S-8272/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 21. október sl., var höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 15. desember 2020, á hendur: „F-x-x Z-x-x, kt. [...], [...], Reykjavík, og S-x-x Z-x-x, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir eftirfarandi hegningar- og sérrefsilagabrot:

I.

Gegn ákærðu báðum fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa í félagi, þann 13. ágúst 2020, haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni, á heimili ákærðu að [...] í Reykjavík, 145,24 grömm af maríjúana en búið var að koma efnunum fyrir í söluumbúðir. Á heimilinu fundust jafnframt fjöldi farsíma en einnig fjármunir sem nánar er getið í neðangreindum ákærukafla II. en allt framangreint var haldlagt vegna málsins.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana-og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

II.

Gegn ákærðu báðum fyrir peningaþvætti með því að hafa í félagi um nokkurt skeið fram til 13. ágúst 2020 tekið við, aflað sér og/eða umbreytt ávinningi með sölu- og dreifingu ótiltekins magns fíkniefna og eftir atvikum með öðrum ólögmætum og refsiverðum hætti, samtals fjárhæð kr. 4.481.000. Lögregla lagði hald á framangreinda fjármuni við leit á heimili ákærðu þann 13. ágúst 2020, sbr. ákærukafla I.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 5. gr. lagaum ávana- og fíkniefni nr. 65/1974.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er krafist upptöku á 145,24 grömm af maríjúana, sbr. efnaskýrsla 44273, og farsímum, sbr. munaskýrslur 147792 og 147793, auk þess sem krafist er upptöku til ríkissjóðs á kr. 4.481.000, sbr. munaskýrslu 147794, en allt framangreint var haldlagt við leit lögreglu hjá hinum ákærðu líkt og að ofan er rakið, skv. 6. og 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, sbr. 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 með síðar breytingum og 69. gr., 69. gr. a., 69. gr. b., 69. gr. c., 69. gr. d. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“

Ákærði F-x-x krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins að undanskyldum vörslum fíkniefna en til vara að honum verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa og að fullnustu refsingar verði frestað skilorðsbundið. Einnig krefst hann þess sérstaklega að haldlagningu reiðufjár verði aflétt. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Ákærði S-x-x krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins að undanskyldum vörslum fíkniefna, að því marki sem hann hefur viðurkennt þá háttsemi, en til vara að honum verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa og að fullnustu refsingar verði frestað skilorðsbundið. Einnig krefst hann þess sérstaklega að haldlagningu reiðufjár verði aflétt. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

I

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst henni ábending um að megna kannabislykt legði frá íbúð ákærðu að [...]. Fóru lögreglumenn á vettvang og voru báðir ákærðu í íbúðinni og kannabis lá á sjónvarpsskenk í stofu. Þá voru þar níu farsímar og spurðir um þá viðurkenndu ákærðu að þeir væru að selja fíkniefni. Voru þeir handteknir vegna gruns um sölu og dreifingu fíkniefna. Ákærði S-x-x framvísaði tveimur boxum sem voru á eldhúsborði og stórum„ Nova- bréfpoka“ úr skúffu í eldhúsi og voru þessar umbúðir fullar af kannabisefni í sölueiningum. Við leit í íbúðinni fannst kannabis í boxi í skúffu í eldhúsi, og var það einnig í sölueiningum, og talsvert af reiðufé í svefnherbergi ákærðu. Þar í neðri koju, á milli veggjar og dýnu, fannst græn snyrtitaska sem innihélt 3.000.000 króna og ofan á bakpoka á gólfi fannst umslag merkt „F-e-x“ sem innihélt 1.300.000 krónur og í bakpokanum fannst ómerkt umslag sem innihélt 96.000 krónur. Í efstu skúffu í kommóðu í svefnherbergi fundust 64.000 krónur, í veski á borðstofuborði 12.000 krónur og á borðstofuborðinu sjálfu voru 9.000 krónur. Voru þessir fjármunir, samtals 4.481.000 krónur, haldlagðir vegna gruns um að þeir væru ágóði af brotastarfsemi. Þá voru farsímarnir haldlagðir. Fyrir liggja ljósmyndir sem teknar voru á vettvangi, m. a. af þeim fíkniefnum og fjármunum sem þar fundust.

Skýrsla var tekin af ákærða F-x-x sama dag og hann var handtekinn. Viðurkenndi hann að hafa verið að selja fíkniefni og kvaðst hafa byrjað á því fyrir tveimur til þremur mánuðum en ekki vita hvað hann hefði selt mikið á dag, giskaði á 10- 20 g. Sagði hann kaupendur hafa haft samband við sig með því að hringja og í gegnum Telegram og þar hefði hann einnig fengið efnin sem hann seldi. Kvaðst hann ekki geta svarað því hvað hann hefði keypt mikið efni í einu eða hvað hann hefði ætlað að gera við þau fíkniefni sem fundust í íbúðinni. Kvaðst hann hafa keypt fíkniefnin og ekkert vera búinn að selja af þeimog ekki muna hvað hann borgaði fyrir þau. Kvaðst hann hafa unnið sér inn hluta peninganna hér á landi en komið með hluta þeirra með sér hingað til lands en ekki vita hve mikið. Hann hefði komið hingað fyrir fimm mánuðum frá Bretlandi til að finna sér vinnu. Sagði ákærði að 1.300.000 krónur sem fundust í umslagi væri fé sem hann hefði komið með til landsins og skipt yfir í íslenskar krónur í nokkrum bönkum en hann ætti ekki gögn til að sýna fram á þetta. Kvaðst hann ekki muna hvað hann greiddi í húsleigu eða eyddi í mat. Þá voru ákærða sýndar myndir af fíkniefnum og fjármunum sem fundust í íbúðinni og kannaðist hann við þessa muni.

Skýrsla var einnig tekin af ákærða S-x-x sama dag og hann var handtekinn. Ákærði kvaðst ekki hafa fengið þá fjármuni sem fundust á heimili hans með sölu fíkniefna. Þá neitaði hann að svara spurningu lögreglu um það hvort hann hefði verið að selja fíkniefni. Hann kvaðst hafa sett auglýsingar inn á Telegram og Facebookog auglýst fíkniefni til sölu og gert það síðast þann dag. Hann fengi fíkniefnin frá nokkrum aðilum. Kvaðst hann telja að efnið sem lögregla haldlagði væri 150- 180 g og hann hefði keypt 200 gen hann vildi ekki svara því hvað varð um mismuninn. Hann hefði komið hingað til lands fyrir um sex mánuðum frá London og hefðu hann og meðákærði komið með samtals um 28.000 evrur til landsins. Peningana hefðu hann og fjölskylda hans aflað með vinnu og safnað saman. Hann hefði framfleytt sér hér á landi með vinnu en einnig hefðu foreldrar hans sent honum fjármuni. Bornar voru undir ákærða myndir af þeim fíkniefnum og fjármunum sem fundust í íbúðinni og kvaðst hann kannast við þessa muni.

Fyrir liggur bankabók, vegna reiknings í Alpha bank, sem skráð er eign A og B. Af henni má ráða að tuttugu þúsund evrur voru teknar út af reikningnum 3. nóvember 2009. Ber reikningurinn með sér að vera yfirdreginn um sömu fjárhæð eftir úttektina og að sama dag voru lagðar inn á hann þrjátíu þúsund evrur og voru þá tíu þúsund evrur inni á reikningnum. Þann 17. nóvember 2009 voru 9.990 evrur teknar út af reikningnum og var innstæða á honum þá tíu evrur. Þá voru 8. desember sama ár lagðar inn á reikninginn 20.036 evrur sem skömmu síðar voru teknar út, annars vegar með úttekt að fjárhæð fimmtán þúsund evrur og hins vegar fimm þúsund evrur.

II

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærðu og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði F-x-x sagði að fíkniefnin hefðu verið ætluð til eigin nota hans og meðákærðaoghefðuþeirkeypt þau í sameiningu en hann myndi ekki hvenær. Hefði efnið ekki verið ætlað til sölu eða dreifingar. Sagði hann þá vera bræðrasyni og hafa komið til Íslands fimm til sex mánuðum áður en efnið fannst á heimili þeirra. Hingað hefðu þeir komið frá Englandi en þar hefði hann verið í tvo eða þrjá mánuði. Ákærði kvaðst muna eftir að hafa sagt lögreglu á vettvangi að hann hefði ætlaðað selja fíkniefnin en hann hefði óttast að segja sannleikann. Hann hefði ekki vitað hvort það væri hér eins og í Grikklandi að lögregla „dæmdi menn illa“ sem neyttu fíkniefna og gengi jafnvel í skrokk á fólki. Þess vegna hefði hann viðurkennt sölu efnisins. Sagði ákærði að þeir farsímar sem fundust á heimili þeirra hefðu ekki innihaldið upplýsingar um sölu fíkniefna. Kvaðst hann ekki hafa heimilað lögreglu að afrita símana þar sem þar væru „persónuleg mál þeirra“ og hefðu þeir þurft að fá símana til baka. Spurður af hverju efninu hefði verið skipt í yfir hundrað pakkningar sagði ákærði að þeir hefðu keypt það svona en ekki sett það sjálfir í umbúðirnar. Efnið hefðu þeir keypt af manni sem hann vissi ekki hvað héti en kunningi þeirra hefði komið þeim í samband við manninn.

Ákærði kvaðst ekki muna eftir að hafa við skýrslutöku sagt að hann hefði selt fíkniefni. Sagði hann þá hafa komið með peningana sem fundust frá Grikklandi og ætlað að nota þá til að hefja atvinnurekstur hér á landi með [...] sínum, A. Hann, meðákærði og [...] hans ættu þessa peninga. Til væri „færslubók“ sem skýrði hvaðan peningarnir komu og staðfesti að þeir væru löglegir. Sjálfur hefði hann komið með tíu þúsund evrur og meðákærði og A með sömu fjárhæð. Evrunum hefði hann skipt í íslenskar krónur eftir að hann kom til landsins. Kvaðst hann ekki hafa sagt fyrr frá þætti A þar sem ekki hefði verið tilefni til þess. Var ákærða kynnt að hann hefði verið spurður um þetta hjá lögreglu og sagði ákærði þá að þetta væru í raun peningar sem [...] hans og [...] ættu. Spurður hvort hann ætti ekkert í þeim sjálfur sagði ákærði að þeir hefðu verið búnir að safna þeim í sameiningu og að í Grikklandi væri oft greitt í „svörtu“, þ. e. ekki í gegnum „kerfið“. Hann hefði sjálfur átt tíu þúsund evrur og A komið með um tuttugu þúsund evrur frá Grikklandi en meðákærði og A hefðu átt hvor sínar tíu þúsund evrurnar af þessum peningum. Hann hefði talað um tuttugu þúsund evrur þar sem til væri kvittun vegna þeirrar fjárhæðar en A-x-x einungis komið með tíu þúsund evrur. Væri hann þar að vísa til bókarinnar. Teknar hefðu verið tuttugu þúsund evrur út af þeim reikningi sem kvittunin vísaði til. A og [...] ákærða, B, ættu þennan reikning saman og væri reikningurinn í grískum banka. Hefðu þeir tekið saman við þessum peningum í Grikklandi og sæist á dagsetningu í bókinni hvenær það var. Það hefði verið kreppa í Grikklandi og allir hræddir um að missa peningana sína og hefðu þeir því verið teknir út. Peningunum hefðu A og B skipt jafnt á milli sín en einnig hefðu þeir átt fé heima hjá sér sem þeir hefðu verið búnir að spara. Sagði ákærði að hinna tíu þúsund evranna hefðu þeir aflað sér með vinnu. Allt þetta fé hefði verið um þrjátíu þúsund evrur og það hefðu þeir komið með til Íslands en þó ekki allir samtímis. Meðákærði hefði komið á undan honum og hann sjálfur stuttu seinna.

Ákærði kvaðst nú ekki muna nákvæmlega hvað hann sagði hjá lögreglu og hafa þá verið ringlaður. Á þeim tíma hefði hann verið að reykja um 5- 6 gaf maríjúana á dag. Drægi hann til baka framburð sinn hjá lögreglu um að hann hefði selt og dreift fíkniefnum. Ákærði kvaðst hafa reykt kannabis daginn sem hann var handtekinn. Þá sagði hann að engin ástæða væri fyrir því að peningarnir hefðu verið dreifðir um íbúðina. Ætlunin hefði verið að hefja atvinnurekstur hér á landi en þeir hefðu ekki verið búnir að ákveða hvaða starfsemi það yrði; eitthvað sem gæfi vel í aðra hönd. Ákærði kvaðst ekki muna eftir að hafa sagt hjá lögreglu að hann hefði byrjað að selja fíkniefni tveimur til þremur mánuðum fyrr, að hafa selt 10- 20 gá dag, eða að hafa verið í sambandi við kaupendur í síma, Facebook eða á Telegram. Þá kvaðst hann ekki muna eftir að hafa sagt að hann hefði keypt fíkniefni í gegnum Telegram.

Ákærði S-x-x sagði að hann og með ákærði hefðu keypt þau fíkniefni sem fundust á heimili þeirra en hann kvaðst ekki muna hvenær. Ætlun þeirra hefði verið að reykja efnið en ekki selja það. Sagði hann þá hafa keypt efnið í þeim umbúðum sem það fannst í. Kunningi hans hefði bent þeim á þann sem seldi þeim efnið. Sá hefði haft milligöngu um að þeir hittust í einhverjum garði og töluðu saman. Síðan hefði verið bankað upp á hjá þeim þegar efnið var tilbúið. Ákærði sagði að þeir hefðu átt efnið saman, helming þess hvor. Viðurkenndi hann vörslur efnisins en neitaði að hafa selt það eða dreift því. Á þessum tíma hefðu þeir ekki verið í vinnu og verið heima að reykja allan daginn, 3- 5 gá mann eða 6- 10 g samanlagt. Hefði þeim fundist þægilegra að halda utan um eigin neyslu þegar efninu væri skipt niður í um eins gramma umbúðir. Ákærði sagði að hann og meðákærði hefðu geymt efnið sitt á sama stað þar sem þeir hefðu alltaf verið að reykja saman. Spurður hvort einhver ástæða væri fyrir því að efninu hefði verið dreift á fjóra staði sagði ákærði að það hefði allt verið í eldhúsinu og engin sérstök ástæða fyrir því hvar það hefði verið staðsett. Poka, sem var í skúffu, hefðu þeir fengið afhentan með efninu í en þeir hefðu verið að reykja efnið sem var á borði.

Ákærði kvaðst hafa komið til landsins sumarið 2019 enm eð ákærði líklega allt að sex mánuðum síðar. Kvaðst hann nú ekki muna hvort hann hefði verið spurður, þegar lögregla fann efnið, hvort hann væri að selja fíkniefni. Honum hefði verið mjög brugðið þegar lögreglan kom og verið stressaður og ólíkur sjálfum sér. Kvaðst hann eiga þá peninga sem fundust á heimili þeirra ásamt meðákærða og [...] sínum, A. Hver þeirra ætti þriðjung, eða um tíu þúsund evrur, og hefðu þeir komið með þessa peninga frá Grikklandi, hver með sinn hluta. Sjálfur hefði hann komið með peningana sumarið 2019. Evrunum hefði hann skipt yfir í íslenskar krónur um mánuði eftir að hann kom til landsins. Hann ætti engin gögn um það enda hefði hann ekki farið í banka heldur skipt í gegnum þriðja aðila sem vinur hans hefði komið honum í samband við, það hefði verið hagstæðara. Kvaðst hann ekki vilja segja hvaða maður þetta væri. Meðákærði og A hefðu gert þetta eins og hefðu þeir allir gert þetta á sama tíma. Hefði [...] hans komið til landsins um viku á eftir honum og síðan [...] meðákærða sem hefði einnig komið með um tíu þúsund evrur. Peningarnir væru sameiginlegur sjóður þeirra sem þau hefðu safnað. Fyrst hefðu þau verið hér í fríi til að kynna sér aðstæður og hefðu þau ekki ætlað að fara í neinn rekstur fyrr en um haustið. Féð hefði því verið sett til hliðar þegar þau komu til landsins en síðan verið skipt einum til tveimur mánuðum síðar eða fljótlega eftir að [...] meðákærða kom til landsins. Hefðu þau öll farið saman að hitta manninn sem skipti peningunum, hann, [...] hans og [...] meðákærða sem heiti C. Sagði ákærði síðan að vika hefði liðið á milli hverrar komu til landsins og síðan einn til tveir mánuðir þangað til þau skiptu peningunum en hann myndi ekki hvar meðákærði, sem átti þriðjung peningana, var þá.

Spurður hvers vegna peningarnir hefðu verið dreifðir á nokkra staði í íbúðinni sagði ákærði að þriðjungur þeirra tilheyrði meðákærða en tveir þriðju hlutar tilheyrðu fjölskyldu ákærða og þess vegna hefði peningunum verið skipt á þennan hátt. Ákærði kvaðst frá upphafi hafa sagt að A ætti peningana líka. Hann hefði strax sagt að þetta væri sameiginlegur sjóður fjölskyldunnar og væri að segja það sama nú. Kannski hefði hann ekki nafngreint A en hannværi hluti af fjölskyldunni og því væri framburður hans sá sami. Spurður af hverju hann segði fyrst nú að A hefði komið með tíu þúsund evrur til landsins sagði ákærði að hann hefði verið í áfalli þegar þetta gerðist. Sagði hann að peningarnir væru eign fjölskyldunnar og hefðu þeir verið geymdir að hluta til í banka og hefði þeim verið safnað. Það tíðkaðist í Grikklandi að atvinnurekendur borguðu starfsmönnum beint í reiðufé. Um tuttugu þúsund hefðu verið í bankanum en afgangurinn hefði verið reiðufé. Reikninginn hefðu [...] ákærðu, A og B, átt sameiginlega. Hann myndi ekki hver tók peningana út en þetta hefði verið tekið út í kringum bankahrunið 2008 og 2009. Þeir hefðu verið hræddir um að tapa peningunum og hann teldi að þeir hefðu verið geymdir heima hjá honum síðan þeir voru teknir út. Hann hefði fengið féð afhent áður en hann fór til Íslands.

Ákærði sagði að þeir níu farsímar sem fundust í íbúðinni hefðu ekki allir verið þeirra símar. Spurður hvers vegna peningarnir hefðu verið á nokkrum stöðum í íbúðinni sagði ákærði að þeir hefðu skipt peningunum. Sumt hefði verið neyslufé og annað til að kaupa mat. Þeir hefðu ekki notað þá peninga sem þeir komu með til að lifa á. Hefðu þeir verið að hugleiða að byrja veitingarekstur með skyndibita eða „street food“. Enginn undirbúningur hefði hins vegar verið hafinn vegna starfseminnar. Síðan hann kom hingað til lands hefði hann lifað á peningum sem hann ætti á reikningi og einnig verið með greiðslukort. Þá hefði hann verið að vinna í Grikklandi og í Bretlandi.

Ákærða var kynnt að í skýrslu lögreglu væri bókað að þegar hann var spurður um símana hefði hann viðurkennt að hafa verið að selja fíkniefni og sagði ákærði þá að hann myndi ekki eftir að hafa sagt þetta. Hann hefði verið að reyna að vera samvinnufús og játa og óttast að lögregla hér beitti ofbeldi eins og í Grikklandi og auk þess verið í áfalli. Þá kvaðst ákærði ekki hafa verið að selja fíkniefni í gegnum Telegram eða Facebookog ekki hafa auglýst fíkniefni til sölu eins og haft væri eftir honum í skýrslu hjá lögreglu. Þá var ákærða kynnt að hann hefði verið spurður hvernig fíkniefnaneyslu hans hefði verið háttað og hann þá sagt að hann notaði einungis gras en sjaldan. Var ákærði beðinn að skýra misræmi þessa og þess framburðar hans fyrir dómi að hann reykti 3- 5 gá dag. Sagði ákærði þá að hann myndi ekki eftir því að hafa gefið þennan framburð hjá lögreglu og hann gæti ekki útskýrt hann nema þá að hann hefði sagt þetta vegna þess að hann óttaðist lögreglu. Ákærði sagði að þegar hann bar um það hjá lögreglu að [...] hans hefði komið með peninga til landsins hefði hann ekki verið að tala um meðákærða eða A og hefði verið um að ræða óverulega fjárhæð fyrir hann til að lifa á.

Vitninu A var kynnt að í málinu hefðu verið haldlagðar um 4,4 milljónir íslenskra króna og að málsókn á hendur ákærðu byggði stá því að fjármunirnir væru ávinningur af sölu og dreifingu fíkniefna og var hann spurður hvort hann hefði upplýsingar um uppruna þessara fjármuna. Vitnið sagði að fjölskylda hans og [...] hans hefðu safnað þessum fjármunum og væri þetta sjóður sem þau ættu og gæti hann sýnt fram á uppruna þessara peninga. Ætlunin hefðiverið að nota þessa fjármuni til að tryggja börnum þeirra betra líf. Vitnið kvaðst sjálfur hafa komið með peninga hingað til lands. Öll hans fjölskylda hefði haft áhuga á að flytjast hingað og hefja rekstur ef ákærðu líkaði vel hér á landi. Hefðu þau ætlað að opna grískan „streetfood“ - veitingastað. Hann og [...] hans, B, hefðu átt saman bankareikning í Alpha bank þar sem fjármunirnir hefðu verið geymdir. Langt væri síðan þeir tóku peningana út en þá hefði verið að skella á kreppa. Þeir hefðu líklega tekið peningana út árið 2010, og skipt þeim á milli sín, og fengið um tuttugu þúsund evrur hvor, og farið með heim og geymt þar. Í heildina hefðu þetta verið rúmlega fjöru tíu þúsund evrur.

Vitnið sagði að þau hefðu komið með féð hingað til lands í skömmtum og vitað að það mætti koma með undir tíu þúsund evrur til landsins. Ákærðu hefðu komið fyrst, síðan vitnið, [...] hans, D, og [...] ákærða F-x-x, C. Hefðu þau þau öll verið með u. þ. b. níu þúsund evrur nema hann hefði verið með níu þúsund og fimm hundruð evrur. Kvaðst hann halda að í heildina hefðu þetta verið í kringum fjöru tíu þúsund evrur. Vitnið kvaðst hafa látið ákærða S-x-x hafa féð sem hann kom með en [...] ákærða F-x-x hefði látið hann hafa peninga. Hefði þetta verið sameiginlegur sjóður sem geymdur hefði verið heima hjá þeim og ef einhvern vantaði pening hefði verið hægt að sækja hanní sjóðinn. Spurður hvort þetta hefði verið allur hans sparnaður sagði vitnið að einnig hefði verið til lítill sjóður eyrnamerktur „húsinu“. Allir í fjölskyldunni hefðu verið að vinna og sett til hliðar í sjóðinn. Þá hefðu búið á heimilinu hann, [...] hans, [...] og [...] hans, ákærði S-x-x. Um tíma hefði [...] hans búið hjá honum með sína fjölskyldu. Peningunum hefði verið skipt yfir í íslenskar krónur hér á landi. Hefði vitnið kynnst manni, sem hann myndi ekki hvað héti, þegar hann var að skoða leiguhúsnæði. Síðar hefði sá maður skipt evrunum fyrir hann þar sem það hefði verið hagstæðara en í banka. Kvaðst hann ekki muna hvort hann hefði hitt manninn til að skipta peningunum. Sagði vitnið síðan að peningunum hefði verið skipt fyrir um einu og hálfu ári, en þá hefði vitnið verið farið af landinu. Vissi hann ekki hver hitti manninn þá. Taldi vitnið að hann hefði komið með peningana til landsins skömmu eftir að sonur hans kom til landsins. Lögð var fyrir vitnið framlögð bók sem hann sagði að væri bankabók og sýndi að vitnið hefði átt fjármuni í banka. Sagði hann bókina vera merkta sér og [...] sínum og kæmu þar fram allar hreyfingar sem gerðar hefðu verið á reikningnum.

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst, ásamt lögreglumanni nr. [...], hafa verið við almennt eftirlit þegar tilkynning hefði borist um að mikla kannabislykt legði frá íbúð ákærðu. Þau hefðu farið á vettvang og hefðu ákærðu verið þar innandyra og verið handteknir. Fíkniefni hefðu verið sjáanleg í íbúðinni en meira efni hefði fundist við leit og verið framvísað af ákærðu. Einnig hefðu fundist miklir peningar og margir farsímar. Sagði vitnið að sér væri minnisstætt að allan tímann sem þau voru þarna hefðu símarnir hringt stöðugt. Hefði vitnið grunað að ákærðu væru að selja og dreifa fíkniefnum. Annar ákærðu hefði orðið eftir í íbúðinni og hefði vitnið rætt við hann og spurt hann á ensku: „Why this many phones?“ Hafi ákærði svaraði: „Its ours.“ Vitnið hefði þá spurt: „Are you selling?“ Því hefði ákærði svarað: „Yes.“

Lögreglumaður nr. [...] sagði þau hafa fengið ábendingu um að kannabislykt legði frá íbúð ákærðu. Þau hefðu farið á vettvang og annar ákærðu komiðtil dyra en hinn verið þar innandyra. Hefðu þau fundið kannabislykt þegar hann opnaði og fíkniefni blasað við þeim á borði inni í stofu. Efnið hefði að mestu verið í söluumbúðum. Þá hefðu níu farsímar fundist í íbúðinni og þegar ákærðu voru spurður um þá hefðu þeir viðurkennt að hafa verið að selja fíkniefni og sagði vitnið að þau samskipti hefðu verið tekin upp á búkmyndavél lögreglumanns nr. [...]. Vitnið sagði að kveikt hefði verið á farsímunum þegar þau komu í íbúðina. Hefðu þau taliðað þetta væru sölu símar og hefðu þeir verið haldlagðir. S taðfestivitniðað hafa unnið frumskýrslu vegna málsins.

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa yfirheyrt ákærðu eftir að grunur vaknaði um að þeir væru selja og dreifa fíkniefnum auk þess sem þeir hefðu verið grunaðir um peningaþvætti. Kvaðst hann fyrst hafa tekið skýrslu af ákærða F-x-x, sem hefði viðurkennt að hafa verið að stunda sölu og dreifingu fíkniefna í tvo til þrjá mánuði og hafa við það notað samskiptaforritið Telegram. Þá hefði hann spurt hann um uppruna peninganna sem fundust á heimili hans og hefði hann ekkert sagst vita um þá utan þess að hann hefði sagst eiga 1,3 milljónir króna sem fundust í umslagi merktu honum og hafa komið með féð til landsins. Hann hefði skipt peningunum yfir í krónur í bönkum hér á landi en kvaðst ekki eiga kvittanir vegna þess. Kvaðst vitnið hafa hvatt ákærða til að koma til lögreglu gögnum sem hann kynni að eiga og styddu þetta. Hefði ákærði hvorki verið með kennitölu hér á landi né verið í bankaviðskiptum. Hann hefði einnig spurt ákærða hvort hann hefði verið að vinna og hver mánaðarleg framfærsla væri. Hefði ákærði lítið sagst hafa verið að vinna þá um fimm mánuði sem hann hafði verið hér á landi. Þá hefði hann sagt að hann eyddi litlu í mat og myndi ekki hvað hann greiddi í húsaleigu.

Vitnið sagði að ákærði S-x-x hefði fyrst neitað því að hafa verið að selja fíkniefni en viðurkennt það þegar hann var spurður um samskiptaforritið Telegram. Hann hefði sagst hafa komið með 28.000 evrur til Íslands, sem vitnið taldi að væri nálægt þeirri fjárhæð sem hald var lagt á, og skipt evrunum í bönkum. Hefði vitnið spurt ákærða hvort hann gæti sýnt fram á það en hann hefði ekki verið í viðskiptum við banka hér á landi og ekki verið með kennitölu. Vitnið kvaðst hafa talið ótrúverðugt að hann hefði komið með svo háa fjárhæð til landsins og hefði hann hvatt ákærða til að koma með gögn um þetta, líkt og ákærða F-x-x. Þá hefði ákærði lítið getað sagt um það hver væri kostnaður hans við að lifa hér á landi, t. d. hvað hann greiddi í húsaleigu eða eyddi í mat. Ákærði hefði lítið sagst hafa verið að vinna hér á landi og hann hefði ekki veitt lögreglu heimild til að skoða farsímana sem fundust í íbúðinni. Þeir hefðu ekkert sagt um það hvað þeir ætluðu að gera við peningana en sagst eiga þá og ekki nefnt að þeir væru að hugleiða að hefja rekstur hér á landi. Þá hefði ákærði S-x-x sagt að peningarnir væru frá fjölskyldu hans og að hún ætti einhver gögn um þá.

III

Niðurstaða

Ákærðu eru í máli þessu ákærðir fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og peningaþvætti. Af hálfu ákærða S-x-x er á því byggt að framsetning ákæruséóskýrog m. a. sé að erfitt að greina á milli þátta ákærðu hvors um sig. Telur hann að ákæran sé í andstöðu við efni 152. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Með vísan til verknaðarlýsingu í ákæru er það mat dómsins að ekki séu efni til að fallast á þessar röksemdir og eru ekki forsendur til frávísunar málsins.

Í I. kafla ákærunnar eru ákærðu ákærðir fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa, í félagi, haft 145,24 gaf maríjúana í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni. Ákærðu neita báðir sök. Við aðalmeðferð málsins viðurkenndu ákærðu aðhafa átt efnið, en ákærði S e r-x-x kvaðst einungis hafa átt helming þess á móti meðákærða. Báðir sögðu þeir efnið ekki hafa verið ætlað til sölu eða dreifingar heldur eigin neyslu.

Fyrir liggur að fíkniefnið sem fannst hjá ákærðu var skipt niðurí rúmlega hundrað litla plastpoka sem hver um sig innihélt rúmlega eitt gramm af efninu. Þá bera málsgögn meðsér að ekki hafi fundist grammavog eða aðrir munir sem ætla mætti að notaðir hefðu verið til að skipta efninu í þessar umbúðir. Verður þannig ekki dregið í efa að ákærðu hafi fengið efnið afhent í umbúðunum.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, og framburði þeirra lögreglumanna sem komu á vettvang viðurkenndu ákærðu þar að þeir hefðu verið að selja fíkniefnið. Sögðu þeir farsíma sem fundust í íbúðinni hafa verið notaða við sölu efnanna. Var framburður þeirra á sama veg þegar þeir gáfu skýrslu hjá lögreglu. Þáb áru einnig báðir ákærðu um að vera lítið að neyta fíkniefna sjálfir. Ákærðu breyttu hins vegar framburði sínum fyrir dómi hvað þetta varðar og var hann nokkuð samhljóða. Sögðu þeir að ástæða þess að þeir viðurkenndu sölu hjá lögreglu hefði verið ótti við lögreglu. Miði þeir þá við hvers þeir töldu sig geta vænst af lögreglu í heimalandi sínu, Grikklandi. Fyrir dómi neituðu þeir báðir að hafa verið að selja fíkniefni, hefði efnið allt verið ætlað til eigin nota, nokkur grömm á dag. Fyrir liggur að reykingalykt vegna maríj úanareykinga varð til þess að lögregla hafði afskipti af ákærðu á heimili þeirra. Í ljósi þess er ekki dregið í efa að ákærðu, annar eða báðir, hafi neytt efnanna.

Ekkert á vettvangi bendir til þess að ákærðu ættu hvor um sig helming efnisins sem var allt í vörslum þeirra beggja. Þá v ar efnið í hentugum söluumbúðum. Þó ekki verði dregið í efa að ákærðu hafi fengið efnið afhent í þeim umbúðum bendir þetta til þess að það hafi verið ætlað til sölu. Einnig það magn efnis og sá fjöldi farsíma sem fannst í íbúðinni ogl ögreglumennirnirsem upphaflega komu í íbúðina sögðu að kveikt hefði verið á. Þá byggir ákæruvaldið byggir á því að þeir fjármunir sem fundust í íbúðinnu séu afrakstur fíkniefnasölu. Af málsgögnum verður ráðið að rannsókn fór ekki fram á þeim farsímum sem fundust í íbúðinni. Þá viðurkenndu ákærðu sölu fíkniefna á vettvangi og í skýrslum sínum hjá lögregluog liggja fyrir upptökur af þeim framburði ákærðu. Hafa þeir ekki komið fram með trúverðugar skýringar á breyttum framburði sínum fyrir dómi.

Í ljósi aðstæðna á vettvangi er það mat dómsins að framburður beggja ákærðu fyrir dómi sé ótrúverðugur. Verður niðurstaða málsins ekki á honum byggð að því leyti sem hann er í andstöðu við þau gögn sem fyrir liggja. Að framangreindu virtu telur dómurinn sannað þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga um meðferð sakamála, að ákærðu hafi gerst sekir um þá háttsemi sem lýst er í I. kafla ákærunnar og er brot ákærðu þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

Ákærðu eru í II. kafla ákærunnar ákærðir fyrir peningaþvætti með því að hafa, í félagi, um nokkurt skeið fram til 13. ágúst 2020, tekið við, aflað sér og/eða umbreytt ávinningi af sölu- og dreifingu ótiltekins magns fíkniefna og eftir atvikum með öðrum ólögmætum og refsiverðum hætti, samtals að fjárhæð 4.481.000 krónur. Lögregla lagði hald á féð við leit á heimili ákærðu þann 13. ágúst 2020. Er háttsemin í ákæru talin varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. almennra hegningarlaga. Ákærðu neita báðir sök. Byggja þeir sýknukröfu sína á því að fjármunirnir séu eign þeirra og fjölskyldna þeirra og hafi verið fluttir hingað til lands vegna fyrirhugaðs atvinnureksturs.

Ákvæði 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 149/2009, kveður á um að hver sem tekur við, nýtir eða aflar sér eða öðrum ávinnings af broti á lögum þessum eða af refsiverðu broti á öðrum lögum, eða meðal annars umbreytir slíkum ávinningi, flytur hann, sendir, geymir, aðstoðar við afhendingu hans, leynir honum eða upplýsingum um uppruna hans, eðli, staðsetningu eða ráðstöfun ávinnings skuli sæta fangelsi allt að 6 árum. Í 2. mgr. sömu greinar, sbr. lög nr. 149/2009, er fjallað um sjálfsþvætti ávinnings en þar segir að sá sem framið hefur frumbrot og fremur jafnframt brot samkvæmt 1. mgr. skuli sæta sömu refsingu og þar greinir. Gildi ákvæði 77. gr. laganna þá eftir því sem við á.

Ákvæði 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga, sbr. lög nr. 10/1997, eins og það hljóðaði fyrir breytingu með lögum nr. 149/2009, var skýrt svo að þótt áskilið væri að um ávinning væri að ræða af broti samkvæmt almennum hegningarlögum yrði með tilliti til eðlis og tilgangs ákvæðisins ekki gerð sú krafa að nákvæmlega lægi fyrir hvert brotið væri, heldur yrði að meta í ljósi atvika hverju sinni hvort sýnt væri nægilega fram á að ávinningur væri ekki af lögmætum toga. Það feli þó ekki í sér að sönnunarbyrði sé lögð á ákærða í andstöðu við meginreglu 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 2. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í athugasemdum með frumvarpi, sem varð að lögum nr. 149/2009 og leiddi til breytinga á 264. gr. almennra hegningarlaga, sagði að lagabreytingin breytti ekki framangreindri skýringu dómstóla á 1. mgr. 264. gr.

Hjá lögreglu báru ákærðu um að hafa aflað þessara fjármuna að einhverju leyti með vinnu og að hafa komið með þá hingað til lands frá Grikklandi. Bar ákærði S-x-x þá einnig um að féð væri uppsafnaður sparnaður fjölskyldu hans. Það var hins vegar fyrst við aðalmeðferð málsins að fram komu þær skýringar að féð væri sparnaður frá fjölskyldum beggja ákærðu sem komið hefðu fénu hingað til lands í því skyni að stofna hér til atvinnurekstrar og að aðrir fjölskyldumeðlimir hefðu komið með hluta þess til landsins. Var framburður ákærðu og vitnisins A fyrir dómi í grófum dráttum samhljóða hvað framangreint varðar. Misræmi var hins vegar á milli þeirra varðandi það hverjir komu með fjármunina til landsins, hvenær, hver skipti þeim yfir í íslenskar krónur og heildarfjárhæð. Við mat á framburði vitnisins lítur dómurinn til þess að vitnið er [...] ákærða S-x-x og [...] ákærða F-x-x. Í ljósi framangreinds og með vísan til 126. gr. laga um meðferð sakamála er ekki á það fallist að vitnisburður hans sé fullnægjandi til að staðfesta framburð ákærðu án þess að fleira komi til.

Til stuðnings ofangreindum framburði ákærðu var lögð fram bankabók sem skráð er eign [...] þeirra. Af henni má ráða að tuttugu þúsund evrur hafi verið teknar út af reikningi í Alpha bank 3. nóvember 2009. Ber reikningurinn með sér að vera yfirdreginn um sömu fjárhæð eftir úttektina og að sama dag hafi verið lagðar inn á hann þrjátíu þúsund evrur. Eru nokkrar úttektir á reikningnum frá þeim degi og fram til febrúar árið 2010 en engin þeirra samrýmist frásögn ákærðu. Þá samrýmast þær upplýsingar sem fram koma í bókinni ekki framburði vitnisins A sem sagði allt fé fjölskyldunnar hafa verið tekið út úr bankanum og að þetta hefði verið mestallt sparifé hans og nefndi hærri fjárhæð en þar kemur fram. Frekari gögn hafa ekki verið lögð fram til staðfestingar á uppruna fjármunanna ogá því að um sömu fjármuni sé að ræða og teknir hafi verið út úr bankanum um níu árum áður en þeir fundust hjá ákærðu. Dreifing fjármunanna á nokkra staði í íbúðinni endurspeglar ekki þær skýringar sem ákærðu og vitnið A hafa gefið á eignarhaldi þeirra. Af hálfu ákærðu hafði enginn reki verið gerður að því að hefja atvinnustarfsemi þegar féð fannst en ákærði S-x-x og [...] hans sögðu þá hafa ætlað að hefja veitingarekstur og ákærði F-x-x eitthvað sem gæfi mikið í aðra hönd. Er fallist á það með ákæruvaldinu að skýringar ákærðu séu ótrúverðuga rog þau gögn sem þeir hafa lagt fram til að sýna fram á uppruna þessara fjármuna na ó fullnægjandi. Hafa þannig ekkiverið lögð fram gögn sem gera það sennilegt að fjármunirnir eigi sér löglegan uppruna.

Í ákæru er brot ákærð u samkvæmt II. kafla talið ná til tímabils fram að handtöku sem afmarkað er með orðunum„um nokkurt skeið fram til 13. ágúst 2020“. Ákærðu hafa báðir verið sakfelldir fyrir vörslu ávana- og fíkniefna í sölu- og dreifingarskyni, sbr. I. kafla ákærunnar. Viðurkenndu þeir báðir við lögreglu á vettvangi að hafa stundað sölu fíkniefna og hafi þeir þannig tekið við og aflað fjármuna. Þ á hafa ákærðu ekki lagt fram nein gögn sem sýnt geta fram á fjárhagslega afkomu þeirra. Hefur dómurinn metið framburð ákærðu fyrir dómi ótrúverðugan með hliðsjón af öðrum gögnum málsins en eins og að ofan greinir hefur hann tekið miklum breytingum frá því við rannsókn málsins. Á það einnig við hvað varðar sakarefni samkvæmt II. kafla.

Með vísan til framangreinds er það mat dómsins að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga um meðferð sakamála, að ákærðu hafi, í félagi, gerst sekir um þá háttsemi er greinir í II. kafla ákæru. Verða þeir því sakfelldir samkvæmt ákæru og er háttsemi þeirra þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

IV

Ákærði F-x-x er fæddur í [...] og ákærði S-x-x í [...]. Samkvæmt framlögðum sakavottorðum þeirra, dagsettum 9. desember 2020, hafa þeir ekki verið dæmdi r til refsingar hér á landi. Við ákvörðun refsingar verður, til refsimildunar, litið til ungs aldurs ákærðu, sbr. 4. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, og þess að ákærðu viðurkenndu brot sín að hluta, sbr. 8. tl. sama lagaákvæðis. Til refsiþyngingar horfir að ákærðu frömdu brotin í sameiningu, sbr. 2. mgr. 70. gr. sömu laga.

Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni málsins og 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing beggja ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

M eð vísan til þeirra lagaákvæða sem tilgreind eru í ákæru eru gerð upptæk til ríkissjóðs 145,24 gaf maríjúana og níu farsímar sem tilgreindir eru í munaskýrslum lögreglu nr.[...] og [...]. Ákærðu hafa verið sakfelldir fyrir peningaþvætti eins og því er lýst í II. kafla ákærunnar. Ber því, með vísan til 69. gr. almennra hegningarlaga, að fallast á upptökukröfu ákæruvaldsins hvað varðar 4.481.000 krónur er haldlagðar voru við leit lögreglu hjá ákærðu. Eftir atvikum nær upptaka haldlagðra fjármuna til áfallinna vaxta frá haldlagningu og verðmætaaukningar.

Ákærðu greiði málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna eins og í dómsorði greinir og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kk-nf Ó-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, F-x-x Z-x-x, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði, S-x-x Z-x-x, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Upptæk eru gerð til ríkissjóðs 145,24 grömm af maríjúana, níu farsímar og 4.481.000 krónur.

Ákærði, F-x-x Z-x-x, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef R-kk-ef lögmanns, 600.000 krónur.

Ákærði, S-x-x Z-x-x, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef M. Á-kk-ef lögmanns, 7 00.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)