S-20/2008

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að aflokinni aðalmeðferð 3. apríl sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 28. janúar 2008, á hendur H-kk-þgf H-kk-þgf, kt. 000000-0000, Sæbergi 12, Breiðdalsvík og Fossvík ehf., kt. 000000-0000, Hlíðarsmára 8, Kópavogi, fyrirsvar: R-kk-nf J-kk-nf, kt. 000000-0000, Sólbakka 3, Breiðdalsvík “fyrir neðangreind brot:

1. Gegn ákærða H-kk-þgf fyrir brot gegn lögum um umgengni við nytjastofna sjávar, lögum um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn, og reglugerð um skráningu og vigtun sjávarafla, með því að hafa, á árinu 2007, í starfi sínu sem löggiltur vigtarmaður á hafnarvigt Breiðdalsvíkur í húsnæði Fossvíkur ehf., Sólvöllum 23, Breiðdalsvík, en ákærði var einnig starfsmaður Fossvíkur ehf.;

a. Þann 30. júní, við vigtun og skráningu afla úr Garpi SU 50, dregið frá 5% af vegnum afla vegna áætlaðs íss, í stað 3% sem heimilt er, en skráð heildarþyngd aflans á vigtarnótu var 1334 kg í stað 1358 kg eða 24 kg of lág.

b. Þann 5. júlí, við vigtun og skráningu afla úr Garpi SU 50, dregið frá 5% af vegnum afla vegna áætlaðs íss, í stað 3% sem heimilt er, en skráð heildarþyngd aflans á vigtarnótu var 498 kg í stað 506 kg eða 8 kg of lág.

c. Þann 5. júlí, við vigtun og skráningu afla úr Friðfinni SU 23, dregið frá 5% af vegnum afla vegna áætlaðs íss, í stað 3% sem heimilt er, en skráð heildarþyngd aflans á vigtarnótu var 2.444 kg í stað 2489 eða 45 kg of lág.

Þann 10. júlí, við vigtun og skráningu afla úr Friðfinni SU 23, dregið frá 3% af vegnum afla vegna áætlaðs íss án þess að nokkur ís hafi verið í aflanum en skráð heildarþyngd aflans á vigtarnótu var 4.221 kg í stað 4347 eða 126 kg of lág.

2. Gegn ákærða Fossvík ehf., fyrirsvarsmaður R-kk-nf J-kk-nf, gegn lögum um umgengni við nytjastofna sjávar, lögum um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn, og reglugerð um skráningu og vigtun sjávarafla, með því að hafa, í júní og júlí 2007, sem kaupandi afla sem lýst er í a- og b- lið 1. ákæruliðar og eigandi og útgerð Friðfinns SU-23 þegar þeim afla var landað sem getið er um í c- og d- lið 1. ákæruliðar, notið hagnaðar af brotum ákærða H-kk-ef samkvæmt a- til d- lið 1. ákæruliðar með því að hafa í framhaldi af brotum H-kk-ef fengið til ráðstöfunar afla sem raunverulega var samtals um 203 kg þyngri en vigtarnótur sögðu til um.

3. Gegn ákærða H-kk-þgf fyrir skjalafals með því að hafa, þann 10. júlí 2007, í starfi sínu sem löggiltur vigtarmaður, við skráningu og vigtun afla úr Friðfinni SU 23, ranglega skráð hlýra á vigtarnótu sem 603 kg af aflanum í stað 63 kg sem landað var og ranglega skráð lægri þyngd á landaðan steinbít sem því nemur. Þannig reyndi ákærði að stuðla að því að hluti af lönduðum steinbít yrði ekki dreginn af aflamarki skipsins.

Teljast brot ákærðu samkvæmt 1. og 2. ákærulið varða 7. gr., sbr. 23. gr. laga nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar, og að auki 24. gr. laganna hvað varðar ákærða Fossvík ehf., 26. gr., sbr. 1. mgr. 41. gr. laga nr. 91/2006 um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn, og að auki 3. mgr. síðastgreinds ákvæðis hvað varðar ákærða Fossvík ehf., og 7. gr., sbr. 1. mgr. 63. gr. reglugerðar nr. 224/2006 um vigtun og skráningu sjávarafla. Brot ákærða H-kk-ef samkvæmt 3. ákærulið telst varða við 1. mgr. 158. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar.”

Af hálfu ákærða, H-kk-ef H-kk-ef, er þess krafist sýknu og að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda, verði lagður á ríkissjóð.

Af hálfu ákærða, Fossvíkur ehf., er krafist sýknu, en til vara frávísunar. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda, verði lagður á ríkissjóð.

II.

Málavextir.

Með bréfi, dagsettu 8. ágúst 2007 og undirrituðu af G-kk-þgf R-kk-þgf G-kk-þgf fyrir hönd Fiskistofu, lagði stofnunin fram kæru á hendur ákærða, H-kk-þgf H-kk-þgf, hafnarvigtarmanni, fyrir ætlað brot gegn lögum nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar, með síðari breytingum, reglugerð nr. 522/1998 um vigtun sjávarafla, lögum nr. 91/2006 um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn og gegn 158. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa hinn 10. júlí 2007 tilgreint ranglega 603 kg af hlýra á vigtarnótu í stað steinbíts við vigtun á afla skipsins Friðfinns SU-23, skipaskrárnúmer 2438, sama dag eftir veiðiferð þess.

Þá lagði Fiskistofa fram kæru á hendur hinu ákærða félagi, Fossvík ehf., fyrir hlutdeild í framangreindu broti hafnarvigtarmannsins með því að hafa stuðlað að því sem útgerðaraðili Friðfinns SU-23, að á vigtarnótuna væru tilgreind 603 kg af hlýra í stað steinbíts til að komast hjá því að steinbítur, sem væri kvótabundin tegund en ekki hlýri, yrði dreginn frá aflamarki Friðfinns SU-23 í steinbít eftir veiðiferð skipsins umræddan dag. Jafnframt kærði Fiskistofa félagið fyrir brot gegn reglugerð nr. 522/1998 um vigtun sjávarafla og 158. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa notað hið falsaða skjal í lögskiptum við Fiskistofu og gefið upp ranglega áætlaða sölu á 619 kg af hlýra á erlendum fiskmarkaði til Fiskistofu án þess að neinn hlýri væri til sölu á fiskmarkaðnum.

Enn fremur lagði Fiskistofa fram kæru á hendur ákærða, H-kk-þgf, fyrir brot gegn lögum nr. 522/1998 um vigtun sjávarafla og lögum nr. 91/2006 um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn með því að hafa hinn 30. júní 2007 og tvívegis hinn 5. júlí 2007 tilgreint 5% frádrátt frá vegnum afla vegna áætlaðs íss í aflanum á vigtarnótum nr. 4549, 4551 og 4552 þegar einungis hafi verið heimilt að draga 3% af ís frá vegnum afla.

Með kærunni fylgdi greinargerð Fiskistofu, sem einnig er dagsett 8. ágúst 2007 og undirrituð af G-kk-þgf R-kk-þgf G-kk-þgf fyrir hönd Fiskistofu. Þar segir að hinn 10. júlí 2007 hafi eftirlitsmaður Fiskistofu verið að fylgjast með löndum úr Friðfinni SU-23, skipaskárnúmer 2438, á Breiðdalsvík, en skipið sé gert út af Fossvík ehf. á línuveiðar frá Breiðdalsvík. Að sögn skipverja hafi þeir lagt í fjarðarkjaftinum alveg upp í þara til að reyna að fá ýsu en fengið mest steinbít. Skipstjórinn hafi tjáð eftirlitsmanninum að útgerðarmaðurinn væri mjög ósáttur við steinbítsveiðar vegna þess að kvótastaða skipsins væri slæm og ekki mætti veiða steinbít. Skipverjar hafi tjáð eftirlitsmanninum að talsverður steinbítsafli hefði fengist eða u.þ.b. 2,5 til 3 tonn, en einnig hefði veiðst þorskur og ýsa. Eftirlitsmaðurinn hafi einnig séð skarkola á dekkinu. Fleiri fisktegundir hafi ekki sést, hvorki á dekki né ofan í lest. Þá segir að V-kk-nf G-kk-nf hafi verið skipstjóri í veiðiferðinni.

Þá segir í greinargerðinni að H-kk-nf H-kk-nf, löggiltur hafnarvigtarmaður og starfsmaður Fossvíkur ehf., hafi tekið á móti aflanum og flutt hann til vigtunar í húsnæði Fossvíkur ehf. þar sem hafnarvog Breiðdalshrepps sé staðsett með samþykki Fiskistofu. Eftirlitsmaður frá Fiskistofu hafi ekki verið viðstaddur vigtun á umræddum afla.

Hinn 16. júlí 2007 hafi nefndur eftirlitsmaður verið að fara yfir aflaskráningar í aflaskráningarkerfinu Lóðs og séð að 603 kg af hlýra hafi verið skráð í veiðiferð hinn 10. júlí sama ár þrátt fyrir að enginn hlýri hafi verið sjáanlegur við löndun úr Friðfinni SU-23 þann sama dag. Við skoðun á afladagbók Friðfinns SU-23 hinn 20. júlí 2007 hafi komið í ljós að í færslu hinn 10. júlí sama ár hafi hlýri ekki verið skráður. Í framhaldinu hafi verið fengið afrit af vigtarnótu nr. 4556 á skrifstofu Breiðdalshrepps, sem sé fylgi með greinargerðinni. Á vigtarnótunni komi fram eftirfarandi færslur:

Þorskur 294 kg

Þorskur, undirmál 22 kg

Ýsa 925 kg

Skarkoli 14 kg

Steinbítur 2.363 kg

Hlýri 603 kg

Samtals 4.221 kg

Leitað hafi verið skýringa á umræddri vigtarnótu hjá ákærða, H-kk-þgf, en hann hafi tjáð Fiskistofu að hann gæti ekki gefið skýringar á nótunni fyrr en í september vegna sumarleyfis. Í beinu framhaldi hafi verið rætt við skipstjóra Friðfinns SU-23 í umræddri veiðiferð og hann spurður nánar um veiðiferðina 10. júlí 2007. Skipstjórinn hafi tjáð eftirlitsmanninum að hann hefði í mesta lagi veitt einn eða tvo hlýra í umræddri veiðiferð og segir í greinargerðinni að skipstjórinn hafi verið undrandi á því að skráð hefðu verið 603 kg af hlýra á vigtarnótuna. Hafi hann ítrekað að það enginn hlýri hefði verið á veiðislóð skipsins hinn 10. júlí 2007. Að sögn skipstjórans hafi samtals 10 kör af steinbít fengist í veiðiferðinni og hafi hann áætlað 300 kg í hverju kari. Jafnframt hafi fengist þorskur, ýsa og skarkoli. Skipstjórinn hefði síðan staðfest frásögn sína í síma við Þ-kk-þf O-kk-þf, deildarstjóra landeftirlits Fiskistofu, í viðurvist og áheyrn áðurnefnds eftirlitsmanns.

Í greinargerðinni segir að í framhaldinu hafi Fiskistofa haft samband við lögregluna á Fáskrúðsfirði og hafi lögreglumenn komið á vettvang og tekið málið í sínar hendur.

Loks segir í greinargerðinni að varðandi síðari lið í kæru Fiskistofu á hendur H-kk-þgf H-kk-þgf beri að geta þess að í kjölfar þessa máls hafi færslur hans á vigtarnótur fyrir umrætt tilvik verið skoðaðar. Hafi þá komið í ljós að í þremur tilvikum hafii hann skráð 5% frádrátt vegna íss í afla á vigtarnótur, en samkvæmt 4. gr. reglugerðar nr. 522/1998 um vigtun sjávarafla sé einungis heimilt að draga 3% frá vegnum afla vegna áætlaðs íss eftir að gengið hefði verið úr skugga um að ís væri í aflanum. Um væri að ræða vigtarnótur nr. 4549 og 4551 vegna landana á afla Garps SU-501, skipaskrárnúmer 2089, hinn 30. júní og 5. júlí 2007 og vigtarnóta nr. 4552 vegna alöndunar á afla Friðfinns SU-23, skipskrárnúmer 2438, hinn 5. júlí 2007. Allar landanirnar hafi átt sér stað á Breiðdalsvík og kaupandi afla í öllum tilvikum ákærða, Fossvík ehf. Brot þetta hefði leitt til þess að minni afli hefði verið skráður til aflamarks viðkomandi skipa en heimilt væri. Sem löggiltum vigtarmanni eigi H-kk-þgf að vera fulljóst hver sé leyfilegur frádráttur vegna íss í afla.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum.

Ákærði, H-kk-nf H-kk-nf, neitaði sök. Hann sagðist hafa gegnt fullu starfi sem lyftaramaður hjá ákærða, Fossvík ehf., frá því að fyrirtækið tók til starfa á árinu 1995. Sagðist hann heyra beint undir framkvæmdastjóra fyrirtækisins, R-kk-þf J-kk-þf, og eiga við hann dagleg samskipti. Ákærði sagðist einnig hafa gegnt starfi sem löggiltur vigtarmaður hjá Breiðdalsvík á árinu 2007. Hann sagði að vigtarmaður sæi um að vigta allan afla, sem kæmi að landi. Á Breiðdalsvík væri staðið að vigtun með þeim hætti að sjómennirnir hífðu aflann úr bátunum í körum og upp á vagn, sem hann kæmi með á bryggjuna. Stundum væri aflanum reyndar sturtað úr trillukörunum og í stærri kör á vagninum, þ.e.a.s. ef ekki væru næg trillukör til skiptanna. Síðan færi hann með aflann í húsakynni Fossvíkur þar sem hann væri vigtaður. Sagðist hann sækja aflann niður á bryggju sem starfsmaður Fossvíkur, en vigta aflann sem starfsmaður Breiðdalshrepps. Hann sagði að körin væru hífð á vigtina og að hægt væri að vigta fjögur kör í einu. Næst læsi hann af vigtinni og skráði upplýsingarnar niður á blað hjá sér og færði þær síðan inn á vigtarnótu. Hann sagði að Breiðdalshreppur greiddi honum sérstaklega fyrir að annast vigtun aflans sem löggiltur vigtarmaður. Aðspurður sagðist hann hafa farið á sérstakt námskeið til að öðlast réttindi sem löggiltur vigtarmaður á árinu 1995 og hafa starfað við það fram í júlí 2007.

Ákærði sagðist hafa náð í aflann, sem landað hefði verið úr Friðfinni SU-23 hinn 10. júlí. Sagðist hann hafa flutt hann að vigtinni og annast vigtun og skráningu á honum. Aðspurður sagðist hann vera þess fullviss að ís hefði verið í aflanum og sagði að það færi ekkert á milli mála þegar svo væri. Þá sagði hann að það hefði engin áhrif á ísinn þótt honum væri sturtað á milli kara því ísinn fylgdi með fiskinum. Ákærði sagðist einnig hafa annast vigtun og skráningu á afla úr Garpi SU-50 hinn 30. júní 2007 og útfyllt vigtarnótu dagsetta sama dag. Ákærði viðurkenndi að hafa dregið 5% frá aflanum vegna íss og sagðist hann hafa haldið að það væri heimilt þegar svo mikið magn af ísi mældist í aflanum. Ákærði viðurkenndi einnig að hafa dregið 5% frá vegnum afla úr Garpi SU-50 og Friðfinni SU-23 hinn 5. júlí 2007, sbr. b og c lið 1. kafla ákærunnar, og sagðist hafa talið þetta heimilt þegar svo mikið magn af ís væri í raun í aflanum. Aðspurður sagðist hann hins vegar hafa dregið 3% frá aflanum hinn 10. júlí vegna þess að þá hefðu aðeins reynst vera 3% af ís í aflanum. Hann sagðist mæla ísinn með því að týna fiskinn upp úr karinu á vigtinni og þá sæti ísinn eftir í karinu. Sagðist hann hafa gert stikkprufu og vigtað ísinn í 3 til 5 körum. Aðspurður sagði ákærði að framkvæmdastjóri Fossvíkur hefði ekki verið viðstaddur vigtun þann 30. júní og 5. júlí og þá sagðist hann ekki muna hvort framkvæmdastjórinn hefði verið viðstaddur vigtun á aflanum þann 10. júlí.

Ákærði sagðist kannast við að hafa fengið áminningu frá Neytendastofu hinn 2. maí 2007 vegna starfa sinna sem löggiltur vigtarmaður. Einnig kannaðist hann við að hafa verið sviptur réttindum til að starfa sem löggiltur vigtarmaður í kjölfar þessa máls.

Aðspurður um 3. lið ákærunnar sagði ákærði að henni hefði fyrir mistök skráð 603 kg af hlýra á vigtarnótuna í stað 63 kg af hlýra. Ákærði var þá spurður að því hvort heildarafli bátsins hefði þá verið 540 kg léttari en fram kæmi á vigtarnótunni og sagði ákærði að það hlyti að vera. Hann sagði að ef einn og einn hlýri væri í aflanum væri hann yfirleitt hafður með steinbítnum og vigtaður með honum. Hann sagði að umræddan dag hefði hlýrinn verið í körunum með steinbítnum, en hann hefði vigtað hlýrann síðar þegar gera hefði átt að honum. Hann hefði þá dregið þyngd hlýrans frá steinbítnum. Þessar upplýsingar skráði hann fyrst niður á blað og færði síðar inn á vigtarnótu. Ákærða var bent á að gott samræmi væri á áætluðum afla í afladagbók skipsins og vigtarnótu að því er varðar þorsk, ýsu og kola, en hvað steinbítinn varðaði munaði rúmleg 600 kg. Sagðist ákærði ekki geta skýrt það með öðrum hætti en því að um áætlað magn hjá skipstjóranum væri að ræða. Þá sagði hann að það væri tilviljun að steinbítsaflinn á vigtarnótunni samsvaraði áætluðum steinbítsafla skipstjórans að frádregnum um 600 kg. Hann sagði að starfsfólk Fossvíkur hefði verið í mikilli tímaþröng þennan dag og að beðið hefði verið eftir aflanum til að flytja hann í skip á Eskifirði.

Ákærði sagðist fara með vigtarnóturnar til sveitarstjóra Breiðdalshrepps, sem sæi um að koma þeim til Fiskistofu. Ákærði kannaðist við að hafa rætt við Ó-kk-þf Þ-kk-þf G-kk-þf lögreglumann í síma vegna málsins, sbr. frumskýrslu lögreglu, dagsetta 24. júlí 2007, en kvaðst ekki minnast þess að hafa sagt lögreglumanninum að hann hefði ekki átt hugmyndina að þessu.

R-kk-nf J-kk-nf framkvæmdastjóri ákærða, Fossvíkur ehf., neitaði sök af hálfu fyrirtækisins. Hann sagðist vera eigandi og framkvæmdastjóri Fossvíkur ehf. Aðspurður sagðist hann ekkert hafa komið að vigtun á afla dagana 30. júní og 5. og 10. júlí 2007, sbr. liði a-d í 1. kafla ákæru. Hann sagði að báturinn Friðfinnur SU-23 væri í eigu Fossvíkur og sagðist hann stjórna útgerð hans. Aðspurður sagðist hann ekki minnast þess hver kvótastaða bátsins hefði verið á þessum tíma, en hann væri alltaf með kvóta þegar hann færi á sjó. Hann sagði að hlýri væri utan kvóta, en báturinn hefði hins vegar verið með steinbítskvóta. Á þessum tíma hefði útgerð bátsins eingöngu byggst á leigukvóta. Hann neitaði því að hafa þrýst á vigtarmanninn að skrá hluta af steinbítsaflanum sem hlýra. Hann sagði að fyrirtækið hagnaðist að einhverju leyti á því að skrá steinbítsafla sem hlýra þar sem steinbítur væri undir kvóta en ekki hlýri, en á móti kæmi að það væri hærra uppgjörsverð á hlýra til sjómanna. Á þessum tíma hefði leigan fyrir steinbítskvótann verið um 40 krónur á kíló. Hann sagðist halda að hærra verð væri á steinbít, en sagðist þó ekki geta fullyrt um það. Þessar fisktegundir væru alveg eins í laginu, en það væri öðruvísi roð á þeim. Þegar um einn og einn hlýra í afla væri að ræða væri hann hafður með steinbítnum og seldur sem slíkur.

Hann sagði að vigtarmaðurinn kæmi með vigtarnóturnar til sín þegar hann væri búinn skrifa þær og að hann sæi síðan um að skrá upplýsingarnar inn í sérstakt kerfi hjá sér. Þá sagðist hann skila skýrslu með þessum upplýsingum til Fiskistofu einu sinni í mánuði. Þessar skýrslur væru ætlaðar til að upplýsa Fiskistofu um það hvað gert væri við aflann, þ.e. hvort hann færi í vinnslu hjá fyrirtækinu eða væri fluttur út. Hafnarstjórinn eða í þessu tilviki sveitarstjóri Breiðdalshrepps sæi hins vegar um að skrá upplýsingar um afla og kvótastöðu bátanna inn í aflaskráningarkerfi Fiskistofu, sem kallað væri Lóðs. Fiskistofa fengi því upplýsingar um aflann frá tveimur aðilum, þ.e. sveitarstjóranum og fyrirtækinu sjálfu.

Hann sagði að alltaf væri einn og einn hlýri í aflanum og væri hann hafður með steinbítnum þar sem ekki væri aðstaða til þess í bátunum að halda mörgum tegundum aðgreindum. Aðspurður sagðist hann ekki hafa rekið augun í það að á vigtarnótunni þennan dag væru skráð 603 kg af hlýra. Kvað hann starfsfólkið hafa verið í mikilli tímaþröng að ganga frá aflanum og að flestir hefðu verið að fara í sumarfrí daginn. Sjálfur hefði hann verið á leið til útlanda daginn eftir. Hann sagði að báturinn Garpur SU-50 væri ekki á vegum Fossvíkur, en fyrirtækið hefði hins vegar keypt aflann af honum. Aðspurður sagði hann að fyrirtæki í Reykjavík, Terra export, sæi um sölu á aflanum erlendis og væri aflinn sendur til þess fyrirtækis í gámi. Yfirleitt hringdi hann í fyrirtækið eða sendi því símbréf með upplýsingum um aflann í gáminum. Sagðist hann þá byggja upplýsingarnar á vigtarskýrslum frá vigtarmanninum. Honum var bent á að í skýrslu Terra export þennan dag væri enginn hlýri skráður og sagðist hann ekki hafa skýringu á því.

Aðspurður sagði hann að löggilta vogin, sem væri í húsakynnum Fossvíkur, væri eign fyrirtækisins og hefði alltaf verið. Hann sagði að Breiðdalshreppur hefði keypt nýja vog eftir að þetta mál kom upp og hefði hún verið tekin í notkun í lok nóvember sl. Þá sagði hann að vog Fossvíkur ehf. hefði áður verið í eigu Útgerðarfélags Breiðdælinga. Hann sagði að bæði sveitarfélaginu og Fiskistofu hefði verið fullkunnugt um það að vogin, sem staðsett væri í húsakynnum Fossvíkur ehf., væri í eigu fyrirtækisins.

S-kk-nf G-kk-nf, eftirlitsmaður Fiskistofu, sagðist hafa fylgst með löndun úr bátnum Friðfinni á Breiðdalsvík hinn 10. júlí 2007. Sagðist hann hafa staðið á bryggjunni og fylgst með því þegar trillukörin hefðu verið hífð í land og úr þeim sturtað í stærri kör, sem hefðu verið uppi á vagni á bryggjunni. Sagðist hann hafa horft ofan í lestina og séð ofan í körin. Aðspurður sagðist hann ekki hafa séð hlýra í aflanum og þá hefði ís ekki verið sjáanlegur í aflanum. Ísinn gæti hins vegar hafa verið bráðnaður. Hann sagði að reglan væri þannig að ef ís væri sjáanlegur í afla væri heimilt að draga allt að 3% frá aflanum. Þá sagði hann að ef ísinn væri farinn að bráðna sæjust ískornin ekki í aflanum nema menn veltu fiskinum til. Það hefði hann sjálfur ekki gert. Vitnið sagðist því ekki geta útilokað það að í umrætt sinn hefði verið ís í aflanum.

Vitnið sagðist hafa rætt við skipstjórann, sem hefði tjáð honum að hann væri með 2,5 til 3 tonn af steinbít og ennfremur ýsu, þorsk og skarkola. Skipstjórinn hefði talað um að hann hefði ekki ætlað að veiða steinbít. Hann hefði lagt grunnt og fengið heldur meira af steinbít en hann mætti. Einnig hefði hann sagt að útgerðarmaðurinn hefði verið ósáttur við þessar veiðar. Vitnið sagðist muna eftir að hafa séð skarkola í stampi á dekkinu. Aðspurður sagði hann að trillukörin tækju um 300 kg af fiski. Hann sagði að á stóru körunum væru fjögur tappagöt og vökvi, sem væri í aflanum, rynni yfirleitt út um þau þegar sturtað væri á milli kara, en þau væru yfirleitt höfð tappalaus. Hann sagði að á litlu trillukörunum væru hins vegar tvö tappagöt. Aðspurt sagðist vitnið ekki hafa fylgst með vigtun aflans hinn 10. júlí.

Nokkrum dögum síðar hefði hann verið að skoða skýrslur um landanir og rekið augun í það að tilkynnt hefði verið um 603 kg af hlýra í afla bátsins þennan dag. Honum hefði fundist þetta einkennilegt þar sem hann hefði ekki munað eftir að hafa séð tvö full kör af hlýra í afla bátsins. Hinn 20. júlí hefði hann átt leið um Breiðdalsvík og ákveðið að fá skýringar á þessu. Sagðist hann hafa hitt þar ákærða, H-kk-þf, á förnum vegi og hann tjáð honum að hann væri í fríi og myndi gefa skýringar á þessu þegar hann kæmi til vinnu í september. Næst hefði hann fengið afrit af vigtarnótum á skrifstofu hreppsins og því næst haft samband við skipstjóra bátsins og spurt hann að því hvort hann hefði fengið mikið af hlýra í umræddri veiðiferð. Skipstjórinn hefði tjáð honum að í mesta lagi einn til tveir hlýrar hefðu verið í aflanum þennan dag og verið mjög hissa á því að tilkynnt hefði verið um 603 kg af hlýra í afla bátsins. Þá hefði hann tjáð honum að hann hefði verið með 10 kör af steinbít og að hann teldi að í hverju kari væru 300 kg. Þá hefði skipstjórinn sagt að hann hefði lagt grunnt og þá kæmi venjulega enginn hlýri í veiðarfærin. Einnig hefði skipstjórinn tjáð honum að þeir tækju mjög sjaldan ís um borð þar sem um stutta túra væri að ræða. Vitnið sagði að enginn hlýri hefði verið skráður á bátinn á árunum 2005 og 2006. Þá sagði vitnið að hlýri væri utan kvóta og menn vildu ekki vigta hann sem steinbít því þá væru menn að tapa kvóta í steinbít. Það væri því undarleg vinnuregla að vigta hann ekki sér. Reglur kvæðu einnig á um að vigta ætti hverja tegund fyrir sig. Vitnið sagðist hafa skoðað afladagbók skipsins og þar hefðu verið skráð 3 tonn af steinbít, 15 kg af kola og fleira. Aðspurður sagðist hann hafa í umrætt sinn rætt við skipstjórann í bifreið sinni og þá hefði Þ-kk-nf O-kk-nf verið í símanum og tekið þátt í samtalinu með aðstoð hátalarakerfis.

V-kk-nf G-kk-nf, skipstjóri, sagðist hafa verið skipstjóri á Friðfinni SU-23 hinn 10. júlí 2007. Aðspurður sagðist hann muna eftir að umræddan dag hefðu verið 6 til 8 hlýrar í aflanum. Um hefði verið að ræða þokkalega fiska. Hann sagðist minna að hlýrarnir hefðu farið í körin með steinbítnum. Þá sagði hann að þeir tækju undantekningarlaust með sér ís út á sjó og því hefði áreiðanlega verið ís í aflanum umræddan dag. Hann sagðist muna eftir að hafa rætt við starfsmann Fiskistofu í síma í júlí og sá hefði spurt hann að því hvort og þá hversu mikið af hlýra hefði verið í aflanum þennan dag. Sagðist hann minna að hann hefði svarað honum með svipuðum hætti og hann hefði nú gert. Honum var þá bent á að hann hefði talað um 3 til 5 hlýra í lögregluskýrslu og sagði ákærði þá að um hreina ágiskun væri að ræða. Um hefði verið að ræða örfá kvikindi, sem hefðu farið með steinbítnum. Þá sagðist hann ekki hafa tilgreint neinn hlýra í afladagbókinni þar sem um lítið magn hefði verið að ræða og að hlýrinn hefði farið með steinbítnum. Hann sagðist ekki geta skýrt það af hverju hann hefði aðgreint kola frá aflanum þótt að hann hefði vegið minna. Þá sagðist hann ekki muna eftir því að hafa sagt starfsmanni Fiskistofu frá því í símtalinu að hann hefði ekki tekið ís þennan dag og að enginn ís hefði því verið í aflanum.

Aðspurður sagðist hann minna að steinbítsaflinn hefði verið í 10 körum og hvert kar væri 330 lítra en sum þeirra 370 lítra. Hann sagði að 10 kör af steinbít væru frá 2,6 til 3 tonn að þyngd. Aðspurður sagðist hann hafa stundað steinbítsveiðar á þessu svæði í um 20 ár. Hann sagði að erfiðara væri að áætla þyngd steinbítsafla en t.d. þorsks og ýsu þar sem steinbíturinn væri lifandi og á fleygiferð.

Þ-kk-nf O-kk-nf, deildarstjóri Fiskistofu, sagðist muna eftir að hafa rætt við skipstjóra F-kk-ef í síma og að skipstjórinn hefði tjáð honum að einn til tveir hlýrar hefðu verið í aflanum hinn 10. júlí og jafnframt að hann hefði ekki tekið með sér ís út á sjó umræddan dag. Hann sagði að í framhaldi af þessu hefði hann hringt í lögreglu og kært atvikið.

Sagðist hann hafa ítrekað hafa gert athugasemdir við það hvernig staðið væri að vigtun afla á Breiðdalsvík, þ.e. að hafnarvoginn væri staðsett inni í húsnæði Fossvíkur og að hinn löggilti vigtarmaður væri einnig starfsmaður Fossvíkur. Hann sagði að á Breiðdalsvík hefði verið stór hafnarvog á sínum tíma. Síðan hefði verið hætt að nota hana og þá hefði Fiskistofa heimilað að pallavog í eigu sveitarfélagsins, sem staðsett væri í húsi Útgerðarfélags Breiðdalsvíkur væri notuð sem hafnarvog. Ástæða þess hefði verið sú að lítið hefði verið um landanir á Breiðdalsvík og mikill kostnaður hefði verið því samfara að setja upp stóra bílavog eins og væri á flestum stöðum. Hann sagði að þetta væri aðeins heimilt ef vogin væri í eigu sveitarfélagsins. Eftir að mál þetta hefði komið upp hefði honum hins vegar verið tjáð að ekki væri alveg ljóst hver ætti pallavogina í húsnæði Fossvíkur. Hann sagði að hafnarvog væri sú vog, sem fyrst væri vigtað á við löndun aflans og að um hana sæi hafnarstarfsmaður, sem hefði leyfi til að draga allt að 3% frá aflanum vegna áætlaðs íss. Fossvík ehf. hefði hvorki haft leyfi til heimavigtunar né endurvigtunar. Hann sagði að höfn gæti ekki tekið við afla nema hún væri með löggilta hafnarvog og löggiltan vigtarmann.

Aðspurður sagði hann að vigta ætti hverja fisktegund fyrir sig og að vigtun lokinni ætti vigtarmaður að skrifa undir vigtarnótuna og fara með hana á skrifstofu sveitarfélagsins. Starfsmenn sveitarfélagsins færðu upplýsingar af vigtarnótum síðan inn í kerfi Fiskistofu.

Ó-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, lögregluvarðstjóri, lýsti aðkomu sinni að málinu og staðfesti skýrslu sína, sem merkt er I, 2-1. Hann sagðist ekki hafa kynnt ákærða, H-kk-þgf, réttarstöðu sína sem grunaðs manns þegar hann talaði við hann í síma 24. júlí sl.

G-kk-nf J-kk-nf, háseti á Friðfinni SU-23, sagðist ekki muna hversu margir hlýrar voru í aflanum 10. júlí 2007, en sagði að yfirleitt hefðu verið frá fjórum og upp í sjö til átta hlýrar í aflanum í hverri ferð. Hann sagði að hlýrarnir færu yfirleitt með steinbítnum, en stundum væri honum haldið aðskildum. Hann sagði að ekki væri farið á sjó án þess að taka með ís. Aðspurður sagðist hann ekki muna eftir hversu mikið af steinbít veiddist þennan dag. Hann sagði að skráning í afladagbók færi fram á leið í land. Þá sagði hann að erfitt væri að giska á þyngd steinbítsafla þar sem fiskurinn væri mikið á iði.

V-kk-nf P-kk-nf sagðist hafa unnið fyrir Fossvík ehf. í aðgerð sem verktaki síðastliðið sumar. Hann sagði að einhver hlýri hefði verið í aflanum 10. júlí 2007, sem hefði verði síðasti vinnudagur fyrir sumarfrí. Þá sagði hann að ís hefði verið í aflanum. Hann sagði að mikið hefði legið á að koma aflanum í bíl til flutnings.

B-kk-nf H-kk-nf P-kk-nf, fyrrverandi starfsmaður Fossvíkur ehf., sagði að mikið hefði verið að gera umræddan dag, 10. júlí 2007, sem hefði verið síðasti dagur fyrir sumarfrí. Hann sagði að fáeinir hlýrar hefðu verið í aflanum. Þá sagði hann að í aflanum hefði verið ís.

S-kvk-nf J-kvk-nf, fyrrverandi verkstjóri hjá Fossvík ehf., sagðist hafa verið við vinnu hjá Fossvík umræddan dag, 10. júlí 2007, sem hefði verið síðasti dagur fyrir sumarfrí. Hún sagði að ekki hefði verið mikið af hlýra í aflanum þennan dag, kannski 5 til 6 fiskar. Þá sagði hún að töluvert hefði verið af ís í aflanum. Sagðist hún sjá um að panta ís og að sjómennirnir tækju alltaf með sér ís út á sjó. Engin spurning væri því að ís hefði verið í aflanum. Þá sagði hún að sig minnti að um hefði verið að ræða 2 til 2,5 tonn af steinbít þennan dag eða 10 trillukör. Aðspurð sagði hún að flutningabifreið hefði beðið eftir aflanum í umrætt sinn, en ekki hefði þó verið meiri tímapressa en venjulega. Aðspurð sagðist hún efast um að það hefði verið koli í aflanum þennan dag. Þá sagðist hún ekki muna hversu mikið hefði verið af þorski eða hvort einhver ýsa hefði verið í aflanum, en sagðist muna eftir ufsa. Hún sagði að steinbíturinn væri fisktegund, sem aðeins væri veidd á ákveðnum tíma, en fyrst og fremst væri verið að vinna þorsk og ýsu í húsinu. Því myndi hún betur eftir steinbítsaflanum þennan dag. Umræddan dag hefði verið fluttur út afli úr bátnum Friðfinni og líklega úr öðrum bát einnig.

III.

Niðurstaða

Ákærðuliður 1, liðir a-c.

Ákærði, H-kk-nf hefur viðurkennt að hafa við vigtun og skráningu afla úr Garpi SU 50 hinn 30. júní og 5. júlí 2007 og í síðara skiptið einnig úr Friðfinni SU 23, dregið 5% frá vegnum afla vegna áætlaðs íss, í stað 3%, sem leiddi til þess að heildarþyngd aflans á vigtarnótum nr. 4549, 4551 og 4552 var samtals 77 kg of lág. Með vísan til þessa framburðar ákærða og framlagðra vigtarnótna þykir sannað að ákærði hafi haft í frammi háttsemi þá sem greinir í liðum a-c í ákærulið 1.

Ákærðu halda því fram að pallavogin, sem notuð hafi verið í umrætt sinn og staðsett hafi verið í húsakynnum fiskvinnslufyrirtækisins, sé í eigu ákærða, Fossvíkur, en ekki Breiðdalsvíkurhafnar. Þessi fullyrðing fær stoð í skjal merktu V-6-1-2 og framburði vitnisins Þ-kk-ef O-kk-ef, deildarstjóra hjá Fiskistofu, hér fyrir dómi. Umrædd vog hafi því ekki uppfyllt skilyrði 1. mgr. 6. gr. reglugerðar nr. 224/2006 um löggiltar hafnarvogir. Líta verði því svo á að Fiskistofa hafi leyft vigtun með öðrum hætti, sbr. 2. mgr. 6. gr. reglugerðarinnar og því eigi ákvæði I. kafla reglugerðarinnar ekki við í málinu.

Af framlögðum gögnum er ljóst að ákærða, F-kvk-nf, hafði hvorki formlegt leyfi til endurvigtunar né heimavigtunar, sbr. II. og III. kafla reglugerðar nr. 224/2006. Er og ljóst að um endurvigtun afla er ekki að ræða nema hann hafi áður verið vigtaður á hafnarvog, sbr. 10. gr. fyrrgreindrar reglugerðar. Í málinu hefur komið fram að allur afli, sem að landi kom á Breiðdalsvík, var vigtaður á áðurgreindri pallavog, sem staðsett var í húsakynnum Fossvíkur ehf. Þá er fram komið að ákærði gegndi starfi löggilts vigtarmanns hjá Breiðdalsvíkurhöfn á þeim tíma sem um ræðir og hefur hann borið um það að hreppurinn hafi greitt honum sérstaklega fyrir að annast vigtun afla, sem landað var á Breiðdalsvík, sem löggiltum vigtarmanni og starfsmanni hafnarinnar, sbr. og dskj. nr. 7. Loks er upplýst að áðurgreind vog var notuð sem hafnarvog í skilningi I. kafla reglugerðar nr. 224/2006 með samþykki Fiskistofu, enda virðist ekki hafa verið um aðra vog að ræða á staðnum, sem nota mætti í þessu skyni. Með vísan til alls framangreinds þykja ákvæði I. kafla reglugerðar nr. 224/2006 eiga við um vigtun aflans í umrædd skipti.

Ljóst er að háttsemi ákærða braut í bága við 7. gr. reglugerðar nr. 224/2006, sem sett er m.a. með stoð í lögum nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar, en þar segir að heimilt sé að draga allt að 3% frá vegnum afla vegna áætlaðs íss. Brot ákærði þykir hins vegar ekki eiga undir háttsemislýsingu 26. gr. laga nr. 91/2006 um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn og verður brotið því ekki heimfært til þess ákvæðis.

Ákæruliður 1, d-liður.

Ákærði heldur því fram að í aflanum, sem landað var úr Friðfinni SU 23 hinn 10. júlí hafi verið ís og því hafi honum verið heimilt að draga 3% frá vegnum afla umræddan dag. Vitnin, V-kk-nf P-kk-nf, B-kk-nf H-kk-nf P-kk-nf og S-kvk-nf J-kvk-nf, hafa öll borið um það að í aflanum þennan dag hafi verið ís og vitnin V-kk-nf G-kk-nf, skipstjóri, og G-kk-nf J-kk-nf, háseti, og hafa borið um það að þeir taki ávallt með sér ís út á sjó og því sé langlíklegast að ís hafi verið í aflanum í greint sinn. Loks kvaðst vitnið, S-kk-nf G-kk-nf, eftirlitsmaður Fiskistofu, ekki geta útilokað að ís hefði verið í aflanum í umrætt sinn. Með vísan til framangreinds þykir ósannað að ákærði, H-kk-nf, hafi gerst sekur um háttsemi þá, sem greinir í d-lið 1. lið ákærunnar. Er ákærði því sýknaður af því broti.

Ákæruliður 2.

Óumdeilt er að ákærða, Fossvík ehf., var kaupandi afla sem lýst er í a- og b-lið 1. ákæruliðar og eigandi og útgerðaraðili Friðfinns SU-23 þegar þeim afla var landað sem getið er um í c-lið 1. ákæruliðar. Fékk fyrirtækið því til ráðstöfunar afla, sem raunverulega var samtals um 77 kg þyngri en vigtarnótur sögðu til um. Þykir því ljóst að brot ákærða, H-kk-ef, hafi verið ákærða, Fossvík ehf., til hagsbóta og að fyrirtækið hafi notið hagnaðar af því. Með vísan til þess að ósannað er að enginn ís hafi verið í aflanum, sem landað var úr Friðfinni SU-23 hinn 10. júlí, sbr. d-lið ákæruliðar 1, þykir með sama hætti ósannað að ákærða, Fossvík ehf., hafi þann sama dag fengið til ráðstöfunar afla, sem raunverulega hafi verið 126 kg þyngri en vigtarnótan sagði til um. Verður því að sýkna ákærða, Fossvík ehf., af refsikröfu ákæruvalds að því er varðar d-lið ákæruliðs 1, sbr. ákærulið 2.

Samkvæmt skýru ákvæði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 57/1996 má ákvarða lögaðila sekt þótt sök verði ekki sönnuð á fyrirsvarsmenn eða starfsmenn hans eða aðra þá einstaklinga sem í þágu hans starfa, enda hafi brotið orðið eða getað orðið til hagsbóta fyrir lögaðilann. Eins og áður greinir þykir sannað að ákærði, H-kk-nf, hafi gerst sekur um brot gegn 7. gr. laga nr. 57/2996 um umgengni um nytjastofna sjávar og 7. gr. reglugerðar nr. 224/1996 um vigtun og skráningu sjávarafla, sbr. a- til c-lið ákæruliðar 1, en telja verður að hann hafi unnið í þágu ákærða, Fossvíkur ehf., þegar hann vigtaði aflann í greint sinn. Þá þykir ljóst að brot ákærða, H-kk-ef, var til hagsbóta fyrir ákærða, Fossvík ehf. Verður fyrirtækið því dæmt til greiðslu sektar með vísan til 1. mgr. 24. gr. áðurgreindra laga. Ákvæði 26. gr. laga nr. 91/2006 um mælingar, mæligrunna og vigtarmenn þykir hins vegar ekki eiga við í málinu eins og áður greinir.

Ákæruliður 3.

Ákærði hefur borið um það að hann hafi fyrir mistök skráð 603 kg af hlýra á vigtarnótu nr. 4556 hinn 10. júlí 2007 í stað 63 kg af hlýra. Þá sagði ákærði að heildarafli bátsins hljóti að hafa verið 540 kg léttari en fram kæmi á vigtarnótunni.

Sannað þykir með framburði vitna að einungis fáeinir hlýrar hafi verið í afla Friðfinns SU-23 umræddan dag. Í afladagbók skipsins hefur skipstjórinn áætlað afla skipsins þannig að um hafi verið að ræða 300 kg af þorski, 900 kg af ýsu, 3000 kg af steinbít og 15 kg af kola. Samanlögð þyngd aflans samkvæmt afladagbók var því 4.215 kg. Á vigtarnótu nr. 4556 eru skráð 316 kg af þorski, 925 kg af ýsu, 14 kg af skarkola, en aðeins 2363 kg af steinbít og síðan 603 kg af hlýra eins og áður sagði. Heildarþyngd aflans var því 4.221 kg samkvæmt vigtarnótu. Aðeins munar því 6 kg á áætlaðri heildarþyngd aflans samkvæmt afladagbók skipsins og vegnum heildarafla samkvæmt vigtarnótu.

Vitnið, V-kk-nf G-kk-nf skipstjóri, hefur borið um það að steinbítsaflinn hafi fyllt 10 kör og að hvert kar taki 330 lítra en sum þeirra 370 lítra. Vitnið, S-kvk-nf J-kvk-nf, hefur einnig borið um það að um hefði verið að ræða 10 trillukör af steinbít. Sagði V-kk-nf að 10 kör af steinbít væru frá 2600 til 3000 kg að þyngd. Eins og áður greinir áætlaði hann þyngd steinbítsaflans hins vegar 3000 kg í afladagbók skipsins. Þá hefur vitnið, S-kk-nf G-kk-nf, borið um það að hvert trillukar taki um 300 kg af fiski. Samkvæmt því ættu 10 kör af fiski að vega 3000 kg.

Eins og að framan greinir er gott samræmi á áætlaðri þyngd aflans samkvæmt afladagbók og vegnum afla á vigtarnótu að því er varðar þorsk, ýsu og skarkola. Að því er steinbítinn varðar munar hins rúmlega 600 kg á áætlaðri þyngd samkvæmt afladagbók og vegnum afla á vigtarnótu. Munar þannig um sömu þyngd og hlýrinn er talinn vega á vigtarnótunni. Skýringar ákærða á því hvers vegna þyngd steinbítsaflans á vigtarnótunni samsvari áætlaðri þyngd steinbítsaflans í afladagbók að frádregnum u.þ.b. 600 kg þykja ótrúverðugar. Með vísan til alls framangreinds og framburðar vitna um að í afla skipsins hafi í umrætt sinn verið 10 trillukör af steinbít þykir hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði, H-kk-nf, hafi ranglega skráð hlýra á vigtarnótuna sem 603 kg í stað 63 kg sem landað hafi verið og ranglega skráð lægri þyngd á landaðan steinbít sem því nam. Þannig hafi hann reynt að stuðla að því að hluti af lönduðum steinbít yrði ekki dreginn af aflamarki skipsins. Með háttsemi þessari braut ákærði gegn 1. mgr. 158. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1040.

Ákærði, H-kk-nf, hefur ekki áður sætt refsingu. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í einn mánuð. Með hliðsjón af því að ákærði hefur ekki áður sætt refsingu þykir mega fresta skilorðsbundið refsingu hans í þrjá ár.

Refsing ákærða, Fossvíkur ehf., þykir hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 100.000 krónur, sem greiðist til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði, H-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl, sem þykja hæfilega ákveðin að fjárhæð 348.600 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærða, Fossvík ehf., greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-x-x G-kk-ef hrl., sem einnig þykja hæfilega ákveðin að fjárhæð 348.600 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Annan sakarkostnað, sem nemur 72.195 krónum, greiði ákærðu óskipt.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf dómstjóri. Uppkvaðning dómsins hefur dregist vegna embættisanna dómara.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga, en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða, Fossvík ehf., greiði 100.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Ákærði, H-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef hdl, 348.600 krónur og ákærða, Fossvík ehf., greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-x-x G-kk-ef hrl., 348.600 krónur. Annan sakarkostnað, 72.195 krónur, greiði ákærðu óskipt.

R-kvk-nf B-kvk-nf