E-1445/2014

Mál þetta, sem tekið var til dóms 28. apríl sl., er höfðað með þingfestingu stefnu 19. nóvember 2014.

Stefnandi er P-kk-nf H-kk-nf J-kk-nf, kt. 000000-0000, Norðurvangi 46, Hafnarfirði.

Stefndi er Jarðboranir hf., kt. 000000-0000, Hlíðasmára 1, Kópvogi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða stefnanda 620.770 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. júní 2014 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt framlögðum virðisaukaskatti auk lögmælts virðisaukaskatts.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

II.

Stefnandi hóf störf hjá stefnda 1. september 1997 og vann aðallega við borverk. Haustið 2013 var þess farið á leit við starfsmenn stefnda að gerður yrði nýr ráðningarsamningur milli aðila um tiltekið vaktafyrirkomulag. Ráðningarsamningur stefnanda er dagsettur 21. október 2013. Samkvæmt samningnum var starfsheiti stefnanda yfirverkstjóri á bornum J-kk-þgf, sbr. grein 1.1. Í sömu grein var sérstaklega kveðið á um að ef til verkstöðvunar kæmi á Jötni hefði stefndi heimild til að láta stefnanda vinna á öðrum starfsstöðvum félagsins þar sem þær væru staddar hverju sinni.

Í 2. gr. ráðningarsamningsins var kveðið á um vinnutíma og tekið fram að einungis væri unnið eftir vaktakerfi, en vinnufyrirkomulag væri mismunandi eftir verkefnum og tæki mið m.a. af verkstað. Þá var tekið fram að vinnuskylda væri 182 vaktir á hverju 12 mánaða tímabili og að vinnuskylda væri að meðaltali 182 tímar á mánuði. Þá sagði að umrædd skylda hvíldi á báðum aðilum.

Í grein 2.2 - 2.4 var kveðið frekar á um vaktakerfið sem unnið skyldi eftir. Ef vinnan færi fram á Íslandi skyldi vaktakerfið vera með þeim hætti að unnið skyldi alla daga á 12 tíma vöktum, en fjórir vaktflokkar væru fyrir hvern bor. Hver vaktflokkur skyldi vinna í 7 daga, ýmist á nætur- eða dagvakt, og eiga frí í 7 daga. Ef vinnan færi fram erlendis skyldi sömuleiðis unnið alla daga á 12 tíma vöktum, en hver vaktflokkur skyldi vinna í a.m.k. 28 daga. Í báðum tilvikum var kveðið á um að heimilt væri að semja svo um að unnið væri lengur en sjö eða 28 daga í senn.

Í grein 2.4 var kveðið á um að dagvaktir skyldu að jafnaði standa frá 7:30 – 19:30 og næturvaktir frá 19:30 – 7:30. Þá var sérstaklega kveðið á um að stefnda væri heimilt að hliðra til upphafi og lokum vakta og færa starfsmenn á milli vaktakerfa með a.m.k. 7 daga fyrirvara, eftir því sem best hentaði hverju verkefni.

Samkvæmt grein 3.2 skyldu launin greidd mánaðarlega eftir á miðað við unnar vaktir. Þó var kveðið á um að stefnandi skyldi fá sem tryggingu launa fyrir hvern mánuð í starfi greiddar að lágmarki 10 vaktir, sbr. grein 3.3. Þessa tryggingu skyldi svo jafna út svo sem mögulegt væri í hverjum mánuði. Í ráðningarsamningnum var að finna dæmi um hvernig þetta skyldi reiknað. Í dæmi 3 í grein 3.3 var t.d. kveðið á um að vegna verkstopps á starfsstöð stefnanda skyldi stefndi sinna öðrum verkefnum. Þá var í grein 2.4 sérstaklega að finna heimild til að hliðra til upphafi og lokum vakta og færa starfsmanna á milli vaktkerfa með a.m.k. 7 daga fyrirvara, eftir því sem best hentaði í hverju verkefni.

Samkvæmt grein 3.4 í ráðningarsamningi var innifalið í launum stefnanda fyrir hverja unna vakt m.a. þóknun vegna vaktaálags, milliferða, vaktaskipta, fataskipta, ferða við vaktaskipti og fæðispeningar.

Í grein 3.6 var svo kveðið á um að þeir starfsmenn sem ynnu á frídögum sem bæri upp á virkan dag skyldu fá greitt sérstakt álag fyrir þá daga, sem samsvaraði 50% álagi á umsamin laun. Ef unnið væri á stórhátíðardegi skyldi álagið reiknast 100% ofan á umsamin laun.

Óumdeilt er að vegna verkefnaskorts hjá stefnda voru gerðar breytingar á vinnufyrirkomulagi nokkurra starfsmanna stefnda, þ. á m. stefnanda, haustið 2013. Var stefnanda gert að vinna á þjónustuverkstæði stefnda í Hafnarfirði að viðhaldsverkefnum. Í breytingunni fólst að stefnandi hélt öllum launum, þ.m.t. greiðslum vegna vaktaálags, ferða við vaktaskipti og fataskipta, sbr. grein 3.4, en í staðinn skyldi stefnandi skila sama vinnuframlagi og kveðið var á um í ráðningarsamningi. Að jafnaði vann stefnandi frá kl. 7:30 til 17:00 frá mánudegi til fimmtudags og annan hvern föstudag til að skila umsömdu vinnufyrirkomulagi.

Stefnanda var sagt upp störfum hjá stefnda 30. janúar 2014 með fjögurra mánaða fyrirvara og var síðasti starfsdagur hans hjá stefnda 31. maí 2014.

Stefnandi er félagsmaður í Verkstjórasambandi Íslands og fer um kjör hans samkvæmt kjarasamningi sambandsins við viðsemjendur.

Stefnandi kveður mál þetta upphaflega til komið vegna launtilkalls vegna svokallaðra rauðra daga, þ.e. stórhátíðardaga um jól, áramót og páska, svo og annarra frídaga á tímabilinu frá 24. desember 2013 til starfsloka stefnanda. Stefnandi kveður ráðningarsamning aðila ekki kveða á um það hvernig með skuli fara sé vinna innt af hendi með öðrum hætti en samkvæmt því vaktakerfi sem þar sé lýst og hvernig launagreiðslum skyldi þá háttað. Ráðningarsamningurinn geri einfaldlega ekki ráð fyrir annars konar vinnufyrirkomulagi. Þrátt fyrir þetta hafi aðstæður breyst þannig að stefnandi hafi ekki unnið eftir því vaktakerfi sem um hafði verið samið heldur hafi hann unnið að verkefnum í dagvinnu, þ.e. frá kl. 7.30 til 17.00 alla virka daga, frá hausti 2013 og þar til stefnandi lét af störfum í lok maí 2014. Stefnandi hafi hins vegar fengið greidd óbreytt laun áfram, þ.e. eins og hann tæki vaktir. Hann hafi þó ekki fengið greidd laun á aukahelgidögum allt frá jólum 2013 og fram til þess að hann lét af störfum. Gerðar hafi verið athugasemdir við þessa framkvæmd fyrirtækisins um jólin 2013, samanber bréf lögmanns nokkurra starfsmanna stefnda til stefnanda 19. desember 2013 og 9. janúar 2014 þar sem krafist hafi verið dagvinnukaups á svokölluðum rauðum dögum um jól og áramót óháð vinnuframlagi.

Stefndi kveðst hafa svarað fyrra bréfi lögmanns starfsmanna stefnda með bréfi, dags. 20. desember 2013. Í svarbréfinu hafi m.a. komið fram að samið hefði verið um að starfsmenn skiluðu færri tímum á hverjum degi en ynnu á móti fleiri daga í hverjum mánuði til að skila að jafnaði 182 tímum sem jafngilti vinnuskyldu á mánuði þegar unnið væri á vöktum. Þetta hafi meðal annars haft í för með sér að starfsmenn þurftu ekki að vinna alla föstudaga til að klára vinnuskylduna. Einnig hafi verið bent á að starfsmenn stefnda, þ. á m. stefnandi, héldu fullum launum þrátt fyrir þetta breytta vinnufyrirkomulag, en laun stefnanda fyrir hverja vakt innihéldi álag vegna næturvinnu, vinnu um helgar og á öðrum frídögum. Þá hafi verið bent sérstaklega á að starfsmönnum væri heimilt að vinna á rauðum dögum yfir hátíðirnar eða aðra daga til að uppfylla vinnuskyldu sína og fá þá greitt álag eftir því sem við ætti samkvæmt núverandi samningi.

Stefndi kveður stefnanda ekki hafa skilað neinni vinnu um jól og áramót 2013, þ.e. á rauðum dögum. Þá hafi stefnandi ekki mætt til vinnu 23., 24., 27., 30. og 31. desember 2013.

Stefnandi kveður að eftir að hann fékk í hendur launaseðla fyrir allt tímabilið hafi komið í ljós að auk greiðslna vegna aukafrídaga hafi vantað á greiðslu launa fyrir samtals 3,74 vaktir í samræmi við ákvæði ráðningarsamnings. Í málinu sé þannig krafist greiðslu launa vegna þessara vakta ásamt 10 rauðum dögum, þ.e. fjórum um jól og áramót, þremur um páska, auk sumardagsins fyrsta, 1. maí og uppstigningardags.

Hinn 1. júlí 2014 sendi lögmaður stefnanda stefnda bréf þar sem gerð var krafa um vangreidd laun, samtals að fjárhæð 397.675 krónur, en með bréfi, dags. 24. júlí 2014, hafnaði stefndi kröfu stefnanda.

Stefndi kom fyrir dóminn og gaf aðilaskýrslu. Þá kom G-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf, verkefnisstjóri hjá stefnanda, fyrir dóminn sem vitni.

III.

Stefnandi kveður kröfu sína um launagreiðslur vegna aukafrídaga byggjast á lögum og kjarasamningum. Að svo miklu leyti sem ekki hafi verið unnið samkvæmt fyrirkomulagi ráðningarsamnings aðila gildi ákvæði kjarasamninga, enda kveði kjarasamningar á um lágmarkskjör, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1989 um starfskjör launafólks o.fl. Að því marki sem ráðningarsamningur hafi ekki tekið á réttindum stefnanda í samskiptum aðila gildi kjarasamningurinn í samskiptum þeirra.

Í 6. gr. laga nr. 88/1971 um 40 stunda vinnuviku og kjarasamningum sé kveðið á um að tilteknir dagar yfir árið séu frídagar, svokallaðir rauðir dagar. Í kjarasamningum sé samið um að þegar fast ráðningarsamband hafi komist á haldi starfsmenn óskertum launum þrátt fyrir þessi frí og fái þannig greidd laun þótt þeir vinni ekki þessa rauðu daga. Stefnandi kveðst vera félagsmaður í Verkstjórasambandi Íslands og kveðst njóta kjara samkvæmt kjarasamningi þess sambands, sem í þessu tilviki sé kjarasamningur VSSÍ og SA. Stefnandi hafi verið í föstu ráðningarsambandi við stefnda og verið mánaðarkaupsmaður. Stefnandi hafi ekki fengið greidd laun fyrir umrædda frídaga þrátt fyrir að vera í föstu ráðningarsambandi við stefnda. Þessa daga hafi stefnandi verið tekinn út af launaskrá og hafi laun hans skerst sem þessum dögum nemi.

Þar sem í ljós hafi komið við samanburð á launaseðlum við starfslok að laun stefnanda vegna 3,74 vakta séu enn ógreidd sé sett fram krafa um greiðslu þeirra. Krafan byggist á meginreglum samningaréttar um að samninga skuli halda og reglum vinnuréttar um greiðslu vinnulauna. Atvinnurekanda beri að greiða launamanni fyrir vinnu sína á grundvelli gildandi samninga aðila.

Laun stefnanda hafi verið 52.770 krónur fyrir hverja 12 tíma vakt eða 52.770 /12 = 4.397,50 krónur á tímann, svo sem fram komi á launaseðlum.

Auk framangreinds sé krafist 13,04% orlofs ofan á laun á grundvelli orlofslaga nr. 30/1987 og ákvæðis 2.1.3 í kjarasamningi VSSÍ og SA.

Stefnandi kveður dómkröfuna sundurliðast þannig:

Vangreiddar vaktir:

3,74 vaktir x 52.770 krónur 197.360 krónur

Greiðsla vegna aukafrídaga:

Aðfangadagur og gamlársdagur 4 klst. x 2 8 klst.

jóladagur, annar í jólum, nýársdagur,

skírdagur, föstudagurinn langi,

annar í páskum, sumardagurinn fyrsti,

fyrsti maí, uppstigningardagur 8 klst. x 9 72 klst.

Samtals 80 klst.

Samtals 80 klst. x 4.397,50 351.800 krónur

Vangreidd laun samtals 549.160 krónur

13,04% orlof af 549.160 71.610 krónur

Samtals 620.770 krónur

Stefnandi kveðst byggja málskostnaðarkröfu sína á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 og kröfu um virðisaukaskatt á málskostnað á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

IV.

Stefndi kveðst mótmæla alfarið öllum kröfum, málsástæðum og lagarökum stefnanda. Kveðst hann byggja sýknukröfu sína á því að hann hafi að fullu greitt stefnanda öll þau laun og launatengdu kjör sem stefnandi hafi átt rétt á.

Að því er varðar kröfu um greiðslu vegna aukafrídaga kveðst stefndi telja að stefnandi eigi ekki rétt til viðbótargreiðslna umfram umsamin laun eins og hann geri kröfu um. Þar sem stefnandi hafi ekki unnið umrædda daga eigi hann ekki rétt á viðbótargreiðslum vegna þeirra. Stefnandi geti eingöngu átt rétt á viðbótargreiðslum fyrir þá daga sem hann gerir kröfu um hafi hann unnið þessa daga. Óumdeilt sé í málinu að stefnandi hafi ekki unnið þessa daga.

Stefndi kveðst byggja á því að samkvæmt ráðningarsamningi hafi stefnandi ekki átt rétt á fríi þá daga sem hann geri kröfu um greiðslu launa fyrir. Samkvæmt ráðningarsamningi hafi það ráðist af vaktaplani hvort stefnandi þurfti að vinna umrædda daga eða ekki. Ef stefnandi var ekki á vakt um stórhátíðir hafi þeir dagar ekki dregist frá vinnuskyldu stefnanda. Ef stefnandi var á vakt um stórhátíðir átti hann hins vegar rétt á álagi, sbr. grein 3.6 í ráðningarsamningi. Með nýju vinnufyrirkomulagi hafi ekki orðið breyting á þessu, enda hafi stefnandi haldið óskertum launum og sömu kröfur hafi verið gerðar um vinnuframlag. Þannig hafi stefnandi verið nákvæmlega eins settur hvað laun og vinnuframlag varðaði eins og hann væri á vöktum. Stefnandi hafi haldið öllum greiðslum, m.a. vaktaálagi og greiðslum vegna vaktaskipta, sbr. grein 3.4. í ráðningarsamningi, þrátt fyrir að vinna ekki á vöktum. Þá hafi stefnanda boðist að vinna umrædda daga, samanber bréf stefnda dags. 20. desember 2014, og fá þannig greitt álag á laun eins og kveðið hafi verið á um í grein 3.6 í ráðningarsamningi. Stefnandi hafi hins vegar ákveðið að vinna ekki umrædda daga.

Þá hafi stefnandi heldur ekki mætt til vinnu 23., 24., 27., 30. og 31. desember 2013. Miðað við málatilbúnað stefnanda hafi honum borið að mæta þessa daga til vinnu. Stefnandi hafi þá daga getað skilað 36 klukkustundum eða sem nemi 3 vöktum. Stefndi kveðst byggja á því að ef fallist verður að einhverju leyti á kröfur stefnanda í þessu máli beri að draga frá laun fyrir þessa daga, enda hafi stefnandi ekki mætt til vinnu þessa daga.

Stefndi kveðst telja kröfur stefnanda í málinu mjög ósanngjarnar, en þær feli í sér að stefnandi eigi að halda öllum launum gegn minna vinnuframlagi. Ljóst megi vera að kröfur stefnanda séu mjög ósanngjarnar og miði að því að stefnandi hagnist með óréttmætum hætti miðað við það sem samið hafi verið um, en ástæða þess að vinnufyrirkomulagi var breytt hafi verið verkefnaskortur.

Stefndi kveðst byggja á því að honum hafi verið heimilt að breyta vinnufyrirkomulagi stefnanda og bendir á að breytingin hafi verið hagfelld stefnanda sem haldið hafi óskertum launum þrátt fyrir að þurfa hvorki að vinna á næturvöktum né vinna langa vinnudaga og þrátt fyrr að ekki hafi verið kveðið á um aukna vinnuskyldu. Þá hafi stefnandi samþykkt hið breytta vinnufyrirkomulag. Einnig sé í ráðningarsamningi að finna heimild til að breyta vinnutíma, samanber m.a. grein 1.1 og 2.4. Í öllu falli geti stefndi sem vinnuveitandi stefnanda kveðið á um breytingar á vinnufyrirkomulagi.

Stefndi kveðst mótmæla því að í hinu breytta vinnufyrirkomulagi hafi falist að stefnandi yrði dagvinnumaður. Í nýju vinnufyrirkomulagi hafi ekki falist að breytt væri úr vaktakerfi yfir í dagvinnukerfi, enda hafi stefnandi haldið fullum launum, þ.m.t. vaktaálagi og sérstakri greiðslu vegna ferða til og frá vinnu þó svo að starfsstöð hans á þessu tímabili hafi verið innan flutningslínu. Þá hafi engar breytingar verið gerðar hvað vinnuskyldu varðaði, en hún hafi ekki verið aukin. Almennt hafi stefnandi unnið samkvæmt hinu nýja fyrirkomulagi frá klukkan 7.30 til 17.00 frá mánudegi til fimmtudags og að auki annan hvern föstudag. Stefnandi hafi hins vegar notið mikils sveigjanleika við að uppfylla vinnuskyldu sína.

Stefndi kveðst mótmæla því að lög nr. 88/1971 eigi við í málinu, en samkvæmt 3. gr. laganna gildi þau ekki um vaktavinnu. Þá sé ekki að finna ákvæði í kjarasamningi eða lögum sem banni það að samið sé um breytingar á vinnufyrirkomulagi. Sú breyting sem gerð hafi verið hafi ekki leitt til þess að stefnandi ynni 8 klukkustundir á degi hverjum frá mánudegi til föstudags. Sjáist það t.d. best á því að stefnandi hafi ekki mætt til vinnu dagana 23., 24., 27., 30. og 31. desember 2013.

Þá hafi ekki verið sýnt fram á að stefndi hafi brotið gegn kjarasamningi þeim sem gilt hafi um ráðningarsambandið og í stefnu sé ekki tilgreint hvaða ákvæðum stefnandi telur hafa verið brotið gegn.

Stefnandi eigi því engan frekari rétt til viðbótargreiðslna vegna stórhátíðisdaga, enda hafi ekki verið um vinnuframlag af hálfu stefnanda að ræða þá daga. Honum hafi boðist að vinna þá daga, en hafi kosið að gera það ekki. Þá hafi stefnandi haldið óskertum launum og engar breytingar hafi verið gerðar hvað varði vinnuframlag stefnanda.

Stefndi kveðst mótmæla fjárhæð og útreikningi dómkröfu stefnanda. Af málatilbúnaði stefnanda megi ráða að stefnandi eigi sérstakan rétt til launa á aukafrídögum eins og hann hefði verið í dagvinnu. Ljóst sé því að ef fallist verður að hluta eða öllu leyti á kröfur stefnanda í málinu beri að lækka kröfuna og draga frá þann hluta launanna sem tengdist því að um vaktavinnufyrirkomulag var að ræða, sbr. grein 3.4 í ráðningarsamningi. Auk þess standist ekki útreikningur á kröfunni vegna aukafrídaga, sbr. bls. 4 í stefnu.

Stefndi kveðst mótmæla því að stefnandi eigi inni 3,74 vangreiddar vaktir eins og stefnandi haldi fram. Þá kveðst stefndi telja að krafan sé svo vanreifuð af hálfu stefnanda að vísa beri henni frá dómi ex officio. Í stefnu sé krafan ekkert reifuð og því sé ómögulegt fyrir stefnda að taka til varna. Í stefnu sé t.d. engin grein gerð fyrir hvenær hinar meintu ógreiddu vaktir voru unnar.

Þá kveðst stefndi mótmæla alfarið dráttarvaxtakröfu stefnanda, en hún sé vanreifuð og beri því héraðsdómi að vísa henni frá dómi ex officio.

Samkvæmt 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu sé fyrst heimilt að reikna dráttarvexti frá þeim degi þegar liðinn er mánuður frá því að kröfuhafi sannanlega krafði skuldara með réttu um greiðslu. Í málinu sé krafist dráttarvaxta frá 1. júní 2014. Stefnandi hafi fyrst krafið stefnda um greiðslu 1. júlí 2014. Samkvæmt lögum nr. 38/2001 sé því fyrst heimilt að reikna dráttarvexti frá 1. ágúst 2014 og þá eingöngu af þeirri fjárhæð sem þá hafi verið gerð krafa um eða 397.675 krónur, en ekki allri stefnufjárhæðinni, en sú fjárhæð hafi fyrst komið fram í stefnu.

Með vísan til þessa kveðst stefndi byggja á því að ef fallist verður á að stefnda beri að greiða kröfu stefnanda að hluta eða öllu leyti verði dráttarvextir í fyrsta lagi dæmdir frá dómsuppsögudegi, sbr. 2. málslið 9. gr. laga nr. 38/2001.

Hvað lagarök varðar kveðst stefndi vísa til almennra laga og reglna vinnuréttarins, þ.m.t. laga nr. 88/1971, laga nr. 38/2001, kjarasamnings SA og Verkstjórasambands Íslands og laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Stefndi kveður kröfu sína um málskostnað byggjast á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V.

Í máli þessu krefst stefnandi í fyrsta lagi greiðslu launa vegna lögboðinna frídaga samkvæmt 6. gr. laga nr. 88/1971 um 40 stunda vinnuviku. Bendir stefnandi á að á því tímabili sem um ræði í málinu hafi stefnandi innt vinnu sína af hendi í dagvinnu, en ekki samkvæmt því vaktafyrirkomulagi sem samið hafi verið um í ráðningarsamningi. Í ráðningarsamningi hafi ekki verið kveðið á um hvernig með skyldi fara ef vinna var innt af hendi með öðrum hætti en samkvæmt því vaktakerfi sem þar hafi verið lýst og hvernig launagreiðslum skyldi þá háttað. Að því marki sem ráðningarsamningur hafi ekki tekið á réttindum stefnanda í samskiptum aðila gildi ákvæði kjarasamnings í samskiptum þeirra, enda kveði hann á um lágmarkskjör, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980. Í kjarasamningum sé kveðið á um að þegar um fast ráðningarsamband sé að ræða haldi starfsmenn óskertum launum þrátt fyrir lögboðna frídaga samkvæmt 6. gr. laga nr. 88/1971. Stefnandi hafi hins vegar ekki fengið greidd laun fyrir þessa frídaga þrátt fyrir að vera í föstu ráðningarsambandi við stefnda.

Eins og fram hefur komið gerðu málsaðilar með sér nýjan ráðningarsamning hinn 21. október 2013 þar sem kveðið var á um að einungis skyldi unnið eftir vaktakerfi, sbr. grein 2.1. Í sömu grein var enn fremur kveðið á um að vinnufyrirkomulag væri mismunandi eftir verkefnum og tæki m.a. mið af verkstað. Í grein 2.2 og 2.3 var vaktakerfum, sem unnið skyldi eftir, annars vegar á Íslandi og hins vegar erlendis, lýst nánar. Í grein 2.4 sagði að dagvaktir stæðu að jafnaði frá 7:30 til 19:30 og næturvaktir frá 19.30 til 7:30, en vinnuveitanda væri heimilt að hliðra til upphafi og lokum vakta, sem og að færa starfsmann á milli vaktakerfa með a.m.k. 7 daga fyrirvara, eftir því sem best hentaði í hverju verkefni.

Óumdeilt er að vegna skorts á verkefnum hjá stefnda haustið 2013 var stefnanda gert að vinna að viðhaldsverkefnum á þjónustuverkstæði stefnda í Hafnarfirði. Þar vann stefnandi að jafnaði frá klukkan 7:30 til 17:00 frá mánudegi til fimmtudags og um það bil annan hvern föstudag til að skila umsaminni vinnuskyldu eða 182 tímum á mánuði að meðaltali. Þá er óumdeilt að þrátt fyrir þessa breytingu á vinnufyrirkomulagi hélt stefnandi umsömdum launum samkvæmt grein 3.1 í ráðningarsamningi, en í þeim launum var innifalin þóknun vegna vaktaálags, milliferða, vaktaskipta, fataskipta, ferða við vaktaskipti og fæðispeninga, sbr. grein 3.4 í sama samningi.

Fram hefur komið að vinnufyrirkomulag stefnanda var með þessum hætti frá hausti 2013 og þar til hann lét af störfum í lok maí 2014. Verður að líta svo á að samkomulag hafi verið með aðilum um þetta breytta vinnufyrirkomulag, enda var í grein 2.1 í ráðningarsamningi kveðið á um að vinnufyrirkomulag væri mismundandi eftir verkefnum og tæki m.a. mið af verkstað. Í grein 2.4 var og að finna heimild vinnuveitanda til að hliðra til upphafi og lokum vakta og færa starfsmann á milli vaktkerfa eftir því sem best hentaði í hverju verkefni.

Í málinu hefur verið lögð fram útskrift úr tímaskráningarkerfi stefnda vegna stefnanda á tímabilinu frá 21. desember 2013 til 31. maí 2014. Þar má sjá að stefnandi vann frá klukkan 7:30 til 17:00 frá mánudegi til fimmtudags, en á föstudögum til klukkan 15:30. Stefnandi vann þrjá föstudaga í janúar, tvo föstudaga í febrúar, alla föstudaga í mars, þrjá föstudaga í apríl, en fjórði föstudagurinn var föstudagurinn langi og loks fjóra föstudaga af fimm í maí. Þá má sjá að stefnandi mætti ekki til vinnu frá og með 23. desember til og með 31. desember 2013. Stefnandi vann aldrei um helgar og þá er óumdeilt að stefnandi vann ekki á þeim lögboðnu frídögum, sem um er fjallað í málinu, þ.e. á aðfangadag, jóladag, annan í jólum, gamlársdag, nýársdag, skírdag, föstudaginn langa, annan í páskum, sumardaginn fyrsta, fyrsta maí og uppstigningardag. Þá mætti stefnandi ekki til vinnu miðvikudaginn 28. maí, þ.e. daginn fyrir uppstigningardag og ekki heldur föstudaginn 30. maí.

Samkvæmt 3. gr. laga nr. 88/1971 um 40 stunda vinnuviku taka ákvæði laganna ekki til vaktafyrirkomulags að öðru leyti en því að kveðið er á um að ekki skuli miða við fleiri en 40 klukkustundir í dagvinnu á viku að meðaltali. Vaktavinnufólk á því ekki rétt á fríi á þeim frídögum sem greinir í 6. gr. laganna, en á hins vegar almennt rétt á álagi á laun fyrir vinnu þessa daga, sbr. grein 3.6 í ráðningarsamningi málsaðila. Eins og áður greinir fékk stefnandi greidd laun eins og um vaktavinnu væri að ræða og var í launum stefnanda innifalin þóknun vegna vaktaálags og annarra atriða sem tengjast vaktavinnu, en útreikningur vaktaálags tekur mið af vinnu utan hins hefðbundna dagvinnutíma. Hélt stefnandi þessum launum þrátt fyrir að vinna hans færi að mestu fram í dagvinnu á því tímabili sem um ræðir.

Með vísan til framangreinds verður ekki séð að laun stefnanda hafi verið skert sem nemi launum vegna hinna lögboðnu frídaga. Ljóst er að stefnandi gat uppfyllt umsamda vinnuskyldu sína, þ.e. að meðaltali 182 klukkustundir á mánuði, með vinnuframlagi sínu á virkum dögum, auk þess sem honum bauðst að vinna á frídögum með umsömdu álagi, sbr. dskj. nr. 5. Stefnandi mætti hins vegar ekki alltaf til vinnu á virkum dögum, svo sem suma föstudaga, nokkra daga í lok desember og í lok maí, en með öllu er ósannað að stefnandi hafi verið veikur dagana 28. og 30. maí eins og hann hefur haldið fram. Ljóst er að ef krafa stefnanda um laun fyrir umrædda frídaga væri tekin til greina væri um viðbótargreiðslu að ræða umfram umsamin laun, en án aukinnar vinnuskyldu. Verður slíkri niðurstöðu hvorki fundin stoð í ráðningarsamningi málsaðila, kjarasamningi né lögum. Loks hefur ekki verið sýnt fram á að umsamin laun og launakjör stefnanda hafi verið lakari en kjarasamningar kveða á um með hliðsjón af vinnuskyldu stefnanda.

Í öðru lagi krefst stefnandi greiðslu launa vegna vangreiddra vakta, sem hann kveður vera 3,74 að tölu. Segir í stefnu að við samanburð á launaseðlum við starfslok stefnanda hafi komið í ljós að laun vegna 3,74 vakta væru enn ógreidd.

Eins og fram hefur komið hefur stefnandi engar sönnur leitt að því að hann hafi verið veikur dagana 28. og 30. maí 2014. Samkvæmt framlagðri tímaskráningu stefnanda skilaði stefnandi 116,65 klukkustunda vinnuframlagi á tímabilinu 21. desember til 20. janúar sem jafngildir 10 vöktum. Tímabilið 21. janúar til 20. febrúar vann stefnandi samtals í 189,92 klukkustundir sem jafngildir 15,80 vöktum, tímabilið 21. febrúar til 20. mars vann stefnandi samtals í 184,27 klukkustundir sem jafngildir 15,30 vöktum, tímabilið 21. mars til 20. apríl vann stefnandi samtals í 173,32 klukkustundir sem jafngildir 14,40 vöktum og tímabilið 21. apríl til starfsloka 31. maí skilaði stefnandi samtals 219,23 klukkustunda vinnuframlagi sem jafngildir 18,26 vöktum. Allt er þetta í samræmi við framlagða launaseðla stefnanda fyrir umrætt tímabil. Með vísan til framangreinds þykir ósannað að stefnandi eigi inni hjá stefnda vangreidd laun vegna 3,74 vakta.

Samkvæmt öllu framansögðu er stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda í máli þessu.

Eftir atvikum þykir rétt að hvor aðili um sig beri sinn kostnað af málinu.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, Jarðboranir hf., er sýkn af kröfum stefnanda, P-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef, í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

R-kvk-nf B-kvk-nf