E-2954/2020

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þess, þann 9. febrúar sl., var höfðað með stefnu, birtri 21. apríl 2020, af stefnanda, Hamri ehf., Vesturvör 36, Kópavogi, á hendur stefnda, Auglýsingaskilti ehf., Viðarhöfða 1, Reykjavík.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda 1.316.587 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 1.316.587 krónum frá 30. júlí 2019 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu, en til vara lækkunar á kröfum stefnanda, og í öllum tilvikum málskostnaðar sér til handa úr hendi stefnanda, þá að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Ágreiningsefni og málsatvik

Stefnandi, sem rekur m. a. vélsmiðju, höfðar mál þetta sem innheimtumál vegna ætlaðrar vangreiddrar skuldar stefnda vegna vinnu stefnanda við verk í þágu stefnda. Fyrir liggur að þann 3. mars 2019 gerði stefnandi kostnaðaráætlun vegna verks sem stefndi hafði óskað eftir að stefnandi ynni. Hafi sú áætlun verið samþykkt í tölvupósti, dags. 4. mars 2019, af stefnda. Strax í kjölfarið hafi stefnandi hafið vinnu við verkið en í því hafi falist, í grófum dráttum, smíði og uppsetning á stálrömmum fyrir 20 LED skjái auk teiknivinnu á stórt auglýsingaskilti. Eins og nánar hefur skýrst við meðferð málsins þá er sá reikningur og sú meinta skuld sem hér er deilt um eftirstöðvar vegna vinnu stefnanda við umrætt verk. Stefndi byggir hins vegar sýknukröfu sína á því að hann hafi nú þegar greitt til stefnanda langt umfram framangreinda kostnaðaráætlun vegna viðbótarverks í tengslum við umrætt auglýsingaskilti og standi því ekki í skuld við stefnanda um þær meintu eftirstöðvar er stefnandi gerir nú kröfu um í máli þessu. Málsástæður og lagarök stefnanda Stefnandi byggir á því að um sé að ræða skuld stefnda við stefnanda vegna kaupa hins stefnda félags á vörum, þjónustu og vinnu af stefnanda, en stefnandi rekur m. a. vélsmiðju og veitir ýmsa þjónustu því tengda. Þann 3. mars 2019 hafi stefnandi gert kostnaðaráætlun vegna verks sem stefnandi hafi þá óskað eftir að stefndi ynni. Hafi sú áætlun verið samþykkt í tölvupósti, dags. 4. mars 2019, af stefnda. Strax í kjölfarið hafi stefnandi svo hafið vinnu við verkið en í því hafi falist, í grófum dráttum, smíði og uppsetning á stálrömmum fyrir 20 LED skjái auk teiknivinnu. Krafan byggi á framlögðum reikningi vegna framangreindrar vinnu og sundurliðast þannig:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 15.07.2019 30.07.2019 1.316.587,00

Samtals nemi framangreind fjárhæð 1.316.587 krónum sem sé stefnufjárhæðin í málinu, auk dráttarvaxta og kostnaðar. Umsaminn gjalddagi í viðskiptum stefnda við stefnanda sé sá dagur sem fram komi hér að ofan og sé stefnufjárhæð og dráttarvextir miðaðir við það sama tímamark. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar. Stefnandi hafi gert tilraunir til innheimtu krafna sinna hjá stefnda fyrir löginnheimtu, eins og framlagt yfir litberi með sér. Því sé þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar stefnanda af innheimtu skuldar í samræmi við framlagt yfirlit.

Byggt sé á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti, þ. m. t. vaxtavexti, styðjist við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991, en um varnarþing vísast til 33. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Komist hafi á samningur aðila sem í stefnu greinir. Byggi sá samningur á tilboði eða kostnaðaráætlun frá stefnanda. Hafi stefnandi tekið að sér vinnu á grundvelli þess tilboðs og það sé óumdeilt. Inni í tilboðinu séu tilgreindir verkþættir, m. a. flutningur og uppsetning á skjám. Samkvæmt tilboðinu sé áætlaður kostnaður 1.170.000 krónur.

Stefndi hafi síðan gefið út reikning að fjárhæð 2.471.635 krónur. Sá reikningur sé talsvert hærri en upphaflega hafi verið lagt upp með í kostnaðaráætlun stefnanda, en óverulegar breytingar hafi verið gerðar á verkinu sem réttlætt hafi nokkra hækkun.

Stefndi hafi þegar innt af hendi tvær greiðslur til stefnda vegna framangreinds reiknings. Annars vegar að fjárhæð 300.000 krónur, þann 2. júlí 2019, og hins vegar 2.171.636 krónur, þann 30. ágúst 2019. Stefndi standi því ekki í skuld við stefnanda um 1.316.587 krónur að auki og hafi þegar greitt útgefinn reikning, sbr. samning aðila.

Stefnandi hafi nú til innheimtu reikning að fjárhæð 1.316.587 krónur vegna óútskýrðra verka sem taki ekki mið af fyrri reikningi hans og tilboði stefnanda. Virðist stefnandi gefa út tvo reikninga vegna sömu vinnu og sama verks sem byggi á einu og sama tilboði. Heildarkostnaður stefnanda samkvæmt þessum tveimur reikningum sé þannig um þrisvar sinnum hærri en tilboðið var ogsá samningur aðila hafi borið með sér. Stefndi hafni því greiðsluskyldu vegna fram komins reiknings og krefjist sýknu.

Með aðilum hafi komist á samningur sem byggt hafi á tilboði sem stafað hafi frá stefnanda. Stefnandi stofni til reikninga sem eigi sér enga stoð í kynntu tilboði og taki ekki mið af kynntum áætluðum fjárhæðum. Stefnandi sé bundinn af tilboði sínu, en þó með þeim hefðbundnu fyrirvörum sem þar greinir. Ekkert í tilboði stefnanda réttæti nú svo verulega hækkun sem reikningar stefnanda beri með sér. Ljóst sé því að stefndi sé ekki í skuld við stefnanda sem eigi engar frekari kröfur á hendur stefnda. Með vísan til þessa beri að sýkna stefnda af kröfu stefnanda eða þá til vara lækka hana verulega.

Vísað sé til almennra meginreglna kröfuréttar og samningaréttar, en um réttarfar vísist til laga nr. 91/1991, en krafa um málskostnað sé reist á ákvæðum þeirra laga.

Niðurstaða

Fyrir liggur að stefnandi vann að gerð og uppsetningu umrædds auglýsingaskiltis í þágu stefnda og lét í té kostnaðaráætlun, dags. 3. apríl 2019, miðað við upphafleg áform aðila vegna þess verks. Enn fremur liggur fyrir að aukið var síðan við verkið í ýmsum efnum frá þeim upphaflegu áformum aðila, að beiðni stefnda, en málsaðilum ber alls ekki saman um umfang viðbóta eða þá eðlileg áhrif þeirra á heildarkostnað.

Starfsmaður stefnanda, A-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf, gaf skýrslu fyrir dómi. Bar hann um að stefndi hefði beðið um verulega stækkun á auglýsingaskiltinu er hafi við það orðið miklum mun stærra og þyngra en upphaflega hafi staðið til og farið úr 20 í 30 skjái, sem sé mikil breyting, bæði hönnunarlega og efnislega. Hafi m. a. þurft að flytja skiltið í tvennu lagi og efnismagn hafi við þetta aukist um 50% og uppsetningin orðið mun flóknari. Upphafleg áætlun hafi því engan veginn átt við eftir breytingar.

Einnig gaf skýrslu Þ-kk-nf Á-kk-nf, starfsmaður stefnanda. Bar hann um það að verkið hefði við breytingarnar stækkað efnislega um 50% og orðið mun flóknara tæknilega. Fyrirsvarsmenn stefnda hafi sérstaklega fariðfram á umrædda breytingu á verkinu, en áður hafi verið hafin tæknivinna miðað við hin upphaflegu áform aðila. Starfsmaður stefnda, H-kvk-nf B-kvk-nf, gaf skýrslu fyrir dómi. Bar hún um það að hún hefði beðið um umrætt verk frá stefnanda vegna auglýsingaskiltis á mótum Fjarðarins og Reykjanesbrautar. Stefnandi hafi gert stefnda tilboð. Síðan hafi þau orðið þess áskynja að ramminn myndi ekki nýtast nógu vel og því orðið samkomulag um að gera breytingar á rammanum til að koma fyrir sex skjám í viðbót. Fyrst hafi verið greiddar 300.000 krónur inn á verkið og svo komið til viðbótar reikningur upp á rúmar tvær milljónir króna. Stefnda hafi þótt eðlilegt að bæst hafi við viss kostnaður vegna fjölgunar á skjám, en þá hafi komið enn annar reikningur, er hér um ræðir, upp á 1.316.587 krónur, og heildarkostnaður þá verið kominn í tæpar fjórar milljónir í stað áætlunar upp á 1.170.000 króna, aðeins vegna þessara breytinga, sem gangi ekki upp. Þá hafi þessi síðasta rukkun borist eftir verklok í júlí er stefndi taldi sig hafa greitt allt. Ekki hafi verið rætt fyrir fram um viðbótarkostnaðinn vegna umræddra breytinga.

Að öllu framangreindu virtu er ljóst að málsaðilar hafa afar ólíka sýn á umfang og eðli þeirra viðbóta við umrætt verk sem áttu sér stað. Stefnandi hefur framvísað sundurliðuðum reikningum um einstaka kostnaðarliði og staðhæfir að orðið hafi grundvallarbreyting á verkinu frá upphaflegum áformum aðila, sbr. kostnaðaráætlun. Fyrri reikningur, dags. 31. maí 2019, hafi verið vegna smíði og samsetningar, en sá síðari, dags 15. júlí 2019, sem hér um ræðir, varði síðan flutning og uppsetningu.

Stefndi gengst við því að eðlilegt megi telja að kostnaður hafi aukist nokkuð við breytingarnar, en telur þó ómögulegt að verkið hafi þá getað orðið þrefalt dýrara en á formað var í upphafi af stefnanda, við það eitt að fjölga um nokkrar skjáeiningar í sama ramma. Að öðru leyti liggur ekki ljóst fyrir í málinu hvað það nákvæmlega er í fyrirliggjandi reikningsgerð stefnanda, sem stefndi telur þá alls ekki geta staðist, utan almennar tilvísanir um að kröfuliðir séu ýmist tvíteknir eða ekki studdir gögnum.

Að framangreindu virtu hefur stefndi, að mati dómsins, ekki neytt þeirra úrræða sem hann þó gat gert til þess að reyna að hnekkja því kostnaðarmati sem liggur til grundvallar reikningsgerð stefnanda í málinu. Verður stefndi að bera hallann af þessu og verður því fallist á dómkröfu stefnanda eins og hún liggur fyrir með dráttarvöxtum. Með hliðsjón af öllu hér framangreindu verður, að mati dómsins, ekki talið að aðrar fram komnar röksemdir eða málsástæður hafi við svo búið sérstaka þýðingu í málinu eða geti leitt til annarrar niðurstöðu, sbr. e-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991.

Með hliðsjón af þessum úrslitum í málinu verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, en hann verður þó að taka mið af því að framsetningu málsins verður að telja verulega áfátt í stefnu, þótt málatilbúnaður stefnanda hafi þó skýrst nægjanlega undir rekstri þess. Ákvarðast málskostnaður að þessu virtu sem alls 150.000 krónur. Mál þetta fluttu A-kvk-nf S-kvk-nf lögmaður fyrir stefnanda, en Ó-kk-nf V-kk-nf G-kk-nf lögmaður fyrir stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

Dómsorð :

Stefndi, Auglýsingaskilti ehf., greiði stefnanda Hamri ehf., 1.316.587 krónur, á samt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 1.316.587 krónum frá 30. júlí 2019 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf(sign.)