E-657/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 11. mars sl., er höfðað með stefnu birtri 23. september sl.

Stefnandi er Bílaverkstæðið Bragginn sf., kt. 000000-0000, Flötum 20, Vestmannaeyjum.

Stefndi er Þ-kk-nf J. K-kk-nf, kt. 000000-0000, Sandavaði 3, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 781.088 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 749.190 krónum frá 27. nóvember 2005 til 8. maí 2006 og af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda í málinu. Fari svo að krafa stefnanda verði tekin til greina er dráttarvaxtakröfu hans hafnað og þess krafist að dráttarvextir miðist við dómsuppsögudag. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Stefna í máli þessu var árituð 20. október sl. og málskostnaður ákveðinn 116.500 krónur, en málið var endurupptekið með samþykki aðila 12. nóvember sl. Stefndi lagði fram tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar og krefst endurgreiðslu á henni.

Málavextir.

Málavextir eru þeir að stefndi er eigandi bifreiðarinnar DT-441 af gerðinni Nissan Patrol árgerð 1993 en hún skemmdist um borð í Herjólfi 16. ágúst 2005. Stefndi taldi Samskip hf. bera ábyrgð á tjóninu sem farmflytjandi og benti skipstjóri Herjólfs honum á tjónadeild Samskipa. Segir stefndi sér hafa verið tjáð að best væri fyrir hann að fara með bifreiðina til stefnanda sem síðan yrði í sambandi við tjónadeild Samskipa um málið. Stefnandi pantaði varahluti í bifreiðina og gerði við hana, rétti afturbretti, stuðara o.fl. og gaf út tvo reikninga á Samskip hf., annan að fjárhæð 749.100 krónur, dagsettur 27. nóvember 2005 og hinn að fjárhæð 31.898 krónur, dagsettur 8. maí 2006. Eftir að fyrri reikningurinn hafði verið sendur sendi stefnandi Samskipum hf. samantekt 16. desember 2005 með upplýsingum um viðgerðina á bifreiðinni. Með bréfi Lögheimtunnar til Samskipa hf. dagsettu 7. ágúst 2007 var skorað á fyrirtækið að greiða kröfuna ásamt dráttarvöxtum og innheimtukostnaði en með bréfi lögmanns Samskipa hf. dagsettu 7. september sama ár var greiðsluskyldu hafnað og tekið var fram að reikningunum hefði verið mótmælt allt frá útgáfu þeirra. Þá hafnaði félagið því að eiga nokkra aðild að samningi milli eiganda bifreiðarinnar og stefnanda um viðgerð á bifreiðinni. Þá sagði í bréfinu að yrði talið að stefnandi ætti kröfu á hendur félaginu væri slík krafa fyrnd með vísan til ákvæða 138. gr., sbr. 4. tl. 215. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Í framhaldi af þessum bréfaskiptum sendi Lögheimtan stefnda innheimtubréf 19. september 2007. Eftir að stefndi fékk innheimtubréfið óskaði lögmaður stefnanda eftir því við lögmann stefnda að upplýst yrði hvaða innheimtuaðgerðir hefðu verið framkvæmdar gagnvart Samskipum hf. vegna kröfunnar.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi segist reka bifreiðaverkstæði og selji þjónustu sína sem felist í viðgerðum og réttingum á bifreiðum. Stefndi hafi komið með bifreið sína á verkstæði stefnanda og óskað eftir viðgerð á henni vegna tjóns sem orðið hafi á henni um borð í Herjólfi 16. ágúst 2005. Stefnandi hafi pantað varahluti í bifreiðina og gert við hana og gefið út reikninga á Samskip hf. að beiðni stefnda þar sem hann hafi fullyrt að það fyrirtæki sem rekstraraðili skipsins myndi greiða viðgerðarkostnaðinn. Samskip hf. hafi hins vegar neita að greiða reikningana og ekki talið sig hafa stofnað til viðskiptasambands við stefnanda. Sé óumdeilt að stefndi hafi komið með bifreiðina til viðgerðar hjá stefnanda og beri honum því að greiða viðgerðarkostnaðinn.

Stefnandi byggir kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 og krafa um málskostnað er reist á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi krefst í fyrsta lagi sýknu á grundvelli aðildarskorts. Hafi reikningar í máli þessu verið gefnir út á hendur Samskipum hf. en ekki á hendur stefnda. Ekkert liggi fyrir í málinu um að stefndi hafi lofað greiðslum, þvert á móti hafi stefnandi átt samskipti við tjónadeild Samskipa en ekki stefndi. Megi að teljast mjög ólíklegt að stefnandi hefði gefið út reikninga á hendur Samskipum án þess að hafa vissu fyrir því að þeir ætluðu að greiða reikningana, hvað þá að bíða með innheimtu á hendur stefnda í tvö ár ef fyrir hafi legið að Samskip hefðu hvorki lofað greiðslu né ætlað að greiða. Hafi stefnandi engin gögn lagt fram um samskipti sín við Samskip og ekki skýrt hvers vegna beðið var með það í tvö ár að beina innheimtu að stefnda. Stefnandi hafi verið í sambandi við tjónadeild Samskipa og í framhaldi af því gefið út reikninga á hendur fyrirtækinu. Stefnandi höfði málið ekki á hendur stefnda á grundvelli skaðabótaréttar, umboðsmennsku eða þess að stefndi hafi auðgast á kostnað stefnanda, hann byggi aðeins á reglum kröfuréttar um efndir skuldbindinga og af því tilefni séu aðeins lagðir fram reikningar á hendur Samskipum og vísað til þeirra sem heimildarskjals kröfu stefnanda samkvæmt innheimtubréfi.

Í öðru lagi er krafist sýknu á þeim grundvelli að stefndi neiti því að hafa lofað að greiða fyrir viðgerðina á bifreiðinni og beri hann því ekki ábyrgð á viðgerðarkostnaði. Stefnandi hafi sjálfur átt í samskiptum við Samskip hf. og af því tilefni gefið út reikninga til þeirra og tilkynnt stefnda að félagið myndi greiða fyrir viðgerðina áður en til hennar kom. Hafi aldrei komið til álita að stefnandi bæri ábyrgð til vara og hafi stefndi ekki falið stefnanda að gera við bifreiðina á slíkum forsendum. Hafi stefnandi tekið þá ákvörðun alfarið sjálfur eftir samskipti sín við Samskip hf. og beri áhættuna af þeirri ákvörðun.

Í þriðja lagi er krafist sýknu á grundvelli tómlætis. Stefnandi hafi fyrst krafið stefnda um greiðslu með innheimtubréfi 19. september 2007 en á þeim tíma hafði stefndi misst hugsanlegan rétt sinn á greiðslu tjónsins úr hendi Samskipa samkvæmt ákvæðum siglingalaga. Hafi stefnandi, sem gaf út reikningana á hendur Samskipum, átt að gera sér grein fyrir að kröfum á hendur félaginu yrði að lýsa með lögsókn innan ákveðins tíma, þ.e. tveggja ára frá tjónsatburði. Stefnandi hafi sinnt því í engu og því hafi fallið niður hugsanlega ábyrgð Samskipa samkvæmt ákvæðum siglingalaga um ábyrgð farmflytjanda. Með því að krefja ekki stefnda um viðgerðarkostnað fyrr en raun bar vitni hafi það orðið til þess að stefndi hafi misst hugsanlegan rétt sinn til bóta úr hendi Samskipa vegna tjóns þess sem orðið hafði á bifreið hans. Hafi stefnandi því með tómlæti þessu glatað rétti á hendur farmflytjanda og komið með háttsemi sinni í veg fyrir að stefndi hefði þann möguleika að sækja Samskip til greiðslu skv. ábyrgð farmflytjanda. Sé því rétt að stefnandi beri þann kostnað sjálfur sem af viðgerð bifreiðarinnar hlaust, enda hafi hann með tómlæti sínu glatað rétti gagnvart farmflytjanda.

Stefndi vísar til almennra reglna kröfu- og samningaréttar vegna tómlætis o.fl. Þá er vísað til laga nr. 91/1991 vegna kröfu um sýknu vegna aðildarskorts og svo og kröfu um málskostnað. Vegna dráttarvaxtakröfu er vísað til laga nr. 38/2001.

Niðurstaða.

Ekki er um það deilt að stefnandi vann að viðgerð á bifreið stefnanda í kjölfar skemmda sem urðu á henni um borð í Herjólfi 16. ágúst 2005. Gögn málsins sýna að stefnandi sendi starfsmanni Samskipa hf. samantekt um viðgerðina 16. desember 2005 og óumdeilt er að reikningar voru stílaðir á Samskip hf. og sendir félaginu 27. nóvember 2005 og 8. maí 2006. Stefnandi hefur ekki lagt fram gögn um að hann hafi gert reka að innheimtu kröfunnar gagnvart stefnda frá því hann sendi reikningana til félagsins og þar til hann sendi félaginu innheimtubréf 7. ágúst 2007. Ljóst er að stefndi fær fyrst innheimtubréf frá stefnanda 19. september 2007, en þá var liðinn sá tveggja ára frestur sem tjónþoli hefur til þess að gera kröfur á hendur farsala vegna skemmda á munum, sbr. 138. gr. og 4. tl. 215. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Er ljóst að tómlæti stefnanda að þessu leyti hefur orðið til þess að stefnandi á nú ekki lengur þess kost að beina kröfum sínum að skipafélaginu.

Ekki liggur fyrir að stefndi hafi á nokkru stigi málsins lofað stefnanda greiðslu fyrir viðgerðina, þvert á móti benda gögn málsins til þess að svo hafi samist með stefnda og stefnanda að stefnandi beindi kröfum vegna viðgerðarinnar til farmflytjanda, enda eðlilegt í ljósi tilvitnaðra ákvæða siglingalaga. Eins og reikningsgerð í máli þessu var háttað svo og í ljósi samskipta stefnanda við Samskip hf. hefur stefnanda að mati dómsins ekki tekist að sýna fram á að stefndi sé réttur aðili máls þessa. Verður stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Samkvæmt 3. mgr. 141. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skal stefndi að öðru jöfnu dæmdur til að greiða stefnanda allan málskostnað án tillits til þeirrar niðurstöðu sem fæst við endurupptöku. Samkvæmt þessu ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kvað upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Þ-kk-nf J. K-kk-nf, skal vera sýkn af kröfum stefnanda, Bílaverkstæðisins Braggans sf. í máli þessu að öðru leyti en því að stefnda verður gert að greiða stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.