S-120/2007

Mál þetta, sem tekið var til dóms að loknum munnlegum flutningi 30. október sl., er höfðað af lögreglustjóranum á Akureyri hinn 20. apríl 2007 á hendur Ó-kk-þgf O-kk-þgf E-kk-þgf, fæddum 24. janúar 1976, til heimilis að Lækjarmótum 39, Sandgerði, og G-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf, fæddum 27. nóvember 1985, til heimilis að Fossvegi 16, Siglufirði, „fyrir eftirfarandi brot:

A

Gegn ákærða G-kk-þgf Þ-kk-þgf fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, aðfaranótt föstudagsins 7. júlí 2006, ekið bifreiðinni VV-515 um götur Siglufjarðar undir áhrifum áfengis, uns ákærði Ó-kk-nf O-kk-nf tók við akstrinum.

B

Gegn ákærða Ó-kk-þgf O-kk-þgf fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, aðfaranótt föstudagsins 7. júlí 2006, ekið bifreiðinni VV-515 um götur Siglufjarðar undir áhrifum áfengis, eftir að hafa tekið við akstri hennar af ákærða G-kk-þgf Þ-kk-þgf. Lauk akstrinum með því að ákærði missti stjórn á bifreiðinni með þeim afleiðingum að hún hafnaði að hluta út í Hólsá og festist þar.

Telst háttsemi beggja ákærðu varða við 1. mgr. 45. gr. sbr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. umferðarlaga.“

II

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði Ó-kk-nf O-kk-nf sök en þing var ekki sótt af hálfu ákærða G-kk-ef Þ-kk-ef. Í fyrirkalli, sem birt var fyrir báðum ákærðu, var þess getið að heimilt væri að dæma málið að þeim fjarstöddum ef útivist yrði af þeirra hálfu. Í næsta þinghaldi var þáttur G-kk-ef Þ-kk-ef skilinn frá og sameinaður öðru máli sem rekið var á hendur honum. Því máli var síðan lokið með dómi hinn 15. júní sl.

III

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar á Siglufirði barst tilkynning þess efnis að bifreið væri úti í Hólsá og tók tilkynnandi fram að enginn væri við bifreiðina. Ætla verður að lögregla hafi farið á vettvang því að í skýrslunni er því lýst að bifreiðinni VV-515 hafi sennilega verið ekið suður veginn, sem liggur frá hesthúsahverfinu, og þegar ökumaður nálgaðist dælustöð við Hólsá þá virðist sem hann hafi misst vald á bifreiðinni með þeim afleiðingum að hún hafnaði í ánni. Í nefndri lögregluskýrslu er greint frá því að lögreglan hafi fljótlega hafið leit að eiganda bifreiðarinnar, ákærða Ó-kk-þgf O-kk-þgf. Í ljós hafi komið að G-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf hafði verið með ákærða á bifreiðinni VV-515 þá um nóttina. Lögreglumaður hafi farið heim til G-kk-ef Þ-kk-ef og rætt við hann. Hann hafi skýrt frá því að ákærði væri líklega um borð í bát sínum. Í ljós hafi komið að ákærði svaf í bát sínum og var hann vakinn og fór hann með lögreglu á lögreglustöðina. Á lögreglustöðinni hafi hann gefið öndunarsýni sem hafi sýnt rúmlega 2 prómill af alkóhóli. Í framhaldi af því hafi hann verið handtekinn og kynntur réttur sinn í því sambandi og þá hafi læknir komið og tekið blóð- og þvagsýni. Ákærði hafi lýst því að hann væri tilbúinn til að tjá sig um sakarefnið og að hann þyrfti ekki aðstoð verjanda. Þá segir í skýrslunni að G-kk-nf Þ-kk-nf hafi verið boðaður á lögreglustöðina og eftir viðræður við hann hafi hann verið handtekinn og kynnt réttarstaða hans.

Í skýrslu, sem ákærði gaf hjá lögreglu þennan sama dag, er haft eftir honum að hann hafi lagt bifreiðinni VV-515 við torgið kvöldið áður. Hann hafi farið á veitingahús mill klukkan 19:00 og 20:00 þar sem hann hafi borðað og drukkið talsvert áfengi. Hann hafi síðan farið um borð í bát sinn milli klukkan 02:00 og 03:00. Haft er eftir ákærða að hann hafi skilið kveikjuláslykilinn eftir í bifreiðinni þar sem henni var lagt við torgið. Ákærði neitaði því aðspurður að hann hefði ekið bifreiðinni undir áhrifum áfengis út í Hólsá.

III

Framburður fyrir dómi

Ákærði kvaðst ekki muna eftir atvikum þetta kvöld en bar að hann væri ekki vanur að aka bílum sínum undir áhrifum áfengis og var fullviss um að hann hefði ekki ekið þetta kvöld. Hann greindi frá því að fyrir kæmi að hann myndi ekki eftir því sem gerðist þegar hann hefði verið undir áhrifum áfengis en ef um mikilvæg atriði væri að ræða kvaðst hann muna eftir þeim. Ákærði kvaðst hafa farið á Bíókaffi um kvöldið og drukkið þar áfengi en annað myndi hann ekki. Hann hafi síðan verið vakinn daginn eftir þar sem hann var sofandi í bát sínum en hvernig hann komst þangað mundi hann ekki. Tveir lögreglumenn og meðákærði G-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf hafi komið um borð í bátinn til hans þar sem hann lá sofandi í fötum sínum. Ákærði sagði að föt hans og skór hafi verið þurr. Engin rannsókn hafi farið fram á fötunum eða leit í bátnum. Hann kvaðst lítið þekkja G-kk-þf Þ-kk-þf sem líka var ákærður vegna þessa atviks eða þau vitni sem gáfu skýrslu hjá lögreglu við rannsókn málsins en hann taldi G-kk-þf Þ-kk-þf og vitnin vera vini.

Vitnið L-kk-nf F-kk-nf S-kk-nf kvaðst hafa komið að ákærða og G-kk-þgf Þ-kk-þgf við bæjarmörk Siglufjarðar en G-kk-nf Þ-kk-nf hefði hringt í hann og beðið hann um að draga sig upp. Þar hafi bifreiðin, sem þeir voru á, verið komin út af veginum og verið föst. Hann hafi dregið þá upp og þeir síðan ekið á brott og þá hafi G-kk-nf Þ-kk-nf verið ökumaður. Honum hafi þótt aksturslag sérkennilegt og því hafi hann ekið á eftir þeim upp að snjóflóðavarnargarðinum og þar taldi vitnið að þeir hefðu skipt um sæti og ákærði ekið þaðan. Aksturslagið hafi verið slæmt, bíllinn hafi rásað til og farið heldur greitt. Hann hafi stoppað við snjóflóðavarnargarðinn Stóra bola og séð þegar bíllinn fór út að hesthúsabyggðinni, að dæluskúrnum og séð þegar bíllinn fór út í ána 500 til 800 metrum frá þeim stað sem hann var á. Hann hafi þá ekið til þeirra til að gá hvort allt væri í lagi með þá og svo hafi verið. Í þá mund hafi vitnið J-kvk-nf H-kvk-nf komið að. Ákærði og G-kk-nf Þ-kk-nf hafi beðið hann um að draga sig upp en hann hafi neitað því þar sem hann taldi þá vera ölvaða. Að sögn vitnisins var vitnið H-kvk-nf G-kvk-nf með honum í bílnum meðan á þessu stóð. Vitnið bar að ákærði hefði setið í bílnum í ökumannssætinu úti í ánni en síðan farið upp á vélarhlífina meðan hann var á vettvangi. Að sögn vitnisins var lítil sem engin umferð þetta kvöld. Vitnið kvaðst á þessum tíma ekki hafa þekkt ákærða neitt, nema í sjón, en kynnst honum lítillega eftir þetta. Þá kvað hann G-kk-þf Þ-kk-þf vera frænda sinn og vin. Vitnið greindi frá því að erfitt væri að greina áfengisáhrif á G-kk-þgf Þ-kk-þgf. Vitnið sagðist einungis hafa grunað að þeir væru undir áhrifum áfengis og þegar þeir voru komnir út í Hólsá hafi þeir verið fastir og því hafi hann ekki hringt til lögreglu. Vitnið taldi að ákærði og G-kk-nf Þ-kk-nf hefðu þurft að vaða til að komast í land.

Vitnið H-kvk-nf G-kvk-nf P-kvk-nf kvaðst ekki muna eftir atvikum máls í smáatriðum. Hún kvaðst hafa verið í bíl með vitninu L-kk-þgf F-kk-þgf þetta kvöld. Fyrst hefðu þau komið að ákærða og G-kk-þgf Þ-kk-þgf en þeir hefðu ekið út í skurð við bæjarmörkin norðanverð. Hún mundi ekki hvor ók þaðan en þeir hafi stoppað á Suðurgötunni og skipt þar um ökumann. Hins vegar gat hún ekki munað hvor ók hverju sinni en hún var aftur á móti nokkuð viss um að þeir óku báðir. Hún kvaðst hins vegar hafa munað vel eftir atvikum þegar hún gaf skýrslu hjá lögreglu og það sem þar kæmi fram ætti að vera rétt. Vitnið kvaðst vita hver ákærði væri án þess að þekkja hann. Vitnið bar að í fyrstu hefðu hún og L-kk-nf fylgst með ákærða og G-kk-þgf Þ-kk-þgf frá snjóflóðavarnargarðinum en síðan hefðu þau ekið á eftir þeim að hesthúsunum og þar hafi þau verið þegar þau sáu þá aka út í ána. Vitnið gaf skýrslu símleiðis og var lögregluskýrsla, sem hún gaf við rannsókn málsins hjá lögreglu, lesin fyrir hana. Vitnið bar að atvik máls hefðu rifjast upp fyrir henni þegar skýrslan var lesin og taldi hana rétta. Í skýrslu lögreglu er haft eftir vitninu að í fyrstu hefði G-kk-nf Þ-kk-nf ekið bifreiðinni en við hús nr. 91 á Suðurgötu hafi ákærði sest undir stýri og ekið á brott.

Vitnið G-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf var ákærður vegna atvika þessa máls en hans þáttur í málinu var skilinn frá og lauk með dómi eins og áður er getið. Vitnið bar að hann hefði ekið bifreið ákærða frá barnum á Siglufirði og ákærði, sem hann þekkir, hafi verið með honum. Hann hefði ekið út af veginum en vitnið L-kk-nf hafi hjálpað þeim upp. Vitnið kvaðst hafa neytt áfengis þetta kvöld og mundi hann ekki atvik máls vel en bar að ákærði hefði á einhverjum tímapunkti tekið við akstri bifreiðarinnar. Vitnið bar að ákærði hefði líkt og hann neytt áfengis um kvöldið. Vitnið kvaðst ekki geta lýst atvikum að neinu marki frá því að L-kk-nf aðstoðaði þá og þar til þeir óku út í á. Eftir þetta hafi þeir fengið far, annaðhvort með L-kk-þgf eða J-kvk-þgf, í bæinn. Vitnið bar að lögregla hafi haft samband við sig um hádegið daginn eftir en hvað hann sagði lögreglu þá mundi hann ekki. Vitnið kvaðst ekki muna hvort hann fór með lögreglu um borð í bát ákærða. Þá kvaðst hann halda að hann hefði ekki rætt við vitni þennan dag. Eftir að vitninu var kynnt efni lögregluskýrslu sem það gaf mundi það ekki svo nokkru nam betur eftir atvikum máls.

Vitnið J-kvk-nf U-kvk-nf H-kvk-nf kvaðst hafa verið á rúntinum þetta kvöld en fyrr um kvöldið hafi hún verið með ákærða og G-kk-þgf Þ-kk-þgf á barnum en þar hafi þeir báðir neytt áfengis. Hún kvaðst hafa hitt þá á rúntinum en þá hafi ákærði ekið en síðar, þegar hún sá þá aftur, hafi G-kk-nf Þ-kk-nf verið ökumaður. Seinna hafi hún hringt í G-kk-þf Þ-kk-þf og þá hafi þeir verið komnir út í á. Hún hafi farið á vettvang og eftir það hafi G-kk-nf Þ-kk-nf verið á rúntinum með henni en hún mundi ekki hvert ákærði fór. Vitnið taldi að G-kk-nf Þ-kk-nf hefði ekki rætt þetta mál við sig áður en hún gaf skýrslu hjá lögreglu en það gæti þó verið þar sem þau séu góðir vinir. Skýrslan, sem vitnið gaf hjá lögreglu, var lesin fyrir vitnið sem gaf skýrslu símleiðis. Kvaðst vitnið þá muna betur eftir atvikum. Í lögregluskýrslu er haft eftir vitninu að þegar hún sá ákærða og G-kk-þf Þ-kk-þf fyrst hafi G-kk-nf Þ-kk-nf ekið. Aðspurð um þetta misræmi kvaðst hún hafa séð þá báða undir stýri bifreiðarinnar en var ekki viss um að hún hefði séð ákærða aka bifreiðinni.

IV

Niðurstaða

Ákærði hefur bæði hér fyrir dómi og hjá lögreglu neitað sök. Hann hefur hins vegar sökum minnisleysis ekki getað lýst atvikum en er þess engu að síður fullviss að hann hafi ekki ekið bifreið sinni um götur Siglufjarðar líkt og í ákæru greinir.

Að framan er rakinn framburður vitna fyrir dóminum. Framburður þeirra er nokkuð misvísandi um atvik málsins. Þó liggur fyrir að vitnin L-kk-nf F-kk-nf og H-kvk-nf G-kvk-nf komu að ákærða og G-kk-þgf Þ-kk-þgf þar sem bifreið ákærða var föst rétt norðan við bæjarmörkin á Siglufirði. Þar varð aðstoð L-kk-ef F-kk-ef til þess að bifreiðin losnaði og G-kk-nf Þ-kk-nf ók henni þaðan. Vitnin L-kk-nf F-kk-nf og H-kvk-nf G-kvk-nf voru viss um að ákærði hefði síðar tekið við akstri bifreiðar sinnar. Þá bar G-kk-nf Þ-kk-nf að ákærði hefði ekið bifreiðinni þetta kvöld. Loks sá vitnið J-kvk-nf G-kvk-nf ákærða undir stýri bifreiðarinnar þótt hún treysti sér ekki, fyrir dóminum, til að fullyrða að hún hefði séð hann aka bifreiðinni.

Af hálfu ákærða var því haldið fram við munnlegan flutning málsins að rannsókn lögreglu hefði verið haldin slíkum annmörkum að ekki væru efni til að sakfella hann fyrir háttsemi þá sem í ákæru greinir. Benti verjandi á að vettvangsskýrsla sé ekki til staðar í málinu. Engin rannsókn hafi farið fram á bifreiðinni. Föt ákærða og skór hefðu ekki verið rannsökuð en ætla mætti að þau hafi verið blaut morguninn eftir óhappið þar sem ákærði hefði þurft að vaða til að komast úr bílnum. G-kk-nf Þ-kk-nf hafi komið að rannsókn málsins með óeðlilegum hætti en hann hafi komið með lögreglu í bát ákærða um morguninn. Þá benti verjandi á tengsl G-kk-ef Þ-kk-ef og vitna en hann kvað þau í raun vera vinahóp.

Þó svo að vinskapur sé á milli vitna málsins er hann ekki til þess fallinn að rýra framburð þeirra eins og hér stendur á. Fyrir liggur að G-kk-nf Þ-kk-nf gekkst við broti sínu með því að sækja ekki þing þegar málið var þingfest en útivist hans var metin til jafns við játningu eins og heimilt er með vísan til 120. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 91/1991. Ekkert hefur komið fram í málinu sem bendir til þess að G-kk-nf Þ-kk-nf hafi haft nokkurn hag af því að koma sök á ákærða þegar horft er til þess að hann hefur ekki reynt að komast hjá refsingu fyrir háttsemi sína. Þá upplýstist undir rekstri málsins að bifreiðin var óskemmd og því ekki hagsmunir fyrir G-kk-þf Þ-kk-þf að koma sök á ákærða vegna hugsanlegrar bótakröfu. Fallast má á með ákærða að betra hefði verið að hafa í gögnum málsins skýrslu af vettvangi þar sem bifreiðin VV-515 var úti í Hólsá, a.m.k. ljósmyndir. Hins vegar er framburður vitna um aðalatriði málsins, þ.e. akstur ákærða undir áhrifum áfengis þetta kvöld, mjög skýr og að teknu tilliti til hans þykir fyllilega sannað að ákærði hafi gerst sekur um ölvunarakstur aðfaranótt 7. júlí 2006. Blóð- og þvagsýni, sem tekin voru af ákærða kl. 11:30 og 12:00 hinn 7. júlí 2006, benda eindregið til þess að hann hafi verið undir verulegum áhrifum áfengis þessa nótt og er það í samræmi við framburð ákærða sem hefur lýst því að hann muni lítið eftir atvikum sökum ölvunar. Meintir annmarkar á rannsókn málsins koma ekki í veg fyrir þessa niðurstöðu og geta ekki orðið til þess að ástæða sé til að horfa framhjá greinargóðum framburði vitna varðandi akstur ákærða.

Ákærði hefur, samkvæmt sakavottorði, einu sinni áður sætt refsingu en það brot hefur ekki áhrif á niðurstöðu máls þessa. Ákærða er einungis gefið að sök að hafa brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og að teknu tilliti til þess þykir refsing hans hæfilega ákveðin 70.000 króna sekt til ríkissjóðs en sex daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja. Þá ber að svipta ákærða ökurétti í tvo mánuði frá sama tíma.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins ber ákærða að greiða sakarkostnað málsins. Samkvæmt yfirliti rannsóknara er sakarkostnaður við rannsókn málsins hjá lögreglu, sem fella ber á ákærða, 15.784 krónur. Þá teljast málsvarnarlaun U-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs verjanda ákærða, til sakarkostnaðar. Málsvarnarlaun, að teknu tilliti til þess tíma sem fór í ferðalög verjanda vegna málsins, að viðbættum virðisaukaskatti þykja hæfilega ákveðin 323.700 krónur.

Af hálfu ákæruvalds sótti málið E-kk-nf Þ-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Akureyri.

H-kk-nf H-kk-nf kveður upp dóm þennan. Dómsuppsaga hefur dregist lítillega vegna anna dómarans.

DÓMSORÐ

Ákærði, Ó-kk-nf O-kk-nf E-kk-nf, greiði 70.000 króna sekt til ríkissjóðs en sex daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði er sviptur ökurétti í tvo mánuði frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði 339.484 krónur í sakarkostnað, þar með talin 323.700 króna málsvarnarlaun U-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns. Málsvarnarlaun innifela virðisaukaskatt.

H-kk-nf H-kk-nf