E-757/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 16. janúar 2007, var höfðað 4. maí 2006.

Stefnandi er Furuás ehf., Furuási 4, Garðabæ.

Stefndi er G-kk-nf E-kk-nf I-kk-nf, Dofrakór 2, Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 536.589 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 15. mars 2006 til greiðsludags. Stefnandi krefst málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda, en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Stefndi krefst málskostnaðar í báðum tilvikum.

I.

Meginágreiningur aðila varðar túlkun á liðnum greiðslur í tilboði sem stefnandi gerði stefnda í byggingu húss stefnda að Dofrakór 2 í Kópavogi og skil á því í fokheldu ástandi. Verður vikið að þeim ágreiningi síðar. Að öðru leyti er ekki teljandi ágreiningur um málsatvik.

Stefndi hóf byggingu húss við Dofrakór í Kópavogi á árinu 2005. Stefnandi gerði stefnda tilboð í ýmsa vinnuliði hússins fram að fokheldi. Stefndi samþykkti tilboðið og komst þar með á verksamningur milli aðila. Samkvæmt tilboðinu var innifalið í því allur uppsláttur, járnabinding, þakvirki, þakkantur, glerjun, uppsetning á útihurð og gustlokun, ánegling á glugga fyrir mót, einangrun sökkuls og botnplötu, steypuvinna og byggingastjórn. Stefndi skyldi á hinn bóginn útvega allt efni sem þyrfti til verksins og skyldi hann bera allan kostnað við rekstur vinnusvæðisins.

Umsamið verð fyrir verkið samkvæmt tilboðinu nam 6.600.000 krónur með virðisaukaskatti.

Í tilboði stefnanda er liður sem kallast Greiðslur. Eins og að framan getur snýst ágreiningur aðila um túlkun á þessum lið. Þykir því rétt að taka hann hér upp en hann hljóðar svo:

Greiðslur.

Greitt skal eftir framvindu verks sem skipt verður í einingar.

Tillögur að skiptingu:

Sökkull 1 eining

Botnplata og veggir neðri hæð 3 einingar

Plata önnur hæð 2 einingar

Veggir annari hæð 2 einingar

Þak og stigi 2 einingar

Þakkantur 1 eining

Glerjun og gustlokun 1 eining.

Tilboðsverð 6.600.000

Stefnandi gerði stefnda lokareikning dagsettan 15. febrúar 2006 vegna vinnu sinnar samkvæmt tilboðinu. Var reikningurinn að fjárhæð krónur 1.986.589 með virðisaukaskatti. Í texta reikningsins segir að um sé að ræða lokareikning samkvæmt tilboði: uppsláttur og vinna. Með reikningnum var fylgiskjal þar sem reikningsfjárhæð var sundurliðuð svo:

Tilboðsupphæð án aukaverka kr. 6.600.000,-

Áður greitt af tilboðsupphæð kr. 4.400.000,-

Eftirstöðvar samkvæmt tilboði kr. 2.200.000,-

Greiðslur samkvæmt tilboði kr. 2.200.000,-

Til frádráttar vegna breytinga á tilboði kr. -383.460,-

Efni í vinnupalla og hurðalokun kr. 150.000,-

Naglar í þakklæðningu 1 ½ pakki kr. 20.049,-

Samtals kr. 1.986.589,-

Við aðalmeðferð málsins breytti stefnandi kröfugerð sinni á þann hátt að hann féll frá kröfuliðnum efni í vinnupalla o.fl. að fjárhæð 150.000 krónur og dró jafnframt frá höfuðstól upphaflegrar stefnufjárhæðar, innborganir stefnda að fjárhæð 500.000 krónur þann 13. febrúar 2006 og 800.000 krónur þann 20. febrúar 2006. Samkvæmt því nemur stefnukrafan 536.589 krónum og er krafist dráttarvaxta af þeirri fjárhæð frá 15. mars 2006.

Við aðalmeðferð málsins lagði stefnandi fram ódagsett skjal sem hann nefnir: Tilboðsgreining Dofrakór 2. Fyrirsvarsmaður stefnanda upplýsti að þetta skjal hefði hann hvorki afhent né kynnt stefnda er hann gerði honum tilboð í verkið og afhenti honum tilboðið sem er að finna á dskj. nr. 5. Samkvæmt skjalinu skiptir hann tilboðsfjárhæðinni, 6.600.000 krónum, niður á eftirtalda verkþætti:

Mótavinna 1100 einingar samtals 4.450.875 krónur, þakvirki 185 einingar samtals 898.268 krónur, kantur 60 einingar samtals 209.160 krónur, glerjun 40 einingar samtals 139.440 krónur, lokun 10 einingar samtals 34.860 krónur, járnabinding 1100 einingar samtals 479.325 krónur, einangrun sökkla og plötu 40 einingar samtals 139.440 krónur og annan kostnað 4 einingar samtals 249.000 krónur. Samtals nemur þetta 6.600.368 krónum, sem stefnandi jafnar í tilboðsfjárhæð með því að draga frá 368 krónur.

Á fylgiblaði sem stefnandi lagði fram við aðalmeðferð greinir hann frádrátt vegna breytingar á tilboði, samtals 383.460 krónum svo:

Glerjun 40 einingar samtals 112.000 krónur, kantur 60 einingar samtals 168.000 krónur og lokun 10 einingar samtals 28.000 krónur og virðisaukaskattur 75.460 krónur.

Fyrirsvarsmaður stefnanda Þ-kk-nf I-kk-nf og stefndi gáfu munnlegar skýrslur við aðalmeðferð málsins.

Þ-kk-nf I-kk-nf kvaðst hafa gert stefnda tilboð í byggingu húss stefnda fram að fokheldisstigi. Hann hefði haft byggingarnefndarteikningar undir höndum og jafnframt hefði hann farið í eigin gagnagrunn, fundið þar einingaverð og notað við gerð tilboðsins. Hann hefði gert tilboð í verkið í heild með einni tölu án sundurgreiningar, en ekki hefði verið farið fram á hana. Stefndi hefði samþykkt tilboðið án athugasemda.

Hann kvað verkið hafa gengið vel. Í janúar 2006, er hann hefði hann verið að ljúka uppsetningu þaks, hefði stefndi viljað að hann tæki Litháa á hans snærum í vinnu við húsið. Hefði þá samist svo um að hann hyrfi frá verkinu en Litháarnir lykju því. Hefði verið rætt um að þeir verkþættir sem þá voru eftir kæmu til frádráttar tilboðsfjárhæðinni. Engar tölur hefðu verið nefndar en talað um að frádrátturinn yrði á grundvelli tilboðsins. Þetta hefði svo ekki verið rætt frekar.

Hann kvað kaflann greiðslur í tilboðinu hafa falið í sér sundurliðun á greiðslutilhögun. Stefndi hefði fallist á þetta greiðsluflæði. Þetta hefði verið algerlega óháð verkþáttum sem slíkum hvað einingar varðar. Þetta hefði eingöngu snúist um peningaflæði. Kvaðst hann hafa tiltekið að þetta væri tillaga að greiðsluflæði óháð umfangi verks er hann afhenti stefnda tilboðið. Hann kvað stefnda aldrei hafa kallað eftir sundurliðun.

Hann kvað stefnda hafa mótmælt fyrsta reikningnum þar sem virðisaukaskatti hafði verið bætt ofan á 660.000 krónur sem greiða átti vegna sökkla samkvæmt greiðsluflæðinu. Þetta hefði verið leiðrétt með því að taka tillit til þess til lækkunar á næsta reikningi, til þess að halda mætti við greiðsluflæðið.

Hann kvaðst hafa unnið tilboðsgreininguna á dskj. nr. 17, bls. 3 er hann útbjó tilboðið til stefnda. Hann kvaðst hins vegar aldrei hafa kynnt stefnda tilboðsgreininguna. Hann hefði ekki verið beðinn um það, aðeins um tilboð í byggingu hússins.

Aðspurður kvað hann, að við útgáfu reiknings 28. desember 2005 hefði einungis verið eftir það sem talið væri upp sem 4 einingar í tilboðinu, þ.e. þak, stigi, þakkantur, glerjun og gustlokun. Þá hefði stefndi verið búinn að greiða 4.400.000 krónur af tilboðsfjárhæðinni.

Stefndi kvað sér hafa verið bent á stefnanda sem verktaka. Hann hefði farið til hans með teikningar og Þ-kk-nf gert honum tilboð sem hann hefði samþykkt. Hann kvaðst frá upphafi hafa skilið tilboðið svo að búið væri að verðleggja verkliðina eins og í tilboðinu, þ.e. að hann væri að kaupa þessar einingar sem þar væri getið. Honum hefði aldrei verið skýrt frá því að þetta væri aðeins greiðsluflæði. Það hefði ekkert verið rætt. Hann kvað útgáfu reikninga hafa verið í samræmi við skilning hans á tilboðinu. Hann kvaðst fyrst hafa séð tilboðsgreiningu þá er stefnandi lagði fram við aðalmeðferð málsins daginn fyrir aðalmeðferðina. Hann kvað reikninga hafa komið frá stefnanda þegar einstökum einingum var lokið og hefði það verið í samræmi við einingarnar sem tilgreindar væru í tilboðinu á dskj nr. 5.

II.

Stefnandi vísar kröfum sínum til stuðnings til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. lagastoð í 45., 47. og 51. gr. laga nr. 50/2000. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. sömu laga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001.

III.

Stefndi byggir aðalkröfu sína um sýknu á því að stefnandi hafi nú þegar að fullu fengið greitt vegna þeirra verka sem hann vann fyrir stefnda. Milli þeirra hafi stofnast tvíhliða gagnkvæmur samningur um tiltekið endurgjald fyrir verkið allt, skipt niður í einingar vegna einstakra verkþátta. Meðan á verki stefnanda stóð hafi stefndi greitt reikninga stefnanda umyrðalaust eins og þeir voru fram settir, enda hafi hann talið þá í samræmi við það sem um hafði verið samið varðandi greiðslur. Á því sé byggt að með umstefndum reikningi sé stefnandi nú að krefja stefnda um allt annað og meira en um hafði verið samið. Á því sé byggt, eins og skýrlega komi fram á samningi aðila á dskj. nr. 5, að greiða skyldi 6.600.000 krónur með virðisaukaskatti fyrir allt verkið eftir framvindu þess, sem skipt yrði upp í 12 einingar. Sé í samningi þessum þannig sérstaklega fjallað um tilhögun greiðslna sem tekur mið af einstökum verkliðum. Á því sé byggt að að samkomulag hafi tekist um að stefnandi ynni ekki síðustu tvo verkliðina samkvæmt samningi, þ.e.a.s. vinnu vegna þakkants og vinnu vegna glerjunar og gustlokunar. Sé á því byggt að umsamið endurgjald samkvæmt verksamningi vegna þeirra 10 eininga sem unnar voru nemi samtals 5.500.000 krónum (6.600.000/12x10). Endurgjald vegna þeirra tveggja verkþátta sem stefnandi vann ekki séu tvær einingar af tólf, eða 1.100.000 krónur. Stefndi hafi þegar greitt 5.700.000 krónur til stefnanda eða 200.000 krónur umfram skyldu. Því beri að sýkna stefnda. Þá sé á því byggt að stefndi hafi löngu fyrir útgáfu umdeilds reiknings verið búinn að greiða stefnanda vegna vinnu hans við uppslátt og óskiljanlegt með öllu hvers vegna stefnandi krefji hann nú aftur um greiðslu vegna þeirrar vinnu. Þá sé á því byggt, telji dómurinn samning aðila á dskj. nr. 5 með einhverjum hætti óskýran, að túlka beri allan óskýrleika stefnanda í óhag enda samningurinn saminn af honum.

Verði fallist á að stefnandi eigi fjárkröfu á hendur stefnda er á því byggt að lækka beri þá kröfu verulega.

Stefndi mótmælir sérstaklega upphafstíma dráttarvaxta.

Sýknukröfu sinni til stuðnings vísar stefndi til meginreglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og efndir þeirra. Jafnframt vísar stefndi til meginreglna verktakaréttar. Þá vísar stefndi til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, aðallega 4. gr., 22. gr., 28. gr., 35. gr. og 36. gr. Þá vísar stefndi til III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 129. gr., sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun byggir stefndi á lögum nr. 50/1988.

IV.

Eins og að framan getur varðar ágreiningur aðila aðeins hvernig túlka beri síðasta liðinn í tilboði stefnanda á dskj. nr. 5 sem nefnist greiðslur. Eins og að framan greinir segir í þeim lið m.a.: “Greitt skal eftir framvindu verks sem skipt verður í einingar”. Eru síðan einstakir verkþættir taldir upp og þeim skipt upp í einingar. Byggir stefndi á því að í þessum lið felist tilboð í einstaka verkþætti og samkvæmt því sé hver eining verðlögð á 550.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Samkvæmt því hafi borið að draga 1.100.000 krónur frá tilboðsfjárhæðinni þegar aðilar urðu ásáttir um að stefnandi ynni ekki síðustu 2 einingarnar samkvæmt tilboðinu, þ.e. þakkant, glerjun og gustlokun.

Stefnandi leggur annan skilning í þennan hluta tilboðsins og telur túlkun stefnda fráleita. Byggir stefnandi á því að þessi hluti tilboðsins á dskj. nr. 5 feli ekki í sér verðlagningu einstakra verkþátta, heldur viðmið varðandi greiðsluflæði. Ekkert hafi verið rætt milli aðila hvaða áhrif það hefði á uppgjör að verkliðunum þakkanti, glerjun og gustlokun var sleppt. Við útreikning á því hafi stefnandi byggt á þeim grunni sem hann hafði reiknað tilboð sitt á. Þá var á því byggt í málflutningi af hálfu stefnanda að stefndi væri verkfræðingur og að hann hafi vitað að til grundvallar tilboði hafi legið grunntölur, mælingar og magntaka. Þá hafi stefndi engar forsendur haft til að meta hvað verk myndi lækka í verði vegna verkþáttanna sem sleppt var.

Af hálfu stefnda var í málflutningi ítrekað að samningur aðila hafi verið skýr og að framsetning reikninga hafi styrkt trú stefnda á skilningi hans á því hvernig túlka bæri tilboðið. Það hafi því verið skilningur stefnda frá upphafi að tilboð stefnanda fæli í sér skiptingu verks í einingar.

Eins og áður er rakið fékk stefndi eingöngu tilboðið á dskj. nr. 5 í hendur er samningar tókust milli hans og stefnanda. Honum var þannig hvorki kynnt né afhent það skjal sem stefnandi nefnir tilboðsgreiningu og hann lagði fyrst fram við aðalmeðferð málsins. Stefnda var þannig ekki greint frá grundvelli tilboðsins umfram það sem tilboðið sjálft ber með sér. Er ósannað að stefnda hafi verið gerð grein fyrir því að tilboðið byggðist á öðrum grundvelli að því er varðar skiptingu verks í einingar og verðlagningu eininga, en þeim grundvelli sem tilboðið ber með sér samkvæmt orðanna hljóðan eða að stefndi hafi mátt vita að svo væri. Þegar orðalag þessa hluta tilboðs stefnanda er virt verður að fallast á túlkun stefnda á tilboðinu. Þykir túlkun hans vera í samræmi við eðlilegan skilning á orðanna hljóðan og í samræmi við meginsjónarmið við túlkun samninga og skýringu. Þykir stefnanda ekki hafa tekist að hnekkja túlkun stefnda sem m.a. á sér stoð í þeirri staðreynd að framsetning reikninga var í samræmi við túlkun stefnda á tilboðinu. Þá hefur stefnanda ekki tekist að sýna fram á að túlkun stefnda feli í sér verð á verkþáttum sem þyki óeðlilegt. Hafi ætlun stefnanda verið sá að tilboð hans yrði skýrt eins og hann heldur fram að gera eigi, hefði honum verið í lófa lagið að greina stefnda frá því við samningsgerð og kynna honum þá sundurliðun sem hann hefur nú lagt fram. Verður stefnandi því að bera hallann af því að hafa eigi gert það og eins af því að hafa ekki orðað tilboðið skýrar að þessu leyti.

Samkvæmt þessu verður ekki fallist á verðlagningu stefnanda á þeim verkþáttum sem samið var um að hann ynni ekki. Ber því í samræmi við þessa niðurstöðu varðandi uppgjör aðila að lækka tilboðsfjárhæðina vegna þeirra liða sem samkomulag var um að stefnandi ynni ekki og voru 2 einingar, um 1.100.000 krónur (2 x 550.000 krónur). Samkvæmt því hefði stefndi átt að greiða stefnanda samtals 5.500.000 krónur vegna tilboðsins. Hann hefur þegar greitt stefnanda 5.700.000 krónur auk greiðslna fyrir aukaverk og því 200.000 krónur umfram skyldu, en þó samkvæmt meðvitaðri ákvörðun. Samkvæmt því skuldar stefndi stefnanda ekki neitt vegna umrædds verks og ber því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Eftir úrslitum málsins ber að dæma stefnanda til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 280.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts

F-kk-nf H. A-kk-nf héraðsdóamri kveður dóminn upp.

D ó m s o r ð :

Stefndi G-kk-nf E-kk-nf I-kk-nf, er sýknaður af kröfum stefnanda, Furuáss ehf., í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 280.000 krónur í málskostnað.

F-kk-nf H. A-kk-nf