E-10858/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 11. nóvember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Berserkjum ehf., Heiðargerði 16, Reykjavík, með stefnu birtri 22. september 2009, á hendur E-kk-þgf E-kk-þgf J-kk-þgf, Laufásvegi 77, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 3.183.558 ásamt hæstu lögleyfðu dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 8. júní 2010. Er þess krafist að dráttarvextir leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Enn fremur er krafist málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda eru aðallega þær að hann verði, gegn 1.800.000 kr. eindar- og fullnaðargreiðslu, sýknaður af öllum kröfum stefnanda, þ.m.t. málskostnaðarkröfu. Til vara krefst stefndi sýknu af dómkröfum stefnanda umfram 1.800.000 kr. og greiðslu málskostnaðar.

II

Málavextir

Stefnandi, sem sérhæfir sig í steinsögun og kjarnaborun og annarri vinnu er tengist meðferð steinsteypu og breytingu á húsnæði, tók að sér framkvæmdir vegna byggingar nýs bílskúrs á lóð stefnda við Laufásveg 77, Reykjavík. Sá hann um alla jarðvinnu vegna bílskúrs, gröft og brottflutning á lausum jarðvegi og að losa upp klöpp og brottflutning á henni. Var vinnan innt af hendi seinnipart ársins 2006 og fyrripart ársins 2007. Hinn 8. júní 2009 gaf stefnandi út fjóra reikninga vegna vinnu sinnar og einn kreditreikning, þ.e. reikning nr. 2643 að fjárhæð 1.805.334 kr., kreditreikning nr. 2644 að fjárhæð -300.000 kr. vegna afsláttar á fyrstgreinda reikningnum, reikning nr. 2645 að fjárhæð 1.048.818 kr., reikning nr. 2646 að fjárhæð 539.826 kr. og reikning nr. 2647 að fjárhæð 89.520 kr. Reikningarnir grundvallast á vinnuskýrslum stefnanda en ekki var samið um fast verð fyrir fram. Stefnandi sendi stefnda tímaskýrslur í tölvupósti skömmu eftir verklok. Eiginkona stefnda gerði athugasemdir við tímafjölda vegna reiknings nr. 2643 og segist stefnandi hafa tekið tilliti til þeirra við útgáfu framangreinds kreditreiknings. Greinir aðila á um hvort stefndi eða R-kk-nf G-kk-nf, tæknifræðingur sem starfaði sem eftirlitsmaður fyrir stefnda, hafi gert athugasemdir við verklag stefnanda á verktíma eða tímaskýrslur.

Skýrslur í málinu gáfu stefndi, fyrirsvarsmaður stefnanda, H-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, K-kk-nf Þ-kk-nf H-kk-nf byggingaverkfræðingur, H-kk-nf S-kk-nf byggingatæknifræðingur og húsasmíðameistari, A-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf byggingatæknifræðingur og húsasmiður, G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf og R-kk-nf G-kk-nf, tæknifræðingur.

III

Matsgerðir

Undir rekstri málsins fór stefndi fram á að dómkvaddur yrði sérfróður matsmaður til að meta umrædda reikninga stefnanda með hliðsjón af vinnuseðlum hans. Enn fremur var þess óskað að hann veitti umsögn um hvort það tíðkist eða þyki óðeðlilegt í verktakastarfsemi eins og þeirri sem matsþoli hafi með höndum, að skrifa út og senda reikninga löngu eftir verklok. Til að framkvæma hið umbeðna mat var dómkvaddur K-kk-nf H-kk-nf, tæknifræðingur.

Í matsgerð K-kk-ef, frá 22. febrúar 2010, kemur fram að tímagjöld fyrir verkamenn séu sanngjörn, sem og tímagjöld fyrir aðkeypta þjónustu. Matsmaður taldi hins vegar að nota hefði átt öflugri tæki til að fleyga klöpp. Hæfilegt væri að greiða 6000 kr. á . rúmmetrann af fastri klöpp fyrir losun og förgun. Fram komi í gögnum að föst klöpp hafi verið tæpir 60 rúmmetrar og bendi allt til þess að sú tala sé nærri lagi. Hæfilegt sé að greiða aukalega 100.000 kr. fyrir sérlega varkára fleygun næst húsi (á c.a. 7 metra kafla) og einnig aukalega 100.000 kr. fyrir sérlega varkára fleygun næst vegg milli lóða (á c.a. 8 metra kafla). Eðlileg greiðsla fyrir fleygun fyrir grunni nýs bílskúrs sé þá 60*6000 kr. á rúmmetrann sem geri samtals 360.000 kr. Til viðbótar komi 2*100.000 kr. Alls samtals 560.000 kr. Hvað varðar reikning nr. 2645 þá sé það sama sagan varðandi fleygun klappar og gröft að notuð séu afkastalítil tæki. Þá sé vinna sundurslitin. Telur matsmaður þann reikning hæfilegan 620.000 kr. Matsmaður telur reikninga nr. 2646 og 2647 hæfilega eins og stefnandi setur þá fram.

Matsmaður kunni ekki dæmi um að útgáfa reikninga hefði dregist jafnlengi og um ræðir í málinu. Þó beri að hafa í huga að fylgiskjöl með þeim hafi verið send á árinu 2007 í tölvupósti.

Stefnandi fór fram á yfirmat þar sem þess var óskað að metnir yrðu þeir reikningar sem hann byggir stefnukröfu sína á. Óskað var eftir því að við matið yrði stuðst við tímaskýrslur sem fylgdu viðkomandi reikningum, ummerkjum og aðstæðum á vettvangi. Voru H-kk-nf S-kk-nf, byggingatæknifræðingur og húsasmíðameistari og A-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf, byggingatæknifræðingur og húsasmiður, dómkvaddir í þessu skyni og er yfirmatsgerð þeirra dagsett 10. ágúst 2010.

Í niðurstöðum yfirmatsins kemur fram að matsmenn telja reikninga stefnanda hæfilega miðað við það verk sem unnið var. Tóku yfirmatsmenn fram að notuð hafi verið sérhæfð verkfæri við brot á klöppinni og hafi þau verið valin til verksins vegna þess að klöppin hafi verið brotin þétt upp við undirstöður íbúðarhússins. Ekkert hafi komið fram sem bendi til þess að aðferðir sem notaðar hafi verið við verkið hafi verið óeðlilegar eða að verkið hafi verið óeðlilega tímafrekt. Hugsanlega hefði verið hægt að ná meiri afköstum með öðrum tækjum á klöppinni almennt en yfirmatsmenn telja að ekki hafi verið ráðlegt að nota stórvirkar brotvélar þétt upp við steyptar undirstöður hússins vegna hættu á skemmdum. Eins hefði þá þurft að skipta um tækjabúnað með tilheyrandi aukakostnaði. Þá sé þröngt að athafna sig með stórar vélar á staðnum. Telja yfirmatsmenn að verð sem fram komi í undirmatsgerð, þ.e. 6.000 kr./m3 geti átt við í fleygun á klöpp í stórum verkum með stórvirkum vinnuvélum þar sem mikil afköst nást en þá er eftir hreinsun og burtflutningur og losun á efni.

Yfirmatsmennirnir benda á að fram komi í gögnum málsins að stefndi hafi, í samráði við ráðgjafa sinn, ráðið stefnanda til að framkvæma umrætt verk, án þess að fyrir lægi verklýsing eða forskrift um hvernig framkvæma skyldi verkið. Stefnanda virðist hafa verið ætlað að ákveða hvernig verkið skyldi unnið, bæði hvaða tæki skyldu notuð og aðferðir sem hæfðu aðstæðum. Samkvæmt framlögðum gögnum hafi farið fram samskipti milli stefnanda og ráðgjafa stefnda um aðferðir þær sem stefnandi hugðist beita, þar sem fram hafi komið að stefnandi valdi þá aðferð sem notuð hafi verið og hafi ráðgjafinn ekki gert athugasemd við það.

IV

Málsástæður stefnanda

Af hálfu stefnanda er á því byggt að hann hafi innt af hendi vinnu fyrir stefnda. Stefndi hafi aldrei mótmælt umræddum reikningum. Honum hafi verið sendar tímaskýrslur og hafi verið tekið tillit til athugasemda eiginkonu stefnda varðandi þær, sbr. kreditreikningur nr. 2644. Aðrar athugasemdir hafi ekki borist. Stefnandi telur að leggja beri yfirmat til grundavallar niðurstöðu, enda hafi því ekki verið hnekkt. Hann bendir sérstaklega á að stefndi og R-kk-nf G-kk-nf, tæknifræðingur og eftirlitsmaður stefnda, hafi ekki gert athugasemdir við verklag stefnanda en verkið hafi verið unnið í nokkrum áföngum.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna samningaréttarins um skuldbindingagildi samninga og réttarreglna um loforð. Þá er vísað til laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 og megninreglna laga um þjónustukaup nr. 42/2000. Kröfu um dráttarvexti styður stefndi við 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og kröfu um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Af hálfu stefnda er á því byggt að of margir tímar hafi verið skrifaðir á verkþátt þann er varðar brot á klöpp, þ.e. reikning nr. 2643. Fyrir liggi að glussasprengitæki til verksins bilaði og hafi verið staðið að niðurbroti með óhagkvæmum hætti auk þess sem verkstjórn hafi verið áfátt.

Stefndi telur að leggja beri undirmat til grundvallar niðurstöðu þar sem yfirmat sé reist á röngum forsendum. Þá bendir stefndi á að stefnandi sé sérfræðingur og hafi hann því mátt treysta á að hann veldi rétt tæki í verkið.

Um lagarök segist stefndi vísa til sömu meginreglna og stefnandi um að samninga beri að efna og enn fremur til laga nr. 42/2002 og 50/2000. Þá vísar stefnandi til þess að endurgjald fyrir þjónustu skuli vera sanngjarnt og eðlilegt. Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 129. gr. sbr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun vísar hann til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

V

Niðurstaða

Fyrir liggur að R-kk-nf G-kk-nf, tæknifræðingur, fyrir hönd stefnda réð stefnanda til að sjá um framkvæmdir vegna byggingar nýs bílskúrs á lóð stefnda við Laufásveg 77, Reykjavík. Gerður var munnlegur samningur um verkið og stefnanda falið að ákveða verklag sem notað yrði. Stefnandi sendi R-kk-þgf í tölvupósti drög að uppgjöri hinn 18. október 2007, sem ítrekað var í apríl 2008 og janúar 2009, en endanlega reikninga gaf hann ekki út fyrr en um tveimur árum eftir verkinu lauk, þ.e. 8. júní 2009. Ekki liggja fyrir í gögnum málsins athugasemdir stefnda við vinnu stefnanda fyrir utan tölvupóst frá eiginkonu stefnda þar sem hún gerir athugasemdir við vinnu unna í desember 2006, þ.e. vegna reiknings nr. 2643, og telur stefnandi sig hafa tekið tillit til þeirra með því að gefa afslátt, sbr. kreditreikningur nr. 2644. Eftirlitsmaður stefnda, R-kk-nf, bar að hann hefði gert munnlegar athugasemdir vegna vinnubragða stefnanda við að brjóta upp klöppina en stefnandi andmælir því.

Um viðskipti aðila gilda lög nr. 42/2000 um þjónustukaup samkvæmt 2. tölulið 1. mgr. og 3. mgr. 1. gr. laganna. Þar sem ekki var samið fyrir fram um verð fyrir vinnu stefnanda ber stefnda að greiða það verð sem sanngjarnt má teljast með hliðsjón af magni og eðli vinnunnar, sbr. 28. gr. sömu laga.

Fyrirliggjandi matsgerðir dómkvaddra manna eru misvísandi. Þannig telur undirmatsmaður að reikningar nr. 2643 og 2645 séu of háir en yfirmatsmenn telja þá hæfilega. Misræmið felst aðallega í mati á því hvers konar tæki hefði átt að nota við brot á klöpp, sem í greinargerð stefnda er sögð vera um 58 rúmmetrar, en klöppin var ekki mæld áður en hún var broti niður og nýtur því takmarkaðra gagna um þetta atriði. Undirmatsmaður telur að nota hefði átt öflugri tæki en yfirmatsmenn telja að ekki hafi verið ráðlegt að nota stórvirkar brotvélar þétt upp við steyptar undirstöður hússins vegna hættu á skemmdum. Þá benda yfirmatsmenn á að stefndi hafi, í samráði við eftirlitsmann sinn, ráðið stefnanda til að framkvæma umrætt verk, án þess að fyrir lægi verklýsing eða forskrift um hvernig framkvæma skyldi verkið. Samkvæmt framlögðum gögnum hafi farið fram samskipti milli stefnanda og eftirlitsmanns stefnda um aðferðir þær sem stefnandi hugðist beita, þar sem fram hafi komið að stefnandi valdi þá aðferð sem notuð hafi verið og hafi ráðgjafinn ekki gert athugasemd við það. Dómurinn fellst á það með yfirmatsmönnun að það verklag sem stefnandi notaði við brot á klöpp teljist eðlilegt við þær aðstæður sem fyrir hendi voru. Þótt fallast megi á það með stefnda að það sé andsætt góðum viðskiptaháttum að senda reikninga svo löngu eftir að verki lýkur verður ekki talið að það hafi orðið til tjóns í málinu enda voru stefnda send drög að uppgjöri skömmu eftir að verkinu lauk. Verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda stefnufjárhæð málsins 3.183.558 kr. auk dráttarvaxta samkvæmt 1.mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 8. júní 2009 til greiðsludags.

Eftir framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 1.500.000 kr. og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og útlagðs kostnaðar stefnanda vegna öflunar yfirmatsgerðar.

K-kvk-nf S-kvk-nf settur héraðsdómari kvað upp dóminn, ásamt G-kk-þgf V-kk-þgf, byggingarverkfræðingi og J-kk-þgf Á-kk-þgf P-kk-þgf, byggingartæknifræðingi.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, E-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnanda, Berserkjum ehf., 3.183.558 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 8. júní 2009 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 1.500.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf S-kvk-nf

G-kk-nf V-kk-nf

J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf