S-351/2009

Málið er höfðað með ákæru ríkislögreglustjóra, útgefinni 27. mars 2009, á hendur Þ-kk-þgf J-kk-þgf Á-kk-þgf, kt. 000000-0000, Árvöllum, Kjalarnesi, og Þ-kk-þgf B-kk-þgf Á-kk-þgf, kt. 000000-0000, Lyngási 12, Garðabæ:

A.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Hofakurs, kennitala 000000-0000, sem ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf var framkvæmdastjóri og prókúruhafi fyrir og ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf var starfandi framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi fyrir, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna nóvember-desember 2006, janúar-febrúar, maí-júní og júlí-ágúst 2007, og janúar-febrúar og mars-apríl 2008 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins vegna uppgjörstímabilanna nóvember-desember 2006, maí-júní til og með nóvember-desember 2007, og janúar-febrúar og mars-apríl 2008, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, samtals að fjárhæð kr. 5.312.590, sem sundurliðast sem hér greinir:

2. Eigi staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna tímabilanna nóvember og desember 2006 og janúar til og með desember 2007, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli í III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna sömu tímabila, samtals að fjárhæð kr. 7.076.876 hvað varðar Þ-kk-þf B-kk-þf og samtals að fjárhæð kr. 8.261.368 hvað varðar Þ-kk-þf J-kk-þf, sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil: Vangoldin staðgreiðsla Vangoldin staðgreiðsla

hvað varðar Þ-kk-þf B-kk-þf: hvað varðar Þ-kk-þf J-kk-þf:

Árið 2006

nóvember kr. 739.394 kr. 886.621

desember kr. 545.856 kr. 693.083

kr. 1.285.250 kr. 1.579.704

Árið 2007

janúar kr. 536.877 kr. 766.882

febrúar kr. 581.214 kr. 831.349

mars kr. 510.333 kr. 654.611

apríl kr. 400.409 kr. 544.687

maí kr. 491.102 kr. 612.444

júní kr. 539.641 kr. 539.641

júlí kr. 569.691 kr. 569.691

ágúst kr. 506.287 kr. 506.287

september kr. 466.622 kr. 466.622

október kr. 486.186 kr. 486.186

nóvember kr. 523.314 kr. 523.314

desember kr. 179.950 kr. 179.950

kr. 5.791.626 kr. 6.681.664

Samtals kr. 7.076.876 kr. 8.261.368

B.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins BKR, kennitala 000000-0000, sem ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf var framkvæmdastjóri og prókúruhafi fyrir, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna mars-apríl til og með september-október 2007, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins vegna uppgjörstímabilanna mars-apríl til og með nóvember-desember 2007, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, samtals að fjárhæð kr. 15.678.525, sem sundurliðast sem hér greinir:

2. Eigi staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna tímabilanna janúar til og með desember 2007 og janúar til og með apríl 2008, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli í III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna sömu tímabila, samtals að fjárhæð kr. 34.380.357, sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil: Vangoldin staðgreiðsla:

Árið 2007

janúar kr. 1.580.228

febrúar kr. 1.894.078

mars kr. 2.037.306

apríl kr. 1.853.009

maí kr. 1.790.914

júní kr. 1.843.788

júlí kr. 1.541.695

ágúst kr. 1.791.196

september kr. 2.594.720

október kr. 2.332.718

nóvember kr. 2.535.112

desember kr. 1.043.992 kr. 22.838.756

Árið 2008

janúar kr. 2.001.449

febrúar kr. 3.041.366

mars kr. 3.626.248

apríl kr. 3.872.538 kr. 11.541.601

Samtals kr. 34.380.357

C.

Fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Skammhlaup (áður Rafgjafinn), kennitala 000000-0000, sem ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf var framkvæmdastjóri og prókúruhafi fyrir, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna mars-apríl til og með nóvember-desember 2007, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins vegna sömu uppgjörstímabila, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, samtals að fjárhæð kr. 21.890.670, sem sundurliðast sem hér greinir:

2. Eigi staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna tímabilanna maí til og með september 2007, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli í III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna sömu tímabila, samtals að fjárhæð kr. 6.007.989, sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil: Vangoldin staðgreiðsla:

Árið 2007

maí kr. 1.138.411

júní kr. 1.392.668

júlí kr. 1.164.851

ágúst kr. 1.386.665

september kr. 925.394 kr. 6.007.989

Samtals kr. 6.007.989

Framangreind brot ákærðu samkvæmt 1. og 2. tölulið í A, B og C hlutum ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 1. tölulið í A, B og C hlutum ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 2. tölulið í A, B og C hlutum ákæru.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Við meðferð málsins fyrir dómi óskaði sækjandi eftir því að leiðrétta ákæru á þann veg að í inngangskafla ákæruliðar C.1 komi mars-apríl í stað janúar- febrúar.

Verjandi ákærðu gerir þær kröfur að ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf verði alfarið sýknaður af ákæru, en að ákærða Þ-kk-þgf J-kk-þgf verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa. Loks krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins.

Málsatvik

Ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf játaði sök við þingfestingu málsins. Ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf neitar hins vegar sök. Hefur ákærði borið að hann hafi ekki komið nálægt rekstri Hofakurs ehf. og telji sig því ekki bera ábyrgð á skattalagabrotum sem kunni að hafa verið framin í rekstri félagsins. Ákærði kannast þó við að hafa verið skráður framkvæmdastjóri og prókúruhafi félagsins á þeim tíma sem ákæra tekur til, en farist hafi fyrir að breyta skráningu hjá hlutafélagaskrá. Með vísan til afstöðu ákærðu til sakarefnisins verða málavextir ekki reifaðir að öðru leyti en því sem snýr að stöðu ákærða Þ-kk-ef B-kk-ef hjá félaginu, sbr. 4. mgr. 183. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008.

Meðal gagna málsins er vottorð Fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra, dagsett 19. október 2007, þar sem kemur fram að stjórn félagsins samkvæmt fundi þann 23. september 1997 skipi ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf og ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf sem varamaður. Þá er Þ-kk-nf B-kk-nf skráður framkvæmdastjóri félagsins og ákærðu báðir skráðir með prókúruumboð.

Við aðalmeðferð málsins kannaðist ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf við að hafa verið skráður framkvæmdastjóri Hofakurs ehf. við stofnun félagsins árið 1997. Ákærði sagðist hins vegar aldrei hafa starfað sem framkvæmdastjóri. Ekki hefði verið gerður reki að því að afskrá hann sem framkvæmdastjóra og sagði ákærði kæruleysi þeirra meðákærða þar um að kenna. Ákærði sagðist aldrei hafa undirritað skjöl fyrir hönd félagsins. Þá hefði hann aldrei verið hafður með í ráðum þegar teknar voru ákvarðanir sem vörðuðu rekstur þess. Hann hefði ekki vitað að virðisaukaskattur vegna félagsins væri í vanskilum og að ekki hefði verið staðið skil á staðgreiðslu vegna starfsemi þess. Ákærði kannaðist þó við að hafa starfað hjá félaginu og að hafa þegið þar laun um tíma. Hann hefði hins vegar verið þar sem almennur starfsmaður. Meðákærði hefði alfarið séð um stjórn félagsins. Sagðist ákærði ekkert hafa hugsað sérstaklega út í það að hann skyldi vera skráður framkvæmdastjóri.

Ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf sagði þá Þ-kk-þf B-kk-þf upphaflega hafa stofnað Hofakur ehf. saman á árinu 1997 í tengslum við fyrirhuguð fasteignaviðskipti. Hann hefði svo tekið félagið yfir og rekið annars konar starfsemi í nafni þess. Þ-kk-nf B-kk-nf hefði nokkrum sinnum beðið hann um að breyta skráningu sinni sem framkvæmdastjóra, en það hefði farist fyrir af hans hálfu. Þ-kk-nf B-kk-nf hefði ekkert komið að stjórn félagsins nema varðandi fasteignaviðskiptin í upphafi.

Niðurstaða

Með játningu ákærða Þ-kk-ef J-kk-ef, sem er í samræmi við gögn málsins, er sannað að ákærði hafi gerst sekur um það sem honum er gefið að sök í ákæru og eru brot hans þar rétt færð til refsiákvæða.

Svo sem rakið hefur verið var ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf skráður framkvæmdastjóri og stjórnarmaður Hofakurs ehf. á þeim tíma sem ákæra varðar. Samkvæmt 44. gr. laga um einkahlutafélög nr. 138/1994 bar ákærða því skylda til að annast um að starfsemi félagsins væri í réttu horfi og jafnframt að fylgjast með og tryggja að félagið innti af hendi lögboðin gjöld og stæði skil á skýrslum og skilagreinum til skattyfirvalda, svo sem lög gera ráð fyrir. Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur samkvæmt A. kafla ákæru og eru brot hans þar rétt færð til refsiákvæða.

Refsing og sakarkostnaður

Við meðferð málsins fyrir dómi lagði verjandi ákærðu fram gögn um meintar tapaðar kröfur vegna reksturs Rafgjafans ehf., síðar Skammhlaups ehf. Hlutaðist ákærandi til um viðbótarrannsókn af því tilefni. Í þinghaldi 23. nóvember sl. lagði verjandi fram frekari gögn um kröfur sem hugsanlega hefðu tapast vegna reksturs Hofakurs ehf. og BKR ehf., en málið var dómtekið að loknum málflutningi í því þinghaldi. Dómari taldi nauðsynlegt að fram færi frekari rannsókn vegna þeirra gagna sem verjandi hafði lagt fram. Var málið endurupptekið í þinghaldi 1. desember sl. og lagt fyrir sækjanda að afla upplýsinga frá skiptastjórum þrotabúa Hofakurs ehf. og BKR ehf. um ætlaðar tapaðar kröfur félaganna. Rannsóknargögn bárust dóminum 15. janúar sl. Í þinghaldi 18. janúar sl. var aðilum gefinn kostur á að gera athugasemdir til viðbótar fyrri málflutningi sínum og málið tekið til dóms á ný. Liggur fyrir að þau gögn sem lögð voru fram undir rekstri málsins horfa til lækkunar sektarrefsingar sem ákærðu verður ákveðin vegna vanskila á virðisaukaskatti.

Ákærði Þ-kk-nf J-kk-nf er fæddur í maí 1957 og hefur hann ekki sætt refsingu svo að vitað sé. Ákærði hefur játað brot sín greiðlega og horfir það til málsbóta. Ákærði er sakfelldur fyrir mörg brot framin við rekstur þriggja einkahlutafélaga og varða þau verulegum fjárhæðum. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 14 mánuði, er bundin skal skilorði sem í dómsorði greinir. Með hliðsjón af 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda verður ákærði jafnframt dæmdur til að greiða 120.000.000 króna í sekt til ríkissjóðs og komi 6 mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Ákærði Þ-kk-nf B-kk-nf er fæddur í desember 1958 og hefur hann ekki sætt refsingu svo að vitað sé. Ákærði er í máli þessu sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 4 mánuði, er bundin skal skilorði sem í dómsorði greinir. Með vísan til áður tilvitnaðra ákvæða laga um virðisaukaskatt og staðgreiðslu opinberra gjalda verður ákærði jafnframt dæmdur til að greiða 7.400.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi 60 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Loks skulu ákærðu greiða óskipt málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 250.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið E-kk-nf Á-kk-nf saksóknarfulltrúi.

R-kvk-nf H-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, Þ-kk-nf J-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í 14 mánuði.

Ákærði, Þ-kk-nf B-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í 4 mánuði.

Fresta skal fullnustu refsingar ákærðu og falli hún niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði, Þ-kk-nf J-kk-nf, greiði 120.000.000 króna í sekt til ríkissjóðs og komi 6 mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Ákærði, Þ-kk-nf B-kk-nf, greiði 7.400.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi 60 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Ákærðu greiði óskipt málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 250.000 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf