E-2588/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 3. febrúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af J-kk-þgf G-kk-þgf, Klausturstíg 7, Reykjavík, á hendur Verði tryggingum hf., Borgartúni 25, Reykjavík, með stefnu birtri 10. júní 2011.

Stefnandi gerir aðallega þá kröfu að viðurkenndur verði réttur stefnanda til fullra bóta úr slysatryggingu ökumanns bifhjólsins, MJ-601, er var tryggt hjá stefnda, samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, vegna líkamstjóns er stefnandi varð fyrir í umferðarslysi þann 25. ágúst 2009 en til vara að bótaskylda verði viðurkennd að hluta úr slysatryggingu ökumanns bifhjólsins vegna umferðarslyssins þann 25. ágúst 2009.

Þá er krafist málskostnaðar, stefnanda að skaðlausu samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi. Stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur og því er þess krafist að málskostnaður beri virðisaukaskatt.

Af hálfu stefnda er þess krafist að félagið verði sýknað af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Málavextir

Málsatvik eru þau að þriðjudaginn 25. ágúst 2009 ók stefnandi þungu bifhjóli af gerðinni KAWASAKI ZX900 C2, með skráningarnúmerið MJ-601, austur Korpúlfsstaðaveg í Reykjavík á vegakafla á milli Brúnastaða og Bakkastaða og lenti á gatnamótunum við Bakkastaði á bifreiðinni FE-F18 sem hugðist beygja inn Bakkastaði. Farþegi, 16 ára stúlka, var með stefnanda á bifhjólinu þegar slysið varð.

Slysið varð með þeim hætti að stefnandi hugðist aka fram úr a.m.k. þremur bifreiðum sem voru fyrir framan hann. Þegar hann var kominn að þeirri þriðju, bifreiðinni FE-F18, sem komin var að gatnamótunum við Bakkastaði var bifreiðinni beygt fyrir stefnanda með þeim afleiðingum að hann skall á vinstri hlið bifreiðarinnar.

Við slysið hlaut stefnandi fjöláverka, m.a. opið lærleggsbrot og brot á hnéskel.

Samkvæmt lögregluskýrslu, dags. 27. ágúst 2009, sem gerð var vegna slyssins voru aðstæður á slysstað góðar. Dagbjart var úti og þurrt, vegurinn malbikaður og umferð í meðallagi.

Í skýrslunni segir um atvik:

„Bifreiðinni FEF18 og bifhjólið MJ601 var ekið í sömu akstursstefnu, austur Korpúlfsstaðaveg en bifhjólinu MJ601, var ekið fyrir aftan bifreiðina FEF18.

Bifreiðinni FEF18, var beygt áleiðis norður Bakkastaði og svo virðist sem ökumaður bifhjólsins hafi ætlað að aka vinstramegin fram úr bifreiðinni FEF18, við gatnamótin en árekstarstaður er á akreininni fyrir umferð vestur Korpúlfsstaðaveg, þannig að bifreiðin FEF18, var í beygjunni og komin inn á vesturakreinina.

Bifreiðin FEF18, var með litla fólksbílakerru í eftirdragi, kerru sem var undir 750 kg að burðargetu.“

Í skýrslunni er einnig bókaður framburður stefnanda þegar lögregla ræddi við hann á slysadeild skömmu eftir slysið. Þar er þess getið að þegar rætt var við stefnanda hafi verið búið að gefa honum verkjalyf, morfín og diesepan, en hann hafi virkað skýr þegar rætt var við hann. Í skýrslunni er bókaður eftirfarandi framburður eftir stefnanda:

„J-kk-nf kvaðst hafa ekið austur Korpúlfsstaðaveg og verið á leiðinni að skutla S-kvk-þgf heim til hennar í Mosfellsbæ. Hann sagðist síðan hafa ætlað að keyra að læknamiðstöðinni í Smáranum vegna þess að hann hafi meitt sig á löngutöng vinstri handa á æfingu í World Class, rétt fyrir aksturinn.

J-kk-nf sagðist hafa ætlað að fara fram úr bifreiðinni FEF18, á Korpúlfsstaðaveginum og þar sem hann hafi ekki séð stefnuljós á bifreiðinni hafi hann hafið framúrakstur. Síðan hafi bifreiðinni FEF18 verið beygt til vinstri og í veg fyrir hann. J-kk-nf sagðist hafa bremsað en ekki náð að forða árekstri og lent á bifreiðinni.

J-kk-nf sagðist ekki vita á hvaða hraða hann hafi verið en honum hafi fundist að hann hafi ekki verið að keyra hratt.

J-kk-nf viðurkenndi að vera próflaus, hafi aldrei öðlast ökuréttindi á þungt bifhjól.“

Í lögregluskýrslu kemur einnig fram að samkvæmt upplýsingum úr ökuskírteinaskrá var stefnandi sviptur ökurétti frá 15. maí til 15. september 2009.

Þegar atvik gerðust var I-kvk-nf B. S-kvk-nf skráður eigandi bifhjólsins. Hjólið var tryggt hjá stefnda samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og gerði stefnandi kröfu um að stefndi greiddi honum bætur úr slysatryggingu ökumanns. Í tölvupósti frá starfsmanni stefnda til lögmanns stefnanda, dags. 23. júní 2010, kemur fram að stefndi hafni alfarið bótaskyldu þar sem tjónþoli hafi samkvæmt lögregluskýrslu aldrei öðlast réttindi til að aka þungu bifhjóli.

Fyrir liggur einnig bréf stefnda til lögmanns stefnanda, dags. 24. júní 2010, þar sem bótaskyldu stefnda er hafnað. Þar segir:

„Í 7. gr. skilmála félagsins um slysatryggingu ökumanns og eiganda eru taldar upp varúðarreglur sem vátryggðum ber að fara eftir þar sem misbrestur á því getur leitt til skerðingar eða brottfalls bótaábyrgðar skv. 26. gr. l. um vátryggingasamninga nr. 30/2004.

Í 3. mgr. 7. gr. skilmálans segir að ökumaður skal hafa hæfni til þess að stjórna ökutækinu örugglega og hafa til þess tilskilin réttindi.

Í 1. mgr. 90. gr. l. nr. 30/2004 segir að hafi vátryggður valdið því af stórkostlegu gáleysi að vátryggingaratburður varð eða afleiðingar hans urðu meiri en ella hefðu orðið má lækka eða fella niður ábyrgð félagsins. Hið sama á við ef vátryggður hefur af stórkostlegu gáleysi valdið því að vátryggingaatburður varð með því að hlíta ekki varúðarreglum.

Það er álit félagsins að með því að aka þungu bifhjóli án réttinda auk þess að hafa verið sviptur ökuréttindum í 7 mánuði hafi tjónþoli sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og telur því rétt að fella niður bótarétt tjónþola.“

Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum komst að sömu niðurstöðu í úrskurði sem dagsettur er 18. janúar 2010, en gögn málsins bera með sér að sé frá árinu 2011, en að hluta til út frá öðrum forsendum. Í áliti nefndarinnar segir: „Í umrætt sinn ók M fram úr röð bifreiða á gatnamótum andstætt ákvæðum 22. gr. umferðarlaga. Þá hafði M ekki réttindi til að aka vélhjólinu. Að virtum öllum gögnum málsins verður ekki annað séð en að M hafi valdið umræddu umferðarslysi af stórkostlegu gáleysi. M á því ekki rétt á bótum úr ábyrgðartryggingu A hjá V.“

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að vátryggingarfélag geti ekki takmarkað ábyrgð sína nema vátryggingaratburði sé valdið af stórkostlegu gáleysi, sbr. ákvæði 90. gr. laga um vátryggingarsamninga. Brot gegn skilmálum, sem einhliða séu samdir af vátryggingarfélagi, geti ekki sjálfkrafa skoðast sem stórkostlegt gáleysi. Við gáleysismatið beri að horfa til atvika er vátryggingaratburður varð, m.a. hvort vátryggður hafi verið undir áhrifum áfengis eða fíkniefna, aksturslags, aðstæðna og atvika að öðru leyti. Vátryggingarfélag beri sönnunarbyrði fyrir stórkostlegu gáleysi.

Hafi stefnandi valdið vátryggingaratburði af stórkostlegu gáleysi, hefur vátryggingarfélag heimild til þess að annað hvort lækka bótaábyrgð sína eða fella hana algerlega niður. Vátryggingarfélag geti ekki tekið ákvörðun þar um óbundið og án hliðsjónar af málsatvikum öllum, á þeirri stundu sem slys varð og með hliðsjón af því tjóni sem varð.

Stefnandi hafnar því alfarið að hann hafi sýnt af sér nokkurs konar eigin sök eða stórkostlegt gáleysi sem réttlæti að bætur hans séu felldar niður. Stefndi beri sönnunarbyrðina fyrir staðhæfingum sínum um að stefnandi hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Við mat á meintu gáleysi stefnanda verði að taka mið af heildaraðstæðum. Aðstæður á slysstað voru góðar, bjart og þurrt. Vegurinn var malbikaður og umferð var í meðallagi. Stefnandi gat ekki séð stefnuljós bifreiðarinnar, þegar hann ákvað að taka fram úr umferðinni, á brotalínu, eins og lög gera ráð fyrir. Þá hafi stefnandi ekið á löglegum hraða. Stefnandi er með ökuréttindi og hafi verið með ökuréttindi fyrir slys þó svo hann hafi verið sviptur þeim tímabundið á slysdegi.

Af hálfu stefnanda er aðallega á því byggt að stefndi sé bótaskyldur gagnvart stefnanda á grundvelli slysatryggingar ökumanns sem eigandi bifhjólsins keypti hjá stefnda, samkvæmt 1. og 2. mgr. 92. gr. umferðalaga nr. 50/1987. Ótvírætt sé að stefnandi hafi slasast við notkun bifhjólsins í skilningi 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga. Stefnandi var ökumaður bifhjólsins og falli tjón hans því undir 2. mgr. 92. gr. laganna.

Með vísan til ofangreinds sé þess krafist að viðurkennt verði að tjónþoli eigi rétt á fullum bótum úr slysatryggingu ökumanns.

Varakrafa stefnanda um bætur að hluta er studd að meginatriðum sömu rökum og aðalkrafa. Komist dómari að þeirri niðurstöðu að stefnandi hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi þá sé stefnda hins vegar ekki heimilt að fella niður bætur til stefnanda að öllu leyti. Horfa beri á heildaraðstæður. Stefnandi er ungur að árum og hefur orðið fyrir verulegu tjóni. Aðstæður á vettvangi voru góðar og við aksturinn sem slíkan hafi stefnandi ekki sýnt af sér óvarkárni. Með vísan til þessa er þess krafist, til vara, að stefnanda verði dæmdar bætur að hluta.

Stefnandi byggir kröfu sína á ákvæðum umferðarlaga nr. 50/1987, meginreglum skaðabótaréttar og lögum um vátryggingarsamninga nr. 30/2004. Kröfur um málskostnað byggir hann á ákvæðum einkamálalaga nr. 91/1991 og lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi telur óumdeilt að stefnandi varð fyrir tjóni 25. ágúst 2009 og bifhjólið, MJ-601, sem hann ók umrætt sinn, sé skráningaskylt ökutæki í skilningi umferðarlaga og tryggt samkvæmt 91. gr. laganna hjá stefnda. Í máli þessu sé stefndi krafinn um viðurkenningu á bótaskyldu með vísan til 92. umferðarlaga um slysatryggingu ökumanns þar sem kveðið er á um að hver ökumaður sem ökutækinu stjórnar skuli tryggður sérstakri slysatryggingu.

Svo hátti til í máli þessu að áður en litið verði til hugsanlegrar ábyrgðar stefnda eða annarra aðila á afleiðingum slyss stefnanda sýnist næsta einboðið að mati stefnda að líta til þess hvort reyni á 90. gr. um vátryggingarsamninga, en þar segir: „Hafi vátryggður í öðrum vátryggingum en líftryggingum valdið því af stórkostlegu gáleysi að vátryggingaratburður varð eða afleiðingar hans urðu meiri en ella hefðu orðið má lækka eða fella niður ábyrgð félagsins. Hið sama á við ef vátryggður hefur af stórkostlegu gáleysi valdið því að vátryggingaratburður varð með því að hlíta ekki varúðarreglum. Við úrlausn á þessum atriðum skal litið til sakar vátryggðs, hvernig vátryggingaratburð bar að, hvort vátryggður var undir áhrifum áfengis eða fíkniefna sem hann hafði sjálfviljugur neytt og atvika að öðru leyti.“

Af hálfu stefnda sé lagt til grundvallar að vart sé blöðum um það að fletta að ábyrgð á slysi stefnanda verði ekki lögð á aðra en hann sjálfan. Í samræmi við þessa afstöðu muni ekki koma til bótagreiðslna af hálfu stefnda. Með vísan til þessa er krafist sýknu af hálfu stefnda þar sem engu óbættu tjóni sé til að dreifa.

Framganga stefnanda í ökuferðinni allri, fyrir slys, hafi í raun verið mörkuð af stórfelldu gáleysi og raunar algerlega látið skeika að sköpuðu af hans hálfu hvernig til tækist. Stefnandi hafi verið að aka þessu stóra bifhjóli í fyrsta sinn og hafi enga þekkingu eða reynslu haft á þeim handtökum sem akstri á slíku hjóli fylgir enda þrjú ár í að lög stæðu til þess að hann mætti taka próf til að stjórna slíku ökutæki, sbr. 15. gr. reglugerðar nr. 501/1997, þar sem stefnandi var tæplega 18 ára á slysdegi. Þó svo að langt væri í að stefnandi gæti tekið próf á hjólið afsaki það ekki framgöngu stefnanda á nokkurn hátt. Sá þroski sem fylgir 18 ára aldri mátti duga honum vel til þess að vera fullljóst að akstur þessi hafi verið honum óheimill vegna kunnáttuskorts og að hann hafi verið vítaverður og loks að framúrakstur eigi ekki að vera stundaður innanbæjar, fram úr röð bíla við gatnamót.

Á þennan hátt brást stefnanda dómgreind og löghlýðni er hann ók fram úr bifreiðunum án þess að hirða hið minnsta um hvort slíkur framúrakstur væri heimill eða tækur. Vart þurfi svo að fjölyrða um hvert hættuspil þessi akstur hafi verið enda stefnandi akandi á móti aksturstefnu aðvífandi umferðar úr gagnstæðri átt, til dæmis bifreiða sem von gat verið á úr hliðargötum eins og Bakkastöðum sem dæmi.

Kveðið er á um það í 22. gr. umferðarlaga að óheimilt sé að aka fram úr öðru ökutæki rétt áður en komið er að vegamótum, eða á þeim. Stefnanda mátti þannig vera ljóst að framúrakstur hans hafi verið ólöglegur þar sem vel sjáist til gatnamótanna við Bakkastaði og biðskyldumerki blasir við. Breytir því engu hvort hann taldi sig ná að komast fram úr áður en að gatnamótunum kom, ef hann þá leiddi hugann yfirhöfuð að þessari augljósu staðreynd að gatnamót voru framundan. Þessi framgangsmáti talar afdráttarlaust því máli að stefnandi hafi af stórfelldu gáleysi ekið alltof hratt og á gálausan hátt.

Er þá ógetið þeirrar augljósu staðreyndar að stefnandi mátti engu vélknúnu farartæki aka á slysdegi. Til þess hafði hann ekki réttindi þar sem búið var að svipta hann þeim vegna ítrekaðra brota á umferðarlögum auk þess sem hann átti enn í vændum frekari refsingu vegna brota af þessu tagi og vísaði stefndi því til stuðnings í dóm Héraðsdóms Reykjavíkur frá 12. október 2009 þar sem stefnandi var dæmdur til sektarrefsingar og sviptingar ökuréttar vegna umferðarlagabrota. Sýni í raun framganga hans, gáleysislegur akstur þvert gegn umferðarlögum og hátternisreglum eftir ítrekuð afskipti lögreglu á liðnum mánuðum að stefnandi lét sér allar varúðarreglur í léttu rúmi liggja. Í skilmálum stefnda sé sérstaklega tekið fram að slíkt geti valdið réttindamissi.

Allt beri þetta að sama brunni og sé stórkostlegu gáleysi stefnanda til vitnis. Því sýnist einboðið að sýkna stefnda vegna eigin ábyrgðar stefnanda.

Málsástæður varakröfu eru þær sömu sem að framan eru raktar að breyttu breytanda enda byggir sú kröfugerð fyrst og fremst á að stigsmunur sé á sök stefnanda en engin eðlismunur.

Stefndi vísar til áðurgreindra lagaraka er varðar sýknukröfu.

Krafa um málskostnað styðst við 130. gr. laga um meðferð einkamála en jafnframt er krafist álags á málskostnað er nemur virðisaukaskatti. Stefndi rekur ekki virðisaukaskattskylda starfsemi og ber því nauðsyn til að fá dæmt álag er þeim skatti nemur úr hendi stefnanda.

Niðurstaða

Í máli þessu krefst stefnandi þess að viðurkenndur verði réttur hans aðallega til fullra bóta, en til vara að hluta, úr hendi stefnda vegna slysatryggingar ökumanns, vegna líkamstjóns sem óumdeilt er að stefnandi varð fyrir þann 25. ágúst 2009. Stefnandi ók þá bifhjóli á bifreiðina FE-F18 við gatnamót Korpúlfsstaðavegar og Bakkastaða í Reykjavík.

Þegar atvik gerðust var í gildi slysatrygging ökumanns sem keypt hafði verið hjá stefnda, sbr. 1. og 2. mgr. 92. gr. umferðarlaga. Tjónið varð þegar bifhjólið var í notkun, sbr. 1. mgr. 88. gr. sömu laga og var stefnandi þá ökumaður þess. Í tryggingarskilmálum kemur fram að ákvæði laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga gildi um trygginguna.

Ekki er ágreiningur um atvik að öðru leyti en því að deilt er um hraða bifhjólsins, hve mörgum bifreiðum stefnandi hafði tekið fram úr áður en bifhjólið lenti í bifreiðinni og hvort, og þá hvenær, ökumaður bifreiðarinnar FE-F18 hafi gefið stefnuljós. Að öðru leyti snýst ágreiningur málsins um það hvort háttsemi stefnanda verði talin vera stórfellt gáleysi samkvæmt 2. mgr. 27. gr. laga um vátryggingarsamninga.

Þegar atvik gerðust ók stefnandi bifhjólinu austur Korpúlfsstaðaveg milli Brúnastaða og Bakkastaða. Sextán ára gömul stúlka var farþegi á hjólinu hjá stefnanda. Hann hugðist taka fram úr nokkrum bifreiðum sem óku á undan honum. Hann hafi verið kominn fram hjá a.m.k. tveimur og að þeirri þriðju, bifreiðinni FE-F18, þegar hann lenti á þeirri bifreið. Sú bifreið var þá komin að gatnamótunum við Bakkastaði og var að byrja að beygja inn Bakkastaði þegar bifhjólið lenti á vinstri hlið hennar.

Í 2. mgr. 27. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004 segir að hafi vátryggður í öðrum vátryggingum en ábyrgðartryggingum, með háttsemi sem telja verður stórkostlegt gáleysi, valdið vátryggingaratburði losni félagið úr ábyrgð í heild eða að hluta. Við mat á ábyrgð félagsins skuli líta til sakar vátryggðs, hvernig vátryggingaratburð bar að, hvort vátryggður var undir áhrifum áfengis eða fíkniefna sem hann hafði sjálfviljugur neytt og atvika að öðru leyti.

Stefnandi var á átjánda aldursári þegar atvik gerðust. Hann var sviptur ökurétti og samkvæmt framburði stefnanda hafði hann ekki ekið umræddu hjóli áður. Af hans hálfu hefur ekki verið sýnt fram á að hann hafi verið búinn að öðlast réttindi til að aka bifhjólinu eða að hann hafi annars haft hæfni til aksturs þess.

Í framburði vitnisins M-x-x B-kvk-ef Þ-kvk-ef fyrir dómi kom fram að hún ók bifreið sinni á eftir bifreiðinni FE-F18 þegar slysið var. Hún taldi að hjólinu hefði ekki verið ekið á meira en 50 km hraða á klukkustund þegar það lenti á bifreiðinni. Önnur vitni sem komu fyrir dóminn gátu ekki borið um á hvaða hraða stefnandi hafi ekið.

Stefnandi sagði að hann hefði a.m.k. ekki farið yfir leyfilegan hámarkshraða sem hann taldi að hafi verið 50 km á klukkustund þegar hann var að aka fram úr bifreiðunum sem þá hafi verið á 20-30 km hraða á klukkustund. Með hliðsjón af ofangreindu verður við það að miða að stefnandi hafi ekki verið á meira en 50 km hraða á klukkustund í umrætt sinn.

Í 22. gr. umferðarlaga kemur fram sú meginregla að óheimilt sé að aka fram úr öðru ökutæki rétt áður en komið er að vegamótum eða á þeim. Frá þessu eru þó nokkrar undantekningar sem ekki eiga við um akstur stefnanda.

Vitnin D-kk-nf S-kk-nf og L-kvk-nf D-kvk-nf sögðu í framburði sínum fyrir dómi að D-kk-nf hefði verið búinn að gefa stefnuljós tímanlega vegna beygju inn á Bakkastaði þegar slysið varð. L-kvk-nf sagði í sínum framburði að hún teldi að D-kk-nf hafi byrjað að gefa stefnuljós þegar hann hafði ekið um helming leiðarinnar milli Brúnastaða og Bakkastaða. Einnig kom fram í framburði þeirra að D-kk-nf hafi verið búinn að hægja verulega á bifreiðinni og hafi verið byrjaður að beygja þegar slysið varð. Í framburði D-kk-ef kom fram að hann hafi verið með kerru í eftirdragi.

Í framburði áðurnefndrar M-x-x kom fram að hún myndi ekki hvort ökumaður bifreiðarinnar á undan henni hefði verið búinn að gefa stefnuljós en hún taldi svo vera þar sem hann hefði augljóslega verið að fara að beygja. Hún hafi verið kominn á lítinn hraða vegna bifreiðarinnar á undan þegar atvikið varð og hafi verið alveg að fara að stoppa. Hún sagði einnig að bifreiðin sem hún ók í umrætt sinn hafi verið stór og gæti hafa skyggt á sýn stefnanda á stefnuljós bifreiðarinnar FE-F18.

Stefnandi sagði í framburði sínum fyrir dómi að ökumaður bifreiðarinnar FE-F18 hafi ekki gefið stefnuljós fyrr en stefnandi hafi verið kominn við hlið bifreiðarinnar. Nánar aðspurður sagði hann að þetta væri eitthvað sem honum hefði verið sagt en hann hefði aldrei sjálfur séð stefnuljósið. Sagði stefnandi einnig í framburði sínum að það hefðu verið mistök hjá honum að reyna að aka fram úr bifreiðunum.

Lagt verður til grundvallar, með hliðsjón af framburðum vitnanna D-kk-ef og L-kvk-ef, að ökumaður bifreiðarinnar FE-F18 hafi verið búinn að gefa stefnuljós þegar bifhjólið lenti á henni og hafi verið búinn að kveikja á stefnuljósi tímanlega áður en hann kom að gatnamótunum og áður en bifhjólinu var ekið að hlið bifreiðarinnar.

Stefnandi ók bifhjólinu að gatnamótunum við Bakkastaði og ók framúr a.m.k. tveimur bifreiðum áður en hann kom að bifreiðinni FE-F18. Er þessi háttsemi stefnanda í andstöðu við reglu 22. gr. umferðarlaga. Þegar stefnandi var að aka fram úr bifreiðunum ók hann á öfugum vegarhelmingi og gat hann þá ekki einungis átt von á að bifreiðinni FE-F18 yrði beygt inn Bakkastaði heldur einnig bifreiðum sem kæmu akandi vestur Korpúlfsstaðaveg og bifreiðum sem kæmu akandi suður Bakkastaði og beygðu vestur Korpúlfsstaðaveg. Fyrirliggjandi ljósmyndir af aðstæðum á vettvangi sýna að vegsýn austur Korpúlfsstaðaveg, og sérstaklega norður Bakkastaði, nær ekki langt. Samkvæmt 2. mgr. 20. gr. umferðarlaga skal sá sem ætlar að aka fram úr ökutæki m.a. ganga úr skugga um, að það sé unnt án hættu og athuga sérstaklega hvort akrein, sem nota á til framúraksturs, sé án umferðar á móti á nægilega löngum kafla og að ekki sé annað er hindri framúraksturinn og hvort sá sem á undan er hafi ekki gefið merki um að hann ætli að aka fram úr öðru ökutæki.

Stefnandi ók fram úr bifreiðunum þrátt fyrir að allar aðstæður bentu til þess að bifreiðinni FE-F18 yrði beygt inn Bakkastaði en bifreiðarnar á undan honum höfðu hægt ferðina eftir því sem þær nálguðust gatnamótin. Sinnti stefnandi engu um að hann sæi hvort ökumaður bifreiðarinnar hefði gefið stefnuljós eða ekki. Stefnandi var einnig sviptur ökurétti og hafði aldrei öðlast réttindi til aksturs umrædds bifhjóls. Með akstrinum braut stefnandi því gegn ákvæðum umferðarlaga og reglu 3. mgr. 7. gr. skilmála stefnda nr. B-1 er varða lögboðna slysatryggingu ökutækja, slysatryggingu ökumanns og eiganda, og rúðutryggingu.

Með hliðsjón af atvikum, sem lýst hefur verið hér að framan, og ákvæði 2. mgr. 27. gr. laga um vátryggingasamninga er það mat dómarans að stefnandi hafi valdið vátryggingaratburði með háttsemi sem telja verði stórkostlegt gáleysi.

Þá kemur til skoðunar hvort sú háttsemi sem hér er talin vera stórkostlegt gáleysi eigi að leiða til þess að félagið losni úr ábyrgð á tjóni stefnanda í heild eða að hluta en ákvæði 2. mgr. 27. gr. gerir ráð fyrir að félagið losni úr ábyrgð sinni a.m.k. að hluta þegar háttsemi er talin vera stórkostlegt gáleysi.

Við mat á því hvort rök séu til að leggja á stefnda ábyrgð að einhverju leyti ber að líta til þeirra atvika sem talin eru upp í ákvæðinu, þ.e til sakar vátryggðs, hvernig vátryggingaratburð bar að, hvort vátryggður var undir áhrifum áfengis eða fíkniefna sem hann hafði sjálfviljugur neytt og atvika að öðru leyti.

Aðdragandi slyssins er rakin hér að ofan. Af málsatvikum er ljóst að háttsemi stefnda átti þátt í því að slysið varð. Einnig ber að líta til þess að aðstæður voru góðar til aksturs í umrætt sinn, ekkert hefur komið fram um að stefnandi hafi verið undir áhrifum áfengis eða fíkniefna og ekki hefur verið sýnt fram á að hann hafi ekið yfir á meira en 50 km hraða. Með hliðsjón af þessu telst hæfilegt að stefnandi beri sjálfur helming af tjóni sínu.

Með vísan til ofangreindrar niðurstöðu ber að dæma stefnda til greiðslu málskostnaðar, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, sem þykir hæfilega ákveðinn 700.000 kr. Er þar með talinn útlagður kostnaður að fjárhæð 56.373 kr. og hefur jafnframt verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf, settur héraðsdómari, kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Viðurkennd er skylda stefnda, Varðar trygginga hf., til að greiða stefnanda að helmingi, bætur úr slysatryggingu ökumanns bifhjólsins MJ-601, vegna líkamstjóns af völdum árekstrar bifhjólsins og bifreiðarinnar FE-F18 þann 25. ágúst 2009.

Stefndi, Vörður tryggingar hf., greiði stefnanda 700.000 kr. í málskostnað, þar með talinn virðisaukaskatt.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign.)