S-1629/2023

1.

Mál þetta, sem dómtekið var 7. september 2023, er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 7. mars 2023, á hendur D-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], [...]„A. sem framkvæmdastjóra, stjórnarmanni og prókúruhafa samlagsfélagsins Geri allt, kt. [...], fyrir meiriháttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum, með því að hafa: 1. Staðið skil á efnislega röngum skattframtölum félagsins gjaldárin 2016 til og með 2018, vegna rekstraráranna 2015 til og með 2017, með því að færa til gjalda í skattskilum félagsins kostnað á grundvelli persónulegs kostnaðar fyrirsvarsmanns, samtals að fjárhæð 3.934.146 krónur og vanframtelja tekjur samtals að fjárhæð kr. 4.102.403, sem skattskyldar eru samkvæmt B- lið 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekju-skatt, og með því komið félaginu undan greiðslu tekjuskatts, samtals að fjárhæð kr. 1.607.311, sem sundurliðast er hér greinir:

Rekstrarárið 2015

Offramtalin rekstrargjöld: kr. 775.519

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 2.985.889

Vanframtalinn tekjuskattsstofn: kr. 3.761.408

Vanframtalinn tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 20% kr. 752.282

Rekstrarárið 2016

Offramtalin rekstrargjöld: kr. 2.070.573

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 61.354

Vanframtalinn tekjuskattsstofn: kr. 2.131.927

Vanframtalinn tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 20% kr. 426.386 Rekstrarárið 2017

Offramtalin rekstrargjöld: kr. 1.088.054

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 1.055.160

Vanframtalinn tekjuskattsstofn: kr. 2.143.214

Vanframtalinn tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 20% kr. 428.643

Vanframtalinn tekjuskattsstofn samtals öll árin: kr. 8.036.549

Vanframtalinn tekjuskattur samtals öll árin: kr. 1.607.3112. Staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum félagsins, uppgjörs-tímabilin júlí – ágúst rekstrarárið 2015 til og með nóvember – desember rekstrarárið 2018, með því að hafa ýmist vanframtalið útskatt og/eða offramtalið innskatt félags-ins, í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Með framan-greindum hætti var innskattur félagsins offramtalinn um samtals 5.310.091 [ krónu]og útskattur vanframtalinn um samtals 984.576 krónur, en með því komst ákærði hjá að standa ríkissjóði skil á samtals kr. 6.294.667, sem sundurliðast sem hér greinir:

Vanframtalinn útskattur 2015:

Offramtalinn innskattur 2015: júlí – ágúst kr. 716.226 júlí – ágúst kr. 20.903 september – október kr. 387 september – október kr. 92.818 nóvember – desember kr. 0 nóvember – desember kr. 13.123716.613 126.844

Vanframtalinn útskattur 2016:

Offramtalinn innskattur 2016: janúar – febrúar kr. 0 janúar – febrúar kr. 145.643 mars – apríl kr. 0 mars – apríl kr. 318.060 maí – júní kr. 0 maí – júní kr. 42.116 júlí – ágúst kr. 0 júlí – ágúst kr. 38.931 september – október kr. 14.725 september – október kr. 6.436 nóvember – desember kr. 0 nóvember – desember kr. 6.68914.725 557.875

Vanframtalinn útskattur 2017:

Offramtalinn innskattur 2017: janúar – febrúar kr. 23.345 janúar – febrúar kr. 0 mars – apríl kr. 26.296 mars – apríl kr. 56.032 maí – júní kr. 0 maí – júní kr. 44.946 júlí – ágúst kr. 15.182 júlí – ágúst kr. 70.546 september – október kr. 6.480 september – október kr. 35.995 nóvember – desember kr. 181.935 nóvember – desember kr. 1.137.150253.238 1.344.669 Offramtalinn innskattur 2018: janúar – febrúar kr. 37.001 mars – apríl kr. 816.552 maí – júní kr. 138.228 júlí – ágúst kr. 58.964 september – október kr. 1.172.101 nóvember – desember kr. 1.057.8573.280.703

Samtals öll árin kr. 984.576 Samtals öll árin kr. 5.310.0913. Rangfært bókhald samlagsfélagsins Geri allt með því að hafa offramtalið rekstrargjöld og vanframtalið rekstrartekjur, rekstrarárin 2015 til og með 2017 þannig að bókhaldið gaf ranga mynd af viðskiptunum og notkun fjármuna félagsins framangreind ár.

B.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum framin í sjálfstæðri starfsemi rekstrarárin 2014 og 2015, með því að hafa:

1. Staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2015 og 2016 vegna rekstraráranna 2014 og 2015 með því að vanframtelja tekjur, samtals að fjárhæð 6.585.829 krónur, sem skattskyldar eru samkvæmt B- lið 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga, en með því komst ákærði hjá að greiða tekjuskatt og [útsvar], að fjárhæð samtals kr. 2.622.233, sem sundurliðast er hér greinir:

Rekstrarárið 2014

Framtaldar rekstrartekjur: kr. 3.469.995

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 5.618.089

Tekjuskattur, skattprósenta 22,86% kr. 2.287

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 1.453

(Tekjur af stofni að 3.480.000 kr.)

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3% kr. 1.418.845

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 814.294

(Tekjur af stofni 3.480.001 - 9.415.428 kr.)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0 Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 2.236.879

Rekstrarárið 2015

Framtaldar rekstrartekjur: kr. 6.678.895

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 967.740

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3% kr. 244.838

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 140.516

(Tekjur af stofni 3.709.681-10.036.847 kr.)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 385.354

Vanframtalinn tekjuskattsstofn samtals öll árin: kr. 6.585.829

Vanframtalinn tekjuskattur samtals öll árin: kr. 2.622.2332. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum uppgjörstímabilin janúar – febrúar til og með júlí – ágúst rekstrarárið 2014 og september – október og nóvember – desember rekstrarárið 2015 og staðið skil á efnislega rangri virðisaukaskattsskýrslu uppgjörs-tímabilið nóvember – desember rekstrarárið 2014, með því að vanframtelja útskatt í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Með framangreindum hætti var útskattur félagsins vanframtalinn um samtals 1.664.870 og ákærði komst hjá að standa ríkissjóði skil á þeirri fjárhæð, sem sundurliðast sem hér greinir:

Vanframtalinn útskattur 2014: janúar – febrúar kr. 659.636 mars – apríl kr. 721.315 maí – júní kr. 73.519 júlí – ágúst kr. 412.671 september – október kr. - 452.083 n óvember– desember kr. 17.554 kr. 1.432.612

Vanframtalinn útskattur 2015: september – október kr. 19.355 n óvember– desember kr. 212.903 kr. 232.258

Samtals bæði árin kr. 1.664.870

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. tölulið A hluta ákæru og 1. tölulið B hluta ákæru [teljast] varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 2. tölulið A hluta ákæru og 2. tölulið B hluta ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Þá telst brot ákærða samkvæmt 3. tölulið A hluta ákæru [...]varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakar-kostnaðar.“

2.

Við upphaf aðalmeðferðar í málinu féll ákæruvaldið frá 1. tölulið A- kafla ákæru með vísan til 2. mgr. 153. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Jafnframt var bókað í þingbók samkvæmt ósk ákæruvaldsins: Ákæruvaldið telur rétt að miða útreikning tekjuskatts og útsvars í 1. lið B- kafla ákæru við framtalinn tekjuskattsstofn en ekki framtaldar rekstrartekjur. Leiðir það til lækkunar fjárhæða til hagsbóta fyrir ákærða vegna rekstrarársins 2014. Framtalinn tekjuskattsstofn það ár er 3.021.447 krónur. Tekjuskattur á lægsta skattþrepi reiknast 104.825 krónur og útsvar 66.582 krónur. Tekjuskattur í öðru skattþrepi reiknast 1.305.363 krónur og útsvar 749.165 krónur. Vanframtalinn tekjuskattur og útsvar verður samtals 2.225.934 krónur vegna rekstrarársins 2014. Vanframtalinn tekjuskattur og útsvar vegna rekstraráranna 2014 og 2015 samtals verður 2.611.288 krónur.

3.

Er framangreind bókun ákæruvaldsins ákærða til hagsbóta, en hún hefur þær afleið-ingar að niðurstöðutala samkvæmt 1. tölulið B- hluta ákærunnar lækkar úr 2.622.233 krónum í 2.611.288 krónur, sbr. neðangreindan útreikning:

Rekstrarárið 2014

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr. 3.021.447

Framtaldar rekstrartekjur: kr. 3.469.995

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 5.618.089

Tekjuskattur, skattprósenta 22,86% kr. 104.825

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 66.582

(Tekjur af stofni að 3.480.000 kr.)

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3% kr. 1.305.363

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 749.165(Tekjur af stofni 3.480.001 - 9.415.428 kr.)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 2.225.934

Rekstrarárið 2015

Framtalinn tekjuskattstofn: kr. 5.680.519

Framtaldar rekstrartekjur: kr. 6.678.895

Vanframtaldar rekstrartekjur: kr. 967.740

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3% kr. 244.838

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 140.516

(Tekjur af stofni 3.709.681-10.036.847 kr.)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 385.354

Vanframtalinn tekjuskattstofn samtals öll árin: kr. 6.585.829

Vanframtalinn tekjuskattur samtals öll árin: kr. 2.611.2884.

Verjandi ákærða krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa og að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

5.

Rannsókn á bókhaldi, skatt- og virðisaukaskattsskilum samlagsfélagsins Geri allt slf. hófst formlega 4. febrúar 2019, með því að fyrirsvarsmaður félagsins, ákærði, móttók tilkynningu frá Skattrannsóknarstjóra ríkisins þess efnis að hafin væri rannsókn á bókhaldi og skattskilum félagsins vegna rekstraráranna 2015– 2017 og virðisaukaskattsskilum rekstraráranna 2015– 2018. Rannsókn á tekjum og skattskilum ákærða persónulega hófst formlega sama dag, með því að honum var tilkynnt af sama aðila að rannsókn væri hafin á tekjum og skattskilum hans gjaldárin 2015– 2019, vegna tekjuáranna 2014– 2018. Síðar var ákveðið að afmarka rannsóknina við bókhald og skattskil, þ. m. t. virðisaukaskattsskil ákærða vegna rekstraráranna 2014– 2015.

6.

Niðurstöður rannsóknar Skattrannsóknarstjóra ríkisins voru þær helstar að staðið hafi verið skil á efnislega röngum skattframtölum og ársreikningum félagsins Geri allt slf. vegna rekstraráranna 2015– 2017. Staðið hafi verið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum vegna allra uppgjörstímabila eftir skráningu að undan-skildum uppgjörstímabilunum maí– júní rekstrarárið 2015 og janúar– febrúar rekstrarárið 2017. Skattskyld velta og útskattur hafi verið vanframtalin vegna rekstraráranna 2015 og 2017 og rekstrartekjur sömuleiðis vanframtaldar. Þá var talið að innskattur hefði verið offramtalinn sem og rekstrargjöld í skattskilagögnum vegna rekstraráranna 2015– 2017.

7.

Hvað varðaði ákærða persónulega voru helstu niðurstöður embættis Skattrannsóknar-stjóra þær að ákærði hafi staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2015 og 2016, vegna rekstraráranna 2014 og 2015. Ákærði hafi sömuleiðis verið ranglega skráður í ársskilum uppgjörstímabilin mars– apríl til og með júlí– ágúst rekstrarárið 2014. Vanrækt hafi verið að senda skil á virðisaukaskattsskýrslum vegna uppgjörstímabilanna september– október og nóvember– desember rekstrarárið 2015. Bókhaldsgögn vegna rekstrarársins 2015 hafi ekki verið afhent. Tekjuskráningu hafi verið ábótavant. Skattskyld velta og útskattur hafi verið vanframtalin, sem og rekstrartekjur.

8.

Skatturinn endurákvarðaði opinber gjöld ákærða persónulega gjaldárin 2015 og 2016, vegna tekjuáranna 2014 og 2015, með úrskurði, dags. 9. febrúar 2021. Var það gert á grundvelli rannsóknar Skattrannsóknarstjóra. Ofan á mismun álagningar og staðgreiðslu reiknaðist 2,5% verðbóta álag, sbr. 122. gr. laga nr. 90/2003. Sama dag var kveðinn upp úrskurður í máli félagsins Geri allt slf. um endurákvörðun opinberra gjalda og virðisaukaskatts félagsins árin 2015– 2018.

9.

Embætti Skattrannsóknarstjóra ríkisins vísaði málinu til embættis héraðssaksóknara með bréfi, dags. 6. mars 2020. Ákærði var yfirheyrður hjá héraðssaksóknara 13. júlí 2021, en áður hafði hann gefið skýrslu hjá Skattrannsóknarstjóra ríkisins 7. og 26. mars 2019. Ákæra var upphaflega gefin út í málinu þann 9. febrúar 2023. Sú ákæra var hins vegar afturkölluð fyrir þingfestingu málsins og gefin út ný ákæra, dags. 7. mars 2023. Málið var þingfest þann dag og neitaði ákærði sök. Er því farið með málið samkvæmt 165.– 167. g r. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi 10.

Ákærði bar fyrir dómi að hann hefði starfað sem pípulagningamaður frá árinu 2004. Rekstur hans árið 2014 hafi verið á hans eigin kennitölu en frá 2015 hafi reksturinn verið í nafni félagsins Geri allt slf. Kvaðst ákærði hafa gefið út reikninga vegna vinnu sinnar á árinu 2014 og safnað nótum yfir rekstrargjöldin, en hann hefði séð um inn-kaup til rekstrarins. Reikningum sem bárust kveðst ákærði hafa komið til fyrir-tækisins E, sem hafi annast færslu bókhalds, skattframtal o. fl. Ákærði hafi einn verið með prókúru á bankareikninga fyrirtækisins. Innheimta reikninga hafi verið í gegnum banka og Inkasso.

11.

Ákærði kvað E hafa átt að skila virðisaukaskattsskýrslum á árunum 2014 og 2015, sbr. 2. tölulið B- kafla ákærunnar. Ákærði hefði sjálfur ekki haft hugmynd um að skýrslum hefði ekki verið skilað inn og ekki haft hugmynd um að hann væri í ársskilum. Ákærði kannaðist þó við að hafa undirritað leiðréttingarskýrslu virðisaukaskatts vegna rekstrarársins 2014. Tölur hafi þó ekki verið frá honum komnar heldur frá Skatti og bókhaldi, sem líklega hafi skilað skýrslunni til Skattsins.

Taldi ákærði ólíklegt að vantalin velta og útskattur 2014 næmu þeim tölum sem í ákæru greinir.

12.

Ákærði kannaðist við að hafa fengið greiðslur inn á persónulegan reikning sinn á fyrri hluta árs 2014, frá nafngreindum hjónum, samtals að fjárhæð 6.410.000 krónur. Kvaðst hann hafa verið að vinna fyrir þau. E hafi fengið alla reikninga í lokuðu hefti, þ. m. t. reikning vegna þessa verks, en reikningurinn hafi glatast þar. Ákærði kannaðist einnig við greiðslu frá G ehf. í janúar 2014, að fjárhæð 646.445 krónur. Sagði hann reikning vegna þeirrar greiðslu vera meðal rannsóknargagna málsins. Sá reikningur hafi einnig verið afhentur E en glatast þar. G hafi hins vegar fundið reikninginn. Þá kannaðist ákærði við greiðslur frá nafngreindum viðskiptavini seinni part árs 2015, samtals að fjárhæð 1.200.000 krónur. Sagði hann að reikningur vegna þess verks hefði verið gefinn út á fyrirtæki sem viðskiptavinurinn hafi verið eigandi að. Sá reikningur hafi fundist við rannsókn hjá embætti skattrannsóknarstjóra.

13.

Ákærði kannaðist við að vera eigandi félagsins Geri allt slf., sem stofnað var árið 2015. Félagið hafi upphaflega verið pípulagningafyrirtæki en tilgangi þess hafi verið breytt í almenna byggingarstarfsemi í lok árs 2015. Félagið hefði meðal annars unnið við að taka hús í gegn að innan, baðherbergi, eldhús o. fl. Kvaðst ákærði einn bera ótakmarkaða ábyrgð vegna félagsins. Daglegur rekstur félagsins hefði sömuleiðis verið í hans höndum, en bókari hafi séð um allt er varðaði bókhald félagsins. Sami háttur hafi verið á málum og áður, er reksturinn hafi verið á hans eigin kennitölu. Ákærði kvaðst einn hafa haft prókúru og aðgang að bankareikningum félagsins. Kvaðst hann hafa greitt reikninga í heimabanka og innkaup til rekstrarins hafi eftir sem áður verið í hans höndum. Bókarar hafi séð um að gera virðisaukaskattsskýrslur vegna félagsins. Ákærði kvaðst þó sjálfur hafa skilað virðisaukaskattsskýrslum fyrir félagið frá því að E hafi hætt að sjá um bókhald félagsins og þar til vitnið A hafi tekið við. Vitnið hefði átt að leiðrétta möguleg mistök eftir á.

14.

Ákærði kvaðst ekki þekkja tölur varðandi vanframtalda skattskylda veltu eða van-framtalinn útskatt vegna áranna 2015– 2017 og vísaði til þess að bókhaldið hefði verið í höndum bókara. Ákærði kvaðst hafa gefið út ódagsettan reikning á H, að fjárhæð 3.762.500 krónur, sem ekki skilaði sér inn í bókhald Geri allt slf. Sagði hann það vera mistök E að svo hefði verið. Ákærði kvaðst jafnframt hafa verið formaður húsfélagsins [...], Reykjavík, en hann hefði keypt vörur og þjónustu fyrir húsfélagið í gegnum Geri allt slf. á árinu 2017 og þannig fengið lægra verð. Þá hafi hann sjálfur unnið frítt fyrir húsfélagið en Geri allt slf. keypt efni. Húsfélagið hefði greitt félaginu fyrir efnið og fengið reikningana til sín. Geri allt slf. hefði ekki haft hagnað af þessu, en húsfélagið hefði notið 30% afsláttar félagsins hjá birgjum.

15.

Ákærði kvaðst ekki þekkja tölur varðandi oftalinn innskatt árin 2015– 2018. Kvaðst hann hafa gert greiðslusamning við Skattinn um uppgjör og þrælað myrkranna á milli til að bæta fyrir mistök bókara sinna. Kvaðst hann hafa borgað hundruð þúsunda á mánuði til Skattsins eftir endurákvörðun. Kvað ákærði alla reikninga í bókhaldi félagsins Geri allt slf., sem athugasemdir hefðu verið gerðar við, hafa tengst rekstri félagsins, að undanskildum reikningum fyrir meðgöngunærföt. Reikningur vegna kaupa á þeim hafi farið inn í bókhald félagsins fyrir mistök og hefði ekki átt að bókast. Kvaðst ákærði hafa nýtt afslátt félagsins við innkaup en bókarar fyrirtækisins hafi átt að yfirfara það hvað hafi tengst rekstri félagsins og hvað ekki og fjarlægja persónulega reikninga ákærða. Hluti af þeim tækjum sem keypt hafi verið hafi verið fyrir kaffistofu félagsins, matur og vín hafi verið keypt fyrir veislur á vegum félagsins o. s. frv.

16.

Sérstaklega aðspurður um kaup félagsins á Renault Trafic III bifreið á árinu 2018 kvað ákærði bifreiðina hafa verið nýtta í rekstri félagsins, sem hafi veitt þjónustu sína utan venjulegs vinnutíma. Af þeim ástæðum hafi ekki mátt skrá bifreiðina á rauðum númerum, þ. e. sem virðisaukaskattsbifreið. Bókari félagsins hafi auk þess fært rök fyrir því að 10 tilteknir reikningar, sem Skattrannsóknarstjóri ríkisins hefði gert athugasemdir við, tilheyrðu rekstri félagsins. Ákærði kvaðst ekki vita hvað mætti bóka á félagið þar sem hann væri ekki bókari.

17.

Varðandi ætluð bókhaldsbrot samkvæmt 3. tölulið A- kafla ákæru kvað ákærði að E-x-nf upphaflega séð um færslu bókhalds fyrir félagsins, þar til niðurstaða hafi fengist vegna skattskýrslu vegna rekstrarársins 2015. Þá hafi vitnið A tekið við, ásamt vitninu B, og bókað rekstrarárið 2016. B hafi síðan ein haldið áfram með færslu bókhaldsins og bókað rekstrarárið 2017. Vitnið C hafi tekið við af henni á árinu 2018. Kvað hann bókara félagsins bera ábyrgð á því hvernig fyrir honum væri komið. Sjálfur hefði hann hvorki menntun né reynslu á því sviði.

18.

Ákærði bar að bókarar félagsins hafi annast virðisaukaskatts skil félagsins utan þess tíma er það hafi verið á milli bókara. Þann tíma, þ. e. frá hausti 2016 til sumars 2017, kvaðst ákærði hafa séð um virðisaukaskattsskilin. Hann hefði þó ekki bókað neitt. Kvaðst ákærði hafa gert fullt af mistökum sem vitnið A hafi átt að leiðrétta síðar. Ákærði kvaðst ekki hafa flokkað neitt á meðan hann hefði séð um virðisauka-skatts skilin, hann hefði aðeins lagt saman og dregið frá. Hvað önnur tímabil varðar kvaðst ákærði ekki hafa gefið bókurum sínum önnur fyrirmæli en að skila ætti öllu á réttum tíma og hafa allt rétt. Kvaðst ákærði ekki muna eftir spurningum eða athugasemdum frá bókurum sínum varðandi einstaka reikninga og hann hefði aldrei sagt þeim hvernig bóka ætti reikninga.

19.

Vitnið A kvaðst fyrir dómi hafa tekið að sér færslu bókhalds félagsins Geri allt slf. sumarið 2017, ásamt vitninu B. Vitnið kvað hlutverk sitt og B hafa einskorðast við að færa bókhald félagsins, að stilla upp ársreikningi og skila skattframtali fyrir félagið, þ. m. t. leiðréttingarskýrslu vegna virðisaukaskatts. Vitnið kvaðst að öðru leyti ekki hafa sinnt skilum á virðisaukaskatti félagsins. Búið hefði verið að skila skýrslum vegna ársins 2016 og vitnið hefði ekkert komið að virðisaukaskattsskilum félagsins árið 2017. Um tímabundið og afmarkað verkefni hafi verið að ræða og hafi þær B sameiginlega átt að fá greitt fyrir 150 vinnustundir sem verktakar. Þær hafi þó aðeins fengið greitt fyrir 100 vinnustundir.

20.

Vitnið bar að ákærði hefði komið með bókhaldsgögnin heim til hennar þar sem hún hefði verið í fæðingarorlofi á þessum tíma. Gögnin hafi verið snyrtilega flokkuð og útprentuð í möppum, skipt niður eftir virðisaukaskattstímabilum. Hluti verksins hefði þó verið unninn á skrifstofu félagsins Geri allt slf. Kvaðst vitnið hafa bókað rekstrar-kostnað samkvæmt þeim gögnum sem ákærði hefði fært henni, en ákærði hefði tekið ákvörðun um hvað skyldi vera hluti af gögnum félagsins. Vitnið hafi haft orð á því að sum útgjöldin ættu ekki við reksturinn, en ákærði viljað hafa hlutina með ákveðnum hætti. Hún hafi farið eftir því, en í sumum tilvikum gert athugasemdir, munnlega eða skriflega.

21.

Vitnið B kvaðst hafa fært bókhald fyrir félagið Geri allt slf. gjaldárin 2017 og 2018, vegna rekstraráranna 2016 og 2017, fyrra árið meðvitninu A en ein síðara árið. Hún hafi einungis unnið fyrir félagið, en ekki fyrir ákærða persónulega. Kvaðst vitnið hafa fært bókhaldið eftir á, þ. e. allt árið í einu. Hún hefði ekki skilað virðisaukaskatts-skýrslum fyrir félagið og kvaðst ekki vita hver hefði gert það. Árið hefði verið gert upp í einu lagi og bókhaldið fært á skrifstofu félagsins. Kvaðst vitnið ekki hafa rætt um bókhaldið við annan en ákærða og þá einungis síðara árið, þar sem A hefði séð um samskiptin fyrra árið. Ákærði hafi bent henni á rekstrargögn félagsins, sem hafi verið í möppum á skrifstofu félagsins. Ákærði hafi sömuleiðis sagt henni að búið væri að skila virðisaukaskattsskýrslum. Vitnið kvaðst hafa farið eftir fyrirmælum ákærða og mundi ekki til að hafa gert sérstakar athugasemdir við gögnin eða hvort leiðréttingar hefðu verið gerðar.

22.

Vitnið C kvaðst hafa fært bókhald fyrir Geri allt slf. frá árinu 2019. Vitnið kvaðst hafa séð um að bóka gögn sem ákærði hafi komið með. Vitnið hefði fyrst fært bókhald fyrir rekstrarárið 2019, en aðstoðað ákærða með frágang bókhalds vegna rekstrarársins 2018. Búið hefði verið að bóka stóran hluta rekstrarársins 2018 en gögn hefði vantað. Kvaðst vitnið ekki vita hver hefði gert það. Kvaðst vitnið hafa bókað leiðréttingar og annað þess háttar, auk þess sem verið gæti að hún hefði skilað leiðréttingarskýrslu virðisaukaskatts vegna 2018. Mundi vitnið ekki til þess að hafa skilað öðrum virðisaukaskattsskýrslum fyrir félagið. Þá kannaðist vitnið við að hafa útbúið lista, sem frammi liggur í málinu, eftir að rannsókn á bókhaldi félagsins hafi verið hafin. Kvað hún listann innihalda tillögur hennar um það hvernig hlutirnir mættu vera, en listann hefði hún sent til ákærða.

23.

Vitnið D, starfsmaður E, kvað ákærða og fyrirtæki hans, Geri allt slf., hafa verið í viðskiptum hjá þeim árin 2015 og 2016, fyrst og fremst vegna rekstrarársins 2015. Kvaðst vitnið hafa aðstoðað félagið Geri allt slf. við gerð ársreiknings og framtals vegna 2015 og mögulega einnig ákærða sjálfan við framtal hans fyrir sama ár. Hafi það verið gert á grundvelli gagna sem bókhaldsstofan hafi fengið frá ákærða. Vitnið kvaðst þó ekki muna sérstaklega eftir skattskilum ákærða eða félagsins, að minnsta kosti ekki í smáatriðum. Vitnið kvað þó geta verið að hann hefði séð um að skila virðisaukaskattsskýrslum árið 2015. E hafi einnig séð um bókhald. Taldi vitnið líklegast að stofan hefði séð um virðisaukaskattsskil, laun og skattframtal fyrir Geri allt slf. og komið að stofnun félagsins.

24.

Vitnið kvað ákærða fyrir hönd Geri allt slf. hafa sagt upp viðskiptum við bókhalds-stofuna á árinu 2016 og þá verið tiltölulega ósáttur. E hafi ekki endilega séð mikið eftir honum. Aðspurður hvers vegna það hefði verið kvað vitnið að sér hefði virst sem ákærða væri mikið í mun að komast hjá því að [...]. Liður í því að stofna Geri allt slf. hafi verið að fyrirbyggja slíka skerðingu. Ósætti aðila hafi meðal annars átt rætur að rekja til þess að ákærða hafi verið reiknað endurgjald í persónulegum rekstri hans, [...]. Einnig hafi verið deilt um gögn sem sagt var að hefðu týnst, en þau talið að ákærði hefði tekið.

25.

Vitnið F kvaðst líklega hafa unnið fyrir ákærða sem starfsmaður E við bókhald og endurskoðun vegna rekstraráranna 2013 og 2014. Kvaðst vitnið þó ekki muna eftir því. Kvaðst vitnið halda að hann hefði ekki unnið fyrir ákærða vegna ársins 2015. Vitnið kvaðst ekki hafa skilað virðisaukaskattsskýrslum fyrir ákærða þann tíma sem hann sinnti bókhaldi fyrir hann. Það eina sem hann hefði gert hefði verið að safna saman gögnum eftir árið, sem bókuð hefðu verið eftir á. Þá kvað vitnið það vera möguleika að hann hefði útbúið leiðréttingarskýrslu vegna virðisaukaskatts í tengslum við skattframtal. Vitnið kvaðst hins vegar ekki hafa skilað inn skattframtali fyrir ákærða.

Niðurstaða

26.

Í máli þessu eru ákærða gefin að sök, samkvæmt endanlegri ákæru, meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum, sem samkvæmt ákæru eru talin varða við 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum, sbr. viðeigandi ákvæði í sérlögum. Er á því byggt að ákærði hafi annars vegar framið brot sín í sjálfstæðri starfsemi rekstrarárin 2014 og 2015 og hins vegar í starfsemi samlagsfélagsins Geri allt slf. rekstrarárin 2015, 2016, 2017 og 2018, en ákærði var framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi í því félagi. Nema meint undanskot skatta samkvæmt endanlegri ákæru samtals 10.570.825 krónum.

Um það hvort ákæra málsins sé óskýr 27.

Ákærði byggir vörn sína á því að ákæra málsins sé óskýr. Lýsing á sakarefnum í ákæru sé ekki nægilega skýr svo að ákærði geti með réttu tekið afstöðu til sakargifta og haldið uppi viðhlítandi vörnum. Í ákæru sé ekki að finna samantekt á heildarfjár-hæð og óljóst sé hvernig fjárhæðir í ákæru séu fengnar. Það eigi að leiða til sýknu ákærða.

28.

Dómurinn getur ekki fallist á þessa vörn ákærða. Ákæra málsins er í samræmi við ákærur í sambærilegum málum og 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Verður ekki séð að það eigi að vera vandkvæðum bundið fyrir ákærða að taka afstöðu til ákæruatriða og að halda uppi viðhlítandi vörnum. Ákæran er jafnframt nægilega skýr til að dómur verði lagður á málið. Verður ákærunni með vísan til þessa ekki vísað frá dómi, en óskýr ákæra leiðir til frávísunar frá dómi en ekki til sýknu af þeim sakargiftum sem í ákærunni er lýst, sbr. 1. mgr. 159. gr. laga nr. 88/2008.

Um trúverðugleika framburðar ákærða og vitna 29.

Ákærði gaf sem fyrr segir skýrslu við aðalmeðferð málsins. Framburður ákærða, sem lýst er hér að framan, fékk ekki nema að litlu leyti stoð í framburði þeirra vitna sem leidd voru fyrir dóminn og var að sumu leyti í andstöðu við framburð vitnanna. Þá var sömuleiðis innra misræmi í framburði ákærða fyrir dómi. Hélt ákærði því meðal annars fram í fyrstu að hann hefði ekki haft neina aðkomu að virðisaukaskattsskilum félagsins Geri allt slf., jafnvel þótt hann hafi síðar viðurkennt að hafa annast um slík skil fyrir félagið um tíma. Þá kannaðist ákærði ekkert við að hafa fengið fyrirspurnir eða athugasemdir frá bókurum félagsins, jafnvel þótt gögn málsins sýni annað. Röksemdafærsla ákærða fyrir dómi var einnig að mörgu leyti veik, eins og komið verður betur að hér að neðan. Er það mat dómsins, að öllu framangreindu virtu, að framburður ákærða fyrir dómi hafi að verulegu leyti verið ótrúverðugur, sbr. 115. gr. laga nr. 88/2008.

30.

Framburðir þeirra vitna sem komu fyrir dóminn voru á hinn bóginn undantekningar-laust trúverðugir, enda gætti innra samræmis á milli vitnanna um atriði sem þau gátu borið um. Framburðir einstakra vitna fengu sömuleiðis stoð af framburðum annarra vitna. Er það mat dómsins að vitnin hafi gefið trúverðuga lýsingu á samskiptum sínum við ákærða vegna þeirrar háttsemi sem hann er ákærður fyrir, þ. á m. um að aðkoma ákærða að fjármálum sínum og félagsins Geri allt slf. hafi verið meiri en hann sjálfur villveralátaog að hann hafi í meginatriðum sjálfur tekið ákvarðanir um það hvernig bókhaldi félagsins skyldi háttað.

Um persónulega ábyrgð ákærða

31.

Ákærði neitar sök og mótmælir málatilbúnaði ákæruvaldsins í heild sinni. Byggir ákærði sýknukröfu sína í málinu meðal annars á því að hann hafi keypt bókhalds-þjónustu og reitt sig á þekkingu þeirra aðila sem hann hafi fengið til að færa bókhald og annast skattskil fyrir sína hönd og félagsins Geri allt slf. Kvaðst ákærði hafa treyst bókurum sem sinntu málum hans og félagsins til að færa bókhaldið með réttum hætti, að ganga frá og skila skattframtölum fyrir hann og félagið, svo og að halda utan um og ganga frá virðisaukaskattsuppgjörum. Byggir ákærði á því að hann hafi hvorki komið að gerð eða vinnslu skattframtala né skilum á þeim, hvorki vegna sjálfstæðrar starfsemi hans né vegna félagsins Geri allt slf.

32.

Í skýrslu sinni fyrir dóminum vísaði ákærði ábyrgð á þeirri háttsemi sem ákært er fyrir að miklu leyti á þá aðila sem færðu bókhald fyrir hann persónulega og fyrir félagið Geri allt slf. Sagðist hann hafa verið óheppinn með bókara, sem hefðu gert mistök og ekki sinnt starfi sínu með tilhlýðilegum hætti. Það hefði leitt til athuga-semda af hálfu Skattrannsóknarstjóra ríkisins og ákæru í máli þessu. Dómurinn getur ekki fallist á þessar skýringar ákærða, enda getur ákærði getur ekki losnað undan ábyrgð sinni með því að benda á aðra.

33.

Þótt ákærði hafi falið kunnáttumönnum að annast gerð skattframtals fyrir sig gjald-árin 2015 og 2016, vegna rekstraráranna 2014 og 2015, leysir það hann ekki undan ábyrgð á skattskilum sínum, enda hvílir framtalsskyldan að lögum á honum sjálfum, sbr. 2. mgr. 90. gr. laga nr. 90/2003, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar frá 7. febrúar 2013 í máli nr. 74/2012. Þá bar ákærði persónulega ábyrgð á því að skila virðisauka-skattsskýrslum og þeim virðisaukaskatti sem hann innheimti í sjálfstæðum rekstri sínum árin 2014 og 2015, sbr. 2. mgr. 2. gr., 1. tölulið 1. mgr. 3. gr., 1. mgr. 15. gr. og 1. og 2. mgr. 24. gr. laga nr. 50/1988.

34.

Ákærði var sömuleiðis daglegur stjórnandi, framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi samlagsfélagsins Geri allt slf. á þeim tíma sem ákæran varðar, þ. e. rekstrarárin 2015– 2018. Sem slíkur bar ákærði ábyrgð á því að skipulag og starfsemi félagsins væri í góðu horfi og að bókhald félagsins væri fært í samræmi við lög og venjur, sbr. meðal annars 5. gr., sbr. 3. og 7. tölulið 1. mgr. 1. gr., laga nr. 145/1994. Þá bar ákærði ábyrgð á skattskilum félagsins, sbr. 3. mgr. 90. gr. laga nr. 90/2003 og 2. mgr. 2. gr., 1. tölulið 1. mgr. 3. gr., 1. mgr. 15. gr. og 1. og 2. mgr. 24. gr. laga nr. 50/1988. Má hér til hliðsjónar og í dæmaskyni vitna til dóms Hæstaréttar frá 13. apríl 2022 í máli nr. 35/2021 og dóma Landsréttar frá 24. júní 2022 í máli nr. 168/2021 og 29. september 2023 í máli nr. 470/2022.

35.

Verður ekki séð að staða ákærða sem daglegs stjórnanda, stjórnarmanns og fram-kvæmdastjóra í samlagsfélaginu Geri allt slf. sé önnur í þessu tilliti en staða stjórnar-manns og framkvæmdastjóra í einkahlutafélagi, jafnvel þótt fjallað sé sérstaklega um skyldur stjórnarmanns og framkvæmdastjóra í einkahlutafélagi, að þessu leyti, í 1. og 3. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Verður að telja að umrætt ákvæði laga um einkahlutafélög feli í sér lögfestingu á meginreglu, sem ekki eigi aðeins við um einkahlutafélög heldur geti einnig tekið til annarra bókhaldsskyldra aðila, þ. m. t. samlagsfélaga, sbr. t. a. m. dóm Hæstaréttar í máli nr. 35/2021.

36.

Ákærði bar samkvæmt framansögðu lagalega ábyrgð á því að bókhald samlags-félagsins Geri allt slf. væri fært, að skattskýrslum væri skilað, þ. m. t. virðisaukaskatts-skýrslum, og að félagið stæði í skilum við greiðslu á virðisaukaskatti og öðrum opin-berum gjöldum, í samræmi við lög og venjur. Það leysir ákærða ekki undan þeirri ábyrgð þótt hann hafi falið kunnáttumönnum að færa bókhald fyrir sig eða félagið Geri allt slf. og að sjá um skattskil fyrir sína hönd og félagsins, sbr. t. a. m. dóm Hæstaréttar frá 10. febrúar 2011 í máli nr. 77/2010. Þekkingarskortur og vankunnátta leysa ákærða ekki heldur undan lagalegri ábyrgð hans, sbr. t. a. m. dóm Hæstaréttar frá 26. maí 2011 í máli nr. 370/2010.

37.

Við aðalmeðferð málsins kom auk þess fram að ákærði var mun virkari í fjármála-stjórn félagsins Geri allt slf. en hann hefur sjálfur viðurkennt. Verður að ætla að hann hafi sjálfur séð um virðisaukaskattsskil félagsins, í það minnsta frá vori 2016 og út ákærutímabilið. Viðurkenndi hann sjálfur fyrir dómi að hann hefði séð um uppgjör virðisaukaskatts félagsins, sem átti sér stað á tveggja mánaða fresti, frá vori 2016 og fram á sumar 2017, en vitnið A hafi átt að leiðrétta mistök eftir á.

38.

Eftir því sem fram kom hjá vitnunum A og B fyrir dómi var það ekki hlutverk þeirra að annast virðisaukaskattsskil fyrir félagið Geri allt slf. þann tíma sem þær færðu bókhald fyrir félagið, á árunum 2017 og 2018 vegna gjaldáranna 2016 og 2017, að undanskilinni leiðréttingarskýrslu, sem send var í tengslum við skattframtal félagsins. Fær framburður þeirra stoð í framburði vitnisins C, sem tók við sem bókari félagsins árið 2019, sem sagði það ekki vera hluta af sínum verkefnum að annast um virðis-aukaskattsskil félagsins, að undanskilinni leiðréttingarskýrslu í tengslum við skatt-framtal félagsins.

39.

Auk framangreinds er ekkert fram komið sem styður það að þeir aðilar sem ákærði réði til að færa bókhald félagsins Geri allt slf. hafi tekið ákvarðanir um, eða beri með öðrum hætti ábyrgð á því, að kostnaður sem ekki tilheyrði rekstri félagsins var færður á það. Voru vitnin A og B sammála um að ákærði hefði tekið ákvarðanir um hvað skyldi bókað sem kostnaður hjá félaginu og hvað ekki. Fær framburður þeirra að nokkru leyti stoð í framburðum vitnanna D og C, sem færðu bókhald fyrir ákærða og/eða félag hans, annars vegar áður og hins vegar eftir að vitnin A og B tóku við sem bókarar félagsins.

40.

Samkvæmt framangreindu þykir ekki varhugavert að slá því föstu að ákærði hafi sjálfur ákveðið hvaða rekstrartekjur skyldu færðar og hvaða kostnaður skyldi færður sem rekstrargjöld við persónuleg skattskil hans vegna rekstraráranna 2014 og 2015 og við skattskil félagsins Geri allt slf. vegna rekstraráranna 2015– 2018, sem og við virðisaukaskattsskil.

41.

Að því virtu og að öðru leyti með vísan til þess sem rakið er hér að framan ríkir enginn vafi um að ábyrgð á því sem misfórst í tengslum við skýrslu- og skattskil ákærða og félagsins Geri allt slf. hvílir á ákærða einum, en ekki hjá þeim aðilum sem ákærði fékk til að færa bókhaldið og annast skattframtöl, eða eftir atvikum að sjá um uppgjör virðisaukaskatts, fyrir sína hönd og félagsins Geri allt slf.

Niðurstaða varðandi 2. tölulið A - hluta ákærunnar 42.

Ákærða er í 2. tölulið A- kafla ákærunnar gefið að sök að hafa sem framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi samlagsfélagsins Geri allt slf. staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum félagsins uppgjörstímabilin júlí– ágúst rekstrarárið 2015 til og með uppgjörstímabilinu nóvember– desember 2018, með því að hafa ýmist vanframtalið útskatt og/eða offramtalið innskatt félagsins. Innskattur félagsins er sagður hafa verið offramtalinn á þessu tímabili um 5.310.091 krónu og útskattur vanframtalinn um samtals 984.576 krónur. Er ákærði sagður hafa komið félaginu hjá því að standa ríkissjóði skil á samtals 6.294.667 krónum vegna þessa.

43.

Gögn málsins bera með sér að virðisaukaskattsskyld velta félagsins Geri allt slf., vegna rekstrarársins 2015, hafi verið vanframtalin um sem nam 2.985.889 krónum, sem og að vanframtalinn útskattur félagsins það ár hafi numið 716.613 krónum. Meginskýring þessa virðist liggja í því að ekki hafi við skattskil félagsins verið tekið tillit til ódagsetts reiknings, sem útgefinn var af Geri allt slf. og stílaður á H á árinu 2015, en ekki var á meðal bókhaldsgagna félagsins, upphaflega að fjárhæð 3.762.000 krónur. Afsláttur virðist hafa verið gefinn af reikningnum og því lækkaði hann um 155.000 krónur. Endanleg fjárhæð reikningsins var því 3.607.500 krónur.

44.

Gögn málsins bera jafnframt með sér að misræmi hafi verið á milli sölureikninga í bókhaldi félagsins Geri allt slf. vegna ársins 2016 og framtalinni veltu félagsins fyrir það ár. Var virðisaukaskattsskyld velta fyrirtækisins vantalin um sem nemur 61.354 krónum og útskattur um 14.725 krónum þetta ár.

45.

Gögn málsins bera einnig með sér að virðisaukaskattsskyld velta Geri allt slf. rekstrarárið 2017 hafi verið vantalin um sem nemur 1.055.160 krónum og útskattur 253.238 krónum. Munar þar mest um inngreiðslur frá húsfélaginu [...], [...], en ákærði bar fyrir dómi að hann hefði verið formaður þess félags. Efni hefði verið keypt í gegnum félagið Geri allt slf. til að nýta afslátt sem félagið hafði hjá birgjum, en reikningar vegna útgjaldanna hafi verið lagðir inn í bókhald húsfélagsins, sem hafi endurgreitt Geri allt slf. þá fjárhæð sem félagið hafi innt af hendi fyrir efnið. Námu þessar greiðslur samtals 1.051.917 krónum á árinu 2017.

46.

Dómurinn getur ekki fallist á þessar skýringar ákærða. Verður til að mynda að telja ósennilegt að keypt hafi verið efni fyrir húsfélagið fyrir nákvæmlega 940.000 krónur í desember 2017, en í þeim mánuði greiddi húsfélagið 300.000 krónur inn á reikning Geri allt slf. þann 4. desember, 500.000 krónur þann 11. sama mánaðar og 140.000 krónur þann 20. sama mánaðar, eða samtals 940.000 krónur. Áður höfðu lægri fjár-hæðir verið greiddar í ágúst og september 2017. Fullnægjandi skýringar vantaði auk þess í bókhaldi Geri allt slf. fyrir þessum greiðslum. Að því virtu verður að telja sannað að virðisaukaskattsskyldar tekjur félagsins árið 2017 hafi verið vanfram-taldar, sem og útskattur félagsins, sbr. það sem að framan segir.

47.

Samkvæmt framangreindu og að öðru leyti með vísan til gagna málsins verður að telja sannað að vantalin virðisaukaskattsskyld velta félagsins Geri allt slf. á árunum 2015– 2017 hafi numið samtals 4.102.403 krónum (2.985.889 + 61.354 + 1.055.160 = 4.102.403) og vanframtalinn útskattur á sama tímabili 984.576 krónum (716.613 + 14.725 + 253.238 =984.576), eins og nánar greinir í 2. tölulið A- hluta ákærunnar.

48.

Gögn málsins bera ennfremur með sér að innskattur hafi verið oftalinn í rekstri félagsins Geri allt slf. á árunum 2015– 2018. Nánar tiltekið er á því byggt að inn-skattur hafi verið oftalinn um 126.844 krónur á árinu 2015, um 557.875 krónur á árinu 2016, um 1.344.669 krónur á árinu 2017 og um 3.280.703 krónur á árinu 2018, eða samtals um 5.310.091 krónu á ákærutímabilinu öllu. Meðal gagna málsins eru yfirlit yfir reikninga sem ákæruvaldið telur að hafi ekki tilheyrt félaginu og tekjuöflun þess.

49.

Ákærði bar fyrir dómi að félagið Geri allt slf. hafi á árunum 2017– 2018 átt iðnaðar-húsnæði undir rekstur sinn og meðal annars innréttað kaffistofu, skrifstofu og bað-herbergi á árinu 2017, sem og vinnuaðstöðu á heimili ákærða eftir að iðnaðar-húsnæðið hafi verið selt. Þau rekstrarútgjöld sem gerðar hafi verið athugasemdir við hafi að miklu leyti tengst því eða veisluhöldum á vegum félagsins, sem eigi sér eðli-legar skýringar, þar sem félagið hafi viljað gera vel við undirverktaka sem störfuðu í verkum á vegum félagsins.

50.

Ákærði hélt því einnig fram fyrir dómi að öll rekstrarútgjöld félagsins Geri allt slf., sem gerðar voru athugasemdir við af hálfu skattrannsóknarstjóra og leiddu til endur-ákvörðunar Skattsins og ákæru í málinu, hafi verið eðlileg rekstrarútgjöld félagsins, að undanskildum meðgöngunærfötum. Reikningur vegna kaupa á þeim hafi verið settur inn í bókhald félagsins fyrir mistök, en hann var samkvæmt gögnum málsins dagsettur 7. september 2016 og nam alls 33.252 krónum.

51.

Dómurinn getur ekki fallist á þessa vörn ákærða, sem ekki hefur að mati dómsins gefið viðhlítandi skýringar á einstökum rekstrarútgjöldum Geri allt slf., sem vísað er til í rannsóknargögnum málsins og þessi liður ákærunnar byggir á. Verður svo dæmi sé tekið ekki séð hvernig hlífðarfatnaður vegna bogfimikeppni (júlí 2015), örvar og bogaáhöld (janúar 2016), barnavörur (ágúst 2016), vatnskoddi (október 2016), kraftmagnari (ágúst 2017), vacuum- pökkunarvél (nóvember 2017), vínkælir (mars 2018) eða HM- treyja (júní 2018) geti tengst rekstri félagsins Geri allt slf., sem samkvæmt ákærða var pípulagningarfyrirtæki og í almennri byggingarstarfsemi.

52.

Ákærði gaf einnig, svo dæmi sé tekið, þær skýringar við skýrslutöku hjá S kattrann-sóknarstjóra ríkisins 26. mars 2019 að Bosch- gufustraustöð, sem keypt var í desember 2015, hafi verið jólagjöf til eiginkonu hans og að vínföng og tengdir hlutir sem keyptir hafi verið vorið og sumarið 2018 hafi verið til nota í brúðkaupsveislu hans og eiginkonu hans. Vandséð er hvernig þessi útgjöld tengdust rekstri félagsins Geri allt slf., en fleiri dæmi mætti nefna úr rannsóknargögnum málsins.

53.

Ákærði hefur lagt fram yfirlit yfir tiltekin rekstrargjöld, sem til féllu á árunum 2017–2018 og hann telur að tilheyri félaginu Geri allt slf., samtals að fjárhæð 5.511.247 krónur. Félaginu hafi þar af leiðandi verið heimilt að nýta innskatt, samtals að fjárhæð 1.057.016 krónur, vegna þessara rekstrarútgjalda á móti útskatti félagsins þessi ár. Kom fram fyrir dómi að umræddur listi hefði verið unninn af vitninu C, sem kvaðst hafa afhent ákærða listann. Listinn hefði að geyma hugmyndir hennar eða tillögur um kostnað, sem færa mætti rök fyrir að tilheyrði félaginu, en listinn hefði verið gerður eftir að rannsókn málsins hefði hafist hjá Skattrannsóknarstjóra ríkisins.

54.

Stærsti kostnaðarliðurinn á framangreindum lista varðaði kaup félagsins Geri allt slf. á bifreiðinni [...], Renault Trafic III, sem keypt var á árinu 2018 fyrir 3.850.000 krónur. Virðisaukaskattur vegna þeirra kaupa nam 745.161 krónu. Samkvæmt tölvu-pósti frá Samgöngustofu, sem frammi liggur í málinu, var umrædd bifreið flutt inn til landsins sem virðisaukaskattsbifreið. Hún hafi hins vegar aldrei verið skráð sem slík, heldur farið á götuna á bláum númerum. Verður þegar af þeirri ástæðu ekki séð að félagið Geri allt slf. hafi mátt nýta innskatt vegna kaupanna á móti útskatti félagsins.

55.

Þá er ekki fallist á að sýnt hafi verið fram á að önnur rekstrargjöld, sem nefnd eru á framangreindum lista sem lagður hefur verið fram af ákærða, hafi verið með þeim hætti að félagið hafi mátt nýta innskatt vegna þeirra á móti útskatti þessi ár. Auk þess myndi það sem út af stendur á listanum aldrei veita skýringar á nema litlum hluta af þeim innskatti sem talið er að hafi verið oftalinn samkvæmt þessum ákærulið.

56.

Að öllu framangreindu virtu verður ekki séð að ákærða hafi verið heimilt að telja virðisaukaskatt af einstökum útgjöldum, sem sögð eru vera útgjöld félagsins Geri allt slf. og tiltekin voru við rannsókn málsins og þessi liður ákærunnar byggir á, sem innskatt í rekstri félagsins, sbr. 1., 3., 4., 5. og 7. mgr. 16. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, þ. á m. þau útgjöld sem nefnd eru hér að ofan í dæmaskyni.

57.

Verður samkvæmt öllu framangreindu að fallast á það með ákæruvaldinu að sannað sé að ákærði, sem hefur haft alla möguleika til að leggja fram og vísa til viðeigandi gagna varðandi rekstur félagsins Geri allt slf., hafi staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskatts skýrslum félagsins, með þeim hætti sem nánar greinir í 2. tölulið A -hluta ákærunnar. Þykir ekki ástæða til að efast um fjárhæðir samkvæmt þessum ákærulið. Ákærði ber samkvæmt því ábyrgð á því að innskattur félagsins hafi verið oftalinn um samtals 5.310.091 krónu á árunum 2015– 2018 og útskattur félagsins vanframtalinn um samtals 984.576 krónur á sama tímabili.

Niðurstaða varðandi 3. tölulið A - hluta ákærunnar 58.

Ákærða er í 3. tölulið A- hluta ákærunnar gefið að sök að hafa rangfært bókhald samlagsfélagsins Geri allt slf. með því að hafa offramtalið rekstrargjöld og vanfram-talið rekstrartekjur þess rekstrarárin 2015 til og með 2017 þannig að bókhaldið gaf ranga mynd af viðskiptunum og notkun fjármuna félagsins framangreind ár.

59.

Með vísan til þess sem rakið hefur verið hér að framan, þ. m. t. þess sem segir hér að framan um persónulega ábyrgð ákærða og skyldu hans sem daglegs stjórnanda, stjórnarmanns og framkvæmdastjóra Geri allt slf. til að sjá til þess að daglegur rekstur félagsins Geri allt slf. væri í samræmi við lög og venjur, þ. m. t. að bókhald væri fært og skýrslum og gjöldum skilað til ríkissjóðs, verður að fallast á það með ákæruvaldinu að sannað sé að ákærði hafi rangfært bókhald félagsins Geri allt slf. með þeim hætti sem nánar greinir í 3. tölulið A - hluta ákærunnar, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr., laga nr. 145/1994 um bókhald.

Niðurstaða varðandi 1. tölulið B - hluta ákærunnar 60.

Ákærða er í 1. tölulið B- hluta ákærunnar gefið að sök að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum sínum gjaldárin 2015 og 2016, vegna rekstraráranna 2014 og 2015, með því að vanframtelja skattskyldar tekjur sínar um sem nemur 6.585.829 krónur, þ. e. um 5.618.089 krónur rekstrarárið 2014 og 967.740 krónur rekstrarárið 2015. Hafi ákærði þannig komist hjá því að greiða tekjuskatt og útsvar að fjárhæð samtals 2.611.288 krónur, að teknu tilliti til bókunar ákæruvaldsins við upphaf aðal-meðferðar í málinu.

61.

Ákærði hefur fyrir dómi vísað til þess að bókari hans, bókhaldsstofan E, hafi týnt gögnum sem ekki hafi þar af leiðandi skilað sér inn í bókhald hans árin 2014 og 2015. Nánar tiltekið hafi verið um að ræða reikning vegna innborgana á persónulegan reikning hans á tímabilinu janúar– júní 2014 vegna vinnu sem ákærði kveðst hafa innt af hendi fyrir nafngreinda viðskiptavini sína, annars vegar fyrir nafngreind hjón og hins vegar fyrir G ehf. Ákærði kveðst hafa gefið út reikninga vegna þessarar vinnu, en þeir reikningar voru ekki meðal bókhaldsgagna ákærða. Ákærði framvísaði þó ódagsettum reikningi á G ehf. við rannsókn málsins hjá Skattrannsóknarstjóra ríkisins, sem óljóst er hvenær var gefinn út.

62.

Þá bar ákærði fyrir dómi að reikningur hefði verið gefinn út á nafn fyrirtækis vegna innborgana frá nafngreindum viðskiptavini inn á persónulegan reikning hans á tímabilinu október– desember 2015. Gat ákærði ekki gefið nánari lýsingar á þeim reikningi, en sagði fyrir dómi að reikningurinn hefði fundist við yfirferð málsins hjá skattrannsóknarstjóra. Ekki verður þó séð að þessi reikningur sé meðal rannsóknar-gagna málsins. Verður því að draga framburð ákærða í efa hvað þennan reikning varðar.

63.

Vitnið D kannaðist við að ákærði hefði haldið því fram að E ætti sök á því að gögn hefðu týnst, en fyrirtækið kannaðist ekki við slíkt. Starfsmenn bókhaldsstofunnar hafi talið að gögnin hafi tapast hjá ákærða. Að mati dómsins skiptir það þó ekki öllu máli, þar sem framtalsskyldan hvíldi lögum samkvæmt á ákærða, eins og áður segir, en ekki á Skatti og bókhaldi, sbr. 2. mgr. 90. gr. laga nr. 90/2003. Verður að telja að undir framtalsskyldu í þessum skilningi falli ekki aðeins skylda til að skila skattframtali, heldur skylda til að skila réttu skattframtali, byggðu á réttum upplýsingum og gögnum, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar frá 16. febrúar 2017 í máli nr. 394/2016.

64.

Að framangreindu virtu og þar sem ekki verður séð af gögnum málsinsað tekið hafi verið tillit til tekna ákærða, sem greindar eru í 1. tölulið B - hluta ákærunnar, við skattskil hans vegna áranna 2014 og 2015, verður að telja sannað að þessum greiðslum hafi verið haldið utan skattskila ákærða vegna þessara ára. Hann hafi þar með staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2015 og 2016 vegna rekstraráranna 2014 og 2015 með því að vanframtelja tekjur, samtals að fjárhæð 6.585.829 krónur, og með því komist hjá því að greiða tekjuskatt og útsvar, að fjár-hæð samtals 2.611.288 krónur, eins og nánar greinir í 1. tölulið B - kafla ákærunnar, að teknu tilliti til bókunar ákæruvaldsins við upphaf aðalmeðferðar í málinu.

Niðurstaða varðandi 2. tölulið B - hluta ákærunnar 65.

Ákærða er í 2. tölulið B- hluta ákærunnar gefið að sök að hafa eigi staðið skil á virðis-aukaskattsskýrslum uppgjörstímabilin janúar– febrúar til og með júlí– ágúst rekstrar-árið 2014 og september– október og nóvember– desember rekstrarárið 2015, svo og að hafa staðið skil á efnislega rangri virðisaukaskattsskýrslu uppgjörstímabilið nóvember– desember rekstrarárið 2014, með því að vanframtelja útskatt, sbr. ákvæði laga nr. 50/1988. Er ákærði með þessu talinn hafa vanframtalið útskatt félagsins um sem nemur samtals 1.664.870 krónum og með þessari háttsemi sinni komist hjá því að standa ríkissjóði skil á þessum fjárhæðum.

66.

Fyrir dómi kvaðst ákærði hvorki hafa vitað að hann hefði verið í ársskilum á þessum tíma né að skýrslum hefði ekki verið skilað, en hann hefði falið E að sjá um virðisaukaskattsskil sín. Tveir starfsmenn E, D og F, gáfu sem fyrr segir skýrslu fyrir dómi sem vitni. Bar vitnið D, sem kvaðst hafa unnið verkefni fyrir ákærða og félagið Geri allt slf. á árunum 2015 og 2016, vegna rekstrarársins 2015, að E hefði örugglega annast skil á virðisaukaskatti fyrir ákærða. Vitnið mundi þó ekki vel eftir því. Vitnið F mundi ekki sérstaklega til þess að hafa unnið fyrir ákærða, en það hefði þá verið vegna rekstraráranna 2013 og 2014. Vitnið kvaðst hins vegar ekki hafa séð um skil á virðisaukaskatti fyrir ákærða, en mögulega útbúið leiðréttingarskýrslu. Í öllu falli er ekkert sem bendir tilþessað starfsmönnum bókhaldsstofunnar hafi verið kunnugt um aðákærði hafi vantalið tekjur sínar.

67.

Af gögnum Skattrannsóknarstjóra ríkisins má ráða að virðisaukaskattskyld velta ákærða hafi á fyrsta uppgjörstímabili 2014 numið 3.246.445 krónum, 3.550.000 krónum á uppgjörstímabilinu mars– apríl og 367.568 krónum á uppgjörstímabilinu maí– júní. Skattskyld velta ákærða á uppgjörstímabilinu júlí– ágúst 2014 nam að sama skapi 2.030.991 krónu. Meginhluti þessara tekna, sem til féllu á uppgjörstímabilum þar sem virðisaukaskattsskýrslum var ekki skilað, var samkvæmt gögnum málsins lagður inn á bankareikning ákærða, án þess að séð verði að greiðslurnar hafi byggst á útgefnum reikningi.

68.

Skattskyld velta ákærða uppgjörstímabilið september– október 2015 nam að sama skapi 100.000 krónum og 1.100.000 krónum uppgjörstímabilið nóvember– desember, en virðisaukaskattsskýrslum var ekki skilað vegna þessara tímabila. Er á þessum tveimur uppgjörstímabilum að öllu leyti um að ræða greiðslur sem ekki verður séð að rekja megi til ú tgefinsreiknings, ef mið er tekið af gögnum málsins, með áþekkum hætti og gildir um þau uppgjörstímabil 2014 sem að framan eru talin.

69.

Samkvæmt framansögðu virðast vera tengsl á milli þess að tekjur hafi ekki verið gefnar upp til skatts á árunum 2014 og 2015, sbr. 1. tölulið B- hluta ákærunnar, og að virðisaukaskattsskýrslum hafi ekki verið skilað, sbr. 2. tölulið B- hluta ákærunnar, þar sem vanframtaldar tekjur samkvæmt 1. tölulið bárust á þeim uppgjörstímabilum erekki var skilað virðisaukaskattsskýrslum samkvæmt 2. tölulið. Ekkert verður um það fullyrt með nokkurri vissu hver ástæðan fyrir þvíer.

70.

Framangreint breytir þó að mati dómsins engu um ábyrgð ákærða í málinu, því hvað sem öðru líður hvíldi á honum, eins og áður segir, lagaleg skylda til að skila réttum virðisaukaskattsskýrslum á réttum tíma, í samræmi við 1. og 2. mgr. 24. gr. laga nr. 50/1988. Það firrir ákærða sem fyrr segir ekki þeirri ábyrgð að hann hafi falið utanað-komandi aðila færslu bókhalds eða uppgjör virðisaukaskatts, né heldur að hann hafi ekki vitað af því að skýrslum hafi ekki verið skilað, sbr. það sem segir hér að framan um ábyrgð ákærða.

71.

Að því virtu og að öðru leyti með vísan til rannsóknargagna málsins þykir sannað að skýrslum hafi ekki verið skilað fyrir þau uppgjörstímabil sem nefnd eru í þessum ákærulið, sem og að rangri virðisaukaskattsskýrslu hafi verið skilað vegna uppgjörstímabilsins nóvember– desember rekstrarárið 2014. Ber ákærði í samræmi við það ábyrgð á því að hafa eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum á ofangreindum uppgjörstímabilum og rangri virðisaukaskattsskýrslu síðast nefnda tímabilið, eins og nánar greinir í 2. tölulið B- kafla ákærunnar.

Um það hvort um sé að ræða tvöfalda refsingu 72.

Af hálfu ákærða er á því byggt að ákærða hafi með úrskurði Skattsins um endur-ákvörðun opinberra gjalda og virðisaukaskatts, sbr. 6. mgr. 103. gr. laga nr. 90/2003, verið gert að greiða álag og honum verið ákvörðuð viðurlög, í samræmi við 108. gr. laganna. Ekki sé heimilt að gera ákærða tvöfalda refsingu líkt og verði raunin, fallist dómurinn á kröfur ákæruvaldsins. Hefur í þessu samhengi meðal annars verið vísað til dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu, án tilvísunar til ákveðinna dóma dómstólsins.

73.

Dómurinn getur ekki fallist á þessa vörn ákærða, enda var ákærða ekki gerð refsing eða refsikennd viðurlög við meðferð málsins hjá Skattinum, hvorki með úrskurði Skattsins í máli hans persónulega, dags. 9. febrúar 2021, né í úrskurði Skattsins í máli Geri allt slf., dags. sama dag. Er í því samhengi ekki fallist á að 2,5% verðbóta álag, sbr. 122. gr. laga nr. 90/2003, feli í sér refsingu eða refsikennd viðurlög, sbr. úrskurð Landsréttar frá 28. júní 2022 í máli nr. 379/2022. Verður ákærði því ekki sýknaður af kröfum ákæruvaldsins á þessum grundvelli.

Um það hvort brot ákærða séu meiri háttar 74.

Brot ákærða samkvæmt 2. tölulið A- hluta ákærunnar og 1. og 2. tölulið B- hluta ákærunnar eru samkvæmt ákæru talin varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. annars vegar 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 og hins vegar 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988. Brot ákærða samkvæmt 3. tölulið A- hluta ákærunnar er talið varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr., laga nr. 145/1994 um bókhald.

75.

Samkvæmt 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga skal hver sem af ásetningi eða stórfelldu gáleysi gerist sekur um meiri háttar brot gegn meðal annars 1. mgr.109. gr. laga nr. 90/2003 eða 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, sæta fangelsi allt að sex árum. Þá er heimilt að dæma fésekt að auki samkvæmt þeim ákvæðum skattalaga sem vísað er í. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar skal sá sæta sömu refsingu sem af ásetningi eða stórfelldu gáleysi gerist sekur um meiri háttar brot gegn meðal annars 37. og 38. gr., sbr. 36. gr., laga nr. 145/1994.

76.

Samkvæmt 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga telst verknaður meiri háttar brot samkvæmt 1. og 2. mgr. sömu greinar ef brotið lýtur að verulegum fjárhæðum, ef verknaður er framinn með sérstaklega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem auka mjög saknæmi brotsins, svo og ef maður, sem til refsingar skal dæma fyrir eitthvert þeirra brota sem getur í 1. eða 2. mgr., hefur áður verið dæmdur sekur fyrir sams konar brot eða eitthvert annað brot sem undir þau ákvæði fellur.

77.

Af hálfu ákærða er á því byggt að brot ákærða samkvæmt ákæru geti ekki talist meiri háttar í ofangreindum skilningi. Hefur í því samhengi verið vísað til fyrirmæla ríkis-saksóknara nr. 6/2021 um meðferð skattalagabrota, sem gefin voru út 25. ágúst 2021. Voru fyrirmælin sett á grundvelli 21. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 1. mgr. 103. gr. og 2. mgr. 121. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 5. og 11. gr. laga nr. 29/2021. Síðast nefndu lögin varða breytingu á lögum varðandi rannsókn og saksókn skattalagabrota, en þau tóku gildi 1. maí 2021.

78.

Dregur ákærði þá ályktun af framangreindum fyrirmælum og lögum nr. 29/2021, ásamt athugasemdum með þeim, að fyrir liggi það mat [...] að brot teljist ekki meiri háttar í skilningi 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 vegna fjárhæðar samanlagðra vangreiddra og/eða undandreginna skatta og/eða gjalda refsiverðra skattalagabrota nema fjárhæðin sé hærri en samtals [50.000.000 króna]. Samanlögð fjárhæð brota ákærða samkvæmt ákæru sé undir framangreindum mörkum.

79.

Dómurinn getur ekki fallist á þessa vörn ákærða, enda breyttu framangreind lög eða fyrirmæli engu um refsinæmi skattalagabrota eða lögbundin viðurlög við þeim, sbr. dóm Hæstaréttar frá 13. apríl 2021 í máli nr. 35/2021 og dóma Landsréttar frá 4. nóvember 2022 í máli nr. 328/2021, 10. febrúar 2023 í máli nr. 13/2022, 17. febrúar 2023 í máli nr. 162/2022 og 28. apríl 2023 í máli nr. 11/2022.

80.

Að því virtu verður ekki séð að gildistaka laga nr. 29/2021 eða útgáfa fyrirmæla ríkis-saksóknara nr. 6/2021 geti haft þýðingu við úrlausn þessa máls, enda aðstæður að þessu leyti með sambærilegum hætti og í framangreindum dómi Hæstaréttar og dómum Landsréttar. Stendur gildistaka laga nr. 29/2021 og fyrirmæla ríkissak-sóknara nr. 6/2021 þannig ekki í vegi fyrir því að brot ákærða samkvæmt ákæru verði talið varða við 1. eða 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga.

81.

Með áðurnefndum dómi Landsréttar í máli nr. 162/2022 var fallist á að undanskot opinberra gjalda samtals að fjárhæð 16.995.434 krónur teldist varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi Landsréttar frá 4. nóvember 2022 í máli nr. 328/2021 var talið að undanskot virðisaukaskatts og opinberra gjalda, samtals að fjár-hæð 12.526.664 krónur, teldist varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi réttarins frá 10. febrúar 2023 í máli nr. 13/2022 var talið að undanskot virðis-aukaskatts og opinberra gjalda, samtals að fjárhæð 10.958.208 krónur, teldist varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga.

82.

Með vísan til alls þess sem rakið hefur verið hér að framan er fallist á það með ákæru-valdinu að brot ákærða samkvæmt 2. tölulið A- hluta ákærunnar og 1. og 2. tölulið B-hluta ákærunnar teljist vera meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 3. mgr. sömu greinar, þegar þau eru virt í heild sinni, en undandregin fjárhæð virðisaukaskatts samkvæmt 2. tölulið A- hluta og 2. tölulið B-hluta ákærunnar og tekjuskatts og útsvars samkvæmt 1. tölulið B - hluta ákærunnar nam samtals 10.570.825 krónum, eins og áður segir. Þá verður einnig með sömu rökum að fallast á það með ákæruvaldinu að brot ákærða samkvæmt 3. tölulið A-hluta ákærunnar varði við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga.

Um huglæga afstöðu ákærða, heimfærslu til refsiákvæðao. fl.

83.

Að öllu framangreindu virtu verður að fallast á það með ákæruvaldinu að saknæmis-skilyrði 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga um ásetning eða stórfellt gáleysi, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr., laga nr. 145/1994, séu uppfyllt, en ákærði þykir hafa sýnt af sér stórfellt hirðuleysi með þeirri háttsemi sinni sem lýst er í ákæru. 84.

Ákærði er samkvæmt framansögðu sakfelldur fyrir þær sakir sem honum eru gefnar að sök samkvæmt ákæru. Ákærði hefur með háttsemi sinni unnið sér til refsingar og þykja brot hans vera rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Um ákvörðun refsingar, sakarkostnað o. fl.

85.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 7. febrúar 2023, hefur ákærði ekki sætt refsingu áður sem áhrif hefur við ákvörðun refsingar í þessu máli. Meðferð þessa máls hefur auk þess dregist, án þess að séð verði að ákærða sé þar um að kenna. Liðu um þrjú ár frá móttöku embættis héraðssaksóknara á bréfum Skattrannsóknarstjóra ríkisins, dags. 6. mars 2020 og mótteknum 9. dag sama mánaðar, þar til ákæra var gefin út, upphafleg ákæra 9. febrúar 2023 og ný ákæra 7. mars sama ár. Fer þessi málsmeðferð í bága við 2. málslið 3. mgr. 18. gr. og 2. málslið 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Verður þetta virt ákærða til málsbóta við ákvörðun refsingar í málinu. Á hinn bóginn verður ekki framhjá því litið að brot ákærða stóðu yfir í langan tíma og að um töluverðar fjárhæðir var að ræða.

86.

Ákærði kvaðst fyrir dómi hafa gert samning við Skattinn um greiðslu á ógreiddum gjöldum. Engin gögn hafa hins vegar verið lögð fram um þann samning og nákvæmari upplýsingar liggja því ekki fyrir í því samhengi. Er þegar af þeirri ástæðu ekki hægt að taka tillit til þessa við ákvörðun refsingar í málinu.

87.

Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni þessa máls, dómvenju og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

88.

Samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 verður ákærða jafnframt gerð sektarrefsing. Brot gegn ákvæðunum varðar sektum sem skulu aldrei vera lægri en nemur tvöfaldri fjárhæð vanskilanna og ekki hærri en nemur tífaldri fjárhæðinni. Verður að framangreindu virtu, ekki síst vegna þess dráttar sem orðið hefur á meðferð málsins af hálfu ákæruvaldsins, miðað við tvöfalda fjárhæð undanskotinna gjalda, sbr. til hliðsjónar dóm Landsréttar frá 24. júní 2022 í máli nr. 168/2021. Skal ákærði samkvæmt þessu greiða 21.200.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa. Vararefsing ákærða er með hliðsjón af viðmiðunarreglum dómstólaráðs ákveðin 300 daga fangelsi.

89.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef lög-manns, 3.465.180 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, sbr. 1. mgr. 235. gr., sbr. a-lið 1. mgr. 233. gr. laga nr. 88/2008. Ekki verður séð af gögnum málsins að annan sakarkostnað hafi leitt af rannsókn eða meðferð málsins.

90.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið S-kvk-nf Á-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

91.

J-kk-nf R-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, D-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga. Þá greiði ákærði 21.2 00.000 króna í sekt til ríkissjóðs og komi 300 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 3.465.180 krónur.

J-kk-nf R-kk-nf J-kk-nf