S-5355/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 8. mars 2021, er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 3. september 2020, á hendur D-x-x G-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], [...], [...], „fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa að kvöldi sunnudagsins 1. apríl 2018, á bílastæði við Austurberg [...] í Reykjavík, slegið A með vasaljósi eða annarskonar járnáhaldi í höfuðið og er A bar hendur fyrir höfuð sitt slegið hann aftur í höfuðið með áhaldinu þannig að höggið kom á hendur hans og höfuð, allt með þeim afleiðingum að A hlaut mar neðarlega á enni milli augabrúna, sár og mar aftan á hnakkanum, heilahristing og eymsli yfir hægra handarbak og úlnlið.

Telst brot ákærða varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kt. [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum skaða-og miskabætur samtals að fjárhæð [950.000 krónur] með vöxtum, [samkvæmt] 8. gr. [laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu] frá 1. apríl 2018 en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. [sömu laga] frá 1. maí 2018 og til greiðsludags. Þá er gerð krafa um greiðslu málskostnaðar.“

Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Hið sama á við um kröfu-hafa einkaréttarkröfu. Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst ákærði þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður af kröfunni og til þrautavara að hún verði stórlega lækkuð. Þessu til viðbótar krefst hann hæfilegra máls-varnarlauna til handa skipuðum verjanda sínum að mati dómsins.

II.

Málsatvik:

Samkvæmt frumskýrslu barst lögreglu að kvöldi sunnudagsins 1. apríl 2018 til-kynning um meinta líkamsárás á bifreiðastæði við Austurberg [...]í Reykjavík. Lögreglu-menn fóru á staðinn og hittu þar A, sem fékk réttarstöðu brotaþola. Hann var með skurð á höfði og greindi frá atvikum eins og þau horfðu við honum. Í þeirri frásögn kom meðal annars fram að brotaþoli hefði verið að keyra vinkonu sína, B, og að þau hefðu staðnæmst við fyrrgreindan stað. C hefði einnig verið með þeim í för. Þegar þangað var komið hefði nafngreindur gerandi, ákærði í máli þessu, komið að bifreiðinni og sagt við brotaþola svona gera menn ekkiog hann síðan slegið brotaþola í höfuðið og handlegg með vasaljósi eða kylfu.

Brotaþoli var í framhaldi fluttur með sjúkrabifreið á bráðamóttöku Landspítalans. Á staðnum var einnig fyrrgreint samferðafólk brotaþola sem lögregla ræddi við með réttarstöðu vitnis. Greindu þau frá atvikum með svipuðum hætti og brotaþoli. Þá kom fram hjá C að stúlka hefði verið í för með ákærða, þau hefðu farið af staðnum á bifreið og stúlkan verið ökumaður.

Í frumskýrslu greinir að lögregla hafi síðar sama kvöld haft samband við ákærða og hann sagst hafa átt von á símtali frá lögreglu. Þá hafi hann greint stuttlega frá atvikum, meðal annars að fyrrgreindur brotaþoli hefði ráðist að fyrra bragði á hann. Urðu sammæli um það í símtalinu að hann gæfi skýrslu hjá lögreglu daginn eftir.

Ákærði gaf skýrslu á lögreglustöð með réttarstöðu sakbornings 2. apríl 2018 og neitaði sök og greindi nánar frá atvikum eins og þau horfðu við honum. Í þeirri skýrslu kom meðal annars fram að brotaþoli hefði reynt að kýla hann og hann hefði reynt að verja sig með því að slá til baka með vasaljósi. Um hefði verið að ræða varnarviðbrögð. Brotaþoli gaf framburðarskýrslu 13. sama mánaðar með réttarstöðu vitnis og greindi frá atvikum með svipuðum hætti og áður. Sama dag var kallað eftir læknisvottorði.

D, samferðakona ákærða umrætt kvöld, gaf skýrslu símleiðis 20. apríl 2018 með réttarstöðu vitnis. Rituð var lögregluskýrsla um það símtal þar sem fram komu tilteknar upplýsingar sem hafðar voru eftir henni um atvik máls en ekki þykja efni til að reifa þau atriði frekar, sbr. síðari umfjöllun í niðurstöðukafla.

Læknisvottorð vegna brotaþola barst lögreglu 4. júní 2018. Í vottorðinu greinir meðal annars að brotaþoli hafi komið með sjúkrabifreið á bráðamóttöku fyrrgreint kvöld. Brotaþoli hafi greint frá atvikum með nánar tilteknum hætti eins og þau horfðu við hon-um, auk þess að hafa greint frá því að hafa neytt tiltekins vímuefnis. Í frásögn hans hefði meðal annars komið fram að hann hefði verið sleginn með þungum járnhlut í enni og hnakka. Í viðtali hafi brotaþoli verið eilítið sljór og þvoglumæltur og ekki gefið mjög greinargóða lýsingu á atviki. Við skoðun á augum hafi sjáöldur verið jafn víð og svarað ljósi jafnt og eðlilega. Andlitsdrættir hafi verið eðlilegir fyrir utan stóra markúlu á milli augabrúna. Einnig hafi blætt úr svöðusári aftan á hnakka og þar hafi verið markúla undir en ekki afmarkað sár sem hafi þurft að sauma. Þá hafi hann verið með eymsli yfir hægra handarbaki og úlnlið. Á sneiðmynd hafi ekki sést neinar innvortis blæðingar í heila, ekki hafi sést brot á höfuðkúpu eða ennisbeini og ekki brot í augnumgjörð. Fyrrgreind markúla hafi sést á sneiðmynd og einnig mar hægra megin og hliðlægt á höfði. Þessu til viðbótar hafi verið uppi grunur um vægan heilahristing.

Rannsóknargögn voru send frá lögreglustjóra til héraðssaksóknara með bréfi 25. ágúst 2018. Með bréfi héraðssaksóknara til lögreglustjóra 12. júní 2019 var óskað eftir frekari rannsókn málsins. Leiddi þetta til þess að fyrrgreindur C og B gáfu skýrslu vitnis 10. og 17. september 2019. Í skýrslu C kom meðal annars fram að hann teldi að brotaþoli hefði fengið á sig högg með einhvers konar áhaldi fyrir utan bifreiðina og brotaþoli jafn-framt talað um það eftir á að það hefði verið vasaljós. Í skýrslu B, sem var gefin símleiðis, kom meðal annars fram að brotaþoli hefði í bifreiðinni fyrirvaralaust verið sleginn þrisvar í höfuðið með áhaldi án þess að hann næði að verja sig og henni fundist áhaldið vera útdregin lögreglukylfa.

Með bréfi lögreglustjóra til héraðssaksóknara 25. ágúst 2020 voru rannsóknar-gögn málsins endursend og rannsókn talið lokið með þeirri athugasemd að lögreglu hefði ekki verið unnt að finna ætlað vopn eða áhald sem beitt var við hina meintu árás.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Ákærði bar meðal annars um að brotaþoli hefði verið í tilteknum samskiptum við hann á þeim tíma þegar meint atvik áttu sér stað. Samskipti þeirra á milli hefðu ekki verið góð þar sem brotaþoli hefði verið að hóta ákærða. Hann hefði fyrir tilviljun séð brotaþola í bifreiðinni á umræddum stað og ætlað að ræða við hann vegna hótananna. Ákærði hefði ekki ætlað að vera með leiðindi en hann hefði verið í skuld við brotaþola. Hann hefði komið að brotaþola og lýst inn í bifreiðina með vasaljósi. Brotaþoli hefði verið að vigta fíkniefni og honum brugðið þannig að efnin sturtuðust niður. Brotaþoli hefði því næst rykkt upp hurðinni á bifreiðinni svo hún lenti á sköflungnum á ákærða. Ákærði hefði öskrað þegar þetta gerðist og spurt brotaþola af hverju hann væri að hóta honum. Brota-þoli hefði rokið úr bifreiðinni og reynt að kýla ákærða. Atvik hefðu gerst á nokkrum sekúndum og brotaþoli verið reiður út í hann út af fyrrgreindri truflun með fíkniefnin. Ákærða hefði brugðið og hann orðið mjög hræddur. Hann hefði reynt að verja sig, gripið með annarri hendinni í hönd ákærða og einnig slegið til hans með hinni með krepptum hnefanum, haldandi á vasaljósinu. Hann hefði hins vegar ekki slegið hann með sjálfu vasaljósinu. Um hefði verið að ræða lítið vasaljós úr harðplasti. Höggið hefði lent á öxl brotaþola. Nánar aðspurður um umrætt högg kvaðst ákærði ekki vita nákvæmlega hvar hann kýldi brotaþola eða hvar höggið lenti. Þá kvaðst ákærði, nánar aðspurður út frá áverkavottorði, telja að það gæti verið að höggið hefði lent á höfði brotaþola. Hann kvaðst telja að um hefði verið að ræða eitt högg en hann væri hins vegar ekki alveg viss um fjöldann þar sem það væri í móðu hjá honum. Hann hefði verið að reyna að verja sig og koma sér burtu og verið mjög hræddur. Brotaþoli hefði áfram reynt að kýla ákærða. Atvik hefðu í heild sinni varað í mjög skamman tíma, ef til vill eina mínútu. Ákærði hefði í framhaldi hraðað sér burtu í bifreið ásamt barnsmóður sinni þar sem fleiri hefðu verið í för með brotaþola og ákærði verið óviss um hvað myndi gerast næst. Brotaþoli hefði allan tímann verið á fótum og hann hvorki verið ringlaður né vankaður. Þá hefði hann gefið ákærða ógnandi handarmerki. Enginn annar hefði komið úr bifreið brotaþola. Ákærði kvaðst hafa verið í neyslu vímuefna á þessum tíma og undir áhrifum þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu daginn eftir.

Ákærði gaf aftur skýrslu við framhald aðalmeðferðar og bar meðal annars um að hafa óttast mjög um velferð sína og fjölskyldu sinnar vegna meintra hótana brotaþola. Hann hefði viljað ræða við brotaþola í stað þess að fá hann eða menn á hans vegum á heimili sitt.

2.

Brotaþoli bar meðal annars um að hafa umrætt kvöld verið að aka félögum sínum, B og C, og verið að leggja bifreiðinni í stæði í Austurbergi. C hefði setið frammi í bifreiðinni, farþegamegin, en B hefði setið fyrir aftan C. Ákærði hefði allt í einu komið að þeim í bifreiðinni, bankað á gluggann og verið ósáttur við brotaþola. Það hefði verið vegna framkomu eða samskipta þeirra einhverju áður og ákærði viljað ræða þau mál. Ákærði hefði haft á orði að brotaþoli ætti ekki að koma svona fram við sig. Ákærði hefði því næst vikið frá bifreiðinni. Brotaþoli hefði opnað bifreiðina með venjulegum hætti, stigið út, snúið baki í ákærða og verið að loka á eftir sér, eða verið nýbúinn að loka, þegar ákærði kom óvænt aftan að honum. Ákærði hefði því næst slegið hann endurtekið í enni og hnakka með einhvers konar kylfu með áföstum gormi og kúlu. Brotaþoli hefði snúið sér við eftir fyrsta höggið en höggin hefðu áfram dunið á honum. Hann hefði verið við það að rotast við fyrsta höggið og tekið höndum um höfuðið. Það hefði leitt til þess að hann fékk jafnframt högg á hendurnar. Ákærði hefði síðan farið af staðnum á bifreið ásamt samferðakonu. Blætt hefði úr höfði brotaþola og samferðafólk hans reynt að stöðva blæðinguna og fengið leiðbeiningar frá Neyðarlínu. Sjúkrabifreið hefði komið á staðinn nokkru síðar og brotaþoli farið með henni á bráðamóttöku. Brotaþoli kvaðst ekki kannast við að hafa neytt amfetamíns umrætt kvöld og upplýsingar um það sem kæmu fram í læknisvottorði væru ekki réttar. Hann hefði verið allsgáður. Hann hefði hins vegar verið að neyta slíkra efna nokkrum vikum áður. Brotaþoli hefði í umrætt skipti hlotið heila-hristing og áverka sem lýst væri í áverkavottorði en því til viðbótar hefði hann eftir á verið að fá höfuðverk af og til.

Brotaþoli kvaðst ekki vita nákvæmlega hvað ákærða gekk til með meintri árás eða með hvers konar áhaldi hann var sleginn. Þær upplýsingar hefði hann meðal annars fengið frá C. Umrætt áhald eða kylfa hefði verið úr hörðu efni, járni eða tré, og hann ekki séð það vel og ekki tekið eftir því fyrr en meint árás átti sér stað. Þá hefði brotaþoli ekki átt von á því að ákærði væri á staðnum þegar hann kom þangað í umrætt skipti. Samferðafólk brotaþola hefði verið inni í eða á leið úr bifreiðinni þegar hin meinta árás átti sér stað og hann ætlað að fara á eftir þeim frá bifreiðinni eða kveðja þau þar fyrir utan. Brotaþoli kvaðst ekki kannast við að hafa opnað bifreiðina í umrætt skipti með þeim hætti að hurð rækist utan í ákærða. Ákærði og brotaþoli hefðu á þessum tíma verið búnir að þekkjast í um það bil ár og vinskapur verið á milli þeirra. Brotaþoli hefði hins vegar einum eða tveimur dögum áður verið búinn að gera athugasemdir við ákærða um nánar tilgreind atriði í samskiptum þeirra. Að öðru leyti hefði ekkert sérstakt komið upp í þeirra samskiptum. Þá kvaðst brotaþoli ekki kannast við að hafa verið að hóta ákærða einhverju áður, né heldur að hann hefði í umrætt skipti verið með fíkniefni í fórum sínum í bifreiðinni.

3.

Vitnið C kvaðst vera kunningi brotaþola og hafa verið með honum í bifreiðinni umrætt kvöld, ásamt B. Brotaþoli hefði verið í ökumannssæti, vitnið hefði setið fyrir aftan hann en B verið í framsæti við hlið brotaþola. Þau hefðu verið að tala saman þegar ákærði hefði skyndilega komið að hlið bifreiðarinnar og farið að tala við brotaþola við gluggann. Þeir hefðu rifist. Vitnið kvaðst ekki vita um ástæður þess. Vitnið kvaðst ekki muna hvernig það atvikaðist að brotaþoli fór úr bifreiðinni eða hvað leið langur tími frá því að það gerðist og þar til meint atvik áttu sér stað þar fyrir utan. Einhver slagsmál hefðu átt sér stað hjá bifreiðinni en vitnið kvaðst ekki muna vel eftir þeim atvikum eða hvað hefði gerst. Hann hefði aðeins séð glitta í átök en ekki séð vel hvað gerðist. Vitnið kvaðst halda að ákærði hefði verið að berja brotaþola og honum sýnst hann vera að slá til hans en ekki séð það vel. Þá hefði vitnið ekki séð ákærða beita neinu áhaldi, né heldur hvort ákærði hefði verið með áhald í fórum sínum. Brotaþoli hefði staðið við hlið bifreiðarinnar þegar meint árás átti sér stað og því skyggt á útsýnið. Þá hefði vitnið af sömu ástæðu ekki komist út úr bifreiðinni þar sem brotaþoli hefði staðið fyrir hurðinni. Vitnið hefði í framhaldi hringt eftir sjúkrabifreið en ákærði farið af staðnum með annarri bifreið. Brotaþoli hefði í umrætt skipti verið með áverka og blæðingu á enni og hnakka. Vitnið kvaðst ekki hafa þekkt ákærða með nafni á þeim tíma en hann hefði fengið upplýsingar um það síðar frá ákærða og B. Þá kvaðst vitnið ekki muna hvað brotaþoli sagði að hefði gerst en eitthvað hefði komið fram hjá honum eða B um að ákærði hefði lamið brotaþola með vasaljósi. Vitnið kvaðst ekki kannast við að fíkniefni hefðu verið í bifreiðinni umrætt kvöld né heldur að brotaþoli hefði verið að neyta slíkra efna. Þá kvaðst vitnið ekki muna vel eftir atvikum þar sem langur tími væri liðinn. Vitnið hefði hins vegar munað betur eftir atvikum við skýrslugjöf sína hjá lögreglu þegar hann var spurður út í þá skýrslu fyrir dómi.

4.

Vitnið B bar meðal annars um að hafa verið í umrætt skipti í bifreið með brotaþola, sem væri vinur hennar, auk C. Hún hefði setið í farþegasæti frammi í en C-x-nf í aftursæti. Annarri bifreið hefði skyndilega verið ekið að þeim og út úr henni hefði komið maður og hann komið til þeirra. Hún hefði ekki þekkt manninn en brotaþoli hefði hins vegar þekkt hann. Brotaþoli hefði annaðhvort opnað hurðina eða skrúfað niður rúðuna og einhver stutt orðaskipti orðið á milli þeirra. Þau hefðu verið eitthvað á þá leið að maðurinn hefði sagt við brotaþola að hann ætti ekki að láta svona. Maðurinn hefði síðan slegið brotaþola höggi í höfuðið með þungu svörtu lögreglu vasaljósi. Brotaþoli hefði á þeim tíma setið í bifreiðinni, hallað sér fram og ekki náð að verja sig. Höggið hefði lent á hnakkanum og brotaþola blætt mjög við höggið. Atvik hefðu gerst mjög hratt og vitninu verið mjög mikið brugðið og hún myndi því ekki mjög vel eftir þeim. Vitnið kvaðst þessu næst hafa farið út úr bifreiðinni en maðurinn farið burtu með sömu bifreið og hann kom á. Kona hefði verið ökumaður þeirrar bifreiðar. Í framhaldi hefðu vitnið og C hringt eftir sjúkrabifreið sem hefði komið skömmu síðar. Þá hefði lögregla einnig komið á staðinn og rætt við vitnið. Vitnið kvaðst hafa verið undir áhrifum vímuefna um-rætt kvöld. Nánar aðspurð kvaðst hún ekki vita hvort brotaþoli hefði opnað hurðina eða umræddur maður. Þá kvaðst vitnið aðeins hafa séð eitt högg koma á hnakka brotaþola en höggin gætu hins vegar hafa verið fleiri. Áverkar brotaþola hefðu án nokkurs vafa verið af völdum umrædds manns. Vitnið kvaðst ekki geta fullyrt að brotaþoli hefði ekki veitt ákærða högg. Ef það hefði gerst þá hefði það átt sér stað eftir á. Þessu tilviðbótar kvaðst vitnið kannast við skýrslu sína hjá lögreglu, meðal annars að höggin hefðu líklega verið þrjú en hún kvaðst við skýrslugjöf fyrir dómi ekki muna eftir hversu mörg höggin voru. Áverkarnir hefðu hins vegar verið miklir, auk blæðingar.

5.

Vitnið D, barnsmóðir og fyrrverandi kærasta ákærða, bar meðal annars um að hafa verið í för með ákærða í umrætt skipti. Þau hefðu verið á bifreið og hún verið öku-maður. Ungt barn þeirra hefði verið hjá þeim í bifreiðinni. Þau hefðu numið staðar við nálæga verslun og ákærði farið út úr bifreiðinni. Ákærði hefði ekki sagt henni hvað hann væri að fara að gera og hún ekki fylgst með því. Hann hefði skömmu síðar komið hlaup-andi til baka, verið mjög æstur og sagt henni að keyra strax í burtu. Henni hefði verið mjög brugðið og hún keyrt af stað. Hún hefði spurt hann af hverju hann væri æstur en ekki fengið svar. Samskipti þeirra hefðu ekki verið góð á þessum tíma, ákærði hefði verið í vímuefnaneyslu og hún viljað komast hjá því að rífast við hann. Vitnið kvaðst ekki kannast við að ákærði hefði verið með neinn hlut meðferðis, hvorki þegar hann fór út úr bifreiðinni í umrætt skipti né heldur þegar hann kom til baka. Vitnið kvaðst ekki muna vel eftir skýrslugjöf sinni hjá lögreglu eða hvað hefði komið fram hjá henni um atvik við þá skýrslugjöf. Það væri vegna streitu og álags á þeim tíma vegna vímuefnaneyslu ákærða. Þá kvaðst hún nánar aðspurð muna eftir ágreiningi á milli ákærða og brotaþola á umræddum tíma og hótana hins síðarnefnda í garð ákærða.

6.

Vitnið E læknir gaf skýrslu símleiðis og staðfesti og gerði grein fyrir efni fyrrgreinds læknisvottorðs. Í skýrslu hennar kom meðal annars fram að áverkar brotaþola gætu samrýmst frásögn hans um atvik, eins og hann hefði greint frá, byggt á upplýsingum úr skýrslu sjúkraflutningamanna, sem teknar hefðu verið upp í læknisvottorð. Markúla á enni hefði verið mjög stór og svöðusár og markúla á hnakka hafi bent til þess að högg hefðu verið þung. Brotaþoli hefði verið dasaður eða sljór en óljóst hefði verið hvort það var afleiðing af höggi eða einhverju öðru. Þá hefði brotaþoli greint frá því á bráðamóttöku að hafa verið að neyta amfetamíns en það hefði ekki verið staðfest með prófi. Meint amfetamínneysla gæti hins vegar ekki skýrt sljóleika brotaþola á bráðamóttöku. Þá væri ekki ólíklegt að brotaþoli hefði fengið vott af heilahristingi þótt hann hefði ekki verið með svæsin einkenni þess.

7.

Vitni, lögreglumaður nr. F, staðfesti og vísaði til frumskýrslu sem hann ritaði en kvaðst ekki muna vel eftir atvikum málsins þar sem langt væri um liðið. Ekki þykja efni til að rekja framburð hans nánar.

8.

Vitni, lögreglumaður nr. G, bar meðal annars um að hafa komið á staðinn umrætt skipti og þar hefði brotaþoli verið ásamt tveimur öðrum sem höfðu verið farþegar hjá honum í bifreið. Vitnið hefði rætt við annan farþegann, C, og hann hefði greint frá því að nafngreindur maður, ákærði, hefði lamið brotaþola og hann teldi að það hefði verið gert með vasaljósi. Vitnið kvaðst síðar sama kvöld hafa hringt í ákærða og sammæli orðið um að hann mætti daginn eftir í skýrslutöku. Vitnið hefði annast þá skýrslutöku með því að handrita framburð ákærða á skýrslueyðublað lögreglu. Ákærði hefði verið skýrsluhæfur, skilið hvað fram fór og lesið yfir skýrsluna áður en hann skrifaði undir.

IV.

Niðurstöður:

Ákærða er gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás, eins og greinir í ákæru. Hann neitar sök. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má draga af, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Af framangreindu leiðir jafnframt að ekki hvílir á ákæruvaldinu að hnekkja staðhæfingu ákærða um atvik sem horft gætu honum til refsileysis vegna hlut-rænna refsileysisástæðna, þar með talið neyðarvarnar, svo leiði til sýknu, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 248/2000.

Ákærði reisir sýknukröfu sína meðal annars á því að verknaðarlýsing í ákæru sé ósönnuð, bæði hvað varðar verknaðarþætti, en einnig varðandi líkamlegar afleiðingar meintrar líkamsárásar. Ákærði hefur fyrir dómi kannast við að hafa slegið brotaþola með krepptum hnefanum, haldandi á litlu vasaljósi úr hörðu plastefni, en hann hafi hins vegar ekki slegið hann með vasaljósinu. Ákærði kveðst ekki vita nákvæmlega hvar hann sló brotaþola eða hvar höggið lenti en það gæti hafa lent á öxlinni. Þá kvaðst ákærði nánar aðspurður út frá áverkavottorði telja að það gæti verið að höggið hefði lent á höfði brota-þola og að það hefði verið eitt eða fleiri. Brotaþoli hefur á hinn bóginn borið um að hafa verið sleginn endurtekið í enni og hnakka með einhvers konar kylfu eða öðru áhaldi úr hörðu efni. Hann hefði verið við það að rotast við fyrsta höggið og tekið höndum um höfuðið og það leitt til þess að hann fékk jafnframt högg á hendurnar. Ljóst er af framangreindu að ákærða og brotaþola ber að nokkru leyti saman um meint atvik, að minnsta kosti að ákærði hafi slegið brotaþola með handafli þar sem áhald kom við sögu á einn eða annan hátt. Þá verður ráðið af framburði ákærða að hann hafi ekki fullkomna vitneskju um fjölda högga eða hvar þau lentu á brotaþola. Að þessu virtu greinir aðallega á milli í framburði þeirra, hvað framangreint varðar, hvort ákærði hafi beitt áhaldinu gegn brotaþola eða hvort hann hafi haldið á því þegar hann sló brotaþola án þess þó að það kæmi við hann.

Fyrir liggur að vitnið C kvaðst fyrir dómi ekki muna vel eftir umræddum atvikum eða hvað hefði gerst. Hann hefði ekki séð vel hvað gerðist fyrir utan bifreiðina. C kvaðst hins vegar halda að ákærði hefði verið að berja eða slá til brotaþola en ekki séð það vel. Þá gat C ekki borið um hvort ákærði notaði áhald við verkið eða hvort hann hefði verið með slíkt í fórum sínum. Framburður C var hins vegar skýrari um framangreint við skýrslugjöf hjá lögreglu þar sem hann virtist á þeim tíma hafa skýrari vitneskju um að áhaldi hefði verið beitt gegn brotaþola fyrir utan bifreiðina. Er um að ræða undirritaða framburðarskýrslu sem var borin undir hann við skýrslugjöfina fyrir dómi og kvaðst C-x-x munað betur eftir atvikum á þeim tíma þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu. Lögregluskýrslan kemur því til fyllingar við sönnunarmatið. Þá ber einnig í þessu sambandi að líta til framburðar lögreglumanns nr. H fyrir dómi, sem bar um að hafa verið í samskiptum við C á vettvangi stuttu eftir meint brot þar sem fram hefði komið hjá honum að ákærði hefði slegið brotaþola með vasaljósi. Að öllu framangreindu virtu er ljóst að framburður C fyrir dómi, heilt á litið, styður fremur málatilbúnað ákæruvaldsins um að brotaþoli hafi verið sleginn með áhaldi.

Vitnið D kvaðst fyrir dómi ekki geta borið um hvað gerðist eftir að ákærði fór út úr bifreiðinni, og hvort eða hvernig meint líkamsárás átti sér stað. Þá virtist D ekki muna eftir skýrslugjöf sinni hjá lögreglu. Óvarlegt þykir, eins og hér stendur á, að líta til fram-burðar hennar hjá lögreglu til fyllingar við sönnunarmatið þar sem sú skýrsla var gefin símleiðis, auk þess sem hún var ekki hljóðrituð. Hvort tveggja var í ósamræmi við það sem til var ætlast samkvæmt 9. og 17. gr. reglugerðar nr. 651/2009, sbr. 67. gr. laga nr. 88/2008, að teknu tilliti til alvarleika sakarefnis og að um væri að ræða þýðingarmikla skýrslutöku af vitni í almennu tilliti. Verður ákæruvaldið látið bera hallann af því. Að framangreindu virtu styður framburður D hvorki málatilbúnað ákæruvaldsins né ákærða um það hvað er rétt varðandi hina meintu líkamsárás.

Vitnið B bar um það fyrir dómi að hafa séð ákærða slá brotaþola í höfuðið með þungu vasaljósi. Um hefði verið að ræða eitt högg á hnakka en höggin gætu hafa verið fleiri. Ekki er fullt samræmi í framburði B miðað við framburð ákærða og brotaþola um það hvar brotaþoli var þegar meint högg dundu á honum. Af framburði B verður ráðið að brotaþoli hafi verið sitjandi inni í bifreiðinni en ákærði og brotaþoli báru hins vegar báðir um að atvik hefðu átt sér stað fyrir utan bifreiðina. Að mati dómsins getur þetta ekki leitt til þess að hafna beri alveg framburði B. Almennt má gera ráð fyrir að atriði af þessum toga geti skolast til hjá vitni, einkum í ljósi þess tíma sem liðinn er frá atvikum. Þá verður ekki ráðið af framburði B fyrir dómi að áhrif vímuefna á hana þegar atvik áttu sér stað dragi sérstaklega úr gildi framburðar hennar sem vitnis, eins og hér stendur á. Í meginatriðum hefur framburður hennar verið skýr um helstu atvik umrætt kvöld, þar með talið um meinta líkamsárás. Þá var framburðarskýrsla hennar hjá lögreglu af svipuðum toga. Framburður hennar fyrir dómi styður því málatilbúnað ákæruvaldsins um að brotaþoli hafi verið sleginn með áhaldi.

Ljóst er af fyrirliggjandi læknisvottorði að brotaþoli var með áverka á höfði og hægri hendi, eins og nánar greinir í vottorði, og tekið var upp í verknaðarlýsingu ákæru. Um er að ræða áverka sem voru greindir á brotaþola stuttu eftir meint atvik í beinu fram-haldi af því að hann var fluttur á bráðamóttöku með sjúkrabifreið. Einnig er ljóst af vott-orðinu að umræddir áverkar voru af þeim toga að þeir gefa frekar til kynna að þeir stafi af öðru og meira en eingöngu hnefahöggi og höggin hafi verið fleiri en eitt. Af framburði vitnisins E fyrir dómi verður ráðið að hún telji að umræddir áverkar geti samrýmst frá-sögn brotaþola um högg með þungum járnhlut í enni og hnakka, þ. e. frásögn sem tekin var upp í læknisvottorð og byggð var á upplýsingum úr skýrslu sjúkraflutningamanna sem læknirinn hafði aðgang að. Þá var brotaþoli einnig með eymsli á hægra handarbaki og úlnlið sem getur samrýmst framburði hans um að hann hafi fengið þar á sig högg þegar hann bar hönd fyrir sig eftir að vera búinn að fá á sig högg í höfuðið. Að þessu virtu styður læknisvottorðið og framburður E málatilbúnað ákæruvaldsins.

Þessu til viðbótar ber að líta til þess að lögreglumaður nr. H bar um það fyrir dómi að ákærði hefði borið um það við skýrslugjöf hjá lögreglu að hafa slegið brotaþola á móti með vasaljósi í höfuðið. Samrýmist það lögregluskýrslu ákærða sem hann ritaði undir og þá bar fyrrgreindur lögreglumaður umað ákærði hefði verið hæfur til téðrar skýrslutöku. Styður framangreint því einnig málatilbúnað ákæruvaldsins.

Að öllu framangreindu virtu, einkum þegar litið er til framburðar ákærða, sem ekki hefur útilokað högg í höfuð brotaþola og að þau hafi verið fleiri en eitt, sem og þegar litið er til framburðar vitnanna C, B, E og lögreglumanns nr. H, eins og áður hefur verið dregið saman, auk áverkavottorðs, þá þykir lögfull sönnun hafa tekist um það að ákærði hafi slegið brotaþola tvisvar með vasaljósi í höfuðið, þar af í seinna skiptið þannig að höggið lenti að auki á höndum brotaþola, allt eins og nánar greinir í ákæru. Með hliðsjón af framburði E um að áverkar hafi samrýmst þungum járnhlut í höfuð, sbr. fyrrgreinda skráningu í læknisvottorði, verðurekki fallist á þær varnir ákærða, sem komu fyrst fram við aðalmeðferð málsins, að um hafi verið að ræða lítið vasaljós úr plasti. Þá þykir sannað með fyrrgreindu áverkavottorði og framburði E að brotaþoli hafi vegna háttsemi ákærða hlotið áverka og eymsli, eins og greinir í ákæru. Hvað varðar ætlaðan heilahristing þá er hins vegar ljóst af framburði E og fyrrgreindu læknisvottorði að eingöngu var uppi grunur um að brotaþoli hefði fengið heilahristing en ekki að það væri staðfest. Að þessu virtu er ósannað að heilahristingur hafi hlotist af verknaðinum.

Ákærði reisir vörn sína einnig á því að hann hafi unnið verkið í neyðarvörn vegna ætlaðrar yfirvofandi árásar brotaþola í umrætt skipti. Fyrir þessu ber ákærði sönnunar-byrðina, eins og áður greinir. Ákærði er í raun einn til frásagnar um að hann hafi verið að verjast yfirvofandi árás frá brotaþola og að mati dómsins er því ósannað að atvik hafi verið með þeim hætti. Þegar að þessu virtu er ekki sýnt nægjanlega fram á að skilyrði neyðarvarnar samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga séu uppfyllt í máli þessu og er því ekki unnt að fallast á vörn ákærða á þeim grundvelli. Hið sama á við um að svo hafi verið ástatt um ákærða í umrætt sinn sem greinir í 2. mgr. sömu lagagreinar að það geti átt við í málinu svo leiði til sýknu.

Að öllu framangreindu virtu liggur fyrir að dómurinn telur sannað að ákærði hafi haft í frammi verknað gagnvart brotaþola og valdið honum áverkum og eymslum sem greinir í ákæru, að frátöldum heilahristingi. Að því virtu og í ljósi þess að ákærði sló brotaþola í höfuðið með vasaljósi, sem allt bendir til að hafi verið fremur þungt eins og úr málmi, verður fallist á með ákæruvaldinu að um hafi verið að ræða sérstaklega hættu-lega líkamsárás í merkingu 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, sbr. dómvenju. Verður ákærði því sakfelldur fyrir brot gegn því refsiákvæði.

Ákærði er fæddur á árinu [...] og hann hefur samkvæmt sakavottorði, dags. 8. mars 2021, sex sinnum áður gerst brotlegur við refsilög. Í því sambandi skiptir einkum máli að ákærði var með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 11. febrúar 2014 meðal annars sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og dæmdur til greiðslu óskilorðsbundinnar fésektar. Það brot sem ákærði er nú sakfelldur fyrir er því ítrekað ofbeldisbrot í merkingu 1. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum, sbr. 61. gr. og 1. og 3. mgr. 71. gr. sömu laga. Verður litið til þess til refsiþyngingar. Þá liggur fyrir að ákærði var með dómi 2. september 2020 sakfelldur og dæmdur í þriggja mánaða óskilorðsbundið fangelsi fyrir brot gegn umferðarlögum. Brot það sem ákærði er nú sak-felldur fyrir var framið áður en sá dómur var kveðinn upp og er því um að ræða hegn-ingarauka, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Til refsiþyngingar horfir að verkið beindist gegn mikilvægum verndarhagsmunum brotaþola og olli honum tjóni, sbr.1. og 2. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til þess sem áður greinir um neyðarvörn verður ekki fallist á með ákærða að refsilækkunarsjónarmið samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga geti átt við í málinu. Engin gögn hafa verið lögð fram sem styðja sérstaklega að brotaþoli hafi verið að hóta ákærða í aðdraganda atvika. Að mati dómsins er margt óljóst í því samhengi en að einhverju leyti hefur vitnið D kannast við atvik af þeim toga. Þar sem annarra gagna nýtur ekki við um þetta eru þessi meintu atvik ósönnuð og geta varnir ákærða sem lúta að þeim því ekki haft þýðingu fyrir úrlausn málsins. Áhinn bóginn verður ráðið af framburði vitnanna C og B að ákærði og brotaþoli hafi verið að rífast í umrætt skipti og að þáttur brotaþola hafi verið meiri í því sambandi en hann hefur viljað kannast við. Verður litið til þess við ákvörðun refs-ingar til mildunar, sbr. meginsjónarmið sem liggja til grundvallar 4. tölul. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Verulegar tafir hafa orðið á málinu sem ákærði ber ekki ábyrgð á og verður einnig litið til þess við ákvörðun refsingar til mildunar. Ákærði hefur lagt fram nýlegt vottorð forstöðumanns áfangaheimilis en af því verður ráðið að betur gangi nú hjá ákærða varðandi vímuefnavanda og þátttöku á vinnumarkaði en áður. Verður einnig tekið tillit til þessa sem málsbóta við ákvörðun refsingar, sbr. 8. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Að öllu framangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnu einu ári frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Varðandi miskabótakröfu þá liggur fyrir að ákærði hefur verið sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Með því hefur ákærði verið fundinn sekur um að hafa valdið brotaþola líkamstjóni með ólögmætri og saknæmri háttsemi, eins og áður greinir. Þannig er uppfyllt skilyrði a-liðar 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 36/1999. Eru því ekki efni til að vísa einkaréttarkröfu brotaþola frá dómi. Þá hefur ákærði ekki fært fram haldbær rök fyrir því að sýkna beri hann af kröf-unni. Almennt má gera ráð fyrir miska vegna líkamstjóns af þeim toga sem hér um ræðir. Samkvæmt verknaðarlýsingu í ákæru, sem er studd áverkavottorði og liggur til grund-vallar sakfellingu, hlaut brotaþoli fyrrgreinda áverka á enni og hnakka og eymsli yfir hægra handarbaki og úlnlið. Engin gögn hafa hins vegar verið lögð fram um andlegt ástand brotaþola, röskun eða óþægindi eftir meint brot og verður brotaþoli látinn bera hallann af því. Að þessu virtu, og með vísan til almennrar dómaframkvæmdar í málum af þessum toga verður ákærða gert að greiða brotaþola 250.000 krónur í miskabætur með vöxtum, eins og nánar greinir í dómsorði. Upphafstími dráttarvaxta miðast við 12. nóvember 2020 en þá var liðinn mánuður frá því að ákærða var sannanlega kynnt bóta-krafan við þingfestingu málsins. Bótakrefjandi á tilkall til málskostnaðar vegna bótakröf-unnar, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008. Þykir sá kostnaður hæfilega ákveðinn 250.000 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts og verður ákærða gert að greiða brotaþola þá fjárhæð.

Vegna úrslita málsins og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða gert að greiða allan sakarkostnað málsins til ríkissjóðs, þar með talin málsvarnar-laun skipað verjanda síns, G-kk-ef J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, sem þykja með hliðsjón af eðli og umfangi máls hæfilega ákveðin 1.000.000 króna, að meðtöldum virðisauka-skatti. Þá verður ákærða gert að greiða 44.900 krónur í annan í sakarkostnað samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið F-kvk-nf B-kvk-nf F-kvk-nf aðstoðar-saksóknari. Af hálfu bótakrefjanda flutti málið S-kk-nf S-kk-nf lögmaður.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við með-ferð málsins 1. janúar 2021 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, D-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í fimm mánuði en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnu einu ári frá deginum í dag að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A 250.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. apríl 2018, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga, frá 12. nóvember 2020 til greiðsludags, auk 250.000 króna í málskostnað.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins til ríkissjóðs, þar með talin málsvarnar-laun skipað verjanda síns, G-kk-ef J-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 1.000.000 króna, og 44.900 krónur í annan sakarkostnað.

D-kk-nf K-kk-nf