S-534/2012

Mál þetta, sem dómtekið var fimmtudaginn 10. janúar 2013, er höfðað með ákæru, útgefinni af ríkissaksóknara 11. júlí 2012, á hendur A, kt. 000000-0000, …, Reykjavík, fyrir kynferðisbrot gegn barni með því að hafa í eitt skipti í ágúst 2009 á þáverandi heimili sínu að …, haft samræði við stúlkuna B, þá 13 ára gamla.

Telst þetta varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu sakarkostnaðar.

Af hálfu B, kt. 000000-0000, er krafist miskabóta að fjárhæð 1.000.000 króna ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. september 2009 til þess dags þegar mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfu en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Verjandi ákærða gerir þær kröfur að ákærði verði sýknaður af ákæru, en til að vara að honum verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa, sem jafnframt verði bundin skilorði að öllu leyti eða hluta. Þá er krafist frávísunar bótakröfu, en til vara að bótakrafa verði stórlega lækkuð. Loks krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa, sem greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

Með bréfi, dagsettu 9. ágúst 2011, barst lögreglu beiðni barnaverndarnefndar … um rannsókn á meintu kynferðisbroti ákærða, A, gegn B, sem fædd er … 1995. Kærubréfinu fylgdi afrit bréfs forstöðumanns Barnahúss, dagsett 4. sama mánaðar, þar sem kemur fram að B hafi sótt meðferðarviðtöl í Barnahúsi og hafi hún greint frá því að ákærði hefði haft samræði við hana haustið 2009, er hún var 13 ára gömul.

B gaf skýrslu hjá lögreglu 11. ágúst 2011. Hún greindi svo frá að hún hefði kynnst ákærða á facebook snemma sumars 2009. Þau hefðu átt nokkur samskipti á facebook og einnig rætt saman í síma. Hún kvaðst hafa þekkt til ákærða og vitað að hann væri íþróttamaður. Vel hefði farið á með þeim og í ágúst hefðu þau ákveðið að hittast. Ákærði hefði sótt hana á bifreið um hádegisbil þennan dag og þau farið á heimili hans, en hann hefði búið í hvítu og rauðu tveggja hæða raðhúsi með bílskúr í …. Hann hefði haft þetta húsnæði á leigu með manni að nafni … eða …, en sá hefði ekki verið heima. B kvað þau hafa verið í herbergi ákærða og horft þar á kvikmynd. Síðan hefði ákærði farið að láta vel að henni og þau hefðu haft samfarir. Hún lýsti staðháttum í húsinu og í herberginu sem þau voru í, sem hún sagði hafa verið á efri hæð hússins. Skýrslunni fylgir teikning hennar af herberginu. Þá lýsti B ákærða og bifreiðinni sem hann ók, sem hún kvað vera svartan sportbíl með brúnu leðuráklæði. Hún kvað ákærða hafa skilið bifreiðina eftir við blokk í … þar sem amma hans byggi, en þar hefði hann fengið bifreið ömmu sinnar lánaða, þar sem handbremsa hefði verið biluð í hinni bifreiðinni. Bifreið ömmu ákærða hefði verið rauð eða vínrauð …. B kvað þau ákærða oft hafa rætt um að hún væri 13 ára. Þá hefði hann vitað að hún væri jafngömul frænku hans. Þau hefðu rætt um það áður en þau höfðu samfarir að það væri svolítið snemmt fyrir hana, en ákærði hefði sagt að það væri allt í lagi ef hún vildi það ekki. Þau hefðu átt samskipti um þetta á msn og facebook um sumarið þegar ákærði var að vinna á sjó.

Í málinu eru gögn sem lögregla aflaði um símanotkun ákærða og B frá 1. júní til 31. desember 2009. Kemur fram að á tímabilinu frá 19. ágúst til 10. september var átta sinnum hringt úr símanúmeri sem ákærði var skráður fyrir í símanúmer B og varði lengsta símtalið í rúmlega 41 mínútu. Þá hafði þrisvar sinnum verið hringt úr símanúmeri B í símanúmer ákærða dagana 22. til 24. ágúst og varði lengsta símtalið í rúmar sjö mínútur.

Þá liggur fyrir skýrsla um rannsókn lögreglu á tölvu, sem B hafði afnot af á þessum tíma. Skýrslunni fylgja gögn um samskipti milli ákærða og stúlkunnar á facebook og msn-samskipti, sem höfðu verið vistuð á hörðum diski tölvunnar. Einnig fundust tengingar við netfangið og notendanafnið Um var að ræða facebook- eða msn-samskipti, sem hafði verið eytt af hörðum diski tölvunnar, en höfðu vistast á öðrum svæðum í tölvunni. Meðal annars er þar að finna samtal frá 13. nóvember 2009, þar sem ræðast við … og …, sem viðhefur eftirfarandi ummæli: „tala ekki við gellur sem ég hef riðið og ríða svo vinum mans.“ Í framhaldinu kemur fram að hann hafi eytt henni af facebook og msn.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu 3. október 2011. Hann kvaðst ekki þekkja B og ekki vita til þess að hann hefði hitt hana eða séð. Hann kvaðst þó kannast við nafn hennar og taldi ekki útilokað að þau væru vinir á facebook, en margar stelpur væru að „adda“ honum sem vini. Hann kvaðst hvorki hafa haft símasamskipti við B né samskipti á msn eða facebook. Hann kannaðist við að hafa verið á sjó um tveggja vikna skeið sumarið 2009, en neitaði að hafa rætt við B á þeim tíma. Ákærði kvaðst hafa átt vínrauða … bifreið þetta sumar, en hann hefði eignast svarta … bifreið um haustið. Hann neitaði því að hafa sótt B á bifreið. Þá kvaðst hann ekki hafa leigt með manni að nafni … eða … á þessum tíma. Hann kvað ömmu sína hafa átt vínrauða … bifreið, en neitaði að hafa ekið stúlkunni á þeirri bifreið. Hann vísaði framburði B og lýsingum hennar á atvikum á bug og neitaði að hafa haft samræði við hana. Við yfirheyrslu 11. janúar 2012 voru bornar undir ákærða upplýsingar um tengingar milli símanúmera hans og B. Ákærði kvaðst hafa rætt við margar stelpur á þessum tíma og hefði hann ekki gert greinarmun á þeim. Hann kannaðist við að hafa notað netfangið og notendanafnið í tölvusamskiptum, en kvaðst ekki muna eftir samskiptum þeim tengdum, sem fundust við skoðun á hörðum diski í tölvu B.

Meðal gagna málsins er vottorð Ó-kvk-ef Á-kvk-ef F-kvk-ef, uppeldis- og afbrotafræðings, dagsett 3. janúar 2013, þar sem kemur fram að hún hafi átt 25 viðtöl við B frá því í febrúar 2010. Kemur fram að stúlkan hafi sótt meðferðarviðtöl vegna misneytingar af hálfu þriggja manna og hafi ákærði verið einn þeirra. Í málinu liggur jafnframt fyrir endurrit dóms Héraðsdóms Reykjaness frá 24. júní 2010. Með dóminum var C, sakfelldur fyrir að hafa í tvígang, í nóvember 2009 og janúar 2010, haft samræði við B, en stúlkan var þá 14 ára gömul en dómfelldi 19 ára.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins.

Ákærði neitaði alfarið sök og kvaðst ekki hafa haft samræði við B. Hann kvaðst ekki þekkja þessa stúlku. Ákærði kvaðst hafa átt 2.800 vini á facebook á þessum tíma og geti vel verið að hún hafi verið ein þeirra sem höfðu „addað“ honum. Þá hefði hann átt yfir 1.000 vini á msn. Hann kvaðst hins vegar ekki muna eftir að hafa átt samskipti við þessa stúlku. Hann kvað fjölda fólks hafa haft samband við sig á facebook og beðið hann um að hringja í sig. Yfirleitt hefði fólk verið að leita ráðlegginga hans vegna íþróttaæfinga og hefði hann hringt í það til að liðsinna því. Ákærði kvað útilokað að stúlkan hefði komið á heimili hans. Hann kvaðst hafa þær skýringar einar á framburði hennar að hún hlyti að vera ástsjúk.

Ákærða voru sýndar ljósmyndir, sem teknar voru að …, þar sem hann bjó á þessum tíma, m.a. af svefnherbergjum sem hann og D, meðleigjandi hans, höfðu til afnota. Ákærði kvaðst oft hafa verið í herbergi D og hefðu þeir iðulega horft saman á sjónvarp, sem var þar inni. Ákærða var kynnt að B hefði teiknað mynd af herbergi þar sem hún kvaðst hafa verið með ákærða og samrýmdist teikningin skipan í herbergi D. Hann kvaðst þá hafa verið með fjölda mynda á facebook síðu sinni, sem teknar voru á heimili þeirra D og af bifreiðum þeirra. Kvaðst hann telja að stúlkan hefði teiknað herbergið eftir þessum myndum. Ákærði kannaðist við að hafa oft notað bifreið ömmu sinnar, rauða …, og að amma hans byggi í Breiðholti.

Ákærði kvaðst ekki kannast við símtöl, sem skráð voru á milli símanúmera hans og stúlkunnar, en staðfesti að um sitt símanúmer væri að ræða. Þá voru borin undir ákærða gögn um samskipti sem hafði verið eytt af tölvu stúlkunnar, m.a. fyrrgreint samtal frá 13. nóvember 2009. Ákærði kannaðist við að um sitt notendanafn væri að ræða, en kvaðst ekki kannast við þessi samskipti. Hann kvaðst telja að stúlkan hefði verið að áreita sig og að hann hefði ekki viljað eiga samskipti við hana. Margir hefðu sóst eftir því að hafa samskipti við hann á facebook og msn og hefði hann orðið fyrir miklu áreiti vegna þessa.

Ákærði rakti ferðir sínar 18. ágúst 2009, sem hann tengdi við afmæli sitt daginn áður og heimsókn á dýraspítala. Hann kvað útilokað að atvik sem stúlkan lýsir hafi getað átt sér stað þann dag.

Vitnið, B, greindi frá því sem fyrr að hún hefði kynnst ákærða í samskiptum á facebook og msn sumarið 2009. Þá hefði ákærði nokkrum sinnum hringt til hennar þegar hann var á sjó þetta sumar. Þau hefðu síðan hist í ágúst. Ákærði hefði þá sótt hana til … á bifreið og ekið henni að heimili sínu í …. Þar hefðu þau horft á myndband og hlustað á tónlist. Síðan hefði ákærði farið að kyssa hana og strjúka líkama hennar og hefði hann því næst haft samræði við hana. B kvaðst ekki hafa mótmælt kynferðismökunum, en hún hefði ekki þorað að neita þeim. Hún kvað ákærða hafa vitað um aldur hennar. Hann hefði spurt hana hvað hún væri gömul, í samskiptum þeirra á facebook, auk þess sem aldur hennar kæmi fram á facebook-síðu hennar. Hún kvað ákærða hafa ekið sér heim á eftir, með viðkomu í Breiðholti, þar sem hann hefði skipt um bifreið og fengið lánaða vínrauða … bifreið ömmu sinnar. Hin bifreiðin hefði verið svartur sportbíll með brúnu leðuráklæði og hefði ákærði sagt að bremsur bifreiðarinnar væru bilaðar. B kvað sig minna að atvikið hefði átt sér stað 18. ágúst, en þetta hefði verið innan við 6 dögum áður en skólinn byrjaði á ný. Hún kvaðst þó ekki vera alveg viss um dagsetninguna. Þetta hefði verið í ágúst, um það bil á þessum tíma.

B greindi jafnframt frá því við aðalmeðferðina að hún hefði hitt ákærða aftur, sennilega í september 2009. Hefði ákærði sótt hana á bifreið sinni um nótt og hefðu þau haft kynferðismök. Hún hefði engum sagt frá þessu fyrr.

B kvað sér ekki hafa liðið vel eftir að ákærði hefði haft við hana samræði. Hún hefði hætt að mæta í skóla og gengið illa á körfuboltaæfingum. Þá hefði hún dregið sig í hlé frá vinkonum sínum. Hún kvaðst hafa byrjað að hitta C síðari hluta ágústmánaðar þetta ár, en kvaðst rekja vanlíðan sína til samskipta við ákærða, en ekki hann.

Vitnið, E, móðir B, kvaðst hafa tekið eftir breytingum í fari dóttur sinnar um miðjan ágúst 2009. Þá hefði stúlkan leynt því fyrir henni hvað hún var að gera í tölvunni. E kvaðst hafa í janúarmánuði 2010 útvegað sér búnað sem hún tengdi tölvunni til að geta fylgst með samskiptum dóttur sinnar. Hún hefði með þessu fengið upplýsingar um farsímanotkun stúlkunnar og séð að hún hefði verið að senda ákærða sms-skilaboð. Hún tók fram að með búnaðinum væri ekki hægt að afla upplýsinga um sms-skilaboð sem dóttur hennar hefðu borist. E kvaðst hafa spurt stúlkuna um samskipti hennar við ákærða, en hún hefði ekki viljað tjá sig um þau. Það hefði síðan verið sumarið 2011 sem hún hefði trúað móður sinni fyrir því að hún hefði haft samfarir við ákærða á heimili hans. Hún hefði verið niðurbrotin þegar hún greindi frá þessu. Stúlkan hefði gefið skýrslu um atvikið hjá lögreglu í kjölfarið og hefði komið fram að hún þekkti húsið þar sem ákærði bjó, en vissi ekki heimilisfangið. Kvaðst E hafa ekið henni upp í … eftir skýrslutökuna. Hefði stúlkan bent henni á húsið og hún skráð niður heimilisfangið. Hún kvað stúlkuna hafa sagt sér að atvikið hefði átt sér stað 18. ágúst 2009.

E lýsti breytingum á líðan stúlkunnar m.a. þannig að hún hefði verið mótstöðulítil. Hún hefði dregið sig í hlé frá vinum sínum og hætt að sinna hestamennsku, sem hefði áður verið áhugamál hennar. Þá hefði hún farið að mæta illa í skóla, en hún hafi átt erfitt með að vera innan um fólk. Hún kvaðst tengja þessi einkenni við samskipti hennar við ákærða en ekki C. Hún hafi ekki hræðst C og ekki átt í erfiðleikum með að segja frá því sem átti sér stað milli þeirra. Hún hefði hins vegar hræðst ákærða. E greindi frá því að ákærði hefði tvívegis orðið á vegi stúlkunnar, í september 2010 og vorið 2011, og hafi henni verið mjög brugðið við að sjá hann.

Vitnið, D, sem leigði með ákærða á þessum tíma, kvað mikinn samgang hafa verið með þeim í húsinu og hefðu þeir m.a. oft horft á kvikmyndir saman, en sjónvarp hefði verið í herbergi hans. Hann kvað mynd sem B teiknaði geta verið af herbergi sínu. Þá kvaðst vitnið hafa átt svarta … bifreið með svörtu leðuráklæði á þessum tíma og hefði ákærði fengið bifreiðina lánaða þegar hann bað um það.

Vitnið, F, föðursystir ákærða, staðfesti frásögn hans af ferðum hans dagana 17. og 18. ágúst. Hún kvað ákærða hafa dvalist á heimili hennar þessa daga, utan heimsókna á dýraspítala vegna veikinda heimilishunds.

Vitnið, Ó-kvk-nf Á-kvk-nf F-x-x, kom fyrir dóminn og staðfesti vottorð sitt. Hún var spurð um það sem hefði komið fram hjá B um samskipti hennar við C og um möguleg áhrif þeirra á líðan hennar. Hún kvað stúlkuna hafa litið á C sem kærasta sinn og trúnaðarvin og hefði hún verið mjög ósátt við að hann skyldi kærður til lögreglu vegna samskipta þeirra.

Þá kom vitnið, D-kk-nf G-kk-nf rannsóknarlögreglumaður, fyrir dóminn og gerði grein fyrir tölvurannsókn sem hann vann í málinu. Ekki eru efni til að rekja framburð vitnisins.

Niðurstaða

Ákærði neitar sök. Hann kveðst hvorki þekkja B né hafa hitt hana, svo að hann viti til. B hefur borið að ákærði hafi haft samræði við hana á heimili sínu, eins og í ákæru greinir. Lýsingar stúlkunnar á húsi þar sem ákærði bjó, og svefnherbergi þar sem þau voru saman, koma heim og saman við þáverandi heimili ákærða og herbergi D, sem hann hafði aðgang að. Þá samrýmast lýsingar stúlkunnar á bifreiðum sem ákærði ók, í meginatriðum upplýsingum sem liggja fyrir um bifreiðar sem D og amma ákærða voru eigendur að, auk þess sem kom fram hjá henni að amma ákærða væri búsett í Breiðholti. Loks liggja fyrir gögn um símtöl og tölvusamskipti milli ákærða og stúlkunnar, svo sem rakið hefur verið. B hefur borið að atvikið hafi átt sér stað síðari hluta ágústmánaðar 2009 og kom fram hjá móður hennar að hún hefði orðið vör við miklar breytingar á líðan stúlkunnar á þeim tíma. Hefur stúlkan jafnframt borið að hún hafi greint ákærða frá því hvað hún væri gömul, auk þess sem aldur hennar hafi komið fram á facebook-síðu hennar.

Framburður B hefur verið á einn veg um þau atriði sem skipta máli og fær jafnframt stoð í gögnum málsins, svo sem rakið hefur verið. Að mati dómsins er lýsing B á samskiptum sínum við ákærða trúverðug. Ákærði hefur hins vegar engar trúverðugar skýringar getað gefið á framburði stúlkunnar og því sem fram er komið um síma- og tölvusamskipti þeirra. Er það niðurstaða dómsins að leggja beri frásögn B til grundvallar í málinu, en hafna ótrúverðugum framburði ákærða. Þykir sannað að ákærði hafi haft samræði við stúlkuna, sem hann vissi að var aðeins 13 ára, á þeim tíma sem í ákæru greinir. Verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og varðar háttsemi hans við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði er fæddur í ágúst 1989. Sakaferill hans hefur ekki áhrif á refsingu. Ákærði er sjö árum eldri en B. Með háttsemi sinni braut hann gróflega gegn stúlkunni og var verknaðurinn til þess fallinn að valda henni mikilli vanlíðan. Þá sýndi ákærði einbeittan brotavilja. Á hinn bóginn er til þess að líta að langt er liðið síðan ákærði framdi brotið. Með hliðsjón af framansögðu, og með vísan til 1. og 6. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði, en fresta skal fullnustu 12 mánaða af refsingunni og falli sá hluti hennar niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Réttargæslumaður brotaþola hefur krafist miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 1.000.000 króna auk vaxta. Með broti því sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir hefur hann bakað sér bótaábyrgð gagnvart brotaþola, sbr. 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 600.000 krónur, með vöxtum sem í dómsorði greinir.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef Á-kk-ef hdl., vegna vinnu á rannsóknarstigi málsins og við meðferð þess fyrir dómi, 376.500 krónur. Ákærði greiði þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, L-kvk-ef V. J-kvk-ef hrl., 106.675 krónur, og þóknun réttargæslumanns á rannsóknarstigi málsins, Í-kvk-ef A-kvk-ef I-kvk-ef hdl., 97.263 krónur. Við ákvörðun þóknunar lögmanna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Ákærði greiði 40.000 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið M-kvk-nf U-kvk-nf R-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

Héraðsdómararnir R-kvk-nf H-kvk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og S-kk-nf M-kk-nf kváðu upp dóminn.

D ó m s o r ð :

Ákærði, A, sæti fangelsi í 15 mánuði, en fresta skal fullnustu 12 mánaða af refsingunni og falli sá hluti hennar niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði B 600.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. september 2009 til 11. febrúar 2012, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef Á-kk-ef hdl., 376.500 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, L-kvk-ef V. J-kvk-ef hrl., 106.675 krónur, og réttargæslumanns á rannsóknarstigi málsins, Í-kvk-ef A-kvk-ef I-kvk-ef hdl., 97.263 krónur. Ákærði greiði 40.000 krónur í annan sakarkostnað.

R-kvk-nf H-kvk-nf

H-kvk-nf Þ-kvk-nf

S-kk-nf M-kk-nf