E-5265/2005

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 22. september sl., að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað af Steypustöðinni ehf., Malarhöfða 10, Reykjavík, á hendur Vatnsvélum ehf., Eldshöfða 13, Reykjavík, með stefnu birtri hinn 22. ágúst 2005.

Endanlegar dómkröfur stefnanda voru þær, að stefndi yrði dæmdur til þess að greiða stefnanda 221.675 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt vaxtalögum nr. 38/2001 frá 27. nóvember 2003 til greiðsludags, auk málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda voru þær aðallega, að hann yrði sýknaður af öllum kröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur stefnanda yrðu stórlega lækkaðar. Þá krafðist stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

II

Síðla árs 2003 keypti stefndi svonefndan fræsara af stefnanda. Kaupverð með virðisaukaskatti var 311.250 krónur. Stefndi greiddi ekki hið keypta og hefur enn ekki greitt. Stefnandi kveður að síðar hafi aðilar máls sammælst um að stefndi gæti fengið að vinna fyrir stefnanda upp í kaupverðið. Stefndi heldur því hins vegar fram að samið hafi verið um það að kaupverðið yrði greitt með vinnu stefnda.

Framhald mála varð síðan að stefndi tók að sér málmsmíði fyrir stefnda sem fólst í því að fræsa steypumót úr málmi, en mótin voru ætluð fyrir sorptunnuskýli. Verkið var unnið á árinu 2004 og í desember það ár sendi stefndi stefnanda reikning fyrir þá vinnu, að fjárhæð 716.933 krónur. Stefnanda þótti reikningurinn fjærri öllu lagi og í ósamræmi við vinnuframlag og annan kostnað og endursendi hann skömmu eftir áramótin 2004/2005.

Í mars 2005 lét stefnandi Egil Vélaverkstæði ehf. fara yfir verk stefnda og var niðurstaðan af þeirri skoðun að sanngjarnt verð fyrir verk stefnanda væri 53.650 krónur án virðisaukaskatts með fyrirvara um 15% skekkjumörk.

Í framlagðri matsgerð, dagsettri 19. október 2005, komst dómkvaddur matsmaður að þeirri niðurstöðu að sanngjarnt og eðlilegt verð fyrir vinnu stefnda við smíði steypumóta væri 143.175 krónur, þ.m.t. virðisaukaskattur.

Við aðalmeðferð málsins gaf H-kk-nf H-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, skýrslu. Bar hann að verð á umræddum fræsara hefði verið 250.000 krónur auk virðisaukaskatts. Hafi svo verið um samið með aðilum að hann greiddi fyrir fræsarann með vinnu vaxtalaust á viðskiptatímanum. Hann kvaðst fyrst ári síðar hafa fengið verkefni frá stefnanda, er starfsmaður stefnanda, E-kk-nf B-kk-nf, hafi falið honum að fræsa lista í steypumót. Hafi honum verið afhentar teikningar vegna verksins. Verkefnið hafi tekið um mánuð og í verkið hafi farið þær vinnustundir, sem tilgreindar séu í reikningi sem hann hafi sent stefnanda. Áður en verkið hófst hafi þeir E-kk-nf komið sér saman um að það myndi kosta 400.000 til 500.000 krónur. Er verkinu lauk hafi hann sent stefnanda reikninginn, en fengið hann endursendan nokkrum mánuðum síðar, með tilvísun til álitsgerðar frá öðru verkstæði. Aðspurður kvaðst stefndi ekki hafa verið boðaður sjálfur á matsfund, en hann hafi verið boðaður af lögmanni sínum. Kvað hann matið taka á umfangsminna verki en því sem unnið hafi verið, og taki það einungis til hluta verksins, eða um það bil ¼ af verkinu. Í matinu sé efnismagn tilgreint 15,5 m en hann taldi efnið hafa verið 66 metra. E-kk-nf B-kk-nf, fyrrverandi starfsmaður stefnanda, gaf og skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst ekki hafa séð um sölu á fræsaranum og ekki vita um hvað hafi verið samið. Aðspurður kvaðst hann ekki kannast við að hafa talað um að verkið, sem stefndi tók að sér fyrir stefnanda, kostaði 400.000 til 500.000 krónur. Hann kvaðst hafa verið viðstaddur matið og skoðað eina steypumótið sem stefndi hafi unnið við. Aðspurður um athugasemdir stefnda um að stykkin hefðu verið fleiri en matið taki til kvað hann ekki hægt að koma fleiri stykkjum í mótið en séu í því. Hann kvað engan hafa haft eftirlit með vinnu stefnda.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á reikningi, dagsettum 27. nóvember 2003, sem stefnda var gerður vegna kaupa hans á fræsara af stefnanda. Samkvæmt reikningnum skyldi stefndi greiða 250.000 krónur að viðbættum virðisaukaskatti, 61.250 krónur, eða samtals 311.250 krónur. Við aðalmeðferð málsins lækkaði stefnandi kröfur sínar og tók þar með tillit til niðurstöðu matsgerðar að frátöldum matskostnaði.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, sbr. lög nr. 50/2000, um lausafjárkaup. Um gjalddaga kröfunnar er einkum vísað til meginreglu 12. gr. sömu laga.

Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Stefndi kveður samkomulag hafa verið með aðilum um að stefndi greiddi fyrir fræsarann með vinnu sinni. Stefnandi hafi því ekki gert stefnda reikning fyrir fræsarann við svo búið og hafi stefndi unnið fyrir stefnanda tiltekið verkefni, sem hann hafi sett fram reikning fyrir. Stefnandi hafi mótmælt þeim reikningi tölulega og þar með greiðsluskyldu. Byggir stefndi sýknukröfu sína á því, að samið hafi verið svo um að stefndi greiddi fyrir fræsarann með vinnu og því samið um uppgjör með þeim hætti. Stefndi sé því ekki í vanskilum við stefnanda. Við aðalmeðferð málsins óskaði stefndi eftir því að bókað yrði, að reikningur sem stefnanda hefði verið gerður vegna vinnu stefnda, vera að hluta til hafðan uppi til skuldajafnaðar gegn kröfum stefnanda, með dráttarvöxtum frá útgáfudegi, 10. desember 2004.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Eins og að framan hefur verið rakið keypti stefndi fræsara af stefnanda á árinu 2003. Er og ekki ágreiningur um kaupverðið. Hins vegar greinir aðila á um hvernig það skyldi greitt sem og hvort það hafi nú þegar verið greitt. Líta veður svo á að bókun í þinghaldi við aðalmeðferð málsins um skuldajafnaðarkröfu hafi verið sett fram af stefnda til vara, enda hefur stefndi ekki fallið frá þeirri kröfu, sem fram kemur í greinargerð hans, að samið hafi verið um að vinna hans í þágu stefnanda skyldi koma til greiðslu kaupverðs. Þá liggur fyrir að stefndi tók að sér að fræsa lista í steypumót fyrir stefnanda á árinu 2004 og að þóknun fyrir þá vinnu skyldi koma til frádráttar kaupverði umrædds fræsara, en að öðru leyti er ekkert sannað um það að kaupverðið skyldi eingöngu greitt með vinnu stefnda og að stefnandi hafi þannig skuldbundið sig til að skapa vinnu fyrir stefnda svo hann gæti uppfyllt greiðsluskyldu sína.

Krafa stefnanda á hendur stefnda er um greiðslu kaupverðsins að frádregnum launum stefnda vegna vinnu sem hann innti af hendi fyrir stefnanda við að fræsa lista í steypumót, auk þess sem inni í stefnufjárhæð er matskostnaður vegna mats á réttmætri þóknun til handa stefnda vegna áðurgreinds verks hans fyrir stefnanda.

Stefndi heldur því fram að kaupverðið hafi þegar verið greitt með áðurnefndri vinnu, samkvæmt reikningi sem stefndi sendi stefnanda og hljóðar hann á um 716.933 krónur. Samkvæmt framlagðri matsgerð komst dómkvaddur matsmaður að þeirri niðurstöðu að hæfileg þóknun fyrir vinnu stefnda væri 143.175 krónur. Samkvæmt framburði aðila var tilkynning matsmanns um hvar og hvenær matið skyldi fara fram fullnægjandi með því að lögmaður stefnda var boðaður á matsfund. Þegar allt framangreint er virt er ljóst að aðilar komu sér saman um að stefndi innti af hendi vinnu fyrir stefnanda til að greiða fyrir kaupverð fræsarans. Þá liggur fyrir, samkvæmt framlagðri matsgerð, sem ekki hefur verið hnekkt, að verðmæti þeirrar vinnu var 143.175 krónur. Með því verður að líta svo á að stefndi hafi greitt stefnanda upp í kaupverð fræsarans sem nemur verðmæti vinnu hans samkvæmt matsgerðinni. Er og ósannað að stefndi hafi innt frekari verkefni af hendi fyrir stefnanda, eða óskað eftir því, enda verður að ætla, þegar reikningur hans vegna vinnunnar er virtur, að hann hafi talið sig hafa greitt kaupverðið og gott betur. Með því að stefndi hefur ekki greitt nema hluta kaupverðsins, samkvæmt framlagðri matsgerð, verður að fallast á það með stefnanda að honum beri að greiða eftirstöðvar þess, þ.e. kaupverðið, 311.250 krónur að frádregnum 143.175 krónum, sem er verðmæti vinnu stefnda, samkvæmt margnefndri matsgerð. Eins og aðilar hafa lýst umræddum viðskiptum verður að ætla að ekki hafi verið ákveðinn gjalddagi í viðskiptum aðila eða að krafan bæri dráttarvexti. Þykir því rétt að miða upphafsdag dráttarvaxta við þingfestingu málsins og að dráttarvextir reiknist er mánuður var liðinn frá þingfestingu.

Samkvæmt 129. gr. laga nr. 91/1991, telst þóknun matsmanns til málskostnaðar, en ekki hluti af dómkröfum.

Þegar allt framangreint er virt verður því stefndi dæmdur til þess að greiða stefnanda 168.075 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 6. október 2005.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 150.000 krónur, þ.m.t. matskostnaður. H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Vatnsvélar ehf., greiði stefnanda, Steypustöðinni ehf., 168.075 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 6. október 2005 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf