E-419/2013

Mál þetta sem dómtekið var þann 6. desember 2013 var höfðað 21. janúar sama ár af hálfu Lýsingar hf., Ármúla 3 í Reykjavík á hendur Vélaborg ehf., Krókhálsi 5f í Reykjavík til þess að fá nauðasamning stefnda ógiltan með dómi.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að ógiltur verði með dómi nauðasamningur samkvæmt þriðja þætti laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. vegna samningskrafna stefnda sem samþykktur var af kröfuhöfum stefnda 9. desember 2011 og staðfestur með dómi Hæstaréttar Íslands 27. apríl 2012 í máli nr. 216/2012.

Þá gerir stefnandi þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Endanleg dómkrafa stefnda er að málskostnaður verði látinn niður falla.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Málsatvik eru þau að samkvæmt nauðasamningi stefnda sem staðfestur var með dómi Hæstaréttar 27. apríl 2012 skyldi stefndi greiða stefnanda 100.000 krónur innan þriggja mánaða frá staðfestingu samnings. Þá skyldi stefndi greiða stefnanda 30% eftirstöðva kröfu hans með sex afborgunum á tveggja mánaða fresti, fyrst 2. ágúst 2012, og skyldi hver greiðsla nema 9.519.459 krónum. Þegar mál þetta var höfðað til ógildingar nauðasamningsins voru þrír gjalddaganna liðnir án þess að stefndi innti greiðslur af hendi til stefnanda.

Stefndi tók til varna í málinu og krafðist í upphafi sýknu af kröfu stefnanda og málskostnaðar úr hendi stefnanda, en þegar kom að aðalmeðferð málsins lagði stefndi fram bókun um að hann félli frá sýknukröfu sinni og færði málskostnaðarkröfu sína niður, þannig að endanleg krafa stefnda er að málskostnaður verði látinn niður falla.

Málið var dómtekið án málflutnings, sbr. 3. málslið 1. mgr. 101. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, enda voru aðilar sammála um það.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggi kröfu sína á 3. tl. 1. mgr. 62. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Stefndi hafi ekki staðið við greiðslur samkvæmt nauðasamningi sem samþykktur var af kröfuhöfum stefnda 9. desember 2011 og staðfestur með dómi Hæstaréttar Íslands 27. apríl 2012 í máli nr. 216/2012. Því sé stefnanda nauðsynlegt að fá hann ógiltan með dómi. Kröfu um málskostnað styðji stefnandi við XXI. kafla laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Í greinargerð stefnda var á því byggt að vanefndir stefnda á greiðslum samkvæmt nauðasamningnum væru til komnar vegna ósanngjarnra aðgerða stefnanda gagnvart öðru félagi, þar sem deilt væri um lögmæti gengistryggingar fjárskuldbindinga. Í bókun sem stefndi lagði fram í málinu kom fram að hann félli frá sýknukröfu sinni en héldi til streitu þeim málsástæðum sem fram kæmu í greinargerð til stuðnings kröfu sinni um niðurfellingu málskostnaðar. Þá telji stefndi þær forsendur sem legið hafi til grundvallar útreikningi á skuldastöðu félagsins við stefnanda við gerð nauðasamnings hafa verið rangar, skuldastaðan hafi verið of hátt metin og að réttir útreikningar sýni fram á að stefnandi eigi ekki fjárkröfu á stefnda. Stefndi byggi málskostnaðarkröfu sína á 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Niðurstaða

Samkvæmt 3. tölulið 1. mgr. 62. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. má ógilda nauðasamning með dómi í máli sem einhver sá sem á samningskröfu höfðar á hendur skuldaranum, ef skuldarinn vanefnir verulega skuldbindingar sínar samkvæmt nauðasamningnum. Um er að ræða úrræði, sem hver lánardrottinn nýtur fyrir sitt leyti vegna vanefnda á skuldbindingum samkvæmt nauðasamningi, svo sem fram kemur í dómi Hæstaréttar 14. október sl. í máli réttarins nr. 476/2013.

Stefnandi kveður stefnda ekkert hafa greitt sér samkvæmt samningnum og er því ekki mótmælt af hálfu stefnda. Skilyrði framangreinds ákvæðis um að skuldari hafi vanefnt verulega skuldbindingar sínar samkvæmt nauðasamningnum gagnvart stefnanda er því fyrir hendi. Með vísun til þess og afstöðu stefnda verður fallist á kröfu stefnanda og verður nauðasamningur stefnda ógiltur með dómi þessum.

Samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, skal sá sem tapar máli í öllu verulegu að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað. Stefndi styður kröfu sína um að málskostnaður verði látinn niður falla við 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála. Samkvæmt því ákvæði er heimilt að láta hvorn aðila bera sinn kostnað af máli ef aðili vinnur mál að nokkru og tapar því að nokkru eða ef veruleg vafaatriði eru í máli. Eins má fara að ef þeim sem tapar máli hvorki var né mátti vera kunnugt um þau atvik sem réðu úrslitum fyrr en eftir að mál var höfðað. Ljóst er að með því að fallist á dómkröfu stefnanda hefur stefndi tapað málinu í öllu verulegu. Málsástæður stefnda fyrir kröfu um að málskostnaður falli niður varða ekki ágreining um kröfu þá sem þetta mál snýst um og þykja þær ekki gefa tilefni til að vikið verði frá meginreglu laga um meðferð einkamála um ákvörðun málskostnaðar í máli þessu. Verður stefnda því gert að greiða stefnanda málskostnað í samræmi við meginreglu 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, svo sem í dómsorði greinir.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Nauðasamningur stefnda, Vélaborgar ehf., sem samþykktur var af kröfuhöfum stefnda 9. desember 2011 og staðfestur með dómi Hæstaréttar Íslands 27. apríl 2012 í máli nr. 216/2012, er felldur úr gildi.

Stefndi, Vélaborg ehf., greiði stefnanda, Lýsingu hf., 583.050 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf