S-365/2007

Mál þetta, sem þingfest var 18. október sl. og dómtekið 21. nóvember sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 22. ágúst 2007, á hendur R-x-x A. B-x-x, kt. 000000-0000, Blikaási 13, Hafnarfirði,

„fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, að kvöldi fimmtudagsins 12. júlí 2007 ekið bifreiðinni BS-118 vestur Suðurlandsveg í Hveradalabrekku, Sveitarfélaginu Ölfusi, framúr vörubifreið neðst í brekkunni þar sem framúrakstur var bannaður, með 119 km hraða á klukkustund. Leyfður hámarkshraði á vegarkaflanum var 90 km á klukkustund. Hraði bifreiðarinnar var mældur með ratsjá nr. GE056 sem staðsett var í lögreglubifreið nr. 33-141.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 5. gr. og 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði kom fyrir dóminn og neitaði sök hvað varðar hraðakstur en viðurkenndi að hafa ekið yfir óbrotna línu eins og segir í ákæru. Fór aðalmeðferð fram þann 21. nóvember sl. og var málið dómtekið samdægurs. Krafðist verjandi ákærða að hann yrði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og að málsvarnarlaun hans yrðu lögð á ríkissjóð.

Málsatvik:

Í vettvangsskýrslu lögreglu kemur fram að klukkan 22.30, fimmtudaginn 12. júlí 2007, hafi bifreið verið ekið vestur Suðurlandsveg á vegarkafla við Hveradali. Hafi bifreið lögreglunnar verið kyrrstæð og var hraði ákærða mældur 123 kílómetrar á klukkustund og ratsjáin prófuð fyrir og eftir mælingu. Þá kemur fram í skýrslunni að tveir ökumenn hafi verið stöðvaðir á sama hraða og rætt við ákærða útivið. Í reit fyrir athugasemdir á eyðublaðinu er ritað að ökumaður hafi sagst hafa ekið á 107 kílómetra hraða miðað við klukkustund. Þá kemur fram að brot ákærða varði sekt að fjárhæð 60.000 þúsund krónur. Undir skýrsluna rita H-1037 og H-1043 en ákærði ritar ekki undir hana.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn ásamt E-kvk-þgf I-kvk-þgf, löggiltum túlk, og kvaðst hafa verið að koma frá Þórsmörk á leið til Reykjavíkur. Hann kvaðst viðurkenna að hafa ekið í umrætt sinn. Þá viðurkenndi hann að hafa ekið á eftir flutningabifreið niður Hveradalabrekkuna í umrætt sinn og tekið fram úr henni. Um leið og hann fór fram úr bifreiðinni tók hann eftir lögreglubifreið fyrir framan sig. Kvað hann tvær aðrar bifreiðar hafa verið fyrir aftan sig en bifreiðin beint fyrir aftan hann hefði einnig hafið framúrakstur um leið og ákærði.

Ákærði kvað lögregluna hafa tjáð sér að hann hafi ekið á 127 kílómetra hraða. Ákærði kvaðst hafa mótmælt því strax en lögreglumaðurinn hefði þá beðist velvirðingar og sagt að hann hefði ekið á 123 kílómetra hraða en bifreiðin fyrir aftan hann hefði ekið hraðar. Þegar lögreglan stöðvaði ákærða kom lögreglumaður gangandi að bifreið ákærða en lögreglubifreiðinni hefði hins vegar verið ekið áfram til þess að lögregla gæti haft afskipti af hinum ökumanninum sem tók fram úr flutningabifreiðinni. Ákærði kvaðst hafa gert sér grein fyrir því að hann var að aka fram úr flutningabifreiðinni á tvöfaldri óbrotinni línu. Kvað hann lögreglubifreiðina hafa verið staðsetta utan við veg í akstursátt til austurs vinstra megin við ákærða sem ók til vesturs. Ákærði kvaðst hafa ætlað að hætta við framúraksturinn en kvaðst þá hafa séð aðra bifreið fyrir aftan sig sem var einnig að hefja framúrakstur. Því hefði ákærði ekið áfram. Kvaðst hann hafa verið á móts við miðja flutningabifreiðina þegar radarvari í bifreið hans gaf frá sér viðvörunarmerki. Ákærði kvaðst hafa ekið á Nissan Patrol á 38” dekkjum. Kvað ákærði bifreiðina ekki vera snögga að ná upp hraða en skýringin á því að hann hafi aukið hraðann hratt í umrætt sinn sé líklega sú að hann ók undan brekku þegar hann hóf framúraksturinn. Þá kvaðst ákærði hafa verið með staðsetningartæki á mælaborði bifreiðar sinnar. Tækið skrái niður hraða bifreiðarinnar á tíu sekúndna fresti nema ferðaleið breytist meira en fjórar gráður eða hraðaaukning fari yfir fimm prósent. Skýring á því að hraðaaukning hafi orðið úr 79,3 km/klst. í 97,4 km/klst. á tveimur sekúndum sé sú að hann var að aka niður í móti. Útskýrði ákærði útskrift úr staðsetningartæki sínu. Ákærði kvað vöruflutningabifreiðina hafa ekið á 85 km/klst., og þegar hann byrjaði að undirbúa framúraksturinn hefði hann ekki orðið var við neina bifreið en eftir að hann hóf framúraksturinn hefði önnur bifreið nálgast hann hratt og hafið framúrakstur um leið. Ákærði kvaðst hafa hægt á sér á meðan á framúrakstrinum stóð þegar hann tók eftir lögreglubifreiðinni en lokið framúrakstrinum og stöðvað strax þegar hann var kominn fram úr. Þá hefði bifreiðin fyrir aftan hann ekið fram úr honum og lögreglubifreiðin síðan ekið á eftir þeirri bifreið. Kvað hann bifreiðina fyrir aftan sig hafa verið í um hundrað metra fjarlægð þegar hún var í framúrakstrinum. Kvað hann þá bifreið hafa verið smájeppa.

S-kk-nf G-kk-nf R-kk-nf, fyrrverandi lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Kvað hann sig ásamt öðrum lögreglumanni hafa verið með kyrrstöðumælingar á Hellisheiðinni. Hefðu þeir séð tvær bifreiðar ofarlega í brekkunni koma akandi og taka fram úr vörubifreið neðst í brekkunni. Kvaðst hann hafa „skotið“ á bifreiðarnar og þær verið mældar á 123 km/klst. Kvaðst hann hafa stokkið út úr lögreglubifreiðinni og stöðvað ákærða en hinn lögreglumaðurinn ekið á eftir hinni bifreiðinni og stöðvað hana aðeins neðar. Kvað hann ratsjána hafa verið stillta á kyrrstöðumælingu en við mælingu á bifreiðunum hefði svokallaður „fastest“ hnappur verið notaður. Báðar bifreiðarnar hefðu verið á sama hraða og því báðar bifreiðar stöðvaðar. Útskýrði S-kk-nf að ratsjáin ynni þannig að ef hún væri stillt á venjulega mælingu þá færi geislinn á fremstu bifreiðina og sendi boð til baka en þegar ratsjáin væri stillt á „fastest“ þá færi geislinn á þá bifreið sem hraðast æki. Þar sem um tvær bifreiðar var að ræða hefði félagi hans farið á eftir hinni bifreiðinni á lögreglubílnum en hann hlaupið yfir veginn til að beina ákærða inn á afleggjarann að Hellisheiðarvirkjun. S-kk-nf staðfesti vettvangsskýrsluna sem liggur frammi í málinu. Aðspurður um virkni „fastest“ hnappsins kvað hann ratsjána taka hraðasta merkið og hann kvað sig ekki vita hvora bifreiðina hann mældi en þar sem bifreiðarnar hafi haldið jöfnu bili mætti leiða líkur að því að báðar bifreiðarnar hefðu verið á sama hraða. Staðfesti hann að ratsjáin mældi bara eina bifreið í einu. S-kk-nf var spurður um það hvers vegna mismunandi refsingum hefði verið beitt gagnvart ökumönnunum tveimur sem stöðvaðir voru í umrætt sinn og kvað hann seinni ökumanninn hafa fengið áminningu fyrir að aka yfir á óbrotinni línu en ákærða hefði ekki verið boðið upp á það heldur gerð sekt fyrir það brot, sem hann hefði hafnað.

H-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, fyrrverandi lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Kvað hann sig og S-kk-þf hafa verið við kyrrstöðumælingar í umrætt sinn og verið að mæla bifreiðar á leið niður Hveradalabrekkuna. Hefðu þeir tekið eftir vörubifreið sem kom akandi niður brekkuna og síðan tveimur öðrum bifreiðum sem hefðu komið akandi áberandi hratt á eftir vörubifreiðinni og tekið fram úr henni. Þeir hefðu mælt þessar bifreiðar á 123 km/klst. og læst þann hraða inni í ratsjánni. Báðum bifreiðunum hefði verið ekið með jöfnu bili í framúrakstrinum. Hann hefi farið á eftir seinni bifreiðinni en félagi hans fyrri bifreiðinni. Skilyrði hefðu verið mjög góð til mælinga í umrætt sinn. Ratsjáin hefði verið stillt á „fastest“ sem tæki hraðasta merkið. Útskýrði hann einnig fyrir dóminum hvernig ratsjáin ynni. Kvað hann seinni ökumanninn hafa gengist við sínu broti og greitt sekt á staðnum. Enginn vafi hafi verið í huga hans um að mælingin hefði verið rétt í umrætt sinn.

Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, f. 3. september 1972, kom fyrir dóminn. Kvaðst hann hafa verið farþegi í bifreið ákærða í umrætt sinn. Kvaðst hann hafa séð staðsetningartækið, sem var á mælaborði ákærða, og þann hraða sem tækið sýndi. Kvað hann radarvara hafa farið í gang þegar þeir fóru niður brekkuna við Skíðaskálann og séð þá töluna 103 á glugga staðsetningartækisins. Strax við afskipti lögreglunnar á vettvangi hefði ákærði verið ósammála lögreglu um þann hraða, sem hún kvað hann hafa verið á, og mótmælt honum.

Niðurstöður:

Ákærði neitaði fyrir dómi að hafa ekið bifreiðinni með 123 kílómetra hraða í umrætt sinn. Hann kvaðst hafa neitað því strax við afskipti lögreglunnar en hann hefði séð á staðsetningartæki, sem staðsett var í bifreið hans, að hann hefði hraðast ekið á 105 kílómetra hraða í umrætt sinn. Hann kvaðst þó hafa ekið á 107 kílómetra hraða þegar lögreglan hafði afskipti af honum. Ákærði kvaðst hafa séð, eftir að hann hóf framúraksturinn, að bifreið hafi komið akandi í átt til hans aftan frá og dregið hann uppi. Þess vegna hefði hann haldið áfram framúrakstrinum í stað þess að hætta við hann þegar hann sá að hann var að aka yfir óbrotna línu. Ákærði lagði fram útprentun úr staðsetningartæki úr bifreið sinni og hefur því ekki verið mótmælt að þær upplýsingar séu úr því tæki. Hins vegar liggur fyrir að ekki verður byggt á þeim upplýsingum, sé jafnframt um að ræða mælingu úr ratsjá lögreglu og ekkert hafi komið fram sem véfengi þá mælingu.

Samkvæmt framburði beggja lögreglumannanna sem komu fyrir dóminn þá voru tvær bifreiðar teknar á sama tíma á sama hraða. Þá staðfestu þeir að notuð hefði verið svokölluð „fastest“ ratsjármæling en geisli ratsjárinnar mæli þá bifreið sem hraðast aki með þeirri aðferð og geti ratsjáin einungis mælt eina bifreið í einu. Sá hraði sem ákærði er sakaður um að hafa ekið á er byggður á ratsjármælingunni. Þá liggur fyrir að önnur bifreið var einnig mæld og stöðvuð á sama tíma, og gekkst ökumaður hennar við broti sínu og var gert að greiða sekt á staðnum. Ákærði kvað þá bifreið hafa nálgast sig hratt aftan frá og orðið til þess að hann hélt framúrakstrinum áfram. Þrátt fyrir að lögreglumennirnir hafi haldið því fram að báðar bifreiðarnar hafi verið á sama hraða, liggur fyrir að einungis er hægt að mæla eina bifreið í einu og má leiða líkur að því að seinni bifreiðin, sem tók einnig fram úr vörubifreiðinni í umrætt sinn, hafi verið á meiri hraða en ákærði. Sú bifreið ók einnig fram úr ákærða og stansaði um tvö til þrjú hundruð metrum fyrir framan hann. Skráning á hraða ákærða samkvæmt staðsetningartæki hans styður fullyrðingu ákærða um hraða hans þó svo að ekki verði byggt á þeim gögnum einum og sér. Þá verður lögregla við notkun á „fastest“ mælingu að vera viss um hvaða bifreið hún mælir, það er, að mælingin ein og sér staðfestir ekki hvaða bifreið ók hraðast heldur verða þeir sem standa að mælingunni að vera vissir í sinni sök um það hvaða bifreið ók hraðast, sé um tvær eða fleiri bifreiðar að ræða í geisla ratsjárinnar. Þá verður svokallaðri „jafnhraðamælingu“, þar sem lögreglumenn staðfesta að hafa ekið með jöfnu millibili á eftir bifreið á ákveðnum hraða, ekki beitt um tilvik þetta þar sem sannarlega er byggt á mælingu samkvæmt niðurstöðum ratsjár. Af öllu ofansögðu er kominn fram svo mikill vafi um að umrædd ratsjármæling hafi átt við bifreið ákærða, að hann ber að sýkna af kröfum ákæruvaldsins eins og háttseminni er lýst í ákæru. Ákærði viðurkenndi að hafa ekið á 107 km hraða í umrætt sinn og verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi. Ákærði játaði fyrir dóminum að hafa ekið fram úr bifreið þar sem tvöföld óbrotin lína var og verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi. Samkvæmt sakavottorði sem liggur fyrir í málinu hefur ákærða ekki verið gerð refsing áður. Þykir refsing ákærða því hæfilega ákveðin 40.000 króna sekt til ríkissjóðs sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa að telja en sæta ella fangelsi í fjóra daga.

Þá þykir rétt, með hliðsjón af niðurstöðu máls þessa, að ákærði greiði ¼ hluta málskostnaðar sem hlotist hefur af máli þessu, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, C-x-x L. B-x-x héraðsdómslögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 134.460 krónur en ¾ hlutar skulu greiddir úr ríkissjóði. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi flutti mál þetta af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, R-x-x A-x-x B-x-x, greiði 40.000 þúsund króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í fjóra daga.

Ákærði greiði ¼ hluta sakarkostnaðar sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, C-x-x L. B-x-x héraðsdómslögmanns, 134.460 krónur en ¾ hlutar skulu greiddir úr ríkissjóði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.