S-273/2006

Mál þetta, sem dómtekið var þann 9. október sl., er höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 17. ágúst sl., á hendur X,

„fyrir þjófnað, með því að hafa í byrjun febrúarmánaðar 2006 stolið heitum potti af sólpalli við sumarhúsið [...] skammt vestan við Hjalteyri.

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Í málinu gerir G-kk-nf S-kk-nf hrl. fyrir hönd [A], bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. 250.000 kr., með vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 25, 1987 frá 8.02.2006 til 25.05.2006 og með dráttarvöxtum skv. 9. gr. sömu laga, sbr. 1. mgr. 6. gr. laganna frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist bóta vegna kostnaðar við lögmannsaðstoð að mati dómara eða skv. síðar framlögðum reikningi, auk virðisaukaskatts af þóknuninni.“

Skipaður verjandi ákærða krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsing verði skilorðsbundin. Hann krefst þess að bótakröfunni verði vísað frá dómi en til vara að ákærði verði sýknaður af henni. Til þrautavara krefst hann lækkunar bótakröfunnar. Þá krefst verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Samkvæmt rannsóknargögnum hafði einn eigenda sumarhússins ... skammt frá Hjalteyri samband við lögreglu á Akureyri um kl. 13:45 þann 8. febrúar 2006 og tilkynnti um þjófnað á heitum potti af palli við sumarhúsið en pottinum hafði verið komið fyrir á hálfkláruðum sólpalli sunnan hússins. Fór lögreglumaður á staðinn og hitti tvo eigendur hússins þar. Þau kváðust hafa keypt heitan pott af B í ágúst 2005. Potturinn hefði verið fluttur á kerru að húsinu og komið þar fyrir á grind á sólpallinum og hann límdur með frauði. Einungis hefði verið búið að festa niður sjálfa skelina en ekki ganga frá aukabúnaði eða tengja pottinn. Í vikunni áður hefði potturinn verið á sínum stað en nágranni þeirra hefði tekið eftir því þann 7. febrúar að potturinn var horfinn.

Samkvæmt niðurstöðum vettvangsrannsóknar mátti af ummerkjum á grindinni undan pottinum ráða að skelin hafði verið spennt og/eða rifin upp af grindinni. Á einu borði í grindinni mátti sjá far, mögulega eftir kúbein. Flísast hafði úr efsta lárétta borði í skjólveggsgrind sunnan við sólpallinn og sárið mjög nýlegt. Rétt sunnan við sólpallinn lá stútur úr heita pottinum og sagði eigandi hússins hann hafa verið lausan í botninum. Við sólpallinn var talsvert af brotnum lausum klaka og líkur að því leiddar að vatn hefði safnast fyrir í botni skeljarinnar og frosið og klakinn svo hrunið úr skelinni þegar hún var fjarlægð af pallinum. Þá kemur fram að samkvæmt veðurathugunarbók á lögreglustöðinni á Akureyri hafi hiti verið yfir frostmarki alla daga í febrúar þar til frysti kl. 03:00 þann 6. febrúar. Eftir það hafi verið samfellt frost á Akureyri þar til skýrslan var gerð um hádegi þann 9. febrúar.

Þann 14. maí 2006 leituðu til lögreglu tveir menn og tilkynntu um heitan pott undir yfirbreiðslu í garði ákærða. Kváðust þeir vera komnir til lögreglu vegna auglýsingar í Byko um þjófnað á heitum potti fyrr um veturinn. Þeir kváðust þess vissir að pottur ákærða væri illa fenginn, fátt hefði verið um svör hjá honum þegar hann hafi verið inntur eftir því hvar hann hefði fengið hann. Kváðu þeir pottinum hafa verið komið fyrir í garðinum nokkru fyrr, líklega í febrúar eða mars.

Þann 15. maí 2006 kl. 10:45 fór lögregla að heimili ákærða en enginn var þá við og var hringt í farsíma ákærða. Ekki var svarað en í garðinum mátti sjá hlut sem virtist vera pottur, undir blárri seglyfirbreiðslu. Klukkan 12:20 náði lögregla símasambandi við ákærða. Var honum kynnt að borist hefðu upplýsingar um að hann hefði í garðinum hjá sér heitan pott sem hefði verið stolið. Kvaðst ákærði eiga pott sem væri geymdur í skúr á Akureyri. Fyrst kvaðst hann ekki muna í hvaða skúr en sagði svo að hann væri í skúr fjölskyldunnar gegnt golfvellinum. Um væri að ræða nýjan pott sem hann hefði keypt að sunnan en hann myndi ekki frá hverjum. Aðspurður um hvort pottur væri undir dúknum í garðinum kvað hann svo ekki vera, þar væri smíðaefni úr sólpallinum. Ítrekað spurður sagði hann að potturinn gæti þó verið þar. Kvaðst lögreglan vilja sjá undir dúkinn og gaf ákærða kost á að vera viðstaddan eða senda þangað fulltrúa sinn. Hafnaði hann því og bannaði lögreglunni að skoða pottinn. Var honum þá kynnt að lögreglan teldi hann vera með stolinn pott og að gengið yrði úr skugga um hvort svo væri. Kl. 13:50 var svo dúkurinn tekinn af pottinum að tveimur eigendum ... viðstöddum. Kváðust eigendur þekkja pottinn og greindu þar tiltekin einkenni. Kl. 14:00 var aftur hringt í ákærða og honum tilkynnt að potturinn yrði haldlagður í þágu rannsóknar málsins. Þá yrði ákærði boðaður til skýrslutöku vegna gruns um þjófnað og honum kynnt að hann ætti rétt á lögfræðiaðstoð.

Í kjölfarið var vitnið B, seljandi pottsins, fenginn til að skoða hann og vettvangur við ... og ummerki á pottinum rannsökuð frekar.

II.

Fyrir dóminum kveðst ákærði hafa keypt þann pott sem fannst í garði hans um áramótin 2005-2006. Hann hafi keypt hann á fylleríi í Reykjavík af manni sem líklega heiti C. Kveðst ákærði þá hafa verið á sjó á Þorsteini frá Akureyri eða Svaninum frá Hrísey, landað hafi verið í Reykjavík en hann muni ekki hvort hann hafi farið aftur út á sjó eða norður. Hann kveðst ekki muna hvernig það atvikaðist að hann keypti pottinn en hann hafi greitt fyrir hann með peningum sem hann hafi haft á sér. Ákærði kveðst ekki hafa neinar kvittanir um viðskiptin. Þá kveðst hann ekki vita hvar C eigi heima en hann sé frekar breiður og ljóshærður eða skolhærður. Kveðst hann hafa kannast við C því hann hafi einhvern tíman verið á Akureyri. Ákærði kveðst hafa greitt honum áður en hann fékk pottinn en hann hafi ekki vitað hvort potturinn væri nýr eða notaður eða hvað slíkir pottar kostuðu. Ákærði kveður C hafa komið með pottinn til hans á bíl fljótlega eftir að viðskiptin fóru fram, en hann muni þó ekki hvenær. Hann hafi komið pottinum fyrir undir segli í garði sínum. Aðspurður um símtal við lögreglu þann 15. maí 2006, er honum var kynntur grunur um að hann hefði í fórum sínum stolinn pott, kveðst ákærði ekki muna hverju hann hafi svarað. Aðspurður um hvort það sé rétt eftir honum haft að hann hafi í fyrstu sagt að undir seglinu væri timbur og að hann hefði bannað lögreglu að líta undir seglið ítrekar ákærði að hann muni þetta ekki, langt sé síðan þetta var og hann sé gleyminn. Hann hafi ekki grunað að potturinn væri illa fenginn. Ákærði kýs að svara ekki þegar hann er spurður um það hvort hann telji að potturinn sem fannst í garða hans sé sami pottur og stolið var úr ... .

Vitnið A kveðst vera einn eigenda sumarbústaðarins ... . Hann kveður þau hafa keypt heitan pott í júní eða júlí 2005, ætlunin hafi verið að nota í hann hitaveituvatn. Potturinn hafi verið settur niður í ágúst, hann hafi verið festur með frauði en ekki hafi verið búið að klæða utan um grindina. B, sem hafi selt þeim pottinn, hafi ætlað að ganga frá tengingum í ágúst en hann hafi veikst og ekki orðið af því. Þann 8. febrúar hafi þau komið í húsið og þá séð að potturinn var horfinn. Vitnið kveðst minna að þau hafi verið búin að greiða kr. 200.000- fyrir það sem komið var en samkvæmt tilboði hafi potturinn, með hreinsibúnaði, tengingum og fleiru átt að kosta kr. 450.000-. Vitnið kveðst hafa skoðað pottinn sem fannst hjá ákærða með lögreglu í maí og segir að um sama pott hafi verið að ræða. Hann hafi þekkt pottinn á því að búið var að setja í hann tvo stúta og óvanalegt hafi verið að niðurfallið væri til hliðar en ekki miðju eins og oft sé. Þá sé affallið uppi á stalli en ekki hliðinni. Affallsgat hafi ekki verið þegar potturinn var keyptur heldur hafi B útbúið það sérstaklega. Á pottinum hafi verið frauð eftir festingarnar og listar, sem vitnið kveðst hafa sett undir til að stilla pottinn af, hafi enn verið í frauðinu. Vitnið segir að sölumaður pottsins hafi tjáð sér að á honum hafi verið tvær litlar rispur en vitnið kveðst ekki hafa skoðað þær sérstaklega. Hins vegar hafi potturinn verið illa rispaður ofan á kantinum þegar hann fannst hjá ákærða. Aðspurt segir vitnið eigendur pottsins ekki hafa verið tryggð fyrir þessu tjóni. Þeim hafi verið afhentur potturinn fljótlega eftir skýrslutöku hjá lögreglu en hafi ekki komið honum fyrir aftur.

Vitnið B kveðst flytja inn heita potta og selja, mest sunnanlands. Hann setji pottana ekki upp sjálfur en sjái um allar tengingar. Vitnið kveðst ekki muna alveg hvenær hann hafi selt eigendum ... umræddan pott. Vitnið kveðst hafa skoðað pottinn þar sem hann var í vörslum lögreglu og vera þess fullviss að um sama pott var að ræða, hann hafi þekkt handbragð sitt á honum. Aðrir gangi ekki frá yfirfalli á sama hátt og hann og hann viti ekki til þess að aðrir noti sama lím og hann. Þá kveðst vitnið hafa þekkt litla skemmd á pottinum sem hafi komið við flutninginn norður þar sem of margir pottar hafi verið fluttir saman í einni ferð. Hafi fjórir pottar skemmst lítillega. Vitnið segir sér ekki kunnugt um að öðrum pottum sem hann seldi hafi verið stolið en hann viti til þess að pottum sem Metro seldi hafi verið stolið, þeir hafi verið öðruvísi. Þá sé eitthvað um að rafmagnspottum sé stolið. Aðspurt um hvort hugsanlegt sé að um annan pott sem vitnið seldi sé að ræða segir vitnið það ekki geta verið. Sér yrði strax kunnugt um þjófnað því hann setji upp kerfin og sjái um þau. Hann haldi því sambandi við sína viðskiptavini. Aðspurt segir vitnið skel eins og hér um ræði kosti nú kr. 244.000- en hafa kostað kr. 199.000- þegar umræddur pottur var keyptur. Vitnið kveðst ekki hafa komið að því setja pottinn upp en hafa veitt ráðleggingar þar um. Hann ráðleggi sínum viðskiptavinum að setja „fóm“ undir en það sé ekki mjög algengt. Á þeim potti sem fundist hafi hjá ákærða hafi verið „fóm“ undir. Aðspurt um kostnaðarmat á viðgerðum segir vitnið að pússa þurfi niður fyrir sprungur á pottinum og „pólera“ hann upp og hafi hann áætlað tíma á þessa vinnu, þeir séu frekar vanáætlaðir en ofáætlaðir. Þó verði alltaf sjáanlegar skemmdir á pottinum og kveðst vitnið sjálft frekar kaupa nýjan pott en gera við þennan. Vitnið staðfestir framlagðar skýrslur sínar um kostnaðarmat á viðgerðum og kostnað sem hafði verið greiddur vegna pottsins sem stolið var.

Vitnið K-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður kveðst hafa tekið á móti tilkynningu um þjófnað á pottinum. Hann hafi farið á vettvang og rætt þar við eigendur hússins. Um hafi verið að ræða sumarhús í byggingu. Á sólpalli hafi verið búið að koma fyrir grind fyrir heitan pott og ýmis ummerki hafi verið um að þar hafi verið pottur. Við pallinn hafi verið mölvaður klaki sem líklega hefði safnast í botn pottsins og fallið úr við flutninginn, frost hafi verið þegar þetta var.

Vitnið V-kk-nf M-kk-nf lögreglumaður kveður varðstjóra á vakt hafa kynnt sér upplýsingar um að pottur sem stolið hafði verið úr ... væri hugsanlega í garði ákærða. Vitnið kveðst hafa hringt í ákærða og kynnt honum framkomnar upplýsingar og að hann vildi fá að skoða málið. Vitnið kveðst hafa tilkynnt honum að þeir myndu skoða undir segldúk í garði hans en ákærði hafi sagt að þar væru aðeins spýtur vegna sólpalls. Þegar í ljós hafi komið að þar var pottur sem samræmdist lýsingu á stolna pottinum kveðst vitnið hafa hringt í eigendur ... sem hafi komið og borið kennsl á pottinn. Þá kveðst vitnið hafa hringt aftur í ákærða og boðið honum aftur að koma eða senda fulltrúa sinn en hann hafi hafnað því. Vitnið kveðst hafa kynnt honum að hald yrði lagt á pottinn í þágu rannsóknar málsins og hafi það verið gert þrátt fyrir mótmæli ákærða. Á lögreglustöðinni kveðst vitnið hafa skoðað pottinn betur og myndað hann og farið síðan á vettvang og skoðað grindina sem potturinn hafði verið í. Hann kveðst sérstaklega hafa skoðað lista til að festa pottinn og frauðið sem notað hafi verið til að festa hann. Á pottinum sem fannst hjá ákærða hafi verið plastfrauð og trélisti fastur í auk þess sem för hafi verið í frauðinu eftir aðra trélista og kveður vitnið þetta hafa komið greinilega heim og saman við listana á vettvangi. Vitnið kveðst hafa fengið sölumann pottsins til að skoða hann og hann hafi þekkt fráganginn og lítilsháttar skemmdir á pottinum. Kveðst vitnið ekki í neinum vafa um að potturinn sem fannst hjá ákærða sé kominn úr ... . Þá hafi framburður ákærða um hvernig hann hafi fengið pottinn verið mjög ótrúverðugur. Aðspurt um hvernig brugðist hafi verið við tilmælum verjanda ákærða um að B yrði inntur eftir frekari upplýsingum um innflutning og sölu kveðst vitnið hafa leitað eftir þeim. B hafi ekki viljað afhenda þær lögreglu en sagt að hann myndi afhenda þær dómara ef á þyrfti að halda. Vitnið kveðst í fyrsta símtali sínu við ákærða aðeins hafa verið að leita að pottinum og því ekki kynnt honum réttarstöðu grunaðs manns en hann hafi hins vegar gert það í síðari símtölum þegar potturinn hafði fundist þar og boðið honum að koma á staðinn eða senda þangað fulltrúa sinn og kynnt honum rétt hans á aðstoð lögmanns.

III.

Í málinu hafa vitnin A, B og V-kk-nf öll borið að sá pottur sem fannst hjá ákærða sé greinilega sá pottur sem stolið var úr ... og hafa þeir tíundað ýmis atriði til stuðnings þeirri fullyrðingu sinni. Liggja einnig fyrir í gögnum málsins myndir af pottinum, eins og hann var þegar hann fannst hjá ákærða, og af grindinni á sólpalli sumarhússins þar sem potturinn hafði staðið. Má á pottinum sjá leifar af frauði sem augljóslega hefur verið notað til að festa hann niður og í frauðinu för eftir lista og situr partur af lista fastur í frauðinu á einum stað. Á myndum frá ... má sjá hvernig pottur hafði verið festur þar með frauði á trégrind. Bar vitnið V-kk-nf að ummerkin á pottinum hefðu komið heim og saman við grindina í ... .

Ákærði kvaðst hér fyrir dómi hafa keypt pottinn af manni að nafni C á fylleríi í Reykjavík og að hann greitt honum í reiðufé fyrir pottinn án þess að vita hvort um nýja pott eða notaðan væri að ræða og án vitneskju um verð á pottum. Þá hafi C flutt pottinn norður til hans stuttu síðar en hann ekki vitað nein deili á manninum. Í samtali við lögreglu þann 15. maí kvaðst ákærði eiga nýjan pott sem geymdur væri í skúr en að undir dúknum væri smíðaefni úr sólpalli. Hins vegar reyndist umræddur pottur vera undir dúknum og greinilegt að ekki var um nýjan pott að ræða því á honum má skýrt greina ummerki þess að honum hafi áður verið komið fyrir annars staðar. Við skýrslutöku hjá lögreglu þann 16. maí kvaðst ákærði hafa sagt að potturinn væri í skúrnum því hann hafi átt að fara þangað og að hann hafi ekkert vitað hvað var undir segldúknum. Í sömu skýrslu sagði hann hins vegar aðspurður um hvort hann vissi af hvaða tegund potturinn væri að hann vissi það ekki, hann hefði bara breitt yfir hann og fyrir dómi svaraði ákærði því ítrekað játandi að hann hefði komið pottinum fyrir undir seglinu í garði sínum. Við skýrslutöku þann 24. maí kvaðst ákærði hafa fengið peningana sem hann greiddi B-kk-þgf með „í banka eða eitthvað“ en hann ætti enga kvittun um úttektina og sæi ekki ástæðu til að heimila lögreglu að fá upplýsingar frá viðskiptabanka hans um úttektina.

Svo sem sjá má er framburður ákærða fyrir lögreglu og hér fyrir dómi mjög ruglingslegur og skýringar hans á því að potturinn komst í vörslur hans ótrúverðugar og að engu hafandi.

Með vísan til framburðar vitna og gagna málsins þykir sannað að pottur sá sem fannst hjá ákærða sé sá sami og hvarf af sólpalli við Liljulund. og að virtum framburði ákærða er ekki ástæða til að efast um að hann hafi stolið pottinum svo sem í ákæru greinir og þykir sök hans því nægjanlega sönnuð. Varðar brotið við tilgreint lagaákvæði í ákæruskjali.

IV.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærði ekki gerst sekur um refsiverða háttsemi sem hefur áhrif við ákvörðun refsingar í máli þessu. Ber við ákvörðun refsingar að líta til einbeitts brotavilja ákærða og þykir refsing hans því hæfilega ákveðin fangelsi í 2 mánuði en með vísan til sakarferils ákærða verður fullnustu refsingarinnar frestað og skal hún falla niður að liðnum 3 árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Í málinu gerir G-kk-nf S-kk-nf hrl. bótakröfu fyrir hönd A, D, E og F. Bótakrafan byggist á því að potturinn sé ekki nothæfur og bótakrefjendur eigi því rétt til greiðslu kostnaðar sem þeir höfðu lagt út í við að kaupa pottinn og koma honum fyrir við bústaðinn. Sundurliðast krafan þannig:

1. Pottur (plastskel) kr. 199.00,-

2. Akstur og vinna v/niðurlagningar, útlagður kostnaður kr. 34.000,-

3. Efni vegna niðurfalls kr. 17.000,-

4. Lögmannsþóknun kr. 36.085,-

5. 24,5% virðisaukaskattur kr. 8.841,-

Samtals kr. 294.926,-

Af framburði vitna og gögnum málsins verður ráðið að þegar potturinn fannst hjá ákærða hafi hann verið nokkuð rispaður ofan á kantinum. Liggur fyrir að bótakrefjendur fengu pottinn afhentan aftur og verður ekki talið sannað að potturinn sé ónothæfur og því ekki fallist á kröfuna eins og hún er fram sett. Hins vegar liggur fyrir í málinu staðfesting B á áætluðum kostnaði við viðgerð á pottinum og við að tengja hann á ný. Kom vitnið fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins og staðfesti áætlun sína. Með vísan til framangreinds og gagna málsins verður ákærði dæmdur til að greiða bótakrefjendum áætlaðan viðgerðarkostnað, alls kr. 160.000,-, auk kostnaðar vegna aðstoðar lögmanns, kr. 44.926,-. Til stuðnings vaxtakröfum er af hálfu bótakrefjenda vísað til vaxtalaga nr. 25/1987 en með vísan til IV. kafla núgildandi vaxtalaga nr. 38/2001 ber að dæma ákærða til greiðslu vaxta samkvæmt 4. gr. þeirra laga frá 8. febrúar 2006 til þingfestingardags þann 11. september 2006 og dráttarvexti samkvæmt III. kafla laganna frá þeim degi til greiðsludags.

Með vísan til 164. gr. og 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála er ákærði dæmdur til greiðslu málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, I-kk-ef Þ-kk-ef hdl., á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem þykja hæfilega ákveðin kr. 190.000,- að virðisaukaskatti meðtöldum.

Dóminn kveður upp F-kk-nf Ó-kk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði X sæti fangelsi í 2 mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 3 árum frá uppkvaðningu dómsins haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A, D, E og F kr. 204.926- með vöxtum skv. 4. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 8. febrúar 2006 til 11. september 2006 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 11. september 2006 til greiðsludags.

Ákærði greiði kr. 190.000- í málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, I-kk-ef Þ-kk-ef hdl. og er virðisaukaskattur innifalinn.