M-21/2006

Mál þetta, var þingfest 7. september s.l. og krafðist matsbeiðandi J-kk-nf G. G-kk-nf, kt. 000000-0000, Hafnarstræti 23 Akureyri þess, að dómkvaddur yrði einn hæfur sérfróður og óvilhallur matsmaður til að framkvæma mat samkvæmt XII. sbr. IX. kafla laga nr. 91, 1991.

Matsþolarnir L-kvk-nf G-kvk-nf Þ G-kvk-nf, kt. 000000-0000, Víðilundi 24, Akureyri, KFUM og KFUK Akureyri og KFUM og KFUK Reykjavík/Íslandi og Akureyrarbær vegna Dvalarheimilisins Hlíðar á Akureyri mótmæltu beiðninni á dómþingi þann 25. september sl. og var málið í framhaldi af því tekið til úrskurðar.

Matsbeiðandi kveður tildrög matsbeiðnarinnar þau að þann 27. október 2001 hafi bróðir hans Á-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, ritað undir erfðaskrá þar sem hann ráðstafaði eignum sínum til ákveðinna aðila, matsþola í máli þessu, en hann hafi enga skylduerfingja átt á lífi. Um hafi verið að ræða inneignir í bönkum og innlánsdeild Kaupfélags Eyfirðinga á Akureyri. Á-kk-nf hafi látist þann 7. ágúst 2003 og hafi látið eftir sig nokkra fjármuni. Dánarbú hans hafi verið tekið til skipta þann 14. október 2003 og hafi skiptum verið lokið með gerð úthlutunargerð þann 3. desember sama ár.

Matsbeiðandi hafi tortryggt tilurð umræddrar erfðaskrár og telji hugsanlegt að bróðir hans, nefndur Á-kk-nf, hafi ekki ritað undir erfðaskrána með eigin hendi og ennfremur telji hann að Á-kk-nf hafi ekki verið heill heilsu þegar erfðaskráin var gerð, en hann hafi verið mjög veikur síðustu æviár sín og verið á sterkum lyfjum. Vegna þessa hafi matsbeiðandi aflað sér undirskriftar frá bankastofnunum Á-kk-ef heitins til samanburðar við undirskrift á erfðaskránni, sbr. úrskurð Héraðsdóms Norðurlands eystra sem dagsettur er 17. nóvember 2004. Jafnframt hafi matsbeiðandi aflað sér samrits erfðaskrár Á-kk-ef heitins er hafi að geyma meinta undirritun hans.

Af hálfu matsbeiðanda er til þess vísað að með umbeðnu mati freisti hann þess að staðreyna hvort að hann hafi á réttu að standa varðandi það hvort bróðir hans hafi ritað undir erfðaskrána með eigin hendi, en í kjölfar þess hyggist hann kanna hvort að grundvöllur sé til þess að gera kröfu um arfshlut á grundvelli 2. mgr. 87. gr. laga nr. 20, 1991 um skipti á dánarbúum o.fl.

Viðfangsefni matsins er nánar tilgreint þannig í matsbeiðni:

1. Þess er óskað að matsmaður skoði og lýsi annars vegar undirritun Á-kk-ef G-kk-ef á umboði hans til Landsbréfa hf. og hins vegar undirritun á erfðaskrá Á-kk-ef, dags. 26. október 2001. Matsmaður skal lýsa mun, ef einhver er, á þessum undirritunum.

2. Þess er óskað að matsmaður leggi faglegt, rökstutt mat sitt á það hvort undirskrift á erfðaskrá Á-kk-ef, dags. 26. október 2001, hafi Á-kk-nf ritað með sinni eigin hendi. Svar skal vera jákvætt eða neikvætt, með greinargóðum forsendum fyrir þeirri niðurstöðu, ef unnt er, en annars lagt mat á það hvað ætla má, t.d. með því að gefa upp líkur, í þessum efnum.

Í tengslum við svar á spurningu 2 og með sama hætti og þar er þess jafnframt óskað að lagt verði faglegt, rökstutt mat á það hvort ætla megi að Á-kk-nf hafi notið aðstoðar við undirritun erfðaskrárinnar eða hönd hans stýrt með einhverjum hætti.

3. Þess er óskað að matsmaður leggi faglegt, rökstutt mat sitt á það hvort ætla megi, með skoðun á undirskriftinni, að sá er skrifar undir erfðaskrána sé hugsanlega ekki andlega heill heilsu og láti þannig ekki í ljós vilja sinn með undirritun á skjalið.

Á dómþingi þann 19. september s.l. lagði matsbeiðandi það til, sbr. 2. mgr. 61. gr. laga nr. 19, 1991 að nafngreindur rithandarsérfræðingur yrði kvaddur til starfans yrði beiðni hans samþykkt.

Af hálfu áðurgreindra matsþola er dómkvaðningunni andmælt, enda telji þeir hana óþarfa. Máli sínu til stuðnings vísa þeir til framlagðra gagna þ.á.m. dómsskýrslu S-kk-ef E-kk-ef þáverandi lögmanns Á-kk-ef heitins, hinn 20. febrúar 2004. Af þeirra hálfu er þriðju matsspurningunni og andmælt með vísan til þess að þar sé farið fram að matsmaður svari spurningu um læknisfræðilega atriði.

Í XII. kafla laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála eru tiltekin ákveðin skilyrði fyrir því, að gagna verði aflað án tengsla við rekstur einkamáls, en samkvæmt 1. mgr. 77. gr. laganna þarf matsbeiðandi að hafa lögvarinna hagsmuna að gæta af dómkvaðningunni og krefjast hennar í því skyni að staðreyna kröfu eða sanna atvik að baki henni með það í huga, að komið getið til dómsmáls um hana. Ber aðili áhættu af slíkri gagnaöflun samhliða kostnaði.

Að mati dómsins verður að fallast á það með matsbeiðanda að nefndum skilyrðum sé fullnægt, enda verður ekki talið að fært sé að hafna beiðninni á grundvelli 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91, 1991 þ.e. að aðili vilji sanna atriði, sem skipti ekki máli eða gagn sé tilgangslaust til sönnunar. Verður því fallist á kröfu matsbeiðanda að dómkveðja hæfan, sérfróðan og óvilhallan matsmann til þess að framkvæma hið umbeðna mat.

Úrskurðinn kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

Ú r s k u r ð a r o r ð:

Krafa matsbeiðanda, J-kk-ef G. G-kk-ef, um að dómkvaddur verði hæfur, sérfróður og óvilhallur matsmaður til að framkvæma mat skv. XII. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91, 1991 er tekin til greina.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.