S-313/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 3. október 2017, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dags. 11. maí 2017, og framhaldsákæru dags. 12. júní 2017 á hendur:

„J-kk-þgf K-kk-þgf, kt. 000000-0000,

[...], Reykjavík,

fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, framin í sjálfstæðri atvinnustarfsemi á Íslandi, með því að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskattsskýrslum á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna janúar - febrúar rekstrarárið 2012 til og með nóvember - desember rekstrarárið 2013 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti starfseminnar vegna sömu uppgjörstímabila í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 7.075.967 sem sundurliðast sem hér greinir:

Framangreind brot ákærða teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar er lög leyfa og hæfilegrar þóknunar sér til handa.

I

Tildrög málsins eru þau að í kjölfar ábendinga og athugunar á skattskilum ákærða hóf skattrannsóknarstjóri formlega rannsókn þann 29. júní 2015 á skattskilum hans vegna áranna 2012 og 2013. Þeirri rannsókn lauk skattrannsóknarstjóri með skýrslu 29. desember 2015. Rannsóknin þótti leiða í ljós að á framangreindu tímabili, sem ákæra málsins nær til, hafi ákærði stundað sjálfstæða atvinnustarfsemi sem byggingarverkfræðingur. Ákærði hafi hins vegar ekki verið skráður á virðisaukaskattsskrá á sama tíma, en virðisaukaskattsskyld starfsemi og útgáfa sölureikninga með virðisaukaskatti allt að einu verið stunduð af ákærða. Fyrir lá þá að virðisaukaskattsnúmeri ákærða var lokað þegar hann var úrskurðaður gjaldþrota 16. apríl 2009. Niðurstaða rannsóknar skattrannsóknarstjóra var sú að ákærði hefði vanrækt að standa skil á virðisaukaskattsskýrslum á árunum 2012 og 2013 og að virðisaukaskattsskyld velta og útskattur hefði verið vantalin á sama tímabili. Skattskyld velta hafi nánar tiltekið numið 27.748.872 krónum, vanframtalinn útskattur 7.075.967 krónum og mögulegur innskattur á sama tímabili 524.897 krónum.

Málið var framsent til ríkisskattstjóra ásamt skýrslu skattrannsóknarstjóra ríkisins 30. desember 2015 á grundvelli 2. mgr. 39. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Sama dag var ákærða tilkynnt með bréfi um framsendinguna og að ríkisskattstjóri tæki þá í kjölfarið ákvörðun um hugsanlega endurákvörðun virðisaukaskatts vegna áranna 2012 og 2013.

Málinu var vísað til rannsóknar lögreglu með kæru skattrannsóknarstjóra ríkisins þann 13. júní 2016. Í bréfi sama dag var ákærða tilkynnt um þá málavexti.

Í bréfi ríkisskattstjóra til ákærða 8. september 2016 var ákærða gerð grein fyrir fyrirhugaðri ákvörðun um virðisaukaskatt ákærða vegna rekstraráranna 2012 og 2013, sbr. 5. mgr. 39. gr. og 26. gr. laga nr. 50/1988. Skýrsla skattrannsóknarstjóra fylgdi með boðun álagningarinnar og var greint frá því að hún væri hluti af ákvörðuninni. Þá var ákærða veittur andmælafrestur til 30. september 2016, en engin andmæli bárust innan þess frests.

Niðurstaða úrskurðar ríkisskattstjóra 7. nóvember 2016 fól í sér þær breytingar á virðisaukaskatti ákærða rekstrarárin 2012 og 2013 sem boðaðar voru í bréfi 8. september 2016. Var útskattur ákvarðaður 3.034.712 krónur vegna ársins 2012 og 4.041.252 krónur vegna ársins 2013, samtals 7.075.967 krónur. Þá var ákærða gert að greiða álag vegna sama tímabils, samkvæmt 1. mgr. 27. gr. laga nr. 50/1988, með síðari breytingum, samtals að fjárhæð 707.597 krónur. Úrskurðurinn var ekki kærður til yfirskattanefndar.

Þann 11. maí 2017 gaf héraðssaksóknari út ákæruna í málinu sem svo var leiðrétt með framhaldsákæru 12. júní 2017. Ákæra í málinu styðst við lögreglurannsókn sem fram fór á grundvelli bréfs skattrannsóknarstjóra ríkisins til lögreglu 13. júní 2016 og rannsóknargagna sem því fylgdu.

II

Ákærði hefur gengist við því að hafa stundað sjálfstæða og virðisaukaskattsskylda atvinnustarfsemi sem byggingarverkfræðingur á árunum 2012 og 2013 sem ákæra tekur til. Eins að hann hafi ekki verið skráður á virðisaukaskattsskrá á sama tíma, en allt að einu gefið út sölureikninga með virðisaukaskatti, án þess að hafa staðið skil á þeim skatti svo sem honum var skylt, sbr. 40. gr. laga nr. 50/1988.

Málsvörn sína byggir ákærði hins vegar á því að draga beri frá fjárhæð vangoldins virðisaukaskatts í ákæru, 7.075.967 krónum, það sem nemi mögulegum innskatti í rekstri hans á því tímabili sem ákæran nái til, 524.897 krónur. Beri því að lækka fjárhæð vangoldins virðisaukaskatts í 6.551.070 krónur.

III

Gögn málsins staðfesta að ekki hafi verið staðin skil á virðisaukaskatti í rekstri ákærða að því sem nemur 3.034.712 krónum vegna ársins 2012 og 4.041.252 krónum vegna ársins 2013. Samtala þeirra fjárhæða, 7.075.967 krónur, samsvarar fjárhæð þeirri sem tilgreind er í ákæru.

Með því að skila ekki á lögmæltum tíma virðisaukaskattsskýrslum og virðisaukaskatti, sem ákærða bar þó að innheimta vegna starfsemi sinnar á árunum 2012 og 2013, hefur ákærði gerst brotlegur við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 með síðari breytingum. Þegar litið er til fjárhæða verða brotin talin meiri háttar og því verða þau einnig heimfærð til 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Eru brot ákærða því rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Í þessu tilliti getur engu breytt þótt ákærði telji sig hafa átt mögulega inneign á móti þeim virðisaukaskatti sem honum bar að greiða, sbr. 1. mgr. 15. gr. laga nr. 50/1988. Ákærði var ekki á virðisaukaskattsskrá á því tímabili sem ákæra málsins tekur til og ekki verður talinn til innskatts virðisaukaskattur af aðföngum sem keypt eru fyrir skráningardag, sbr. 1. gr. reglugerðar nr. 192/1993 um innskatt. Verður því ekki fallist á það með ákærða að lækka beri fjárhæð í ákæru með tilliti til innskatts á því tímabili sem ákæran tekur til.

IV

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði ákærða var hann með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur frá 1. febrúar 2007 dæmdur til átta mánaða fangelsisrefsingar, en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár, og til greiðslu sektar að fjárhæð 20.800.000 krónur, fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt, lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda, lögum um bókhald og 262. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ákærði með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 15. október 2008 dæmdur til 14.500.000 króna sektargreiðslu, fyrir brot gegn sömu lögum og einnig með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur frá 26. september 2013 en þá var hann dæmdur til 10 mánaða fangelsisrefsingar, skilorðsbundið í þrjú ár, og til greiðslu sektar að fjárhæð 53.900.000 krónur. Var þá um hegningarauka við dóm frá 15. október 2008 að ræða, en jafnframt að hluta til rof á skilorði refsidómsins frá 1. febrúar 2007. Var sá skilorðsdómur dæmdur upp og ákærða ákveðin refsing í einu lagi tíu mánaða fangelsi. Fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár.

Ákærði gekkst greiðlega við brotum sínum og er til þess litið við ákvörðun refsingar. Á móti kemur að ásetningur ákærða var styrkur og einbeittur og er í því sambandi litið til 6. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Þá teljast brot ákærða stórfelld í skilningi 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, enda eru vanskil stefnda við ríkissjóð umtalsverð auk þess sem ákærði hefur þrívegis áður verið dæmdur fyrir brot gegn 1. mgr. sama refsiákvæðis.

Brot ákærða nú eru að stærstum hluta hegningarauki við síðastgreindan dóm Héraðsdóms Reykjavíkur frá 26. september 2013 en að hluta til er um að ræða rof á skilorði refsidómsins. Verður skilorðsdómurinn því dæmdur upp og ákærða ákveðin refsing í einu lagi, sbr. 60., 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði en fresta skal fullnustu 12 mánaða refsingarinnar og falli hún niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt verður ákærða jafnframt gerð sektarrefsing. Brot gegn ákvæðinu varðar sektum, sem skulu aldrei vera lægri en nemur tvöfaldri fjárhæð vanskilanna og ekki hærri en tífaldri fjárhæðinni. Heildarvanskil ákærða nema 7.075.967 krónum. Að öllu framangreindu virtu og með hliðsjón af réttarframkvæmd á þessu sviði er ekki fært að miða við fésektarlágmark samkvæmt framangreindu lagaákvæði, heldur verður miðað við þrefalda fjárhæð vanskila, þó þannig að frá verður dregin fjárhæð álags sem ákærða var gert að greiða í úrskurði ríkisskattstjóra, 707.597 krónur. Verður ákærði því dæmdur til að greiða 20.520.304 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa. Með hliðsjón af því að sektarfjárhæð er umfram lögbundið lágmark og jafnframt með hliðsjón afviðmiðunarreglum dómstólaráðs þykir vararefsing hæfilega ákveðin sjö mánaða fangelsi.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef G-kk-ef G-kk-ef hrl., 316.200 krónur, en annan sakarkostnað leiddi ekki af máli þessu.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, J-kk-nf K-kk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði en fresta skal fullnustu 12 mánaða refsingarinnar og hún falli niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði 20.520.304 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa, en sæti ella fangelsi í sjö mánuði.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef G-kk-ef G-kk-ef hrl., 316.200 krónur.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)