E-3659/2018

Mál þetta var höfðað með stefnu birtri 1. nóvember 2018 og dómtekið hinn 15. október sl. Stefnandi er D-kvk-nf D-kvk-nf S-kvk-nf [...] og stefndi er íslenska ríkið, Arnarhváli við Lindargötu, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að að stefndi greiði sér fébætur að fjárhæð 14.811.150 krónu rauk dráttarvaxta, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af þeirri upphæð frá 1. nóvember 2018 til greiðsludags, allt að frádregnum greiðslum stefnda þann 15. febrúar og 1. apríl 2019 að fjárhæð 2.100.209 krónur. Að auki krefst stefnandi greiðslu málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af dómkröfum stefnanda og að málskostnaður verði felldur niður.

Í upphaflegri kröfugerð stefnanda var að finna varakröfu þar sem stefnandi krafðist launa í þriggja mánaða uppsagnarfresti, samtals að fjárhæð 1.968.525 krónur, auk dráttarvaxta, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af þeirri upphæð frá 1. nóvember 2018. Undir rekstri málsins féllst stefndi á varakröfu stefnanda og lagði fram gögn um greiðslu til hennar í þinghaldi hinn 15. mars 2019. Í þinghaldi 10. apríl 2019 féll stefnandi frá varakröfunni.

I.

Forsaga málsins er sú að stefnandi hóf störf sem hjúkrunarfræðingur á hjúkrunarheimilinu Sólvangi sumarið 2016 en ótímabundinn ráðningarsamningur var gerður 5. apríl 2017 ogtók gildi 1. maí s. á. Um starfskjör stefnanda gilti kjarasamningur Félags íslenskra hjúkrunarfræðing avið stefnda, sem var í gildi frá 1. maí 2015 til 31. mars 2019.

Stefnandi átti við veikindi að stríða og hóf veikindaleyfi 3. september 2017. Ágreiningslaust er í málinu að áunninn réttur stefnanda til launa í veikindum miðaðist við 12 ára starfsaldur samkvæmt kjarasamningi og var samkvæmt því 273 almanaksdagar. Náði veikindaréttur stefnanda samkvæmt þessu til 2. júní 2018.

Stefnandi mun hafa skilað inn læknisvottorðum til Sólvangs á meðan á veikindunum stóð og hún mætti í viðtöl til trúnaðarlæknis að beiðni stefnda í september og október 2017, ogstaðfesti læknirinn í bæði skiptin að húnværi óvinnufær.

Þann 2. október 2017 lagði forstjóri Sólvangs til við stefnanda að hún yrði leyst frá störfum og fengi greidd laun í þrjá mánuði, þ. e. fyrir september, október og nóvember. Stefnandi svaraði þessu tilboði ekki efnislega en tilkynnti með tölvupósti til forstjórans tveimur dögum síðar að hún værimeð læknisvottorð frá heimilislækni til 15. nóvember og kvaðst vera reiðubúin að mæta til trúnaðarlæknis. Forstjórinn ítrekar í tölvupósti til stefnanda 5. októberað „þau séu tilbúin tilþessað greiða þér óskilgreinda greiðslu í dag óskir þú eftir því“. Stefnandi virðist ekki heldur hafa svarað þessu tilboði. Næst tilkynnir stefnandi forstjóra Sólvangs 24. nóvember 2017 að hún sé enn óvinnufær og hafi sent læknisvottorð til Sólvangs í ábyrgðarpósti deginum áður. Er í kjölfar þessa óskað eftir að stefnandi fari til trúnaðarlæknis. Aftur upplýsir stefnandi um óvinnufærni sína í tölvupósti 11. apríl 2018 og spyr forstjórann hvort þeim hafi ekki áreiðanlega borist læknisvottorð. Síðasta læknisvottorði sínu skilar stefnandi svo 2. maí 2018, þar sem vottað er um óvinnufærni hennar tímabilið 15. apríl til 15. maí s. á.

Við útborgun launa 1. júní 2018 fékk stefnandi ekki greidd laun í veikindaleyfi í maí auk þess sem dregnar voru frá greiðslur í veikindaleyfi frá 15.- 3 0. apríl s. á. Hins vegar voru henni greidd orlofslaun sem hún átti inni á þeim tíma. Stefnandi sendi forstjóra Sólvangs tölvupóst 1. júní s. á. og segir að launaseðill sinn sé eitthvað skrítinn og ítrekar spurningu um hvort læknisvottorð hennar hafi ekki borist. Forstjóri Sólvangs svarar stefnanda samdægurs en svarar ekki efnislega fyrirspurn stefnanda heldur segist vita að launafulltrúinn hafi verið að reyna að ná í hana í vikunni en hún sé nú komin í frí. Undir lok júnímánaðar sendir stefnandi fyrirspurn til launafulltrúa Sólvangs vegna sama launaseðils auk þess sem hún kveðst ekki sjá að nýr launaseðill fyrir júnímánuð hafi borist með rafrænum hætti. Launa fulltrúinn svaraði í kjölfarið fyrirspurn stefnanda með eftirfarandi tölvupósti 2. júl í 2018: „ Læknisvottorðið sem barst 2. maí sl. var ófullnægjandi og því hafnað af stjórnendum. Vottorðið sem fyrir var er með lokadags. til 15. apríl. Í maí launagreiðslu voru því launin sem greidd höfðu verið frá 15.- 30. apríl leiðrétt. Þar sem litið var á að um starfslok væri að ræða var orlof gert upp í sömu launagreiðslu.“ Fyrir liggur að aðfinnslur við síðasta læknisvottorð stefnanda lutu að því að vottorðið bæri ekki með sér að læknirinn hefði skoðað stefnanda í tilefni af ritun þess.

Stefnandi leitaði í kjölfar þessa til stéttarfélags síns, Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, og til lögmanns. Með bréfi hinn 24. júlí 2018 krafðist lögmaður stefnanda þess að henni yrðu greidd laun í veikindaleyfi í samræmi við kjarasamningsbundinn rétt og jafnframt bóta vegna ólögmætrar uppsagnar. Forstjóri Sólvangs svaraði framangreindri kröfugerð í tölvupósti 8. ágúst þar sem hann kvað mögulegt að ljúka málinu með því að stefnandi skilaði inn læknisvottorði fyrir umrætt tímabil þar sem fram kæmi að læknisskoðun hefði átt sér stað og að hún hitti trúnaðarlækni Sólvangs í framhaldi þess. Tók hann síðan fram að þegar þær upplýsingar lægju réttar fyrir myndu þau þegar í stað greiða þau laun sem upp á vantaði og endanlegt uppgjör fara fram um mánaðamótin á eftir. Þessu hafnaði stefnandi og ítrekaði fyrri kröfu með tölvupósti 9. ágúst. Í svarbréfi forstjórans 23. ágúst var fallist á að greiða stefnanda laun í veikindaleyfi til 2. júlí, án viðurkenningar á skyldu þar að lútandi, en kröfum stefnanda að öðru leyti hafnað. Þá var því jafnframt mótmælt að stefnanda hafi verið sagt upp störfum og kvaðst forstjórinn ekki hafa vitað af tölvupósti launafulltrúans og sagði engin áform uppi um að ljúka ráðningarsambandi við stefnanda.

Sættir hafa reynst árangurslausar, en eins og að framan greinir hefur stefndi fallist á varakröfu stefnanda og greitt henni laun í þriggja mánaða uppsagnarfresti auk umkrafinna dráttarvaxta.

Stefnandi gaf aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Auk hennar gáfu skýrslu vitnin I-kvk-nf K-kvk-nf, fyrrverandi launafulltrúi Sólvangs, G-kk-nf K. S-kk-nf, fyrrverandi forstjóri Sólvangs, og G-kk-nf H-kk-nf, sviðsstjóri kjara- og réttindasviðs Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga. Framburður þeirra er rakinn í niðurstöðukafla dómsins að því leyti sem máli skiptir fyrir úrlausn málsins.

II.

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á hendur stefnda á því að ráðningarsambandi hennar við hjúkrunarheimilið Sólvang hafiverið slitið fyrirvaralaust með ólögmætum hætti þar sem engar forsendur hafi verið að lögum eða samkvæmt kjarasamningi til þess að segja stefnanda upp störfum. Ákvörðun stefnda sem stjórnvalds sé einnig ógild að stjórnsýslurétti. Með því að segja stefnanda upp störfum hafistefndibakaðstefnanda tjón sem stefndi beri fébótaábyrgð á gagnvart henni.

Stefnandi byggirá því að uppsögnin hafiátt sér stað 31. maí 2018, þegar stefndi hafi tekið ákvörðun þess efnis og greitt stefnanda út áunnið uppsafnað orlof, án nokkurs samráðs eða tilkynningar á þeim tíma. Uppsögnin hafisvoveriðstaðfest 2. júlí 2018 með áðurnefndu tölvubréfi launafulltrúa Sólvangs til stefnanda. Í tölvubréfinu komi skýrt fram að henni hafi verið sagt upp störfum og að ástæða þess að stefndi hafi greitt stefnanda út áunnið uppsafnað orlof sésú að stefndi hafi litið svo á að um starfslok hefðiverið að ræða. Engin formskilyrði séu á tilkynningum um uppsögn, hvorki samkvæmt almennum reglum um gildi slíkra einhliða tilkynninga né í lögum um opinbera starfmenn nr. 70/1996, sem gildi um starfkjör stefnanda. Þriðja staðfesting stefnda á því að uppsögn hafi átt sér stað hafi síðan komið frá forstjóra Sólvangs í tölvubréfi hans til lögmanns stefnanda, dagsettu 8. ágúst 2018. Í því felist ótvíræð staðfesting þess að uppsögn hafi þegar orðið og að endanlegt uppgjör vegna uppsagnarinnar muni fara fram í lok ágústmánaðar. Staðhæfingum stefnda um misskilning eða mistök sé mótmælt sem röngum og ótrúverðugum eftiráskýringum, sem og þeirri staðhæfingu að uppsögn geti því aðeins talist gild að hún komi frá forstjóra stofnunar.

Stefndi hafi verið í yfirburðastöðu gagnvart stefnanda hvað varði þekkingu á réttindum og skyldum aðila vinnusambands, enda ríkisstofnun sem búi bæði yfir sérfræðikunnáttu að þessu leyti og hafi aðgang að frekari sérfræðiþekkingu á vegum stjórnsýslunnar. Stefnandi sé hins vegar launþegi sem ekki búi yfir slíkri þekkingu. Stefndi geti þannig ekki borið fyrir sig vanþekkingu á reglum og skyldum aðila og þó svoað hann gerði það gæti það ekki talist afsakanlegt með vísan til framangreinds.

Stefnandi reisir dómkröfur sínar jafnframt á því að engin lögmæt ástæða hafi verið til uppsagnar ráðningarsamningsins og að forsendur sem hafi leg iðað baki uppsögn hafiverið rangar og ógildar. Eins og fyrr greini hafi stefnandi skilað inn læknisvottorði til stefnda og veriðí góðri trú um að það hefði verið metið gilt eins og fyrra vottorð er hún hafi skilað inn, enda hafði stefndi ekki látið vita um annað. Það læknisvottorð sem hafi legið til grundvallar þegar stefndi greip til uppsagnar staðfesti að stefnandi hafi glímt við veikindi og verið óvinnufær að fullu á tímabilinu 15. apríl til 15. maí 2018, sbr. læknisvottorð dags. 17. apríl 2018.

Stefnandi hafi átt kjarasamningsbundinn rétt til launa í veikindum í 273 almanaksdaga, eða allt til 2. júní 2018. Í grein 12.1.1 í kjarasamningi þeim sem stefnandi f alli undir komifram að verði starfsmaður óvinnufær vegna veikinda eða slyss skuli hann þegar tilkynna það yfirmanni sínum sem ákveði hvort læknisvottorðs skuli krafist og hvort það skuli vera frá trúnaðarlækni hlutaðeigandi stofnunar. Þá geti forstöðumaður krafist læknisvottorðs af starfsmanni vegna óvinnufærni hvenær sem forstöðumanni eða yfirmanni stofnunar þyki þörf á. Af fyrirliggjandi samskiptum milli aðila megi sjá að stefndi hafi nýtt heimild sína samkvæmtgr. 12.1.1 og sent beiðni til Heilsuverndar vegna viðtals við trúnaðarlækni að minnsta kosti tvisvar á meðan stefnandi hafi verið í veikindaleyfi, nánar tiltekið í október og nóvember 2017. Slíkt hafi aftur á móti ekki verið gert þegar stefnandi hafi skilað inn læknisvottorði, dagsettu 17. apríl 2018, heldur stefndi einhliða metið vottorðið ófullnægjandi á þeim grundvelli að það bæri það með sér að engin skoðun hefði farið fram. Engar nánari skýringar liggi að baki þessari ákvörðun stefnda. Í umdeildu vottorði komi skýrt fram að sé óskað nánari upplýsinga um sjúkdóm/slys skuli trúnaðarlæknir snúa sér til viðkomandi læknis. Það hafi ekki verið gert heldur hafi verið tekin einhliða, íþyngjandi stjórnvaldsákvörðun, sem brjóti freklega gegn meginreglum stjórnsýsluréttar, svo sem meðalhófsreglunni, rannsóknarreglunni og leiðbeiningarskyldu stjórnvalds.

Þá hafi hvorki laga- né kjarasamningsheimildir verið fyrir uppsögn stefnanda. Hún hafi sem starfsmaður stefnda notið réttinda og borið skyldur sem ríkisstarfsmaður samkvæmt starfsmannalögum nr. 70/1996. Hvorki séí þeim lögum né öðrum heimild til þess að segja ríkisstarfsmanni upp störfum af því tilefni og með þeim hætti sem stefndi hafi gert í tilviki stefnanda. Uppsögn stefnda á ráðningarsamningi stefnanda hafi því verið ólögmæt. Um störf stefnanda og starfskjör hjá stefnda gildi einnig ákvæði kjarasamnings Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga við fjármálaráðherra f. h. ríkisins. Í 12. kafla kjarasamnings aðila séu ákvæði um rétt starfsmanna vegna veikinda og slysa. Ekkert ákvæði í þeim kafla eða annað ákvæði í kjarasamningnum heimili ríkisstofnun að segja starfsmanni upp störfum vegna veikinda eða fjarvista frá vinnu. Uppsögnin brjóti því einnig gegn gildandi kjarasamningi milli aðila.

Eins og fyrr greini hafi stefnanda fyrirvaralaust verið sagt upp störfum á meðan hún hafi verið óvinnufær og í veikindaleyfi. Veikindi eða fjarvist úr starfi geti að lögum ekki varðað ríkisstarfsmann uppsögn með þeim hætti sem gert hafi verið. Þá hafi ekki verið skilyrði til þess að leysa stefnanda frá störfum vegna veikinda samkvæmt ákvæðum kjarasamnings, sbr. gr. 12.4- 2.5 í kjarasamningi. Skilyrði í gr. 12.4 fyrir lausn frá störfum hafiþ víekkiveriðuppfyllt.

Stefnandi byggir enn fremur á því að ásetningur hafi staðið til þess að segja henni upp störfum af hálfu stefnda og að ákvörðun um uppsögn hafi beinst persónulega gegn henni þar sem stefndi hafði áður gert tilraun til að losna við stefnanda úr starfi, svo sem sjá má af tölvubréfi forstjóra Sólvangs til stefnanda í október 2017. Stefndi hafi síðar kosið að falla frá þeim uppsagnaráformum. Allt að einu leiði þessi samskipti milli aðila í ljós að stefnda hafi verið mikið í mun að losna við stefnanda úr starfi og staðfesti ennfremur að gripið hafi veriðtil uppsagnar nokkrum mánuðum síðar, þ. e. í lok maímánaðar 2018, sem stefndi vilji svo síðar ekki kannast við. Þá byggir stefnandi á því að tölvubréf þessi sýni ótvírætt fram á að forstjóri stefnda hafi sjálfur verið inni í öllum starfsmannamálum sem snertu stefnanda og tekið á öllum tímum þær ákvarðanir sem varðað hafi stefnanda, þ. m. t. ákvörðun um uppsögn.

Þá byggir stefnandi á því að eftirágreiðsla launa í veikindaleyfi hennar feli í sér staðfestingu á broti stefnda, en í svarbréfi forstjóra stefnda, dagsettu 23. ágúst 2018, komifram að stefndi hafi ákveðið að greiða stefnanda þær launagreiðslur í veikindum sem ágreiningur hafi veriðum, þ. e. a. s. fyrir tímabilið 15. apríl til 15. maí 2018. Þá hafist efndi enn fremur greitt stefnanda laun fyrir tímabilið 16. maí til 2. júní 2018, þrátt fyrir að læknisvottorði með staðfestingu á óvinnufærni hefði ekki verið skilað fyrir það tímabil. Stefnandi reisir dómkröfur sínar á því að þessi staðfesting og greiðsla stefnda feli í sér viðurkenningu af hans hálfu á ólögmæti þess hvors tveggja að hafa hafnað læknisvottorði stefnanda ogsagthenniupp störfum.

Loks byggir stefnandi á því að ákvörðun stefnda um að segja stefnanda upp störfum hafi brotið verulega gegn ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og meginreglum stjórnsýsluréttar, sem taki til starfsemi stefnda sem stjórnvalds. Að mati stefnanda sé á kvörðunin því ógildanleg að stjórnsýslurétti, enda hafi allar helstu málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga verið brotnar við meðferð málsins.

Varðandi kröfu stefnanda um fjártjón og miskabætur krefst stefnandi bóta vegna slita á vinnusamningi, auk miska. Fjártjóns krafan sé gerð vegna ólögmætrar uppsagnar enb ætur fyrir ólögmæta uppsögn ráðningarsamnings eigi ekki að ákvarðast með sama hætti og bætur fyrir missi launa í uppsagnarfresti. Tjón vegna ólögmætrar uppsagnar sé annars eðlis og verði að ákvarða bætur að álitum. Stefnandi gerir kröfu um bætur miðað við 18 mánaða laun í fyrra starfi sínu hjá stefnda, að teknu tilliti til launatengdra greiðslna, sem sé í samræmi við dómaframkvæmd. Til rökstuðnings kröfu um bætur fyrir slit á vinnusamningi vísi st meðal annars til þess að stefnandi glími við veikindi og hafi gert þegar henni hafi verið sagt upp störfum. Ofan á veikindi stefnanda hafiþví bæst aukaálag og áhyggjur vegna málsins sem hafi haft gríðarleg áhrif á hana og hindrað bata. Tjón stefnanda sé því sökum þessa verulegt.

Til stuðnings miskabótakröfu er vísað til 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Stefnandi vísi til framangreindrar málsmeðferðar og til þess að endurteknar tilraunir stefnda til þess að bola stefnanda úr starfi hafi verið sérlega íþyngjandi fyrir stefnanda, valdið henni andlegum áhyggjum, kvíða og sárindum og jafnframt rýrt starfsheiður hennar og álit annarra á henni. Einnig verði að hafa í huga það andlega tjón sem stefndi hafi bakað stefnanda með því að skirrast við að fara að lögum og kjarasamningi. Þetta hafi falið í sér ólögmæta meingerð gegn æru og persónu stefnanda og á því beri stefndi miskabótaábyrgð.

Varðandi útreikning á aðalkröfu stefnanda þá séu dómkröfur hennar byggðar á launaseðlum stefnanda. Launaútreikningur byggist á síðustu fullu mánaðarlaunum sem stefnanda hafi verið greidd í veikindum hennar, þ. e. samkvæmt launaseðli fyrir apríl 2018. Heildarstarfsgreiðslur til stefnanda á mánuði hafi numið 656.175 krónum. Þá sé gerð krafa um greiðslu fébóta vegna ólögmætra slita á ráðningarsambandi í 18 mánuði. Heildarfjártjónskrafa nemi því 18 x 656.175 kr.= 11.811.150 kr.

Þá gerir stefnandi kröfu um að stefndi greiði sér miskabætur er nemi 3.000.000 króna. Alls nemi því höfuðstóll aðalkröfu stefnanda 14.811.150 krónum (11.811.150 kr.+ 3.000.000 kr.). Stefnandi krefst dráttarvaxta af kröfufjárhæð frá útgáfudegi stefnu, 1. nóvember 2018, sbr. ákvæði 4. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

III.

Stefndi mótmælir öllum málatilbúnaði stefnanda sem röngum og ósönnuðum. Vegna kröfu stefnanda um að henni verði bætt fjártjón að fjárhæð 11.811.150 krónur, þá bendir stefndi á að óumdeilt sé að hann hafi greitt stefnanda veikindalaun í samræmi við kjarasamning frá 3. september 2017 til 2. júní 2018. Í grein 12.4.2 í kjarasamningi aðila sé kveðið á umað ekki verði hróflað við gildi ráðningar samnings langveiks starfsmanns fyrr en launalaust leyfi sé búið að standa í jafnlangan tíma og greitt hafi verið fyrir, í tilviki stefnanda í 273 daga eða allt til 2. mars 2019. Þá fyrst hafi verið forsenda til að leysa hana frá störfum gegn kjarasamningsbundnum lausnarlaunum samkvæmt kafla 12.5 í kjarasamningi. Engar slíkar ráðagerðir hafi verið kynntar fyrir stefnanda og slíkt ekki staðið til af hálfu stefnda, enda engar forsendur til lausnar á þessum grunni. Að mati stefnda eigi stefnandi hvorki lögvarða kröfu um greiðslu frekari launa né fébóta úr hendi stefnda. Stefndi hafi í engu vanefnt ráðningarsamband málsaðila. Fyrir liggi yfirlýsing þar til bærs forstjóra Sólvangs því til staðfestingar.

Fjallað séum starfslok starfsmanna sem falli undir starfsmannalög nr. 70/1996 í IX. kafla laganna. Afdráttarlaust sé tekið af skarið um það í 43. gr. laganna að það séí valdi forstöðumanns stofnunar að segja starfsmanni upp störfum að skilyrðum laganna uppfylltum. Engri slíkri uppsögn sé til að dreifa í málinu. Lagaákvæðið, sem sé í fullu samræmi við kjarasamning aðila, sé vel kunnugt og því hafi engar forsendur verið fyrir stefnanda, án nánari skýringa, að leggja orð launafulltrúa stefnda til grundvallar svo viðurhlutamikilli ályktun að stefndi hafi í verki vikið stefnanda úr starfi. Í þessu sambandi beri að horfa til þess að stefnandi hafi notið sérfræðiráðgjafar lögmanns nánast frá öndverðu eftir að orðsending launafulltrúans hafi verið send.

Jafnvel þótt stefnanda hefði verið rétt að líta svo á að í orðsendingu launafulltrúans fælist ígildi uppsagnar leiðréttist sá misskilningur þess starfsmanns strax í kjölfar þess að stefnandi sendi stefnda bréf hinn 24. júlí 2018. Strax hafi verið brugðist við því bréfi af hálfu forstjóra Sólvangs og réttarstaða stefnanda sem starfsmanns stefnda áréttuð. Í því sambandi verði jafnframt að halda því til haga að stefnandi hafði ekki orðið fyrir neinu fjártjóni á þeim tímapunkti. Eftir því sem fram komi í málatilbúnaði hennar hafi hún þá enn verið óvinnufær en réttur hennar til launa í veikindaforföllum hafi tæmst 2. júní 2018 og ekki endurnýjast þar sem veikindi hennar hafi verið samfelld. Að hugsanlegum misskilningi aðila leiðréttum hefði stefnandi staðið í nákvæmlega sömu sporum, óháð þeim skilningi sem hafi mátt leggja í fyrrnefnda orðsendingu launafulltrúans.

Þá hafi stefndi aldrei hreyft við því að stefnandi hefði brotið gegn skyldum sínum samkvæmt ráðningar samningi. Í þeim tilmælum að stefnandi skilaði inn fullgildu vottorði, sem fela mætti trúnaðarlækni að rýna, hafi ekkert annað falist en ráðagerð stefnda um að ákvæðum kjarasamnings yrði fylgt vegna veikindaforfalla stefnanda, sbr. t. d. grein 12.1.3 og eftir atvikum grein 12.1.4 í kjarasamningnum.

Í stefnu sé krafa um bætur fyrir slit á vinnusamningi rökstudd með vísan til þess að stefnandi glími við veikindi og hafi gert þegar hin meinta uppsögn hafi átt sér stað.

Samkvæmt þessari málflutningsyfirlýsingu stefnanda, sem hún sé bundin af í samræmi við 45. gr. laga nr. 91/1991, sé hún enn veik og óvinnufær og hafi þar af leiðandi ekki haft aflahæfi frá og með 3. september 2017 að telja. Engu tjóni vegna tekjutaps, umfram þær launagreiðslur sem stefndi hafi þegar innt af hendi, sé því til að dreifa og er meintu fjártjóni stefnanda því mótmælt sem röngu og ósönnuðu. Til að mynda sé skilyrði skaðabótaréttarins um tjón ekki fyrir hendi og einnig skorti á það skilyrði skaðabóta að ætluð uppsögn sé orsök meints fjártjóns stefnanda. Að mati stefnda beri því að sýkna hannaf fjártjónskröfu stefnanda.

Verði ekki fallist á sýknukröfu stefnda sé fjárhæð skaðabótakröfunnar mótmælt sem allt of hárri og í engu samræmi við dómaframkvæmd í sambærilegum málum. Þá beri stefnanda jafnframt að takmarka tjón sitt. Í því sambandi vilji stefndi árétta að forstjóri Sólvangs hafi litið svo á, skömmu áður en stefnandi hafi höfðað málið, að ráðningarsamband væri í fullu gildi.

Stefndi bendir á að stefnandi líti svo á að sér hafi verið sagt upp starfi með ólögmætum hætti í lok maí 2018 og að við framkvæmd uppsagnarinnar hafi ekki verið gætt reglna stjórnsýsluréttarins. Eins og sjá megi af gögnum málsins telur forstjóri Sólvangs aftur á móti að ráðningarsambandinu hafi ekki verið slitið. Aðilar séu þannig ekki sammála um að uppsögn hafi átt sér stað. Þá hafi forstjóri stefnda leiðrétt þann misskilning sem orðið hafi hjá starfsmanni stefnda án ástæðulausrar tafar, eða í ágústbyrjun 2018 þegar hinn fyrrnefndihafisnúiðaftur til starfa eftir sumarleyfi. Í bréfi forstjóra stefnda til stefnanda, dagsettu 23. ágúst 2018, sé áréttuð sú afstaða hans að stefnandi sé í starfi hjá Sólvangi. Því fái stað mati stefnda ekki staðist þær málsástæður stefnanda að um ólögmæta meingerð gegn persónu hennar sé að ræða í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og sé þeim mótmælt sem röngum og ósönnuðum. Því beri að sýkna stefnda af miskabótakröfu stefnanda.

Verði ekki fallist á sýknukröfu stefnda og dómurinn telji að stefnandi eigi kröfu á miskabótum úr hendi stefnda sé fjárhæð kröfunnar mótmælt sem órökstuddri og ósannaðri og úr öllum takti við dómaframkvæmd í sambærilegum málum.

IV.

Ágreiningur málsaðila lýtur að því hvort stefnanda hafi verið sagt upp störfum sem hjúkrunarfræðingur á hjúkrunarheimilinu Sólvangi, annars vegar með því að áunnið orlof hafi verið greitt út 1. júní ásamt þeim launum sem stefndi hafi talið stefnanda eiga rétt til og hins vegar með tölvu pósti launafulltrúa stofnunarinnar til stefnanda 2. júlí 2018 þar sem launafulltrúi Sólvangs segir m. a. að litið hafi verið svo á að um starfslok væri að ræða og því hafi orlof verið gert upp. Stefnandi heldur því fram að í tölvupóstinum hafi falist uppsögn sem að mati hennar sé ólögmæt þar sem hvorki hafi verið farið að ákvæðum starfsmannalaga nr. 70/1996 né ákvæðum kjarasamnings. Þá hafi heldur ekki verið gætt að málsmeðferðarreglum stjórnsýsluréttar við uppsögn stefnanda úr starfi hjá stefnda.

Af hálfu stefnda er því mótmælt að stefnanda hafi verið sagt upp störfum með framangreindu tölvubréfi, meðal annars þar sem einungis forstjóri stefnda hafi heimild samkvæmt 1. mgr. 43. gr. starfsmannalaga nr. 70/1996 til að segja starfsmanni upp störfum. Þá kemur fram í málatilbúnaði stefnda að hann telji málið að miklu leyti á misskilningi byggt af hálfu stefnanda og hafnar hann því að uppsögn hafi átt sér stað með áðurnefndu tölvubréfi launafulltrúa hans, dagsettu 2. júlí 2018, einsog stefnandi heldur fram.

Eins og að framan greinir hóf stefnandi störf á Sólvangi sumarið 2016. Í apríl 2017 var gerður ótímabundinn ráðningarsamningur milli stefnanda og Sólvangs og í september sama ár hverfur hún frá störfum vegna veikinda og snýr ekki aftur til starfa.

Svo sem rakið hefur verið fékk stefnandi ekki greidd veikindalaun með launaseðli hinn 1. júní 2018, eins oghún taldi sig eiga rétt á, heldur fékk hún þess í stað greitt áunnið uppsafnað orlof. Þegar stefnandi sendi fyrirspurn um málið til launafulltrúa stefnda 29. júní 2018 var henni greint frá því að ástæður þessa væru þær aðlæknisvottorðþaðer hún hafði skilað inn fyrir tímabilið 15. apríl 2018 til 15. maí 2018 hefðiekkiveriðtekið gilt af stjórnendum stefnda, samanber það sem rakið er í tölvubréfi launafulltrúa stefnda frá 2. júlí 2018. Þar var jafnframt tekið fram að litið hefði verið svo á að um starfslok væri að ræða. Efni skeytisins er rakið í heild í atvikalýsingu dómsins.

Að mati dómsins verður að telja vafalaust að með því að hætta að greiða stefnanda laun og gera upp áunnið orlof stefnanda þann 1. júní 2018 og gefa framangreinda skýringu á því í tölvupósti 4. júlí s. á. hafi stefnandi með réttu mátt líta svo á að henni hefði verið sagt upp störfum fyrirvaralaust. Engu breytir þótt tilkynningin hafi borist stefnanda frá launafulltrúa en ekki forstjóra Sólvangs. Framgöngu þessa og skeyti launafulltrúans verður og að skoða í því ljósi að forstjóri Sólvangs hafði þá þegar í tvígang boðið stefnanda að slíta ráðningarsambandinu, eftir að hún fór í veikindaleyfi. Því var ekki mótmælt af hálfu stefnda að um uppsögn hefði verið að ræða fyrr en með bréfi forstjóra Sólvangs 23. ágúst 2018, eftir að kröfugerð stefnanda vegna ólögmætrar uppsagnar hafði verið ítrekuð.

Hjúkrunarheimilið Sólvangur var rekið á vegum stefnda og er ekki ágreiningur um að ákvæði starfsmannalaga, þ. e. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna, gilda um réttarsamband aðila, svo og kjarasamningur milli stéttarfélags stefnanda, þ. e. Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, og stefnda, og ráðningar samningur aðila. Þá er ákvörðun um uppsögn opinberra starfsmanna stjórnvaldsákvörðun, sbr. 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaganr. 37/1993, og gilda því ákvæði þeirra um efni og form slíkra ákvarðana.

Samkvæmt 43. gr. starfs mannalaga er heimilt að segja starfsmanni upp eftir því sem fyrir er mælt í ráðningarsamningi. Önnur ákvæði IX. kafla laganna um starfslok geta ekki átt við í málinu. Í ráðningarsamningi aðila er vísað til framangreinds kjarasamnings sem hefur m. a. að geyma allítarleg ákvæði um rétt starfsmanna vegna veikinda eða slysa. Þar segir að starfmaður eigi rétt til að halda launum í veikindum í 273 daga eftir 12 ára starf. Aðila greinir ekki á um að þetta ákvæði hafi átt við um stefnanda oghún hafi því átt rétt til launa til 2. júní 2018 á grundvelli þessa réttar. Hefur stefndi staðið skil á þeim launagreiðslum. Þá greiddi stefndi stefnanda laun í þriggja mánaða uppsagnarfresti eftir að mál þetta var höfðað, en í ákvæði 12.5.1 í framangreindum kjarasamningi segir að starfsmaður sem leystur er frá störfum vegna heilsubrests eigi rétt til fastra launa í þrjá mánuði. Á hinn bóginn eru í kafla 12.4 nánari fyrirmæli um það hvenær heimilt er að segja upp starfmanni sem er óvinnufær af heilsufarsástæðum. Í grein 12.4.2 kemur fram að leysa megi starfs mann frá störfum þegar hann hefur verið samfellt frá vinnu launalaust í jafnlangan tíma og hann átti rétt til að halda launum í veikindaforföllum. Ljóst er, samkvæmt því sem áður er rakið, að stefnanda var sagt upp störfum áður en þetta tímabil var liðið, enda var hún rétt að ljúka launuðu veikindaleyfi sínu. Fór uppsögn stefnanda þvíí bága við nefnt ákvæði starfsmannalaga og kjarasamningsbundinn rétt hennar. Ekkivar heldur gætt réttra reglna stjórnsýsluréttar þegar ákvörðunin var undirbúin, ákvörðunin hvorki kynnt stefnanda né henni veittur andmælaréttur, sbr. 10. og 13. gr. stjórnsýslulaga. Þá virðist sem eina fyrirliggjandi forsenda uppsagnarinnar, þ. e. það mat stjórnenda Sólvangs að síðasta læknisvottorð stefnanda hafi verið ófullnægjandi, hafi hvorki verið kynnt stefnanda né henni veitt færi á því að skila inn fullnægjandi vottorði.

Með framangreindum rökum er fallist á það með stefnanda aðstaðið hafi verið að uppsögn hennar með ólögmætum hætti. Þá þykja þær skýringar er fram hafa komið í málatilbúnaði stefnda, að forstjóra Sólvangs hafi ekki verið kunnugt um málið og að orðalag bréfsins og útgreiðslu orlofs megi rekja til misskilnings launafulltrúa, ekki trúverðugar miðað við fyrirliggjandi gögn málsins um samskipti stefnanda við forstjóra Sólvangs bæði áður en og um sama leyti og launagreiðslan 1. júní fór fram.

Stefnandi krefst bóta vegna fjártjóns sökum uppsagnarinnar að fjárhæð 11.811.150 krónur en krafan byggist á því að hún fái greidd þau mánaðarlaun er hún hafði í starfi sínum hjá stefnda í samtals 18 mánuði. Samkvæmt gr. 12.2.1 í kjarasamningi stefnanda nam veikindaréttur hennar 273 dögum og er ágreiningslaus tí málinu að stefnandi kláraði kjarasamningsbundinn veikindarétt sinn 2. júní 2018 og hefur fengiðveikindalaungreiddtil þess dags. Í málatilbúnaði stefnanda hefur komið fram að hún hafi enn verið óvinnufær á þeim tíma og sé enn þann dag í dag. Staðfesti hún það í skýrslu sinni fyrr dómi. Þannig liggur fyrir að stefnandi hafði ekki aflahæfi á þeim tíma er henni var sagt upp störfum. Þá er ekkert sem veitir vísbendingu um að stefndi beri með einhverjum hætti sök á heilsuleysi s tefnandaeða að uppsögnin sem slík hafi haft áhrif á þann tíma sem hún hefur verið frá vinnu af heilsufarsástæðum. Enn fremur hefur stefndi greitt stefnanda laun í uppsagnarfresti í þrjá mánuði í samræmi við kjarasamningsbundinn rétt hennar. Er ósannað að uppsögn stefnda hafi valdið stefnanda fjártjóni og verður hann sýknaður af þeim kröfulið stefnanda.

Á hinn bóginn verður fallist á það með stefnanda að framferði stefnda við uppsögn hennar hafi verið til þess fallið að valda henni miska og eru skilyrði til að dæma henni bætur á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Er í því efni lagt til grundvallar, svo sem að framan er rakið, að uppsögnin var fyrirvaralaus, ólögmæt og án skýringa og kom til framkvæmda án þess að stefnanda hefði verið gefinn kostur á að koma að sjónarmiðum sínum. Á hinn bóginn er til þess að líta að stefnandi er vel menntuð og ætla verður að atvinnuhorfur í starfsgrein hennar séu góðar. Þá er ekkert fram komið um að uppsögnin hafi rýrt orðspor stefnanda eða að öðru leyti vegið að starfsheiðri hennar.

M eð hliðsjón af framangreindu verða miskabætur til stefnanda að dæmast að álitum og þykja hæfilega ákveðnar 4 00.000 krónur, með dráttarvöxtum eins og greinir í dómsorði.

Að virtum úrslitum málsins og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að hvor aðili um sig beri sinn kostnað af málinu.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, íslenska ríkið, skal greiða stefnanda, D-kvk-þgf D-kvk-þgf S-kvk-þgf, 4 00.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 1. nóvember 2018 til greiðsludags. Málskostnaður milli aðila fellur niður.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf