E-8/2008

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 16. september 2008, að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað fyrir dómþinginu af S-kk-þgf B-kk-þgf, Bogabraut 5, Sandgerði, á hendur G-kvk-þgf S. K-kvk-þgf, Norðurstíg 5, Reykjanesbæ og Tryggingamiðstöðinni hf., Aðalstræti 6, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu hinn 19. desember 2007.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndu verði dæmd til þess að greiða honum 4.024.385 krónur, með 4,5% ársvöxtum frá 15. ágúst 2000 til 3. nóvember 2007, en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags, auk málskostnaðar að skaðlausu.

Dómkröfur stefndu eru þær aðallega, að þau verði sýknuð af kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til þess að greiða þeim málskostnað að skaðlausu. Til vara krefjast stefndu þess að dómkröfur verði lækkaðar verulega og málskostnaður verði látinn falla niður. Ef bætur verði að einhverju leyti dæmdar, er þess krafist að þær beri 4,5% ársvexti frá 19. desember 2003 til 3. nóvember 2007, en dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Til þrautavara er þess krafist að tildæmd krafa beri 4,5% ársvexti af 498.820 krónum frá 15. ágúst 2000 til 15. ágúst 2001, en af 2.068.734 krónum frá þeim degi til 2. nóvember 2007 og dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

II

Málavextir eru þeir, að hinn 15. ágúst 2000 lenti stefnandi í umferðarslysi á gatnamótum Njarðarbrautar og Stekks í Reykjanesbæ. Stefnandi ók rútu sem lenti í árekstri við fólksbifreið sem stefnda, G-kvk-nf, ók.

Ágreiningslaust er að stefnda, G-kvk-nf, bar ábyrgð á árekstrinum, en bifreiðin sem hún ók var eign hennar sem var tryggð lögmæltri ábyrgðartryggingu hjá stefndu, Tryggingamiðstöðinni hf.

Stefnandi kveður að við áreksturinn hafi hann kastast úr sæti sínu yfir í hægri hlið rútunnar og meiðst við það í hálsi og kjálka. Hafi hann í kjölfarið verið fluttur með sjúkrabíl til skoðunar á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja. Þar hafi honum verið gefnar almennar ráðleggingar og sagt að meiðsli hans myndu lagast með tímanum. Stefnandi kveðst hafa reynt að hlífa sér við vinnu, reynt að halda sér í góðu líkamlegu ástandi með heitum böðum og nuddi. Hafi hann með því haldið verkjunum í skefjum.

Stefnandi kveðst hafa, á árinu 2004, fundið fyrir verkjum í mjóbaki, eins og fram komi í læknisvottorði S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef, dagsettu 23. október 2006. Í niðurstöðukafla vottorðsins, samantekt og áliti, segir að stefnandi hafi strax fengið verki á hálssvæði og nokkrum dögum síðar hafi hann farið að festast í kjálka, en mjóbakssaga hans sé hins vegar aðeins tveggja ára gömul. Stefnandi kveðst í kjölfarið hafa farið í sjúkraþjálfun og einnig hafi hann leitað á ný til S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef læknis 5. október 2007.

Stefnandi kveðst fyrst, eftir að læknisvottorð S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef, dagsett 23. október 2006, lá fyrir, hafa gert sér grein fyrir að meiðsli hans myndu ekki lagast eins og læknar hefðu sagt honum.

Með matsbeiðni, dagsettri hinn 5. júlí 2007, óskuðu lögmaður stefnanda og stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., þess að J-kk-nf V-kk-nf læknir og I-kk-nf S-kk-nf hrl., mætu afleiðingar umferðarslyssins.

Matsgerðin er dagsett 31. ágúst 2007. Í samantektarkafla matsgerðarinnar segir að meðferð og endurhæfingu sé lokið og telji matsmenn löngu tímabært að meta afleiðingar umferðarslyssins í ágúst 2000. Ástand sé löngu orðið varanlegt og telji matsmenn að heilsufar hafi orðið stöðugt að liðnu ári frá slysinu. Stefnandi hafi óumdeilanlega hlotið tognunaráverka á háls við slysið, en einkenni frá baki hafi ekki verið staðreynd fyrr en löngu síðar. Fyrir slysið hafði stefnandi verið metinn til örorku vegna annars slyss, m.a. vegna einkenna frá baki. Í ljósi þessa og sökum þess hve seint hann hafi leitað til læknis vegna baksins hafi ekki verið talið unnt að rekja einkenni frá baki til slyssins í ágúst 2000. Komust matsmennirnir að þeirri niðurstöðu, að stefnandi hefði verið óvinnufær í fjórar vikur frá slysdegi talið. Þjáningatímabil án rúmlegu, samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, væri 28 dagar, varanlegur miski samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga væri 7% og varanleg örorka samkvæmt 5.-7. gr. laganna væri 7%.

Hinn 3. október 2007 sendi lögmaður stefnanda stefndu, Tryggingamiðstöðinni hf., kröfubréf í samræmi við niðurstöðu matsins.

Hinn 11. október 2007 hafnaði stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., greiðslu skaðabóta, þar sem krafan væri fyrnd.

III

Stefnandi byggir málssókn sína á 1. mgr. 88. gr., 91. gr. og 95. gr., sbr. 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Bifreið stefndu, G-kvk-ef S-kvk-ef K-kvk-ef, hafi verið tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá stefndu, Tryggingamiðstöðinni hf. Stefnda Tryggingamiðstöðin hf. hafi þannig skuldbundið sig, samkvæmt vátryggingarsamningi, að greiða stefnanda bætur vegna tjóns sem vátryggingartaki valdi.

Stefnandi byggir annars vegar á því, að skilyrði fjögurra ára fyrningarreglu 99. gr. umferðarlaga séu ekki uppfyllt, og hins vegar, ef svo verði talið, að stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., hafi með vitneskju um kröfuna og innborgun viðurkennt kröfuna og þannig rofið fyrningarfrestinn.

Samkvæmt meginreglu skaðabótaréttar fyrnist skaðabætur á tíu árum. Þessi meginregla komi einnig skýrt fram í 99. gr. umferðarlaga. Fjögurra ára fyrningarreglan í 1. ml. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sé undantekningarregla frá þeirri meginreglu, sem skýra beri þröngt. Skilyrði ákvæðisins, um að fyrningarfrestur byrji að líða, sé, að hinn slasaði fái vitneskju um varanlegar afleiðingar slyssins og bótarétt sinn. Þetta sé huglægt skilyrði. Hins vegar, að hinn slasaði eigi þess kost að setja fram kröfu á grundvelli þeirrar vitneskju, sem sé oftast ekki fyrr en mat á varanlegri örorku hans liggi fyrir. Þetta skilyrði sé hlutlægt.

Regla 29. gr. þágildandi laga um vátryggingarsamninga nr. 20/1954 hafi verið nánast samhljóða 99. gr. umferðarlaga. Með 52. gr. laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga, hafi 4 ára fyrningarreglunni verið breytt, en ákvæðið hljóði nú svo: „Krafa um bætur fyrnist á fjórum árum. Fresturinn hefst við lok þess almanaksárs er vátryggður fékk nauðsynlegar upplýsingar um þau atvik sem eru grundvöllur kröfu hans.“ Með þessu sé aðeins eitt skilyrði sett fyrir upphafi 4 ára fyrningarfrests.

Sú staðreynd að löggjafinn líti svo á að bæði skilyrðin; huglæg og hlutlæg, þurfi að uppfylla svo 4 ára fyrningarfresturinn byrji að líða, komi skýrt fram í athugasemdum með 52. gr. frumvarps sem orðið hafi að lögum um vátryggingarsamninga, nr. 30/2004, en þar segi: „Regla sú sem hér er gerð tillaga um er skýrari þar sem hún miðast einungis við eitt tímamark en gerir ekki jafnframt áskilnað um að vátryggður þurfi að eiga þess kost að leita fullnustu kröfu sinnar.“

Samkvæmt þessu sé það skýrt að uppfylla þurfi bæði skilyrði 99. gr. umferðarlaga svo að 4 ára fyrningarfresturinn hefjist. Það komi skýrlega fram í lagatextanum sjálfum, í dómaframkvæmd og í fyrrnefndum athugasemdum með 52. gr. laga nr. 30/2004. Í faxi lögmanns stefndu, Tryggingamiðstöðvarinnar, til lögmanns stefnanda frá 11. október 2007, sé byggt á því að fyrningarfrestur 99. gr. umferðarlaga hefjist þegar ár var liðið frá slysi stefnanda. Stöðugleikatímapunktur samkvæmt skaðabótalögum nr. 50/1993, og upphaf fyrningarfrests samkvæmt 1. ml. 99. gr. umferðarlaga séu ekki sama tímamarkið. Slík túlkun stefnda sé í andstöðu við skýrt orðalag lagaákvæðisins. Stöðugleikatímapunktur samkvæmt skaðabótalögum sé sjálfstætt lögfræðilegt hugtak og hafi afmarkaða lögfræðilega merkingu samkvæmt skaðabótalögum. Engin rök séu til þess að túlka þetta hugtak þannig að það sé sá tímapunktur þegar stefnandi hafi vitneskju um kröfu sína og eigi þess kost að leita fullnustu hennar. Stefnandi hafi strax leitað til slysadeildar Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja, þar sem hann hafi fengið almennar ráðleggingar. Hann hafi ekki fengið ábendingar um frekari læknismeðferð eða að öðru leyti upplýsingar um að áverkar hans gætu verið varanlegir. Hann hafi þannig enga vitneskju haft um að hann gæti átt kröfu á hendur einhverjum vegna líkamstjóns í umferðarslysinu 15. ágúst 2000. Matsmenn telji að ástand stefnanda hafi verið orðið stöðugt ári eftir slysið, hinn 15. ágúst 2001. Stefnanda haft að sjálfsögðu verið ókunnugt um þetta fyrr en matið hafi legið fyrir. Hann hafi enga vitneskju haft um varanlegar afleiðingar slyssins og því síður vitneskju um kröfu sína. Í matsgerðinni segi ekki að það hafi átt að meta afleiðingar slyssins ári eftir slysið, enda með öllu útilokað, þar sem læknismeðferð hafi þá ekki verið lokið og engar upplýsingar þá legið fyrir um varanlegar afleiðingar umferðarslyssins. Stefnandi hafi verið til meðferðar hjá læknum frá 2000 til 2006, eins og sannað sé í gögnum málsins. Varanlegar afleiðingar slyssins, þ.e. fyrra skilyrði fjögurra ára fyrningarreglu 99. gr. umferðarlaga, hafi fyrst verið staðfestar þegar læknisvottorð S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef, dagsett 23. október 2006, hafi legið fyrir.

Stefnanda hafi ekki verið unnt að leita fullnustu kröfu sinnar fyrr en árið 2007 þegar matsgerð hafi legið fyrir, eins og kröfubréf lögmanns hans, dagsett 3. október 2007, beri vitni um. Þá hafi síðara skilyrði fjögurra ára fyrningarreglu 99. gr. umferðarlaga verið uppfyllt.

Stefnandi hafi því ekki haft vitneskju um kröfu sína og ekki átt þess kost að leita fullnustu hennar, samkvæmt 99. gr. umferðarlaga, fyrr en eftir að matsgerð lá fyrir hinn 5. október 2006. Krafa stefnanda sé því ekki fyrnd, en skaðabótakröfur fyrnist á 10 árum.

Í öðru lagi skuli tekið fram, að stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., hafi undirritað ásamt lögmanni stefnanda matsbeiðni hinn 5. júlí 2007, án nokkurs fyrirvara um fyrningu skaðabótakröfunnar. Stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., hafi einnig greitt kostnað vegna matsgerðarinnar. Þá hafi stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., viðurkennt kröfuna með innborgun inn á hana, sbr. 6. gr. fyrningarlaga nr. 14/2005. Samtals sé um tvær greiðslur að ræða á árunum 2006 til 2007, að fjárhæð 58.830 krónur. Beri sérstaklega að nefna greiðslu læknisvottorðs S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef, sem innt hafi verið af hendi 31. október 2006, en vottorð læknisins fjalli um afleiðingar slyssins 15. ágúst 2000. Hið stefnda félag hafi greitt lögmanni stefnanda fyrirvaralaust útlagðan kostnað vegna öflunar vottorðsins. Kostnaður vegna öflunar vottorðsins falli undir sjúkrakostnað og annan kostnað í skilningi 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga. Sá bótaliður sé einn meginbótaliðanna í sundurliðuðu skaðabótauppgjöri sem skaðabótalögin mæli fyrir um og því hluti af hinni endanlegu kröfu stefnanda. Slíkar beinar innborganir á kröfuna rjúfi fyrningu hennar, samkvæmt 6. gr. laga nr. 14/1905.

Stefnukrafan byggist á skaðabótalögum nr. 50/1993 og matsgerð matsmanna frá 31. ágúst 2007 á afleiðingum umferðarslyssins hinn 15. ágúst 2000. Krafan sé reiknuð út og sundurliðuð á eftirfarandi hátt í stefnu:

1. Þjáningabætur samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga.

Matsmenn telji að stefnandi hafi verið veikur í 28 daga án rúmlegu. Krafa hans vegna þjáningabóta sé því 28 x 1.170 = 32.760 krónur.

2. Varanlegur miski samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga.

Varanlegur miski stefnanda af völdum slyssins sé metinn 7 stig. Vegna þess þáttar sé því krafist 7% x 6.658.000 króna = 466.060 króna.

3. Varanleg örorka samkvæmt 5.-7. gr. skaðabótalaga.

Varanleg örorka stefnanda vegna afleiðinga slyssins sé metin 7%. Í matsgerðinni komi fram að stefnandi hafi verið að byggja upp eigin rekstur og því líklegt að reiknað endurgjald endurspegli ekki að öllu leyti vinnuframlag og vinnugetu. Hann reki nú fyrirtækið Hópferðir Sævars ehf. og sé enn að byggja það upp. Afleiðingar slyssins hafi hægt á þeirri uppbyggingu. Tekjur fyrir slysið gefi ekki rétta mynd af líklegum framtíðartekjum þegar miðað sé við nám og reynslu stefnanda á slysdegi og störfum hans eftir slysið. Skilyrði fyrir beitingu 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga séu því uppfyllt.

Samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga sé því miðað við meðaltekjur bílstjóra vöru- og flutningabíla árið 2000, 3.472.984 krónur, að viðbættu 6% framlagi til lífeyrissjóðs.

Stöðugleikatímapunktur sé 15. ágúst 2001. Þá hafi stefnandi verið 26 ára og 59 daga gamall. Margfeldisstuðull samkvæmt 6. gr. skaðabótalaga sé því 59/365 af mismuninum á margföldunar-stuðli 26 ára manns og 27 árs manns. Stuðullinn sé því 14,502. (14,567 – 14,161= 0,406 x 59/365 = 0,065. 14,567 – 0,065 = 14,502)

Vegna þessa þáttar sé því krafist 3.472.984 króna x 14,502 x 7% = 3.525.565 krónur.

Stefnandi hefur sundurliðað stefnukröfur með eftirgreindum hætti í stefnu:

1. Þjáningabætur kr. 32.760

2. Bætur vegna varanlegs miska kr. 466.060

3. Bætur vegna varanlegrar örorku kr. 3.525.565

Samtals kr. 4.024.385

Vaxtakrafa stefnanda sé byggð á 16. gr. skaðabótalaga og III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Vaxta sé krafist frá slysdegi, en dráttarvaxta frá 3. nóvember 2007, samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu, þegar mánuður hafi verið liðinn frá því að lögmaður stefnanda krafði stefndu, Tryggingamiðstöðina hf., bréflega um greiðslu skaðabóta. Þá fyrst hafi legið fyrir þau gögn, sem stefnandi byggi kröfu sína á og sem stefnda hafi þurft til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 129. og 1. og 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Málskostnaður stefnanda beri virðisaukaskatt samkvæmt lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og því sé nauðsynlegt að taka tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun málskostnaðar.

IV

Stefndu byggja á því, að samkvæmt 99. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987, sé það meginregla að allar skaðabótakröfur samkvæmt XIII. kafla laganna, sem fjalli um fébætur og vátryggingu, bæði á hendur þeim sem ábyrgð beri og vátryggingarfélagi, fyrnist á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs sem kröfuhafi hafi fyrst fengið vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar. Kröfurnar fyrnist þó í síðasta lagi á tíu árum frá tjónsatburði. Um leið og slysið varð, hinn 15. ágúst 2000, hafi stefnanda verið það ljóst að hann hafi orðið fyrir líkamstjóni. Um leið hafi hann fengið vitneskju um það að hann ætti skaðabótakröfu á hendur þeim sem ábyrgð hafi borið á slysinu, þótt hann hafi á því tímamarki ekki getað staðreynt endanlegt umfang tjónsins eða leitað fullnustu skaðabótakröfunnar. Eins og áður greini hafi heilsufar stefnanda verið orðið stöðugt hinn 15. ágúst 2001. Í kjölfar þess hafi hann átt þess kost að afla nauðsynlegra gagna til að staðreyna líkamstjón sitt. Jafnvel þótt stefnanda hafi verið gefinn rúmur tími til gagnaöflunar í þessu skyni sé tvímælalaust að öll nauðsynleg gögn, læknisvottorð og örorkumat, hafi getað legið fyrir undir lok árs 2001, eða strax í byrjun árs 2002. Þá hafi stefnandi getað leitað fullnustu kröfu sinnar. Leiki því enginn vafi á því að fjögurra ára fyrningarfresturinn hafi tekið að líða við lok árs 2002 og því þegar verið liðinn er dómsmál þetta var höfðað hinn 19. desember 2007. Þar sem allar kröfur stefnanda séu fyrndar eigi hann engar kröfur á hendur stefndu og sé sýknukrafan á því reist.

Stefndu telja, að ofsagt sé í stefnu að stefnandi hafi verið til meðferðar hjá læknum frá árinu 2000 til 2006. Liggi ekkert fyrir samkvæmt gögnum málsins um að stefnandi hafi leitað að nýju til læknis fyrr en í október 2006. Enn fremur sé ósannað með öllu að stefnanda hafi verið gefin einhver fyrirheit af læknum að meiðsli hans myndu lagast með tímanum. Fráleitt sé að upphaf fyrningarfrests miðist við það þegar læknisvottorð S-kk-ef Á. K-kk-ef hafi legið fyrir í október 2006 eða að hann hafi ekki getað leitað fullnustu kröfu sinnar fyrr en á árinu 2007, er matsgerð þeirra J-kk-ef V-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef hafi legið fyrir. Ári eftir slysið eða um miðjan ágúst 2001 hafi stefnanda átt að vera það ljóst að hann byggi við varanlegar afleiðingar af völdum slyssins. Það hafi verið staðfest með umræddri matsgerð. Engin breyting hafi orðið á heilsu stefnanda af völdum slyssins eftir það, né heldur komið til ný einkenni, sem rakin verði til þess. Liggi ekkert annað fyrir en að það hafi einvörðungu verið fyrir tómlæti stefnanda sjálfs að hann dró það úr hömlu að halda kröfum sínum til laga. Þótt stefnandi hafi dregið í mörg ár að afla nauðsynlegra gagna til að geta komið skaðabótakröfu sinni á framfæri ráði það engu um það hvenær fyrningarfrestur hafi tekið að líða. Honum sé það ekki í sjálfsvald sett að ákveða hvenær fyrningarfresturinn hafi byrjað að líða.

Um það sé ekki deilt að stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., hafi, ásamt stefnanda, staðið að beiðni um matsgerð þá sem fyrir liggi í málinu. Félagið hafi kostað matsgerðina og jafnframt greitt kostnað lögmanns stefnanda við að afla læknisvottorðs frá S-kk-þgf Á. K-kk-þgf og skýrslu frá F-kk-þgf H-kk-þgf D-kk-þgf sjúkraþjálfara. Öflun þeirra gagna, sem hér um ræði, hafi ekki einasta verið nauðsynleg fyrir stefnanda til að geta gert bótakröfur sína á hendur þeim sem ábyrgð hafi borið á líkamstjóni hans, heldur hafi hún ekki síður verið nauðsynleg fyrir stefndu til að geta komist að raun um að bótakrafa stefnanda væri fallin niður sakir fyrningar. Þótt félagið hafi greitt kostnað við gagnaöflun og staðið að beiðni um matsgerð, án þess að gera sérstakan fyrirvara um fyrningu, sé af og frá að í því hafi falist viðurkenning á bótakröfu stefnanda sem hafi rofið fyrningu. Sérstaklega skuli tekið fram í þessu sambandi að með umræddum greiðslum hafi hið stefnda félag ekki á neinn hátt verið að greiða sjúkrakostnað eða annað fjártjón sem falli undir 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hér hafi því ekki verið um að ræða greiðslu á bótakröfum sem grundvallaðar séu á ákvæðum skaðabótalaganna.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefndu sé þess krafist til vara að stefnukröfur verði lækkaðar verulega, þar sem krafa stefnanda um bætur fyrir varanlega örorku sé allt of há.

Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaganna, sbr. 6. gr. laga nr. 37/1999, um breytingu á þeim, skuli árslaun til ákvörðunar bóta fyrir varanlega örorku teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð, leiðrétt samkvæmt launavísitölu til þess tíma sem upphaf varanlegrar örorku miðist við. Engin gögn hafa verið lögð fram í málinu sem sýni fram á að víkja beri frá þessari meginreglu laganna og ákveða árslaunin sérstaklega samkvæmt undanþáguheimild þeirri sem sé að finna í 2. mgr. 7. gr. laganna. Þannig liggi ekkert fyrir um það að aðstæður hafi að einhverju leyti verið óvenjulegar í tilviki stefnanda. Jafnvel þótt tekið sé fram í fyrirliggjandi matsgerð að stefnandi hafi verið að byggja upp eigin rekstur, og því líklegt að reiknað endurgjald endurspegli ekki að öllu leyti vinnuframlag og vinnugetu, þá sé af og frá að þetta eitt dugi til að sýna fram á að heimilt sé að víkja frá meginreglu 1. mgr. 7. gr. Engin gögn séu heldur í málinu um það árslaunaviðmið sem stefnandi styðjist við í kröfugerð sinni.

Atvinnutekjur stefnanda, leiðréttar samkvæmt launavísitölu til ágústmánaðar 2001, þegar heilsufar stefnanda hafi verið orðið stöðugt, hafi numið 1.423.426 krónum árið 1997 (1.036.792 krónur x 213,9/155,8), 1.054.437 krónum árið 1998 (840.000 krónur x 213,9/170,4) og 1.379.500 krónum árið 1999 (1.173.768 krónur x 213,9/182,0). Meðaltal þessara árslauna að viðbættu 6% framlagi í lífeyrissjóð nemi 1.362.935 krónum (3.857.363 krónur/3 x 1,06). Á sama tímamarki hafi lágmarksárslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr., sbr. 15. gr. skaðabótalaga numið 1.546.500 krónum (1.200.000 krónur x 4229/3282). Samkvæmt þessu standi lög ekki til annars en að ákveða bætur fyrir varanlega örorku á grundvelli lágmarkslaunaviðmiðunarinnar, eða 1.569.914 krónur (1.546.500 krónur x 14,502 x 7%). Í ljósi þess sem að framan greini geti kröfur stefnanda að hámarki numið samtals 2.068.734 krónum (32.760 + 466.060 + 1.569.914).

Er dómsmál þetta hafi verið höfðað hinn 19. desember 2007 hafi vextir, eldri en fjögurra ára, verið fyrndir, sbr. 2. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905, um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Upphafstími ófyrndra vaxta af framangreindum kröfum sé því 19. desember 2003.

Til þrautavara sé þess krafist, verði ekki fallist á kröfu um fyrningu vaxta, að tildæmd krafa beri 4,5% ársvexti af 498.820 krónum frá 15. ágúst 2000 til 15. ágúst 2001, en af 2.068.734 krónum frá þeim degi til 3. nóvember 2007 og dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Um lagarök fyrir þrautavarakröfunni vísa stefndu til 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaganna, sbr. 12. gr. laga nr. 37/1999, um breyting á þeim.

Stefndu byggja málskostnaðarkröfu sína, bæði í aðalkröfu og varakröfu, á 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Í máli þessu krefst stefnandi skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir í umferðarslysi 15. ágúst 2000.

Samkvæmt 99. gr. umferðarlaga fyrnast allar bótakröfur samkvæmt ákvæðum XIII. kafla laganna, bæði á hendur þeim, sem ábyrgð bera, og vátryggingarfélagi, á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs, sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar, þó aldrei síðar en tíu árum frá tjónsatburði.

Stefnandi kveður áverkana eftir slysið hafa íþyngt sér strax, en hann hafi ekki leitað sér læknis fyrr en seint á árinu 2006. Læknar á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja, hafi sagt honum að meiðsli hans myndu lagast með tímanum og því hafi hann reynt að hlífa sér við vinnu og halda sér í góðu líkamlegu ástandi meðan hann beið þess að meiðslin löguðust. Kveðst hann fyrst, eftir að læknisvottorð dagsett 23. október 2006, lá fyrir, hafa gert sér grein fyrir að meiðsli hans myndu ekki lagast eins og læknar hefðu sagt honum.

Samkvæmt fyrrgreindri matsgerð var heilsufar stefnanda orðið stöðugt að liðnu ári frá slysinu, eða í ágúst 2001. Verður ekki annað ráðið af málatilbúnaði stefnanda en að þá hafi hann verið kominn með þau einkenni sem leiddu til þess nokkrum árum síðar að hann leitaði eftir örorkumati. Kemur fram í matsgerð að óumdeilt sé að stefnandi hafi hlotið tognunaráverka á hálsi við slysið, en einkenni frá baki hafi ekki verið staðreynd fyrr en löngu seinna. Fyrir slysið hafi stefnandi verið metinn til örorku vegna annars slyss, m.a. vegna einkenna frá baki. Töldu matsmenn að ekki væri unnt að rekja einkenni frá baki til slyssins í ágúst 2000.

Stefnandi hefur ekki hnekkt niðurstöðu matsmanna um að heilsufar hans hafi verið orðið stöðugt og tímabært að meta afleiðingar slyssins ári eftir slysið eða í ágúst 2001. Liggur ekkert frammi í málinu að stefnandi hafi haft ástæðu til að vænta frekari bata eftir það. Þó að stefnanda sé ætlaður tími til að afla mats um afleiðingar slyssins verður talið að hann hafi getað lokið þeim undirbúningi kröfugerðar a.m.k. á árinu 2002, og átti hann þess því fyrst kost að leita fullnustu hennar á því ári. Verður því talið að fyrningartími kröfu hans hafi byrjað að líða við lok þess árs. Krafan var samkvæmt þessu fyrnd þegar mál þetta var höfðað, 19. desember 2007. Tilvísun stefnanda til ákvæða laga um vátryggingarsamninga kemur ekki til skoðunar um ákvörðun upphafstíma fyrningar, þar sem krafa stefnanda á hendur stefndu er ekki byggð á slíkum samningi.

Fyrir liggur að stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., stóð að öflun matsgerðar ásamt stefnanda og greiddi fyrir hana, sem og kostnað af öflun læknisvottorða sem lið í undirbúningi að öflun matsgerðarinnar. Að því gættu, að með því örorkumati var meðal annars leitað svara við atriðum sem ráðið gátu niðurstöðu um hvenær fyrningartími skaðabótakröfu stefnanda gæti hafa byrjað að líða, getur sú greiðsla ekki talist hafa falið í sér viðurkenningu kröfunnar þannig að fyrning hennar hafi verið rofin samkvæmt 6. gr. laga nr. 14/1905, um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda, enda þótt stefndi hafi ekki greitt áðurgreinda reikninga með fyrirvara um fyrningu. Samkvæmt framansögðu ber því þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefndu af kröfu stefnanda.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir rétt að hver aðila beri sinn kostnað af málinu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, G-kvk-nf S. K-kvk-nf og Tryggingamiðstöðin hf., eru sýkn af kröfum stefnanda, S-kk-ef B-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf