E-351/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 8. september s.l., hefur Ó-kk-nf R-kk-nf Ó-kk-nf hdl. höfðað með stefnu, birtri 21. júní 2005, f.h. Ásútgáfunnar ehf., kt. 000000-0000, Glerárgötu 28, Akureyri, á hendur Tax Free á Íslandi ehf., kt. 000000-0000, Aðalstræti 2, Reykjavík, til greiðslu skuldar að fjárhæð kr. 224.100 ásamt dráttarvöxtum af kr. 49.800 frá 17.07.2003 til 04.09.2003, en af kr. 74.700 frá þ.d. til 11. s.m., en af kr. 224.100 frá þ.d. til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar skv. framlögðum málskostnaðarreikningi, samtals kr. 364.400.

Stefndi krefst þess að vera sýknaður af öllum kröfum stefnanda í aðalsök. Jafnframt krefst hann málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, samtals að fjárhæð kr. 498.720.

Mál þetta var þingfest 30. júní 2005. Í gagnstefndu, þingfestri 22. september 2005 krefst gagnstefnandi þess að gagnstefndi verði dæmdur til að greiða gagnstefnanda kr. 75.000 með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38, 2001, af kr. 75.000 frá 30. september 2003 til greiðsludags, til vara að gagnstefndi verði dæmdur til að greiða gagnstefnanda kr. 25.200 með dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð frá 30. september 2003 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Í gagnsök krefst gagnstefndi að vera sýknaður af öllum kröfum gagnstefnanda og til vara að kröfur gagnstefnanda verði lækkaðar verulega og dráttarvöxtum markaður upphafstími í fyrsta lagi frá birtingu gagnstefnu 19. september 2005. Þá er krafist málskostnaðar.

Af hálfu aðalstefnanda flytur mál þetta Ó-kk-nf R-kk-nf Ó-kk-nf hdl., en af hálfu aðalstefnda H-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf hdl.

Í aðalsök rekur stefnandi kröfu sína svo, að hún sé byggð á 15 reikningum, nr. 1 útgefinn 02.07.2003 með gjalddaga 17.07. s.á. að fjárhæð kr. 49.800, nr. 2 útgefinn 20.08.2003 með gjalddaga 04.09. s.á. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 3 útgefinn 20.08.2003 með gjalddaga 04.09. s.á. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 4 útgefinn 27.08.2003 með gjalddaga 11.09. s.á., kr. 12.450, nr. 5 útgefinn 27.08.2003 með gjalddaga 11.09. s.á. kr. 12.450, nr. 6 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 7 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 8 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 9 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 10 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 11 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. kr. 12.450, nr. 12 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 13 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 14 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450, nr. 15 útgefinn s.d. með gjalddaga s.d. að fjárhæð kr. 12.450.

Stefnandi er útgefandi sem gaf m.a. út upplýsingaritin „What is on in Reykjavík“ og „What is on in the North“. Séu þessi rit ætluð erlendu ferðafólki á Íslandi. Stefndi hafi með höndum umsýslu vegna endurgreiðslu virðisaukaskatts til ferðafólks af viðskiptum þess hér á landi og taki hann að sér m.a. að kynna verslanir samstarfsaðila sinna í ýmsum miðlum. Stefndi geri þannig samninga við þriðja aðila, samstarfsaðila sína um að greiða fyrir auglýsingar eins og hjá stefnanda gegn greiðslu frá aðildarverslunum, þ.e. kostnaður dregst af þóknun aðildarverslunar. Á dskj. nr. 18 sé sýnishorn af þessu fyrirkomulagi, en dskj. þetta er samningur milli Iceland Refund og Prjónavörumarkaðarins. Stefndi hafi keypt auglýsingar í ofangreindum ritum í því skyni og hafi stofnað þannig til viðskipta við stefnanda, en viðskipti aðila eigi sér nokkra sögu. Stefndi hafi keypt auglýsingapláss í ritunum „What is on in Reykjavík“ í apríl til og með september 2003, sbr. dskj. nr. 19-24 og „What is on in the North“ sbr. dskj. nr. 25. Þegar reikningar voru fyrst gerðir voru þeir gerðir þannig að einn reikningur var gerður fyrir stefnda vegna allra auglýsenda. Stefndi hafi óskað eftir að reikningsgerð yrði breytt þannig að gefinn yrði út einn reikningur fyrir hvern aðila. Var það gert þannig að reikningur var gerður til stefnda með tilgreiningu á hverjum viðskiptamanni og er vísað til þess á dskj. nr. 28. Reikningar vegna þessara viðskipta hafi verið greiddir utan reikninga sem stefnukrafa þessa máls byggir á, en þar sé um að ræða reikninga vegna auglýsinga í júlí og ágúst hefti „What is on in Reykjavík“ árið 2003 og „What is on in the North“, sbr. sundurliðaða reikninga á dskj. nr. 3-17. Stefndi hafi veitt stefnanda þjónustu í góðri trú, sem stefndi geti ekki skorast undan að greiða. Engar athugasemdir hafi borist við að birtar auglýsingar hafi ekki verið réttar. Upphaflega hafi stefndi talið, þegar stefnandi gekk sjálfur eftir greiðslu, að búið væri að greiða reikninga þessa. það hafi ekki verið rétt og stefndi hafi ekki getað framvísað kvittunum.

Þess er getið að 29. janúar 2004 var nafni stefnanda breytt úr Ferðakort í Ásútgáfan ehf., en lögaðilinn sé sá sami og kennitala óbreytt svo og lögheimili.

Málsástæður stefnanda eru þær, að stefndi hafi fengið þjónustu sem honum beri að greiða og byggir krafan á því að samninga skuli efna. Í framlögðum ljósritum af „What is on in Reykjavík“ og „What is on in the North“ sé að finna auglýsingar sem samningur stefnanda og stefnda byggi á. Stefndi hafi greitt athugasemdalaust fyrir sömu þjónustu í heftum útgefnum í apríl, maí og júní og september 2003 og hafi þannig í verki viðurkennt að samningur hafi verið í fullu gildi. Engar efnislegar athugasemdir hafi komið frá stefnda um að reikningar sem stefnukrafan byggir á séu rangir og eigi ekki rétt á sér og sé litið á það sem samþykki fyrir veitta þjónustu. Þá hafi stefndi sannanlega fengið þjónustu sem samstarf aðila byggði á. Fyrir það verði stefndi að greiða, enda hafi stefndi sjálfur getað dregið af þóknun sinna samstarfsaðila auglýsingakostnað, sem stefndi hafi með samningi við þá tekið að sér að greiða til stefnanda.

Til lagaraka er vísað til þess að stefnandi byggi kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Dráttarvaxtakrafan er byggð á III. kafla laga nr. 38, 2001. Málskostnaðarkrafan er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91, 1991.

Í aðalsök krefst stefndi sýknu af öllum kröfum stefnanda svo og málskostnaðar og rekur málsatvik svo að hann hafi um árabil haft með höndum, gegn tiltekinni þóknun, endurgreiðslu á virðisaukaskatti til erlendra ferðamanna af vörum sem þeir kaupa á Íslandi og flytja með sér úr landi. Allt frá stofnun félagsins í ágúst 2001 hafi stefndi verið leiðandi aðili á sínu starfssviði hér á landi. Stefndi hafi í samræmi við þetta gert fjölmarga samninga við ýmsar verslanir hér á landi og dæmi um slíkan samning sé að finna á dskj. nr. 18. Í slíkum samningum felst m.a. að stefndi taki að sér að greiða fyrir auglýsingar. Eru auglýsingagreiðslur þessar síðan dregnar af þóknun aðildarverslunar. Líkt og fram komi í stefnu keypti stefndi á árinu 2003 auglýsingapláss fyrir aðildarverslanir sínar í tímaritunum „What is on in Reykjavík“ og „What is on in the North“ 2003. Þessar auglýsingar hafi stefndi greitt um leið og reikningar bárust frá stefnanda líkt og útprentanir út bókhaldi stefnda fyrir árin 2003 og 2004 bera með sér, sbr. dskj. nr. 31 og stefnandi viðurkenni í stefnu sinni. Þegar stefnandi krafðist greiðslu á reikningum þeim, sem stefnukrafa máls þessa byggir á, mótmælti stefndi greiðsluskyldu sinni um leið og krafan barst honum líkt og fram kom í stefnu. Vísaði stefndi til þess að reikningarnir væru ýmist þegar greiddir eða væru vegna óumbeðinna auglýsinga sem stefnda bæri ekki að greiða fyrir. „What is on in Reykjavík“ komi að jafnaði út 11 sinnum á ári en „What is on in the North“ komi út einu sinni á ári og sé einkum dreift á Norðurlandi. Framangreind tímarit voru gefin út af útgáfufyrirtækinu Ferðakorti ehf. og hafi starfsstöð þess verið að Laugavegi 51 í Reykjavík. Ferðakort ehf. hafi verið í eigu R-kvk-ef V. G-kvk-ef, K-kk-ef Þ-kk-ef, Þ-kk-ef K-kk-ef og Ó-kk-ef K-kk-ef, en aðilar þessir hafi einnig átt og rekið Ásútgáfuna ehf. og Ásprent POB ehf. Fyrrnefnda félagið hafi verið útgáfufyrirtæki sem m.a. annars gaf út og dreifði Dagskránni á Akureyri og vasabrotsbókum eins og t.d. Rauðu seríunni o.fl. en hið síðar nefnda prentsmiðja. Bæði þessi félög hafa starfsstöð sína á Akureyri. Starfsmenn Ferðakorta ehf. voru tveir, annars vegar H-kk-nf K-kk-nf, sem gegndi stöðu ritstjóra, og hins vegar I-kk-nf J. K-kk-nf, sem starfaði sem sölustjóri. Með tilkynningu til hlutafélagaskrár, dagsettri 20. janúar 2004 var tilkynnt að samþykkt hefði verið á hluthafafundi 19. janúar 2004 að breyta nafni Ferðakorts ehf. í Ásútgáfuna ehf., sbr. dskj. nr. 32. Í byrjun árs 2004 hafi útgáfuréttur tímaritanna „What is on in Reykjavík“ og „What is on in the North“ verið seldur til útgáfufyrirtækisins Heims h.f., sem er dótturfélag Talnakönnunar h.f. sem gefur út allmörg tímarit auk upplýsingarita fyrir innlenda og erlenda ferðamenn. Það sé því rangt sem fram komi í upphafi stefnu að stefnandi sé útgefandi og gefi m.a. út upplýsingaritin „What is on in Reykjavík” og „What is on in the North”. Við söluna hafi allir reikningar Ferðakorta ehf. á hendur stefnda verið greiddir. Það hafi komið stefnda í opna skjöldu þegar stefnandi fór fram á greiðslur vegna umþrættra reikninga.

Málsástæður og lagarök stefnda. Sýknukrafa stefnda byggir annars vegar á því að reikningur nr. 1 sé þegar greiddur og að stefndi hafi ofgreitt reikninginn og hins vegar að reikningar nr. 2 til 15 séu óumbeðnir og með öllu ósannað að stefnda beri að greiða þá. Varðandi reikning nr. 1 dags. 2. júlí 2003 að fjárhæð kr. 49.800, sbr. dskj. nr. 3. Reikningur þessi sé vegna auglýsinga í 2003 útgáfu tímaritsins „What is on in the North“, sbr. dskj. nr. 25. Annars vegar sé um að ræða auglýsingu vegna fyrirtækisins 66° Norður og hins vegar vegna Ullar- og minjagripaverslunarinnar Víkingsins. Í umræddu tímariti birtist einnig auglýsing frá Mývatnsmarkaðinum. Með reikningi dags. 2. júlí 2003 sbr. dskj. nr. 34 er farið fram á greiðslu vegna allra framangreindra auglýsinga. Útprentun úr bókhaldi stefnda ber með sér að 30. september 2003 voru greiddar kr. 75.000 til stefnanda vegna auglýsinga í „What is on in the North“, sbr. dskj. nr. 31. Stefndi hafi því þegar greitt reikning nr. 1. Samkvæmt yfirlýsingu H-kk-ef K-kk-ef, ritstjóra, greiddi Mývatnsmarkaðurinn sjálft fyrir auglýsinguna, sbr. dskj. nr. 33. Af þessu megi ljóst vera að stefndi hafi ofgreitt stefnanda. Einnig sé ljóst að stefndi var krafinn um og greiddi fyrir auglýsingu Víkingsins sem er innifalin í reikningi nr. 1 og honum bar ekki að greiða. Stefndi krefst því að stefnandi endurgreiði honum það fé sem stefndi hefur þegar ofgreitt, en um þessa kröfu verður fjallað í gagnstefnu.

Af þessu sé ljóst að stefndi hafi þegar greitt reikning nr. 1, sbr. dskj. nr. 3, sem stefnandi krefur hann nú um greiðslu fyrir. Einnig sé ljóst að stefnda bar ekki að greiða fyrir reikninginn í heild þar sem annar aðili hafi þegar greitt hann og að innifaldir í reikningnum voru kröfuliðir sem stefnda bar ekki að greiða. Ber því að sýkna stefnda af þessari kröfu stefnanda.

Að því er varðar reikninga nr. 2 til 15, dags. 20. og 28. ágúst 2003. Stefnandi krefur stefnda um greiðslu á reikningum þessum, öllum að fjárhæð kr. 12.450, sbr. dskj. nr. 4 til 17. Reikninga þessa kveður stefnandi vera til komna vegna birtingar auglýsinga í sumarheftum „What is on in Reykjavík“ þ.e. tölublöðum frá júní til og með september 2003. Stefndi mótmælir þessum reikningum sem röngum, enda séu þeir með öllu óumbeðnir og stefnandi hafi ekki heldur lagt fram nein gögn sem sanni hið gagnstæða. Af yfirlýsingu H-kk-ef K-kk-ef, sbr. dskj. nr. 33, megi ráða að birta átti svokallað miðbæjarkort, sbr. dskj. nr. 21 - 24 í sumarheftum fyrrnefnds tímarits. Eins og sjá megi af ljósritum umræddra tölublaða sé uppbyggingin í blaðinu þannig að umrætt kort sé haft í miðju heillar opnu í blaðinu, en hringinn í kringum kortið séu samtals 12 litlar auglýsingar. Rétt fyrir prentun umrædds tölublaðs hafi komið í ljós að ekki hafi náðst að afla tilætlaðs fjölda auglýsinga í tengslum við kortið. Augljóst sé af framangreindri uppbyggingu kortsins í tímaritinu að ekki var hægt að birta það með auðum auglýsingaplássum. Auk þess gefi auga leið að ekki var hægt að sleppa því að birta kortið, enda lágu umtalsverðir hagsmunir að baki birtingar þess. Með hliðsjón af þessu hafi verið ákveðið að setja inn auglýsingar sem til staðar voru í gagnasafni Ferðakorta ehf. Þessi ákvörðun var tekin án samráðs við viðkomandi viðskiptavini Ferðakorta ehf., enda hafi verið litið svo á að birtingin stuðlaði að aukinni ánægju viðskiptavina. Ekki hafi heldur verið haft samband við stefnda vegna auglýsinga sem birtar voru með þessum hætti fyrir viðskiptavini stefnda í umræddum tölublöðum fyrr en eftir að auglýsingarnar höfðu verið birtar. Af framangreindu sé ljóst að ekki sé hægt að krefja stefnda um greiðslu vegna umræddra auglýsinga, sem birtar voru án hans vitundar, enda höfðu hvorki viðkomandi viðskiptavinir né stefndi farið fram á þessar birtingar. Stefndi hafi samkvæmt almennum réttarfarsreglum sönnunarbyrði fyrir því að hann eigi þá kröfu sem hann krefst greiðslu á. Með hliðsjón af því að stefnda hafi ekki tekist, hvorki með framlagningu gagna né öðrum hætti, að færa sönnur á réttmæti umræddra reikninga ber að sýkna hann af kröfum stefnanda og dæma málskostnað.

Í gagnstefnu gerir gagnstefnandi þá kröfu að gagnstefndi verði dæmdur til að greiða gagnstefnanda kr. 75.000 með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 31, 2001 frá 30. september 2003 til greiðsludags. Til vara að gagnstefndi verði dæmdur til að greiða gagnstefnanda kr. 25.200 með dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð frá 30. september 2003 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Málsatvik, málsástæður og lagarök í gagnsök.

Að því er aðalkröfuna varðar þá er vísað til hennar að mestu leyti eins og málsatvik eru rakin í aðalsök. Gagnstefndi hefur krafið gagnstefnanda um greiðslu á reikningi dags. 2. júlí 2003 að fjárhæð kr. 49.800, sbr. dskj. nr. 3. Reikningur þessi er vegna auglýsinga í útgáfu tímaritsins „What is on in the North“ sbr. dskj. nr. 25. Annars vegar er um að ræða auglýsingu vegna fyrirtækisins 66° Norður og hins vegar vegna Ullar- og minjagripaverslunarinnar Víkingsins. Í tímariti þessu birtist einnig auglýsing frá Mývatnsmarkaðinum. Með reikningi dags. 2. júlí 2003, sbr. dskj. nr. 34, er farið fram á greiðslu vegna allra framangreindra auglýsinga, þ.e. 66° Norður, Víkingsins svo og Mývatnsmarkaðarins. Útprentun úr bókhaldi gagnstefnanda ber með sér að þann 30. september 2003 voru greiddar kr. 75.000 til gagnstefnda vegna auglýsinga, sbr. dskj. nr. 31, þannig að gagnstefnandi hefur þegar greitt reikning nr. 1. Samkvæmt yfirlýsingu H-kk-ef K-kk-ef, ritstjóra, greiddi Mývatnsmarkaðurinn sjálft fyrir auglýsingu sína, sbr. dskj. nr. 33. Af þessu má ljóst vera að gagnstefnandi hefur ofgreitt gagnstefnda. Einnig sé ljóst að gagnstefnandi var krafinn um og greiddi fyrir auglýsingu Víkingsins, sem er innifalin í reikningi nr. 1, en honum bar ekki að greiða. Af yfirlýsingu H-kk-ef K-kk-ef sé ljóst að auglýsingin vegna Víkingsins var ekki birt að beiðni stefnda, enda hafi sú verslun verið í viðskiptum við samkeppnisaðila stefnda Global Refund á Íslandi og því óhugsandi að gagnstefnandi hafi óskað eftir birtingu auglýsinga fyrir þá verslun. Gagnstefnandi hafi því ekki samþykkt að greiða fyrir umrædda auglýsingu, þá er á það bent að umrædd auglýsing er sú eina þar sem merki Tax-Free er ekki að finna, en til samanburðar vísast til auglýsingar 66° Norður og Mývatnsmarkaðarins þar sem Tax-Free merkið er staðsett á áberandi hátt, sbr. dskj. nr. 25.

Af þessu sé ljóst að gagnstefnandi hafi ofgreitt reikning nr. 1, sbr. dskj. nr. 3. Gagnstefnanda bæri ekki að greiða fyrir reikninginn í heild þar sem annar aðlji hafi þegar greitt hann og innifalið í reikningnum væru kröfuliðir sem gagnstefnanda bar ekki að greiða fyrir. Gagnstefnda beri því að endurgreiða gagnstefnanda kr. 75.000 með dráttarvöxtum og er upphafstími dráttarvaxta miðaður við greiðsludag.

Varakrafa gagnstefnanda.

Gagnstefndi hefur krafið gagnstefnanda um greiðslu á reikningi dagsettum 2. júlí 2003 að fjárhæð kr. 49.800, sbr. dskj. nr. 3, með reikningi dagsettum sama dag, sbr. dskj. nr. 34, er farið fram á greiðslu vegna allra framangreindra auglýsinga, þ.e. vegna 66° Norður, Víkingsins og Mývatnsmarkaðarins.

Útprentun úr bókhaldi stefnda ber með sér að þann 30. september 2003 voru greiddar kr. 75.000 til gagnstefnda vegna auglýsinga í „What is on in the North“, sbr. dskj. nr. 31. Ef komist verði að þeirri niðurstöðu að gagnstefnanda beri að greiða fyrir reikninginn sé ljóst að gagnstefnandi hafi ofgreitt hann. Beri því að endurgreiða gagnstefnanda kr. 25.200 sem sé mismunur þess reiknings sem greiddur var af honum 30. september 2003 og reiknings nr. 1 að fjárhæð kr. 75.000, sem gagnstefndi krefst greiðslu á í stefnu sinni. Þá er krafist dráttarvaxta frá þeim degi sem gagnstefnandi ofgreiddi reikninginn.

Gagnstefnandi höfðar gagnsök til sjálfstæðis dóms með heimild í 2., sbr. 3. mgr. 28. gr. laga nr. 91, 1991.

Til lagaraka er vísað til almennra reglna samninga og kröfuréttar.

Gagnstefndi krefst sýknu í gagnsök og til vara að kröfur gagnstefnanda verði lækkaðar verulega og dráttarvöxtum verði markaður upphafstími í fyrsta lagi við birtingu gagnstefnu 19. september 2005. Svo og krefst hann málskostnaðar úr hendi gagnstefnanda.

Málsatvik og málsástæður rekur gagnstefndi svo að málsatvik að baki tilurð reiknings að fjárhæð kr. 49.800, sem útgefinn var 2. júlí 2003 og var nr. SR 101910 og pöntunin samkvæmt honum var nr. SP 101948 hafi verið í stefnu í aðalsök með greinargerð í aðalsök og í gagnstefnu séu fyrir misskilning allra aðila ranglega lýst, en tilgreining reikningsnúmers og útgáfudags og fjárhæðar sé rétt. Reikningur þessi liggi frammi í málinu á dskj. nr. 3. Gögn á dskj. nr. 25 eigi hins vegar ekki við þennan reikning heldur þann reikning sem gagnstefnandi hefur lagt fram á dskj. nr. 34. Gögn sem styðja reikning á dskj. nr. 3 séu lögð fram á dskj. nr. 38 sem er afrit auglýsingar í „What is on in the North“ árið 2002. Misskilningur þessi hafi ekki komið í ljós fyrr en greinargerð og gagnstefna voru lögð fram og því verði að leiðrétta þessa málavaxtalýsingu nú. Í gagnstefnu sé því lýst að gagnstefnandi hafi ofgreitt reikning þann sem krafið er um í aðalsök með því að hafa greitt 30. september 2003 kr. 75.000. Afrit þess reiknings hefur gagnstefnandi lagt fram á dskj. nr. 34 sem gagnstefndi leggi nú fram í endurprentun á dskj. nr. 37. Glögglega sjáist að sá reikningur sem um ræðir sé nr. SR 101909 og pöntun nr. SP 101947 og sé greinilega annar reikningur en um er krafið í aðalsök. Númer reikningsins á dskj. nr. 34, þ.e.a.s. hvorki pöntunarnúmerið SP 101947 né reikningsnúmerið SR 101909 komi fram í málinu fyrr en við framlagningu gagnstefnu á dskj. nr. 34 ef frá er talið yfirlitið á dskj. nr. 28. Í innheimtubréfi og ítrekunum á dskj. nr. 26 og 27 séu pöntunarnúmer reikningsins sem er að fjárhæð kr. 49.800 sbr. og dskj. nr. 3. Það sé því rangt sem gagnstefnandi haldi fram að þann 30. september 2003 hafi gagnstefnandi greitt reikning þann sem lagður er fram á dskj. nr. 3. Þetta megi honum vera ljóst þegar hann ber saman reikninginn á dskj. nr. 3 og þann reikning sem hann sjálfur leggur fram á dskj. nr. 34. Sá reikningur fái stoð í dskj. nr. 25 sem er 2003 árgangur af „What is on in the North“ þ.e. á bls. 21-23, þær þrjár auglýsingar sem getið er um á reikningi á dskj. nr. 34. Misskilningurinn í aðalsök sem gefist tækifæri til að leiðrétta byggist á því að þann 2. júlí 2003 hafi verið gefnir út tveir reikningar vegna sitt hvors árgangsins af „What is on in the North“ auk fleiri reikninga og sendir gagnstefnanda. Gagnstefnandi greiði annan reikninginn athugasemdalaust sbr. dskj. 34 vegna þriggja blaðsíðna árið 2003 þann 30. september 2003. Hafi hann með því viðurkennt að fullu greiðsluskyldu sína og tapað möguleikunum á endurkröfu sakir tómlætis, enda hafi hann ekki gert athugasemdir fyrr en með greinargerð í aðalsök. Auk þess hafi honum verið veitt sú þjónusta sem hann greiði þar fyrir. Reikningurinn á dskj. nr. 3 í aðalsök sé vitanlega til kominn vegna tveggja auglýsinga á bls. 22-23 í blaðinu frá 2002 fyrir Víking og 66° Norður, sbr. dskj. nr. 38.

Í máli þessu verði varnir gagnstefnda til að skýra og gera greinilegri þann grundvöll sem málatilbúnaður í aðalsök byggir á en mál þessi séu svo samtvinnuð að ekki verði hjá því komist að vísa til fyrirliggjandi gagna málsins. Varnir gagnstefnda séu þær í gagnsakarmálinu að ranglega sé tilgreint í gagnstefndu að umkrafinn reikningur á dskj. nr. 3 sé vegna auglýsinga í 2003 hefti af „What is on in the North“. Hið rétta sé að reikningurinn sé eins og hann beri með sér frá síðasta ári, þ.e.a.s. vegna tveggja auglýsinga sem birtust í tveimur heftum í sama blaði árið 2002 sbr. dskj. nr. 38. Vegna gagnstefnunnar sé unnt að leiðrétta málavextina og byggja á þeim þannig í málinu öllu. Með því að málavaxtalýsing sé leiðrétt að þessu leyti og óhjákvæmilega til að varnir komist að í gagnsök beri að skýra málið undir rekstri þess. Þessum málsástæðum sé komið að jafnskjótt og tilefni er til. Með þessu sé ekki verið að breyta stefnufjárhæð vegna þessa kröfuliðar. Reikningur sem málið grundvallast á er sá sami á dskj. nr. 3, málsástæður eru óbreyttar, reikningurinn er ógreiddur. Grundvöllur málsins sé skuldakrafa. Gagnstefnandi hafi ekki greitt reikninginn fyrir þá þjónustu sem hann þáði af aðalstefnanda sbr. dskj. nr. 38. Leiðrétting í atvikalýsingu hafi því ekki raskað grundvelli málsins. Með því að gagnstefnandi hefur dregið inn í málið reikning SP 101947 að fjárhæð kr. 75.000 séu þessi atvik orðin ljós í heild og misskilningi um fyrir hvað hinir tveir reikningarnir, annars vegar dskj. nr. 3 og hins vegar dskj. nr. 34, séu gefnir út fyrir hafi verið eytt. Atvik máls hafa þannig orðið svo skýr undir rekstri málsins að samræmist að fullu meginreglu einkamálaréttarfars og skýran um greinargóðan málatilbúnað. Gagnstefnandi hafi ekki glatað tækifærum til að koma vörnum viðvíkjandi þeim málsástæðum sem nú liggja fyrir.

Þeim staðhæfingum sem koma fram í yfirlýsingu H-kk-ef K-kk-ef er mótmælt sem röngum. Mývatnsmarkaðurinn hafi aldrei greitt gagnstefnda fyrir auglýsingu þá sem birtist í „What is on in the North“ árið 2003. Í reynd sé ofsagt í greinargerðinni að H-kk-nf lýsi því yfir að Mývatnsmarkaðurinn hafi greitt fyrir auglýsinguna. Þá er því mótmælt að gagnstefnanda hafi ekki borið að greiða fyrir auglýsingu Víkingsins. Yfirlýsing H-kk-ef á dskj. nr. 33 er röng að Víkingurinn hafi verið í viðskiptum við samkeppnisaðila gagnstefnanda þegar blaðið kom út. Blaðið sem út kom árið 2003 var komið út áður en samstarf hófst á milli Víkingsins og Global Refund. Í því sambandi er vísað til yfirlýsingar framkvæmdastjóra Global Refund á Íslandi á dskj. nr. 39. Þá verði ekki byggt á þessari yfirlýsingu H-kk-ef um þetta þar sem hann segi að hann hafi ekki sjálfur annast samskipti í málinu og upplýsingar hans um að Víkingurinn hafi verið kominn í samstarf við samkeppnisaðila hefur hann frá gagnstefnanda sjálfum eftir því sem lesið verður út úr yfirlýsingu hans. Að öðru leyti er yfirlýsingu hans mótmælt þar sem hann hafi mikilla fjárhagslegra hagsmuna að gæta gagnvart gagnstefnanda, en hann sé ritstjóri tímaritsins „Reykjavík city guide“ sem sé sambærilegt við „What is on“ og afli tekna m.a. með sölu auglýsinga til gagnstefnanda sbr. dskj. nr. 40. Með vísan til þessa beri að sýkna gagnstefnda af kröfum gagnstefnanda og dæma gagnstefnanda til að greiða gagnstefnda málskostnað. Verði fallist á kröfu gagnstefnanda ber að marka upphafstíma dráttarvaxta við birtingu gagnstefnu. Í því tilviki beri samt sem áður að dæma gagnstefnanda til að greiða gagnstefnda málskostnað, enda hefðu athugasemdir vegna reikningsins átt að koma fram þegar við móttöku hans og fyrir greiðslu.

Til lagaákvæða vísar gagnstefndi til reglna, samninga og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga.

Vegna ummæla í greinargerð í gagnsök þar sem gagnstefndi viðurkenni að reikningur, dags. 02.07.2003 með gjalddaga 17. s.m., að fjárhæð kr. 49.800 sé ekki til kominn vegna keyptra auglýsinga í júlí- og ágústhefti „What is on in Reykjavík“ árið 2003 og „What is on in the North“ 2003 eins og haldið er fram í stefnu. Heldur sé reikningurinn vegna auglýsinga sem birtust í hefti blaðsins „What is on in the North“ árið 2002. Í stefnu komi skýrt fram að allir reikningar utan þeirra sem krafist er greiðslu á fyrir árið 2003 hafi verið greiddir. Með þessari málsútlistun sinni í gagnsök freisti gagnstefndi þess að leggja nýjan grundvöll að kröfu sinni í aðalsök. Þessu er harðlega mótmælt af gagnstefnanda. Hann eigi ekki kost á að leggja fram nýja greinargerð með vörnum gegn þessum nýja málsgrundvelli gagnstefnda.

Verða nú raktir framburðir vitna og aðilja, svo og önnur gögn er dómurinn telur máli skipta.

R-kvk-nf V. G-kvk-nf einn af eigendum og framkvæmdastjóri stefnanda bar að I-kk-nf J-kk-nf K-kk-nf og H-kk-nf K-kk-nf hafi séð um auglýsingasöfnun í Reykjavík fyrir „What is in on in Reykjavík“ og hafi H-kk-nf verið auglýsingastjóri. „What is on in the North“ hafi komið út einu sinni á ári og hafi auglýsingasöfnun að mestu farið fram hér á Akureyri. Hafi verslunin Víkingurinn staðið í skuld við stefnanda og hún engin viðskipti viljað eiga við það fyrirtæki. Gleymst hafi að innheimta reikninginn nr. 1 kr. 49.800 og þegar greiðslu var krafist hafi svarið verið að búið væri að greiða allt. H-kk-nf hafi stjórnað á hverja reikningar voru skrifaðir, svo og I-kk-nf og hún einnig. Hún hafi að mestu séð um auglýsingar í „What is on in the North“. Hún sagði H-kk-þf hafa haft frjálsar hendur í Reykjavík, þar sem hann hafi verið auglýsingastóri. Hún sagði H-kk-þf og I-kk-þf haf séð um útlit Tax Free auglýsinga og auglýsingar hafi yfirleitt ekki verið notaðar sem uppfyllingarefni og aldrei hafa heyrt að stefndi gæti ekki uppfyllt sínar auglýsingasíður. Hún upplýsti að ritin „What is on in Reykjavík“ og „What is on in the North“ hafi verið seld haustið 2003.

L-kvk-nf V-kvk-nf S-kvk-nf, skrifstofumaður hjá aðalstefnanda, kvaðst hafa útbúið reikninga þá sem mál þetta varðar. Þeir I-kk-nf og H-kk-nf hafi stjórnað því hjá hverjum innheimt var og hafi þeir sent í excel skjali skrá yfir skuldara.

J-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf einn af eigendum aðalstefnda kvað stefnda alltaf hafa staðið í fullum skilum við stefnanda. Hafi hann átt í viðskiptum við þá I-kk-þf og H-kk-þf í sambandi við „What is on in Reykjavík“. Verslunin Víkingurinn hafi verið í viðskiptum 2002. Varðandi auglýsingar þær sem nú væri verið að krefja stefna um, þá hafi þetta verið auglýsingar sem notaðar hafi verið til að fylla út auglýsingapláss sem ekki seldist og vitnaði til yfirlýsingar H-kk-ef K-kk-ef. Þetta hafi verið fríbirtingar sem stefndi væri nú krafinn um greiðslur fyrir. Enginn hafi pantað þessar auglýsingar og þeir H-kk-nf og I-kk-nf hafi ákveðið hvaða auglýsingar voru notaðar sem uppfyllingarefni.

I-kk-nf J-kk-nf K-kk-nf kvaðst hafa starfað sem sölumaður og sölustjóri hjá Ferðakorti árið 2001 og væri starfsmaður Heims hf. nú í dag. Hann sagði að fyllt hafi verið upp með ókeypis auglýsingum þegar ekki hafi tekist að selja auglýsingapláss. Allir samningar um birtingu auglýsinga hafi verið undirritaðir. Reikningar hafi verið gerðir hjá stefnanda, en hann og H-kk-nf hafi gefið upplýsingar um reikninga.

H-kk-nf K-kk-nf kvaðst hafa verið starfsmaður stefnanda og ekki muna eftir óuppgerðum reikningum við stefnda 2002 og 2003, en stefndi hafi verið stærsti viðskiptavinur stefnanda. Ef auglýsingapláss hafi ekki selst þá hafi verið fyllt út með ókeypis auglýsingum. Hafi allir samningar um auglýsingasölu verið skriflegir og hafi hann og I-kk-nf séð um að samningar væru til staðar. Það hafi verið vinnuregla. „What is on in the North“ hafi verið á hendi Akureyringa, þ.e.a.s. R-kvk-þf V. G-kvk-þf. Vitnið staðfesti yfirlýsingu sína á dskj. nr. 33.

Í yfirlýsingu H-kk-ef K-kk-ef á dskj. nr. 33 segir m.a. að hann hafi frá því snemma árið 2001 til loka ársins 2003 starfað sem ritstjóri Ferðakorta. Starfið hafi falist í því að annast daglega umsjón og útbúa efni fyrir þá miðla sem að fyrirtækið gaf út, selja auglýsingar í miðlana og dreifa þeim. Varðandi miðbæjarkort „What is on in Reykjavík“ þá hafi í ritinu birst kort af miðborg Reykjavíkur og í kringum kortið hafi verið raðað tólf auglýsingum. Í munnlegu samkomulagi sem Þ-kk-nf K-kk-nf gerði við R-kk-þf og hann var vitni að hafi verið kveðið á um að Ferðakort og R-x-x skyldu hjálpast að við söfnun auglýsinga í kringum kortið. Hann minnti að það hafi verið strax í annað sinn sem kortið átti að birtast að ekki hafi tekist að uppfylla öll tólf auglýsingaplássin. Í stöðunni hafi þá verið gripið til að setja inn auglýsingar sem til voru í gagnasafni Ferðakorta, þrátt fyrir að ekki væri neinn fyrirliggjandi samningur um slíkt. Hafi verið litið svo á að með þessu væri frekar en ekki verið að búa til andrúmsloft fyrir sölu til tiltekins aðila síðar meir. Þessi háttur hafi einnig verið hafður á við síðari útgáfu kortsins þegar ekki tókst að fylla upp í kortið. Ákvörðun um hvaða auglýsingar skyldi birta í plássunum, sem ekki tókst að fylla, hafi verið tekin í sameiningu af honum og sölustjóra Ferðakorta, I-kk-þgf J. K-kk-þgf. Þessi óskilgreinda samhjálp við söfnun auglýsinga, vöntun á útfylltum auglýsingasamningum og ýmist bein eða óbein sala auglýsinga, þ.e. að stundum hafi átt að rukka Refund og stundum tiltekna verslun hafi leitt til mikillar óvissu hver ætti að greiða hvað. Varðandi ritið „What is on in the North“ þá hafi það verið einn af miðlum Ferðakorta og gefið út á Norðurlandi, þ.e.a.s. á Akureyri og nærliggjandi sveitarfélögum. Hafi eigendur Ferðakorta talið hagkvæmara að sala auglýsinga í ritið færi fram á Akureyri. Hafi R-kvk-nf G-kvk-nf haft yfirumsjón með sölunni, en hann þó selt a.m.k. eina auglýsingu í ritið. Nokkru eftir útkomu ritsins hafi forsvarsmenn Refund haft samband við hann og tjáð óánægju sína með að verslunin Víkingurinn væri í „Shopping“ kafla ritsins þar sem verslunin væri ekki í viðskiptum við Refund. Væri hún í viðskiptum við samkeppnisaðila Refund og því af og frá að Refund hefði samþykkt að greiða auglýsingu fyrir verslunina. Hafi hann vísað málinu til R-kvk-ef G-kvk-ef, hafi henni og Þ-kk-þgf K-kk-þgf, syni hennar, verið kunnugt um þessa afstöðu forsvarsmanna Refund frá þeim tíma. Engir skriflegir samningar hafi verið gerðir við R-x-x um þær auglýsingar sem birtust í „Shopping“ kafla ritsins og þeim var gert að greiða. Samningur hafi verið gerður beint við verslunina Mývatnsmarkaðinn, sem birtist í kaflanum og hafi sú verslun væntanlega verið rukkuð samkvæmt því. Þessi yfirlýsing H-kk-ef er undirrituð í Reykjavík 6. september 2005.

Álit dómsins:

Fyrir liggur í málinu að ekki liggja fyrir skriflegir samningar milli stefnanda og stefnda um birtingu auglýsinga í aðalsök og telur dómurinn sannað með framburði H-kk-ef K-kk-ef og I-kk-ef J-kk-ef K-kk-ef þáverandi starfsmanna stefnanda, að auglýsingar þessar hafi verið birtar sem uppfyllingarefni og er því stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda í aðalsök.

Að því er gagnsökina varðar þá liggur fyrir að það kemur fram í bókhaldi gagnstefnanda að hann greiddi gagnstefnda kr. 75.000 30. september 2003, sbr. dskj. nr. 31. Yfirlýsing H-kk-ef K-kk-ef sem hér að framan er rakin í aðalatriðum ber ekki skýlaust með sér að Mývatnsmarkaðurinn hafi greitt fyrir margumrædda auglýsingu, enda stóð það gagnstefnanda næst að ganga úr skugga um það hvaða kröfur hann greiddi til gagnstefnda og ber því að sýkna gagnstefnda af kröfum gagnstefnanda í gagnsök.

Eins og málatilbúnaði er háttað þykir rétt að málskostnaður í aðalsök og gagnsök falli niður.

Dóm þennan kveður upp Á-kk-nf P-kk-nf Á-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Tax Free á Íslandi ehf., er sýknaður af öllum kröfum stefnanda, Ásútgáfunnar ehf., í aðalsök.

Gagnstefndi, Ásútgáfan ehf., er sýknuð af öllum kröfum gagnstefnanda, Tax Free á Íslandi ehf., í gagnsök.

Málskostnaður í aðalsök og gagnsök fellur niður.

Á-kk-nf P-kk-nf Á-kk-nf.