E-787/2015

Mál þetta var þingfest 2. september 2015 og tekið til dóms 17. mars sl. Stefnandi er A, [...], [...], en stefndi er Hafnarfjarðarbær, Strandgötu 6, Hafnarfirði. Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Kringlunni 5, Reykjavík, er stefnt til réttargæslu í málinu.

Stefnandi gerir þá kröfu að viðurkennt verði að stefndi Hafnarfjarðarbær beri skaðabótaábyrgð á líkamstjóni er hún varð fyrir á lóð leikskólans [...] í [...] þann 4. febrúar 2014. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu og málskostnaðar en til vara að skaðbótaskylda stefnda verði aðeins viðurkennd að hluta vegna þess óhapps er stefnandi varð fyrir 4. febrúar 2014 og að málskostnaður í því tilviki verði látinn niður falla.

Af hálfu réttargæslustefnda eru engar kröfur gerðar en hann tekur undir kröfur stefnda í málinu.

I

Stefnandi féll í hálku aftur fyrir sig á bakið og hnakkann er hún var að ganga frá leikskólanum [...] við [...] í [...] að morgni dags 4. febrúar 2014. Atvik eru nánar þau að stefnandi, sem er 29 ára gömul, var þennan morgun, laust fyrir kl. 8:30 að hennar sögn, að fylgja barni sínu í leikskólann. Barnið var í leikskóladeildinni [...], sem er í sérstæðu húsi skammt frá aðalbyggingu leikskólans. Aðstæður eru þannig að göngustígur á vegum bæjarins liggur frá bílastæði og meðfram aðalbyggingu leikskólans, fram hjá [...], og áfram út á götu sunnan við [...]. Þeir sem eiga leið í [...] ganga því þennan göngustíg og síðan af honum og yfir á svæði fyrir framan [...], sem er malbikað eins og göngustígurinn, en á því svæði féll stefnandi er hún var búin að skila barninu í leikskólann og var á leið til baka. Trépallur er fyrir framan útidyr leikskólans og steig stefnandi niður af honum og sagðist hafa gengið nokkur skref frá pallinum þegar henni skrikaði fótur í hálkunni og hún féll við. Sagði hún að svæðið fyrir framan [...] hefði verið glerhált og ekki verið búið að sanda það. Yfirleitt sé búið að sanda en þennan morgun hafi hvergi verið unnt að stíga niður nema í hálku. Hún hafi verið í góðum kuldaskóm og farið mjög varlega þar sem hún hafi verið ófrísk og verið komin 21 viku á leið. Engin vitni voru að slysinu. Eiginmaður stefnanda hringdi um hádegisbil þennan dag í leikskólann og tilkynnti um atvikið.

Stefnandi leitaði til heilsugæslu Hafnarfjarðar strax sama morgun og var henni ráðlagt að taka frí frá vinnu vegna heilahristings. Kemur fram í gögnum að stefnandi hafi hins vegar ekki misst meðvitund og ekki fundið fyrir flökurleika. Við skoðun hafi verið lítil kúla aftan á hnakka vinstra megin og eymsli í bakinu sömu megin. Stefnandi hafi einnig verið skoðuð af ljósmóður. Samskiptaseðill ljósmóður gefur til kynna að [...]. Var tefnanda ráðlagt að hvíla sig yfir daginn og hafa samband við kvennadeild ef eitthvað óeðlilegt kæmi upp varðandi meðgöngu. Stefnandi þurfti síðan næsta dag að leita á kvennadeild Landspítalans vegna gruns [...] 16 vikum fyrir tímann.

Stefnandi leitaði á heilsugæsluna á Sólvangi þann 14. mars 2014. Þar sagðist stefnandi finna fyrir eymslum vinstra megin í spjaldhrygg við langar stöður og langa göngu en hún væri ekki með verkjaleiðni í ganglimi. Þá segist hún stundum finna fyrir verk vinstra megin í hnakka og geti stundum ekki legið á hnakkanum. Stefnandi leitaði síðan aftur á heilsugæsluna á Sólvangi þann 16. mars 2014. Þar sagði stefnandi að hún væri enn slæm í bakinu og yrði ómöguleg við að sitja lengi í stól. Finni hún helst fyrir verkjum vinstra megin í spjaldhrygg og þurfi þá að standa upp og ganga um. Eins finni hún fyrir eymslum við lengri göngur, s.s. með barnið. Stefnandi sagðist vera mjög misjöfn eftir dögum. Þá finni hún stundum fyrir verk aftan í hnakka. Stefnandi segist síðan hafa verið í meðferð hjá sjúkraþjálfara þar sem mjóbak, spjaldliðir og mjaðmasvæði hafi verið meðhöndluð.

Þann 2. september 2014 sendi stefnandi bréf til stefnda og fór þess á leit að stefndi viðurkenndi bótaskyldu sína í málinu. Í bréfinu eru málavextir raktir og því haldið fram að óhappið hafi valdið stefnanda verulegu tjóni og þjáningum. Erindið var ítrekað með bréfi, dags. 23. janúar 2015. Með bréfi 24. apríl 2015 hafnaði réttargæslustefndi Sjóvá-Almennar tryggingar hf. bótaskyldu stefnda Hafnarfjarðarbæjar í málinu. Réttargæslustefndi greiddi hins vegar stefnanda bætur úr frítímaslysatryggingu sem stefndi Hafnarfjarðarbær hafði tekið hjá réttargæslustefnda.

B bæklunarlæknir var fenginn til þess að meta læknisfræðilega örorku stefnanda vegna slyssins. Í mati hans segir að stefnandi hafi skollið á bakið og vinstri síðu rétt fyrir ofan mjaðmagrind svo og á hnakka. Við mat á hefðbundinni varnalegri læknisfræðilegri örorku sé stuðst við eymsli frá vinstri spjaldlið, vinstra mjaðmasvæði og eymsli efst í hálsi og við hnakkafestur. Matsmaður telur fyrri sögu stefnanda um hálseymsli og mjóbakeymsli ekki tengjast þeim einkennum sem stefnandi hafi í dag. Varanleg læknisfræðileg örorka var metin 8%.

C, deildarstjóri á [...], sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að leikskólinn væri opnaður kl. 7:30 á morgnana og þá sé einn starfsmaður mættur í vinnu til þess að taka á móti börnunum. Aðrir starfsmenn mæti til vinnu um kl. 8:00 og sé þörf á fari einn þeirra út og sandi. Aðallega sé pallurinn fyrir framan [...] sandaður en einnig svæðið þar fyrir framan ef þörf er á. Þá sé alltaf hringt í þjónustumiðstöð bæjarins ef hálka er á göngustígnum en bæjarstarfsmenn komi síðar um daginn. Miklir umhleypinagar hafi verið þessa viku. Það hafi rignt og fryst á víxl og við þær aðstæður fljóti sandurinn af klakanum. Þegar hún kom til vinnu þennan dag hafi hún mætt stefnanda í fataklefanum þar sem hún var að kveðja barn sitt og á leiðinni út. C kvaðst hafa farið fljótlega út til þess að sanda en þá hafi stefnandi verið farinn af vettvangi.

D, leikskólastjóri á [...], sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að jörð hafi verið í klakaböndum á þessum tíma. Mikið hafi verið sandað daginn áður en svo hlánað seinni part dagsins. Þá hafi sandurinn flotið á glerinu undir og orðið mjög erfitt göngufæri. Hún sagði að starfsmenn leikskólans sandi alltaf pallinn fyrir framan skólann og stundum svæðið út að göngustígnum ef þörf er á. Þá sé braut sönduð frá palli að göngustíg. Þær C og D sögðust ekki hafa fengið kvartanir frá foreldrum eða starfsmönnum vegna hálku.

Fram kemur í greinargerð E, sviðsstjóra hjá stefnda Hafnarfjarðarbæ, sem hann staðfesti fyrir dómi, að göngustígurinn meðfram leikskólanum sé innan lóðar leikskólans, [...]. Það svæði sem slysið varð á, rétt fyrir utan tröppurnar við [...], en áður en komið er á göngustíginn, sé einnig innan lóðar leikskólans. Hafnarfjarðarbær vinni eftir samþykktu gæðakerfi varðandi snjómokstur og hálkuvörn á göngustígum. Göngustígur við leikskólann sé merktur sem forgangur 1 sem þýði að slíkum göngustígum sé fyrst sinnt.

II

Stefnandi byggir á því að stefndi beri ábyrgð á að ekki hafi verið gerðar ráðstafanir til að verjast hálku á aðkomuleiðum að inngangi leikskólans en byrjað sé að taka á móti börnum kl. 7:30. Forsvarsmönnum leikskólans hafi verið kunnugt um, eða a.m.k. mátt vera kunnugt um, hálku á stéttinni, enda hafi slysið orðið kl. 8:15 samkvæmt skráningarblaði Hafnarfjarðarbæjar eða 45 mínútum eftir opnun leikskólans. Forsvarsmenn leikskólans hafi því augljóslega átt færi á að bregðast við aðstæðum.

Stefnandi telur að slysið verði rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna og forsvarsmanna leikskólans [...]. Þrátt fyrir að starfsmönnum hafi verið ljóst, eða mátt vera það ljóst, að sökum hálku væru aðstæður hættulegar við innganginn hafi þeir ekki gripið til ráðstafana til að tryggja aðgengi og öryggi þeirra sem áttu leið til og frá deildinni [...] á háannatíma.

Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 90/2008 um leikskóla skuli leikskólastjóri stjórna starfi leikskóla í umboði rekstraraðila sem samkvæmt 4. gr. laganna sé stefndi Hafnarfjarðarbær. Gera verði þá kröfu til leikskólastjóra að hann geri nauðsynlegar og eðlilegar ráðstafanir til að tryggja öryggi þeirra sem eiga leið eftir göngustíg sem liggi að og frá leikskólanum. Við þær ráðstafanir verði að taka tillit til þess að í flestum tilvikum sé um að ræða fólk með börn þar sem athygli kunni að verulegu leyti að vera bundin börnunum.

Beri stefndi skaðabótaábyrgð á líkamstjóni stefnanda vegna slyssins á grundvelli hinnar ólögfestu meginreglu skaðabótaréttar um vinnuveitendaábyrgð. Kröfu stefnanda sé beint á hendur stefnda á grundvelli 1. mgr. 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga.

Stefnandi hafi slasast talsvert við fallið og hafi réttargæslustefndi bætt henni tjónið að hluta úr frítímtatryggingu sem stefnandi sé með hjá réttargæslustefnda. Niðurstöður matsgerðar B bæklunarlæknis hafi verið þær að læknisfræðileg örorka stefnanda væri 8% og hafi verið gengið til uppgjörs á þeim grundvelli og stefnanda greiddar 324.933 krónur í samræmi við skilmála tryggingarinnar.

Kröfur sínar styður stefnandi við meginreglur skaðabótaréttar, m.a. sakarregluna og vinnuveitendaábyrgð. Þá vísar stefnandi ennfremur til laga nr. 90/2008 um leikskóla sem og laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Um vaxtakröfuna vísar stefnandi sérstaklega til 16. gr. skaðabótalaga og um dráttarvaxtakröfuna til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um varnarþing vísist til 41. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um málskostnað er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur aðili samkvæmt lögum nr. 50/1988 og beri því nauðsyn til að tekið verði tillit til skattsins við ákvörðun málskostnaðar.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að það sé ósannað að óhapp stefnanda megi rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi stefnda eða starfsmanna hans eins og stefnandi heldur fram.

Í fyrsta lagi er því hafnað að saknæm háttsemi starfsmanna eða forsvarsmanna stefnda hafi orsakað óhapp stefnanda. Í öðru lagi er byggt á því að um hafi verið að ræða óhappatilviljun sem stefnda verði ekki kennt um. Í þriðja lagi byggir stefndi á því að stefnanda hafi ekki tekist að sanna umfang meintra einkenna sinna eða að orsakatengsl séu milli þeirra og umrædds óhapps.

Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir orsök tjóns síns og sé því mótmælt að hún hafi sannað að tjónið megi rekja til atvika sem stefndi beri skaðabótaábyrgð á að lögum og verði fellt undir ábyrgðartryggingu hans hjá réttargæslustefnda. Um slíka ábyrgð fari samkvæmt sakarreglu skaðabótaréttar ásamt reglunni um vinnuveitendaábyrgð. Stefndi byggir á því að ósannað sé að slys stefnanda megi rekja til atvika sem stefndi eða starfsmenn hans beri skaðabótaábyrgð á að lögum. Þannig telur stefndi ósannað að slys stefnanda verði rakið til vanrækslu á skyldum sem á vinnuveitanda hvíli samkvæmt ákvæðum laga nr. 90/2008 um leikskóla ellegar samkvæmt ákvæðum annarra laga.

Í fyrsta lagi telur stefndi rangt og í öllu falli ósannað að meint tjón stefnanda megi rekja til saknæmrar háttsemi starfsmanna eða forsvarsmanna stefnda. Stefndi mótmælir því að hann hafi ekki fullnægt þeim skyldum sem ákvæði laga nr. 90/2008 um leikskóla ellegar annarra laga leggja á hann. Þvert á móti telur stefndi að hann hafi uppfyllt allar skyldur sem lög og reglugerðir setja og verði því ekki talinn bera ábyrgð á slysi stefnanda.

Snjó- og hálkuvörnum á götum og göngustígum stefnda sé sinnt af starfsmönnum þjónustusviðs bæjarins og fari eftir sérstöku samþykktu gæðakerfi. Samkvæmt því sé ákveðin forgangsröðun skilgreind varðandi tiltekna göngustíga. Sé göngustígur við leikskólann [...]í forgangi 1 og sé ljóst að hálkuvörnum sé þar sinnt áður en öðrum göngustígum sé sinnt. Hins vegar sé einnig ljóst að hálkuvörn hafi ekki verið lokið umræddan morgun þegar óhapp stefnanda varð, enda hafi það gerst rétt um klukkan 8 um morgun. Almennt sé ekki mögulegt að ljúka hálkuvörnum á öllum gangstígum sem séu í forgangi 1 fyrir klukkan 8 á morgnana. Þá geti tíðafar einnig haft áhrif á hversu fljótt sé hægt að ljúka við hálkuvarnir en vitað sé að veðurfar hafði daga og vikur á undan óhappinu verið einkar óhagstætt sem hafi gert starfsmönnum stefnda enn erfiðara fyrir. Að auki sjái starfsmenn á leikskólanum [...] um að hálkuverja tröppur og gangstíga við skólann til að tryggja enn betur öryggi gangandi vegfarenda. Komi sú hálkuvörn til viðbótar við þær varnir sem starfsmenn þjónustusviðs bæjarins sinni. Eins og rakið sé í greinargerð leikskólastjóra og deildarstjóra við leikskólann [...] hafi aðstæður verið einkar erfiðar þar sem mikill klaki hafi verið á leikskólalóðinni og starfsmenn leikskólans hafi því verið iðnir við að bera sjálfir sand á leikskólalóðina og göngustíga við leikskólann. Umræddan morgun þann 4. febrúar 2014 hafi svæðið blotnað mikið og sandur flotið ofan á klakanum. Starfsmaður sem komi klukkan 8:00 sinni alla jafna hálkuvörnum og svo hafi einnig verið þennnan morgun.

Stefndi telur því að hann hafi sinnt hálkuvörnum með þeim hætti sem sanngjarnt og eðlilegt sé og starfsmenn hans hafi ekki sýnt af sér neina saknæma háttsemi þegar þeir sinntu starfsskyldum sínum umrætt sinn. Hálkuvörnum sé sinnt bæði af starfsmönnum þjónustusviðs sem og starfsmönnum leikskólans [...]. Ekki sé hægt að ætlast til þess að búið sé að hálkuverja allar gönguleiðir sem séu í forgangi hjá stefnda fyrir klukkan 8 á morgnana. Þá þurfi að horfa til þess að aðstæður voru sérstaklega slæmar dagana og vikurnar áður en óhappið varð auk þess sem stefnandi hafi farið um umræddan göngustíg fyrr um morgunin. Þessar staðreyndir hafi átt að gefa stefnanda tilefni til að sýna sérstaka aðgát umrætt sinn.

Þá sé ljóst að umræddur göngustígur sé lýstur upp og lýsingu ekki ábótavant. Þá hafi ekki verið sýnt fram á að hálka á umræddum göngustíg hafi verið meiri en annars staðar á gönguleiðum sem einnig séu í forgangi, s.s. við aðra skóla og leikskóla bæjarins. Einnig liggi fyrir að engar kvartanir höfðu borist stefnda eða starfsmönnum leikskólans [...] um að hálkuvörnum hefði verið áfátt, ellegar að þeim væri ekki sinnt sem skyldi.

Í öðru lagi telur stefndi að um hafi verið að ræða óhappatilviljun sem stefnda eða starfsmönnum hans verði ekki kennt um, heldur sem stefnandi sjálf verði að bera ábyrgð á. Samkvæmt stefnu hafi óhapp stefnanda orðið um kl. 8:15 að morgni þriðjudagsins 4. febrúar 2014. Stefnanda hafi mátt vera ljóst að þrátt fyrir að stefndi viðhafði mjög strangt gæðakerfi við hálkuvarnir á göngustígum bæjarins hafi stefnandi ekki mátt gera ráð fyrir að búið væri að salt- eða sandbera þann göngustíg sem hún féll á. Stefnandi hafi enda farið um göngustíginn skömmu áður þegar hún kom með dóttur sína á leikskólann. Henni hafi þannig gefist nægt svigrúm til að átta sig á aðstæðum á göngustígnum og þeirri hálku sem var viðvarandi á þessu svæði líkt og á öðrum göngustígum bæjarins. Hafi óhapp stefnanda því ekki verið að rekja til saknæmrar háttsemi starfsmanna stefnda, heldur hafi verið um að ræða óhappatilvik sem stefnandi sjálf beri ábyrgð á.

Af gögnum frá Veðurstofu Íslands megi ráða að þann 4. febrúar 2014 hafi verið skýjað, úrkoma um 3,1 mm og hitastig um 5°C. Ljóst sé einnig að hálka hafi verið viðvarandi dagana og vikurnar á undan en hálkuvörnum verið sinnt alla daga og ljóst að sandur hafi legið ofan á göngustígnum frá því deginum á undan eins og rakið sé í framlagðri greinargerð leikskólastjóra og deildarstjóra. Stefnandi hafi því mátt búast við mjög varhugaverðum aðstæðum sé tekið mið af veðurskilyrðum dagana og vikuna á undan.

Stefnanda hafi því borið að sýna sérstaka aðgát þegar hún fór um göngustíg þar sem slysið átti sér stað. Hálka og klakamyndun geti myndast mjög skyndilega yfir vetrarmánuðina á Íslandi og verði gangandi vegfarendur að vera viðbúnir því. Stefnandi hafi þekkt vel til aðstæðna á umræddum göngustíg og við leikskólann, enda verið með barn sitt á leikskólanum um langa hríð.

Í þriðja lagi byggir stefndi á því að stefnanda hafi ekki tekist að sanna umfang meintra einkenna sinna eða að orsakatengsl séu milli þeirra og umrædds óhapps. Af matsgerð megi ráða að stefnandi hafi lent í vinnuslysi árið 2005 þar sem hún hafi hlotið hnykk á mjóbakið. Þá sé rakið að hún hafi stöku sinnum fengið höfuðverki. Stefnandi hafi einnig lent í umferðarslysi árið 2009 og fundið fyrir eymslum í hægra herðarblaði í framhaldinu. Auk þess sé rakið að árið 2006 hafi hún fundið fyrir eymslum í baki og verið með bakverki vegna grindarloss sem tengdist meðgöngu fyrsta barns hennar. Hafi hún þurft að hætta að vinna síðustu mánuði þeirrar meðgöngu auk þess sem grindargliðnun hafi einnig gert vart við sig á meðgöngu annars barns hennar. Einnig hafi hún farið í meðferð hjá sjúkraþjálfara vegna slíkrar grindargliðnunar. Hvað sem líði niðurstöðu B um meintar afleiðingar óhappsins út frá læknisfræðilegu sjónarmiði sé með öllu óljóst að hvaða marki meint núverandi einkenni verði rakin til óhappsins þann 4. febrúar 2014. Sé einnig með öllu óljóst hvort meint einkenni valdi varanlegri skerðingu á að afla vinnutekna, enda ekki fyrir að fara neinum gögnum sem staðreyni slíkt. Með hliðsjón af læknisfræðilegum gögnum megi allt eins leiða líkur að því að eymsli í baki kunni að vera að rekja til meðgöngunnar. Rími slíkt við sambærileg eymsli sem komu fram við meðgöngu fyrsta og annars barns hennar. Þá sé til þess að líta að aðeins hafi liðið tæpur mánuður frá fæðingu þriðja barnsins þar til slíkum bakverkjum sé lýst í heimsókn hjá heilsugæslulækni. Að auki lýsi stefnandi því að bakverkir komi fram við langar stöður og langa göngu. Verði að telja að þau einkenni sem stefnandi lýsi séu mjög almenns eðlis og ekki sértæk fyrir slys eða ákomu á líkamann. Að þessu leyti séu orsakatengsl með öllu ósönnuð milli meintra einkenna og óhappsins þann 4. febrúar 2014.

Að öllu framanrituðu virtu mótmælir stefndi öllum kröfum og málsástæðum stefnanda sem röngum og ósönnuðum. Stefnandi hafi ekki fært fram fullnægjandi sönnun fyrir því að meint líkamstjón hennar, sem kröfur hennar byggjast á, megi rekja til atvika sem eru á ábyrgð stefnda eða starfsmanna hans. Skuli því sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Ef ekki verður fallist á aðalkröfu stefnda byggir hann til vara á því að tjón stefnanda sé að mestu leyti að rekja til óhappatilviljunar. Stefndi vísar sérstaklega til þess að stefnandi þekkti vel aðstæður á göngustíg við leikskólann [...] þar sem óhappið varð. Hafi hún til að mynda farið þar um þegar hún kom með dóttur sína á leikskólann skömmu áður en óhappið varð. Hafi stefnanda því verið kunnugt um þær aðstæður sem voru á göngustígnum og annars staðar á leikskólalóðinni. Vísist að öðru leyti eftir atvikum til umfjöllunar um aðalkröfu til stuðnings þess að varakrafa stefnda skuli ná fram að ganga.

Um lagarök vísar stefndi einkum til reglna skaðabótaréttar um sönnun tjóns og sönnunarbyrði, gáleysis, óhappatilviljunar og eigin sakar tjónþola, auk skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999. Þá vísar stefndi til ákvæða laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004. Málskostnaðarkrafa stefnda er byggð á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð enkamála.

III

Stefnandi varð fyrir slysi er hún féll aftur fyrir sig í hálku. Hún hlaut af líkamstjón og er nægilega upplýst í málinu að afleiðingar þess eru varnalegar fyrir hana. Krefst hún nú viðurkenningar á skaðabótaskyldu stefnda Hafnarfjarðarbæjar vegna tjónsins.

Engin vitni voru að falli stefnanda. Verður að byggja á frásögn stefnanda sem með hliðsjón af aðstæðum verður talin trúverðug, enda henni ekki mótmælt af stefnda hvað varðar þau atvik sem varða slysið sjálft.

Leikskóladeildin [...] er í sérstæðu húsi skammt frá aðalbyggingu leikskólans [...] við [...],[...]. Göngustígur liggur frá bílastæði og fram hjá aðalbyggingu leikskólans og áfram fram hjá [...] og þaðan út í götu. Fyrir framan útidyr [...] er trépallur og þar fyrir framan malbikað svæði sem tengist göngustígnum. Um fimm metrar eru frá palli að göngustíg. Við vettvangsgöngu lýsti stefnandi því að hún hefði fallið á miðju þessu svæði áður en hún kom að göngustígnum. Sagðist hún hafa stigið niður af pallinum og aðeins gengið nokkur skref er henni skrikaði fótur og hún féll við. Ekki er deilt um að slysið átti sér stað á lóð leikskólans, sbr. framlagða greinargerð sviðssjóra umhverfis- og framkvæmdadeildar bæjarins.

Fram hefur komið í málinu að svæðið fyrir framan [...] var vel upplýst. Þá hefur komið fram að göngufæri var mjög erfitt þennan morgun. Klaki lá yfir svæðinu fyrir framan leikskóladeildina [...] alveg upp að palli og hafði svo verið lengi þennan vetur. Er slysið varð hafði í nokkra daga gengið á með frosti og rigningu á víxl. Starfsmenn leikskólans hafa lýst því svo að sandur, sem borinn var á daginn áður, hafi runnið af klakanum seinni part þess dags þegar hlánaði og fór að rigna. Sjö starfsmenn vinna á [...]. Leikskólinn er opnaður kl. 7:30 og þá er einn starfsmaður mættur til vinnu til að taka á móti börnum sem mæta á þeim tíma en aðrir starfsmenn koma til vinnu kl. 8:00. Venjan er að einn þeirra fari út og sandi ef þörf er á. Er pallurinn fyrir framan húsið þá sérstaklega hálkuvarinn en einnig lögð braut með sandi frá palli út að göngustíg. Slys stefnanda varð milli kl. 8:15 og 8:30, nær 8:30 að stefnandi telur, og var þá ekki búið að hálkuverja svæðið þar sem stefnandi slasaðist. Upplýst er að flest börn koma í leikskóladeildina [...] milli kl. 8:00 og 8:30.

Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 90/2008 um leikskóla skal við leikskóla vera leikskólastjóri sem stjórnar starfi hans í umboði rekstraraðila sem samkvæmt 4. gr. laganna er stefndi. Gera verður þá kröfu að þeir sem eiga leið í leikskólann með börn sín geti komist klakklaust um á lóð skólans án þess að eiga það á hættu að falla í hálku. Er sérstaklega brýnt að hálkuvörnum sé sinnt þegar veðurfar og göngufæri er með þeim hætti sem að framan er lýst. Leikskólastjóra bar því að gera nauðsynlegar og eðlilegar ráðstafanir til þess að tryggja öryggi þeirra sem ganga um lóð skólans og sjá til þess að þar væri hálku eytt í tæka tíð áður en foreldrar komu með börn sín í leikskólann. Það verður talið til gáleysis að slík hálkueyðing hafði ekki farið fram þennan morgun er stefnandi slasaðist á lóð skólans fyrir framan umræddan trépall og ber stefndi Hafnarfjarðarbær ábyrgð á því og þess vegna skaðabótaábyrgð á líkamstjóni stefnanda vegna slyssins. Ekki skiptir máli þótt snjómokstur og hálkuvarnir hafi farið eftir sérstöku gæðakerfi af hálfu stefnda því að upplýst er í málinu að sú hálkuvörn náði ekki til þess svæðis þar sem slysið varð, heldur aðeins til göngustígsins sem liggur fram hjá leikskóladeildinni [...].

Stefndi krefst þess til vara að skaðabótaskylda stefnda verði aðeins viðurkennd að hluta. Rökstyður hann kröfu sína m.a. með því að stefnandi hafi þekkt til aðstæðna við leikskólann. Líta verður til þess að enda þótt stefnandi hafi í umrætt sinn verið að fara til baka frá leikskólanum og hafi átt að gera sér grein fyrir hættunni, hafi hún ekki átt annan kost en að fara sömu leið til baka yfir svæði sem viðurkennt er að var glerhált og var ekki hálkuvarið. Hún heldur því fram að hún hafi farið varlega, enda komin [...] viku á leið, og verður við það að miða. Telst því ósannað að hún hafi farið óvarlega. Er því ekki fallist á með stefnda að stefnandi skuli meðábyrg að slysinu og þess vegna bera hluta tjónsins sjálf.

Niðurstað málsins er því sú að stefndi Hafnarfjarðarbær beri óskerta skaðbótaábyrgð á líkamstjóni því er stefnandi varð fyrir 4. febrúar 2014 við leikskólann [...] í [...]. Eftir þessari niðurstöðu verður stefndi dæmdur til þess að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 850.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Viðurkennt er að stefndi, Hafnarfjarðarbær, beri skaðabótaábyrgð á líkamstjóni stefnanda, A, er hún varð fyrir við leikskólann [...] í [...] 4. febrúar 2014.

Stefndi greiði stefnanda 850.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf A-kk-nf