S-3224/2021

Mál þetta, sem dómtekið var 17. september sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 10. júní 2021, á hendur X, kt. [...], [...], [...], fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og fyrir peningaþvætti:

A.

1. Með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2016 til og með 2019, vegna tekjuáranna 2015 til og með 2018, með því að láta undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtölum sínum tekjur að fjárhæð samtals kr. 19.985.213, sem skattskyldar eru samkvæmt 1. tölul. A- liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Með framangreindu komst ákærði undan greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð kr. 7.137.547, sem sundurliðast sem hér greinir:

Tekjuárið 2016

Tekjuskattur og útsvar

Framtalinn tekjuskattstofn 7.869.194 kr.

Vanframtaldar tekjur 5.867.764 kr.

Tekjuskattur, 2. þrep (23,9%) 519.750 kr.

Útsvar (14,52%) 315.764 kr.

(tekjur af stofni kr. 4.032.421-10.043.880)

Tekjuskattur, 3. þrep (31,8%) 1.174.399 kr.

Útsvar (14,52%) 536.235 kr.

(tekjur af stofni yfir kr. 10.043.880)

Ónýttur persónuafsláttur 0 kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals

2.546.148 kr.

Tekjuárið 2017

Tekjuskattur og útsvar

Framtalinn tekjuskattstofn 0 kr.

Vanframtaldar tekjur 6.313.233 kr.

Tekjuskattur, 1. þrep (22,5%) 1.420.477 kr.

Útsvar (14,52%) 916.681 kr.

(tekjur af stofni allt að kr. 10.016.484)

Ónýttur persónuafsláttur 634.880 kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals

1.702.278 kr.

Tekjuárið 2018

Tekjuskattur og útsvar

Framtalinn tekjuskattstofn 2.205.033 kr.

Vanframtaldar tekjur 7.804.216 kr.

Tekjuskattur, 1. þrep (22,5%) 1.755.949 kr.

Útsvar (14,52%) 1.133.172 kr.

(tekjur af stofni allt að kr. 10.724.556)

Ónýttur persónuafsláttur 0 kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals

2.889.121 kr.

Vanframtaldar tekjur alls

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar alls

19.985.213 kr.

7.137.547 kr.

2. Með því að hafa aflað sér ávinnings af brotum samkvæmt 1. tölulið A kafla ákæru samtals að fjárhæð 7.137.547 krónur og í kjölfarið geymt eða nýtt ávinninginn í eigin þágu.

B.

Með því að hafa í starfi sínu sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins A, kt. [...](nú gjaldþrota):

1. eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna ágúst, september, nóvember og desember rekstrarárið 2017 og janúar og febrúar rekstrarárið 2018, samtals 12.166.168 krónur sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2017 ágúst kr. 2.786.997 september kr. 2.174.985 nóvember kr. 2.383.975 desember kr. 1.765.062

Samtals

kr. 9.111.019

Samtals alls kr. 12.166.168

Árið 2018 janúar kr. 1.747.645 febrúar kr. 1.307.504__________ _____

Samtals kr. 3.055.1492. eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti á lögmæltum tíma sem innheimtur var í starfseminni uppgjörstímabilin september – október og nóvember – desember rekstrarárið 2017 og janúar – febrúar rekstrarárið 2018, sem bar að standa ríkissjóði skil á, í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 7.180.805, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2017 september - október kr. 2.176.587

Samtals alls kr. 7.180.805

3. aflað A ehf. ávinnings af brotum samkvæmt 1. og 2. tölulið B. kafla ákæru, samtals að fjárhæð 19.346.973 krónur og nýtt ávinninginn í þágu einkahlutafélagsins og eftir atvikum í eigin þágu.

C.

Með því að hafa í starfi sínu sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins B, kt. [...](nú gjaldþrota):

1. eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðsluskilagrein einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilsins ágúst rekstrarárið 2018 innan lögboðins tíma og með því að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna apríl til og með nóvember rekstrarárið 2018 samtals 12.412.939 krónur sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2018 apríl kr. 2.012.260 maí kr. 1.807.392 júní kr. 1.735.345 júlí kr. 1.424.854 ágúst kr. 1.526.054 september kr. 1.271.583 október kr. 1.207.329 nóvember kr. 1.428.122

Samtals

kr.

12.412.939

2. eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti á lögmæltum tíma sem innheimtur var í starfseminni uppgjörstímabilin mars – apríl til og með september – október rekstrarárið nóvember - desember kr. 3.892.948

Samtals

kr. 6.069.535

Árið 2018

Janúar - febrúar kr. 1.111.270

Samtals

kr. 1.111.2702018 sem bar að standa ríkissjóði skil á, í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 7.821.992, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2018 mars - apríl kr. 1.409.306 maí - júní kr. 1.415.255 júlí - ágúst kr. 2.479.687 september - október kr. 2.517.744

Samtals

kr.

7.821.992

3. aflað B ehf., ávinnings af brotum samkvæmt 1. og 2. tölulið C. kafla ákæru, samtals að fjárhæð 20.234.931 krónur og nýtt ávinninginn í þágu einkahlutafélagsins og eftir atvikum í eigin þágu.

D.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. tölulið A kafla ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. tölulið B og C kafla ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 2. tölulið B og C kafla ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 2. tölulið A kafla og 3. tölulið B og C kafla ákæru teljast varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar sem lög leyfa og hæfilegrar þóknunar sér til handa.

Farið var með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu þegar sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði hefur skýlaust játað brot sín. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök. Ákærði hefur hafnað því að háttsemi hans samkvæmt 2. tölulið A - kafla og 3. tölulið B- og C -kafla ákærunnar verði heimfærð til 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og var málið flutt um það lagaatriði og refsingu í samræmi við ósk verjanda og sækjanda. Að öðru leyti en varðar 264. gr. almennra hegningarlaga er ágreiningslaust að brot ákærða eru rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði hefur játað þá háttsemi sem lýst er í 2. tölulið A - kafla og 3. tölulið B - og C -kafla ákæru. Hann telur hins vegar að brot sín á skattalögum og 262. gr. almennra hegningarlaga tæmi sök gagnvart ákvæði 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. laganna um peningaþvætti. Hann bendir áað fjármunirnir hafi verið nýttir í rekstri fyrirtækjanna og engin viðbótarathöfn hafi komið til fyrir utan þau vanskil sem um ræði. Þá vísar hann til dóma Landsréttar frá 4. júní 2020 í málum nr. 331/2020, 332/2020 og 333/2020.

Sækjandi hafnar því að 262. gr. almennra hegningarlaga tæmi sök gagnvart 264. gr. laganna. Hann vísar til dóms Hæstaréttar frá 25. mars 2021 í máli nr. 29/2020 og bendir á að Hæstiréttur hafi veitt áfrýjunarleyfi vegna framangreindra dóma Landsréttar frá 4. júní 2020.

Samkvæmt 1. mgr. 264. gr. almenna hegningarlaga skal hver sem tekur við, nýtir eða aflar sér eða öðrum ávinnings af broti á lögunum eða af refsiverðu broti á öðrum lögum, eða meðal annars umbreytir slíkum ávinningi, flytur hann, sendir, geymir, aðstoðar við afhendingu hans, leynir honum eða upplýsingum um uppruna hans, eðli, staðsetningu eða ráðstöfun ávinnings sæta fangelsi allt að 6 árum. Í 2. mgr. segir að sá sem framið hefur frumbrot og fremur jafnframt brot skv. 1. mgr. sku l i sæta sömu refsingu og þar greinir. Ákvæði 77. gr. gildi þá eftir því sem við á. Í greinargerð með frumvarpi sem varð að lögum nr. 149/2009 sem breyttu ákvæði 264. gr. almennra hegningarlaga kemur fram að við túlkun einstakra verknaðarþátta verði að horfa til þess að peningaþvætti sé í megindráttum hver sú starfssemi sem lúti að því að fela uppruna og eiganda fjár sem sé ávinningur af brotastarfsemi.

Ákærði hefur viðurkennt að hafa nýtt þá fjármuni sem voru ávinningur af brotum hans gegn 262. gr. almennra hegningarlaga íþágu fyrirtækjanna A ehf. og B ehf. og fellur háttsemi hans því hlutrænt séð undir 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. almennra hegningarlaga. Sú háttsemi ákærða sem ákæruvaldið telur falla undir 264. gr. er því sú að afla sér eða öðrum ávinningsins. Óumdeilt er að ekki kom til neinna viðbótarathafna ákærða í þeim tilgangi að fela uppruna og eiganda fjárins. Eru atvik málsins því með sambærilegum hætti og í dómi Landsréttar í máli nr. 332/2020 en frábrugðin því hvernig háttaði til í dómi Hæstaréttar í máli nr. 29/2020. Hér er því um það að ræða að brot ákærða gagnvart 264. gr. almennra hegningarlaga fellur saman við brot hans gagnvart 262. gr. laganna. Þar sem þannig háttar til verður að telja að ákvæði 262. gr. almennra hegningarlaga tæmi sök gagnvart 264. gr. laganna.

Ákærði er fæddur í [...] [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 8. júní 2021, hefur hann ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Við ákvörðun refsingar verður litið til greiðlegrar játningar hans. Að framangreindu virtu og með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 12 mánuði, en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá ber jafnframt að dæma ákærða til fésektar. Ákærði byggir á því að kyrrsettar hafi verið eigur hjá honum upp á 7,7 milljónir króna sem muni renna upp í kröfur á hendur honum. Taka eigi tillit til þessa sem innborgunar við ákvörðun sektarfjárhæðar. Ekki verður fallist á að forsendur séu til þess að taka tillit til hugsanlegrar innborgunar þótt hún komi til með þessum hætti. Verður sekt ákærða ákveðin 101.000.000 króna að teknu tilliti til lögbundins lágmarks hennar. Ber ákærða að greiða sektina innan fjögurra vikna en sæta ella fangelsi í 360 daga.

Með hliðsjón af því að ákærði hefur játað sök að öðru leyti en því sem snýr að peningaþvætti, og niðurstöðu málsins varðandi það, þykir réttað ákærði greiði helming málsvarnarþóknunar skipaðs verjanda síns, J-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, en helmingur hennar greiðist úr ríkissjóði. Verður þóknun verjandans ákveðin 565.440 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, enekki leiddi annan kostnað af meðferð málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið E-kk-nf H-kk-nf saksóknarfulltrúi.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 12 mánuðien fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 101.000.000 króna í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa, en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði helming málsvarnarþóknunar skipaðs verjanda síns, J-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 5 65.440 krónur, en helmingur hennar greiðist úr ríkissjóði.