E-201/2006

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 27. mars sl., höfðuðu stefnendur, Á-kvk-nf J-kvk-nf J-kvk-nf, M-kk-nf H-kk-nf A-kk-nf og H-kvk-nf M-kvk-nf, öll til heimilis að Austurvegi 7, Ísafirði, hinn 10. nóvember 2006, gegn stefnda, Ísafjarðarbæ, Hafnarstræti 1, Ísafirði.

Dómkröfur stefnenda í málinu eru eftirfarandi:

1. dómkrafa: Aðallega að viðurkennt verði með dómi að ákvörðun Ísafjarðarbæjar um breytingu á aðalskipulagi Ísafjarðarbæjar vegna svæðis við Grunnskólann, sem samþykkt var af bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar 1. júní 2006 og staðfest af umhverfisráðherra 12. júlí sama ár, verði felld úr gildi. Til vara að viðurkennt verði með dómi að 2. töluliður í ákvörðun Ísafjarðarbæjar um breytingu á aðalskipulagi Ísafjarðarbæjar vegna svæðis við Grunnskólann, sem hljóðar svo; „Svæði fyrir almenningsgarð er breytt í svæði fyrir opinberar byggingar“ og samþykktur var af bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar 1. júní 2006 og staðfestur af umhverfisráðherra 12. júlí sama ár, verði felldur úr gildi.

2. dómkrafa: Að viðurkennt verði með dómi að ákvörðun Ísafjarðarbæjar um breytingu á deiliskipulagi bæjarins fyrir skólalóð Grunnskólans á Ísafirði, sem samþykkt var á fundi bæjarstjórnar Ísafjarðarbæjar 17. júlí 2006 og birt 20. júlí sama ár í B-deild Stjórnartíðinda, verði felld úr gildi.

3. dómkrafa: Að viðurkennt verði með dómi að stefndi sé bótaskyldur gagnvart stefnendum vegna tjóns sem stefnendur hafa orðið fyrir við ólögmæta breytingu stefnda á aðalskipulagi Ísafjarðarbæjar vegna svæðis við Grunnskólann og við ólögmæta ákvörðun Ísafjarðarbæjar um breytingu á deiliskipulagi Ísafjarðarbæjar fyrir skólalóð Grunnskólans á Ísafirði.

4. dómkrafa: Í öllum tilvikum krefjast stefnendur málskostnaðar úr hendi stefnda.

Dómkröfur stefnda eru aðallega að máli þessu verði vísað frá dómi en til vara að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnenda. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar in solidum úr hendi stefnenda.

Að undangengnum munnlegum málflutningi 27. mars sl. var tekin til úrskurðar krafa stefnda um að málinu yrði vísað frá dómi. Stefnendur gera þær kröfur í þessum þætti málsins að frávísunarkröfu stefnda verði hrundið og að ákvörðun málskostnaðar bíði efnisdóms í málinu.

I.

Stefnendur eru íbúar og eigendur fasteignarinnar að Austurvegi 7 á Ísafirði og rekur stefnandi Á-kvk-nf þar jafnframt gistiheimili. Hún og stefnandi M-kk-nf eru ennfremur þinglýstir eigendur Faktorshússins Aðalstræti 42 samkvæmt afsali frá 4. nóvember 1994. Báðar fasteignirnar liggja að svonefndum Austurvelli við Austurveg.

Samkvæmt aðalskipulagi Ísafjarðar 1989-2009 var fyrir 12. júlí 2006 reitur sá sem Austurvöllur tilheyrir skilgreindur sem „opið svæði til sérstakra nota“. Á fundi bæjarstjórnar stefnda 15. desember 2005 var samþykkt að auglýsa breytingu á deiliskipulagi fyrir skólasvæði við Austurveg og Aðalstræti 36 á Ísafirði. Breytingartillagan, sem í fólst meðal annars að lóð skólasvæðis yrði stækkuð, nýir byggingarreitir settir inn og legu Brunngötu breytt, var síðan að loknu auglýsingaferli samþykkt í bæjarstjórn 2. mars 2006 og degi síðar var hún tilkynnt til Skipulagsstofnunar. Með bréfi 20. sama mánaðar gerði Skipulagsstofnun athugasemd við að auglýsing um samþykkt deiliskipulagsbreytingarinnar yrði birt í B-deild Stjórnartíðinda þar sem hún væri ekki í samræmi við gildandi aðalskipulag.

Á fundi umhverfisnefndar stefnda 5. apríl 2006 var samþykkt að tillaga að breytingu á aðalskipulagi Ísafjarðar yrði auglýst. Með bréfi til Skipulagsstofnunar 12. apríl 2006 óskaði sviðsstjóri umhverfissviðs stefnda eftir heimild til að auglýsa umrædda tillögu að breytingu á aðalskipulagi Ísafjarðar á reit við Grunnskólann á Ísafirði. Í bréfinu kom meðal annars fram að bæjarstjórn stefnda mæti nefnda breytingu óverulega og var þess óskað að málsmeðferð yrði skv. 2. mgr. 21. gr. laga nr. 73/1997. Þá var þess jafnframt getið að samtímis nefndri breytingu á aðalskipulaginu væri áformað að auglýsa breytingu á deiliskipulagi fyrir lóð Grunnskólans á Ísafirði. Skipulagsstofnun afgreiddi málið til umhverfisráðuneytis samdægurs. Í bréfi stofnunarinnar til ráðuneytisins sagði meðal annars að umrædd breyting gæti talist óveruleg og fallið undir 2. mgr. 21. gr. laga nr. 73/1997, enda yrði deiliskipulagstillaga af svæðinu auglýst samtímis. Ennfremur sagði í bréfinu að áður en skipulagstillagan yrði auglýst þyrfti að lagfæra ákveðin atriði í framsetningu skipulagsgagna og voru þau atriði tilgreind í bréfinu.

Umhverfisráðuneytið afgreiddi erindi stefnda með bréfi 21. apríl 2006. Í bréfi ráðuneytisins sagði meðal annars að Skipulagsstofnun hefði yfirfarið málsgögn og talið umrædda breytingu óverulega og gerði ráðuneytið ekki athugasemd við þá afgreiðslu. Var því lagt fyrir stefnda að auglýsa breytinguna. Sama dag auglýsti stefndi, með vísan til 2. mgr. 21. gr. laga nr. 73/1997, tillögu að breyttu aðalskipulagi Ísafjarðar 1989 til 2009. Í auglýsingunni sagði að tillagan tæki til breytinga á svæði við Grunnskólann á Ísafirði og fæli í sér eftirfarandi breytingar:

1. Svæði fyrir opinberar byggingar er stækkað til suðvesturs og íbúðarsvæði minnkar sem því nemur.

2. Svæði fyrir almenningsgarð er breytt í svæði fyrir opinberar byggingar.

3. Hluti af almenningsgarði og hluti íbúðarsvæðis austan megin við almenningsgarð er breytt í íbúða- og þjónustusvæði og svæði fyrir opinberar byggingar.

4. Gatnakerfi er breytt með nýrri vegtengingu við Skólagötu norðar á svæðinu, frá Silfurgötu.

Ennfremur sagði í auglýsingunni að samtímis breytingu á aðalskipulaginu væri auglýst breyting á deiliskipulagi sem tæki til breytinga á gatnakerfi og stækkunar lóðar við Grunnskólann á Ísafirði. Heimilt yrði að færa hluta Brunngötu út að austurhluta skipulagssvæðisins sem tengdist Skólagötunni. Frestur til að skila athugasemdum var til fimmtudagsins 18. maí 2006. Stefnendur sendu stefnda athugasemdir vegna boðaðra breytinga á aðalskipulaginu 17. þess mánaðar.

Með vísan til 1. mgr. 26. gr. laga nr. 73/1997 auglýsti stefndi 21. apríl 2006 eftir athugasemdum við tillögu að breytingu á deiliskipulagi skólasvæðis við Austurveg og Aðalstræti 36 á Ísafirði. Í auglýsingunni sagði svo:

Breytingin tekur til breytinga á gatnakerfi, lóðin stækkar og verður 7.205 m². Heimilt verður að rífa tengibyggingu milli „Gamla barnaskólans“ og „Nýja barnaskólans“ og hluta „Gamla barnaskólans“ sem ekki er friðaður. Einnig má rífa húseignirnar innan skipulagssvæðisins við Silfurgötu 5 og Brunngötu 20. Heimilt verður að færa hluta Brunngötu út að austurhluta skipulagssvæðisins sem tengist Skólagötunni. Á skólalóðinni má byggja viðbyggingu innan byggingarreits sem er kjallari, 1. hæð og 2. hæð. Viðbyggingin má vera 56x20 metrar eða að hámarki 3.500 m² á tveimur hæðum. Hæsti punktur þaks verði ekki hærri en 9,5 metrar frá aðalgólfi.

Frestur til að skila inn athugasemdum við framangreinda tillögu var settur til 8. júní 2006. Stefnendur sendu stefnda athugasemdir 7. þess mánaðar vegna breytinga á deiliskipulaginu.

Hinn 1. júní 2006 voru breytingar á aðalskipulagi Ísafjarðar 1989 til 2009 samþykktar á fundi bæjarstjórnar stefnda. Á fundinum var eftirfarandi bókað um breytingarnar: „Bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar leggur áherslu á að ekki standi til að byggja á Austurvelli eða breyta garðinum frá því sem nú er. Aðalskipulagi er breytt til samræmis við deiliskipulag frá 16. október 1997, til að framkvæmdir við skólabyggingu geti hafist. Síðar verði gerð breyting á skipulaginu til að staðfesta þann vilja bæjarstjórnar að Austurvöllur verði áfram skilgreindur sem skrúðgarður.“ Samdægurs sendi stefndi umhverfisráðuneytinu bréf og óskaði eftir því að ráðuneytið staðfesti skipulagið og að það yrði auglýst í B-deild Stjórnartíðinda.

Auglýsing þess efnis að fyrrgreind breyting á aðalskipulagi Ísafjarðar 1989 til 2009 hefði verið staðfest af umhverfisráðherra 12. júlí 2006 birtist í B-deild Stjórnartíðinda 14. sama mánaðar. Þremur dögum síðar var áðurnefnd breyting á deiliskipulagi fyrir skólalóð Grunnskólans á Ísafirði samþykkt í bæjarráði stefnda. Þá var 21. sama mánaðar birt auglýsing í B-deild Stjórnartíðinda um breytingu á deiliskipulagi fyrir skólalóð Grunnskólans á Ísafirði.

II.

Stefndi vísar til þess að stefnendur geri í 3. tölulið dómkrafna sinna kröfu um viðurkenningu á bótaábyrgð sem rekja megi til þeirra ákvarðana sem gerð sé krafa um í töluliðum 1 og 2 að felldar verði úr gildi. Ljóst sé að stefnendur hafi ekki hagsmuni af því að fá þær ákvarðanir felldar úr gildi verði fallist á kröfu um viðurkenningu bótaábyrgðar, enda færi slíkt ekki saman. Stefnendur geti því ekki talist hafa lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um kröfur þær sem settar séu fram í töluliðum 1 og 2 í kröfugerð þeirra.

Stefndi vísar ennfremur til þess að af 1. og 2. tölulið dómkrafna stefnenda verði ekki ráðið í hvers hlut það eigi að koma að fella hinar umdeildu ákvarðanir úr gildi. Þess sé eingöngu krafist að viðurkennt verði með dómi að þær verði eða skuli felldar úr gildi. Kröfurnar séu að þessu leyti því svo óskýrar að á þær verði ekki lagður dómur enda leiði þær samkvæmt orðum sínum sakarefnið ekki endanlega til lykta.

Í breytingu þeirri á aðalskipulagi Ísafjarðar sem samþykkt hafi verið af bæjarstjórn 1. júní 2006 og staðfest af umhverfisráðherra 12. júlí sama ár kveður stefndi í fyrsta lagi hafa falist að svæði fyrir opinberar byggingar hafi verið stækkað til suðvesturs og íbúðarsvæði minnkað sem þeirri stækkun nam. Í öðru lagi hafi svæði fyrir almenningsgarð verið breytt í svæði fyrir opinberar byggingar, í þriðja lagi hafi hluta af almenningsgarði og hluta íbúðarsvæðis austan megin við almenningsgarð verið breytt í íbúðar- og þjónustusvæði og svæði fyrir opinberar byggingar og í fjórða lagi hafi gatnakerfi verið breytt með nýrri vegtengingu við Skólagötu norðar á svæðinu frá Silfurgötu. Málatilbúnaður stefnenda hafi eingöngu lotið að breytingu á skipulagi vegna Austurvallar og þeim hagsmunum sem stefnendur telji sig hafa af skipulagi þess hluta svæðisins. Þannig verði hvorki ráðið af málatilbúnaði stefnenda né framlögðum gögnum að öðru leyti að stefnendur telji sig hafa sérstaka lögvarða hagsmuni af öðrum liðum breytingarinnar á aðalskipulaginu. Þar sem dómkrafa stefnenda í aðalkröfu í 1. tölulið lúti hins vegar óhjákvæmilega einnig að öðrum liðum skipulagsbreytingarinnar fæli dómsorð í samræmi við hana í sér röskun á hagsmunum sem stefnendur hvorki hafi né virðist telja sig hafa lögvarða hagsmuni af. Á þeim grundvelli beri því að vísa kröfunni frá dómi. Að öðrum kosti verði að telja kröfuna svo vanreifaða að einnig varði frávísun.

Varakröfu stefnenda í 1. tölulið dómkrafnanna segir stefndi eingöngu lúta að 2. tölulið í ákvörðun stefnda um staðfestingu aðalskipulagsins, lið er varði svæði fyrir almenningsgarð sem breytt sé í svæði fyrir opinberar byggingar. Stefnendur haldi því fram að málsmeðferðarreglur laga nr. 73/1997 hafi verið brotnar og að fylgja hafi átt 17. og 18. gr. laganna í stað 2. mgr. 21. gr. Ennfremur hafi andmælaréttar skv. 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 ekki verið gætt. Kveður stefndi ekkert umræddra atriða verða talið varða sértæka og persónulega hagsmuni stefnenda sérstaklega og hafi þeir því komið að fullnægjandi andmælum við alla málsmeðferðina.

Stefndi segir stefnendur jafnframt byggja á því að óheimilt hafi verið að breyta aðalskipulagi til samræmis við deiliskipulag og að ranglega hafi verið talið að eldra skipulag hafi tilgreint Austurvöll sem skólasvæði. Ennfremur vísi stefnendur til þess að með því að breyta aðalskipulaginu í svæði fyrir opinberar byggingar opnist fyrir þann möguleika að heimila að byggt verði á Austurvelli. Telur stefndi ekkert þessara atriða varða sértæka og persónulega hagsmuni stefnenda.

Stefndi vísar til þess að samhliða breytingu á aðalskipulagi hafi verið samþykkt breyting á deiliskipulagi vegna svæðisins. Í deiliskipulaginu sé tilgreindur nýr byggingarreitur grunnskóla en hann nái ekki til Austurvallar. Þá verði ekki af deiliskipulaginu ráðið að ætlunin sé að heimila byggingar á Austurvelli sjálfum þó svo að hann teljist til svæðis undir opinberar byggingar en byggingarreitir á svæðinu séu bundnir samkvæmt deiliskipulagi og verði ekki auknir nema með breytingu á því, sbr. grein 5.4 í skipulagsreglugerð nr. 400/1998. Í 26. gr. laga nr. 73/1997, sbr. 25. gr. laganna, sé kveðið á um málsmeðferð ef ráðist sé í breytingar á deiliskipulagi. Ljóst sé að stefnendur gætu komið að athugasemdum sínum og gætt réttar síns að öllu leyti við slíka breytingu, ef til breytingar kæmi og ef stefnendur hefðu lögvarða hagsmuni af breytingu á deiliskipulaginu. Einnig sé ljóst að ákvæði 33. gr. laganna um bótarétt gæti komið til álita í slíku tilviki. Stefnendur verði því ekki taldir eiga sértækra og persónubundinna hagsmuna að gæta vegna umræddrar breytingar á aðalskipulagi svæðisins nú. Slíkir hagsmunir gætu eingöngu tengst hugsanlegri breytingu á nýtingu svæðisins síðar. Það sé hins vegar einnig með öllu óljóst á þessu stigi hvort slík ráðstöfun síðar færi gegn lögvörðum hagsmunum stefnenda. Að minnsta kosti sé það svo óljóst á þessu stigi, og þar með vanreifað, með hvaða hætti hagsmunir stefnenda geti tengst byggingu á svæðinu, ef til kæmi síðar, að ekki komi til álita að taka umræddar dómkröfur stefnenda nú til meðferðar. Að lokum bendir stefndi á að forræði sveitarstjórnar til skipulags eða breytinga á því, sbr. 2. mgr. 3. gr. laga nr. 377/1997, sé ávallt til staðar á skipulagsskyldum svæðum. Samkvæmt öllu framansögðu kveður stefndi stefnendur ekki hafa sýnt fram á lögvarða hagsmuni sína hvað varakröfu í 1. tölulið dómkrafnanna varðar og beri því að vísa kröfunni frá dómi.

Breytingu þá sem stefnendur krefjist í 2. tölulið dómkrafna sinna að felld verði úr gildi segir stefndi hafa falið í sér breytingu á gatnakerfi, að grunnskólalóðin hafi verið stækkuð í 7.205 m², heimilað hafi verið að rífa tengibyggingu milli „Gamla barnaskólans“ og „Nýja barnaskólans“ og hluta þess fyrrnefnda sem ekki hafi verið friðaður. Einnig hafi verið heimilað að færa hluta Brunngötu út að austurhluta skipulagssvæðisins o.fl. Á skólalóðinni hafi verið heimilað að byggja viðbyggingu innan byggingarreits sem sé kjallari, 1. hæð og 2. hæð.

Stefndi kveður hvorki verða ráðið af málatilbúnaði stefnenda né framlögðum gögnum að öðru leyti að stefnendur telji sig hafa sérstaka lögvarða, þar með talið einstaklingsbundna, hagsmuni af breytingu á deiliskipulaginu. Málatilbúnaður þeirra lúti fyrst og fremst að formlegri stöðu skipulagsins án þess að það verði spyrt við tiltekna hagsmuni stefnenda. Svo virðist sem málatilbúnaðurinn lúti meðal annars að því að ekki sé gerð athugasemd við deiliskipulagið nema að því leyti að því kunni að verða breytt síðar. Samkvæmt þessu verði ekki séð að stefnendur hafi það sértæka og persónubundna hagsmuni af niðurfellingu deiliskipulagsins að þeir geti átt aðild að slíkri kröfu fyrir dómi. Verði hins vegar talið að stefnendur kynnu að eiga lögvarða hagsmuni vegna deiliskipulagsbreytingarinnar, sem samþykkt var 17. ágúst 2006, verði að minnsta kosti að telja forsendur dómkröfunnar svo vanreifaðar að vísa beri henni frá dómi.

Hvað varðar 3. tölulið dómkrafna stefnenda vísar stefndi í fyrsta lagi til þess að sá liður kröfugerðarinnar sé svo nátengdur fyrstu kröfuliðunum tveimur að óhjákvæmilegt sé að vísa honum frá dómi samhliða þeim liðum, þó með þeim fyrirvara sem áður greinir.

Stefndi segir umræddan kröfulið vanreifaðan. Stefnendur hafi ekki á nokkurn hátt reifað með hvaða hætti breytingar á aðal- og deiliskipulagi hafi leitt til fjártjóns fyrir þá. Um fjártjón sé til þess vísað af þeirra hálfu að stefnendum sé óskylt að sanna umfang tjónsins. Í stefnu sé hins vegar lýst ónæði sem stefnendur hafi orðið fyrir árum saman vegna umgengni og hávaða nemenda grunnskólans en stefndi hafi í mörg ár, þrátt fyrir mótmæli stefnenda, leyft óhindraðan aðgang skólakrakka að Austurvelli á skólatíma. Telur stefndi meint fjártjón stefnenda svo verulega vanreifað að ekki sé unnt að taka til meðferðar dómkröfu um viðurkenningu bótaábyrgðar. Þó svo að krafa stefnenda sé viðurkenningarkrafa verði þeir að sýna fram á að þeir hafi sannanlega beðið tjón og einnig í hverju tjónið sé fólgið, þó að ákvörðun bótafjárhæðar sé látin bíða, og á hvern hátt það hafi orsakast af þeim atvikum sem séu talin hafa valdið bótaábyrgð. Í kröfulið 3 sé tilgreint að um sé að ræða tjón sem rekja megi til breytinga á aðal- og deiliskipulagi og verði því ekki annað ráðið en átt sé við breytingar sem gerðar hafi verið á árinu 2006, enda sé ekki gerð krafa um ógildingu deiliskipulagsbreytingar frá 1997.

Vísar stefndi til þess að lýsingar í stefnu á þeim atvikum sem eigi að geta leitt til bótaábyrgðar lúti fyrst og fremst að umgengni skólabarna á svæðinu. Hins vegar sé ekki rakið nánar hvaða tjón það sé sem rekja megi til hennar og ekki heldur hvort tjón það sé sennileg afleiðing af einhverjum tilteknum atvikum, hvort tjónið sé þess eðlis að það sé á ábyrgð annarra en skólabarnanna sjálfra o.s.frv. Þá sé á engan hátt reifað eða færð fyrir því rök að hvaða leyti umgengni á Austurvelli hafi haft áhrif á rekstur gistiheimilis stefnenda. Ennfremur beri að taka tillit til þess að samkvæmt gildandi deiliskipulagi fyrir Austurvöll sé ekki ráðgert að hefja byggingu á Austurvelli og verði ekki séð að rekja megi tjón til slíkra atvika. Málatilbúnaður stefnenda sé því svo óskýr og sjónarmið um bótagrundvöll og meint tjón svo óljós að ekki verði með góðu móti tekið til varna í málinu. Umræddum kröfulið beri því að vísa frá dómi.

III.

Við munnlegan málflutning um frávísunarkröfu stefnda mótmæltu stefnendur kröfunni og þeim röksemdum sem hún byggist á. Stefnendur halda því fram að í stefnu sé á skilmerkilegan hátt rakinn aðdragandi málsins og málsástæður stefnenda. Þá sé þar vísað til fjölmargra lagaákvæða og annarra réttarreglna kröfum stefnenda til stuðnings. Málatilbúnaður þeirra brjóti því ekki gegn ákvæði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Ennfremur fullyrða stefnendur að dómkröfur þeirra séu skýrar, þær leiði sakarefnið til lykta, sbr. 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991, og þá séu þær í fullu samræmi við dómafordæmi Hæstaréttar Íslands. Taka stefnendur sérstaklega fram að kröfur þeirra beinist ekki að aðfararhæfri skyldu heldur viðurkenningu á þeim réttindum stefnenda að umræddar ákvarðanir stefnda verði felldar úr gildi.

Stefnendur segja hagsmuni sína af því að fá úrlausn dómstóla um kröfur sínar augljósa. Í stefnu komi skýrlega fram með hvaða hætti stefnendur tengist Austurvelli jafnframt því sem greint sé frá ónæði er stefnendur hafi orðið fyrir vegna ágangs skólakrakka sem valdið hafi stefnendum tjóni og hnjaski. Vafalaust sé að í stefnu sé gerð grein fyrir því á hvaða grunni stefnendur telji sig hafa af því lögvarða hagsmuni að dómurinn taki kröfur þeirra til efnislegrar úrlausnar. Þannig sé þar meðal annars rakið að hin stórfellda röskun og eyðilegging á Austurvelli, sem umræddar breytingar á aðalskipulagi leiddu til, myndi hafa það í för með sér að öll uppbygging og rekstur sem stefnendur stæðu fyrir væri fyrir bí, en rekstur gistiheimilis gangi einfaldlega ekki upp við hliðina á skólalóð. Kippt væri fótunum undan þeirri þjónustu er byggð hefði verið upp í Hæstakaupstað sem og grundvellinum að rekstri þeirrar menningartengdu ferðaþjónustu sem þar sé rekin.

Við breytingarnar segja stefnendur eignir sínar myndu rýrna og ekki nýtast til sömu nota og áður. Fasteignir geti lækkað í verði við það að landnotkun sé breytt og að heimilt verði að byggja á landinu í framtíðinni. Breytt landnotkun geti ennfremur haft áhrif á sölumöguleika fasteignarinnar. Stefnendur hafi því beina hagsmuni af því að fá aðalskipulagið fellt úr gildi í heild sinni. Grenndarhagsmunir stefnenda séu því nægjanlega ríkir til að þeir teljist hafa lögvarða hagsmuni af því að efnisdómur gangi um kröfur þeirra.

Stefnendur segja það rangt hjá stefnda að þeir hafi ekki hagsmuni af því að ákvarðanir sem um ræðir í töluliðum 1 og 2 í kröfugerð stefnenda verði felldar úr gildi, verði fallist á viðurkenningarkröfu stefnenda í tölulið 3. Vísa stefnendur til þess að skaðabótakrafan byggist á því að ef fallist verði á kröfur þeirra samkvæmt töluliðum 1 og 2 þá hafi stofnast bótaskylda þeim til handa. Kröfugerð sína kveða stefnendur styðjast við 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og dómaframkvæmd. Þá taka stefnendur sérstaklega fram að þeir séu ekki að krefjast bóta skv. 33. gr. laga nr. 73/1997 í 3. tölulið dómkrafnanna, enda verði það ákvæði virkt verði dómkröfum stefnenda í töluliðum 1 og 2 hafnað.

Stefnendur kveða þá fjóra töluliði sem stefndi telji upp í breytingu sinni að aðalskipulaginu það efnislega tengda að ekki sé mögulegt að greina á milli þeirra með skýrum og greinargóðum hætti. Þannig skilji stefndi sjálfur ekki skýrlega milli töluliðanna, svo sem sjá megi á bréfi bæjarins til Skipulagsstofnunar frá 12. apríl 2006. Töluliði 2 og 3 segja stefnendur snerta almenningsgarðinn beint og séu hagsmunir stefnenda af að fá þá báða fellda úr gildi augljósir þar sem verið sé að breyta nánasta umhverfi þeirra. Þá styðji grenndarsjónarmið kröfur stefnenda en allir fjórir töluliðirnir snerti nánasta umhverfi stefnenda því að verið sé að stækka skólalóð sem þeir hafi augljósa hagsmuni af að verði ekki.

Þá vísa stefnendur til þess að augljóst sé að stefndi hafi brotið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 73/1997. Hagsmunir stefnenda af því að stjórnvald fari að lögum við breytingu á aðalskipulagi þess svæðis sem þeir búi á og reki sitt gistiheimili séu jafnframt augljósir. Þar sem annmarkar hafi verið á meðferð málsins hjá stefnda beri að fella umræddar ákvarðanir úr gildi.

Af breytingu á skilgreindri landnotkun Austurvallar leiði að stefnda sé í lófa lagið að byggja á reitnum en dómafordæmi séu fyrir því að heimilt sé að veita byggingarleyfi í samræmi við skilgreiningu á landnotkun. Hagsmunir stefnenda af því að fá aðalskipulagið fellt úr gildi séu því augljósir. Þá hafi stefndi viðurkennt að loforð bæjarins um að ekki standi til að byggja á Austurvelli, eða breyta garðinum frá því sem nú er, sé ekki bindandi fyrir hann.

Stefnendur vísa til þess að deiliskipulagsbreytingin feli meðal annars í sér stækkun á grunnskólalóð í 7.205 m² og nái stækkunin yfir Austurvöll. Þá sé verið að breyta gatnakerfi og rífa og heimila byggingar í nánasta umhverfi fasteigna og fyrirtækis stefnenda en allt geti þetta haft veruleg óþægindi í för með sér fyrir stefnendur og meðal annars haft áhrif á verð fasteigna þeirra. Ekki þurfi að spyrða breytingarnar sérstaklega við tiltekna hagsmuni stefnenda en stefnendur hafi í málinu vísað til atriða sem áhrif hefðu á verðgildi fasteigna þeirra. Samkvæmt þessu sé ljóst að dómkrafa stefnenda í 2. tölulið kröfugerðar þeirra sé ekki vanreifuð.

IV.

Í 1. og 2. tölulið dómkrafna sinna krefjast stefnendur þess að „... viðurkennt verði með dómi ...“ að tilteknar ákvarðanir stefnda verði felldar úr gildi. Ljóst er að þessi kröfugerð stefnenda er ekki svo ákveðin og ljós að unnt sé að taka hana upp óbreytta sem ályktunarorð í dómi.

Dómstólar hafa samkvæmt dómaframkvæmd ákveðið svigrúm til túlkunar á kröfugerð aðila í dómsmáli. Svigrúm þetta er þó takmarkað og verður að gæta mikillar varkárni við túlkun dómkrafna svo ekki verði gengið á rétt gagnaðila þess er að hinni gölluðu kröfugerð stendur.

Eins og mál þetta liggur fyrir dóminum þykir að virtu orðalagi umræddra dómkrafna og rökstuðningi stefnenda fyrir þeim verða að skilja kröfurnar svo að stefnendur krefjist þess í málinu að ákvarðanir stefnda, sem tilgreindar eru í fyrrnefndum kröfuliðum, verði felldar úr gildi með dómi.

Í 3. tölulið dómkrafna sinna gera stefnendur kröfu um að viðurkennt verði með dómi að stefndi sé bótaskyldur gagnvart stefnendum vegna tjóns sem stefnendur halda fram að þeir hafi orðið fyrir við þær breytingar stefnda á aðal- og deiliskipulagi sem töluliðir 1 og 2 í kröfugerð stefnenda taka til. Af orðalagi 3. töluliðarins og rökstuðningi stefnenda fyrir þeirri kröfu er hann geymir verður ekki annað ráðið en krafan byggist á þeirri forsendu að umræddar skipulagsbreytingar standi óhaggaðar. Að krefjast þess að dæmt verði samhliða um kröfur stefnenda annars vegar í 1. og 2. tölulið kröfugerðarinnar og hins vegar í 3. tölulið hennar fær því ekki staðist. Þar sem ekki getur átt undir dóminn að velja milli krafna stefnenda þykir kröfugerð þeirra, svo sem henni hefur hér verið lýst, vera haldinn slíkum annmörkum að þegar af þeirri ástæðu verði ekki hjá því komist að vísa málinu í heild frá dómi.

Að virtum afdrifum málsins, sbr. 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, úrskurðast stefnendur til að greiða stefnda málskostnað, sem hæfilega telst ákveðinn svo sem í úrskurðarorði greinir.

Úrskurð þennan kveður upp S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnendur, Á-kvk-nf J-kvk-nf J-kvk-nf, M-kk-nf H-kk-nf A-kk-nf og H-kvk-nf M-kvk-nf, greiði stefnda, Ísafjarðarbæ, óskipt 300.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf S-kk-nf