E-277/2007

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar um frávísunarkröfu stefnda 31. mars 2008, er höfðað með birtingu stefnu 12. október 2007

Stefnandi er Rafgeisli Tómas R. Zoéga ehf., kt. 000000-0000, Hafnarbraut 10, Neskaupstað.

Stefndi er Viðhald fasteigna ehf., kt. 000000-0000, Eskifirði.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að hið stefnda félag verði dæmt til að greiða stefnanda 16.265.378 krónur með dráttarvöxtum af 4.403.129 krónum frá 1. nóvember 2006 til 3. nóvember 2005, af 5.023.452 krónum frá þeim degi til 30. nóvember 2006, af 9.418.641 krónu frá þeim degi til 10. desember 2006, af 9.587.596 krónum frá þeim degi 30. desember 2006, af 9.615.743 krónum frá þeim degi til 15. janúar 2007, af 10.845.512 krónum frá þeim degi til 31. janúar 2007, af 12.681.616 krónum frá þeim degi til 6. mars 2007, af 13.872.481 krónu frá þeim degi til 19. mars 2007, af 14.551.112 krónum frá þeim degi til 20. apríl 2007, af 16.265.378 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Allt að frádregnum innborgunum að hinn 6. febrúar 2006 að fjárhæð 15.698 krónur, hinn 28. febrúar 2006 að fjárhæð 127.924 krónur, hinn 6. júlí 2006 að fjárhæð 636.104 krónur, hinn 6. desember 2006 að fjárhæð 185.345 krónur, hinn 6. desember 2006 að fjárhæð 284.381 króna, hinn 19. desember 2006 að fjárhæð 500.000 krónur, hinn 29. desember 2006 að fjárhæð 2.903.379 krónur, hinn 4. janúar 2007 að fjárhæð 808.696 krónur, hinn 4. janúar 2007 að fjárhæð 192.101 króna, hinn 4. janúar 2007 að fjárhæð 2.499.203 krónur, hinn 23. janúar 2007 að fjárhæð 895.189 krónur, hinn 1. febrúar 2007 að fjárhæð 500.000 krónur, hinn 27. febrúar 2007 að fjárhæð 300.000 krónur, hinn 6. mars 2007 að fjárhæð 34.022 krónur, hinn 13. mars 2007 að fjárhæð 929.769 krónur, hinn 23. apríl 2007 að fjárhæð 500.000 krónur, hinn 15. maí 2007 að fjárhæð 500.000 krónur, hinn 4. júní 2007 að fjárhæð 200.000 krónur, hinn 29. júní 2007 að fjárhæð 400.000 krónur, hinn 24. júlí 2007 að fjárhæð 500.000 krónur, hinn 28. ágúst 2007 500.865 krónur, hinn 18. október 2007 að fjárhæð 1.414.086 krónur og loks 500.000 krónur hinn 18. desember 2007, og dragist þær frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi þannig að innborgunum sé fyrst ráðstafað til greiðslu áfallins kostnaðar, þá til greiðslu vaxta og að lokum til lækkunar á höfuðstól.

Loks krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins úr hendi stefnda.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi. Til vara er þess krafist að stefndi verði sýknaður af kröfum stefnanda og til þrautavara að stefnufjárhæð verði lækkuð verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar samkvæmt málskostnaðaryfirliti, sem lagt verði fram við aðalmeðferð málsins, komi til hennar, en ella að mati dómsins.

Krafa stefnda um frávísun málsins er hér einungis til meðferðar. Í þeim þætti málsins krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt málskostnaðaryfirliti.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað og að stefndi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að mati dómsins.

Málsatvik.

Í stefnu segir að krafa stefnanda sé til komin vegna kaupa stefnda á vinnu, vörum og þjónustu hjá stefnanda, en stefnandi reki m.a. rafverktakastarfsemi. Stefnandi hafi unnið við viðbyggingu og endurbætur á Fjórðungssjúkrahúsinu í Neskaupstað fyrir stefnda, við raflagnir o.fl. Um verkið hafi verið gerður verksamningur, dagsettur 27. júní 2005, sbr. dskj. nr. 3. Stefnandi hafi sent stefnda reglulega reikninga fyrir vinnu sinni og kostnaði við verkið. Stefnandi hafi greitt inn á skuldina, en ekki staðið skil á greiðslu vegna allra reikninga hans.

Í stefnu kemur fram nákvæm tilgreining á útgáfudegi, gjalddaga og fjárhæð hvers reiknings og eru þeir tölusettir frá 1 til 31. Samtals eru reikningarnir sagðir nema 16.265.378 krónum og útgefnir á tímabilinu frá 1. nóvember 2006 til 20. apríl 2007. Til frádráttar komi innborganir, samtals að fjárhæð 15.326.762 krónur, en í stefnu er gerð nákvæm grein fyrir fjárhæð þeirra og hvenær þær voru inntar af hendi. Loks segir að innborganir dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á greiðsludegi. Þeim hafi fyrst verið ráðstafað til greiðslu áfallins kostnaðar af vanskilum, þá til greiðslu vaxta og að lokum til lækkunar á höfuðstól.

Við munnlegan málflutning um frávísunarkröfu stefnda lagði stefnandi fram á dskj. nr. 24 sundurliðun á kröfu stefnanda á tímabilinu frá 1. nóvember 2006 til 5. mars 2008 þar sem tilgreindar eru fjárhæðir reikninga, innborganir, dráttarvextir og kostnaður, svo og heildarstaða kröfunnar á hverjum tíma.

Sjónarmið stefnda varðandi formhlið málsins.

Stefndi byggir frávísunarkröfuna á því að málið sé svo vanreifað að það sé ekki tækt til efnismeðferðar. Í dómkröfum felist m.a. sú krafa að innborgunum verði fyrst ráðstafað til greiðslu áfallins kostnaðar af vanskilum, þá til greiðslu vaxta og að lokum til lækkunar höfuðstóls. Kveðst stefndi telja að umrædd dómkrafa sé á engan hátt studd málsástæðum svo greina megi í hverju hún felist. Ekki sé gerð grein fyrir samningssambandi stefnanda og stefnda og/eða lagarökum fyrir því að stefndi sé skyldugur til að greiða kostnað og vexti umfram dráttarvexti og málskostnað, sem ákveðinn verði af dóminum. Þá sé ekki gerð grein fyrir hver umræddur kostnaður og/eða vextir séu, en sá kostnaður verði ekki lagður á stefnda án skýrs samningsákvæðis. Virðist dómkröfur stefnanda hugsanlega geta átt við um innheimtu samkvæmt skuldabréfi, en ekki vegna innheimtu eins og hátti til í máli þessu. Málatilbúnaður stefnanda sé þannig andstæður d. og e. lið 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála (eml.).

Dómkröfur stefnanda hafi verið lækkaðar með sókn, sem lögð hafi verið fram í þinghaldi 6. nóvember 2007. Engin grein sé hins vegar gerð fyrir því hvaða áhrif sóknin hafi á málsástæður stefnanda, s.s. um það hvort reikningar hafi verið oftaldir eða hvort innborganir hafi verið vantaldar eða hvort önnur atvik ráði breytingu dómkrafna. Með þessu hafi samhengi dómkrafna og málsástæðna verið rofið þannig að málatilbúnaður stefnanda uppfylli ekki skilyrði d. og e. liðar 80. gr. eml.

Þá bendir stefndi á að 500.000 krónur hafi verið greiddar inn á skuldina eftir að málið hafi verið höfðað.

Á það sé bent að auk ótilgreindra vaxta og kostnaðar krefjist stefnandi jafnframt dráttarvaxta og málskostnaðar. Dómkröfur hans virðist þannig fela í sér að stefndi sé krafinn bæði um áfallinn kostnað af innheimtu um leið og innborgun á sér stað og einnig um málskostnað í málinu. Jafnframt eigi innborgun stefnda að renna upp í ótilgreinda vexti, en einnig skuli stefndi greiða dráttarvexti.

Stefndi bendir á að hann hafi í einhverjum tilfellum greitt kostnað af innheimtu stefnanda, sbr. innborgun hinn 19. desember 2006, þar sem greiddar hafi verið 250 krónur í seðilgjald og 3.844 krónur í vexti. Önnur tilvik séu sama eðlis, enda hafi stefnandi beint kröfu um greiðslur til stefnanda gegnum greiðsluþjónustu án þess að um það hafi verið samið. Í stefnu sé ekki gerð grein fyrir því fyrir að hvaða marki stefndi hafi nú þegar greitt kostnað og vexti af þeim kröfum, sem deilt sé um. Vanreifun stefndu byggist m.a. á því að ekki sé þegar gerð grein fyrir vöxtum og kostnaði, sem stefndi hafi nú þegar greitt til stefnanda. Bent sé á að ein og sama dómkrafa stefnanda virðist þannig fela í sér að fallist verði á greiðsluskyldu stefnda vegna sömu hagsmuna með tvennum hætti. Slík dómkrafa sé andstæð 1. og 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stefnandi eigi ekki lögvarða hagsmuni af því að fá slíka dómsúrlausn.

Stefndi kveður að vanreifun stefnanda sé að öðru leyti fólgin í ónægri tilgreiningu málsástæðna um greiðsluskyldu umdeildra reikninga, sem sé í andstöðu við d. og e. lið 80. gr. eml.

Við munnlegan málflutning um frávísunarkröfuna var af hálfu stefnda bent á að í stefnu væri ekki getið fyrirsvarsmanns stefnanda eins og áskilið væri í 80. gr. eml. Þá væru framlagðir reikningar sagðir nr. 1-31 í stefnu, en það væru ekki rétt númer reikninganna. Einnig segði í stefnu að á reikningunum væri gjalddagi en það væri ekki rétt. Í stefnu væri ekki tilgreint hvaða reikningar væru samþykktir og hverjir ekki og þá ekki hverjir væru vegna aukaverka og hverjir væru á grundvelli verksamningsins, en það væri grundvallaratriði í viðskiptum málsaðila. Loks var af hálfu stefnda bent á að í stefnu væri hvorki vísað til ákveðins dráttarvaxtafótar né ákveðinnar lagagreinar í lögum nr. 38/2001. Samkvæmt dómi Hæstaréttar í máli nr. 238/2007 verði að því er kröfu um dráttarvexti ræðir annað hvort að tilgreina ákveðinn vaxtafót eða vísa til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, en ekki sé nægjanlegt að vísa til III. kafla þeirra laga.

Sjónarmið stefnanda varðandi formhlið málsins.

Af hálfu stefnanda var á það bent að dómkröfur stefnanda hefðu verið lækkaðar með sókn á dskj. nr. 23 og næmi lækkunin fjárhæð kreditreiknings að fjárhæð 72.833 krónur. Þá væri þar tilgreind innborgun að fjárhæð 1.414.086 krónur, sem greidd hefði verið 18. október 2007. Þessi leiðrétting á dómkröfum væri stefnda í vil og hefði engin áhrif á málsástæður stefnanda. Einnig kæmi til frádráttar dómkröfum stefnanda innborgun að fjárhæð 500.000 krónur, sem greidd hefði verið 18. desember 2007.

Af hálfu stefnanda var bent á að greiðslur á reikningum stefnanda, sem byggst hefðu á verksamningi málsaðila og íslenskum staðli ÍST 30:2003, hefðu borist seint og illa og því hefði stefnandi sett þá í svokallaða milliinnheimtu. Síðustu reikningar hefðu verið gefnir út 20. apríl 2007 og hefði stefndi fyrst mótmælt þeim í júlí sama ár. Reikningarnir hefðu því legið í hjá stefnda án athugasemda í þrjá mánuði áður en þeim hefði verið mótmælt. Samkvæmt verksamningi hefði hins vegar átt að mótmæla reikningunum innan tveggja vikna frá útgáfu þeirra, og ef það var ekki gert hefði átt að greiða þá innan fjögurra vikna frá útgáfu.

Af hálfu stefnanda var því mótmælt að málið væri vanreifað og að ekki kæmi fram í stefnu á hvaða málsástæðum stefnandi byggði. Kvað stefnandi kröfuna byggja á ógreiddum reikningum, sem gefnir hefðu verið út á grundvelli verksamnings milli aðila. Samningssamband málsaðila væri því skýrt. Stefnandi hefði verið undirverktaki hjá stefnda og stefndi ekki staðið við greiðslu reikninga samkvæmt verksamningnum. Af hálfu stefnanda var bent á það bent að ekki þyrfti samþykki skuldara til að innheimta vanskilaskuldir. Ef vanskil yrðu hjá skuldara mætti kröfuhafi innheimta skuldina með aðstoð innheimtufyrirtækis. Stefnandi bent og á að stefndi hefði ávallt greitt beint til stefnanda, en ekki til innheimtuaðilans. Við innheimtutilraunir stefnanda hefði hins vegar fallið kostnaður á kröfuna og því væri eðlilegt að krefjast hans fyrir dómi auk málskostnaðar.

Með vísan til alls framangreinds sé málið nægjanlega upplýst til að leggja megi á það efnisdóm.

Niðurstaða.

Eins og greinir í dómi Hæstaréttar í máli nr. 230/2002 er fyrir því langvarandi venja að í dómi um peningakröfu, sem skuldari hefur greitt að hluta, sé látið við það sitja að kveða á um skyldu hans til að greiða upphaflegan höfuðstól kröfunnar með nánar tilgreindum vöxtum, án þess að mælt sé berum orðum fyrir um af hvaða fjárhæð þeir skuli reiknast á hverjum tíma, og til að greiða málskostnað, allt að frádreginni einni eða fleiri innborgunum, sem hafi verið inntar af hendi á tilteknum dögum. Í dóminum segir ennfremur að þá sé gengið út frá því að við endanlegt uppgjör kröfunnar verði að öðru jöfnu farin sú leið að reikna út stöðu kröfunnar eins og hún var hverju sinni þegar innborganir voru inntar af hendi og þeim ráðstafað til að greiða fyrst áfallinn kostnað og vexti, en að þeim liðum frágengnum gangi þær til lækkunar á höfuðstól kröfunnar, sem borið geti vexti upp frá því.

Með vísan til framangreinds er ekki fallist á það með stefnda að dómkröfur stefnanda sé svo óskýrar að það varði frávísun málsins frá dómi. Er þá einnig litið til þess að stefnandi hefur nú lagt fram nákvæma sundurliðun á áföllnum kostnaði, dráttarvöxtum og innborgunum inn kröfuna, sem skýra má nánar undir rekstri málsins.

Í stefnu segir að málsaðilar hafi gert með sér verksamning, sem dagsettur sé 27. júní 2005 vegna viðbyggingar og endurbóta á Fjórðungssjúkrahúsinu í Neskaupstað. Jafnframt segir að krafan sé vegna kaupa stefnda á vinnu stefnanda við raflagnir o.fl., svo og vegna kaupa á vörum og þjónustu stefnanda, en hann sé rafverktaki. Þá segir að stefndi hafi greitt inn á skuldina en ekki staðið stefnanda skil á greiðslum vegna allra reikninganna. Í stefnu er síðan gerð nákvæm grein fyrir fjárhæð og útgáfudegi hvers reiknings um sig, svo og fjárhæð og greiðsludegi innborgana stefnda. Loks segir að eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu þeirra.

Með vísan til framangreinds er ekki fallist á það með stefnda að ekki sé nægjanleg grein gerð fyrir samningssambandi málsaðila eða málsástæðum stefnanda í stefnu. Þá er ekki fallist á það með stefnda að lækkun stefnanda á dómkröfum sínum með sókn hafi raskað málatilbúnaði stefnanda, enda hefur stefnandi gert grein fyrir því að lækkunin sé til komin vegna kreditreiknings að fjárhæð 72.833 krónur og innborgunar, sem barst stefnanda eftir útgáfu stefnu.

Samkvæmt b-lið 80. gr. eml. skal í stefnu greina frá nöfnum fyrirsvarsmanna aðila, stöðu þeirra og heimili eða dvalarstað. Í stefnu málsins er fyrirsvarsmanns stefnanda ekki getið. Þrátt fyrir þennan annmarka á stefnunni þykir hann ekki einn og sér eiga að leiða til frávísunar málsins. Í stefnu eru umstefndir reikningar tölusettir frá 1 til 31 og gjalddagi þeirra tilgreindur sá sami og útgáfudagur. Er ekki fallist á með stefna að framangreind lýsing á framlögðum gögnum fari í bága við g-lið 80. gr. eml., enda þykir ljóst að ekki sé um bókhaldsnúmer reikninganna að ræða og jafnframt að útgáfudagur þeirra sé einnig talinn gjalddagi þeirra.

Stefnandi krefst dráttarvaxta af stefnukröfum án þess að afmarka kröfuna nánar, en í kafla um lagarök er um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, vísað til III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Þar sem dráttarvaxtakrafa stefnanda er hvorki afmörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísan til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 238/2007, verður ekki hjá því komist að vísa henni frá dómi.

Niðurstaða málsins er því sú að kröfum stefnanda um dráttarvexti er vísað frá dómi, en frávísunarkröfu stefnda hafnað að öðru leyti.

Rétt þykir að ákvörðun málskostnaðar bíði efnisdóms í málinu.

R-kvk-nf B-kvk-nf dómstjóri kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Kröfum stefnanda, Rafgeisla Tómasar R. Zoéga ehf, um dráttarvexti er vísað frá dómi.

Frávísunarkröfu stefnda, Viðhalds fasteigna ehf., er hafnað að öðru leyti.

Ákvörðun málskostnaðar bíður efnisdóms í málinu.

R-kvk-nf B-kvk-nf