S-246/2010

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 2. júní sl., er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 30. mars sl. á hendur H-kk-þgf F-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, Silungakvísl 2, Reykjavík, fyrir hegningar- og umferðarlagabrot með því að hafa, miðvikudagskvöldið 22. apríl 2009, ekið bifreiðinni TV-608 austur Grandagarð í Reykjavík undir áhrifum áfengis með vínandamagn í blóði 0,80‰ og of hratt miðað við aðstæður og almenn hraðatakmörk, á blautum vegi að gatnamótum og gangbrautum í þéttbýli og þar sem hámarkshraði var 50 km á klst., svo að harður árekstur varð þegar bifreiðinni MF-697 var ekið í veg fyrir ákærða við hús nr. 14 með þeim afleiðingum að ökumaður þeirrar bifreiðar, S-kvk-nf D-kvk-nf T-kvk-nf, fædd 15. febrúar 1981, hlaut opið fótbrot og farþegi í bifreið ákærða hlaut nokkra áverka.

Telst þetta varða við 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. og a-, c-, d- og h-liði 2. mgr. 36. gr., 1. mgr. 37. gr. og 1. mgr., sbr. 2. mgr., 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr., umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006, og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Við þingfestingu málsins lagði sækjandi fram framhaldsákæru, dagsetta 20. apríl 2010, til þess að leiðrétta augljósa villu í ákæru, þannig að við heimfærslu brots ákærða til refsiákvæða verði einnig vísað til 219. gr. almennra hegningarlaga.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds, en til vara að honum verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er krafist málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu frá 22. apríl 2009 barst lögreglu kl. 22:55 tilkynning um umferðarslys á Grandagarði í Reykjavík þar sem árekstur hefði orðið með bifreiðunum TV-608 og MF-697. Er lögreglumenn komu á vettvang var búið að flytja ökumenn og farþega á brott. S-kvk-nf D-kvk-nf T-kvk-nf var ökumaður bifreiðarinnar MF-697, af Toyota gerð, og var hún ein í bifreiðinni. Ákærði var ökumaður Mercedes-Benz bifreiðarinnar TV-608, en farþegi í bifreiðinni var I-kk-nf E-kk-nf G-kk-nf. Hafði I-kk-nf hlotið minni háttar meiðsli og var fluttur á slysadeild. Í viðtali við lækni á slysadeild kom fram að I-kk-nf hefði marist á vinstri mjaðmakambi, marist og hruflast á hnjám, skrámast á höndum og marist á olnboga. Ákærði, sem var ómeiddur, var færður til blóðsýnatöku á lögreglustöð og vistaður í fangageymslu að því loknu. S-kvk-nf D-kvk-nf hafði hlotið opið beinbrot og var flutt á slysadeild með sjúkrabifreið.

Árekstur varð með bifreiðunum á móts við Grandagarð 14, en vegurinn liggur þar til austurs og vesturs í tveimur akreinum. Hafði bifreiðinni TV-608 verið ekið austur veginn frá Mýrargötu. Haft var eftir ákærða og I-kk-þgf á vettvangi að ökumaður bifreiðarinnar MF-697 hefði tekið u-beygju og ekið í veg fyrir bifreiðina TV-608. Engar upplýsingar fengust um tildrög slyssins frá S-kvk-þgf D-kvk-þgf á vettvangi, en hún var sögð illa áttuð og kvalin vegna meiðsla. Báðar bifreiðarnar voru mikið skemmdar og voru þær dregnar af vettvangi. Óáteknar bjórdósir fundust í farþegasæti bifreiðarinnar TV-608. Þá lá átekin bjórdós á gólfi framan við sæti ökumanns.

Af skoðun á vettvangi mátti ráða að framendi bifreiðarinnar TV-608 hefði komið í framanverða vinstri hlið bifreiðarinnar MF-697 og síðarnefnda bifreiðin þá snúist réttsælis þannig að vinstra afturhorn hennar hefði komið í hægri afturhurð TV-608.

Frumskýrslu lögreglu fylgir vettvangsuppdráttur og ljósmyndir sem teknar voru. Akstursskilyrðum er lýst þannig að myrkur hafi verið, en góð lýsing frá götuljósum. Þá hafi verið blautt.

Meðal gagna málsins er vottorð Á-kvk-ef Ó-kvk-ef, sérfræðilæknis á slysa- og bráðadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss, dagsett 18. október 2009, þar sem kemur fram að S-kvk-nf D-kvk-nf T-kvk-nf hafi komið á slysadeild með sjúkrabifreið í umrætt sinn. Hún hefði hlotið opið brot á vinstri fótlegg, gengist undir aðgerð hjá bæklunarlæknum og lagst inn á bæklunardeild í framhaldi af því.

Tvö blóðsýni voru tekin frá ákærða kl. 23:45 og 00:45. Mældist alkóhólmagn í fyrra sýninu 0,80 ‰, en 0,68 ‰ í því síðara. Þá mældist 1,14 ‰ alkóhóls í þvagsýni sem tekið var frá ákærða kl. 23:30. Í matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsettri 31. maí 2010, kemur fram að út frá þessum niðurstöðum megi sjá að brotthvarfshraði etanóls úr blóði ákærða hafi verið 0,13 ‰ á klukkustund. Þá hafi jafnvægi milli blóðs og þvags náðst fyrir kl. 23:45. Miðað við brotthvarfshraða etanóls úr blóði hafi etanólstyrkurinn verið 1,02 ‰ kl. 22:45. Ef ákærði hefði drukkið áfengi á tímabilinu 22:55 til 23:30 sé útilokað að frásogi hafi verið að fullu lokið stundarfjórðungi síðar, eða kl. 23:45. Síðara blóðsýni og þvagsýni staðfesti að etanólstyrkur hafi náð hámarki um kl. 23:45. Samkvæmt því hafi ákærði verið undir áhrifum áfengis þegar hann ók bifreiðinni um og fyrir kl. 22:55.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 23. apríl 2009. Sagðist hann hafa ekið bifreiðinni TV-608 um Grandagarð þegar ökumaður bifreiðarinnar MF-697 hefði tekið u-beygju á götunni og hefði bifreið hans lent á hlið hennar. Bifreiðin hefði komið frá hægri og hefði hann ekki vitað fyrr en hún var á miðri götunni. Þetta hefði gerst svo snöggt að hann hefði ekkert getað gert. Þó teldi hann sig hafa bremsað eitthvað. Þá teldi hann jafnframt að áreksturinn hefði orðið á sínum vegarhelmingi. Ákærði sagðist hafa neytt áfengis um þremur tímum áður en áreksturinn varð. Hann hefði drukkið í mesta lagi 5 hálfs lítra bjóra með 4,5 % styrkleika. Hann hefði ekki fundið til áfengisáhrifa og ekki neytt áfengis eftir að akstri lauk. Ákærði sagðist hafa ekið bifreiðinni með 70 til 80 eða í mesta lagi 90 kílómetra hraða miðað við klukkustund.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum.

Ákærði sagðist hafa ekið bifreiðinni með 60 til 70 kílómetra hraða miðað við klukkustund. Hann hefði drukkið „eitthvað smá“ fyrir aksturinn, en þambað einn bjór eftir að áreksturinn varð þar sem hann hefði orðið fyrir miklu áfalli. Hann hefði verið „í þvílíku sjokki“ við skýrslutöku hjá lögreglu að hann hefði sagst hafa ekið bifreiðinni með meiri hraða. Hann myndi ekki eftir því að hafa bremsað áður en áreksturinn varð, en bifreiðin væri búin ABS-bremsum. Hann hefði ekki séð bifreiðina fyrr en hún var komin út á miðja götuna. Þetta hefði gerst „rosalega snöggt“.

Ákærði sagðist ávallt aka bifreiðinni „á háum snúningi“ svo að vel geti verið að mikið hefði heyrst í honum. Vegna framburðar vitnisins I-kk-ef E-kk-ef D-x-x G-kk-ef sagði ákærði að ómögulegt væri að bifreiðin hefði komist upp í 180 kílómetra hraða skömmu fyrir áreksturinn, þar sem hann hefði verið nýbúinn að aka um hringtorg.

Vitnið S-kvk-nf D-kvk-nf T-kvk-nf sagðist hafa átt erindi á vinnustað sinn að Grandagarði 14. Hún myndi eftir að hafa sest inn í bifreið sína eftir að hún kom út úr húsinu, en myndi næst eftir sér þar sem hún lá á sjúkrahúsi og hafði gengist undir aðgerð. Hún hefði legið í 10 sólarhringa á sjúkrahúsinu. Vitnið sagðist hafa gengist undir aðra aðgerð fjórum mánuðum síðar. Títaníumstöng hefði verið komið fyrir í sköflungi hennar til að halda brotunum saman og hefði sterkari stöng verið komið þar fyrir síðar. Hún hefði verið í sjúkraþjálfun síðan. Vitnið sagðist hafa lagt bifreiðinni utan við húsið að Grandagarði 14 og gera ráð fyrir því að hún hefði bakkað út úr stæðinu.

Vitnið I-kk-nf E-kk-nf D-x-x G-kk-nf sagðist hafa verið farþegi í bifreiðinni TV-608 sem ákærði ók. Bifreiðin hefði verið á um 180 kílómetra hraða þegar ákærði ók henni um Grandagarð. Ökumaður hinnar bifreiðarinnar hefði ætlað að taka 90 gráðu beygju inn á veginn. Ákærði hefði reynt að „gíra niður“ og hefði ökuhraðinn verið kominn niður í 120 kílómetra þegar árekstur varð. Vitnið sagðist hafa séð á hraðamæli bifreiðarinnar úr sæti sínu. Hann hefði hvorki séð ákærða drekka áfengi meðan á akstri stóð, né eftir að slysið varð, en bjór hefði verið í bifreiðinni. Spurður um ummæli í lögregluskýrslu þar sem haft var eftir vitninu að hann myndi ekki hver hraði bifreiðarinnar hefði verið sagðist vitnið hafa verið „í sjokki“ þegar hann gaf skýrsluna. Hann myndi þetta ekki fullkomlega, en eins og hann myndi hefðu atvik verið svona.

Vitnið S-kvk-nf E-kvk-nf Á-kvk-nf sagðist hafa verið í veislu í sal að Grandagarði 8 ásamt eiginmanni sínum og hefðu þau setið utan við húsið ásamt öðrum hjónum. Þá hefði silfurgrárri Bensbifreið verið ekið um götuna á mikilli ferð, svo mikilli að þau hefðu öll kippst við og fundið þytinn frá bifreiðinni. Hún hefði strax hugsað með sér að þetta myndi ekki fara vel. G-kk-nf sem stóð við götuna hefði byrgt henni sýn eftir að bifreiðinni var ekið fram hjá, en hún hefði heyrt skellinn þegar áreksturinn varð. Þau hefðu hlaupið á slysstað, hringt í Neyðarlínuna, og hlúð að konunni sem hefði slasast. Tveir menn hefðu komið út úr Bensbifreiðinni. Hún hefði ekki séð þá neyta áfengis á vettvangi. Vitnið sagðist telja að bifreiðinni hefði verið ekið á vel yfir 100 km/klst.

Vitnið F-kvk-nf S-kvk-nf sagðist hafa setið ásamt fleira fólki við borð utan við Grandagarð 8 þegar bifreið hefði verið ekið hratt eftir götunni. Hún hefði skynjað þetta frekar en að hún sæi það. Skömmu síðar hefði orðið árekstur. Hún hefði heyrt þegar áreksturinn varð, en ekki séð það. Hún hefði ekki heyrt hemlahljóð. Vitnið sagðist hafa snúið baki skáhallt í götuna. Hún hefði heyrt vélarhljóð og orðið vör við hreyfingu fyrir aftan sig. Hljóðið og hreyfingin sem hún skynjaði útundan sér hefði sagt henni að bifreiðinni hefði verið ekið hratt. Vitnið sagðist ekki hafa orðið þess vör að mennirnir sem voru í bifreiðinni væru að neyta áfengis þarna á eftir.

Vitnið Þ-kk-nf Ó-kk-nf S-kk-nf sagðist hafa setið utan við húsið við Grandagarð 8 ásamt F-kvk-þgf, eiginkonu sinni, og fleira fólki. Hann hefði snúið hliðinni í götuna. Hann hefði heyrt og séð út undan sér bifreið á talsverðri ferð. Hann giskaði á að hraði bifreiðarinnar hefði verið 80 km/klst., ef ekki meira. Hann sagðist ekki hafa séð mennina sem voru í bifreiðinni neyta áfengis eftir áreksturinn.

Vitnið T-x-x W-x-x B-x-x sagðist hafa verið staddur utan við Grandagarð 8 með S-kvk-þgf eiginkonu sinni, Þ-kk-þgf vinnufélaga sínum og eiginkonu hans. Allt í einu hefði Bens-bifreið verið ekið fram hjá á „ofsaferð“. Hann hefði séð að bifreiðinni var ekið út af hringtorginu og inn eftir Grandagarði á röngum vegarhelmingi. G-kk-nf sem stóð við götuna hefði byrgt honum sýn, en hann hefði heyrt árekstrarhljóðið. Þau S-kvk-nf hefðu hlaupið að Toyota-bifreiðinni til að aðstoða ökumanninn, sem lá fram á stýrið. Vitnið sagðist ekki hafa séð mennina tvo sem voru í hinni bifreiðinni neyta áfengis, en hann hefði séð bjórdósir á gólfi bifreiðarinnar. Vitnið giskaði á að Bens-bifreiðinni hefði verið ekið með a.m.k. 90 km/klst. Nánar spurður sagðist ákærði telja rétt, sem hefði komið fram hjá honum við skýrslutöku hjá lögreglu, að hraði bifreiðarinnar hefði verið a.m.k. 100 km/klst., enda hefði hann gefið skýrslu skömmu eftir slysið. Vitnið sagðist hafa haft góða yfirsýn, enda hefði hann snúið baki í húsið og séð þegar bifreiðinni var ekið frá hringtorginu og fram hjá þeim.

Vitnið G-kk-nf Þ. T-kk-nf lögreglumaður kom á vettvang í umrætt sinn, ritaði frumskýrslu og vann vettvangsuppdrátt. Þá tók vitnið skýrslu af ákærða eftir að hann hafði verið vistaður í fangageymslu. Vitnið sagði ákærða þá hafa verið nývaknaðan. Hann hefði fengið að hringja í lögmann sinn og ráðfæra sig við hann áður en skýrslan var tekin. Vitnið sagðist ekki geta slegið því föstu að far sem merkt væri bókstafnum C á vettvangsuppdrætti væru hemlaför. Taldi hann um að ræða hjólför, en ekki hemlaför, enda hefðu þau ekki sést á veginum daginn eftir slysið.

Vitnið J-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, lögreglumaður sem kom á vettvang, gaf skýrslu fyrir dóminum. Ekki er ástæða til að rekja framburð vitnisins.

Vitnið E-kk-nf G-kk-nf sagðist vinna að forvörnum hjá tryggingafélaginu Sjóvá og hefði hann unnið greinargerð, sem liggur fyrir í málinu, um sviðsetningu árekstursins. Bifreiðin MF-697 er tryggð hjá tryggingafélaginu og kom fram hjá vitninu að útreikningarnir hefðu verið liður í rannsókn tryggingafélagsins á því sem gerðist. Vitnið gerði grein fyrir reikniforriti sem hann hefði notað við útreikninga sína og niðurstöðu rannsóknarinnar, sem var sú að Bens-bifreiðinni hefði verið ekið með meira en 80 km/klst. þegar bifreiðarnar skullu saman.

K-kvk-nf M-kvk-nf, deildarstjóri Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, gerði grein fyrir matsgerð sem hún vann, sem að ofan greinir. Meginniðurstaða vitnisins var sú að ekki yrði séð að ákærði hefði drukkið áfengi eftir klukkan 22:55, er árekstur varð. Nær fullvíst væri að alkóhólmagn í blóði ákærða hefði verið 0,80 ‰ eða meira á þessum tíma.

Niðurstaða

Ákærði neitar sök og kveður orsök slyssins mega rekja til þess að bifreiðinni MF-697 hafi verið ekið í veg fyrir bifreiðina TV-608 sem hann ók í umrætt sinn. Ákærði sagðist fyrir dómi hafa ekið bifreiðinni með 60 til 70 km/klst. Þá hefði hann drukkið „eitthvað smá“ fyrir aksturinn, en þambað einn bjór eftir áreksturinn. Við skýrslutöku hjá lögreglu sagðist ákærði hins vegar hafa ekið bifreiðinni með 70 til 80 eða í mesta lagi 90 km/klst. Þá hefði hann ekki neytt áfengis eftir að akstri lauk. Gaf ákærði þá skýringu á breyttum framburði sínum fyrir dómi að hann hefði verið „í þvílíku sjokki“ við skýrslutökuna hjá lögreglu.

Ákærða voru tekin tvö blóðsýni og þvagsýni eftir áreksturinn. Í matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði kemur fram að reikna megi brotthvarfshraða etanóls úr blóði ákærða út frá sýnunum. Samkvæmt þeim útreikningum hafi ákærði verið undir áhrifum áfengis þegar hann ók bifreiðinni í umrætt sinn. Í vitnisburði K-kvk-ef M-kvk-ef, deildarstjóra rannsóknastofunnar, kom fram að nær fullvíst væri að alkóhólmagn í blóði ákærða hefði verið 0,80 ‰ eða meira klukkan 22:55, þegar slysið varð, og ekki yrði séð að ákærði hefði drukkið áfengi eftir þann tíma. Er það í samræmi við framburð vitna á vettvangi, sem kváðust ekki hafa séð ákærða neyta áfengis eftir áreksturinn. Er því hafnað framburði ákærða þar að lútandi. Þykir sannað að ákærði hafi verið undir áhrifum áfengis þegar hann ók bifreiðinni og að vínandamagn í blóði hans hafi ekki verið minna en 0,80 ‰ eins og í ákæru greinir.

Samkvæmt auglýsingu um umferð í Reykjavík nr. 273/2009 var hámarkshraði 30 km/klst. á þeim hluta Grandagarðs sem ákærði ók bifreiðinni. Í ákæru er hámarkshraði sagður hafa verið 50 km/klst. og verður við það miðað. Af framburði vitnanna I-kk-ef E-kk-ef D-kk-ef G-kk-ef, S-kvk-ef E-kvk-ef Á-kvk-ef, F-kvk-ef S-kvk-ef, Þ-kk-ef Ó-kk-ef S-kk-ef og T-x-x W-x-x B-x-x verður ráðið að ákærði hafi ekið bifreiðinni mun hraðar en hann bar um fyrir dóminum og langt yfir 50 km/klst. Fær framburður vitnanna frekari stuðning í niðurstöðum útreikninga vitnisins E-kk-ef G-kk-ef. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að akbraut var blaut og sést það á ljósmyndum. Árekstur varð á vegarkafla á Grandagarði skammt norðan gangbrautar og gatnamóta þar sem akbraut beygir að bryggjusvæði. Af framansögðu þykir sannað að ákærði hafi ekið bifreiðinni of hratt miðað við aðstæður og almenn hraðatakmörk, eins og rakið er í ákæru. Þá verður ráðið af framburði fyrrnefndra vitna að hraðakstur ákærða hafi orsakað að árekstur varð með bifreiðunum. Meiðsli S-kvk-ef D-kvk-ef T-kvk-ef eru staðfest með læknisvottorði og framburði hennar fyrir dóminum. Auk þess kemur fram í frumskýrslu lögreglu að I-kk-nf E-kk-nf D-x-x G-kk-nf hafi hlotið nokkra áverka. Verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Með þeirri leiðréttingu sem fram kemur í framhaldsákæru er háttsemi ákærða þar réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur í mars 1988. Samkvæmt sakavottorði var hann 7. mars 2008 dæmdur til eins árs fangelsisvistar skilorðsbundið í eitt ár fyrir brot gegn 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Hefur hann staðist skilorð refsidómsins. Refsing verður tiltekin eftir reglum 77. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 250.000 króna sekt í ríkissjóð og komi 18 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði skal sviptur ökurétti í 9 mánuði frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað samkvæmt framlögðu sakarkostnaðaryfirvaldi ákæruvaldsins, 133.548 krónur. Við aðalmeðferð málsins lýsti verjandi ákærða því yfir að fallið væri frá kröfu um málsvarnarlaun yrði ákærði sakfelldur.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Þ-kk-nf S-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf, greiði 250.000 króna sekt í ríkissjóð og komi 18 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði skal sviptur ökurétti í 9 mánuði frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði greiði 133.548 krónur í sakarkostnað.

R-kvk-nf H-kvk-nf