E-154/2014

Mál þetta, sem tekið var til dóms þann 24. nóvember sl., er höfðað með stefnu birtri 9. september 2014.

Stefnandi er S-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, til heimilis að Áshamri 75, Vestmannaeyjum.

Stefndi er Ísfélag Vestmannaeyja, kt. 000000-0000, Strandvegi 26, Vestmannaeyjum.

Réttargæslustefndi er Tryggingamiðstöðin hf., kt. 000000-0000, Síðumúla 24 Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að viðurkennd verði bótaskylda stefnda vegna slyss stefnanda þann 25. febrúar 2009. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Dómkröfur stefnda voru þær aðallega að máli þessu yrði vísað frá dómi en til vara að hann yrði sýknaður af dómkröfu stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda en til vara að málskostnaður falli niður.

Engar kröfur eru gerðar á hendur réttargæslustefnda og hann gerir ekki sjálfstæðar dómkröfur í málinu.

Með úrskurði dómsins uppkveðnum þann 12. desember 2014 var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

Málavextir.

Stefnandi lýsir málsatvikum svo að hann hafi orðið fyrir vinnuslysi þann 25. febrúar 2009 um borð í Suðurey VE-12 við vinnu sína á dekki, en skipið sé í eigu stefnda og hafi skipið og áhöfn þess verið tryggð hjá réttargæslustefnda þegar slysið hafi orðið. Stefnandi lýsir því að trollið hafi verið látið fara og hafi þurft að skipta um lása á gröndurum og hafi hann verið sendur fram í lásakompu að sækja lása. Á leið sinni þangað hafi stefnandi þurft að fara yfir stjórnborðstroll skipsins og þegar hann hafi stigið niður af trollinu hafi komið veltingur á skipið með þeim afleiðingum að hann hafi fengið mikið högg á mjóbak, hnigið niður og verið borinn niður í borðsal skipsins. Samkvæmt skipsdagbók hafi verið norðaustan 20 m/sek. og talsverður sjór þegar slysið hafi átt sér stað en skipið hafi verið við Eldey. Þá segir í dagbókinni að stefnandi hafi verið að fara að ná í lása frammi í lásakompu og hafi verið að stíga yfir stjórnborðstroll þegar hann hoppar af trollinu niður á dekk (ca 40 cm hæð). Hann finni skyndilega fyrir miklum verk í baki (mjóbaki), hnígur niður og getur ekki staðið upp aftur. S-kk-nf K-kk-nf fari og hlúi að stefnanda sem kvarti yfir máttleysi í fótum en verkir hafi minnkað. Hann fái Parkódín forte við verkjum.

Stefnandi segist hafa leitað til K-kk-ef B-kk-ef læknis þann 27. febrúar 2009 og hafi hann þá verið stífur í baki og átt vont með að hreyfa sig. Í áverkavottorði læknisins frá 11. febrúar 2010 komi fram að vinnufærni stefnanda sé greinilega skert eftir slysið, hann sé enn með þráláta verki og aldrei alveg einkennalaus. Þá segi að óljóst sé hvort stefnandi geti stundað sjó í framtíðinni þar sem slík vinna reyni mikið á bak. Stefnandi hafi leitað til H-kvk-ef S-kvk-ef G-kvk-ef, löggilts sjúkraþjálfara, í átta skipti í mars 2009 og hafi meðferðin falist í mjúkvefjameðferð á stífa vöðva í kringum mjó- og brjósthrygg og sértækri liðlosun á brjóstbak og togi á mjóbak og brjóstbak. Hafi ástand stefnanda skánað lítillega í kjölfarið en verkir hafi komið hægt og bítandi aftur. Við lok meðferðarinnar hafi verkir í mjóbaki minnkað en verkur í brjóstbaki hafi verið þrálátur og svipaður og við upphaf meðferðar. Eftir meðferðina hafi einkennin í mjóbaki tekið sig upp aftur. Stefnandi hafi þann 18. júní 2009 leitað til B-kk-ef J-kk-ef sérfræðings sem hafi talið að hann hafi tognað bæði á brjóstbaki og mjóbaki. Hafi rannsókn leitt í ljós degeneration L4-L5 sem lýst sé í vottorði dagsettu 20. október 2009.

Með bréfi til réttargæslustefnda dagsettu 28. apríl 2010 óskaði lögmaður stefnanda eftir því að réttargæslustefndi viðurkenndi bótaskyldu í málinu. Með bréfi réttargæslustefnda dagsettu 11. maí 2010 var bótaskyldu úr slysatryggingu sjómanna hafnað og á því byggt að stefnandi hefði hoppað af trollinu niður á dekk og því ekki um slys að ræða í skilningi vátryggingarskilmála. Í framhaldi af þessu óskaði lögmaður stefnanda eftir rannsókn lögreglu á málavöxtum með bréfi dagsettu 2. júní 2010. Í skýrslutöku hjá lögreglu hafi V-kk-nf S-kk-nf skipstjóri sagt að hann hafi notað orðalagið að hoppa af trollinu án þess að vita hvort stefnandi hefði stigið eða hoppað niður af trollinu. Þá tók hann fram að hefði stefnandi farið niður af trollinu við bátadekk þá gæti hann ekki hafa hoppað þar sem hann hefði rekið höfuðið í pall sem sé þar fyrir ofan. Þá hefði ekki verið raunhæft að stefnandi hefði farið aðra leið í lásakompuna. Skipstjórinn hafi tekið fram að það hafi verið norðaustan 20 m/sek. og talsverður sjór. S-kk-nf S-kk-nf K-kk-nf hafi tekið fram að stefnandi hafi farið sömu leið og alltaf sé farin í lásakompuna, þ.e. yfir bobbingalengjuna á stjórnborðstrollinu og niður af henni þar sem pallurinn byrji fyrir ofan dekkið. Þessi leið væri styst og gætu menn haldið sér í þegar stigið væri niður af bobbingalengjunni. Þá hafi hann tekið fram að stefnandi hefði ekki getað hoppað niður af lengjunni þar sem pallurinn fyrir ofan væri svo lágur að hann hefði rekið höfuðið uppundir. Þá hafi trollpoki legið á dekkinu þar sem stefnandi hafi stigið niður og því hafi hann heldur ekki getað hoppað vegna þess. Hann kvað að drullu kaldi hafi verið og talsverður veltingur á skipinu.

Þrátt fyrir þessi viðbótargögn hafnaði réttargæslustefndi bótaskyldu í málinu og taldi ósannað að utanaðkomandi atburður hefði valdið meiðslum og einkennum stefnanda og skipti engu máli í því sambandi hvort stefnandi hefði stigið eða hoppað niður af trollinu. Það væri mat réttargæslustefnda að hreyfing eða velta á skipi geti ekki talist skyndilegur utanaðkomandi atburður þannig að falli undir slysahugtakið.

Stefnandi skaut málinu til úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum þann 10. maí 2011. Nefndin komst að þeirri niðurstöðu að stefnandi ætti ekki rétt á bótum úr slysatryggingu sjómanna þar sem hann hefði ekki sýnt fram á að tjón hans yrði rakið til skyndilegs utanaðkomandi atburðar. Nefndin hafi ekki tekið afstöðu til þess hvort mikill veltingur á skipi gæti talist til utanaðkomandi atburðar.

Stefnandi hefur aflað upplýsinga um ölduhæð og veðurfar við Eldey á umræddum tíma og lagt fram minnisblað I-kvk-ef E-kvk-ef J-kvk-ef, verkfræðings á siglingasviði Vegagerðarinnar, dagsett 30. apríl 2014. Þar kemur fram að Vegagerðin reki tvö öldumælidufl á umræddu svæði, Garðskagaduflið og Grindavíkurduflið, en Eldey liggi nokkurn veginn mitt á milli þeirra. Grindavíkurduflið sé minnst marktækt, enda nálægt landi og í skjóli fyrir ríkjandi norðlægum áttum. Þann 25. febrúar 2009 kl. 09:00 hafi ölduhæð við Garðskagadufl verið 2,53 metrar, sveiflutími öldu 5,97 sek. og öldulengd 56 metrar. Ölduhæð við Grindavíkurdufl hafi verið 1,41 metri, sveiflutími öldu 7,11 sek. og öldulengd 79 metrar. Samkvæmt ölduspápunkti Evrópsku veðurstofunnar kl. 06:00 hafi ölduhæð verið 3,28 metrar, sveiflutími öldu 7,7 sek., öldustefna 334°, vindhraði 13,9 m/sek. og vindátt 351°. Klukkan 12:00 hafi ölduhæð verið 3,28 metrar, sveiflutími öldu 8 sek., öldustefna 333°, vindhraði 10,9 m/sek. og vindátt 341°.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir heimild sína til málshöfðunar á 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Með læknisvottorðum, greinargerð sjúkraþjálfara og lögreglurannsókn hafi stefnandi sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni við starf sitt. Stefnandi hafi verið við vinnu á skipinu Suðurey VE 12 og samkvæmt 1. mgr. 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985 beri stefndi ábyrgð á kröfum vegna líkamstjóns stefnanda auk þess sem hann sé rétthafi samkvæmt slysatryggingu sjómanna hjá réttargæslustefnda. Hafi stefnandi því sýnt fram á að hann hafi lögvarða hagsmuni af málshöfðuninni.

Stefnandi reisir kröfur sínar á 1. mgr. 172. gr. siglingalaga þar sem útgerðarmaður beri ábyrgð á kröfum vegna lífs- eða líkamstjóns þeirra sem ráðnir séu í skiprúm hjá honum hafi slys borið að höndum. Stefnanda sé kunnugt um að stefndi hafi keypt ábyrgðartryggingu hjá réttargæslustefnda eins og skylt sé samkvæmt siglingalögum og þegar slysið hafi orðið hafi slysatrygging sjómanna verið í gildi. Í B-lið vátryggingaskírteinisins segi að félagið greiði dánarbætur, örorkubætur og dagpeninga samkvæmt 172. gr. laga nr. 34/1985 og í samræmi við ákvæði gildandi kjarasamnings Landsambands íslenskra útvegsmanna við stéttarfélög fiskimanna. Um slysatryggingu sjómanna gildi vátryggingaskilmálar réttargæslustefnda nr. 781 en í grein 1.1 segi að félagið greiði bætur vegna slyss sem vátryggður verði fyrir eins og segi í vátryggingarskírteini eða iðgjaldskvittun og skilmálum þessum. Skilgreiningu á hugtakinu slys sé að finna í grein 1.3, en þar segi að átt sé við skyndilegan utanaðkomandi atburð sem valdi meiðslum á líkama vátryggðs og gerist án vilja hans.

Stefnandi telur að hreyfing eða velta á skipi séu áhrif sem komi utan að og teljist skyndilegur utanaðkomandi atburður. Í málinu reyni á staðlaða samningsskilmála gagnvart réttargæslustefnda sem samdir séu einhliða af honum. Enga skýringu sé að finna í skilmálunum hvað teljist skyndilegur utanaðkomandi atburður aðra en þá er finna megi í grein 1.3, en um sé að ræða sama slysahugtak og lögfest sé í 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar, sbr. 9. gr. laga nr. 74/2002. Af íslenskri og norrænni réttarframkvæmd megi álykta að almennt sé ekki um slys að ræða ef áverki verður án þess að frávik verði frá hinni venjulegu framkvæmd vinnunnar. Hins vegar hafi verið álitið að um slys sé að ræða ef líkamstjón verður af ytra álagi eða áreynslu umfram það sem venjulegt sé við framkvæmd viðkomandi starfs. Þá sé litið til þess að hafi starf almennt í sér fólgna áhættu á því líkamstjóni sem starfsmaður verði fyrir, sé litið á smávægilegt frávik frá venjulegri framkvæmd vinnu sem nægilega til að um slys teljist vera að ræða. Þá beri þess að geta að ábyrgðarregla siglingalaga sé jafnframt talin víðtækari en skilgreining slysahugtaksins samkvæmt vátryggingaskilmálum.

Í úrskurði úrskurðarnefndar í vátryggingamálum sé sérstaklega vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 37/2005, en í því máli hafi reynt á það hvort það teldist falla undir slysahugtak í vátryggingaskilmálum réttargæslustefnda að stefnandi málsins hafi orðið fyrir líkamstjóni við að lyfta þungri byrði við vinnu sína á sjó. Í niðurstöðu réttarins komi fram að ekkert væri komið fram í málinu um óvænt, skyndileg utanaðkomandi atvik. Þá hafi ekkert verið tekið fram um hvort hreyfing á skipi geti talist skyndilegur og utanaðkomandi atburður, heldur hafi aðeins verið talið ósannað að veltingur á skipinu hafi valdið umræddu líkamstjóni, en vindhraði hafi aðeins verið um 8 til 13 m/sek. Þegar stefnandi máls þessa hafi stigið niður af stjórnborðstrollinu hafi vindhraði verið um 20 m/sek. og talsverður veltingur á skipinu. Þá hafi stefnandi ekki verið að lyfta þungri byrði, heldur farið leið sem ávallt hafi verið farin yfir stjórnborðstrollið og aðeins þurft að stíga niður um 60 cm þegar hann hafi skyndilega hnigið niður vegna mikils höggs sem hann hafi orðið fyrir. Hreyfingu og velting skips, sérstaklega við ofangreindar aðstæður, sé ekki hægt að sjá fyrirfram. Skipið hreyfist ekki ávallt í sama takti og með sama hætti, heldur gangi það til og frá með ójöfnum hætti og geti hreyfst skyndilega þegar öldur skelli á því. Liggi því í hlutarins eðli að öldugangur og hreyfing skipsins sé utanaðkomandi atburður sem gerist án vilja stefnanda.

Við túlkun á slysahugtakinu telur stefnandi að líta verði til þess að um staðlað samningsákvæði sé að ræða sem réttargæslustefndi hafi samið einhliða. Sé slíkt samningsákvæði óljóst beri að túlka það þeim í óhag sem það hafi samið einhliða og hefði átt að hlutast til um að hafa það skýrt og skiljanlegt. Vinna um borð í skipum sé hættulegt starf og þegar slys verði séu þau oft alvarleg og þess vegna sé ábyrgðarregla siglingalaga jafn rúm og raun beri vitni.

Stefnandi telur ljóst að mikil hreyfing hafi verið á skipinu þegar slysið hafi átt sér stað og hafi það orðið af þeim sökum. Þá telur stefnandi að orsakatengsl séu á milli hreyfingar og veltu skipsins og slyssins. Samkvæmt skipsdagbók og vitnisburði V-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef hjá lögreglu hafi vindhraði verið um 20 m/sek. þegar slysið hafi átt sér stað. Þá hafi meðalölduhæð við Garðskagadufl verið 2,53 metrar og 3,28 metrar við ölduspápunkt evrópsku veðurstofunnar. Sé því ljóst að skipið hafi ekki verið á sléttum sjó heldur í hvassviðri eða stormi. Við slíkar aðstæður geti velta á skipi numið að minnsta kosti ölduhæðinni og oft tvöfaldri ölduhæð þegar skip fari frá öldutoppi niður í öldudal. Stefnandi hafi stigið niður um 60 cm en við umræddar veðuraðstæður geti skipið oltið og fallhæðin margfaldast. Þá bendi aðstæður til þess að skipið hafi komið upp á móti stefnanda eða kastast til þegar hann hafi stigið niður af trollinu. Því ætti að vera ljóst að veltingi skipsins sé um að kenna hvernig hafi farið. Sé augljóst að ytra álag hafi þurft til að valda þeim áverkum sem stefnandi hafi orðið fyrir. Sé því um að ræða slys í skilningi siglingalaga og vátryggingaskilmála réttargæslustefnda.

Stefnandi vísar til siglingalaga nr. 34/1985, einkum 172. gr. laganna, laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004, skaðabótalaga nr. 50/1993 og almennra reglna skaðabótaréttar, kröfuréttar og samningaréttar. Krafa um málskostnað er studd við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína annars vegar á aðildarskorti og hins vegar á því að ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir slysi sem bótaskylt sé úr slysatryggingu sjómanna sem stefndi hafi keypt hjá réttargæslustefnda.

Stefndi bendir á að með kjarasamningi milli Landssambands íslenskra útvegsmanna og samtaka sjómanna, sem gilt hafi frá 16. maí 2001 og byggt hafi á úrskurði gerðardóms skv. 2. gr. laga nr. 34/2001 um kjaramál fiskimanna og fleira, uppkveðnum 30. júní 2001, hafi verið gerðar veigamiklar breytingar á slysatryggingakafla samninganna. Hafi breytingin einkum falist í því að bætur úr slysatryggingu sjómanna skyldu ákvarðast á grundvelli reglna skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum leiddi það til hærri bóta en samkvæmt 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Efnislega samhljóða ákvæði hafi síðar verið tekin upp í kjarasamning milli samtaka sjómanna og Landssambands íslenskra útvegsmanna og Samtaka atvinnulífsins. Um sé að ræða slysatryggingu en ekki ábyrgðartryggingu. Stefnandi sé sjálfur vátryggður og eigi rétt til bóta úr vátryggingunni beint úr hendi réttargæslustefnda en hjá honum hafi stefndi keypt téða slysatryggingu. Fari nánar um ákvörðun bóta og uppgjör þeirra eftir því sem kveðið sé á um í skilmálum vátryggingarinnar. Stefnandi geti því ekki krafist þeirra bóta sem hann krefjist viðurkenningar fyrir beint úr hendi stefnda og beri því að sýkna stefnda sökum aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Stefndi byggir á því að umræddu atviki sé upphaflega lýst í skipsdagbók og hafi skipstjóri skipsins lýst því að stefnandi hafi verið að hoppa niður af trollinu niður á dekk (um 40 cm) þegar hann hafi skyndilega fundið fyrir miklum sársauka í mjóbaki en við það hafi hann hnigið niður og ekki getað staðið upp aftur. Stefndi telur ljóst að stefnandi hafi ekki orðið fyrir meiðslum með þeim hætti að um slys hafi verið að ræða eins og það sé skilgreint í vátryggingarskilmálum, en þar sé slys skilgreint sem skyndilegur utanaðkomandi atburður sem valdi meiðslum á líkama vátryggðs og gerist án vilja hans. Stefndi telur engum vafa undirorpið að meiðslin hafi ekki orðið af völdum skyndilegs utanaðkomandi atburðar. Stefnandi hafi fengið verk í mjóbak við það eitt að fara niður af stjórnborðstrolli. Þar sem meiðslin hafi ekki hlotist af völdum utanaðkomandi atburðar hafi ekki verið um að ræða bótaskylt slys úr slysatryggingu sjómanna sem stefndi hefði keypt hjá réttargæslustefnda vegna áhafnarinnar. Hafi réttargæslustefndi því ekki átt annan kost en að hafna bótaskyldu og hafi það verið gert með bréfi til lögmanns stefnanda 11. maí 2010.

Eftir að afstaða réttargæslustefnda hafi legið fyrir hafi stefnandi aflað viðbótargagna, þ.e. lögregluskýrslna og ljósmynda. Hafi stefnandi sagst hafa stigið niður af trollinu, þá hafi komið sjór og lyft skipinu og við það hafi hann fengið slink á bakið og höggið því orðið meira en eðlilegt gæti talist. Hafi réttargæslustefndi tekið fram að ekki skipti máli hvort stefnandi hafi hoppað eða stigið niður af trollinu og því hafi hann ekki breytt afstöðu sinni.

Stefndi byggir á því að ósannað sé að meiðsli stefnanda megi rekja til hreyfingar skipsins eða að hreyfing þess teljist þá skyndileg og ófyrirséð. Þessi málatilbúnaður stefnanda sé óskýr og mótsagnakenndur þar sem í senn sé byggt á því að fallhæð aukist en um leið að skipið komi á móti, auk þess sem veltingur sé. Sé ósannað að meiðsl stefnanda hafi orðið við annað en eigin hreyfingar hans og því ekki að rekja til utanaðkomandi atburðar eins og slysahugtakið geri að skilyrði. Í skilyrðinu felist að orsökin verði að eiga sér rætur utan líkama hins vátryggða. Stefndi telur það ekki augljóst og í reynd ósannað að ytra álag þurfi til að valda þeim áverkum sem stefnandi hafi orðið fyrir þegar hann hafi stigið niður af stjórnborðstrollinu.

Stefndi hafnar þeim málatilbúnaði stefnanda að sé samningsákvæði sem byggi á slysahugtakinu óljóst beri að túlka það þeim í óhag sem samið hafi það einhliða, en um staðlað samningsákvæði sé að ræða. Hvorki laga- né samningsákvæði teljist óskýr við það eitt að mögulega þurfi við einhverjar aðstæður að túlka þau eða merkingu einstakra orða. Hafi sambærileg ákvæði verið lögð til grundvallar í vátryggingum áratugum saman og margsinnis verið lögð til grundvallar í niðurstöðum þar til bærra úrlausnaraðila. Stefndi tekur undir rökstuðning úrskurðarnefndar í vátryggingamálum sem úrskurðað hafi um ágreiningsefni þessa máls og þá bendir stefndi á sem fordæmi dóm Hæstaréttar í máli nr. 37/2005. Ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir meiðslum af völdum slyss í skilningi skilmálanna og verði því að sýkna stefnda af kröfu stefnanda í máli þessu.

Stefndi byggir á 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 og 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985, reglum og fordæmum í vátryggingarétti á slysahugtakinu auk vátryggingarskilmála um slysatryggingu sjómanna nr. 781 hjá réttargæslustefnda. Krafa um málskostnað er reist á XXI. kafla laga nr. 91/1991, einkum 129. og 130. gr. laganna.

Niðurstaða.

Stefnandi gerir þær kröfur í máli þessu að viðurkennd verði bótaskylda stefnda vegna slyss sem stefnandi segist hafa orðið fyrir við störf sín um borð í Suðurey VE 12 þann 25. febrúar 2009. Hafi trollið verið látið fara og hafi þurft að skipta um lása á gröndurum. Hafi stefnandi verið sendur fram í lásakompu að sækja lása en á leið sinni þangað hafi stefnandi þurft að fara yfir stjórnborðstroll skipsins. Þegar hann hafi stigið niður af trollinu hafi komið veltingur á skipið með þeim afleiðingum að hann hafi fengið mikið högg á mjóbak, hnigið niður og verið borinn niður í borðsal skipsins. Samkvæmt skipsdagbók hafi verið norðaustan 20 m/sek. og talsverður sjór þegar slysið hafi átt sér stað. Þá segir þar að stefnandi hafi hoppað af trollinu niður á dekk. Í vottorði K-kk-ef B-kk-ef frá 11. febrúar 2010 kemur fram að vinnufærni stefnanda sé greinilega skert eftir slysið, hann sé enn með þráláta verki og aldrei alveg einkennalaus. Einnig hefur verið lagt fram vottorð B-kk-ef J-kk-ef sérfræðings dagsett 20. október 2009, en hann telur að stefnandi hafi tognað bæði á brjóstbaki og mjóbaki.

Þá lýsir stefnandi því að hann hafi leitað til H-kvk-ef S-kvk-ef G-kvk-ef, löggilts sjúkraþjálfara, í átta skipti í mars 2009 og hafi meðferðin falist í mjúkvefjameðferð á stífa vöðva í kringum mjó- og brjósthrygg og sértækri liðlosun á brjóstbak og togi á mjóbak og brjóstbak. Fram fór lögreglurannsókn að beiðni lögmanns stefnanda og við skýrslutökur hjá lögreglu lýsti V-kk-nf S-kk-nf skipstjóri því yfir að hann hafi notað orðalagið að hoppa af trollinu án þess að vita hvort stefnandi hefði stigið eða hoppað niður af trollinu. Þá lýsti S-kk-nf S-kk-nf K-kk-nf því að stefnandi hafi farið sömu leið og alltaf sé farin í lásakompuna. Réttargæslustefndi hefur hafnað bótaskyldu í málinu og telur ósannað að utanaðkomandi atburður hafi valdið meiðslum og einkennum stefnanda og skipti engu máli í því sambandi hvort stefnandi hefði stigið eða hoppað niður af trollinu. Það væri mat réttargæslustefnda að hreyfing eða velta á skipi geti ekki talist skyndilegur utanaðkomandi atburður þannig að falli undir slysahugtakið.

Sýknukrafa stefnda er í fyrsta lagi byggð á aðildarskorti og beri því að sýkna hann á grundvelli 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Telur stefndi að stefnandi hefði átt að beina kröfum sínum að réttargæslustefnda, en stefndi hafi keypt ábyrgðartryggingu hjá því félagi. Samkvæmt 1. mgr. 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985 ber útgerðarmaður ábyrgð á kröfum vegna lífs- eða líkamstjóns þeirra sem ráðnir eru í skiprúm hjá honum hafi slys borið að höndum er hlutaðeigandi var staddur á skipi eða vann í beinum tengslum við rekstur skips enda þótt slysið eða tjónið verði ekki rakið til bilunar á tækjum eða ónógra öryggisráðstafana né heldur yfirsjónar þeirra er starfa í þágu skips. Samkvæmt 2. mgr. sömu lagagreinar er útgerðarmanni skylt að kaupa tryggingu fyrir dánarbótum og slysabótum er á hann kunna að falla skv. 1. mgr. Óumdeilt er að stefndi gerði út skip það sem stefnandi var skipverji á þegar atvik það varð sem um er deilt í máli þessu. Samkvæmt framangreindum lagaákvæðum var stefnanda því rétt að beina kröfu sinni að stefnda í máli þessu og verður ekki talið að ákvæði kjarasamninga takmarki þennan rétt stefnanda á nokkurn hátt. Verður sýknukröfu stefnda vegna aðildarskorts því hafnað.

Eins og að framan er rakið var vindur að norðaustan, 20 m/sek. og talsverður sjór þegar umrætt atvik varð. Stefnandi var við störf um borð í skipinu við þessar aðstæður og var honum falið að skipta um lása á svokölluðum gröndurum. Á leið sinni í lásakompuna þurfti stefnandi að fara yfir stjórnborðstroll skipsins. Telja verður nægilega í ljós leitt að vegna mikils veltings á skipinu hafi stefnandi á leið sinni yfir trollið fengið mikið högg á mjóbakið og hnigið niður. Líkamstjón stefnanda verður því rakið til utanaðkomandi áhrifa og er því um slys í merkingu 172. gr. siglingalaga að ræða. Ber því að taka kröfur stefnanda til greina og viðurkenna bótaskyldu stefnda vegna slyss stefnanda.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 2.800.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan. Uppkvaðning hans hefur dregist fram yfir lögbundinn frest en dómari og lögmenn aðila töldu ekki þörf endurflutnings.

DÓMSORÐ:

Viðurkennd er bótaskylda stefnda, Ísfélags Vestmannaeyja hf. vegna slyss stefnanda, S-kk-ef B-kk-ef H-kk-ef þann 25. febrúar 2009.

Stefndi greiði stefnanda 2.800.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.