E-2133/2021

Mál þetta var höfðað 17. mars 2021 og dómtekið 11. maí 2022.

Stefnandi er Gaul ehf., kt. 000000- 0000, [...].

Stefndi er CRI hf., kt. 000000- 0000, [...] .

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 24.552.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.364.000 krónum frá 01.09.2019 til 01.10.2019, af 2.728.000 krónum frá 01.10.2019 til 01.11.2019, af 4.092.000 krónum frá 01.11.2019 til 01.12.2019, af 5.456.000 krónum frá 01.12.2019 til 01.01.2020, af 6.820.000 krónum frá 01.01.2020 til 01.02.2020, af 8.184.000 krónum frá 01.02.2020 til 01.03.2020, af 9.548.000 krónum frá 01.03.2020 til 01.04.2020, af 10.912.000 krónum frá 01.04.2020 til 01.05.2020, af 12.276.000 krónum frá 01.05.2020 til 01.01.2021, ogaf 24.552.000 krónum frá 01.01.2021 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru þær að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að þær verði lækkaðar verulega. Stefndi gerir í báðum tilvikum kröfu um málskostnað að mati dómsins.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Forsögu þessa máls má rekja til þess að S-kk-nf S-kk-nf, sem kom að rekstri stefnda á árinu 2007 sem stjórnarmaður og síðan sem framkvæmdastjóri á árinu 2016, var úrskurðaður gjaldþrota í maí 2019. Með þeim úrskurði brustu lagaskilyrði hlutafélagalaga til þess að hann gæti starfað áfram sem framkvæmdastjóri stefnda. Á stjórnarfundi stefnda í byrjun júní 2019 óskaði S-kk-nf eftir því að láta af störfum sem framkvæmdastjóri, að hann taldi tímabundið, og um miðjan sama mánuð var nýr framkvæmdastjóri ráðinn úr röðum stjórnarmanna. Ekki er ágreiningur um að stefndi hafi óskað eftirá framhaldandi þjónustu S-kk-ef vegna mikillar reynslu hans og fyrri stöðu innan stefnda. H afi S-kk-nf því starfað áfram hjá stefnda samkvæmt ráðningarsamningi til 1. ágúst 2019, þó ekki sem framkvæmdastjóri, og einnig eftir 1. ágúst 2019 án þess aðþá hafi legið fyrir formlegur samningur um það vinnuframlag, en viðræður höfðu þó átt sér staðum fyrirkomulag þeirrar vinnuog fjárhæð greiðslna. Fóruþærviðræðureinkum fram á milli S-kk-ef og stjórnarformanns stefnda en ekki nýs framkvæmdarstjóra stefnda, sem rekja má til stirðleika í samskiptum þeirra. Munu þær viðræður hafa gengið út frá þvíað vinnuframlag S-kk-ef yrði í formi verk töku, að kröfu stefnda, og að greiðslur færu fram með milligöngu félags.

Eftir framangreindar viðræður var lögmanni stefnda falið að útbúa uppgjörssamning annars vegar og verksamning hins vegar. Með tölvupósti lögmanns stefnda 3. október 2019, sem sendur var til S-kk-ef og stjórnarformanns stefnda, fylgdu drög að samningum. Nánar segir í tölvupóstinum að markmiðið með samningunum sé að gera upp atriði vegna ráðningarsamningsins, „og síðan að ramma inn framhaldið.“

Samningsdrögin bera heitið „Engagement Agreement“, þar sem samningsaðilar eru annars vegar stefndi „t he Company“, en hins vegar „t he Provider“, sem tilgreint er sem félag, en óútfyllt er um nafn þess, kennitö l u og heimilisfang. S amningsdröginv orualdrei undirrituð, en gert var ráð fyrir undirritun framkvæmdastjóra stefnda, undirritunar af hálfu „t he Provider“, og undirritunar S-kk-ef vegna eins ákvæðis er varðar samkeppnishömlur. Að öðru leyti kemur nafn S-kk-ef ekki fyrir í samningsdrögunum. Samningur um verksamnings hlutann skyldi taka gildi 1. ágúst 2019, og vera óuppsegjanlegur af hálfu beggja aðila í sex mánuði, eða til 31. janúar 2020, og þá gátu báðir aðilar sagt honum skriflega upp með þriggja mánaða fyrirvara.

Um verksamnings hluta samningsdraganna er einkum vísað til fylgiskjals„Schedule 1“, þar sem finna má tilgreiningu þeirra verkefna sem þjónustan tók til, áætlun um þóknun, greiðslur og útgjöld. Samkvæmt því skyldi stefndi mánaðarlega skuldfæra 2.200.000 krónur, auk kostnaðar, og greiða til „t he Provider“ eftir samþykktum reikningi.

N á-kk-nf segir að mánaðarlega verði greiddar 1.100.000 krónur, en 1.100.000 krónur hvers mánaðar verði greiddar í eingreiðslu að nánari skilyrðum uppfylltum um samningsgerð stefnda við viðsemjendur sína og um fjármögnun stefnda.

Stjórnarfundur var haldinn í CRI CN ehf., dótturfélagi stefnda, 28. október 2019, þar sem samþykkt var að veita S-kk-þgf formlegt umboð tilþessað ljúka nánar tilgreindum verkefnum erlendis, og var umboð gefið út sama dag. Í fundargerð þess félags, og á umboðinu, er stimpill stefnda og kennitala. Þá þykir upplýst að S-kk-nf hafi haft aðstöðu hjá stefnda til þeirra verkefna, og ekki liggur annað fyrir en hann hafi unnið að þeim verkefnum sem tilgreind eru í samningsdrögunum frá 3. október 2019, á ætluðum samningstíma.

Með tölvupósti lögmanns stefnda 14. október 2019, og sendur var til S-kk-ef og stjórnarformanns stefnda, fylgdu ný drög að verksamningi, „með þeim breytingum sem voru ræddar fyrir helgi.“ Í drögunum koma fram sömu fjárhæðir og sama greiðslufyrirkomulag og gat um í fyrri drögum. Drögin voru ekki undirrituð af hálfu aðila frekar en fyrri drög.

Ný drög sama efnis frá desember 2019 munu hafa verið afhent S-kk-þgf af framkvæmdastjóra stefnda, þó með þeim breytingum að gert var ráð fyrir greiðslum að fjárhæð 1.100.000 krónur í stað 2.200.000 króna í fyrri drögum. Í tölvupósti 31. janúar 2020 til S-kk-ef skoraði framkvæmdastjóri nná Sindra að skrifa undir samninginn, og að gert yrði upp við hann þegar fjármagn fengist, en S-kk-nf gæti að sjálfsögðu nýtt sér aðstöðu stefnda að vild. S-kk-nf gerði athugasemdir við breyttar fjárhæðir til lögmanns stefnda í tölvupósti 3. febrúar 2020. Í tölvupósti lögmannsins 4. febrúar 2020 kvaðst hann ekki vita hvenær launatalan hefði breyst, hann hefði ekki komið að málinu eftir samskiptin í október 2019.

Með tölvupósti S-kk-ef til framkvæmdastjóra stefnda 11. mars 2020, vísaði S-kk-nf til þess að hafa ekki fengið nein svör í framhaldi samtals þeirra 5. febrúar 2020 og bréfs hans 21. febrúar 2020, og yrði því að biðja stefnda um að gera upp við sig þótt það yrðií einhverjum áföngum. Í svarpósti framkvæmdastjóra stefnda 16. mars 2020 kemur fram að verið sé að bíða eftir fyrstu greiðslut il stefnda vegna tilgreindra verkefna. Í tölvupósti S-kk-ef til framkvæmdastjórans 17. mars 2020 kemur fram að hann viti að lausafjárstaða félagsins sé ekki góð, en hafi rætt það 5. febrúar 2020 hvers konar samningur/samkomulag hefði verið í gildi milli hans og stefnda. Í svarpósti framkvæmdastjórans sama dag kemur fram að hann hafi útbúið síðustu drögin að samningi, ogs jálfsagt væri að fara yfir málið þegar stefnda bærist fyrrgreind greiðsla. Í tölvupósti stjórnarformanns stefnda til S-kk-ef 19. mars 2020 kemur fram að samningsumboð í málinu sé í höndum framkvæmdastjóra stefnda. Þá sé biðlað til S-kk-ef, eins og annarra kröfuhafa, að sýna þolinmæði.

Með innheimtubréfi, dags. 16. mars 2021, krafðist stefnandi, Gaul ehf., greiðslu úr hendi stefnda, samtals að fjárhæð 26.839.703 krónur, innan 10 daga. Viðvörun um innheimtuaðgerðir var síðan send 26. mars 2021. Upplýst er að stefnandi er félag í eigu K-kvk-ef S-kvk-ef, sem jafnframt er stjórnarformaður félagsins og eiginkona S-kk-ef S-kk-ef, auk þess sem hann situr í stjórn þess félags. Kröfu stefnanda mun hafa v erið hafnað af lögmanni f. h. stefnda á þeim forsendum að stefndi kannaðist ekkivið að hafa átt í samningssambandi við stefnanda.

Aðilaskýrslur gáfu S-kk-nf S-kk-nf meðstjórnandi stefnanda, og I-kk-nf G-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnda. Vitnaskýrslur gáfu H-kk-þgf T-x-x Z-x-x, fyrrverandi stjórnarformaður stefnda, H-kk-nf K-kk-nf L-kk-nf, lögmaður stefnda, og H-kk-nf J-kk-nf lögmaður.

Málsástæður og lagarök stefna nda:

Stefnandi byggir aðallega á því að samningurinn, sem stefndi hafi sent á S-kk-þf S-kk-þf 3. október 2019, sé skuldbindandi fyrir stefnda. Engu máli skiptir þótt samningurinn hafi ekki verið undirritaður. Fyrir liggi að samningur innhafi verið útbúinn af lögmanni stefnda, sem jafnframt hafi verið falið að senda hann á S-kk-þf. Að tillögu þáverandi stjórnarformanns stefnda hafi verið ákveðið að greiðslur fyrir vinnuframlag S-kk-ef færu í gegnum einkahlutafélag á vegum Sindra. Hafi sá framgangsmáti þannig verið valinn af stefnda og samningurinn sendur til S-kk-ef fyrir hönd stefnanda. Telur stefnandi ótvírætt að stefndi sé bundinn samningnum, enda sýni öll atvik málsinsað efni hans hafi verið rétt og aðilar sammála um efni hans. Ótvírætt séað stefndi hafi í kjölfarið falast eftir vinnuframlagi S-kk-ef með því að veita honum umboð og staðfesti í raun að samningur hefði komist á með aðilum. Líta verði á sendingu stefnda ásamningstextanum sem skuldbindandi tilboð og að stefnandi hafi tekið því tilboði í verkið með því að S-kk-nf sinnti vinnuframlagi í framhaldi þess. Vísast m. a. hvað þetta varðar til 6. og 8. gr. laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936.

Stefnandi telur að horfa verði til þess að samningurinn hafi einhliða verið gerður af stefnda og óskað hafi verið eftir vinnuframlagi í samræmi við þann samning. Hafi stefndi talið að samningurinn ætti ekki að gilda í samningssambandi aðila verði stefndi að sýna fram á það. Hér verði m. a. að horfa til mikils aðstöðumunar aðila, og að skýra verði allan vafa hvað varðar útfærslu samningsins stefnanda í vil. Jafnframt sé enn áréttað að stefndihafimóttekiðallt vinnuframlag og nýtt sér.

Stefnandi byggir í öðru lagi á því að með samningi þeim sem stefndi sendi á stefnanda 3. október 2019 hafi stefndi skuldbundið sig með loforði til að greiða stefnanda greiðslur fyrir vinnu S-kk-ef S-kk-ef, sem innt yrði af hendi í þágu stefnda. S tefnandi líti á samninginn sem loforð um endurgjald fyrir vinnuna. Samkvæmt skilgreiningu samningaréttar sé loforð viljayfirlýsing loforðsgjafa, sem feli í sér skuldbindingu af hans hálfu og sé beint til annars manns (loforðsmóttakanda) og komin til vitundar hans fyrir tilstilli loforðsgjafans. Augljóst sé að öllum skilyrðum skilgreiningarinnar er fullnægt í máli því sem hér er um ræðir. Í samningsdrögunum felist viljayfirlýsing stefnda, sem feli í sér ótvíræðan vilja stefnda sem loforðsgjafa. Samningurinn feli í sér skuldbindingus tefnda um efni loforðsins, og ótvírætt sé að samningnum var beint til S-kk-ef S-kk-ef, f. h. stefnanda, sem gagnaðila stefnda í réttarsambandinu. Var enda skuldbinding S-kk-ef þannig í gegnum einkahlutafélagið Gaul ehf. en S-kk-nf hafi persónulega innt alla vinnuna af hendi. Ótvírætt sé að samningurinn var kominn til vitundar S-kk-ef, sem hafi unnið eftir samningnum. Ljóst séað samningurinn hafi komi st til vitundar stefnanda fyrir tilstilli stefnda sem loforðsgjafa, enda hafi lögmaður stefnda gert samninginn og sent hann í tölvupósti til S-kk-ef og jafnframt samrit póstsins á þáverandi stjórnarformann stefnda.

Þá sé á það bent að stefndi hafi notið aðstoðar lögmanns við að gera samninginn og samningsfyrirkomulagið var unnið einhliða fyrir stefnda að tillögu stjórnarformanns stefnda og kjörin umsamin milli S-kk-ef S-kk-ef f. h. stefnanda og þáverandi stjórnarformanns stefnda. Stefnandi hafi þannig mátt treysta því að við samninginn yrði staðið af hálfu stefnda, enda hafi eftirfarandi aðgerðir stefnda, sem fólust í því að veita S-kk-þgf S-kk-þgf skriflegt umboð til vinnu erlendis, staðfest ásetning stefnda, að mati stefnanda. Áréttað sé að stefnandi hafi efnt samninginn að fullu af sinni hálfu með því að S-kk-nf S-kk-nf, f. h. stefnanda, hafi sinnt þeim störfum sem samningurinn kveði á um. Aldrei hafi verið fundið að vinnuframlagi S-kk-ef á tímabilinu, sem hafi haft fulla viðveru á skrifstofu stefnda eða í útlöndum allt umrætt tímabil, eða fram til 30. janúar 2020.

Í þriðja lagi byggir stefnandi á meginreglum kröfu- og samningaréttar um gagnkvæma efnda- og greiðsluskyldu. Stefnandi hafi veitt stefnda þjónustu með því að fela starfsmanni sínum, S-kk-þgf S-kk-þgf, að annast tiltekin verkefni fyrir stefnda í samræmi við samkomulag aðila þar að lútandi. Í staðinn beri stefnda að greiða stefnanda sanngjarnt endurgjald. Það hafi stefndi hins vegar ekki gert þrátt fyrir fulla vitneskju hans um að S-kk-nf hafi sinnt starfanum af fullum heilindum gagnvart þeim verkefnum sem hann sinnti. Stefnda hafi á öllum tímum verið fullkunnugt um að S-kk-nf, starfsmaður stefnanda, hafi sinnti verkefnum fyrir hann og stefnandi treyst því að stefndi myndi greiða honum fyrir vinnuframlagið. Þá hafi stefndi ekki sýnt fram á að krafa stefnanda sé óraunhæf, ósanngjörn eða of há, og aldrei hafi verið greitt fyrir þjónustuna.

Gerð er krafa um 1.100.000 krónur á mánuði frá 1. ágúst 2019 til 1. apríl 2020 eða í samtals 9 mánuði að viðbættum 24% virðisaukaskatti. Nemur mánaðarleg krafa því að meðtöldum virðisaukaskatti 1.364.000 krónum. Þar að auki sé gerð krafa um 12.276.000 krónur, sem nemi seinni greiðslunni eins og hún sé ákvörðuð í samningnum, þ. e. 1.364.000 krónur x 9 mánuðir, sbr. nánar í stefnu. Þá sé gerð krafa um dráttarvexti frá gjalddaga hverrar greiðslu, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, en um kaupaukagreiðslu sé miðað við 1. janúar 2021, þegar fjármunir stóðu stefnda til reiðu.

Hvað upphafstímamark varðar þá vísast til ákvæðis 7.1 í „Engagement agreement“, sem kveði á um að samningurinn taki gildi 1. ágúst 2019. Í grein 7.2 sé kveðið á um að samningurinn sé óuppsegjanlegur í sex mánuði (þar til 31. janúar 2020), loks sé í grein 7.3 kveðið á um þriggja mánaða uppsagnarfrest. Alls er því tímarammi samningssambandsins 9 mánuðir. Samtals nemi höfuðstóll skuldarinnar skv. framangreindu 24.552.000 krónum auk dráttarvaxta, sem jafnframt sé stefnufjárhæð málsins. Stefnandi muni gefa út reikninga til stefnda til virðisaukaskatts uppgjörs, í samræmi við tildæmda fjárhæð, sbr. lög um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Vísað er til meginreglu samningaréttar um loforð og skuldbindingargildi þeirra. Þá sé vísað til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m. a. lagastoð í 45. og 51. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. sömu laga. Vísast jafnframt til laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. m. a. 6. og 8. gr. laganna. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi bendir á að atvik málsins séu skýr að því leyti að stefndi hafi aldrei samþykkt, hvorki í orði né verki, að gera samning við stefnanda um verktöku vegna þjónustu S-kk-ef S-kk-ef við stefnda. Nafn stefnanda eða fyrirsvarsmanns stefnanda hafi aldrei komið til umræðu í viðræðum stefnda við S-kk-þf og óljóst sé hvers vegna S-kk-nf geri engar kröfur sjálfur, heldur beri fyrir sig félag, sem stefndi hafi aldrei gert samning við. Hvernig sem á málið sé litið sé stefndi ekki, og hafi aldrei verið, í neinu skuldarasambandi við stefnanda. Engum loforðum, tilboðum eða samningum sé til að dreifa og stefnanda hafi láðst að færa nokkur haldbær rök fyrir hinu gagnstæða. Þá sé algjörlega ósannað að stefnandi hafi nokkru sinni veitt stefnda þjónustu, enda væri slík fullyrðing með öllu röng og haldlaus.

Stefndi byggir einkum á aðildarskorti til sóknar, og sæti furðu að Gaul ehf. sé stefnandi í málinu, enda erfitt að greina í stefnu á hverju félagið byggi aðild sína. Óumdeilt sé að S-kk-nf S-kk-nf hafi veitt stefnda tiltekna þjónustu, enda þótt álitamál sé um umfang hennar og fleiri atriði. Fyrir aðild stefnanda sé færð sú málsástæða að S-kk-nf hafi komið fram fyrir hönd stefnanda og að samið hafi verið um að þóknanir S-kk-ef fyrir þjónustu hans við stefnda yrðu greiddar til stefnanda. Þessum fullyrðingum sé alfarið hafnað sem röngum og ósönnuðum. Fullyrðingar stefnanda séu auk þess ekki studdar neinum gögnum og alfarið úr lausu lofti gripnar.

Stefndi telur, verði fallist á það með stefnanda að unnt sé að byggja nokkurn rétt á þeim samningsdrögum sem deilt hafi verið með S-kk-þgf, að þá liggi ljóst fyrir að þau hafi gert ráð fyrir því að viðtakandi greiðslna yrði félag á vegum Sindra. Það sé alveg ljóst að stefnandi er ekki félag á vegum Sindra, enda hafi hann engin tengsl við það félag. Hvergi sé gert ráð fyrir að stefnandi komi að málum tengdum þjónustu S-kk-ef við stefnda og aldrei komið svo mikið sem til tals milli stefnda og S-kk-ef, fyrr en stefnda hafi borist innheimtubréf þar um á árinu 2021.

Stefndi telur meinta aðild stefnanda beinlínis í andstöðu við framlögð gögn í málinu. Stefnandi byggi eingöngu á framlögðum gögnum og samskiptum sem vísi til S-kk-ef S-kk-ef, en aldrei nokkru sinni til stefnanda. Stefnandi virðist ekki geta gert upp við sig hvort hannséréttur aðili að málinu eða S-kk-nf. Ávallt sé byggt á því að S-kk-nf eigi meintan rétt til þóknunar án þess að gerð sé grein fyrir því hvernig það geti farið saman við dómkröfur stefnanda. Ruglingurinn verði í raun algjör með framlagningu svokallaðrar aðilaskýrslu S-kk-ef, enda geti S-kk-nf ekki talist aðili að máli eða fyrirsvarsmaður aðila, þegar stefnandi sé félagið Gaul ehf., þar sem S-kk-nf hafi enga stöðu sem jafna megi til aðildar eða fyrirsvars samkvæmt III. kafla laga nr. 91/1991.

Aðild stefnanda sé því alfarið vanreifuð með þeim hætti að það ætti með réttu að varða frávísun málsins í heild á grundvelli e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Stefndi telur hins vegar að sýkna beri stefnda af öllum kröfum stefnanda í ljósi þess að gögn málsins sýni svo ekki verði um villst að fullkominn aðildarskortur séí málinu, sbr. 2. mgr. 16. gr. sömu laga. Stefnandi hafi einfaldlega aldrei átt í neinu samningssambandi við stefnda, og því geti hann ekki hafa öðlast nokkra kröfu á hendur stefnda.

Stefndi byggir á því að ekkert loforð eða samþykkt tilboð sé fyrir hendi. Það sé grundvallaratriði í málinu að tilvitnuð samningsdrög, sem fram komaí málinu, hafi faliðí sér tillögu til nánari útfærslu, en ekki einhliða og skuldbindandi loforð stefnda um greiðslu. Hvað þá til stefnanda. Ekki hafi verið um að ræða einhliða skuldbindingu til stefnanda um að greiða honum þær fjárhæðir sem þar voru tilgreindar. Þá þegar geta þau drög, sem afhent voru S-kk-þgf S-kk-þgf til yfirferðar, ekki falið í sér einhliða loforð stefnanda. Þvert á móti hafi þessi drög ekkert samningsgildi haft, frekar en aðrar sambærilegar draga sendingar, enda sé það alvanalegt að viðsemjendur kasti á milli sín drögum að samningum án þess að hver og ein drög feli í sér einhliða loforð eða skuldbindandi tilboð. Þá þegar af þeirri ástæðu beri að hafna öllum kröfum stefnanda í málinu.

Stefndi ítrekar, að því sé alfarið hafnað að nokkurt tilboð eða loforð hafi nokkru sinni verið sett fram af hálfu stefnda. Þótt fallist yrði á það með stefnanda að tillögur stefnda að samningsdrögum hafi haft einhvers konar skuldbindingargildi, geti það einungis hafa verið í formi tilboðs, sem viðtakandi tilboðsins, S-kk-nf, hefði þá þurft að samþykkja til þess að unnt væri að líta svo á að samningur hefði komist á. Samningsdrögin hefðu því aldrei getað haft nokkurt skuldbindingargildi nema við samþykki þeirra, enda beinlínis verið gert ráð fyrir því í drögunum að þau yrðu undirrituð af hálfu Sindra fyrir hönd félags á hans vegum. Það hafi hins vegar aldrei verið gert, líkt og óumdeilt sé. Það hafiþví aldrei verið gerður neinn skuldbindandi samningur.

Í 3. og 4. gr. laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936 sé kveðið á um takmörk þess að slíkt tilboð geti gilt út í hið óendanlega án þess að það hljóti samþykki viðtakanda. Tilboðsgjafi eigi sem sé ekki að vera bundinn við tilboð sitt von úr viti, eins og það sé orðað í athugasemdum í greinargerð með því frumvarpi er hafi orðið að lögunum, enda væri önnur regla í hrópandi ósamræmi við allar meginreglur íslensks samningaréttar. Ljóst sé samkvæmt tilgreindum lagaákvæðum að ekkert samþykki eða annars konar staðfesting hafi nokkru sinni borist frá S-kk-þgf, og því síður stefnanda, og verði því að leggja til grundvallar að hafi nokkurt tilboð verið gert hafi það fallið niður löngu áður en á það reyndi á grundvelli 3. og 4. gr. laga nr. 7/1936.

Stefndi telur, hvað sem öllu öðru líður, að stefnandi geti ekki byggt á neinum sjónarmiðum um skuldbindingargildi loforða. Loforð séuí eðli sínu ekki skuldbindandi nema þeim sé beint að þeim sem hyggst bera meint loforð fyrir sig og að loforðinu sé komið til vitundar þess sama fyrir tilstilli loforðsgjafa. Ljóst er að stefndi beindi aldrei neinu loforði að stefnanda og hafi samningsdrögin einhverju sinni komist til vitundar stefnanda á þessum tíma hafi það ekki verið fyrir tilstilli stefnda. Af þeim sökum beri að hafna öllum kröfum stefnanda í málinu.

Stefndi telur rétt að hafa hér í huga að samkvæmt öllum meginreglum samningarréttarins liggi sönnunarbyrðin um tilvist meints samnings á þeim sem beri hann fyrir sig. Stefnandi hafi ekki fært sönnur fyrir því að komist hafi á samningur, heldur aðeins tilgreint skilgreiningaratriði loforðs með þeim rökum einum að stefnandi telji að hugtökin eigi við. Þar að auki sé ósamræmi í umræddri framsetningu, þar sem S-kk-nf og stefnandi séu til skiptis skilgreindir sem meintur loforðsmóttakandi. Með vísan til alls framangreinds sé með engu móti hægt að fallast á kröfur stefnanda.

Verði fallist á það með stefnanda að komist hafi á bindandi samningur, eða til staðar hafi verið skuldbindandi loforð af hálfu stefnda, og að stefnandi sé rétthafi samkvæmt þeim meintu löggerningum, byggir stefndi á því að lækka beri kröfur stefnanda verulega. Í fyrsta lagi af þeim sökum að í öllu falli geti meintar kröfur ekki numið hærri fjárhæð en 1.100.000 krónum fyrir hvern mánuð, en ekki 2.200.000 krónu má mánuði. Stefndi telur ljóst að verði fallist á það með stefnanda að í fyrirliggjandi samningsdrögum felist einhvers konar skuldbinding af hálfu stefnda, beri að miða við nýjustu drögin sem fyrir liggja í málinu, sbr. og fyrri umfjöllun um 3. gr. laga nr. 7/1936. Stefndi telur ljóst að S-kk-nf S-kk-nf hafi aldrei samþykkt né staðfest þau drög sem stefndi sendi honum í tölvupósti 3. október 2019. Stefnda hafi því verið rétt að líta svo á að þau hefðu ekkert samningsgildi. Drögin frá desember 2019 séu nýrri og gefi í öllu falli betur til kynna hver tillaga stefnda hafi verið um kjör S-kk-ef fyrir þá verktakavinnu sem hann innti af hendi fyrir stefnda.

Í öðru lagi bendir stefndi á að fyrir liggi að dráttarvaxtakrafa stefnanda sé hvort tveggja vanreifuð og í engu samræmi við staðreyndir málsins. Stefnandi gerir kröfu um dráttarvexti frá 1. september 2019 á grundvelli samningsdraga, sem ekki hafi verið kynnt S-kk-þgf fyrr en 3. október 2019. Því til viðbótar liggur fyrir að fyrirliggjandi samningsdrög hafi gert ráð fyrir því að gjalddagar væru ekki fyrsta hvers mánaðar, líkt og stefnandi virðist ranglega byggja á í stefnu, heldur 15 dögum eftir að stefndi hefði samþykkt útgefinn reikning frá Sindra. Skemmst sé frá því að segja að S-kk-nf hafi aldrei gert stefnda slíkan reikning og stefndi aldrei verið krafinn um greiðslu á grundvelli þessara samningsdraga fyrr en með kröfubréfi stefnanda í mars árið 2021. Hér sé tekið fram að ekki sé af hálfu stefnanda byggt á gjalddagareglu 3. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Með vísan til framangreinds byggir stefndi á því að vísa beri dráttarvaxtakröfum frá dómi ex officio, en til vara að dráttarvextir reiknist ekki á dómkröfu fyrr en frá dómsuppsögu að telja, fari svo að fallist verði á kröfur stefnanda að öðru leyti.

Stefndi reisir kröfur sínar einkum á 2. m gr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 31/1991. Stefndi byggir jafnframt á almennum reglum íslensks samninga- og kröfuréttar, og um málskostnað á reglum XXI. kafla laga um meðferð einkamála, einkum 129. og 130. gr.

Forsendur og niðurstaða:

Stefnandi byggir á því að samningsdrögin frá 3. október 2019 séu skuldbindandi.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á aðildarskorti, en til vara að teljist samningur hafa komist á beri fremur að líta til samningsdraga frá desember 2019 en fyrrgreindra samningsdraga. Eins og mál þetta liggur fyrir þykir fyrst þurfa að taka afstöðu til þess hvort samningur hafi komist á og til efnis hans, og eftir atvikum hverjir geti talist aðilar.

Ekki er um það deilt að þegar S-kk-nf S-kk-nf varð að láta af störfum sem framkvæmdastjóri stefnda í júní 2019 hafi stefndi sóst eftir því að hann héldi áfram að vinna að verkefnum fyrir stefnda, og fóru fram samningaviðræður um fyrirkomulag þeirrar vinnu og kjör. Meðal annar svar boðað til funda rum miðjan september 2019 þar sem aðkomu nýs framkvæmdastjóra stefnda var ekki óskað, og var fundinum framhaldið á milli S-kk-ef og fyrrverandi stjórnarformanns stefnda. Eftir viðræður fóru S-kk-nf og stjórnarformaður stefnda til lögmanns stefnda, í þeim tilgangi að hann setti upp eða rammaði inn drög að samningi. Í skýrslu lögmanns stefnda fyrir dómi kom fram að S-kk-nf og stjórnarformaður stefnda hefðu ákveðið hvað ætti að koma fram. Lögmaður stefnda sendir S-kk-þgf því næst drög að samningi 3. október 2019 í tölvupósti, þar semstjórnarformaðurstefndaer í Cc. Í tölvupóstinum k emurfram: „Eins og við höfum rætt, er markmiðið með þessum samningum að gera upp atriði vegna ráðningarsamningsins og síðan að ramma inn framhaldið.“ Þegar lögmaður stefnda var spurður fyrir dómi hver hefði ákveðið þær fjárhæðir sem fram kæmu í drögunum vísaði hann á stefnda. Hann h efðisem lögmaður stefnda „haldið um pennann“ens tjórnarformannistefnda h efðiveriðf alið það verkefni að sjá um samningaviðræður við S-kk-þf, ogframkvæmdastjóri stefnda ekkert komið að því máli. Með sama hætti bar framkvæmdastjóri stefnda fyrir dómi að hann hefði enga aðkomu haft að þeim samningsdrögum sem lágu fyrir í október 2019, hann hafi mætt til fundar í september 2019, þar sem til hafi staðið að semja, en verið beðinn af stjórnarformanni stefnda að fara aftur til vinnu.

Samkvæmt því sem rakið hefur verið þykir upplýst að stjórnarformaður stefnda hafi tekið að sér það hlutverk að semja um tilhögun og endurgjald vegna vinnu S-kk-ef, og að niðurstöður þeirra samningsviðræðna komi fram í samningsdrögunum frá 3. október 2019, jafnvel þótt stjórnarformaður stefnda hafi borið fyrir dómi aðhafa talið aðá sínu borði hefði bara verið að semja um starfslok S-kk-ef, en annað hafi átt að vera á forræði nýs framkvæmdastjóra. Í gögnum málsins er ekki að sjá að gerður hafi verið fyrirvari um samþykki framkvæmdastjóra stefnda um einhvern hluta samningsins, þótt hann hafi formsins vegna átt að undirrita hannen ekki stjórnarformaður stefnda.

Við mat á því hvort komið hafi verið á bindandi samkomulag um þær fjárhæðir sem um er deiltberauk framangreinds að líta til þess að 14. október 2019 sendi lögmaður stefnda ný samningsdrög með breytingum er vörðuðu viðauka samningsins þar sem kveðið er á um þóknun og greiðslur fyrir verktökuna. Fram kemur í tölvupósti með þeim drögum að um sé að ræða breytingarsem ræddar höfðu verið„ fyrir helgi.“ Þ ær breytingarsem þá áttu sér stað fólu ekki í sér neinar breytingar á fjárhæðum fyrri samningsdraga. Verður af því og gögnum málsins að öðru leyti ekki séð að neinn ágreiningur hafi verið í október 2019 um þær fjárhæðir sem hér eru til úrlausnar. Auk þessa hafi að öðru leyti verið farið eftir samningsdrögunum frá 3. október 2019, svo sem um þau verkefni sem S-kk-þgf bar að sinna, enda eru þau tilgreind í drögunum. Þá hafi S-kk-þgf verið falin verkefni með umboði 28. október 2019, af CRI CN ehf., undirritað af framkvæmdastjóra stefnda með stimpli, nafni og kennitölu stefnda. Vinnuframlag S-kk-ef hafði með þeim hætti þegar farið fram allt frá 1. ágúst 2019, án athugasemda að séð verður, og mátti hann ætla með hliðsjón af greindum málsatvikum að fyrir lægi samkomulag um endurgjald þeirrar vinnu, þegar einhliða komu fram ný samningsdrög frá framkvæmdastjóra stefnda í desember 2019, um helmingi lægri þóknun.

Með vísan til framangreinds er það mat dómsins, þrátt fyrir að í tölvupósti lögmanns stefnda komi fram að um drög sé að ræða, að þá hafi óháð öðrum atriðum í þeim drögum verið kominn á bindandi samningur um að S-kk-nf myndi vinna að nánar tilgreindumverkefnumfyrirstefnda eftir að ráðningarsambandi lauk, og að fyrir þá vinnu yrðu greiddar 2.200.000 krónur á mánuði, sem verktakagreiðslur. Kemur því næst til skoðunar hvort stefnandi geti krafist þeirra greiðslna fremur en S-kk-nf sjálfur.

Upplýst er að vegna gjaldþrots S-kk-ef og málaferla, semí gangi voru haustið 2019 um meintar sakir hans, hafi stjórnarformaður stefnda gert þá kröfu að samningurinn yrði ekki gerður í nafni S-kk-ef og að verktakagreiðslur færuekkibeinttil hans, í því skyni að tryggja armslengd á milli stefnda og S-kk-ef. Vegna þessa var í samningsdrögum, ekki bara drögunum frá október 2019 heldur einnig í þeim drögum sem framkvæmdastjóri stefnda afhenti S-kk-þgf í desember 2019 og byggt er á um varakröfu stefnda, tekið framað samningsaðilinn væri félag. Eins og getur um í málavaxtalýsingu er það félag ekki skilgreint með öðrum hætti en„the Provider“og af gögnum málsins verður ekkert ráðið um að tiltekið félag eða yfirleitt neitt félag hafi komið til umræðu í því sambandi. Það sem er þó ljóst er að ótilgreinda félagið hafi sem verktaki átt að selja þjónustu, sem óumdeilt er að S-kk-nf S-kk-nf hafi átt að inna af hendi.

Í skýrslu fyrrverandi stjórnarformanns stefnda fyrir dómi kom fram að aldrei hafi verið samið um tiltekið félag í þessu sambandi en það skilyrði sett að viðkomandi félag hefði umboð til þess að selja þjónustu Sindra. Í skýrslu lögmanns stefnda fyrir dómi kom fram að í stað þess að samið yrði við S-kk-þf í eigin nafni, þá yrði eitthvert félag samningsaðilinn, og að það hefði verið hlutskipti S-kk-ef að fylla inn nafn þess eða að láta lögmanninn vita, þannig að hann gæti sett nafn félagsinsá samninginn. S ú á kvörðun að haga málum með þessum hætti að samningsaðilinn væri ekki Sindri heldur eitthve rtfélag vartekin af stefnda, enallt að einu er byggtá því að samningsaðilinn sé S-kk-nf, auk þess sem stefnandi sé ekki félag á vegum S-kk-ef, og hafi hann engin tengsl við það félag.

Af því sem fram er komiðí málinu, verður ekki séð að neinu máli hafi skipt þótt nafn verktakans hafi á engum tímapunkti legið fyrir meðan á verktökunni stóð, sbr. einnig það sem síðar getur um ástæðu þess að reikningar voru ekki gefnir út, og að einungis hafi verið um formsatriði að ræða til síðari fyllinga rá samningnum. Með þeim hætti lá fyrir loforð eða samningu rumað stefndi myndi greiða fyrir vinnu S-kk-ef, til þess félags sem hann tilnefndi til að taka við þeirri greiðslu. Óumdeilt er að efndir hafi ekki átt sér stað.

Ekki er ágreiningur um að fjárhagsstaða stefnda áþeim tíma sem verktakan stóð yfir var með þeim hætti að stefndi hefði ekki getað greitt útgefna reikninga þótt þeir hefðu borist. S-kk-nf var því ítrekað beðinn um það af hálfu stefnda að senda ekki inn reikninga, og ekki fyrr en eftir að stefndi hefði tryggt sér aukið fjármagn með samningum við erlenda aðila. Bar fyrrverandi stjórnarformaður stefnda fyrir dómi að S-kk-nf hefði sýnt stefnda mikinn skilning og þolinmæði hvað þetta varðar. Skýrir það að einhverju leyti hvers vegna nafn „the Provider“ hafi ekki komið fram fyrr, og ekki er annað fram komið en að krafan hafi verið sett fram þegar forsendur til að greiða voru til staðar af hálfu stefnda.

Líkt og rakið hefur verið var innheimta kröfunnar með þeim hætti sem stefndi krafðist sjálfur, og á þeim tíma sem hentaði stefnda. Í fyrirliggjandi samningsdrögum er ekki gert ráð fyrir því að S-kk-nf sé samningsaðili stefnda, og er hans raunar í engu getið í drögum um verktökuna. Má því velta fyrir sér aðildarskorti hefði S-kk-nf sett fram kröfu málsinsí eigin nafni. Að öðru leyti er ekkertframkomiðumað stefnandi hafi ekki umboð til innheimtu kröfunnar, og eru tengsl S-kk-ef við stefnanda og staða hans innan þess félags ljós af gögnum málsins. Í þessu sambandi getur ekki skipt máli þótt starfsemi stefnanda hafi legið niðri á þeim tíma sem verktakan stóð yfir, og má fallast á það með stefnanda að miðað við framkomnar forsendur hefði útgáfa reikninga til greiðslu á tilteknum gjalddögum verið tilgangslaus, og eingöngu til þess fallið að stefnanda hefði bo riðað leggja út fyrir virðisaukaskatti af þeim reikningum.

Með vísan til alls framangreinds er ekki fallist á sýknukröfu stefnda vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Er það niðurstaða dómsins að komist hafi á bindandi samningur um endurgjald fyrir það vinnuframlag sem fram fór, í samræmi við samningsdrögin frá 3. október 2019, eða 2.200.000 króna á mánuði. Ekki er ágreiningur um það tímabil sem dómkrafa málsins tekur til. Með vísan til þess verður stefnda gert að greiða stefnanda umkrafinn höfuðstól, sem er að viðbættum virðisaukaskatti, og ekki virðist ágreiningur um að beri að leggjast ofan á samningsgreiðslur.

Engar forsendur þykja til þess að vísa dráttarvaxtakröfum stefnanda sjálfkrafa frá dómi. Í málinu er við það miðað af hálfu aðila að verktakanhafi hafist 1. ágúst 2019, og að inna hafi átt af hendi hluta greiðslna mánaðarlega. Gjalddagar þeirra greiðslna voru því fyrirfram ákveðnir, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Ekki komu fram andmæli gegn upphafsdegi dráttarvaxta vegna kaupaukagreiðslna, sem miðast því við 1. janúar 2021. Eins og fram er komið var það að beiðni og á forsendum stefnda að innheimta kröfunnar fór ekki fram fyrr. Sú forsenda getur ekki, ánþess að um það hafi verið samið, leitt til þess að stefnandi eigi ekki rétt á dráttarvöxtum af samningsbundnum greiðslum frá gjalddaga þeirra. Með hliðsjón af því verður stefnda gert að greiða stefnanda dráttarvexti eins og krafist erog nánar greinir í dómsorði.

Samkvæmt niðurstöðu málsins, og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað eins og í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, CRI hf., greiði stefnanda, Gaul ehf., 24.552.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.364.000 krónum frá 1. september 2019 til 1. október 2019, af 2.728.000 krónum frá 1. október 2019 til 1. nóvember 2019, af 4.092.000 krónum frá 1. nóvember 2019 til 1. desember 2019, af 5.456.000 krónum frá 1. desember 2019 til 1. janúar 2020, af 6.820.000 krónum frá 1. janúar 2020 til 1. febrúar 2020, af 8.184.000 krónum frá 1. febrúar 2020 til 1. mars 2020, af 9.548.000 krónum frá 1. mars 2020 til 1. apríl 2020, af 10.912.000 krónum frá 1. apríl 2020 til 1. maí 2020, af 12.276.000 krónum frá 1. maí 2020 til 1. janúar 2021, ogaf 24.552.000 krónum frá 1. janúar 2021 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 1.240.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf