E-5425/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 22. mars sl., var þingfest 14. september 2010.

Stefnandi er NBI hf., Austurstræti 11, Reykjavík vegna útibús 0115, Álfabakka 10, Reykjavík.

Stefndu eru Forbending ehf., Súðarvogi 3-5, Reykjavík, og M-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, Austurstræti 10a, Reykjavík.

Dómkröfur

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu, Forbending ehf. og M-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, verði dæmdir in solidum til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.580.039 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, sbr. 1. mgr. 6 gr. sömu laga, af 1.580.039 krónum frá 1. desember 2009 til greiðsludags gagnvart stefnda Forbendingu ehf., en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, sbr. 1. mgr. 6 gr. sömu laga, af sömu fjárhæð frá 23. mars 2010 til greiðsludags gagnvart stefnda M-kk-þgf H-kk-þgf. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Einnig er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins. Auk þess er krafist virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda, M-kk-ef H-kk-ef K-kk-ef, eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda í málinu. Þá krefst stefndi þess að stefnandi verði dæmdur til þess að greiða honum málskostnað að mati dómsins.

Málavextir

Stefnandi lýsir málavöxtum svo að hinn 2. október 2001 hafi stefndi, Forbending ehf., stofnað tékkareikning nr. 2620 við útibú stefnanda að Álfabakka 10, Reykjavík. Hinn 1. desember 2009 hafi innistæðulausar færslur á reikningnum numið 1.580.039 krónum og hafi reikningnum þá verið lokað. Með sjálfskuldarábyrgð nr. 0115-63-52301, dags. 3. september 2002, hafi stefndi, M-kk-nf H-kk-nf, tekist á hendur ábyrgð á skuld þessari gagnvart stefnanda sem sjálfskuldarábyrgðaraðili, fyrir allt að 3.500.000 krónum auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar. Stefndu hafi verið send innheimtubréf 23. febrúar 2010. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Hvað aðild NBI hf. varðar þá hafi Fjármálaeftirlitið (FME), með heimild í 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., tekið þá ákvörðun að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf. Ákvörðun FME um ráðstöfun eigna og skulda Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf. (nú NBI hf.) sé dagsett þann 9. október 2008.

Stefndi, M-kk-nf H-kk-nf, heldur því fram að þegar hann tókst á hendur umrædda sjálfskuldarábyrgð hafi Forbending ehf. verið í eigu hans. Stefndi hafi hins vegar selt alla hluti sína í félaginu Forbendingu ehf. til T-x-x S-x-x L-x-x fyrir mörgum árum. Við söluna hafi stefndi talið að umrædd sjálfskuldarábyrgð væri niður fallin, enda hafi stefnandi ekki gert honum grein fyrir ábyrgð hans t.d. um áramót, eins og venja sé hjá fjármálafyrirtækjum hér á landi. Í ljósi þess hafi það komið stefnda mjög á óvart þegar stefnandi hóf innheimtu á skuld samkvæmt ábyrgðinni fyrr á þessu ári, enda hafi þá verið liðin tæp 8 ár frá því stefndi gekkst í ábyrgðina fyrir meðstefnda.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir á því að stefndi, Forbending ehf., hafi stofnað til skuldar hjá stefnanda vegna yfirdráttar á tékkareikningi, sem honum beri að greiða. Stefndi, M-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, beri sjálfskuldarábyrgð á þeirri skuld samkvæmt yfirlýsingu, dags. 3. september 2002.

Byggt er á meginreglum kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 3. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6 gr. og 12. gr. sömu laga. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi kveðst ekki vera virðisaukaskattskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing vísast til 32. gr. og 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda, M-kk-ef H-kk-ef K-kk-ef, og lagarök

Stefndi, M-kk-nf H-kk-nf, krefst sýknu af dómkröfum stefnanda þar sem hann telur kröfu stefnanda fyrnda, sbr. 4. tl. 1. mgr. 3. gr. laga um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda nr. 14/1905. Samkvæmt tilvitnaðri lagagrein fyrnist kröfur samkvæmt ábyrgðarskuldbindingum á 4 árum og kveðst stefndi byggja á því að fyrningarfrestur hafi byrjað að líða þegar stefndi undirritaði umþrætta ábyrgðaryfirlýsingu.

Fallist dómurinn ekki á að krafan sé fyrnd, byggir stefndi á því að krafan sé fallin niður sökum tómlætis enda hafi stefnandi látið hjá líða í nærri 8 ár að tilkynna stefnda um tilurð kröfunnar. Framangreint tómlæti stefnanda hafi valdið því að stefndi hafi ekki getað takmarkað tjón sitt með því að ganga að meðstefnda fyrr, en nú sé svo komið að félagið sé, að mati stefnda, orðið eignalaust.

Niðurstaða

Stefndi, Forbendig ehf., hefur hvorki sótt né látið sækja þing og er félaginu löglega stefnt. Ber því samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 að dæma málið eftir

kröfum og málatilbúnaði stefnanda að því leyti sem það er samrýmanlegt fram komnum gögnum.

Stefnandi hefur lagt fram yfirlit tékkareikningsins sem hann byggir kröfur sínar á. Er það í samræmi við kröfugerð stefnanda í málinu. Framlögð innheimtubréf á hendur stefndu eru dags. 23. febrúar 2010. Verður krafa stefnanda á hendur stefnda Forbendingu ehf. um dráttarvexti því tekin til greina frá 23. mars 2010, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Að öðru leyti verða kröfur stefnanda á hendur þessum stefnda teknar til greina.

Stefndi, M-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, hefur tekið til varna í málinu. Hann byggir sýknukröfu sína m.a. á því að umkrafin skuld sé fyrnd.

Stefndi heldur því fram að hann hafi, er sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsing var undirrituð, verið eigandi Forbendingar ehf., en hann hafi selt T-x-x S-x-x L-x-x alla hluti sína í félaginu fyrir mörgum árum. Engin gögn hafa verið lögð fram í málinu til stuðnings þeirri fullyrðingu. Stefnandi hefur lagt fram útprentun úr hlutafélagaskrá þar sem fram kemur að samkvæmt fundi dags. 3. febrúar 2009 skipi T-x-x S-x-x L-x-x og M-x-x J-x-x L-x-x stjórn félagsins. Liggur því ekkert fyrir um það hvernig stjórn félagsins var skipuð fyrir 3. febrúar 2009.

Framlögð yfirlit vegna tékkareikningsins, frá janúar 2008 til desember 2009, eru stíluð á stefnda, á heimilisfang hans. Verður að ætla að honum hafi borist þessi yfirlit enda annað ekki komið fram í málinu. Á yfirlitunum er athugasemd um það að athugasemdir við yfirlitið skuli gera innan 20 daga frá viðtöku yfirlitsins annars teljist reikningurinn réttur. Liggur ekki fyrir að stefndu hafi gert slíkar athugasemdir. Þá verður ekki annað séð en að innheimtuviðvörun, tilkynning um niðurfellingu yfirdráttarheimildar og innheimtubréf hafi verið sent á heimilisfang stefnda. Mátti honum því vera ljóst hver staða reikningsins var og hefði því getað brugðist við.

Samkvæmt almennum skilmálum sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingarinnar, 5. gr., skal ábyrgðarmaður, óski hann að segja upp ábyrgð sinni, gera það skriflega. Stefndi M-kk-nf H-kk-nf, hefur ekki sýnt fram á að hann hafi sagt upp ábyrgð sinni með þeim hætti.

Samkvæmt fyrningarlögum nr. 14/1905 fyrnast kröfur samkvæmt ábyrgðarskuldbindingum á fjórum árum. Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laganna telst fyrningarfrestur frá þeim degi er krafa varð gjaldkræf. Með bréfi stefnanda, dags. 5. október 2009, var stefnda tilkynnt að 17. október sama ár myndi yfirdráttarheimild vegna reikningsins falla niður. Telst krafa á hendur stefnda, M-kk-þgf H-kk-þgf, hafa orðið gjaldkræf á þeim degi. Stefna var birt honum hinn 30. júní 2010 og málið því höfðað innan fjögurra ára fyrningarfrestsins. Krafa stefnanda er því ekki fyrnd.

Í ljósi framangreinds hefur stefndi ekki sýnt fram á að málsástæða hans um tómlæti eigi hér við.Verða kröfur stefnanda á hendur stefnda, M-kk-þgf H-kk-þgf, teknar til greina.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefndu að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 250.000 krónur.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndu, Forbending ehf. og M-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, greiði in solidum stefnanda, NBI hf., 1.580.039 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 23. mars 2010 til greiðsludags og 250.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf