S-258/2006

Mál þetta, sem dómtekið var í dag, er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum í Reykjavík 14. febrúar 2006 á hendur A fyrir brot gegn höfundalögum, með því að hafa þriðjudaginn 6. apríl 2005, án heimildar rétthafa, haft til útleigu í fyrirtæki sínu, myndbandaleigunni G ehf., kvikmyndirnar ,,Old Boy“ og ,,House of Flying Daggers“ á tveimur DVD-mynddiskum.

Þetta er talið varða við 3. gr., sbr. 1. mgr. 8. gr., 24. gr., 1. tl. 2. mgr. 54. gr. og 61. gr. a., höfundalaga nr. 73/1972, sbr. 162. gr. laga nr. 82/1998 og 2. gr., 8. gr. og 18. gr. laga nr. 57/1992 og lög nr. 74/1947 og auglýsingu nr. 110/1947 um inngöngu Íslands í Bernarsambandið, sbr. lög nr. 80/1972 um heimild ríkisstjórninni til handa til að staðfesta Bernarsáttmálann til verndar bókmenntum og listaverkum í þeirri gerð hans sem samþykkt var á ráðstefnu Bernarsambandsríkja í París 24. júlí 1971 og 1. og 2. mgr., 5. gr. fylgiskjals með þeim lögum og auglýsingu nr. 763/1999 um afhendingu aðildarskjals Íslands vegna 1. til 21. gr., Bernarsáttmálans til verndar bókmenntum og listum og um aðildarríki að sáttmálanum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar. Jafnframt er þess krafist að ákærða verði gert að sæta upptöku á framangreindum DVD-mynddiskum, sbr. 55. gr., höfundalaga.

Þá krefjast Samtök myndefnisútgefenda á Íslandi (SMÁÍS), þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 119.850 krónur auk vaxta skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá tjónsdegi en síðan dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr., sbr., 9. gr., sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar til handa bótakrefjanda að mati dómsins.

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður af ákæru og að honum verði tildæmd hæfileg málsvarnarlaun úr ríkissjóði með hliðsjón af tímaskráningarskýrslu.

Málavextir.

Með bréfi til lögreglustjórans í Reykjavík, dags. 13. janúar 2005, var af hálfu SMÁÍS, lögð fram kæra á hendur forsvarsmanni fyrirtækisins G ehf. í Reykjavík, vegna meintrar ólöglegrar leigu fyrirtækisins á myndefni án leyfis rétthafa höfundarréttar. Í bréfinu segir að ekki liggi fyrir samþykki fyrir útleigu myndanna „Old Boy“ og „House of Flying Daggers“. Fyrirtækið Myndform hafi einkarétt til dreifingar myndarinnar „Old Boy“ en myndin hafi verið frumsýnd í kvikmyndahúsum þann 7. janúar 2005. Útgáfudagur á vídeo og/eða dvd-formi hafi ekki enn verið ákveðinn. Hins vegar eigi Skífan dreifingarrétt á myndinni „House of Flying daggers“, en eingöngu hafi verið veittur réttur frá framleiðanda til að sýna hana í kvikmyndahúsum.

Í málinu liggur frammi yfirlýsing Noble Entertainment, dags. 1. nóvember 2005, þar sem staðfestur er einkaréttur Myndforms til dreifingar á myndinni „Old Boy“. Þá liggur frammi í íslenskri þýðingu dreifingarsamningur/leyfissamningur og viðbótarsamningur við dreifingarsamning, vegna myndarinnar „House of Flying Daggers“, á milli Batrax Entertainment B.V. og Skífunnar hf. (nú Senu hf.), dags. 10. nóvember 2003.

Samkvæmt skýrslu lögreglu frá 6. apríl 2005 fór lögreglan í myndbandaleiguna G og lagði þar hald á DVD-disk með myndinni „House of Flying Daggers“. Myndin „Old Boy“ var ekki á staðnum en lögreglu var afhent hulstur utan af myndinni. Myndin liggur nú einnig frammi í málinu.

Samkvæmt útprentun úr Hlutafélagaskrá sem liggur frammi í málinu eru B og ákærði A skráðir stofnendur fyrirtækisins G ehf. en B hefur verið skráður framkvæmdastjóri þess frá 1. júlí 2005.

Lögregluskýrsla var tekin af ákærða vegna málsins hinn 12. apríl 2005. Kvaðst hann vera eigandi myndbandaleigunnar ásamt B. Báðir væru þeir titlaðir framkvæmdastjórar. Ákærði kvaðst aðallega sjá um myndakaupin. Kvaðst hann hafa keypt umræddar myndir á Netinu á sínum tíma án þess að gera sér grein fyrir að þær myndu hljóta þá viðurkenningu sem síðar varð. Hann hafi ekki átt von á því að þær yrðu teknar til dreifingar hér á landi. Þegar legið hafi fyrir að myndirnar yrðu sýndar í kvikmyndahúsum hérlendis hafi þær verið teknar úr útleigu hjá myndbandaleigunni. Benti hann á að umræddar myndir væru ótextaðar og því ekki miklir hagsmunir útgefanda í húfi. Þá kvað ákærði það ekki hafa verið ætlunin að innflutningur þeirra „skaraðist“ á við dreifingu útgefenda.

Skýrsla var tekin af B hinn 6. desember 2005 og kvað hann fyrirtækinu hafa verið skipt upp í júní 2005. Þá hafi ákærði hætt og sjálfur kvaðst hann hafa tekið við sem framkvæmdastjóri og stjórnarformaður en fyrir þann tíma hafi þeir verið sameigendur. Kvaðst hann ekki vita betur en að myndirnar hafi verið keyptar af manni sem héti „R-kk-nf“. Sá hafi boðið þeim myndirnar til kaups en á þeim tíma hafi ekki verið vitað að þær væru væntanlegar til landsins eða gefnar út. Hefðu myndirnar verið teknar úr leigu ef forsvarsmenn Myndforms og Skífunnar hefðu haft samband við þá.

Ákærði var yfirheyrður á ný hinn 6. janúar 2006 og borið var undir hann það sem fram hafði komið í skýrslutöku af B um kaupin á myndunum. Kvaðst hann fullviss um að „R-kk-nf“ hefði ekki keypt myndirnar heldur bent þeim á þær sem ákjósanlegar til útleigu enda væri hann áhugamaður um kvikmyndir. Hafi þeir ekki reiknað með að myndum þessum yrði dreift hér á landi.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði neitaði sök. Hann kannaðist við að myndirnar „Old Boy“ og „House of Flying Daggers“ hafi verið keyptar af G og kvaðst ekki vita betur en að hætt hafi verið útleigu þeirra eftir að hann lét þar af störfum hinn 6. febrúar 2005, enda hafi hann gefið B og E fyrirmæli um það. Kvað hann sér þá hafa verið kunnugt um að rétthafar væru að myndunum hérlendis en fyrir þann tíma kvaðst hann ekki hafa vitað „hvort þetta hafi verið í lagi eða ekki í lagi“. Hann kvaðst ekki muna hvenær myndirnar hefðu verið keyptar. Hafi legið fyrir nokkru áður en þetta gerðist að hann væri á leið út úr fyrirtækinu og kæmi þannig ekki að daglegum rekstri. Þegar lögregluskýrsla var tekin 12. apríl 2005 hafi hann þó sótt fundi og verið í samstarfi við B um „línurnar“ í rekstrinum. Aðspurður kvaðst ákærði ekki geta svarað því hvort að leigan hefði haft leyfi til útleigu frá rétthöfum. Útgefendur hafi hins vegar gefið í skyn fyrir nokkrum árum að þér létu afskiptalaust ef um myndir væri að ræða sem ekki væru sýndar í kvikmyndahúsum.

Vitnið B-kk-nf L-kk-nf rannsóknarlögreglumaður kvaðst hafa farið í G og lagt hald á þær myndir sem um ræðir. Hafi hann beðið um þær og hafi starfsmaður leigunnar afhent honum aðra þeirra. Hafi starfsmaðurinn sótt þær eitthvað á bak við. Hin myndin hafi reyndar ekki verið á leigunni og hafi hann því aðeins fengið hulstrið utan af henni. Ákærði hafi svo komið og afhent þá mynd síðar.

Vitnið E kvaðst hafa verið starfsmaður myndbandaleigunnar þegar lögreglumennirnir komu þangað til að sækja umræddar myndir. Aðspurður kvaðst hann hafa farið inn á bak við til að sækja þær. Hafi hann afhent aðra þeirra en hulstrið utan af hinni. Aðspurður kvað hann myndirnar hafa verið leigðar út fram að þeim tíma er þeim var ljóst að þær yrðu gefnar hér út. Kvaðst hann ekki vita betur en öll gjöld hafi verið greidd af myndunum þegar þær voru keyptar hjá rétthöfum erlendis en kvaðst ekki geta sagt til um það hvort myndirnar hafi verið keyptar með sýningarrétti. Aðspurður kvaðst vitnið hafa keypt myndir á Netinu sem hann taldi ekki líklegt að yrðu gefnar út hér á landi eða sýndar í kvikmyndahúsum. Hafi ákærði líka keypt myndir fyrir fyrirtækið en hann hafi hins vegar hætt hinum daglega rekstri þegar hann veiktist. Hafi hann og B þá alfarið séð um innkaup.

Vitnið B kvaðst hafa verið sameigandi ákærða að G ehf. á þeim tíma sem um ræðir. Spurður að því hvort umræddar myndir hafi verið til útleigu kvað hann þær hafa verið til á staðnum. Nánar spurður kvað vitnið myndirnar hafa verið á staðnum, á bak við á lager en ekki frammi í búðinni. Kvaðst hann halda að samþykki rétthafa hafi legið fyrir leigunni. Aðspurður kvað vitnið A hafa séð um innkaup mynda. Þá kvað hann sig minna að „R-kk-nf“ hefði aðeins bent þeim á þessar myndir sem ákjósanlegar til leigu.

Vitnið F kvaðst hafa verið lausráðinn starfsmaður myndbandaleigunnar á þeim tíma sem um ræðir. Kvað hann sér kunnugt um að ákærði hafi verið hættur störfum þar í febrúar 2005.

Niðurstaða.

Ákærði hefur borið um það hér fyrir dómi að G ehf. hafi keypt umræddar myndir og hafi þær verið fáanlegar til leigu fram til 6. febrúar 2005 er hann hætti þar störfum. Bar ákærða og vitnum saman um að þær hefðu verið keyptar af Netinu en framburðir um hvernig staðið hefði verið að því voru nokkuð á reiki. Ekki liggur fyrir hvort myndirnar hafi verið keyptar til einkanota eða hvort þeim hafi fylgt réttur til útleigu. Gaf ákærði þær skýringar að ekki hefði legið fyrir vitneskja um að rétthafar hygðust kaupa myndirnar til landsins en eftir að það lá fyrir hefði útleigu þeirra verið hætt. Bar vitnið E, þáverandi starfsmaður myndbandaleigunnar, á sama veg.

Ákærði hefur fullyrt að hann hafi gefið skýr fyrirmæli um að umræddir mynddiskar yrðu ekki leigðir út eftir 6. febrúar 2005 og samræmist það framburði vitnisins E. Þá bar lögreglumanninum B-kk-þgf L-kk-þgf og E saman um að diskarnir hafi ekki verið inni í afgreiðslu leigunnar þegar lögregluna bar að garði heldur hafi sá síðarnefndi þurft að sækja þá „eitthvað á bak við“ til að framvísa þeim. Liggur og fyrir að einungis hulstrið utan af mynddiskinum „Old Boy“ hafi þá verið þar til staðar og afhent lögreglu og verður af lögregluskýrslu ráðið að ákærði hafi skilað þeim mynddiski til lögreglu 12. apríl 2005. Ekki liggja nein gögn fyrir um það úr bókhaldi myndbandaleigunnar né hefur verið sýnt fram á það með öðrum hætti að umræddir mynddiskar hafi verið leigðir út þann dag sem tilgreindur er í ákæru eða dagana þar á undan. Að þessu virtu er það niðurstaða dómsins að ekki sé komin fram sönnun um að mynddiskar með kvikmyndunum „Old Boy“ og „House of Flying Daggers“ hafi verið til útleigu hjá fyrirtæki ákærða G ehf. hinn 6. apríl 2005. Ber því þegar af þeirri ástæðu að sýkna ákærða af ákæru í máli þessu.

Eftir þessum úrslitum ber að vísa skaðabótakröfu SMÁÍS frá dómi.

Málsvarnarlaun Á-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, 180.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

D ó m s o r ð :

Ákærði, A, er sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Málsvarnarlaun Á-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, 180.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

Á-kk-nf M-kk-nf.