S-103/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 6. september sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 6. júní 2013, á hendur X:

„fyrir rán, með því að hafa sunnudaginn 8. janúar 2012, í húsnæði að […], veist að A og B með því að slá þá báða með flötum lófa og hótað þeim frekari líkamlegu ofbeldi ef þeir greiddu ekki tiltekna skuld sem ákærði kvaðst vera að innheimta. Í kjölfarið tók ákærði tölvu af gerðinni Packard Bell og síma af gerðinni HTC, sem var í eigu A, að áætluðu andvirði kr. 224.180, og fór á brott með þýfið.

Telst þetta varða við 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Skipaður verjandi, S-kk-nf S-kk-nf hæstaréttarlögmaður, hefur fyrir hönd ákærða krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin. Þá krefst verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna.

I.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, frásögn ákærða, framburði brotaþola og annarra vitna, eru helstu atvik málsins þau, að þriðjudagsmorguninn 10. janúar 2012 komu á lögreglustöðina á Akureyri brotaþolarnir og bræðurnir A, fæddur 1994, og B, fæddur 1990, […] í fylgd ömmu sinnar og báru fram kæru á hendur ákærða vegna hegningarlagabrots. Í kæru sinni greindu kærendur frá því að ákærði í máli þessu, X, hefði tekið af þeim fartölvu af gerðinni Packard Bell og nýlegan farsíma af gerðinni HTC Wildfire S. Við meðferð málsins hjá lögreglu framvísuðu kærendur reikningi fyrir kaupum A á fartölvunni, en hann er dagsettur 27. desember 2010, að fjárhæð 179.900 krónur, en einnig framvísuðu kærendur reikningi, dagsettum 22. desember 2011, fyrir kaupum ömmu piltanna á farsímanum, að fjárhæð 47.280 krónur, en í máli þeirra kom fram að hún hefði gefið A símtækið í jólagjöf.

Af rannsóknargögnum lögreglu, sem eru í samræmi við formlegar skýrslutökur í máli þessu, verður ráðið að atvik hafi verið með þeim hætti að sunnudaginn 8. janúar nefnt ár hafi bræðurnir B og A farið í heimsókn til vitnisins C að […] á Akureyri. Hafi brotaþolinn A haft meðferðis umrædd tæki, og að þar á heimilinu hafi hann ásamt bróður sínum, B, og húsráðanda m.a. horft á myndefni í tölvunni. Verður ráðið að ákærði, X, hafi komið síðla dags á heimilið, ásamt unnustu sinni, og að fljótlega eftir það hafi orðið orðaskipti með honum og bræðrunum um ætlaða skuld B við tiltekinn aðila.

Samkvæmt skýrslu lögreglu átti D lögreglufulltrúi orðastað við fyrrnefndan húsráðanda síðdegis þann 10. janúar 2012. Er í skýrslunni haft eftir húsráðandanum að hann hefði hlýtt á orðræðu ákærða í greint sinn og þar á meðal er hann hefði krafið B um skuld að fjárhæð 100.000 krónur, og jafnframt að hann hafi þá verið hávær og „rifið kjaft“ og þusað alls konar vitleysu. Einnig er haft eftir húsráðandanum að hann hefði séð ákærða slá B utan undir mjög ákveðið, en í framhaldi af því séð ákærða taka síma og fartölvu af A með þeim orðum að tækin væru trygging fyrir greiðslu á skuld, og að þeir bræður myndu fá tækin aftur ef þeir greiddu 25.000 krónur.

Í formlegri skýrslu brotaþolans A hjá lögreglu, þann 13. janúar 2012, lýsti hann atvikum á þá leið, að ákærði hefði krafið bróður hans, B, um fjármuni vegna skuldar, en jafnframt fylgt orðum sínum eftir með því að slá þá bræður báða. Í skýrslunni staðhæfir brotaþolinn að ákærði hafi auk þess haft uppi alvarlegar hótanir ef þeir bræður greiddu ekki hina ætluðu skuld inna þriggja mínútna eða ef þeir leituðu ásjár lögreglu. Í skýrslunni staðhæfir brotaþoli að ákærði hafi fylgt orðum sínum eftir og tekið fartölvuna og símann í sínar vörslur, en látið þess getið, áður en hann hvarf á braut, að þeir bræður myndu fá tækin aftur ef þeir greiddu 30.000 krónur á mánuði í um tíu mánuði eða alls 300.000 krónur. Í niðurlagi skýrslunnar greinir A frá því að C hafi daginn eftir þessi samskipti hringt í ákærða, en í framhaldi af því greitt inn á reikning ákærða 25.000 krónur, og þá gegn því loforði að hann skilaði tækjunum. Brotaþoli sagði að ákærði hefði ekki staðið við það fyrirheit.

Frásögn brotaþolans B í skýrslu hjá lögreglu, 18. janúar 2012, var í aðalatriðum samhljóða frásögn A um athæfi ákærða. Kvaðst brotaþolinn í greint sinn hafa neitað tilvist hinnar umkröfðu skuldar, en bar að ákærði hefði þrátt fyrir það haft uppi hótanir um líkamsmeiðsl og fylgt orðum sínum eftir með því að slá þá bræður báða utan undir, en síðan tekið tölvuna og farsímann af A og horfið á braut.

Samkvæmt skýrslum brotaþolanna hringdi ákærði í A mánudaginn 9. janúar nefnt ár og krafði hann, án árangurs, um aðgangsorð að fyrrgreindu símtæki.

2. Samkvæmt rannsóknargögnum fór lögreglan á Akureyri í tilefni af lýstri kæru brotaþola um hádegisbilið 10. janúar nefnt ár á heimili tiltekins aðila hér í bæ. Virðast lögreglumenn þar hafa fengið upplýsingar um ferðir ákærða á Akureyri og jafnframt að hann hefði haft undir höndum fartölvu og síma. Verður ráðið að vegna þessara upplýsinga hafi lögreglunni í Fjallabyggð verið gert viðvart um ætlað brot ákærða.

Samkvæmt gögnum var ákærði handtekinn á heimili sínu á Siglufirði 10. janúar nefnt ár, kl. 14:29. Var ákærði í beinu framhaldi af því færður á lögreglustöð og kynnt kæra brotaþola. Var ákærða gerð grein fyrir réttarstöðu sinni og enn fremur gefið færi á að hringja í þann lögmann, sem síðar var skipaður verjandi hans í máli þessu. Við formlega yfirheyrslu hjá lögreglu í kjölfarið neitaði ákærði kæruefninu og bauð hann lögreglumönnum til sannindamerkis að leita á heimili sínu. Var það gert, en fyrir liggur að leitin bar engan árangur. Var ákærði í framhaldi af því fluttur á lögreglustöðina á Akureyri vegna rannsóknar málsins.

Ákærði var yfirheyrður af rannsóknarlögreglunni á Akureyri sama dag kl. 17:30. Ákærði kannaðist þá við að hafa farið á heimili C þann 8. janúar s.á. Ákærði staðhæfði að erindi hans hefði tengst tilteknum erindisrekstri, sem hann kvaðst hafa unnið í þágu brotaþolans B. Staðhæfði ákærði að brotaþolinn B hefði þannig óskað liðsinnis hans vegna innheimtuaðgerða tiltekins aðila, en að brotaþolinn hefði síðan ekki staðið við gerða samninga. Var helst á ákærða að skilja að hann hefði samið fyrir hönd B við innheimtuaðilann um greiðslu skuldarinnar, en vegna nefndra vanefnda B hefði hann samið um það við innheimtuaðilann að hann tæki umrædd tæki í sínar vörslur, og það hefði hann einmitt gert í greint sinn. Hefði sú ráðstöfun verið gerð til að tryggja það að þeir bræður, B og A, myndu greiða fyrstu greiðslu skuldarinnar, 25.000 krónur. Ákærði bar að þessi fyrirætlan hefði í raun gengið eftir þegar vitnið C hefði lánað þeim bræðrum fjármuni og lagt inn á reikning hans daginn eftir umrædda heimsókn hans. Ákærði kvaðst hins vegar ekki hafa verið búinn að koma því í verk að skila tækjunum er málið var kært til lögreglu. Ákærði sagði að til lúkningar umræddri skuld hefðu þeir bræðurnir að auki átt að greiða 30.000 krónur, en með því móti hefðu þeir átt að fá þá fartölvu sem hann hafði einnig tekið sem tryggingu fyrir réttum efndum þeirra. Ákærði sagði að til lúkningar allri skuldinni hefðu þeir bræður að auki þurft að greiða 30.000 krónur á mánuði í samtals tólf mánuði.

Við yfirheyrslu neitaði ákærði því alfarið að hann hefði slegið nefnda brotaþola utan undir eða að hafa beitt þá öðru ofbeldi þegar hann tók fyrrnefnd tæki, símtæki og tölvu, í sínar vörslur. Ákærði lét þess getið að með honum í nefndri heimsókn hefði verið unnusta hans, en sagði að hún hefði enga vitneskju haft um aðgerðir hans í greint sinn.

Í lok nefndrar yfirheyrsluskýrslu er skráð að ákærði hafi boðist til að endurheimta nefnd tæki. Liggur og fyrir að eftir að hann hafði verið látinn laus afhenti hann lögreglunni á Akureyri umrædda fartölvu, en einnig virðist hann hafa komið því til leiðar að símtækinu var skilað á lögreglustöðina á Siglufirði. Í framhaldi af því móttók brotaþolinn A tækin.

II.

Fyrir dómi, við þingfestingu og aðalmeðferð, neitað ákærði sök.

Ákærði skýrði frá því, að hann hefði sunnudaginn 8. janúar 2012 farið ásamt unnustu sinni, E, til Akureyrar. Og að afloknu erindi þeirra í bænum kvaðst hann hafa afráðið að líta við í heimsókn hjá félaga sínum, C, að […]. Var á ákærða að skilja að hann hefði strax við komu á heimilið rætt við húsráðandann og þá fengið af því fregnir að aðili, tengdur fíkniefnaheiminum, hefði verið að veitast að bræðrunum A og B, sem þar voru í heimsókn, og að tilefnið hefði verið tiltekin skuld þeirra að fjárhæð 300.000 krónur. Staðhæfði ákærði að fyrir orð húsráðandans hefði hann fallist á að ræða við umræddan skuldareiganda og þá í þeim tilgangi að semja við hann um skuld bræðranna.

Fyrir dómi staðhæfði ákærði að samningaviðræður hans við skuldareigandann hefðu gengið eftir, en hann þó sett tiltekin skilyrði. Þar á meðal hefði innheimtuaðilinn sett það skilyrði að bræðurnir yrðu að greiða skuldina á 10 mánuðum og þá með 30.000 króna mánaðargreiðslum, en að auki yrðu þeir að setja tryggingu fyrir réttum efndum. Nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa haft af því spurnir að umrædd skuld tengdist helst brotaþolanum B.

Af orðum ákærða fyrir dómi var helst ráðið að hann hefði eftir nefnd samskipti við fyrrnefndan innheimtuaðila gert bræðrunum grein fyrir ofangreindum skilyrðum hans, er hann hitti þá á heimili C í greint sinn. Lýsti ákærði samskiptum sínum við brotaþola nánar þannig: „… og þeir segja hvað getum við gert og ég segi, ég meina ef þið borgið þennan 30.000 kall á mánuði, þá fáið þið að vera í friði … og ég segi við þá, ég er búinn að tala við hann, þetta er svona, þið getið leyst þetta svona, en það verður að vera einhver trygging þangað til kemur fyrsta greiðsla. Þeir láta mig hafa síma og tölvu. … Þeir báðu mig um að vera milligöngumann, þeir þorðu ekkert að koma nálægt þessum manni, ég veit ekki af hverju, þetta er bara tittur sko.“

Ákærði áréttaði fyrri frásögn sína um að unnusta hans hefði enga vitneskju haft um nefndan erindisrekstur hans, en bar að C hefði hlýtt á orðræðu hans við brotaþolana.

Fyrir dómi skýrði ákærði frá því að eftir að hann hvarf úr íbúð C í greint sinn hefði hann farið til fyrrnefnds skuldareiganda og afhent honum þá tölvu, sem hann hafði fengið í hendur frá brotaþolum sem tryggingu. Hann kvaðst hins vegar sjálfur hafa haldið eftir símanum og farið með hann til Siglufjarðar, en hafði ekki eiginlegar skýringar á því. Þá kvaðst ákærði ekki vilja fortaka það að hann hefði haft símasamband við brotaþolann A og óskað eftir aðgangsorði að símanum, en vísaði til þess að langur tími væri liðinn frá þessum atburði. Ákærði bar að í raun hefði allt gengið eftir eins og um hafði verið samið, að því frátöldu að það hefði verið húsráðandinn C sem hefði greitt fyrrgreinda fjárhæð, 25.000 krónur, inn á reikning hans. Ákærði staðhæfði að vegna ófærðar hefðu tafir orðið á því að hann skilaði tölvunni og símanum aftur til brotaþola eftir að greiðslan barst frá C. Var það ætlan ákærða að sá dráttur hefði leitt til þess að kæra í málinu var lögð fram, að fyrirlagi ömmu brotaþolanna.

Fyrir dómi áréttaði ákærði að með lýstu athæfi hefði hann aðeins verið að veita brotaþolum hjálparhönd, enda hefði hann sjálfur alls enga hagsmuni haft af erindisrekstrinum. Ákærði neitaði því einnig alfarið að hann hefði haft í frammi hótanir eða að hafa slegið brotaþola. Hafði ákærði engar skýringar á andstæðum framburði vitna þar um. Ákærði kannaðist við að hann hefði í fyrstu yfirheyrslu hjá lögreglunni neitað því ranglega að hann hefði margnefnt símtæki í vörslum sínum. Ákærði kvaðst mjög fljótlega hafa afráðið að leiðrétta þann framburð sinn og í framhaldi af því hlutast til um að umræddum tækjum var skilað til réttra eigenda, brotaþola.

Vitnið B skýrði frá því fyrir dómi, að hann hefði í greint sinn verið í heimsókn ásamt bróður sínum, A, á heimili félaga þeirra, C, er ákærði kom þangað ásamt unnustu sinni. Á vitninu var það helst að skilja að til umræðu hefði komið skuld hans við tiltekinn aðila, og kannaðist það aðspurt við að hafa óskað eftir aðstoð ákærða við að leysa það mál. Vitnið staðhæfði á hinn bóginn að það hefði í raun ekki skuldað þessum aðila neitt. Vitnið sagði að það hefði því í raun ætlast til þess að ákærði stuðlaði að því að innheimtuaðilinn hætti aðgerðum sínum, en ekki gert ráð fyrir að hann blandaði sér að öðru leyti í málið. Vitnið staðhæfði að atvik hefðu hins vegar þróast á allt annan veg. Vísaði vitnið til þess að ákærði hefði í raun skipt um lið og sagði að þegar hann hefði komið í umrædda heimsókn hefði hann krafið það um fulla greiðslu á hinni umdeildu skuld. Vitnið lýsti atvikum nánar þannig: „... hann (ákærði) sagðist bara ætla að taka tölvuna og símann.“ Vitnið bar að ákærði hefði verið með ógnandi tilburði og öskrað að því í reiði, en auk þess slegið það í höfuðið með flötum lófa. Vegna þessa kvaðst vitnið hafa óttast ákærða, enda litið á athæfi hans sem viðvörun. Vitnið treysti sér ekki til að segja til um hvort það hefði séð ákærða slá fleiri aðila þarna í íbúðinni. Vitnið kvaðst ekki hafa fengið áverka vegna barsmíða ákærða, en það kvaðst hafa neitað að afhenda símann og tölvuna, en að lokum ákveðið að láta tækin af hendi og hafði um það svofelld orð: „Ég vissi að það var GPS í tækjunum, þannig að ég vildi ekkert vera barinn sko ... hann (ákærði) rænir bara tölvu og síma af okkur.“ Vitnið staðhæfði að umrædd tæki hefðu í raun verið eign bróður þess, A. Vitnið kannaðist ekki við að ákærði hefði látið þau orð falla í greint sinn, að þeir bræður myndu fá umrædd tæki til baka. Að því leyti vísaði vitnið m.a. til þess að eftir að ákærði hafði tekið tækin og farið af vettvangi hefði hann ekki svarað í síma. Vitnið bar að einhverjum dögum eftir þennan atburð hefði nefndur félagi þeirra bræðra, C, greitt ákærða 25.000 krónur. Vitnið kvaðst helst hafa talið að sú ráðstöfun hefði verið gerð til að friða ákærða, en það kvaðst aldrei hafa fallist á þessa ráðstöfun C.

Vitnið A greindi frá því fyrir dómi að það hefði í umrætt sinn verið í heimsókn hjá C, en sagði að við komu hefði bróðir þess, B, verið þar fyrir. Vitnið sagði að í þessari heimsókn þess hefði ákærði komið í íbúðina og bar að hann hefði strax verið með mikinn fyrirgang, en þá aðallega gagnvart bróður þess, B. Var það ætlan vitnisins að fyrirgangur ákærða hefði stafað af því að tiltekin fíkniefnasending hefði misfarist. Vitnið sagði að það hefði á engan hátt tengst því máli og aldrei fyrr átt orðastað við ákærða. Vitnið kvaðst þannig í raun aðeins hafa þekkt ákærða í sjón er atvik gerðust. Vitnið áréttaði að ákærði hefði greinilega verið pirraður út í B og m.a. öskrað að honum, en það lýsti atvikum nánar þannig: „... Og síðan áður en ég veit af er hann byrjaður að lemja hann (B) og tosa í hárið á honum og síðan sló hann mig utan undir og tók tölvuna og síðan tók hann símann, hótaði nauðgunum og síðan fór hann.“ Vitnið sagði að þessi atburðarás hefði varað í um 15 mínútur. Vitnið kvaðst er atvik gerðust hafa verið með símann í vasanum, en sagði að tölvan hefði verið á borði í íbúðinni. Vitnið staðhæfði að það hefði ekkert samkomulag gert við ákærða, enda ekki skuldað honum neina fjármuni. Vitnið áréttaði að ákærði hefði verið mjög æstur í greint sinn og m.a. verið með hnefann á lofti, en af þeim sökum kvaðst það hafa fundið fyrir ótta. Vitnið kvaðst ekki hafa fengið áverka af völdum fyrrnefndrar barsmíðar ákærða og vísaði til þess að ákærði hefði slegið það á vinstri vangann með lófanum. Vitnið kvaðst hafa reynt að mótmæla athæfi ákærða en ekki brugðist frekar við er hann tók umrædd tæki, en það kvaðst hafa verið eigandi þeirra.

Vitnið sagði að einhverjum dögum eftir þennan atburð hefði fyrrnefndur félagi þeirra bræðra, C, greitt ákærða fjármuni, en ætlaði að það hefði hann gert í þeim tilgangi að ákærði skilaði umræddum tækjum. Vitnið sagði að það hefði þó ekki gengið eftir. Vitnið sagði að málið hefði síðan þróast á þann veg að amma þeirra bræðra hefði komist að raun um atburðarásina og þá tekið í taumana og fylgt þeim bræðrum á lögreglustöðina á Akureyri. Við það tækifæri kvaðst vitnið hafa gefið lögreglu upplýsingar um GPS-númer símtækisins, og skömmu síðar fengið bæði tækin í sínar hendur.

Vitnið C skýrði frá því fyrir dómi að í greint sinn hefðu bræðurnir A og B verið í heimsókn á heimili þess að […]. Vitnið sagði að þeir bræður hefðu ekki verið búnir að staldra lengi við er ákærði hefði komið í heimsókn, og ætlaði helst að hann hefði verið einsamall. Eftir skamma viðdvöl kvaðst vitnið hafa heyrt að ákærði ræddi einhver skuldamál við þá bræður, en minntist þess ekki að ákærði hefði verið með háreysti. Var það ætlan vitnisins að umræðuefnið hefði varðað fíkniefni. Vitnið kvaðst í rauninni ekki hafa fylgst ýkja náið með orðræðunni, og vísaði í því sambandi m.a. til þess að nokkuð langt væri um liðið frá þessum atburði. Aðspurt kannaðist vitnið ekki við að hafa haft nokkur afskipti eða milligöngu í þessu ætlaða skuldamáli eða að hafa rætt slíkt mál við ákærða, hvorki þarna á heimilinu né áður en hann kom á vettvang.

Vitnið skýrði frá því að í lýstum samskiptum hefði ákærði verið ógnandi í framkomu gagnvart bræðrunum, en benti jafnframt á að ákærði væri stór vexti og hefði því haft líkamlega yfirburði. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að ákærði sló með flötum lófa til B, en það kvaðst ekki hafa séð að honum hefði orðið meint af því. Vitnið lýsti samskiptum ákærða og bræðranna og atvikum máls nánar þannig: „Hann (ákærði) sló hann (B), tók af þeim dótið og sagði borgið þið skuldina ykkar. Það var ekkert flóknara en það. … þeir ætluðu að borga eitthvað seinna og fengju þá dótið aftur. … Þeir voru ekkert að gefa honum tölvuna og símann sko, þetta var bara tekið upp í pant ... og svo fór hann bara.“ Vitnið ætlaði að lýst samskipti hefðu varað í um 2-3 mínútur.

Vitnið skýrði frá því að daginn eftir greindan atburð hefði það að eigin frumkvæði greitt inn á reikning ákærða 30.000 krónur.

Vitnið E, sambýliskona ákærða, skýrði frá því fyrir dómi, að það hefði farið með ákærða á heimili C í umrætt sinn. Vitnið staðhæfði að auk húsráðanda og unnustu hans hefðu verið fyrir á heimilinu tveir strákar, bræður. Vitnið kvaðst hafa hlýtt á samræður ákærða og bræðranna og m.a. heyrt að þeir síðarnefndu hefðu beðið ákærða um aðstoð við að semja við einhvern þriðja aðila vegna tiltekinnar skuldar. Vitnið kvaðst ekki hafa heyrt annað en að þeir bræður hefðu verið þakklátir ákærða fyrir að vilja liðsinna þeim. Vitnið kvaðst m.a. hafa séð bræðurna afhenda ákærða tölvu og síma, og skilið þá ráðstöfun svo að þannig ætti ákærði að semja um skuldina. Vitnið kvaðst hafa fylgst með þessum samskiptum, en auk þess heyrt allt sem fram fór, en það kvaðst á tímabili hafa hafst við í nálægu herbergi ásamt unnustu húsráðandans. Vitnið sagði að allt hefði gengið eðlilega fyrir sig og kannaðist það ekki við að ákærði hefði verið með neins konar ógnanir gagnvart bræðrunum. Vitnið sagði að eftir að heimsókn þeirra lauk í greint sinn hefði það ekið ásamt ákærða áleiðis að heimili þeirra á Siglufirði. Á þeirri leið hefði ákærði þó komið við hjá vini sínum á […], en þar hefði hann komið tölvu bræðranna fyrir til geymslu. Vitnið kvaðst nokkrum dögum síðar, og eftir að ákærði hafði verið handtekinn af lögreglu, hafa farið með símtæki bræðranna á lögreglustöðina á Siglufirði, en ætlaði að ákærði hefði sjálfur skilað fyrrnefndri tölvu til lögreglunnar á Akureyri.

Vitnin D lögreglufulltrúi og F rannsóknarlögreglumaður staðfestu fyrir dómi áðurrakin rannsóknargögn, en ekki þykir þörf á að rekja framburð þeirra.

III.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök rán, með því að hafa, sunnudaginn 8. janúar 2012 í heimahúsi að […], veist að brotaþolunum A og B, sem þar voru gestkomandi, með því að slá þá báða með flötum lófa og hóta þeim frekara líkamlegu ofbeldi ef þeir greiddu ekki tiltekna skuld sem ákærði kvaðst vera að innheimta. Í ákæru segir að í kjölfarið hafi ákærði tekið tölvu af gerðinni Packard Bell og síma af gerðinni HTC. Fyrir liggur að tækin voru eign A og að kaupverð þeirra var 224.180 krónur, sbr. framlögð gögn.

Við alla meðferð málsins hefur ákærði neitað sök.

Fyrir liggur að ákærði hitti brotaþola þar sem þeir voru í heimsókn hjá vitninu C í umræddri íbúð á Akureyri. Liggur fyrir að eftir skamma dvöl ákærða í íbúðinni kom til umræðu þeirra í millum ætluð skuld brotaþolans B við tiltekinn aðila. Hefur ákærði borið að hann hafi vegna vinskapar við húsráðanda fallist á að aðstoða B, en einnig bróður hans, A, við að ganga frá skuldinni og koma þannig í veg fyrir frekari afskipti og innheimtuaðgerðir skuldareigandans.

Fyrir dómi hefur ákærði borið að hann hafi heyrt ávæning af því að umrædd skuld varðaði aðeins brotaþolann B og er það í samræmi við það sem fyrir liggur í málinu, en brotaþolinn A hefur alfarið hafnað því að hin ætlaða skuld tengdist honum á nokkurn hátt.

Brotaþolinn A hefur við alla meðferð málsins lýst samskiptum sínum við ákærða í greint sinn svo og athæfi hans á þann veg að ákærði hafi vegna hinnar ætluðu skuldar bróður hans, B, við þriðja aðila tekið umrædd tæki, síma og tölvu, eftir að hafa áður veist að þeim bræðrum með háreysti og hótunarorðum og einnig með því að slá þá báða utan undir. Að mati dómsins er þessi frásögn A trúverðug, en eins og áður sagði liggur fyrir í málinu að hann var eigandi umræddra tækja. Frásögn A um athæfi ákærða er að áliti dómsins í samræmi við framburð brotaþolans B, en hefur auk þess stoð í vitnisburði C.

Við fyrstu afskipti lögreglu neitaði ákærði alfarið aðild sinni að málinu. Ákærði játaði við síðari yfirheyrslu hjá lögreglu, líkt og fyrir dómi, að hafa tekið fyrrnefnd tæki í sínar vörslur og hefur hann borið að það hafi hann gert vegna orða C, en jafnframt að athæfið hafi helgast af greiðasemi við þá bræður. Þessi frásögn ákærða er ekki í samræmi við framburð brotaþola né nefnds vitnis. Þá þykir meðferð ákærða á tækjunum eftir að hann hafði tekið þau í sínar vörslur ekki vera í samræmi við það að athæfi hans hafi helgast af erindisrekstri í þágu brotaþolanna, en vitnisburður sambýliskonu ákærða þykir heldur ekki að öllu leyti styðja þá frásögn hans. Að mati dómsins er frásögn ákærða í heild ótrúverðug.

Að ofangreindu virtu telur dómurinn sannað að ákærði hafi tekið af brotaþolunum A og B þau tæki sem í ákæru greinir með ofbeldi og hótunum og verður hann því sakfelldur fyrir rán. Er háttsemi ákærða því rétt lýst og færð til refsiákvæðis í ákæru.

IV.

Ákærði, sem er 33 ára, á langan sakaferil að baki, en samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins var hann á tímabilinu frá 1996 til 2003 í sex skipti dæmdur fyrir ávana- og fíkniefnalagabrot, en einnig fyrir hegningar- og umferðarlagabrot. Þá var ákærði með dómi 27. febrúar 2007 dæmdur í sextán mánaða fangelsi fyrir hegningarlagabrot, þ. á m. eignaspjöll og hótanir, fyrir brot gegn tolla- og lyfsölulögum, en einnig fyrir fíkniefna- og umferðarlagabrot. Með dómi uppkveðnum 19. desember 2007 var ákærði að auki dæmdur í fangelsi í þrjú og hálft ár fyrir hegningarlagabrot, þ. á m. fyrir tilraun til ráns, fjársvik, brennu, nytjastuld og þjófnað, en einnig fyrir fíkniefna- og umferðarlagabrot. Þessi síðastnefndi dómur var hegningarauki við dóminn frá 27. febrúar 2007. Með dómi 7. maí 2009 var ákærði dæmdur til að greiða sekt til ríkissjóðs fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni.

Samkvæmt bréfi Fangelsismálastofnunar, dagsettu 25. júní sl., hóf ákærði afplánun þann 9. mars 2007 vegna þeirrar fangelsisrefsingar sem hann hafði verið dæmdur til með fyrrnefndum dómi frá 27. febrúar 2007, en í beinu framhaldi af því hóf hann einnig afplánun á þeirri refsingu sem hann hafði verið dæmdur til með dómi frá 19. desember sama ár. Með ákvörðun Fangelsismálastofnunar ríkisins þann 14. apríl 2010 var ákærða veitt reynslulausn með skilyrðum á 568 daga eftirstöðvum samanlagðrar refsivistar nefndra dóma.

Með dómi 29. desember 2011 var ákærði dæmdur fyrir brot gegn ávana- og fíkniefnalöggjöfinni, en einnig fyrir brot gegn umferðarlögum. Með þessum dómi var fyrrgreind reynslulausn á 568 dögum dæmd upp og ákærða gerð refsing í einu lagi og var refsingin ákvörðuð 21 mánaðar fangelsi, en þar af voru 19 mánuðir skilorðsbundnir til þriggja ára. Loks var ákærði þann 19. febrúar 2013 dæmdur í 6 mánaða óskilorðsbundið fangelsi í héraðsdómi í Holstebro í Danmörku fyrir líkamsárás, sem hann framdi þar í landi þann 3. september 2012. Með þessum dómi virðist ekki hafa verið tekið tillit til skilorðshluta dómsins frá 29. desember árið áður og var því sú refsing ekki dæmd upp. Samkvæmt fyrrnefndu bréfi Fangelsismálastofnunar og sakavottorði sakaskrár ríkisins, dagsettu 6. júní sl., veittu dönsk fangelsismálayfirvöld ákærða reynslulausn þann 15. og 25. mars sl. til tveggja ára á eftirstöðvum fangelsisdómsins í Danmörku, en einnig á óskilorðsbundna hluta refsidómsins frá 29. desember 2011, samtals 82 dögum.

Með því broti sem ákærði hefur í þessu máli verið sakfelldur fyrir hefur hann rofið skilorðshluta dómsins frá 29. desember 2011, samtals 19 mánuðir, og verður sá hluti dæmdur með í þessu máli. Einnig ber að taka tillit til eftirstöðva þeirrar reynslulausnar, sem ákærða var veitt 15. og 25. mars sl., á 82 dögum hinnar óafplánuðu refsivistar hans samkvæmt fyrrnefndum dómi í Danmörku, sbr. 2. mgr. 64. gr. laga nr. 49, 2005 um fullnustu refsinga. Ber að taka upp nefndar refsingar og dæma með í þessu máli, sbr. 1. mgr. 65. gr. nefndra laga, sbr. og 60. gr. hegningarlaganna nr. 19, 1940.

Við ákvörðun refsingar nú ber m.a. að horfa til lýsts sakaferils ákærða, sbr. og 1. tl. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr., 71. gr., 77. gr. og 78. gr., en einnig 255. gr. hegningarlaganna, og því að hann hefur í þessu máli gerst sekur um alvarlegt brot, rán. Samkvæmt gögnum virðist ákærði, eftir að honum hafði verið vísað úr landi í Danmörku í kjölfar þess að honum var veitt fyrrnefnd reynslulausn í mars sl., hafa tekið sig á. Benda gögn málsins til þess að ákærði hafi m.a. gert raunhæfa tilraun til að vinna bug á fíkniefnamisnotkun sinni og virðist hann þannig hafa hlýtt ráðum heimilislæknis í heimabyggð varðandi líferni og bindindi. Þá liggur fyrir að ákærði hefur, ásamt sambýliskonu, a.m.k. tvö börn á sínu framfæri. Ber að virða ákærða þetta allt til málsbóta, sbr. 5. tl. 1. mgr. 70. gr. laga nr. 19, 1940.

Að öllu ofangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjú ár, en ekki þykir fært að skilorðsbinda refsinguna.

Dæma ber ákærða til að greiða sakarkostnað, sem er málflutningsþóknun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef S-kk-ef hrl., sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðin 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en einnig skal hann greiða ferðakostnað verjandans, sem þykir að álitum hæfilega ákveðinn 65.000 krónur.

Fyrir uppsögu dómsins var gætt ákvæða 184. gr. laga nr. 88, 2008.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf, héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjú ár.

Ákærði greiði sakarkostnað, sem er málflutningsþóknun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef S-kk-ef hrl., 251.000 krónur, en einnig ferðakostnaður verjandans að fjárhæð 65.000 krónur.