E-1822/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 22. janúar sl., er höfðað 20. maí sl. af H-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, Háaleitisbraut 40, Reykjavík gegn íslenska ríkinu.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 3.000.000 króna ásamt vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og dráttarvöxtum frá 18. mars 2015 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar, eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Stefndi krefst aðallega sýknu en til vara að stefnukrafan verði lækkuð verulega. Þá krefst stefndi greiðslu málskostnaðar.

I.

Á seinni hluta árs 2012 var til rannsóknar hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu áhugamannafélagið P&P, vegna gruns um refsiverða háttsemi. Grunur lék á að tilgreindir einstaklingar högnuðust með ólögmætum hætti á starfsemi í tengslum við fjárhættuspil, í húsnæði félagsins í Skeifunni í Reykjavík. Lögregla hafði fengið úrskurð um afléttingu bankaleyndar varðandi fjóra einstaklinga sem grunaðir voru um að standa að starfseminni og var stefnandi einn þeirra. Í tengslum við rannsóknina aflaði lögregla heimildar til húsleitar í húsnæði félagsins og fór húsleit fram þriðjudaginn 11. desember 2012. Í húsleitinni var lagt hald á ýmsan búnað, áfengi og reiðufé er fannst á staðnum. Þá var leitað á heimilum þeirra fjögurra einstaklinga er grunur beindist að. Stefnandi var handtekinn í þessum aðgerðum lögreglu. Var hann yfirheyrður vegna málsins rétt eftir miðnætti þann 12. desember 2012 og hann spurður með nokkuð ítarlegum hætti um sakarefnið. Fór lögregla þess á leit við héraðsdóm, miðvikudaginn 12. desember 2012, að stefnandi yrði úrskurðaður í gæsluvarðhald vegna rannsóknar málsins. Var stefnandi í beinu framhaldi úrskurðaður í gæsluvarðhald til föstudagsins 21. desember 2012. Á gæsluvarðhaldstíma var stefnandi úrskurðaður í einangrun. Aftur var tekin skýrsla af stefnanda þriðjudaginn 18. desember 2012 og hann spurður ítarlega út í rannsókn lögreglu. Í þriðja sinn var stefnandi yfirheyrður af lögreglu fimmtudaginn 20. desember 2012.

Stefnandi losnaði úr gæsluvarðhaldinu föstudaginn 21. desember 2012. Með bréfi 9. desember 2014 var stefnanda tilkynnt að rannsókn málsins á hendur honum væri felld niður. Með bréfi 18. febrúar 2015 fór stefnandi þess á leit við stefnda að honum yrðu greiddar skaðabætur vegna gæsluvarðhaldsvistarinnar. Var kröfunni hafnað af stefnda.

Með ákæru ríkissaksóknara 9. desember 2014 voru þrír einstaklingar og áhugamannafélagið P&P ákærð fyrir brot gegn XX. kafla laga nr. 19/1940 með því að hafa, á tímabilinu frá júní 2010 fram til 11. desember 2012, í félagi rekið fjárhættuspil í atvinnuskyni og sér til ávinnings og ýtt undir þátttöku annarra í þeim í tilgreindu húsnæði í Skeifunni sem áhugamannafélagið hafði á leigu, en ákærðu voru í fyrirsvari fyrir félagið. Var háttsemin talin varða við 183. og 184. gr. laga nr. 19/1940. Þá voru einstaklingarnir ákærðir fyrir peningaþvætti samkvæmt 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. laga nr. 19/1940 fyrir sama tíma með því að hafa tekið við, nýtt eða aflað sér ávinnings samtals að fjárhæð liðlega 170.000.000 króna með því að reka fjárhættuspilaklúbb í atvinnuskyni og sér til ávinnings og með því að ýta undir þátttöku annarra í spilunum. Með dómi héraðsdóms 3. nóvember 2015 voru ákærðu sakfelld fyrir brot gegn framangreindum ákvæðum laga nr. 19/1940. Fyrir þessa háttsemi voru tvö ákærðu dæmd til 9 mánaða fangelsisrefsingar, þar sem frestað var fullnustu 6 mánaða af refsivistinni. Sá þriðji, sem að auki var sakfelldur fyrir vörslur á fíkniefnum, var dæmdur í 12 mánaða fangelsi, þar sem frestað var fullnustu 9 mánaða af refsivistinni.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi aðilaskýrslu fyrir dóminum.

II.

Stefnandi byggir bótakröfu sína á því að hann hafi orðið fyrir tjóni með því að hafa verið handtekinn og hnepptur í gæsluvarðhald og haldið þar í einangrun í 10 daga. Byggt sé á því að íslenska ríkið sé skaðabótaskylt fyrir tjóni stefnanda þar sem ekki hafi verið færðar sönnur á hina meintu háttsemi og stefnandi hafi ekki verið ákærður. Þá sé á því byggt að hvorki hafi verið tilefni til gæsluvarðhaldsins, né lögmælt skilyrði fyrir því uppfyllt og það framkvæmt með óþarflega harkalegum, særandi og móðgandi hætti. Stefnandi hafi ávallt haldið fram sakleysi sín gagnvart þeirri háttsemi sem hann hafi verið grunaður um og ljóst megi vera að gæsluvarðahaldsvistin hafi verið að ósekju. Stefnandi hafi dvalið í einangrun frá 12. til 21. desember 2012. Sé á því byggt að stefnandi hafi á engan hátt stuðlað að því með framburði sínum eða háttsemi að knýjandi hafi verið að úrskurða hann í gæsluvarðhald. Framburður hans hafi alla tíð verið skýr og afdráttarlaus. Þess sé krafist að viðurkennd verði bótaskylda stefnda vegna ólögmætrar gæsluvarðhaldsvistar og einangrunar og að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda bætur vegna miska. Eftir að lögreglan rannsakaði málið hafi verið tekin sú ákvörðun að fella málið niður gagnvart stefnanda, sbr. 145. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Hafi það verið gert þar sem ríkissaksóknara hafi ekki þótt líklegt að gögn málsins dygðu til sakfellingar, sbr. bréf ríkissaksóknara 9. desember 2014. Hafi málið þar með verið fellt niður gagnvart stefnanda. Farið sé fram á bætur í samræmi við 228. gr. laga nr. 88/2008, þar sem fram komi að maður sem hafi verið borinn sökum eigi rétt til bóta m.a. ef mál hans hafi verið fellt niður.

Stefnandi hafi orðið fyrir miklu tilfinningalegu tjóni vegna þeirrar gæsluvarðhaldsvistar og einangrunar sem hann hafi sætt. Tjónið sé ófjárhagslegt og felist fyrst og fremst í mannorðsmissi, þjáningum og óþægindum vegna framangreindrar rannsóknar og frelsissviptingar, eða með öðrum orðum, miska og hneisu. Einangrunarvistin hafi verið stefnanda sérstaklega þungbær. Hafi stefnandi haft áhyggjur af ættingjum og ástvinum og átt við andlega vanlíðan og svefnleysi að stríða. Eðli sínu samkvæmt sé frelsissvipting alvarlegur hlutur og andleg þrekraun. Sé um bótaskylt atvik að ræða skv. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Gerð sé krafa um miskabætur að fjárhæð 3.000.000 króna og í því samhengi miðað við 300.000 krónur fyrir hvern dag í einangrun. Krafa sé gerð um vexti og dráttarvexti samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001. Vextir skv. 8. gr. laganna reiknist frá tjónsdegi, 12. desember 2012, og dráttarvextir reiknist 30 dögum eftir dagsetningu stefnu til greiðsludags. Jafnframt sé krafist þóknunar lögmanns. Stefnandi njóti gjafsóknar í málinu.

Stefnandi byggir framangreindar kröfur á 5. mgr. 67. gr. og 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrár nr. 33/1944, 5. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 og XXXVII. kafla laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, einkum 1. og 4. mgr. 228. gr. þeirra laga, sbr. einnig 230. gr. Einnig er byggt á almennum reglum skaðabótaréttar, sbr. 6. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Krafa um málskostnað er byggð á 130. gr. laga nr. 91/1991. Málið er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur með vísan til 32. gr. laga 91/1991.

II.

Stefndi kveður stefnanda hafa verið úrskurðaðan í gæsluvarðhald í Héraðsdómi Reykjavíkur 12. desember 2012, og hafi gæsluvarðhaldi verið markaður tími allt til 21. desember 2012. Eins og fram komi í forsendum úrskurðar héraðsdóms hafi þess verið krafist að stefnanda yrði gert að sæta einangrun á meðan á gæsluvarðhaldinu stæði. Í úrskurðinum sé greint frá því að í greinargerð lögreglustjóra hafi komið fram að lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefði undanfarna mánuði haft til rannsóknar ætluð brot gegn 181. gr., 183. gr., 184. gr. og 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk brota á lögum nr. 85/2007, um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald, sem fram færi gegnum áhugamannafélagið P&P og fyrirsvarsmenn þess félags, þ.m.t. stefnanda, sem hafi verið skráður meðstjórnandi í félaginu. Þessir einstaklingar hafi verið grunuð um að afla sér ávinnings með ólögmætum hætti, þ.e. með því að starfrækja um langt skeið fjárhættuspil í húsnæði félagsins við Skeifuna 19. Fram hafi komið að lögreglan hefði staðfestar upplýsingar um að staðurinn hafi verið opinn flesta daga vikunnar og spilað væri frá kvöldi og langt fram undir næsta morgun. Við rannsókn málsins hafi komið fram upplýsingar um að töluverðar fjárhæðir hafi verið í umferð á spilaborðinu hverju sinni og hafi lögregla fengið úrskurð um afléttingu bankaleyndar varðandi fjóra einstaklinga sem grunaðir hafi verið um að standa að starfseminni og P&P áhugamannafélagi. Við skoðun á fjármálum einstaklinganna og félagsins hafi sá grunur lögreglu styrkst hvað það varðaði að í húsnæðinu við Skeifuna 19 færi fram fjárhættuspil og einstaklingarnir hefðu atvinnu af starfseminni.

Að undangengnum úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur hafi lögregla, þann 11. desember 2012, gert húsleit í húsnæði félagsins, Skeifunni 19. Í ljós hafi komið að í umræddu húsnæði hafi verið herbergi sem í hafi verið spilaborð fyrir póker og við það skrifborðsstólar. Þá hafi verið þar eldhús og bar búinn helstu rafmagnstækjum. Við húsleitina hafi meðal annars fundist 526.500 krónur í peningaseðlum, á botni frystikistu. Í peningaskáp á skrifstofu hafi fundist 25.000 krónur í seðlum og loftskammbyssa. Í eldhúsi hafi verið haldlagt mikið magn af áfengi. Auk húsleitar í Skeifunni 19 hafi verið leitað á heimilum þeirra einstaklinga er tengst hafi málinu og þeir allir verið handteknir, að einum undanskildum sem verið hafi í útlöndum. Fram hafi komið að rökstuddur grunur væri um að ábyrgðaraðilar staðarins væru að afla sér ávinnings með ólögmætum hætti og tækju sér fé út úr rekstrinum. Jafnframt hefði lögregla rökstudda ástæðu til að ætla að á staðnum og í starfseminni hefði farið fram sala áfengis og annarra veitinga.

Rannsókn málsins var þá á frumstigi. Fram kemur að meðal annars hafi átt eftir að rannsaka bókhaldsgögn, tölvur og upptökur úr eftirlitsmyndavélum sem fundist hefðu á staðnum, auk þess sem greina hefði þurft fjármálagögn þeirra aðila sem tengdust staðnum. Yfirheyra hafi þurft sakborninga frekar, svo og vitni í málinu, en samkvæmt framburði eins sakbornings hafi allt að 500 manns verið meðlimir í félaginu. Mál hafi verið á það viðkvæmu stigi að hætta hafi verið á því að sakborningur myndi torvelda rannsókn málsins gengi hann laus. Dómari hafi fallist á að stefnandi gæti torveldað rannsókn málsins, svo sem með því að hafa áhrif á samseka eða vitni, gengi hann laus. Hafi verið talið að uppfyllt væru skilyrði a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Var krafan tekin til greina og á það fallist að stefnandi sætti einangrun í gæsluvarðhaldinu. Í málinu lægju fyrir skýrslur sem teknar hafi verið af stefnanda meðan hann hafi setið í gæsluvarðhaldi.

Af hálfu stefnda sé á því byggt að lögreglu beri hvenær sem þess sé þörf að hefja rannsókn út af vitneskju eða grun um að refsivert brot hafi verið framið hvort sem henni hafi borist kæra eða ekki, sbr. 2. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008. Rannsókn beri að haga í samræmi við eðli máls og alvarleika brots. Nauðsynlegt hafi verið að handtaka stefnanda þar sem rökstuddur grunur hafi leikið á að hann hefði framið brot sem sætt gæti ákæru. Skilyrðum 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008 hafi verið fullnægt. Því sé mótmælt að gæsluvarðhaldið hafi verið framkvæmt með harkalegum, særandi og móðgandi hætti. Ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir tilfinningalegu tjóni vegna gæsluvarðhaldsvistar og einangrunar. Ósannaður sé mannsorðsmissir, þjáningar og óþægindi og einnig andleg vanlíðan og svefnleysi. Ekki sé fullnægt bótaskilyrðum 26. gr. laga nr. 50/1993 né annarra bótaákvæða. Aðgerðir lögreglu hafi verið í samræmi við eðli, umfang og alvarleika þess ætlaða brots sem til rannsóknar hafi verið. Lögreglu yrði að ætla ákveðið svigrúm til aðgerða á fyrstu stigum rannsókna meðan málsatvik liggi ekki ljós fyrir. Meðalhófs hafi verið gætt í hvívetna í öllum aðgerðum lögreglu og aðgerðir framkvæmdar að viðeigandi lagaskilyrðum uppfylltum. Stefndi bendi á að nokkrir hafi verið handteknir og taka þyrfti skýrslu af þeim og sé á því byggt að tími sá sem stefnandi hafi dvalið í gæsluvarðhaldi hafi verið vel nýttur. Lengd gæsluvarðhaldsins hafi skýrst af umfangi málsins.

Stefndi mótmæli því að ákvæði 228. gr. laga nr. 88/2008 feli í sér hlutlæga bótaskyldu hins opinbera. Stefndi telji að líta verði á málið eins og það hefði horft við lögreglu umræddan dag. Aðgerðir lögreglu hafi verið í samræmi við aðstæður og innan heimilda laga. Stefndi byggi á því að fullnægt hafi verið lagaskilyrðum fyrir beitingu framangreindra rannsóknaraðgerða lögreglu og að baki þeim hafi legið úrskurðir dómstóla.

Þá byggi stefndi á því að fella ætti niður bætur til stefnanda þar sem stefnandi hafi valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfu sína á, sbr. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008. Með þessu sé því ekki haldið fram að stefnandi hafi þrátt fyrir allt verið sekur. Stefnandi hafi verið einn af stofnfélögum félagsins sem um ræði. Stefnandi hafi verið handtekinn í húsakynnum félagsins. Þá væri einnig vísað til tengsla stefnanda við félagið sem fram hafi komið í framburði hans í skýrslutöku hjá lögreglu. Þá væri á það bent að stefnandi hafi nokkrum sinnum neitað að tjá sig um tiltekin atriði við lögreglu. Á því sé byggt að skilyrðum fyrir bótakröfu stefnanda sé ekki fullnægt. Ekki séu skilyrði til að dæma bætur í málinu, hvorki samkvæmt 228. gr. laga nr. 88/2008 né almennum reglum skaðabótaréttarins, sbr. 26. gr. laga nr. 50/1993, né samkvæmt öðrum bótaákvæðum og tjón sé ósannað en um það hafi stefnandi sönnunarbyrði.

Vegna málskostnaðarkröfu vísi stefndi til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Stefndi vísi varðandi lækkunarkröfu sína til sömu málsástæðna og sjónarmiða og reifuð séu vegna sýknukröfu. Ekki verði fallist á sýknukröfu stefnda og sé á því byggt að stefnukrafa sé allt of há og ekki í samræmi við dómaframkvæmd. Sé krafist verulegrar lækkunar kröfunnar verði hún að einhverju leyti tekin til greina. Stefndi byggi á því að lækka eigi bætur þar sem stefnandi hafi valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfu sína á með vísan til sömu sjónarmiða og reifuð séu vegna sýknukröfu, sbr. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008.

IV.

Stefnandi hefur höfðað mál þetta á hendur stefnda til heimtu skaðabóta fyrir gæsluvarðhald að ósekju. Samkvæmt 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 á maður sem borinn er sökum í sakamáli rétt til bóta ef mál hans hefur verið fellt niður eða hann verið sýknaður með endanlegum dómi án þess að það hafi verið gert vegna þess að hann var talinn ósakhæfur. Samkvæmt 2. mgr. sama ákvæðis má dæma bætur vegna þvingunaraðgerða, þar með talið vegna gæsluvarðhalds, ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi. Þó má fella bætur niður eða lækka ef sakborningur hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á.

Síðla árs 2012 bárust lögreglu upplýsingar um að rekið væri spilavíti í húsnæði í Skeifunni í Reykjavík. Reyndist áhugamannafélagið P&P eiga skráð lögheimili í húsnæðinu. Samkvæmt gögnum frá fyrirtækjaskrá var stofnfundargerð félagsins dagsett 8. júní 2010. Stefnandi var skráður meðstjórnandi í félaginu. Aðrir sem tengdust rannsókninni voru stjórnarformaður félagsins, annar meðstjórnandi, sem jafnframt var eiginkona stjórnarformannsins og sá þriðji sem var bróðir stjórnarformannsins. Hafði lögregla upplýsingar um að staðurinn hefði verið opinn flesta daga vikunnar og þar hefði verið spilað fram á kvöld og langt fram undir næsta morgun. Fyrir lágu upplýsingar um að töluverðar fjárhæðir hefðu verið í umferð á spilaborðum hverju sinni. Í dómi héraðsdóms frá 3. nóvember 2014, þar sem aðrir stjórnarmenn en stefnandi voru dæmd fyrir brot gegn XX. kafla laga nr. 19/1940 og peningaþvætti í tengslum við staðinn, kemur fram að ávinningur af starfseminni hafi numið ríflega 170.000.000 króna á tímabilinu frá júní 2010 til 11. desember 2012.

Er stefnandi gaf fyrst skýrslu hjá lögreglu 12. desember 2012 lýsti hann því að starfsemin hjá áhugamannafélaginu fælist í því að menn hittust og spiluðu sín á milli. Stefnandi sæi ekki um neitt í klúbbnum og kæmi þangað örsjaldan. Sumir spiluðu fjárhættuspil á staðnum. Stefnandi hafi verið einn af stofnendum áhugamannafélagsins. Enginn eigandi væri að félaginu. Stefnandi kvaðst ekki geta tjáð sig um hlutverk annarra stjórnarmanna í félaginu. Hefði stefnandi ekki verið þar virkur í marga mánuði. Ekki vissi stefnandi hvert félagsgjaldið væri. Gjaldið gæti verið misjafnt. Vildi stefnandi ekki tjá sig um það.

Stefnandi lýsti í kjölfarið hvernig þeir sem hefðu áhuga á að spila ,,keyptu sig inn“ og færi peningurinn inn á reikning áhugamannafélagsins. Fjármunir væru síðan greiddir út til þess sem ynni spilið. Einhver tæki að sér að sjá um kvöldið og annast það að taka peningana út af kortum þeirra sem spiluðu. Það kvöld sem lögregla hafi framkvæmt húsleit hafi stefnandi verið að spila. Stefnandi kvaðst ekki vilja tjá sig um hver hafi séð um kvöldið. Það væri einhver í áhugamannafélaginu, en ekki starfsmaður. Eingöngu þeir sem væru félagsmenn gætu spilað. Þeir sem stjórn félagsins samþykkti gætu gerst félagsmenn. Fram kom við yfirheyrsluna að stefnandi væri á atvinnuleysisbótum. Töluverð velta hafi verið á tékkareikningi stefnanda á tímabilinu frá 8. júní 2010 til 25. október 2012. Lýsti stefnandi því að hann hefði ekki grunað að veltan væri svona mikil. Hefði stefnandi spilað póker og hefði hann bæði unnið og tapað. Ástæðan fyrir mikilli heildarveltu tengdist spilamenskunni. Er stefnandi var inntur eftir því hvort áfengi hafi verið selt á staðnum kvaðst stefnandi ekki vita um það. Vildi hann ekkert tjá sig um það.

Stefnandi gaf á ný skýrslu hjá lögreglu 18. desember 2012. Var hann m.a. inntur eftir því hvenær afskiptum hans af áhugamannafélaginu hefði lokið. Stefnandi kvaðst í upphafi hafa verið virkur, en það hafi verið á árunum 2010 og 2011. Áður en lögregla réðst til atlögu gegn félaginu hefði hann ekki verið virkur í sjö eða átta mánuði. Er stefnandi hafi verið virkur hafi hann m.a. opnað staðinn og sett auglýsingar inn á fésbókina. Er undir stefnanda var borið að einn hinna grunuðu hefði lýst því að stefnandi hefði hætt afskiptum af félaginu út af ágreiningi er upp hafi komið, kvaðst stefnandi ekki vilja tjá sig um það. Er stefnandi var inntur eftir því hvort áfengi væri selt eða hefði verið selt inni á staðnum kvaðst stefnandi heldur ekki vilja tjá sig um það. Er á ný var borið undir stefnanda að velta hafi verið mikil á bankareikningi hans og að heildarvelta, á tímabilinu júní 2010 til október 2012, hefði numið ríflega 27.500.000 krónum kvaðst stefnandi einfaldlega hafa spilað mjög mikið. Í síðustu yfirheyrslu hjá lögreglu, 20. desember 2012, var stefnandi á ný spurður út í starfsemi áhugamannafélagsins og tengsl hans við það. Svaraði stefnandi öllum spurningum lögreglu greiðlega.

Aðrir stjórnarmenn áhugamannafélagsins en stefnandi voru með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 3. nóvember 2015 dæmd í tengslum við fjárhættuspil á vegum áhugamannafélagsins P&P. Var annars vegar um að ræða brot gegn XX. kafla laga nr. 19/1940 og hins vegar peningaþvætti samkvæmt 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. laga nr. 19/1940. Tók sú háttsemi til tímabilsins júní 2010 til 11. desember 2012, er lögregla réðst í húsleit hjá áhugamannafélaginu.

Sú staðreynd að stefnandi var án atvinnu á sama tíma og verulegir fjármunir runnu inn á reikning hans frá áhugamannafélaginu P&P, staða hans sem meðstjórnanda í áhugamannafélaginu, virk þátttaka hans í félaginu á árunum 2010 og 2011, sem og undandráttur á svörum við skýrslugjöf gaf lögreglu fullt tilefni til að rannsaka frekar atriði er snéru að stefnanda og hugsanlegum refsiverðum verknaði af hans hálfu. Er þá jafnframt til þess að líta að önnur grunuð í málinu voru síðar dæmd fyrir að hafa gert sér fjárhættuspil að atvinnu og hafa komið öðrum til þátttöku í þeim.

Í þessu ljósi verður að telja að stefnandi hafi sjálfur stuðlað að því að gæsluvarðhalds var krafist yfir honum. Þrátt fyrir þessa niðurstöðu verður að telja að ekki hafi verið efni til að stefnandi sætti gæsluvarðhaldi allt til 21. desember 2012. Í því efni verður að líta til þess að rannsókn málsins var ekki viðamikil. Verður að telja að eftir yfirheyrsluna 18. desember 2012 hafi ekki verið efni til að halda stefnanda öllu lengur í gæsluvarðhaldi. Með hliðsjón af því verður að líta svo á að stefnandi hafi frá 18. til 21. desember 2012 að ósekju setið í gæsluvarðhaldi. Verða stefnanda ákvarðaðar miskabætur fyrir þann tíma. Verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda miskabætur að fjárhæð 400.000 krónur.

Í stefnu krefst stefnandi vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 og dráttarvaxta frá 18. mars 2015 til greiðsludags. Ekki er í kröfugerð í stefnu vísað til upphafstíma vaxta skv. 8. gr. Þar sem dráttarvaxtakrafa stefnanda er hvorki mörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísun til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 eða III. kafla laganna verður ekki hjá því komist að vísa henni, sem og kröfu um vexti skv. 8. gr., frá héraðsdómi án kröfu.

Málskostnaður fellur niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, svo sem fram kemur í dómsorði.

Mál þetta flutti af hálfu stefnanda S-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf hæstaréttarlögmaður en af hálfu stefnda Ó-kk-nf T-kk-nf hæstaréttarlögmaður.

Dóm þennan kveður upp S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Stefndi, íslenska ríkið, greiði stefnanda, H-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, 400.000 krónur.

Kröfu stefnanda um vexti og dráttarvexti er vísað frá dómi.

Málskostnaður fellur niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 600.000 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf.