S-840/2006

Mál þetta, sem þingfest var þann 1. febrúar sl. og dómtekið 27. febrúar sl., var höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á Selfossi, dagsettri 11. september 2006, á hendur Á-kk-þgf B-kk-þgf, kt. 000000-0000, til dvalar að Fossheiði 56, Selfossi, „fyrir umferðarlagabrot

I

með því að hafa að morgni miðvikudagsins 1. mars 2006, ekið vörubifreiðinni HD-651 með malarfarm, sem stóð uppfyrir skjólborð vörubifreiðarinnar, án yfirbreiðslu þannig að mikið ryk fauk af farmi bifreiðarinnar og án þess að vör bifreiðarinnar væri nógu há til að hindra grjóthrun aftan af palli vörubifreiðarinnar, frá Þórustaðanámu í Ölfusi uns lögregla stöðvaði akstur ákærða á Eyrarvegi við Árvirkjann á Selfossi.

Telst brot ákærða varða við 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 2. gr., 3. mgr. 4. gr. og 9. gr. reglugerðar nr. 554/2003 um hleðslu, frágang og merkingu farms, allt sbr. 1. mgr. 100. gr umferðarlaga nr. 50/1987.

II.

með því að hafa síðdegis föstudaginn 3. mars 2006, ekið vörubifreiðinni HD-651 full lestaðri malargrús þannig að farmur bifreiðarinnar stóð uppfyrir skjólborð, án yfirbreiðslu og án þess að vör bifreiðarinnar væri nógu há til að hindra grjóthrun aftan af palli vörubifreiðarinnar, frá Þórustaðanámu áleiðis að Suðurlandsvegi, þar sem að lögregla stöðvaði akstur ákærða.

Telst brot ákærða varða við 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 2. gr., 3. mgr. 4. gr. og 9. gr. reglugerðar nr. 554/2003 um hleðslu, frágang og merkingu farms, allt sbr. 1. mgr 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði neitar sök. Krefst verjandi hans að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds og að sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Málsatvik:

Í frumskýrslu lögreglu sem liggur frammi í málinu segir að þann 1. mars 2006 hafi lögreglan haft afskipti af ákærða. Hefði ákærði ekið HD-651 frá Þórustaðanámu austur Suðurlandsveg og veitti lögreglan því eftirtekt að mikið ryk fauk af farmi bifreiðarinnar. Hafi bifreiðin ekki verið með neina yfirbreiðslu á palli og farmurinn, sem var malarefni, náð upp fyrir skjólborð. Þá hafi vör bifreiðarinnar ekki verið nógu há til þess að hún gæti hindrað grjóthrun aftan af palli bifreiðarinnar.

Þá kemur fram í frumskýrslu lögreglu vegna afskipta af ákærða þann 3. mars 2006 að lögreglan hafi haft afskipti af ákærða þar sem hann ók frá Þórustaðanámu, fulllestaður malargrús. Var ákærða gert að snúa við og losa farminn af bifreiðinni. Myndbrot úr Eyewitness-búnaði lögreglubifreiðarinnar var lagt fram í málinu varðandi ákærulið I.

Skýrslur vitna fyrir lögreglu og dómi varðandi ákærulið I.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu og kvaðst hafa þennan dag verið að flytja grús úr Þórustaðanámu og segist mótmæla því að ryk hafi fokið af farminum. Kvað ákærði að gröfumaðurinn hefði þjappað farminn og slétt úr kúfinum, sem sé venja, þannig að farmurinn fari ekki upp fyrir skjólborð. Kvað ákærði farminn hafa verið mjög þungan og blautan, ekki fokgjarnan og því hefði ekki verið hætta á því að það fyki úr farminum né að hann hryndi af pallinum. Mótmælti ákærði því að vör bifreiðarinnar á pallinum væri ekki nógu há, enda hefði hann fengið fulla skoðun á bifreiðina hjá Frumherja og engar athugasemdir komið þá varðandi vörina.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið að flytja grús umræddan dag. Ákærði kvað það rangt að ryk hefði fokið af farminum þar sem grúsin hefði verið blaut og engin hætta skapast af farminum. Kvað vitnið þröskuld aftan á bifreiðinni hafa komið í veg fyrir hrun aftan af bifreiðinni. Kvaðst vitnið engan hafa orðið fyrir tjóni vegna aksturs síns. Yfirleitt sé farmurinn settur framarlega á bifreiðar sem þessar þar sem þröskuldurinn sé ekki svo hár. Sagði ákærði að þröskuldur þessi næði skjólborða á milli á pallinum og því engin hætta á hruni.

Vitnið H-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Sagði vitnið að þegar lögreglan veitti bifreið ákærða athygli þá hefði ákærði verið að koma frá Þórustaðanámu og ekið í átt að Selfossi. Reykjarkóf hefði staðið af farmi ákærða og því hefði lögreglan veitt ákærða eftirför og stöðvað hann á móts við Árvirkjann á Selfossi en vindur hefði verið að norðan. Farmur ákærða hefði verið grús og malarefni blandað sandi og hefði þyrlast upp af farminum sem stóð upp fyrir skjólborð bifreiðarinnar. Engin vörn hefði verið aftan á bifreiðinni utan lítillar varar sem veitti enga vörn. Það hefði því verið heppni að ekki féll möl af bifreiðinni í umrætt sinn. Staðfesti vitnið að fok hefði verið frá farmi ákærða og taldi engan vafa á að yfirbreiðsla hefði heft fok í þetta sinn.

Vitnið L-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið hafa verið í eftirliti umræddan dag en á leið austur á Selfoss. Hefði vitnið veitt vörubifreið athygli sem ók austur Suðurlandsveg og hefði reykstrókur staðið upp af farmi bifreiðarinnar. Allhvasst hefði verið að norðan og hefði rykið fokið suður og niður fyrir veginn. Ekki tókst að stöðva bifreiðina fyrr en við Árvirkjann á Selfossi. Farmurinn hefði verið fín grús og verið illa mokað á bifreiðina þar sem grúsin lá meira aftan til á pallinum en framan og lausir steinar legið alveg út að vör bifreiðarinnar sem sé aftast á vörubifreiðinni. Sagði vitnið að vörin væri þríhyrningslaga járn um þverhandarþykkt, sem hefði verið soðin föst niður á pall bifreiðarinnar. Flái hefði verið á vörinni sem auðveldaði möl að renna aftur af pallinum og tilviljun ráðið að svo hafi ekki gerst. Taldi vitnið að yfirbreiðsla hefði komið í veg fyrir að fyki af farmi bifreiðarinnar.

Skýrslur vitna fyrir lögreglu og dómi varðandi ákærulið II.

Í skýrslu sem ákærði gaf hjá lögreglu kemur fram að ákærði var að flytja grús úr Þórustaðanámu. Kvað ákærði að gröfumaðurinn hefði þjappað farminn áður en hann lagði af stað og slétt úr kúfinum, sem sé venja, þannig að farmurinn fari ekki upp fyrir skjólborð. Þá kvað ákærði farminn hafa verið mjög þungan og blautan og ekki fokgjarnan þannig að hætta hefði stafað af honum. Þá mótmælir ákærði því að vörin (þröskuldurinn) hafi ekki verið nægjanlega há á pallinum þar sem bifreiðin hafi nýlega verið í skoðun hjá Frumherja og hefðu þá engar athugasemdir verið gerðar.

Ákærði sagði fyrir dómi varðandi þennan ákærulið að ekkert hefði verið að bifreið hans í umrætt sinn, bifreiðin hefði fengið fulla skoðun án athugasemda og ekkert hefði verið athugavert við farminn í þetta sinn. Ákærði kvaðst eftir þetta hafa látið setja hlera á bifreiðina til að varna hruni frá farmi bifreiðarinnar.

Vitnið L-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Vitnið kvaðst hafa tjáð ákærða þann 1. mars 2006, þegar það hafði afskipti af honum í fyrra sinnið, að hann yrði að koma búnaði bifreiðarinnar í betra horf fyrir flutning á sams konar farmi. Þann 3. mars hefði vitnið verið statt á afleggjaranum að Þórustaðanámu og þá veitt bifreið ákærða athygli þar sem hann var ekki með útbúnað til að varna foki og hruni af bifreiðinni. Þá hefðu steinar legið á vör bifreiðarinnar sem hefðu hrunið af bifreiðinni út á veg. Þá hefði ákærði ekki verið með yfirbreiðslu og farmur bifreiðarinnar náð upp fyrir skjólborðin. Stillt veður hefði verið í umrætt sinn. Vitnið kvaðst hafa gert ákærða að snúa við og losa farminn af bifreiðinni sem ákærði hefði gert. Vitnið kvað ekki hafa fokið af farmi ákærða í umrætt sinn.

Niðurstöður.

Ákærða er gert að sök í I. lið ákærunnar að hafa ekið bifreið sinni þann 1. mars 2006 með malarfarm, sem stóð upp fyrir skjólborð vörubifreiðarinnar, án yfirbreiðslu, þannig að það fauk af farminum og án þess að vör bifreiðarinnar væri nógu há til að hindra grjóthrun aftan af palli bifreiðarinnar, frá Þórustaðanámu í Ölfusi að Árvirkjanum við Eyrarveg. Ákærði neitar sök. Háttsemi ákærða er talin varða við 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og 2. gr., 3. mgr. 4. gr. og 9. gr. reglugerðar nr. 554/2003 um hleðslu, frágang og merkingu farms. Þá er háttsemi ákærða færð undir 2. gr. og 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 554/2003 um hleðslu, frágang og merkingu farms. Í 1. mgr. 9. gr. reglugerðar nr. 554/2003 segir að farmur sem sé jarðefni, svo sem mold, sandur, grús, grjótmulningur eða önnur laus efni, megi, svo framarlega sem hann jafnast út þvert yfir farmrýmið, ekki ná hærra en nemur efri brún á hliðarskjólborði eða hliðstæðum búnaði, efri brún framgafls og að aftan á farmrýminu er nemur línu sem dregin er upp frá efri brún afturgafls í 45% horni við pall farmrýmisins í láréttri stöðu. Ákært er fyrir að farmurinn hafi staðið upp fyrir skjólborð bifreiðarinnar en á myndskeiði úr Eyewitness-búnaði lögreglunnar má sjá að miðja hlassins nær upp fyrir skjólborðin. Ekki kemur fram í ofangreindu ákvæði að hlass megi ekki sjást upp fyrir skjólborð vörubifreiða. Farmur ákærða var ekki jafnaður út af lögreglu til að kanna hvort hann næði upp fyrir skjólborðin með þeim hætti. Þá hefur ekki verið sýnt fram á að hallinn á farminum að aftan hafi ekki verið í samræmi við reglugerðina. Þá sýna þau sönnunargögn sem liggja frammi í málinu ekki, svo ótvírætt sé, að svo mikið magn sé á pallinum að farmurinn myndi ná upp fyrir skjólborðin yrði hann jafnaður út. Verður ákærði því ekki sakfelldur fyrir þá háttsemi.

Bæði vitnin, L-kk-nf H-kk-nf lögreglumaður og H-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf lögreglumaður, hafa staðfest að rykmökkur hefði staðið upp af farmi ákærða þegar hann ók Suðurlandsveg í átt að Selfossi. Verður þeim framburði ekki hnekkt þrátt fyrir staðfasta neitun ákærða. Breytir engu þótt rykmökkurinn hafi staðið út fyrir veg en ekki yfir aðvífandi umferð. Miðað við aðstæður gat ákærði ekki stjórnað því í hvaða átt fokið frá farmi hans fór. Þá má glöggt sjá á myndbandi sem liggur fyrir í málinu að farmur ákærða var í umrætt sinn svo aftarlega á bifreiðinni og bifreiðin þannig útbúin að aftan, meðal annars vegna þess að þröskuldur á bifreiðinni náði ekki skjólborða á milli, að við minnstu hreyfingu gat möl fallið aftan af pallinum. Verður ákærði því sakfelldur fyrir háttsemi þessa sem réttilega er heimfærð undir 2. gr. og 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 554/2003 um hleðslu, frágang og merkingu farms svo og 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Ákærða er gert að sök í ákærulið II að hafa ekið þann 3. mars 2006, sömu bifreið og að ofan greinir, fulllestaðri malargrús þannig að farmur bifreiðarinnar stóð upp fyrir skjólborð, án yfirbreiðslu og án þess að vör bifreiðarinnar væri nógu há til að hindra grjóthrun aftan af palli vörubifreiðarinnar, frá Þórustaðanámu þar sem lögreglan stöðvaði aksturinn. Ákærði hefur játað að hafa ekið bifreiðinni án yfirbreiðslu en telur að ekki hafi verið þörf á henni í umrætt sinn. Eins og í ákærulið I þá er það ekki brot á 9. gr. reglugerðar nr. 554/2003 að kúfur standi upp fyrir skjólborð vöruflutningabifreiðar nema sýnt sé fram á að svo mikill farmur hafi verið að hann næði upp fyrir skjólborð væri hann jafnaður út. Fram á það hefur ekki verið sýnt í máli þessu og verður ákærði ekki sakfelldur fyrir það. Í málinu liggja fyrir ljósmyndir af farmi ákærða umrætt sinn. Á þeim ljósmyndum má glögglega sjá að steinar og möl liggja svo aftarlega á pallinum að allar líkur eru á að þeir hrynji af pallinum við minnstu hreyfingu. Þá má greinilega sjá að þröskuldur sá sem ákærði segir að eigi að varna hruni, nær ekki skjólborða á milli og er svo lágur, auk þess að vera með aflíðandi fláa inn á vörubílspallinn, að hann veitir litla sem enga vörn gegn hruni af pallinum. Ákærði hefur því ekki tryggt svo nægjanlegt sé, að ekki hafi verið hætta á að farmurinn dytti aftan af bifreið hans. Engu skiptir þótt bifreið ákærða hafi fengið skoðun án athugasemda hjá Frumherja þar sem það er lagt í mat bifreiðastjóra hverju sinni, hvaða varnir þeir telji sig þurfa með hliðsjón af tegund farms, til að fullnægja skilyrðum 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga og ákvæðum reglugerðar um hleðslu, frágang og merkingu farms. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi.

Háttsemi ákærða er réttilega heimfærð til 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en þar kemur meðal annars fram að þess skuli gætt að ekki sé hætta á að farmur dragist eftir akbraut eða falli á hana, valdi rykmekki eða svipuðum óþægindum, umferðartruflun eða óþarfa hávaða. Þá er háttsemin réttilega færð undir 2. gr. og 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 554/2003.

Samkvæmt sakarvottorði sem liggur frammi í málinu hefur ákærða ekki verið gerð refsing áður.

Af öllu ofansögðu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákvörðuð 25.000 króna sekt til ríkissjóðs ella sæti hann fangelsi í tvo daga.

Með vísan til 165. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 skal ákærði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 33.615 krónur á rannsóknarstigi og 116.532 krónur fyrir dómi. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti mál þetta fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð.

Ákærði, Á-kk-nf B-kk-nf, greiði 25.000 króna sekt til ríkissjóðs en sæti ella fangelsi í tvo daga.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 150.147 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.