E-532/2015

Mál þetta var þingfest 20. maí 2015 og tekið til dóms 3. maí 2016. Stefnandi er Svört-Eik ehf., Auðbrekku 6, Kópavogi, en stefndi er Aflmót byggingarfélag ehf., Trönuhrauni 5, Hafnarfirði.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 4.871.468 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.655.154 krónum frá 25. desember 2014 til 1. janúar 2015 en af 4.871.468 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Stefnandi krefst jafnframt málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Málskostnaðar er krafist í báðum tilvikum.

I

Stefnandi var undirverktaki hjá stefnda við byggingu Lyngáss 1 í Garðabæ. Upphafleg dómkrafa stefnanda var annars vegar að viðurkennt yrði að riftun stefnda á verksamningi aðila 18. júlí 2014 hafi verið ólögmæt og að stefndi bæri skaðabótaábyrgð á tjóni sem af hlaust. Hins vegar gerði stefnandi kröfu um greiðslu 5.053.187 króna á grundvelli tveggja reikninga vegna vinnu stefnanda fyrir stefnda.

Í þinghaldi 14. desember 2015 breytti stefnandi kröfugerð sinni og féll frá viðurkenningarkröfum sínum í málinu.

Eftir stendur því krafa stefnanda vegna tveggja reikninga. Sá fyrri er dagsettur 25. nóvember 2014 að fjárhæð samtals 1.655.154 krónur vegna uppsteypu tveggja veggja en hinn síðari er dagsettur 1. desember 2014 að fjárhæð 3.398.033 krónur vegna tímavinnu starfsmanna stefnanda í þágu stefnda. Stefnandi hefur undir rekstri málsins lækkað þann reikning í 3.216.314 krónur.

II

Málavextir eru nánar þeir að hinn 18. júlí 2014 gerðu aðilar málsins verksamning milli sín þar sem stefnandi tók að sér sem verktaki að steypa burðarvirki fyrir Lyngás 1, 1. áfanga. Á lóðinni Lyngási 1, Garðabæ, eru fjögur fjölbýlishús merkt Lyngás a, b, c og d. Í fyrsta áfanga verksins, sem stefnandi var fenginn til að vinna við, var fyrirhugað að steypa upp hús c og d.

Verksamningur aðila hljóðaði ekki upp á fastmótaða upphæð vegna fyrirfram ákveðins verks heldur skyldu verkgreiðslur inntar af hendi í samræmi við unna vinnu stefnanda á grundvelli framvindu verksins á umsömdu einingaverði og skyldi m.a. byggt á dagskýrslum frá stefnanda. Samkvæmt 1. gr. verksamningsins skyldu útboðs- og samningsskilmálar m.a. skoðast sem hluti af samningi aðila.

Samstarfi aðila lauk í nóvember 2014 með riftun stefnda á verksamningi og er riftunin dagsett 21. nóvember 2014. Aðilar deila um ástæður þess að upp úr slitnaði. Fyrirsvarsmaður stefnanda, V-kk-nf S-kk-nf, sagði að verulegar breytingar hafi verið gerðar á hönnun burðarvirkis sem hafi leitt til þess að áætlanir um framgang verksins hafi brugðist. Hann hafi því ekki getað skipulagt fjölda starfsmanna við verkið og þess vegna ekki getað haldið verkinu áfram eins og hann hefði gert ráð fyrir.

Stefndi mótmælir þessu. R-kk-nf V-kk-nf G-kk-nf, staðarstjóri stefnda á verkstað, segir að verkið hafi farið vel af stað og gengið vel í einn og hálfan til tvo mánuði. Ekki sé rétt að breytingar á teikningum hafi komið að sök. Þrír smiðir hafi verið að störfum sem undirverktakar hjá stefnanda. Þeir hafi ekki fengið greidd laun sín þrátt fyrir að stefnandi hafi fengið alla reikninga sína greidda hjá stefnda og stundum fyrirframgreiðslu. Einn smiðanna kom fyrir dóm og staðfesti þetta. R-kk-nf V-kk-nf sagði að við brottför smiðanna hafi hvorki verið mannskapur né kunnátta til þess að halda verkinu áfram af hálfu stefnanda. Enginn hafi haft réttindi á byggingarkrana og hafi fulltrúi frá Félagi byggingarmanna komið á staðinn og gert athugasemdir.

Varðandi hina umkröfðu reikninga sagði R-kk-nf V-kk-nf í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hafi hafnað greiðslu á reikningi að fjárhæð 1.655.154 krónur vegna uppsteypu á tveimur veggjum í bílkjallara Lyngáss 1 vegna þess að verkið hafi ekki verið fullunnið samkvæmt samningi aðila. Hafi stefnandi ekki verið búinn að slá mótin frá eins og gert sé ráð fyrir í einingarverði. Þess vegna hafi hann hafnað greiðslu á reikningnum en á þessum tíma hafi stefnandi verið hættur störfum og farinn af vettvangi. Lagður hefur verið fram í málinu tölvupóstur, dagsettur 1. desember 2014, sem er tilkynning til bókara stefnanda, en þaðan barst reikningurinn til stefnda, þar sem segir að vinna á bak við magntölur séu ekki réttar og því sé reikningur ekki samþykktur. Sagði R-kk-nf V-kk-nf að ekki hafi staðið á greiðslu á grundvelli réttra magntalna en engin svör hafi borist frá stefnanda og ekki náðst í forsvarsmann hans. Af hálfu stefnanda hefur því ekki verið mótmælt að stefnandi hafi farið frá verkinu án þess að rífa mót frá.

Seinni reikningur stefnanda er vegna tímavinnu starfsmanna stefnanda en fyrir liggur og óumdeilt að stefndi óskaði eftir því við stefnanda að hann tæki að sér aukaverk í tímavinnu. Stefnandi sundurliðar reikning sinn að fjárhæð 3.398.033 krónur þannig að hann sé vegna tímavinnu verkamanna stefnanda, 371,36 tímar, að fjárhæð 1.213.174 krónur og vegna tímavinnu smiða, 341 tími, að fjárhæð 1.494.422 krónur auk virðisaukaskatts að fjárhæð 690.437 krónur eða samtals 3.398.033 krónur.

Ekki er deilt um að stefndi samdi við stefnanda um að taka að sér aukaverk sem skyldi vinna í tímavinnu. V-kk-nf S-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði haldið dagbók yfir vinnu starfsmanna sinna og byggist reikningurinn á henni.

R-kk-nf V-kk-nf sagði að dagskýrslur hafi borist seint frá fyrirsvarsmanni stefnanda og verið óljósar. Hann hafi reynt að fá útskýringar en ekki fengið. Honum hafi fundist reikningur stefnanda hár og því farið að kanna málið. Hann hafi fengið staðfest hjá einum smiði að ósamræmi væri í tímaskráningu stefnanda miðað við það sem smiðurinn hafði skráð í sína dagbók. Fleiri hafi haft sömu sögu að segja um að of margir tímar væru á bak við suma verkþætti. Enginn vilji hafi hins vegar verið hjá fyrirsvarsmanni stefnanda til þess að ræða málið og finna lausn.

III

Stefnandi byggir stefnukröfur sínar á meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga. Dráttarvaxtakrafan sé byggð á III. kafla laga nr. 38/2001 og krafa um málskostnað á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Stefndi byggir sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að framsetning reikninga stefnanda hafi verið óforsvaranleg. Stefnandi hafi ekki leitað umfjöllunar og samþykktar eftirlitsmanns eins og venja standi til og hafi ítrekað sent inn einhliða kröfur mjög seint og allnokkru eftir að hin meinta vinna hafi átt sér stað. Ekki hafi verið skýrt skipt á milli efnis og vinnu og ekki sé hægt að sjá á reikningum stefnanda hvaða liði sé verið að innheimta hverju sinni. Þá hafi stefnanda borið að skila inn yfirliti yfir greiðslustöðu hvers greiðsluliðar í tilboðsskrá og heildargreiðslustöðu samninga, sbr. grein 1.15 í verksamningi aðila. Ekkert af þessu sé gert í reikningum stefnanda og ómögulegt fyrir stefnda að átta sig á hverju var krafist greiðslu á, hverjir voru að vinna og hversu margir. Þá passi tímaskýrslur engan veginn við frásögn eftirlitsmanns, framvindu verksins og skýrslu fulltrúa Byggiðnar. Stefndi hafi ítrekað rekið á eftir tímaskýrslu og óskað jafnframt eftir að fá ítarlegri og betri tímaskýrslur í samræmi við ákvæði verksamnings aðila og þá staðla sem miðað sé við í ÍST-30.

Stefndi byggir varakröfu sína um lækkun dómkrafna að stærstum hluta á sömu málsástæðum og rökum og sýknukrafa er byggð á. Til að mynda sé þannig a.m.k. stór hluti kröfu stefnanda um greiðslu reikninga ósannaður og óútskýrður.

Stefndi byggir málatilbúnað sinn á lögum um meðferð einkamála, almennum reglum skaðabóta- og kröfuréttar sem og ÍST-30. Um dráttarvexti vísar stefndi til laga nr. 38/2001 og krafa stefnanda um málskostnað er byggð á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Eins og að framan er rakið tók stefnandi sem undirverktaki að sér fyrir stefnda að steypa burðarvirki fyrir Lyngás 1 í Garðabæ. Aðilar gerðu með sér verksamning 18. júlí 2014 og voru útboðs- og samningsskilmálar hluti af verksamningi svo og ÍST-30. Stefndi hóf störf um miðjan ágúst 2014. Verkið gekk vel í fyrstu en í október 2014 varð stefndi óánægður með framvindu verksins. Deila aðilar um hver hafi verið orsök þess að verkið fór að dragast. Lyktir málsins urðu að stefnandi hætti með verkið 24. nóvember 2014 og annar verktaki tók við. Fram hefur komið í málinu að stefndi taldi að það hefði verið sameiginleg ákvörðun aðila að stefnandi sagði sig frá verkinu en stefnandi er ósammála því.

Eftir að stefnandi var farinn frá verkinu sendi hann stefnda tvo reikninga sem deilt er um í málinu. Fyrri reikningurinn er að fjárhæð 1.655.154 krónur, dags. 25. nóvember 2014. Hann er vegna uppsteypu tveggja veggja í bílkjallara að Lyngási 1, Garðabæ. Óumdeilt er að stefndi skyldi greiða stefnanda fyrir þessa vinnu á grundvelli einingarverðs. Stefndi mótmælir ekki reikningsgerð stefnanda varðandi magn og einingarverð en telur að stefnandi eigi ekki rétt á fullri greiðslu þar sem hann hafi horfið af verkstað án þess að slá mót utan af og hreinsa og ganga frá eftir sig. Reikningur stefnanda miðist hins vegar við að allur verkþátturinn hafi verið fullunninn og þess vegna hafi stefndi neitað að greiða reikninginn.

Fram hefur komið í málinu að sá verkþáttur sem eftir var að vinna sé venjulega reiknaður sem 30% af verkinu. Ljóst þykir að stefndi þurfti að fá aðra smiði til þess að vinna verkið. Þá kom fram við aðalmeðferð að stefnandi hafði slegið frá einum vegg að innanverðu. Þykir því mega fallast á þennan reikning stefnanda að frádregnum 22,5% vegna þess verkþáttar sem óunnin var. Fallist verður því á reikning stefnanda að fjárhæð 1.282.745 krónur (1.655.154-372.409).

Seinni reikningur stefnanda, sem deilt er um í málinu, er að fjárhæð 3.398.033 krónur, dagsettur 1. desember 2014 og er hann vegna aukaverka sem stefnandi tók að sér að vinna fyrir stefnda í tímavinnu. Undir rekstri málsins lækkaði stefnandi kröfu sína um 181.719 krónur vegna mismunar á skráðum tímum í dagskýrslum og stimpilkortum starfsmanna. Krafa samkvæmt reikningnum er því nú 3.216.314 krónur.

Við þingfestingu málsins lagði stefnandi fram dagskýrslur fyrir október og nóvember 2014 þar sem skráð var við hvaða verkþætti var unnið á hverjum tíma, fjöldi starfsmanna og fjöldi vinnustunda. Undir rekstri málsins þann 14. desember 2015 lagði stefnandi fram til fyllingar dagskýrslum endurrit af þeim en nú var einnig tiltekið hvaða starfsmaður vann hvert verk og jafnframt hvenær hann hafði stimplað sig inn og út hvern dag. Stimpilkort starfsmanna voru einnig lögð fram í því þinghaldi.

Samkvæmt framansögðu hefur stefnandi gert ítarlega grein fyrir kröfugerð sinni hvað þennan reikning varðar og verður ekki séð að það verði gert með skýrari hætti en með sundurliðun allra verkþátta, hvaða starfsmenn unnu við þá og hve langan tíma hver verkþáttur tók. Að mati dómsins hefur stefndi ekki sýnt fram á að þessi reikningur stefnanda sé ósanngjarn. Verður því að dæma málið eftir þeirri grunnreglu sem fram kemur meðal annars í 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og felur það í sér að greiða skuli það verð sem seljandi setur upp, enda sé verðið ekki ósanngjarnt. Verða því kröfur stefnanda teknar til greina samkvæmt þessum reikningi að fjárhæð 3.216.314 krónur.

Dagskýrslur voru lagðar fram við þingfestingu málsins og viðbótargögn til fyllingar þeim í þinghaldi 15. desember 2015. Með því að dagskýrslur voru lagðar fram við þingfestingu eru ekki efni til annars en að fallast á dráttarvaxtakröfu stefnanda eins og hún er sett fram.

Niðurstaða málsins er því sú að krafa stefnanda samkvæmt reikningi, dagsettum 25. nóvember 2014, verður tekin til greina með 1.282.745 krónum og krafa hans samkvæmt reikningi 1. desember 2014 með 3.216.314 krónum eða samtals 4.499.059 krónur.

Varðandi málskostnað verður að líta til þess að stefnandi höfðaði málið til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna ólögmætrar riftunar á verksamningi aðila og tóku varnir stefnda mið af þeirri kröfu. Stefndi krafðist frávísunar málsins og féll stefnandi þá frá viðurkenningarkröfu sinni. Málsvörn stefnda varð því umfangsmeiri en efni stóðu til. Með tilliti til þess, sbr. 3. tl. 130. gr. laga nr. 91/1991, þykir rétt að málskostnaður falli niður milli aðila.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, Aflmót byggingarfélag ehf., greiði stefnanda, Svartri-Eik ehf., 4. 499.059 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.282.745 krónum frá 25. desember 2014 til 1. janúar 2015 en af 4.499.059 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður milli aðila.

G-kk-nf A-kk-nf