E-2312/2007

Mál þetta, sem höfðað var 26. mars 2007, var dómtekið 5. desember sl.

Stefnandi er Ó-kk-nf G-kk-nf J-kk-nf, Sjafnarvöllum 17, Reykjanesbæ.

Stefndi er A-kk-nf L-kk-nf, Tunguási 3, Garðabæ, persónulega og vegna Fegurðarsamkeppni Íslands, Ármúla 9, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði stefnanda skaðabætur að fjárhæð 2.000.000 með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 30. nóvember 2006 til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eins og mál þetta væri eigi gjafsóknarmál. Við ákvörðun málskostnaðar er þess krafist að tekið verði tillit til skyldu stefnanda að greiða virðisaukaskatt af málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Málavextir

Málavextir eru þeir helstir að stefnandi tók þátt í keppninni um Herra Ísland árið 2005. Í tengslum við keppnina undirritaði stefnandi yfirlýsingu, dags. 16. október 2005, sem ber heitið „Samningur um þáttöku í keppninni Herra Ísland 2005.“ Í þessari yfirlýsingu kemur m.a. fram að stefnandi skuldbindi sig til þess að hlíta reglum og fyrirmælum forráðamanna keppninnar í einu og öllu meðan á undirbúningi og þátttöku stendur. Þá segir varðandi viðtöl við fjölmiðla og auglýsingavinnu á undirbúningstímanum beri undirrituðum ávallt að leita samþykkis hjá framkvæmdastjóra keppninnar. Þá segir: „Ég geri mér fulla grein fyrir að hegðun mín skuli ávallt vera til sóma fyrir vandaða ímynd keppninnar, en Fegurðarsamkeppni Íslands áskilur sér allan rétt til að vísa frá hverjum þeim keppanda sem gerir sig sekan um óviðeigandi hátterni. Nektarmyndatökur eru algerlega óheimilar og má fyrirvaralaust vísa mér úr keppni og/eða svipta mig titli verði ég uppvís að slíku. Ég geri mér fulla grein fyrir að verði mér vísað frá keppni eða ég sviptur titli, ber mér að skila verðlaunum eða andvirði þeirra og öðrum hlutum sem ég hef fengið eða eru í umsjón minni. Herra Ísland er reyklaus keppni og er heimilt að vísa keppanda úr keppninni sjáist hann reykja.“

Í niðurlagi yfirlýsingarinnar segir: „Hljóti ég verlaunasæti eða titil í keppninni, er ég sömuleiðis skuldbundinn Fegurðarsamkeppni Íslands árið sem ég ber þann titil, að veita ekki viðtöl eða semja um auglýsingavinnu það ár nema með fullu samþykki framkvæmdastjóra keppninnar. Hafi ég áður gert samkomulag við umboðsskrifstofu eða einstakling um gerð auglýsinga, ljósmynda eða kvikmynda, verð ég, áður en keppnin hefst að tilkynna þeim aðilum að skuldbinding mín við Fegurðarsamkeppni Íslands hafi forgang yfir allar aðrar skuldbindingar í tvö ár frá dagsetiningu kosningar minnar.

Herra Ísland ferðast sem fulltrúi Íslands í alþjóðlegar keppnir erlendis, árið sem hann ber titilinn. Jafnframt er hann og þeir sem lenda í 2. og 3. sæti keppninnar samningsbundnir Fegurðarsamkeppni Íslands og taka ekki að sér auglýsinga- og eða kynningarstörf nema fyrir milligöngu Fegurðarsamkeppni Íslands í tvö ár frá kosningu.“

Stefnandi tók þátt í undirbúningi keppninnar sem stóð frá október og allt til úrslitakvölds keppninnar þann 24. nóvember 2005. Stefnandi sigraði í umræddri keppni og hlaut titilinn Herra Ísland. Engin sérstök dómnefnd var að störfum við keppnina, en stefnandi bar sigur úr bítum með því að fá flest atkvæði í símakosningu áhorfenda Keppninni var sjónvarpað beint á sjónvarpsstöðinni Skjá einum.

Hinn 26. janúar 2006 var birt frétt á heimsasíðu Víkurfrétta um að stefnandi hefði verið sviptur titlinum Herra Ísland 2005. Var þar birt yfirlýsing frá Fegurðarsamkeppni Íslands. Var hún einnig birt á vefnum mbl.is 27. janúar 2006. Í fréttinni segir að Fegurðarsamkeppni Íslands hafi tekið þá ákvörðun að Ó-kk-nf G-kk-nf J-kk-nf „Herra Ísland 2005“ verði sviptur titlinum og sé það í fyrsta sinn í sögu Fegurðarsamkeppni Íslands sem slíkt sé gert. Vitnað er til tilkynningar frá aðstandendum keppninnar þar sem segi: „heilbrigt líferni og reglusemi eru m.a. þættir sem skipta miklu, þar sem gera má ráð fyrir að Herra Ísland sé fyrirmynd ungmenna í landinu, en eins og segir m.a. orðrétt í samningi sem Herra Ísland skrifar undir: „ég geri mér fulla grein fyrir því að hegðun mín skuli ávallt vera til sóma fyrir vandaða ímynd keppninnar.““ Þá segir að Ó-kk-nf G-kk-nf hafi ekki staðið undir þeim væntingum sem keppnin geri til Herra Íslands ár hvert. Við val hans sé leitast við að velja fulltrúa sem sé keppninni til sóma bæði hérlendis og erlendis. J-kk-nf G-kk-nf V-kk-nf, sem hafnaði í 2. sæti keppninnar muni taka við titlinum.

Stefnandi heldur því fram að þegar hann skráði sig í keppnina hafi hann ásamt fleirum, m.a. bróður sínum, unnið að gerð þáttanna Splash. Þættirnir hafi þá verið aðgengilegir á Veraldarvefnum og höfðu einnig verið sýndir á sjónvarpsstöðinni Sirkus í september 2005, en framhald hafi síðan orðið á sýningu þeirra í janúar 2006. Heldur stefnandi því fram að framkvæmdastjóra stefnda, E-kvk-þgf G-kvk-þgf, hafi verið kunnugt um aðkomu stefnanda að umræddri þáttagerð.

Í kjölfar sigurs stefnanda í umræddri keppni hafi athugasemdir verið hafðar uppi af hálfu stefnda varðandi sýningar þáttarins Splash á sjónvarpsstöðinni Sirkus. E-kvk-nf G-kvk-nf, framkvæmdastjóri stefnda, hafi þó sætt sig við að þeir yrðu sýndir í sjónvarpi, sbr. tölvupóstsamskipti aðila 15. desember 2005.

Framkvæmdastjóri stefnda hafi einnig gert athugasemdir vegna viðtals er birtist við stefnanda í DV 3. desember 2005 þar sem umfjöllunarefnið hafi verið samkvæmi sem stefnandi, ásamt fleirum, stóð fyrir í Keflavík.

Þann 20. janúar 2006 hafi stefnandi óskað eftir heimild stefnda til að fara í viðtal við Séð og heyrt. Stefndi hafi brugðist við með þeim hætti að vísa til umfjöllunar sem stefnandi hefði tengst í opinberri umfjöllun, að hún væri ekki sæmandi titlinum Herra Ísland. Stefndi hafi ekki tiltekið dæmi en síðar hafi komið í ljós að stefndi virtist vera tjá sig um heimasíðu stefnanda. Stefndi hafi tekið fram að ef viðtalið við Séð og heyrt ætti að snúast um djamm, drykkju, sóðaleg partý og kynlífshjálpartæki, eins og hann orðaði það, þá væri hann andsnúin viðtalinu.

Að öðru leyti en að framan greini þá hafi stefndi ekki gert athugasemdir við háttsemi eða framgöngu stefnanda, a.m.k. ekki komið því á framfæri við hann.

Stefndi kveðst strax hafa andmælt svipingu titilsins og talið hana óréttmæta.

Í framhaldinu hafi lögmenn aðila reynt að ná sátt í málinu. Stefnandi hafi lagt fyrir stefnda sáttaboð þess efnis að svipting yrði dregin til baka í sérstakri yfirlýsingu, en stefnandi myndi jafnframt afsala sér titlinum. Þessu sáttaboði hafi stefndi hafnað.

Þann 5. apríl 2006 hafi lögmaður stefnanda ritað stefnda bréf þar sem ítrekuð hafi verið sjónarmið hans um að meint svipting hefði ekkert gildi og afhending titilsins Herra Ísland 2005 til annars keppanda væri ólögmæt. Hafi stefnandi tekið fram að lögbanns yrði krafist ef stefndi viðurkenndi ekki rétt hans til titilsins Herra Ísland 2005. Stefndi hafi ekki svarað bréfinu.

Stefndi heldur því fram að málflutningur stefnanda einkennist af miklum rangfærslum varðandi atvik málsins og hver aðdragandinn var að því að stefndi sá sig knúinn til að svipta stefnanda titlinum Herra Ísland og rifta samningum vegna verulegra vanefnda stefnanda.

Í kjölfar sigurs stefnanda hafi forráðamenn keppninnar gert athugasemdir við stefnanda vegna sýningar þáttarins Splash. Það viðurkenni stefnandi. Þá geti stefnandi þess að E-kvk-nf hafi sætt sig við að þættirnir yrðu sýndir í sjónvarpinu og megi lesa það í tölvusamskiptum aðila 15. desember 2005. Það sé rangt. E-kvk-nf geti þess í umræddu skeyti að „það verði að fylgjast með og horfa á Sirkus til að sjá hvort þú ferð yfír einhver velsæmismörk“. Þá bendi E-kvk-nf á að Herra Ísland sé virðulegur titill, sem beri að standa undir sem slíkum og ekki gera sig sekan um ósæmilegt athæfi. Af þessum samskiptum megi ljóst vera að forráðamenn keppninar hafi verið með stefnanda í nokkurs konar gjörgæslu þegar hér var komið sögu, enda töluvert búið að ganga á. Þegar svar stefnanda, þennan sama dag, sé skoðað megi ljóst vera að stefnandi geri sér fulla grein fyrir því að það stangist á við skilmálanna, sem hann hafi skuldbundið sig til að hlíta. Stefnandi segi að hann sé tilbúinn að vera í lágmarki í þáttunum, að hanu skuli draga sig í hlé í viðtölum á djamminu og að hann muni ekki taka þátt í neinum atriðum sem gætu skaðað hann og titilinn. Stefnandi kveðst þekkja sín takmörk og muni ávallt hugsa með virðingu um titilinn og lýsi því yfir að hann vilji að „við náum vel saman í sátt og samlyndi þetta ár sem ég er Herra Ísland“.

Áður en þessi samskipti áttu sér stað hafi framkvæmdastjóri keppninnar haft mun fleiri samskipti við stefnanda, en getið sé um í stefnu og verði að telja undarlegt að stefnandi skuli kjósa að geta í engu um þau.

Stefnandi geti þess í einni setningu að framkvæmdastjóri keppninnar hafi einnig gert athugasemdir vegna viðtals er birtist við stefnanda í DV hinn 3. desember 2005. Ekkert sé vikið að tilefninu né innihaldi, sem telja verði þó að hafi mjög mikla þýðingu í máli þessu. Í þeim tölvusamskiptum lýsi framkvæmdastjóri keppninnar því yfir að sér hafi veríð brugðið er hún sá umrætt viðtal og bendir stefnanda á að hér sé um skýrt samningsbrot að ræða, enda hafi hann skuldbundið sig til að veita ekki viðtöl nema með samþykki forráðamanna keppninnar. Þá sé sérstaklega vikið að tilefni viðtalsins, en verið sé að auglýsa partý á skemmtistað í Keflavík. Í þessu tölvuskeyti sé stefnanda veitt áminning vegna samningsbrots. Þá sé stefnandi minntur á skilmála sem hann hafi skuldbundið sig til að hlíta sem hafi m.a. falist í því að Fegurðarsamkeppni Íslands sæi um og hefði allan vanda af samningum fyrir Herra Ísland á meðan hann bæri titilinn.

Þá sé í stefnu næst vikið að samskiptum aðila hinn 20. janúar 2006. Málsatvikalýsingu stefnanda sé verulega áfátt og sé mikilvægum atriðum í samskiptum aðila alveg sleppt. Málatiltilbúnaður stefnanda byggi á þessum rangfærslum um samskipti aðila um atriði sem réðu úrslitum varðandi þá ákvörðun stefnda að svipta stefnanda titlinum. Í stefnu sé því haldið fram að einu samskipti forráðamanna keppninar við stefnanda hafi verið hinn 15. desember 2005 þegar E-kvk-nf hafi „sætt“ sig við að þættirnir yrðu sýndir í sjónvarpinu. Auk þess geti stefnandi um að gerðar hafi verið athugasemdir vegna viðtals við stefnanda. Þar sé á ferðinni skrifleg áminning. Fyrir utan þessi þrjú skipti, þ.e. 3. desember, 15. desember og 20. janúar, hafi stefndi ekki gert athugasemdir við háttsemi eða framgöngu stefnanda a.m.k. ekki komið því á framfæri við hann. Þetta sé alrangt. Fari hér á eftir lýsing á málavöxtum, sem studd sé viðeigandi gögnum.

Daginn eftir kosningu, hinn 25. nóvember 2005, hafi stefnandi komið á fund framkvæmdastjóra keppninnar E-kvk-ef G-kvk-ef og fengið verðlaunin afhent. Á þeim fundi hafi E-kvk-nf farið ítarlega yfir samninginn með stefnanda. Hinn 3. desember 2005 hafi framkvæmdastjórinn sent stefnanda umræddan tölvupóst, sem getið sé um hér að framan, og veitt honum áminningu vegna samningsbrots. Þar sé þess jafnframt getið að verði um frekari samningsbrot að ræða þá muni forráðamenn keppninnar skoða framhaldið.

Hinn 6. desember 2005 hafi E-kvk-nf sent stefnanda tölvupóst og ítrekar ósk um fund þar sem þurfi að fara yfir þátt stefnanda. Í umræddum tölvusamskiptum komi fram að stefnandi sendi E-kvk-þgf tölvupóst og hafi áhyggjur af ummælum stúlku á vefnum, um að stefnandi sé ekki verðugur vinnari og að forráðamenn keppninnar ætli ekki að senda hann út til að keppa fyrir Íslands hönd erlendis. Stefnandi beri þetta undir E-kvk-þf sem ítrekar það að aðilar þurfi að hittast og fara yfir samninginn. Stefnandi afsakar í tölvupóstinum umrætt viðtal í DV og kveðst brenna sig á hlutunum og muni ekki láta þetta gerast aftur. Hér viðurkenni stefnandi skýlaust að hann hafi brotið samninginn.

Í umræddum tölvupósti frá 15. desember komi fram að stefnandi upplýsir E-kvk-þf um að H-kvk-nf Á-kvk-nf, félagsmálstjóri Reykjanesbæjar, hafi óskað eftir að stefnandi sinnti forvarnarstarfi í skólum í bæjarfélaginu. E-kvk-nf hafi beðið um staðfestingu frá H-kvk-þgf um fyrirhugað samstarf. Staðfesting hafi borist.

Hinn 4 .janúar 2006 hafi E-kvk-nf enn beðið stefnanda að koma á sinn fund. Stefnandi hafi ekki komið. Hinn 13. janúar 2006 sé fyrsti þáttur stefnanda Splash sýndur á Sirkus. E-kvk-nf hafi séð umræddan þátt.

Þá skuli þess getið að E-kvk-nf hafi marg oft haft símasamband við stefnanda á tímabilinu, þar sem ítrekað hafi verið að fá hann á fund og hafi honum mæta vel verið ljóst um hvað málið snerist.

Hinn 20. janúar 2006 hafi stefnandi sent stefnda tölvupóst þar sem hann biður um leyfí til að fara í viðtal hjá Séð og heyrt. E-kvk-nf svari því til að þau hafi ekki áhuga á því, en það sem þau hafi séð haft eftir stefnanda á netinu og í sjónvarpinu sé algjörlega á skjön við það sem ætlast hafi verið til af stefnanda, þ.e. að vera góð fyrirmynd. Þar ræði stefnandi um drykkju, djamm, auglýsir áfengi, sóðaleg partý og kynlífs-hjálpartæki. Þá ítreki framkvæmdastjórinn að hún vilji fá stefnanda á sinn fund.

Stefndi telur sig hafa vitneskju um að stefnandi hafi, þegar hann fór fram á leyfið, þegar veitt umrætt viðtal. Sé hér aftur um samningsbrot að ræða.

Hinn 21. janúar 2005 hafi stefnandi svarað bréfi E-kvk-ef um aðfinnslur. Stefnandi segist ekki vita hvað hann megi gera og að honum finnist saklaust að kynna hjálpartæki ástarlífsins. Þá kveðst stefnandi aldrei hafa verið fullur í þættinum. E-kvk-nf hafi enn á ný ítrekað að aðilar verði að hittast til að fara yfir þessi mál. E-kvk-nf bendi stefnanda á að hún hafi það eftir honum sjálfum, m.a. á heimasíðu hans, hvernig hann lýsi sínu lífi. Þar sé að finna lýsingar stefnanda á skemmtanalífi sínu á tímabilinu desember 2005 og janúar 2006. Þá sé og að finna myndir af stefnanda sem hafi birst á heimasíðunni, þar sem stefnandi sé við drykkju.

Hinn 23. janúar 2006 hafi birst blaðagrein um þætti stefnanda á Sirkus. Tilefni þyki hér að vekja sérstaka athygli á því að stefnandi, þrátt fyrir að leggja fram dskj. nr. 12 en þar sé að finna fjölmargar blaðaúrklippur, telji ekki ástæðu til að leggja fram umrædda blaðagrein. Í þeirri blaðagrein sé fjallað um þátt/þætti stefnanda og viðtal birt við hann. Fjallað sé um að þátturinn hafi vakið athygli fyrir grófa nekt og að margir myndu flokka efni þáttarins sem gróft klám. Enn á ný hafi stefnandi brotið samninginn, farið í viðtal án samráðs við forráðmenn keppninnar. Þá sé efni þáttarins brot á samningnum um að stefnanda beri að vanda hegðun sína og vera góð fyrirmynd fyrir unga fólkið. Þáttur af þessum toga geti ekki samrýmst þeirri hegðun sem stefnandi hafi skuldbundið sig til hlíta. Hafi stefnanda verið vel kunnugt um það. Í tölvupósti hinn 24. janúar 2006 til framkvæmdastjóra keppninnar hafi stefnandi reynt að afsaka DV greinina m.a. með því að viðtalið hafi verið við bróðir hans en ekki hann. Í viðtalinu séu bein ummæli höfð eftir stefnanda. Stefnandi bendi framkvæmdastjóra á að hafa samband við blaðamann til að fá það staðfest að viðtalið hafi verið við bróður hans en ekki hann. Sé þetta rétt verði að telja að stefnandi hefði getað farið í sjálfstætt mál við DV. Umræddur blaðamaður, sem tók viðtalið, sé ágætlega kunnugur stefnanda og sé því harla ólíklegt að rangt sé farið með viðmælanda. Í bréfinu komi fram á mörgum stöðum að stefnanda sé fullkunnugt um að hann hafi margbrotið þá skilmála sem fylgdu því að hljóta umræddan titill. Þessi ummæli sé m.a. að finna í bréfínu: „Ég veit alveg að ég er ekki í neinu uppáhaldi hjá þér núna..........Mig langar ótrúlega mikið að vera þessi herra sem allir líta upp til og gera allt rétt. Staða mín gagnvart þér er ekki góð veit ég og ég vil biðjast fyrirgefningar á öllu því ranga sem ég hef gert og sagt. Hér með ætla ég að taka mig rosalega á og laga mig í öllu sem ég tek mér fyrir hendur.“ Þá segi stefnandi í umræddu bréfi að það liggi við að hann þori ekki að hitta framkvæmdastjórann. Af þessum ummælum sé alveg skýrt að stefnandi geri sér fullkomlega grein fyrir að hann hafi margbrotið samninginn og biðst vægðar.

Hinn 30. janúar 2006 hafi stefndi fengið afrit af tölvupósti frá stefnanda til aðila þar sem stefnandi sé að leita eftir mögulegum kostendum að sjónvarpsþætti sínum. Hér sé enn á ný á ferðinni samningsbrot en skýrt hafi verið kveðið á um það í samningi aðila að forráðmenn keppninnar gerðu alla samninga fyrir Herra Ísland, sem og að samþykki þyrfti að liggja fyrir.

Hinn 26. janúar 2006 hafi stefnandi komið á fund E-kvk-ef framkvæmdastjóra. Á þeim fundi hafi honum verið gerð grein fyrir að það fari ekki saman að bera titilinn Herra Ísland og að vera þáttastjórnandi grófra þátta, þar sem kynlíf, nekt, og áfengi sé aðalinntakið. E-kvk-nf hafi gert stefnanda grein fyrir því að hann verði að velja. Stefnandi hafi hvorugu viljað sleppa. Á heimasíðu sinni, þennan sama dag, hafi stefnandi ritað um það að framkvæmdastjóri keppninnar E-kvk-nf hafi ekki verið sátt við þáttinn sem stefnandi trúi alveg því hann sé í „feitri klemmu og endalaust erfiðri aðstöðu, ég er herra Ísland og með þátt sem er akkúrat um það sem ég á að vera á móti. Djamm, undirföt og brjóst.“

Aðfararnótt 27. janúar 2006, hafi stefnandi sent E-kvk-þgf tölvupóst vegna viðtals er birtist við E-kvk-þf í Hér og nú hinn 26. janúar. Í þessum tölvupósti sé stefnandi enn á ný að lýsa því yfir að hann vilji halda titlinum og hann skuli breyta þættinum svo hann verði ekki eins umdeildur, þá skuli hann passa hvað hann bloggi. Einnig telji stefnandi að þegar forvarnarverkefnið á vegum Reykjanesbæjar fari í gang verði mjög jákvæð umfjöllun um hann sem Herra Ísland. Enn á ný yfirlýsing frá stefnanda þar sem fram komi að honum sé fullkunnugt um að hann hafi margbrotið þá skilmála sem hann hafi skuldbundið sig til hlíta.

Hinn 27. janúar 2006 hafi verið hringt í stefnanda og hann boðaður á fund. Stefnandi hafi reynt að fresta því fram yfir helgi. Kl. 11.52 þennan sama dag hafi framkvæmdastjórinn E-kvk-nf fengið tölvupóst frá félagsmálstjóra Reykjanesbæjar, H-kvk-þgf Á-kvk-þgf, þar sem fram komi að horfið sé frá því að fara í umrætt forvarnarverkefni með stefnanda. Í blaðaviðtali við H-kvk-þf geri hún grein fyrir því að hún hafi hætt við forvarnarstarfið vegna sjóvarpsþáttanna og að hún hafi hætt við áður en stefnandi var sviptur titlinum.

Hinn 27. janúar 2006 kl. 15.30 hafi stefnandi mætt á skrifstofu hjá stefnda, eftir ítrekuð samtöl frá stefnda A-kk-þgf við hann um að mæta, og hafi honum verið tilkynnt að hann hafi verið sviptur titlinum Herra Ísland. Kl. 19.06 hafi tilkynning um það verið send fjölmiðlum.

Í stefnu sé því haldið fram að sviptingin hafi átt sér stað 23. janúar 2006, fyrirvaralaust og einhliða af hálfu stefnda. Þessi fullyrðing sé röng, sbr. það sem segi hér að ofan. Stefnandi hafi fengið formlega áminningu, ítarleg samskipti hafi verið milli aðila þar sem stefnanda hafi verið alveg ljóst að hann væri ítrekað að brjóta þá skilmála sem hann hafi, af fúsum og frjálsum vilja, undirgengist að hlíta. Frétt um sviptinguna birtist á vf.is (heimasíðu Víkurfrétta) kl. 22.56 þann 27. janúar 2006 og á mbl. is kl. 21.22 þann 27. janúar 2006. Í framhaldi af því hafi stefnandi sent frá sér yfirlýsingu til fjölmiðla. Þar komi enn á ný fram að stefnandi geri sér fullkomlega grein fyrir að hann yrði að „haga sér öðruvísi og að hann hafi gert það“ þegar hann hafi unnið titillinn. Gögn málsins sýni þó hið gagnstæða.

Í framhaldi af yfirlýsingu stefnanda hafi stefndi sent frá sé yfirlýsingu. Þar komi fram að stefnandi hafi ítrekað brotið samning/skilmála þá er hann samþykkti að fara eftir. Stefnanda hafi vel verið kunnugt um það að hegðun hans væri ekki samrýmanleg þeim markmiðum sem keppnin um Ungfrú Ísland og Herra Ísland hafi haft að leiðarljósi, þ.e. að handhafi titilsins skyldi vera fulltrúi ungs fólks sem hafi heilbrigðan lífsstíl að leiðarljósi og vera með því fyrirmynd annarra ungmenna í landinu.

Hinn 2. febrúar 2006 hafi stefnandi mætt á skrifstofu stefnda. Þar hafi hann lagt fram yfirlýsingu þess efnis að hann viðurkenni ekki réttmæti sviptingarinnar, en skuli skila farandgripnum ef stefndi undirriti yfirlýsingu. Það hafi stefndi ekki gert.

Í stefnu komi fram að stefnandi hafni því að væntingar stefnda geti verið grundvöllur sviptingar titilsins Herra Ísland og hafnar því að hann hafi ekki lifað reglusömu lífi. Stefndi hafi ekki fært sönnur fyrir þessum aðdróttunum. Þá telji stefnandi að stefndi hafi ekki staðið rétt að meintri sviptingu á titlinum. Þá segi áfram í stefnu að stefnandi byggi á því að fyrirvaralaus riftun á samningi aðila hafi verið ólögmæt og að samningskilmálar séu óskýrir og að stefndi verði að bera hallann af slíku, enda samdir af honum og íþyngjandi í garð stefnanda.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi hafnar því að væntingar stefnda til hans hafi eða geti verið grundvöllur sviptingar titilsins Herra Ísland 2005. Þá hafnar stefnandi því að hann hafi ekki lifað heilbrigðu lífi og reglusömu. Stefndi hafi ekki fært sönnur á þessar aðdróttanir, en virðist leggja að jöfnu umfjöllun stefnanda um „djamm“ og skemmtanalífið og þátttöku hans í slíku. Þá telur stefnandi að stefndi hafi ekki staðið rétt að meintri sviptingu á titlinun Herra Ísland 2005, hún hafi í ofanálag verið einstaklega harkaleg og meiðandi.

Stefnandi byggir á því að fyrirvaralaus riftun á samningi aðila hafi verið ólögmæt. Stefndi hafi ekki tilgreint þá háttsemi stefnanda sem fari í bága við samning aðila. Þá séu samningsskilmálar mjög óskýrir og verði stefndi að bera hallann af slíku, enda samdir af honum og íþyngjandi í garð stefnanda.

Svo virðist sem svipting stefnda byggi á að stefnandi hafi brotið ákvæði samningsins sem er svohljóðandi:

„Ég geri mér fulla grein fyrir því að hegðun mín skuli ávallt vera til sóma fyrir vandaða ímynd keppninnar, en Fegurðarsamkeppni Íslands áskilur sér allan rétt til að vísa frá [undirstrikun VB] hverjum þeim keppanda sem gerir sig sekan um óviðeigandi hátterni.“

Stefnandi telur að tilvitnað ákvæði taki samkvæmt orðanna hljóðan til undirbúningstíma keppninnar, enda ekki tiltekið að brot heimili sviptingu titils. Inntak orðalagsins „vönduð ímynd“ sé þar að auki vandskýrt. Stefnandi telur að hann hafi ekki verið uppvís að háttsemi er fari í bága við „vandaða ímynd“ keppninnar, enda hafi stefndi í engu látið þess getið um hvaða háttsemi sé að ræða né gert tilraun til að útskýra hvað felist í umræddu orðalagi. Aðdróttanir um óreglu og óheilbrigt líferni (án frekari skýringa) sem svipting byggi á, séu einnig rangar og ósannar.

Stefnandi telur ósannað að ímynd keppninnar hafi skaðast vegna háttsemi hans, en stefndi beri sönnunarbyrði fyrir slíku.

Stefnandi telur að þáttastjórn hans í þættinum Splash geti ekki talist óheilbrigt líferni né óreglusemi, hvað þá brot á „vandaðri ímynd keppninnar“. Stefnda hafi verið kunnugt um þáttastjórn hans á undirbúningstímanum og hafi ekki gert athugasemdir. Jafnframt liggi fyrir að stefndi hafi sætt sig við sýningu umræddra þátta, sbr. m.a. framlögð tölvupóstsamskipti aðila, dags. 15.12.2006. Stefndi hafi því í orði og verki samþykkt umrædda þáttastjórn. Hún geti því ekki á lögmætan hátt verið grundvöllur sviptingarinnar.

Stefnandi áréttar að í umræddum þáttum sé hann í hlutverki þáttastjórnanda en þættirnir hafi verið atvinna hans á því tímabili er um ræðir. Stefnandi telur að framganga sín sem þáttastjórnanda geti ekki falið í sér brot á ákvæðum samnings aðila. Sjónvarpsþátturinn endurspegli á engan hátt persónu hans eða daglegt hátterni heldur sé hann í hlutverki stjórnanda Splash og þátturinn söluvara. Þá verði umfjöllun hans sem þátttastjórnanda um djamm, partý o.fl. ekki lögð að jöfnu við þátttöku stefnanda í slíku.

Stefnandi hafi auk þess ekki fengið neinar upplýsingar um hvað í þáttunum kunni að hafa farið í bága við samning aðila og því verið ómögulegt að láta af meintri óviðeigandi háttsemi.

Í samningi aðila séu engar takmarkanir við atvinnuþátttöku stefnanda, enda handhöfn titilsins ólaunuð. Gera verði mjög strangar kröfur til stefnda um skýra framsetningu í samningi aðila sem ætlað sé að takmarka slíkt. Þá árétti stefnandi að atvinnuþátttaka geti á engan hátt endurspeglað óvandaða ímynd hans. Ákvæðið þannig túlkað myndi setja atvinnuþátttöku hans mjög þröngar skorður og kæmi þá í veg fyrir að hann ynni t.d. á bar og afgreiddi áfengi og tóbak.

Í samningi aðila er vikið að því að stefnanda sé óheimilt að veita viðtöl nema með fullu samþykki framkvæmdastjóra stefnda. Ekki sé vikið að því hvers konar viðtöl um sé að ræða (útvarpi, sjónvarpi, blöðum!?), né af hvaða tilefni þau séu veitt og ekki séu tilgreind viðurlög við slíku. Þannig framsett sé samningsákvæðið augljóslega marklaust, enda ómögulegt fyrir stefnanda að gera sér grein fyrir inntaki þess.

Stefnanda sé ókunnugt um hvort riftun á samningi aðila byggist á þessu ákvæði, en hann telji slíkt ekki standast. Þannig hljóti samningsákvæðið að takmarkast við viðtöl þar sem fjallað sé sérstaklega um titilinn Herra Ísland eða þau verkefni sem Herra Ísland fæst við hverju sinni á grundvelli titilsins.

Stefnandi áréttar að stefndi hafi ekki gefið út nein frekari fyrirmæli eða tilmæli til fyllingar á samningi aðila. Framkvæmdastjóri stefnda hafi gert athugasemdir og hafi veitt stefnanda áminningu vegna greinar sem birtist í DV þann 3. desember 2005. Hvað sem segja megi um réttmæti þeirrar áminningar þá sé ljóst að hún geti ekki hafa verið grundvöllur sviptingarinnar, enda muni stefndi ekki hafa gert frekari athugasemdir vegna mögulegra viðtala í fjölmiðlum sem í bága kynnu að fara við ákvæði samnings aðila. Framkvæmdastjóri stefnda muni hins vegar sjálf hafa veitt viðtal í Hér & nú sem út kom þann 26. janúar 2006, en þar hafi verið höfð eftir henni ummæli sem hljóti að teljast nokkuð meiðandi fyrir stefnanda.

Stefnandi telur að aðdragandi meintrar sviptingar hafi verið í ósamræmi við almennar reglur kröfuréttarins. Þannig hafi beiðandi ekki verið áminntur fyrir tiltekna háttsemi er hafi brotið gegn samningi aðila, að undanskilinni áminningunni frá 3. desember 2005, né hafi verið skorað á hann að láta af háttsemi að viðlagðri riftun. Þá liggi ástæða riftunarinnar ekki fyrir með skýrum hætti, en stefndi hafi ekki tiltekið hvaða háttsemi réttlætti riftunina, einungis verið vísað til þess að ekki hafi verið staðið undir væntingum sem stefndi gerði. Stefndi hafi ekki sannað að beiðandi hafi verið uppvís að óheilbrigðu líferni og óreglu er fari í bága við samning aðila, enda slíku mótmælt sem röngu.

Stefnandi veki athygli á því að samkvæmt samningi aðila sé tiltekið sérstaklega hvaða háttsemi geti varðað sviptingu titils, þ.e. nektarmyndatökur. Óumdeilt sé að beiðandi hafi ekki verið uppvís að slíku. Umrætt ákvæði gefi jafnframt tilefni til gagnályktunar, þ.e. önnur háttsemi réttlæti ekki riftun.

Stefnandi upplifi það sem svo að forsvarsmenn keppninnar hafi ávallt verið ósáttir við sigur hans í keppninni. Þannig muni E-kvk-nf G-kvk-nf, framkvæmdastjóri stefnda, m.a. hafa látið hafa eftir sér í blaðaviðtali í Hér & nú, sem veitt hafi verið áður en svipting átti sér stað: „ [...] það var þjóðin sem kaus, og við sitjum bara uppi með hann.“ Það virðist því ljóst að ómálefnanlegt sjónarmið hafi ráðið för þegar ákveðið var að svipta stefnanda titlinum, þ.e. persónuleg skoðun stefnda á stefnanda og almenn óánægja með sigur hans.

Stefnandi telur ljóst að heimildir til sviptingar haf ekki verið fyrir hendi, en þó sé það ekki aðalatriðið heldur hvernig staðið var að henni. Stefndi hafi beint yfirlýsingu um sviptingu titilsins til fjölmiðla og hafi á heimasíðu sinni, www.ungfruisland.is. birt fréttatilkynningu um hana. Stefndi virðist ekki hafa talið sig þurfa að beina tilkynningu um meinta riftun til stefnanda sjálfs, en hann hafi aldrei móttekið slíka tilkynningu. Þess í stað hafi stefndi kosið að reka málið í fjölmiðlum, en þar hafi stefnandi fyrst frétt af því að hann hefði verið sviptur titilinum. Fréttatilkynning sú sem stefndi hafi sent fjölmiðlum hafi verið alvarleg, einkum vegna óskýrleika hennar. Þær fullyrðingar sem fram komu í henni hafi bent til þess að stefnandi hefði brotið alvarlega af sér og sýnt af sér óásættanlega framkomu, án þess að það væri skýrt með nánari hætti. Þetta hafi opnað dyrnar fyrir ályktunum og ágiskunum um meint brot stefnanda og ástæður fyrir sviptingunni. Hafi öll þessi fjölmiðlaumfjöllun vegið mjög að æru og persónu stefnanda. í þessu sambandi sé vísað til framlagðra greina úr dagblöðum og tímaritum, sem og umfjöllunar í ljósvakamiðlum.

Stefndi hafi kosið að svipta stefnanda titli á fyrirvaralausan og meiðandi hátt. Í þessu sambandi sé rétt að taka fram að stefnda hafi verið gefinn kostur á að afturkalla umrædda sviptingu með sérstakri yfirlýsingu, sem hefði einnig falið í sér að stefnandi skilaði af sér titlinum. Það hafi verið stefnanda mjög mikilvægt að reyna að lágmarka tjón sitt með þeim hætti, enda taldi hann sviptinguna mjög meiðandi. Stefndi hafi kosið að hafna því boði. Meta verði þá meingerð, sem í sviptingunni fólst, enn alvarlegri í þessu ljósi, enda hafi stefndi átt kost á annarri leið, ekki jafn meiðandi fyrir stefnanda, sem hefði leitt af sér sömu niðurstöðu fyrir stefnda.

Stefnandi sé ungur að árum, hann hafi einungis verið tvítugur þegar hann tók þátt í keppninni um herra Ísland árið 2005. Framangreinda meingerð verði að meta alvarlega einkum í ljósi ungs aldurs stefnanda. Stefnandi sé á þeim aldri að hann þurfi nú að finna sér sína hillu í lífinu og sitt framtíðarstarf. Það sé ljóst að það muni fylgja stefnanda um ókomna tíð að hann hafi verið sviptur titlinum herra Ísland vegna meintrar slæmrar hegðunar og meints óheilbrigðs lífernis, eins og lesa megi út úr yfírlýsingum stefnda. Þau ósannindi sem í þessu felist kunni að valda stefnanda vandkvæðum og leiða til þess að hann muni ekki njóta sannmælis t.d. í samskiptum sínum við annað fólk og umsóknum um atvinnu. Mál þetta hafi m.a. komið í veg fyrir að hann fengi sumarvinnu árið 2006 sem hann hafði gegnt tvívegis áður, þ.e. flokksstjóri í unglingavinnu hjá Reykjanesbæ. Svo virðist sem stefnandi sé ekki lengur talinn æskileg fyrirmynd unglinga vegna þeirrar uppákomu sem stefndi stóð fyrir.

Umrædd svipting hafi vakið mikla athygli og hafi verið um hana fjallað í öllum fjölmiðlum um langa hríð, enda sé þetta í fyrsta sinn sem slík svipting á sér stað. Stefnanda sé enn minnst sem þess sem sviptur var titlinum um herra Ísland. Það sé því mikilvægt að niðurstaða þessa máls verði afgerandi fyrir stefnanda svo það megi hugsanlega verða til þess að rétta hlut hans í þessu sambandi.

Stefnandi telur ljóst að sviptingin og þær aðferðir sem stefndi hafi notað við hana hafi falið í sér ólögmæta meingerð gegn stefnanda sem honum beri bætur fyrir, sbr. b.-lið 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Krafa stefnanda sé um miskabætur.

Krafist sé bóta vegna ófjárhagslegs tjóns, miska, sem felist einkum í ómældri sem augljósri röskun á stöðu og högum stefnanda, mannorðshnekki og ærumeiðingum. Umrætt tjón sé til komið vegna þeirrar ólögmætu meingerðar gegn persónu stefnanda sem stefndi hafi staðið að með einhliða sviptingu titilsins, riftun á samningi aðila og fjölmiðlaumfjöllun um málið. Um sé að ræða sviptingu sem eigi sér engin fordæmi, en hún hafi verið einstaklega harkaleg gagnvart stefnanda eins og að framan sé lýst. Fram hafi komið fullyrðingar um persónu stefnanda séu ósannar og rakalausar. Umrædd svipting hafi verið ómálefnaleg og tilefnislaus. Með aðgerðum sínum hafi stefndi brotið gróflega gegn stjórnarskrárvörðum réttindum stefnanda. Stefndi hafi tekið sér ígildi dómsvalds gagnvart stefnanda, svipt hann titlinum og hann hafi skyndilega, án þess að geta rönd við reist, verið úthrópaður í fjölmiðlum sem einhverskonar óreglumaður og misindismaður.

Fallist dómari á bótaskyldu stefnda, er lagt fyrir hann að meta bætur, eftir álitum, og verði þar tekið tillit til ofangreindra sjónarmiða.

Telur stefnandi að framganga stefnda í tengslum við meinta sviptingu, óháð réttmæti hennar, hafi verið ólögmæt þar sem um gertæki (sjálftöku) hafi verið að ræða. Þá hafi athafnaleysi stefnda við að fá meinta sviptingu staðfesta fyrir dómi sett stefnanda í þá stöðu að þurfa að standa vörð um rétt sinn og verja æru sína. Stefnandi hafi því verið settur í þá aðstöðu að þurfa að leita aðstoðar lögmanna til þess að gæta réttar síns. Stefnanda hafi að lokum verið nauðugur sá einn kostur að leita úrlausnar dómstóla með mál þetta, enda hafi stefndi hafnað öllum tillögum eða tilraunum stefnanda til þess að fá hlut sinn réttan og þá hafi bréfi lögmanns stefnanda frá 5. apríl 2006 ekki verið svarað.

Rétt sé að tekið verði tillit til þessarar framgöngu stefnda í málinu við ákvörðun málskostnaðar og telur stefnandi að heimild 2. tl. 131. gr. til þess að dæma álag á málskostnað komi til álita. Á sama hátt sé byggt á að rétt sé að fella málskostnað að öllu eða verulegu leyti á stefnda hvernig sem málsúrslit verði.

Vísað er til meginreglna samninga- og kröfuréttar. Vísað er til b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá er vísað til ákvæða stjórnarskrár lýðveldisins Íslands um persónufrelsi og mannvernd, einkum 71., 73. og 75. gr. laganna.

Varðandi varnarþing er vísað til 2. tl. 33. gr. laga nr. 91/1991.

Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Kröfu um málflutningsþóknun styður stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91/1991, aðallega 129. og 130. gr., auk 2. tl. 131. gr.

Málsástæður stefnda og lagarök

Af hálfu stefnda er á því byggt að gögn málsins beri þess glöggt vitni hvað í skilmálum og samningum aðila fólst. Gögnin beri þess og glöggt vitni að stefnanda hafi verið alveg ljóst hvað í þeim fóst. Verði ekki annað séð en að málssókn stefnanda á hendur stefnda sé tilhæfulaus. Slíkar séu rangfærslur í stefnu, en mikilvægum atriðum í atburðarás þeirri, sem leitt hafi til sviptingar á titlinum sé sleppt. Fái því lýsing stefnanda á málsatvikum ekki staðist.

Stefnandi kveði samninginn óskýran s.s. hvað sé vönduð ímynd, enda hafi stefndi ekki látið þess getið hvað sé átt við með því eða gert tilraun til að útskýra hvað fælist í umræddu orðalagi. Þessu sé til að svara að E-kvk-nf hafi farið yfir samninginn með stefnanda strax eftir úrslitin. Inntak samningsins og það markmið sem umrædd keppni byggi á sé alveg skýrt og hafi verið vandlega útskýrt fyrir stefnanda, sem hafi undirritað þá skilmála á keppnistímabilinu. Það sem gilt hafi um hegðun keppenda gilti vitaskuld einnig um handhafa titilsins. Auk þess hafi stefnanda verið vel kunnugt um það og öll gögn málsins beri þess glöggt vitni að stefnandi hafi fullvel vitað að hann braut margsinnis umræddann samning. Sé þessari fullyrðingu vísað á bug.

Þá telji stefnandi að þáttastjórn hans í Splash geti ekki talist óheilbrigt líferni né óreglusemi og verði umfjöllun hans sem þáttastjórnanda ekki lögð að jöfnu við þátttöku stefnanda í slíku. Þá kveði stefnandi sig ekki hafa fengið upplýsingar um hvað í þáttunum kunni að hafa farið í bága við samning aðila og því verið ómögulegt að láta af meintri óviðeigandi háttsemi. Fyrsti þátturinn hafi verið sýndur 13. janúar 2006 og sá næsti viku seinna eða 20. janúar. Hinn 23. janúar 2006 hafi birst, eins og áður segir, grein um þáttinn í DV. Þar sé, eins og rakið hafi verið, talað um mjög grófan þátt, sem margir myndu flokka sem klám. Tölvusamskipti aðila skýri nákvæmlega hverjar athugasemdir stefnda voru auk þess sem E-kvk-nf hafi margsinnis rætt við stefnanda í síma um þau atriði. Hafi stefnanda verið fullkunnugt um hvaða aðfinnslur voru uppi.

Þá telji stefnandi að engar takmarkanir séu í samningi aðila við atvinnuþátttöku stefnanda. Það sé vissulega alveg rétt að engar sérstakar takmarkanir séu í samningi við atvinnuþátttöku, enda titilinn Herra Ísland ekki launað starf sem slíkt. Á hinn bóginn sé ljóst að þeir sem titilinn hljóti skuldbindi sig til þess að haga lífi sínu með þeim hætti að þeir geti talist vera fyrirmynd fyrir unga fólkið í landinu. Það felist m.a. í því að lifa heilbrigðu og reglusömu lífi, í starfi og leik, og verði seint talið að sú iðja sem stefnandi hefur stundað með því að stýra slíkum þáttum sem birtust á sjónvarpstöðunni Sirkus, þar sem nekt, áfengi og skemmtanalíf sé aðalinntakið, geti fallið undir þá ímynd sem umrædd keppni gangi út á. Það sé rétt að árétta það að sá sem sé þáttastjórnandi stýri efnistökunum í umræddum þáttum og sé því ekki áhorfandi að því sem gerist í þáttunum. Hann velji efnið og efnistökin.

Stefnandi telji samningsákvæðið um að stefnanda sé óheimilt að veita viðtöl nema með fullu samþykki framkvæmdastjóra augljóslega marklaust, þar eð ekki sé vikið að því hvers konar viðtöl (útvarpi, sjónvarpi, blöðum!?) um sé að ræða og því ómögulegt fyrir stefnanda að gera sér grein fyrir inntaki þess. Stefnandi sé þáttastjórnandi í fjölmiðli. Óhugsandi sé að stefnandi hafi ekki áttað sig á því hvað viðtöl í fjölmiðlum þýða eða hvernig þau fara fram.

Stefnandi telji að aðdragandi meintrar sviptingar hafi verið í ósamræmi við almennar reglur kröfuréttarins. Ekki hafi stefnandi verið áminntur fyrir tiltekna háttsemi er brotið hafi gegn samningi aðila, að undanskilinni áminningunni frá 3. desember 2005, né hafi verið skorað á hann að láta af háttsemi að viðlagðri riftun. Þá telji stefnandi að ástæða riftunar liggi ekki fyrir með skýrum hætti. Þessari fullyrðingu sé vísað á bug. Nægi í því sambandi að vísa til þeirra gagna sem lögð séu fram í máli þessu s.s. tölvusamskipta þar sem ekki fari á milli mála að stefnandi geri sér fullkomlega grein fyrir hvað það er sem stefndi sé ósáttur við og telji vera brot á þeim skuldbindingum sem stefnandi hafi samþykkti að hlíta. Enda lofi stefnandi ávallt bót og betrun án þess að efndir fylgi þeim yfirlýsingum. Stefndi telji, eins og fram hafi komið, stefnanda hafa verulega vanefnt þá samningskilmála sem hann hafi samþykkt að fylgja. Stefnandi fái áminningu hinn 3. desember. Stefnanda hafi því vel verið kunnugt um vanefndir sínar og ítekuð brot á samningum. Ef allt sé eins og það eigi að vera sé auðvitað engin ástæða til þeirra yfirlýsinga um bót og betrun af hálfu stefnanda sem ítrekaðar séu í tölvupósti frá honum.

Þá gildi hér almennar reglur kröfuréttar og samningaréttar um heimildir til riftunar vegna verulegra vanefnda aðila. Undir engum kringumstæðum sé hægt að halda því fram að riftun samningsins hafi verið fyrirvaralaus, eða meiðandi. Stefnandi hafi verið búinn að fá skriflega áminningu, sem sé undanfari uppsagnar/riftunar á samningi. Stefnanda hafi vel verið kunnugt um að háttsemi hans braut gegn samningum, en hafi þó ekki látið af henni. Öðru nær, þættirnir sem sýndir voru fyrst hinn 13. janúar og síðan hinn 20. janúar hafi borið þess glögglega merki, en þátturinn sem sýndur var hinn 20. janúar hafi þótt grófari en sá fyrsti, að stefnandi hafi ekki haft nokkurn hug á því að breyta um stefnu. Þrátt fyrir öll fyrirheit um slíkt. Að mati forráðamanna keppninnar þótti sýnt og fullreynt að stefnandi myndi ekki láta af þessari háttsemi, sem hafi algjörlega brotið gegn þeirri ímynd sem keppnin hafi skapað á þeim fímmtíu árum sem Fegurðarsamkeppni Íslands hefur verið við lýði.

Þá veki stefnandi sérstaka athygli á því að í samningi sé sérstaklega tiltekið hvaða háttsemi geti varðað sviptingu þ.e. nektarmyndatökur. Í samningum sé vikið að þessu. Megi því ljóst vera að allt er tengist nektarmyndum fari ekki saman við þá ímynd sem keppnin hafi. Eins og bent sé á hér að framan velji þáttastjórnandi efnistökin í umræddum þáttum. Eins og fram hafi komið hafi verið um grófa þætti að ræða, sem margir skilgreini sem klám. Það megi auðvitað hverjum manni vera ljóst að það geti ekki farið saman að stýra, velja efni og hafa veg og vanda að slíkum þáttum og að vera fyrirmynd ungu kynslóðarinnar sem Herra Ísland.

Stefnandi telji að heimild til sviptingar hafi ekki verið fyrir hendi, þó sé það ekki aðalatriðið heldur hvernig hafi verið staðið að henni. Stefnandi kveðst aldrei hafa tekið við tilkynningu um riftun á samningum frá stefnda. Stefnandi kveðst hafa frétt það í fjölmiðlum að hann hafi verið sviptur titlinum. Þessi fullyrðing sé röng. Stefnandi hafi margsinnis verið boðaður á fund með forráðamönnum keppninnar. Hinn 27. janúar sé hann ítrekað boðaður á fund, símleiðis af stefnda A-kk-þgf og komi loksins á fundinn. Þar sé farið yfir stöðuna og þar sé ákvörðun tekin um að rifta samningum og svipta stefnanda titlinum. Stefnanda sé kynnt hvers vegna og sé þar m.a. rakin ítrekuð samningsbrot og vanefndir stefnanda á samningum. Rétt sé að minna á hér að stefnandi hafi verið á fundi með E-kvk-þgf tveimur dögum áður og hafi honum verið kynnt þar að það færi ekki saman að stýra þáttum af þessari gerð og að vera handhafi titilsins Herra Ísland. Þá hafi honum eiunig verið kynnt að hann hefði farið í viðtöl, án samráðs. Einnig hafi honum verið tilkynnt að félagsmálafulltrúinn í Reykjanesbæ, hefði þá um morguninn tilkynnt að hún hefði ekki lengur áhuga á þátttöku stefnanda í því forvarnarverkefni, sem til stóð að setja á laggirnar, vegna framkomu stefnanda í umræddum þætti. Í stefnu haldi stefnandi því svo fram að hann hafi fengið vitneskju um sviptinguna í fjölmiðlum. Í viðtali við tímaritið Mannlíf í ágúst 2006 upplýsi stefnandi um fundinn og hvað hafi að hans mati farið fram á honum. Þar sé honum greint frá því að hann sé ekki talin góð fyrirmynd og ákvörðun tekin um að rifta samningum og svipta stefnanda titlinum. Að halda því fram í stefnu að stefnandi hafi fyrst frétt af sviptingu titilsins í fjölmiðlum sé alrangt, enda viðurkenni hann allt annað í umræddu viðtali. Málatilbúnaður stefnanda sé með ólíkindum. Tilkynning hafi verið send á fjölmiðla 27. janúar 2006 kl. 19.06.

Stefnandi telji ljóst að sviptingin og þær aðferðir sem stefndi hafi notað hafi falið í sér ólögmæta meingerð gegn stefnanda sem honum beri bætur fyrir, sbr. b.lið 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Stefnukrafan samanstandi af fjárhagslegu tjóni og miskabótum. Þessu sé alfarið vísað á bug. Stefnandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir fjárhagslegu tjóni. Telji stefnandi að mannorð hans hafi beðið skaða skuli bent á að stefnandi hafi verið fullfær um að valda því sjálfur og hafi ekki þurft atbeina neins við það. Forráðamenn kepppninnar hafi ekki átt annan leik í stöðunni, vegna ítrekaðra vanefnda stefnanda á samningum, en að svipta stefnanda titlinum til að forða keppninni, og þeirri ímynd sem Fegurðarsamkeppni Íslands standi fyrir, frá frekara tjóni.

Stefndi hafni öllum kröfum stefnanda. Málatilbúnaðurinn einkennist af grófum rangfærslum um atvik málsins, eins og sýnt hafi verið fram á með viðeigandi gögnum. Í því ljósi sé afar sérkennilegt að sjá að stefnandi fari fram á álag á málskostnað. Engin rök séu fyrir þeirri kröfu. Eins og lýst sé hér að framan standi vart steinn yfir steini í málatilbúnaði stefnanda

Stefndi áskilji sér rétt til að höfða sjálfstætt skaðabótamál vegna þess fjárhagslega tjóns sem stefnandi hafi bakað þeim.

Um lagarök er einkum vísað til meginreglna kröfu og samningréttar, skaðabótareglna innan og utan samninga. Um málskostnað sé vísað til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Í stefnu krefst stefnandi skaðabóta að fjárhæð 2.000.000 króna. Kveður stefnandi tjón sitt samanstanda af fjárhagslegu tjóni og miskabótum. Fallist dómari á bótaskyldu er gerð sú krafa að bætur verði metnar að álitum í einu lagi til stefnanda. Sundurliðar stefnandi ekki kröfu sína nánar í fjárhagstjón og miska.

Við aðalmeðferð málsins var af hálfu stefnanda gerð sú breyting á kröfugerð að stefnandi féll frá kröfu sinni um fjárhagslegt tjón en krefst nú eingöngu miskabóta að fjárhæð 2.000.000 króna eins og stefnufjárhæð er samkvæmt stefnu. Lögmaður stefnda andmælti þessari breytingu á kröfugerð. Taldi hann að þar sem skaðabótakrafan hafi ekki verið sundurliðuð í stefnu væri hún ódómtæk og lýsti jafnframt þeirri skoðun sinni að vísa bæri máli þessu frá dómi ex officio.

Það er álit dómsins að eins og krafa stefnanda er fram sett, um miskabætur að álitum, rúmist hún innan kröfugerðar stefnanda.

Stefnandi reisir kröfur sínar um miska á því að það að svipta hann titlinum Herra Ísland og viðhafa þær aðferðir sem stefndi beitti hafi falið í sér ólögmæta meingerð gegn stefnanda sem honum beri bætur fyrir samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993. Hafi fyrirvaralaus riftun á samningi aðila verið ólögmæt. Stefndi hafi m.a. ekki tilgreint þá háttsemi stefnanda sem fari í bága við samning aðila. Krefst hann miskabóta vegna tjóns sem felist einkum í augljósri röskun á stöðu og högum, mannorðshnekki og ærumeiðingum. Tjónið sé til komið vegna þessarar ólögmætu meingerðar sem stefndi hafi staðið að með einhliða sviptingu titilsins, riftun á samningi aðila og neikvæðri fjölmiðlaumfjöllun um málið.

Eins og rakið er í málavöxtum tók stefnandi þátt í keppninni Herra Ísland og hlaut titilinn 24. nóvember 2005. Í tengslum við keppnina undirritaði hann yfirlýsingu þar sem hann skuldbindur sig til hegða sér þannig að til sóma sé fyrir vandaða ímynd keppninnar. Þá segir að Fegurðarsamkeppni Íslands áskilji sér allan rétt til að vísa frá hverjum þeim keppanda sem geri sig sekan um óviðeigandi hátterni. Hljóti hann titilinn skuldbindi hann sig til þess að veita ekki viðtöl eða semja um auglýsingavinnu nema með fullu samþykki framkvæmdastjóra keppninnar.

Hinn 27. janúar 2006 sendi stefndi út fréttatilkynningu um að stefnandi hefði verið sviptur titlinum Herra Ísland. Í fréttatilkynningunni segir m.a. að heilbrigt líferni og reglusemi séu þættir sem skipti miklu þar sem gera megi ráð fyrir að Herra Ísland sé fyrirmynd ungmenna í landinu. Í samningi sem Herra Ísland skrifi undir segi: „ég geri mér fulla grein fyrir því að hegðun mín skuli ávallt vera til sóma fyrir vandaða ímynd keppninnar...“ Þá segir að stefnandi, Ó-kk-nf G-kk-nf J-kk-nf, hafi ekki staðið undir þeim væntingum sem keppnin geri til Herra Íslands.

Stefnandi kom fyrir dóminn til skýrslugjafar. Fyrir liggur að samskipti stefnda við stefnanda fóru aðallega fram fyrir milligöngu E-kvk-ef G-kvk-ef framkvæmdastjóra keppninnar. E-kvk-nf kom ekki fyrir dóminn til skýrslugjafar og verður stefndi að bera hallann af því. Verður því, varðandi samskipti aðila, að byggja á framburði stefnanda auk þeirra tölvupósta sem gengu á milli stefnanda og E-kvk-ef og liggja frammi í málinu.

Vegna viðtals við stefnanda í DV 3. desember 2005 sendi E-kvk-nf G-kvk-nf stefnanda tölvupóst sama dag. Lýsir hún því að sér hafi verið brugðið er hún sá viðtalið. Minnir hún stefnanda á ákvæði samningsins um að stefnandi veiti ekki viðtöl eða semji um auglýsingar án samþykkis stefnda. Gerir hún athugasemd við tilefni viðtalsins sem hún segir vera að auglýsa partý á skemmtistað í Keflavík. Segir síðan: „Ég verð því hér með að senda þér þessa áminningu vegna brots á samningnum og ef slíkt endurtekur sig munum við þurfa að skoða vandlega hvað gert verður í framhaldinu.“

Fyrir dómi bar stefnandi að hann hafi gert sér grein fyrir því að um áminningu væri að ræða vegna brots á samningnum. Jafnframt viðurkenndi hann að hafa brotið af sér í umrætt sinn með því að fara í viðtal án samþykkis stefnda.

Þá segir E-kvk-nf einnig í þessum tölvupóti varðandi sölu á þætti stefnanda að þau þurfi að tala saman og bendir á að samkvæmt samningnum sjái Fegurðarsamkeppni Íslands nú um alla slíka samninga fyrir herra Ísland.

Í tölvupósti 6. desember 2005 til E-kvk-ef lýsir stefnandi því að hann hafi verið að vafra á netinu og rekist á bloggsíðu þar sem fjallað hafi verið um að forsvarsmenn keppninnar væru ósátt við sigur stefnanda í keppninni og teldu hann óverðugan. Telur E-kvk-nf þetta ekki svaravert. Stefnandi heldur áfram og spyr hvort þetta sé bara vitleysa og setur fram hugleiðingar sínar í þessu sambandi. Í lok bréfsins segir stefnandi að honum hafi brugðið að sjá þetta og óski eftir að vita sannleikann og bætir síðan við: „...og kannski fá að vita eitthvað um framhaldið....“ E-kvk-nf svarar því til að hann þurfi ekki að vera að velta sér upp úr þessu. Segir að sá sem sé kjörinn þurfi að vera viðbúinn mikilli gagnrýni, bæði jákvæðri og neikvæðri. Svo framarlega sem hann standi sig og passi að vera til fyrirmyndar þá eigi hann að geta blásið á slíkt. Varðandi framhaldið segir hún allt óráðið og hún hafi ekki staðfestingar á erlendum keppnum. Segir síðan að þau þurfi að hittast í rólegheitum varðandi þáttinn hans.

Í tölvupósti 15. desember 2005 lýsir stefnandi áhyggjum sínum út af sjónvarpsþættinum og segist vera tilbúinn að vera að lágmarki í þættinum. Hann segir að þátturinn sé hans vinna. Hann sé í skóla og verði að vinna til að koma sér í gegnum skólann. Hann nefnir að hann hafi unnið við þáttinn þegar hann kom inn í keppnina og allir hafi vitað hvað hann vann við og hann verði að vinna við hann áfram. Hann hafi verið búinn að semja við Sirkus áður en hann fór í keppnina og vilji standa við sitt.

E-kvk-nf svarar og segir: „Varaðndi þáttinn þá ertu búinn að ganga frá þessu öllu saman og ég verð bara að fylgjast með og horfa á Sirkus til að sjá hvort þú ferð yfir einhver velsæmismörk.“ Herra Ísland sé virðulegur titill sem beri að standa undir sem slíkum og ekki gera sig sekan um neitt ósæmilegt athæfi.

Í tölvupósti stefnanda til E-kvk-ef 4. janúar 2006 óskar stefnandi E-kvk-þgf gleðilegra jóla. E-kvk-nf svarar sömuleiðis, þú ert bara alvöru séntilmaður. Þá segir hún: Það væri gaman að fara að hitta þig aðeins. Stefnandi segist ætla að hafa samband.

Stefnandi sendir E-kvk-þgf póst 20. janúar 2006 og spyrt hvort ekki sé í lagi að hann fari í viðtal við Séð og heyrt. E-kvk-nf svarar og segist ekki vita hvað hún eigi að segja. Allt það sem hún hafi séð eftir honum haft undanfarið á netinu og í sjónvarpinu sé nú ekki alveg það sem þau hafi haft að leiðarljósi með Herra Ísland sem fyrirmynd ungs fólks sem sé jú það sem þessi keppni gangi út á. Það eina sem lífið virðist ganga út á hjá stefnanda sé að drekka djamma, auglýsa áfengi sóðaleg partý og kynlífshjálpartæki. Ef þetta sé það sem hann ætli að tala um í Séð og heyrt þá hafi hún ekki áhuga á því að hann dragi orðspor keppninnar niður á þetta plan og ef það sé hans skoðun að þessi lífsstíll sé við hæfi sem Herra Ísland þá þurfi þau að skoða alvarlega stöðu sína. Þetta sé eitt af því sem hún hefði viljað ræða við stefnanda en hann sé ekki enn farinn að láta sjá sig á skrifstofu hennar eins og þau margoft hafi talað um.

Stefnandi svarar þessum pósti 21. janúar 2006. Hann heldur því fram að hann hafi ekki verið í óreglu. Ungt fólk sé að biðja um eiginhandaráritanir og honum finnist allt ganga vel. Hann viti í rauninni ekki hvað hann megi gera. Að kynna hjálpartæki ástarlífsins finnist honum vera saklaust en það hafi greinilega allir sína skoðun á því.

Þrátt fyrir undirtektir E-kvk-ef við fyrirspurn stefnanda um viðtalið í Séð og heyrt liggur fyrir, samkvæmt framburði M-x-x S-x-x V-x-x fyrir dómi, að E-kvk-nf samþykkti að M-x-x tæki viðtal við stefnanda fyrir Séð og heyrt svo lengi sem ekki væri fjallað um einhver leiðindi og bara væri fjallað um stefnanda sem Herra Ísland. Fyrir liggur að vital þetta birtist ekki fyrr en eftir að stefnandi var svipur titlinum.

Í DV 23. janúar 2006, var fjallað um sjónvarpsþáttinn Splash. Segir í umfjöllun að það hafi vakið gríðarlega athygli hversu gróf nekt var sýnd í þættinum og mundu margir flokka efni þáttarins hreinlega undir klám. Í viðtalinu eru höfð eftir stefnanda ákveðin ummæli. Hefur stefnandi borið að þetta viðtal hafi ekki verið tekið við sig heldur bróður sinn, J-kk-þf Þ-kk-þf J-kk-þf, sem hefur staðfest fyrir dómi að svo hafi verið.

Eftir þáttinn, eða hinn 24. janúar, sendir stefnandi E-kvk-þgf póst þar sem fram kemur að stefnandi hafi lesið yfir greinina og og sé búinn að vera að hugsa sinn gang. Hann viti að hann hafi ekki hagað sér vel enda sé þátturinn og titillinn svart og hvítt. Biðst hann fyrirgefningar á öllu því ranga sem hann hafi gert og sagt og segist ætla að taka sig á. Hann segir að hann langi til að hitta E-kvk-þf og ræða málin við hana og ætli að vona að hún sé tilbúin að leyfa honum að fá einhver verkefni og gefa honum sjens

Stefnandi sendir E-kvk-þgf aftur póst 27. janúar 2006 og vitnar til setningar sem höfð var eftir E-kvk-þgf í blaði „Þjóðin kaus og við sitjum uppi með hann“ Lýsir hann undrun fólks á þessu sem telji ummælin niðurlægjandi fyrir hann. Hann lýsir nánar fyrirætlunum sínum og vangaveltum en efni þykja ekki til að rekja það nánar.

E-kvk-nf svarar þessum pósti og segir að hún hafi haldið að hann ætlaði að koma upp úr kl. 13.00 og hitta sig aftur. Þau hafi talað um það og A-kk-nf L-kk-nf ætlaði líka að hitta stefnanda.

Samkvæmt framburði stefnanda fyrir dómi höfðu þau E-kvk-nf hist 25. janúar. Telur stefnandi að þá hafi hún fyrst sett út á sjónvarpsþátt hans. Aldrei hafi verið sagt hvað þyrfti að gera, bara að eitthvað væri að, en ekki sagt hvað. Hann kveðst hafa boðist til að hætta með þáttinn og hún hafi sagt að hann skyldi hugsa málið fram yfir helgi.

Hinn 27. janúar 2006 var stefnandi síðan boðaður á fund með E-kvk-þgf G-kvk-þgf og A-kk-þgf L-kk-þgf. Stefnandi lýsir þeim fundi svo að honum hafi strax verið tilkynnt að það ætti að svipta hann titlinum. Skýringin sem var gefin hafi verið sú að hann væri ekki fyrirmynd og hann vissi af hverju. Þá hafi verið sagt að hann og sjónvarpsþátturinn ættu ekki samleið. Kveður hann E-kvk-þf og A-kk-þf hafa haft tilbúna yfirlýsingu sem þau ætluðu að senda út eftir fundinn.

Ekki liggur fyrir að stefnandi og A-kk-nf L-kk-nf, eigandi keppninnar, hafi hist frá því að keppninni lauk þar til á fundinum 27. janúar 2006. A-kk-nf L-kk-nf bar fyrir dómi að hann og E-kvk-nf hafi starfað náið saman og E-kvk-nf hafi reglulega upplýst hann um vandamál sem hún hafi staðið frammi fyrir. Hafi hún upplýst hann um að ekki væri hægt að fá stefnanda til að koma á fund. Hann væri alltaf með einhverjar afsakanir.

Fyrir liggur að félagsmálatjóri Reykjanesbæjar óskaði eftir samstarfi við stefnanda til að þróa samstarf um forvarnir. Síðar var fallið frá þeirri hugmynd. Í viðtali við félagsmálastjórann í DV kemur fram að það hafi verið vegna þess að hegðun stefnanda hefði ekki farið farið saman við forvarnarstarf þeirra og jafnframt er vísað til sjónvarpsþáttar stefnanda. A-kk-nf L-kk-nf bar fyrir dómi að það hafi verið dropinn sem fyllti mælinn og þau hafi ákveðið að ekki væri hægt að vinna með honum. Mikið hefði verið að gerast á þessum tímapunkti, mikil neikvæð umfjöllun um keppnina

Aðspurður um góða ímynd keppninnar bar hann að hún tengdist því að vinir og foreldrar séu stoltir af krökkunum sínum í keppninni og upplifi jákvæðar breytingar á þeim. Jafnframt að kostendur séu tilbúnir að tengja vörur sínar keppninni. Sé leitast við að ímyndin sé góð. Fyrir og eftir að stefnandi var sviptur titlinum hafi kostendur verið forviða og sé erfitt eins og er að ná kostendum að keppninni. Hann hafi heyrt neikvæðan orðróm um keppnina. Taldi hann efiðara að fá kostendur til keppninnar nú en áður. Neikvæð umfjöllun hafi m.a. falist í því að verið væri að kynna kynlífstól í þætti stefnanda.

A-kk-nf kveðst hafa krafist þess að stefnandi mætti á fundinn 27. janúar 2006. Þeir hafi spjallað saman og kveðst A-kk-nf hafa tjáð honum að hann ætlaði að svipta hann titlinum. Bar A-kk-nf að ástæða sviptingarinnar hefði verið samningsbrot stefnanda. Hann hafi verið búinn að brjóta samninginn svo oft. Þá hafi ekki verið hægt að ná sambandi við hann. Spurður um aðkomu sína að málinu bar A-kk-nf að hann hefði ekki haft nein samskipti við stefnanda. E-kvk-nf hafi verið í samskiptum við hann.

Bar A-kk-nf að stefnandi hefði ítrekað verið áminntur og vísaði til tölvupósts 3. des. 2005. Hafi E-kvk-nf sagt að hún hafi margoft rætt við hann um að koma ekki fram í fjölmiðlum. Þá vísaði A-kk-nf til viðtals í Séð og heyrt og viðtals í DV. Kvaðst A-kk-nf hafa haft veður af því að stefnandi hefði samband við kostendur og kynna sig sem Herra Ísland og reyndi að fá kostendur í þáttinn sinn. Hann hafi verið búinn að brjóta samninginn og verið sviptur titlinum af þeim sökum. Stefnandi hafi haldið áfram að blogga um alls konar hluti og fara í viðtöl en samkvæmt samningi átti hann að vera í sambandi við stefnda áður en hann gæfi kost á viðtölum. Hann hafi ekki gert það og vandamálið hafi orðið stærra og stærra.

Aðilar málsins byggja á því að samningur hafi stofnast þeirra á milli um þáttöku stefnanda í keppninni Herra Ísland. Fyrir liggur að stefnandi sigraði í keppninni 2005 og hlaut titilinn Herra Ísland. Samkvæmt því sem fram hefur komið í málinu var stefnanda tekið með fálæti af hálfu fyrirsvarsmanna keppninnar þegar sigur hans varð ljós. Stefndi A-kk-nf L-kk-nf hafði engin samskipti við stefnanda þann tíma sem hann bar titilinn og fóru öll samskipti fram í gegnum E-kvk-þf G-kvk-þf framkvæmdastjóra keppninnar. E-kvk-nf hefur ekki gefið vitnaskýrslu í málinu, eins og áður segir, og verður því í sambandi við þau samskipti að líta til framburðar stefnanda í málinu og þeirra samskipta sem fóru fram þeirra á milli þeirra í tölvupósti og rakin eru hér að framan. Til grundvallar samningssambandi aðila liggur einungis sú yfirlýsing sem stefnandi undirritaði er hann sammþykkti að taka þátt í keppninni. Enginn skriflegur samningur var gerður við stefnanda eftir að hann hlaut titilinn.

Óumdeilt er að stefnandi braut saming aðila er hann fór í viðtal við DV 3. desember 2005 án samþykkis og fékk hann í kjölfarið áminningu. Í áminningunni var ekki skilgreint hvað myndi gerast yrði um slíkt að ræða aftur heldur að einungis að skoða yrði vandlega hvað gert yrði í framhaldinu.

Frá upphafi lá fyrir að stefnandi hafði atvinnu af þáttarstjórn á Sirkus. Hefur ekki komið fram að stefnanda hafi verið gert að hætta því. Samkvæmt tölvupósti 15. desember 2005 frá E-kvk-þgf til stefnanda verður ekki annað ráðið en samþykki stefnda hafi legið fyrir því að hann héldi áfram með þáttinn en honum tilkynnt að fylgst yrði með því hvort hann færi yfir einhver velsæmismörk.

Í tölvupósti 20. janúar 2006 leitar stefnandi eftir samþykki til að fara í viðtal við Séð og heyrt. E-kvk-nf lýsir óánægju sinni með það sem hún hafi séð eftir honum haft á netinu og í sjónvarpi. Ekki er tekið á því í þessu bréfi að stefnandi hafi farið út fyrir ákveðin velsæmismörk en á það bent að skoða þurfi stöðuna. Fyrir liggur að þrátt fyrir yfirlýsingar E-kvk-ef í þessu bréfi, samþykkti hún að stefnandi færi í umrætt viðtal við Séð og heyrt, sbr. framburð vitnisins M-x-x S-kvk-ef V-x-x.

Ekki liggur fyrir að forsvarsmenn keppninnar hafi gert stefnanda grein fyrir því með skýrum hætti til hvers var af honum ætlast meðan hann bæri titilinn Herra Ísland. Samkvæmt framburði stefnanda virðist honum hafa verið ljóst að eitthvað væri að en honum ekki gert ljóst hvað það væri. Þykir ekki í svörum E-kvk-ef að finna nægar leiðbeiningar þar að lútandi. Áminnig sú er stefnandi fékk 3. desember 2005 laut að því að honum væri ekki heimilt að fara í blaðaviðtal án samþykkis stefnda. Þykir ekki hafa verið sýnt fram á í þessu máli að það hafi stefnandi gert aftur.

A-kk-nf L-kk-nf bar fyrir dómi að hann hefði haft veður af því að stefnandi væri að hafa samband við kostendur og kynna sig sem Herra Ísland og reyna að fá kostendur í þáttinn sinn. Þessu til stuðnings var, af hálfu stefnda, lagður fram tölvupóstur frá stefnanda til ónefnds fyrirtækis þar sem fram kemur að stefnandi er að leita til fyrirtækisins um einhvers konar samvinnu. Ekkert liggur fyrir um það í málinu að þetta fyrirtæki sé einn af kostendum stefnda. Þá verður ekki séð af skjalinu hvenær það var sent, hvort það var fyrir eða eftir að stefnandi var sviptur titlinum.

Þegar gögn málsins eru virt og annað er fram hefur komið þykir stefndi ekki hafa sýnt fram á að stefnanda hafi verið veitt fullnægjandi áminnig um að láta af tiltekinni háttsemi ella yrði hann sviptur titlinum.

Fram er komið að stefnandi var boðaður á fund 27. janúar 2006 þar sem honum var tilkynnt að hann væri sviptur titlinum. Gagnvart stefnanda bar stefnda að tilgreina nákvæmlega hverjar væru ástæður sviptingarinnar. Hefur ekki verið sýnt fram á að svo hafi verið gert, sbr. framburð stefnanda fyrir dómi. Þá þykir gæta misræmis varðandi ástæður svipingarinnar í fréttatilkynningu stefnda og framburði A-kk-ef L-kk-ef fyrir dómi.

Með hliðsjón af framanrituðu verður að fallast á með stefnanda að ekki hafi, með lögmætum hætti, verið staðið að því að svipta hann titlinum Herra Ísland.

Keppnin um herra Ísland er opinber keppni sem fjallað er um í fjölmiðlum. Telja verður að sviptingin hafi verið meiðandi fyrir stefnanda. Fallist er á að í sviptingunni, eins og að henni var staðið, hafi falist meingerð gegn persónu stefnanda sem stefndi beri bótaábyrgð á samkvæmt 26. gr. laga nr. 50/1993. Er fallist á kröfu stefnanda um miskabætur. Teljast þær hæfilega ákveðnar 500.000 krónur.

Samkvæmt þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 679.675 krónur og greiðist hann í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, þ.e. þóknun lögmanns hans, V-kk-ef B-kk-ef hdl. 600.000 krónur, og útlagður kostnaður 79.675 krónur, eða samtals 679.675 krónur greiðist úr ríkissjóði. Við ákvörðun málflutninsþóknunar er ekki tekið tillit til virðisaukaskatts.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, A-kk-nf L-kk-nf persónulega og vegna Fegurðarsamkeppni Íslands, greiði stefnanda Ó-kk-þgf G-kk-þgf J-kk-þgf, 500.000 krónur í miskabætur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 30. nóvember 2006 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 679.675 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf