E-5269/2009

Mál þetta var höfðað 24. apríl 2009 og dómtekið 28. janúar 2010. Stefnandi er Þrotabú Samsonar eignarhaldsfélags ehf., Aðalstræti 6, Reykjavík, en stefndi er KR-sport hf., Frostaskjóli 2, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 10.884.727 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 16. janúar 2009 til greiðsludags.

Til vara krefst stefnandi þess að rift verði með dómi þeirri ráðstöfun Samsonar eignarhaldsfélags ehf. frá 4. október 2008 að breyta í styrk láni samtals að fjárhæð 10.884.727 krónur, sem félagið veitti stefnda 2. febrúar 2007 að fjárhæð. 5.000.000 króna, 28. febrúar 2007 að fjárhæð 884.727 krónur og 30. maí 2007 að fjárhæð 5.000.000 króna. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 10.884.727 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 16. janúar 2009 til greiðsludags.

Í báðum tilvikum krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda í máli þessu og að stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað.

II

Með beiðni 7. október 2008 óskaði Samson eignarhaldsfélag ehf. eftir heimild til greiðslustöðvunar og með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, uppkveðnum sama dag, var félaginu veitt heimild til greiðslustöðvunar. Með úrskurði dómsins, uppkveðnum 4. nóvember 2008, var félaginu synjað um áframhaldandi greiðslustöðvun. Hinn 12. nóvember 2008 var bú Samsonar eignarhaldsfélags ehf. tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu félagsins sjálfs og var H-kk-nf B-kk-nf hrl. skipaður skiptastjóri þrotabúsins sama dag. Innköllun var gefin út og lauk kröfulýsingarfresti hinn 21. janúar 2009.

Í bókhaldi stefnanda eru umdeildar greiðslur færðar sem inneign hjá stefnda og með bréfi 16. desember 2008 krafði stefnandi stefnda um greiðslu kröfunnar.

Ágreiningur aðila snýst einkum um það hvort umræddar greiðslur hafi verið inntar af hendi til stefnda sem lán eða styrkur. Ef um styrk var að ræða krefst stefnandi riftunar á greiðslunum. Verði niðurstaðan sú að stefnandi teljist eiga fjárkröfu á hendur stefnda krefst stefndi sýknu þar sem hann eigi hærri gagnkröfur á hendur stefnanda til skuldajafnaðar. Byggir stefndi gagnkröfur sínar á því að hann hafi gert samning við Samson eignarhaldsfélag ehf. haustið 2006 um fjármögnun þess síðarnefnda á rekstri knattspyrnu akademíu, en samningur þessi hafi verið gerður til þriggja ára og samkvæmt honum hafi mánaðarlegar greiðslur numið 1.160.000 krónum. Hafi því verið meira en ár eftir af samningnum þegar greiðslur samkvæmt honum stöðvuðust í kjölfar þess að Samson eignarhaldsfélag ehf. fékk heimild til greiðslustöðvunar.

III

Stefnandi byggir á því að hin umstefnda skuld sé meðal eigna þrotabúsins en rætur kröfunnar sé að rekja til þess að Samson eignarhaldsfélag ehf. hafi lánað stefnda þessa fjárhæð þannig að millifærðar hafi verið inn á reikning stefnda 5.000.000 króna hinn 2. febrúar 2007, 884.727 krónur hinn 28. febrúar 2007 og 5.000.000 króna hinn 30. maí 2007. Séu fjárhæðir þessar færðar sem skuld í bókhaldi Samsonar eignarhaldsfélags ehf. en engir lánasamningar eða önnur skilríki séu fyrir þessum lánveitingum heldur einungis bankakvittanir og ein millifærslubeiðni. Þá séu engir gjalddagar ákveðnir heldur. Stefnandi krefst þess að stefndi greiði þær skuldir sem hann hafi stofnað til. Hafi verið um að ræða skammtímalán sem greiða hafi átt nokkrum mánuðum síðar. Það hafi hins vegar ekki verið gert. Kveðst stefnandi reisa kröfur sínar á meginreglu kröfuréttarins um efndir samkvæmt aðalefni samnings.

Verði ekki fallist á þau sjónarmið stefnanda að um hefðbundin lán hafi verið að ræða sem beri að endurgreiða byggi stefnandi á því til vara að um sé að ræða riftanlegan gjafagerning í skilningi 1. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. þar sem lánið hafi fyrst orðið að styrk eða gjöf þegar knattspyrnulið KR hafi orðið bikarmeistari í meistaraflokki karla hinn 4. október 2008.

Í fræðikenningum hafi verið gengið út frá því að gjafahugtak 131. gr. gjaldþrotalaga hafi að geyma þrjú meginskilyrði. Í fyrsta lagi verði gjöfin að hafa rýrt eignir skuldarans. Í þessu skilyrði felist að gjöfin hafi rýrt þær eignir skuldarans sem til skipta hefðu komið milli kröfuhafa í þrotabúinu. Enginn vafi leiki á að þetta skilyrði sé uppfyllt í því máli sem hér sé til umfjöllunar.

Í öðru lagi verði gjöfin að leiða til eignaaukningar hjá móttakanda hennar. Stefnandi telji einsýnt að stefndi hafi haft hag af hinni umdeildu ráðstöfun, sem nemi 10.884.727 krónum.

Í þriðja lagi verði tilgangur með gerningnum að vera gjöf. Ljóst sé að þegar lánveitandi ákveði að umbreyta láni í styrk, að því gefnu að eitthvað tiltekið skilyrði nái fram að ganga, sé um að ræða gjöf enda komi ekkert verðmæti í stað greiðslunnar. Í ljósi þess verði að telja að styrkur Samsonar eignarhaldsfélags ehf. til stefnda, er knattspyrnulið KR hafi orðið bikarmeistari í meistaraflokki karla þann 4. október 2008, sé gjöf í skilningi ákvæðisins.

Með hliðsjón af framangreindu sé þess krafist að gjafagerningnum verði rift og fjárupphæð gjafarinnar verði endurgreidd stefnanda.

Þá kveðst stefnandi enn fremur byggja á því að framangreind ráðstöfun sé ótilhlýðileg og riftanleg á grundvelli 141. gr. gjaldþrotalaga, enda hafi hún verið stefnda til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa á þeim tíma er Samson eignarhaldsfélag ehf. hafi verið ógjaldfært og hafi stefnda verið það kunnugt.

Fjárkrafa stefnanda byggi á 142. gr. gjaldþrotalaga. Stefnandi telji ljóst að stefndi hafi haft hag af hinni umdeildu ráðstöfun, sem nemi 10.884.727 kónum. Sú fjárhæð svari einnig til þess tjóns sem þrotabúið hafi orðið fyrir vegna ráðstöfunarinnar þar sem samsvarandi eign sé ekki til reiðu í búinu til fullnustu kröfuhöfum.

Um lagarök að öðru leyti en að framan eru rakin vísar stefnandi um aðalkröfu sína til meginreglu kröfuréttarins um loforð og efndir kröfu. Krafan um málskostnað styðst við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi kveður að eins og fram komi í stefnu komi umræddar greiðslur fram sem lán í bókhaldi stefnanda. Séu engir lánssamningar til en í stefnu sé gengið út frá því að um skammtímalán hafi verið að ræða sem greiða hafi átt nokkrum mánuðum síðar án þess að frekari rök séu færð fyrir þeim ályktunum.

Stefndi mótmælir því að um lán hafi verið að ræða heldur hafi verið um að ræða styrk frá stefnanda til stefnda. Umræddar greiðslur hafi aldrei verið meðhöndlaðar í bókhaldi stefnda sem lán en einhliða ákvörðun stefnanda um að færa umræddar greiðslur sem lán í eigin bókhaldi geti ekki bundið stefnda. Hafi það verið ætlun stefnanda að lána stefnda umrædda fjármuni hefði verið gengið frá lánssamningum eða að minnsta kosti staðfest með einhverjum hætti milli aðila að um lán væri að ræða og hver væru helstu kjör þess. Þetta hafi ekki verið gert.

Hafi fyrrum framkvæmdastjóri stefnda staðfest að upprunalega hafi verið um það rætt að greiðslur sem stefnandi innti af hendi 2. febrúar 2007 að fjárhæð 5.000.000 króna yrði endurgreidd í nóvember sama ár. Hins vegar hafi samist svo um milli aðila, áður en til endurgreiðslu fjárhæðarinnar hafi komið, að fjárhæðin yrði meðhöndluð sem skilyrtur styrkur. Hafi skilyrðið verið að ekki kæmi til endurgreiðslu ef meistaraflokkur karla ynni til titils. Hafi meistaraflokkur karla orðið bikarmeistari haustið 2008.

Greiðslur sem inntar hafi verið af hendi 28. febrúar 2007 og 30. maí 2007 hafi verið hreinir styrkir til rekstrar stefnda sem ekki hafi verið bundnir neinum skilyrðum. Stefndi telji því ljóst að aðalkrafa stefnanda, sem sé á því reist að um hefðbundin lán hafi verið að ræða, eigi ekki við nokkur rök að styðjast. Beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir því að stefndi hafi undirgengist einhverjar slíkar skuldbindingar gagnvart stefnanda. Þess beri að geta í þessu sambandi að eina starfsemi stefnda allt frá stofnun félagsins hafi verið rekstur annars flokks og meistaraflokks karla í knattspyrnu. Alkunna sé að slík starfsemi, líkt og starfsemi íþróttafélaga almennt, sé reist á framlögum frá einstaklingum og lögaðilum. Það sé venjulegt í slíkri starfsemi að greiðslur séu inntar af hendi án krafna um endurgjald.

Hvað snerti varakröfu stefnanda telji stefndi ljóst að skilyrði þeirra lagaákvæða sem stefnandi vísi til, riftunarkröfu til stuðnings, þ.e. 131. og 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., séu ekki uppfyllt. Hafi umræddar greiðslur ekki verið inntar af hendi á síðustu 6 mánuðum fyrir frestdag. Ákvæði 1. mgr. 131. gr. gjaldþrotalaga eigi því ekki við. Ákvæði 2. mgr. 131. gr. laganna verði að sama skapi ekki beitt enda sé fullkomlega ljóst að stefnandi hafi verið gjaldfær í febrúar og maí 2007 þrátt fyrir hinar umdeildu greiðslur. Þá telji stefndi að styrkveitingar af þessum toga falli undir 3. mgr. 131. gr. laganna enda hafi fjárhagslegur styrkur stefnanda verið slíkur á umræddum tíma að styrkveitingar af þessum toga hafi verið eðlilegar og svarað til aðstöðu stefnanda á þessum tíma.

Af sömu ástæðum og hér hafi verið raktar sé ljóst að styrkveitingarnar hafi hvorki verið ótilhlýðilegar né leitt til þess að eignir stefnanda væru ekki til reiðu til fullnustu krafna annarra kröfuhafa. Engar slíkar aðstæður hafi verið fyrir hendi í rekstri stefnanda þegar styrkirnir voru inntir af hendi. Stefnandi hafi ekki verið ógjaldfær á þessum tíma og enginn hafi getað séð fyrir að slík staða væri í vændum. Hafi greiðslurnar verið inntar af hendi um einu og hálfu ári áður en stefnandi óskaði eftir greiðslustöðvun. Aðdragandi þess að stefnandi varð greiðsluþrota hafi verið skammur og vart þurfi að fjölyrða um þá atburði sem hafi leitt til þess haustið 2008.

Stefndi telji að þau sjónarmið sem færð séu fram í stefnu um það tímamark sem miða eigi við varðandi styrkveitinguna geti einungis tekið til styrksins sem greiddur hafi verið 2. febrúar 2007. Aðrar greiðslur hafi verið inntar af hendi án nokkurra skilyrða. Varðandi greiðsluna 2. febrúar 2007 telji stefndi ekki vera forsendur til annars en að miða við þá dagsetningu þegar greiðslan var raunverulega innt af hendi. Um það sé ekki deilt að hún hafi verið innt af hendi um 20 mánuðum fyrir frestdag en ekki 4. október 2008. Stefndi telji það engu geta breytt þótt skilyrði styrksins hafi fyrst komið fram 4. október 2008. Með vísan til þess sem að framan sé rakið telji stefndi enn fremur ljóst að fjárkrafa stefnanda geti ekki náð fram að ganga.

Fari svo að niðurstaðan verði sú að stefnandi teljist eiga fjárkröfu á hendur stefnda, í heild eða að hluta og hvort heldur sem sé á grundvelli aðal- eða varakröfu, krefjist stefndi sýknu á grundvelli skuldajafnaðar. Stefndi eigi gagnkröfu á stefnanda sem sé hærri fjárhæðar en fjárkrafa stefnanda.

Aðilar málsins hafi síðla árs 2006 gert með sér samning um rekstur svokallaðrar akademíu sem ætluð hafi verið ungum og efnilegum leikmönnum KR á aldrinum 15-19 ára. Umrætt verkefni hafi verið metnaðarfull tilraun þáverandi þjálfara meistaraflokks KR, T-kk-ef Þ-kk-ef, og stjórnenda stefnda til að brjóta blað í uppeldi afreksmanna í knattspyrnu hér á landi. Gríðarleg vinna hafi verið innt af hendi við undirbúning og kynningu þessa verkefnis en forsenda þess að unnt væri að hrinda því í framkvæmd hafi verið aðkoma samstarfsaðila sem væri reiðubúinn að leggja fé til rekstrarins.

Fyrir liggi yfirlýsingar nokkurra stjórnenda stefnda og B-kk-ef G-kk-ef þar sem gerð sé grein fyrir aðdraganda og forsendum þess að samningar hafi tekist milli aðila um aðkomu stefnanda að verkefninu. Umræddir aðilar staðfesti allir að með umræddum samningi hafi rekstur akademíunnar verið tryggður til þriggja ára að lágmarki enda hafi stefnandi skuldbundið sig til mánaðarlegra greiðslna að fjárhæð 1.160.000 krónur í þrjú ár. Að þeim tíma liðnum hafi staðið til að meta árangur samstarfsins og hugsanlegt framhald þess.

Það hafi verið forsenda stefnda fyrir því að ráðast í uppsetningu akademíunnar að fjármunir til rekstrarins væru tryggðir til þriggja ára að lágmarki. Af hálfu stefnda hafi miklu verið kostað til við uppsetningu akademíunnar enda hafi hún útheimt aukna aðstöðu, búnað, margvísleg aðföng og ráðningu þjálfara sem héldi utan um afrekshópinn.

Ekki hafi verið gengið frá skriflegum samningi um framangreint en stefnandi hafi mánaðarlega greitt umsamda fjárhæð frá upphafi árs 2007 þar til félagið fékk leyfi til greiðslustöðvunar. Samningurinn hafi verið óuppsegjanlegur á þessu þriggja ára tímabili. Stefnandi hafi vanefnt greiðslur frá 1. október 2008 en þá hafi verið rúmt ár eftir af samningnum. Krafa stefnda samkvæmt samningnum hafi sjálfkrafa fallið í gjalddaga við uppkvaðningu úrskurðar um gjaldþrotaskipti á búi stefnanda, sbr. 99. gr. gjaldþrotalaga. Krafa stefnda á hendur stefnanda nemi því talsvert hærri fjárhæð en sú fjárkrafa sem stefnandi krefjist. Séu öll skilyrði skuldajafnaðar fyrir hendi að mati stefnda og verði talið að stefnandi eigi gilda fjárkröfu á hendur stefnda krefjist hann sýknu á þessum grunni.

Stefndi kveðst ekki hafa lýst kröfu í bú stefnanda. Hafi framkvæmdastjóri stefnda hætt störfum haustið 2008 og hafi enginn rekstur verið hjá stefnda um nokkurn tíma enda hafi rekstur annars flokks og meistaraflokks KR verið fluttur til knattspyrnudeildar félagsins áramótin 2008/2009. Vanlýsing hafi ekki áhrif á rétt stefnda til skuldajafnaðar gegn kröfu stefnanda, sbr. 3. tl. 118. gr. og 100. gr. gjaldþrotalaga. Sé ljóst að öll skilyrði umræddra ákvæða séu uppfyllt.

Upphafstíma dráttarvaxta sé mótmælt og þess krafist að hann miðist við dómsuppsögu í héraði eða eftir atvikum Hæstarétti. Málskostnaðarkröfu sína byggir stefndi á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V

Aðalkrafa stefnanda byggir á því að um lán hafi verið að ræða af hálfu Samsonar eignarhaldsfélags ehf. til stefnda sem stefnda beri að greiða stefnanda. Samkvæmt framburði B-kk-ef M-kk-ef R-kk-ef, fyrrverandi framkvæmdastjóra Samsonar eignarhaldsfélags ehf., fyrir dómi, kvaðst hann hafa komið að þeim greiðslum sem inntar voru af hendi í febrúar 2007. Hann minnti að hann hefði ekkert haft með greiðsluna í maí 2007 að gera þar sem hann hefði verið hættur störfum hjá félaginu á þeim tíma. Þá kvað hann að því er hann myndi best að fyrir hefði legið að stefndi ætti í vændum í nóvember 2007 að fá greiðslu frá Knattspyrnusambandi Evrópu (EUFA) að fjárhæð 70.000 evrur og hafi þessar tvær greiðslur í febrúar 2007 verið lánaðar stefnda til að brúa bilið fram að því að sú greiðsla fengist og hafi fjárhæð þeirra samanlögð svarað til 70.000 evra. Þetta fær stoð meðal annars í tölvupósti frá G-kk-þgf K-kk-þgf fyrrverandi framkvæmdastjóra stefnda til A-kk-ef S-kk-ef fyrrverandi fyrirsvarsmanns Samsonar eignarhaldsfélags ehf. hinn 9. janúar 2007 um að hann hafi fengið staðfest að 70.000 evrur yrðu greiddar í byrjun nóvember. Þá fær þetta einnig stoð í tölvupósti frá nefndum B-kk-þgf M-kk-þgf frá 2. febrúar 2007 til H-kvk-ef T-kvk-ef samstarfsmanns hans, en afrit af póstinum var sent til nefnds A-kk-ef S-kk-ef, þar sem B-kk-nf M-kk-nf óskar eftir því við H-kvk-þf að hún leggi 5.000.000 króna inn á reikning stefnda og greiði það af reikningi Samsonar eignarhaldsfélags ehf. Kemur fram í þessum tölvupósti að um sé að ræða lán sem greiðist til baka í byrjun nóvember.

Auk framangreinds liggja fyrir kvittanir frá Landsbankanum varðandi greiðslurnar tvær í febrúar 2007 en á þær er skráð sú skýring á greiðslunum að um sé að ræða lán til stefnda. Það því virtu sem nú hefur verið rakið þykir ljóst að hinar umdeildu greiðslur sem inntar voru af hendi 2. og 28. febrúar 2007, samtals að fjárhæð 5.884.727 krónur, voru inntar af hendi sem lán til stefnda sem til stóð að greiða í nóvember 2007, þótt ekkert liggi fyrir um lánskjör að öðru leyti.

Stefndi hefur enn fremur mótmælt því að greiðslan 30. maí 2007 hafi verið lán heldur hafi verið um að ræða styrk. Sú fullyrðing stefnda fær stoð í vitnisburði B-kk-ef G-kk-ef fyrrverandi stjórnarmanns Samsonar eignarhaldsfélags ehf., sem reyndar hélt því fram að allar þrjár greiðslurnar hefðu verið styrkir. Fyrir liggur og er óumdeilt að Samson eignarhaldsfélag ehf. var öflugur styrktaraðili stefnda. Umrædd greiðsla var millifærð af reikningi Samsonar eignarhaldsfélags ehf. inn á reikning stefnda án þess að nokkur skýring sé skráð um hvaða greiðslu sé að ræða. Hvorki Á-kk-nf L-kk-nf né B-kk-nf M-kk-nf R-kk-nf, fyrrverandi framkvæmdastjórar Samsonar eignarhaldsfélags ehf. gátu upplýst nokkuð um þessa greiðslu. Þykir stefnandi, gegn andmælum stefnda, ekki hafa sýnt fram á það með haldbærum gögnum að umrædd greiðsla hafi verið lán, eins og hinar fyrri. Verður stefnandi að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Sú ákvörðun Samsonar eignarhaldsfélags ehf. að færa umræddar greiðslur í bókhaldi sem lán til stefnda sannar ekki að um lán hafi verið að ræða.

Að því virtu sem nú hefur verið rakið hefur því verið slegið föstu að greiðslur samtals að fjárhæð 5.884.727 krónur, sem inntar voru af hendi til stefnda í febrúar 2007, voru lán til stefnda en greiðsla að fjárhæð 5.000.000 króna, sem innt var af hendi til stefnda 30. maí 2007, var styrkur.

Stefndi byggir á því að framangreint lán hafi átt að breytast í styrk ef félagið ynni titil. Er óumdeilt að stefndi vann titil er meistaraflokkur karla varð bikarmeistari 4. október 2008. Þessi fullyrðing stefnda fær stoð í svarbréfi fyrrverandi framkvæmdastjóra Samsonar eignarhaldsfélags ehf., Á-kk-ef H. L-kk-ef, dagsettu 19. desember 2008, til skiptastjóra stefnanda þar sem hann svarar fyrirspurn skiptastjórans meðal annars um umdeildar greiðslur. Kemur fram í bréfinu að um hafi verið að ræða lán sem breytast ætti í styrk næst þegar KR myndi vinna titil. Fyrir dómi bar nefndur Á-kk-nf að þessar upplýsingar hefði hann haft frá A-kk-þgf S-kk-þgf nánasta samstarfsmanni B-kk-ef T. B-kk-ef, stjórnarformanns Samsonar eignarhaldsfélags ehf. Þessi fullyrðing hefur ekki verið hrakin en hvorki A-kk-nf né B-kk-nf T. gáfu skýrslu fyrir dómi. Þrátt fyrir þann vitnisburð B-kk-ef G-kk-ef að hann teldi ólíklegt að greiðslur þessar hefðu verið skilyrtar með þessum hætti þá gat hann ekki fullyrt um hvað þeim B-kk-þgf M-kk-þgf og fyrirsvarsmönnum stefnda hafi farið á milli varðandi þetta. Hann hins vegar hefði alltaf litið á þessar greiðslur sem styrk sem aldrei hefði staðið til að endurkrefja stefnda um. Þá gefur það ákveðna vísbendingu að ekki var gerður neinn reki að því að innheimta umrædda skuld í nóvember 2007 þegar hún átti að greiðast samkvæmt upphaflegu samkomulagi. Að þessu virtu þykir ljóst að Samson eignarhaldsfélag ehf. ákvað að breyta hinum umdeildu greiðslum, sem í upphafi voru inntar af hendi sem lán, í styrk til stefnda í kjölfar þess að stefndi vann titil haustið 2008.

Varakrafa stefnanda byggir á því að umræddar styrkgreiðslur séu riftanlegir gjafagerningar samkvæmt 1. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Samkvæmt því ákvæði má krefjast riftunar gjafagernings ef gjöfin var afhent á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag. Frestdagur við skiptameðferð stefnanda er sá dagur sem héraðsdómara barst beiðni um heimild til greiðslustöðvunar, eða hinn 7. október 2008. Með hliðsjón af tilgangi riftunarreglna gjaldþrotalaganna má telja að í gjafahugtaki tilgreinds lagaákvæðis felist að gjöfin rýri eignir skuldarans og leiði til eignaaukningar hjá móttakanda auk þess að tilgangurinn með gerningnum sé að gefa. Þykir ljóst að styrkur af því tagi sem hér um ræðir fellur undir gjafahugtak ákvæðisins. Með hliðsjón af fjárhæð styrksins þykir stefndi ekki hafa sýnt fram á að 3. mgr. 131. gr. gjaldþrotalaganna eigi við hér, en þar segir að ekki verði krafist riftunar venjulegra tækisfærisgjafa, svipaðra gjafa eða styrkveitinga ef gerningurinn var ekki kostnaðarsamari en svaraði til aðstöðu þrotamannsins.

Með hliðsjón af því sem nú hefur verið rakið er ljóst að styrkurinn sem greiddur var stefnda 30. maí 2007 var afhentur mun fyrr en á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag og verður þeirri greiðslu því ekki rift með vísan til 1. mgr. 131. gr. gjaldþrotalaga. Stefnandi byggir riftunarkröfur sínar einnig á ákvæði 141. gr. gjaldþrotalaga. Þar segir að krefjast megi riftunar ráðstafana sem á ótilhlýðilegan hátt séu kröfuhafa til hagbóta á kostnað annarra, leiði til þess að eignir þrotamanns verði ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða leiði til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, ef þrotamaðurinn var ógjaldfær eða varð það vegna ráðstöfunarinnar og sá sem hafði hag af henni vissi eða mátti vita um ógjaldfærni þrotamannsins og þær aðstæður sem leitt hafi til þess að ráðstöfunin væri ótilhlýðileg.

Engum gögnum er til að dreifa í málinu sem renna stoðum undir þær fullyrðingar stefnanda að á þeim tíma er umræddur styrkur var afhentur stefnda hafi Samson eignarhaldsfélag ehf. verið ógjaldfært og að stefnda hafi verið um það kunnugt. Hefur stefnandi því ekki sýnt fram á að umrædd styrkgreiðsla hafi verið ótilhlýðileg í skilningi framangreinds ákvæðis.

Aðila greinir á um hvenær miða skuli við að styrkir samkvæmt greiðslum í febrúar 2007 hafi verið inntir af hendi til stefnda. Eins og að framan er rakið voru greiðslur þessar lánveitingar til stefnda. Verður því ekki miðað við að styrkir þessir hafi verið inntir af hendi þegar lánið var veitt enda kom það til síðar að láninu varð breytt í styrk. Greiða átti lánið í byrjun nóvember 2007. Miðað við málatilbúnað stefnda sjálfs átti lánið að breytast í styrk ef félagið ynni titil og fyrir liggur að það varð 4. október 2008. Verður því við það að miða að umrædd lán hafi fyrst orðið að styrk þegar skilyrði það, sem sett var fyrir því að láninu yrði breytt í styrk, var uppfyllt. Varð lánið því að styrk 4. október 2008, aðeins þremur dögum fyrir frestdag og er krafan því þegar af þeirri ástæðu riftanleg, sbr. 1. mgr. 131. gr. gjaldþrotalaga. Samkvæmt því er framangreindri styrkgreiðslu rift og með vísan til 142. gr. gjaldþrotalaga ber stefnda að endurgreiða stefnanda fjárhæð hennar, þ.e. 5.884.727 krónur.

Stefndi telur sig eiga gagnkröfu á hendur stefnanda sem sé mun hærri en krafa stefnanda vegna samnings um mánaðarlegar greiðslur Samsonar eignarhaldsfélags ehf. til stefnda. Þykja gögn málsins styðja að umræddur samningur var gerður og að hann hafi verið gerður til þriggja ára. Samningurinn var ekki skriflegur en gögn málsins bera með sér að stefndi fékk greiddar 1.160.000 krónur mánaðarlega frá Samson eignarhaldsfélagi ehf. frá upphafi árs 2007 á grundvelli þessa samnings og fram til þess tíma er Samson eignarhaldsfélag ehf. fékk heimild til greiðslustöðvunar.

Af fyrirliggjandi gögnum má ráða að í samningi þessum hafi falist gjafaloforð en ekkert liggur fyrir um svo óyggjandi sé um samningsskilmála annað en að umræddar greiðslur skyldu greiðast mánaðarlega að því er virðist án þess að nokkurt endurgjald ætti að koma fyrir. Verður því ekki annað ráðið af gögnum málsins og málatilbúnaði stefnda en að krafa samkvæmt samningi þessum sé eftirstæð krafa samkvæmt 3. mgr. 114. gr. gjaldþrotalaga. Ekkert liggur fyrir í málinu um hvenær úthlutun fer fram úr búi stefnanda eða hvort eitthvað fæst upp í eftirstæðar kröfur á hendur þrotabúinu.

Samkvæmt 143. gr. gjaldþrotalaga er þeim, sem gert er að sæta riftun og greiða þrotabúi meðal annars samkvæmt 142. gr. laganna, skylt að inna sína greiðslu af hendi til þrotabúsins án tillits til þess hvenær úthlutun fer fram úr búinu. Honum er þó heimilt að koma að upphaflegri fjárkröfu sinni á hendur þrotabúinu og njóta jafnrar stöðu við aðra lánadrottna sem hafa jafnréttháar kröfur. Samkvæmt þessu miðar 1. málsliður ákvæðisins við það að þeim sem gert er að sæta riftun beri að inna af hendi endurgreiðslu sína til þrotabúsins óháð því hvenær skiptum á búinu kunni að ljúka og hvað hann kunni þá að fá upp í hugsanlegar kröfur sínar á hendur búinu. Er með þessu ekki gert ráð fyrir að riftunarþoli njóti réttar til skuldajafnaðar gagnvart endurgreiðslukröfunni. Verður því ekki fallist á sýknukröfu stefnda sem byggir á því að hann eigi gagnkröfu á hendur stefnanda til skuldajafnaðar.

Að öllu því virtu sem nú hefur verið rakið verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 5.884.727 krónur með dráttarvöxtum eins og greinir í dómsorði en rétt þykir að krafan beri dráttarvexti frá þeim degi er mál þetta var höfðað hinn 24. apríl 2009, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Með hliðsjón af atvikum þykir, með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, rétt að málskostnaður falli niður.

Af hálfu stefnanda flutti málið H-kk-nf B-kk-nf hrl. en af hálfu stefnda flutti málið H-kk-nf F-kk-nf H-kk-nf hrl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, KR-sport hf., greiði stefnanda, Þrotabúi Samsonar eignarhaldsfélags ehf., 5.884.727 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. apríl 2009 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

G-kvk-nf B-kvk-nf