S-125/2012

Mál þetta, sem var dómtekið 5. október sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 8. júní 2012, á hendur X;

„fyrir þjófnað, en til vara hylmingu, með því að hafa í aprílmánuði 2012 stolið plastloki af mótor báts, sem var geymdur á bátageymsluplani á athafnasvæði Snarfara í Elliðavogi í Reykjavík, en verðmæti slíks loks er um 100 til 140 þúsund krónur, en til vara að hafa haft greinda hlíf eða plastlok í vörslum sínum og haldið því frá réttmætum eiganda og sett á sinn eigin bát, þrátt fyrir að hafa verið ljóst eða átt að vera ljóst að það var illa fengið.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr., en til vara 1. mgr. 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu skipaðs verjanda ákærða, I-kk-ef Þ-kk-ef hdl., er krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er þess krafist að allur málskostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun.

I.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu og skýrslum ákærða og vitna við meðferð málsins eru helstu atvik þau að þann 16. apríl sl. bar [A] í Reykjavík fram kæru til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu um þjófnað á vélarhlíf af 140 hestafla Suzuki-utanborðsmótor, en hlífina kvað hann hafa verið á utanborðsmótor í báti sem hann var með á athafnasvæði Sportbátafélagsins Snarfara í Elliðavogi. Var það ætlan kæranda að verðmæti hlífarinnar væri á bilinu 100.000 til 140.000 krónur. Samkvæmt gögnum er nefnt athafnasvæði afgirt og læst og vaktað með öryggismyndavélum.

Fyrir liggur að fáeinum dögum fyrir kæru kæranda höfðu félagar hans í nefndu félagi, þeir [B] og [C], veitt því eftirtekt að mótor í bát kæranda var án vélarhlífar og gerðu honum viðvart.

Við eftirgrennslan og rannsókn lögreglu bárust upplýsingar um að ákærði í máli þessu, X, hefði á árinu 2011 keypt notaðan utanborðsmótor sömu gerðar og er í bát kæranda, en jafnframt að sá mótor hefði verið án vélarhlífar. Voru og uppi grunsemdir um að ákærði væri með vélarhlíf kæranda í vörslum sínum á starfsstöð sinni á Akureyri.

Samkvæmt rannsóknarskýrslu Ö lögreglumanns hafði hann símasamband við ákærða þann 10. maí sl. og kynnti honum framkomna kæru. Ákærði tjáði lögreglumanninum að hann væri eigandi að mótor sömu gerðar og kærandi. Varð að ráði að lögreglumaðurinn hitti ákærða í starfsstöð hans á Akureyri. Segir um það nánar í skýrslunni:

„Við skoðun á vélarlokinu mátti sjá talsvert af rispum og skemmdum sem mögulega komu heim og saman við lýsingar [A] á því loki sem stolið var af honum. Varð því samkomulag milli okkar [X] að ég tæki lokið með mér á lögreglustöðina til frekari skoðunar. Aðspurður út í lokið og mótorinn sagði [X] að lokið hafi fylgt mótornum þegar hann keypti hann.“

Í nefndri skýrslunni er haft eftir ákærða að hann hefði keypt notaðan mótor árið 2011 af aðila á […], en gæti ekki veitt upplýsingar um seljandann þar sem hann hefði glatað tölvupóstsamskiptum um kaupin. Enn fremur er haft eftir ákærða að hann hefði greitt fyrir mótorinn með reiðufé og fengið hann afhentan í Staðarskála í Hrútafirði.

Samkvæmt rannsóknargögnum var tekin símaskýrsla af vitninu [C], útgerðarmanni í […], þann 14. maí sl., kl. 13.01. Skýrði [C] frá því, líkt og fyrir dómi, að hann hefði selt ákærða utanborðsmótor, 140 hestafla, af tegundinni Suzuki, árið 2011. Vitnið staðhæfði að við afhendingu hefði mótorinn verið án vélarhlífar, en að auki hefðu boltafestingar verið brotnar.

Ákærði var boðaður til formlegrar yfirheyrslu hjá lögreglu þann 14. maí sl. Hófst yfirheyrslan kl. 13:42, en í upphafsorðum skýrslunnar segir að tilefnið sé ætlað þjófnaðarbrot ákærða á vélarloki af utanborðsmótor. Skýrslan var hljóðrituð, og er hljóðdiskur á meðal rannsóknargagna.

Við yfirheyrsluna greinir ákærði frá kaupum sínum á utanborðsmótor á sama veg og hann áður hafði gert, þ.e. að hann hefði keypt mótorinn árið 2011 og greitt með reiðufé, en hefði ekki frekari upplýsingar um seljandann. Í framhaldi af þessum orðum ákærða er hann inntur eftir því af rannsakanda hvort umræddur mótor hefði verið í fullkomnu lagi við kaupin. Ákærði svaraði spurningunni þannig: „Nei. Það voru brotnir hérna boltar í mótorpúðum.“ Eftir þetta kynnir rannsakandi ákærða áðurrakinn framburð vitnisins [C]. Ákærði sagði þá að frásögn vitnisins væri sannleikanum samkvæm og breytti fyrri frásögn og játaði að við greind kaup hefði mótorinn verið án vélarhlífar. Þá er ákærði spurður að því hvar hann hefði fengið vélarhlífina og hvort hann hefði keypt hana eða stolið. Ákærði svaraði því til að hann vildi ekki veita upplýsingar þar um og neitaði að tjá sig frekar. Þá spyr rannsakandi ákærða hvort hann hefði mögulega gert sér grein fyrir því að hlífin væri þýfi er hann fékk hana í hendur. Ákærði svaraði spurningunni þannig: „... ég skal alveg viðurkenna það að ég hélt að þetta væri ekki illa fengið.“ Ítrekað aðspurður af rannsakanda neitaði ákærði að tjá sig frekar um kæruefnið.

Fyrir liggur að umræddri vélarhlíf var fyrir tilstilli lögreglu komið til kæranda eftir skýrslutöku ákærða.

Samkvæmt gögnum er innkaupsverð vélarhlífar af þeirri gerð sem hér um ræðir um 66.000 krónur að meðtöldum innflutningsgjöldum.

Nefndur lögreglumaður staðfesti lýst rannsóknargögn við aðalmeðferð málsins.

2. Fyrir dómi neitaði ákærði sök að öllu leyti. Hann lýsti atvikum með líkum hætti og hann hafði áður gert hjá lögreglu, þ. á m. að hann hefði keypt umræddan utanborðsmótor af vitninu [D] á árinu 2011. Ákærði sagði að við kaupin hefði mótorinn aðeins verið tjónaður og nefndi í því sambandi að brotnar hefðu verið boltafestingar, en bætti við; „... og svo vantaði þessa hlíf“.

Ákærði skýrði frá því að eftir nefnd viðskipti hans og [D] á árinu 2011 hefði hann farið að grennslast fyrir um gamla mótora sömu gerðar með það fyrir augun að fá vélarhlíf sem hann vanhagaði um. Vegna þessa kvaðst ákærði m.a. hafa átt í viðræðum við gamlan kunningja sinn á höfuðborgarsvæðinu. Ákærði staðhæfði að þessi kunningi hans hefði í fyrstu haft á orði að hann vissi um vélarhlíf en að hann þyrfti að athuga það mál nánar. Ákærði neitaði að greina frá nafni þessa kunningja síns, en bar að þeir hefðu rætt málefnið í nokkur skipti eða allt þar til kunninginn hefði sagt að hann hefði tiltæka vélarhlíf af úrbræddum mótor sem hann gæti fengið. Vegna þessara orða kvaðst ákærði hafa innt kunningjann eftir því í nokkur skipti hvort vélarhlífin væri illa fengin og skilið orð hans þannig að svo væri ekki. Ítrekað aðspurður kvaðst ákærði hafa haft þennan vara á þar sem læðst hefði að honum grunsemdir um að vélarhlífin sem kunninginn vísaði til gæti verið þýfi. Vísaði ákærði í því sambandi m.a. til þess að hann hefði haft áralöng góð tengsl við félagsmenn í Sportbátafélaginu Snarfara og að þau tengsl væru honum mikilsverð. Hann hafi því ekki viljað láta falla skugga þar á með illa fengnum hlut. Ákærði skýrði jafnframt frá því að fyrrnefndur kunningi hans hefði í mörg ár verið viðriðinn smábáta og því hefði það ekki komið honum á óvart að hann hefði aðgang að vélarhlíf úr úrbræddum mótor. Ákærði sagði að viðskipti hans við kunningjann á vélarhlífinni hefðu að lokum gengið eftir, en hann kvaðst hafa fengið hana afhenta er hann átti leið til höfuðborgarsvæðisins þann 2. apríl sl. Ákærði sagði að hlífin hefði borið þess merki að hún var ekki ný. Hún hefði m.a. verið svolítið rispuð og sprungin. Kvaðst hann hafa greitt 40.000 krónur í reiðufé fyrir hlífina, en ekki hafa fengið kvittun fyrir kaupunum. Ákærði sagði að fyrir kaupin hefði hann kannað verð á sams konar vélarhlíf á erlendum vefsíðum og komist að raun um að greind viðskipti hans voru frekar hagstæð. Ákærði staðhæfði að fyrir eða við kaupin hefði fyrrnefndur kunningi hans ekki viðhaft hótunarorð í hans garð, líkt og síðar varð.

Ítrekað aðspurður fyrir dómi kvaðst ákærði hvorki vilja játa eða neita því að hann hefði í umræddri suðurferð, þann 2. apríl sl., farið á athafnasvæði Snarfara. Vísaði ákærði til þess að hann væri vel kunnugur svæðinu og færi þangað oft, m.a. vegna vinnu sinnar, en minntist þess þó ekki sérstaklega að hafa lagt leið sína þangað nefndan dag. Ákærði kvaðst minnast þess að hann hefði farið til Akureyrar sama dag og kaupin voru gerð og þá haft vélarhlífina með sér. Hann kvaðst hafa farið með hlífina í leiguhúsnæði á Oddeyrinni, en þar hafi hann verið að gera upp bátamótora.

Ákærði staðhæfði að í fyrstu viðræðum hans við F-kk-þf J-kk-þf lögreglumann hefði hann upplýst um vörslurnar á margnefndri vélarhlíf og í framhaldi af því mælt með því við lögreglumanninn að hann tæki hana með sér og að þeir myndu báðir í framhaldi af því athuga málið betur. Ákærði vísaði til þess að vegna þessara afskipta lögreglu hefði hann orðið smeykur og óöruggur um viðbrögð. Vegna þessa kvaðst ákærði hafa haft samband við fyrrnefndan kunningja, þar sem hann hefði þá grunað að hlífin væri þýfi. Ákærði lýsti viðbrögðum kunningjans síns þannig: „... hann viðurkenndi það ekki fyrir mér, en sagði að ég skyldi ekki gefa upp hans nafn ... það væri eins gott fyrir mig ... ég var ekkert svo hissa að hann hefði sagt þetta ... það kom mér svo sem ekkert endilega á óvart að hann myndi óbeint hóta mér einhverju eða jafnvel bara beint hóta mér ... það er bara hans fortíð og hans kunningsskapur og annað sem er í kringum hann“. Nánar vísaði ákærði til þess að hann hefði þekkt umræddan kunningja sinn allt frá unglingsárum og bar að hann hefði þá strax, og væri enn, þekktur vegna ofbeldis- og fíkniefnamála, en ekki þjófnaðarmála. Ákærði staðhæfði að vegna þessarar forsögu og orðspors kunningjans hefði hann óttast um eigin hag og fjölskyldu sinnar. Væri það og skýringin á rangri skýrslugjöf hans hjá lögreglu við upphaf rannsóknar málsins.

II.

Í máli þessu liggur fyrir að vélarhlíf kæranda var stolið úr bát hans á athafnasvæði Snarfara í Reykjavíkurhöfn í byrjun apríl sl. Samkvæmt gögnum bárust böndin fljótlega að ákærða og þá ekki síst eftir að fyrir lá að hann hafði keypt utanborðsmótor, sömu gerðar og er í báti kæranda, er var án vélarhlífar.

Fyrir dómi hefur ákærði greint frá því að hann sé gjörkunnugur á athafnasvæði Snarfara. Þá hefur hann jafnframt kannast við að hafa lagt leið sína til Reykjavíkur þann 2. apríl sl. þeirra erinda m.a. að kaupa notaða vélarhlíf.

Við rannsókn lögreglu lagði lögregla hald á vélarhlíf kæranda þar sem hún var á starfsstöð ákærða á Akureyri.

Eins og fyrr var rakið skýrði ákærði frá því í tvígang hjá lögreglu að hann hefði keypt utanborðsmótor á árinu 2011 ásamt umræddri vélarhlíf. Fyrir dómi breytti ákærði frásögn sinni og játaði að hafa keypt vélarhlífina af kunningja sínum þann 2. apríl sl. í Reykjavík. Ákærði staðhæfði að hann hefði fyrir kaupin sérstaklega innt kunningjann eftir því hvort um þýfi væri að ræða. Fyrir dómi lýsti ákærði að nokkru samskiptum sínum við nefndan kunningja fyrir og eftir greind viðskipti, en sagði jafnframt að hann hafi þekkt til hans um árabil og haft vitneskju um langan afbrotaferil hans.

Samkvæmt framansögðu ræddi ákærði við margnefndan kunningja eftir fyrstu eftirgrennslan lögreglu í maí sl., og verður af frásögn ákærða ráðið að kunninginn hefði fyrst haft í frammi hótanir eftir að lögregla hafði haldlagt vélarhlífina þann 14. apríl sl. Þrátt fyrir það breytti ákærði fyrst framburði sínum þegar honum var gert ljóst að lögreglan hafði vitneskju um að hann hefði farið með rangt mál. Við meðferð málsins neitaði ákærði að gefa frekari upplýsingar um nefndan kunningja sinn, en þar um vísaði hann til eigin öryggis og fjölskyldu sinnar.

Þegar framangreint er virt, þ. á m. áðurraktar aðstæður á vöktuðu athafnasvæði Snarfara í Reykjavíkurhöfn, þykir, þrátt fyrir að frásögn ákærða hafi að áliti dómsins við alla meðferð málsins verið reikul og ótrúverðug, varhugavert að telja sannað með hliðsjón af 108. gr. og 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88, 2008 að ákærði hafi gerst sekur um þjófnaðarbrot. Verður hann því sýknaður af því broti. Á hinn bóginn þykir, þegar öll atvik eru virt heildstætt, þ. á m. lýstur aðdragandi þess að ákærði fékk vélarhlífina í sínar hendur, viðbrögð hans við eftirgrennslan lögreglu við upphaf rannsóknar og ítrekaðar yfirheyrslur, sannað að ákærði hafi með athæfi sínu gerst sekur um hylmingu, sbr. 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

III.

Samkvæmt vottorði sakakrár ríkisins hefur ákærði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Þykir refsing ákærða eftir atvikum hæfilega ákveðin 30 daga fangelsi. Rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Með vísan til málsúrslita ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, þ.e. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf, héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti 30 daga fangelsi, en fresta skal fullnustu refsingar hans og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns, 251.000 krónur.