S-2242/2021

Mál þetta var þingfest 24. nóvember 2021 og dómtekið 3. febrúar 2022. Málið höfðaði Lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 3. nóvember 2021 á hendur ákærðu, X, [...], fyrir eftirtalin brot á almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og umferðarlögum nr. 77/2019, svo sem ákæru var breytt við upphaf aðalmeðferðar 14. janúar sl.

1.

Fyrir þjófnað, með því að hafa þriðjudaginn 1. desember 2020 farið inn í verslun Nettó, Þönglabakka 1, Reykjavík, tekið þar ófrjálsri hendi bækur, fatnað, matvæli og bætiefni að verðmæti 49.999 krónur og gengið út með vörurnar án þess að greiða fyrir þær. Er háttsemin talin varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga.

2.

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 15. desember 2020 ekið bifreiðinni [...] norður Snorrabraut í Reykjavík, ófær um að stjórna bifreiðinni örugglega sökum þreytu, veikinda, áhrifa deyfandi lyfja (í blóði mældist Alprazolam 47 ng/ml) og ávana- og fíknilyfja (í blóði mældist Metýlfenidat 45 ng/ml). Er háttsemin talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. og 1., sbr. 2. mgr. 50. gr., allt sbr. 95. gr. umferðarlaga.

3.

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa miðvikudaginn 6. janúar 2021 ekið bifreiðinni [...] á bifreiðina [...] þar sem hún stóð kyrrstæð á bifreiðastæði við Kentucky Fried Chicken, Hjallahrauni 15, Hafnarfirði, ófær um að stjórna bifreiðinni örugglega sökum þreytu, áhrifa deyfandi lyfja (í blóði mældist Alprazolam 37 ng/ml) og ávana- og fíknilyfja (í blóði mældist Metýlfenidat 20 ng/ml). Er háttsemin talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. og 1., sbr. 2. mgr. 50. gr., allt sbr. 95. gr. umferðarlaga.

4.

Fyrir þjófnað, með því að hafa föstudaginn 19. mars 2021 farið inn í verslun ELKO Granda, Fiskislóð 15, Reykjavík, tekið þar ófrjálsri hendi 1 stk. Now Polaroid, 3 stk. popsocket og 1 stk. screen cleaner klút, samtals að verðmæti 35.470 krónur og gengið út með vörurnar án þess að greiða fyrir þær. Er háttsemin talin varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga.

5.

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 25. mars 2021 ekið bifreiðinni [...] á bifreið á bifreiðastæði við [...]í Reykjanesbæ, ófær um að stjórna sinni bifreið örugglega sökum þreytu, veikinda og deyfandi efna (í blóði mældist Alprazolam 185 ng/ml). Er háttsemin talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., sbr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærða verði dæmd til refsingar, til sviptingar ökuréttar samkvæmt 1. og 5. mgr. 101. gr. umferðarlaga og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærða neitar sök. Hún krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en að því frágengnu verði hún dæmd til vægustu refsingar og sviptingar ökuréttar sem lög leyfa.

I. - Sakarefni máls.

1. ákæruliður.

Málsatvik.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns A voru hann og lögreglumaður B kvaddir að verslun Nettó í Mjódd kl. 06:46 að morgni þriðjudagsins 1. desember 2020 vegna þjófnaðar. Er þangað kom var þeim tjáð að ákærða hefði skömmu áður verið staðin að búðarhnupli. Tekin var framburðarskýrsla af ákærðu á vettvangi. Hún kvaðst hafa verið að versla í Nettó, sagt við starfsmann á kassa að hún þyrfti að fara út í bíl að sækja peninga og skilið eftir fulla körfu af drasli hjá kassa á meðan. Hún gekkst við því að hafa verið með einhverjar vörur innanklæða og verið „bara rétt komin framhjá kassanum“ þegar hún var stöðvuð. Hún hafi boðist til að greiða fyrir vörurnar og haft til þess peninga í bílnum.

Einnig var tekin vitnaskýrsla af C starfsmanni Nettó. Hann kvaðst hafa séð að ákærða væri með eitthvað undir úlpu sinni, fundist hún haga sér skringilega og því fylgst með henni. Ákærða hafi svo verið á leið út úr versluninni, án þess að kaupa neitt, og Cstöðvað hana nálægt útgöngudyrum. Ákærða hafi þá verið með einhverjar vörur innanklæða, hún samþykkt að fylgja C inn á skrifstofu og skilað þar öllu sem hún bar á sér.

Í málinu liggja fyrir 63 skjáskot úr öryggismyndavélabúnaði verslunarinnar. Af þeim má ráða að ákærða komi inn í búðina í mittisúlpu, taki sér innkaupakörfu í hönd, setji einhverjar vörur í körfuna, stingi bókum, jólahúfu, sokkapörum, súkkulaðistykki og fleiru inn á sig þannig að dyljist undir úlpunni, leggi svo innkaupakörfuna frá sér á gólfi við hillu með leikföngum, gangi framhjá starfsmanni á kassa og sé stöðvuð af C áður en út var komið. Skjáskot tekin á skrifstofu verslunarinnar sýna ákærðu sitja við skrifborð og tína fram mikinn fjölda vara sem hún bar innanklæða. Skjáskot sýna að sömu vörur eru settar á afgreiðsluborð verslunarinnar og skannaðar inn af C. Því til staðfestingar fylgir strimill með skönnuðum varningi og nemur útsöluverð sömu hluta 49.999 krónum.

Ákærða neitaði sök fyrir dómi 29. nóvember sl. Hún kaus að mæta hvorki við aðalmeðferð máls 14. janúar né heldur við framhaldsaðalmeðferð 3. febrúar, sem þó var ákveðin í því skyni að gefa ákærðu kost á að tjá sig frekar fyrir dómi.

Lögreglumaður A og C komu fyrir dóm vegna málsins og staðfestu þá aðkomu sína að málinu sem að framan greinir. C bar að ákærða hafi verið komin framhjá afgreiðsluborðum verslunarinnar og án efa á leið út úr búðinni þegar hann stöðvaði för hennar.

Málsvörn ákærðu.

Af hálfu ákærðu er á því byggt að hún hafi ekki haft ásetning til þjófnaðar, hún ekki verið komin út úr nefndri verslun þegar för hennar var stöðvuð, hún sagt starfsmanni að hún ætlaði að sækja peninga út í bíl og aldrei haft annað í huga en að greiða fyrir umræddar vörur. Að því gættu skorti þau skilyrði ásetnings svo unnt sé að sakfella ákærðu fyrir þjófnað, sbr. 18. og 243. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Niðurstaða.

Fyrir liggur undirrituð framburðarskýrsla ákærðu sem hún gaf hjá lögreglu á vettvangi meints brots. Samkvæmt henni gekkst ákærða við því að hafa stungið inn á sig söluvarningi í verslun Nettó og verið komin framhjá sölukössum verslunarinnar þegar för hennar var stöðvuð. Er þetta stutt vitnisburði C starfsmanns Nettó hjá lögreglu og fyrir dómi. Samkvæmt vætti C fylgdi hann ákærðu í framhaldi inn á skrifstofu þar sem hún dró undan klæðnaði sínum þær vörur sem tilgreindar eru á kassastrimli. Er sá framburður Cstuddur fjölda skjáskota úr öryggismyndavélakerfi Nettó.

Með hliðsjón af stöðugum vitnisburði C, sem dómurinn metur trúverðugan og samrýmist framburði ákærðu hjá lögreglu og öðrum rannsóknargögnum málsins, er hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi greint sinn stungið innundir fatnað sinn þeim varningi sem tilgreindur er á kassastrimli Nettó, hún verið komin framhjá afgreiðslukössum verslunarinnar og á leið út, án þess að greiða fyrir vörurnar, þegar för hennar var stöðvuð. Vörurnar voru í sínu eðlilega umhverfi og á sínum venjulega stað miðað við tilgang og nýtingu í söluskyni þegar ákærða tók þær með leynd frá réttmætum eiganda og stakk þeim inn fyrir klæðnað sinn. Fólst í þeim verknaði ótvíræð tileinkun á sömu verðmætum og er ekki unnt að álykta á annan veg en að hún hafi verið í auðgunarskyni. Gerðist ákærða þannig sek um fullframið þjófnaðarbrot samkvæmt 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga og breytir engu í því sambandi sú viðbára ákærðu að hún hafi átt peninga til að greiða fyrir vörurnar í bifreið sinni. Ber því að refsa ákærðu fyrir þá háttsemi sem lýst er í 1. ákærulið.

2. ákæruliður.

Málsatvik.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns D voru hann og lögreglumaður E við umferðareftirlit kl. 01:42 aðfaranótt þriðjudagsins 15. desember 2020 þegar þeir veittu bifreiðinni [...] athygli þar sem henni var ekið norður Snorrabraut og þaðan inn á Skarphéðinsgötu. Við könnun í ökutækjaskrá kom í ljós að bifreiðin væri ótryggð og var því för hennar stöðvuð og ökumaður, ákærða í málinu, tekin tali. Í viðræðum við ákærðu hafi strax vaknað grunur um að hún væri undir áhrifum ávana- og fíkniefna; ákærða verið þvoglumælt, með hvíta skán í munnvikum og útvíkkaða augasteina. Hún hafi því verið handtekin og færð á lögreglustöð, þangað sem hjúkrunarfræðingur kom og dró henni blóðsýni til vímuefnarannsókna kl. 02:05. Þá var héraðslæknir F kvaddur til og lét hann ákærðu gangast undir hæfnispróf með tilliti til stjórnunar vélknúins ökutækis.

Í skýrslu héraðslæknis er haft eftir ákærðu að hún noti lyf að staðaldri, að þau lyf séu ávísuð af lækni og að um sé að ræða lyfin Concerta (36 mg á dag), Alprazolam (1 mg við kvíða) og Fluoxetine (2 hylki, 20 mg, á dag). Hún hafi síðast aðeins tekið Fluoxetine og það að morgni 14. desember. Þess utan tæki ákærða stundum Truxal fyrir svefn. Samkvæmt niðurstöðum héraðslæknis mat hann ákærðu „undir litlum áhrifum“, þó þannig að hún teldist ófær um að stjórna bifreið örugglega og færði fyrir því eftirfarandi rök: „Það er eitthvað ójafnvægi, þreyta til staðar. Þarf að spenna sig upp til að halda einbeitingu.“

Í málinu liggur fyrir matsgerð G og H hjá rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja-og eiturefnafræði 14. janúar 2021. Samkvæmt henni greindust í blóðsýni ákærðu Alprazolam 47 ng/ml og Metýlfenidat 45 ng/ml. Segir um Metýlfenidat í matsgerð að það sé í flokki ávana- og fíkniefna sem eru óheimil á íslensku forráðasvæði. Ökumaður telst því hafa verið óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega þegar blóðsýni var tekið, sbr. 50. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Um Alprazolam segir í matsgerð að hér sé um að ræða róandi og kvíðastillandi lyf af flokki benzódíazepína sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfi og dragi úr aksturshæfni í lækningalegum skömmtum. Styrkur Alprazolam í blóði sé eins og eftir töku lyfsins í lækningalegum skömmtum. Fullvíst sé að viðkomandi ökumaður hafi ekki getað stjórnað ökutæki örugglega af þeim sökum.

Ákærða neitaði sök fyrir dómi 29. nóvember sl. Hún kaus að mæta hvorki við aðalmeðferð máls 14. janúar né heldur við framhaldsaðalmeðferð 3. febrúar, sem þó var ákveðin í því skyni að gefa ákærðu kost á að tjá sig frekar fyrir dómi.

Lögreglumaður E staðfesti fyrir dómi aðkomu sína að málinu, bar að ákærða hafi án efa verið ökumaður bifreiðarinnar [...] greint sinn og för hennar upphaflega verið stöðvuð eftir að í ljós kom að bifreið hennar væri ótryggð. Ákærða hafi ekið hægt, en ekkert verið athugavert við aksturslag hennar.

Héraðslæknir F, sérfræðingur í heimilislækningum, kom fyrir dóm og staðfesti framangreinda skýrslu sína og niðurstöður sem hann sagði reistar á klínísku mati. Hann nefndi sérstaklega tvö atriði því til stuðnings að ákærða hafi verið undir áhrifum lyfja og af þeim sökum ófær um að stjórna bifreið örugglega. Annars vegar hafi ákærða komið illa út úr svokölluðu Romberg prófi, sem felist í því að viðkomandi er beðinn að standa á gólfi með útréttar hendur og fætur saman og lyfta síðan öðrum fæti í 5 sekúndur. Hins vegar hafi hún komið illa út úr svokallaðri innri klukku, sem felist í því að viðkomandi er beðinn að loka augunum í nákvæmlega 30 sekúndur. Ákærða hafi ekki opnað augun aftur fyrr en að liðnum 60 sekúndum og taldi héraðslæknir þetta merki um óeðlilega slökun af völdum lyfjaáhrifa. Hann kvaðst í skriflegum niðurstöðum jafnframt hafa getið um þreytu sem meðvirkandi ástæðu fyrir ástandi ákærðu, og þá vegna svefnleysis, en áréttaði að lokaniðurstaða hans væri sú að ákærða hafi verið undir einhverjum áhrifum lyfja og af þeim sökum ófær um að stjórna bifreið af öryggi. Hann kvaðst sem heimilislæknir myndu veita sínum sjúklingum þau ráð að aka ekki bifreið ef þeir neyttu að staðaldri þeirra lyfja og í því magni sem ákærða greindi honum frá.

G lyfjafræðingur kom fyrir dóm, staðfesti niðurstöður matsgerðar rannsóknastofu H. Í. og kvaðst hafa unnið við matsgerðir af þessum toga síðastliðin 35 ár. Hún fór ítarlega yfir verklag við meðferð og úrvinnslu blóðsýna, sagði ávallt tvo starfsmenn koma að rannsókn hvers sýnis, þeir framkvæma tvær sjálfstæðar mælingar efna og þurfi niðurstöður prófana ávallt að stemma saman áður en sömu tveir sérfræðingar undirrita hverja og eina matsgerð til staðfestingar niðurstaðna. Fram kom í máli G að Metýlfenidat væri virka efnið í lyfjum eins og Ritalin og Concerta en fyrirfinnist ekki í lyfjunum Alprazolam og Fluoxetine. Metýlfenidat færi mjög hratt úr blóði og væri helmingunartími þess aðeins 4- 7 klukkustundir. Hún kvað Alprazolam vera hættulegra en Metýlfenidat með tilliti til aksturshæfni, sagði Alprazolam og akstur vera „mjög hættulega blöndu“ og sérstaklega bent á þetta í leiðbeiningum varðandi notkun lyfsins. Hún kvað hættueiginleika Alprazolam m. a. stafa af því að þeir sem nota lyfið að staðaldri geti byggt upp ákveðið þol en það tæki ekki til þess að byggja upp þol varðandi aksturshæfni.

Málsvörn ákærðu.

Af hálfu ákærðu er á því byggt að hún hafi verið hæf til að stjórna bifreið af öryggi umrætt sinn, hún aðeins tekið inn lyf, ávísuð af lækni og í ávísuðu magni og því talið sig geta treyst því að hún mætti aka bifreið án afskipta lögreglu. Þá byggir ákærða á því að hæfnismat héraðslæknis veiti enga þá sönnun sem nægi til sakfellingar í refsimáli enda um ærið matskennda prófun að ræða. Ákærða hafi vissulega verið þreytt og eftir atvikum sýnt óöryggi vegna þess, en sjálf talið sig hæfa til aksturs og hafi því mati ekki verið hnekkt. Beri því að sýkna hana á grundvelli 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Niðurstaða.

Sannað er með vitnisburði lögreglumanns E fyrir dómi, sem er í samræmi við rannsóknargögn máls, að ákærða hafi greint sinn ekið bifreiðinni [...] um Snorrabraut í Reykjavík þegar för hennar var stöðvuð af lögreglu. Eftir stendur það álitaefni hvort ákærða hafi verið fær um að stjórna bifreiðinni í skilningi 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. og 1., sbr.

2. mgr. 50. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og beri því hvorki refsing né svipting ökuréttar samkvæmt 1. og 5. mgr. 101. gr. laganna.

Samkvæmt 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga skal ökumaður vera líkamlega og andlega fær um að stjórna ökutæki því sem hann fer með. Samkvæmt 2. mgr. má enginn stjórna eða reyna að stjórna ökutæki ef hann vegna veikinda, hrörnunar, ellihrumleika, ofreynslu, svefnleysis eða neyslu áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna eða af öðrum orsökum er þannig á sig kominn að hann er ekki fær um að stjórna ökutækinu örugglega.

Í 6. mgr. 48. gr. segir að ráðherra sé heimilt að kveða á um vanhæfismörk með nánari hætti í reglugerð, þ. e. hvenær ökumaður teljist vera óhæfur til að stjórna ökutæki vegna neyslu lyfja. Er óumdeilt að slík reglugerð hefur ekki verið sett.

Í 50. gr. er kveðið á um bann við akstri undir áhrifum ávana- og fíkniefna og lyfja. Þar segir í 1. mgr. að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni eða reglugerðum settum samkvæmt þeim eða ef hann telst óhæfur til að stjórna ökutæki vegna neyslu lyfja, sbr. 6. mgr. 48. gr.

Þá segir í 2. mgr. 50. gr. að ef mælist ávana- og fíkniefni eða lyf samkvæmt 1. mgr., sbr. 6. mgr. 48. gr., í blóði ökumanns telst hann vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna eða lyfja og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega.

Fyrir liggur sú niðurstaða rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði 14. janúar 2021 að í blóðsýni úr ákærðu hafi styrkur Alprazolam mælst 47 ng/ml og styrkur Metýlfenidat 45 ng/ml. Ennfremur, að Metýlfenidat sé í flokki ávana- og fíkniefna sem eru óheimil á íslensku forráðasvæði og því teljist ákærða hafa verið óhæf til að stjórna ökutæki örugglega í skilningi 50. gr. umferðarlaga þegar blóðsýni var tekið. Einnig megi telja fullvíst að ákærða hafi ekki getað stjórnað ökutæki örugglega af völdum Alprazolam styrks í blóði, en um sé að ræða róandi og kvíðastillandi lyf sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfi og dragi úr aksturshæfni í lækningalegum skömmtum.

Í málinu er ekki ágreiningur um ofangreindar niðurstöður efnamælinga en af málsvörn ákærðu má ráða að hún efist um þær ályktanir sem dregnar eru í álitsgerðinni. Glyfjafræðingur og annar tveggja starfsmanna sem stóð að álitsgerðinni staðfesti hana fyrir dómi og gaf nánari skýringar á efni hennar. Með hliðsjón af niðurstöðum álitsgerðarinnar og afdráttarlausu dómsvætti G, sem samrýmist klínísku mati héraðslæknis F á hæfni ákærðu til að stjórna ökutæki, samhljóða vætti læknisins fyrir dómi, sem og öðrum rannsóknargögnum málsins, er sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærða hafi greint sinn verið óhæf til að stjórna vélknúnu ökutæki örugglega vegna þreytu og áhrifa deyfandi lyfja og ávana- og fíknilyfja, svo sem henni er gefið að sök í 2. ákærulið og er háttsemin þar réttilega heimfærð til refsiákvæða. Breytir engu um þá niðurstöðu huglægt mat ákærðu sjálfrar að hún væri hæf til að stjórna bifreið örugglega, sbr. hæstaréttardómur nr. 254/2008 og landsréttardómur nr. 258/2021.

Í 101. gr. umferðarlaga er kveðið á um sviptingu ökuréttar vegna ölvunar- eða vímuefnaaksturs. Segir þar í fyrri málslið 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga að hafi stjórnandi vélknúins ökutækis brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 49. gr. eða 50. gr. þá skuli hann sviptur ökurétti. Þá segir í 5. mgr. að hafi stjórnandi vélknúins ökutækis brotið gegn ákvæðum 50. gr. skuli svipting ökuréttar ekki vara skemur en sex mánuði og allt að tveimur árum eftir alvarleika brots og magni ávana- og fíkniefna íblóði ökumanns.

Samkvæmt 8. mgr. 101. gr. má víkja frá því sem segir í 1., sbr. 5. mgr. um sviptingu ökuréttar ef ökumaður hefur meðferðis við stjórn ökutækis vottorð læknis sem sýnir að ökumaður sé haldinn tilteknum sjúkdómi eða ástandi og þurfi af þeim sökum að neyta þeirra efna sem í blóði hans mælast, og sýni aukinheldur fram á að hann hafi fengið útgefið lyfjaskírteini frá Sjúkratryggingum Íslands vegna neyslu þeirra efna sem í blóðinu mælast, og að sýnt sé fram á, með mati læknis að undangenginni læknisskoðun sem fram fer að beiðni lögreglu í framhaldi af stöðvun ökutækis, að viðkomandi ökumaður hafi verið hæfur til að stjórna ökutæki sínu örugglega.

Ákærða heldur því fram sér til varnar að hún hafi einungis tekið inn lyf, ávísuð af lækni og í ávísuðu magni og á þeim grunni treyst því að hún mætti aka bifreið óáreitt. Hefur ákærða þó ekki reynt að sýna fram á að uppfyllt séu ofangreind skilyrði 8. mgr. 101. gr. umferðarlaga. Er greind málsvörn þegar af þeirri ástæðu haldlaus og verður henni því gerð svipting ökuréttar á grundvelli 1., sbr. 5. mgr. 101. gr.

3. ákæruliður.

Málsatvik.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns I voru hann og lögreglumaður J kvaddir að skyndibitastað KFC í Hafnarfirði kl. 13:12 miðvikudaginn 6. janúar 2021 vegna tilkynningarum umferðaróhapp við staðinn og gruns um ölvaðan ökumann bifreiðarinnar[...]. Er þangað kom ræddu lögreglumennirnir við tilkynnanda, sem kvaðst hafa verið inni á KFC og séð hvar [...] var ekið á bifreið tilkynnanda K þar sem hún stóð á bifreiðastæði fyrir utan. Á vettvangi gekkst ökumaður [...], ákærða í málinu, við því að hafa ekið á hina bifreiðina. Í viðræðum við ákærðu vaknaði grunur um að hún væri undir áhrifum ávana- og fíkniefna; ákærða verið þvoglumælt og sljó. Ákærða hafi því verið handtekin og færð á lögreglustöð, þangað sem hjúkrunarfræðingur kom og dró henni blóðsýni til vímuefnarannsókna kl. 13:48. Þá var héraðslæknir L kvaddur til og lét hann ákærðu gangast undir hæfnispróf með tilliti til stjórnunar ökutækis.

Í skýrslu héraðslæknis er haft eftir ákærðu að hún noti lyf að staðaldri og að um sé að ræða lyfin Alprazolam (2 mg, 2 töflur á dag) og Fluoxetine (2 töflur á dag). Þess utan taki hún af og til Truxal og lyf við athyglisbresti. Að sögn ákærðu hafði hún sofið illa nóttina fyrir handtöku, ætlað að bæta sér upp þann svefn um morguninn og því tekið tvær Truxal um kl. 06 og eina Alprazolam töflu kl. 07 til að hvílast. Hún hafi svo verið vakin af vinkonu sinni, keyrt hana til Hafnarfjarðar og ekið aftan á annan bíl þegar hún var að leggja í stæði við KFC. Við skoðun hafi ákærða virst syfjuleg, sljó, vægt drafandi og óörugg þegar hún gekk eftir beinni línu. Hún hafi reynst óörugg við Romberg prófun og niðurstaða svokallaðrar innri klukku verið óeðlileg. Samkvæmt niðurstöðum héraðslæknis mat hann ákærðu „undir litlum áhrifum“, þó þannig að hún teldist ófær til að stjórna bifreið örugglega vegna sljóleika sem líklega megi rekja til samverkandi áhrifa sljóvgandi lyfja og svefnleysis. Þess utan er í niðurstöðukafla skráð eftir ákærðu: „X segir sjálf nú að hún treysti sér ekki til að aka vegna þreytu og lyfja.“

Í málinu liggur fyrir matsgerð G og H hjá rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja-og eiturefnafræði 16. febrúar 2021. Samkvæmt henni greindust í blóðsýni ákærðu Alprazolam 37 ng/ml og Metýlfenidat 20 ng/ml. Segir um Metýlfenidat í matsgerð að umrætt efni sé í flokki ávana- og fíkniefna sem eru óheimil á íslensku forráðasvæði. Ökumaður telst því hafa verið óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega þegar sýnið var tekið, sbr. 50. gr. umferðarlaga. Um Alprazolam segir í matsgerð að hér sé um að ræða róandi og kvíðastillandi lyf af flokki benzódíazepína sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfi og dragi úr aksturshæfni í lækningalegum skömmtum. Styrkur Alprazolam í blóði sé eins og eftir töku lyfsins í lækningalegum skömmtum. Fullvíst sé að viðkomandi ökumaður hafi ekki getað stjórnað ökutæki örugglega af þeim sökum.

Ákærða neitaði sök fyrir dómi 29. nóvember sl. Hún kaus að mæta hvorki við aðalmeðferð máls 14. janúar né heldur við framhaldsaðalmeðferð 3. febrúar, sem þó var ákveðin í því skyni að gefa ákærðu kost á að tjá sig frekar fyrir dómi.

Lögreglumaður I staðfesti fyrir dómi aðkomu sína að málinu, bar að ákærða hafi án efa verið ökumaður bifreiðarinnar [...]greint sinn, ákærða strax á vettvangi gengist við akstri og að vera völd að umræddum árekstri og enginn annar komið til greina sem ökumaður.

Héraðslæknir L, sérfræðingur í heimilislækningum, kom fyrir dóm og staðfesti framangreinda skýrslu sína og klínískt mat á ákærðu. Hann nefndi sérstaklega að við skoðun hafi ákærða borið greinileg merki sljóleika, hún sjálf borið við ónógum svefni nóttina áður og bar héraðslæknirinn að umræddur sljóleiki gæti skýrst af þreytu einni saman.

G lyfjafræðingur kom fyrir dóm, staðfesti niðurstöður matsgerðar rannsóknastofu H. Í. og kvaðst hafa unnið við matsgerðir af þessum toga síðastliðin 35 ár. Hún fór ítarlega yfir verklag við meðferð og úrvinnslu blóðsýna, sagði ávallt tvo starfsmenn koma að rannsókn hvers sýnis, þeir framkvæma tvær sjálfstæðar mælingar efna og þurfi niðurstöður prófana ávallt að stemma saman áður en sömu tveir sérfræðingar undirrita hverja og eina matsgerð til staðfestingar niðurstaðna. Fram kom í máli G að Metýlfenidat væri virka efnið í lyfjum eins og Ritalin og Concerta en fyrirfinnist ekki í lyfjunum Alprazolam og Fluoxetine. Metýlfenidat færi mjög hratt úr blóði og væri helmingunartími þess aðeins 4- 7 klukkustundir. Hún kvað Alprazolam vera hættulegra en Metýlfenidat með tilliti til aksturshæfni, sagði Alprazolam og akstur vera „mjög hættulega blöndu“ og sérstaklega bent á þetta í leiðbeiningum varðandi notkun lyfsins. Hún kvað hættueiginleika Alprazolam m. a. stafa af því að þeir sem nota lyfið að staðaldri geti byggt upp ákveðið þol en það tæki ekki til þess að byggja upp þol varðandi aksturshæfni.

Málsvörn ákærðu.

Af hálfu ákærðu er á því byggt að hún hafi verið hæf til að stjórna bifreið af öryggi umrætt sinn, hún aðeins tekið inn lyf, ávísuð af lækni og í ávísuðu magni og því talið sig geta treyst því að hún mætti aka bifreið án afskipta lögreglu. Þá byggir ákærða á því að hæfnismat héraðslæknis veiti enga þá sönnun sem nægi til sakfellingar í refsimáli enda um ærið matskennda prófun að ræða. Ákærða hafi vissulega verið þreytt og eftir atvikum sýnt óöryggi vegna þess, en sjálf talið sig hæfa til aksturs og hafi því mati ekki verið hnekkt. Beri því að sýkna hana á grundvelli 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Niðurstaða.

Sannað er með vitnisburði lögreglumanns I fyrir dómi, sem er í samræmi við rannsóknargögn málsins, að ákærða hafi greint sinn ekið bifreiðinni [...] og valdið smávægilegum árekstri á bílastæði fyrir utan veitingastað KFC í Hafnarfirði. Eftir stendur það álitaefni hvort ákærða hafi verið fær um að stjórna bifreiðinni í skilningi 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. og 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og beri því hvorki refsing né svipting ökuréttar samkvæmt 1. og 5. mgr. 101. gr. laganna.

Samkvæmt 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga skal ökumaður vera líkamlega og andlega fær um að stjórna ökutæki því sem hann fer með. Samkvæmt 2. mgr. má enginn stjórna eða reyna að stjórna ökutæki ef hann vegna veikinda, hrörnunar, ellihrumleika, ofreynslu, svefnleysis eða neyslu áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna eða af öðrum orsökum er þannig á sig kominn að hann er ekki fær um að stjórna ökutækinu örugglega.

Í 50. gr. er kveðið á um bann við akstri undir áhrifum ávana- og fíkniefna og lyfja. Þar segir í 1. mgr. að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni eða reglugerðum settum samkvæmt þeim eða ef hann telst óhæfur til að stjórna ökutæki vegna neyslu lyfja, sbr. 6. mgr. 48. gr.

Þá segir í 2. mgr. 50. gr. að ef mælist ávana- og fíkniefni eða lyf samkvæmt 1. mgr., sbr. 6. mgr. 48. gr., í blóði ökumanns telst hann vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna eða lyfja og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega.

Fyrir liggur sú niðurstaða rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði 16. febrúar 2021 að í blóðsýni úr ákærðu hafi styrkur Alprazolam mælst 37 ng/ml og styrkur Metýlfenidat 20 ng/ml. Ennfremur, að Metýlfenidat sé í flokki ávana- og fíkniefna sem eru óheimil á íslensku forráðasvæði og því teljist ákærða hafa verið óhæf til að stjórna ökutæki örugglega í skilningi 50. gr. umferðarlaga þegar blóðsýni var tekið. Einnig megi telja fullvíst að ákærða hafi ekki getað stjórnað ökutæki örugglega af völdum Alprazolam styrks í blóði, en um sé að ræða róandi og kvíðastillandi lyf sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfi og dragi úr aksturshæfni í lækningalegum skömmtum.

Í málinu er ekki ágreiningur um ofangreindar niðurstöður efnamælinga en af málsvörn ákærðu má ráða að hún efist um þær ályktanir sem dregnar eru í álitsgerðinni. Glyfjafræðingur og annar tveggja starfsmanna sem stóð að álitsgerðinni staðfesti hana fyrir dómi og gaf nánari skýringar á efni hennar. Með hliðsjón af niðurstöðum álitsgerðarinnar og afdráttarlausu dómsvætti G, sem samrýmist klínísku mati héraðslæknis L á hæfni ákærðu til að stjórna ökutæki, samhljóða vætti læknisins fyrir dómi, sem og öðrum rannsóknargögnum máls, er sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærða hafi greint sinn verið óhæf til að stjórna vélknúnu ökutæki örugglega vegna mikillar þreytu og áhrifa deyfandi lyfja og ávana- og fíknilyfja, svo sem henni er gefið að sök í 3. ákærulið og er háttsemin þar réttilega heimfærð til refsiákvæða. Breytir engu um þá niðurstöðu huglægt mat ákærðu sjálfrar að hún væri hæf til að stjórna bifreið örugglega, sbr. hæstaréttardómur nr. 254/2008 og landsréttardómur nr. 258/2021.

Í 101. gr. umferðarlaga er kveðið á um sviptingu ökuréttar vegna ölvunar- eða vímuefnaaksturs. Segir þar í fyrri málslið 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga að hafi stjórnandi vélknúins ökutækis brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 49. gr. eða 50. gr. þá skuli hann sviptur ökurétti. Þá segir í 5. mgr. að hafi stjórnandi vélknúins ökutækis brotið gegn ákvæðum 50. gr. skuli svipting ökuréttar ekki vara skemur en sex mánuði og allt að tveimur árum eftir alvarleika brots og magni ávana- og fíkniefna í blóði ökumanns.

Samkvæmt 8. mgr. 101. gr. má víkja fráþví sem segir í 1., sbr. 5. mgr. um sviptingu ökuréttar ef ökumaður hefur meðferðis við stjórn ökutækis vottorð læknis sem sýnir að ökumaður sé haldinn tilteknum sjúkdómi eða ástandi og þurfi af þeim sökum að neyta þeirra efna sem í blóði hans mælast, og sýni aukinheldur fram á að hann hafi fengið útgefið lyfjaskírteini frá Sjúkratryggingum Íslands vegna neyslu þeirra efna sem í blóðinu mælast, og að sýnt sé fram á, með mati læknis að undangenginni læknisskoðun sem fram fer að beiðni lögreglu í framhaldi af stöðvun ökutækis, að viðkomandi ökumaður hafi verið hæfur til að stjórna ökutæki sínu örugglega.

Ákærða heldur því fram sér til varnar að hún hafi einungis tekið inn lyf, ávísuð af lækni og í ávísuðu magni og á þeim grunni treyst því að hún mætti aka bifreið óáreitt. Hefur ákærða þó ekki reynt að sýna fram á að uppfyllt séu ofangreind skilyrði 8. mgr. 101. gr. umferðarlaga. Er greind málsvörn þegar af þeirri ástæðu haldlaus og verður henni því gerð svipting ökuréttar á grundvelli 1., sbr. 5. mgr. 101. gr.

4. ákæruliður.

Málsatvik.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns M voru hann og lögreglumaður N kvaddir að verslun ELKO Granda kl. 15:52 föstudaginn 19. mars 2021 vegna þjófnaðar. Er þangað kom var þeim tjáð að ákærða hefði skömmu áður verið staðin að búðarhnupli. Tekin var framburðarskýrsla af ákærðu á vettvangi. Hún kvaðst hafa verið skítblönk, látið freistast að taka ófrjálsri hendi Polaroid myndavél, klúta til að þrífa skjái og þrjá Popsockets og bar því við að dóttir hennar ætti bráðum afmæli. Hún kvaðst þó ekki hafa farið inn í verslunina í þeim tilgangi að stela.

Einnig var tekin vitnaskýrsla af O starfsmanni ELKO. Hann kvaðst hafa séð ákærðu halda á kassa undan Polaroid myndavél og O því sótt P verslunarstjóra. Þegar P-x-x komið á staðinn hafi ákærða verið búin að losa sig við kassann. Þeir hafi svo elt ákærðu um búðina uns O þurfti að sinna afgreiðslu. Segir nánar um þetta í frumskýrslu að rætt hafi verið við P og hann sagst hafa beðið við útgang verslunarinnar þegar ákærða gekk út. Á henni hafi svo fundist þau verðmæti sem að framan greinir. Liggur fyrir reikningur fyrir söluverðmæti sömu vara, samtals að fjárhæð 35.470 krónur.

Ákærða neitaði sök fyrir dómi 29. nóvember sl. Hún kaus að mæta hvorki við aðalmeðferð máls 14. janúar né heldur við framhaldsaðalmeðferð 3. febrúar, sem þó var ákveðin í því skyni að gefa ákærðu kost á að tjá sig frekar fyrir dómi.

Lögreglumaður M og P komu fyrir dóm og staðfestu þá aðkomu sína að málinu sem að framan greinir. P bar jafnframt að ákærða hafi verið komin framhjá þjófavarnarkerfi verslunarinnar þegar för hennar var stöðvuð og að framlagður sölureikningur samsvari verðmæti þýfis sem fannst á henni. Lögreglumaður M áréttaði að ákærða hafi á vettvangi viðurkennt að hafa stungið umræddu þýfi á sig og dregið þýfið undan fatnaði sínum fyrir framan hann og starfsfélaga hans.

Málsvörn ákærðu.

Af hálfu ákærðu er á því byggt að hún hafi ekki haft ásetning til þjófnaðar og ekki verið komin út úr nefndri verslun þegar för hennar var stöðvuð. Að því gættu skorti þau ásetningsskilyrði 18. og 243. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 að unnt sé að sakfella ákærðu fyrir fullframið þjófnaðarbrot eða tilraunabrot.

Niðurstaða.

Með hliðsjón af trúverðugum vitnisburði lögreglumanns M og P verslunarstjóra ELKO fyrir dómi, sem samrýmist fyllilega frásögn þeirra á rannsóknarstigi máls, undirritaðri framburðarskýrslu ákærðu á vettvangi og öðrum rannsóknargögnum málsins, er sannað að ákærða hafi greint sinn farið inn í umrædda ELKO verslun, stungið inn á sig þeim söluvarningi sem frá greinir í 4. ákærulið og verið á leið út úr versluninni þegar för hennar var stöðvuð. Vörurnar voru í sínu eðlilega umhverfi og á sínum venjulega stað miðað við tilgang og nýtingu í söluskyni þegar ákærða tók þær með leynd frá réttmætum eiganda og stakk þeim inn fyrir klæðnað sinn. Fólst í þeim verknaði ótvíræð tileinkun á sömu verðmætum og er ekki unnt að álykta á annan veg en að hún hafi verið í auðgunarskyni, svo sem ákærða gekkst reyndar við á vettvangi. Gerðist hún þannig án nokkurs vafa sek um fullframið þjófnaðarbrot samkvæmt 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga og ber því refsing fyrir þá háttsemi sem lýst er í 4. ákærulið.

5. ákæruliður.

Málsatvik.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns R voru hann og lögreglumaður S kvaddir að [...]kl. 14:10 fimmtudaginn 25. mars 2021 vegna tilkynningar um að þar á stæði hefði bifreiðin [...]runnið á bifreiðina T. Er þangað kom hafi ákærða setið undir stýri [...], hún gengist við akstri bifreiðarinnar, sagst vera illa sofin og strax vaknað grunur um að hún væri undir áhrifum áfengis eða vímuefna; ákærða virst illa áttuð og þvoglumælt. Ákærða hafi því verið handtekin og færð á lögreglustöð, þangað sem hjúkrunarfræðingur kom og dró henni blóðsýni til vímuefnarannsókna kl. 15:48. Þá var heilsugæslulæknir U kvaddur til og lét hann ákærðu gangast undir hæfnispróf með tilliti til stjórnunar ökutækis.

Í skýrslu læknisins er haft eftir ákærðu að hún noti lyf að staðaldri og að um sé að ræða lyfið Alprazolam. Hún hafi þó ekki tekið lyfið inn þennan dag. Við skoðun hafi ákærða virst sljó, hún verið þvoglumælt og óörugg þegar hún gekk eftir beinni línu. Hún hafi reynst aðeins óörugg við Romberg prófun en niðurstaða svokallaðrar innri klukku verið eðlileg. Samkvæmt niðurstöðum sama læknis mat hann ákærðu „nokkuð undir áhrifum“ og þannig að hún teldist ófær um að stjórna bifreið örugglega vegna „sljóleika“ sem líklega megi rekja til sljóvgandi lyfja eins og t. d. A-e-x.

Í málinu liggur fyrir matsgerð G og H hjá rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja-og eiturefnafræði 8. apríl 2021. Samkvæmt henni greindust í blóðsýni ákærðu A-x-x 185 ng/ml. Segir um þetta í matsgerð að Alprazolam sé róandi og kvíðastillandi lyf af flokki benzódíazepína sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfi og dragi úr aksturshæfni í lágum lækningalegum skömmtum. Styrkur þessa efnis í blóði sé talsvert hærri en eftir töku lyfsins í ráðlögðum lækningalegum skömmtum og gæti bent til eitrunar. Fullvíst sé að viðkomandi ökumaður hafi ekki getað stjórnað ökutæki örugglega af þeim sökum.

Ákærða neitaði sök fyrir dómi 29. nóvember sl. Hún kaus að mæta hvorki við aðalmeðferð máls 14. janúar né heldur við framhaldsaðalmeðferð 3. febrúar, sem þó var ákveðin í því skyni að gefa ákærðu kost á að tjá sig frekar fyrir dómi.

Lögreglumaður R staðfesti fyrir dómi aðkomu sína að málinu, bar að ákærða hafi setið undir stýri bifreiðarinnar [...]þegar lögregla kom á vettvang og enginn annar komið til greina sem ökumaður bifreiðarinnar.

Heilsugæslulæknir U kom fyrir dóm og staðfesti framangreinda skýrslu sína og klínískt mat á ákærðu. Samkvæmt því hafi ákærða verið ófær til að stjórna bifreið af öryggi þegar skoðun fór fram.

G lyfjafræðingur kom fyrir dóm, staðfesti niðurstöður matsgerðar rannsóknastofu H. Í. og kvaðst hafa unnið við matsgerðir af þessum toga síðastliðin 35 ár. Hún fór ítarlega yfir verklag við meðferð og úrvinnslu blóðsýna, sagði ávallt tvo starfsmenn koma að rannsókn hvers sýnis, þeir framkvæma tvær sjálfstæðar mælingar efna og þurfi niðurstöður prófana ávallt að stemma saman áður en sömu tveir sérfræðingar undirrita hverja og eina matsgerð til staðfestingar niðurstaðna. Hún kvað Alprazolam og akstur vera „mjög hættulega blöndu“ og væri sérstaklega bent á þetta í leiðbeiningum varðandi notkun lyfsins. Hættueiginleikar Alprazolam fælust m. a. í því að þeir sem nota lyfið að staðaldri geti byggt upp ákveðið þol en það taki ekki til þess að byggja upp þol varðandi aksturshæfni. G kvað magn Alprazolam í blóði ákærðu hafa verið langt umfram eðlilegt magn í ávísuðum, lækningalegum skömmtum og komið nálægt eitrunarmörkum.

Málsvörn ákærðu.

Af hálfu ákærðu er á því byggt að hún hafi verið hæf til að stjórna bifreið af öryggi umrætt sinn, hún aðeins tekið inn lyf, ávísuð af lækni og í ávísuðu magni og því talið sig geta treyst því að hún mætti aka bifreið án afskipta lögreglu. Þá byggir ákærða á því að hæfnismat heilsugæslulæknis veiti enga þá sönnun sem nægi til sakfellingar í refsimáli enda um ærið matskennda prófun að ræða. Ákærða hafi vissulega verið þreytt og eftir atvikum sýnt óöryggi vegna þess, en sjálf talið sig hæfa til aksturs og hafi því mati ekki verið hnekkt. Beri því að sýkna hana á grundvelli 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Niðurstaða.

Sannað er með vitnisburði lögreglumanns R fyrir dómi, sem er í samræmi við rannsóknargögn málsins, að ákærða hafi greint sinn ekið bifreiðinni [...] og valdið smávægilegum árekstri fyrir utan [...] í Reykjanesbæ. Eftir stendur það álitaefni hvort ákærða hafi verið fær um að stjórna bifreiðinni í skilningi 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og beri því ekki refsing í þessum þætti málsins en brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. varða ekki sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. gr. laganna.

Samkvæmt 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga skal ökumaður vera líkamlega og andlega fær um að stjórna ökutæki því sem hann fer með. Samkvæmt 2. mgr. má enginn stjórna eða reyna að stjórna ökutæki ef hann vegna veikinda, hrörnunar, ellihrumleika, ofreynslu, svefnleysis eða neyslu áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna eða af öðrum orsökum er þannig á sig kominn að hann er ekki fær um að stjórna ökutækinu örugglega.

Fyrir liggur sú niðurstaða rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði 8. apríl 2021 að í blóðsýni úr ákærðu hafi styrkur Alprazolam mælst 185 ng/ml, að sá styrkur sé talsvert hærri en eftir töku lyfsins í ráðlögðum lækningalegum skömmtum, gæti bent til eitrunar og sé fullvíst að ákærða hafi ekki getað stjórnað ökutæki örugglega sökum þessa, en um sé að ræða róandi og kvíðastillandi lyf sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfi og dragi úr aksturshæfni í lækningalegum skömmtum.

Í málinu er ekki ágreiningur um ofangreinda niðurstöðu efnamælingar en af málsvörn ákærðu má ráða að hún efist um þær ályktanir sem dregnar eru í álitsgerðinni. Glyfjafræðingur og annar tveggja starfsmanna sem stóð að álitsgerðinni staðfesti hana fyrir dómi og gaf nánari skýringar á efni hennar. Eins og áður greinir bar G að mælt magn Alprazolam í blóði ákærðu 25. mars 2021 hafa verið langt umfram eðlilegt magn í ávísuðum, lækningalegum skömmtum og komið nálægt eitrunarmörkum.

Með hliðsjón af niðurstöðum álitsgerðarinnar og afdráttarlausu dómsvætti G, sem samrýmist klínísku mati heilsugæslulæknis U á hæfni ákærðu til að stjórna ökutæki, samhljóða vætti læknisins fyrir dómi, sem og öðrum rannsóknargögnum máls, er sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærða hafi greint sinn verið alls óhæf til að stjórna vélknúnu ökutæki örugglega vegna mikilla áhrifa deyfandi lyfja, svo sem henni er gefið að sök í 5. ákærulið og er háttsemin þar réttilega heimfærð til refsiákvæða. Breytir engu um þá niðurstöðu huglægt mat ákærðu sjálfrar að hún væri hæf til að stjórna bifreið örugglega, sbr. hæstaréttardómur nr. 254/2008 og landsréttardómur nr. 258/2021.

II. - Ákvörðun refsingar og annarra viðurlaga.

Ákærða er 55 ára. Hún á að baki langan sakaferil sem nær aftur til ársins 2002. Frá þeim tíma og fram til ársins 2010 hlaut hún átta dóma fyrir þjófnaðarbrot. Þá var hún í október 2011 dæmd fyrir skjalafals og önnur vægari brot. Í kjölfar þess dóms varð langt hlé á brotaferli ákærðu uns hún var 25. maí 2020 sakfelld og dæmd í 190.000 króna sekt fyrir ölvunarakstur 14. júlí 2018 og akstur undir áhrifum lyfja 7. júní 2019 og svipt ökurétti frá 19. júlí 2019 til 13. febrúar 2020. Með dómi 6. apríl 2021 var ákærðu gerður 140.000 króna hegningarauki við fyrri dóm vegna ölvunaraksturs 8. mars 2020 og hún þá svipt ökurétti í fimm mánuði frá 21. apríl 2021 að telja.

Ákærða er nú sakfelld fyrir tvö þjófnaðarbrot framin í desember 2020 og mars 2021. Þá er ákærða sakfelld fyrir þrjú umferðarlagabrot 15. desember 2020, 6. janúar og 25. mars 2021. Samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga ber nú að dæma ákærðu hegningarauka við refsinguna 6. apríl 2021 er samsvari þeirri þynging hegningar, sem kynni að hafa orðið, ef dæmt hefði verið um öll brotin í því máli. Þá verður refsing og tiltekin samkvæmt reglum 77. gr. laganna. Ákærða á sér engar málsbætur.

Samkvæmt öllu framansögðu og að því gættu að umrætt þýfi komst óskemmt til skila þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin 45 daga fangelsi og 450.000 króna sekt til ríkissjóðs. Með hliðsjón af aldri ákærðu, sakaferli og því að hún er nú sakfelld fyrir tvö þjófnaðarbrot þykja ekki efni til að skilorðsbinda dæmda fangelsisrefsingu. Greiði ákærða ekki dæmda fésekt innan fjögurra vikna frá dómsbirtingu skal koma hennar í stað 26 daga fangelsi.

Ákærða hefur jafnframt unnið til sviptingar ökuréttar samkvæmt 1. og 5. mgr. 101. gr. umferðarlaga vegna brotanna í 2. og 3. ákærulið. Að gættum ítrekunaráhrifum dómsins 25. maí 2020 þykir sú svipting hæfilega ákveðin fjögur ár og sex mánuðir frá dómsbirtingu að telja.

Samkvæmt greindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærðu til greiðslu alls sakarkostnaðar, þar með talin málsvarnarlaun J-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef skipaðs verjanda ákærðu fyrir dómi. Samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins nemur útlagður sakarkostnaður 654.171 krónu og verður ákærða dæmd til að greiða sömu fjárhæð. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls, fjölda þinghalda og því að málið sætti aðal- og framhaldsaðalmeðferð þykja málsvarnarlaun hæfilega ákveðin 781.200 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærða, X, sæti fangelsi í 45 daga.

Ákærða greiði 450.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá dómsbirtingu en sæti ella fangelsi í 26 daga.

Ákærða er svipt ökurétti í fjögur ár og sex mánuði frá dómsbirtingu að telja.

Ákærða greiði 1.435.371 krónu í sakarkostnað, þar með talin 781.200 króna málsvarnarlaun J-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef verjanda síns.

J-kk-nf J-kk-nf