S-42/2016

Mál þetta, sem tekið var til dóms 13. maí síðastliðinn, er höfðað með ákæru héraðssaksóknara, útgefinni 12. febrúar 2016, á hendur Z-x-x K-x-x, kennitala [...], Digranesvegi 26, Kópavogi, „aðallega fyrir tilraun til sérstaklega hættulegrar líkamsárásar, en til vara fyrir hættubrot, með því að hafa laugardaginn 10. maí 2014 við enda [...] í [...] hent grjóti í 4 skipti að A, en A náði að víkja sér undan grjótakastinu og þannig koma í veg fyrir að verða fyrir líkamstjóni. Með háttseminni stofnaði ákærði á ófyrirleitinn hátt lífi og heilsu A í augljósan háska.

Telst framangreind háttsemi aðallega varða 2. mgr. 218. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 20/1981, en til vara við 4. mgr. 220. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í málinu gerir A, kennitala [...] þá kröfu að ákærði greiði honum miskabætur að fjárhæð 1.000.000 króna með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. maí 2014 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að krafan er birt ákærða, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærði greiði brotaþola málskostnað vegna aðstoðar lögmanns við að hafa uppi bótakröfu og fylgja henni eftir fyrir dómi.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er þess krafist að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun verjanda, greiðist úr ríkissjóði. Ákærði krefst þess aðallega að verða sýknaður af einkaréttarkröfu, en til vara að fjárhæð miskabóta verði lækkuð. Loks er þess krafist að málskostnaður vegna bótakröfunnar verði felldur niður óháð niðurstöðu málsins.

I

Upphaf málsins er að rekja til þess að þann 10. maí 2014 var óskað aðstoðar lögreglu að [...] við enda [...] vegna ógnandi tilburða ákærða við menn á staðnum. Lögregla fór á staðinn og hitti þar fyrir fjóra fulltrúa félags sumarhúsaeigenda í [...], þá A, B, C og D. Í frumskýrslu lögreglu segir að ákærði hafi verið á staðnum, greinilega í miklu uppnámi og viljað ræða málin. Haft er eftir A, formanni félagsins, að Vegagerðin hafi fyrir löngu girt girðingu frá ristarhliði sem þarna er og niður að [...] og hafi samið við félag sumarhúsaeigenda í [...] um viðhald á girðingunni. Hafi félagið séð um viðhaldið og félagar mætt einu sinni að vori til þess að fara með girðingunni og lagfæra það sem aflaga hefði farið til að sauðfé komist ekki inn á svæði sumarhúsanna. Hafi fyrrnefndir fulltrúar verið að sinna hefðbundnu viðhaldi á girðingunni þegar ákærði hafi komið og vísað þeim af landinu. Hafi ákærði sagt að hann ætti allt það land sem girðingin stæði á og vildi hann ekki hafa að fólk væri að ganga um land sitt. Kvað A ákærða hafa gengið með sleggju meðfram girðingunni og reynt að brjóta girðingarstaurana með henni. Þeir hafi ætlað að ganga í áttina að ákærða og ætlað að ræða við hann, en þá hafi ákærði öskrað að A og skipað honum að fara af landi sínu. Ákærði hafi síðan tekið upp nokkuð stórt grjót og hent því í áttina að A, en hitti hann ekki þar sem hann gat forðað sér undan því. Þá segir í skýrslunni að ákærði hafi gert fjórar tilraunir til þess að henda grjóti í A en aldrei hitt. Tók A atvikið upp á farsíma sinn.

Lögregla ræddi við ákærða á vettvangi og sagði hann að [...] ehf. væri eigandi að því landi sem umdeild girðing stæði á og hefði hann umsjón með landinu fyrir hönd félagsins. Greindi ákærði lögreglu frá því að fyrirhugað væri að fara í stórfellda skógrækt á landinu og því væri fólki ekki leyft að fara um landið. Girðingin stæði á landi í eigu [...] ehf. og hefði hann fullt leyfi til þess að banna umferð um landið. Þegar hann hafi orðið var við menn við girðinguna um morguninn hafi hann farið á staðinn og bannað þeim að vera þar. Hafi mennirnir hætt vinnu við girðinguna en verið mjög ósáttir við það. Viðurkenndi ákærði að hafa orðið reiður út í mennina af því að þeir hafi ekki farið að fyrirmælum hans.

A kærði atvikið til lögreglu með bréfi 20. maí 2014 og krafðist miskabóta að fjárhæð 1.000.000 króna.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 8. maí 2015. Fram kom hjá ákærða að hann hefði verið umkringdur fjórum mönnum, þar af einum með síma eða myndavél, og hefði honum fundist hann vera í hættu af því að þeir ætluðu að ráðast á sig. Mikil ógnun hefði stafað af mönnunum. Hann hafi því tekið upp stein og kastað að A í því skyni að verja sig. Það hafi aldrei verið ætlunin að hitta A sem hefði í raun verið afar auðvelt því að fjarlægðin á milli þeirra hafi verið um 5-6 metrar. Einnig gáfu skýrslu hjá lögreglu 5. maí 2015 vitnin B og C. Vitnið D gaf skýrslu hjá lögreglu 7. maí og vitnið E 8. maí 2015.

II

Ákærði lagði fram skriflega greinargerð í málinu samkvæmt heimild í 1. mgr. 165. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Byggir ákærði á því að ásetningur hafi ekki verið til staðar hjá honum að fremja það brot sem ákært er fyrir, hvorki til að fullfremja það eða gera tilraun til að hæfa meintan brotaþola, en skilyrði þess að hægt sé að sakfella ákærða fyrir brotið eða tilraun til að fremja það sé að ákærði hafi ætlað sér að hæfa meintan brotaþola eða að hann hafi valdið hættu með háttsemi sinni. Ákærði hafi vísvitandi kastað steinum í fjögur skipti, eftir miklar ögranir af hálfu meints brotaþola og þeirra vitna sem voru að atvikinu, með þeim hætti að engar líkur voru til þess að steinarnir hæfðu meintan brotaþola. Af myndupptöku sjáist að ákærði kasti steinunum í reiði, en til að leggja áherslu á orð sín um að meintur brotaþoli yfirgæfi land hans og hætti að mynda hann. Ekki liggi fyrir sönnun þess að ákærði hafi reynt að hitta meintan brotaþola heldur þvert á móti megi ráða af myndskeiðinu af atvikinu að enginn af þeim fjórum steinum sem kastað hafi verið var ætlað að hitta hann. Augljóst sé af viðbrögðum meints brotaþola, sem myndi allt atvikið, að hann hafi ekki verið í neinni hættu að frátöldu fyrsta steinkastinu. Þá haldi hann ákærða í mynd allan tímann. Það sýni stillingu meints brotaþola og að hann hafi aldrei talið sér stafa raunveruleg ógn af steinkastinu. Meta verði ítrekaðar ögranir meints brotaþola í garð ákærða á undanförnum misserum og sérstaklega þennan dag, en meintur brotaþoli og vitnin voru í óleyfi á landi ákærða og sinntu ekki ítrekuðum fyrirmælum um að yfirgefa landið. Þeir hafi verið að reisa upp girðingu á landinu sem þeim hafi verið fullkunnugt um að landeigandi vildi ekki að stæði á landinu og hafi verið byrjaður að rífa niður. Byggt sé á því að fyrsta steininum hafi verið kastað í jörðina fyrir framan meintan brotaþola það langt frá honum að útilokað hafi verið að ákærði gæti hæft hann og ekki hafi skapast hætta af því. Næstu þremur steinunum, sem hafi verið mun minni en sá fyrsti, hafi verið kastað langt frá meintum brotaþola og án þess að nokkur hætta skapaðist. Í engu tilvika hafi verið ásetningur ákærða að hæfa meintan brotaþola.

III

Ákærði skýrði frá því fyrir dómi að hann hefði unnið við að taka niður girðingu á landi í eigu [...] ehf. Kvaðst ákærði hafa orðið var við fullt af fólki á svæðinu í tveimur hópum. Annar hópurinn hafi verið ofan við veginn en hinn neðan við veginn og niður við vatnið. Í þeim hópi voru fjórir menn. Spurður sagði ákærði að E hefði ákveðið að girðingin yrði tekin niður. Hún hafi keypti lóð á svæðinu 2005 og þess vegna þekkti ákærði fólkið. Spurður um samskiptin við fólkið þennan dag sagði ákærði að hann hafi beðið fólkið um að yfirgefa landið sem væri ekki þeirra. E hefði orðið hrædd af því að hún hefði séð að mennirnir sem voru á svæðinu voru með hamar. A hefði hringt í hana og sagt að hann myndi gera eitthvað slæmt við hana. Ákærði sagði A hafa hlegið og verið að taka myndir með símanum. Ákærði kvaðst hafa farið út úr bílnum og sagt mönnunum að fara frá og að þeir gætu ekki sett girðingu niður á þessum stað því að þá yrði hún tekin niður. Kvaðst ákærði hafa tekið upp hamar og haldið áfram að taka girðinguna niður, en allt eins búist við því að mennirnir myndu ráðast á hann, enda hefði A haft í hótunum við E vegna deilu um landið. Spurður kannaðist ákærði við það að hafa hent steinum að vitninu A. Hann hafi ítrekað beðið mennina um að færa sig af einkalóð þar sem þeir hefðu ekkert þar að gera. Þrír menn hefðu þá hörfað en A hefði staðið áfram á sama stað og tekið myndir af ákærða á meðan hann henti steinunum. Kvaðst ákærði ekki vita hvað vakti fyrir mönnunum og því hafi hann tekið upp stein og henti að A. Hann hafi aldrei ætlað að hitta í A og kvaðst ákærði hafa gætt þess sérstaklega vel. Mennirnir virtust ekki heyra það sem hann sagði og hafi hann hent steinunum til að gefa þeim til kynna að hann hafi meint það sem hann sagði, það er að þeir ættu ekki að koma nær. Þrír fóru lengra frá, en A ætlaði ekki að hreyfa sig. Um 10 metrar hafi verið á milli ákærða og A þegar ákærði kastaði steinunum, en svo hafi hann komið nær og þá hafi 4-5 metrar verið á milli þeirra. Ákærði kvaðst ítrekað hafa beðið mennina að láta sig í friði og fara. Spurður um það hvar steinarnir hafi lent sagði ákærði að þeir hafi fallið nákvæmlega þar sem hann vildi. Stærsta grjótið hafi fallið í jörðina tveimur metrum frá A, svolítið til hægri við hann. Grjótinu var ekki kastað upp í loftið heldur beint niður í jörðina. Lýsti ákærði því svo að grjótið sem hann hefði kastað fyrst hefði verið stærst, en annað grjót minna og hafi lent hægra megin við A. Þá kom fram hjá ákærða að það hefði ekki verið ásetningur hans að hitta A með grjótinu, heldur aðeins að halda honum í hæfilegri fjarlægð frá bústaðnum þangað til lögreglan kæmi á vettvang. Fjarlægðin á milli þeirra var það lítil að það hefði verið leikur einn að hitta A ef hann hefði viljað.

Vitnið A greindi frá því að 2012 hefði hann eignast sumarhúsalóð við [...] í [...] og verið í árlegri ferð félagsmanna í maí 2014 til að huga að girðingu sem félagsmenn hefðu óskað eftir og Vegagerðin setti upp til að tryggja það að sauðfé færi ekki á svæði þar sem verið væri að gróðursetja tré. Ákærði hefði komið á vettvang og sagt að þeir hefðu engan rétt og skyldu því hypja sig. Ákærði hafi ekki verið í miklu jafnvægi og farið í bústað sinn en komið til baka með sleggju og byrjað á því að rífa niður girðingu þá sem Vegagerðin hefði látið setja upp. Hefði vitnið D reynt að ræða við ákærða en það hafi ekki haft neitt að segja og hafi ákærði rekið hann í burtu. Vitnið kvaðst hafa ákveðið að taka þessa atburði upp. Ákærði hafi snappað og kastað grjóti í áttina að vitninu. Ekki þurfi að útskýra það nánar, það sjáist á myndupptökunni. Ákærði hafi sveiflað sleggjunni og rifið niður staura. Allt í einu hafi ákærði tekið grjót og hent í vitnið. Vitnið kvaðst ekki hafa sýnt ákærða ögrandi framkomu. Ákærði hafi miðað á hausinn á vitninu sem kvaðst hafa beygt sig og grjótið því farið fram hjá honum. Aðspurt sagði vitnið sér hafa stafað hætta af grjótkastinu. Þá kvaðst vitnið hafa verið í sjokki eftir þetta. Spurt um það af hverju vitnið hafi ekki sinnt ítrekuðum tilmælum ákærða um að fara af landinu sagði vitnið að þeir sem voru með honum hafi reynt að tala ákærða til og benda honum á að um væri að ræða girðingu í eigu Vegagerðarinnar og ef hún yrði tekin niður þá væri allt svæðið opið.

Vitnið D kom fyrir dóm og skýrði frá því að hann hefði verið í vinnuferð við [...] í umrætt sinn ásamt fleira fólki. Vitnið kvaðst hafa reynt að ræða við ákærða, en ákærði hafi rekið hann í burtu. Til stóð að taka til á svæðinu og laga girðingu að ósk félags sumarhúsaeigenda. Vitnið kvaðst hafa labbað út á veginn en þá hafi ákærði, sem var á bíl, farið í burtu en komið aftur með hamar og byrjað að brjóta niður girðingu á landinu. Vitnið kvaðst ekki hafa talað við ákærða, en hafa séð að A byrjaði að taka myndir. Þá hafi ákærði sagt: „Farðu í burtu“. Vitnið sagðist hafa séð að ákærði byrjaði að kasta grjóti og segja mönnum að fara af jörðinni sinni. Ákærði hafi ekki náð að hitta A en grjótið hafi lent frekar nálægt honum. Ákærði hafi kastað grjóti þrisvar eða fjórum sinnum að A sem þurfti að beygja sig niður. Hefði ákærði verið reiður og pirraður og kvaðst vitnið hafa upplifað þetta þannig að ákærði hefði ekki fulla stjórn á sér. Hann breyttist og varð allt önnur manneskja. Spurður um það hvort A hefði verið í hættu svaraði vitnið því játandi, ef ákærði hefði náð að hitta hann með grjóti, en það hafi ekki gerst. Stærsti steinninn hefði verið hnefastór. Ákærði hafi staðið á sínu eigin landi þegar hann hafi kastað steinunum, en A hefði verið hinum megin við girðinguna.

Vitnið E skýrði frá því að hún hefði óskað eftir aðstoð lögreglu af því að hún hefði séð fullt af fólki og bílum sem hefði verið lagt við girðingu í [...] sem [...] ehf. ætti og lægi frá veginum og niður að [...]. Vitnið sagði að fólkið hefði verið með ýmis verkfæri, sleggjur og hamra, og væri að eiga við girðinguna. Hefði ákærði keyrt vitnið að svæðinu þar sem hún tók nokkrar myndir. Vitnið kvaðst hafa séð fjóra menn, A, C, D og B, en ekki farið nálægt þeim þar sem A hefði áður haft í hótunum við vitnið. Vitnið kvaðst hafa sagt mönnunum að þeir mættu ekki vera þarna og búið væri að tilkynna málið til lögreglu. Ákærði og vitnið hefðu byrjað að rífa girðinguna degi fyrr vegna þess að girðingin þveri landið og skipti því í tvennt. Vitnið kvaðst hafa verið keyrt heim og því ekki séð hvað hafi gerst.

Vitnið C kom fyrir dóminn og skýrði frá því að þeir hefðu verið fjórir á vegum landeigendafélags um frístundabyggð í [...] í þeim erindagjörðum að halda við girðingu sem Vegagerðin hefði sett upp fyrir nokkrum árum í fullu samráði við landeigendur, girðingu sem ver bæði sumarhúsabyggðina og þjóðveginn. Samkomulag hafi verið við Vegagerðina um að hún setti girðinguna niður, en landeigendur á svæðinu héldu henni við. Vitnið sagði ákærða hafa verið mjög æstan og beðið þá um að fara og kvaðst vitnið hafa beðið hann um að vera rólegan. Reynt hafi verið að tala við ákærða og róa hann og hafi það allt verið á mjög rólegum nótum. Var ákærði beðinn um að láta ekki svona og leyfa þeim að ljúka við verkið. Það hafi ekki gengið og hafi ákærði alltaf orðið æstari og æstari. Ákærði hafi síðan farið keyrandi í bústað sinn en komið aftur með stóra sleggju og sagði að þeir hefðu ekkert leyfi til að vera þarna og ættu að fara í burtu. Sagði ákærði þeim að hann ætti girðinguna og landið sem hún stæði á og mætti gera þar hvað sem honum sýndist. Því til áréttingar hafi ákærði byrjað að berja girðingarstaura með sleggjunni. Vitnið A hafi tekið þetta upp og hafi hann labbað nær ákærða en öfugum megin við girðinguna miðað við hvar ákærði var og tók myndir af ákærða þar sem hann var að berja í staurana. Í fyrstu hafi ákærði haldið áfram að berja með sleggjunni en hafi svo hrópað að vitninu. Allt í einu hafi ákærði lagt sleggjuna frá sér og tekið upp stóran stein og hent honum að A. Fyrsti steinninn lenti mjög nærri honum þannig að hann beygði sig og fór steinninn rétt yfir hausinn á honum. Nokkrir steinar fylgdu á eftir, þrír eða fjórir. Þá hafi þeir hörfað og hafi vitnið A hörfað til baka. Um hafi verið að ræða hnefastórt grjót sem hafi farið nálægt höfðinu á vitninu A, en örfáir metrar hafi verið á milli ákærða og A, innan við 10 metrar. Vitnið hafi verið 20-30 metra frá ákærða þegar hann kastaði steinunum. Aðspurt sagði vitnið að það hefði í fyrstu ekki óttast neitt, en lætin sem voru hafi þó gefið tilefni til þess, en þegar grjótkastið byrjaði var full ástæða til að vera skíthræddur því að ákærði stóð og sveiflaði í kringum sig stórri sleggju og grýtti svo grjóti að A og skapaði það verulega lífshættu. Vitnið kvaðst fullyrða að hættan sem A var í út af grjótkastinu hafi verið veruleg, enda fari ekki á milli mála að ef hann hefði fengið í sig einhvern af þessum grjóthnullungum hefði skaðinn orðið verulegur og greinileg lífshætta sem hann var settur í. Spurt um stærð steina sagði vitnið að fyrsti steinninn hefði verið hnefastór ef ekki meira.

Vitnið B gaf skýrslu fyrir dómi og skýrði frá því að hann hefði verið staddur við [...] í [...] í árlegri vorferð til að laga girðingar. Vitnið kvað sig og fleiri hafa verið við vatnið að gera við girðingu þegar ákærði hafi komið og sagt þeim að koma sér í burtu. Kvað vitnið ákærða og E hafa komið og kallað eitthvað til þeirra. Lögregla hafi verið kölluð til. Vitnið kvaðst ekki hafa átt nein samskipti við ákærða og ekki haft sig neitt í frammi. D hafi reynt að ræða við ákærða sem hafi verið ofboðslega reiður. A var að mynda ákærða sem tekið hafi upp grjót og hent í áttina að þeim til þess að ógna A. Steinarnir hafi farið fram hjá honum, en ekki hafi farið á milli mála að steinunum hafi verið kastað að A og til þess að hitta hann. A hafi verið í hættu, en fjarlægðin á milli þeirra hafi verið 3-5 metrar, en vitnið kvaðst hafa staðið 2-3 metrum þar fyrir aftan, en ekki í stefnu við ákærða og A. Spurður um stærð steinanna bar vitnið að þeir hafi verið á stærð við lófa og hafi allir lent til hliðar við ákærða.

III

Ákærða er í máli þessu aðallega gefin að sök tilraun til sérstaklega hættulegrar líkamsárásar, en til vara hættubrot með því að hafa laugardaginn 10. maí 2014 við enda [...] í [...] hent grjóti í fjögur skipti að A, sem náði að víkja sér undan grjótkastinu og koma þannig í veg fyrir að verða fyrir líkamstjóni. Ákærði hafi með háttseminni stofnað lífi og heilsu A í augljósan háska. Samkvæmt ákæru er háttsemi ákærða aðallega talin varða við 2. mgr. 218. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 4. mgr. 220. gr. sömu laga.

Ákærði viðurkenndi fyrir dómi að hafa hent fjórum steinum að vitninu A. Kvaðst ákærði ítrekað hafa beðið A og þá sem voru með honum að færa sig af einkalóð þar sem þeir hefðu ekkert þar að gera. Bar ákærði að þrír menn hefðu þá hörfað til baka, en A hefði staðið áfram á sama stað og tekið myndir af ákærða. Hann hafi ekki vitað hvað vakið hafi fyrir mönnunum og því hafi hann tekið upp grjót og hent að A. Aldrei hafi staðið til að hitta í A og kvaðst ákærði hafa gætt þess sérstaklega vel. Virtust mennirnir ekki heyra það sem ákærði sagði og því hafi hann hent grjótinu til að gefa þeim til kynna að hann hafi meint það sem hann sagði. Um 10 metrar hafi verið á milli ákærða og

A þegar ákærði kastaði steinunum, en svo hafi hann komið nær og þá hafi 4-5 metrar verið á milli þeirra. Grjótið hafi lent nákvæmlega þar sem hann vildi að það lenti. Stærsta grjótið hafi fallið í jörðina tveimur metrum frá A, svolítið til hægri við hann. Grjótinu var ekki kastað upp í loftið heldur beint niður í jörðina. Lýsti ákærði því svo að grjótið sem hann hefði kastað fyrst hefði verið stærst, en annað grjót minna og hafi lent hægra megin við A. Þá kom fram hjá ákærða að það hefði ekki verið ásetningur hans að hitta A með grjótinu, heldur aðeins að halda honum í hæfilegri fjarlægð frá bústaðnum þangað til lögreglan kæmi á vettvang. Fjarlægðin á milli þeirra var það lítil að það hefði verið leikur einn að hitta A ef hann hefði viljað.

Vitnið D skýrði frá því að hann hefði heyrt ákærða segja: „Farðu í burtu“. Síðan hafi ákærði kastað grjóti að A og hafi grjótið farið frekar nálægt honum. Vitnið sagði A hafa verið í hættu á svæðinu og hafi sér virst að ákærði hefði ekki fulla stjórn á sér. C bar fyrir dómi að ákærði hefði allt í einu tekið upp stórt grjót og hent því að A. Grjótið hefði lent mjög nærri eða rétt yfir hausnum á honum. Nokkrir steinar fylgdu á eftir, þrír eða fjórir. Um hafi verið að ræða hnefastórt grjót sem hafi farið nálægt höfðinu á A, en örfáir metrar hafi verið á milli ákærða og A, innan við 10 metrar. Þá sagði B fyrir dómi að A hafi verið að mynda ákærða sem tekið hafi upp grjót og hent í áttina að þeim til þess að ógna A. Steinarnir hafi farið fram hjá A, en ekki hafi farið á milli mála að steinunum hafi verið kastað að A og til þess að hitta hann. A hafi verið í hættu, en fjarlægðin á milli þeirra hafi verið 3-5 metrar. Vitnið kvaðst hafa staðið 2-3 metrum þar fyrir aftan, en ekki í stefnu við ákærða og A. Spurður um stærð steinanna bar vitnið að þeir hafi verið á stærð við lófa og hafi þeir allir lent til hliðar við ákærða.

Ákærði hefur í öllum meginatriðum borið á sama veg hjá lögreglu og fyrir dómi. Gengst hann við því að hafa í fjögur skipti kastað grjóti að A og segir það hafa verið gert í þeim tilgangi að leggja áherslu á þau orð hans að A og fyrrnefnd vitni, sem voru með honum í umrætt sinn, færu af landi í eigu [...] ehf. sem ákærði hafði umsjón með. Kvaðst ákærði hafa ætlað að taka niður girðingu sem var á landinu og skerti notagildi þess, en fyrir liggur að vitnin A, D, C og B voru staddir við enda [...], þegar atburðir þeir sem ákært er út af gerðust, í þeim tilgangi að lagafæra sömu girðingu og ákærði vildi rífa niður. Ákærði hefur staðfastlega neitað því að ásetningur hans hafi staðið til þess að hitta A með grjótinu heldur hafi hann með því að kasta grjótinu aðeins verið að stugga við A þar til lögreglan kæmi á vettvang. Af framburði vitnanna D og C verður ráðið að ákærði hafi verið æstur í umrætt sinn og virst árásargjarn gagnvart þeim vitnum sem gáfu skýrslu fyrir dómi. Það breytir því ekki að ekki er unnt að meta þann framburð ákærða ótrúverðugan að hann hafi viljað stugga við A og félögum hans. Fram hjá því verður ekki horft að vitnið A var staddur á eignarlandi sem hann hafði ekki sjálfur umráð yfir og hóf að taka myndskeið af ákærða áður en ákærði kastaði fyrsta steininum og lét ekki af þeirri iðju þrátt fyrir athæfi ákærða. Þrátt fyrir að ákærði hafi verið æstur verður ekki fullyrt, þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að hann hafi ekki haft fulla stjórn á því sem hann gerði og að ásetningur hans hafi einvörðungu staðið til þess að stugga við vitninu A og þeim sem næstir honum voru og hlýddu ekki fyrirmælum ákærða um að yfirgefa landið. Að þessu virtu er það mat dómsins að ákæruvaldinu hafi ekki tekist að sanna, gegn eindreginni og staðfastri neitun ákærða, að fyrir honum hafi vakað að valda A líkamstjóni. Verður ákærði því sýknaður af tilraun til brots gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Það er á hinn bóginn mat dómsins að ákærði hafi valdið hættu með þeirri háttsemi að henda í fjögur skipti grjóti að A og hafi stofnað á ófyrirleitinn hátt lífi eða heilsu hans í augljósan háska, sbr. 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga. Verður brot ákærða, eins og því er lýst í ákæruskjali héraðssaksóknara, heimfært til refsiákvæðis samkvæmt varakröfu ákæruvaldsins.

IV

Ákærði, sem fæddur er [...], hefur ekki áður sætt refsingu. Hann er með dómi þessum sakfelldur fyrir brot gegn 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Líta ber til þess að ákærða stóð nokkur ógn af A og þeim sem með honum voru í umrætt sinn og sinntu ekki ítrekuðum fyrirmælum ákærða um að yfirgefa eignarland [...] ehf. sem ákærði hafði umsjón með. Þá ögraði vitnið A ákærða að nokkru leyti með myndatöku af þeim atburði sem ákært er fyrir. Með þetta í huga verður að álykta sem svo að ákærði hafi ekki haft sterk áform um að valda A ótta um líf sitt eða heilsu. Þá verður ekki ráðið af fyrrnefndu myndskeiði, sem A tók og fylgir rannsóknargögnum málsins, að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að grjótið lenti í A. Að þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Fært þykir að skilorðsbinda refsinguna eins og nánar greinir í dómsorði.

A krefst miskabóta að fjárhæð 1.000.000 króna með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. maí 2014 til þess dags að mánuður er liðinn frá því er krafan var kynnt ákærða, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Með því broti sem ákærði er fundinn sekur um hefur hann á grundvelli 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 fellt á sig miskabótaábyrgð. Við ákvörðun bóta ber að líta til þess sem að framan er rakið um aðdraganda þess að ákærði henti grjóti að A og þess að ekkert liggur fyrir um afleiðingar af broti ákærða annað en það sem A greindi sjálfur frá fyrir dómi, en hann lét þess getið að erfitt væri fyrir hann að tala um atvikið og að börn hans og eiginkona vildu ekki lengur koma á sumarhúsasvæðið. Af framburði hans fyrir dómi má ráða að honum hafi verið verulega brugðið við grjótkastið frá ákærða og af framlögðu myndskeiði af háttsemi ákærða má ráða að hann hafi verið ógnandi í framkomu þegar hann reyndi að reka A af landinu. Verður ákærði dæmdur til að greiða miskabætur með vöxtum eins og greinir í dómsorði, auk málskostnaðar. Bótakrafan var kynnt ákærða jafnhliða birtingu fyrirkalls 28. febrúar 2016.

Þóknun skipaðs verjanda ákærða er ákveðin eins og greinir í dómsorði að virðisaukaskatti meðtöldum.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt fyrirmæla 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

A-kvk-nf Þ-kvk-nf saksóknari flutti málið af hálfu ákæruvaldsins.

Dóm þennan kveður upp J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, Z-x-x K-x-x, sæti fangelsi í þrjá mánuði. Fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 150.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. maí 2014 til 28. mars 2016, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 til greiðsludags og 250.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef M-kk-ef I-kk-ef hdl., 818.400 krónur.

J-kk-nf H-kk-nf