E-7666/2020

I

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 4. maí 2021 um frávísunarkröfu stefnda, var höfðað 11. nóvember 2020 af Antikva ehf., Bæjargili 48, Garðabæ á hendur ÞG verktökum ehf., Lágmúla 7, Reykjavík, til greiðslu reiknings.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 4.681.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags frá 3. september 2019 til greiðsludags. Inná skuldina hafi verið greidd innborgun 31. október 2019, 3.000.000 kr. sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst þess að málinu verði vísað frá dómi og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að mati dómsins.

II

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á reikningi, útgefnum 3. september 2019, með gjalddaga þann sama dag, að fjárhæð 4.681.000 krónur. Stefnandi kveðst vera sjálfstætt starfandi rannsóknar- og þjónustufyrirtæki sem bjóði upp á breitt svið af þjónustu, bæði fyrir hið opinbera sem og einkarekin fyrirtæki. Antikva bjóði upp á hina ýmsu þjónustu tengda menningarminjum, allt frá því að veita ráðgjöf á hinum ýmsu sviðum sem og að starfa beint við viðfangsefnið. Tilvitnaður reikningur sé vegna fornleifarannsóknar við Austurhöfn eins og lýst sé í framlögðum reikningi.

Stefnandi kveður að inn á skuldina hafi verið greiddar 3.000.000 króna þann 31. október 2019 sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og því nauðsynlegt að höfða mál þetta. Um lagarök kveðst stefnandi vísa til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, laga um þjónustukaup nr. 42/2000, laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

III

Stefndi kveðst reisa kröfu sína um frávísun málsins á því að málatilbúnaður stefnanda sé vanreifaður og í andstöðu við meginreglu einkamálaréttarfars um skýran og glöggan málatilbúnað, fyrirmæli 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, sbr. einkum e-og g-lið ákvæðisins, og 1. mgr. 95. gr. sömu laga.

Krafist sé greiðslu samkvæmt handskrifuðum reikningi stíluðum á stefnda. Um tilurð þess reiknings sé það eitt tekið fram í stefnu að hann sé „vegna fornleifarannsókna við Austurhöfn“. Í stefnu málsins sé ekki gerð nánari grein fyrir þeirri meintu kröfu sem standi að baki umræddum reikningi, t. d. hvernig fjárhæð hennar er fundin út, s. s. vinna, útlagður kostnaður eða annað, hvenær krafan hafi stofnast o. s. frv.

Þá kveður stefndi að af lagatilvísunum stefnda virðist mega ráða að meint krafa stefnanda eigi ekki rætur sínar að rekja til skriflegs samnings en til stuðnings kröfunni vísi stefnandi m. a. til 45. og 49. gr. laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup. Þau ákvæði eigi við þegar annað leiði ekki af samningi. Framlagður reikningur beri hins vegar með sér samkvæmt efni sínu að hann hafi verið gefinn út á grundvelli samnings og um sé að ræða lokagreiðslu, sem ekki verði skilið öðruvísi en svo að fleiri greiðslur hafi verið inntar af hendi í tengslum við umræddan samning.

Þá kveður stefndi það lágmarkskröfu, þegar krafist sé greiðslu á grundvelli samnings, að samningurinn sjálfur sé lagður fram og grein gerð fyrir tilurð kröfunnar með hliðsjón af þeim samningi. Í stefnu málsins sé enga umfjöllun að finna um umræddan samning og hann ekki á meðal framlagðra dómskjala. Af þessu leiði að tilurð meintrar kröfu sé með öllu óljós og misræmi fyrir hendi á milli stefnu málsins og framlagðra dómskjala. Um sé að ræða annmarka á málinu sem ekki verði bætt úr á síðari stigum. Beri því að fallast á kröfu stefnda.

Þá kveður stefndi málatilbúnað stefnanda í heildina mjög rýran. Í stefnu málsins sé að engu leyti gerð grein fyrir atvikum að baki meintri kröfu, t. d. hvenær umræddar fornleifarannsóknir fóru fram, hvað var gert o. s. frv. Þá sé enga nánari útlistun að finna á fjárhæð kröfunnar og hvernig hún er fundin út. Þá kannist stefndi ekki við að hafa undirgengist samningsskuldbindingar gagnvart stefnanda eða yfirtekið samninga varðandi greiðslur fyrir fornleifarannsóknir. Í stefnu málsins sé ekki vikið að því á hverju aðild stefnda byggist en stefnda þyki rétt að benda á að hann hafi ekki komið að framkvæmdum né verið eigandi þeirra lóða þar sem fornleifarannsóknir stefnanda virðist hafa farið fram. Aðild málsins sé því einnig vanreifuð.

Að öllu framangreindu virtu kveðst stefndi telja slíka bresti á málatilbúnaði stefnanda að honum sé ómögulegt að taka efnislega til varna í málinu og því beri að vísa málinu frá dómi.

IV

Mál þetta höfðar stefnandi sem einfalt skuldamál á grundvelli reiknings á hendur stefnanda. Til stuðnings kröfu sinni hefur stefnandi lagt fram reikning dagsettan 3. september 2019. Á reikningnum kemur fram að um sé að ræða lokagreiðslu vegna fornleifarannsókna samkvæmt samningi 3.300.000 kr., úrvinnslu gagna á tíma bilinu frá desember 2016 til maí 2017, 475.000 kr. auk kröfu um virðisaukaskatt 906.000 kr. Samtals nemur krafan 4.681.000 krónum Í stefnu málsins er ekki að finna frekari skýringar eða útlistun á grundvelli kröfunnar eða þess samnings sem reikningurinn vísar til né hefur hann verið lagður fram af hálfu stefnanda. Þá er í stefnu ekki gerð nánari grein fyrir því hvenær umkrafin vinna við fornleifarannsóknir í þágu stefnda fór fram eða í hverju hún fólst nánar eða á hverju umkrafin reikningsfjárhæð byggir að öðru leyti. Þá hefur stefnandi ekki lagt fram upplýsingar um þá innborgun sem hann kveður stefnda hafa innt af hendi áður en málið var höfðað. Kröfufjárhæðin er því ekki studd nánari gögnum sem skýri tilurð hennar eða stöðu á þessu tímamarki.

Að framansögðu virtu skortir svo mjög á skýrleika í málatilbúnaði stefnanda um atvik og samhengi dómkrafna og málsástæðna fyrir þeim að fallist verður á það með stefnda að örðugt geti reynst að taka til efnislega varna í málinu. Málatilbúnaður stefnanda telst því svo vanreifaður að í bága fer við e-lið 1. mgr. 80 gr. laga nr. 91/1991. Af þeim sökum verður fallist á kröfu stefnanda um að vísa málinu frá dómi. Í samræmi við þá niðurstöðu og með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála verður stefnanda gert að greiða stefnda 170. 000 krónur í málskostnað.

B-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi greiði stefnda 170.000 krónur í málskostnað.

B-kvk-nf I-kvk-nf(sign.)