S-2073/2023

Mál þetta var þingfest 26. september 2023 og dómtekið 3. nóvember. Málið höfðaði Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu með ákæru 29. ágúst 2023 á hendur ákærða, X, [...], fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 25. apríl 2023 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóðsýni mældist amfetamín 220 ng/ml) um Bjarkavelli í Hafnarfirði þar sem lögregla hafði afskipti af ákærða.

Er háttsemin talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., allt sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til sviptingar ökuréttar samkvæmt 99. og 101. gr. sömu laga og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjanda.

I. - Lögreglurannsókn máls.

1.

Samkvæmt frumskýrslu A voru hann og lögreglumaður B í lögreglubifreið við umferðareftirlit á Kirkjuvöllum í Hafnarfirði þriðjudaginn 25. apríl sl. kl. 17:09 er þeir sáu hvar bifreiðinni [...] var ekið í bílastæði við Bjarkavelli [...]. Ákveðið var að kanna réttindi og ástand ökumanns. Þegar þeir komu að bifreiðinni hafi ákærði staðið fyrir utan og haldið á syni sínum í fanginu. Segir í skýrslunni að ákærði hafi farið með lögreglu inn í nærliggjandi íbúð, komið drengnum í hendur kærustu sinnar, hann síðan fylgt lögreglu aftur út og í framhaldi sagst „hafa verið að sækja son sinn á leikskóla í Reykjavík“. Í ljós kom að ákærði væri sviptur ökurétti ævilangt. Er hann var látinn blása í öndunarmæli vaknaði grunur um að hann væri undir áhrifum áfengis og var ákærði því færður á lögreglustöð þar sem honum var kl. 17:50 tekið blóðsýni til vímuefnarannsókna. Jafnframt lét ákærði í té þvagsýni sem gaf jákvæða svörun við notkun annarra vímugjafa. Aðspurður kvaðst hann hafa tekið inn Attentin, væri þó ekki með lyfseðli fyrir því lyfi, en væri að vinna í því að fá ADHD greiningu.

Samkvæmt matsgerð rannsóknastofu HÍ í lyfja- og eiturefnafræði mældist amfetamínmagn í blóði ákærða 220 ng/ml. og segir þar að ökumaður með tilgreint magn amfetamíns í blóði teljist samkvæmt umferðarlögum óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega á þeim tíma sem blóðsýni var tekið.

II. - Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

1.

Fyrir dómi kvaðst ákærði umræddan dag hafa sótt barnið sitt í leikskóla og ekið þangað sjálfur í bifreiðinni [...], eftir það komið við hjá [ „ C “ ] félaga sínum í iðnaðarhúsnæði á Völlunum í Hafnarfirði, drukkið þar einn bjór og fengið C til að skutla honum og barninu í sömu bifreið heim að Bjarkavöllum [...]. Þar hafi C lagt bifreiðinni í stæði fyrir utan húsið, C svo gengið í burtu og ákærði tekið barnið úr bifreiðinni. Barnið hafi setið í aftursæti, farþegamegin og ákærði staðið þar fyrir utan með barnið í fanginu þegar lögregla kom á staðinn. Þegar það gerðist hafi C verið farinn í burtu. Ákærði kvaðst ekki hafa sagt lögreglu frá C þegar málið kom upp og „taldi [sig] ekki þurfa þess“, enda verið búinn að segja sömu lögreglumönnum að hann hafi ekki verið að keyra og þeir ekki trúað honum. Ákærði kvaðst ekki draga í efa niðurstöðu matsgerðar rannsóknastofu HÍ um mælt amfetamínmagn í blóð hans, kvaðst vera að bíða eftir ADHD greiningu, hann því stolist í ADHD lyf [...], en talið sér óhætt að aka bifreið þar sem hann hafi ekki fundið til vímuefnaáhrifa. Í framhaldi gekkst ákærði við því að hafa ekið [...] fyrr um daginn þegar hann sótti barnið í leikskóla, en ekki á þeim stað og tíma sem gengið væri út frá í ákæru.

Nánar aðspurður um „C “kvaðst ákærði í fyrstu halda að hann heiti fullu nafni Y-x-x Z en kvaðst svo halda að hann heiti Þ og gaf upp símanúmer mannsins [...]. Ekki tókst að hafa uppi á „C “meðan á aðalmeðferð stóð og voru sakflytjendur sammála um að láta aðalmeðferð ekki dragast af þeim sökum.

Lögreglumenn A og B komu fyrir dóm vegna málsins. Þeir báru með líkum hætti um að hafa verið við umferðareftirlit og staddir í kyrrstæðri lögreglubifreið á bílastæði við Kirkjuvelli þegar þeir veittu bifreiðinni [...] athygli og ákváðu að kanna réttindi og ástand ökumanns. Þeir hafi því ekið á eftir bifreiðinni inn á bílastæði við Bjarkavelli. Að sögn B fylgdi hann svo fyrirmælum A um að stökkva út úr lögreglubifreiðinni og freista þess að vera á undan á þann stað sem [...] stöðvaðist. Þetta hafi ekki gengið eftir og Akomið fyrr á staðinn. Hvorugur lögreglumannanna kvaðst hafa séð ákærða aka [...].

Lögreglumaður B kvaðst ekki hafa séð ákærða stíga út úr bifreiðinni eftir að hún stöðvaðist, minnti að hann hafi fyrst séð ákærða fyrir utan bílinn með barn í fanginu og kvaðst ekki muna hvort einhver annar hafi þá verið nálægt [...]. Þá minnti B að ákærði hafi á vettvangi sagst hafa verið að sækja barnið sitt í leikskóla og ekki minnast þess að ákærði hafi tilgreint annan einstakling sem ökumann [...]. Nánar aðspurður kvaðst B hafa misst sjónar á [...]í u. þ. b. fimm sekúndur og taldi engan annan en ákærða hafa verið svo nálægt bifreiðinni að gæti hafa ekið henni.

Lögreglumaður A bar að þegar hann renndi lögreglubifreiðinni upp að [...] hafi ákærði staðið við hægri hlið þeirrar bifreiðar með barn sitt í fanginu. Að sögn A spurði hann ákærða strax hvort hann hafi verið að aka og hafi ákærði svarað því neitandi. Aðspurður kvaðst A aðeins hafa misst sjónar á [...] í skamma stund, giskaði þar á 15 sekúndur eða u. þ. b. 100 metra vegarkafla og taldi afar ólíklegt að einhver annar en ákærði gæti hafa ekið bifreiðinni og sá hinn sami horfið sjónum A áður en hann tók ákærða tali við bifreiðina. Þess utan hafi ákærði á vettvangi ekki tilgreint annan einstakling sem ökumann. Í lok skýrslugjafar staðfesti lögreglumaðurinn áðurgreinda frumskýrslu í málinu.

D lyfjafræðingur hjá rannsóknastofu HÍ kom fyrir dóm og staðfesti framangreinda matsgerð. Vitnið kvað amfetamínmagn í umræddu blóðsýni, 220 ng/ml., ekki samrýmast því að vera í lækningalegum skammti, en daglegur skammtur í lækningaskyni sé almennt 30- 125 ng/ml. og að hámarki 150 ng/ml. í einstaka tilfellum.

III. - Málatilbúnaður ákæruvaldsins og ákærða.

1.

Af hálfu ákæruvaldsins er á því byggt að tveir lögreglumenn hafi séð bifreiðina [...]í akstri örskömmu áður en henni var lagt í bílastæði við Bjarkavelli [...], þeir aðeins misst sjónar á bifreiðinni í örfáar sekúndur og báðir borið á sama veg um að engum öðrum en ákærða hafi verið til að dreifa sem ökumanni [...]. Myndupptaka úr viðkomandi lögreglubifreið styðji þetta. Þess utan hafi ákærði á vettvangi ekki tilgreint annan einstakling sem ökumann og sé síðbúinn framburður ákærða um annað við aðalmeðferð máls ótrúverðugur og haldlaus.

2.

Af hálfu ákærða er á því byggt að ekkert sé fram komið í málinu sem hnekki þeirri frásögn ákærða að hann hafi sótt barnið sitt í leikskóla, síðan komið við hjá C-kk-þgf sínum á Völlunum, ákærði fengið sér þar einn bjór og því fengið C til að skutla honum og barninu heim. Hvorugur lögreglumannanna hafi séð ákærða aka bifreiðinni [...]og sé sú háttsemi því ósönnuð gegn eindreginni neitun ákærða, enda gildi ekki öfug sönnunarbyrði í málinu, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sönnunarfærsla snúist ekki um hver ók [...] heldur hvort ákæruvaldið hafi sannað að ákærði ók bifreiðinni. Slík sönnun hafi ekki tekist og er í því sambandi vísað til þess að þegar lögreglumennina bar að hafi ákærði staðið við afturhurð á farþegahlið bifreiðarinnar og haldið á syni sínum.

IV. - Niðurstöður.

1.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður ákærði því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

2.

Ákærða er gefið að sök að hafa þriðjudaginn 25. apríl sl. ekið bifreiðinni [...]sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna um Bjarkavelli í Hafnarfirði þar sem lögregla hafði afskipti af honum. Lögreglumaður A, sem var stjórnandi á vettvangi og reit frumskýrslu vegna málsins, bar fyrir dómi að ákærði hafi strax á vettvangi neitað akstri nefndrar bifreiðar. Er þetta í fullu samræmi við dómsframburð ákærða. Við þær aðstæður bar lögreglumanninum að inna ákærða eftir því hver hafi verið ökumaður bifreiðarinnar. Það var ekki gert og virðist sem ástæðan gæti verið sú að ákærði kvaðst á vettvangi „hafa verið að sækja son sinn á leikskóla í Reykjavík“. Hvað sem því líður liggur einnig fyrir samhljóða vitnisburður A og lögreglumanns B fyrir dómi um að þeir hafi hvorki séð ákærða aka bifreiðinni né stíga út úr henni að akstri loknum. Þá liggur fyrir að báðir lögreglumenn misstu sjónar á [...]einhverja stund og sáu til að mynda ekki þegar henni var lagt í stæði fyrir utan Bjarkavelli [...]. Loks liggur fyrir sá samhljóða vitnisburður lögreglumannanna að þeir telji ósennilegt, jafnvel afar ósennilegt, að einhver annar en ákærði hafi getað ekið bifreiðinni og lagt henni í stæðið. Hvorugur lögreglumannanna treysti sér þó til að útiloka þann möguleika.

Með hliðsjón af ofanröktu er ekki loku skotið fyrir það að umræddur „C “hafi í raun verið ökumaður [...] þegar henni var ekið að Bjarkavöllum [...] og lagt þar í stæði. Að því gættu og gegn eindreginni sakarneitun ákærða þykir slíkur vafi leika á sekt ákærða samkvæmt ákæru að sýkna ber hann af sakargiftum í málinu, sbr. 108. gr., 1. mgr. 109. gr. og 1. mgr. 111. gr. laganna um meðferð sakamála.

Samkvæmt greindum málsúrslitum ber að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun S-kk-ef P-kk-ef verjanda ákærða fyrir dómi. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls þykja málsvarnarlaun hæfilega ákveðin 361.584 krónurað meðtöldum virðisaukaskatti.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari veður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 361.584 króna málsvarnarlaun S-kk-ef P-kk-ef verjanda ákærða.

J-kk-nf J-kk-nf