S-74/2021

I.

1. Mál þetta, sem dómtekið var 21. október 2021, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Austurlandi, útgefinni 18. maí 2021, á hendur A, kennitala [...], [...], [...]:

„fyrir hótanir í Fjarðabyggð, með því að hafa miðvikudagskvöldið 24. júní 2020, við heimili B, að [...], [...], komið að heimili B mjög reiður og æstur og hótað honum líkamsmeiðingum með því að ganga ógnandi í kringum hann og m. a. spyrja hvort hann eigi að berja hann og einnig hótað að brjóta úr honum framtennurnar á tröppunum við húsið og einnig hótað í verki að vinna spjöll á eigum B, m. a. með því að ganga umhverfis Ford Mustang bifreið sem stóð þarna við húsið og strjúka yfir bifreiðina.

Telst þetta varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. breytingarlög.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2. Skipaður verjandi, B-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf lögmaður, krefst þess, fyrir hönd ákærða, að hann verði sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins, svo og að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun hans. Til vara krefst verjandinn þess að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa.

II.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, frásögn ákærða og brotaþola og vætti vitna við meðferð málsins, eru helstu málsatvik þau að miðvikudagskvöldið 24. júní 2020, kl. 22:45, óskað vitnið C með símhringingu eftir skjótri aðstoð lögreglu að [...], þ. e. að eigin heimili og sambýlismannsins og brotaþolans B, sem fæddur er [...]. Liggur fyrir að tilefni þessa var að ákærði í máli þessu, A, hafði þá skömmu áður lagt leið sína að heimilinu í bifreið, og þá í fylgd vitnisins D, sem var ökumaður bifreiðar þeirra. Skráð er um tilkynningu B að hún hafi talið að í uppsiglingu væru slagsmál, enda hefðu komumenn haft uppi hótanir og háreysti.

Samkvæmt frumskýrslu E lögreglumanns var hann í nálægum bæjarkjarna þegar umrædd tilkynning barst til lögreglu. Hraðaði hann sér á vettvang, ásamt öðrum lögreglumanni, en á leiðinni bárust þeim boð um að ákærði hefði farið af vettvangi, ásamt nefndum fylgdarmanni sínum, og að ekki hefði komið til handalögmála. Skráð er í skýrslunni að nefndir komumenn hefðu ekið hvítri pallbifreið, en tekið er fram að lögreglumennirnir hafi á leið sinni á vettvang ekki séð til ferða hennar.

Við komu lögreglumanna á vettvang var haft tal af húsráðendum að [...], brotaþolanum, B, og nefndri sambýliskonu hans.

Í frumskýrslu lögreglu er m. a. haft eftir brotaþola, að ákærði hafi á vettvangi í greint sinn viðhaft hótanir um líkamsmeiðingar, en að auki sakað brotaþola um þjófnað á lausafé, sem ekki hafi átt við rök að styðjast. Að auki hafi komið við sögu tiltekin sérsmíðaður álkassi.

3. Samkvæmt rannsóknargögnum bar brotaþoli fram formlega kæru og refsikröfu á hendur ákærða hjá lögreglu þann 25. júní 2020, vegna ætlaðra hótana kvöldið áður, en einnig vegna ætlaðs þjófnaðar hans á fyrrnefndum álkassa.

Við áframhaldandi rannsókn lögreglu var ákærði yfirheyrður um kæruefnið, þann 8. febrúar 2021. Þá voru teknar vitnaskýrslur af D og C, þann 8. maí sama ár.

Á meðal rannsóknargagna lögreglu eru litljósmyndir af fyrrnefndum álkassa. Annars vegar er um að ræða eldri myndir þar sem m. a. má sjá að kassi þessi er spenntur á snjósleða. Hins vegar eru tvær myndir þar sem sjá má að kassinn er spenntur á beisli flutningskerru. Á seinni myndunum má sjá að kassinn er orðinn hrörlegur útlits.

Við meðferð málsins fyrir dómi lögðu málsaðilar fram litljósmyndir af vettvangi og næsta nágrenni við [...].

4. Að því er varðar aðdraganda þeirra samskipta sem urðu með ákærða og brotaþola umrætt kvöld hafa þeir hvor um sig, hjá lögreglu og fyrir dómi, greint frá því að margnefndur álkassi hafi nokkuð komið við sögu, auk annarra atriða.

Brotaþolinn, B, hefur greint frá því að hann hafi á árum áður smíðað á eigin verkstæði tvo álkassa. Hann hafi selt annan kassann, en fengið að geyma hinn kassann í geymsluhúsnæði félaga síns, þar sem hann hafi síðan horfiðá árinu 2017.

Ákærði, A, hefur greint frá því að hann hafi u. þ. b. tveimur árum fyrir greindan atburð við heimili brotaþola rekið augun í álkassa í brotajárnshaug á öskuhaugum sveitarfélagsins. Hann hafi hirt kassann, enda hafi hann verið illa útlítandi, en síðan spennt hann á beisli eigin flutningakerru og notað sem geymslustað fyrir rafgeyma. Í júnímánuði 2020 hafi þessi kerra ásamt öðrum munum verið geymd á athafnasvæði hans í [...], nánar tiltekið á landareign býlisins [...].

Brotaþoli hefur greint frá því að hann hafi átt leið nærri nefndu athafnasvæði ákærða þriðjudaginn 23. júní 2020, og þá rekið augun í margnefndan álkassa á beisliskerru ákærða. Vegna þessa hafi hann hringt í ákærða og boðið honum að greiða tiltekið gjald fyrir kassann, en ákærði tekið því fjarri. Vegna þessa hafi hann farið með sambýliskonu sinni að athafnasvæði ákærða og haldlagt álkassann.

Ákærði hefur greint frá því að eftir nefnt símtal við brotaþola hafi hann farið á nefnt athafnasvæði, en þá veitt því eftirtekt að álkassinn var horfin af beisliskerrunni. Því til viðbótar hafi hann veitt því eftirtekt að verkfærasett og tvær talstöðvar höfðu verið teknar úr tveimur bifreiðum hans á svæðinu. Hann hafi strax grunað brotaþola um háttsemina, og hafi það verið tilefni ferðar hans að [...] umrætt kvöld, og þá ásamt vitninu D.

III.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

1. Ákærði neitar refsiverðri sök í máli þessu.

Ákærði áréttaði fyrir dómi í aðalatriðum það sem hér að framan hefur verið rakið varðandi álkassann og símaviðræðurnar við brotaþola. Þá lýsti ákærði því að hann hefði er atvik gerðust verið að störfum í [...], ásamt samstarfsfélaganum og vitninu D.

Ákærði skýrði frá því að á heimleið til [...]að afloknum vinnudegi þann 24. júní 2020 hafi hann verið farþegi í bifreið, sem vitnið D ók, en af því tilefni drukkið 3- 4 bjóra. Hann hafi því ekki verið ölvaður þegar hann hafi komið að heimili brotaþola, að [...] [...]. Ákærði sagði að tilgangur hans í greint sinna hafi verið að endurheimta fyrrnefnda lausafjármuni, þ. e. topplyklasettið og talstöðvarnar, enda hefði hann grunað brotaþola um að hafa tekið munina þegar hann náði í margnefndan álkassa. Þá hafi tilgangur hans einnig verið að brýna fyrir brotaþola, að vera ekki að þvælast á athafnasvæði hans á jörðinni [...], líkt og hann hefði reyndar verið búinn að gera í símaviðræðum þeirra daginn áður.

Ákærði greindi frá því að hann hefði þekkt vel til brotaþola, og þá ekki síst sökum þess að brotaþoli hefði á árum áður verið með sprautuverkstæði, en bar að fátt hefði verið með þeim allt frá árinu 2015.

Ákærði skýrði frá því að þegar hann hafi komið að heimili brotaþola umrætt kvöld hefði hann verið reiður og þá af ofangreindum ástæðum. Ákærði staðhæfði að þegar hann hefði verið á bifreiðastæðinu við [...] hefði brotaþoli opnað útihurðina að húseign sinni. Ákærði kvaðst hafa gengið til brotaþola, en á þeirri leið farið upp litlar steintröppur við útihurðina. Hann lýsti fyrstu samskiptum þeirra nánar þannig: „... þá eys ég yfir hann fúkyrðum... og ég bara segi honum að hann hafi bara stolið þessu.“ Þá kvaðst hann hafa sagt við brotaþola að hann ætti ekkert erindi á fyrrgreint athafnasvæði hans í [...]. Ákærði sagði að þegar þarna hafi verið komið sögu hafi hann verið mjög æstur og reiður, en einnig hávær. Hann hafi og lagt áherslu á orð sín með því að slá í húsvegginn við útidyrahurðina, en þá með flötum lófa. Ákærði sagði að brotaþoli hefði brugðist við þessum atgangi hans með því að segja: „Ætlar þú að berja mig, ætlar þú að berja mig.“ Ákærði sagði að það hefði verið líkast því sem brotaþoli hefði verið að ögra honum með þessum orðum, og staðhæfði jafnframt að hann hefði eigi séð sérstök hræðslumerki á brotaþola. Vegna nefndra orða brotaþola kvaðst ákærði hafa haft á orði að hann legði það ekki í vana sinn að leggja hendur á gamalmenni. Ákærði staðhæfði að hann hefði í raun aldrei ógnað eða hótað brotaþola með einum eða öðrum hætti.

Fyrir dómi var ákærði að nokkru inntur eftir framburði brotaþola og vitna, og þá m. a. að hann hefði í greint sinn m. a. hótað að berja framtennurnar úr brotaþola. Ákærði andmælti þessum framburði. Jafnframt andmælti ákærði að hann hefði í verki hótað brotaþola með því að ganga hring um bifreið hans á bifreiðastæðinu við húseignina, og staðhæfði m. a. að hann hefði aldrei komið við bifreiðina. Ákærði staðhæfði að þegar atvik máls gerðust hafi í raun einungis verið um að ræða rifrildi tveggja manna, þ. e. hans og brotaþola, og því hefði málið í raun verið teygt af ákæruvaldinu út yfir öll velsæmismörk.

Ákærði sagði að þegar atvik máls þessa gerðust hafi þáverandi félagi hans, vitnið D, verið á vettvangi, en þá helst verið við þá bifreið sem þeir hefðu komið á. Ákærði sagði að samskiptum hans og brotaþola hefði í raun lokið með þeim hætti að nefnt vitni hefði togað í hann, og hann í framhaldi af því fylgt vitninu að bifreið þeirra.

Það var ætlan ákærða að hann hefði í greint sinn verið í samskiptum við brotaþola í u. þ. b. 5- 10 mínútur, en hann kannaðist við að hafa kallað til brotaþola, um það leyti sem hann yfirgaf vettvang, að hann væri þjófur. Ákærði áréttaði að honum hefði legið hátt rómur í þær mínútur sem hann hafi verið í samskiptum við brotaþola. Jafnframt staðhæfði ákærði að brotaþoli hefði allan tímann staðið í dyragættinni á húseign sinni.

Fyrir dómi, við undirbúningsþinghald, þann 6. ágúst sl., greindi ákærði frá því að hann hefði í lýstum samskiptum við brotaþola haft á orði að hann hefði í hyggju að „ganga frá honum eða drepa“ ef hann legði leið sína aftur á fyrrnefnt athafnasvæði í [...]. Ákærði leiðrétti þessa frásögn sína í þinghaldi þann 8. september sl., og staðhæfði að hina tilfærðu hótun hefði hann í raun eftir vitninu D, og bar að hótunarorðin væru efnislega röng, sbr. frásögn hans við aðalmeðferð málsins.

Ákærði skýrði frá því að nokkru eftir nefndan atburð við [...] hefði hann átt í deilum við vitnið D og þá vegna tiltekinna lausafjármuna. Vísaði ákærði til þess að á fyrrihluta ársins 2020 hefði vitnið verið undirverktaki að jarðvegsverkum sem hann hefði verið með í Fjarðabyggð, en að því samstarfi hefði lokið þegar hann hefði áttað sig á því að vitnið hafði tekið til handargagns ýmsa lausafjármuni. Ákærði staðhæfði að vegna þess og annarrar háttsemi vitnisins hefði verið fátt með þeim frá lokum ársins 2020. Ákærði lét jafnframt að því að liggja að e. t. v. hefði það ekki verið brotaþoli sem hefði tekið fyrrnefnda lausafjármuni, þ. e. talstöðvarnar og topplyklasettið, heldur hefði vitnið komið þar við sögu. Ákærði staðhæfði að þar við hefði bæst að vitnið hefði farið með ósannindi um það sem gerðist í samskiptum hans við brotaþola við [...].

2. Brotaþolinn B lýsti aðdraganda máls þessa, þ. á m. símasamskiptum við ákærða varðandi margnefndan álkassa, með líkum hætti og rakið var hér að framan, en hann kvaðst og hafa þekkt til ákærða allt frá barnæsku.

Brotaþoli skýrði frá því að ákærði hefði er atvik gerðust komið að heimili hans fremur seint og nærri svefntíma hans og sambýliskonunnar, um kl. 23:00, að hann ætlaði. Hann kvað þau hafa verið í svefnherberginu þegar hann varð fyrst var við ákærða utan við húseign þeirra, þ. e. þegar bifreið hans var ekið að híbýlum þeirra, en í framhaldi af því heyrt óhljóðin í ákærða. Vegna þessa hafi hann farið á neðri hæð húseignarinnar og opnað útidyrnar og þá fyrst séð til ákærða. Hann kvaðst hafa veitt því eftirtekt að ákærði var ölvaður.

Brotaþoli sagði að ákærði hefði gengið að útidyrahurðinni, og þannig staðið andspænis honum, nánar tiltekið á stigapallinum og neðan við litlar tröppur við útihurðina, og sagði þar um: „Hann (ákærði) komst nú ekkert nær, hann var með derhúfu, sem hann setti svona í hausinn á mér til þess að leggja áhersluá það að hann væri mættur á svæðið.“

Brotaþoli staðhæfði að ákærði hefði verið „snarvitlaus“ og með alls konar dylgjur, fúkyrði og hótanir. Þá hefði hann haft uppi orð um að hann ætlaði að skemma bifreið brotaþola, en án þess að fylgja þeim orðum sínum eftir. Brotaþoli sagði að inn á milli hefði ákærði talað eðlilegum rómi, og bar að samræður þeirra hefðu helst varðað margnefndan álkassa, en því til viðbótar hefði ákærði þjófkennt hann og þá vegna einhverra verkfæra.

Brotaþoli lýsti háttsemi og orbragði ákærða nánar á þann veg, að hann hefði haft uppi orð um að hann ætlaði að meiða og drepa hann, en sagði einnig: „... en ég man auðvitað ekki orð frá orði og nákvæmlega, en það var helvítis yfirgangur og læti í honum, hótanir um lífslát og að brjóta í mér tennur... á tröppunum þarna heima... og hrint við mér,... hann hótaði að berja mig... og dinglandi löppunum í einhverja hluti þarna.“

Brotaþoli kvaðst allan þann tíma sem hann átti í samskiptum við ákærða hafa staðið innan við þröskuldinn. Hann kvaðst stöðugt hafa gert ráð fyrir því að ákærði myndi fylgja hótunarorðum sínum eftir og þá með því að ráðast á hann. Áréttaði hann að ákærði hefði í lýstum atgangi ýtt við honum, auk þess sem hann hefði ítrekað sett fyrrnefnt húfuskyggni í líkama hans. Þetta hefði því verið allt annað en kurteisisheimsókn.

Brotaþoli sagði að ákærði hefði í nefndum atgangi ekki skemmt nálæga muni og þá ekki Mustang- bifreið hans, en hann kvaðst m. a. hafa fylgst með því þegar ákærði hefði gengið hring um bifreiðina, og strokið yfir hana og bar að við það tækifæri hefði hann verið með einhversslags ógnandi tilburði.

Brotaþoli sagði að sambýliskona hans hefði að nokkru fylgst með atburðarásinni í greint sinn, en þá helst frá svölunum á framhlið húseignar þeirra, og staðfesti að hún hefði afráðið að óska eftir aðstoð lögreglu.

Brotaþoli sagði að fylgdarmaður ákærða hefði að lokum gripið í taumana og þá með þeim orðum að nóg væri komið, og hefði ákærði þá látið segjast, en þeir tveir síðan ekið frá heimilinu, og þá eftir u. þ. b. 10- 15 mínútna viðveru.

3. Vitnið C kvaðst hafa verið á heimili sínu umrætt kvöld þegar það varð vart við að bifreið kom að húseigninni. Vitnið sagði að það hefði í raun strax gert ráð fyrir að þarna væri á ferðinni aðili sem hefði verið með læti í símaviðræðum við sambýlismann hennar, brotaþolann B, fyrr um daginn. Vitnið sagði að sambýlismaðurinn hefði farið niður á neðri hæðina og að útidyrahurðinni. Vitnið kvaðst aftur á móti hafa að nokkru fylgst með atburðarásinni úr herbergisglugga og frá svölum eignarinnar.

Vitnið kvaðst hafa heyrt ákærða viðhafa hótunarorð gagnvart sambýlismanninum, og staðhæfði að hann hefði í raun verið „sturlaður.“ Vitnið kvaðst hafa farið út á svalirnar og reynt að tala ákærða til, en hann þá svarað með ókvæðisorðum. Vitnið kvaðst ekki hafa þekkt til ákærða þegar þetta gerðist, en vegna alls þess sem hafði gengi á og eigin hræðslu hefði það afráðið að hringja eftir aðstoð lögreglu. Vitnið kvaðst áfram hafa fylgst með atburðarásinni, og bar að það hefði átt von á því að ákærði fylgdi hótunarorðum sínum eftir og þá með því að ráðast á sambýlismanninn og berja hann. Vitnið áréttaði að ákærði hefði verið mjög ógnandi í framkomu og bar að það hefði m. a. heyrt hann segja: „Ég get alveg lamið þig“ og efnislega enn fremur að hann ætlaði að kýla og drepa sambýlismanninn. Vitnið sagði að þegar þetta gerðist hefði ákærði verið alveg við útihurðina, en sambýlismaðurinn þar fyrir innan, í dyragættinni. Vitnið kvaðst ætla að þetta ástand hefði varað í um 30 mínútur, en sagði að lögreglumenn hefðu komið á vettvang u. þ. b. 30 mínútum eftir að ákærði og félagi hans fóru frá húseigninni.

4. Vitnið D kvaðst hafa verið starfsmaður ákærða er atvik þessa máls gerðust. Vitnið skýrði frá því að það hefði þekkt ákærða um langa hríð og að vinskapur hefði verið með þeim. Vitnið sagði að umræddan dag hefði það verið að vinna ásamt ákærða í [...], en að aflokun vinnudegi hefði það ekið bifreið þeirra til [...], en þeir þá strax lagt leið sínaað athafnasvæði ákærða í [...]. Vitnið sagði að þar hefði ákærði veitt því eftirtekt að tiltekinn kassi var horfinn af kerru sem hann átti. Vitnið sagði að áður en þetta gerðist hefði það að nokkru heyrt af orðræðu ákærða og brotaþolans, B, um þennan kassa, en bar að það hefði í raun ekkert þekkt til þess síðarnefnda. Vitnið sagðist enn fremur hafa vitað til þess að áður en atvik máls þessa gerðust hefðu lausfjármunir horfið af umræddu athafnasvæði ákærða.

Vitnið sagði að í kjölfar þess að ákærði hafði veitt því eftirtekt að margnefndur kassi var horfinn hefði það ekið honum inn í bæjarkjarna [...] og að heimili brotaþola. Vitnið sagði að á þeirri stundu hefði ákærði verið undir áhrifum áfengis, en það lýsti nánar ástandi hans þannig: „Hann var búinn að drekkatölvert af áfengi... Það var mjög hlaupið í hann, hann var mjög reiður.“

Vitnið kvaðst helst minna að ákærði hafi, eftir að hann fór út úr bifreiðinni við heimili brotaþola, farið að útihurð eignarinnar, og ætlaði að þar hefði hann hringt dyrabjöllunni, án þess að geta fullyrt alveg um það. Enn fremur kvaðst vitnið hafa séð ákærða ganga hring um bifreið á bifreiðastæðinu, en sagði nánar um háttsemi hans á vettvangi: „... gargar eitthvað þarna út á plani, en þarna, þá var mjög hlaupið í hann.“ Vitnið kvaðst íkjölfar þessa hafa séð brotaþola koma til dyra og í framhaldi af því fylgst með samskiptum hans við ákærða.

Vitnið ætlaði að samskipti ákærða og brotaþola hefðu í fyrstu varðað margnefndan álkassa og bar að þá hefði komið til orðaskipta þeirra í millum, en sagði síðan um framhaldið: „... og svo hljóp bara alltaf meira og meira í (ákærða).... Það var alveg nóg af hótunum, það voru líkamsmeiðingar, það voru barsmíðar, ég bara man ekki orðin sem voru notuð, en mér blöskraði... menn segja ýmislegt þegar þeir verða reiðir.“ Vitnið staðfesti að þessu leyti efnisatriði úr eigin lögregluskýrslu og þar á meðal að ákærði hefði hótað að berja framtennurnar úr brotaþola.

Vitnið kvaðst hafa fylgst með lýstri atburðarás, og m. a. á stundum alveg verið hjá ákærða, og þar á meðal þegar hann hefði verið á dyrapallinum við útihurðina. Þess á milli kvaðst það hafa fært sig aðeins frá, og þá verið á bifreiðastæðinu við húseignina. Vitnið kvaðst m. a. hafa séð ákærða ýta við brotaþola, en jafnframt séð ákærða berja frá sér, en þá einungis í dauða hluti. Vitnið kvaðst á stundum í þessari atburðarás hafa fundist sem brotaþoli væri í raun að kynda undir háttsemi ákærða með orðum sínum og svörum. Þannig hafi í raun verið um gagnkvæmar ögranir að ræða. Vitnið sagði að engu að síður hefði brotaþoli allan tímann náð að halda ró sinni.

Vitnið áréttaði að það hefði þekkt ákærða lengi og sagði að hann hefði verið því hjálpsamur og mjög kær, en sagði um lokin á nefndri atburðarás: „Á endanum... og togaði ég í hann og bað hann um að koma með mér... því að þetta mundi enda með alveg svakalegum barsmíðum, sko ef það hefði farið af stað... ég var skíthræddur um það.“ Vitnið ætlaði að það hefði fylgst með nefndum atgangi ákærða í um 5- 10 mínútur.

Vitnið kvaðst hafa hætt samstarfi sínu við ákærða síðar á árinu 2020, og ætlaði að hin síðustu samskipti þeirra hefðu verið góð, og sagði að það hefði verið veturinn 2020/2021.

Vitnið skýrði frá því að það hefði orðið fyrir óþægindum og hótunum vegna þessa dómsmáls. Vísað vitnið til þess að óþekktir aðilar hefðu í símaviðræðum lagt að því að draga eigin framburð hjá lögreglu til baka. Vitnið staðfesti fyrir dómi efnisatriði lögregluskýrslu sinnar í öllum aðalatriðum.

5. Vitnið F kvaðst umrætt kvöld hafa verið á heimili sínu, á annarri hæðinni, að [...][...], nánartiltekið verið við opinn eldhúsglugga, er það veitti þeim atgangi athygli sem gerðist við húseign brotaþola, að [...]. Vitnið ætlaði að það hefði heyrt hluta af því sem þar gekk á, en það kvaðst enn fremur hafa tekið atburðarásina upp í myndvél í eigin síma, en eytt því myndskeiði sumarið 2021.

Vitnið lýsti m. a. atvikum máls nánar þannig: „Ég sá (ákærða). Hann var alveg brjálaður sko, hann var mjög reiður... og svona frekar æstur,... en hann lagði ekki hendur á manninn, (brotaþola) en mig minnir svona hann hafi ýtt aðeins við honum,... en (brotaþoli) var nú samt ekkert hótinu skárri, hann var eiginlega bara svolítið að ögra honum sko.“

Vitnið skýrði frá því að það hefði í greint sinn séð ákærða á stigapallinum við útihurðina, og við þær aðstæður séð hann slá með flötum lófa í húsvegginn. Vitnið kvaðst jafnframt hafa heyrt ákærða öskra, en þó ekki heyrt hann hóta brotaþola, en sagði þar um: „Maður sá það alveg að hann langaði það alveg, en hann gerði það aldrei.“ Á hinn bóginn kvaðst vitnið oft hafa heyrt brotaþola hafa á orði: „Ætlar þú að lemja mig.“ Vitnið kvaðst í raun ekki hafa heyrt öll orðaskilin, og þá ekki þegar nefndir aðilar töluðu saman á lægri nótunum, enda hefði það verið í nokkurri fjarlægð frá vettvangi, og nefndi vitnið í því sambandi um 400 m, ogþá í beinni sjónlínu.

Vitnið sagði að lýstur atgangur hefði endað með þeim hætti, að vitnið D hefði gripið í taumana og fengið ákærða til að koma með sér að þeirri bifreið sem þeir höfðu komið á. Og um það leyti sem ákærði hafi stigið inn í bifreiðina kvaðst vitnið hafa heyrt ákærða segja: „Þú ert þjófur.“ Vitnið sagði að þegar þessi atburður gerðist hefði ákærði greinilega verið „blindfullur.“

Vitnið kvaðst hafa fylgst með lýstri atburðarás í um 10- 15 mínútur, en bar að u. þ. b. 30- 40 mínútum eftir brotför ákærða og nefnds vitnis hefðu lögreglumenn komið á vettvang.

6. Vitnið G kvaðst hafa verið gestkomandi hjá systur sinni, vitninu F, að [...], þegar það heyrði hávaða og læti utandyra, en í framhaldi af því séð útum eldhúsgluggann þann atgang sem varð fyrir utan heimili brotaþola. Vitnið kvaðst hafa séð að þarna komu við sögu ákærði og brotaþoli. Vitnið kvaðst að einhverju leyti hafa heyrt orðaskil, og þar á meðal að brotaþoli hefði beint þeirri spurningu til ákærða, hvort hann ætlað að berja sig, en þá jafnframt heyrt að ákærði hefði svarað spurningunni neitandi. Vitnið kvaðst undir lokin hafa heyrt ákærða segja setninguna: „Þú ert þjófur.“

Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að sá aðili sem var með ákærða á vettvangi virtist vera mjög „stressaður“ en hann hefði stöðugt gengið um og reykt mikið. Vitnið kvaðst hafa ályktað þegar það fylgdist með lýstri atburðarás, að ákærði væri mjög reiður, en einnig séð að hann var ölvaður. Vitnið kvaðst hafa fylgst með atburðarásinni við heimili brotaþola í u. þ. b. 5- 10 mínútur.

7. Vitnið H kvaðst hafa verið á heimili sínu að [...] [...] þegar kona þess vakti athygli hans á þeim atgangi sem þá var í gangi við húseign brotaþola. Vitnið kvaðst hafa séð að ákærði var þar á vettvangi, en í raun sáralítið séð af atburðarásinni, og í raun aðeins heyrt ákærða öskra í æsingi: „Þú er þjófur.“ Í framhaldi af þessu öskri kvaðst vitnið hafa séð ákærða yfirgefa vettvanginn.

8. Vitnið I kvaðst hafa verið á heimili dóttur sinnar, vitnisins F, að [...] umrætt kvöld. Vitnið kvaðst hafa fylgst með því úr eldhúsglugganum, og þá úr 30- 50 m fjarlægð, þegar ákærði hafi gengið að pallbifreið við húseign brotaþola, en þá um leið heyrt hann segja: „Þú ert þjófur.“

9. Vitnið E, lögreglumaður nr. [...], staðfesti rannsóknargögn lögreglu og svaraði spurningum þar um.

III.

1. Í máli þessu er ákærða gefið að sök að hafa miðvikudagskvöldið 24. júní 2020, og þá mjög reiður og æstur, hótað brotaþola við heimili hans, að [...], líkamsmeiðingum með því að ganga ógnandi í kringum hann og m. a. spyrja hvort hann ættiað berja hann og einnig með því að hóta að brjóta framtennurnar úr honum, og loks að hafa í verki hótað brotaþola að vinna spjöll á bifreið hans, m. a. með því að ganga umhverfis hana og strjúka yfir hana.

Í ákæru er lýst háttsemi ákærða talin varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. breytingarlög, en ákvæðið er svohljóðandi:

Hver, sem hefur í frammi hótun um að fremja refsiverðan verknað, og hótunin ertil þess fallin að vekja hjá öðrum manni ótta um líf, heilbrigði eða velferð sína eða annarra, þá varðar það sektum eða fangelsi allt að 2 árum.

2. Fyrir dómi, líkt og við rannsókn málsins hjá lögreglu, hefur ákærði neitað sök að því er varðar lýstar hótanir og háttsemi gagnvart brotaþola og eignum hans. Ákærði hefur aftur á móti kannast við að hafa farið í fylgd annars manns að kvöldi til að heimili brotaþola, eftir að hafa neytt áfengs bjórs, og að hafa átt í samskiptum við hann í fáeinar mínútur, og þá vegna tiltekinna lausafjármuna sem höfðu að hans sögn horfið á athafnasvæði hans. Ákærði hefur lýstsamskiptumsínum við brotaþola í greint sinn helst sem rifrildis þeirra í millum. Þá hefur ákærði kannast við að þegar atburður þessi gerðist hafi hann staðið andspænis brotaþola við útihurðina að heimili þess síðarnefnda.

Hér að framan hefur framburður brotaþola og vitna verið raktir, þar á meðal þeirra sem næst stóðu vettvangi, þ. e. sambýliskonu brotaþola C og vitnisins D. Þau önnur vitni, sem að nokkru hafa lýst atvikum, eru F og G.

3. Samkvæmt 108. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 8 8/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrðin um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og er dómi skylt að meta hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði, sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða og vitna hafi. Þá er í 2. mgr. 109. gr. nefndra laga mælt fyrir um að dómur meti hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal, en ályktanir megi leiða af um það. Í þessu viðfangi ber einnig að líta til annarra atriða og þá m. a. að því er varðar sönnunargildi vitnisburðar, en þar ber að lögum, sbr. ákvæði 126. gr. laganna, að huga að afstöðu vitnis til ákærða og eftir atvikum brotaþola. Loks berí dómi að meta við úrlausn máls sönnunargildi framburðar ákærða, þar á meðal trúverðugleika hans. Í því sambandi skal meðal annars hugað að ástandi og hegðun ákærða við skýrslugjöf og stöðugleika í frásögn hans, sbr. ákvæði 1. mgr. 115. gr. nefndra laga.

4. Fyrrnefndum vitnum ber saman um að ákærði hafi verið ölvaður og æstur í greint sinn. Er í því viðfangi m. a. tilþess er að líta að vitnin F og G voru í nokkurri fjarlægð frá vettvangi, um 40 m, að áliti dómsins, en þrátt fyrir það er vætti þeirra um verulega ölvun, reiði og háreysti ákærða í samræmi við vætti hinna fyrrnefndu vitna, C og D, og verður það því lagt til grundvallar. Ráðið verður af framlögðum gögnum og vætti vitna, að þegar atvik máls gerðust hafi ákærði borið þungan hug til brotaþola og verður það einnig lagt til grundvallar.

Að virtri frásögn brotaþolans B og vitnanna D og C, sem dómurinn metur trúverðug, er að áliti dómsins sannað að ákærði hafi við lýstar aðstæður ýtt við brotaþola, en einnig slegið í steinvegginn við útihurðina. Er í því viðfangi m. a. til þess að líta að frásögn nefndra vitna hefur að þessu leyti nokkra stoð í vætti vitnisins F.

Með vætti vitnanna D og C, en einnig að virtri skýrri frásögn brotaþolans B, er að áliti dómsins nægjanlega sannað að ákærði hafi viðhaft gróf hótunarorð gagnvart brotaþola, og þá eins og segir í ákæru, að brjóta framtennurnar úr honum.

Að ofangreindu virtu og í ljósi frásagnar brotaþola er að áliti dómsins nægjanlega sannað af hálfu ákæruvaldsins, líkt og aðstæðum var háttað, að ofangreind hótun ákærða hafi verið til þess fallin að vekja hjá brotaþola ótta um líf sitt og heilbrigði. Er frásögn ákærða og neitun að þessu leyti því hafnað.

Það er því niðurstaða dómsins að ákærði hafi með lýstri háttsemi brotið gegn ákvæði 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Að virtri annarri verknaðarlýsingu í ákæru, um ætlaðan skilyrtan hótunarverknað ákærða og ætlaðan verknað hans gagnvart bifreið brotaþola, þykir í ljósi neitunar ákærða og framburðar vitna, skilyrðum um refsinæmi nefnds lagaákvæðis hegningarlaganna eigi fullnægt. Ber þegar af þeirri ástæðu að sýkna ákærða af þeirri háttsemi.

IV.

1. Ákærði, sem er rétt fertugur, hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður sætt refsingu sem áhrif hefur í máli þessu. Verður litið til þessa við ákvörðun refsingar, en til refsiþyngingar verður hins vegar litið til 1., 6. og 7. töluliða 1. mgr. 70. gr. hegningarlaganna.

Að ofangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 30 daga fangelsi, sem fært þykir að skilorðsbinda þannig að hún falli niður að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

2. Að kröfu lögreglustjóra og í ljósi málsúrslita, sbr. ákvæði 235. gr. laga nr. 88/2008 með síðari breytingum, verður ákærði dæmdur til að greiða helming sakarkostnaðar, en helmingur skal falla á ríkissjóð. Er um að ræða kostnað ákæruvalds vegna ferðakostnaðar vitnis að fjárhæð 45.485 krónur, málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, og þá samkvæmt tímaskráningu hans þar um, sbr. dómsorðið, en einnig ferðakostnaður verjandans, að fjárhæð 31.585 krónur.

3. Af hálfu ákæruvalds fór með málið H-kk-nf J-kk-nf aðstoðarsaksóknari, en skipaður verjandi ákærða var B-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf lögmaður.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, A, sæti 30 daga fangelsi, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði helming sakarkostnaðar, að fjárhæð 179.895 krónur, þar með talinn helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda, B-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef lögmanns, sem ákvarðast í heild, að meðtöldum virðisaukaskatti, 282.720 krónur, svo og helmingur ferðakostnaðar hans, sem í heild ákvarðast 31.585 krónur. Helmingur sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði, 179.895 krónur.