E-2696/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 11. mars sl., var höfðað 19. mars 2007 af Bakkafelli ehf., Mörkinni 3, Reykjavík, á hendur Spreki ehf., Austurvegi 22, Grindavík.

Stefnanda krefst þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda 5.910.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð frá 25. nóvember 2006 til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð 5.500.000 krónur. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu af kröfum stefnanda. Einnig krefst stefndi þess að honum verði dæmdur málskostnaður auk virðisaukaskatts úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Stefnandi flutti inn byggingarefni í stálgrindarhús fyrir stefnda frá Þýskalandi á árinu 2006. Fram hefur komið að stefndi hafi óskað eftir tilboði frá stefnanda í 650 fermetra hús í byrjun ársins. Verðtilboð stefnanda er dagsett 30. janúar sama ár en þar er heildarverð 15.300.000 krónur á gengi evru 2. febrúar s.á. Stefndi staðfesti pöntunina 2. apríl s.á. og var byggingarefnið, sem stefndi pantaði í húsið, afhent í tvennu lagi, 4. september og 25. október sama ár.

Stefnandi vísar til þess að miklar breytingar hafi orðið á húsinu eftir að tilboðið var gert 30. janúar, en endanlegar teikningar, byggingarnefndarteikningar, hafi ekki legið fyrir fyrr en síðar. Þær hafi verið notaðar þegar stefndi staðfesti pöntunina 2. apríl 2006. Í pöntuninni kemur fram að endanlegt verð sé samkvæmt uppfærðum magntölum og einingaverðum sem fram komi í tilboði stefnanda 30. janúar það ár. Stefnandi byggir á því að endanlegt verð á húsinu beri að reikna í samræmi við þetta. Samið hafi verið um einingaverð og hafi endanlegt verð átt að miðast við það svo og magntölur samkvæmt pöntun stefnda 2. apríl og gengi evru þegar efnið var afhent í september og október s.á.

Af hálfu stefnda er vísað til þess að bankaábyrgð, sem stefnandi hafi gert stefnda að setja samkvæmt tilboðinu í júlí 2006, hafi verið að fjárhæð 17.950.000 krónur. Stefndi telur að þar sé um að ræða uppreiknað endanlegt verð fyrir húsið sem hafi átt að miða við gengi evru þegar afhending fór fram. Stefndi hafi þegar greitt stefnanda umfram þá fjárhæð. Þessu er mótmælt af hálfu stefnanda sem vísar til þess að útreikningar hans á kröfunni séu að öllu leyti í samræmi við samning málsaðila um kaupverð hússins.

Við munnlegan málflutning kom fram af hálfu stefnda að hann teldi að ekki kæmi nægilega vel fram í stefnu á hverju væri byggt í málinu af hálfu stefnanda og að gögn væru ófullnægjandi. Því hljóti að koma til skoðunar hvort málinu ætti að vísa frá dómi án kröfu.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Af hálfu stefnanda er kröfu hans lýst þannig að hún sé byggð á reikningi vegna eftirstöðva tilboðs Astron-bygginga og vegna gengisbreytinga evru að fjárhæð 5.910.000 krónur. Útgáfudagur reikningsins sé 25. október 2006 og gjalddagi 25. nóvember s.á. Stefndi hafi greitt inná skuldina 3.000.000 króna 30. nóvember s.á. og 2.500.000 krónur 19. janúar 2007 og verði tekið tillit til þess við uppgjör kröfunnar. Eftirstöðvar skuldarinnar hafa ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir.

Undir rekstri málsins skýrði stefnandi kröfuna nánar þannig að gjalddaga kaupverðs skyldi miða við afhendingu, sem hafi verið í tvennu lagi, 4. september og 25. október 2006. Í útreikningum stefnanda kemur fram að endurreiknað kaupverð þess sem afhent var 4. september, miðað við endanlegt verð og sölugengi evru þann dag, hafi verið 12.425.608 krónur. Þá hafi endurreiknað kaupverð þess sem var afhent 25. október, miðað við endanlegt verð og sölugengi evru þann dag, verið 5.922.578 krónur. Miða verði við sölugengi evru í útreikningum á kröfunni enda hafi stefnandi greitt fyrir vöruna samkvæmt því í banka.

Af hálfu stefnanda er því mótmælt að samið hafi verið um fast verð fyrir húsið. Hins vegar sé ákveðið einingaverð fastsett í tilboðinu og útreikningur á kröfunni sé miðaður við það og uppfærðar magntölur. Stefnandi mótmælir einnig að fjárhæðin, sem bankatryggingin hafi miðast við, hafi verið sú sama og endanlegt kaupverð. Endanlegir útreikningar á kaupverðinu hafi ekki legið fyrir þegar stefnandi óskaði bankatryggingar, en þá hafi enn átt eftir að reikna kaupverðið út miðað við endanlegar magntölur.

Stefnandi vísi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. lagastoð í 45. gr. laga nr. 50/2000. Stefnda beri samkvæmt reglunni að greiða kaupverð sem hann sé krafinn um nema sýnt sé fram á að það sé bersýnilega ósanngjarnt. Verðið sem stefndi sé krafinn um sé alls ekki ósanngjarnt. Um gjalddaga kröfunnar sé vísað til framlagðra reikninga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefnda

Af hálfu stefnda er vísað til þess að á árinu 2005 hafi stefndi hafist handa við skipulagningu á byggingu stálgrindarhúss á lóð sem hann eigi í Grindavík. Stefnandi sé innflutningsaðili slíkra húsa. Stefndi hafi leitað til hans í ársbyrjun 2006 og óskað eftir tilboði í 650 fermetra stálgrindarhús. Með verðtilboði 30. janúar 2006 hafi stefnandi gert stefnda tilboð í húsið sem hljóðað hafi upp á 23.502,30 krónur á fermetra, eða alls 15.300.000 krónur. Tilboðið hafi miðast við gengi evru 2. febrúar 2006 sem hafi verið 76,32 krónur. Stefndi hafi gengið að tilboðinu. Eftir það hafi húsið tekið nokkrum breytingum. Meðal annars hafi verið ákveðið að hafa það 600 fermetra og fjölga gluggum o.fl. Samkomulag hafi orðið um að breytingarnar hrófluðu ekki við verði samkvæmt tilboðinu.

Eftir að samningar náðust með aðilum hafi verð evru hækkað svo verulega að þegar kom að því að hefja framleiðslu hússins um sumarið hafi endurreiknað verð þess, miðað við gengisbreytingar, verið 17.950.000 krónur. Í tölvupósti 13. júlí 2006 hafi gengi evru verið 94,59 krónur. Við tollafgreiðslu u.þ.b. 67% heildarhússins í byrjun september s.á. hefði gengi evru lækkað í 88,44 krónur. Stefnandi hafi þá sent stefnda tölvupóst og óskað eftir greiðslu að fjárhæð 12.500.000 krónur og gefið út reikning þeirrar fjárhæðar. Reikningurinn hafi verið greiddur 22. september s.á. Þegar það sem upp á vantaði af húsinu var tollafgreitt í lok október hafi gengi evru verið komið niður í 85,48 krónur. Við það tækifæri hafi stefnandi gefið út reikning að fjárhæð 5.910.000 krónur. Stefndi hafi talið reikninginn allt of háan og andmælt honum en ekki fengið undirtektir hjá stefnanda. Stefndi hafi ákveðið að greiða 3.000.000 króna 30. nóvember 2006 og 2.500.000 króna 19. janúar 2007.

Stefndi byggi sýknukröfu sína á því að hann hafi þegar greitt stefnanda fjárhæð sem sé langt umfram umsamið kaupverð samkvæmt verðtilboði og samningum aðila. Samanlögð fjárhæð reikninganna sé 18.360.000 krónur. Þessa fjárhæð telji stefndi ekki geta staðist. Stefndi telji reikningana rétta að því leyti að fyrir bygginguna sé hann krafinn um greiðslu að fjárhæð 15.300.000 krónur, sem sé í fullu samræmi við verðtilboðið. Hins vegar telji stefndi útreikning vegna gengisbreytinga evru ekki standast. Miða verði við kaupgengi en ekki sölugengi.

Verð hússins geti ekki reiknast hærra en fram komi í tölvupósti 13. júlí 2006, en þá hafi gengi evru verið í hæstu hæðum og verð hússins endurreiknað af stefnanda sjálfum, 17.950.000 krónur, miðað við gengið á þeim tíma. Þessa sömu fjárhæð hafi stefndi greitt til stefnanda. Þegar kom að tollafgreiðslu og greiðslu fyrir húsið hefði gengið lækkað og hafi verðið átt að lækka í samræmi við það. Rétt verð hússins samkvæmt útreikningi stefnda sé 16.597.572 krónur og þannig fundið:

Upprunalegt verð x hlutfall heildar/gengi á upprunalegum degi x gengi við útgáfu reikninga = rétt fjárhæð.

Viðmiðunardagsetning 4. september 2006

17.950.000 x 67% / 94,59 x 88,44 = 11.244.567 krónur.

Viðmiðunardagsetning 25. október s.á.

17.950.000 x 33% / 94,59 x 85,48 = 5.353.005 krónur.

Samtals rétt kaupverð miðað við gengisbreytingar 16.597.572 krónur.

Gengisbreytingarnar hefðu samkvæmt ofangreindu átt að leiða til hækkunar kaupverðs frá upphaflegu kaupverði, sem nemi 1.297.572 krónum, en ekki 3.059.999 krónum, eins og stefnandi haldi fram. Þar sem stefndi hafi greitt stefnanda 17.950.000 krónur hafi hann greitt 1.352.428 krónur umfram réttmæta kröfu og hafi hann í hyggju að höfða mál gegn stefnanda til endurheimtu þess fjár.

Samkvæmt framansögðu beri að sýkna stefnda af dómkröfum stefnanda. Stefndi vísi einkum til almennra reglna kröfuréttar og samningaréttar. Krafa um málskostnað sé reist á 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafa um virðisaukaskatt af málskostnaði á lögum nr. 50/1988.

Niðurstaða

Ágreiningur málsaðila snýr að útreikningi á kaupverði stálgrindarhússins sem stefnandi flutti inn fyrir stefnda á árinu 2006. Í stefnu er vísað til reiknings 25. október 2006, en fjárhæð hans er sú sama og stefnukröfunnar, 5.910.000 krónur. Innborganir koma til frádráttar kröfunni, eins og lýst er í stefnu, 3.000.000 króna 30. nóvember 2006 og 2.500.000 krónur 19. janúar 2007. Ágreiningslaust er að kaupverðið hafi átt að miða við gengi evru þegar varan var afhent. Af hálfu stefnda er vísað til þess að samkvæmt tölvupósti frá stefnanda 13. júlí 2006 hafi uppreiknað kaupverð þann dag verið 17.950.000 krónur. Beri að miða við þá fjárhæð að teknu tilliti til gengisbreytinga sem hefðu orðið þegar varan var afgreidd 4. september og 25. október s.á. Þá telur stefndi að miða beri við kaupgengi evru en ekki sölugengi, eins og stefnandi gerir í útreikningi á kröfunni. Í greinargerð stefnda eru engar athugsemdir gerðar við málatilbúnað stefnanda, en við munnlegan málflutning var bent á af hálfu stefnda, eins og þegar hefur komið fram, að ekki kæmi nægilega vel fram í stefnu á hverju væri byggt í málinu af hálfu stefnanda og að gögn stefnanda væru ófullnægjandi. Stefndi taldi því að til skoðunar hlyti að koma hvort málinu ætti að vísa frá dómi án kröfu. Skýringar stefnanda á útreikningi kröfunnar koma að nokkru leyti fram í stefnu en ítarlegri skýringar og útreikningar komu fram undir rekstri málsins. Stefndi tók til varna í málinu án þess að krefjast frávísunar vegna annmarka á málatilbúnaði stefnanda. Ábendingar stefnda um að málið gæti sætt frávísun án kröfu komu ekki fram fyrr en eftir að stefnandi hafði skýrt kröfuna nánar. Krafa um frávísun hefði með réttu átt að koma fram í greinargerð hafi stefndi talið ástæðu til að málið sætti frávísun vegna ófullnægjandi málatilbúnaðar stefnanda, en samkvæmt meginreglunni um afdráttarlausan málflutning ber að setja fram kröfur strax og tilefni gefst til. Þegar framangreind atriði eru virt og í ljósi þess hvernig málsaðilar hafa lagt málið fyrir dóminn verður að líta svo á að málatilbúnaður stefnanda sé fullnægjandi þannig að málið geti fengið efnislega úrlausn. Samkvæmt því eru ekki nægileg tilefni til að vísa málinu frá dómi án kröfu.

Í skjali stefnda 2. apríl 2006, sem er staðfesting stefnda á samningi og pöntun, kemur fram að um sé að ræða 600 fermetra stálgrindarhús frá Astron en pöntun stefnanda sé í samræmi við meðfylgjandi byggingarnefndarteikningar. Ágreiningslaust er í málinu að í þessum teikningum fólst breyting á húsinu frá því sem upphaflega hafði verið gert ráð fyrir þegar tilboð stefnanda var gert 30. janúar 2006. Í framangreindri staðfestingu stefnda 2. apríl segir að endanlegt verð sé samkvæmt uppfærðum magntölum og einingarverðum sem fram komi í tilboði stefnanda 30. janúar. Samkvæmt orðanna hljóðan í tölvupósti stefnanda til stefnda 13. júlí 2006 hafði tilboð stefnanda verið endurreiknað með gengisbreytingum þann dag og var þá að fjárhæð 17.950.000 krónur. Stefndi heldur því fram að þar hafi verið um endanlegt verð að ræða að öðru leyti en því að sú tala gæti lækkað eða hækkað eftir gengisbreytingum og eru útreikningar stefnda á kaupverðinu byggðir á þessu. Á þennan skilning stefnda verður ekki fallist enda þykir orðalag í framangreindri orðsendingu stefnanda ekki gefa tilefni til þess, en þar er ekki talað um að þetta sé endanlegt verð heldur fjárhæð sem bankaábyrgð stefnda skyldi miðast við. Ágreining málsaðila um kaup- eða sölugengi evru ber að leysa þannig að fallist er á að kaupverðið verði að reikna á því gengi sem stefnandi var bundinn af sem var sölugengi evru samkvæmt því sem fram hefur komið. Af hálfu stefnda hafa ekki verið færð rök fyrir því hvers vegna miða eigi við kaupgengi við útreikninga á kröfu stefnanda. Útreikningum stefnanda á kröfunni er að öðru leyti ómótmælt af hálfu stefnda. Ber því að taka kröfuna til greina en innborganir koma til frádráttar þegar þær voru greiddar.

Samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 krónur.

Dóminn kvað upp S-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Sprek ehf., greiði stefnanda, Bakkafelli ehf., 5.910.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 25. nóvember 2006 til greiðsludags og 200.000 krónur í málskostnað, að frádregnum innborgunum 30. nóvember 2006, að fjárhæð 3.000.000 krónur, og 19. janúar 2007, að fjárhæð 2.500.000 krónur.

S-kvk-nf I-kvk-nf.