S-112/2006

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að aflokinni aðalmeðferð 27. október sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Eskifirði, útgefinni 16. ágúst 2006, á hendur K-x-x M-x-x, f. 000000, L-x-x C-x-x, f. 000000, B-kvk-þgf M-x-x E-x-x, 000000, F-x-x J-x-x, f. 000000, J-x-x C-x-x H-x-x, f. 000000, R-x-x N-x-x C-x-x, f. 000000, R-x-x J-x-x D-x-x, f. 00000084, M-kvk-nf M-kvk-nf R-x-x, f. 000000, N-kvk-þgf R-x-x D-x-x S-x-x, f. 000000, J-x-x R-x-x W-x-x, f. 000000, D-x-x J-x-x N-x-x, f. 000000, öllum breskum ríkisborgurum, og A-x-x F-x-x S-x-x, f. 000000og Y-x-x M-x-x O-x-x, f. 000000, spænskum ríkisborgurum og H-kk-þgf H-kk-þgf, kt. 000000-0000

“1. Fyrir brot gegn almennum hegningarlögum, með því að hafa miðvikudaginn 16. ágúst 2006 ruðst í heimildarleysi inn á afmarkað vinnusvæði Bectels á álverslóð í Reyðarfirði og ákærðu H-kk-nf H-kk-nf, Y-x-x M-x-x O-x-x og A-kk-nf F-x-x S-x-x, þegar inn var komið, klifrað upp í kranabómur og njörvað sig þar fasta. Með þessari háttsemi stöðvuðu ákærðu vinnu á svæðinu í um átta klukkustundir.

Telst þetta varða við 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19,1940, sbr. 132. gr. laga nr. 82,1998.

2. Fyrir brot gegn lögreglulögum, með því að hafa í umrætt sinn ekki hlítt fyrirmælum lögreglu um að hverfa af vinnusvæðinu.

Telst þetta varða við 19. gr., sbr. 41. gr. lögreglulaga nr. 90,1996.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til upptöku á klifurbúnaði, lásum og hólkum, sem lögregla lagði hald á, skv. 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19,1940.

Af hálfu Alcoa Fjarðaáls sf. er þess krafist að ákærðu verði gert að greiða bætur að fjárhæð kr. 28.559.780 með vöxtum samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38,2001 frá 16. ágúst 2006, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga.”

Af hálfu ákærðu er krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvalds og að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda, verði lagður á ríkissjóð. Þá er þess krafist að upptökukröfu ákæruvaldsins verði hafnað og bótakröfu Alcoa Fjarðaáls sf. verði vísað frá dómi.

II.

Málavextir.

Fram kemur í frumskýrslu lögreglu dags. 16. ágúst 2006 að kl. 05.23 miðvikudaginn 16. ágúst sl. hafi tveir lögreglumenn verið á eftirliti í Reyðarfirði þegar þeir urðu varir við að bifreið var ekið frá bænum Kollaleiru í átt að Fjarðaáli. Hafi þeir haldið á eftir bifreiðinni og þegar þeir hafi verið komnir að álverinu hafi þeir séð að grá bifreið af gerðinni VW Polo var við austur hluta vinnusvæðisins og hafi ökumaður verið að snúa bifreiðinni við. Hópur fólks, minnst fjórir, hafi verið kominn yfir girðingu sem umlyki vinnusvæðið og hafi hann verið kominn langleiðina að kerskálunum, sem hafi verið í smíðum. Þetta hafi verið rétt áður en fyrstu rúturnar hafi komið með verkamenn inn á vinnusvæðið. Annar lögreglumannanna hafi strax haft samband við yfirmann lögreglumanna, sem dvelji á svæðinu og komi frá Ríkislögreglustjóra. Þá hafi verið óskað eftir liðsstyrk frá Eskifirði.

Í skýrslunni segir að því næst hafi lögreglumennirnir farið að aðalhliði vinnusvæðisins sem sé fyrir miðri norðurhlið vinnusvæðisins. Þá hafi þeir séð að annarri grárri fólksbifreið var ekið frá vestari hluta vinnusvæðisins og fjóra einstaklinga þar á hlaupum í átt að vinnusvæðinu og hafi þeir verið komnir töluvert inn fyrir girðingu svæðisins. Ákveðið hafi verið að hefja strax vinnu eftir fyrirfram ákveðnu viðbúnaðarskipulagi. Við aðalhliðið hafi öryggisverðir verið að kalla út viðbúnað á vinnusvæðinu. Annar lögreglumannanna hafi orðið eftir í aðalhliðinu, en hinn hafi farið með öryggisverði inn á svæðið. Þeir hafi fyrst haldið á vesturhluta svæðisins, en snúið síðan í austur þegar tilkynning hafi komið um að mótmælendur væru komnir að stærsta turninum á svæðinu, sem sé 78 metrar á hæð. Er þangað hafi komið hafi fjórir mótmælendur verið komir á efsta þrep viðbyggingar, sem hafi ekki verið klædd ytra byrði. Þrjár stúlkur hafi verið búnar að koma sér fyrir í burðargrindinni og erfitt hafi verið að komast að þeim án þess að leggja þær eða lögreglumenn í hættu. Ungur maður hafi verið búinn að klifra út á mjög sveran loftræstistokk og koma sér fyrir á viðbyggingu á honum þar sem gólfflötur sé láréttur, en annars staðar sé stokkurinn ávalur. Um 20 til 25 metra fall sé af stokknum. Án reipa og klifurtækja hafi verið lífshættulegt að nálgast hann eða ná honum til baka. Lögreglumaðurinn hafi tekið varðstöðu hjá fólkinu og gefið þeim fyrirmæli um að það ætti að koma niður af þessum stöðum en þau hafi ekki sinnt þeim fyrirmælum. Þá hafi þeim verið tilkynnt að þau væru handtekin. Þau hefðu spurt fyrir hvað og þeim verið kynnt að það væri í fyrstu vegna húsbrots en þeim yrði síðar kynnt nákvæmir ákæruliðir. Þar sem viðkomandi hafi öll verið útlendingar hafi þessi fyrirmæli verið gefin á ensku. Viðbygging þessi sé á svæði merktu F-48 á yfirlitskorti af vinnusvæðinu útgefnu af Fjarðaáli.

Þá segir í lögregluskýrslu að eftir því sem meiri liðsstyrkur hafi borist hafi lögreglumenn farið á fleiri svæði þar sem mótmælendur hefðu haldið sig og þannig hafi lögregla fengið yfirsýn yfir svæðið. Tryggt hafi verið að mótmælendur færu ekki af þeim stöðum sem þeir voru á.

Í skýrslunni segir að einn maður hafi farið á þak byggingar 345 á svæði G-49, sem hafi verið hálfklædd stálgrindabygging sunnan við kerskálana. Þar sem byggingin hafi verið hálfklædd hafi klifur mannsins verið hættulegt og hafi orðið að beita ítrustu varkárni til að ná honum niður aftur. Annar hafði klifrað upp í bómukrana á svæði F-44 við vesturenda kerskála 2. Við sama svæði hafi enn annar aðili verið handtekinn á jörðu niðri. Þá segir að tveir menn hafi komið sér fyrir ofarlega í stærsta vinnukrana svæðisins, sem hafi verið staðsettur vestarlega á milli kerskálanna, en þetta svæði sé merkt F-45/G-45. Þegar lögreglumaður hafi komið að krananum hafi mennirnir ekki verið komnir hátt upp í kranann og hann gefið þeim fyrirmæli á ensku og íslensku um að koma niður en þeir hafi ekki hlýtt þeim fyrirmælum. Lögreglumaðurinn hafi þá áréttað að þeir yrðu handteknir kæmu þeir ekki niður strax en þeir haldið áfram að klifra upp kranann. Verkstjóri frá Bectel hafi komið að máli við lögreglumanninn og tjáð honum að hann hefði séð tvímenningana hlaupa í átt að krananum en annar þeirra hefði dottið á leiðinni og hann séð að það blæddi úr fæti. Væri það sá, sem væri kominn skemmra upp í kranann.

Meðan á þessum aðgerðum stóð hafi verið tilkynnt um fjórar stúlkur, sem væru að hlaupa inn á svæðið. Hafi þær farið á óklárað stálgrindahús með pöllum á svæði F-52/F-53, en þær ekki komist út í grindina.

Gerð var sérstök skýrsla um handtöku hvers og eins og eru þær allar dagsettar 16. ágúst 2006.

Þar segir að ákærði H-kk-nf hafi verið handtekinn kl. 10.40 inni á vinnusvæði við álver Alcoa þar sem hann hafi verið í leyfisleysi. Þar hafi hann klifrað upp í bómukrana og tveir lögreglumenn orðið að klifra upp í topp kranans til að sækja hann þar sem hann hafi neitað að koma niður. H-kk-nf hafi þó fallist á að klifra niður að sjálfsdáðum eftir að lögreglumenn voru komnir að honum og eftir að öryggi hans hafði verið tryggt með línu og viðeigandi búnaði.

Þá segir að ákærði A-x-x hafi verið handtekinn kl. 12.30 inni á vinnusvæði við álver Alcoa þar sem hann hafi verið í leyfisleysi. Þar hafi hann klifrað upp í byggingakrana og hafi fjórir lögreglumenn orðið að klifra upp í topp kranans til að sækja hann þar sem hann hefði neitað að koma niður. Lögreglumennirnir hafi síðan tryggt öryggi hans með línu og viðeigandi búnaði og látið hann síga niður til jarðar þar sem þrír lögreglumenn hafi tekið á móti honum.

Ákærði Y-x-x hafi verið handtekinn kl. 12.30 inni á vinnusvæði við álver Alcoa þar sem hann hafi verið í leyfisleysi. Þar hafi hann klifrað upp í bómukrana og tveir lögreglumenn orðið að sækja hann upp í kranann. Þegar þeir hafi komið upp hafi komið í ljós að ákærði var með sár á vinstra fæti sem hann hafi fengið þegar hann datt á hlaupum að krananum áður en hann klifraði upp. Lögreglumennirnir hafi skoðað meiðslin og búið um sárið. Að því loknu hafi þeir tryggt öryggi hans með línu og viðeigandi búnaði og hafi hann síðan verið látinn síga til jarðar þar sem þrír lögreglumenn hafi tekið á móti honum. Læknir frá Alcoa hafi síðan skoðað og þrifið sárið á fæti ákærða.

Ákærði J-x-x R-x-x W-x-x hafi verið handtekinn kl. 10.30 inni á vinnusvæði Alcoa þar sem hann hafi verið í heimildarleysi. Ákærði hafi verið búinn að klifra upp í turn við hlið reykháfs milli kerskálanna ásamt ákærðu M-x-x M-x-x R-x-x, N-x-x R-x-x D-x-x S-x-x og J-x-x R-x-x D-x-x. Ákærði hafi farið út fyrir stiga turnsins og setið uppi á röri sem liggi upp að reykháfnum þar sem hann hafi setið án festinga og utan seilingar. Ákærði hafi neitað fyrirmælum lögreglu um að koma niður. Starfsmenn á svæðinu hafi sótt ákærða upp í turninn í körfukrana og hafi hann að svo búnu verið handtekinn.

Í skýrslu segir að ákærðu F-x-x J-x-x og B-x-x M-x-x E-x-x hafi verið handteknar kl. 10.30 inni á vinnusvæði við álver Alcoa þar sem þær hafi verið í leyfisleysi. Þar hafi ákærðu farið upp á þriðja stigapall í turni norðaustan við skála 324 og ákærða F-x-x hlekkjað sig þar fasta við handrið með keðju um mittið. Lögreglumenn hafi losað ákærðu með því að klippa á keðjuna með boltaklippum. Ákærða B-x-x hafi hins vegar hlítt fyrirmælum lögreglu um að koma með þeim niður.

Ákærðu M-kvk-nf M-kvk-nf R-x-x, N-kvk-nf R-x-x D-x-x S-x-x og J-x-x R-x-x D-x-x hafi verið handteknar kl. 10.30 inni á vinnusvæði álvers Alcoa þar sem þær hafi verið í heimildarleysi. Ákærðu hafi verið búnar að klifra upp í turn við hlið reykháfs milli kerskálanna. Ákærðu hafi allar farið út fyrir stiga turnsins og þær setið uppi í burðarbitum turnsins þar sem þær hafi verið án festinga og utan seilingar. Ákærðu hafi allar neitað fyrirmælum lögreglu um að koma niður. Starfsmenn á svæðinu hafi sótt ákærðu upp í turninn í körfukrana og hafi þær að svo búnu verið handteknar.

Ákærðu J-x-x C-x-x H-x-x og R-x-x N-x-x C-x-x hafi verið handteknar kl. 10.30 inni á vinnusvæði við álver Alcoa þar sem þær hafi verið í heimildarleysi. Þær hafi verið búnar að klifra upp í byggingu nr. 346 og festa sig saman með hólkum. Fjórir lögreglumenn hafi farið upp til þeirra, en þær hafi báðar neitað fyrirmælum lögreglu um að losa sig úr hólknum og koma sér sjálfar niður. Einn lögreglumannanna hafi reynt að losa bakpoka af ákærðu en það hafi ekki verið hægt og því hafi þurft að skera á böndin á bakpokunum. Áður hafi lögreglumaður ítrekað beiðni lögreglu um að þær losuðu sig sjálfar úr hólknum. Síðan hafi verið skorið á bönd, sem hafi haldið höndunum inni í hólknum. Til að komast að böndunum á ákærðu J-x-x hafi þurft að skera á úlpuermi hægra megin. Þegar búið hafi verið að losa hólkinn af ákærðu hafi þær verið settar í bensli fyrir aftan bak og færðar niður úr byggingunni.

Ákærði K-x-x M-x-x hafi verið handtekinn inni á vinnusvæði við álver Alcoa þar sem hann hafi verið í heimildarleysi. Þar hefði K-x-x klifrað upp á þak einnar byggingarinnar á svæðinu og neitað fyrirmælum lögreglu um að koma niður. Tveir lögreglumenn hafi því orðið að klifra upp á þak byggingarinnar og handsama ákærða.

Þegar lögreglumenn komu inn á athafnasvæði Bectel, nánar tiltekið við vestur enda á syðri kerskála álversins, svæði nr. 4, F-44, hafi starfsmenn fyrirtækisins Bectel verið búnir að stöðva för ákærði L-x-x C-x-x og hafi þeir hindrað för hans þar til lögregla kom á staðinn. Ákærði hafi verið handtekinn kl. 05.50 og þegar hann hafi verið beðinn um að koma með lögreglumönnum út af svæðinu hafi hann neitað því og lagst í jörðina. Hafi ákærði þá verið færður í fjötra og síðan inn í hópferðabifreið, sem flutt hafi hann ásamt fleiri mótmælendum á lögreglustöðina á Eskifirði.

Í skýrslu lögreglu segir að kl. 19.05 hafi verið haldið að bænum Kollaleiru, en talið hafi verið að þar héldi til einn af mótmælendunum, sem farið hefðu inn á byggingasvæði álversins um morguninn. Hafi tveir lögreglumenn farið á staðinn og handtekið þar ákærða D-x-x J-x-x N-x-x. Í skýrslunni segir að ekki hafi tekist að handtaka hann á vettvangi. Í kvöldfréttatíma sjónvarpsstöðvarinnar NFS þennan sama dag hafi hins vegar verið sýnt myndbrot sem mótmælendur hefðu tekið þegar þeir fóru yfir girðingu utan um lóð álversins og þar hafi sést til ákærða í hópi mótmælenda. Ákærði hafi veitt mótspyrnu við handtökuna en hann verið færður í fjötra og fluttur með lögreglubifreið á lögreglustöðina á Eskifirði.

Lagt var hald á klifurbúnað ákærðu K-x-x M-x-x, A-x-x F-x-x S-x-x og H-kk-ef H-kk-ef, svo og lása og hólka.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum.

Ákærðu komu öll fyrir dóminn við þingfestingu málsins 17. ágúst sl. Þau neituðu öll sök í málinu og mótmæltu fram kominni bótakröfu Alcoa-Fjarðaáls sf.

Ákærði K-x-x M-x-x sagði að hann hefði ekki verið beðinn um að fara af álverslóðinni og að hann hefði ekki fengið nein fyrirmæli frá lögreglu áður en hann var handtekinn. Eftir að lögregla handtók hann hefði hann hlítt öllum fyrirmælum lögreglunnar. Þá tók hann fram að þar sem Hæstiréttur Íslands hefði dæmt þessar framkvæmdir ólöglegar þá teldi hann ekki ólöglegt að fara inn á umrætt svæði og þar væri engin vinna í gangi til að stöðva. Að öðru leyti óskaði hann ekki eftir að tjá sig um sakarefni máls þessa. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærði L-x-x C-x-x sagðist ekki hafa fengið neinar fyrirskipanir frá lögreglu áður en hann var handtekinn, en eftir að hann var handtekinn hefði hann hlítt öllum fyrirmælum lögreglunnar. Hann kaus að tjá sig ekki að öðru leyti um sakarefni málsins. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærða B-x-x M-kvk-nf E-x-x kaus að tjá sig ekki um sakarefni máls þessa, hvorki hér fyrir dómi né hjá lögreglu 16. ágúst sl..

Ákærða F-x-x J-x-x kaus að tjá sig ekki um sakarefni máls þessa, hvorki hér fyrir dómi né hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærða J-x-x C-x-x H-x-x kaus að tjá sig ekki um sakarefni málsins en tók fram að taskan hennar hefði verið eyðilögð og að lögregla hefði farið harkalega að sér. Ákærða kaus einnig að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærða R-x-x N-x-x C-x-x kaus að tjá sig ekki um sakarefni málsins, en tók fram að lögregla hefði eyðilagt eigur hennar og að ástæðulausu farið að henni með ofbeldi. Ákærða var spurt hvort hún hefði fengið einhver fyrirmæli frá lögreglunni og svaraði hún því til að í umrætt sinn hefði lögregla beðið hana um hluti sem hún hefði ekki viljað framkvæma. Ákærða kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærða R-x-x J-x-x D-x-x kaus að tjá sig ekki um sakarefni máls þessa, hvorki hér fyrir dómi né hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærða M-kvk-nf M-kvk-nf R-x-x sagðist aldrei hafa verið beðin um að yfirgefa vinnusvæðið af lögreglunni og tók fram að þar sem Hæstiréttur Íslands hefði dæmt framkvæmdirnar ólöglega þá hefði það engan tilgang að ákæra hana fyrir að stöðva vinnu á svæðinu. Þá sagði hún að henni hefði hvorki verið kynnt að hún væri handtekin né fyrir hvað hún væri handtekin. Það hefði ekki verið gert fyrr en hún hefði verið búin að vera á lögreglustöðinni í nokkurn tíma. Ákærða kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærða N-kvk-nf R-x-x D-x-x S-x-x kaus að tjá sig ekki um sakarefni málsins en tók fram að þessar framkvæmdir hefðu verið dæmdar ólöglegar af Hæstarétti Íslands og því geti það ekki verið ólöglegt að fara inn á svæðið. Ákærða kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærði J-x-x R-x-x W-x-x sagði að lögregla hefði aldrei beðið hann um að yfirgefa vinnusvæði Bectels. Honum hefði verið tjáð af lögreglu að hann væri handtekinn um kl. 6.00, en um morguninn en hefði þó ekki verið kominn í hald lögreglu fyrr en kl. 9.30. Hann sagði að í lögregluskýrslu segði ranglega að hann hefði verið handtekinn kl. 10.30. Hann kaus að tjá sig ekki að öðru leyti um sakarefni málsins. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærði D-x-x J-x-x N-x-x sagði að hann hefði ekki verið handtekinn á vinnusvæði Bectels heldur í tjaldi við hús G-kk-ef B-kk-ef innan við þorpið á Reyðarfirði. Þar hefði lögregla komið inn í tjaldið til hans í leyfisleysi. Hann hefði ekki óhlýðnast lögreglu þar sem hann hefði ekki verið á vinnusvæðinu og því ekki verið að trufla vinnu þar. Nánar aðspurður sagðist hann ekki hafa farið inn á vinnusvæði Bectels í umrætt sinn. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærði A-x-x F-x-x S-x-x sagðist ekki hafa haft tækifæri til að hlíta fyrirmælum lögreglu því það hefði ekki verið nein vakt á svæðinu. Þá hefði hann ekki verið beðinn um að koma niður úr krananum og honum hefði ekki verið tjá að hann væri handtekinn þegar hann kom niður. Hann sagðist ekki hafa þurft neitt leyfi til að fara inn á álverslóðina. Hann hefði einfaldlega gengið frá þjóðveginum og niður á svæðið. Hann sagðist heldur ekki sjá að ólöglegt væri að fara inn á þessa lóð vegna þess að það sem þar færi fram væri ólöglegt. Hann viðurkenndi að hafa klifrað upp í byggingakrana á álverslóðinni. Hann sagðist ekki hafa fest sig við kranann, en hann hefði verið með sigbúnað. Hann hefði hlítt fyrirmælum lögreglu og verið samvinnufús við allt það fólk sem átt hefði samskipti við hann. Hann hefði ekki verið bundinn við kranann og fallist á að koma niður. Hann sagði að lögregla hefði ekki kynnt honum að hann væri handtekinn þegar hann hefði komið niður úr krananum. Hann hefði fyrst vitað af því að hann væri handtekinn þegar honum hefði verið rétt upplýsingablað um réttarstöðu handtekinn kl. 23.00 um kvöldið. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Ákærði Y-x-x M-x-x O-x-x sagðist ekki hafa fengið neinar fyrirskipanir frá lögreglu. Þá hefði honum ekki verið tjáð að hann væri handtekinn fyrr en hann hefði komið niður úr krananum en ekki hvers vegna. Þá tók ákærði fram að þar sem Bectel hefði ekki haft framkvæmdaleyfi teldi hann að ákæran væri ekki á rökum reist. Aðspurður sagðist ákærði ekki hafa fest sig við kranann heldur hefði hann aðeins verið með öryggisbindingar til að hann dytti ekki niður. Hann sagðist sjálfur hafa losað þessar öryggisbindingar því hann hefði viljað sýna lögreglu samvinnu og það þrátt fyrir að hann hefði ekki fengið neinar fyrirskipanir frá lögreglunni. Hann sagðist samt sem áður hafa verið tilbúinn til að vinna með lögreglunni þar sem hann hefði meitt sig á fótlegg. Loks tók hann fram að lögregla hefði tekið af honum persónulega hluti svo sem sjúkrakort, úr og einnota myndavél. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl. að öðru leyti en því að hann sagðist ekki hafa heyrt í lögreglu upp í kranann fyrir vindi og því vissi hann ekki hvort hann hefði fengið fyrirmæli frá lögreglu um að koma niður. Hann sagði að þegar lögreglumenn hefðu komið upp til hans hefðu þeir tjáð honum að þeir vildu ekki kljást við hann og að þeir hefðu beðið hann að koma niður með góðu. Þeir hefðu einnig spurt hvort hann þyrfti aðstoð. Ákærði sagðist hafa sýnt samstarfsvilja og einnig þurft aðstoð vegna meiðsla. Hann sagði að þegar hann hefði farið upp í kranann hefðu aðeins verið verkamenn þar í kring en lögregla ekki komin á staðinn.

Ákærði H-kk-nf H-kk-nf gaf skýrslu í dóminum við aðalmeðferð málsins. Hann neitaði sök og mótmælti framkominni bótakröfu Alcoa-Fjarðaáls sf. sem fráleitri. Hann sagðist hafa farið inn á álverslóðina ásamt fleirum í umrætt sinn, klifrað þar upp í byggingakrana og fest sig við hann. Hann sagði að honum hefði verið ekið að álverslóðinni og hann síðan gengið inn á byggingasvæðið með því að stika yfir girðingu, sem væri umhverfis lóðina. Hann sagðist hafa vitað að vinnusvæðið væri lokað og að almenningi væri ekki heimilt að fara þarna inn en að hann teldi að það stæðist ekki lög. Aðspurður sagðist hann hafa séð þarna skilti með áletrun um að óviðkomandi væri bannaður aðgangur. Hann sagðist ekki hafa orðið var við neitt fólk inni á svæðinu í byrjun og sagðist ekki hafa orðið var við lögreglu fyrr en hann hefði verið kominn efst upp í kranann. Hann sagði að lögregla hefði einu sinni óskað eftir því að hann kæmi niður úr krananum með því að kalla: “H-kk-nf, komdu niður”. Hann sagðist hafa haldið sig þekkja umræddan lögreglumann og kallað nafn hans til baka en þessi maður hefði ekki verið sá sem hann hélt. Hann sagði að ekki hefði heyrst vel í fólki, sem var á jörðu niður og upp í kranann en þó hefði verið hægt að eiga samskipti með hrópum og köllum. Hann sagðist ekki hafa farið niður þótt lögregla hefði beðið hann um það. Hann sagðist hafa talið að þessi fyrirmæli væru ekki lögleg þar sem hann hefði sjálfur verið að framfylgja lögum. Hann tók fram að Hæstiréttur Íslands hefði komist að þeirri niðurstöðu að álverið hefði ekki farið í gegnum fullnægjandi umhverfismat og þótt álverið hefði starfsleyfi gæti það ekki verið löglegt þar sem umhverfismatið hefði verið ólögmætt. Hann sagðist því hafa talið sig knúinn til að stöðva þessar framkvæmdir. Hann sagði að tveir lögreglumenn, Ó-kk-nf og G-kk-nf, hefðu komið til hans upp í kranann. Hann hefði átt við þá snarpar samræður og að lögreglumennirnir hefðu samið við hann um að koma niður. Að því loknu hefði Ó-kk-nf fest í hann öryggislínu og hann klifrað niður. Hann sagðist ekki hafa verið tilbúinn til að síga niður úr krananum. Þá sagði hann að ekki hefði komið til greina að streitast á móti þar sem of mikil áhætta hefði verið í því fólgin. Hann sagðist hafa samþykkt að klifra sjálfur niður í öryggislínu og sagðist hafa losað sig sjálfur. Aðspurður sagðist hann halda að hann hefði verið í 4 klukkutíma uppi í krananum. Hann sagði að Ó-kk-nf og G-kk-nf hefðu kallað eitthvað á hann af jörðu niðri og á leiðinni upp, en þeir hefðu aðallega verið að spyrja hann hvernig hann hefði það, hvort hann væri öruggur o.s.frv. Hann tók fram að Ó-kk-nf og G-kk-nf hefðu unnið þetta verk mjög fagmannlega Að öðru leyti væri mjög glannalegt að klifra á eftir mótmælendum upp í krana. Aðspurður sagði hann að L-x-x C-x-x hefði legið járnaður fyrir neðan kranann, sem hann var upp í. Hann staðfesti staðsetningu sína á korti á dskj. nr. 5 og staðfesti einnig að mynd á dskj. nr. 4, efst á bls. 4 væri af sér. Hann sagðist kjósa að tjá sig ekki um þátt annarra ákærðu í málinu. Ákærði kaus að tjá sig frekar að vitnaleiðslum loknum. Hann sagði að framburður lögreglumannanna Ó-kk-ef Þ-kk-ef og G-kk-ef hefði verið trúverðugur og sagðist hann ekki hafa tekið eftir að þeir færu með neinar rangfærslur. Hann vildi því ekki þvertaka fyrir það að þeir hefðu kallað til hans. Það gæti hins vegar verið að hann hefði ekki heyrt það eða hann gleymt því. Ákærði kaus að tjá sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu 16. ágúst sl.

Vitnið G-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa verið á eftirlitsferð mjög snemma morguns umræddan dag í Reyðarfirði með G-kk-þgf P-kk-þgf G-kk-þgf lögreglumanni þegar öryggisverðir hringt hefðu hringt í þá og tilkynnt þeim að fólk væri að reyna að komast inn á svæðið. Þegar þeir hefðu ekið í áttina að álverinu hefðu þeir séð að það voru bílar að fara frá bænum Kollaleiru, en þar hefðu mótmælendurnir haldið sig. Þegar þeir hefðu komið á vettvang hefðu þeir séð bíl, sem lagt hafði verið við austurhlið lóðarinnar og í sama mund hafi þeir séð að annarri bifreið var lagt við vesturendann og fólk að koma út úr honum og hlaupa inn á lóðina og í áttina að kerskálunum sem þá voru í smíðum. Hann sagði að þeir G-kk-nf P-kk-nf hefðu unnið samkvæmt aðgerðaáætlun og hefði G-kk-nf P-kk-nf beðið í hliðinu en hann sjálfur ekið með öryggisverði inn á svæðið. Þeir hefðu byrjað á því að keyra í áttað vesturhluta svæðisins en fengið tilkynningu frá austurhlutanum um að eitthvað af fólkinu væri komið að mjög háum turni sem þar væri. Þeir hefðu því snúið við og farið að turninum. Þá hefðu fjórir einstaklingar verið komnir upp á hliðarramp við turninn, en við hliðina á turninum hefði bygging verið í smíðum og frá nýbyggingunni hefði legið rani að turninum. Einn drengur hefði verið búinn að hlaupa út á ranann og þrjár stúlkur búnar að koma sér fyrir í burðarvirki hliðarbyggingarinnar. Næsta skref hefði verið að staðsetja fólkið inni á svæðinu og hefði hann sjálfur tekið sér varðstöðu við fyrrnefndan turn og gætt að því að fólkið þar færi ekki lengra. Þegar búið hefði verið að staðsetja alla hefði verið farið í það að safna fólkinu saman. Hann sagðist hafa kannast við stúlkurnar þrjár, sem voru í burðarvirkinu en þær hefðu áður tekið þátt í mótmælum við Kárahnjúka. Hann sagðist hafa farið upp til þeirra og gefið þeim þar fyrirmæli um að fara niður en augljóst hefði verið að þær ætluðu ekki að koma niður af sjálfsdáðum því þær hefðu ekki sýnt á sér neitt fararsnið. Hann sagði að stúlkurnar í burðarvirkinu sæjust á myndum á bls. 2 á dskj. nr. 4, þ.e. ákærðu N-kvk-nf R-x-x D-x-x S-x-x, J-x-x R-x-x D-x-x og R-x-x N-x-x C-x-x. Strákurinn, sem farið hefði út á ranann sæist á neðri myndinni í á bls. 3, þ.e. J-x-x R-x-x W-x-x. Hann sagðist hafa gefið þessu fólki fyrirmæli um að fara niður. Hann sagðist ekki hafa tekið þátt í að koma þessu fólki niður heldur hefði hann farið af vettvangi til að rita frumskýrslu.

Vitnið G-kk-nf P-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa komið fyrstur á vettvang ásamt lögreglumanninum G-kk-þgf J-kk-þgf síðla nætur eða árla morguns. Þeir hefðu verið á eftirlitsferð um Reyðarfjörð og séð bíl koma að álverinu og fólk koma út úr honum og hlaupa inn á álverslóðina. Girðingin umhverfis lóðina væri lág og ekki mannheld. Hann sagði að þeir hefðu unnið samkvæmt viðbragðsáætlun og kallað til liðsauka. Hann sagðist hafa farið inn á vinnusvæðið með öryggisverði og þá hefði hafist vinna við að staðsetja fólkið og kyrrsetja það eftir föngum. Hann sagðist hafa komið að mjög háum krana og séð að tveir menn voru nýlagðir af stað upp kranann. Hann sagðist hafa kallað til þeirra bæði á íslensku og ensku og gefið þeim fyrirskipanir um að koma niður og tilkynnt þeim að þeir yrðu handteknir ef þeir kæmu ekki niður. Hann sagði að þessir menn hefðu séð hann, staldrað við og kallað eitthvað til hans á spænsku að hann hélt, en haldið síðan áfram upp kranann. Hann sagðist halda þeir hefðu verið komnir tæplega 20 metra upp í kranann þegar hann talaði við þá. Jafnframt hefði hann stigið aðeins upp í kranann og kallað til þeirra. Hann sagðist vera klár á því að þeir hefðu heyrt í honum. Hann sagðist hafa kannast við annan þeirra vegna fyrri afskipti og sagðist hann vita að sá væri Spánverji. Hann sagði að á bls. 4, neðri myndin og á bls. 5 á dskj. nr. 4 væru ljósmyndir af þessum mönnum og eftirnafn þeirra væri O-x-x og S-x-x. Hann sagði að sér þætti ósennilegt að þessir menn hefðu ekki heyrt í honum þar sem hann hefði heyrt þá tala saman langleiðina upp kranann. Hann sagði að þeir hefðu farið eins hátt upp og hægt var að komast eða um 70 metra. Veðrið hefði verið mjög gott, svalt en stillt og sólin að koma upp.

Vitnið A-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður sagði að þegar hann hefði komið á vettvang hefði fólkið verið komið inn á svæðið og nokkrir lögreglumenn þegar farnir inn á svæðið. Beðið hefði verið eftir frekari liðsstyrk og þeir ekki farið inn á svæðið fyrr en þeir hefðu verið komnir nokkrir saman. Hann sagðist hafa tekið að sér að staðsetja mótmælendur og því hefði hann farið á milli allra þeirra staða, sem vitað var að mótmælendur héldu sig á. Hann sagði að í einum hluta turnanna hefði þeim verið vísað á tvo ætlaða mótmælendur þar upp á efsta palli upp í turninum. Þessir aðilar hafi verið R-x-x N-x-x og J-x-x, breskar stúlkur. Hann sagðist hafa farið upp til þeirra ásamt tveimur öðrum lögreglumönnum. Áður en þeir fóru upp til þeirra hefði þeim verið gefin bein fyrirmæli um að koma niður af pallinum en þær hefðu ekki hlítt þeim fyrirmælum. Hann sagði að þessar stúlkur hefðu verið bundnar saman með lykkjum og hólkum. Hann sagðist hafa orðið að skera bakpokann af ákærðu J-x-x H-x-x og R-x-x N-x-x. Hann sagði að það væri þekkt hjá mótmælendum að vera ekki með beinan mótþróa við handtöku heldur setja upp einhvern búnað, tæki eða tól, sem lögreglumenn gætu hugsanlega skaðað sig á. Hann sagði að lögreglumenn hefðu rekið sig á svona háttsemi hjá mótmælendum uppi á hálendinu þetta sama sumar og því hefðu þeir haft allan varann á hvað varðar bakpokana. Hann sagði að þeir hefðu verið búnir að biðja þær um að taka af sér bakpokana og leysa sig frá hvor annarri, en þær hefðu í engu farið að fyrirmælum lögreglu. Hann sagðist hafa varað þær við því að ef þær myndu ekki losa af sér bakpokana yrðu þeir skornir af þeim, en það hefði verið nauðsynlegt til að geta athafnað sig á þröngri syllunni. Hann sagði að þetta hefði endað með því að þær hefðu verið sóttar og færðar niður. Hann sagðist einnig hafa farið að krananum, sem ákærði H-kk-nf hefði verið uppi í, og hefði ítrekað verið kallað til hans og hann beðinn um að koma niður úr krananum. Hann sagði að þeir hefðu ekki getað greint það hvort ákærði svaraði þeim með ákveðnum hætti. Þá sagðist hann ekki gera sér grein fyrir hvort ákærði heyrði í þeim. Hann sagði að einn lögreglumannanna hefði fengið að hlutverk að skrá niður nöfn allra hinna handteknu og bera nöfnin saman við vegabréf.

Vitnið G-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður sagði að hann og Ó-kk-nf Þ-kk-nf væru vanir klifurmenn og þeirra hlutverk hefði því falist í því að fást við það fólk sem hefði klifrað upp í byggingakrana og húsþök. Fyrst hefði verið farið að þeim stað þar sem ákærði K-x-x M-x-x hafði klifrað upp á þak. Umræddur staður væri sunnan við kerskálana og nær eystri endanum. Hann sagðist þekkja ákærða á efri myndinni á bls. 1 á dskj. nr. 4. Hann sagði að þeir hefðu kallað á hann á ensku og beðið hann um að koma niður en hann hefði neitað því og fært sig í hvarf frá þeim. Hann sagði að ákærði K-x-x hefði verið í um 7 metra hæð og ætlað út á bita á þessari hálfkláruðu byggingu. Síðar hefði hann farið til baka og inn á þakið aftur. Hann sagðist hafa farið upp á þakið til hans og náð að læðast aftan að honum. Ákærði hefði orðið var við hann og ætlað aftur út á bitann en hann hefði náð að grípa hann áður. Hann hefði síðan verið færður inn á þakið og handjárnaður og síðan hefði verið farið með hann niður.

Eftir þetta hefðu þeir farið að byggingakrana austan við kerskálana en þar hefði ákærði H-kk-nf verið uppi í krananum. Hann hefði verið beðinn um að koma niður með því að kalla til hans og gefa honum bendingar, en hann svarað þeim á þá lund að hann ætlaði ekki að koma niður. Í framhaldi af því hefði hann og Ó-kk-nf Þ-kk-nf klifrað upp til hans. Hann sagðist hafa verið á eftir Ó-kk-þgf og því hefði Ó-kk-nf átt meiri samskipti við ákærða á leiðinni upp. Á leiðinni hefðu þeir spurt hann hvernig hann hefði það o.s.frv. því þarna hefði verið mikill vindur og hreyfing á krananum. Þeir hefðu því viljað fara varlega að honum og ekki viljað æsa hann upp. Ó-kk-nf hefði síðan farið alveg upp til ákærða þar sem þeir hefðu rætt saman. Í framhaldi af því hefði ákærði komið með þeim niður. Því næst hefðu þeir farið að byggingakrana, sem staðsettur hefði verið á milli kerskálana og þar upp hefðu verið tveir Spánverjar, annar að nafni Y-x-x en hann sagðist ekki muna nafnið á hinum. Þar hefðu verið komnir tveir menn frá sérsveit Ríkislögreglustjóra, sem hefðu séð um að koma þeim niður. Hann og Ó-kk-nf hefðu þá horfið af vettvangi.

Vitnið Ó-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa haft afskipti af ákærða K-x-x M-x-x ásamt G-kk-þgf H-kk-þgf. Hann sagði að K-x-x hefði verið staddur uppi á húsþaki á hálfbyggðu húsi á álverslóðinni. Þeir hefðu byrjað á því að kalla til hans af jörðu niðri og beðið hann um að koma niður en hann hefði neitað því og farið lengra upp á þakið í hvarf. Þeir hefðu síðan farið upp á þakið og þá hefði ákærði reynt að flýja undan þeim en G-kk-nf H-kk-nf hefði náð honum og hann verið handtekinn. Hann sagðist einnig hafa haft afskipti af ákærða H-kk-þgf. Sagðist hann hafa farið upp í kranann ásamt G-kk-þgf H-kk-þgf til að ná í ákærða. Hann sagði að þeir hefðu talað við ákærða áður en þeir lögðu af stað upp en ákærði svarað þeim svo til að hann vildi ekki koma niður. Hann sagðist einnig hafa talað við ákærða á leiðinni upp og þegar hann hefði verið kominn upp til hans. Hann sagði að ákærði hefði verið búinn að festa sig þarna upp og verið með hendurnar í plasthólk. Hann sagði að ákærði hefði sagt honum að hann vildi helst vera þarna sem lengst til að vekja athygli á sínum málstað. Aðeins tvennt hefði verið í stöðunni, þ.e. að láta ákærða síga niður eða að hann kæmi sjálfviljugur með þeim niður. Ákærði hefði síður viljað síga niður og eftir nokkrar samræður hefði orðið úr að hann klifraði sjálfur niður með þeim, en áður hefði verið fest í hann öryggislína. Ákærði hefði fallist á þetta gegn því að fáni, sem hann hefði verið búinn að koma fyrir á krananum, yrði látinn vera og hefði svo verið gert.

Vitnið G-kk-nf H-kk-nf M-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa farið inn á svæðið með lögreglumanninum G-kk-þgf. Hann sagðist hafa haft afskipti af ákærða L-x-x C-x-x, en þá hefðu starfsmenn svæðisins verið búnir að umkringja hann. Hann sagðist þekkja ákærða á mynd á dskj. nr. 4. Honum hefði verið kynnt að hann væri handtekinn fyrir að hafa farið inn á svæði í óleyfi. Þegar þeir hefðu tekið í hendurnar á honum hefði hann gert sig máttlausan og látið sig falla í jörðina. Þeir hefðu sett ákærða í bensli og orðið að draga hann að steyptri plötu þar sem þeir hefðu fest hann. Síðar hefði rúta komið á svæðið og þá hefði hinum handteknu verið smalað saman og farið með þá út í rútuna. Hann sagði að síðar hefði hann verið sendur upp í stigapall þar sem fjögur ungmenni höfðu komið sér fyrir og staðið þar varðstöðu, en þau sæjust á ljósmynd á bls. 2 á dskj. nr. 4. Enn síðar hefði hann farið að öðrum stigapalli þar sem verið hefðu þrjár stúlkur. Tvær þeirra hefðu verið búnar að festa sig inni í rörhólk og sú þriðja búin að festa sig með hjólakeðju eða einhverju slíku um sig miðja. Þá stúlku hefði hann losað og benti á að um væri að ræða ákærðu F-x-x J-x-x á efri myndinni á bls. 3 á dskj. nr. 4. Hann sagðist ekki vita hvort hún hefði verið beðin um að losa sig þar sem hann hefði ekki verið fyrstur á staðinn. Hann benti á myndir af hinum stúlkunum tveimur á dskj. nr. 7 og sagði að um hefði verið að ræða ákærða J-x-x H-x-x og R-x-x N-x-x C-x-x, en þær hefðu fest sig saman í hólkum. Hann sagðist einnig hafa losað þær, en ekki gefið þeim fyrirmæli þar sem hann hefði ekki komið fyrstur á vettvang. Aðspurður sagði hann að eini maðurinn sem hefði sýnt einhvern samstarfsvilja hefði verið annar spænsku strákanna, þ.e. sá sem hefði verið slasaður. Þá hefði ákærði H-kk-nf ekki verið með neina mótspyrnu eftir að hann kom niður úr krananum. Enginn hefði hins vegar komið sjálfviljugur heldur hefði þurft að sækja alla. Hann sagði að þetta fólk hefði allt gert sér grein fyrir að þeir væru komnir á svæðið til að fjarlægja þau og handtaka.

Vitnið G-kk-nf R-kk-nf lögreglumaður sagði að hann og G-kk-nf H-kk-nf hefðu farið inn á svæðið í fylgd öryggisvarðar. Þeir hefðu komið þar að þar sem starfsmenn hefðu verið búnir að króa af einn af mótmælendunum, þ.e. ákærða L-x-x C-x-x. Þeir hefðu farið sitt hvoru megin við hann og beðið hann um að koma með þeim út fyrir svæðið. Ákærði hefði ekki sagt neitt heldur lagst í jörðina. Hann hefði því verið settur í fjötra og staðið yfir honum þar til rúta kom á svæðið. Hann sagðist ekki hafa haft afskipti af fleirum á svæðinu. Aðspurður sagði hann að þeir G-kk-nf H-kk-nf hefðu verið einkennisklæddir.

Vitnið B-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa haft afskipti af tveimur mönnum, sem farið hefðu upp í krana. Annar þessara mann hefði verið kominn efst í kranann, þ.e. á þann stað sem kallaður væri fingur, en hinn verið örlítið neðar. Hann sagðist hafa farið upp í kranann ásamt Ó-kk-þgf T-kk-þgf. Þegar þeir hefðu verið komnir nánast upp að þeim hefðu þeir reynt að fá þá niður en þeir ekki svarað þeim. Þegar þeir hefðu komið alveg upp að þeim hefðu þessir menn sagt þeim að þeir myndu ekki koma niður. Lögreglan yrði að sækja þá og þá myndu þeir koma með þeim niður. Sá sem hefði verið neðar í krananum hefði borið því við að hann væri slasaður á fæti og því gæti hann ekki farið sjálfur niður. Sá sem hefði verið ofar í krananum hefði neitað því að koma niður og sagt þeim að þeir yrðu að ná í hann efst upp í kranann. Hann sagði að maðurinn á ljósmynd á bls. 4 á dskj. 4 væri sá sem hefði verið neðar í krananum, þ.e. ákærði Y-x-x M-x-x O-x-x og á bls. 5 á sama dskj. væri maðurinn sem hefði verið ofar í krananum eða á fingrinum, þ.e. ákærði A-x-x F-x-x S-x-x.

Vitnið Ó-kk-nf T-kk-nf Ó-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa farið upp í krana með lögreglumanninum B-kk-þgf til að ná í tvo menn sem þar hefðu verið. Þegar þeir hefðu komið þarna að hefði þeim verið tjáð að búið væri að biðja þá um að koma niður og þeir neitað því. Þeir hefðu því farið upp í kranann og hafið viðræður við þá og spurt þá hvort þeir vildu koma niður sjálfviljugir. Þeir hefðu ekki verið tilbúnir í það og annar þeir sagt að hann væri ekki alveg fær um það þar sem hann væri slasaður á fæti. Hinn hefði hins vegar fært sig ofar í kranann og sagt að hann myndi ekki koma nema þeir sæktu hann efst í kranann. Þeir hefðu því orðið að fara til þeirra og koma þeim niður. Aðspurður sagði hann að þeir hefðu ekki þurft að aðstoða þann slasaða meira á leiðinni niður en hinn sem hefði verið óslasaður.

Vitnið H-kk-nf M-kk-nf T-kk-nf lögreglumaður hann sagðist hafa farið ásamt lögreglumanninum H-kk-þgf S-kk-þgf inn á álverslóðina og þegar þeir hefðu komið á milli kerskálana hefði starfsmaður frá Securitas bent þeim á að þar hefðu tvær stúlkur hlaupið upp á stigapall. Þeir hefðu rölt upp á stigapallinn á eftir þeim. Á öðrum eða þriðja stigapalli hefði verið stúlka, sem búin hefði verið að festa sig við handrið á stigapallinum með keðju um sig miðja. Hann sagðist minna að heiti F-x-x með löngu eftirnafni. Keðjan hefði verið læst með hengilás og engin leið hefði verið fyrir hana að smokra sig úr henni. H-kk-nf hefði farið áfram upp og þar uppi hefði verið önnur stúlka, B-x-x og hann spurt hana að því hvort hún vildi ekki koma niður og hún gert það án þess að veita neina mótspyrnu. Hann sagðist hafa spurt F-x-x hvort hún vildi ekki koma með þeim niður en hún hefði sagt að hún gæti það ekki þar sem hún væri ekki með lykil að keðjunni. Í því hefði G-kk-nf H-kk-nf komið þarna að ásamt öðrum lögreglumanni og þeir tekið við vettvangi. Hann og H-kk-nf hefðu því farið niður og í sama mund hefði starfsmaður Securitas komið með boltaklippur og G-kk-nf H-kk-nf tekið við þeim og klippt á keðjuna sem var utan um F-x-x. Þeir H-kk-nf hefðu síðan farið að krananum, sem Spánverjarnir voru upp í. Þar hefði G-kk-nf P-kk-nf tjáð þeim að hann hefði gefið þeim fyrirmæli um að koma niður þegar þeir hefðu verið á leiðinni upp en þeir ekki hlítt þeim fyrirmælum.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf héraðslögreglumaður sagðist hafa haft afskipti af þremur stúlkum sem hefðu klifrað upp í turn við hlið reykháfs milli kerskála. Einn þeirra hefði heitið J-x-x eitthvað, önnur D-x-x S-x-x, en hann sagðist ekki muna nafn þeirrar þriðju. Þegar honum voru tjáð nöfnin M-kvk-nf M-kvk-nf R-x-x, N-kvk-nf R-x-x D-x-x S-x-x og R-x-x J-x-x D-x-x sagðist hann kannast við þau nöfn og vel gæti verið að þau væru rétt og hann ruglað saman nöfnunum J-x-x og J-x-x. Hann sagðist hafa komið einn að þessum stúlkum og hann hefði byrjað á því að biðja þær um að koma niður, sem þær hefðu ekki viljað gera, heldur láta sækja sig. Þær hefðu því neitað að koma sjálfar. Hann sagði að þær hefðu verið búnar að fikra sig út á bita, en auðvelt hefði verið fyrir þær að fikra sig sjálfar til baka. Hann sagði að einn mótmælandi hefði verið þarna rétt fyrir ofan og staðið uppi á einhvers konar þaki og sagðist hann minna að hann heiti L-x-x. Hann sagðist minna að hafa beðið hann um að koma niður líka, en hann hefði ekki sinnt því. Hann hefði einnig verið sóttur. Þegar honum var bent á að það lægi fyrir í gögnum málsins að L-x-x hefði verið handtekinn á jörðu niðri og sagði hann þá að sennilega væri hann að rugla saman nöfnum. Hann sagðist einnig hafa komið að þar sem tvær stúlkur voru í öðrum turni og hefði önnur þeirra verið búin að hlekkja sig fasta við handrið. Sú stúlka hefði borið indverskt langt nafn. Hann sagðist ekki muna hvort hin var hlekkjuð, en hún hefði verið það ung að kalla hefði til barnayfirvöld við skýrslutöku af henni. Keðjan hefði síðan verið klippt af þeirri með indverska nafninu og þessar tvær komið saman niður með þeim.

Vitnið E-kk-nf Ó-kk-nf lögreglufulltrúi sagðist ekki hafa verið á vettvangi þegar umræddir atburðir gerðust, en hann sagðist hafa tekið þátt í að útbúa kort á dskj. nr. 5. Hann sagði að teikningin væri fengin hjá framkvæmdaaðila, en upplýsingarnar sem færðar væru inn á kortið væru fengnar úr gögnum málsins, t.d. handtökuskýrslum. Kortið hefði verið útbúið til að unnt væri að átta sig á staðsetningum ákærðu við handtöku. Þá sagðist hann hafa unnið kort á dskj. nr. 6. Lögregla hefði vitað að til stæði að mótmæla framkvæmdunum í Reyðarfirði og því hefði verið hugað að því að finna svæði þar sem mótmælendur gætu haldið sig án þess að skapa hættu fyrir sjálfan sig og aðra. Reynt hefði verið að finna svæði þar sem menn væru hvorki of nálægt byggingasvæðinu né þjóðveginum. Lögregla hefði því mælst til þess að umrætt svæði yrði nýtt og að fólki hefði verið boðið að vera þarna. Hann sagðist halda að þetta kort hefði verið útbúið um miðjan júlí sl. Hann sagðist einnig hafa tekið ljósmyndir á dskj. nr. 3 af merkingum við álverslóðina um miðjan ágúst sl. Hann sagðist hafa skoðað vettvang við álverslóðina rétt áður en hann fór í frí í júlí og horft sérstaklega eftir bannmerkjum og þá hefðu þessu gulu bannskilti verið uppi á girðingunni með jöfnu millibili. Hann sagðist einnig hafa rætt við þá sem sæju um öryggismál á svæðinu og þeir tjáð honum að skiltin væru á girðingunni með 50 metra millibili. Loks sagðist hann hafa unnið myndir á dskj. nr. 4. Hann sagði að þær væru teknar af nokkrum lögreglumönnum á vettvangi.

III.

Niðurstaða

Fram hefur komið í málinu að ákærði D-x-x J-x-x N-x-x var handtekinn að bænum Kollaleiru að kvöldi miðvikudagsins 16. ágúst sl. en ekki á vinnusvæðinu eins og aðrir ákærðu í máli þessu. Hér fyrir dómi neitaði ákærði því að hafa farið inn á vinnusvæðið í umrætt sinn og engin vitni hafa borið um veru hans þar. Þykir því ósannað að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi þá sem greinir í ákæru og ber því að sýkna hann af öllum kröfum ákæruvaldsins í málinu.

Í máli þessu er ákærðu gefið að sök að hafa ruðst í heimildarleysi inn á afmarkað vinnusvæði Bectels á álverslóð í Reyðarfirði og er sú háttsemi heimfærð undir 231. gr. almennra hegningarlaga í ákærunni. Liggur fyrir í málinu krafa Alcoa Fjarðaáls sf., sem reisir álver á lóðinni, um að ákærðu verði refsað fyrir háttsemina, sbr. 242. gr. almennra hegningarlaga. Fram hefur komið að álverslóðin í Reyðarfirði er afgirt og að á girðinguna hafa verið fest skilti með reglulegu millibili með áletrun um að óviðkomandi sé bannaður aðgangur bæði á íslensku og ensku. Sjá má af framlögðum ljósmyndum af vettvangi að um mjög veigalitla girðingu er að ræða, en á staurana eru aðeins strengdir tveir vírar. Þykir og ljóst af framburði vitna og ákærðu í máli þessu að girðing þessi var lítil eða engin fyrirstaða við inngöngu ákærðu inn á lóðina og að ákærðu ýmist stikuðu yfir girðinguna eða smeygðu sér inn fyrir hana á milli tveggja víra. Vinnusvæðið var því hvorki lokað né læst og þykir sýnt að hver sem er gat gengið fyrirhafnarlaust inn á það. Í ljósi framangreinds og eðlis staðarins sem byggingasvæðis þykir sú háttsemi ákærðu að fara inn á vinnusvæðið á lóðinni ekki eiga undir 231. gr. almennra hegningarlaga sem fjallar um húsbrot. Ber því að sýkna ákærðu af broti gegn því ákvæði.

Ákærði H-kk-nf H-kk-nf hefur viðurkennt hér fyrir dómi að hafa farið inn á álverslóðina í Reyðarfirði í umrætt sinn og klifrað þar upp í byggingakrana. Þetta hafi hann gert þrátt fyrir vitneskju um að almenningi væri óheimilt að fara inn á vinnusvæðið. Þá viðurkenndi hann að hafa séð skilti á vettvangi um að óviðkomandi væri bannaður aðgangur. Loks viðurkenndi ákærði að hafa fengið fyrirmæli frá lögreglu um að koma niður úr byggingakrananum og að hafa óhlýðnast þeim fyrirmælum með því að fara hvergi. Fram hefur komið að ákærði var uppi í byggingakrananum í um það bil fjórar klukkustundir. Með þessum framburði ákærða, sem er í samræmi við framburði lögreglumannanna G-kk-ef J-kk-ef G-kk-ef, G-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef og Ó-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef þykir sannað að ákærði hafi neitað að hlíta fyrirmælum lögreglu um að hverfa af vinnusvæðinu og að hann hafi þar með gerst um háttsemi þá sem greinir í 2. tölulið ákærunnar.

Með framburði lögreglumannanna G-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef og Ó-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef þykir sannað að ákærða K-x-x M-x-x hafi í umrætt sinn verið gefin fyrirmæli af lögreglu um að yfirgefa vinnusvæðið og að hann hafi neitað því að hlíta þessum fyrirmælum. Kemur og fram í framburði þessara lögreglumanna að ákærði hafi reynt að flýja undan þeim þegar þeir nálguðust hann. Hefur ákærði því gerst sekur um háttsemi þá sem greinir í 2. tölulið ákærunnar.

Fram kom hjá lögreglumönnunum G-kk-þgf H-kk-þgf M-kk-þgf og G-kk-þgf R-kk-þgf að þeir hefðu handtekið ákærða L-x-x C-x-x á vinnusvæðinu. Hefðu þeir farið sitt hvoru megin við hann, tekið í hendurnar á honum og beðið hann um að koma með þeim út fyrir vinnusvæðið. Hefði ákærði þá gert sig máttlausan og látið sig falla í jörðina. Hefðu þeir því orðið að handjárna ákærða og draga hann að steyptri plötu þar sem þeir gátu fest hann þar til rúta kom á staðinn til að flytja hina handteknu í burtu. Með framburði lögreglumannanna þykir sannað að ákærði hafi með áðurgreindu framferði sínu neitað að hlíta fyrirmælum lögreglu um að hverfa af vinnusvæðinu, en telja verður að ákærða hafi hlotið að vera ljós sú fyrirætlað lögreglu að vísa honum burt af svæðinu. Hefur ákærði því gerst sekur um háttsemi þá sem greinir í 2. tölulið ákærunnar.

Með framburði lögreglumannsins A-kk-ef S-kk-ef, sem á sér stoð í framburði lögreglumannsins G-kk-ef H-kk-ef M-kk-ef, þykir sannað að ákærðu R-x-x N-x-x C-x-x og J-x-x C-x-x H-x-x voru gefin fyrirmæli af lögreglu um að koma niður af palli þeim, sem þær höfðu komið sér fyrir á og yfirgefa vinnusvæðið, en að þær hafi neitað að hlíta þessum fyrirmælum. Hafa ákærðu því gerst sekar um háttsemi þá sem greinir í 2. tölulið ákærunnar.

Með framburði lögreglumannanna G-kk-ef J-kk-ef G-kk-ef og H-kk-ef S-kk-ef Þ-kk-ef þykir sannað að ákærða J-x-x R-x-x W-x-x voru gefin fyrirmæli af lögreglu um að koma niður af loftræstistokknum, sem hann hafði klifrað upp á og yfirgefa vinnusvæðið, en að hann hafi neitað að hlíta þessum fyrirmælum og að lögregla hafi orðið að sækja hann upp á stokkinn. Hefur ákærði því gerst sekur um háttsemi þá sem greinir í 2. tölulið ákærunnar.

Þá þykir sannað með framburði lögreglumannsins H-kk-ef M-kk-ef T-kk-ef að ákærðu F-x-x J-x-x voru gefin fyrirmæli af lögreglu um að koma niður úr stigapalli, sem hún hafði farið upp á og yfirgefa vinnusvæðið. Fram kom hjá lögreglumanninum að ákærða hefði verið búin að hlekkja sig við handrið á stigapallinum með læstri keðju. Aðspurð hefði hún sagt að hún gæti ekki losað sig þar sem hún væri ekki með lykil að keðjunni. Þessi framburður H-kk-ef M-kk-ef fær stuðning í framburði lögreglumannanna H-kk-ef S-kk-ef Þ-kk-ef og G-kk-ef H-kk-ef M-kk-ef. Með framburði lögreglumannanna þykir sannað að ákærði hafi með áðurgreindu framferði sínu neitað að hlíta fyrirmælum lögreglu um að hverfa af vinnusvæðinu, en telja verður að ákærðu hafi hlotið að vera ljóst að til þess kæmi að lögregla vísaði henni burt af svæðinu.

Ennfremur þykir sannað með framburði lögreglumannanna G-kk-ef J-kk-ef G-kk-ef og H-kk-ef S-kk-ef Þ-kk-ef að ákærðu N-kvk-nf R-x-x D-x-x S-x-x, R-x-x J-x-x D-x-x og M-x-x M-x-x R-x-x, hafi fengið fyrirmæli um að koma niður úr burðarvirki því, sem þær höfðu farið upp í og yfirgefa vinnusvæðið, en að þær hafi ekki hlítt þeim fyrirmælum. Þykir því sannað að þær hafi gerst sekar um háttsemi þá sem greinir í 2. lið ákærunnar.

Loks þykir sannað með framburði lögreglumannanna G-kk-ef P-kk-ef G-kk-ef, B-kk-ef J-kk-ef og Ó-kk-ef T-kk-ef Ó-kk-ef að ákærðu A-x-x F-x-x S-x-x og Y-x-x M-x-x O-x-x hafi fengið fyrirmæli frá lögreglu um að koma niður úr byggingakrana þeim, sem þeir höfðu klifrað upp í, en þeir neitað því. Fram kom hjá lögreglumanninum G-kk-þgf P-kk-þgf að hann hefði komið að ákærðu þegar þeir hefðu verið nýlagðir af stað upp byggingakranann og að hann hefði kallað til þeirra bæði á íslensku og ensku og gefið þeim fyrirskipanir um að koma niður. Ákærðu hefðu staldrað aðeins við, kallað eitthvað til hans og haldið síðan áfram upp kranann. Þykir því sýnt að ákærðu hafi heyrt og skilið fyrirskipanir lögreglumannsins en við þingfestingu málsins tjáði þeir sig báðir á ensku. Þá hafa lögreglumennirnir B-kk-nf og Ó-kk-nf T-kk-nf, sem fóru upp kranann til að ná í ákærðu, borið að þegar þeir hefðu nálgast ákærðu upp í krananum hefðu ákærðu sagt þeim í fyrstu að þeir myndu ekki koma niður og annar þeirra fært sig ofar í kranann. Þeir hefðu því orðið að fara til þeirra beggja og koma þeim niður. Hafi ákærði Y-x-x ekki átt í erfiðleikum með að fara niður kranann þrátt fyrir meiðsli sín á fæti.

Fram kom hjá lögreglumanninum H-kk-þgf M-kk-þgf T-kk-þgf hér fyrir dómi að ákærða B-x-x M-kvk-nf E-x-x hefði strax hlítt fyrirmælum hans um að koma niður úr stigapalli þeim, sem hún hafði farið upp og ekki veitt neina mótspyrnu. Þetta kemur og fram í frumskýrslu lögreglu. Þá hafa engin vitnið borið um það að hún hafi neitað að hlíta fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa vinnusvæðið í umrætt sinn. Þykir því ósannað að ákærða hafi haft í frammi þá háttsemi, sem henni er gefin að sök í 2. tölulið í ákæru málsins og ber því að sýkna hana af refsikröfum ákæruvaldsins.

Framburður allra framangreindra lögreglumanna var skýr og glöggur og bar þeim saman um málsatvik í öllum meginatriðum þótt borið hafi einstaka nafnarugli. Lýsing þeirra á atburðarás og staðsetningum hvers og eins hinna ákærðu bar hins vegar saman og gátu þeir bent á ákærðu á framlögðum ljósmyndum. Ljóst er að á vinnusvæðinu voru í umrætt sinn fjölmargir lögreglumenn og á ljósmyndum má sjá að þeir voru einkennisklæddir. Gat því ekki farið fram hjá ákærðu að fyrirmælin um að koma niður úr hinum ýmsu burðarvirkjum, þökum og byggingakrönum á svæðinu komu frá lögreglunni.

Samkvæmt 15. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 er lögreglu heimilt að hafa afskipti af borgurunum í því skyni að halda uppi almannafriði og allsherjarreglu, til að gæta öryggis einstaklinga eða almennings eða til að afstýra brotum eða stöðva þau. Í þessu skyni er lögreglu m.a. heimilt að vísa fólki á brott eða fjarlægja það og fara inn á svæði í einkaeign og fyrirskipa brottflutning fólks af þeim. Í 19. gr. lögreglulaganna er síðan að finna almennt ákvæði sem kveður á um skyldu borgaranna til hlýðni við fyrirmæli lögreglunnar. Fram hefur komið að ákærðu fóru inn á álverslóðina í Reyðarfirði í umrætt sinn í þeim tilgangi að mótmæla byggingu álversins og Kárahnjúkavirkjunar og þeim áhrifum sem framkvæmdir þessar munu hafa á náttúru landsins. Í 2. mgr. 73. gr. og 3. mgr. 74. gr. stjórnarskrár Íslands nr. 33/1944 er slegið föstum almennum rétti manna til þess að láta í ljós hugsanir sínar og skoðanir með friðsamlegum hætti. Ekki verður hins vegar fallist á að mótmæli ákærðu hafi verið friðsamleg þar sem ákærðu fóru heimildarlaust inn á afmarkaða byggingarlóð í einkaeigu og stöðvuðu þar vinnu framkvæmdaaðilans í sex til sjö klukkustundir. Með atferli sínu gengu ákærðu því á rétt annarra og stofnuðu að auki lífi sínu og annarra í hættu. Með hliðsjón af framangreindu verður að telja að afskipti lögreglunnar af ákærðu í umrætt sinn hafi verið nauðsynleg og samrýmst heimildum 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar.

Með vísan til framangreinds þykir háttsemi ákærðu, H-kk-ef H-kk-ef, A-x-x F-x-x S-x-x, Y-x-x M-x-x O-x-x, K-x-x M-x-x, F-x-x J-x-x, J-x-x C-x-x H-x-x, R-x-x N-x-x C-x-x, R-x-x J-x-x D-x-x, M-x-x M-x-x R-x-x, N-kvk-þf R-x-x D-x-x S-x-x, J-x-x R-x-x W-x-x og L-x-x C-x-x rétt heimfærð til refsiákvæða í 2. tölulið ákæru málsins.

Ákærðu hafa ekki áður gerst sek um refsiverða hegðun svo vitað sé.

Við ákvörðun refsingar ákærðu er litið til þess að um skipulagðar aðgerðir af þeirra hálfu var að ræða, sem höfðu í för með sér umtalsverða röskun á vinnusvæðinu. Þá er við ákvörðun refsingar ákærðu H-kk-ef H-kk-ef, A-x-x F-x-x S-x-x og Y-x-x M-x-x O-x-x sérstaklega litið til þess að með háttsemi sinni stofnuðu ákærðu lífi og limum þeirra lögreglumanna, sem fóru upp í kranana til að ná í þá, í talsverða hættu og að mótspyrna þeirra stóð yfir í langan tíma.

Samkvæmt 41. gr. lögreglulaga varða brot gegn 19. gr. laganna fésektum. Með vísan til framangreinds þykir refsing ákærðu H-kk-ef H-kk-ef, A-x-x F-x-x S-x-x og Y-x-x M-x-x O-x-x hvers um sig hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 200.000 krónur, sem greiða ber til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, ella sæti ákærðu fangelsi í 14 daga. Þá þykir refsing ákærðu K-x-x M-x-x, F-x-x J-x-x, J-x-x C-x-x H-x-x, R-x-x N-x-x C-x-x, R-x-x J-x-x D-x-x, M-x-x M-x-x R-x-x, N-kvk-ef R-x-x D-x-x S-x-x og J-x-x R-x-x W-x-x hvers um sig hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 100.000 krónur, sem ákærðu ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, ella sæti þau fangelsi í 8 daga. Loks þykir refsing ákærða L-x-x C-x-x hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 50.000 krónur, sem greiða ber til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, ella sæti ákærði fangelsi í 4 daga.

Þá þykir rétt að fallast á kröfu ákæruvalds um upptöku á klifurbúnaði, lásum og hólkum, sbr. heimild í 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu greiði sakarkostnað að fjárhæð 459.965 krónur, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 311.250 krónur. Við ákvörðun málskostnaðar hefur verið tekið tillit til greiðslu virðisaukaskatts. Þá hefur einnig verið tekið tillit til þess að samhliða þessu máli voru flutt samkynja mál á hendur sömu aðilum eða málin nr. S-110, 111 og 113/2006.

Í málinu hefur Alcoa Fjarðarál sf. krafist bóta að fjárhæð 28.559.780 krónur með vöxtum og dráttarvöxtum frá 16. ágúst til greiðsludags vegna tjóns, sem fyrirtækið hafi orðið fyrir vegna háttsemi ákærðu á athafnasvæði félagsins. Í kröfugerð félagsins segir að stöðva hafi þurft vinnu um eitt þúsund starfsmanna á athafnasvæðinu og að slíkri vinnustöðvun fylgi gríðarlegur kostnaður, sem félagið geri kröfu um að fá bættan. Til stuðnings kröfunni er eingöngu lagt fram yfirlit yfir ætlaðan kostnað, sem sundurliðaður hefur verið eftir vinnusvæðum og undirverktökum. Er þar greinilega um áætlaðar tölur að ræða. Engin frekari gögn hafa verið lögð fram til stuðnings bótakröfunni, svo sem verksamningar eða gögn frá undirverktökum. Verður að telja kröfuna með öllu vanreifaða og er henni því vísað frá dómi með heimild í 5. mgr. 172. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf dómstjóri. Uppkvaðning dómsins hefur dregist vegna embættisanna dómarans.

Dómsorð:

Ákærðu, D-x-x J-x-x N-x-x og B-x-x M-x-x E-x-x, eru sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Ákærðu, H-kk-nf H-kk-nf, A-x-x F-x-x S-x-x og Y-x-x M-x-x O-x-x greiði hver um sig 200.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, en sæti ella fangelsi í 14 daga.

Ákærðu, K-x-x M-x-x, F-x-x J-x-x, J-x-x C-x-x H-x-x, R-x-x N-x-x C-x-x, R-x-x J-x-x D-x-x, M-x-x M-x-x R-x-x, N-kvk-nf R-x-x D-x-x S-x-x og J-x-x R-x-x W-x-x greiði hvert um sig 100.000 krónur í sekt til ríkissjóðs frá uppkvaðningu dómsins, en sæti ella fangelsi í 8 daga.

Ákærði, L-x-x C-x-x, greiði 50.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, en sæti ella fangelsi í 4 daga.

Upptækur er klifurbúnaður, svo og lásar og hólkar.

Ákærðu greiði sakarkostnað að fjárhæð 459.965 krónur, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl., 311.250 krónur, þ.m.t. virðisaukaskattur.

Bótakröfu Alcoa Fjarðaáls sf. er vísað frá dómi.

R-kvk-nf B-kvk-nf