E-912/2014

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar um frávísunarkröfu stefnda 19. nóvember 2014, var höfðað af hálfu Fjarskipta hf., Skútuvogi 2 í Reykjavík, á hendur IP-fjarskiptum ehf., Efstalandi 26 í Reykjavík, 15. mars 2014, til greiðslu skuldar.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 410.348.597 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 7.783.088 krónum frá 08.05.2011 til 08.08.2011, en af 20.525.570 krónum frá þeim degi til 08.11.2011, en af 67.293.722 krónum frá þeim degi til 08.04.2012, en af 73.995.932 krónum frá þeim degi til 08.05.2012, en af 120.475.998 krónum frá þeim degi til 08.06.2012, en af 156.862.408 krónum frá þeim degi til 30.06.2012, en af 158.050.092 krónum frá þeim degi til 08.07.2012, en af 195.324.737 krónum frá þeim degi til 08.08.2012, en af 232.543.262 krónum frá þeim degi til 08.09.2012, en af 269.796.575 krónum frá þeim degi til 08.10.2012, en af 307.035.535 krónum frá þeim degi til 08.11.2012, en af 358.768.767 krónum frá þeim degi til 08.12.2012, en af 396.708.685 krónum frá þeim degi til 26.01.2013, en af 410.348.597 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum þann 16.04.2012 að fjárhæð 6.321.716 krónur, þann 15.05.2012 að fjárhæð 33.209.872 krónur, þann 15.06.2012 að fjárhæð 32.673.017 krónur, þann 17.07.2012 að fjárhæð 33.248.431 króna, þann 15.08.2012 að fjárhæð 33.172.893 krónur, þann 17.09.2012 að fjárhæð 33.140.962 krónur, þann 15.10.2012 að fjárhæð 33.078.085 krónur, þann 15.11.2012 að fjárhæð 45.493.328 krónur, þann 03.12.2012 að fjárhæð 31.792.976 krónur og þann 04.02.2013 að fjárhæð 10.863.977 krónur.

Stefnandi krefst þess einnig að stefndi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

Stefndi gerir aðallega þá kröfu að máli þessu verði vísað frá dómi.

Til vara gerir stefndi þá kröfu að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda.

Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Í þessum þætti málsins er frávísunarkrafa stefnda, hér sóknaraðila, til úrlausnar, sem hann krefst að dómurinn fallist á, en stefnandi, hér varnaraðili, krefst þess að henni verði hafnað. Af hálfu beggja aðila er krafist málskostnaðar í þessum þætti málsins.

Málsatvik og ágreiningsefni

Mál þetta varðar reikningsskuld stefnda við stefnanda vegna fjarskiptaþjónustu sem stefnandi veitti stefnda á grundvelli samninga frá árinu 2011 til loka árs 2012. Stefnandi lýsir málsatvikum í 85 tölusettum greinum í tíu köflum í stefnu, nánar þessum:

A. Upphaf viðskipta milli stefnanda og stefnda á sviði fjarskiptaþjónustu, greinar 1-5.

B. Samningar stefnanda og stefnda um endursöluaðgang fjarskiptaþjónustu fyrir talsímanet, GSM farsímaþjónustu og gagnaflutning, greinar 6-10.

C. Tilhögun og gerð reikninga samkvæmt samningi um endursöluaðgang stefnda að gagnaflutningskerfi stefnanda, greinar 11-14.

D. Tæknileg útfærsla á uppgjöri vegna veittrar fjarskiptaþjónustu, greinar 15-24.

E. Vinna við skipulagsbreytingar, forritun og innleiðingu á aðgangi stefnda að gagnaflutningskerfi stefnanda, greinar 25-38.

F. Viðauki við samning aðila um heildsöluaðgang að gagnaflutningskerfi stefnanda dags. 06.05.2011, greinar 39-43.

G. Reikningar stefnanda samkvæmt samningi aðila og vanefndir stefnda, greinar 44-53.

H. Uppgjör á hluta krafna og nýr samningur aðila um gagnaflutningsþjónustu í endursölu, greinar 54-59.

I. Nýr endursölusamningur stefnanda og stefnda um gagnaflutning og gagnamagnsnotkun, greinar 60-72.

J. Vanefndir stefnda á nýjum samningi um Internet- og gagnaflutningsþjónustu, greinar 73-85.

Í stefnunni er aðdraganda viðskiptanna lýst þannig að aðilar hafi heyrt undir sama móðurfélag, Teymi hf., en með ákvörðun nr. 36/2008 hafi Samkeppniseftirlitið sett aðilum, til að stuðla að virkri samkeppni á fjarskiptamarkaði, skilyrði um að viðskipti þeirra skyldu vera eins og á milli óskyldra aðila og verðlögð á markaðsverði, en heimilað þeim að eiga samstarf um fjarskipti og fjarskiptakerfi. Víðtækt samstarf aðila á því sviði sé grundvöllur hinna mismunandi samninga og samningsviðauka sem reikningar stefnanda byggi á.

Stefnukrafa málsins er vegna ógreiddra eftirstöðva á nítján reikningum sem stefnandi hefur gefið út á grundvelli þeirra samninga sem aðilar hafa gert um viðskipti sín. Á því tímabili sem reikningarnir eru gefnir út hafa aðilar átt í samningaviðræðum, sem leitt hafa til uppgjörs þeirra í millum á tilteknum kröfum. Aðilar hafa gert nýja samninga og samningsviðauka og eldri samningum verið rift og riftun síðan afturkölluð. Samningsumleitanir með aðkomu nefndar þriggja tilnefndra manna hafa verið reyndar um úrlausn hluta ágreiningsefna. Stefnandi hefur að nýju lýst yfir riftun á samningum aðila, en stefndi hefur mótmælt riftun og höfðað sérstakt mál fyrir héraðsdómi þar sem hann krefst viðurkenningar á skaðabótaskyldu stefnanda vegna ólögmætrar riftunar samninga.

Stefnandi vísar í lok stefnu til óvenjulegrar lengdar hennar og tekur sérstaklega fram að efni stefnunnar taki til réttarágreinings er varði fimm aðskilda samninga milli stefnanda og stefnda og langvarandi ágreining milli þeirra, auk þess sem efni samninganna varði tvær riftanir. Atvik málsins séu með þeim hætti að nauðsynlegt hafi verið að mati stefnanda að fjalla um framangreinda löggerninga í einu máli með vísan til 27. gr. laga nr. 91/1991.

Í greinargerð stefnda er málsatvikalýsingu í stefnu í heild hafnað. Málsatvikalýsingin sé að mati stefnda bæði einhliða og villandi og umfjöllun um mikilvæg atriði sleppt. Ásamt því, að innihalda einhliða og villandi lýsingu atvika, sé atvikalýsing í stefnunni að mati stefnda í andstöðu við e-lið 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, þar sem hún sé hvorki gagnorð né svo skýr að ekki fari á milli mála hvert sakarefni málsins sé. Í löngu máli sé fjallað um atvik sem tengist dómkröfum stefnanda ekki á nokkurn hátt. Stefndi gerir í 23 tölusettum köflum í greinargerð sinni athugasemdir við einstaka liði í málavaxtalýsingu stefnanda og lýsir því hvernig tiltekin atriði í samskiptum aðila í aðdraganda útgáfu reikninga stefnanda horfa við stefnda.

Ágreiningur málsins snýst um greiðsluskyldu stefnda á tilteknum reikningum sem stefnandi hefur gefið út á grundvelli samningssambands aðila og krefur stefnda um greiðslu á, en stefndi hefur hafnað greiðsluskyldu á, ýmist að fullu eða að hluta.

Málsástæður og lagarök stefnanda, varnaraðila, fyrir dómkröfum sínum.

Kröfur stefnanda á hendur stefnda um greiðslu byggist á reikningnum útgefnum af stefnanda og ákvæðum eftirfarandi samninga:

1. Samningi dags. 03.07.2009 auk viðaukasamkomulags, dags. 01.09.2009 og Viðauka 1, 2 og 3 og uppgjörsfyrirkomulag, dags. 06.05.2011;

2. Samningi dags. 30.07.2009 um endursöluaðgang IP-fjarskipta ehf. að talsímaneti Vodafone;

3. Samningi dags. [20.04.2009] um endusöluaðgang IP-fjarskipta ehf. að farsímanetum Vodafone;

4. Samningi dags. 09.11.2011 um Internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu milli Fjarskipta (Vodafone) og IP-fjarskipta auk viðauka I-IV;

5. S[amkomulagi dags. 25.09.2012 um að Vodafone veiti Tali tímabundna fjarskiptaþjónustu.

Stefnda beri að efna gerða samninga og virða skuldbindingar sínar. Efni samninganna sé óumdeilt og beri stefndi sönnunarbyrði fyrir því að einhver atvik réttlæti að stefndi geti vikist undan skyldu sinni. Stefnandi byggi á því að stefndi hafi undirritað og undirgengist samningsskuldbindingar sem fram komi í samningum og beri að greiða fyrir þjónustu sem veitt hafi verið í samræmi við efni þeirra og þar með greiða reikninga, gefna út á grundvelli þeirra, á gjalddaga.

Stefnandi byggi einnig á því að stefndi hafi hvorki gert athugasemdir við þá þjónustu sem honum hafi verið veitt samkvæmt framangreindum samningum né haldið því fram að sú fjarskiptaþjónusta sem honum hafi verið veitt hafi verið haldin göllum. Stefnandi hafi að fullu efnt samningsskuldbindingar sínar samkvæmt efni allra framangreindra samninga. Stefnandi vísi sérstaklega til málsástæðna er varði einstaka samninga og tiltaki einstaka reikninga er falli undir hvern samning.

A. Samningar um endursöluaðgang að gagnaflutningsneti stefnanda dags. 03.07.2009 og dags. 09.11.2011

Stefnandi byggi á því að stefndi hafi veitt viðtöku umsaminni þjónustu samkvæmt samningum aðila, annars vegar frá 03.07.2009 og hins vegar frá 09.11.2011, sem bæði að magni og gæðum hafi verið í fullu samræmi við ákvæði samninga aðila, án þess að stefndi hafi nokkurn tíma gert athugasemdir við stefnanda. Stefnandi hafi selt fjarskiptaþjónustu með því að veita stefnda aðgang að gagnaflutningskerfi, gagnaflutningstengingum og gagnaflutningi í heildsölu samkvæmt samningum aðila um endursöluaðgang að gagnaflutningskerfi dags. 03.07.2009. Samkvæmt gr. 4.2.1. beri stefnda að greiða stefnanda fyrir fjölda Internet tenginga, tegund þjónustu, umfram erlent gagnamagn sem veitt hafi verið viðskiptavinum stefnda, auk gjaldfærslu fyrir aðra þjónustu, sbr. grein 4.2.2. Uppgjörstímabil fyrir framangreinda þjónustu miðist við almanaksmánuð og skyldu reikningar fyrir veitta þjónustu gefnir út mánaðarlega eftir á, sbr. grein 4.2.5. Þá hafi stefnandi veitt stefnda aðgang að fjarskiptaþjónustu með magninnkaupum, sbr. 1. gr. samnings aðila frá 09.11.2011 og stefndi skuldbundið sig til þess að greiða fyrir þá þjónustu samkvæmt 3., 9. og 10. gr. samningsins, auk ákvæða viðauka I, II og III með samningnum.

Stefnandi og stefndi hafi samið um tiltekna verkaskiptingu og verklag sín á milli. Það verklag hafi meðal annars tekið mið af ákvörðun Samkeppniseftirlitsins nr. 36/2008 frá 13.08.2008. Í ákvörðuninni hafi verið gerð krafa um að tryggður skyldi fullur rekstrar- og stjórnunarlegur aðskilnaður milli stefnda og stefnanda, sem þá hafi báðir verið dótturfélög Teymis hf. Stefnda hafi verið óheimilt að veita stefnanda upplýsingar um viðskiptavini sína, þ.m.t. viðskipti og/eða viðskiptakjör einstakra viðskiptavina, sbr. 3. gr. ákvörðunarinnar. Í framangreindu hafi falist að stefnanda hafi verið óheimilt að hafa undir höndum upplýsingar um áskriftarleiðir einstakra viðskipavina stefnda, þar á meðal hve mikið gagnamagn þeir hafi haft heimild til að hala niður í gegnum nettengingu sem þeir hafi keypt hjá stefnda.

Samningar stefnanda og stefnda um fjarskiptaþjónustu hafi tekið mið af framangreindu skipulagi. Stefnandi hafi afhent stefnda umsamið gagnamagn yfir fjarskiptakerfi sitt til IP talna sem stefndi hefði fengið úthlutað, en stefndi síðan tengt einstaka IP tölu við viðskiptavin og viðskiptakjör hans hjá stefnda. Stefnandi hafi samkvæmt samningunum verið skuldbundinn til að afhenda tiltekið gagnamagn og gagnahraða og skila sundurliðuðum upplýsingum til stefnda um gagnamagn sem afhent hafi verið á hverja IP tölu. Stefnandi og stefndi hafi sammælst um að nota Netflow til að mæla afhent gagnamagn stefnanda til stefnda. Netflow hafi verið tilbúið í janúar 2010 og hafi stefnandi upp frá því afhent umsamin gögn nánast í rauntíma til stefnda.

Stefndi hafi einn borið ábyrgð á upplýsingum um greiðslustöðu og það gagnamagn sem hver og einn viðskiptavinur stefnda hefði heimild til að hala niður samkvæmt áskriftarsamningi, þar á meðal gagnamagn sem verið hafi umfram heimilt niðurhal samkvæmt áskriftarsamningi við stefnda. Stefndi hafi verið sá eini sem Samkeppniseftirlitið hafi heimilað aðgang að upplýsingum um áskriftarkjör og skilmála hvers viðskiptavinar. Hann hafi því verið sá eini sem hafi getað borið ábyrgð og áhættu varðandi miðlun upplýsinga til stefnanda varðandi það hvort einstaka viðskiptavinir væru komnir umfram heimilt gagnamagn samkvæmt áskriftarsamningi og hvort loka ætti fyrir niðurhal þeirra.Stefnandi hafi engar heimildir haft til að loka fyrir niðurhal viðskiptavina stefnda, nema bein fyrirmæli kæmu frá stefnda. Slík fyrirmæli hafi aldrei komið frá stefnda, þrátt fyrir að stefnandi hafi ítrekað bent stefnda á að í gegnum einstaka IP tölur á hans vegum hefði verið halað niður óvenju miklu gagnamagni.

Stefnandi bendi á að samkvæmt grein 6.1. í samningi á dskj. 6, hafi gagnkvæm eftirlits- og upplýsingaskylda hvílt á aðilum til að upplýsa um örðugleika og önnur vandamál jafnskjótt og þau kæmu upp. Stefndi hafi tekið við umsaminni fjarskiptaþjónustu, sem stefnandi hafi afhent í samræmi við samning aðila, án nokkurra athugasemda. Verði stefndi að bera hallann af því að hafa ekki gert með skýrum hætti athugsemdir við það sem hann teldi vera áfátt við framkvæmd samningsins. Samskipti starfsmanna stefnanda og stefnda yfir tímabilið 2010-2011 beri skýrt vitni um að stefndi hafi engar athugasemdir haft við framkvæmd stefnanda á samningi þeirra.

Þá byggi stefnandi á því að hann hafi enga heimild haft samkvæmt samningi stefnanda og stefnda til að takmarka niðurhal viðskiptavina stefnda (afhendingu á gagnamagni til viðskiptavina stefnda). Eina heimildin til þess að takmarka niðurhal sé í grein 3.10 í samningi frá 03.07.2009 og í grein 8. í samningi frá 09.11.2011 en þar segi að stefnanda sé heimilt að takmarka niðurhal sé slíkt nauðsynlegt vegna öryggis fjarskipta. Engin slík atvik hafi hér verið uppi og stefnandi því ekki í nokkurri aðstöðu til að stöðva niðurhal viðskiptavina stefnda. Slíkt inngrip hafi orðið að koma frá stefnda, en hafi aldrei komið.

Stefnandi byggi á því að stefndi hafi þegar fengið afhentan hugbúnað og tengingar við kerfi stefnda og stefnandi gefið honum fyrirmæli um hvernig stefndi skyldi tengja sín eigin tölvukerfi við fjarskiptanet stefnanda.

Þá byggi stefnandi á því að stefndi hafi fengið send gögn um notkun hverrar IP tölu í umráðum stefnda frá stefnanda, frá og með janúar 2010. Stefndi hafi aldrei gert athugasemdir við send gögn heldur tekið við veittri fjarskiptaþjónustu án þess að gera við hana nokkrar athugasemdir. Stefndi hafi haft nákvæmar upplýsingar um heildarmagn afhentra gagna auk skýrslna um umfram gagnamagn sem halað hafi verið niður í gegnum IP tölur í hans umráðum. Þá hafi öll verð og greiðslukjör fyrir afhent gagnamagn verið skilmerkilega útlistuð í samningum og stefndi því með allar forsendur til að meta skuldastöðu sína gagnvart stefnanda. Stefndi geti af þeim sökum ekki borið það fyrir sig nú að hann hafi skort upplýsingar frá stefnanda eða borið fyrir sig vanþekkingu á samningsskyldum sínum auk þess sem slíkt hefði aldrei undanþegið stefnda frá efndum á samningsskuldbindingum sínum.

Byggi stefnandi á því að hann hafi aldrei gefið eftir kröfu sína um að stefndi greiddi fyrir fjarskiptaþjónustu og umfram gagnamagn sem óumdeilanlega hafi verið veitt og stefndi tekið við. Þá hafi stefnda ekki getað dulist það að hann hefði safnað upp verulegum skuldum vegna umfram gagnamagns, enda hefðu honum verið sendar reglulega upplýsingar og fyrirspurnir vegna umfram gagnamagns. Mátti stefnda hafa verið ljóst í ljósi skýrra samningsákvæða í samningum aðila að honum bæri að greiða fyrir veitta þjónustu. Engu máli skipti þó að stefnandi hefði ekki sent reikning fyrir umfram gagnamagn fyrr en með reikningum þann 30.06.2011 og 13.10.2011, fyrir afhent umfram gagnamagn til stefnda tímabilið júlí 2010 til loka ágúst 2011. Slíkt myndi á engan hátt leiða til þess að greiðsluskylda stefnda á reikningum fyrir veitta þjónustu á dskj. 22 og 23 og síðari reikningum væri niður fallin.

Krafa um greiðslu fyrir umfram gagnamagn byggi á því að um sé að ræða gögn sem viðskiptavinir stefnda sæki til útlanda. Þau gögn fari um sæstrengi sem stefnandi kaupi sér aðgang að með samningum við þriðja aðila (t.d. af Farice) og endurselji síðan stefnda hluta af þeirri flutningsgetu. Þannig hafi stefnandi þegar lagt í verulegan kostnað af þeirri þjónustu sem stefnandi hafi veitt stefnda og hafi þurft að standa skil á greiðslum vegna notkunar stefnda m.a. á sæstrengjum til og frá Íslandi.

Þá byggi stefnandi á því að skuldbinding stefnda um að greiða stefnanda fyrir veitta þjónustu sé sjálfstæð og óháð því hvernig og með hvaða hætti stefndi hafi endurselt fjarskiptaþjónustu til viðskiptavina sinna. Í samningi stefnanda og stefnda hafi falist magninnkaup stefnda á gagnamagni og tilteknum flutningshraða gagna sem stefndi hafi síðan endurselt viðskiptavinum sínum í smásölu. Það sé stefnanda óviðkomandi hvort eða hvernig stefndi innheimti þóknun vegna umframgagnamagns frá sínum viðskiptavinum, sbr. grein 2.1, 3.6, 3.7 og 4.1.2 í samningi aðila frá 03.07.2009 og 1. mgr. 6. gr. samnings frá 09.11.2011. Stefndi kaupi gagnamagnið í heildsölu af stefnanda og beri að standa skil á greiðslu fyrir það gagnamagn sem sannanlega hafi verið afhent stefnda á framangreindu tímabili.

Stefnandi byggi á því að samningsákvæði í samningi aðila á dskj. 6, grein 1.2, grein 2.1, grein 3.2, grein 3.6, grein 4.2.1, viðauki 3 og viðauki við samning aðila þann 06.05.2011 sýni að stefndi hafi borið alla ábyrgð á því að fylgjast með fjölda viðskiptavina sinna, allri þjónustu við þá og innheimtu notkunargjalda samkvæmt áskriftarsamningi sbr. grein 4.2.1 í samningi á dskj. 6 og 6. gr. samnings á dskj. 28. Stefnda hafi borið, á grundvelli samninga við sína eigin viðskiptavini, að hafa fullkomið yfirlit yfir bæði raunverulegt notað gagnamagn og að áætla gagnamagn viðskiptavina sinna til þess að geta tryggt truflunarlausa þjónustu við þá. Stefnandi hafi veitt honum allar nauðsynlegar upplýsingar til þess að geta framfylgt þessu hlutverki sínu með því að senda honum upplýsingar úr Netflow. Stefnandi byggi á því að stefndi hafi undirgengist sams konar skuldbindingar gagnvart stefnanda þegar gerður hafi verið nýr samningur um endursöluaðgang að gagnaflutningi þann 09.11.2011. Sé það einnig í samræmi við ákvæði fjarskiptalaga þar sem segi að reikningagerð stefnda gagnvart áskrifendum sé alfarið á ábyrgð stefnda, sbr. 38. gr. fjarskiptalaga nr. 81/2003. "…áskrifendur tal- og farsímaþjónustu eiga rétt á að fá reikninga fyrir fjarskiptanotkun sína sundurliðaða…"

Stefnandi byggi á því að engin mótmæli eða kvartanir hafi komið fram af hálfu stefnda um að sú þjónusta sem krafist sé greiðslu fyrir samkvæmt framangreindum reikningum hafi verið haldin göllum. Samkvæmt grein 4.2.5 í samningi aðila á dskj. 6 skyldu allar spurningar eða athugasemdir varðandi reikninga berast stefnanda eigi síðar en sex mánuðum eftir útgáfu þeirra. Að öðrum kosti teljist viðkomandi reikningur samþykktur. Kröfur stefnanda séu rökstuddar gögnum um afhendingu þjónustu, byggðar á grunni samkvæmt ákvæðum samnings sem stefndi sé skuldbundinn af. Stefndi hafi aldrei haldið því fram gagnvart stefnanda að þjónusta hans væri haldin göllum, enda hafi stefnda þá borið að bera það fyrir sig á grundvelli greinar 5.1. í samningi á dskj. 6 eða á grundvelli 11. gr. samnings aðila á dskj. 28.

Þá byggi stefnandi á því að viðtekin venja sé, að uppgjör milli fjarskiptafyrirtækja fari fram eftir á, oft að verulegum tíma liðnum. Helgist framangreint af því að oft geti verið flókið að gera upp viðskipti milli aðila og sé því venjulegt að þau fari fram og aðilar sendi ekki reikninga hvor á annan mánaðarlega, einkum þegar ljóst sé að slíkir reikningar séu ekki alltaf réttir vegna skorts á réttum upplýsingum. Eigi framangreint sérstaklega við í þessu máli þar sem stefndi hafi ekki staðið við þá skuldbindingu sína að miðla réttum og uppfærðum upplýsingum um áskriftir einstakra viðskiptamanna sinna til stefnanda. Framangreindar vanefndir stefnda hafi valdið verulegum vandkvæðum og töfum á því að uppgjör fyrir veitta fjarskiptaþjónustu gæti farið fram. Þá byggi stefnandi meðal annars á því að stefnandi og stefndi hafi beinlínis samið svo um að uppgjör myndi fara fram eftirá þegar viðeigandi gögn lægju fyrir, sbr. ákvæði í samningi aðila á dskj. 6 og dskj. 28. Af þessum sökum sé ekki óalgengt eða óvenjulegt að uppgjör á kröfum milli fjarskiptafyrirtækja fari fram að liðnum nokkrum tíma frá því að fjarskiptaþjónusta hafi verið veitt.

Stefnandi og stefndi hafi samið svo um, að allar kröfur frá árunum 2008 og 2009 væru uppgerðar og niður fallnar. Með samkomulagi þann 20.06.2010 hafi þeir samið um að falla frá öllum kröfum hvor til annars vegna áranna 2008 og 2009 og falla frá öðrum kröfum samkvæmt viðauka 1 með því samkomulagi. Samkvæmt samkomulaginu geti hvorugur aðili átt frekari kröfur á hinn vegna krafna frá þeim tíma. Af þeim sökum geti stefndi ekki krafist skuldajafnaðar eða að kröfur hans frá framangreindu tímabili komi til frádráttar kröfum stefnanda.

Stefnandi byggi á því að honum hafi verið heimilt að rifta öllum samningum aðila með yfirlýsingu um riftun þann 13.09.2012, þar sem stefnandi hafi rift endursölusamningi um talsímaþjónustu frá 30.07.2009, endursölusamningi um GSM þjónstu dags. [20.04.2009] og endursölusamningi fyrir Internet- og gagnaflutningsþjónustu dags. 09.11.2011. Um heimild til riftunar byggi stefnandi á ákvæðum greina 4.2.6., gr. 5.2.a) og gr. 5.2. c) og gr. 5.2. d), auk greiðsluáskorana sem stefnandi hafi sent stefnda. Heimild til riftunar á samningi aðila á dskj. 28 byggist á ákvæði 10. og 11. gr. samningsins, en stefndi hafi hvorki orðið við áskorun stefnanda dags. 21.08.2012 um að leggja fram greiðslu[ábyrgð] samkvæmt 10. gr. samningsins, né bætt úr þeim vanefndum sem hann hafi verið kominn í með skuldbindingar sínar, innan þess 14 daga frests, sem stefnda hafi verið veittur með tveimur bréfum dags. 21.08.2012. Þegar stefnandi hafi birt stefnda greiðsluáskoranir hafi skuld stefnda við stefnanda verið orðin veruleg og umfangsmikil, auk þess sem stefndi hafi enn verið í skuld við stefnanda vegna ógreiddra reikninga vegna samnings um endursöluaðgang stefnda að gagnaflutningskerfi Vodafone dags. 03.07.2009. Þá byggi stefnandi að auki á almennum reglum kröfuréttar um heimild til riftunar í þessu sambandi.

Stefnandi byggi á því að í ljósi atvika málsins hafi stefnandi hvorki sýnt af sér tómlæti né að reglur um tómlæti eigi hér við yfir höfuð. Þó svo stefnandi hafi ekki sent reikninga fyrir umfram gagnamagni út mánaðarlega eins og kveðið sé á um í grein 4.2 í samningi aðila frá 03.07.2009 leysi það stefnda ekki undan greiðsluskyldu. Tafir hafi fyrst og fremst stafað af vanrækslu og vanefndum stefnda sjálfs á samningsskyldum sínum. Stefndi hafi ekki staðið við samningsskuldbindingar um breytingar í eigin kerfum og miðlun nauðsynlegra upplýsinga til uppgjörs þegar stefnandi hafi afhent hugbúnað í október 2009 og síðar, þegar hann hafi sent honum tilkynningu um að innleiðing þess skipulags sem þeir hefðu komið á sín á milli væri tilbúið í janúar 2010. Stefnandi byggi á því að mikil samskipti aðila á framangreindum tíma sýni svo ekki verði um villst að stefnandi hafi haldið öllum kröfum sínum uppi á hendur stefnda.

Stefnandi byggi á því að stefndi hafi vanefnt samningsskuldbindingar sínar samkvæmt viðauka 3 í samningi aðila frá 03.07.2009. Stefnandi hafi ítrekað bent á þau vandamál sem hafi skapast að mestu leyti vegna vanefnda stefnda á samningsskyldum sínum. Aðilar hafi tekið samninga sína ítrekað upp og gert við þá viðauka, m.a. í þeirri viðleitni að auðvelda stefnda að efna þá. Þá hafi aðilar vísað hluta af ágreiningi sín á milli til sáttanefndar með samkomulagi dags. 09.11.2011, en sú nefnd hafi ekki skilað niðurstöðu fyrr en 19.07.2012, en stefndi hafi þá hafnað niðurstöðu nefndarinnar. Stefnandi hafi, allan þann tíma sem samningar aðila hafi verið í gildi, sent áminningar um ógreidda reikninga, greiðsluáskoranir og á endanum riftun, auk þess að eiga í yfirgripsmiklum og langvarandi samskiptum við starfsmenn stefnda um uppgjör á greiðslu skulda stefnda við stefnanda. Stefnandi og stefndi hafi verið í viðræðum um mögulega lausn málsins allt árið 2013 og fram til loka nóvember 2013. Að auki byggi stefnandi á því að kröfur samkvæmt framangreindum reikningum sæti 4 ára fyrningu, sbr. 2. og 3. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, en elsti reikningur sem stefndi sé krafinn um greiðslu á sé með gjalddaga þann 08.05.2011.

Þá hafi stefndi haldið áfram að taka við gagnamagni og afhenda til viðskiptavina sinna án þess að gera nokkrar athugsemdir við stefnanda þar um eða vekja athygli á því, né virðist stefndi hafa innheimt eða varað viðskiptavini sína við því að þeir væru að taka niður gagnamagn umfram áskriftarleiðir. Greiðsluskylda stefnda fyrir umfram gagnamagn sé ótvíræð og skýr, sbr. grein 4.2.1 í samningi aðila frá 03.07.2009 og sbr. 1., 3. og 6. gr. samnings aðila frá 09.11.2011, og m.a. samið um tilteknar áskriftarleiðir þar sem viðskiptavinir stefnda fengju fyrirfram ákveðið gagnamagn og síðar um kaup á tilteknu gagnamagni og þjónustu (lágmark 200 Terabyte í hverjum mánuði, sbr. viðauka I í samningi á dskj. 28 og 10.000 ADSL tengingar pr. mánuð).

Þá komi skýrt fram í samningum aðila að færu viðskiptavinir stefnda fram yfir umsamið gagnamagn bæri stefndi ábyrgð á því gagnvart stefnanda og bæri að greiða fyrir það, sbr. greinar 2.1, 3.6, 3.7 og grein 4.2 samnings á dskj. 6 og sbr. 6. gr. samnings á dskj. 28. Sú áhætta hafi alfarið hvílt á stefnda, enda hafi hann séð um alla reikningagerð á hendur viðskiptavinum sínum, auk þess sem greiðsluskylda viðskiptavinar gagnvart stefnda hafi verið óhögguð, hvort sem stefndi hafi lokað fyrir netnotkun viðskiptavinar eða ekki. Stefnda beri samkvæmt samningum aðila að greiða stefnanda fyrir það. Stefnandi byggi á því að stefndi geti ekki ætlast til þess að samkeppnisaðili veiti honum ókeypis þjónustu þegar það standi skýrum orðum í samningi aðila að stefnda beri að greiða stefnanda fyrir afhent umfram gagnamagn sem ákveðið sé af stefnda. Stefndi hafi haft undir höndum öll gögn og upplýsingar um erlent umfram gagnamagn viðskiptavina sinna til að greiða stefnanda samkvæmt fyrirliggjandi samningi. Stefndi hafi engu að síður neitað að greiða stefnanda fyrir veitta fjarskiptaþjónustu og afhent gagnamagn, sem stefnandi sannanlega hafi veitt honum.

Um heimild til að fara með ágreining fyrir almenna dómstóla byggi stefnandi á því að aðilar hafi samið um, með samkomulagi 09.11.2011, þrátt fyrir ákvæði greinar 6.2 í samningi aðila á dskj. 6 um gerðardómsmeðferð, að hvor aðili um sig gæti eftir 31.01.2012 leitað með umdeildar kröfur til almennra dómstóla. Stefnandi og stefndi hafi þannig samið sig frá framangreindu gerðardómsákvæði í grein 6.2 í upphaflegum samningi aðila. Sé stefnanda af þeim sökum heimilt að bera málið undir almenna dómstóla. Hvað varði samning aðila frá 09.11.2011 á dskj. 28 komi fram í 19. gr. samningsins að mál út af þeim samningi skuli rekið fyrir Héraðsdómi Reykavíkur.

Sundurliðun krafna á hendur stefnda samkvæmt samningi um endursöluaðgang stefnda að gagnaflutningskerfi stefnanda dags. 03.07.2009

Reikningur nr. R11002420, dags. 31.03.2011 (7.783.800 krónur) sé vegna innsláttar á pöntunum fyrir tímabilið júlí 2010 til desember 2010. Krafan byggi á ákvæði 3. mgr. 3. gr. í viðauka 1 í samningi á dskj. 6 þar sem vísað sé til sérstaks þjónustusamkomulags frá 19.12.2008. Samkvæmt viðaukanum hafi verið í gildi sérstakt samkomulag um að stefnandi myndi sjá um innslátt á pöntunum vegna viðskiptavina stefnda þar til stefnandi hefði útfært og skilað til stefnda rafrænu viðmóti fyrir innslátt pantana. Stefnandi hafi afhent kerfið til stefnda 26.04.2010. Eftir þann tíma skyldi innheimt fyrir innslátt samkvæmt tímagjaldi samkvæmt 5. gr. þjónustusamkomulagsins. Stefndi hafi ekki greitt reikninginn eins og hann sé skuldbundinn til að gera samkvæmt framangreindum samningum.

Reikningur nr. R11004262, dags. 30.06.2011 (83.735.081 krónur), sé vegna umfram gagnamagns yfir 120 GB sem halað hafi verið niður í gegnum IP tölur sem úthlutað hafi verið til viðskiptavina stefnda. Reikningurinn nái yfir tímabilið júlí 2010 til maí 2011 og byggi á mælingum á niðurhali gagna sem mælt hafi verið með Netflow og stefnda verið gefnar skýrslur um, auk þess sem stefndi hafi fengið mánaðarlega sent yfirlit yfir mælt gagnamagn viðskiptavina hans. Stefnandi hafi gefið út kreditreikning vegna reikningsins nr. R11004262 þegar í ljós hafi komið villa við útreikning á greiðslu fyrir umframgagnamagn. Stefnandi hafi gefið út kreditreikning KR13002986 þann 29.04.2013 að fjárhæð 70.992.599 krónur. Séu þannig leiðréttar eftirstöðvar reiknings nr. R11004262, 12.742.482 krónur. Tekið hafi verið tillit til framangreinds í kröfugerð í stefnu.

Reikningur nr. R11007002, dags. 13.10.2011 (46.768.152 krónur) sé vegna umfram gagnamagns sem halað hafi verið niður í gegnum svokallaðar SKO IP tölur, en þær tilheyri þeim viðskiptavinahópi stefnda sem verið hafi í Ódýra símafélaginu ehf., en samruni þess við Hive ehf. hafi síðar orðið stefndi. Reikningurinn nái yfir tímabilið júlí 2010 til ágúst 2011 og byggi á mælingum á niðurhali gagna sem mælt hafi verið með Netflow og stefnda verið gefnar skýrslur úr þeim hugbúnaði, auk þess sem stefndi hafi mánaðarlega fengið sent yfirlit yfir mælt gagnamagn viðskiptavina hans.

Sundurliðun krafna á hendur stefnda samkvæmt samningi um Internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu milli stefnanda og stefnda dags. 09.11.2011

Samkvæmt ákvæði í viðauka I í samningi á dskj. 28 hafi stefndi skuldbundið sig til þess að kaupa að lágmarki 10.000 ADSL heimtaugar á mánuði af stefnanda. Stefndi hafi greitt reikninga sína að 85-90% en skilið eftirstöðvar hvers framangreinds reiknings eftir, í andstöðu við ákvæði samnings og án rökstuddrar afstöðu. Stefnandi byggi á því að krafa hans samkvæmt reikningunum byggi á samningi aðila og stefndi sé skuldbundinn til að greiða fyrir sem nemur 10.000 ADSL heimtaugum í hverjum reikningsmánuði, óháð því hvort stefndi hafi notað umræddar heimtaugar.

Reikningur nr. R12005149, dags. 17.04.2012 (1.029.596 krónur), sé vegna gjalds fyrir lágmarks fjölda ADSL heimtauga sem stefnda hafi borið að kaupa af stefnanda samkvæmt viðauka 2, eða 10.000 ADSL heimtaugar. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.11.2011 til 30.11.2011 og byggi á talningu stefnanda á fjölda ADSL heimtauga sem stefndi hafi verið með á kerfum stefnanda. Samkvæmt þeirri talningu hafi stefndi verið með 9.469 tengingar og því sé um að ræða vangreiðslu á 531 tengingu eða að fjárhæð 1.029.596 krónur.

Reikningur nr. R12005150, dags. 17.04.2012 ( 2.105.727 krónur), sé vegna gjalds fyrir lágmarks fjölda ADSL heimtauga sem stefnda hafi borið að kaupa af stefnanda samkvæmt viðauka 2, eða 10.000 ADSL heimtaugar. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.12.2011 til 31.12.2011 og byggi á talningu stefnanda á fjölda ADSL heimtauga sem stefndi hafi verið með á kerfum stefnanda. Samkvæmt þeirri talningu hafi stefndi verið með 8.914 tengingar og því um að ræða vangreiðslu á 1.086 tengingum eða að fjárhæð 2.105.727 krónur.

Reikningur nr. R12005151, dags. 17.04.2012 (2.741.711 krónur), sé vegna gjalds fyrir lágmarks fjölda ADSL heimtauga sem stefnda hafi borið að kaupa af stefnanda samkvæmt viðauka 2, eða 10.000 ADSL heimtaugar. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.01.2012 til 31.01.2012 og byggi á talningu stefnanda á fjölda ADSL heimtauga sem stefndi hafi verið með á kerfum stefnanda. Samkvæmt þeirri talningu hafi stefndi verið með 8.586 tengingar og því um að ræða vangreiðslu á 1.414 tengingum eða að fjárhæð 2.741.711 krónur.

Reikningur nr. R12005152, dags. 17.04.2012 (4.097.054 krónur), sé vegna óinnheimts gjalds fyrir lágmarks fjölda ADSL heimtauga sem stefnda hafi borið að kaupa af stefnanda samkvæmt viðauka 2, eða 10.000 ADSL heimtaugar. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.02.2012 til 28.02.2012 og byggi á talningu stefnanda á fjölda ADSL heimtauga sem stefndi hafi verið með á kerfum stefnanda. Samkvæmt þeirri talningu hafi stefndi verið með 7.887 tengingar og því um að ræða vangreiðslu á 2.113 tengingum eða að fjárhæð 4.097.054 krónur.

Reikningur nr. R12005124, dags. 31.[03].2012 (36.505.978 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sbr. viðauka I – III. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.03.2012 til 31.03.2012 og byggi á talningu á fjölda tenginga viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda.

Reikningur nr. R120005738, dags. 30.04.2012 (36.386.410 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sbr. viðauka I – III. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.04.2012 til 30.04.2012 og byggi á talningu á fjölda tenginga viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda.

Reikningur nr. R12010826, dags. 31.05.2012 (37.273.845 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu sbr. viðauka I – III. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.05.2012 til 31.05.2012 og byggi á talningu á fjölda tenginga viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda.

Reikningur nr. R12011631, dags. 30.06.2012 (37.218.525 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sbr. viðauka I – III. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.06.2012 til 30.06.2012 og byggi á talningu á fjölda tenginga viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda.

Reikningur nr. R12012457, dags. 31.07.2012 (37.253.313 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sbr. viðauka I – III. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.07.2012 til 31.07.2012 og byggi á talningu á fjölda tenginga viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda.

Reikningur nr. R12013300, dags. 31.08.2012 (37.238.960 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sbr. viðauka I – III. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.08.2012 til 31.08.2012 og byggi á talningu á fjölda tenginga viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda.

B. Málsástæður er varða sérstaklega samning um endursöluaðgang stefnda að talsímaneti stefnanda dags. 30.07.[2009]

Kröfur stefnanda á hendur stefnda vegna samnings um endursöluaðgang stefnda að talsímaneti stefnanda dags. 30.07.[2009] byggist á ákvæðum samningsins, einkum grein 4.1 um verðlagningu fyrir aðgang og þjónustu samkvæmt samningnum, sem skilgreint sé í viðauka 3 með samningnum. Þá byggi stefnandi á ákvæðum greinar 4.2, einkum greinum 4.2.1-4.2.4. Þá segi í grein 4.2.5 að reikningar séu gefnir út mánaðarlega, eftir á og skulu hafa borist viðsemjanda fyrir 15. dag næsta mánaðar, eftir að þjónusta er veitt. Gjalddagi sé þriðji dagur þar næsta mánaðar eftir lok uppgjörstímabils. Segi í ákvæðinu að stefnanda sé heimilt að reikna hæstu leyfilegu dráttarvexti eins og þeir séu ákveðnir samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001.

Stefnandi hafi veitt stefnda fjarskiptaþjónustu í samræmi við efni samningsins og stefndi tekið við henni og hvorki gert athugasemdir við stefnanda né borið fyrir sig vanefndir af hálfu stefnanda. Beri stefnda að greiða stefnanda fyrir veitta þjónustu í samræmi við samningsskuldbindingar sínar. Þá hafi stefnandi krafið stefnda um greiðsluábyrgð á grundvelli greinar 4.2.6 í samningi aðila á dskj. 5, með bréfi þann 09.07.2012 þegar ógreiddir reikningar vegna samningsins hafi numið 51.124.291 krónu. Stefndi hafi ekki orðið við þeirri áskorun né síðari áskorunum í bréfum stefnanda þann 21.08.2012 og 07.09.2012 um að leggja fram greiðsluábyrgð.

Um heimild til riftunar á samningi vísi stefnandi til ákvæða greinar 5 í samningi aðila en samkvæmt grein 5.2. er beri heitið riftun sé stefnanda heimilt að rifta samningi þegar í stað ef verulega skorti á að gagnaðili standi við skuldbindingar sínar samkvæmt samningnum (a.-liður). Þá byggi stefnandi á því að heimild sé til að rifta samningi aðila hafi gagnaðili ekki bætt úr vanefnd innan 14 daga frests sem honum hafi verið veittur í því skyni. Samkvæmt grein 5.2 teljist vanskil alltaf veruleg hafi þau staðið í meira en þrjá mánuði. Þegar stefnandi hafi rift samningi aðila þann 11.10.2011 hafi stefndi átt í heild ógreidda reikninga að fjárhæð rúmlega 266,5 milljóna króna. Þar af hafi verið í vanskilum 191,8 milljónir króna. Stefnandi hafi því haft réttmæta ástæðu til að draga þá álykun, í ljósi uppsafnaðra skulda, að vanefndir stefnda myndu aukast enn frekar. Þá hafi stefndi ekki orðið við áskorunum stefnanda um að bæta úr vanefnd af sinni hálfu.

Sundurliðun kröfu á hendur stefnda samkvæmt samningi um endursöluaðgang stefnda að talsímaneti stefnanda dags. 30.07.[2009]

Reikningur nr. R12014089, dags. 30.09.2012 (17.642.645 krónur), sé vegna talsímaþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um aðgang að talsímanetum stefnda fyrir september 2012. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.09.2012 til 30.09.2012 og byggi á talningu á fjölda viðskiptavina stefnda og notkunar þeirra á kerfum stefnanda.

C. Málsástæður er varða sérstaklega samning um endursöluaðgang stefnda að farsímanetum stefnanda dags. 20.04.2009

Kröfur stefnanda á hendur stefnda vegna samnings um endursöluaðgang stefnda að farsímanetum stefnanda dags. [20.04.2009] á dskj. 4. Stefnandi hafi samkvæmt 1. gr. veitt stefnda endursöluaðgang að GSM farsímaneti, þar með talið svokölluðum HLR/AUC notendagrunni sem gert hafi stefnda mögulegt að bjóða viðskiptavinum upp á farsímaþjónustu á því svæði sem farsímanet stefnanda nái til, sbr. 2. gr.

Byggi stefnandi á 4. gr. samningsins um verðlagningu og uppgjör fyrir veitta þjónustu samkvæmt samningnum, einkum greinum 4.4.1 og grein 4.2, sem fjalli um uppgjör milli samningsaðila, en samkvæmt greininni sé gjaldfært fyrir öll símtöl viðskiptavina stefnda sem byrji í GSM farsímastöðvum stefnanda samkvæmt samningi. Sá tími sem gjaldfært sé fyrir vegna eins símtals sé taltími (e.conversation time) samkvæmt tilmælum ITU-T.150 (06/99) frá árinu 1999, töluliður 1.5.1, sbr. grein 4.2.1 í samningi.

Þá byggi greiðsluskylda stefnda fyrir aðra veitta þjónustu en símtöl á ákvæði greinar 4.2.2 og viðauka 3 við samning aðila. Samkvæmt grein 4.2.3 sé uppgjörstímabil fyrir þjónustu samkvæmt samningi aðila almanaksmánuður. Reikningar skulu samkvæmt grein 4.2.5 gefnir út mánaðarlega eftir á og gjalddagi þeirra vera þriðji dagur þar næsta mánaðar, eftir lok uppgjörstímabils. Stefnandi hafi veitt stefnda fjarskiptaþjónstu í samræmi við efni samningsins og stefndi tekið við henni og hvorki gert athugasemdir við stefnanda né borið fyrir sig vanefndir af hálfu stefnanda. Beri stefnda að greiða stefnanda fyrir veitta þjónustu í samræmi við samningsskuldbindingar sínar.

Þá hafi stefnandi krafið stefnda um greiðsluábyrgð á grundvelli greinar 4.2.6 í samningi aðila á dskj. 5 með bréfi þann 09.07.2012, þegar ógreiddir reikningar vegna samningsins hafi numið 17.245.157 krónum. Stefndi hafi ekki orðið við þeirri áskorun né síðari áskorunum í bréfum stefnanda þann 21.08.2012 og 07.09.2012 um að leggja fram greiðsluábyrgð.

Um heimild til riftunar á samningi vísi stefnandi til ákvæða greinar 5 í samningi aðila en samkvæmt grein 5.2., er beri heitið riftun, sé stefnanda heimilt að rifta samningi þegar í stað skorti verulega á að gagnaðili standi við skuldbindingar sínar samkvæmt samningnum (a.-liður). Þá byggi stefnandi á því að heimild sé til að rifta samningi aðila hafi gagnaðili ekki bætt úr vanefnd innan 14 daga frests sem honum hafi verið veittur í því skyni. Samkvæmt grein 5.2 teljist vanskil alltaf veruleg hafi þau staðið í meira en þrjá mánuði. Þegar stefnandi hafi rift samningi aðila þann 13.09.2012 hafi stefndi verið í verulegri vanefnd við stefnanda. Stefnandi hafi því haft réttmæta ástæðu til að draga þá álykun, í ljósi uppsafnaðra skulda, að vanefndir stefnda myndu aukast enn frekar. Þá hafi stefndi ekki orðið við áskorunum stefnanda að bæta úr vanefnd af sinni hálfu.

Sundurliðun krafna á hendur stefnda samkvæmt samningi um endursöluaðgang stefnda að farsímanetum stefnanda dags. [20.04.2009]

Reikningur nr. R12001535, dags. 29.02.2012 (6.702.210 krónur), sé vegna farsímaþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um aðgang að farsímanetum stefnda vegna febrúar 2012. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.02.2012 til 28.02.2012 og byggi á talningu á fjölda viðskiptavina stefnda og notkunar þeirra á kerfum stefnanda.

Reikningur nr. R12011768, dags. 30. júní 2012 (1.188.484 krónur), sé vegna farsímaþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um aðgang að farsímanetum stefnda. Reikningurinn sé vegna TAL GSM þjónustu vegna maí 2012 og byggi á talningu á fjölda viðskiptavina stefnda og notkunar þeirra á kerfum stefnanda.

D. Málsástæður er varða sérstaklega samkomulag um veitingu tímabundinnar fjarskiptaþjónustu í kjölfar riftunar, dags. 25.09.2012

Kröfur sínar samkvæmt samkomulagi um veitingu tímabundinnar fjarskiptaþjónustu dags. 25.09.2012 byggi stefnandi m.a. á ákvæðum 2., 3. og 4. gr. samkomulagsins. Stefnandi hafi veitt stefnda fjarskiptaþjónustu fyrir talsíma, farsíma og internet- og gagnaflutning frá 13.09.2012 til 30.03.1013.

Samkvæmt ákvæðum 5. gr. samkomulagsins sé hvert reikningstímabil fyrir veitta þjónustu einn almanaksmánuður og sé gjalddagi þeirra 20 dögum eftir lok reikningstímabils og eindagi þeirra 2. dag næsta mánaðar þar á eftir. Endurgjald fyrir veitta fjarskiptaþjónustu skyldi frá 13.09.2012 taka mið af ákvæðum fyrri samninga er verið hafi í gildi fyrir riftun þann 13.09.2012 til 13.12.2012, en eftir þann dag skyldi endurgjald fyrir veitta þjónustu taka breytingum í samræmi við ákvæði 3. gr. í samkomulagi aðila.

Stefndi hafi ekki greitt reikninga í samræmi við skuldbindingar sínar samkvæmt samkomulaginu. Greiðsluskylda sé skýlaus samkvæmt ákvæðum samkomulagsins, auk þess sem stefnandi vísi til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga. Þá hafi stefndi engar athugasemdir gert við veitta fjarskiptaþjónustu, gæði hennar eða magn.

Sundurliðun krafna á hendur stefnda skv. samkomulagi um veitingu tímabundinnar fjarskiptaþjónustu dags. 25.09.2012

Reikningur nr. R12014088, dags. 30.09.2012 (34.090.587 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sbr. viðauka I – III., dagana 01.09.2012 til 13.09.2012 og samkomulagi milli stefnda og stefnanda í kjölfar riftunar þann 13.09.2012 á tímabilinu 13.09.2012 til 30.09.2012. Sá hluti reiknings sem sé fyrir tímabilið 01.09.2012 til 13.09.2012 byggi á talningu á fjölda tenginga og viðskiptavina stefnda og talningu á erlendri gagnanotkun viðskiptavina stefnda á kerfum stefnanda. Hluti reiknings fyrir tímabilið 13.09.2012 til 30.09.2012 byggi á samkomulagi milli stefnda og stefnanda þar sem stefnanda hafi borið að veita stefnda þjónustuna á sömu verðum og fyrir hafi verið án þess þó að viðhalda lágmarksfjölda yfir ADSL heimtaugar og lágmarksnotkun á erlendri netnotkun.

Reikningur nr. R12014089, dags. 30.09.2012 (17.642.645 krónur) [áður lýst undir B-lið að framan], sé vegna TAL Fastlínu, Tal Fastlínu 900 númera án virðisaukaskatts sbr. nánari sundurliðun á fylgiblaði með dskj. 60. Reikningurinn nái yfir tímabilið 01.09.2012 til 30.09.2012. Gjalddagi reikningsins hafi verið þann 08.11.2012.

Reikningur nr. R12014792, dags. 31.10.2012 (37.939.918 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samkomulags í kjölfar riftunar þann 13.09.2012 samkvæmt nánari sundurliðun á fylgiblaði með dskj. 61. Sá hluti reiknings sé fyrir tímabilið 01.10.2012 til 31.10.2012 og byggi talningin á raunfjölda viðskiptavina og raunnotkun viðskiptavina stefnda á hverjum tíma samkvæmt talningu stefnanda.

Reikningur nr. R12016075, dags. 31.12.2012 (13.639.912 krónur), sé vegna netþjónustu sem stefndi hafi keypt af stefnanda á grundvelli samkomulags í kjölfar riftunar þann 13.09.2012, samkvæmt nánari sundurliðun á fylgiblaði með dskj. 62. Sá hluti reiknings sé fyrir tímabilið 01.12.2012 til 31.12.2012 og byggi talningin á raunfjölda og raunnotkun viðskiptavina stefnda á hverjum tíma samkvæmt talningu stefnanda.

E. Stefnufjárhæð og innborganir stefnda inn á einstaka reikninga

Stefndi hefur greitt inn á eftirfarandi reikninga stefnanda:

Tafla 5. Yfirlit yfir innborganir stefnda inn á reikninga stefnanda. *Kreditreikningur útgefinn af stefnanda.

Fjárhæðir ógreiddra eftirstöðva ofangreindra reikninga nemi stefnufjárhæð. Stefnufjárhæðin sé þannig fundin að tilgreindur sé upphaflegur höfuðstóll hvers reiknings og krafist dráttarvaxta frá gjalddaga hans og að reikningar verði lagðir við höfuðstól skuldarinnar eftir því sem þeir féllu í gjalddaga, en að frádregnum þeim innborgunum sem stefndi hafi innt af hendi á tilgreindum dögum sem dragist þannig frá skuld hans eins og hún sé hverju sinni, þegar innborganir hafi verið inntar af hendi og þeim ráðstafað til að greiða fyrst áfallinn kostnað og vexti, en að þeim liðum frágengnum gengju þær til lækkunar á höfuðstól kröfunnar, sem borið hafi vexti frá því tímamarki.

Stefnandi byggi á því að stefndi hafi með greiðslum sínum viðurkennt greiðsluskyldu sína samkvæmt viðkomandi reikningum. Hann hafi hins vegar án nokkurra skýringa ýmist greitt suma reikninga að mestu leyti en aðra ekki þó svo bæði greiddir og ógreiddir reikningar væru fyrir sömu þjónustunni og byggðu á sömu skuldbindingum stefnda samkvæmt framangreindum samningum aðila.

E. Dráttarvextir

Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við ákvæði í samningum aðila á m.a. dskj. 4, 5, 6 og 28. Þá byggi stefnandi kröfu sína á ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Dráttarvaxta sé krafist frá gjalddaga hvers og eins reiknings sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af fjárhæð viðkomandi reiknings.

F. Önnur lagarök

Kröfu sinni til stuðnings vísi stefnandi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga. Stefnandi vísi einnig til meginreglna kröfuréttar um réttar efndir krafna, tillitsskyldu aðila í gagnkvæmu samningssambandi og vanefndaúrræði.

Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 129. gr. og 1. og 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Heimild til kröfusamlags byggi á 1. mgr. 27. gr. laga nr. 91/1991.

Varðandi varnarþing vísist til 1. mgr. 33. gr., 35. gr. og 3. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá vísi stefnandi til samkomulags aðila þann 09.11.2011 um að frá [31.01.2012] væri hvorum aðila heimilt að fara með ágreining fyrir dómstóla þrátt fyrir ákvæði í samningi frá 03.07.2009.

Málsástæður og lagarök stefnda, sóknaraðila, fyrir varakröfu sinni um sýknu.

Stefndi telji sig ekki skuldbundinn til greiðslu þeirra reikninga sem stefnandi byggi kröfur sínar á og krefjist því til vara sýknu, verði ekki fallist á kröfu stefnda um frávísun málsins frá dómi. Þegar stefnandi hafi gefið út reikninga hafi þeir jafnan verið greiddir að fullu, en í sumum tilvikum hafi stefndi talið að reikningarnir væru ekki í samræmi við ákvæði samninga sem verið hafi í gildi á milli aðilanna og hafnað reikningum að hluta eða í heild. Þá hafi verið greitt fyrir þann hluta sem stefndi hafi talið sig skuldbundinn til að greiða, en haldið eftir því sem stefndi hafi ekki talið sér skylt að greiða. Þegar greiðslu hafi verið haldið eftir vegna hluta reikninga eða reikningum hafnað í heild eða að hluta hafi stefndi rökstutt það, annað hvort með tölvupósti eða bréfum. Stefnandi hafi aldrei verið tilbúinn til að ræða þær athugasemdir sem stefndi hafi gert við reikninga heldur ítrekað að stefnda bæri að greiða reikninga að fullu og hafi jafnan sagt að ef það yrði ekki gert yrði krafa sett í lögfræði-innheimtu og vanefndaúrræðum yrði beitt væri krafan ekki greidd.

Stefndi mótmæli því harðlega að hann hafi aldrei gert athugasemdir eða látið vita hvers vegna hann hafi ekki talið sig skuldbundinn til greiðslu reikninga sem stefnandi hafi gefið út. Stefndi hafi ávallt greitt það sem hann hafi talið að sér bæri að greiða samkvæmt samningum sem gilt hafi á milli félaganna, en ef hluta reiknings eða reikningi í heild hafi verið hafnað hafi stefnanda almennt verið tilkynnt um það. Samkvæmt samningum aðilanna áttu aðilarnir að reyna að leysa ágreiningsmál innbyrðis en annars skyldi jafnan leitað til gerðardóms. Stefndi hafi orðið að bregðast fljótt við þegar hann hafi talið reikninga ekki vera í samræmi við samninga á milli aðilanna vegna þess að í samningum væru ákvæði um að athugasemdir og spurningar um reikninga skyldu settar fram innan sex mánaða frá útgáfu reikninga. Stefnandi hafi áður borið þessa grein fyrir sig þegar deilt hafi verið um villu sem hafi orðið í reikningum vegna talsímaþjónustu og hafi stefndi því haft fulla ástæðu til þess að gera athugasemdir svo fljótt sem auðið væri.

Þá hafni stefndi því að hann hafi ekki gert athugasemdir við þá þjónustu sem honum hafi verið veitt eða haldið því fram að fjarskiptaþjónusta sem stefnandi hafi veitt honum hafi verið haldin göllum. Starfsmenn stefnda hafi bent starfsmönnum stefnanda ítrekað á galla sem verið hafi á vefþjónustu stefnanda og hafi starfsmenn beggja aðila reynt að vinna úr því.

Stefndi hafni því að stefnanda hafi verið heimilt að rifta viðskiptasamningum á milli aðilanna annars vegar haustið 2011 og hins vegar tæpu ári síðar. Ekki verði séð að þetta sé lykilatriði varðandi þá reikninga sem stefnandi byggi kröfu sína á í þessu máli, en bent á að mál stefnda á hendur stefnanda hafi verið þingfest 20. febrúar sl. Þar krefjist stefndi m.a. viðurkenningar á skaðabótaskyldu stefnanda vegna ólögmætrar riftunar stefnanda á viðskiptasamningum [13.09.2012].

Í kafla IV. A í stefnu sé fjallað um kröfur sem stefnandi telji sig eiga á hendur stefnda á grundvelli samnings um endursöluaðgang stefnda að gagnaflutningskerfi stefnanda og á grundvelli samnings um internet- og gagnaflutningsþjónustu í endursölu. Reikningar sem stefnandi byggi á að stefndi sé skuldbundinn til að greiða á grundvelli samnings á dskj. 6 séu nr. R11002420, R11004262 og R11007002. Stefndi hafni því að honum beri skylda til að greiða reikningana þar sem hann telji þá ekki vera í samræmi við ákvæði samnings á dskj. 6. Reikningar sem stefnandi byggi á að stefndi sé skuldbundinn til að greiða á grundvelli samnings á dskj. 28 séu nr. R12005124, R12005149, R12005150, R12005151, R12005152, R12005738, R12010826, R12011631, R12012457, R12013300 og R12014088. Stefndi hafni því að honum beri skylda til að greiða reikningana þar sem hann telji þá ekki vera í samræmi við þau viðskiptakjör sem samið hafi verið um í október og nóvember 2011.

Reikningar nr. R11004262 og R11007002 eigi rætur sínar að rekja til þess að stefnandi hafi talið sig eiga kröfu á hendur stefnda vegna erlends gagnamagns sem hann hafi talið viðskiptavini stefnda hafa sótt umfram þjónustuleiðir sínar. Þótt það sé stefnanda óviðkomandi hvernig stefndi innheimti umfram gagnamagn hjá viðskiptavinum sínum verði að hafa í huga að slíkri innheimtu verði aðeins við komið ef lokanir á viðskiptavinina virka. Vandamál tengd þessum lokunum og misræmi á milli upplýsingakerfa stefnanda og stefnda hafi leitt til þess að viðunandi utanumhald umfram gagnamagns hafi reynst ómögulegt. Báðum aðilum hafi verið ljóst að þessi vandræði væru til staðar, kerfi til að loka á erlent niðurhal til viðskiptavina hefði ekki verið virkjað og stefndi hafi því aldrei átt möguleika á því að sporna við því að viðskiptavinir höluðu niður umfram þjónustuleið. Því hafi aðilar máls þessa unnið að því að hreinsa þetta misræmi í kerfunum til að tryggja að hægt væri að fylgjast með niðurhali viðskiptavina stefnda. Til þess að þetta væri unnt hafi orðið að tryggja að IP tala væri skráð á réttan viðskiptavin, rétt þjónustuleið væri skráð á viðskiptavininn og að allir viðskiptavinir stefnda væru skráðir inn á netið. Stefndi hafi enga ástæðu haft til að ætla að hann væri að safna upp skuld hjá stefnanda vegna þessa, enda hafi ekki verið innheimt mánaðarlega, eins og samningar hafi kveðið á um að ætti að gera, og hafi báðum aðilum verið fullljóst að það væri ekki gert.

Stefndi mótmæli því að viðtekin venja sé að uppgjör milli fjarskiptafyrirtækja fari fram eftir á, oft að verulegum tíma liðnum. Samningur á dskj. 6 hafi kveðið skýrt á um það hvenær stefnandi skyldi senda reikninga vegna hvers mánaðar um sig. Stefnandi beri sönnunarbyrði fyrir því að venja sé fyrir hendi sem heimili stefnanda að haga uppgjöri á annan hátt en samkvæmt skýrum orðum samninga. Stefnandi haldi því fram að alltaf hafi verið skýrt að umfram gagnamagn yrði innheimt og að stefnda hafi ekki getað dulist þetta. Hafi innheimtan og skilyrði fyrir henni verið jafn skýr og stefnandi haldi fram hafi ekkert verið því til fyrirstöðu að innheimta reglulega, eins og samningar hafi kveðið á um. Hefði slíkt verið gert sé ljóst að ágreiningur um þetta atriði hefði mun fyrr komið í ljós og hægt hefði verið að bregðast við á viðeigandi hátt. Stefnandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti með því að hafa ekki innheimt á þann hátt sem samningur á dskj. 6 hafi boðið.

Reikningur nr. R11004262 hafi verið langstærsti einstaki reikningur sem stefnandi hafi krafið stefnda um greiðslu á, þar til að gefinn hafi verið út kreditreikningur að fjárhæð 70.992.599 krónur vegna villu í reikningnum sem hafi uppgötvast vorið 2013. Að mjög miklu leyti hafi það verið vegna þessa reiknings sem stefnandi hafi lýst yfir riftun haustið 2011. Þegar stefndi hafi hafnað tillögu F-kk-ef P-kk-ef, starfsmanns Póst- og Fjarskiptastofnunar, hafi stefnandi ekki gert sér grein fyrir villunni í reikningnum. Þótt villa þessi hafi verið leiðrétt telji stefndi stefnanda hafa sýnt af sér tómlæti og ekki hafa innheimt umfram gagnamagn í samræmi við ákvæði samnings á dskj. 6. Um nánari umfjöllun um þennan reikning og sjónarmið um höfnun á honum sé bent á þau sjónarmið sem sett hafi verið fram í bréfi stjórnar stefnda til stjórnar stefnanda á dskj. 26.

Reikningur nr. 11007002 hafi verið gefinn út í kjölfarið á riftunaryfirlýsingu stefnanda í október 2011. Reikningnum hafi m.a. verið hafnað í bréfi frá stjórn stefnda til stjórnar stefnanda. Höfnun reikningsins hafi verið byggð á sömu rökum og höfnun á greiðslu reiknings nr. R11004262. Kerfi til eftirlits og lokana á viðskiptavini stefnda hafi verið verulega ábótavant á þeim tíma sem reikningurinn tæki til. Forsenda þess að stefnandi gæti gefið út reikning sem þennan hljóti að vera sú að sú þjónusta sem útfæra hafi átt væri komin í fulla virkni, en svo hafi alls ekki verið.

Höfnun stefnda á reikningi nr. R11002420 hafi verið byggð á því að kerfi til innsláttar pantana hafi ekki verið afhent á þeim tíma sem stefnandi byggi á heldur hafi það ekki verið afhent fyrr en eftir útgáfu reiknings nr. R11002420. K-kk-nf B-kk-nf, framkvæmdastjóri tæknisviðs stefnanda, og V-kk-nf Ó-kk-nf, þáverandi forstjóri Tals, hafi átt bréfaskipti vegna reikninga sem tengdust innslætti pantana í mars 2011. Í kjölfar höfnunar Tals á greiðslu annarra slíkra reikninga hafi stefnandi brugðist við með útgáfu reiknings nr. R11002420. Greiðslu þess reiknings hafi verið hafnað með sömu rökum og forstjóri stefnda hafi byggt á í bréfi sínu til framkvæmdastjóra tæknisviðs stefnanda. Tölvupóstsamskipti milli starfsmanna stefnanda og stefnda staðfesti að starfsmenn stefnda hafi ítrekað óskað eftir því að stefndi tæki yfir innslátt pantana en stefnandi hafi ekki orðið við þeirri beiðni. Stjórn stefnda hafi ítrekað afstöðu stefnda til reikninga vegna innsláttar pantana í bréfi sem sent hafi verið stjórn stefnanda 14. október 2011, í kjölfar riftunaryfirlýsingar stefnanda.

Kröfur stefnanda, sem byggðar séu á samningi á dskj. 28, séu vegna ákvæðis í Viðauka II við samninginn, þar sem segi að stefndi hafi skuldbundið sig til að kaupa að lágmarki 10.000 ADSL heimtaugar mánaðarlega af stefnda, frá nóvember 2011 til loka árs 2012. Stefndi hafi verið undir miklum þrýstingi á þessum tíma, enda hafi riftun á samningum aðilanna vofað yfir og þjónusturof til viðskiptavina stefnda, sem hefði í raun þýtt að félagið yrði órekstrarhæft. Við samningsgerð hafi orðið þau mistök hjá starfsmönnum stefnda að sjá ekki að í viðauka II væri umfjöllun um lágmarksfjölda ADSL heimtauga en ekki lágmarksfjölda nettenginga. Að mati stefnda hafi skýrlega verið samið um að stefndi skuldbindi sig til að kaupa 10.000 nettengingar af stefnanda og hafi því verið um misritun að ræða í viðauka II. Innheimta stefnanda í kjölfar undirritunar á þessum samningi hafi til að byrja með verið í samræmi við þann skilning stefnda að um væri að ræða lágmarksfjölda nettenginga, en þær hafi verið samtals fleiri en 10.000 og lágmarkinu því náð að mati stefnda. Hins vegar hafi verið sendur reikningur nr. R12005124 þann 31. mars 2012. Sá reikningur hafi að stærstum hluta verið greiddur en stefndi hafi hafnað greiðslu þess hluta sem verið hafi byggður á því að stefndi væri skuldbundinn til að kaupa að lágmarki 10.000 ADSL heimtaugar hjá stefnanda. Í kjölfar höfnunarinnar hafi stefnandi gefið út reikninga á dskj. 49-52. Þeir reikningar hafi verið byggðir á því að fyrir hefði farist að innheimta fyrir tengingar sem vantað hafi upp á til að ná 10.000 ADSL heimtauga lágmarkinu í nóvember og desember 2011 og vegna janúar og febrúar 2012, en stefndi hefði þegar greitt fyrir internet- og gagnaflutningsþjónustu þá mánuði, þegar mánaðarlegir reikningar hafi verið gefnir út. Stefndi hafi hafnað þessari innheimtu á þeirri forsendu að samið hefði verið um að stefndi keypti að lágmarki 10.000 nettengingar en ekki ADSL heimtaugar og að stefnanda væri óheimilt að leiðrétta aftur í tímann samkvæmt samningi á dskj. 28. Reikningar á dskj. 53, 54, 56, 57 og 58 hafi að stærstum hluta verið greiddir en hluta þeirra hafnað á sömu forsendum og raktar hafi verið varðandi aðra reikninga sem miðast hafi við að stefndi væri skuldbundinn til að kaupa að lágmarki 10.000 ADSL heimtaugar.

Þegar efni samnings á dskj. 28 sé metið verði að hafa í huga aðstæður á þeim tíma sem hann hafi verið undirritaður og að samningurinn, og viðaukar við hann, hafi verið saminn af starfsmönnum stefnanda. Þá verði að hafa í huga að fram að þessu hafi ekki verið gerður greinarmunur á ADSL heimtaugum og tengingum um Ljósleiðara og hafi stefnandi því haft sérstaka ástæðu til að gera stefnda skýrlega grein fyrir því að til stæði að breyta þessu fyrirkomulagi, það hafi ekki verið gert eins og megi t.d. sjá í tölvupóstsamskiptum V-kk-ef Ó-kk-ef og K-kk-ef B-kk-ef í maí og júní 2012. Loks verði að hafa í huga að samningurinn hafi verið saminn af starfsmönnum stefnanda, án aðkomu starfsmanna stefnda, og hafi undirritun samningsins verið ein forsendna þess að viðskiptum yrði haldið áfram.

Umfjöllun stefnanda í kafla IV.B sé einhliða og mikilvægum atriðum haldið utan umfjöllunar. Stefnandi telji sig eiga kröfur þær sem byggt sé á í kafla IV.B á grundvelli samnings um endursöluaðgang stefnda að talsímaþjónustu stefnanda. Málsástæður og sundurliðun kröfunnar megi finna í greinum nr. 125-128 í stefnu. Stefnandi virðist ekki átta sig á því hvað honum hafi gengið til í júlímánuði 2012. Í 126. grein í stefnu komi m.a. fram sú fullyrðing að ógreiddir reikningar vegna samningsins hafi þann 9. júlí 2012 numið 51.124.291 krónu. Sú upphæð sem stefnandi nefni sé ekki upphæð ógreiddra reikninga þennan dag heldur sé þetta sú upphæð sem stefnandi hafi krafist að stefndi legði fram sem greiðsluábyrgð. Það sem ógreitt hafi verið af samningi um endursöluaðgang að talsímaneti hafi verið 4.450.000 krónur, enda hafi verið uppi ágreiningur um réttmæti þeirrar kröfu stefnanda. Framangreind fjárhæð hafi átt rætur sínar að rekja til þess að óþekktum aðila hafi tekist að misnota símkerfi stefnanda með þeim afleiðingum að gríðarleg símnotkun vegna símtala til Sómalíu hafi verið skráð á símanúmer viðskiptavinar stefnda. Hin mikla símnotkun hafi átt sér stað frá kl. 04:57 þann 8. september 2012 og lokið kl. 12:24 10. sama mánaðar. Stefnda hafi fyrst verið gert viðvart um símnotkunina kl. 19:53 þann 10. september 2012 og hafi strax verið gripið til þess ráðs að loka fyrir úthringingar úr númerinu. Þar sem stefnandi hafi verið sá eini sem hafi mögulega getað fylgst með símnotkuninni hafi stefndi gert athugasemdir við rukkun stefnanda vegna þessa svindls og óskað eftir frekari upplýsingum um forsendur reikningsins. Starfsmenn stefnanda hafi brugðist illa við athugasemdunum og hafi stefnandi haldið fast við þessa fyrirhuguðu rukkun. Stefndi hafni því með öllu að hann beri nokkra skyldu til þess að greiða fyrir símnotkun sem rekja megi til svindls sem stefndi hafi enga leið haft til að koma auga á og um leið og stefnda bárust upplýsingar um svindlið hafi stefndi brugðist rétt við og lokað fyrir úthringingar úr númerinu. Í umfjöllun í greinum nr. 125-128 sé ekki einu orði minnst á framangreint heldur sé því þvert á móti haldið fram að stefndi hafi hvorki gert athugasemdir né borið fyrir sig vanefndir af hálfu stefnanda. Þessu sé harðlega mótmælt enda hafi stefndi gert athugasemdir við rukkunina en greitt, eins og í öðrum tilvikum, það sem honum hafi óumdeilanlega borið að greiða.

Í kafla IV.C í stefnu sé fjallað um kröfur á hendur stefnda sem stefnandi telji sig eiga á grundvelli samnings um endursöluaðgang stefnda að farsímanetum stefnanda. Í kaflanum sé að miklu leyti byggt á sömu sjónarmiðum og gert sé í kafla IV.B og umfjöllun um mikilvæg atriði sleppt. Stefnandi virðist í kaflanum aftur misskilja bréf sitt frá 9. júlí 2012 þar sem farið hafi verið fram á að lögð yrði fram greiðsluábyrgð sem næmi þeirri fjárhæð sem stefnandi segi skuld stefnda hafa verið á þessum tíma. Það sem ógreitt hafi verið vegna reiknings um endursöluaðgang að farsímanetum hafi numið miklum mun lægri fjárhæð en stefnandi nefni í stefnu og sem fyrr hafi stefndi haldið eftir greiðslu vegna þess að hann hafi ekki talið sér skylt að greiða að fullu samkvæmt útgefnum reikningum. Með tölvupósti frá lögmanni stefnda til framkvæmdastjóra tæknisviðs stefnanda þann 15. nóvember 2012 hafi stefnanda verið gerð grein fyrir því hvers vegna stefndi ætlaði ekki að greiða reikning nr. R12001535 á gjalddaga. Lúkningargjöld sem stefnandi hafi þurft að greiða vegna símtala úr kerfum stefnda hefðu lækkað og stefndi hefði talið að samkvæmt samningnum ætti þessi lækkun að skila sér í lægra verði á þjónustunni til stefnda.

Í kafla IV.D í stefnu sé fjallað um kröfur á hendur stefnda sem stefnandi telji sig eiga á grundvelli samkomulags um veitingu tímabundinnar fjarskiptaþjónustu í kjölfar riftunar (dskj. 44). Stefnandi byggi á þremur reikningum vegna netþjónustu, nr. R12014088, R12014792 og R12016075, og einum reikningi vegna fastlínuþjónustu nr. R12014089.

Stefndi hafi rakið þau sjónarmið sem eigi við um reikning nr. R12014089. Sá hluti reikningsins sem ágreiningur hafi verið um eigi ekki undir efnisatriði samkomulags um veitingu tímabundinnar fjarskiptaþjónustu, enda hafi stefnandi ekki lýst yfir riftun á samningum við stefnda þegar Sómalíusvindlið hafi átt sér stað. Því hafi samningur um endursöluaðgang stefnda að talsímaþjónustu stefnanda enn verið í fullu gildi.

Stefndi hafi byggt höfnun á hluta reikninga nr. R12014088, R12014792 og R12016075 annars vegar á því að stefnanda væri óheimilt að hækka verð á þjónustu sinni til stefnda með þeim hætti sem gert hafi verið þegar reikningarnir hafi verið gefnir út og hins vegar á þeim grundvelli sem fyrr getur um 10.000 ADSL heimtaugar.

Reikningur nr. R12014088, dags. 30. september 2012, hafi, eins og reikningur nr. R12014089, verið tvískiptur og tekið annars vegar til þess hluta septembermánaðar sem liðið hafi fram að yfirlýsingu stefnanda um riftun á samningum aðilanna 13. september 2012, og hins vegar til tímabilsins eftir riftunina og fram til loka september. Hluta reikningsins hafi verið hafnað á þeim grundvelli að sú misritun hefði orðið við samningu samnings á dskj. 28 að miðað væri við að stefndi keypti að lágmarki 10.000 ADSL heimtaugar en þar hefði átt að miða við 10.000 nettengingar.

Reikningi nr. R12014792 hafi að hluta verið hafnað vegna þess að stefndi hafi talið stefnanda óheimilt að hækka verð fyrir erlent niðurhal aftur í tímann. Með bréfi dags. 8. nóvember 2012 hafi K-kk-nf B-kk-nf, framkvæmdastjóri tæknisviðs stefnanda, tilkynnt stefnda að ný verðskrá tæki gildi frá og með 1. október 2012. Stefndi hafi talið þessa afturvirku verðhækkun óheimila og vísað m.a. til 3. gr. samkomulags á dskj. 44. Stefndi hafi því greitt reikninginn í samræmi við verð sem gilt hafi fyrir tilkynninguna en hafnað þeim hluta hans er stafaði af hækkun á verði fyrir erlent niðurhal.

Reikningi nr. R12016075 hafi verið hafnað á þeim grundvelli að stefnanda væri óheimilt að hækka verð fyrir þjónustu nema með tilkynningu sem bærist stefnda með tilteknum fyrirvara. Í samningum aðila hefði almennt verið gert ráð fyrir að verðhækkanir skyldu vera skriflega tilkynntar með a.m.k. 60 daga fyrirvara sbr. gr. 4.1.1. í samningum á dskj. 4, 5 og 6. Stefndi hafi því ekki talið stefnanda hafa tilkynnt verðhækkun með nægum fyrirvara og hafnað þeim hluta reikningsins sem stafað hafi af hækkunum á verði fyrir erlent niðurhal.

Stefndi telji stefnanda hafa hagað sér afskaplega óeðlilega í viðskiptum aðilanna, sér í lagi þegar litið sé til þess hvernig rukkun reikninga hafi verið fylgt eftir. Samningar á milli aðilanna hafi innihaldið skýr ákvæði um það í hvaða farveg ágreiningsmál skyldu fara. Fyrst hafi aðilunum borið að reyna að leysa ágreining sín á milli en tækist slíkt ekki hafi almennt átt að bera ágreining undir gerðardóm. Þetta hafi stefnandi aldrei viljað gera heldur haldið fast við útgefna reikninga, látið allar athugasemdir stefnda sem vind um eyru þjóta og hótað í sífellu lögfræðiinnheimtu og beitingu vanefndaúrræða s.s. riftun samninga. Stefndi telji algjörlega ljóst að háttsemi stefnanda hafi ekki samræmst góðum viðskiptaháttum og að með háttseminni hafi stefnandi gerst brotlegur við samkeppnislög nr. 44/2005. Stefnandi sé samkeppnisaðili stefnda á smásölustigi, með umtalsverða markaðshlutdeild, og hafi því borið að gæta þess sérstaklega að misnota ekki þá stöðu að vera seljandi aðgangs að fjarskiptanetum á heildsölustigi, sem sé nauðsynlegur fjarskiptafyrirtækjum, ásamt því að vera samkeppnisaðili á smásölustigi. Um stöðu sem þessa gildi strangar reglur bæði í fyrrnefndum samkeppnislögum og í lögum um fjarskipti nr. 81/2003.

Stefndi telji ástæðu til að ítreka að það sé rangt, sem m.a. haldið sé fram í 145. grein í stefnu, að stefndi hafi með greiðslum sínum viðurkennt greiðsluskyldu sína samkvæmt viðkomandi reikningum og að engar skýringar hafi verið gefnar á því hvers vegna sumir reikningar hafi ekki verið greiddir að fullu og hvers vegna aðrir hafi ekki verið greiddir. Stefndi hafi alltaf byggt greiðslu reikninga að hluta og höfnun á greiðslu reikninga á túlkun á samningum sem verið hafi í gildi milli aðilanna. Hafi stefnandi ekki talið túlkun stefnda í samræmi við efni samninganna, skýrar leiðir hafi verið um þann farveg sem ágreiningsmál skyldu fara, en stefnandi hafi aldrei haft áhuga á að fylgja þeim leiðum heldur beitt oft og tíðum hörku og óbilgirni við innheimtu meintra krafna.

Stefndi telji sig ekki skuldbundinn til að greiða þá reikninga sem stefnandi byggi málshöfðun sína á og krefjist stefndi því sýknu af kröfum stefnanda, verði málinu ekki vísað frá dómi.

Lagarök Um frávísunarkröfu sína vísi stefndi til 80. gr. laga nr. 91/1991 og laga um samningsbundna gerðardóma nr. 53/1989. Stefndi vísi til almennra reglna kröfuréttar, samningaréttar, fjarskiptaréttar og samkeppnisréttar. Varðandi málskostnaðarkröfu vísi stefndi til 129. og 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda, sóknaraðila, fyrir frávísunarkröfu sinni.

Kröfu sína um frávísun máls þessa frá dómi byggi stefndi á því annars vegar að málatilbúnaður stefnanda sé í andstöðu við 80. gr. laga nr. 91/1991, aðallega e-lið greinarinnar sem kveður á um að í stefnu skuli stefnandi greina málsástæður sem hann byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en lýsingin skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Stefndi telur málatilbúnað stefnanda, sem feli í sér verulegan skriflegan málflutning, vera í andstöðu við þetta ákvæði laga nr. 91/1991. Þá eigi hluti málatilbúnaðar stefnanda ekki undir héraðsdóm þar sem aðilar málsins hafi samið um að leyst skyldi úr ágreiningi, sem m.a. hafi snúist um skuldbindingar samkvæmt samningum á milli félaganna, fyrir gerðardómi, sbr. grein 6.2 í samningum aðila, um heildsöluaðgang stefnda að talsímaneti stefnanda annars vegar og farsímanetum stefnanda hins vegar.

Málsástæður og lagarök stefnanda, varnaraðila, fyrir kröfu sinni um að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað.

Við munnlegan málflutning um frávísunarkröfu stefnda kvað stefnandi stefnu sína í málinu vera gagnorða og skýra. Tilefni málsins gæfi tilefni til lengdar stefnu, en málið varði flókin viðskipti sem taki yfir langan tíma, atvik séu mörg og þeim þurfi að lýsa. Ófullnægjandi lýsing sé talin vanreifun og varði frávísun, en nauðsynlegt sé að taka fram allar málsástæður í stefnu. Ljóst sé að stefndi hafi getað tekið til varna, greinargerð hans sé líka löng, enda sé málið umfangsmikið. Mikilvægt sé að dómurinn hafi vitneskju um þau atvik öll sem greini í málavaxtalýsingu í stefnu, m.a. um afstöðu stefnda til sátta. Atburðarásin skipti máli við mat á því hvort skilyrði seinni riftunar samninganna hafi verið fyrir hendi, sem leitt hafi til flutningsþjónustu frá stefnanda. Hér sé um að ræða heildsöluviðskipti um fjarskiptaþjónustu, sem þurfi að lýsa með nákvæmni og upplýsa um efni samninga og grundvöll samstarfsins. Í stefnu sé vakin athygli á aðalatriðum og málsástæður skýrðar. Þótt málavaxtalýsing sé löng sé þar enginn skriflegur málsflutningur, þar sé aðeins vísað til sönnunargagna, en hvorki fræðirita né dóma.

Ákvæði í samningum aðila um gerðardóm séu ekki lengur fyrir hendi þar sem aðilar hafi fallið að fullu frá þeim með samkomulagi 9. nóvember 2011. Það verði ekki skilið með öðrum hætti en þeim að aðilar séu að falla frá gerðardómsmeðferð um ágreining á grundvelli samninga þeirra í heild. Málinu verði því ekki vísað frá dómi af þeim sökum að ágreiningur eigi undir samningsbundinn gerðardóm.

Niðurstaða

Krafa stefnda um frávísun er í fyrsta lagi á því byggð að málatilbúnaður stefnanda, sem feli í sér verulegan skriflegan málflutning, sé í andstöðu við 80. gr. laga nr. 91/1991, aðallega e-lið greinarinnar, um að í stefnu skuli stefnandi greina málsástæður sem hann byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en lýsingin skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er. Við munnlegan málflutning um frávísunarkröfuna benti lögmaður stefnda m.a. á, að í málavaxtakafla stefnunnar sé fjallað í löngu máli um atvik sem ekki tengist málsástæðum, svo sem um tæknileg atriði, og beri því að vísa málinu frá dómi.

Málsástæður stefnanda eru raktar í stefnu og eru þær teknar upp í heild sinni í sérstökum kafla hér að framan. Auk málsástæðna fyrir einstökum kröfuliðum í stefnukröfu þessa máls eru þar raktar málsástæður sem sýnast varða önnur samskipti aðila en dómkröfur máls þessa lúta að, svo sem um heimild stefnanda til riftunar samninga sem deilt er um í öðru dómsmáli. Hvorki stefnandi né stefndi halda því fram í þessu máli að greiðsluskylda stefnda á þeim reikningum sem mynda dómkröfu málsins geti ráðist af niðurstöðu í öðru máli um það hvort riftun hafi verið heimil. Rakning málsástæðna í öðru deilumáli sem ekki skipta máli við úrlausn dómkrafna málsins, svo sem stefndi bendir á í greinargerð sinni, eiga ekki heima í stefnu þessa máls, án þess að skýrt sé hvernig umfjöllunin tengist sakarefni málsins.

Til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst er almennt þörf á því að greint sé frá öðrum atvikum í stefnu. Lýsing atvika þarf að nægja til að taka af tvímæli um það hver sú krafa sé sem stefnandi hefur uppi í máli, en að öðrum kosti telst sakarefni ekki nægilega afmarkað. Sú lýsing má hins vegar ekki brjóta gegn þeim áskilnaði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, að hún á að vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Stefnanda gefst kostur á að koma fram ítarlegri lýsingu í munnlegum málflutningi, ef ástæða er til, en frásögn í stefnu má ekki verða of yfirgripsmikil eða beinast að aukaatriðum máls.

Fallist er á það með stefnanda að í þeirri ákvörðun hans, að nýta heimild 1. mgr. 27. gr. laga um meðferð einkamála til kröfusamlags, um kröfurnar sem stefnukrafan tekur til og sprottnar eru af viðskiptum aðila, og stefndi hefur ekki andmælt að stefnanda sé heimilt, felst að málið verður í heild sinni margbrotnara og flóknara en verið hefði ef sérstakt mál hefði verið höfðað samkvæmt hverjum reikningi fyrir sig. Engin þörf var þó á því að greina í málvaxtakafla stefnu með ítarlegum hætti frá samskiptum aðila sem ekki varða dómkröfu málsins og lýsa þar m.a. nákvæmlega reikningum sem þegar hafa verið greiddir og enginn ágreiningur er um í þessu máli. Þetta sýnist eiga við um þá reikninga sem nákvæmlega er lýst í töflu 1 í grein 48 í kaflanum: „G. Reikningar stefnanda samkvæmt samningi aðila og vanefndir stefnda“. Sama er að segja um alla þá reikninga sem lýst er í töflu 2 í kaflanum: „H. Uppgjör á hluta krafna og nýr samningur aðila um gagnaflutningsþjónustu í endursölu“ og nánar er fjallað um í greinum 54 og 55 í stefnu.

Með því að blanda saman í löngu máli atvikum sem varða dómkröfur og öðrum sem gera það ekki verður málatilbúnaður stefnanda sérstaklega óskýr, ruglingslegur og torskilinn. Engin heildstæð grein er gerð fyrir þeim reikningum sem dómkrafan byggir á í málavaxtalýsingu, heldur eru þeir kynntir til sögunnar með óreglulegum hætti innan um frásagnir af reikningum og samskiptum sem mál þetta snýst ekki um. Þannig er í töflu 3 í grein 78 nákvæm lýsing á öllum þeim 15 reikningum sem stefnandi telur ógreidda 13. september 2012, þótt ekki verði séð að sex þeirra séu hluti af dómkröfu í þessu máli. Í töflu 5 í niðurlagi kafla um málsástæður og lagarök á bls. 31 í stefnunni, grein 143, er þeim reikningum, sem stefnukrafan sýnist byggja á og lagðir eru fram á dómskjölum nr. 21-23 og nr. 47-62 í málinu, fyrst lýst í stefnunni með heildstæðum hætti og getið um innborganir stefnda á hvern reikning fyrir sig.

Málavaxtakafli stefnu máls þessa, sem er hátt á átjándu blaðsíðu, er samkvæmt framansögðu að mati dómsins hvorki gagnorður né skýr. Það hefði hann þurft að vera til að samræmast áskilnaði e-lið 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, um önnur atvik sem greina þarf í stefnu til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst. Í máli sem snýr að innheimtu krafna samkvæmt útgefnum reikningum má ætlast til þess að stefnandi setji fram gagnorða og skýra lýsingu málavaxta, sem fullnægjandi sé til þess að ekki fari á milli mála hvert sakarefnið er.

Svo sem stefndi bendir á gætir þess jafnframt í málavaxtalýsingu stefnanda að atvikum sé þar ekki aðeins lýst heldur jafnframt lagt út af þeim. Á þetta m.a. við um greinar 37-38 í þeim mæli að jaðrar við skriflegan málflutning, sem gengur gegn meginreglunni um munnlega málsmeðferð í einkamálum.

Stefndi styður kröfu sína um að málinu verði vísað frá dómi í öðru lagi við það að málshöfðunin gangi gegn ákvæðum í samningum aðila um að leyst skyldi úr ágreiningi um skuldbindingar samkvæmt þeim fyrir gerðardómi. Í 2. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma felst að máli verður vísað frá dómi, komi fram krafa um það, ef mál hefur verið höfðað fyrir almennum dómstólum um ágreiningsefni sem á undir gerðardóm samkvæmt gildum gerðarsamningi. Stefnandi hefur andmælt því að gerðardómsákvæði samninganna eigi við um þær kröfur sem málið snýst um, með vísun til samkomulags sem aðilar gerðu 9. nóvember 2011 og feli í sér að hvor aðili um sig gæti eftir 31. janúar 2012 leitað með umdeildar kröfur til dómstóla.

Í umræddu samkomulagi er að finna slíkt ákvæði um tilteknar kröfur, sem krafist er greiðslu á samkvæmt þremur reikningum sem deilt er um í þessu máli (tafla 4, grein 79 í stefnu). Um þær kröfur var ágreiningur þegar samkomulagið var gert og áttu þær rót sína að rekja til samnings aðila frá 3. júlí 2009 um endursöluaðgang IP-fjarskipta að gagnaflutningskerfi Vodafone. Sá samningur var felldur niður með nýjum samningi aðila um Internet og gagnaflutningsþjónustu í endursölu, sem gerður var samhliða fyrrgreindu samkomulagi 9. nóvember 2011, en í nýja samningnum er ekki gerðardómsákvæði. Samningsbundin gerðardómsákvæði taka því ekki til krafna á grundvelli þessara, fyrri og síðari, samninga aðila um gagnaflutninga.

Það sama á ekki við um alla þá reikninga sem dómkröfur stefnanda í málinu lúta að. Þannig gerir stefnandi kröfur um greiðslu tveggja reikninga, nr. R12001535 og nr. R12011768 (greinar 134 og 135 í stefnu), sem hann styður við samning um endursöluaðgang stefnda að farsímanetum stefnanda frá 20. apríl 2009, en í þeim samningi er ákvæði um gerðardómsmeðferð. Þá er einn reikninganna sem krafist er greiðslu á, nr. R12014089, talinn í stefnu eiga rót í samningi um endursöluaðgang stefnda að talsímaneti stefnanda frá 30. júlí 2009 (grein 128 í stefnu), sem einnig hefur að geyma slíkt ákvæði. Sami reikningur er reyndar jafnframt tilgreindur í stefnunni meðal þeirra reikninga sem rót eigi í samkomulagi um veitingu tímabundinnar fjarskiptaþjónustu, dags. 25. september 2012 (grein 140 í stefnu), en það samkomulag er án gerðardómsákvæðis.

Af framangreindu er ljóst að a.m.k. tveir þeirra reikninga sem mynda dómkröfuna eiga rætur að rekja til samnings þar sem aðilar hafa samið svo um að ágreiningsmál skuli rekið fyrir gerðardómi sem starfi á grundvelli laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma. Hvor aðili skyldi skipa einn gerðardómsmann, en Rafiðnaðarsamband Íslands skyldi skipa oddamann sem væri formaður dómsins. Samkvæmt því sem fram er komið í máli þessu er ekki unnt að fallast á það með stefnanda að aðilar hafi með samkomulagi fallið frá gerðardómsákvæðinu í samningi sínum um endursöluaðgang stefnda að farsímanetum stefnanda frá 20. apríl 2009. Stefnandi byggir kröfur sínar um að stefndi greiði reikningana, sem báðir eru frá árinu 2012, á þessum samningi.

Að öllu framangreindu virtu og að virtum málatilbúnaði stefnanda í heild verður fallist á kröfu stefnda og málinu vísað frá dómi.

Með vísun til 2. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað, sem ákveðinn er 400.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kvað upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Fjarskipti hf., greiði stefnda, IP-fjarskiptum ehf., 400.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf