E-1425/2016

I.

Mál þetta var höfðað 6. maí 2016 og dómtekið 14. mars 2017.

Stefnandi er S-kvk-nf B-kvk-nf, Árlandi 3 í Reykjavík, en stefndi er íslenska ríkið.

Stefnandi krefst þess að úrskurður yfirskattanefndar 26. október 2015 í máli nr. 267/2014, úrskurður nr. 291/2015, verði felldur úr gildi að því leyti sem þar var hafnað kröfum stefnanda um að úrskurður ríkisskattstjóra 2. júlí 2014 yrði felldur úr gildi. Krefst stefnandi þess að stefndi greiði henni 20.737.445 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðbætur nr. 38/2001 frá 3. nóvember 2011. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda auk málskostnaðar.

II.

Í máli þessu er deilt um úrskurð yfirskattanefndar nr. 291/2015, frá 26. október 2015, í máli stefnanda. Með úrskurði þessum var staðfestur úrskurður ríkisskattstjóra 2. júlí 2014 í máli stefnanda, að öðru leyti en því að álag sem ríkisskattstjóri bætti við skattstofna var fellt niður.

Með úrskurði ríkisskattstjóra voru endurákvörðuð áður álögð opinber gjöld stefnanda, gjaldárið 2007. Til grundvallar breytingum ríkisskattstjóra lá skýrsla skattrannsóknarstjóra ríkisins á skattskilum stefnanda, dagsett 18. október 2013.

Með úrskurði yfirskattanefndar var staðfest niðurstaða ríkisskattstjóra um að færa stefnanda til tekna sem gjöf 89.325.282 krónur í skattframtali 2007, sem hún fékk greiddar frá eignarhaldsfélaginu SKE II ehf. 1. desember 2006. Taldi yfirskattanefnd að um hafi verið að ræða óheimila úthlutun arðs af fjármunum Björns Hallgrímssonar ehf. til stefnanda á árinu 2006, sem félli undir 2. mgr. 11. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt og sem bæri af þeim sökum að færa henni til tekna sem gjöf, sbr. 4. tölul. A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003. Með úrskurðinum hækkaði stofn fjármagnstekjuskatts um 110.674.718 krónur sem var sú fjárhæð sem skattyfirvöld töldu að heimilt hefði verið að úthluta sem arði til stefnanda úr félaginu, en heildarfjárhæð sem talið var heimilt að greiða hluthöfum félagsins í arð var talin nema 442.698.871 krónu þegar litið væri til eiginfjárstöðu félagsins samkvæmt ársreikningi þess í árslok 2005.

SKE II. ehf. var dótturfélag Björns Hallgrímssonar ehf. og átti stefnandi 25% hlutafjár í síðargreinda félaginu á móti þremur systkinum sínum. Eins og áður segir var hluthöfum í Birni Hallgrímssyni ehf. þann 1. desember 2006 greiddur út arður af hlutafjáreign sinni. Heildargreiðslan til hluthafanna var samtals 800.000.000 króna og nam arðgreiðslan til stefnanda 200.000.000 króna. Barst greiðslan til þeirra frá umræddu dótturfélagi SKE II. ehf. og var hún í bókhaldi þess félags færð sem lán til móðurfélagsins, Björns Hallgrímssonar ehf. Hvorki var gerð grein fyrir arðgreiðslunni í skattframtali stefnanda árið 2007 né árið 2008, en fjármagnstekjuskattur vegna hennar var greiddur í janúar 2008.

Samkvæmt ársreikningi 2005 fyrir Björn Hallgrímssonar ehf., var óráðstafað eigið fé í árslok tilgreint 442.698.871 króna. Samkvæmt ársreikningi félagsins fyrir árið 2006 var óráðstafað eigið fé í árslok 2005 hækkað og tilgreint 802.549.602 krónur og hafði þá sú breyting orðið frá ársreikningi fyrir árið 2005, að tekið var tillit til óráðstafaðs eigin fjár í dótturfélögum, sbr. skýringar í lið 1.10 með ársreikningnum. Í skýringum við ársreikninginn undir lið 1.9 um samanburðarfjárhæðir er tekið fram að þar sem það eigi við hafi samanburðarfjárhæðum verið breytt til þess að gæta samræmis við framsetningu hans. Í skattframtali Lyfjablóma ehf. (áður Björn Hallgrímsson ehf.) árið 2008 og ársreikningi fyrir rekstrarárið 2007 er tilgreind arðgreiðsla að fjárhæð 800.000.000 króna á árinu 2007.

Stefnanda var með bréfi skattrannsóknarstjóra, dags. 24. nóvember 2009, tilkynnt um að rannsókn væri hafin á skattskilum hennar tekjuárin 2005, 2006, 2007 og 2008 og var bréfið áritað um móttöku 27. nóvember 2009.

Stefnandi var boðuð til skýrslugjafar hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins með bréfi, dags. 14. september 2012. Var tiltekið í bréfinu að tilefnið væri rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins á skattskilum eignarhaldsfélagsins SKE II ehf. Mætti stefnandi til skýrslugjafar ásamt lögmanni sínum, þann 8. október 2012, sbr. skýrsla skattrannsóknarstjóra ríkisins. Samkvæmt gögnum málsins var stefnanda með bréfi skattrannsóknarstjóra, dags. 4. desember 2012, tilkynnt um afmörkun rannsóknarinnar við tekjuárið 2006. Var tilkynningin send á lögheimili stefnanda.

Stefnanda var tilkynnt um niðurstöður rannsóknarinnar með bréfi skattrannsóknarstjóra, dags. 10. júlí 2013, sem teknar höfðu verið saman í skýrslu, dagsett er sama dag. Var stefnanda gefinn kostur á að tjá sig um efni skýrslunnar áður en tekin væri ákvörðun um framhald málsins.

S-kk-nf B-kk-nf löggiltur endurskoðandi gaf skýrslu fyrir dóminum.

III.

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi telur að tilkynning skattrannsóknarstjóra sem stefnanda barst með bréfi, dags. 24. nóvember 2009, hafi ekki snúist um annað en ætluð undanskot í tengslum við notkun á greiðslukorti. Sá grunur hafi ekki átt við rök að styðjast, en meðan þessar athuganir hafi staðið yfir hafi aldrei verið minnst á neitt sem varðaði önnur atriði skattframtalanna. Stefnanda hafi fyrst verið tilkynnt um rannsókn á greiðslum sem hún hafi fengið frá eignarhaldsfélaginu SKE II. ehf. þegar hún var boðuð til skýrslugjafar hjá skattrannsóknarstjóra 26. febrúar 2013.

Stefnandi kannist ekki við að hafa séð bréf skattrannsóknarstjóra, dags. 4. desember 2012, fyrr en löngu síðar við meðferð málsins. Bréfið hafi ekki verið sent stefnanda með ábyrgðarpósti eða henni um það tilkynnt með öðrum sannanlegum hætti, en öðrum sem rannsóknin sneri að hafi verið tilkynnt um hana með sannanlegum hætti.

Í árslok 2012 hafi verið liðinn sá tími sem skattyfirvöld höfðu til að taka skattframtal stefnanda fyrir tekjuárið 2006 til rannsóknar og endurálagningar, sbr. 97. gr. laga nr. 90/2003. Endurákvörðun opinberra gjalda stefnanda vegna tekjuársins 2006 hafi því verið óheimil.

Um arðgreiðslu til stefnanda frá Birni Hallgrímssyni ehf. á árinu 2006, telur stefnandi að henni hafi borið að greiða fjármagnstekjuskatt af allri fjárhæðinni 200.000.000 króna sem hún fékk sem arðgreiðslu frá félaginu 1. desember 2006. Er á því byggt að óráðstafað eigið fé Björns Hallgrímssonar ehf. hafi numið hærri fjárhæð en 800.000.000 króna í árslok 2005, en skattyfirvöld telji einungis heimilt að miða við eignastöðu móðurfélagsins í árslok 2005, án tillits til eignastöðu dótturfélaganna.

Stefnandi bendir á að við meðferð málsins hjá skattyfirvöldum hafi hún lagt fram ársreikning félagsins árið 2006, með uppfærðum upplýsingum fyrir árið 2005. Í skýringum með þessum ársreikningi séu sýndar breytingar á eigin fé félagsins allt frá ársbyrjun 2005 og þar tilgreind áhrif dótturfélaganna á eiginfjárstöðuna í heild.

Stefnandi telur niðurstöður skattyfirvalda byggða á rangri lagatúlkun. Í 2. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994 sé gert ráð fyrir að úthlutun arðs taki mið af stöðu samstæðunnar í heild sinni.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi mótmælir því að tímafrestir hafi verið liðnir þegar skattskil stefnanda fyrir árið 2006 voru tekin upp og endurákvörðuð.

Óumdeilt sé að stefnanda hafi borist tilkynning skattrannsóknarstjóra frá 24. nóvember 2009 um rannsókn á skattskilum hennar. Upphafsdagur rannsóknar teljist því vera 27. nóvember 2009, sbr. 15. gr. reglugerðar nr. 373/2001 um framkvæmd skatteftirlits og skattrannsókna. Stefnanda hafi verið tilkynnt um niðurstöður rannsóknarinnar og fyrirhuguð lok málsins með bréfi 10. júlí 2013.

Telur stefndi að upphafsdagur rannsóknar miðist við þann dag sem skattrannsóknarstjóri geri skattaðila bréflega kunnugt um að rannsókn sé hafin á framtals- eða skattskilum hans, sbr. 15. gr. reglugerðar nr. 37372001. Óumdeilt sé að sá dagur hafi verið 24. nóvember 2009. Bréf skattrannsóknarstjóra, dags. 4. desember 2012, hafi verið sent á lögheimili stefnanda líkt og önnur bréf skattrannsóknarstjóra til stefnanda. Bréfið hafi falið í sér afmörkun rannsóknar sem hófst í nóvember 2009. Er stefndi sammála þeirri niðurstöðu yfirskattanefndar að ekki séu efni til annars en að byggja á því að bréfið hafi borist stefnanda líkt og önnur bréf sem skattrannsóknarstjóri sendi henni á rannsóknartímanum. Þá bendir stefndi á að stefnandi hafi mætt til skýrslugjafar hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins þann 8. október 2012, vegna rannsóknar á eignarhaldsfélaginu SKE II ehf. í kjölfar boðunar með bréfi skattrannsóknarstjóra 14. september 2012.

Um arðgreiðslu til stefnanda 1. desember 2006 tekur stefndi fram að hvorki í skattframtali Björns Hallgrímssonar ehf. árið 2007 né í ársreikningi sem fylgdi með skattframtalinu hafi verið gerð grein fyrir úthlutun arðs til hluthafa á árinu 2006. Auk þess hafi ekki verið gerð grein fyrir arðstekjum í skattframtali stefnanda árið 2007 eða gerð gerð grein fyrir hlutafjáreign í Birni Hallgrímssyni ehf. Óumdeilt sé að stefnandi og aðrir hluthafar í félaginu fengu greiddar samtals 800.000.000 króna í desember 2006, og af þeirri fjárhæð hafi stefnandi fengið 200.000.000 króna. Í ársreikningi Lyfjablóma ehf. (áður Björn Hallgrímsson ehf.) fyrir rekstrarárið 2007, sé tilgreind arðgreiðsla að fjárhæð 800.000.000 króna á árinu 2007. Í skattframtali stefnanda árið 2008, hafi þó ekki verið gerð grein fyrir arðgreiðsla frá félaginu.

Stefndi telur lagatúlkun skattyfirvalda á 2. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994 rétta og að engin rök hafi verið færð fyrir því að skattyfirvöldum hafi borið að miða heimild til úthlutunar arðs við eignastöðu samstæðunnar, þ.e. móðurfélagins og dótturfélaganna. Óráðstafað eigið fé samkvæmt ársreikningi Björns Hallgrímssonar ehf. árið 2005, hafi verið 442.698.871 króna í árslok 2005. Félagið hafi breytt um reikningsskilaaðferð við gerð ársreiknings fyrir rekstrarárið 2006, þar sem rekstrarárangur dótturfélaga og eignarhlutir í þeim séu færðir samkvæmt hlutdeildaraðferð í samræmi við hlutdeild félagsins í eigin fé dótturfélaganna, sbr. skýringu nr. 1.10 við ársreikninginn. Í skýringum við ársreikninginn sé tekið fram að þar sem það eigi við hafi samanburðarfjárhæðum verið breytt til þess að gæta samræmis við framsetningu hans. Telur stefndi að hafa beri þessar skýringar í huga þegar yfirlit um breytingar á eiginfjárreikningum í ársreikningi Björns Hallgrímssonar ehf. árið 2005 sé gaumgæft, en þar sé tilgreint að óráðstafað eigið fé í árslok 2005, nemi 802.549.602 krónum.

Stefndi telur að gögn málsins beri ótvírætt með sér að við gerð ársreiknings Björns Hallgrímssonar ehf. fyrir rekstrarárið 2006 hafi verið breytt um reikningsskilaaðgerð frá fyrri árum og þá fyrst verið tekið tillit til rekstrarárangurs dótturfélaganna, Eignarhaldsfélagsins SK ehf. og eignarhaldsfélagsins SKE ehf. og eignarhlutir færðir til eignar í ársreikningi samkvæmt hlutdeildaraðferð, sbr. 40. gr. laga nr. 3/2006, um ársreikninga. Þegar ákvörðun var tekin um hina umdeildu úthlutun úr Birni Hallgrímssyni ehf. á árinu 2006 hafi ekki legið fyrir hluthafafundi félagsins reikningsskil fyrir rekstrarárið 2005 þar sem hlutdeildaraðferð var beitt.

Þegar umræddar arðgreiðslur voru inntar af hendi 1. desember 2006 hafi ekki legið fyrir ársreikningur Björns Hallgrímssonar ehf. fyrir rekstarárið 2006, enda lifði þá enn mánuður eftir af reikningsárinu. Þegar af þeirri ástæðu hafi ekki verið unnt að miða við annað en óráðstafað eigið fé félagsins í árslok 2005, sbr. ársreikning og skattframtal félagsins, 442.698.871 krónu og að möguleg arðsúthlutun af fjármunum þess á árinu 2006 hafi takmarkast við þá fjárhæð, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994. Lögin heimili ekki frekari úthlutun arðs að undanskildu ákvæði 2. mgr. 74. gr. laganna. Í 2. mgr. lagagreinarinnar komi fram það viðbótarskilyrði fyrir arðsúthlutun í tilviki móðurfélaga að slíkum félögum sé óheimilt að úthluta það miklum arði að andstætt sé góðum rekstrarvenjum með tilliti til fjárhagsstöðu samstæðunnar enda þótt arðsúthlutun sé annars heimil.

Samkvæmt framansögðu hafi greiðsla til stefnanda, að fjárhæð 89.325.282 krónur, á árinu 2006, ekki farið fram sem lögmæt arðsúthlutun úr Birni Hallgrímssyni ehf. í samræmi við 73. gr. laga nr. 138/1994. Því beri að skattleggja þá fjárhæð sem gjöf hjá stefnanda í samræmi við fyrirmæli 2. mgr. 11. gr. laga nr. 90/2003.

IV.

Niðurstaða

Í máli þessu er deilt um úrskurð yfirskattanefndar í máli stefnanda, frá 26. október 2015.

Ágreiningur málsaðila er tvíþættur. Í fyrsta lagi er deilt um hvort skattyfirvöld hafi farið út fyrir lögmælta tímafresti til endurákvörðunar á opinberum gjöldum stefnanda vegna tekjuársins 2006. Telur stefnandi að rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins, hafi ekki byrjað fyrr en á árinu 2013, en skattrannsóknarstjóri hafi haft skattskil stefnanda til rannsóknar vegna annarra þátta fyrir þann tíma og hafi stefnandi ekki vitað af þeim þáttum sem komið hafi til endurákvörðunar fyrr en hún var boðuð til skýrslugjafar hjá skattrannsóknarstjóra hinn 26. febrúar 2013.

Stefndi mótmælir málatilbúnaði stefnanda sem röngum. Bréf skattrannsóknarstjóra frá 4. desember 2012, hafi verið sent á lögheimili stefnanda eins og önnur bréf embættisins til stefnanda. Bréfið hafi falið í sér nánari afmörkun rannsóknar sem hófst í nóvember 2009. Engin efni séu til annars en að byggja á því að bréfið hafi borist stefnanda líkt og önnur bréf sem skattrannsóknarstjóri hafi sent stefnanda á rannsóknartímanum. Einnig vísar stefndi til skýrslugjafar stefnanda 8. október 2012 hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins.

Óumdeilt er að stefnandi fékk senda tilkynningu skattrannsóknarstjóra ríkisins, dags. 24. nóvember 2009, um að rannsókn væri hafin á skattskilum hennar vegna tekjuáranna 2005, 2006, 2007 og 2008, en stefnandi hafnar því að hafa veitt viðtöku tilkynningu skattrannsóknarstjóra, dags. 4. desember 2012, sem send var á lögheimili hennar.

Í fyrri tilkynningunni er þess getið sérstaklega að rannsókn lúti að arðgreiðslum til stefnanda á árinu 2006, en þess óskað að lögð verði fram yfirlit um erlenda bankareikninga, yfirlit um greiðslukort, gerð verði grein fyrir erlendum tekjum, bæði launa- og fjármagnstekjum, auk þess sem upplýst verði um erlend félög í eigu stefnanda eða eignarhluta í erlendum félögum. Í síðari tilkynningu skattrannsóknarstjóra er stefnanda tilkynnt um afmörkun rannsóknarinnar við tekjuárið 2006 og þess óskað að stefnandi veiti starfsmönnum embættisins aðgang að öllum þeim gögnum og upplýsingum sem nauðsynleg eru vegna rannsóknar málsins.

Í 1. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 segir að heimild til endurákvörðunar skatts samkvæmt 96. gr. laganna nái til skatts vegna tekna og eigna síðustu sex ára sem næst eru á undan því ári þegar endurákvörðun fer fram. Í 3. mgr. 97. gr. sömu lagagreinar, er kveðið á um að fari fram rannsókn á skattskilum aðila hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins eða ríkislögreglustjóra, reiknist heimild til endurákvörðunar frá byrjun þess árs þegar rannsókn hófst.

Samkvæmt 15. gr. reglugerðar nr. 373/2001 um framkvæmd skatteftirlits og skattrannsókna með síðari breytingum miðast upphafsdagur rannsóknar við móttöku gagna frá skattaðila eða þann dag sem skattrannsóknarstjóri ríkisins gerir skattaðila bréflega kunnugt um að rannsókn sé hafin á framtals- eða skattskilum hans. Að jafnaði skal skattaðila gert bréflega kunnugt um að rannsókn sé hafin á skattskilum hans.

Í 14. gr. stjórnsýslulaga er mælt fyrir um tilkynningu um meðferð máls til aðila. Samkvæmt ákvæðinu skal stjórnvald svo fljótt sem því verður við komið, vekja athygli aðila á því að mál hans sé til meðferðar, nema ljóst sé að hann hafi fengið vitneskju um það fyrir fram.

Er markmið slíkra tilkynningar að vekja athygli aðila máls á því að mál hans sé til meðferðar hjá stjórnvöldum.

Takmarkaðar upplýsingar kunna að liggja fyrir hjá skattyfirvöldum þegar rannsókn hefst. Í 12. gr. reglugerðar nr. 373/2001, er mælt fyrir um að markmið rannsóknar, skuli vera að afla allra nauðsynlegra gagna og upplýsa um málsatvik til þess að unnt sé að ákvarða hvort skattskil hafi verið röng eða byggð á vafasömum, hæpnum eða ófullnægjandi forsendum, svo leggja megi grundvöll að endurákvörðun opinberra gjalda, og unnt sé að meta hvort krafist skuli refsimeðferðar og þá með hvaða hætti. Þá segir í 14. gr. reglugerðarinnar að skattrannsóknarstjóri ríkisins taki ákvörðun um afmörkun á rannsókn máls, þ.m.t. til hvaða ára eða tímabila rannsókn tekur, hvaða atriði verða rannsökuð, af hverjum skýrslur eru teknar og að öðru leyti með hvaða hætti rannsókn fer fram.

Reglugerð nr. 373/2001 mælir ekki fyrir um að skattaðila sé gerð grein fyrir einstökum rannsóknarþáttum þegar í upphafi rannsóknar. Það er einnig ljóst að nánari rannsókn skattyfirvalda á máli kann að varpa ljósi á atriði sem ekki lágu fyrir við upphaf hennar.

Samkvæmt framansögðu telur dómurinn að þó að síðari tilkynning skattrannsóknarstjóra sem mælti fyrir um endanlega afmörkun rannsóknarinnar hafi ekki borist stefnanda, þá hafi stefnanda með tilkynningu skattrannsóknarstjóra, dags. 24. nóvember 2009, verið með fullnægjandi hætti tilkynnt um að rannsókn væri hafin á skattskilum hennar vegna tekjuársins 2006. Þá liggur einnig ljóst fyrir að með bréfi skattrannsóknarstjóra, dags. 14. september 2012, var stefnandi boðuð til skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins. Var tilefni boðunarinnar tiltekið að væri rannsókn á skattskilum eignarhaldsfélagsins SKE II ehf. Mætti stefnandi til skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins af því tilefni þann 8. október 2012.

Samkvæmt framansögðu telur dómurinn að gætt hafi verið ákvæða 1. og 3. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003, við endurákvörðun opinberra gjalda stefnanda. Er því hafnað að úrskurður yfirskattanefndar verði felldur úr gildi á þeim grunni að ekki hafi verið gætt að tímamörkum sem ákvæðið mælir fyrir um.

Í öðru lagi er ágreiningur um þá niðurstöðu yfirskattanefndar að færa stefnanda til tekna 89.325.282 krónur í skattframtali 2007 sem skattskylda gjöf vegna meintrar óheimillar arðgreiðslu frá Birni Hallgrímssyni ehf. til stefnanda á árinu 2006, sbr. 1. og 2. mgr. 11. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. 4. tölul. A-liðar 7. gr. sömu laga.

Samkvæmt ársreikningi Björns Hallgrímssonar ehf. árið 2005, var eigið fé félagsins í árslok tilgreint 442.698.871 króna. Stefnandi var eigandi að 25% hlutafjár í félaginu. Hinn 1. desember 2006 var hluthöfum í félaginu greiddur út arður af hlutafjáreign og nam heildargreiðslan til hluthafanna samtals 800.000.000 króna þar af til stefnanda 200.000.000 króna. Greiðslan til hlutahafanna barst frá eignarhaldsfélaginu, Ske II. ehf., en félagð var dótturfélag Björns Hallgrímssonar ehf.

Stefnandi telur að henni hafi borið að greiða fjármagnstekjuskatt af allri arðgreiðslunni 200.000.000 króna þar sem óráðstafað eigið fé Björns Hallgrímssonar ehf. hafi numið hærri fjárhæð en tilgreind var í ársreikningi félagsins fyrir árið 2005, eða 802.549.602 krónum. Vísar stefnandi til breytts ársreiknings Björns Hallgrímssonar ehf. árið 2006, þar sem tekið var tillit til óráðstafaðs eigin fjár í dótturfélögum. Telur stefnandi að taka beri tillit til stöðu samstæðu Björns Hallgrímssonar ehf. og dótturfélaga í heild sinni við mat á því hvort arðgreiðsla úr Birni Hallgrímssyni ehf. að fjárhæð 800.000.000 króna þann 1. desember 2006 hafi verið heimil, með vísan til 2. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994.

Stefndi hafnar málatilbúnaði stefnanda og telur óheimilt að miða arðgreiðslur við eignastöðu samstæðunnar, þ.e. móðurfélagsins og dótturfélagsins.

Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga nr., 138/1994, er einungis heimilt að úthluta sem arði hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs, yfirfærðum hagnaði frá fyrri árum og frjálsum sjóðum eftir að dregið hefur verið frá tap sem ekki hefur verið jafnað og það fé sem samkvæmt lögum eða félagssamþykktum skuli lagt í varasjóð eða til annarra þarfa. Í lögum nr. 138/1994 er enga heimild að finna fyrir frekari úthlutun arðs en leiðir að framangreindu að undanskildu ákvæði 2. mgr. 74. gr. laganna.

Um hlutdeildarreikningsskil er mælt fyrir í 40. og 41. gr. laga nr. 3/2006 um ársreikninga. Tilgangur með gerð slíkra reikninga er fyrst og fremst sá að veita notendum reikningsskila móðurfélaga upplýsingar um samstæðuna í heild sinni og um fjárhagsstöðu hennar án innbyrðis viðskipta félaganna. Telur dómurinn að sú aðferð Björns Hallgrímssonar ehf. samkvæmt breyttum ársreikningi félagins fyrir árið 2006, að styðjast við hlutdeildarreikningsskil, leiði ekki til rýmri heimilda til arðsúthlutunar en mælt er fyrir um í 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994. Þegar litið er til eiginfjárstöðu Björns Hallgrímssonar ehf. samkvæmt ársreikningi félagsins fyrir rekstrarárið 2005 er það því niðurstaða dómsins að ekki hafi verið heimilt að úthluta hærri arði úr félaginu en nam eiginfjárstöðu félagsins í árslok 2005 eða sem nam 442.698.871 krónu.

Óheimil úthlutun af fjármunum Björns Hallgrímssonar ehf., sbr. 73. gr. laga nr. 138/1994, nam 89.325.282 krónum á árinu 2006. Telur dómurinn að um sé að ræða slíka afhendingu verðmæta sem um ræðir í 2. mgr. 11. gr. laga nr. 90/2003, sem ber að færa til skattskyldra tekna í skattframtali stefnanda árið 2007 sem gjöf, sbr. 2. mgr. 4. tölul. A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003.

Samkvæmt framansögðu er kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar yfirskattanefndar hafnað.

Er stefndi, íslenska ríkið, sýknaður af öllum kröfum stefnanda, S-kvk-ef B-kvk-ef, í máli þessu.

Samkvæmt framansögðu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 300.000 krónur. Við ákvörðun málskostnaðar er tekið tillit til þess að samhliða máli þessu var flutt annað samkynja mál.

DÓMSORÐ.

Stefndi, íslenska ríkið, er sýknaður af öllum kröfum stefnanda, S-kvk-ef B-kvk-ef, í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda, 300.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)