E-9788/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 2. júní sl., var þingfest 10. september 2009.

Stefnandi er KM Fish Machinery, Falkevej 15-17, DK-9352 Dybvad, Danmörku

Stefndi er Vélasalan ehf., Klettagörðum 25, Reykjavík.

Dómkröfur

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 114.447 danskar krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af dönskum krónum 114.447 frá 23. mars 2009 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og honum dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda að mati réttarins.

Málavextir

Stefnandi er vélsmiðja sem sérhæfir sig í gerð vinnsluvéla fyrir sjávarafurðir.

Í lok desember 2008 yfirtók stefndi, Vélasalan ehf., allar eignir einkahlutafélagsins R. Sigmundssonar ehf., án nokkurrar yfirtöku skulda þess fyrirtækis. Í beinu framhaldi af því var R. Sigmundsson ehf., tekið til gjaldþrotaskipta. Stefndi réð til sín hluta starfsfólks R. Sigmundssonar ehf., og hafði áhuga á að yfirtaka sem flest umboð sem R. Sigmundsson hafði haft frá erlendum aðilum. Umboð frá stefnanda var eitt þeirra umboða sem stefndi hafði áhuga á að yfirtaka.

Með samningi, dags. 1. janúar 2009, yfirtók Vélasalan ehf. skuld R. Sigmundssonar ehf. við stefnanda að fjárhæð 111.765 danskar krónur. Samkvæmt samkomulaginu bar Vélasölunni ehf. að greiða skuldina með mánaðarlegum afborgunum næstu 18 mánuðina og í fyrsta sinn þann 20. febrúar 2009. Bar Vélasölunni ehf. jafnframt að greiða 12% ársvexti af skuldinni. Í samningi aðila var kveðið á um heimild stefnanda til þess að gjaldfella alla skuldina ef ekki yrði staðið við greiðslu afborgana.

Stefndi heldur því fram að umrætt samkomulag hafi verið gert gegn því að stefndi fengi umboð fyrir vörum stefnanda.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að stefndi hafi ekki staðið við greiðsluskuldbindingar samkvæmt framangreindu samkomulagi og hafi skuldin því fallið í gjalddaga hinn 23. mars 2009. Stefnandi kveður skuldina ekki hafa verið greidda þrátt fyrir ítrekaðar innheimtutilraunir af hans hálfu og sé málshöfðun því nauðsynleg. Krafa stefnanda sundurliðast þannig:

Gjaldfelldur höfuðstóll 23.03.09: dkr. 111.765

Samningsvextir 01.01.09-23.03.09 dkr. 2.682

Samtals: dkr. 114.447

Stefnandi vísar til meginreglna samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Krafa um dráttarvexti styðst við 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001. Krafa um málskostnað styðst við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991. Um varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda og lagarök

Stefndi kveðst hafa greitt fyrstu afborgun samkomulagsins 26. febrúar 2009. Áður en til greiðslu næstu afborgunar kom þá hafi stefndi frétt af því að stefnandi hefði veitt öðrum aðila umboð fyrir vörur sínar á Íslandi. Þetta hafi stefnandi staðfest 14. apríl 2009. Stefndi hafi talið að þar með væri stefnandi búinn að brjóta samkomulag aðila og neitaði frekari greiðslu. Stefndi hafi gert umrætt samkomulag eingöngu til að fá umboðið enda hafi honum engin skylda borið til að greiða skuld gjaldþrota fyrirtækis. Forsendur fyrir samkomulaginu séu því brostnar og áskilur stefndi sér rétt til að fá endurgreitt það sem hann hafi verið blekktur til að greiða stefnanda.

Varðandi lagarök vísar stefnandi til almennra reglna samninga- og kröfuréttar, sérstaklega 30. og 36. gr. laga nr. 7/1936. Hvað varðar málskostnaðarkröfu stefnda þá er vísað til 21. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

L-kk-nf V-x-x, fjármálastjóri stefnanda, H-kk-nf M-kk-nf H-kk-nf, starfsmaður stefnda, og Á-kvk-nf G-kvk-nf, fjármálastjóri stefnda, hafa komið fyrir dóminn til skýrslugjafar.

L-kk-nf V-x-x bar fyrir dómi að stefnandi hefði átt í viðskiptum við R. Sigmundsson ehf. og hefði félagið staðið í skuld við stefnanda. Bar L-x-x V-x-x að hann hefði staðið í þeirri meiningu að stefndi hefði keypt eða yfirtekið félagið R. Sigmundsson ehf. Tilgangur ferðar hans til Íslands hafi verið að ganga frá skuldum við Vélasöluna ehf. Niðurstaða þeirra samninga hafi verið samningur aðila sem gerður var 9. janúar 2009. Bar L-x-x V-x-x að engin skilyrði hafi verið sett fyrir undirritun samkomulagsins.

H-kk-nf M-kk-nf H-kk-nf bar að hann hefði komið að rekstri stefnda með ýmsum hætti en ekki haft formlegan titil. Kvaðst hann hafa gert samninga við birgja o.fl. Hann kvaðst ekki hafa verið viðstaddur undirritun samningsins en hann hafi hitt L-kk-þf V-x-x. Taldi hann ljóst að L-kk-nf V-x-x hefði gert sér grein fyrir því að stefndi væri ekki að yfirtaka rekstur R. Sigmundssonar ehf. þar sem þeir hafi rætt þetta lengi og vel. Taldi hann jafnframt að L-x-x V-x-x hefði gert sér grein fyrir því að ástæða þess að stefndi greiddi þessa umræddu skuld væri að viðhalda viðskiptasambandi við stefnanda, þ.e. að stefndi hefði áhuga á umboði frá stefnanda gegn því að greiða skuldina. Öllum hafi verið ljóst að það væri skilyrði þess að stefndi tæki að sér að greiða þessa skuld, enda engin ástæða önnur fyrir því.

H-kk-nf M-kk-nf bar að Vélasalan hefði innt fyrstu greiðslu af hendi samkvæmt samkomulaginu en síðan hafi þá farið að gruna að starfsmaður stefnda, nú fyrrverandi starfsmaður stefnda, sem hafði á sínum tíma selt stefnda þetta umboð, væri að svíkja lit, og stofna nýtt fyrirtæki og hugsanlega að sölsa undir sig umboð sem stefndi taldi sig hafa ásamt fleiri umboðum. Stefnanda hafi verið gerð grein fyrir því að stefndi teldi sig óöruggan að greiða skuldina þar sem það liti út fyrir að umræddur starfsmaður stefnda væri að undirbúa að taka umboðið til sín. Þess vegna hafi verið dregið að greiða skuldina. Í lok janúar 2009 hafi þessi starfsmaður, ásamt fleirum fyrrverandi starfsmönnum stefnda, stofnað nýtt fyrirtæki sem eigi í viðskiptum við stefnanda. Aðspurður af hverju þessa skilyrðis hafi ekki verið getið í samkomulagi aðila bar H-kk-nf M-kk-nf að það hefði verið athugunarleysi þess sem undirritaði samninginn fyrir hönd stefnda, enda hafi menn talið á þessum tíma að þeir væru að tala sama tungumál og hafi verið í góðri trú um að það færi ekkert á milli mála um hvað var rætt.

Á-kvk-nf G-kvk-nf, fjármálastjóri stefnda, bar fyrir dómi að hún hafi gengið út frá því að umrætt samkomulag aðila hefði gengið út á það að stefndi væri að kaupa umboðið af stefnanda gegn því að greiða gömlu skuldirnar.

Stefndi byggir á því, eins og áður segir, að samkomulag hafi náðst milli málsaðila þess efnis að stefndi greiddi umrædda skuld R. Sigmundssonar ehf. gegn yfirtöku umboðs fyrir þeim vörum sem stefnandi selur. Þar sem stefnandi hafi veitt öðrum aðila umboð sitt séu brostnar forsendur fyrir samkomulagi þeirra.

Stefnandi byggir kröfur sínar á yfirlýsingu stefnda um að greiða skuld R. Sigmundssonar ehf. við stefnanda að fjárhæð 111.765 danskar krónur með þeim skilmálum sem áður eru raktir. Er skjalið undirritað af aðilum málsins. Yfirlýsingin er afdráttarlaus og er þar engan fyrirvara að finna um að greiðsluskylda stefnda sé háð því að stefndi fái umboð fyrir vörum stefnanda á Íslandi.

Gegn andmælum stefnanda og afdráttarlausu orðalagi yfirlýsingar stefnda, dags. 9. janúar 2009, hefur stefnda ekki tekist að sýna fram á að það hafi verið forsenda fyrir greiðsluskyldu samkvæmt samningi aðila að stefndi fengi umboð til að selja vörur stefnanda og að stefnanda hafi verið það ljóst. Verður stefndi að bera hallann af sönnunarskorti um þessa fullyrðingu sína og ber því samkvæmt framansögðu að taka kröfur stefnanda til greina

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 400.000 krónur.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Vélasalan ehf., greiði stefnanda, KM Fish Machinery, 114.447 danskar krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 23. mars 2009 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf