S-3887/2021

Ákæra, dómkröfur o. fl.:

Mál þetta, sem var þingfest 4. október 2021 og dómtekið 13. maí 2022, var upphaflega höfðað með ákæru héraðssaksóknara 12. ágúst 2021 á hendur X, kennitala [...], [...], Reykjavík. Síðari ákæran á hendur ákærða var gefin út af héraðssaksóknara 28. október 2021 og var mál vegna hennar þingfest 1. nóvember sama ár og sameinað hinu upphaflega máli. Til að gæta samræmis við efnislega framsetningu og úrvinnslu í öðrum liðum dómsins greinir hér frá ákærum í tímaröð meintra brota og annarra atvika, fyrst samkvæmt síðari ákærunni en næst samkvæmt fyrri ákærunni.

Samkvæmt síðari ákærunni eru ákærða gefin að sök eftirgreind brot:

„[I.]

Fyrir kynferðisbrot, stórfelldar ærumeiðingar og brot í nánu sambandi gegn fyrrverandi unnustu sinni, A, kennitala [...], með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað heilsu og velferð A svo sem nánar greinir hér að neðan, en með háttsemi sinni særði ákærði blygðunarsemi A, [smánaði] hana og móðgaði.

1. Sunnudaginn 22. október 2017 sent B smáskilaboð með myndbandi sem sýndi karlmann hafa samfarir við A og þriðjudaginn 28. nóvember 2017 sent sama myndband með tölvupósti á B.

2. Föstudaginn 1. september og laugardaginn 9. september 2017 sent C, fyrrverandi eiginmanni A, smáskilaboð með kynferðislegum myndum af A og laugardaginn 21. október 2017 sent C smáskilaboð með myndbandi sem sýndi A í kynferðislegum athöfnum.

3. Föstudaginn 17. nóvember 2017 sent A tölvupóst með 4 ljósmyndum í viðhengi en tvær myndanna sýndu A veita ákærða munnmök.

4. Árið 2017 sent D og E, smáskilaboð með myndum og myndböndum sem sýndu A í kynferðislegum athöfnum.

Telst þetta varða við 1. mgr. 199. gr. a. sbr. áður 209. gr. og við 1. og 2. mgr. 218. gr. b og 233. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

[II.]

[...].

[III.]

Fyrir brot á nálgunarbanni, með því að hafa á tímabilinu 27. desember 2017 til 3. mars 2018 sent A að minnsta kosti 10 tölvupósta af netföngum hans [...], [...] og [...] og í gegnum heimasíðu Airbnb af netfanginu [...] á netfang A, [...], þrátt fyrir að honum væri bannað að setja sig í samband við hana með ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 28. nóvember 2017 og úrskurði Héraðsdóms Reykjaness í máli nr. R - 619/2017. Telst þetta varða við 232. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

[IV].

Fyrir brot á nálgunarbanni, með því að hafa á tímabilinu 18. nóvember 2018 til 11. desember 2018 sent A 2 tölvupósta af netföngum hans [...] og [...] á netfang A, [...], þrátt fyrir að honum væri bannað að setja sig í samband við hana með ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 14. júní 2018 og úrskurði Héraðsdóms Reykjaness í máli nr. R - 363/2018.

Telst þetta varða við 232. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni skaða- og miskabætur að fjárhæð kr. 3.761.247,- með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. [laga nr. 38/2001], frá 22. nóvember 2017, þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan með dráttarvöxtum [samkvæmt] 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. [sömu laga] frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum reikningi, auk virðisaukaskatts á málskostnað.“

Samkvæmt fyrri ákærunni er ákært „fyrir [...]nauðgun, með því að hafa miðvikudaginn 29. maí 2019 ruðst í heimildarleysi inn á heimili A, kennitala [...], að [...] í Kópavogi og haft samræði við A án hennar samþykkis með því að beita hana ólögmætri nauðung og nýta sér yfirburði sína vegna aðstöðu og aflsmuna en ákærði veittist að A, tók hana úr buxum og nærbuxum, ýtti henni niður í sófa í stofu íbúðarinnar og hafði við hana samræði og í framhaldi af því þvingað hana inn í svefnherbergi og upp í rúm þar sem hann hafði aftur samræði við hana, en á meðan á framangreindu stóð bað A ákærða ítrekað um að láta af háttseminni.

Telst brot þetta varða við [...] 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 3.000.000,- með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. [laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu], frá 29. maí 2019, þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan með dráttarvöxtum [samkvæmt] 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. [laga] nr. 3 8/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum reikningi, auk virðisaukaskatts á málskostnað.“

Ákæruvaldið féll frá sakargiftum að hluta samkvæmt báðum ákærum eftir að málin voru þingfest og sameinuð. Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Einka-réttarkröfur A, hér eftir nefnd brotaþoli, um skaða- og miskabætur, auk vaxta og dráttarvaxta, eru með þeim hætti sem að framan greinir. Þá er gerð krafa um að skipuðum réttargæslumanni brotaþola verði ákvörðuð hæfileg þóknun úr ríkissjóði vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi. Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu af báðum ákærum en til vara að hann hljóti vægustu refsingu sem lög leyfa. Þá krefst ákærði þess aðallega að bótakröfum samkvæmt báðum ákærum verði vísað frá dómi en til vara að þær verði lækkaðar. Að auki er gerð krafa um að skipuðum verjanda ákærða verði ákvörðuð hæfileg málsvarnarlaun og allur sakarkostnaður málsins verði felldur á ríkissjóð.

B.

Málsatvik:

1.

Á árinu 2017 var lögregla kölluð til á heimili brotaþola í nokkur skipti vegna meints heimilisofbeldis ákærða gegn henni, auk annarra svipaðra meintra atvika í samskiptum þeirra. Leiddi þetta til þess að brotaþoli leitaði í tvígang í október sama ár til Bjarkar-hlíðar, miðstöðvar fyrir þolendur ofbeldis, þar sem hún þáði ráðgjöf og stuðning.

Þann 31. október 2017 mætti brotaþoli á lögreglustöð, ásamt réttargæslumanni, til þess að fylgja framangreindu eftir og til að gefa framburðarskýrslu vegna umræddra mála. Greindi hún frá margvíslegum meintum brotum ákærða, meðal annars að hann hefði í september og október sama ár farið í heimildarleysi inn á heimili hennar og að hún hefði þurft að skipta um hurðarlæsingar. Einnig greindi hún frá því að ákærði hefði í nokkur skipti sent viðkvæmt myndefni rafrænt til nánar tilgreindra ættingja og vina, án hennar samþykkis, sem sýndi hana í kynferðisathöfnum. Hún hefði að mestu ekki vitað um tilvist myndefnisins en ákærði hins vegar áður verið búinn að vera með hótanir við hana um að dreifa þess háttar myndefni til óviðkomandi.

Þann 22. nóvember 2017 mætti brotaþoli að nýju á lögreglustöð, ásamt réttargæslumanni, og gaf nákvæmari framburðarskýrslu. Greindi hún nánar frá meintum brotum ákærða, þar með talið meintu húsbroti í september sama ár og dreifingu á fyrrgreindu myndefni. Einnig greindi hún frá ýmsum öðrum meintum brotum og atvikum í þeirra samskiptum og aðdraganda þeirra, auk þess að greina frá fleiru í þeirra sambandi og samskiptum. Til viðbótar við að gefa skýrslu fékkst leyfi frá henni til að afrita gögn úr síma og kvaðst brotaþoli vilja að ákærða yrði gert að sæta nálgunarbanni.

Þann 28. nóvember 2017 framsendi brotaþoli tölvupósta til lögreglu sem henni bárust frá ákærða mánuðina á undan. Sama dag kom fram formleg beiðni frá henni um nálgunar-bann. Fyrrgreind meint avik og brot lágu því til grundvallar, auk annars meints ónæðis dagana á eftir téðri skýrslugjöf. Með ákvörðun lögreglustjóra síðar sama dag var fallist á beiðnina og var ákærða gert að sæta sex mánaða banni við því að koma á eða í námunda við heimili og vinnustað brotaþola með nánar tilgreindri útfærslu. Að auki var honum á sama tímabili bannað að veita henni eftirför og nálgast hana á almannafæri eða setja sig í samband við hana með öðrum hætti. Ákvörðunin var staðfest endanlega með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 4. desember sama ár.

Ákærði gaf framburðarskýrslu 30. nóvember 2017 en hann vildi lítið sem ekkert tjá sig um þær sakir sem á hann voru bornar. Á tímabili frá 12. desember sama ár til 9. apríl 2018 bárust lögreglu tilkynningar og aðrar upplýsingar frá brotaþola og/eða réttargæslu-manni hennar um að ákærði væri að brjóta gegn nálgunarbanninu með margvíslegu síma-ónæði eða skeytasendingum. Leiddi þetta til skýrslutöku af ákærða 24. apríl 2018 þar sem hann tjáði sig ítarlega um þau meintu brot sem borin voru upp á hann, meðal annars varðandi ætlaða sendingu téðs myndefnis og meint brot gegn nálgunarbanni. Bar hann af sér allar sakir og lagði fram margvísleg gögn máli sínu til stuðnings.

Nálgunarbannið rann út 28. maí 2018 en dagana á undan voru meðal annars samskipti milli brotaþola og lögreglu um hvort framlengja ætti bannið. Á sama tíma var af hálfu ákærða spurst fyrir um hvort bannið yrði framlengt en á þeim tíma voru uppi vísbend-ingar um að ákærði hefði í hyggju að setja sig í samband við brotaþola. Daginn eftir að nálgunarbannið rann út barst lögreglu tilkynning um að brotaþoli vildi leggja fram nýja beiðni um slíkt bann. Leiddi þetta til þess að hún mætti 14. júní sama ár á lögreglustöð og gaf skýrslu um meint samskiptaónæði af hálfu ákærða í hennar garð. Í skýrslunni kom meðal annars fram að ákærði hefði margsinnis dagana á undan, eftir að fyrrgreint nálg-unarbann rann út, verið að hringja og senda henni skilaboð. Einnig greindi hún frá endur-teknum meintum brotum ákærða gegn nálgunarbanni með ýmiss konar samskiptaónæði á meðan bannið var í gildi. Samhliða skýrslugjöfinni óskaði hún formlega eftir nýju nálgunar banni. Með ákvörðun lögreglustjóra sama dag var fallist á beiðnina og var ákærða gert að sæta slíku banni í sex mánuði með sömu útfærslu og áður. Ákvörðunin var staðfest endanlega með úrskurði Landsréttar 26. júní 2018.

Við rannsókn málsins á tímabili frá júní 2018 til júlí 2019 voru teknar skýrslur af vitnum sem tengdust brotaþola vina- eða fjölskylduböndum, einkum varðandi meint brot ákærða með sendingu fyrrgreinds myndefnis. Sími brotaþola var einnig afritaður að nýju. Þá voru á sama tímabili móttekin gögn frá ákærða og brotaþola eða þeirra aflað frá vitnum sem lutu að samskiptum ákærða og brotaþola, þar með talin samskiptagögn vegna meintra brota gegn nálgunarbanni, hinu fyrra og síðara, auk gagna varðandi ætlaða send-ingu ákærða á téðu myndefni til óviðkomandi. Að öðru leyti vísast til reifunar á skýrslu-tökum fyrir dómi og í niðurstöðukafla um einstök atriði úr fyrrgreindri rannsókn og úr-vinnslu á sakargögnum, eftir því sem við á.

Þann 29. maí 2019 barst lögreglu tilkynning um meinta nauðgun ákærða gagnvart brota-þola á heimili hennar. Um þessi meintu atvik og rannsókn lögreglu á þeim greinir nánar í umfjöllun hér síðar, sbr. liði B/2- 3. Þann 17. júlí sama ár mætti brotaþoli að nýju á lögreglustöð, ásamt réttargæslumanni, og gaf framburðarskýrslu. Greindi hún nánar frá meintum brotum ákærða, einkum hvað varðar meint brot ákærða gegn hinu fyrra og síðara nálgunarbanni. Þá gaf ákærði framburðarskýrslu 30. sama mánaðar þar sem hann bar af sér allar sakir um meint brot gegn nálgunarbanni o. fl.

2.

Miðvikudaginn 29. maí 2019, klukkan 15:47, barst tilkynning til lögreglu um meinta nauðgun á heimili brotaþola. Tveir lögreglumenn voru sendir á staðinn og hittu þar fyrir brotaþola, auk kærasta hennar, F. Brotaþoli greindi téðum lögreglumönnum frá því að ákærði hefði fyrr um daginn komið inn um svaladyr íbúðarinnar, ráðist á hana, rifið hana úr fötum og nauðgað henni. Hin meinta nauðgun hefði framan af verið í sófa í stofu íbúðarinnar en verknaðinum verið haldið áfram í svefnherbergi. Þá hefði ákærði farið af staðnum eftir að F hringdi í brotaþola. Ákærði hefði ekki notað smokk og ekki haft sáðlát. Í samskiptum við lögreglumenn kom fram að brotaþoli væri ekki búin að hafa fataskipti. Einnigað ekki væri búið að skipta um rúmföt en búið hefði verið um rúmið. Föt brotaþola virtust vera heil og ekki var að sjá ummerki um átök í íbúðinni. Brotaþoli var róleg í samskiptum við lögreglumenn, og gaf skýra og greinargóða frásögn.

Rannsóknarlögreglumaður var kallaður á vettvang, auk sérfræðinga tæknideildar. Þegar í upphafi rannsóknar var hlutast til um að taka framburðarskýrslu af brotaþola á staðnum og var skýrslutakan hljóðrituð. Brotaþoli greindi frá meintum atvikum, eins og þau horfðu við henni. Rannsókn tæknideildar lögreglu hófst síðar sama dag. Ljósmyndir voru teknar af umræddri íbúð og lagt hald á rúmföt og tóma drykkjaráldós sem ákærði var talinn hafa drukkið úr. Engin ummerki um átök voru í íbúðinni.

Brotaþoli var sama dag flutt á neyðarmóttöku Landspítalans fyrir þolendur kynferðis-ofbeldis. Viðtal og gagnaöflun hjúkrunarfræðings hófst klukkan 18:00. Þá tók við réttar-læknisfræðileg skoðun sem hófst klukkan 20:00.

Leit að ákærða hófst þegar í upphafi rannsóknar og var meðal annars farið á heimili hans en hann reyndist ekki vera heima. Ákærði var hins vegar handtekinn eftir hádegi daginn eftir á heimili sínu og færður á lögreglustöð. Á meðan hann var í haldi lögreglu var hon-um gert að gangast undir réttarlæknisfræðilega skoðun og sýnatökur, auk þess sem ljós-myndir voru teknar af honum. Þá gaf ákærði framburðarskýrslu með réttarstöðu sakborn-ings og var hann að henni lokinni látinn laus. Við skýrslutökuna kannaðist ákærði við að hafa verið í samskiptum við brotaþola umræddan dag og komið í heimsókn til hennar. Þau hefðu verið í nánu sambandi og hann ætlað að binda endi á það og fá til baka trú-lofunarhring í hennar fórum. Engin kynferðisleg samskipti hefðu verið á milli þeirra téðan dag en þau hins vegar verið í slíkum samskiptum dagana á undan.

Þann 13. júní 2019 leitaði brotaþoli til lögreglu og óskaði eftir því að ákærða yrði gert að sæta nálgunarbanni. Í beiðninni var vísað til fjölmargra meintra atvika varðandi ákærða og brotaþola sem komið höfðu til kasta lögreglu, meðal annars varðandi fyrrgreinda meinta nauðgun, auk annarra meintra brota bæði fyrir og eftir þau ætluðu atvik, þar með talið meint skemmdarverk á bifreið brotaþola og bifreið fyrrgreinds F 9. júní það ár þar sem þeim var lagt fyrir utan heimili brotaþola. Með ákvörðun lögreglustjórastjórans á höfuðborgarsvæðinu 14. sama mánaðar var fallist á beiðnina og kærða gert að sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni í sex mánuði. Sú ákvörðun var borin undir dómstóla og var hún endanlega staðfest með úrskurði Landsréttar 2. júlí sama ár.

Ákærði gaf framburðarskýrslu 30. júlí 2019 þar sem hann var meðal annars yfirheyrður um hina meintu nauðgun, auk annarra meintra brota gagnvart brotaþola fyrir og eftir þau meintu atvik. Ákærði bar af sér allar sakir og greindi frá meintum atvikum með svipuðum hætti og áður. Brotaþoli gaf framburðarskýrslu 4. júní 2019 og 17. október sama ár út af öðrum meintum og skyldum atvikum varðandi ætluð samskipti ákærða, brotaþola og fyrrgreinds F. Þann 19. nóvember sama ár var tekin skýrsla af brotaþola en hún tjáði sig ekki frekar um atvik en vísaði til fyrri framburðarskýrslu á vettvangi, auk frásagnar sama dag á neyðarmóttöku. Ákærði gaf framburðarskýrslu 27. febrúar 2020 þar sem farið var nánar yfir atriði út af hinni meintu nauðgun, þar með talið varðandi bréf sem hann vísaði til og kvaðst hafa móttekið frá brotaþola í maí 2019. Framburður hans var af sama toga og áður, hann bar af sér allar sakir og greindi frá atvikum eins og þau horfðu við honum. Brotaþoli gaf að lokum framburðarskýrslu 1. mars 2021 þar sem hún greindi frá öðrum meintum atvikum varðandi ákærða, meðal annars frá fyrrgreindum bréfum sem hún kannaðist við að hafa sent honum að hans beiðni í maí 2019.

Við rannsókn málsins að öðru leyti var tekin skýrsla af vitninu F en til hliðsjónar var litið til annarrar skýrslu vitnisins í öðru máli um svipuð meint atvik varðandi ákærða. Einnig fór fram rannsókn á sakargögnum á vegum tæknideildar, þar með talið lífsýnum sem aflað var úr brotaþola á neyðarmóttöku, auk fingrafararannsóknar á téðri áldós. Gögn úr farsíma brotaþola voru afrituð. Aflað var vottorða sálfræðinga og lækna varðandi brotaþola. Lagt var hald á afrit þriggja handritaðra bréfa brotaþola til ákærða sem hinn síðarnefndi afhenti lögreglu. Þá lét brotaþoli í té ljósmyndir sem skýrðu nánar sendingu umræddra bréfa. Að auki var lagt hald á gögn úr tölvu ákærða.

Um frekari reifun um einstök atriði úr rannsóknargögnum vegna meintrar nauðgunar vísast nánar til eftirgreindrar umfjöllunar í lið B/3.

3.

Í skýrslu fyrrgreinds rannsóknarlögreglumanns, sem var kallaður á staðinn, greinir með svipuðum hætti frá aðkomu og upplýsingum sem fengust á vettvangi. Þá greinir að brota-þoli hafi verið með sjáanlegan marblett á vinstri upphandlegg en hún sagt blettinn vera gamlan og ekki tilkominn af fyrrgreindum atvikum. Brotaþoli hafi verið í nokkru upp-námi en allsgáð og vel viðræðuhæf. Þá er í skýrslunni gerð nánar grein fyrir fyrrgreindri skýrslutöku af brotaþola á staðnum þar sem hún greindi frá meintu broti og öðrum atvik-um.

Í skýrslu hjúkrunarfræðings neyðarmóttöku greinir frá frásögn brotaþola um meint brot með svipuðum hætti og áður hefur verið lýst. Nánar tiltekið að nafngreindur meintur gerandi, ákærði, hefði fyrrum daginn, um klukkan 15:00, brotist inn til hennar og veist að henni í tvígang. Hann hefði rifið hana úr buxum og nærbuxum, nauðgað henni í sófa og aftur inni í svefnherbergi. Þá hefði hann talað um að hann ætti brotaþola og að hún mætti ekki eiga annan kærasta eða vera með öðrum mönnum. Í millitíðinni hefði kærasti hennar hringt, hún náð að svara símtalinu og gerandi við það farið af staðnum. Meint atvik hefðu varað í um það bil þrjátíu til fjörtíu mínútur. Einnig greinir frá öðru meintu atviki í samskiptum geranda og brotaþola fimm dögum áður. Þá er í skýrslunni nánari útlistun með staðlaðri útfyllingu á meintu kynferðislegu framferði geranda og andlegu og líkamlegu ástandi brotaþola á meðan hún var á neyðarmóttöku en um þetta vísast nánar til eftir farandi umfjöllunar varðandi skýrslu neyðarmóttöku um réttarlæknisfræði-lega skoðun.

Í skýrslu neyðarmóttöku um réttarlæknisfræðilega skoðun greinir frá frásögn brotaþola með svipuðum hætti og áður er rakið. Hið meinta brot hafi átt sér stað á fyrrgreindum tíma og það varað þá tímalengd sem áður greinir. Meintur gerandi hefði skyndilega verið kominn inn til hennar en stuttu áður verið búinn að tala við hana í síma og hún þá sagt honum að hún væri komin með nýjan kærasta. Gerandi hefði fengið hana til að drekka áfengi sem hann fann hjá henni og sagt að hún ætti að hætta með tilteknum manni. Ger-andi hefði allt í einu klætt sig úr, ýtt henni í sófa, að mestu dregið af henni fötin og haft við hana samfarir en ekki getað klárað. Hann hefði viljað klára og farið með hana inn í svefnherbergi og klætt sig úr öllu og haft aftur við hana samfarir um leggöng. Hann hefði orðið að hætta þegar síminn hringdi og kærasti brotaþola verið á línunni og sagst vera að koma. Gerandi hefði að þessu sögðu farið af staðnum. Kærastinn hefði síðan komið og í framhaldi hefði lögregla verið kölluð til. Þá greinir í skýrslunni að gerandi hafi margoft hringt í síma brotaþola á meðan viðtal á neyðarmóttöku fór fram.

Í staðlaðri útfyllingu skýrslunnar um frásögn sjúklings greinir meðal annars að kynmök um leggöng hafi farið fram og um hafi verið að ræða snertingu með getnaðarlim. Smokkur hafi ekki verið notaður og gerandi ekki haft sáðlát. Um ástand brotaþola við skoðun greinir meðal annars að henni hafi brugðið mjög við að sjá geranda heima hjá sér og hún öskrað af hræðslu. Hún hafi verið með tilteknar hugsanir, fengið kvíðakast og hugsað að best væri að þetta kláraðist eða gengi yfir. Hún hafi verið búin að fá nóg. Brotaþoli hafi óttast geranda vegna eldri atvika eftir að hann klippti af henni hárið og að hann hafi verið agressivur. Brotaþoli hafi verið titrandi þegar hún gaf frásögn, grúft sig oft niður og stunið þegar hún sagði frá. Hún hafi talað um að vera uppgefin og að hún vissi ekki hvað hún ætti að gera. Þá hafi hún lýst ótta við að snúa aftur heim og verið með vangaveltur um hvernig hún gæti bætt öryggi sitt. Jafnframt greinir í staðlaðri út-fyllingu að brotaþoli hafi verið í losti, eirðarlaus/óróleg, óttaslegin, í hnipri, með skjálfta, hroll og vöðvaspennu/stíf, auk þess að vera með of hraða öndun. Þessu til við-bótar greinir frá nánar tilgreindum marblettum á líkama brotaþola og þeir allir verið eldri en svo að þeir gætu átt við umrædd meint atvik fyrr um daginn. Enga nýja áverka hafi verið að finna á líkamanum, svo sem á hálsi, hársverði, andliti, herðum, baki, maga eða útlimum. Þá greinir að ekki hafi verið unnt að útiloka að hinir eldri áverkar gætu hafa komið til vegna meintra atvika á milli brotaþola og geranda fimm dögum áður, á föstu-degi, samkvæmt hennar frásögn.

Samkvæmt skýrslu tæknideildar lögreglu 12. febrúar 2020 vegna DNA- rannsóknar greinir meðal annars að fimm lífsýni hafi verið send til rannsóknar, þar af tvö sem aflað var við réttarlæknisfræðilega skoðun á ákærða og þrjú sýni sem aflað var með þess háttar skoðun á brotaþola á neyðarmóttöku. Niðurstaða sýnis af forhúð ákærða hafi leitt í ljós að þar var blanda DNA- sniða frá að minnsta kosti tveimur einstaklingum. Annars vegar hafi verið um að ræða snið sem var í meirihluta eins og DNA- snið ákærða, og hins vegar snið sem var í minnihluta eins og DNA- snið brotaþola. Sýni af kóng ákærða hafi ein-göngu sýnt DNA- snið ákærða sjálfs. Þá hafi rannsókn á sýni úr leggöngum brotaþola og leghálsi hennar leitt í ljós að sáðfrumur voru þar til staðar. Greiningar á sýnunum hafi sýnt sama DNA- snið sem rakið var til karlmanns en var hins vegar ólíkt DNA- sniði ákærða. Þá hafi greining á sýni úr leggangaopi ekki gefið niðurstöður. Önnur lífsýni, þar með talið sæði greinanlegt í sængurfatnaði, hafi ekki verið send til DNA- rannsóknar.

Samvæmt skýrslum tæknideildar 4. október 2019 og 30. mars 2021 var fingrafar á fyrr-greindri drykkjaráldós en ekki reyndist unnt að greina það nánar.

Samkvæmt upplýsingaskýrslu um rannsókn á farsíma brotaþola voru afrituð gögn úr sím-anum sem tóku til tímabilsins 7. febrúar 2019 til 27. júní sama ár. Sú rannsókn leiddi í ljós talsverð samskipti milli ákærða og brotaþola. Nánar tiltekið var um að ræða 25 MMS- skeyti, 699 SMS- skeyti og 104 hringingar, og voru samskiptin einkum með þeim hætti að ákærði setti sig í samband við brotaþola.

4.

Samkvæmt vottorði G sálfræðings, dags. 20. apríl 2021, var brotaþoli í meðferðarviðtölum hjá henni frá desember 2016 til apríl 2018, auk eins viðtals 1. mars 2021. Í vottorðinu greinir meðal annars frá frásögn brotaþola um myndefni þar sem hún sást nakin og meintar sendingar ákærða á þeim myndum til systur og fyrrverandi eigin-manns brotaþola. Þá greinir einnig frá frásögn hennar um meint líkamlegt ofbeldi, eignaspjöll og harðræði ákærða af ýmsum toga í garð brotaþola. Að auki greinir í vottorði frá frásögn brotaþola um [...] Brotaþoli hafi upplifað ógn frá ákærða, að hann væri markalaus í samskiptum og að hún vildi slíta samskiptum við hann. Brotaþoli hafi greinilega verið að upplifa mikil streitueinkenni tengd samskiptum við ákærða sem hafi haft áhrif á lífsgæði hennar. Þá hefði komið fram í frásögn brotaþola í viðtali 1. mars 2021 að ákærði hefði nauðgað henni um vorið 2019.

Samkvæmt vottorði H, sálfræðings á vegum neyðarmóttöku, dags. 28. febrúar 2021, var brotaþoli í símaviðtali hjá henni 31. maí 2019, og eftir það í fjórum meðferðarviðtölum á tímabili frá 3. júní 2019 til 30. júlí sama ár. Í viðtölunum hafi verið tekin ítarleg saga og afleiðingar meints kynferðisbrots verið metnar, auk þess sem veitt hafi verið fræðsla um [...]. Sálræn einkenni hennar í kjölfar áfallsins hafi samsvarað einkennum fólks sem upplifað hefði alvarleg áföll, meðal annars nauðgun. Brotaþoli hafi með tölvupósti 7. apríl 2020 óskað eftir frekari sálfræðiþjónustu. Ekki hafi verið unnt að verða við því en henni leiðbeint um að leita til sálfræðings á stofu.

Samkvæmt ódagsettu vottorði I sálfræðings, sem var móttekið hjá lögreglu 10. mars 2021, var brotaþoli í fjórtán meðferðarviðtölum frá 8. júlí 2020. Áfallameðferð hafi beinst að meintu broti sem brotaþoli hafi greint sálfræðingnum frá. Í frásögn hafi komið fram að gróflega var brotið gegn henni og [...]. Þá greinir meðal annars í vottorði sama sálfræðings, dagsettu 6. janúar 2022, að brotaþoli hafi [...].

C.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Almennt:

Í framburði ákærða kom meðal annars fram að hann hefði byrjað náið samband með brotaþola á árinu 2016. Brotaþoli hefði veikst og hætt að vinna eftir að þau byrjuðu saman. Brotaþoli hefði verið illa haldin af áfengissýki og það birst með margvíslegum hætti af neikvæðum toga. Hún hefði meðal annars horfið dögum saman og komið til baka í slæmu ástandi og oft verið með líkamlega áverka. Samhliða hefði ákærði verið að glíma við erfið veikindi. Ákærði hefði reynt að veita henni stuðning. Brotaþoli hefði borið á hann margvíslegar sakir sem ekki ættu við rök að styðjast en skýrðist fyrst og fremst af téðum veikindum hennar. Hún hefði borið svipaðar sakir á barnsföður sinn en hún hefði á tímabili verið í erfiðri forsjárdeilu við hann. Tvíburasystir brotaþola og sambýlismaður hennar hefðu einnig verið í óreglu og brotaþoli á tímabilum verið í óreglu með þeim. Barnavernd og lögregla hefði á tímabili haft afskipti af brotaþola og ákærði verið á staðnum þegar þau atvik áttu sér stað. Brotaþoli hefði kennt ákærða um þau afskipti og farið að bera á hann margvíslegar sakir og tilkynna hann til lögreglu. Samhliða hefðu veikindi ákærða orðið meiri og hann ekki haft viðnámsþrek gegn brotaþola. Brotaþoli hefði haldið áfram að halda til hjá honum, þar með talið á þeim tíma þegar nálgunarbann var í gildi. Þau hefðu byrjað að búa saman síðla sumars 2016 og verið trúlofuð á tímabili. Þau hefðu ekki verið með sameiginlegan fjárhag. Brotaþoli hefði á tímabili aðstoðað hann með Airbnb- útleigu húsnæðis til ferðamanna. Sambandi þeirra hefði endanlega lokið í maí 2019 en brotaþoli hefði á þeim tíma verið búin að taka saman við annan mann.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni og meint brot gegn nálgunarbanni:

Ákærði bar meðal annars um að kannast ekki við að hafa sent nein skilaboð eða tölvu-pósta með kynferðislegu myndefni af brotaþola sem greinir í ákæruköflum I/1- 4. Þá kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa sent nein af þeim skeytum sem greinir í III. og IV. ákærukafla.

Ákærði bar um það að símtæki og tölvur sem tilheyrðu honum á þessum tíma hefðu verið ólæst og ákærði ekki verið með nein lykilorð. Brotaþoli hefði haft aðgang að þessum tækjum, þar með talið símum og tölvum hans, meðal annars í tengslum við fyrrgreinda útleigu á húsnæði. Ákærði kvaðst ekki vita hver sendi umrædd skeyti. Hann kvaðst hins vegar telja mögulegt að umræddar myndsendingar af kynferðislegum toga hefðu verið komnar frá brotaþola, sem langt leiddum alkóhólista, og að það gæti hafa verið hennar leið til að koma höggi á hann.

Ákærði kvaðst þekkja til D og B og hafa í gegnum tíðina verið í samskiptum við þau, D-kvk-þf systur brotaþola og B sem þáverandi maka D. D og B hefðu einnig verið í áfengis-óreglu og samskipi ákærða við þau litast af því. Þá kvaðst ákærði þekkja til C, sem væri barnsfaðir brotaþola, en þeir hefðu ekki verið ísamskiptum. E kvaðst ákærði hins vegar ekki vita deili á.

Ákærði kvaðst kannast við að hafa notað símanúmerin [...] og [...]. Þá hefði hið síðarnefnda tilheyrt fyrirtæki hans. Ákærði hefði verið með netfangið [...]. Þá kvaðst hann kannast við að hafa verið með netföngin [...] og [...]. Um væri að ræða gömul netföng sem ákærði hefði verið hættur að nota. Brotaþoli hefði meðal annars verið með netfangið [...]. Ákærði kvaðst ekki kannast við að hafa sent skilaboð til brotaþola með nova- appi. Þá kvaðst hann ekki kannast við að hafa sent brotaþola nein skilaboð í gegnum vefsíðu airbnb. Spurður nánar út í skilaboð og efni skilaboða út frá gögnum málsins kvaðst ákærði ekki kannast sérstaklega við þau eða hafa sent þau.

Ákærði kvaðst ekki kannast sérstaklega við að hafa sætt nálgunarbanni eða honum hefði verið kynnt það eða hvert væri inntak slíks banns. Hann hefði hins vegar vitað af slíkum málum til meðferðar og fengið upplýsingar um það frá lögreglu eða ráma í birtingu á gögnum eða boðun um slíkt. Brotaþoli hefði á sama tímabili verið að koma reglulega í heimsóknir til hans og þau verið í nánum samskiptum og ákærði á sama tíma verið veikur og haft um annað að hugsa.

Varðandi meinta nauðgun:

Ákærði greindi meðal annars frá því að hafa umræddan dag komið á heimili brotaþola í fylgd með henni. Hann hefði komið á staðinn til að binda endi á samband þeirra. Ákærði hefði á þessum tíma verið búinn að komast að því að brotaþoli væri í sambandi með öðrum manni, sbr. nánar síðar. Þau hefðu komið saman á staðinn og allt verið í lagi hjá þeim. Brotaþoli hefði neytt hvítvíns og eldað fyrir hann mat. Hann hefði viljað endur-heimta trúlofunarhring og það verið erindið. Þá hefði hann viljað ræða við hana um tiltekið fjárhagslegt uppgjör. Samskipti þeirra hefðu verið eðlileg og vinsamleg. Kærasti brotaþola hefði hringt í hana á þessum tíma og hún til að byrja með ekki sagt honum frá því að ákærði væri í íbúðinni. Ákærði hefði hins vegar gert þau mistök að blanda sér í samtalið í bakgrunni með því að segja hæ hæ. Kærastinn hefði tekið því afar illa og reiðst mjög mikið. Brotaþoli hefði verið miður sín á eftir og sagt ákærða að kærasti hennar væri á leiðinni. Það hefði leitt til þess að ákærði hraðaði sér burt af staðnum. Ekkert kynferðis-legt hefði hins vegar gerst milli þeirra þennan dag og hann ekki beitt brotaþola neinu ofbeldi. Nánar spurður um þessi atvik kvaðst ákærði ekki muna klukkan hvað þau hittust téðan dag en þau hefðu komið saman á staðinn á bifreið ákærða. Þá hefði hann verið hjá henni í greint skipti í eina og hálfa til tvær klukkustundir. Ákærði hefði síðan verið hand-tekinn daginn eftir og það komið honum mjög á óvart. Ákærði hefði ekki verið búinn að baða sig áður en hann var handtekinn og þannig hefði það verið alla sömu viku og vikuna þar á undan.

Að auki greindi ákærði frá því að hafa verið í samskiptum við brotaþola nokkrum dögum áður og að hún hefði í tengslum við það komið á heimili hans. Spurður nánar um dagsetningu út frá gögnum málsins kvaðst ákærði telja að það gæti verið rétt að það hefði verið 24. eða 25. maí. Þau hefðu verið í nánum samskiptum þann dag og margoft haft samræði. Hann hefði hins vegar á þessum degi áttað sig á því að hún væri komin í náið samband með öðrum manni. Það hefði atvikast með þeim hætti að umræddur maður hefði komið á staðinn og verið að horfa inn á lóðina hjá honum þar sem ákærði og brotaþoli voru utandyra að drekka hvítvín. Maðurinn hefði borið upp á brotaþola að hún væri honum ótrú. Brotaþoli hefði síðan farið burtu í fylgd mannsins. Þá hefði lögregla hringt sama dag í ákærða út af síma brotaþola og spurt hann hvort hann hefði haldið henni nauðugri.

Ákærði kvaðst telja að brotaþoli og kærasti hennar hefðu tekið sig saman um að bera á hann rangar sakir um meinta nauðgun sem ætti sér enga stoð í raunveruleikanum. Ákærði kvaðst telja að DNA úr brotaþola sem greindist á sýni af forhúð kynfæra hans hlyti að skýrast af kynferðislegum samskiptum þeirra 24. maí þegar þau höfðu samræði. Ákærði hefði dagana áður en hann var handtekinn verið í sömu fötum og þá hefði hann ekki baðað sig áður, eins og fyrr greinir. Ákærði hefði tekið trúlofunarhringinn með sér þegar hann fór úr íbúð brotaþola umræddan dag, 29. maí. Þá kvaðst hann ekki kannast við framburð brotaþola um að hún hefði skilað honum hringnum einhverju síðar í umslagi inn um bréfalúgu. Það hefðu verið lyklar að íbúð hans sem hefðu borist til hans með þeim hætti. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði ákærða.

2.

Almennt:

Brotaþoli bar meðal annars um að hafa fyrst kynnst ákærða á tímabili frá mars til maí 2016. Samband þeirra hefði orðið meira eða nánara frá ágúst sama ár. Hún hefði verið illa stödd á þeim tíma eftir erfið sambandsslit við barnsföður sinn sem lauk með lögskiln-aði í janúar 2016. Ákærði hefði fljótlega eftir að þau byrjuðu saman verið stjórnsamur í samskiptum og samband þeirra verið erfitt en góðir kaflar inni á milli. Þau hefðu aldrei búið saman og ekki verið með sameiginlegan fjárhag. Ákærði hefði í tvígang, 2017 og 2018, þvingað hana til að trúlofast sér en það ekki verið trúlofun í raun og veru. Þá hefðu þau endurtekið verið að hætta og byrja saman á meðan þau voru í samskiptum. Barna-vernd hefði komið að málefnum dóttur brotaþola á umræddu tímabili. Sambandi ákærða og brotaþola hefði endanlega lokið í mars 2019 og hún byrjað náið samband með öðrum manni í apríl sama ár, núverandi kærasta hennar.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni og meint brot gegn nálgunarbanni:

Brotaþoli greindi meðal annars frá því að ákærði hefði sent kynferðislegt myndefni af henni til þess fólks sem greinir í ákæruköflum I/1- 2 og 4. Þá hefði hann einnig sent henni myndefni af sama toga, sbr. ákærukafla I/3. Vísaði brotaþoli sérstaklega til tveggja ljós-mynda og eins myndskeiðs í þessu samhengi. Umræddir viðtakendur hefðu haft samband við hana eftir á og látið hana vita af sendingu myndefnisins og hún frétt það frá C, barnsföður sínum, í tengslum við ágreiningsmál um forsjá dóttur þeirra. Brotaþoli hefði ekki áður vitað af tilvist og gerð umrædds myndefnis og hún aldrei samþykkt sendingu þess. Ákærði hefði hins vegar í samskiptum þeirra verið áhugasamur um myndatöku af þeim toga í þeirra kynlífi en hún ekki viljað það. Henni hefði liðið mjög illa þegar hún frétti af sendingu myndefnisins og með því hefði ákærði farið yfir hennar kynferðislegu mörk. Hún hefði verið ósátt við ákærða út af þessu og hann neitað til að byrja með að hafa verið að verki en hann síðan brugðist við með því að fara að hlæja og honum virst það fyndið sem gerðist.

Brotaþoli kannaðist við að hafa móttekið tölvupósta frá ákærða á tímabili frá 27. desember 2017 til 3. mars 2018 á meðan nálgunarbann var í gildi. Efni póstanna hefði verið af ýmsum toga og hún áframsent þá til þáverandi réttargæslumanns síns. Brotaþoli hefði sjálf ekki verið í samskiptum við ákærða á þeim tíma. Þá kvaðst brotaþoli kannast við að hafa fengið tölvupósta frá ákærða á tímabili frá 18. nóvember 2018 til 11. des-ember sama ár, á meðan nálgunarbann var í gildi. Ákærði hefði verið að leita eftir sam-skiptum við hana á þeim tíma og lofað betrun. Hún hefði samþykkt þau samskipti og verið að hitta hann í desember það ár. Allt hefði hins vegar farið í fyrra horf mánuði síðar.

Brotaþoli kannaðist ekki við að hafa haft aðgang að símanúmerum og netföngum ákærða og ekki vitað um lykilorð hans. Þá hefði brotaþoli á þeim tíma sem um ræðir ekki átt í neinum útistöðum við aðra en ákærða. Kvaðst hún sjálf hafa notað netfangið [...]. Þá kvaðst hún kannast við að ákærði hefði notað netföng með nafninu hans sem hýst voru hjá [...], [...] og [...], sbr. III. og IV. ákærukafla. Kvaðst hún telja að símanúmerið [...] gæti verið vinnusími ákærða eða tengst fyrirtæki hans. Ákærði hefði endurtekið verið að skipta um netföng og símanúmer á þeim tímabilum sem um ræðir. Þá hefði hún ekki notað aðgang ákærða á vefsíðunni Airbnb og ekki sent nein skeyti með hans auðkenni frá þeirri síðu. Vísaði brotaþoli nánar til gagna málsins og skýrslu hennar hjá lögreglu. Þá kvaðst brotaþoli kannast við skeyti meðal gagna málsins, sbr. III. og IV. ákærukafla.

Varðandi meinta nauðgun o. fl.:

Brotaþoli greindi meðal annars frá því að hún hefði verið heima hjá sér og ákærði hringt í hana margoft umræddan dag. Hún hefði ekki viljað tala við hann og ákærði í þeim samskiptum sagst vilja koma í heimsókn og tala við hana. Hún hefði ekki viljað hitta hann en beðið hann í þessum samskiptum um að skila tveimur farsímum sem hann tók af henni nokkrum dögum áður, 24. maí, sbr. nánar síðar. Hún hefði viljað að hann skilaði símunum í póstkassa hjá sér. Þá hefði hún sett keðju á hurðina á aðalinngangi íbúðar-innar. Ákærði hefði skömmu síðar sama dag skyndilega verið kominn óboðinn inn hjá henni og henni að óvörum. Hann hefði komið inn um svaladyr sem lágu út í garð og staðið í stofunni. Henni hefði brugðið mjög mikið. Ákærði hefði sagst vera kominn til að tala við hana og hún svarað því sama og áður. Hún hefði reynt að róa sig og ákveðið að hlusta á hvað hann vildi. Þau hefðu verið í sófa, talað saman og fengið sér að drekka, hann drukkið orkudrykk en hún látið undan ýtni ákærða um að fá sér hvítvín.

Hún hefði nokkru síðar vikið frá ákærða til að fela fyrir honum nýjan farsíma sem hún var búin að kaupa. Hún hefði haft áhyggjur af því að ákærði myndi skemma fyrir henni símann eins og hann hefði gert áður. Ákærði hefði á meðan, og henni að óvörum, klætt sig úr öllum fötunum og verið nakinn þegar hún kom til baka. Hann hefði verið glottandi, talað um að hún væri konan hans og ýtt henni niður í sófann. Þar hefði hann rifið hana úr buxum og nærbuxum og byrjað að hafa viðhana samræði án þess að nota smokk. Hún hefði sagt honum að það væri gegn hennar vilja og að hann ætti að láta hana í friði. Fát hefði komið á ákærða og hann ekki náð að hafa sáðlát. Hann hefði næst ýtt henni inn í svefnherbergi, klætt hana úr öllu að ofan, ýtt henni niður í rúmið og aftur haft við hana samræði án smokks. Hún hefði sagt það sama aftur um að það sem hann væri að gera væri ekki með hennar samþykki og hann ætti að hætta. Hann hefði engu skeytt um það og haldið áfram án þess að ná því stigi að fá sáðlát. Á meðan þessu fór fram hefði sími hennar hringt. Ákærða hefði fipast, hún náð að ýta honum frá sér og hlaupið fram. Þá hefði hún á sama tíma sagt við hann að systir hennar eða kærasti væri örugglega að hringja í sig. Ákærði hefði farið að öskra og æpa á meðan hún var í símanum. Kærasti hennar hefði verið í símanum og heyrt hljóðin og spurt hvað væri að gerast og hún svarað því til að ákærði væri á staðnum. Brotaþoli hefði næst áttað sig á því að ákærði væri skyndilega farinn úr íbúðinni. Þá hefði kærasti hennar komið á staðinn um tíu mínútum síðar og þau hringt á lögreglu.

Spurð nánar um fyrrgreind atvik greindi brotaþoli meðal annars frá því að þau hefðu ef til vill varað í hálftíma frá því að ákærði kom í íbúðina og þar til hann var farinn og það hefði verið milli klukkan 14 og 16 umræddan dag. Þá hefði hún auk orða reynt að spyrna við ákærða með því að reyna að ýta honum frá sér, án árangurs. Frekar spurð um fyrrgreind meint atvik kvaðst brotaþoli ekki kannast við framburð ákærða um að þau hefðu umræddan dag, 29. maí, komið saman á heimili hennar og hann verið að sækja hjá henni trúlofunarhringa. Vísaði brotaþoli til myndupptöku úr eftirlitsmyndavél sem hún hefði komið til lögreglu á meðan málið var til rannsóknar. Á þeirri upptöku sæist ákærði koma einn að húsinu. Brotaþoli kvaðst hafa skilað umræddum hringum einhverju síðar til ákærða í umslagi og tekið ljósmynd af því þegar hún setti umslagið inn um bréfalúgu hjá honum. Greindi brotaþoli einnig frá því að símasamskipti hefðu verið milli ákærða og kærasta hennar eftir fyrrgreind meint atvik 29. maí. Þá hefðu bifreiðir kærasta hennar verið skemmdar eftir þetta.

Brotaþoli greindi einnig frá meintum atvikum 24. maí 2019 en hún kvaðst ekki muna vel eftir þeim. Ákærði hefði í greint skipti nálgast hana þar sem hún var á leið á sólbaðsstofu. Hann hefði á þeim tíma vitað að hún var byrjuð í sambandi með öðrum manni. Ákærði hefði fengið hana til að koma með sér inn í bifreið til að tala við sig. Þá hefði hann sagst ætla að keyra hana heim en þess í stað farið með hana á heimili hans og gegn hennar vilja. Þegar þangað var komið hefði hún náð að senda kærasta sínum SMS- skeyti um að koma að ná í sig. Ákærði hefði verið mjög á því að hún ætti að fá sér áfengi að drekka og hún allt í einu orðið mjög drukkin. Ákærði hefði tekið af henni símann og haft við hana eða reynt að hafa við hana samræði gegn hennar vilja. Það hefði gerst inni á salerni á heimili ákærða. Stuttu síðar hefði kærasti hennar komið á staðinn og verið fyrir utan og hún fariðtil hans. Þá hefði brotaþoli ekki verið í neinum samskiptum við ákærða frá þeim degi og þar til fyrrgreind meint atvik áttu sér stað 29. sama mánaðar. Símann hefði hún ekki fengið aftur og hann áður verið búinn að taka af henni annan síma nokkrum dögum eða vikum áður í tengslum við önnur meint atvik af svipuðum toga.

Að auki greindi brotaþoli frá því að hafa leitað sér aðstoðar hjá sálfræðingum í kjölfar meintra brota ákærða. Greindi hún nánar frá því, meðal annars að um væri að ræða mikla vanlíðan sem hefði og væri enn að valda henni hugarangri og truflunum í daglegu lífi, þar með talið varðandi [...].

3.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni:

Vitnið B, fyrrverandi maki systur brotaþola, bar fyrir sig algjöru minnisleysi og var ófáanlegur til að svara spurningum fyrir dómi sem lagðar voru fyrir hann.

4.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni:

Vitnið C, barnsfaðir og fyrrverandi maki brotaþola, staðfesti gögn með myndefni og greindi meðal annars frá því að hafa móttekið smáskilaboð með kynferðislegum myndum af brotaþola. Þá hefði hann einnig með sama hætti móttekið hreyfimynd af sama toga þar sem sást í brotaþola í kynferðislegum athöfnum. Myndefnið hefði sýnt samræði ákærða við brotaþola. Vitnið hefði athugað með símanúmer sendanda og það reynst vera ákærði. Vitnið kvaðst hins vegar ekki muna hvenær skeytin bárust en þau hefðu verið fleiri en eitt. Þá hefði vitnið einnig á öðrum tíma móttekið skeyti af neikvæðum toga eða hótanir úr sama símanúmari og ljóst að það stafaði frá ákærða. Vitnið hefði ekki svarað neinum af skilaboðum frá ákærða og aldrei verið í neinum samskiptum við hann. Þá hefði vitnið ekki verið í samskiptum við brotaþola út af móttöku myndefnisins. Samskiptin hefðu almennt verið takmörkuð og skilnaður þeirra erfiður.

5.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni:

Vitnið E, vinur brotaþola, greindi meðal annars frá því að hafa í eitt skipti fengið sent til sín skeyti með engum texta í síma sinn með tveimur ljósmyndum. Myndirnar hefðu verið af kynferðislegum toga þar sem sást í brotaþola. Ekki hefði verið um að ræða hreyfimyndir. Umrætt skeyti hefði mögulega borist til hans á árinu 2017. Vitnið hefði lítið sem ekkert skoðað myndirnar og eytt þeim strax. Hann hefði skömmu síðar látið brotaþola vita af myndsendingunni. Vitnið hefði grunað ákærða um að hafa sent honum myndirnar en ekki grennslast fyrir um það nánar eða fengið það staðfest.

6.

Varðandi meinta nauðgun:

Vitnið F greindi meðal annars frá því að hafa verið kærasti brotaþola frá árinu 2019. Vitnið hefði 29. maí það ár verið á leið til vinnu og hringt í brotaþola um klukkan fjögur síðdegis til að athuga með hvernig hún hefði það. Vitnið tók fram að hann hefði fyrr um daginn, um einni eða einni og hálfri klukkustund áður, verið á heimili þeirra að [...]. Vitnið hefði heyrt óvenjulegt hljóð í bakgrunni símtalsins og spurt brotaþola út í það. Brotaþoli hefði sagt honum að ákærði væri í íbúðinni. Brotaþoli hefði verið í áfalli í símanum og vitnið heyrt rödd ákærða í bakgrunni eins og hann væri að trufla samtalið. Vitnið hefði hraðað sér og verið kominn til brotaþola um fimmtán mínútum síðar. Ákærði hefði verið farinn þegar vitnið kom á staðinn. Vitnið hefði hringt eftir aðstoð lögreglu. Þá hefði vitnið á svipuðum tíma hringt í ákærða og spurt af hverju hann hefði komið á staðinn. Ákærði hefði aðeins svarað með hlátri. Brotaþoli hefði verið í áfalli, grátið og faðmað vitnið þegar hann kom á staðinn. Brotaþoli hefði greint vitninu frá atvikum með þeim hætti að ákærði hefði komið óboðinn inn um dyr við bakgarð hússins. Ákærði hefði afklæðst og haft samræði við brotaþola, annars vegar í sófa og hins vegar í svefnherbergi. Brotaþoli hefði notað orðið fuck þegar hún var að lýsa því sem gerðist en hún ekki lýst því í smáatriðum eða hann ekki viljað hlýða á það. Þá hefði komið fram í frásögn hennar með hennar eigin orðum að það sem gerðist í íbúðinni í greint skipti hefði verið gegn hennar vilja. Vitnið hefði afhent lögreglu við rannsókn málsins upptöku úr eftirlits-myndavél sem sýndi ákærða koma að húsinu í umrætt skipti. Vitnið greindi að auki frá vanlíðan brotaþola fyrrgreindan dag og næstu daga og vikur á eftir. Vanlíðan brotaþola hefði meðal annars haft áhrif á vinnu hennar. Þá væri brotaþoli enn ekki að fullu búin að jafna sig og enn að sýna slík einkenni.

Þessu til viðbótar greindi vitnið meðal annars frá öðrum meintum atvikum sem hefðu átt sér stað nokkrum dögum áður. Það hefði verið fyrsta skiptið sem hann hitti ákærða. Brotaþoli hefði verið stödd á sólbaðsstofu en ákærði komið á staðinn og neytt hana til að fylgja sér heim. Vitnið hefði á þessum tíma verið staddur á [...]en móttekið textaskilaboð frá brotaþola skömmu síðar sama dag þar sem hún hefði beðið hann um að koma og ná í sig hjá ákærða. Vitnið hefði farið á staðinn og verið fyrir utan húsið hjá honum þar sem hann hefði séð ákærða vera með kyrkingartak á brotaþola. Vitnið hefði öskrað og skipað ákærða að sleppa henni og að hann ætlaði að kalla til lögreglu. Ákærði hefði komið út og haldið á biblíu og veifað henni að vitninu samhliða því að segja við vitnið að hann hefði haft samræði við brotaþola. Þá hefði brotaþoli greint frá hinu sama og að það hefði verið án hennar samþykkis.

7.

Varðandi meinta nauðgun:

Vitni, lögregluvarðstjóri nr. [...], staðfesti og gerði grein fyrir frumskýrslu. Í vætti hans kom meðal annars að fram að brotaþoli hefði verið á heimili sínu ásamt kærasta sínum, fyrrgreindum F, þegar lögregla kom á staðinn þann 29. maí 2019. Brotaþoli hefði greint frá því að meintur gerandi, fyrrverandi kærasti hennar, hefði komið óboðinn inn á heimilið með því að fara inn um svaladyr. Hún hefði verið ein heima og kærasti hennar nýfarinn til vinnu. Hinn meinti gerandi hefði beitt hana kynferðislegu ofbeldi, klætt hana úr fötum í stofu íbúðarinnar og haft samræði við hana í sófa. Þá hefði meint brot haldið áfram með sama hætti í svefnherbergi. Hún hefði hringt eftir aðstoð lögreglu og meintur gerandi farið af staðnum. Vitnið kvaðst ekki muna hvort brotaþoli hefði greint frá því að hafa verið mótfallin því sem gerðist í íbúðinni. Tilkynningin sem barst til lögreglu sím-leiðis hefði hins vegar verið með þeim hætti að brotið hefði verið gegn brotaþola. Þá kvaðst vitnið ekki vita með vissu hvort það var brotaþoli eða kærasti hennar sem hringdi í greint skipti í lögreglu. Ekki hefðu verið ummerki um átök í íbúðinni. Brotaþoli hefði í fyrstu samskiptum við lögreglu ekki virst vera í miklu uppnámi og hún verið fremur róleg og skýr í frásögn. Vitnið hefði sama dag ásamt öðrum lögreglumanni reynt að hafa uppi á meintum geranda á heimili hans en hann ekki verið heima.

8.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni og meint brot gegn nálgunarbanni:

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. [...], staðfesti og gerði grein fyrir rannsóknargögn-um. Í framburði vitnisins kom meðal annars fram að hann hefði tekið kæruskýrslu af brotaþola. Hún hefði komið vel fyrir og gefið skýran framburð, meðal annars um meint heimilisofbeldi og meint kynferðisbrot, þar með talið sendingu myndefnis af henni til annarra af kynferðislegum toga. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti vitnisins um þennan hluta málsins.

Varðandi meinta nauðgun:

Sami rannsóknarlögreglumaður, nr. [...], staðfesti lögregluskýrslu og gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að rannsókn málsins. Vitnið bar meðal annars um að hafa verið á bakvakt og komið að rannsókninni í upphafi. Vitnið hefði komið á ætlaðan brotavettvang ásamt öðrum lögreglumönnum. Brotaþoli og kærasti hennar hefðu verið á staðnum og og það hefði líklega verið hinn síðarnefndi sem var upphaflegur tilkynnandi til lögreglu. Vitnið hefði tekið framburðarskýrslu af brotaþola á staðnum sem var hljóðrituð. Brota-þoli hefði í aðalatriðum greint frá því að fyrrverandi sambýlismaður hennar, ákærði, hefði komið óboðinn og henni að óvörum með því að fara inn um svaladyr í íbúðinni. Ákærði hefði brotið kynferðislega gegn henni með því að hafa samræði án hennar sam-þykkis, annars vegar í stofu og hins vegar í svefnherbergi. Þá hefði ákærði beitt hana líkamlegu valdi til að ná vilja sínum fram. Hún hefði beðið hann um að hætta en ekki veitt líkamlega mótspyrnu eða að hún hefði gefist upp á því að veita slíka mótstöðu. Þá hefði símtal frá kærasta brotaþola til hennar á sama tíma leitt til þess að ákærði fór af staðnum. Brotaþoli hefði verið skýr og vel viðræðuhæf þegar hún gaf fyrrgreindan fram-burð og ekki verið í áberandi miklu uppnámi. Ákærða hefði í framhaldi verið leitað og það leitt til þess að hann var handtekinn daginn eftir.

9.

Varðandi meinta nauðgun:

Vitni, sérfræðingur tæknideildar lögreglu nr. [...], staðfesti og gerði nánar grein fyrir rannsóknargögnum varðandi DNA- rannsókn. Um vætti hans vísast að mestu til framan-greindrar reifunar í málavaxtalýsingu um rannsókn tæknideildar lögreglu. Vitnið greindi frá því að blanda af DNA frá tveimur einstaklingum hefði fundist í sýnum af forhúð ákærða en þau sýni hefðu verið þekjufrumur. Annars vegar hefði verið um að ræða DNA-snið í meirihluta eins og DNA- snið ákærða og hins vegar DNA- snið í minnihluta eins og DNA- snið brotaþola. Vitnið kvaðst telja mögulegt að meint samræði ákærða við brota-þola fimm dögum áður en ákærði gekkst undir réttarlæknisfræðilega skoðun gæti skýrt fyrrgreinda niðurstöðu. Það væri að því gefnu að ákærði hefði ekkert þvegið sér frá því að það ætlaða samræði átti sér stað og fram að sýnatöku. Fyrrgreind niðurstaða á sýnum af kóngi ákærða hefði ekki þýðingu í því sambandi. Að auki greindi vitnið frá því að mjög ólíklegt væri að lífsýni fyndist á ákærða með DNA - sniði úr brotaþola hefði ákærði baðað sig áður.

10.

Varðandi meinta nauðgun:

Vitnið J hjúkrunarfræðingur staðfesti og gerði nánar grein fyrir skýrslu hjúkrunarfræðings neyðarmóttöku. Um vætti hennar varðandi frásögn og líðan sjúklings vísast að mestu til framangreindrar reifunar í málavaxtalýsingu um skýrslur neyðar-móttöku. Í vætti vitnisins að öðru leyti kom fram að meintur gerandi hefði endurtekið hringt í síma brotaþola á meðan brotaþoli var í viðtalsherbergi á neyðarmóttöku. Það hefði truflað hana mjög mikið og vitnið aðstoðað við að slökkva á símanum. Brotaþoli hefði verið í uppnámi, stressuð og með skjálfta í höndum. Rödd hennar hefði titrað en hún verið róleg og greint frá því sem gerðist. Hún hefði hvorki hækkað röddina né verið á iði og verið trúverðug frásögn.

11.

Varðandi meinta nauðgun:

Vitnið K læknir staðfesti og gerði nánar grein fyrir skýrslu neyðarmóttöku. Um vætti hennar varðandi frásögn og líðan sjúklings vísast að mestu til framangreindrar reifunar í málavaxtalýsingu um gögn neyðarmóttöku. Í vætti vitnisins að öðru leyti kom fram að áverkar á brotaþola hefðu samrýmst sögu hennar um meint ofbeldi föstudaginn 24. maí 2019. Hún hefði ekki verið með aðra og nýrri áverka og það samrýmst sögu hennar varðandi atvik 29. sama mánaðar. Gæti það einnig samrýmst því að brotaþoli hefði ekki veitt líkamlegt viðnám varðandi meint brot hinn síðari dag. Þá tók vitnið fram að samkvæmt almennu verklagi hennar hefði brotaþoli í lok viðtals lesið yfir það sem haft var eftir henni og skráð í skýrsluna um meint atvik.

12.

Vitnið L, móðir brotaþola, greindi meðal annars frá því að samband brotaþola og ákærða hefði verið erfitt á meðan þau voru saman og líðan hennar ekki góð. Brotaþoli hefði átt við mikinn áfengisvanda að stríða og ákærði notfært sér það. Þá hefði brotaþola liðið mjög illa eftir að hafa hætt í sambandi með ákærða og verið mjög hrædd við hann. Brota-þoli hefði meðal annars greint vitninu frá því að ákærði hefði farið yfir öll kynferðisleg mörk hennar í þeirra samskiptum. Einnig að hann hefði endurtekið skemmt eigur brotaþola og beitt hana ýmsu harðræði. Brotaþoli hefði hins vegar ekki greint vitninu frá meintri nauðgun í maí 2019. Þá hefði vitnið fregnað það frá C að ákærði hefði dreift kynferðislegu myndefni af brotaþola. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði vitnisins.

13.

Varðandi meðferðarviðtöl brotaþola:

Vitnið G sálfræðingur gaf skýrslu símleiðis og gerði nánar grein fyrir vottorði um sálfræðimeðferð brotaþola. Um vætti hennar varðandi frásögn og líðan brotaþola vísast til fyrrgreindrar reifunar um efni vottorðsins í málavaxtalýsingu, sbr. lið B/4.

14.

Varðandi meðferðarviðtöl brotaþola:

Vitnið H sálfræðingur staðfesti og gerði nánar grein fyrir vottorði um sálfræðimeðferð brotaþola. Um vætti hennar varðandi frásögn og líðan brotaþola vísast til fyrrgreindrar reifunar um efni vottorðsins í málavaxtalýsingu, sbr. lið B/4. Þá kom fram í vætti hennar að frásögn brotaþola af áfallaeinkennum hefði samrýmst því sem komið hefði fram í rannsóknum á einkennum þeirra sem lent hafa í alvarlegum áföllum.

15.

Varðandi meðferðarviðtöl brotaþola:

Vitnið I sálfræðingur staðfesti og gerði nánar grein fyrir vottorðum um sálfræðimeðferð brotaþola. Um vætti hennar varðandi frásögn og líðan brotaþola vísast til fyrrgreindrar reifunar um efni vottorða í málavaxtalýsingu, sbr. lið B/4. Að auki kom meðal annars fram í vætti hennar að brotaþoli hefði verið með einkenni [...]. Þá hefði hún ekki verið búin að ná sér að fullu þegar viðtölum lauk í mars 2021.

D.

Niðurstöður:

1.

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallar-regla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð séu fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður ákærði því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. téðra laga. Þá metur dóm-urinn hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Að auki leiðir af framangreindu að ekki hvílir í eins ríkum mæli á ákæruvaldinu við sönnunarmatið að hnekkja staðhæfingu ákærða um atvik sem horft gætu honum til refsileysis, til að mynda vegna hlutrænna refsileysisástæðna, þar með talið samþykkis, svo leiði til sýknu. Í máli af þessum toga þarf aðgreint og sjálfstætt sönnunarmat að jafnaði að fara fram um hvert og eitt meint brot og verður sakfelling fyrir eitt ekki notuð til sönnunar um sök í öðru, þótt hún kunni að geta gefið ákveðna vísbendingu um hvatir ákærða. Að þessu virtu verður í aðalatriðum að fara fram sjálfstætt sönnunarmat um hvern ákærukafla fyrir sig og rökstuðningur dómsins að miðast við það, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 359/2002, 658/2007 og 488/2014.

2.

Varðandi meinta sendingu á kynferðislegu myndefni:

Sakarefnið samkvæmt I. kafla síðari ákærunnar, sbr. undirkafla I/1- 4, lýtur að meintum kynferðisbrotum, meintum stórfelldum ærumeiðingum og meintu broti í nánu sambandi gegn brotaþola, sem fyrrverandi unnustu sinni, með sendingu á myndefni, eins og nánar greinir í ákærunni. Verknaðarlýsing ákærunnar er nægjanlega skýr þótt ekki komi fram upplýsingar um netföng eða símanúmer varðandi sendingu og móttöku téðs myndefnis. Þá hefur vörnum á engan hátt verið áfátt þótt þær upplýsingar komi ekki fram. Eru því ekki efni til að vísa I. kafla ákærunnar frá dómi af sjálfsdáðum, sbr. ábendingu af hálfu ákærða, en málið var sótt og varið á þeim grundvelli. Ákærði neitar sök og hefur í öllum tilvikum neitað að kannast við að hafa sent umrætt myndefni. Hefur hann meðal annars borið um að brotaþoli eða þriðji maður, einn eða fleiri, hafi haft aðgang að símum hans og tölvum og/eða brotaþoli hafi verið að hefna sín á honum með því að senda umrætt myndefni.

Varðandi meinta sendingu kynferðislegs myndefnis til B samkvæmt ákærukafla I/1 þá verður ráðið af gögnum málsins að þar kunni að hafa verið um að ræða myndskeið þar sem maður sást vera að hafa samræði við brotaþola. Vitnið B kom fyrir dóminn í fylgd lögreglu og bar fyrir sig algjört minnisleysi án haldbærra skýringa. Þá reyndist hann ófáanlegur að gefa skýrslu vitnis í málinu. Framganga hans fyrir dómi var ótraustvekjandi og ótrúverðug og er ekki ástæða til að ætla að skýringar hans um meint minnisleysi eigi við rök að styðjast. Af skýrslu hans hjá lögreglu verður ráðið að hann hafi kannast við að hafa fengið sent til sín eitt kynferðislegt myndskeið af brotaþola. Það hafi borist til hans með skeyti í vinnusímanúmer en ekki með móttöku tölvupósts. Skýrsla hans hjá lögreglu var ekki að öllu leyti skýr umhvaða myndefni var um að ræða og hvar og hvenær myndefnið barst til hans. Þá verður ráðið af skýrslu hans að vitneskja hans um umrætt atvik hafi að einhverju leyti byggst á upplýsingum sem hann hafði frá brotaþola. Lögregluskýrsla af téðu vitni getur ekki komið í stað skýrslu þess fyrir dómi, eins og hér stendur á, sbr. 1. og 3. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, og þar sem annarra gagna nýtur ekki við telst lögfull sönnun ekki hafa tekist fyrir því að ákærði hafi sent B umrætt myndefni og þegar að því virtu verður ákærði sýknaður af þessum kafla ákærunnar.

Varðandi meinta sendingu kynferðislegs myndefnis til C samkvæmt ákærukafla I/2 liggur fyrir samkvæmt gögnum málsins að um var að ræða tvær ljósmyndir af brotaþola vera að veita ákærða munnmök og sést greinilega í andlit þeirra beggja. Þá var einnig um að ræða eina hreyfimynd en aðeins liggur fyrir útprentun af skjámynd úr síma C þar sem sést samræði með nærmynd af kynfærasvæði. Ljóst er hins vegar af þeirri útprentun að um er að ræða sama myndefni og liggur fyrir sem hreyfimynd í stafrænu formi í málsgögnum þar sem sést í andlit brotaþola. Leikur því enginn vafi á því að fyrrgreint myndefni er af brotaþola í kynferðislegum athöfnum. Þá er ljóst af fyrrgreindum gögnum að myndefnið var sent til C á þeim tíma sem greinir í verknaðarlýsingu ákæru. Vitnið C-x-nf framangreind gögn og bar um móttöku téðs myndefnis, að það hefði borist með smáskilaboðum til hans og það hefði sýnt brotaþola í kynferðislegum athöfnum. Þá bar vitnið um að hafa athugað með símanúmer sendanda og það reynst vera ákærði. Að mati dómsins er framburður ákærða afar ósennilegur og ótrúverðugur um að brotaþoli eða óþekktur þriðji maður hafi sent umrætt myndefni. Eru þær varnir ákærða haldlausar og að engu hafandi. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, telst lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að ákærði hafi sent C fyrrgreint myndefni, eins og greinir í ákærukafla I/2.

Varðandi meinta sendingu kynferðislegs myndefnis til brotaþola samkvæmt ákærukafla I/3 liggur fyrir samkvæmt gögnum málsins að um var að ræða tvær kynferðislegar myndir sem sýndu brotaþola veita ákærða munnmök. Myndirnar voru sendar föstudaginn 17. nóvember 2017 úr netfanginu [...] í netfangið [...]. Brotaþoli hefur fyrir dómi kannast við að hafa móttekið umræddar myndir. Þá hefur hún borið um að ákærði hafi notað hið fyrrgreinda netfang en hún sjálf hafi verið með hið síðarnefnda. Ákærði hefur fyrir dómi kannast við hið fyrrgreinda netfang sem sitt eigið netfang og þá hefur hann kannast við að hið síðarnefnda netfang hafi tilheyrt brotaþola. Að mati dómsins er framburður ákærða afar ósennilegur og ótrúverðugur um að brotaþoli hafi sjálf eða að óþekktur þriðji maður hafi sent umræddan tölvupóst. Eru þær varnir ákærða haldlausar og að engu hafandi. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, telst lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að ákærði hafi sent brotaþola fyrrgreindar tvær ljósmyndir, eins og greinir í ákærukafla I/3. Fyrir liggur að tvær aðrar myndir sem fylgdu með í sama tölvupósti, sem vísað er til í ákærukaflanum, voru ekki á neinn hátt kynferðislegar, ógnandi eða ærumeiðandi. Þá verður ráðið að tilgreining á sendingu þeirra mynda í verknaðarlýsingu ákæru hafi fyrst ogfremst upplýsingagildi, sem aukaatriði. Þarf því ekki að vísa þeim hluta ákærukaflans frá dómi af sjálfsdáðum en málið var meðal annars sótt og varið á þeim grundvelli.

Varðandi meinta sendingu kynferðislegs myndefnis til D og E samkvæmt ákærukafla I/4 liggur fyrir að brotaþoli hefur borið um að ákærði hafi sent þeim slíkt myndefni en vætti hennar fyrir dómi um þau meintu atvik var fremur takmarkað. Skýrsla brotaþola hjá lögreglu um þau meintu atvik var með svipuðum hætti. Ákærði hefur neitað því að hafa sent umrætt myndefni til fyrrgreindra viðtakenda. Í gögnum málsins er ekkert haldlagt myndefni sem tengist ákærukafla I/4 og engar tæknilegar upplýsingar eða gögn sem staðfesta téðar sendingar. Vitnið E bar um að hafa móttekið myndefni af kynferðislegum toga en nánast samstundis eytt því. Hann gat með afar takmörkuðum hætti lýst því hvers konar myndefni var um að ræða eða hvenær það barst. Þá verður ekki ráðið af framburði hans að hann hafi kannað það nánar hver var að senda honum myndefnið. Vætti E hefur því takmarkað gildi við sönnunamatið. Fyrir liggur að ekki var unnt að taka skýrslu af vitninu D fyrir dómi vegna alvarlegra langtímaveikinda hennar. Meðal málsgagna er lög-regluskýrsla af téðu vitni en hún er um margt ófullkomin. Af lögregluskýrslunni verður ekki ráðið með skýrum hætti hversu oft eða hvenær meintar myndsendingar áttu sér stað og verður ráðið af skýrslunni að D hafi fyrst og fremst byggt sína vitneskju um málið á upplýsingum frá brotaþola. Að auki verður ráðið af skýrslu hennar hjá lögreglu að mynd-efnið hafi borist til hennar úr símanúmeri brotaþola. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, og þar sem annarra gagna nýtur ekki við telst lögfull sönnun ekki hafa tekist fyrir því að ákærði hafi sent D og E fyrrgreint myndefni og þegar að því virtu verður hann sýknaður af þessum kafla ákærunnar.

Samkvæmt framangreindu liggur fyrir að dómurinn hefur talið sannað að ákærði hafi sent kynferðislegt myndefni samkvæmt ákæruköflum I/2 og I/3. Um er að ræða gróft kynferðislegt myndefni sem var til þess fallið að særa blygðunarkennd brotaþola og var það sent án samþykkis hennar. Þá greindi brotaþoli frá því að með sendingu myndefnis-ins hefði verið farið yfir hennar kynferðislegu mörk. Samkvæmt ákæru byggir ákæru-valdið á því að ákærði hafi með háttsemi sinni meðal annars gerst brotlegur við 1. mgr. 199. gr. a í almennum hegningarlögum, sbr. 1. gr. laga nr. 8/2021, sem tók gildi 27. febrúar 2021. Að því virtu fari um refsinæmi og refsiákvörðun eftir hinu nýja lagaákvæði. Þá byggir ákæruvaldið jafnframt á því að háttsemi ákærða á verknaðarstundu, 1. og 9. september 2017, 21. október sama ár og 17. nóvember sama ár, hafi verið refsinæm sam-kvæmt 209. gr. sömu laga, sbr. 15. gr. laga nr. 40/1992. Lýsing á háttsemi ákærða í ákæru tekur öðrum þræði nægjanlega mið af verknaðarlýsingu hins nýja refsiákvæðis en jafn-framt af hinu eldra. Í 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga segir meðal annars að hafi refsilöggjöf breyst frá því að verknaður var framinn til þess er dómur gengur skuli dæma eftir nýrri lögunum, bæði um refsinæmi verknaðar og refsingu. Aldrei megi þó dæma refsingu nema heimild hafi verið til þess í lögum þegar verk var framið, og ekki þyngri refsingu en orðið hefði eftir þeim lögum. Að þessu virtu reynir í máli þessu á hvort um-rædd háttsemi, sem dómurinn hefur þegar lagt til grundvallar að sé sönnuð, sbr. framan-greint, teljist refsiverð samkvæmt 1. mgr. 199. gr. a í almennum hegningarlögum og jafn-framt hvort háttsemin hafi með réttu talist brot gegn blygðunarsemi samkvæmt 209. gr. í sömu lögum á verknaðarstundu.

Samkvæmt 1. mgr. 199. gr. a í almennum hegningarlögum skal hver sá sem útbýr, aflar sér eða öðrum, dreifir eða birtir myndefni, texta eða sambærilegt efni, þar með talið fals-að efni, af nekt eða kynferðislegri háttsemi annars manns án hans samþykkis, sæta sekt-um eða fangelsi allt að fjórum árum. Með hliðsjón af því sem áður greinir og telst sannað um tilurð og sendingu umrædds myndefnis, og hvað kom fram á því, sem og að samþykki brotaþola fyrir sendingu þess hafi ekki verið fyrir hendi, leikur enginn vafi á því að ákærði sýndi með þessu af sér kynferðislega háttsemi. Með þessu dreifði hann myndefni án samþykkis brotaþola sem sýndi kynferðislega háttsemi hennar í merkingu fyrrgreinds refsiákvæðis.

Samkvæmt 209. gr. í almennum hegningarlögum skal hver sá sem með lostugu athæfi særir blygðunarsemi manna eða er til opinbers hneykslis sæta fangelsi allt að fjórum árum, en fangelsi allt að sex mánuðum eða sektum ef brot er smávægilegt. Með lostugu athæfi í fyrrgreindri lagalegri merkingu er átt við athöfn sem er af kynferðislegum toga og sem stjórnast af kynhneigð manna, en gengur skemmra en samræði og önnur kyn-ferðismök, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 242/2007 og dóm Landsréttar nr. 131/2019. Ekki er skilyrði refsingar samkvæmt ákvæðinu að kynferðislegar hvatir hafi legið að baki verknaði, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 312/2015 og dóm Landsréttar í máli nr. 535/2019. Hlutrænt séð, og eins og aðstæðum var háttað í umrætt skipti, einkum þegar litið er til þess að það sást í brotaþola í kynferðislegum athöfnum, eins og áður greinir, og sendingin var án hennar samþykkis, leikur enginn vafi á því að háttsemin var lostug í merkingu ákvæðisins.

Samkvæmt öllu framangreindu er ljóst að ekki hefur orðið breyting á refsinæmi og refs-ingu hins yngra og eldra refsiákvæðis þegar ákvæðin eru borin saman út frá þeirri hátt-semi sem hér er undir í málinu. Jafnframt liggur fyrir að saknæmisskilyrðin eru hin sömu. Hið sama á við um fullframningarstig. Verndarhagsmunir hins eldra refsiákvæðis með tilliti til sendingar myndefnis af þeim toga sem hér um ræðir, á þeim tíma sem verkið var unnið, rúmast innan verndarhagsmuna hins nýja refsiákvæðis. Þessu til viðbótar leikur enginn vafi á ólögmæti háttseminnar í merkingu refsiréttar en brotið var gróflega gegn friðhelgi einkalífs brotaþola. Skilyrði 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga og önnur refsiskilyrði eru því uppfyllt, eins og hér stendur á.

Um er að ræða samhverft brot samkvæmt hinu yngra og eldra refsiákvæði, eins og það hugtak hefur verið skýrt í refsirétti. Verður því að telja út frá eðli verknaðar og verknaðar-aðstæðum, eins og áður hefur verið lýst, að ákærði hafi mátt hafa vitund um refsinæmi hegðunar sinnar. Það að ætlaðar ofsóknir, ófyrirleitni eða aðrar hvatir hafi að einhverju leyti verið undirliggjandi verknaði haggar ekki framangreindum refsiskilyrðum. Eru sak-næmisskilyrði 18. gr. almennra hegningarlaga því nægjanlega uppfyllt, eins og hér stendur á.

Að öllu framangreindu virtu verður ákærði fundinn sekur um þá kynferðislegu háttsemi sem greinir í ákæruköflum I/2 og I/3 sem var refsiverð samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga á þeim tíma sem verkið var framið og verður nú heimfærð undir 1. mgr. 199. gr. a í sömu lögum.

Samkvæmt framburði ákærða og brotaþola voru þau hvorki í skráðri sambúð né með sameiginlegan fjárhag eða sameiginlegan rekstur heimilis. Þá verður ráðið af vættibrota-þola að samband þeirra hafi í raun aldrei náð því að vera sérstaklega náið og ekki hafi verið um að ræða eiginlegar trúlofanir. Að auki verður ráðið af framburði ákærða og brotaþola að þau hafi endurtekið verið að hætta og byrja saman á einn eða annan hátt eða að samskipti þeirra hafi að einhverju leyti hverfst um aðstoð og vinatengsl brotaþola og ákærða varðandi Airbnb- útleigu á húsnæði í eigu hins síðarnefnda. Að framangreindu virtu verður ekki fallist á með ákæruvaldinu að til greina komi að heimfæra fyrrgreinda háttsemi samkvæmt ákæruköflum I/2 og I/3, sem telst sönnuð, jafnframt undir 1. og 2. mgr. 218. gr. b og 233. gr. b í almennum hegningarlögum. Verður ákærði því sýknaður af ákæru um brot gegn þeim refsiákvæðum. Þá leiðir af því sem áður greinir um ákæru-kafla I/1 og I/4 að þar sem háttsemin telst ósönnuð þá verður þegar af þeirri ástæðu ekki unnt að heimfæra háttsemina undir fyrrgreind refsiákvæði.

Varðandi meint brot gegn nálgunarbanni samkvæmt III. kafla seinni ákæru:

Sakarefnið í III. kafla síðari ákæru lýtur að meintum brotum ákærða á nálgunarbanni með sendingu að minnsta kosti tíu tölvupósta til brotaþola á tímabili frá 27. desember 2017 til 3. mars 2018. Ákærði neitar sök. Fyrir liggur að með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 4. desember 2018 var staðfest ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 28. nóvember sama ár þar sem ákærða var meðal annars bannað í sex mánuði að setja sig í samband við brotaþola með öðrum hætti. Enginn vafi leikur á því að tölvupósts endingarfalla þar undir.

Af framburði ákærða fyrir dómi verður ráðið að hann byggi meðal annars varnir sínar á því að honum hafi ekki verið kunnugt um nálgunarbannið. Samkvæmt dagbók lögreglu liggur fyrir að ákærða var birt fyrrgreind ákvörðun lögreglustjóra 30. nóvember 2017. Einnig liggur fyrir endurrit úr þingbók Héraðsdóms Reykjaness þar sem meðal annars kemur fram að ákærði var boðaður til þinghalds vegna meðferðar nálgunarbannsmálsins fyrir dómi og að hann hafi falið þáverandi verjanda sínum að gæta hagsmuna sinna. Þá var téður verjandi hans mættur í þinghaldið. Að framangreindu virtu er afar ósennilegt og ótrúverðugt að ákærða hafi ekki verið kunnugt um nálgunarbannið. Verður vörnum ákærða af þeim toga því hafnað.

Fyrir liggur að ákærði hefur fyrir dómi kannast við þau netföng í verknaðarlýsingu ákær-unnar sem hafa skírskotun til nafns hans. Ljóst er af gögnum að tölvupóstar voru sendir úr þeim netföngum í netfang brotaþola á þeim tíma sem nálgunarbannið var í gildi. Þá hefur ákærði kannast við að símanúmerið [...] hafi tengst fyrirtæki hans. Ljóst er af máls-gögnum að einn af hinum tíu tölvupóstum til brotaþola var sendur úr tölvupóstfangi þess símanúmers hjá Nova á meðan nálgunarbannið var í gildi. Með sömu rökum og áður greinir í lið D/2 er afar ósennilegt og ótrúverðugt hjá ákærða að brotaþoli sjálf eða óþekktur þriðji maður, einn eða fleiri, hafi sent umrædda tölvupósta til brotaþola. Eru þær varnir ákærða haldlausar og að engu hafandi. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, telst lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að ákærði hafi, vitandi um nálgunar-bannið, brotið gegn því með því að senda níu af umræddum tíu tölvupóstum til brotaþola á þeim tíma sem um ræðir. Hvað varðar tölvupóst sem sendur var til brotaþola frá auð-kenni ákærða í gegnum vefsíðu Airbnb, eins og greinir ákæru, er að mati dómsins uppi skynsamlegur vafi, út frá efni og fyrirsögn þess tölvupósts, hvort þar hafi verið um að ræða skeytasendingu sem send var með vilja ákærða eða hvort um var að ræða sjálfvirka skeytasendingu af téðri vefsíðu. Verður sá vafi virtur ákærða í hag og er ósannað að hann hafi með vilja sent brotaþola það skeyti. Þegar að því virtu verður hann sýknaður af þeim hluta ákærunnar.

Ákærði byggir varnir sínar einnig á því að brotaþoli hafi samþykkt téðar tölvupóstsend-ingar og hún hafi sjálf verið í samskiptum við ákærða á sama tíma. Að þessu virtu byggir ákærði í raun á samþykki, sem hlutrænni refsileysisástæðu, en um það gilda frávik frá almennum sönnunarreglum í sakamálaréttarfari, eins og áður greinir. Gögn um þau sam-skipti sem ákærði afhenti til lögreglu á rannsóknarstigi og eru meðal málsgagna eru óskýr um framangreint. Að því virtu geta þau ekki ráðið úrslitum um þennan hluta málsins. Brotaþoli hefur fyrir dómi ekki kannast við slíkt samþykki eða samskipti við ákærða á þeim tíma. Þá verður ekki með skýrum hætti ráðið að hið gagnstæða eigi við út frá fram-burði hennar hjá lögreglu en þó með þeirri athugasemd að við skýrslugjöf 17. júlí 2019 virtist hún kannast við að hafa að einhverju leyti svarað tölvuskeytum frá ákærða. Er því ósannað að slík samskipti hafi verið af hennar hálfu gagnvart ákærða eða að hún hafi samþykkt sendingar hans svo raski grundvelli nálgunarbannsins. Verður því ekki fallist á þær varnir ákærða.

Þessu til viðbótar reisir ákærði sýknukröfu sína í þessum hluta málsins á því að sök hans sé fyrnd. Refsing fyrir brot gegn 232. gr. almennra hegningarlaga varðar sektum eða fangelsi allt að einu ári, en fangelsi allt að tveimur árum ef brot er ítrekað eða stórfellt. Ljóst er að meint brot ákærða samkvæmt þessum kafla ákærunnar var hvorki ítrekað eða stórfellt samkvæmt merkingu þeirra hugtaka á sviði refsiréttar. Hin lægri refsimörk eiga því við, eins og hér stendur á. Samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga fyrnist sök vegna brots á tveimur árum þegar ekki liggur þyngri refsing við því en eins árs fangelsi. Brot ákærða, sem hann er ákærður fyrir, var framið á tímabili frá 27. des-ember 2017 til 3. mars 2018 og hófst fyrningarfrestur sama dag og síðasta brota tilvikið átti sér stað, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga. Í 4. mgr. 82. gr. laganna er kveðið á um að fyrningarfrestur rofni þegar rannsókn sakamáls hefst fyrir rannsóknara gegn manni sem sakborningi. Samkvæmt 2. málsl. 5. mgr. sömu lagagreinar rýfur rann-sókn samkvæmt 4. mgr. ekki fyrningarfrest ef rannsóknari hættir henni eða hún stöðvast um óákveðinn tíma.

Af málsgögnum verður ráðið að rannsókn hafi hafist á meintu broti ákærða samkvæmt þessum ákærukafla fljótlega eftir að nálgunarbannið tók gildi. Það hafi borið að með þeim hætti að tilkynningar bárust til lögreglu frá brotaþola eða þáverandi réttargæslu-manni hennar um að ákærði væri ekki að virða bannið. Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu með réttarstöðu sakbornings 24. apríl 2018 þar sem meðal annars var borið undir hann meint brot á nálgunarbanni á því tímabili sem hér um ræðir. Að auki gaf hann skýrslu með sömu réttarstöðu rúmu ári síðar, 30. júlí 2019, sem laut meðal annars að hinu sama. Þá eru í gögnum lögregluskýrslur um rannsókn á haldlögðum tölvum ákærða, dags. 26. mars 2020 og 30. október sama ár, og verður ráðið af þeim gögnum að sú rannsókn hafi meðal annars varðað það sakarefni sem hér um ræðir. Önnur rannsókn vegna málsins átti sér ekki stað eftir það og voru rannsóknargögn send til héraðssaksóknara tæpu ári síðar, 7. september 2021.

Samkvæmt framangreindu leið rúmt ár á milli skýrslutaka af ákærða. Þá liðu tæpir átta mánuðir frá því að síðari framburðarskýrsla var tekin af ákærða uns rannsókn hófst á haldlögðum tölvum og verður ráðið af gögnum að téð tölvurannsókn hafi að nokkru leyti legið niðri eða henni lokið fimm mánuðum síðar, þ. e. í lok október 2020. Önnur rannsókn átti sér ekki stað eftir það og voru málsgögn send til héraðssaksóknara rúmum tíu mán-uðum síðar, þ. e. 7. september 2021. Að framangreindu virtu, heilt á litið, er ljóst að veru-legar tafir urðu á rannsókn málsins. Skal þá litið til þess að um þrjú og hálft ár var liðið frá því að meintu broti ákærða lauk uns málsgögn bárust ákæruvaldinu. Verður því að leggja til grundvallar, eins og hér stendur á, að rannsókn hafi endurtekið stöðvast í óákveðinn tíma með þeim eftirá réttaráhrifum að fyrning sakar var ekki rofin með fyrr-greindum skýrslutökum af ákærða 24. apríl 2018 og 30. júlí 2019.

Sakamál telst höfðað við útgáfu ákæru, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Ákæra vegna málsins er dagsett 28. október 2021 og mál vegna hennar var þingfest 1. nóvember sama ár. Voru þá liðin þrjú ár og tæpir átta mánuðir að auki frá því að síðasta meint brot ákærða gegn téðu nálgunarbanni var framið og fram að fyrrgreindri máls-höfðun. Sök hans var þegar fyrnd á þeim tíma þar eð meira en tvö ár voru liðin frá því að meint brot var framið. Verður ákærða því ekki refsað fyrir háttsemina, sbr. 6. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu virtu verður að sýkna hann af refsikröfu ákæru-valdsins út af þessum kafla ákærunnar.

4.

Varðandi meint brot gegn nálgunarbanni samkvæmt IV. kafla seinni ákæru:

Sakarefnið í þessum kafla ákærunnar lýtur að meintum brotum ákærða á nálgunarbanni með sendingu tveggja tölvupósta til brotaþola á tímabili frá 18. nóvember 2018 til 11. desember sama ár. Ákærði neitar sök. Fyrir liggur að með úrskurði Landsréttar 26. júní 2018 var endanlega staðfest ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 14. sama mánaðar þar sem ákærða var meðal annars bannað í sex mánuði að setja sig í sam-band við brotaþola með öðrum hætti. Með sama hætti og greinir í lið D/3 er ljóst að enginn vafi leikur á því að tölvupóstsendingar falla þar undir.

Af framburði ákærða fyrir dómi verður ráðið að hann byggi meðal annars varnir sínar á því að honum hafi ekki verið kunnugt um fyrrgreint nálgunarbann. Meðal gagna málsins er lögregluskýrsla dagsett 15. júní 2018 þar sem fram kemur að ákærða var kynnt fyrr-greind ákvörðun lögreglustjóra 14. sama mánaðar. Einnig er meðal gagna málsins dag-bók lögreglu um að ákærða var 18. júní 2018 birt fyrirkall vegna meðferðar máls fyrir héraðsdómi út af téðu nálgunarbanni. Þá liggur fyrir að ákærði naut aðstoðar skipaðs verjanda fyrir héraðsdómi og Landsrétti vegna meðferðar nálgunarbannsmálsins. Að framangreindu virtu er með sama hætti og greinir í liðum D/2 og D/3 afar ósennilegt og ótrúverðugt að ákærða hafi ekki verið kunnugt um nálgunarbannið. Verður vörnum hans af þeim toga því hafnað.

Með sama hætti og greinir í lið D/2 og D/3 verður að leggja til grundvallar að ákærði kannist við þau netföng sem greinir í þessum kafla ákærunnar. Á það sama einnig við sem áður greini rí liðum D/2 og D/3 að afar ósennilegt og ótrúverðugt sé hjá ákærða að brotaþoli hafi sjálf eða óþekktur þriðji maður, einn eða fleiri, sent umrædda tölvupósta til brotaþola. Eru þær varnir ákærða haldlausar og að engu hafandi. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, telst lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að ákærði hafi, vitandi um nálgunarbannið, brotið gegn því með því að senda umrædda tvo tölvupósta til brota-þola.

Ákærði byggir varnir sínar einnig á því að brotaþoli hafi samþykkt téðar tölvupóstsend-ingar og hún hafi sjálf verið í samskiptum við ákærða á sama tíma. Fyrir dómi kannaðist brotaþoli við að hún hefði verið í samskiptum við ákærða á þeim tíma sem hér um ræðir, einkum í desember 2018. Þá verður ráðið af framburði hennar að hún hafi samþykkt þau samskipti og það leitt til þess að þau færðust nær hvort öðru sem par en það hafi varað í skamman tíma. Samrýmist þetta framburði hennar hjá lögreglu 17. júlí 2019. Að þessu virtu þykir nægjanlega sýnt fram á samþykki brotaþola í tengslum við téð samskipti á þeim tíma sem um ræðir. Að mati dómsins er því ljóst að með samþykkinu varð veruleg röskun á grundvelli þess nálgunarbanns sem var í gildi á sama tíma. Þrátt fyrir að nálgunarbann sé í eðli sínu bann með íhlutun ríkisvalds þá byggist það öðrum þræði á viljaafstöðu þess sem því er ætlað að vernda. Á það sérstaklega við þegar nálgunarbanni er komið á samkvæmt beiðni þess sem misgert er við, eins og var í því máli sem hér um ræðir. Að þessu virtu er uppi skynsamlegur vafi um það hvort ákærði hafi í raun haft ásetning til að brjóta gegn téðu nálgunarbanni, auk þess sem gert hefur verið sennilegt að gilt samþykki brotaþola hafi verið fyrir hendi á þeim tíma sem um ræðir, sbr. til hlið-sjónar dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 230/2015. Verður ákæruvaldið að bera hallann af þessu við úrlausn málsins. Þegar að þessu virtu verður ákærði sýknaður af þessum kafla ákærunnar og þarf því ekki að taka afstöðu til varna hans sem lúta að sakarfyrningu.

Varðandi meinta nauðgun:

Ákærði neitar alfarið sök í þessum hluta málsins samkvæmt ákæru dagsettri 12. ágúst 2021. Ákærða og brotaþola ber saman um að hafa verið í samskiptum umræddan dag og að ákærði hafi komið á heimili hennar. Þau greinir hins vegar að öðru leyti í verulegum atriðum á um hvað gerðist í íbúðinni í umrætt skipti og í aðdraganda þess. Ákærði kannast ekki við hafa haft samræði við brotaþola í greint skipti. Brotaþoli hefur borið um hið gagnstæða og að það hafi verið gegn hennar vilja, eins og nánar greinir í verknaðarlýs-ingu ákæru. Stendur orð gegn orði um hvað gerðist í samskiptum þeirra téðan dag.

Ákærða og brotaþola greinir á um hvort þau hafi verið í samskiptum fyrr um daginn og komið saman í íbúð brotaþola og hvort ákærði var kominn til að sækja trúlofunarhring. Ákærði hefur borið á þá leið en brotaþoli neitað því. Brotaþoli og vitnið F hafa vísað til myndupptöku úr eftirlitsmyndavél sem sýni að ákærði kom einn á staðinn og að sú upptaka hafi verið afhent lögreglu á meðan málið var í rannsókn. Upptakan er ekki meðal gagna málsins og ákæruvaldið byggir á því að umrætt myndefni hafi aðeins verið afhent lögreglu í formi ljósmynda. Þá hefur verið upplýst við rekstur málsins að umrædd upptaka er ekki lengur til og var ekki gerður reki að því að afla upptökunnar á rann-sóknarstigi þrátt fyrir að vikið væri að henni við skýrslutöku 17. desember 2019 af vitn-inu F. Samkvæmt framangreindu bendir allt til þess að mikilvæg sakargögn hafi farið forgörðum. Þá skýra fyrrgreindar ljósmyndir þetta ekki frekar. Ákæruvaldið verður að bera hallann af þessu við úrlausn málsins.

Brotaþoli hefur borið um að ákærði hafi endurtekið hringt í hana sama dag og stuttu áður en hann kom óboðinn heim til hennar í umrætt skipti og þau talað saman í síma. Síma-gögn sem eru meðal gagna málsins styðja framburð brotaþola ekki nægjanlega um þetta. Þau gögn sýna aðeins að hringt var úr símanúmeri ákærða í símanúmer brotaþola klukkan 12:06 en hún ekki svarað. Ákæruvaldið verður að bera hallann af þessu við úrlausn máls-ins.

Samkvæmt skýrslu tæknideildar lögreglu 12. febrúar 2020 og vætti sérfræðings nr. [...] varðandi DNA- rannsókn reyndist niðurstaða sýnis af forhúð ákærða vera með blöndu af DNA- sniði úr tveimur einstaklingum. Nánar tiltekið var það að meirihluta úr honum sjálfum en í minnihluta eins og DNA- snið brotaþola. Önnur DNA- sýni úr ákærða og brotaþola gáfu ekki samsvarandi niðurstöðu. Ákærði hefur skýrt þessa niðurstöðu með því að hann hafi haft samræði við brotaþola fimm dögum áður. Fyrir dómi virtist brota-þoli kannast við að ákærði hefði haft við hana samræði á þeim tíma en það verið gegn hennar vilja. Þau atvik eru ekki hluti af sakarefni þess máls sem hér er til meðferðar. Hvað svo sem líður viljaafstöðu brotaþola um þau samskipti þá virðist engu að síður óumdeilt að samræði átti sér stað á milli þeirra á þeim tíma. Þá kom fram í vætti téðs sérfræðings tæknideildar að fyrrgreind DNA- niðurstaða varðandi forhúð ákærða gæti skýrst af þeim samskiptum, þ. e. 24. maí 2019, út frá þeirri forsendu að ákærði hefði ekki þvegið sér á milli. Þá liggur fyrir að ákærði bar meðal annars um það fyrir dómi að vegna húðsjúkdóms þvægi hann sér sjaldnar en gengur og gerist hjá fólki og að margir dagar gætu liðið á milli. Framburður hans hjá lögreglu 27. febrúar 2020 var af svipuðum toga. Að þessu virtu verður ekki útilokað að fyrrgreind DNA- niðurstaða skýrist af meintum atvikum 24. maí 2019. Að því virtu getur sú niðurstaða ekki ráðið úrslitum í málinu þannig að sök verði felld á ákærða vegna meints nauðgunarbrots 29. maí 2019. Verður ákæruvaldið að bera hallann af þessu við úrlausn málsins. Þá hafa engin sakargögn af sama toga á eða í líkama brotaþola eða á haldlögðum munum af heimili hennar verið samkennd við DNA- snið úr ákærða.

Samkvæmt rannsóknargögnum tæknideildar, frumskýrslu og vætti lögregluvarðstjóra nr. [...] voru ekki ummerki um nein átök í íbúð brotaþola. Þá var fatnaður hennar óskemmdur samkvæmt því sem greinir í sömu gögnum. Framangreind gögn renna því ekki stoðum undir verknaðarlýsingu ákæru sem lýtur að líkamlegri valdbeitingu ákærða til að ná vilja sínum fram gagnvart brotaþola. Þá bar fyrrgreindur lögregluvarðstjóri og rann-sóknarlögreglumaður nr. [...] um að brotaþoli hefði verið fremur róleg og yfirveguð þegar lögregla kom á staðinn. Þessu til viðbótar liggur fyrir samkvæmt skýrslu um réttar-læknisfræðilega skoðun að engir nýir áverkar voru á ákærða eftir handtöku.

Samkvæmt skýrslu neyðarmóttöku og vætti læknisins K geta áverkar á brotaþola sem hún var með 29. maí 2019 fyrst og fremst samrýmst hinum meintu atvikum 24. sama mánaðar. Vanlíðan brotaþola á neyðarmóttöku umræddan dag, eins og því er lýst í gögn-um neyðarmóttöku og vætti fyrrgreinds læknis og hjúkrunarfræðings, styður hins vegar að nokkru framburð brotaþola en samrýmist hins vegar ekki að öllu leyti því sem áður greinir um líðan brotaþola stuttu áður samkvæmt vætti fyrrgreindra lögreglumanna.

Þá hefur brotaþoli vísað á bug framburði ákærða um það sem áður greinir um að hann hafi verið kominn til að sækja trúlofunarhring. Hringnum hafi hún verið búin að skila til ákærða inn um póstlúgu á heimili hans 16. maí sama ár, sbr. ljósmyndir sem hún afhenti lögreglu og eru meðal málsgagna. Hvað svo sem er rétt í því liggur engu að síður fyrir að þau voru í fyrrgreindum samskiptum, með eða án samþykkis brotaþola, 24. sama mán-aðar á heimili ákærða, eins og áður greinir. Er því ekki alveg ljóst hvernig samskiptum ákærða og brotaþola var háttað í aðdraganda þess meinta brots sem hér um ræðir og hvort téður hringur hafi komið þar við sögu.

Ljóst er af öllum málsgögnum, framburði ákærða og brotaþola hjá lögreglu og fyrir dómi að samskipti þeirra eru langvinn, margþætt og erfið. Framburður þeirra beggja er um margt óskýr um heildarumgjörð atvika og hvernig samskiptum þeirra var háttað í gegnum tíðina. Þá er framburður þeirra beggja ekki að öllu leyti skýr eða ekki mjög ítarlegur eða nákvæmur um hvað gerðist á heimili brotaþola 29. maí 2019 enda þótt þau hafi bæði, hvort á sinn hátt, að mestu verið stöðug í framburði um þau atvik. Hið sama á við fram-burð þeirra um aðdraganda þeirra atvika dagana á undan. Í öllum meginatriðum er sam-ræmi í framburði þeirra hjá lögreglu og fyrir dómi, að því marki sem unnt er að bera þær skýrslur saman. Er því ekki unnt að gera sérstaklega upp á milli þeirra í þeim efnum hvað varðar mat á trúverðugleika, eins og hér stendur á.

Framburður vitnisins F um það sem brotaþoli sagði að hefði gerst eða hvernig hún kom honum fyrir sjónir umræddan dag, 29. maí 2019, stuttu eftir meinta nauðgun, getur ekki ráðið úrslitum í málinu, eins og hér stendur á. Fyrir liggur að þau eru sambúðarfólk og samkvæmt gögnum málsins verður ráðið að vitnið F hafi sjálfur verið í útistöðum við ákærða eða vitnið þurft að þola meint ónæði, ætlað eignatjón eða annað meint áreiti eða meintar ofsóknir af völdum ákærða. Verður því að gæta sérstakrar varúðar um framburð fyrrgreinds vitnis við úrlausn á þessum hluta málsins, sbr. 126. gr. laga nr. 88/2008.

Samkvæmt vottorðum og vætti fyrrgreindra sálfræðinga hefur talsverð andleg vanlíðan verið hjá brotaþola fyrir og eftir meint brot sem hér um ræðir. Eins og áður greinir hefur margt gengið á í samskiptum ákærða og brotaþola og er ljóst að það eru margir þættir sem hafa þar áhrif. Að mati dómsins er það einkum vottorð og vætti sálfræðingsins H sem hefur þýðingu fyrir þennan hluta málsins. Samkvæmt téðu vottorði og vætti H var brotaþoli með [...] sem gátu samrýmst frásögn brotaþola af hinu meinta broti. Veru lega dró hins vegar úr þeim einkennum í fjórða viðtali 30. júlí 2019. Hafa verður í huga að megintilgangur með aðkomu H að máli brotaþola var að veita henni sálfræðilega meðferð vegna áfalls í þeim tilgangi að hún næði bata. Tilgangurinn var ekki að afla sakargagna fyrir lögreglu og ákæruvald. Þá verður ráðið af því sem fram hefur komið að vandi brota-þola sé langvinnur og margþættur og hefur mál þetta því nokkra sérstöðu í framangreindu tilliti. Ákæruvaldið aflaði sálfræði vottorðanna einhliða við meðferð málsins, eins og almennt tíðkast í málum af þessum toga. Að mati dómsins væri við sakarmat betur unnt að byggja á framangreindri greiningarniðurstöðu um fyrrgreind áfallaeinkenni og aðra vanlíðan brotaþola síðar, svo úrslitum réði í málinu, ef frekari gögn lægju fyrir til stuðnings vottorðunum, svo sem álit annars sérfræðings, sem hefði ekki komið að meðferð brotaþola, eða matsgerð dómkvadds matsmanns. Ákæruvaldið verður látið bera hallann af því. Þar sem slíkra gagna nýtur ekki við þykir óvarlegt, eins og hér stendur á, að byggja á framangreindum vottorðum við sakarmatið svo leiði til sakfellingar.

Að öllu framangreindu virtu og þar sem annarra gagna nýtur ekki við verður ekki talið, gegn eindreginni neitun ákærða, að sannað sé svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir. Verður hann því sýknaður af ákæru um brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegn-ingarlaga.

6.

Varðandi refsiákvörðun:

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt sakavottorði frá 21. júlí 2021 gekkst ákærði undir sátt hjá lögreglustjóra 30. janúar 2019 vegna ölvunaraksturs. Eins og áður greinir hefur ákærði verið sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 199. gr. a í almennum hegningarlögum samkvæmt ákæruköflum I/2 og I/3 í hinni síðari ákæru. Voru þau brot framin áður en ákærði gekkst undir fyrrgreinda sátt. Ber því að fara með refsingu fyrir þau brot sem ákærði er nú sakfelldur fyrir sem hegningarauka. Við ákvörðun refsingar ber að líta til þess að brot þau sem hann hefur verið sakfelldur fyrir fólu í sér grófa röskun á friðhelgi einkalífs. Einnig ber að líta til þess að brot af þessum toga er til þess fallið að valda þeim sem fyrir því verður andlegu tjóni eða hugarangri. Jafnframt verður í þessu samhengi að líta til þess að ávallt er hætta á því að myndefni af þessum toga fari í stjórnlausa dreifingu á internetinu á einn eða annan hátt, öðrum til ama og með ófyrirsjáanlegum afleiðingum. Var því tjónshætta af brotinu. Horfir allt framangreint til refsiþyngingar. Tafir hafa orðið á meðferð málsins fyrir og eftir útgáfu ákæra og verður tekið tillit til þess við refsi-ákvörðun, til mildunar. Ákærði á sér engar málsbætur að öðru leyti. Að öllu framan-greindu virtu, og með vísan til 1. og 3. tölul. 1. mgr. 70. gr. og 78. gr., sbr. 1 mgr. 77. gr., almennra hegningarlaga, verður refsing ákærða ákveðin fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðn-ingu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð samkvæmt 3. mgr. 57. gr. sömu laga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

7.

Varðandi sakarkostnað:

Með hliðsjón af framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 235. gr., sbr. 233. gr., laga nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar. Um tímagjald lög-manna fer samkvæmt reglum dómstólasýslunnar nr. 1/2022. Til þess kostnaðar teljast málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ráðast af tímaskýrslu, 3.627.000 krónur, að með-töldum virðisaukaskatti. Einnig telst til sakarkostnaðar þóknun til skipaðs réttargæslu-manns brotaþola, Þ-kvk-ef I-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ræðst að mestu af tímaskýrslu, 2.000.000 króna, að meðtöldum virðis-aukaskatti, og útlagður kostnaður sama réttargæslumanns, 48.400 krónur. Að auki fellur hér undir annar sakarkostnaður samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins, dagsettu 8. september 2021, 328.910 krónur. Vegna úrslita málsins verður ákærði dæmdur til að greiða fimmt-ung af öllum framangreindum sakarkostnaði, 1.200.8 62 krónur, en fjórir fimmtu hlutar kostnaðarins, 4.803.448 krónur, verður felldur á ríkissjóð. Þá verður allur sakarkostnaður samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins, dagsettu 12. ágúst 2021, 669.030 krónur, felldur á ríkissjóð vegna úrslita málsins.

8.

Varðandi einkaréttarkröfur o. fl.:

Við úrlausn á kröfu um miskabætur ber að líta til þess að ákærði hefur verið sakfelldur fyrir kynferðisbrot samkvæmt köflum I/2 og I/3 í ákæru dagsettri 28. október 2021. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði með ólögmætum og saknæmum hætti bakað sér skaðabótaábyrgð. Brotaþoli á því rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999. Verður dómkröfu ákærða um frávísun miskabótakröfu því hafnað. Við ákvörðun á fjárhæð miskabóta verður litið til grófleika háttseminnar sem þykir með meira móti gagnvart téðum brota-þola. Þá er tjón brotaþola til þess fallið að vera mikið og er það stutt gögnum og vætti sálfræðinga, eins og áður greinir. Að þessu virtu og með hliðsjón af eðli brots og dóm-venju þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin 500.000 krónur, með vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði, og verður ákærða gert að greiða brotaþola þá fjárhæð eins og þar greinir. Upphafstími dráttarvaxta miðast við þingfestingardag málsins, 4. október 2021. Þá leiðir af fyrrgreindri niðurstöðu um þóknun til skipaðs réttargæslumanns brota-þola og um greiðslu á útlögðum kostnaði hennar vegna reksturs málsins að málskostn-aður vegna kröfunnar verður ekki dæmdur undir þessum lið málsins. Aðrir kröfuliðir í einkaréttarkröfu brotaþola vegna þessa hluta málsins lúta að skaðabótum vegna ætlaðs munatjóns, samtals að fjárhæð 1.261.247 krónur. Samkvæmt málsgögnum tengist skaða-bótakrafan ekki sakarefnum samkvæmt þeirri ákæru sem hér um ræðir og þegar af þeirri ástæðu ber að vísa þeim hluta einkaréttarkröfunnar frá dómi. Þessu til viðbótar leiðir af fyrrgreindri niðurstöðu um sýknu af ákæru, dagsettri 12. ágúst 2021, að vísa verður einkaréttarkröfu vegna þess hluta málsins frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið F-kvk-nf B-kvk-nf F-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð samkvæmt 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði samtals 1.200.8 62 krónur í sakarkostnað til ríkissjóðs, og er þar innifalinn fimmtungur málsvarnarlauna skipaðs verjanda hans, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, sem í heild nema 3.627.000 krónum með virðisaukaskatti, fimmtungur þóknunar skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef I-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, sem í heild nemur 2.000.000 króna með virðisaukaskatti, fimmtungur útlagðs kostnaðar sama réttargæslu-manns, sem í heild nemur 48.400 krónum, og fimmtungur annars sakarkostnaðar sam-kvæmt yfirliti ákæruvaldsins, dagsettu 8. september 2021, sem í heild nemur 328.910 krónum. Að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði.

Ákærði greiði brotaþolanum A 500.000 krónur í miskabætur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 17. nóvember 2017 til 4. október 2021, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Kröfu brotaþola um skaðabætur að fjárhæð 1.261.247 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta af þeirri fjárhæð, samkvæmt einkaréttarkröfu dagsettri 2. júlí 2018, sem tekin var upp í ákæru frá 28. október 2021, er vísað frá dómi. Einkaréttarkröfu brotaþola, sem tekin var upp í ákæru frá 12. ágúst 2021, er vísað frá dómi.

D-kk-nf K-kk-nf