um endurupptökubeiðni skv. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga væri að ræða. Þá voru innsend gögn samhljóða skattframtali sem stefnandi hafði upphaflega staðið skil á. Synjaði ríkisskattstjóri því um endurupptöku með bréfi, dags. 3. maí 2013, þar sem ekki væru lagaskilyrði til endurupptöku, sbr. áskilnað 1. tölul. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga um að ófullnægjandi eða rangar upplýsingar um málsatvik hafi verið lagðar til grundvallar ákvörðun.

Stefnandi stóð skil á skattframtali 2013 þann 1. apríl 2013. Við skoðun ríkisskattstjóra á skattframtalinu, kom í ljós að margir liðir þess voru ekki í samræmi við lög um tekjuskatt, úrskurði yfirskattanefndar og leiðbeiningar ríkisskattstjóra. Með bréfi, dags. 22. júlí 2013 var stefnanda tilkynnt að tilteknar breytingar hefðu verið gerðar á skattframtali hans og að álagning opinberra gjalda 2013 myndi taka mið af breytingunum. Í bréfinu er tekið fram að stefnandi haldi áfram að fyrna bankainnstæðu og peninga þrátt fyrir leiðbeiningar ríkisskattstjóra og úrskurð yfirskattanefndar nr. 602/2012 í máli stefnanda. Þá kemur fram að stefnandi hafi fært til gjalda aukafyrningar á rekstrarfjármunum á móti skattskyldum söluhagnaði af sölu á aflahlutdeild en það fari í bága við ákvæði 6. mgr. 15. gr. laga nr. 90/2003. Stefnandi kærði álagningu opinberra gjalda árið 2013. Með úrskurði ríkisskattstjóra, dags. 25. október 2013, kom fram að í kæru væru engin rök eða gögn færð til stuðnings þeim breytingum sem stefnandi fór fram á að yrðu á skattframtalinu. Féllst ríkisskattstjóri á að hækka fyrningu á fólksbíl, en að öðru leyti var kærunni hafnað.

III.

Málsástæður aðila

Stefnandi virðist reisa kröfur sínar á því að ríkisskattstjóri hafi ekki farið að lögum við álagningu opinberra gjalda 2012 og 2013. Er á því byggt að ríkisskattstjóri hafi vegna álagningar opinberra gjalda 2012 með ólögmætum hætti 1) fellt niður aukningu á lausafé frá rekstri 2011 og fært stefnanda til tekna sem hafi í för með sér 4.076.503 krónur í skattgreiðslu, 2) breytt skattstofni til auðlegðarskatts með því að endurmeta aflahlutdeild, 3) hækkað tryggingagjald, 4) ákvarðað stefnanda álag vegna breytingar á skattframtalinu og lagt á stefnanda tvisvar sinnum gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra og útvarpsgjald, 5) fellt niður sjómannaafslátt, 6) innheimta tollstjóra á álögðum gjöldum hafi ekki lagastoð og 7) byggt á því að sala aflamarks sé ekki söluhagnaður heldur leiga. Vegna álagningar opinberra gjalda 2013 er á því byggt að óheimilt hafi verið að: 8) fella niður fyrningar á lausafé 080599002, ásamt aukafyrningu af bifreið og færa sem viðbót við tekjur stefnanda, 9) draga frá fyrirframgreiðslu á auðlegðarskatti frá álagningu 2013 og 10) draga frá af liðum 8 og 9 tilgreindar fjárhæðir sem stefnandi telur vera rétta álagningu.

Stefndi byggir á því að tilefni og forsendur málshöfðunar stefnanda séu ekki nægjanlega rökstuddar í ljósi þess að um þessi atriði gildi ýmist ótvíræð lagaákvæði og/eða áratuga úrskurðarframkvæmd. Þannig liggi ekki ljóst fyrir á hvaða grundvelli breytingum á skattframtölum árin 2012 og 2013 skuli hnekkt. Þá er á því byggt að skattframtöl stefnanda árin 2012 og 2013 hafi verið með öllu ótæk til álagningar.

Krafa stefnda um að vísa beri kröfum stefnanda frá dómi byggist aðallega á því að kröfugerð og málatilbúnaður stefnanda sé svo óljós og vanreifaður að varði frávísun málsins frá dómi, sbr. d-, e-, f- og g-liði 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Dómkrafan, eins og hún er orðuð í stefnu, uppfyllir ekki lágmarksskilyrði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Stefnandi geri m.a. kröfu um að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 12.333.107 krónur, en hvergi í stefnu sé því lýst hvernig sú fjárhæð sé fundin, heldur vísað í framlögð skjöl varðandi skýringar á kröfugerðinni. Í þeim skjölum sé enga útlistun kröfugerðar að finna.

Engin tilraun er gerð til að rökstyðja einstaka dómkröfuliði. Dómkröfuliðir 2), 3), 4) og 9) virðast varða eiginkonu stefnanda og er engin grein gerð fyrir því í stefnu á hvaða grunni þær kröfur eru hafðar uppi, en hún á ekki aðild að málinu með stefnanda. Ber að vísa málinu frá dómi þegar af þeirri ástæðu að skilyrði 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um samaðild sé ekki uppfyllt.

Enga málavaxtalýsingu sé að finna í stefnu og erfitt að henda reiður á málsástæðum og lagarökum sem stefnandi byggir dómkröfur sínar á og samhengi þeirra. Gagnaframlagningu sé áfátt þar sem slitrum úr ýmsum skjölum er hrúgað saman. Stefnandi vísi á rangan og ófullnægjandi hátt til lagaákvæða án rökstuðnings. Þá sé krafa um málskostnað og dráttarvexti, sbr. einnig varakrafa og þrautavarakrafa, órökstudd og vanreifuð.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefnda verði hrundið. Hann telur dómkröfur sínar skýrar og hafnar öllum málsástæðum stefnda. Dómkröfur séu útskýrðar í dómskjölum sem stefnandi hafi lagt fram. Telur hann stefnu skýra og afdráttarlausa. Þá tók stefnandi fram að eiginkona hans ætti enga aðild að málinu, enda hefði stefnandi greitt alla skatta hennar.

IV.

Í d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er mælt fyrir um dómkröfur. Þar segir að í stefnu skuli greina svo glöggt sem verða má dómkröfur stefnanda, svo sem fjárhæð kröfu í krónum, vexti ef því er að skipta, viðurkenningu á tilteknum réttindum, ákvörðun á eða lausn undan tiltekinni skyldu, málskostnað o.fl. Samkvæmt e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga skal í stefnu greina glöggt málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst og í f-lið ákvæðisins er áskilið að stefnandi geri grein fyrir helstu lagasjónarmiðum sem liggja til grundvallar kröfu hans.

Í stefnu er að óverulegu leyti gerð grein fyrir því hvaða atvik valdi því að fella beri breytingar sem ríkisskattstjóri gerði á skattframtölum stefnanda úr gildi. Enn fremur er óljóst og jafnvel útilokað að greina á hvaða lagarökum stefnandi byggir málsókn sína. Þess í stað er í stefnunni vísað vítt og breitt til hinna ýmsu lagaákvæða án nánari rökstuðnings.

Dómkröfur stefnanda eru að tilgreindar breytingar, sem ríkisskattstjóri gerði á skattframtölum stefnanda 2012 og 2013, verði felldar úr gildi og að stefndi greiði stefnanda 12.333.107 krónur með áföllnum vöxtum og kostnaði. Er dómkrafan greind í 10 liði og til nánari skýringar vísað til dómskjals 2. Dómskjal 2 virðist vera tölulegur samanburður á dómkröfum stefnanda, álagningu ríkisskattstjóra og innsendum skattframtölum stefnanda 2012 og 2013 og að mestu eða öllu leyti án nánari skýringa og rökstuðning fyrir dómkröfunum er þar ekki að finna. Því veitir þetta skjal ekki frekari fræðslu um hvernig greindir útreikningar styðja dómkröfur stefnanda.

Loks skal nefnt að stefnandi hefur ekki gert fullkomlega grein fyrir aðild sinni að máli þessu en sum atriði stefnukröfunnar varða augljóslega eiginkonu hans auk þess sem vaxtakröfur hans eru ódómtækar í þeim búningi sem þær eru í máli þessu.

Í heild telst málatilbúnaður stefnanda í andstöðu við meginreglur einkamálaréttarfars um skýran og glöggan málatilbúnað og þau nánari ákvæði 80. gr. laga nr. 91/1991 sem getið er hér að framan. Með vísan til framangreinds telur dómurinn að svo verulegir annmarkar séu á málatilbúnaði stefnanda að vísa beri málinu frá dómi.

Samkvæmt 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 er stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

ÚRSKURÐARORÐ:

Kröfum stefnanda, Ó-kk-ef K-kk-ef G-kk-ef, á hendur stefnda, íslenska ríkinu, er vísað frá dómi.

Stefnandi greiði stefnda 200.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)