S-76/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 25. nóvember sl., höfðaði ríkissaksóknari með ákæru 18. september 2008 á hendur ákærða, S-kk-þgf B-kk-þgf S-kk-þgf, kt. ... , Pollgötu 4, Ísafjarðarbæ,

fyrir eftirfarandi brot framin í Ísafjarðarbæ á árinu 2008:

I

Ólögmæta nauðung, með því að hafa, að kvöldi miðvikudagsins 19. mars, á bifreiðastæði við lögreglustöðina að Hafnarstræti 1, veist að E-kk-þgf O-kk-þgf H-kk-þgf, kt. ... , og snúið hann niður svo hann féll á jörðina og haldið honum þar og neytt hann til að hlusta á viðvaranir og skipanir ákærða.

Telst þetta varða við 225. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Hegningarlagabrot framin aðfaranótt sunnudagsins 23. mars:

1. Ólögmæta nauðung og sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa, að Sindragötu 11, veitt fyrrnefndum E-kk-þgf O-kk-þgf eftirför inn á salernið, lokað þar að þeim og veist að E-kk-þgf O-kk-þgf og snúið hann niður svo hann féll á gólfið og setið klofvega ofan á honum og haldið honum nauðugum á gólfinu og neytt hann til að hlusta á viðvaranir og skipanir ákærða, og þá einnig gripið með báðum höndum um háls og kverkar E-kk-ef O-kk-ef og hert að svo honum lá við

yfirliði.

2. Líkamsárás, með því að hafa skömmu síðar, í Njarðarsundi, slegið fyrrnefndan

E-kk-þf O-kk-þgf hnefahögg í andlitið svo hann féll á götuna.

Afleiðingar urðu þær að E-kk-nf O-kk-nf hlaut maráverka á hálsi og eymsli, vægan roða og bjúg í andliti hægra megin.

Telst brot samkvæmt ákærulið II/1 varða við 225. gr. og 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981. Telst brot samkvæmt ákærulið II/2 varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981.

III.

Brot gegn valdstjórninni, með því að hafa skömmu eftir atvik samkvæmt ákærulið II/2, á sama stað, veist að lögreglumönnunum G-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf og B-kvk-þgf H-kvk-þgf P-kvk-þgf, sem voru við skyldustörf, er ákærði greip með höndum um vinstri öxl og hægri hlið G-kk-ef Þ-kk-ef og snéri hann niður svo hann féll á götuna, og stuttu síðar er ákærði ýtti við þeim báðum, og skömmu síðar er ákærði ýtti við G-kk-þgf Þ-kk-þgf og felldi hann svo hann missti jafnvægið og lenti á B-kvk-þgf H-kvk-þgf og þau féllu bæði á götuna.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 101/1976 og 1. gr. laga nr. 25/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Kröfur ákærða í málinu eru þær að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög frekast heimila og að refsingin verði að öllu leyti skilorðsbundin. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa sem felld verði á ríkissjóð.

I.

Síðla nætur 23. mars 2008 barst lögreglu tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð um að ákærði væri með ólæti fyrir utan Stál og hníf við Sindragötu á Ísafirði. Fóru tveir lögreglumenn þegar af stað áleiðis að húsnæði fyrirtækisins.

Er lögregla kom á vettvang veitti hún athygli E-kk-þgf O-kk-þgf H-kk-þgf austan við húsnæði Stáls og hnífs. Tók lögregla E-kk-þf O-kk-þf tali sem í viðræðum við hana bar ákærða þeim sökum að hafa skömmu áður ráðist á sig. Eftir samtalið við E-kk-þf O-kk-þf lagði lögregla bifreið sinni á horni Njarðarsunds og Sundahafnar en E-kk-nf O-kk-nf gekk hins vegar fyrir horn Njarðarsunds og Sundahafnar.

Þegar lögreglumennirnir stigu út úr lögreglubifreiðinni veittu þeir ákærða athygli þar sem hann var kominn í rifrildi við E-kk-þf O-kk-þf. Lauk orðaskiptum tvímenninganna með því að ákærði sló E-kk-þf O-kk-þf niður. Fóru lögreglumennirnir þegar að ákærða og sögðu honum að stilla sig. Ákærði gegndi ekki þeim fyrirmælum lögreglu og í framhaldinu felldi hann báða lögreglumennina í jörðina, annan þeirra í tvígang. Greip lögregla þá til mace-úða gegn ákærða. Í kjölfarið var hann handtekinn og færður inn í lögreglubifreið.

Að morgni sama dags kom E-kk-nf O-kk-nf að eigin frumkvæði á lögreglustöðina á Ísafirði og lagði fram kæru á hendur ákærða vegna líkamsárása. Í skýrslu sem lögregla tók af E-kk-þgf O-kk-þgf kemur fram að ákærði hafi, auk þess að hafa ráðist á kæranda fyrr um nóttina, ráðist á hann fjórum dögum áður, eða 19. mars 2008, á bifreiðastæði við Hafnarstræti 1 á Ísafirði.

II.

Ákærði kom fyrir dóm 14. október sl. og játaði sakargiftir samkvæmt ákæru að öðru leyti en því að hann kvað lýsingu atvika í ákærulið II/1 full „grófa“. Sagðist hann einungis hafa gripið í bol E-kk-ef O-kk-ef H-kk-ef og hert að með honum. Lýsti ákærði efasemdum sínum um að háttsemi hans ætti undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við aðalmeðferð málsins 25. nóvember sl. áréttaði ákærði þessa afstöðu sína.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að aðfaranótt 23. mars 2008 hefði hann verið að skemmta sér á tónlistarhátíðinni „Aldrei fór ég suður“. Á þessum tíma kvað ákærði hafa verið að slitna upp úr sambandi hans og A og hefði hann vitað að E-kk-nf O-kk-nf H-kk-nf var farinn að reyna við stúlkuna. Kom skýrlega fram hjá ákærða að sambandi þeirra A hefði ekki verið lokið er atvik máls gerðust.

Um nóttina sagðist ákærði hafa séð til A og E-kk-ef O-kk-ef, hann orðið illur og fylgt þeim eftir inn í húsið nr. 11 við Sindragötu, húsnæði Stáls og hnífs. Þar hefði komið til rifrildis milli þeirra E-kk-ef O-kk-ef og hefði ákærði, sem kvaðst hafa verið ölvaður, reiður og sár, inni á snyrtingu, tekið utan um E-kk-þf O-kk-þf, lagt hann í gólfið, sest klofvega ofan á hann og haldið honum þannig niðri. Orðaði ákærði það svo að hann hefði fyrst eftir að hann setti E-kk-þf O-kk-þf í gólfið sagt honum til, þ.e. sagt honum að láta A í friði og gefa sér og henni færi á að ráða fram úr sínum málum án hans afskipta. Því næst hefði ákærði tekið í skyrtu E-kk-ef O-kk-ef með krosslagðar hendur og hert að, þó hvorki lengi né fast. Dró ákærði mjög í efa að takið hefði hamlað öndun E-kk-ef O-kk-ef og sagði hann ekkert hafa kvartað undan slíku. Ákærði taldi aftur á móti mögulegt að maráverka á hálsi, sem lýst væri í framlögðu læknisvottorði, hefði E-kk-nf O-kk-nf hlotið við tak ákærða. Atvik þessi á gólfinu kvað ákærði ekki hafa tekið lengri tíma en tvær mínútur.

Aðspurður kannaðist ákærði við að hafa læst dyrum snyrtingarinnar er hann fór þangað inn til E-kk-ef O-kk-ef. Ástæðu þess sagði ákærði þá að hann hefði viljað að þeir fengju að vera þar inni í friði.

Ákærði sagði A hafa staðið fyrir utan snyrtinguna, bankað og kallað. Að lokum hefði hann farið út af snyrtingunni og rætt við stúlkuna. E-kk-nf O-kk-nf hefði þá notað tækifærið, farið út úr húsinu og kallað til lögreglu.

Fram kom hjá ákærða fyrir dómi að þeir E-kk-nf O-kk-nf hefðu rætt saman skömmu fyrir aðalmeðferð málsins og hann þá beðið E-kk-þf O-kk-þf afsökunar á háttsemi sinni. Kvað ákærði þá nú sátta og enga óvild þeirra á milli.

III.

E-kk-nf O-kk-nf H-kk-nf lýsti málsatvikum svo fyrir dómi að aðfaranótt 23. mars 2008 hefði hann verið að skemmta sér á „Aldrei fór ég suður“. Um nóttina hefði vitnið farið á snyrtingu í húsnæði Stáls og hnífs til að létta á sér og hefði A komið með vitninu inn í húsnæðið. Þegar vitnið hefði verið inni á snyrtingunni hefði það heyrt læti fyrir utan og í kjölfarið hefði ákærði komið með öskrum og látum þangað inn og fellt vitnið í gólfið. A sagði vitnið hafa komið á eftir ákærða inn á snyrtinguna en hann skipað stúlkunni út og lokað á eftir henni.

Fram kom hjá vitninu að eftir að það var komið í gólfið hefði ákærði, sem verið hefði sýnilega ölvaður og mjög æstur og ógnandi, sest ofan á vitnið og gripið það hálstaki, frekar neðarlega á hálsinum, þó „... ekki beint að kyrkja mig ...“. Kvað vitnið ákærða ítrekað hafa tekið um háls sinn inni á snyrtingunni og einu sinni, er hann hefði setið klofvega ofan á brjóstkassa vitnisins, hefði hann hallað sér fram og hert það mikið að hálsi vitnisins að það hefði átt erfitt með andardrátt, „... ég var næstum því dottinn út.“ Sagðist vitnið ítrekað hafa beðið ákærða um að sleppa sér en hann sinnt því í engu. Sérstaklega aðspurt kannaðist vitnið ekki við að ákærði hefði hert að hálsi þess með fötum. Það hefði hann gert með höndunum. Kom fram hjá vitninu að það hefði borið sýnilega áverka á hálsinum eftir árás ákærða.

Á einhverjum tímapunkti sagði vitnið ákærða hafa tekið sig upp og skallað sig. Þá hefði hann reynt að snúa upp á aðra hönd vitnisins. Ákærði hefði ennfremur verið með hótanir í garð vitnisins og fjölskyldu þess. Kom skýrlega fram hjá vitninu að ástæða árásar ákærða hefði verið samskipti þess við A. Bar vitnið stúlkuna fyrir því að sambandi hennar og ákærða hefði verið lokið er atvik máls gerðust.

Vitnið sagði ákærða í framhaldinu hafa farið út af snyrtingunni til viðræðna við A sem staðið hefði fyrir utan og hrópað til ákærða að hætta. Stuttu síðar hefði ákærði farið og vitnið þá farið út og hringt á lögreglu.

Vitnið upplýsti að þeir ákærði hefðu átt gott samtal skömmu fyrir aðalmeðferð málsins. Sagðist vitnið telja að ekki væri neitt illt á milli þeirra í dag.

A bar fyrir dómi að umrædda nótt hefði hún farið ásamt E-kk-þgf O-kk-þgf H-kk-þgf inn í húsnæði Stáls og hnífs þar sem E-kk-nf O-kk-nf hefði farið á snyrtingu. Vitnið kvaðst hafa beðið á kaffistofu fyrirtækisins á meðan. Þaðan hefði það séð til ákærða, fyrrverandi kærasta síns, fyrir utan húsið. Vitnið hefði farið út og rætt við ákærða, sem verið hefði mjög æstur og reiður. Ákærði hefði síðan farið inn í húsið og inn á gang þess. Hefði hann lokað hurðinni á eftir sér og haldið henni og þannig komið í veg fyrir að vitnið gæti fylgt honum eftir. Hann hefði því næst farið inn á snyrtinguna til E-kk-ef O-kk-ef.

Í framhaldinu sagði vitnið sér hafa tekist að komast inn á snyrtinguna. Ákærði hefði þá setið klofvega á E-kk-þgf O-kk-þgf og haldið honum niðri. Spurt um hvar ákærði hefði haldið í E-kk-þf O-kk-þf svaraði vitnið: „... mér sýndist hálsinn sko ...“ Kvaðst vitnið hafa reynt að taka ákærða af E-kk-þgf O-kk-þgf og beðið hann um að hætta. Það hefði E-kk-nf O-kk-nf einnig gert en ákærði í engu sinnt þessum tilmælum þeirra. Var það hald vitnisins að það hefði verið farið aftur fram á kaffistofu er ákærði að lokum sleppti E-kk-þgf O-kk-þgf.

IV.

Í málinu liggur frammi vottorð Þ-kk-ef G-kk-ef læknis frá 23. mars 2008. Í vottorðinu segir meðal annars svo:

E-kk-nf O-kk-nf kveðst hafa orðið fyrir líkamsárás í gærkvöldi, aðfaranótt 23.03.2008. Aðili sem hann þekki til hafi um kl. 02 um nóttina hent sér í jörðina, lagst klofvega ofan á sig og gripið sig harkalegu hálstaki með báðum höndum og þrýst þumlunum á hálsinn af krafti. E-kk-nf lýsir að aðilinn hafi kreist harkalega nokkrum sinnum og fannst eins og hann væri að kyrkja sig, var hálfdasaður þegar hann losnaði undan takinu. Nokkrum mínútum síðar kveðst E-kk-nf hafa verið sleginn í andlitið af þessum sama aðila og við að hafi hann fallið í jörðina. E-kk-nf vankaðist ekki við höggið og stóð strax upp.

Skoðun framkvæmd 23.03.2008, kl. 11:50:

Það eru maráverkar um 2-3 cm ofan við 1/3 proximal clavicula bilateralt á hálsi. Þetta eru c.a. 2x2 cm svæði sjáanleg á húð á M.sternocleidomasteoidus á áðurnefndum stöðum. Þar eru eymsli við þreifingu í andliti hæ megin sem ná frá höku upp á miðja kinn. Ekki sjáanlegt mar. Vægur roði og bjúgur á áðurnefndum stað.

Áverkar eru að mínu mati í samræmi við frásögn E-kk-ef af atburðarásinni.

Þ-kk-nf G-kk-nf kom fyrir dóm og staðfesti og skýrði áverkavottorð sitt. Vitnið kvaðst hafa skoðað E-kk-þf O-kk-þf H-kk-þf að morgni 23. mars 2008. E-kk-nf O-kk-þf sagði vitnið hafa verið með maráverka á hálsi, á vöðvasvæði 2-3 cm ofan við viðbeinið. Fram kom hjá vitninu að hætta væri því samfara að þrengja að umræddu svæði þar sem það gæti teppt öndunarveginn. Lýsta maráverka kvað vitnið geta samrýmst frásögn E-kk-ef O-kk-ef af atvikum næturinnar. Af lögun maráverkanna sagðist vitnið draga þá ályktun að ólíklegt væri að þeir væru eftir fatnað sem hertur hefði verið um háls árásarþolans.

V.

A.

Upplýst er með vætti E-kk-ef O-kk-ef H-kk-ef og A, sem og framburði ákærða sjálfs, að ákærði hafi aðfaranótt 23. mars 2008 veitt E-kk-þgf O-kk-þgf eftirför inn á snyrtingu í húsinu að Sindragötu 11 á Ísafirði, snúið hann þar niður í gólfið, sest klofvega ofan á hann og haldið honum nauðugum á gólfinu og neytt hann til að hlusta á viðvaranir og skipanir sínar.

Með vætti E-kk-ef O-kk-ef, sem að því leyti fær stoð í vottorði Þ-kk-ef G-kk-ef læknis frá 23. mars 2008 og framburði hans fyrir dómi, og einnig að nokkru vætti A, þykir ennfremur sannað að ákærði hafi inni á snyrtingunni gripið með báðum höndum um háls E-kk-ef O-kk-ef og hert að.

E-kk-nf O-kk-nf lýsti síðastnefndu atviki nánar svo að ákærði hefði hert það mikið að hálsi hans að hann hefði átt erfitt með andardrátt og hann verið „... næstum því dottinn út.“ Á grundvelli framburðar E-kk-ef O-kk-ef telur ákæruvaldið að sakfella beri ákærða fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, sbr. 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði hefur hins vegar neitað sök að þessu leyti og telur að líkamsárásina beri að heimfæra undir 1. mgr. 217. gr. laganna.

Það læknisfræðilega gagn sem liggur frammi í málinu, áðurnefnt læknisvottorð frá 23. mars 2008, er að mati dómsins því ekki til stuðnings að heimfæra beri umrædda háttsemi ákærða undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, en ekkert verður af vottorðinu ráðið hversu lengi tak ákærða um háls E-kk-ef O-kk-ef hafi varað.

Ákæruvaldið hefur vísað til dóms Hæstaréttar Íslands í máli nr. 204/1993, sem kveðinn var upp 4. nóvember 1993, því til stuðnings að heimfæra beri brot ákærða undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Sú háttsemi sem þar var heimfærð undir ákvæðið er að mati dómsins ekki fyllilega sambærileg við þá háttsemi ákærða sem hér um ræðir. Jafnframt voru áverkar sem af þeirri háttsemi hlutust meiri en áverkar E-kk-ef O-kk-ef og þá má af dómnum ráða að afleiðingar þeirrar árásar hafi verið miklu alvarlegri en afleiðingar árásar ákærða.

Samkvæmt 45. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála hvílir sönnunarbyrði um sekt sakbornings og atvik, sem telja má honum í óhag, á ákæruvaldinu. Með vísan til þess sem að framan er rakið þykir ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að ákærði hafi umrætt sinn gerst sekur um sérstaklega hættulega líkamsárás og þannig brotið gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Verður háttsemi hans samkvæmt ákærulið II/1 því heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. þeirra laga, auk 225. gr. laganna.

B.

Eins og fram kemur í kafla II játaði ákærði sök samkvæmt ákæruliðum I, II/2 og III í þinghaldi 14. október 2008. Áréttaði ákærði þá afstöðu sína við upphaf aðalmeðferðar 25. nóvember sl. Er játning ákærða í samræmi við gögn málsins. Telst háttsemi sú sem í nefndum ákæruliðum er lýst því sönnuð og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

VI.

Svo sem rakið er í kafla V hefur ákærði nú verið sakfelldur fyrir nokkur ofbeldisbrot. Braut ákærði ítrekað gegn E-kk-þgf O-kk-þgf H-kk-þgf og þá veittist hann einnig að lögreglumönnum sem afskipti höfðu af honum í kjölfar brota hans gegn E-kk-þgf O-kk-þgf 23. mars 2008. Verður við ákvörðun refsingar ákærða ekki með nokkru móti framhjá fjölda og alvarleika þessara brota hans litið.

Ákærða til málsbóta verður það hins vegar virt að hann gekkst við brotum sínum fyrir dómi og þá mun hann hafa beðið E-kk-þf O-kk-þf afsökunar á þeirri háttsemi er að honum beindist. Ennfremur verður til þess að líta að ákærði var einungis átján ára er hann framdi brot sín og þá er sakaferill hans enginn.

Samkvæmt öllu framangreindu og með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin sex mánaða fangelsi. Eftir atvikum þykir með heimild í 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 rétt að fresta fullnustu refsingar ákærða og skal refsingin falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Fyrir liggur að ástæða þess að ákærði óskaði eftir skipun verjanda í málinu var sú að hann vefengdi að háttsemi sem lýst er í ákærulið II/1 ætti, auk 225. gr. almennra hegningarlaga, undir 2. mgr. 218. gr. laganna. Dómurinn hefur fallist á þennan málatilbúnað ákærða, svo sem rakið er í kafla V. Með vísan til þess og 1. mgr. 165. gr. i.f. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála þykir rétt að málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef J-kk-ef hrl., greiðist úr ríkissjóði, en þau teljast hæfilega ákveðin svo sem í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti. Ekki er um annan sakarkostnað að ræða í málinu.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari, en uppkvaðning dómsins hefur dregist vegna starfsanna dómara.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, S-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef J-kk-ef hrl., 139.440 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

K-kk-nf H-kk-nf