S-51/2019

d ómur :

Mál þetta var þingfest 21. mars 2019 og dómtekið að lokinni aðalmeðferð 24. júní sama ár. Málið er höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dags. 21. febrúar 2019, á hendur ákærða, K-kk-þgf Þ-kk-þgf, „fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 2. september 2018 í lögreglubifreið á leiðinni frá Eyrarbakka og á lögreglustöðina við Hörðuvelli á Selfossi, veist með ofbeldi að lögreglumanninum A, sem var við skyldustörf, og bitið hana í hægri framhandlegg með þeim afleiðingum að hún hlaut skýrt mar og aðlæga bólgu fyrir miðjum handlegg.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákæruvaldið gerir þær kröfur sem í ákæru greinir.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða málsvarnarlauna.

Helstu málavextir

Upphaf máls þessa má rekja til afskipta lögreglu af ákærða á móts við [...] á Selfossi aðfaranótt sunnudagsins 2. september 2018. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að ákærði hafi brugðist illa við afskiptum lögreglu og hafi lögreglumenn á vettvangi kallað eftir aðstoð. Hafi ákærði í framhaldinu verið handtekinn og settur í handjárn fyrir að hlýða ekki fyrirmælum lögreglu og fluttur í lögreglubifreið á lögreglustöðina á Selfossi.

Í málinu liggur frammi læknisvottorð slysa og bráðamóttöku Heilbrigðisstofnunar Suðurlands, dags. 9. september 2018, undirritað af B lækni. Í vottorðinu kemur fram að lögreglumaðurinn A, brotaþoli í máli þessu, hafi komið á slysa og bráðamóttöku sjúkrahússins 2. september 2018, og greint frá því að hún hafi verið bitin af skjólstæðingi. Þá segir í vottorðinu: „Lýsing á áverkum: Hægri framhandleggur. Var bitinn þar en var í peysu. Skýrt mar og aðlæg bólga fyrir miðjum handlegg. Nokkru við það eru nokkrir rauðir punktar eða bólgublettir, gætu samrýmst tannaförum. Ekki rof á húðinni, ekkert blætt svo ekki ábending fyrir stífkrampabooster.“

Auk ákærða gáfu skýrslur við aðalmeðferð málsins brotaþoli, A lögreglumaður, vitnin og lögreglumennirnir C, D, E og B læknir. Framburður ákærða og vitna verður ekki rakinn, en vikið að honum í niðurstöðukafla að því leyti sem þörf krefur til úrlausnar málsins.

Forsendur og niðurstaða

Við upphaf aðalmeðferðar kom fram að háttsemi sú sem ákærða er gefin að sök í ákæru átti sér stað eftir að ákærði var handtekinn og færður í lögreglubifreið á móts við [...] á Selfossi, en ekki á leiðinni frá Eyrarbakka eins og segir í ákæru. Þrátt fyrir það þykir mega leggja dóm á málið en ákæruvaldið leiðrétti ákæru að þessu leyti og þá varð vörnum ekki áfátt af þessum sökum, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Samkvæmt framburði brotaþola, lögreglumannsins A, og lögreglumannanna C og E fyrir dómi, hafi ákærði verið mjög æstur á vettvangi við [...] og ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu. Fyrir liggur að ákærði var í framhaldinu handtekinn, handjárnaður fyrir aftan bak og settur í aftursæti lögreglubifreiðar, nánar tiltekið fyrir aftan farþegasæti að framan. Við hlið ákærða í lögreglubifreiðinni á leið á lögreglustöð sat brotaþoli í máli þessu en vitnið C lögreglumaður ók lögreglubifreiðinni umrætt sinn.

Ákærða er gefið að sök að hafa bitið brotaþola, lögreglumanninn A, í hægri framhandlegg þar sem brotaþoli var við skyldustörf í lögreglubifreiðinni á leið á lögreglustöð. Ákærði neitar sök en hefur þó viðurkennt að hafa bitið brotaþola en vísar til neyðarréttarsjónarmiða. Kvað brotaþoli að um hafa verið að ræða ósjálfráð viðbrögð við miklum sársauka í kjölfar þess að brotaþoli hafi haldið ákærða niðri og ýtt olnboganum að gagnauga ákærða þar sem hann hafi setið handjárnaður í aftursæti lögreglubifreiðarinnar. Meðal gagna málsins er upptaka úr lögreglubifreiðinni í hljóði og mynd sem sýnir ákærða og brotaþola í aftursæti lögreglubifreiðarinnar, nánar tiltekið hefst upptaka þegar lögreglubifreiðin er kyrrstæð á móts við húsið [...] á Selfossi, þ.e. eftir að háttsemi sú sem ákærða er gefin að sök átti sér stað. Á upptökunni, sem dómari hefur kynnt sér, má m.a. heyra ákærða biðja brotaþola afsökunar á því að hafa bitið hana.

Fyrir dómi lýsti brotaþoli atvikum inni í lögreglubifreið á þann veg að fljótlega eftir að lögreglubifreiðinni var ekið af stað frá [...] hafi ákærði orðið mjög æstur og verið á hreyfingu, „djöflast“ í bifreiðinni, eins og brotaþoli orðaði það. Hafi ákærði m.a. sparkað með vinstri fæti í ökumann lögreglubifreiðarinnar, þ.e. á milli framsæta bifreiðarinnar. Ákærði hafi ekki sinnt tilmælum brotaþola um að sitja kyrr í sætinu og hún þá tekið ákærða í frekari tök með því að þrýsta ákærða með handleggnum upp að hurðarkarmi bifreiðarinnar. Kvaðst brotaþoli hafa gripið til framangreinds til að tryggja eigið öryggi og öryggi ökumanns, vitnisins C. Brotaþoli kvaðst aðspurð hvorki hafa þrýst á háls eða gagnauga ákærða. Brotaþoli kvaðst umrætt sinn hafa verið í tveimur peysum en hafa fundið fyrir bitinu sem hafi skilið eftir sig far og mar. Í framhaldinu hafi ökumaður, vitnið C, stöðvað bifreiðina á Austurvegi og fært framsæti bifreiðarinnar farþegamegin niður í þeim tilgangi að skorða ákærða betur í aftursætinu. Þá liggur fyrir að í framhaldinu tók vitnið D lögreglumaður við akstri lögreglubifreiðarinnar á móts [...] og kom fram í skýrslu hennar fyrir dómi að hún hafi kveikt á myndavél lögreglubifreiðarinnar áður en akstur hófst.

Vitnið C lögreglumaður kvaðst fyrir dómi hafa séð þegar ákærði beit brotaþola. Umrætt sinn hafi engin umferð verið og hann því getað fylgst með því sem átti sér stað í aftursæti lögreglubifreiðarinnar samhliða akstri. Hafi brotaþoli þurft að keyra ákærða út í hurð til að tryggja aðstæður og taldi vitnið að brotaþoli hafi umrætt sinn notað handlegg sinn og hafi þunginn komið á öxl, höfuð og háls ákærða sem hafi verið á ferð og flugi í bifreiðinni, eins og vitnið orðaði það. Vitnið C kvað ákærða hafi verið ölvaðan og mjög æstan.

Í málinu liggur frammi áverkavottorð ritað af vitninu B lækni, byggt á gögnum frá slysa og bráðamóttöku Heilbrigðisstofnunar Suðurlands þann 2. september 2018. Vitnið staðfesti vottorðið fyrir dómi en samkvæmt því sást við skoðun skýrt mar og bólga á framhandlegg brotaþola sem og rauðir punktar eða bólgublettir sem gætu samrýmst tannaförum.

Vitnunum og lögreglumönnunum D og E ber saman um að ákærði hafi verið mjög æstur í aðdraganda umræddrar árásar ákærða í lögreglubifreiðinni. Kom fram hjá vitninu E að skap ákærða hafi verið sveiflukennt. Ákærði hafi verið til skiptis æstur í skapi og árásargjarn en róast inn á milli og því hafi verið erfitt að treysta viðbrögðum hans. Samkvæmt framburði brotaþola og vitnisins C má ætla að ástand ákærða að þessu leyti hafi verið óbreytt eftir að í lögreglubifreiðina kom, en vitnin báru um það fyrir dómi að ákærði hafi verið æstur og brotaþoli kvað ákærða ekki hafa hlýtt ítrekuðum fyrirmælum hennar um að sitja kyrr í lögreglubifreiðinni.

Að öllu framansögðu virtu, framburði ákærða fyrir dómi og með vísan til þeirra áverka sem brotaþoli hlaut umrætt sinn, þykir sannað að ákærði hafi bitið brotaþola í handlegginn eins og nánar er lýst í ákæru. Ekki er dreginn í efa sá framburður ákærða að hann hafi fundið til í umrætt sinn, þ.e. við það að brotaþoli beitti ákærða tökum til að róa hann niður í lögreglubifreiðinni eins og brotaþoli lýsti í skýrslu sinni fyrir dómi. Hins vegar er í þessu sambandi til þess að líta að í umrætt sinn veittist ákærði að lögreglumanni, sem að lögum hefur heimild til líkamlegrar valdbeitingar, og var þegar atvik áttu sér stað við skyldustörf. Samkvæmt því og öllu sem að framan er rakið eru að mati dómsins ekki skilyrði til að fallast á það með ákærða að viðbrögð hans, þ.e. að bíta brotaþola, hafi verið óviljaverk eða helgast af neyðarvörn. Með vísan til þess verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og er háttsemi hans þar rétt færð til refsiákvæða.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða hefur ákærði þrívegis áður sætt refsingu. Þann 8. maí 2015 var ákærða með dómi gerð sekt vegna fíkniefnalagabrots. Þann 4. október 2016 gekkst ákærði undir sektargerð lögreglustjóra vegna ölvunaraksturs og var jafnframt sviptur ökurétti í tíu mánuði. Loks var ákærði með dómi 2. mars 2018 dæmdur í 60 daga skilorðsbundið fangelsi og 235.000 króna sekt fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga, 45. og 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987 og brot gegn lögum um ávana og fíkniefni nr. 65/1974. Var um að ræða hegningarauka við sáttina frá 4. október 2016. Með broti því sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir hefur ákærði rofið skilorð dómsins frá 2. mars 2018 og er því með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, refsing sem ákærði hlaut í því máli tekin upp og dæmd með í máli þessu. Samkvæmt því og með vísan til 77. gr. sömu laga, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 90 daga, en rétt þykir að fresta fullnustu refsingar ákærða og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar samkvæmt yfirliti héraðssaksóknara, þ.e. vegna kostnaðar við læknisvottorð að fjárhæð 13.212 krónur. Þá skal ákærði greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 400.520 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts og 22.000 krónur í ferðakostnað verjanda.

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, K-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í 90 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 435.732 krónur, þar af málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 400.520 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts og 22.000 krónur í ferðakostnað verjanda.

R-kvk-nf T-kvk-nf

Ákærði, K-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í 90 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 435.732 krónur, þar af málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 400.520 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts og 22.000 krónur í ferðakostnað verjanda.

R-kvk-nf T-kvk-nf