E-5471/2008

Mál þetta, sem tekið var til dóms 31. mars sl., er höfðað með stefnu birtri 25. júní 2008.

Stefnandi er JóJó ehf., Hamrabyggð 24, Hafnarfirði.

Stefndi er Sipa ehf., Langholtsvegi 82, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 992.220 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 26. júní 2007 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans að skaðlausu.

Málsatvik.

Í september 2003 stofnaði P-kvk-nf P-kvk-nf hið stefnda félag, Sipa ehf. Eiginmaður hennar, S-kk-nf P-kk-nf Ó-kk-nf, er stjórnarmaður í félaginu og sjá þau hjónin um reksturinn í sameiningu. Í byrjun árs 2006 tók stefndi á kaupleigu sendibifreiðina MH-392, Mercedes Benz. Stefndi gerði verksamning við Farm ehf. í janúar 2006 um dreifingu og akstur á Morgunblaðinu og Blaðinu. Samningurinn var endurnýjaður með nýjum verksamningi í september 2006 og var sá samningur ótímabundinn en uppsegjanlegur af beggja hálfu með þriggja mánaða fyrirvara. Notaði stefndi ofangreinda bifreið í verkið fyrir Farm ehf., en S-kk-nf P-kk-nf var bílstjóri. Í janúar 2007 breyttust aðstæður hjá S-kk-þgf og þurfti hann að finna mann í sinn stað til að sjá um blaðadreifingu fyrir Farm ehf. Eftir samtal milli S-kk-ef og J-kk-ef J-kk-ef varð úr að sá síðarnefndi tók að sér að aka ofangreindri bifreið S-kk-ef og sjá um dreifingu á blöðum samkvæmt fyrrnefndum samningi við Farm ehf., frá 15. febrúar 2007. J-kk-nf stofnaði félagið JóJó ehf. 13. apríl 2007, sem er stefnandi málsins.

J-kk-nf hafði áhuga á að kaupa bifreiðina af stefnda, en úr því varð ekki. Er nokkur ágreiningur með aðilum um tildrög þess að úr því varð ekki.

Stefndi greiddi J-kk-þgf laun vegna febrúar 198.000 krónur, en stefnandi telur að skuld stefnda við sig vegna þess mánaðar sé 319.920 krónur. Þá gaf J-kk-nf út reikninga til Farms ehf. vegna vinnu sinnar í mars og stefnandi gaf út reikning vegna blaðadreifingar í apríl. Reikningur vegna mars var að fjárhæð 1.256.206 krónur og reikningur vegna apríl var að fjárhæð 1.063.230 krónur. Greiddi Farmur ehf. reikningana.

Í apríl 2007 framseldi J-kk-nf J-kk-nf kröfu sína vegna febrúarmánaðar á hendur stefnda til JóJó ehf.

Stefnandi vann við útkeyrslu og dreifingu á blöðum samkvæmt ofangreindu til 17. maí 2007, en þá skilaði hann bifreiðinni aftur til stefnda. Greiðslur vegna aksturs samkvæmt samningnum í maímánuði voru inntar af hendi til stefnda, frá Farmi ehf., en greiðslur vegna tímabilsins 1. -17. maí neitaði stefndi að inna af hendi til stefnanda.

Fyrir dóminn kom stefnandi, fyrirsvarsmaður stefnda, S-kk-nf P-kk-nf Ó-kk-nf, H-kk-nf S-kk-nf, Þ-kk-nf Ö-kk-nf G-kk-nf, og J-kk-nf Þ. G-kk-nf.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður að vegna tjóns á bifreið þeirri sem hann hafði til umráða við blaðadreifinguna, hafi stefndi viljað hafa bifreiðina áfram í sinni eigu og hafi því orðið bið á því að stefnandi keypti bifreiðina af stefnda. Stefnandi hafi fengið greidda reikninga sem hann hafi gefið út til Farms ehf., samkvæmt samningi milli stefnanda og stefnda vegna vinnu í mars og apríl. Á þessum tíma hafi verið ljóst að aðilar, auk Farms ehf. hafi verið sammála um að stefndi hafi framselt samning sinn við Farm ehf. til stefnanda og aldrei hafi komið fram hjá stefnda að hann væri þessu mótfallinn.

Í byrjun maí 2007 hafi stefndi haft samband við stefnanda og viljað ganga frá kaupum á bifreiðinni og uppgjöri vegna olíunotkunar og kostnaðar sem notkun á bíl fylgi. Ekkert hafi þó orðið úr því. Um miðjan maí hafi stefndi fyrst haft orð á því við stefnanda að hann vildi fá greiðslu vegna framsals umrædds samnings. Hafi það ekki komið til greina þar sem hann hefði þá starfað samkvæmt samningnum í tæpa þrjá mánuði og hafi gefið út reikninga til Farms ehf., samkvæmt samningnum og fengið þá greidda án athugasemda. Ekki hafi áður verið rætt um að stefnandi ætti að greiða stefnda einhverja fjárhæð vegna yfirtöku hans á umræddum samningi, enda engin heimild fyrir hendi til að framselja samninginn við Farm ehf.

Stefnandi hafi starfað samkvæmt umræddum samningi til 17. maí 2007, er hann hafi skilað bifreiðinni aftur til stefnda eftir kröfu stefnda þess efnis. Samkvæmt beiðni stefnda til Farms ehf., hafi greiðslur vegna aksturs samkvæmt samningnum í maímánuði verið inntar af hendi til stefnda á þeim forsendum að hann hefði tekið við samningum á nýjan leik úr hendi stefnanda. Greiðslur samkvæmt samningnum vegna tímabilsins 1. -17. maí hafi stefndi hins vegar neitað að inna af hendi til stefnanda.

Stefnandi hafi gefið út tvo reikninga til stefnda 7. júní 2007, annars vegar að fjárhæð 319.920 krónur, sem enn hafi verið ógreiddar vegna febrúarmánaðar og hins vegar að fjárhæð 672.300 krónur vegna aksturs samkvæmt samningi við Farm ehf. frá 1.-17. maí 2007. Stefndi hafi svo gefið út reikning til fyrirsvarsmanns stefnanda 16. júní 2007, þar sem virðist farið fram á að stefnandi greiði stefnda 50% af innkomu samkvæmt aksturssamningi við Farm ehf. Umræddum reikningi hafi frá upphafi verið hafnað af hálfu stefnanda.

Með innheimtubréfi frá 26. júní 2007, hafi stefndi verið krafinn um greiðslu umræddra reikninga auk þóknunar lögmanns. Ekki hafi verið orðið við þeirri kröfu stefnanda og hafi stefnda því verið send ítrekun 3. júlí 2007. Með bréfi frá 3. júlí 2007 hafi reikningum stefnanda verið mótmælt af hálfu S-kk-ef P. Ó-kk-ef fyrir hönd stefnda.

Með bréfum lögmanns stefnanda frá 31. júlí 2007 hafi stefnandi boðist til að lækka kröfu sína gegn því að stefndi greiddi inn á kröfuna án tafar. Á þetta hafi stefndi ekki fallist og hafi tilboð stefnanda þar með fallið úr gildi.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi kveður að fyrir áramótin 2007 hafi S-kk-þgf P-kk-þgf, sem hafi haft á kaupleigu sendibifreiðina MH-392, boðist starf hjá Landhelgisgæslu Íslands. Hafi hann því ákveðið að selja rekstur á sendibifreiðinni eða fá einhvern til að sjá um aksturinn fyrir Farm ehf. Hafi J-kk-nf J-kk-nf sýnt áhuga á því og frá og með 17. febrúar 2007 hafi hann einn séð um aksturinn. Stuttu síðar hafi J-kk-nf haft samband við S-kk-þf P-kk-þf og tjáð honum að sér líkaði vel við starfið, hann vildi kaupa reksturinn og hafi falast eftir því að taka við akstrinum frá mánaðarmótum febrúar-mars 2007. Hafi S-kk-nf P-kk-nf samþykkt það, með því fororði að J-kk-nf tæki við og greiddi af kaupleigusamningnum vegna bifreiðarinnar frá yfirtökudegi og að reksturskostnaður yrði að öðru leyti gerður upp. Varðandi kaup á rekstrinum yrði miðað við uppgjör endurskoðanda og verðmat sérfróðra aðila. Þann 28. febrúar 2007 hafi eftirstöðvar greiðslna samkvæmt kaupleigusamningnum numið 3.273.282 krónum og hafi verðmæti sendibifreiðarinnar staðið undir þeim eftirstöðvum.

Ástæðan fyrir því að ekki var gengið frá sölu á rekstrinum á þessum tíma, hafi veið sú að frést hafði af því að óvissa væri um framhald viðskiptanna hjá Farmi ehf., þar sem annað fyrirtæki hafi ásælst þjónustu Farms ehf. við Árvakur hf., eiganda Morgunblaðsins. S-kk-nf P-kk-nf og J-kk-nf hafi því orðið ásáttir um að fresta verðmati á rekstrinum og frágangi á kaupunum.

J-kk-nf J-kk-nf hafi gert reikning í eigin nafni á hendur Farmi ehf., dags. 31. mars 2007, fyrir akstur/dreifingu í mars 2007, að fjárhæð 1.256.205 krónur. Hins vegar hafi verið gerður reikningur í nafni stefnanda JóJó ehf., á hendur Farmi ehf. dags. 30. apríl 2007 fyrir akstur/dreifingu í apríl 2007, að fjárhæð 1.063.230 krónur.

Í lok apríl 2007 hafi forsvarsmenn Farms ehf. tilkynnt að samningar félagsins um heildardreifingu á Morgunblaðinu og Blaðinu væru ekki lengur í hættu og unnið væri að samningi til fimm ára. S-kk-nf P-kk-nf og J-kk-nf hafi því orðið sammála um að gengið yrði í að klára kaupin. S-kk-nf P-kk-nf hafi leitað til E-kk-ef F-kk-ef G-kk-ef sem skoðað hafi rekstrartölur fyrir sendibílarekstur stefnda. Álit hans hafi verið að sanngjarnt söluverð fyrir reksturinn hafi verið 4.000.000 króna fyrir utan bifreiðina og lánið á henni. S-kk-nf P-kk-nf hafi kynnt þá fjárhæð fyrir J-kk-þgf H-kk-þgf G-kk-þgf, starfsmanni á endurskoðun Gunnars Hjaltalín ehf., sem sjái um endurskoðun og bókhald fyrir stefnda og J-kk-þf, og síðar stefnanda. J-kk-nf H-kk-nf hafi talið verðið sanngjarnt. Í kjölfarið hafi S-kk-nf P-kk-nf hringt í J-kk-þf og kynnt honum söluverðið, en hann hafi tjáð S-kk-þgf að hann gæti ekki samþykkt þetta verð. S-kk-nf P-kk-nf hafi nokkrum sinnum hringt í J-kk-þf og J-kk-nf hafi fengið fresti til umhugsunar, en svo hafi farið að stefndi hafi tekið við sendibifreiðinni á ný 17. maí 2007. Stefndi hafi haldið áfram verktöku fyrir Farm ehf., og gert reikning fyrir maímánuð 2007. Verktöku stefnda fyrir Farm ehf., hafi lokið 31. ágúst 2007.

Ekkert hafi því orðið úr því að J-kk-nf J-kk-nf hafi keypt rekstur stefnanda eins og til hafi staðið. Stefndi hafi greitt allan kostnað af sendibifreiðinni og reksturinn í febrúar og mars 2007, svo sem eldsneyti á bifreiðina, tryggingar, afborganir af kaupleigusamningi, leigu á sendibifreiðinni DX-714 frá 17. apríl 2007 til 2. maí 2007, á meðan sendibifreið stefnda var í viðgerð, viðgerðarkostnað af sendibifreiðinni og tekið á sig afföll og afskriftir af bifreiðinni. Eini kostnaðurinn sem J-kk-nf hafi greitt á þriggja mánaða tímabili frá 17. febrúar til 17. maí 2007, hafi verið eldsneytiskostnaður á tímabilinu frá apríl til 17. maí 2007.

Stefnandi hafi gert stefnda reikning 7. júní 2007 fyrir akstur í febrúar 2007 að fjárhæð 319.920 krónur og annan reikning vegna aksturs 1. -17. maí 2007 að fjárhæð 672.300 krónur. Án frekari ítrekana eða viðvarana hafi borist innheimtubréf frá lögmanni stefnanda, dagsett 19 dögum eftir dagsetningu reikninganna eða þann 26. júní 2007. Stefndi hafi mótmælt þessum reikningum og innheimtuaðgerðum með bréfi til stefnanda frá 3. júlí 2007, þar sem stefndi hefði ekki átt í samningaviðræðum við stefnanda og vegna þess að reikningarnir væru tilhæfulausir og órökstuddir. Stefndi sé þeirrar skoðunar að þar sem J-kk-nf J-kk-nf hafi ekki keypt rekstur stefnanda, né greitt rekstrarkostnað sendibifreiðarinnar, nema að takmörkuðu leyti, sé eðlilegt að miða uppgjör við það sem venjulegt sé, þegar aðili aki sendibifreið í eigu annars. Stefndi hafi því gert J-kk-þgf J-kk-þgf reikning, dags. 16. júní 2007, að fjárhæð 1.388.175 krónur, til uppgjörs, sem miði við þá venju að eigandi sendibifreiðar fái 50% af innkomu, ef hann sjái alfarið um öll rekstrarútgjöld bifreiðarinnar, en 45% ef bílstjórinn sjái um að greiða eldsneytið.

Samkvæmt uppgjöri stefnda í samræmi við framangreint sé niðurstaða sú að J-kk-nf J-kk-nf og stefnandi skuldi stefnda 696.995 krónur.

J-kk-nf hafi framselt kröfu sína á hendur stefnda til stefnanda í apríl 2007, vegna febrúarmánaðar, að fjárhæð 319.920 krónur. Á því er byggt af hálfu stefnda að hann hafi aldrei verið í samningssambandi við stefnanda. Honum hafi enn fremur ekki verið tilkynnt sérstaklega um framsal kröfunnar. Hins vegar sé það almenn regla í íslenskum kröfurétti að heimilt sé að framselja kröfur til þriðja aðila. Framsalshafi verði hins vegar að hlíta sömu mótbárum og upphaflegur kröfuhafi og megi hafa uppi allar sömu varnir í dómsmáli eins og krafan hafi ekki verið framseld.

Í stefnu sé ekkert útskýrt hvers vegna stefnandi telji sig eiga kröfu á hendur stefnda vegna maímánaðar 2007 að fjárhæð 672.300 krónur. Stefndi hafi aldrei samið við stefnanda um neitt varðandi mál þetta og ætti það þegar að leiða til sýknu af þeirri kröfu vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Ljóst sé að í kröfugerð stefnanda felist krafa um allar tekjur af verktöku fyrir Farm ehf. frá 15. febrúar til 17. maí 2007. Væri fallist á kröfur stefnanda fæli það í sér að stefnandi fengi endurgjaldslaus afnot af sendibifreið stefnda og fengi allar tekjur af samningi stefnda við Farm ehf., án þess að greiða stefnda fyrir þessi afnot eða viðskiptasamband, en stefndi greiddi allan kostnað af rekstrinum, þó að frátöldum eldsneytiskostnaði aprílmánuð 2007 til 17. maí 2007, sem stefnandi eða J-kk-nf hafi greitt. Það sé því augljóst að kröfur stefnanda séu óréttmætar og ósanngjarnar, þar sem hann vilji hirða allar tekjurnar, en vilji ekki að eigandi atvinnutækisins og viðskiptasambandsins, sem sé grundvöllur fyrir tekjumynduninni, fái nokkuð í sinn hlut.

Stefndi byggir á því að sanngjarnt sé að miða uppgjör milli hans og J-kk-ef við það sem venjulegt sé þegar sendibílstjóri geri út bifreið annars, en þá sé venjulegt að eigandi bifreiðarinnar fái 50% af tekjum vegna rekstrarins í sinn hlut, þegar hann greiði allan rekstrarkostnað bifreiðar, en 45% tekjuhlut þegar hann greiði annan kostnað en eldsneytiskostnað. Því sé ljóst miðað við sundurliðun í málavaxtalýsingu að J-kk-nf hafi oftekið 696.995 krónur. Beri því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda af þessum sökum.

Stefndi kveður málsástæður stefnanda óljósar og byggjast á röngum og ósönnuðum staðhæfingum. Stefndi kveður að J-kk-nf J-kk-nf hafi ætlað sér að kaupa rekstur af stefnda. Samningar hafi ekki náðst, en J-kk-nf hafi engu að síður notað rekstartæki stefnda og hafi hann hirt allar tekjur af starfseminni um skeið. Þar sem ekki hafi orðið af kaupunum hafi verið nauðsynlegt að uppgjör ætti sér stað milli þessara aðila.

Stefndi kveðst byggja málsástæður sínar á almennum reglum kröfu- og samningaréttar.

Niðurstaða

Í stefnu er málsatvikum lýst á þá leið að samningur hafi komist á milli J-kk-ef J-kk-ef persónulega og stefnda, Sipa ehf. um blaðadreifingu fyrir fyrirtækið Farm ehf. Málsatvikum er lýst á svipaðan hátt í greinagerð stefnda, varðandi tildrög þess að J-kk-nf J-kk-nf tók að sér blaðadreifingu og akstur samkvæmt samningi við Farm ehf. Er því óumdeilt að samningar þeir sem tókust í febrúar 2007 um blaðadreifingu fyrir Farm ehf., voru milli J-kk-ef J-kk-ef og stefnda, en ágreiningur stendur hins vegar um hvers efnis samningurinn var.

Reikningar þeir sem stefnandi, JóJó ehf. hefur krafið stefnda um greiðslu á, eru frá 7. júní 2007, ,,vegna aksturs í maí frá 1/5 til og með 17/5“ að fjárhæð 672.300 krónur og ,,uppgjör vegna febrúar“ að fjárhæð 319.920 krónur. Þá kröfu framseldi J-kk-nf J-kk-nf til stefnanda máls þessa í apríl 2007, eins og greinir í stefnu.

Stefnandi er einkahlutafélag og eru samþykktir þess dagsettar 13. apríl 2007. J-kk-nf J-kk-nf er annar tveggja stjórnarmanna í félaginu, stofnandi þess og prókúruhafi. Jafnvel þótt óljóst sé hvers efnis samningur sá var, sem á komst milli Sipa ehf. og J-kk-ef J-kk-ef um blaðadreifingu og akstur í þágu Farms ehf., er ljóst af því sem að framan er rakið, að stefnandi, JóJó ehf., var ekki aðili að þeim samningi og ekki hafa verið lögð fram gögn í málinu er sýna að svo hafi síðar orðið. Stefnandi á samkvæmt framangreindu ekki aðild að máli til heimtu skuldar sem hann telur að eigi rót sína að rekja til samnings milli J-kk-ef J-kk-ef persónulega og stefnda. Verður stefndi því þegar af þeirri ástæðu sýknaður af kröfu vegna reiknings fyrir maímánuð 2007 að fjárhæð 672.300 krónur, samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Kröfu, sem byggir á reikningi að fjárhæð 319.920 krónur og tilgreint er í reikningi sem uppgjör vegna febrúar, framseldi J-kk-nf J-kk-nf hins vegar til stefnanda í apríl 2007. Stefndi hefur mótmælt þessum reikningi stefnanda, sem tilhæfulausum og órökstuddum, eins og fram kemur í greinargerð hans. Í reikningnum er sett fram ákveðin fjárhæð án nokkurrar sundurliðunar. Hvorki varð ráðið af framburði fyrirsvarsmanns stefnanda né fyrirsvarsmanns stefnda fyrir dómi, hvernig fjárhæð reikningsins er til fundin, en fram er komið í málinu að stefndi hefur þegar greitt J-kk-þgf J-kk-þgf 198.000 krónur vegna febrúarmánaðar og óumdeilt er að J-kk-nf tók ekki við blaðadreifingu og akstri, sem stefndi hafði haft með höndum, fyrr en eftir miðjan febrúar 2007. Á stefnanda hvílir sönnunarbyrði um réttmæti reikningsins óháð því hvað teljist sannað um efni samnings milli J-kk-ef J-kk-ef og stefnda. Sú sönnun hefur ekki verið færð fram af hálfu stefnanda og verður stefndi því sýknaður af greiðslu hans.

Í ljósi þessara málsúrslita og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 greiði stefnandi stefnda 300.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm

D ó m s o r ð:

Stefndi, Sipa ehf. er sýkn af kröfum stefnanda, JóJó ehf.

Stefnandi greiði stefnda 300.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf