S-224/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 3. október 2014, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, útgefinni 29. apríl 2014, á hendur J-kk-þgf G-kk-þgf Ó-kk-þgf, kt. 000000-0000, [...], 190 Vogum, fyrir líkamsárás, með því að hafa, að morgni þriðjudagsins 22. maí 2012, fyrir framan innkeyrslu við heimili sitt að [...], Vogum, ráðist á A, kt. 000000-0000, með því að setjast á bak A, setja hné sín á bak hans og taka um hendur hans. Í kjölfarið tók ákærði í hálsmál jakka A og herti að og dró A loks á rassinum inn á innkeyrsluna við [...], Vogum. Voru afleiðingar árásarinnar þær að A hlaut talsvert mikið af grunnum skurðum og hruflsárum á höfði, blæðingu í augnkrók vinstra auga, hringlaga mar í kringum háls. Þá hlaut hann einnig talsverð eymsl á brjóstkassa, rifbeinum og við hægri olnboga og grunnar skrámur á hnúum beggja handa. Loks hlaut hann svöðusár á báðum rasskinnum, stærra á vinstri rasskinn.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 217. gr. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í málinu hefur E-kvk-nf H-kvk-nf J-kvk-nf hdl., lagt fram skaða- og miskabótakröfu f.h. A, kt. 000000-0000, þar sem þess er krafist að J-kk-þgf G-kk-þgf Ó-kk-þgf, kt. 000000-0000, verði gert að greiða A skaða- og miskabætur samtals að fjárhæð 1.336.351, krónur með vöxtum skv. 1. mgr 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 22. maí 2012 þar til 30 dagar eru liðnir frá birtingu kröfunnar, en síðan með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu og að sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, greiðist úr ríkissjóði. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsing verði að öllu leyti skilorðsbundin. Þá er krafist frávísunar bótakröfu en til vara verulegrar lækkunar bóta.

I

Málavextir eru þeir að brotaþoli þessa máls hafði samband við lögreglu og óskaði eftir aðstoð vegna líkamsárásar sem hann hefði orðið fyrir að hálfu nágranna hans, ákærða þessa máls. Hafi hann verið að ganga fram hjá heimili nágranna síns klukkan rúmlega fjögur um nóttina þegar nágranni hans hafi ráðist á hann, hent honum í jörðina, lamið hann og snúið upp á handlegg hans. Þá hafi ákærði haldið hálsklút að hálsi hans og hert að þannig að hann missti meðvitund. Hann hafi síðan rankað við sér í innkeyrslunni við heimili sitt og hafi hann sennilega verið dreginn á rassinum enda verið með roða og rispur á rassi. Lögreglan fór að heimili ákærða sem neitaði að hafa ráðist á brotaþola. Hafi ákærði verið mjög stressaður og lögreglu þótt framburður hans ótrúverðugur og hafi hann verið handtekinn.

Í framburðarskýrslu af ákærða kemur fram að mál þetta eigi sér langan aðdraganda. Hafi ákærði átt í erjum við brotaþola um lengri tíma og hafi grunað brotaþola um skemmdaverk á eigum sínum. Hafi hann vegna þessa verið vakandi þessa nótt í þeim tilgangi að reyna að fylgjast með bifreið sinni fyrir utan húsið. Brotaþoli hafi þá birst með poka og byrjað að taka úr honum verkfæri og olíubrúsa, en síðan átt eitthvað við bensínlok bifreiðar hans. Hann hafi þá hlaupið öskrandi út, brotaþoli hafi tekið á rás og dottið með andlitið í malbikið. Ákærði kvaðst hafa sest ofan á bakið á brotaþola og tekið í hálsmálið á jakka hans og hert að. Einnig kveðst hann hafa tekið í hendur brotaþola til þess að varna því að brotaþoli gæti slegið hann og að hann hafi dregið brotaþola að innkeyrslunni að heimili brotaþola, þó ekki meðvitundarlausan.

Í læknisvottorði brotaþola kemur fram að hann hafi orðið fyrir árás tveggja manna og að brotaþoli hafi verið í mikilli geðshræringu. Um líkamlega áverka er getið í ákæru.

Við læknisskoðun hjá ákærða mátti sjá skrámu á vinstri handlegg. Ákærði hafi ekki verið viss hvernig hann hafi fengið þá skrámu. Sár hafi verið lófamegin á nærkjúku litlafingurs hægri handar og nýlegt sár á framanverðum handlegg. Aðrir áverkar hafi virst gamlir en tiltölulega nýr marblettur á hægri síðu/rasskinn.

II

Hér verða eftir þörfum raktir framburðir ákærða og vitna fyrir dómi og lögreglu.

Ákærði bar fyrir dómi að hafa farið út í forstofu heima hjá sér og þá séð brotaþola með poka og hafi hann tekið upp verkfæri og verið að „bagsa“ eitthvað við bensínlok bifreiðar hans. Hafi ákærði þá farið út og öskrað á brotaþola, hvað hann væri að gera. Brotaþoli hafi hlaupið af stað og farið í hvarf vegna girðingar. Þegar hann sjálfur hafi komið fyrir hornið, hafi brotaþoli legið á maganum á grúfu við beisli á kerru hans. Ákærði hafi farið að honum og staðið klofvega yfir honum og sest síðan á hann og snúið honum síðan við. Brotaþoli hafi þá byrja að slá til hans og við það hafi hann tekið í hendur brotaþola og haldið þeim. Hann hafi síðan reist brotaþola upp og tekið í úlpu hans og haldið honum þannig að hann gæti ekki slegið til hans. Hafi hann gengið með brotaþola að innkeyrslu að heimili brotaþola og ýtt honum þannig inn á lóð brotaþola, en hann hafi ekki dregið brotaþola. Að því loknu hafi hann tekið hanska og verkfæri brotaþola og hent þeim til hans. Brotaþoli hafi meðan á þessu stóð verið með fúkyrði og hótanir. Í framhaldi af þessu hafi ákærði farið inn til sín að sofa. Ákærði taldi að þetta hafi átt sér stað á milli kl. 03:00 og 04:00 og þá frekar nær 03:00.

Ákærði bar að ágreiningur hafi byrjað milli hans og brotaþola áður en þetta atvik átti sér stað. Þannig hafi verið búið að stinga á dekk á bifreiðum hans og skera á trampólín og henda í það skít, og hafi brotaþoli sagt við hann: „Það er skítalykt af ykkur“, og hafi hann grunað brotaþola um að hafa staðið að þessum skemmdarverkum og látið lögreglu vita.

Borið undir ákærða lýsing í ákæru um að hann hafi dregið brotaþola og hvort sú lýsing væri röng. Ákærði kvaðst bara hafa tekið þannig til orða: „Að hafa dregið hann á rassinum“. Þá sé það rangt að hann hafi sett hné sitt í bak ákærða en hann hafi sest ofan á hann. Hann hafi ekki þrengt að hálsi brotaþola heldur tekið þéttingstaki í úlpu hans til þess að missa ekki takið. Hann hafi þannig farið með brotaþoli að lóð hans en hann hafi ekki farið inn á lóð brotaþola. Hann hafi gert athugasemd við þetta orðalag í lögregluskýrslu en þáverandi lögmaður hans sem var viðstaddur þá skýrslutöku hafi sagt að þetta væri allt í lagi: „Skrifaðu bara undir“. Borið undir hann hvort það sé rétt sem fram komi í skýrslu að hann hafi tekið þétt hálstak á brotaþola, kvað ákærði það ekki rétt hann hafi aldrei sagt þetta. Lögreglan hafi lagt honum orð í munn. Spurður um áverka brotaþola taldi ákærði að þeir hafi komi við fall brotaþola þegar hann hljóp á beisli kerrunnar. Hann gæti hins vegar ekki útskýrt áverka á rassi brotaþola. Taldi ákærði að brotaþoli hafi veitt sjálfum sér umrædda áverka eftir framangreinda atburði. Spurður um klæðnað hans í umrætt sinn kom fram að hann hafi verið í íþróttabuxum, bol en verið berfættur. Fram kom að hann hafi skipt um buxur eftir þetta þar sem þær hafi verið blautar, enda rigning úti. Rangt sé eftir honum haft að það hafi verið blóð í buxum hans. Ákærði bar að hafa verið hafður í fangaklefa án þess að fá vatn eða þurrt eða komast á klósett, verið berstrípaður og þannig tekinn til skýrslutöku þar sem spurningar hafi verið leiðandi.

A brotaþoli þessa máls, bar að hafa vaknað kl. 04:00 eins og vanalega í þeim tilgangi að ganga út með hundinn sinn og ná í Fréttablaðið. Er hann hafi gengið fram hjá húsi ákærða hafi ákærði komið öskrandi út og lamið hann í andlitið, fylgdi því svo eftir og lemji hann aftur. Við þetta hafi hann dottið á bakið. Ákærði hafi þá krosslagt hendur hans á brjóstkassa hans og sest síðan af fullum þunga ofan á hann og öskrað á hann ókvæðisorðum. Brotaþoli kvaðst hafa spurt ákærða hvort hann vildi ekki hringja í lögreglu en ákærði hafi ekki kært sig um það, hann hafi sagst ætla að ganga frá honum í eitt skipti fyrir öll. Í framhaldi af þessu hafi kærði byrjað að kyrkja hann. Brotaþoli hafi náð að snúa sér við, komist á hnén en við það hafi ákærði náð í trefil hans og hert að. Við þetta missi hann meðvitund og vakni síðar upp í innkeyrslunni heima hjá sér, sennilega um ½ klukkustund síðar. Staðsetning hans hafi verið um það bil 1½ metra frá grindverki í sinni innkeyrslu og um það bil 2 metra frá götu. Hafði hann það eftir rannsóknarlögreglumanni að greinileg dráttarför hafi verið í innkeyrslunni. Hann hafi í framhaldi af þessu farið inn til sín og þurrkað framan úr sér blóð þar sem hann hafi verið alblóðugur en hafi síðan hringt á lögreglu. Brotaþoli neitaði því að hafa valdið sjálfum sér áverkana. Aðspurður um klæðnað sinn kvaðst hann hafa verið í grænni úlpu með hettu, trefil og í „joggingbuxum“. Spurður hvort buxurnar hafi verið rifnar taldi vitnið svo vera en hann var ekki viss. Spurður hvort hann gæti skýrt hruflsár á hnúum og áverka á hné, bar brotaþoli að þetta hafi gerst í átökunum en hann gæti ekki útskýrt það nánar.

Fram kom að atburðir þessir hafi haft mikil áhrif á brotaþola. Mikill líkamlegur munur sé á honum og ákærða auk aldursmunar. Hann hafi ekki farið út úr húsi í lengri tíma og þurft að flytjast til ættingja auk líkamlegra afleiðinga en meðal annars hafi losnað tönn sem hann taldi afleiðingar þessa. Hann hafi hins vegar ekki talið þörf á því að fara aftur í læknisskoðun.

Brotaþoli var spurður hvort hann hafi einhvern tíma í þessari atburðarrás legið á maganum, enda komi fram í ákæru að ákærði hafi sest á bak hans og sett hné sitt í bak hans. Fram kom haft eftir brotaþola að þetta væri ekki rétt og að ákærði hafi ekki tekið í hálsmál á jakka hans heldur tekið í trefil hans.

B, lögreglumaður nr. 0503, bar fyrir dómi að hafi komið að heimili brotaþola. Brotaþoli sem hafi verið blóðugur í framan hafi verið í uppnámi. Hafi hann tjáð honum að nágranni hans hafi ráðist að honum þá um nóttina. Vitnið hafi þá rætt við ákærða sem hafi í fyrstu ekki viljað kannast við málið og verið nýkominn úr sturtu en verið stressaður. Hafi lögreglan leitað eftir blóðugum fatnaði en ekki fundið. Ákærði hafi verið handtekinn þar sem frásögn hans hafi að mati vitnisins verið ótrúverðug. Aðspurður mundi hann ekki hvenær lögreglan hafi komið á vettvang. Hann hafi ekki leitað eftir vitnum eða rannsakað brotavettvang.

C, lögreglumaður nr.0309, bar fyrir dómi að hafa verið send á vettvang vegna meintrar líkamsárásar. Hafi vitnið hitt brotaþola og rætt við hann. Brotaþoli mun hafa sagt lögreglumanninum frá því að nágranni hans hafi ráðist á sig, komið honum að óvörum þegar hann var að sækja Fréttablaðið. Vitnið kvað brotaþola hafi verið blautan og blóðugan en þó ekki mikið. Ekki hafi verið blóð á fötum ákærða en hún hafi ekki skoðað þau. Vitnið kvaðst ekki hafa skoðað buxur brotaþola en að brotaþoli hafi talað um að hann hafi verið dreginn.

D, lögreglumaður nr. 0903, bar fyrir dómi að hafa farið ásamt þremur öðrum lögreglumönnum að [...] í Vogum. Hafi brotaþoli verið með áverka í andliti, blóð hafi verið í andliti og á hálskraga. Þá hafi verið blóð á götunni. Vitnið kvaðst ekki hafa rætt við ákærða. Aðspurður um hvort brotaþoli hafi verið með fleiri áverka bar vitnið að áverkar hafi verið á rasskinnum sem hann hafi ljósmyndað. Spurður hvernig buxur brotaþola hafi verið, gat vitnið ekki borið um það.

E, lögreglumaður nr. 1204, bar fyrir dómi að muna óljóst frá málavöxtum en að brotaþoli hafi tekið á móti lögreglumönnum í anddyrinu heima hjá sér. Hafi verið smá blóð í andliti hans. Hann hafi ekki rætt við brotaþola eða ákærða. Vitnið mundi ekki eftir því að hafa séð buxur brotaþola.

F, lögreglumaður nr. 9110, kom fyrir dóminn og bar að hafa rannsakað þetta mál. Hafi hann tekið skýrslu bæði af ákærða og brotaþola og einnig farið á vettvang og rannsakað hann. Fram kom að við vettvangsrannsókn hjá ákærða hafi ákærði framvísað fötum sem hann bar að hafa verið í, en lögregla talið að ekki væri um sömu föt að ræða. Þá hafi hann ásamt öðrum lögreglumanni skoðað vettvang úti við og séð þar einhver för og blóð. Bornar undir vitnið ljósmyndir af vettvangi og hvort þær staðfestu að einhver hafi verið dreginn frá [...] yfir á [...], bar vitnið að svo væri. Spurður hvort hann gæti séð af myndunum sönnun þess að einhver hafi verið dreginn bar vitnið að það sæist ekki á myndunum. Spurður af hverju umræddar myndir hafi ekki verið lagðar fram sem gögn í málinu kom fram að eitthvað hafi „klikkað“ í því sambandi. Spurður hvort gengið hafi verið í hús í því skyni að leita að vitnum, bar vitnið að gengið hafi verið í öll hús í götunni sama dag og atburðir gerðust, en engin vitni hafi fundist. Hugsanlega hafi einhverjir ekki verið heima en að ekki hafi verið hringt í nágranna í þessum tilgangi. Fram kom hjá vitninu að þar sem talið var að ákærði hefði játað verknað sinn hafi ekki farið fram „gríðarleg“ rannsókn. Ekki hafi verið tilefni til frekari rannsóknar og málið legið ljóst fyrir og ekki stórvægilegt að mati lögreglu. Aðspurður taldi hann að ákærði hefði verið miður sín við skýrslutökuna en ákærði hafi ekki verið beittur þrýstingi á nokkurn hátt og engar athugasemdir komið frá ákærða um framkvæmd skýrslutökunnar.

G, lögreglumaður nr. 9024, kom fyrir dóminn og bar að hafa farið á vettvang ásamt F lögreglumanni. Brotaþoli hafi verið á heimili sínu í uppnámi og með áverka. Bornar voru undir vitnið ljósmyndir af vettvangi og bar vitnið að ljóst væri að einhver núningur hafi átt sér stað á yfirborðinu í heimkeyrslunni að [...]. Á myndunum sjáist einnig gul merki með númerum sem lögreglan hafi sett á götuna merkt 1-7, og hafi það verið merki um að það glitti í dragför. Merkin afmarki þannig slóð dragfara sem hafi verið slitin og ógreinileg í malbikinu og erfitt að mynda þau. Dragförin hafi hins vegar mátt sjá við rétt birtuskilyrði. Aðspurður um það hvort merkin sýni þannig að dragslóðin hafi byrjað við merki nr.1, bar vitnið að það væri líklega öfugt og út frá ferli dragsporanna sé ferlið frekar frá merki nr. 7 til merkis nr. 1. Þannig megi sjá draglínu frá merki nr. 7 yfir á merki nr. 6. Spurður hvort sjá megi ummerki um að 100 kílóa maður hafi verið dreginn í innkeyrslunni, bar vitnið erfitt væri að segja til um það, það færi eftir því hvaða líkamshlutar snertu jörðina en ef að brotaþoli hefði verið dreginn á rassinum þá hefðu átt að vera breiðari för. Spurður hvort rannsakað hafi verið hvað hafi myndað dragslóðina á malbikinu, hvort um hafi verið að ræða mannshúð eða efni, hugsanlega eftir buxur, kom fram að það hafi ekki verið rannsakað. Spurt um hvaða blettur kæmi fram við merki nr. 1, bar vitnið að það væri blóð. Ítrekað spurður hvort það væri blóð sem væri við merki nr. 1, bar vitnið að hann gæti ekki fullyrt um það en honum þætti það líklegt en hann hafi ekki gengið frá gögnum málsins. Fram kom einnig að vitnið ræddi við brotaþola og tók af því sýni, meðal annars skaf undan nöglum hans. Hins vegar hafi verið upplýst að ekki væri þörf á þessum sýnum og ekki hafi verið óskað eftir því að hann lyki við ljósmyndskýrslu um málið, enda hafi verið mikill erill hjá lögreglu á sama tíma vegna alvarlegs máls og hann hafi því ekki á þeim tíma lagt endanlegt mat á það hvað kæmi fram á myndunum, enda ekki óskað eftir því.

Vitnið H, bar fyrir dómi að hafa komist að því í gegnum móðir sína að það væri verið að kæra ákærða fyrir líkamsárás. Hann hafi þá hringt í ákærða og sagt honum frá því að hann hafi orðið vitni að atburðinum. Lögreglan hafi ekki reynt að hafa tal af honum vegna málsins. Á þessum tíma hafi hann búið að [...], beint á móti ákærða og því séð yfir á lóð hans. Hafi hann verið að fá sér vatn að drekka og þá séð einhvern umgang á lóð ákærða. Taldi vitnið að þetta hafi verið um það bil kl. 02:45. Hafi hann þá fært sig inn í stofu þar sem stór gluggi vísi beint að húsi ákærða. Hafi einhver verið að krjúpa við bifreið á lóð ákærða, en skyndilega hafi sá hlaupið af stað en „flogið fram fyrir sig“. Ákærði hafi hugsanlega farið með annan fótinn utan í kerruna og snúist og lent á maganum. Þar liggi hann þar til ákærði komi að honum. Þá byrji brotaþoli að slá til ákærða. Ákærði snúi þá brotaþola við og taki í kragann á úlpu hans og teymi hann að lóðarmörkum brotaþola. Vitnið kvaðst ekki hafa upplifað þetta sem líkamsárás heldur sem slys þar sem annar maður hafi verið að hjálpa hinum.

Vitnið I, bar fyrir dómi að hafa búið að [...], og því verið nágranni ákærða þegar atburðir gerðust. Lögreglan hafi ekki reynt að fá vitnisburð hennar fram í þessu máli. Vitnið bar að brotaþoli hafi farið inn á lóð ákærða og verið að „sniglast þar“. Þetta hafi verið síðar um daginn sem atburðir gerðust. Hafi hann síðan komið til baka með hvítan plastpoka í höndunum sem hann hafi tekið heim til sín.

Vitnið, J, sérfræðingur Landspítalans í Fossvogi, gaf símaskýrslu fyrir dómi og sagði að brotaþoli hafi komið til sín um klukkan 06:15 að morgni 22. maí 2012. Hafi brotaþoli, sem hafi verið í mikilli geðshræringu borið að tveir menn hafi ráðist á sig, nágranni hans með öðrum manni. Spurður um það hvort áverkar brotaþola hafi verið í samræmi við frásögn hans, þá bar vitnið að svo væri en brotaþoli hafi ekki gefið mjög nákvæma lýsingu aðra en þá að högg hafi dunið á honum víða um líkamann og að þrengt hafi verið að hálsi hans með hálsklút. Hafi brotaþoli verið með marblett á hálsi sem samræmdist því. Spurður hvort áverkar hafi komið við fall á götu, bar vitnið að ólíklegt væri að hann hafi dottið fram fyrir sig og hlotið alla þessa áverka þannig. Ef það hefði gerst hefði hann ekki verið með áverka á olnbogum, líklegra væri að hann hefði þá borið hendur fyrir sig. Þá hafi hann líka verið með áverka á rasskinnum sem hljóti að vera til komnir að hann hafi verið dreginn sitjandi. Spurður hvort það væri möguleiki á því að áverkar brotaþola hafa komið vegna þess að hann hafi hlaupið á kerru og þannig dottið í götuna bar vitnið að það gæti verið ef horft væri fram hjá sárum á rassi og áverka á hálsi. Aðspurður um hvort áverkar á sköflungi brotaþola hafi verið skoðaðir kom fram þeirra hafi ekki verið getið í læknabréfinu. Þá væru ekki beinir áverkar á andliti sem bentu til þess að brotaþoli hafi verið kýldur með krepptum hnefa. Spurður um það hvort brotaþoli hafi getað veitt sér sjálfur þá áverka sem fram komi í læknabréfi hans, taldi vitnið það ólíklegt en vissulega mögulegt. Spurður hvort hringlaga mar á hálsi gæti hafa komið vegna þess að tekið hafi verið í hálsmál jakka eða úlpu, bar vitnið að ekki væri hægt segja til um það, enda hafi vottorð hans byggt á því sem fram hafi komið hjá brotaþola um það að þrengt hafi verið að hálsi hans með klút. Þá hafi ekki verið ummerki á hálsi um að reynt hafi verið að kyrkja brotaþola með höndunum, enda hefðu þá átt að vera merki um það, sérstaklega þumla. Spurður um það hvort mögulegt væri að brotaþoli hafi getað verið meðvitundarlaus í hálfa klukkustund við það að þrengt hafi verið að hálsi hans, bar vitnið að það væri ekki líklegt. Hægt væri að tapa meðvitund við það að þrengt væri að hálsi vegna súrefnisskorts til heilans. Ekki væri hægt að fullyrða um hámarkstíma í þessu sambandi en það væri styttri tími, einhverjar sekúndur eða upp í eina mínútu.

Vitnið, K, læknir kom fyrri dóminn og gaf skýrslu. Fram kom að hann hafi verið kallaður til af lögreglu til að skoða einstakling í fangaklefa og hafi verið beðið um læknisfræðilega skoðun á honum. Niðurstöður rannsóknar hafi verið þær að það hafi verið marblettur sem hafi getað passað við fingurgúlpu eða áverka eftir fingurgóm og áverki eða rispa sem mögulega hafi getið verið eftir nögl. Erfitt væri að fullyrða læknisfræðilega séð að einstaklingurinn hafi lent í áflogum en það væri hægt að leiða að því sterkum rökum en aldrei hægt að fullyrða með algjörri vissu. Ákærði í þessu máli hafi ekki verið með mikla áverka, það hafi verið nefndur marblettur og rispa. Ákærði: „Kom ekki til dyranna eins og hann hafi orðið fyrir miklum áverkum“. Ekki hafi verið hægt að sjá merki á hnúum ákærða að hann hafi lent í átökum, þannig hafi ekki verið merki um roða eða bólgur.

III

Niðurstaða: Ákærði neitaði sök fyrir dómi. Framburður ákærða fyrir dómi stangast í veigamiklum atriðum á við það sem fram kom eftir honum haft í lögregluskýrslum og er hann því ekki trúverðugur að því leyti. Ákærði hefur borið að hann hafi verið beittur þrýstingi af lögreglu í skýrslutöku og að spurningar hafi verið leiðandi. Þá hafi hann gert athugasemdir við skýrsluna en lögmaður hans sagt honum að það væri í lagi að skrifa undir hana. Dómari málsins hefur skoðað af mynddiski skýrslutöku af ákærða hjá lögreglu. Er það mat dómara að spurningar hafi alls ekki verið leiðandi eða að ákærði hafi verið beittur óeðlilegum þrýstingi að hálfu lögreglu. Ekki verður annað séð en að lýsing sú sem ákærði gaf af samskiptum hans og brotaþola umrædda nótt, sé gerð í frjálsri frásögn hans sjálfs. Þá gaf ákærði sér góðan tíma til þess að lesa yfir skýrsluna sjálfur sem er að mestu orðrétt höfð eftir honum og gerði engar athugasemdir. Þá er ekki að sjá að hann hafi verið beittur neinum þrýstingi af þáverandi lögmanni sínum við að skrifa undir skýrsluna og er frásögn ákærða um þetta atriði alls ekki trúverðug.

Með hliðsjón af 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður dómur reistur á gögnum sem fram eru færð við meðferð málsins fyrir dómi. Með vísan til þessarar reglu um milliliðalausa málsmeðferð, verður sakfelling ákærða ekki reist á framburði hans hjá lögreglu, nema önnur atriði sem fram hafa komið fyrir dóminum, styðji þann framburð í verulegum atriðum.

Ákærði bar fyrir dómi að hafa séð brotaþola verið að „bagsa“ eitthvað við bensínlok bifreiðar hans. Hafi hann öskrað á brotaþola sem hafi hlaupið burt. Hann hafi þá séð hvar brotaþoli lá á malbikinu og taldi ákærði að brotaþoli hefði hrasað um beisli á kerru sem stóð í innkeyrslu hans. Hafi hann sest á brotaþola og snúið honum við. Við það byrji brotaþoli að slá til hans en hann þá tekið í hendur brotaþola og haldi þeim. Að því loknu reisti hann brotaþola við og tók í úlpu hans þannig að brotaþoli gat ekki slegið til hans. Þannig hafi hann gengið með brotaþola að innkeyrslunni að heimili brotaþola og ýtt honum inn á lóð hans. Taldi ákærði að þetta hafi verið um kl. 03:00 um nóttina.

Brotaþoli bar fyrir dómi að hann hafi verið að sækja Fréttablaðið um kl. 04:00 um nóttina. Þegar hann hafi verið fyrir framan innkeyrslu íbúðar ákærða, hafi ákærði komið öskrandi út og slegið hann ítrekað í höfuðið með krepptum hnefa. Við þetta detti hann á bakið. Ákærði hafi þá sest ofan á hann og haldið höndum hans að brjóstkassa hans. Í framhaldi af þessu hafi ákærði byrjað að kyrkja hann en hann hafi náð að snúa sér við. Þá hafi ákærði tekið í trefil hans og hert að þannig að hann hafi misst meðvitund. Hann hafi síðan rankað við sér í heimkeyrslunni heima hjá sér, sennilega hálftíma síðar. Frásögn brotaþola hjá lækni um að tveir menn hafi ráðist á sig og frásögn hans um aðra háttsemi ákærða en þá sem greinir í ákæru og meintar afleiðingar fær ekki stoð í gögnum málsins og er brotaþoli því ekki trúverðugur að því leyti.

Framburður ákærða og brotaþola um málavexti stangast á í verulegum atriðum. Þó má þó ljóst vera að einhver samskipti hafi átt sér stað milli þeirra umrædda nótt, þó ekki liggi nákvæmlega fyrir klukkan hvað atburðir gerðust. Í lögregluskýrslu sem tekin var af ákærða sama dag og atburðir gerðust, kom tvívegis fram hjá honum að hann teldi að atburðir hafi gerst rúmlega fjögur um nóttina sem er sami tími og brotaþoli hefur borið. Verður að telja með vísan til framangreinds að sennilegra sé að atburðir hafi gerst eftir klukkan fjögur um nóttina.

Fyrir dóminn kom vitnið H og bar að hann hafi á þeim tíma sem atburðir gerðust, orðið vitni að því sem fram fór. Hann hafi þó ekki séð ástæðu til þess að koma fram fyrr en nú og mun hann hafa rætt við ákærða áður en hann kom fyrir dóminn. Vitnið bar að atburðir hafi gerst um kl. 03:00 um nóttina. Var vitnið með hugleiðingar um að brotaþoli hafi hlaupið á beisli kerru og þannig „flogið fram fyrir sig“ og lent á maganum en sömu hugleiðingar komu fram hjá ákærða fyrir dómi. Áverkar brotaþola benda engan vegin til þess að hann hafi lent á maganum á malbikinu. Að mati dómsins var framburður vitnisins ekki trúverðugur og verður ekki horft til hans við niðurstöðu málsins.

Í ákæru, er ákærða gefið að sök að hafa sést ofan á bak brotaþola, sett hné sitt í bak hans og tekið um hendur brotaþola. Þá hafi ákærði tekið í hálsmál á jakka brotaþola og hert að og að lokum dregið brotaþola á rassinum að innkeyrslu að heimili hans. Ákæran mun að mestu vera byggð á framburði ákærða sjálfs fyrir lögreglu. Eins og getið um, verður ekki byggt á þeim framburði nema gögn fyrir dómi styðji þann framburð í verulegum atriðum.

Samkvæmt 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála má ekki dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir. Þannig er ákærði ekki ákærður fyrir að hafa slegið brotaþola með krepptum hnefa ítrekað í andlit hans eins og fram kom í framburði brotaþola sjálfs. Kemur sú háttsemi því ekki frekari til skoðunar í máli þessu og þá hefur að mati dómsins ekki verið sýnt fram á orsakasamhengi á milli þeirrar háttsemi sem ákært er útaf og þeirra afleiðinga fyrir brotaþola sem getur í ákæru, um grunna skurði og hruflsár á höfði og blæðingar í augnkrók vinstra auga. Þá kom ekki fram nein skýring fyrir dómi á því hvernig brotaþoli átti að hafa hlotið grunn sár á hnúum beggja handa.

Eins og háttsemi ákærða er lýst í ákæru, þá byrjar atburðarrásin með því að ákærði sest á bak ákærða. Rétt þykir til einföldunar við umfjöllun á háttsemi ákærða, að skipta henni upp í fjögur tilvik. Í fyrsta lagi sú háttsemi að setjast á bak brotaþola og setja hnéð í bak ákærða. Í öðru lagi að taka um hendur hans. Í þriðja lagi að taka í hálsmál á jakka ákærða og herða að og í fjórða lagi að draga brotaþola á rassinum.

Um þá háttsemi að setjast á bak brotaþola og setja hnéð í bak ákærða, bar ákærði fyrir dómi að hafa sést ofan á brotaþola áður en hann snéri honum við, en ekki kom fram að hann hafi sett hnéð sitt í bak brotaþola. Brotaþoli var sjálfur spurður fyrir dóminum hvort hann hafi einhvern tíma í þeirri atburðarrás sem átti sér stað milli hans og ákærða, legið á maganum og ákærði hafi sest á bak hans og sett hné sitt í bak hans. Brotaþoli bar að þetta væri alls ekki rétt og að hann hafi aldrei legið á maganum. Ekki var sýnt fram á hvaða afleiðingar þessi háttsemi átti hafi haft fyrir brotaþola. Er það mat dómsins að ósannað sé að ákærði hafi sést á bak brotaþola og sett hné sitt í bak hans eins og í ákæru greinir.

Ákærði bar að hafa staðið klofvega yfir brotaþola, sest á hann og snúið honum við en brotaþoli þá byrjað að slá hann og hann þá tekið í hendur brotaþola og haldið þeim. Brotaþoli bar að ákærði hafi tekið í hendur sínar og krosslagt þær á brjóstkassa hans en ákærði síðan sest af fullum þunga ofan á hann. Ákærði lýsti því sjálfur í lögregluskýrslu að hann hafi haldið höndum brotaþola þannig að brotaþoli hafi ekki getað hreyft sig þegar hann sat ofan á honum. Fyrir dómi bar ákærði að hafa sest ofan á brotaþola. Að mati dómsins er sannað að ákærði hafi setið á brotaþola þar sem hann lá á bakinu, tekið í hendur brotaþoli og haldið þeim. Ákærði hefur því beitt þunga sínum þar sem hann sat á brotaþola og þrýst höndum hans niður eins og brotaþoli lýsti þannig að hann gat ekki hreyft sig. Verður að telja mjög líklegt að þessi háttsemi hafa orsakað eymsli á brjóstkassa, rifbeinum og hægri olnboga brotaþola.

Um þá háttsemi að taka í hálsmál brotaþola og herða að, hefur ákærði borið að hafa tekið í úlpu brotaþola og ýtt honum þannig. Brotaþoli bar fyrir dómi að ákærði hafi reynt að kyrkja sig, þar sem hann sat ofan á honum en síðan tekið aftan í trefil hans og hert að þannig að hann missti meðvitund. Afleiðing þessa er í ákæru hringlaga mar í kringum háls. Í lögregluskýrslu kom fram haft eftir brotaþola að ákærði hafi tekið í hálsklút hans og hert að en fyrir dómi kom fram að um trefil hafi verið að ræða. Vitnið J læknir bar, spurður um það hvort hringlaga mar á hálsi gæti hafa komið vegna þess að tekið hafi verið í hálsmál jakka eða úlpu, að ekki væri hægt segja til um það, enda hafi vottorð hans byggt á því sem fram hafi komið hjá brotaþola um það að þrengt hafi verið að hálsi hans með klút. Ekki hafi verið ummerki á hálsi um það að reynt hafi verið að kyrkja brotaþola með höndunum, enda hefðu þá átt að vera merki um það, sérstaklega þumla. Þá kom fram í frásögn læknisins að ef brotaþoli hefði misst meðvitund við þetta, þá hefði það meðvitundarleysi aldrei átt að standa lengur en eina mínútu en ekki hálftíma eins og brotaþoli bar. Frásögn brotaþola um það að ákærði hafi reynt að kyrkja hann og afleiðingar þess fær því ekki stoð í gögnum málsins.

Óljóst er hvort um trefil eða klút var að ræða að mati brotaþola. Þá liggur ekki fyrir á hvern hátt hálsmál þeirrar flíkur sem brotaþoli var í umrætt sinn hafi getið valdið hringlaga mari, enda liggja ekki fyrir myndir eða upplýsingar um þá flík. Brotaþoli sjálfur bar að ákærði hafi ekki tekið í jakka hans eða úlpu, heldur í klút eða trefil. Ekki er ákært fyrir að herða klút eða trefil að hálsi brotaþola. Sá læknir sem bar vitni í málinu bar að vottorð hans miðaðist við að ákærði hafi tekið í hálsklút brotaþola og því ekki hægt að segja til um aðrar orsakir. Að mati dómsins hefur ekki verið sýnt fram á það hvernig hringlaga mar á hálsi hefur orsakast með því að ákærði hafi tekið í hálsmál á jakka brotaþola og ósannað gegn framburði brotaþola sjálfs að ákærði hafi tekið í hálsmál á jakka hans og hert að með fyrrgreindum afleiðingum.

Um þá háttsemi í ákæru að brotaþoli hafi verið dreginn á rassinum inn á innkeyrslu að heimili hans er brotaþoli ekki til frásagnar sjálfur, enda var hann ekki með meðvitund að eigin sögn. Í málinu voru lagðar fram ljósmyndir af vettvangi sem verjandi ákærða þurfti að kalla eftir. Nánast ómögulegt er að greina dragför á umræddum myndum en lögreglumenn sem rannsökuðu vettvang báru að myndirnar sýndu dragför í malbiki og innkeyrslu brotaþola og að þau hafi verið greinileg við viss birtuskilyrði. Vitnin gátu þó ekki staðfest hvort dragslóðin hafi verið frá merki 1 og til merkis 7 eða öfugt, það er að segja að brotaþoli hafi verið dreginn að sínu heimili eða frá því. Þá gátu vitnin ekki staðfest hvað hafi myndað dragför í malbikið, hvort það hafi verið efni úr fatnaði eða húð. Á sama hátt gat lögreglan ekki staðfest að um blóð hafi verið að ræða á myndunum og eitt vitnið taldi ósennilegt að dragförin gætu verið eftir að maður hafi verið dreginn á rassinum, þá hefðu förin átt að vera breiðari. Gera verður athugasemdir við þessi vinnubrögð lögreglu og ljóst að ekki er hægt að byggja sönnun á þessum gögnum eins og þau voru unnin.

Í máli þessu liggur ekki fyrir hver var kveikjan að þeim atburðum sem áttu sér stað þá nótt sem í máli þessu greinir, þó leiða megi líkur að því að langvarandi ágreiningur og illdeilur nágranna komi þar til. Ljóst er þó að ákærði þessa máls veittist að brotaþola þar sem hann lá í götunni, að því er ætla má blóðugur, settist ofan á hann og hélt höndum brotaþola þannig að hann gat ekki hreyft sig eins og að framan greinir. Ákærði bar fyrir dómi að hann hafi ekki dregið brotaþola, hann hafi bara tekið þannig til orða: „Að hafa dregið hann á rassinum“. Í lögregluskýrslu kemur fram, haft eftir ákærða að hann hafi dregið brotaþola inn á innkeyrslu heimilis brotaþola að [...]. Í vottorði læknis sem gaf vitni fyrir dóminum kom fram að áverkar á rasskinnum hljóti að vera til komnir við það að brotaþoli hafi verið dreginn sitjandi.

Ósennilegt er að brotaþoli hafi getað veitt sér sjálfur þá áverka sem um getur á rassi hans. Að mati dómsins er hafið yfir skynsamlega vafa að ákærði hafi dregið brotaþola á rassinum með þeim afleiðingum að hann hlaut svöðusár á báðum rasskinnum.

Með vísan til ofangreinds þykir ekki sannað að ákærði hafi sest á bak brotaþola og sett hné sitt í bak hans. Þá er ekki sannað að ákærði hafi tekið í hálsmál á jakka brotaþola og hert að þannig að hann hlaut af hringlaga mar kringum háls. Ekki hefur verið sýnt fram á hvað gæti hafa orsakað grunna skurði eða hruflsár á höfði brotaþola, og blæðingar í augnkrók vinstra auga eða grunnar skrámur á hnúum beggja handa. Er ákærði því sýknaður af þeirri háttsemi.

Með vísan til ofangreinds er sannað að ákærði hafi sest ofan á ákærða þar sem hann lá á bakinu og tekið í hendur hans þannig að hann gat sig ekki hreyft og afleiðingar þess séu talsverð eymsl á brjóstkassa, rifbeinum og við hægri olnboga. Þá þykir sannað að ákærði hafi dregið brotaþola á rassinum með þeim afleiðingum að hann hlaut svöðusár á báðum rasskinnum og eru brot ákærða samkvæmt framangreindu, réttilega heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga eins og í ákæru greinir.

IV

Ákærði er fæddur í [...] árið 1968. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur honum aldrei verið gerð refsing áður. Líta verður til þess að tvö ár liðu frá atburðum sem í ákæru greinir, og þar til ákæra í málinu var gefin út, án þess að ákærða verði kennt um þann drátt. Með vísan til framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega metin fangelsi í 60 daga, sem verður bundin skilorði eins og í dómsorði greinir.

V

Brotaþoli krafðist bóta að fjárhæð 1.366.351 króna. Fram kom í máli bótakrefjanda að fjárhæðin skiptist niður í miskabótakröfu, 1.000.000 krónur, lækniskostnað, 27.501 króna og lögfræðikostnað, 338.850 krónur ásamt vöxtum, en dráttarvöxtum frá þingfestingardegi málsins 11. júní 2014. Lögmaður bótakrefjanda benti á að háttsemi ákærða hafi ekki aðeins haft í för með sér miklar líkamlegar afleiðingar, heldur einnig sálrænar, enda hafi brotaþoli talið að ákærði ætlaði að drepa hann. Þá hafi brotaþoli neyðst til þess að flýja heimili sitt og flutt í annað sveitarfélag. Ákærða beri því með vísan til 172. gr. laga um meðferð sakamála, 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og almennu sakarreglunnar, að bæta tjónþola bæði fjártjón og miska sem af þessari háttsemi hlaust.

Í niðurstöðum málsins var ekki annað leitt í ljós en að ákærði hafi átt upptök af þeirri háttsemi er ákært er útaf og að ákærði hafi gerst sekur um hluta af þeirri háttsemi sem í ákæru greinir sem hafi leitt til eymsla á brjóstkassa, rifbeinum og olnboga og svöðusár á báðum rasskinnum. Sú lýsing sem fram kemur í greinargerð brotaþola að ákærði hafi látið höggin dynja á honum, snúið upp á handlegg hans og þrengt að hálsi hans með hálsklút er ekki að finna í ákæru málsins og þá var ákærði sýknaður af hluta ákæruliða eins og fram hefur komið, meðal annars að hafa þrengt að hálsi brotaþola. Ekki er því hægt að fallast á það með brotaþola að þeir áverkar sem sakfellt er fyrir hafi getað leitt til þess að brotaþoli hafi haft ástæðu til þess að óttast um líf sitt.

Samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og með hliðsjón af þeim gögnum sem liggja fyrir um afleiðingar brotsins, er það mat dómsins, að fram komin krafa um miskabætur sé hæfileg 250.000 krónur auk skaðabóta að fjárhæð 27.501 króna, með vöxtum eins og í dómsorði greinir, en viðmiðunardagur dráttarvaxta miðast við mánuð eftir birtingu bótakröfunnar sem var þann 21. maí 2014.

Þá verður ákærða gert að greiða málskostnað lögmanns bótakrefjanda að fjárhæð 244.725 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

VI

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til að greiða allan sakakostnað fyrir þau brot sem hann er sakfelldur fyrir, sem er samkvæmt yfirliti 60.150 krónur. Ákærði skal greiða ½ hluta þóknunar skipaðs verjanda síns fyrir dóminum sem eru málsvarnarlaun G-kk-ef S-x-x R-kk-ef hdl., 571.025 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en ½ hluti málsvarnarlauna skal greiðast úr ríkissjóði eins og nánar getur um í dómsorði.

Dóm þennan kveður upp B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, J-kk-nf G-kk-nf Ó-kk-nf, skal sæta fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði ½ hluta sakarkostnaðar sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir dóminum, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 571.025 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en ½ hluti nefnds sakarkostnaðar skal greiðast úr ríkissjóði.

Ákærði greiði A, miskabætur að fjárhæð 250.000 krónur og skaðabætur að fjárhæð kr. 27.501 króna ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, frá 22. maí 2012 til 21. júní 2014, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags auk málskostnaðar til lögmanns bótakrefjanda, E-kvk-ef H-kvk-ef J-kvk-ef hæstaréttarlögmanns að fjárhæð 244.725 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði greiði 60.150 krónur í annan sakarkostnað.

B-kk-nf H-kk-nf