E-138/2011

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar um frávísunarkröfu stefnda þann 7. júní sl., er höfðað af D-x-x F-x-x, kt. 000000-0000, til heimilis í Finnlandi með stefnu birtri þann 8. mars 2011 gegn E-kk-þgf E-kk-þgf, kt. 000000-0000, Völlum, Mýrdalshreppi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði skuld að fjárhæð kr. 780.835,- ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, af kr. 281.275,- frá 1. júlí 2010 til 5. júlí 2010, þá af kr. 148.665, frá þeim degi til 13. júlí 2010, þá af kr. 850.748,- frá þeim degi til 18. ágúst 2010 og loks af kr. 780.835,- frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu að mati dómsins, eða samkvæmt málskostnaðarreikningi, auk álags er nemi virðisaukaskatti af honum úr hendi stefnda.

Stefndi gerir kröfu um frávísun málsins frá dómi og fjallar þessi hluti málsins eingöngu um þá kröfu. Verði ekki fallist á þá kröfu krefst stefndi þess að vera alfarið sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði lækkaða verulegar. Þá komi gagnkröfur til skuldajafnaðar eftir því sem á reynir. Í öllum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar að mati réttarins og með hliðsjón af málskostnaðarreikningi, verði hann lagður fram. Þá krefst stefndi þess að tillit verði tekið til þess við ákvörðun málskostnaðar að samskonar mál er rekið fyrir dóminum á hendur stefnda vegna kærasta stefnanda, J-x-x M-kk-þgf M-x-x.

Málavextir.

Ágreiningur er milli aðila um atvik málsins. Þessi hluti málsins varðar eingöngu frávísunarkröfu stefnda er byggir á skorti á samaðild, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991, og tekur málavaxtalýsing mið af því. Mál þetta á rætur að rekja til þess að stefnandi, sem býr í Finnlandi, kom til landsins ásamt kærasta sínum og vann á bænum Völlum í Mýrdalshreppi. Krafa stefnanda er tilkomin vegna launa sem stefnandi telur sig eiga inni hjá stefnda. Stefnandi heldur því fram að hún hafi verið ráðin til starfa hjá Ferðaþjónustunni Völlum sem sé einkafirma í eigu stefnda, en stefndi mótmælir því og segir ferðaþjónustuna að Völlum vera hluta að sameiginlegum búrekstri hans og eiginkonu hans S-kvk-ef G-kvk-ef T-x-x. Við málflutning um frávísunarkröfuna kom fram hjá stefnanda að krafan á hendur stefnda vegna vangoldinna launa sé byggð á launaseðli vegna júnímánaðar 2010 þar sem stefndi er tilgreindur sem launagreiðandi og stefnandi sem launþegi en launaseðilinn lagði stefnandi fram við þingfestingu málsins.

Af málavaxtalýsingu aðila verður ekki annað ráðið en að áðurnefnd S-kvk-nf G-kvk-nf hafi ein haft veg og vanda af samskiptum stefnanda og kærasta hennar áður en þau komu að Völlum en þau samskipti fóru fram með tölvupóstum er liggja frammi í málinu. Einnig verður ekki annað ráðið af málavaxtalýsingu aðila en að það hafi verið S-kvk-nf G-kvk-nf sem hafi fyrst og fremst haft samskipti við stefnanda og kærasta hennar meðan þau voru á Völlum. Sama á við um samskipti vegna þessa máls við Starfsgreinasamband Íslands eftir að ágreiningur kom upp um kaup og kjör stefnanda og kærasta hennar. Við munnlegan málflutning kom fram hjá stefnda að nefnd S-kvk-nf G-kvk-nf hafi séð um öll samskipti við stefnanda og kærasta hennar vegna skorts á tungumálakunnuáttu stefnda.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir kröfu sína á frávísun á 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála á því að S-kvk-þgf G-kvk-þgf T-x-x, eiginkonu stefnda, sé ekki stefnt í málinu og veittur kostur á að svara til sakar. Í fyrstu málsástæðu stefnda í greinargerð segir að Ferðaþjónustan að Völlum sé ekki einkafirma í eigu stefnda, eins og haldið sé fram í stefnu, og vísar stefndi í því sambandi til dskj. nr. 14, yfirlýsingar frá Fannbergi ehf. á Hellu, undirritaðri af J-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf. Nefndur J-kk-nf B-kk-nf staðfestir í áðurnefndri yfirlýsingu að hafa séð um bókhald og gerð skattframtals fyrir stefnda og eiginkonu hans undanfarin ár. Í yfirlýsingunni kemur fram að þau hjón hafi undanfarin ár rekið samrekstur í ferðaþjónustu og landbúnaði að Völlum í Mýrdal. Standi þau bæði að rekstrinum og reikni sér bæði laun vegna vinnu sinnar við reksturinn.

Í framangreindri málsástæðu stefnda segir síðan að aðildin sé röng í máli þessu. S-kvk-nf G-kvk-nf T-x-x hafi ein staðið að ráðningu stefnanda og kærasta hennar á sína ábyrgð og hafi stefndi ekki komið að þeim ráðningum. Stefnandi hafi ekki samið við stefnda og eigi enga kröfu á hann einan og þegar af þeirri ástæðu beri að sýkna hann með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Þá fjallar stefnandi í málavaxtalýsingu áfram um það hver hafi verið viðsemjandi stefnanda og segir að stefnandi hafi ranglega leyft sér að stefna stefnda einum í máli þessu. Þá er áréttað að stefndi og eiginkona hans, S-kvk-nf G-kvk-nf, reki búið saman á ábyrgð beggja óskipt, þau eigi búið og reksturinn til helminga og beri skyldur og réttindi sameiginlega. Síðan segir að þrátt fyrir það geti S-kvk-nf G-kvk-nf ein staðið að ráðningum á sína ábyrgð án þess að binda stefnda nema að hann samþykki það sérstaklega. Það hafi stefndi hins vegar ekki gert og engu breyti þó hann sé tilgreindur á launaseðili eða ekki því stefnandi myndi engan afturvirkan rétt á stefnda með því að S-kvk-nf G-kvk-nf hafi sjálf greitt stefnanda af sínum reikningi.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda varðandi frávísun málsins komu fram í munnlegum málflutningi lögmanns stefnanda um kröfu stefnda

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefnda verði hrundið og stefnanda dæmdur málskostnaður að mati dómsins vegna þessa þáttar málsins. Lögmaður stefnanda kvað stefnanda hafa verið í ráðningarsambandi við stefnda í máli þessu. Þá fullyrðingu styðji gögn sem stafi frá stefnda sjálfum og vísaði lögmaður til launaseðils stefnanda á dskj.nr. 11, en þar sé nafn stefnda tilgreint sem launagreiðandi. Stefnandi hafnar þeirri málsástæðu stefnda að það breyti einhverju að greiðsla til stefnanda hafi komið af reikningi eiginkonu stefnda, S-kvk-ef G-kvk-ef T-x-x. Vísar stefnandi til reglna vinnuréttarins og ákvæða kjarasamnings Starfsgreinasambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins, grein 1.12.5 sem kveður á um skyldu vinnuveitanda til að gefa út sundurliðaðan launaseðil til launþega. Einnig vísar stefnandi til 22. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda, nr. 45/1987, um ábyrgð launagreiðanda á opinberum gjöldum sem hann heldur eftir frá launþega. Af þessum ákvæðum sé ljóst að tilteknar skyldur leiði af því að vera tilgreindur sem launagreiðandi á launaseðli. Þá hafi stefndi engin viðbrögð sýnt við greiðsluáskorun og innheimtubréfi, sem honum hafi borist í aðdraganda málshöfðunarinnar, sbr. dskj. 7 og 8,

Stefnandi vísar til reglna kröfuréttarins um að ekki sé nauðsyn samaðildar til varnar þegar um greiðslu peningakröfu er að ræða þegar skuldbinding hvíli sameiginlega á hlutaðeigendum og krefja megi hvern þeirra um sig um fullar efndir. Stefndi sé aðili málsins, hann hafi viðurkennt ráðningu stefnanda með því að gefa út launaseðil og einnig lagt fram gögn um að hann hafi um nokkurra ára skeið staðið að rekstri á bænum Völlum ásamt eiginkonu sinni, S-kvk-þgf G-kvk-þgf T-x-x.

Niðurstaða.

Sá hluti máls þessa sem nú er tekinn fyrir fjallar um ágreining aðila um það hvort stefndi bar einn ábyrgð á launagreiðslum til stefnanda, eða hvort stefndi og eiginkona hans báru þá skyldu óskipta gagnvart stefnanda. Eins og áður greinir varðar þessi hluti málsins eingöngu frávísunarkröfu stefnda, sem stefnandi hefur hafnað.

Stefndi byggir kröfu sína um frávísun á því að hann og eiginkona hans, S-kvk-nf G-kvk-nf T-x-x reki búið að Völlum á ábyrgð beggja óskipt, eigi búið og reksturinn til helminga og beri skyldur og réttindi sameiginlega. Þó er málatilbúnaður stefnda nokkuð óljós hvað þennan þátt málsins varðar. Erfitt er að átta sig á því hvort vísað er til þess að stefndi og eiginkona hans beri að lögum óskipta ábyrgð á greiðslu þeirrar kröfu sem um ræðir í málinu eða hvort ábyrgð þeirra hjóna hvíli hlutfallslega á þeim báðum.

Stefnandi, sem hafnar kröfu um frávísun málsins, vísar til þess að stefndi sé launagreiðandi og beri sem slíkur einn þær skyldur sem því fylgja.

Í 1. málslið 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála segir að ef þeim sem bera óskipta skyldu sé ekki öllum veittur kostur á að svara til sakar skuli vísa máli frá dómi.

Stefndi þykir ekki hafa sýnt fram á það með óyggjandi hætti að þannig hátti til í máli þessu að hann og eiginkona hans, S-kvk-nf G-kvk-nf T-x-x, beri sameiginlega þá skyldu sem mál þetta varðar á þann veg að ekki verði skilið á milli. Þá verður til þess að líta að ekki liggur fyrir skriflegur ráðningarsamningur í málinu og að undanskildum áðurnefndum launaseðli hefur ekkert gagn verið lagt fram sem sýnir að einhver annar en stefndi sé skráður atvinnurekandi, og þar með launagreiðandi, vegna ferðaþjónustunnar að Völlum.

Stefnandi er launþegi sem selur vinnuafl sitt gegn endurgjaldi og varðar mál þetta skyldu til greiðslu peningakröfu. Krafa stefnanda lýtur að ágreiningi milli hans og þess sem keypti vinnuafl hans. Í máli þessu beinir stefnandi kröfu sinni réttilega að stefnda sem launagreiðanda og atvinnurekanda. Hvernig rekstrarformi eða eignarhaldi atvinnurekstrar að bænum Völlum er háttað skiptir ekki máli í þessu sambandi. Með vísan til þess sem að framan er rakið eru ekki skilyrði til að vísa máli þessu frá dómi með vísan til 2. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991

Rétt þykir að ákvörðun um málskostnað bíði efnisdóms.

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan úrskurð.

Ú r s k u r ð a r o r ð :

Frávísunarkröfu stefnda er hafnað.

R-kvk-nf T-kvk-nf.