E-2555/2015

I

Mál þetta, sem dómtekið var 9. september 2016, er höfðað með stefnu birtri 8. júlí 2015. Stefnandi er M-kvk-nf M-kvk-nf J-kvk-nf, Hafnargötu 58, Keflavík, en stefndi er M-kk-nf S-kk-nf, Pósthússtræti 13, Reykjavík. Þá höfðaði stefnandi framhaldssök gegn stefnda og er framhaldsstefnan þingfest 21. október 2015.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 11.000.000 króna ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 1.500.000 krónum frá 5. apríl 2015 til 5. maí 2015, af 3.000.000 króna frá 5. maí 2015 til 5. júní 2015, af 5.000.000 króna frá 5. júní 2015 til 5. júlí 2015, af 6.500.000 krónum frá 5. júlí til 5. ágúst 2015, af 8.000.000 króna frá 5. ágúst 2015 til 5. september 2015, af 9.500.000 krónum frá 5. september 2015 til 5. október 2015 og af 11.000.000 króna frá þeim degi til greiðsludags.

Til vara krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 11.000.000 króna ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 1.500.000 krónum frá 5. apríl 2015 til 5. maí 2015, af 3.000.000 króna frá 5. maí 2015 til 5. júní 2015, af 5.000.000 króna frá 5. júní 2015 til 5. júlí 2015, af 6.500.000 krónum frá 5. júlí til 5. ágúst 2015, af 8.000.000 króna frá 5. ágúst 2015 til 5. september 2015, af 9.500.000 krónum frá 5. september 2015 til 5. október 2015 og af 11.000.000 króna frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 200.000 króna greiðslu sem stefndi innti af hendi til stefnanda.

Í báðum tilvikum krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti, auk álags á málskostnað.

Endanlegar dómkröfur stefnda eru þær aðallega að kröfum stefnanda í framhaldsstefnu verði vísað frá dómi en til vara að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Með úrskurði dómsins, uppkveðnum 15. febrúar 2016, var frávísunarkröfu stefnda hafnað. Því er einungis sýknukrafa stefnda til úrlausnar í málinu.

II

Í stefnu er því lýst að skuld sú, sem krafist er greiðslu á í máli þessu, sé komin til vegna kaupsamnings stefnanda og H-kk-ef B-kk-ef H-kk-ef en samningurinn er dagsettur 1. febrúar 2015. Kaupsamningurinn er undirritaður af stefnanda og H-kk-þgf B-kk-þgf. Með samningnum seldi stefnandi framangreindum H-kk-þgf B-kk-þgf alla hluti sína í Leikin ehf. Nafnverð hlutabréfanna er í samningnum sagt vera 500.000 krónur. Samkvæmt 1. gr. kaupsamningsins nam kaupverð hlutanna 13.000.000 króna sem átti að greiða með átta greiðslum þannig:

1. 5. mars 2015 kr. 2.000.000

2. 5. apríl 2015 kr. 1.500.000

3. 5. maí 2015 kr. 1.500.000

4. 5. júní 2015 kr. 2.000.000

5. 5. júlí 2015 kr. 1.500.000

6. 5. ágúst 2015 kr. 1.500.000

7. 5. september 2015 kr. 1.500.000

8. 5. október 2015 kr. 1.500.000

Ágreiningslaust er að fyrsta greiðslan er greidd.

Í 2. gr. samningsins kemur fram að hið selda sé Leikin ehf. og að félagið sé afhent miðað við stöðu þess 1. febrúar 2015, auk þess sem tilgreint er að allar eignir og kvaðir félagsins fylgi með í kaupunum. Í 4. gr. samningsins kemur fram að greiðslur samkvæmt kaupsamningnum séu tryggðar með sjálfsskuldarábyrgð M-kk-ef S-kk-ef, stefnda í þessu máli. Þar er jafnframt tekið fram að dragist einhver greiðsla samkvæmt 1. gr. samningsins fram yfir gjalddaga geti seljandi gengið að M-kk-þgf og persónulegum eigum hans án tafar til greiðslu samningsins. Loks segir að M-kk-nf S-kk-nf riti einnig Á kaupsamningnum er að finna undirritun stefnda.

Ágreiningslaust er í málinu að kaupandi, H-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf, greiddi ekki þær greiðslur sem eru nú gjaldfallnar. Stefnandi beindi kröfu sinni vegna vanefnda kaupsamningsins að stefnda. Stefnandi kveðst höfða mál þetta til innheimtu kröfu sinnar á hendur stefnda þar sem stefndi hafi í engu sinnt innheimtutilraunum stefnanda. Í frumstefnu er tekið fram að 200.000 krónur hafi verið greiddar inn á skuld samkvæmt kaupsamningnum og að sú greiðsla komi til frádráttar dómkröfunni. Undir rekstri málsins hefur stefnandi upplýst að tilgreining þessarar innborgunar hafi verið misritun í stefnu. Endanleg varakrafa stefnanda gerir ráð fyrir frádrætti að fjárhæð 200.000 krónur, fallist dómurinn ekki á að stefnanda sé heimilt að breyta dómkröfu sinni sem þessari fjárhæð nemi gegn mótmælum stefnda. Stefndi hefur mótmælt því að stefnandi geti breytt dómkröfu sinni með þessum hætti þar sem það sé, með vísan til ákvæða 29. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, ekki heimilt að bæta úr þeim annmarka í framhaldsstefnu.

Stefndi gerir athugasemdir við lýsingu stefnanda á málavöxtum. Hann kveður aðdraganda málsins þann, að H-kk-nf B-kk-nf hafi leitað til stefnda um aðstoð við að kaupa félagið Leikin ehf. sem rekið hafi Players í Kópavogi. Stefndi hafi ekki þekkt H-kk-þf B-kk-þf á þessum tíma en verið vinur föður hans. H-kk-nf B-kk-nf hafi kynnt stefnda viðskiptin með þeim hætti að hann væri að festa kaup Leikin ehf. og að hann hefði komist að samkomulagi við eigendur staðarins, K-kk-þf B-kk-þf J-kk-þf og L-kk-þf G-kk-þf J-kk-þf, um að kaupa félagið og taka við rekstri Players. H-kk-nf B-kk-nf hafi farið fram á það við stefnda, að hann ábyrgðist greiðslur kaupverðsins og stefndi hefði tekið vel í það.

H-kk-nf B-kk-nf hefði kynnt stefnda drög að kaupsamningi þeim sem komist hafi á 1. febrúar 2015. Stefnda hafi verið gefin sú skýring á því að stefnandi væri seljandi samkvæmt samningnum, að stefnandi væri eingöngu skráð fyrir hlutunum í Leikin ehf. en að L-kk-nf G-kk-nf, sambýlismaður stefnanda, og K-kk-nf B-kk-nf væru raunverulegir eigendur þeirra. Þá hafi verið fullyrt að um rakið viðskiptatækifæri væri að ræða fyrir H-x-x B-kk-þf og að engum vandkvæðum yrði bundið fyrir hann að greiða kaupverðið í samræmi við ákvæði kaupsamningsins. Í kjölfarið hafi stefndi samþykkt að ábyrgjast kaupverðið, þótt hann hafi ekki haft neina viðskiptalega hagsmuni af viðskiptunum.

Stefndi kveður K-kk-þf B-kk-þf hafa krafið stefnda um greiðslu á 2.000.000 króna á fyrsta gjalddaga hinn 5. mars 2015, auk þess sem K-kk-nf B-kk-nf hefði krafist þess að fá greiðsluna í reiðufé og haft í frammi ógnandi tilburði við stefnda. Stefndi hefði greitt K-kk-þgf B-kk-þgf 2.000.000 krónur í reiðufé og fengið kvittun fyrir greiðslunni.

Af hálfu stefnda hefur því verið lýst að í kjölfarið hafi K-kk-nf B-kk-nf ítrekað komið á starfsstöð stefnda og krafið hann um frekari greiðslur í reiðufé. Stefndi kveðst hafa hafnað að inna frekari greiðslur af hendi þar sem hann telji að kaupsamningurinn, sem hann undirritaði, hafi verið gerður til málamynda og að hann hafi verið blekktur til að gangast í ábyrgðina.

III

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á því, að stefndi hafi tekist á hendur sjálfsskuldarábyrgð á kaupsamningi stefnanda og H-kk-ef B-kk-ef H-kk-ef, dagsettum 1. febrúar 2015. Með samningnum hafi stefnandi selt H-kk-þgf B-kk-þgf alla hluti sína í Leikin ehf. gegn greiðslu á 13.000.000 króna. Þar sem H-x-x hafi ekki greitt þær greiðslur, sem nú séu gjaldfallnar, beini stefnandi kröfum sínum að stefnda en þar sem engin svör hafi borist frá stefnda, eigi stefnandi ekki annan kost en að höfða mál til innheimtu kröfu sinnar.

Stefnandi bendir á að vegna misritunar komi fram í frumstefnu að stefndi hafi greitt 200.000 krónur inn á dómkröfurnar en þetta sé leiðrétt í framhaldsstefnu. Telji dómurinn hins vegar að stefnanda sé óheimilt að breyta dómkröfunni sem þessu nemi, gegn mótmælum stefnda, verði að leggja varakröfuna til grundvallar en þar sé tekið tillit til innborgunarinnar.

Stefnandi vísar til stuðnings kröfum sínum til meginreglu kröfu- og samningaréttarins um efndir fjárskuldbindinga en regla þessi fái m.a. lagastoð í VI. og VII. kafla laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum. Samkvæmt 1. mgr. 5. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laganna skuli reikna dráttarvexti frá gjalddaga kröfunnar. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991, um meðferð einkamála, og um varnarþing vísar stefnandi til 3. mgr. 42. gr., sbr. 35. gr., laga nr. 91/1991. Um skyldu stefnanda til að greiða virðisaukaskatt á málflutningsþóknun vísar stefnandi til laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann hafi verið blekktur af raunverulegum seljendum, K-kk-þgf B-kk-þgf J-kk-þgf og L-kk-þgf G-kk-þgf J-kk-þgf, og kaupanda, H-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf, til að ábyrgjast greiðslu kaupverðs á hlutum þess síðastnefnda í Leikin ehf. í þeim tilgangi einum að hafa fé af stefnda. Stefndi byggir á því að stefnandi í málinu, M-kvk-nf M-kvk-nf J-kvk-nf, sé einungis leppur þeirra K-kk-ef B-kk-ef og L-kk-ef G-kk-ef, en þeir hafi verið raunverulegir eigendur kaupsamningsandlagsins og stefnandi hafi verið vitorðsmaður þeirra. Því beri að sýkna stefnda, enda hafi verið um refsiverða háttsemi ræða. Atbeina dómstóla verði ekki leitað til að koma fram eða fylgja eftir ráðagerðum af slíku tagi og vísar stefndi hvað það varðar til niðurstöðu Hæstaréttar Íslands frá 18. febrúar 2010 í máli réttarins nr. 355/2009.

Þá byggir stefndi á því að kaupverðið sé langt frá því að endurspegla raunveruleg verðmæti kaupsamningsandlags hinna meintu viðskipta og að kaupverðið hafi verið ákveðið til málamynda. Aldrei hafi verið gert ráð fyrir að H-kk-nf B-kk-nf greiddi seljanda, stefnanda í máli þessu, kaupverðið né hafi það verið innheimt af henni, enda sé stefnda einum stefnt til greiðslu skuldarinnar en ekki meintum kaupanda, H-kk-þgf B-kk-þgf. Það renni frekari stoðum undir framangreinda fullyrðingu stefnda.

Stefndi byggir jafnframt á því að umrædd sjálfsskuldarábyrgð sé ósanngjörn þar sem kaupverðið hafi verið langt umfram raunveruleg verðmæti meints andlags viðskiptanna. Raunveruleg verðmæti viðskiptanna hafi í raun verið lítið sem ekkert. Því sé krafist sýknu á grundvelli 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Stefndi vísar jafnframt til ákvæða 2. mgr. 36. gr. sömu laga að því er varðar efni samnings, stöðu samningsaðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til.

Stefndi byggir sýknukröfu sína einnig á því að ef honum yrði gert að greiða umrædda ábyrgð, myndi það leiða til ólögmætrar auðgunar stefnanda og/eða raunverulegra eigenda kaupsamningsandlagsins. Stefndi vísar til niðurstöðu Hæstaréttar Íslands 19. júní 2003 í máli réttarins nr. 39/2003 um ólögfesta meginreglu laga um ólögmæta auðgun og áhrif hennar á gildi samninga.

Stefndi byggir á því að sjálfsskuldarábyrgð hans sé óskuldbindandi fyrir hann þar sem hún sé orðin til vegna blekkinga og svika þeirra sem að samningnum stóðu að öðru leyti, sbr. ákvæði 1. mgr. 30. gr. laga nr. 7/1936. Loks byggir stefndi sýknukröfu sína á ákvæðum 33. gr. laga nr. 7/1936.

Stefndi krefst greiðslu málskostnaðar á grundvelli XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, einkum 1. mgr. 130. gr. þeirra, auk álags á málskostnað með vísan til 131. gr. laganna.

Um lagarök vísar stefndi jafnframt til meginreglna samninga- og kröfuréttar, laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, og til ólögfestrar réttarreglu um ólögmæta auðgun.

V

Við aðalmeðferð gáfu skýrslu aðilar málsins, auk vitnanna H-kk-ef B-kk-ef H-kk-ef, L-kk-ef G-kk-ef, sambýlismanns stefnanda, M-kk-ef M-kk-ef L-kk-ef, aðstoðarmanns fasteignasala, S-kk-ef A-kk-ef, sölufulltrúa á fasteignasölu, K-kk-ef B-kk-ef J-kk-ef og A, tengdamóður stefnanda. Verða skýrslur þeirra raktar eins og þurfa þykir.

Ágreiningur máls þessa lýtur að því hvort stefnda sé skylt að greiða vangreiddar kaupsamningsgreiðslur samkvæmt framlögðum kaupsamningi um hluti í Leikin ehf., dagsettum 1. febrúar 2015, á grundvelli sjálfsskuldarábyrgðar hans á samningnum, svo sem stefnandi heldur fram og byggir stefnukröfu sína á. Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann hafi verið blekktur af raunverulegum seljendum, K-kk-þgf B-kk-þgf J-kk-þgf og L-kk-þgf G-kk-þgf J-kk-þgf, maka stefnanda, og kaupanda, H-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf, til að ábyrgjast greiðslu kaupverðs á hlutum þess síðastnefnda í Leikin ehf. í þeim tilgangi einum að hafa fé af stefnda. Þá byggir stefnandi á því að kaupverðið sé langt frá því að endurspegla raunveruleg verðmæti kaupsamningsandlagsins og að kaupverðið hafi verið ákveðið til málamynda. Stefndi vísar að þessu leyti til ákvæða 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, og jafnframt til 2. mgr. sömu lagagreinar og 33. gr. sömu laga. Stefndi byggir loks til sjónarmiða um ólögmæta auðgun sýknukröfu sinni til stuðnings.

Eins og áður er rakið, liggur fyrir í málinu að H-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf keypti hluti í Leikin ehf. með kaupsamningi, dagsettum 1. febrúar 2015. Kaupverðið nam 13.000.000 króna sem greiða átti með átta greiðslum. Ekki virðist vera ágreiningur með aðilum um að gengið hafi verið til kaupanna á grundvelli og í kjölfar þess að veitingastaðurinn Players var settur í söluferli samkvæmt framlögðu söluyfirliti, dagsettu 21. janúar 2014. Upplýst er að H-kk-nf B-kk-nf greiddi aðeins eina samningsgreiðslu af átta.

Kaupsamningurinn ber með sér að seljandi hlutanna í Leikin ehf. hafi verið stefnandi máls þessa. Meðal gagna málsins er stofnsamningur Leikins ehf., dagsettur 23. febrúar 2013, undirritaður þeim L-kk-þgf G-kk-þgf og K-kk-þgf B-kk-þgf, auk tilkynningar um stofnun einkahlutafélagsins frá 25. sama mánaðar, sem undirrituð er af sömu mönnum. Samkvæmt tilkynningu um breytingu á stjórn, dagsettri 22. ágúst sama ár, sem barst ríkisskattstjóra sama dag, varð stefnandi máls þessa stjórnarformaður félagsins þann sama dag og af tilkynningunni verður ráðið að hún hafi þá orðið eini aðalmaður í stjórn og að L-kk-nf G-kk-nf hafi á sama tíma orðið varamaður í stjórninni.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að raunverulegir seljendur hlutanna í Leikin ehf. hafi verið L-kk-nf G-kk-nf J-kk-nf, maki stefnanda málsins, og K-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf og að þeir hafi með blekkingum fengið stefnda til að ábyrgjast kaupsamningsgreiðslurnar í þeim tilgangi að hafa fé af stefnda. Stefnandi hafi einungis verið leppur þeirra L-kk-ef G-kk-ef og K-kk-ef B-kk-ef í umræddum viðskiptum.

Stefnandi kvaðst í skýrslu sinni fyrir dóminum hafa keypt Leikin ehf. af L-kk-þgf G-kk-þgf og K-kk-þgf B-kk-þgf í ágúst 2013. Á þeim tíma hafi hún verið að byggja upp reksturinn og að hann hafi gengið ágætlega. Framlagður kaupsamningur ber með sér að seljandi hlutanna var stefnandi málsins og þá er stefnandi jafnframt tilgreind sem eigandi Players í Búðakór 1 í Kópavogi á framlögðu söluyfirliti, dagsettu 17. janúar 2014.

Stefndi bar fyrir dóminum að þeir L-kk-nf G-kk-nf og K-kk-nf B-kk-nf hefðu séð um viðskiptin og kvað vitnið, H-kk-nf B-kk-þf, þá stefnda hafa átt sinn fyrsta fund vegna kaupanna við þá félaga. Hins vegar hefðu þeir stefndi hitt bæði L-kk-þf G-kk-þf og stefnanda þegar skrifað var undir kaupsamninginn. Vitnið H-kk-nf B-kk-nf tók þó fram að áður en til kaupsamningsgerðarinnar kom, hefði hann gert tilboð í Players sem hefði verið hafnað á þeim forsendum að ekki gæti orðið af viðskiptunum nema vitnið hefði ábyrgðarmann á bak við sig. Því hefði hann leitað til stefnda og beðið stefnda um að gangast í ábyrgð fyrir sig á kaupsamningnum og hefði stefndi orðið við því. H-kk-nf B-kk-nf kvaðst hins vegar ekkert hafa þekkt til þeirra stefnanda, L-kk-ef G-kk-ef og K-kk-ef B-kk-ef áður en til þessara viðskipta kom. Þá neitaði vitnið því að hann og þeir L-kk-nf G-kk-nf og K-kk-nf B-kk-nf hefðu sammælst um að blekkja stefnda og kannaðist ekki við að frá upphafi hefði ætlunin verið sú að láta stefnda borga kaupverðið, svo sem stefndi héldi fram. Á sama veg báru stefnandi og vitnin, L-kk-nf G-kk-nf og K-kk-nf B-kk-nf.

Þá kom fram í vætti vitnisins, S-kk-ef A-kk-ef, sölufulltrúa á fasteignasölu, að aðdragandi kaupanna hefði verið sá, að H-x-x B-kk-nf hefði haft samband við vitnið og óskað eftir að kaupa veitingastað og jafnframt nefnt veitingastaðinn í Búðakór. Vitnið kvaðst hafa kannað málið og kynnt þá L-kk-þf G-kk-þf og H-kk-þf B-kk-þf. Aðspurður kvaðst vitnið telja að þeir L-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf hefðu ekki þekkst áður en til þessara viðskipta kom. Þá kom fram í vætti vitnisins, M-kk-ef M-kk-ef L-kk-ef, aðstoðarmanns fasteignasala, sem sá um gerð söluyfirlits vegna sölunnar, að þau L-kk-nf G-kk-nf og stefnandi sem hefðu í sameiningu óskað eftir að sölunni.

Þegar litið er til gagna málsins og framangreindra framburða er það mat dómsins að stefnda hafi ekki tekist sönnun fyrir því að stefnandi hafi ekki verið „raunverulegur seljandi“ í umræddum viðskiptum, enda hafa engin gögn verið lögð fram sem renna stoðum undir þá fullyrðingu stefnda. Móttaka K-kk-ef M-kk-ef L-kk-ef á greiðslu 2.000.000 króna samkvæmt framlagðri greiðslukvittun þykir ekki breyta þessari niðurstöðu í ljósi gagna málsins, auk þess sem þeir L-kk-nf G-kk-nf og K-kk-nf B-kk-nf báru báðir á þann veg að að þeir hefðu tekið við greiðslunni fyrir hönd stefnanda. Þá kvaðst K-kk-nf hafa undirritað kvittunina að ósk stefnda. Sérstaklega aðspurð tók stefnandi fram að hún hefði gert það að skilyrði fyrir viðskiptum við H-kk-þf B-kk-þf að hann hefði ábyrgðarmann vegna þess að hún hefði um þetta leyti frétt að H-x-x B-kk-nf væri óáreiðanlegur í viðskiptum.

Af því sem hér að framan er rakið og öðrum gögnum málsins verður ekki talið að stefnda hafi tekist sönnun á þeirri málsástæðu sinni að hann hafi með svikum verið blekktur til að gangast undir sjálfskuldarábyrgð samkvæmt umræddum kaupsamningi, sbr. 1. mgr. 30. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Með sömu rökum er það niðurstaða dómsins að ósannað sé að atvik málsins hafi verið þeim þeim hætti að 33. gr. sömu laga geti átt við í málinu. Þeirri málsástæðu er því hafnað.

Stefndi styður sýknukröfu sína jafnframt við það, að kaupverð hlutanna í Leikin ehf. hafi verið alltof hátt og að það hafi einungis verið ákveðið til málamynda, enda hafi raunverulegt verðmæti hins selda í raun ekkert verið. Því sé ábyrgð stefnda á kaupsamningnum ósanngjörn og leiði það til sýknu stefnda samkvæmt ákvæðum 1. og 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936.

Samkvæmt vætti M-kk-ef M-kk-ef L-kk-ef, aðstoðarmanns fasteignasala, sem skoðaði veitingastaðinn Players og samdi söluyfirlit, bar á þann veg fyrir dóminum að þau stefnandi og L-kk-nf G-kk-nf hefðu óskað eftir að setja rekstur, innbú veitingastaðarins Players og hlutafé í Leikin ehf. í söluferli. Vitnið kvað söluverðið upphaflega hafa verið 18.000.000 króna en það hefði síðar verið lækkað niður í 13.900.000 krónur. Við verðmatið kvaðst vitnið hafa litið til vörumerkisins Players, staðsetningar veitingastaðarins og nýs innbús, auk þess sem langur leigusamningur hefði áhrif á verðlagninguna. Fram kom hjá vitninu, S-kk-þgf A-kk-þgf sölufulltrúa, að eldhús í veitingarekstri væri jafnan verðmetið á 10.000.000 til 12.000.000 króna. Af hálfu stefnda var aflað matsgerðar dómkvadds matsmanns til þess að meta hæfilegt og sanngjarnt verðmæti alls hlutafjár í Leikin ehf. hinn 1. febrúar 2015 en stefndi ákvað þó að leggja hana ekki fram í málinu. Að öllu framangreindu virtu verður því ekki litið svo á að sannað sé að verðmæti hins selda hafi verið langt undir söluverði samkvæmt kaupsamningnum. Það er jafnframt mat dómsins að efni framlagðra ársreikninga fyrir Leikin ehf. geti ekki, í ljósi alls framangreinds, breytt þeirri niðurstöðu. Þá er ekkert fram komið sem leiðir líkum að því að um málamyndagerning hafi verið að ræða og telst það því ósannað. Að þessu virtu þykir haldlaus sú málsástæða stefnda að það hafi verið ósanngjarnt af hálfu stefnanda eða andstætt góðri viðksiptavenju að bera kaupsamninginn fyrir sig í skilningi 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936. Þá þykir hvorki efnis samnings, staða samningsaðila, atvik við samningsgerðina né atvik, sem síðar komu til breyta þeirri niðurstöðu, sbr. ákvæði 2. mgr. sömu lagagreinar. Er þá einkum litið til þess sem fram kom í framburði stefnda fyrir dómi um að hann hefði stundað viðskipti frá því hann var tvítugur og m.a. rekið veitingastað og hótel. Einnig verður að horfa til þess að ekki var um flókna samningsgerð að ræða umrætt sinn.

Af hálfu stefnda er jafnframt teflt fram sjónarmiðum um ólögmæta auðgun til stuðnings sýknukröfu hans. Í málinu hefur ekki verið gerð viðhlítandi grein fyrir þessari málsástæðu en látið við það sitja að vísa til niðurstöðu Hæstaréttar Íslands 19. júní 2003 í máli réttarins nr. 39/2003 um ólögfesta meginreglu laga um ólögmæta auðgun og áhrif hennar á gildi samninga. Ekki verður séð með hvaða hætti framangreind dómsniðurstaða Hæstaréttar Íslands getur verið fordæmi í þessu máli en af hálfu stefnda hafa engin rök verið færð fyrir því. Það er því niðurstaða dómsins að hafna verði þessari málsástæðu stefnda sem órökstuddri, auk þess sem ekki verður séð að sjónarmið um ólögmæta auðgun eigi við í máli þessu.

Að öllu framangreindu virtu er það mat dómsins að stefnda hafi ekki tekist sönnun á þeim málsástæðum sem hann byggir sýknukröfu sína á. Með vísan til þessa og að öðru leyti til meginreglu samningaréttarins um að samninga beri að halda er það niðurstaða dómsins að fallast beri á það með stefnanda að stefndi beri sjálfsskuldarábyrgð á greiðslum samkvæmt margnefndum kaupsamningi um hluti í Leikin ehf. Óumdeilt er að sjö af átta kaupsamningsgreiðslum eru í vanskilum og verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda stefnufjárhæð samkvæmt endanlegri kröfugerð stefnanda en enginn tölulegur ágreiningur er í málinu. Í aðalkröfu stefnanda er ekki gert ráð fyrir innborgun að fjárhæð 200.000 krónur sem stefnandi kveður vera misritun í frumstefnu. Stefndi hefur hins vegar mótmælt leiðréttingu stefnanda á kröfugerð sinni að þessu leyti. Stefnandi gerir ráð fyrir innborguninni í varakröfu sinni og í ljósi andmæla stefnda er það niðurstaða dómsins að taka beri varakröfu stefnanda til greina eins og hún er fram sett.

Eftir niðurstöðu málsins og með vísan til meginreglu 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 1.300.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ekki þykir alveg næg ástæða til að taka mið af ákvæðum 131. gr. laga nr. 91/1991 við ákvörðun málskostnaðar, svo sem stefnandi hefur krafist, og er þeirri kröfu stefnanda því hafnað.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Stefndi, M-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, M-kvk-þgf M-kvk-þgf J-kvk-þgf, 11.000.000 króna ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 1.500.000 krónum frá 5. apríl 2015 til 5. maí 2015, af 3.000.000 króna frá 5. maí 2015 til 5. júní 2015, af 5.000.000 króna frá 5. júní 2015 til 5. júlí 2015, af 6.500.000 krónum frá 5. júlí til 5. ágúst 2015, af 8.000.000 króna frá 5. ágúst 2015 til 5. september 2015, af 9.500.000 krónum frá 5. september 2015 til 5. október 2015 og af 11.000.000 króna frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni 200.000 króna innborgun stefnda.

Stefndi greiði stefnanda 1.300.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf