S-905/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 24. mars sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 22. nóvember 2016 sl., á hendur:

„D-kk-þgf I-kk-þgf Þ-kk-þgf, kt. 000000-0000,

[...], Reykjavík,

fyrir eftirtalin brot:

I.

Þjófnað og líkamsárás með því að hafa [...] 2015 í verslun [...] í Reykjavík, stolið matvöru að verðmæti kr. 3.184 og í kjölfarið á [...] í Reykjavík skallað, A, kt. 000000-0000, starfsmann verslunarinnar sem hafði veitt honum eftirför, í andlitið, með þeim afleiðingum að hann hlaut blóðnasir og skrámu á nefi.

(M. 007-2015-67549)

Teljast brot þessi varða við 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981.

II.

Þjófnað með því að hafa [...] 2016 í verslun [...] í Reykjavík, stolið matvöru að verðmæti kr. 4.229.

(M. 007-2016-5337)

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst sýknu af ákæru um líkamsárás en vægustu refsingar er lög leyfa vegna þjófnaðarbrota ákærðu. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna.

I.

Ákæruliður I.

Að kvöldi [...] 2015 var lögreglan kvödd að [...], en leitað hafði verið eftir aðstoð hennar vegna átaka við aðila sem hafði stolið úr versluninni. Þegar lögregla kom á vettvang var þessi aðili, sem reyndist vera ákærði, handtekinn.

Í vettvangsskýrslu, sem fyllt er út af brotaþola, A, starfsmanni [...], kemur fram að starfsmaður hafi stöðvað mann þegar hann gekk með vörur fram hjá kassa án þess að greiða fyrir þær. Maðurinn hafi byrjað að öskra og sagst hafa afhent allar vörurnar. Hann hafi síðan tekið á rás og hafi brotaþoli og annar starfsmaður elt hann. Þá kemur fram að maðurinn hafi náð að skalla brotaþola í andlit en við það hafi hann fengið áverka á nef og blæddi úr nefinu.

Í vettvangsskýrslu af ákærða viðurkenndi hann að hafa stolið matvöru. Þá kvaðst hann hafa æst sig og gripið í starfsmann sem elti hann. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa slegið til starfsmannsins.

Þann [...] 2015 lagði brotaþoli fram kæru á hendur ákærða fyrir líkamsárás. Lýsti hann atvikum svo að ákærði hefði verið staðinn að þjófnaði í versluninni og verið eltur af öryggisverði. Ákærði hafi sleppt þýfinu og hlaupið upp [...] en brotaþoli og annar starfsmaður hafi hlaupið á eftir honum. Þeir hafi elt hann nokkurn spöl en hann hafi ógnað þeim nokkrum sinnum. Þeir hafi elt ákærða vestur [...] en þar hafi hann gengið að brotaþola og skallað hann í andlitið. Hafi brotaþoli fengið högg á nefið. Lögreglan hafi komið á vettvang skömmu síðar og handtekið ákærða. Brotaþoli kvaðst hafa leitað á slysadeild eftir atvikið en hann reyndist ekki vera nefbrotinn.

Ákærði var yfirheyrður [...] 2016 og viðurkenndi þá þjófnað umrætt sinn. Hann neitaði því að hafa skallað starfsmann sem elti hann en kannaðist við að hafa ýtt honum. Ákærði kvaðst hafa verið undir áhrifum áfengis og fíkniefna umrætt sinn.

Á meðal gagna málsins er áverkavottorð B læknis frá [...] 2015. Kemur þar fram að við skoðun sást lítil skráma yfir nefi.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði viðurkenndi að hafa farið í [...] og stolið matvöru. Hann hafi verið mjög ölvaður og hálfruglaður. Hann hafi sett vörurnar inn á sig en var stöðvaður þegar hann var að ganga fram hjá kassanum. Hann hafi játað verknaðinn en síðan viljað fara. Tveir eða þrír starfsmenn hafi elt hann út en hann hafi beðið þá að láta sig í friði. Einn starfsmaður hafi tekið í hann. Ákærði hafi viljað losna frá honum og „panikkað“ enda stutt síðan hann lauk afplánun og vildi því ekki afskipti lögreglu. Hafi honum fundist sem hann væri „trapped“ og orðið hræddur. Hann hafi ýtt á móti og hnykkt til höfðinu sem þá hafi lent í manninum. Hafi hann fundið þegar það gerðist en sá þó enga áverka á manninum. Honum hafi þótt mjög leitt hvernig fór og beðist afsökunar. Aðspurður kvað ákærði að um óviljaverk hefði verið að ræða og kvaðst hann iðrast þess mjög.

Brotaþoli lýsti aðdraganda þess að hann og starfsfélagi hans C höfðu afskipti af ákærða vegna þjófnaðar. Ákærði hafi kastað vörunum frá sér og hlaupið af stað út. Þeir hafi farið á eftir honum og komið að honum í porti. Ákæri hafi beðið þá um að aðhafast ekkert og vildi ekki afskipti lögreglu. Þeir hafi reynt að tala hann til og fá með sér í góðu en hann hafi hlaupið áfram. Þetta hafi gerst nokkrum sinnum og einhverjar ýtingar hafi átt sér stað. Við lager bak við [...] hafi ákærði komið upp að honum og skallað hann. Ákærði hafi verið með derhúfu sem hafi farið beint í nefið á brotaþola. Hafi hann fengið áverka við það og hafi blætt úr. Vitnið kvaðst ekki minnast þess í dag að hann hefði fengið blóðnasir en staðfesti að hafa sagt það í lögregluskýrslu og eftir atvikið. C hafi náð ákærða og kom lögreglan skömmu síðar og tók við. Brotaþoli kvað skallann hafa verið fyrirvaralausan en man ekki nákvæmlega hvernig ákærði beitti höfðinu. Nánar spurður kvaðst hann ekki geta sagt fyrir víst hvort þeir hafi haldið í ákærða þegar höggið kom eða ekki. Brotaþoli kvað ákærða hafa verið mjög æstan og líklegast undir áhrifum.

C lýsti aðdraganda að afskiptum af ákærða sem hafði stolið vörum í versluninni. Þeir hafi farið á eftir honum, fyrst inn í port við [...]. Ákærði hafi verið mjög æstur, sennilega undir áhrifum en þeir hafi reynt að róa hann niður og fá hann til að kom með sér. Síðan hafi þeir elt hann niður á Hverfisgötu. Vitnið kvaðst hafa séð þegar ákærði skallaði brotaþola í andlitið. Þetta hafi gerst þegar ákærði var að toga í þá og þeir á móti í hann til þess að koma í veg fyrir að hann kæmist í burtu. Hafi ákærði dregið höfuðið aftur og skallað fram fyrir sig. Vitnið kvaðst ekki hafa séð blóð á brotaþola en skeinu. Nánar spurður taldi vitnið að um ásetningsverk hafi verið að ræða.

B læknir, kvaðst hafa skoðað brotaþola en frásögn hans var á þann veg að hann hefði verið skallaður af þjófi sem hann hafði elt uppi. Sá hafi reynt að losa sig frá honum. Hafi atvikið sjáanlega fengið nokkuð á brotaþola. Vitnið kvaðst hafa séð skrámu á nefi brotaþola, hún hafi legið þvert yfir nefið, um einn cm á lengd. Bólga hafi ekki verið sjáanleg. Aðspurður kvað vitnið mega leiða að því líkum að högg ákærða hafi ekki verið mjög kröftugt miðað við áverkana sem af hlutust.

Niðurstaða ákæruliðar 1.

Ákærði neitar því að hafa með ásetningi skallað brotaþola eins og honum er gefið að sök í ákærulið I. Hann kannast við að höfuð hans hafið farið í andlit brotaþola en kveður það hafa gerst í hita leiksins þegar hann hafi reynt að komast hjá því að vera færður í hendur lögreglu af starfmönnum [...]. Ákærði kvað annan þeirra hafa tekið í hann og hafi hann ýtt á móti og hafi það endað á þennan veg. Því var ekki haldið fram af verjanda ákærða að um neyðarvörn hefði verið að ræða.

Ágreiningslaust er að þeir starfsmenn sem hér áttu í hlut voru brotaþoli og vitnið C. Þeir hafa borið á sama veg um aðdraganda þess að þeir eltu ákærða uppi. Þá ber þeim saman um hvernig þeir reyndu að tala ákærða til og fá hann til að koma en hann hafi þverneitað. Samræmist það því sem ákærði hefur sjálfur sagt. Þykir mega leggja til grundvallar framburð ákærða og vitnisins C um að hann og brotaþoli hafi verið að reyna að fást við ákærða og haldið í hann þegar atvikið átti sér stað.

Ákærði beitti afli þegar hann freistaði þess að komast undan brotaþola og C. Mátti honum vera ljóst að höfuðhreyfing sú sem hann lýsti fyrir dómi sem stuttum framhnykk, var til þess fallin að valda þeim sem fyrir yrði, í þessu tilviki brotaþola, skaða. Ákærði hefur borið að hann hafi verið undir miklum áhrifum áfengis og komist í uppnám við tilhugsun um afskipti lögreglu, enda hafði hann nýlokið afplánun. Í ljósi þess þykir óhætt að leggja til grundvallar trúverðugan framburð brotaþola og vitnisins C um að ákærði hafi verið afar æstur og borið sig þannig að við skallann að ljóst hafi verið að ekki hafi verið um óviljaverk að ræða. Vel má vera að ákærði hafi iðrast verknaðarins og vart mátt trúa því sem gerst hafði þegar bráði af honum en sannað þykir að á verknaðarstundu hafi hann vísvitandi gert tilraun til að komast undan með þeim hætti sem áður er lýst. Vísast til 17. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 í þessu sambandi.

Brotaþoli bar fyrir dómi að ákærði hefði verið með derhúfu þegar hann skallaði hann. Hafi derið hafnað beint á nefi hans með þeim afleiðingum að hann fékk skrámu á nef en hann mundi ekki eftir því í dag að hafa fengið blóðnasir eins og tilgreint er í ákæru. Þær afleiðingar fá hins vegar stoð af öðrum gögnum málsins. Hvað sem líður þeim afleiðingum hefur ákærði gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Um samhverft brot er að ræða og því heimilt að sakfella fyrir háttsemina án tillits til afleiðinga eða þess hvort tjón hafi hlotist af henni.

Ákæruliður II.

Ákærði hefur skýlaust játað brot sín hvað þennan ákærulið varðar. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

II.

Refsiákvörðun

Ákærði á að baki sakarferil sem nær aftur til ársins 1996. Síðan þá hefur hann fjórtán sinnum verið dæmdur til refsingar, nú síðast á árinu 2014. Í flestum tilvikum var ákærði sakfelldur fyrir auðgunarbrot en einnig fyrir rán, brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlagabrot. Hann hefur ekki áður verið sakfelldur fyrir líkamsárás og er til þess litið. Þá hefur hann játað brot sín að hluta til.

Við ákvörðun refsingar ber að líta til sakarferils ákærða og vísast í þessu sambandi til 72. gr. og 255. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað auðgunarbrotin varðar. Á móti kemur að um smáræði var að ræða og að þýfið komst til skila í báðum tilvikum. Hvað varðar líkamsárásina var um tilefnislaust brot að ræða þar sem brotaþoli hafði réttmæta ástæðu til þess að stöðva ákærða og kalla til lögreglu. Litið er til þess að líkamstjón brotaþola var ekki mikið.

Þann 4. ágúst 2015 hlaut ákærði reynslulausn í eitt ár á 130 daga eftirstöðvum refsingar þriggja síðustu fangelsisdóma sinna. Með brotum sínum nú hefur ákærði rofið skilorð reynslulausnarinnar og er hún dæmd upp og ákærða gerð refsing í einu lagi, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016, sbr. 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða þannig hæfilega ákvörðuð sex mánaða fangelsi.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, ber ákærða að greiða allan sakarkostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, D-kk-nf I-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 168.640 krónur og 10.000 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)