E-343/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 17. október s.l., er höfðað með stefnu birtri 14. júní 2005.

Stefnandi er Kaupverk ehf., kt. 000000-0000, Velli 1, Hvolsvelli.

Stefndi er Skaftárhreppur, kt. 000000-0000, Klausturvegi 15, Kirkjubæjar- klaustri og fyrir hans hönd er sveitarstjóranum, G-kk-þgf R. Ó-kk-þgf, stefnt.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 1.649.984 kr. auk dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 590.834 krónum frá 30. nóvember 2004 til 23. desember sama ár, en af 600.444 krónum til 23. febrúar 2005, en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefndanda en til vara að kröfur hans verði lækkaðar verulega. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Málavextir.

Fyrirsvarsmaður stefnanda, B-kk-nf Ó. P-kk-nf, pípulagningameistari, mun hafa tekið að sér í byrjun nóvember 2004 að endurnýja pípulagnir vegna vatnsleka í húsnæði hjúkrunar- og dvalarheimilins Klausturhóla á Kirkjubæjarklaustri í Skaftárhreppi, en stefndi sér um rekstur þeirrar stofnunar. Stefndi heldur því fram að B-kk-nf hafi lofað því að hófs yrði gætt að því er þóknun varðaði. Hafi hann lofað því að leggja hóflegt álag á heildsöluverð, taka ekkert tímagjald fyrir efnisöflun og þá hafi hann talið sig geta útvegað efni með afslætti. Stefndi mun hafa falið O-kk-þgf T-kk-þgf að hafa eftirlit með verkinu.

Stefnandi sendi stefnda reikning nr. 114 vegna verksins dags. 30. nóvember 2004 að fjárhæð 2.390.834 krónur og segir stefndi mikið álag hafa verið á efniskaup andstætt loforði. Þá hafi skráður vinnutímafjöldi verið umfram unnar vinnustundir og efniskaup meiri en raunveruleg efniskaup. Stefndi segist hafa haft samband við stefnanda og gert athugasemdir við reikninginn. Hafi stefnandi talið stefnda trú um að reikningurinn væri mistök og myndi slíkt ekki henda aftur. Segist stefndi eftir viðræður við stefnanda hafa talið að greiðsla á 1.800.000 krónum væri fullnaðargreiðsla vegna þessa reiknings. Stefnandi heldur því hins vegar fram að stefndi hafi greitt inn á reikninginn án nokkurra athugasemda umrædda fjárhæð 6. desember 2004. Hafi með reikningnum fylgt yfirlit yfir keypt efni að fjárhæð 675.327 krónur. Stefnandi mun hafa sent stefnda reikning nr. 115 að fjárhæð 909.610 krónur 22. desember sama ár og heldur stefndi því fram að stefnandi hafi þá ekki sent kreditreikning vegna fyrsta reikningsins. Stefnandi heldur því fram að stefndi hafi greitt inn á reikninginn án athugasemda samdægurs 900.000 krónur, en stefndi heldur því fram að stefnandi hafi lofað leiðréttingu á hinum ranga reikningi. Þá hafi hann tekið fram að hann reikningsfærði allt efni sem hann keypti og myndi svo í uppgjöri bakfæra allt efni sem út af stæði, en við þetta loforð hafi ekki verið staðið. Stefndi segist á þessu stigi hafa verið orðinn langþreyttur á hægri framvindu verksins miðað við kostnað af því.

Aðilar eru sammála um að stefnanda hafi verið gert að láta af störfum 12. janúar 2005 og heldur stefnandi því fram að engar athugasemdir aðrar en smávægilegar munnlegar ábendingar hafi komið fram frá O-kk-þgf T-kk-þgf um störf hans. Stefnandi heldur því fram að honum hafi ekki verið gefinn kostur á að taka verkið út en stefndi mótmælir því og segir stefnanda hafa verið í lófa lagið að fá verk sitt metið. Hafi ekkert verið hreyft við verkinu í tæpa þrjá mánuði eftir að stefnandi lét af störfum þar sem ekki hafi fengist maður í verkið eins og stefnanda hafi verið kunnugt um. Segist stefndi hafa fengið Þ-kk-þf Þ-kk-þf, tjónamatsmann VÍS, til að taka verkið út 24. janúar og hafi hann talið töluvert eftir óunnið. Þá hafi stefndi fengið B-kk-þf K-kk-þf, pípulagningameistara til að mæla upp allt efni sem búið hafi verið að leggja í verkið og hafi komið í ljós að skráð efniskaup hafi oft ekki verið í neinu samræmi við verkið.

Stefnandi sendi stefnda reikning nr. 116 að fjárhæð 1.049.540 krónur 23. febrúar sama ár og segir stefndi tímagjaldið hafa hækkað um 25,5% frá því sem verið hefði. Þá hafi verið skráð svokallað „álag v/kanal vinnu“ á hluta skráðra vinnustunda auk þess sem krafist hafi verið greiðslu slíks viðbótarálags vegna meirihluta þeirra skráðu vinnustunda sem þegar hefði verið skrifaður reikningur fyrir. Á þessum reikningi séu bakfærðar 158.100 krónur sem sagðar séu vegna villu stefnanda í reikningi nr. 114.

Stefndi segir hafa gengið erfiðlega að fá annan pípulagningamann í verkið eftir að stefnandi hvarf frá því. Hafi virst sem þeir sem leitað hafi verið til í því skyni hafi sammælst um að koma ekki að verkinu fyrr en reikningar stefnanda hefðu verið greiddir. Svo hafi þó farið að lokum að stefndi hafi fengið Króm og hvítt ehf. til að ljúka verkinu og hafi reikningur fyrir það numið 856.842 krónum. Óumdeilt er að stefndi hafi boðist til að ljúka málinu með sátt gegn greiðslu á 411.181 krónu en samkomulag náðist ekki á þeim nótum.

Á grundvelli matsbeiðnar stefnda, dags. 28. nóvember 2005, var T-kk-nf S-kk-nf, pípulagningameistari, dómkvaddur á dómþingi 1. mars s.l. til þess að meta í fyrsta lagi hversu margar vinnustundir sé hæfilegt að verkið taki, í öðru lagi hver sé hæfilegur efniskostnaður við verkið miðað við þann tíma er það var unnið, í þriðja lagi hversu margar vinnustundir séu hæfilegar vegna þess hluta verksins sem stefnandi annaðist, í fjórða lagi hversu mikill efniskostnaður sé hæfilegur vegna þess hluta verksins sem stefnandi annaðist miðað við þann tíma sem það var unnið og í fimmta lagi hvort reikningar stefnanda væru að öllu leyti í samræmi við það sem tíðkanlegt væri í sambærilegum viðskiptum á þeim tíma sem verkið var unnið og ef svarið væri neikvætt, hvaða atriði í reikningunum væru andstæð því sem tíðkanlegt væri.

Matsgerð er dagsett 29. apríl s.l. og telur matsmaður hæfilegan fjölda vinnustunda í allar lagnir vera u.þ.b. 450 klukkustundir. Þá telur hann hæfilegan efniskostnað, rör og fittings, vera 1.621.395 krónur og vinnustundir stefnanda metur hann hæfilegar 390 klukkustundir. Þá segir í matsgerð að lagnakapallinn á Klausturhólum sé vel lýstur og þrifalegur. Segist hann aldrei á 40 árum í pípulögnum hafa rukkað aukalega fyrir vinnu í slíku umhverfi. Ef til kæmi væri slík vinna, sem álag bættist á, aldrei meiri en 60-70 klukkustundir. Matsmaðurinn taldi akstur vegna verksins hæfilega metinn 149.400 krónur og kostnað vegna pressuvélar og annarra véla mat hann hæfilegan 81.700 krónur.

Tímagjald stefnanda samkvæmt reikningum nr. 114 og 115 er 2.750 krónur en 3.450 krónur samkvæmt reikningi nr. 116. Svo virðist sem virðisaukaskattur sé innifalinn í fjárhæðum reikninganna.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að hann hafi unnið verk og lagt til efni, áhöld og akstur í þess þágu samkvæmt beiðni stefnda, sem hafi í engu afmarkað verkið nánar. Tæknifróður trúnaðarmaður stefnda, O-kk-nf T-kk-nf, hafi aldrei beint skriflegum ábendingum til stefnanda eða bókað verkfundi eins og honum hafi borið að gera í samræmi við ÍST 30. Þá hafi trúnaðarmaðurinn hrakið stefnanda frá verkinu og ekki gefið honum færi á að láta taka það út. Nýr aðili hafi verið fenginn til verksins á grundvelli ósanninda og sé engin leið að meta hvað stefnandi vann og hvað sá sem við verkinu tók. Því gildi reikningar stefnanda sem séu í alla staði sanngjarnir og eðlilegir.

Stefnandi vísar til meginreglna íslensks réttar um að greiða beri fyrir umbeðið vinnuframlag, tækjaleigu, akstur og efni, sem látið sé í té.

Stefnandi byggir málskostnaðarkröfu á 130., sbr. 129. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi unnið að umræddu verki fyrir sig og hafi orðið að samkomulagi að hann hætti því. Eigi stefnandi því rétt á greiðslum samkvæmt reikningum svo lengi sem þeir séu vegna raunverulegrar vinnu og kostnaðar við hið umsamda verk og ekki umfram það sem hæfilegt gæti talist, sbr. meginreglu 45. gr. laga nr. 50/2000.

Stefndi telur sig hafa greitt stefnanda a.m.k. allt sem honum beri vegna verksins, samtals 2.700.000 krónur og sé sú greiðsla sanngjarnt og eðlilegt verð fyrir þann hluta verksins sem stefnandi hafi annast. Stefndi telur ýmsa kostnaðarliði ekki standast skoðun og nefnir t.d. skráðar vinnustundir B-kk-ef 5,. 6., 7., 10. og 12. janúar. Þá telur stefndi kröfur vegna vinnutíma sem farið hafi í skil á efni ekki eiga rétt á sér og skil á efni hafi ekki verið kreditfærð. Þá geri stefnandi fleiri en eina sams konar kröfu vegna sama hlutar er hann hafi keypt og jafnframt séu kröfur vegna aksturs hærri en eðlilegt geti talist. Þá byggir stefndi á því að ekki hafi verið samið um 25% álag sem fram komi í reikningi nr. 116 og þá séu engar forsendur fyrir 25,5% hækkun vegna vinnu.

Stefndi byggir á því að ákvæði ÍST 30 gildi einungis ef um það sé samið í verksamningi. Þar sem svo hafi ekki verið geti stefnandi ekki borið þau ákvæði fyrir sig. Þá bendir stefnandi á að ef reglur staðalsins hefðu gilt hafi stefnandi ekki uppfyllt ákvæði hans um að afhenda staðfestingu á því að allt innkeypt efni vegna verksins sé eign stefnda. Virðist stefnandi ekki hafa litið á efnið sem eign stefnda, þar sem hann hafi haft það allt með sér á brott þegar hann hætti í verkinu, en efniskaup stefnanda hafi verið langt umfram það sem notað hafi verið til verksins.

Stefndi telur að miða beri við niðurstöðu matsmanns, enda ekkert sem bendi til þess að matið sé rangt. Samkvæmt matinu sé réttmæt heildarkrafa stefnanda 2.924.995 krónur og þar sem stefndi hafi þegar greitt 2.700.000 krónur standi út af 224.995 krónur.

Stefndi hafði uppi gagnkröfur á hendur stefnanda í greinargerð en við aðalmeðferð málsins var fallið frá þeim kröfum.

Stefndi vísar um lagarök til meginreglna samninga- og kröfuréttar og meginreglu 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um málskostnað vísar stefnandi til XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstaða.

Ekki er um það deilt í máli þessu að stefnandi tók að sér vinnu við pípulögn í þágu stefnda að Klausturhólum á Kirkjubæjarklaustri eins og rakið hefur verið hér að framan. Ágreiningur aðila snýst um efniskaup stefnanda, vinnustundafjölda hans, hækkun tímagjalds meðan á verkinu stóð, sérstakt álag á tímagjald vegna aðstæðna á verkstað og fjárhæð aksturskostnaðar. Stefndi hefur greitt stefnanda 2.700.000 krónur vegna verksins en telur að miða beri við niðurstöðu dómkvadds matsmanns um að réttmæt heildarkrafa stefnanda sé 2.924.995 krónur. Fellst stefndi því á að út af standi samtals 224.995 krónur.

Stefnandi hefur mótmælt matsgerðinni, en krafðist þó ekki yfirmats.

Ekki hefur verið hnekkt því mati hins dómkvadda matsmanns að hæfilegur vinnustundafjöldi stefnanda við verkið hafi verið 390 klukkustundir og þar sem stefnandi hafði meðan á verkinu stóð sent stefnda reikninga miðað við 2.750 krónur á tímann er ósannað að samist hafi með aðilum um hærra tímagjald. Verður því fallist á matið að þessu leyti og telst endurgjald stefnanda því hæfilega ákveðið 1.072.500 krónur. Fallast ber á það mat að efniskostnaður sé 1.621.395 krónur og tækjaleiga 81.700 krónur. Hins vegar verður ekki séð að matsmaður hafi sérstaklega verið beðinn um að leggja mat á aksturskostnað stefnanda og með hliðsjón af því og þar sem niðurstaða matsmanns að því leyti verður að teljast órökstudd, ber að fallast á þessa kröfu stefnanda, en hann gerir kröfu um greiðslu á samtals 275.774 krónum. Ekki verður talið að matsmaður hafni því að stefnandi eigi rétt á svokölluðu „kanal álagi“ og verður við það miðað að hann eigi rétt á greiðslu 25% álags á 70 vinnustundir miðað við 2.750 króna tímagjald eða 48.125 krónur. Niðurstaða máls þessa verður því sú að stefnandi eigi rétt á að fá greiddar 3.099.494 krónur fyrir verkið og þar sem stefndi hefur þegar greitt 2.700.000 krónur verður hann dæmdur til að greiða stefnanda mismuninn, 399.494 krónur með dráttarvöxtum eins og í dómsorði greinir.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 200.000 krónur upp í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf, dómstjóri kvað upp dóminn. Dómsuppkvaðning hefur dregist fram yfir lögbundinn frest en lögmenn aðila töldu endurflutning óþarfan.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Skaftárhreppur, greiði stefnanda, Kaupverki ehf., 399.494 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 23. febrúar 2005 til greiðsludags og 200.000 krónur upp í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.