E-2802/2016

I

Mál þetta, sem var dómtekið 9. janúar sl., er höfðað 18. ágúst 2016 af Arion banka hf., Borgartúni 19, Reykjavík, gegn Sunice ehf., Seljavegi 2 í Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til þess að greiða honum 9.936.017 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 10. nóvember 2015 til greiðsludags. Jafnframt krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst þess að vera sýknaður af kröfum stefnanda. Jafnframt krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

II

Samkvæmt gögnum málsins er stefndi einkahlutafélag sem hafði með höndum verktakastarfsemi. Ágreiningslaust er að stefndi var með veltureikning nr. 0349-26-2740, en reikningurinn virðist hafa verið stofnaður 20. maí 2011 hjá Afli-sparisjóði á Siglufirði. Stefnda mun hafa verið veitt heimild til þess að yfirdraga reikninginn frá og með 31. júlí 2013, en sú heimild féll niður 30. september sama ár samkvæmt því sem greinir í framlögðum gögnum. Í stefnu segir að reikningnum hafi verið lokað 10. nóvember 2015, en þá hafi hann verið yfirdreginn um stefnufjárhæð málsins. Í málinu liggur fyrir bréf 6. apríl 2016 þar sem stefnda var tilkynnt að krafan hefði borist lögfræðideild stefnanda til innheimtu. Þá liggur fyrir í málinu innheimtubréf stefnanda til stefnda 4. maí 2016 þar sem stefndi er krafinn um greiðslu stefnufjárhæðarinnar ásamt dráttarvöxtum, innheimtuþóknun og öðrum kostnaði, samtals 10.889.062 krónur.

III

1. Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína á því að hún sé tilkomin vegna yfirdráttarheimildar sem samþykkt hafi verið af hálfu stefnanda að ósk stefnda, en þar hafi stefndi fengið heimild til þess að yfirdraga veltureikning nr. 0349-26-2740 upp að tiltekinni fjárhæð og stofna þannig til skuldar við stefnanda. Krafa stefnanda byggi á uppsafnaðri skuld stefnda við stefnanda á umræddum veltureikningi.

Á því er byggt af hálfu stefnanda að síðasta yfirdráttarheimild sem stefnandi hafi samþykkt hafi fallið niður 30. september 2013, án þess að til framlengingar hafi komið. Stefnda hafi því borið að greiða kröfuna á þeim degi. Skuldin hafi þó ekki verið greidd á gjalddaga og því hafi reikningum verið lokað í kjölfarið 10. nóvember 2015. Uppsöfnuð skuld veltureikningsins hafi þá numið stefnufjárhæð máls þessa. Stefnandi bendir á að stefndi hafi reglubundið fengið send yfirlit frá honum um stöðu reikningsins á hverjum tíma, en stefnandi hafi ekki vitneskju um að gerðar hafi verið athugasemdir við þau yfirlit.

Stefnandi byggir einnig á því að samkvæmt almennum reglum kröfuréttar og meginreglu samningaréttar um skuldbindingargildi loforða og skyldu til að efna samninga beri stefnda að greiða kröfuna. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi áréttar að hann krefjist ekki dráttarvaxta frá umsömdum gjalddaga kröfunnar, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, heldur láti nægja að krefjast dráttarvaxta frá síðara tímamarki, þ.e. frá þeim degi sem reikningum hafi verið lokað, til hagsbóta fyrir stefnda.

Stefnandi bendir einnig á að hann hafi tekið við öllum réttindum og skyldum vegna AFL-sparisjóðs ses. vegna samruna félaganna. Þann 15. október 2015 hafi Fjármálaeftirlitið veitt samþykki fyrir samrunanum, sem tók gildi frá og með þeim degi.

Um lagarök vísar stefnandi til almennra reglna íslensks samninga- og kröfuréttar, einkum reglna um skuldbindingargildi loforða og skyldu til að efna samninga, og bendir á að reglurnar fái m.a. stoð í lögum nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, séu studdar við ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

2. Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi reisir sýknukröfu sína meðal annars á því að stefnandi hafi aldrei lánað þá upphæð sem búið að hafi verið að lofa, en það hafi orðið til þess að ekki hafi verið hægt að standa við gerðan samning.

Eignir hins stefnda félags hafi verið fluttar til Svíþjóðar og seldar. Það sem hafi ekki selst hafi komið til baka. Safnað hafi verið milljónum í geymslugjöld hjá Samskip. Það tjón sem orðið hafi af því að stefnandi hafi ekki lánað umsamda fjárhæð hafi orðið til þess að félagið hafi orðið órekstarhæft. Það hafi ekki verið rekið síðan á árinu 2012. Stefndi bendir á að félagið sé eignalaust og fyrirsvarsmaður þess sé öryrki.

Við aðalmeðferð vísaði stefndi til þess að Afl sparisjóður hefði gert samning um lánveitingu sem ekki hafi verið staðið við og að það hafi haft mikil áhrif á rekstur félagsins.

IV

Af lestri stefnu verður ráðið að stefnandi reisi fjárkröfu sína á því að stefndi hafi skuldbundið sig til þess að greiða til baka þá fjármuni sem félagið fékk að láni með því að yfirdraga reikning sinn nr. 0349-26-2740. Gögn málsins bera með sér hið stefnda félag hafi stofnað til umrædds reiknings hjá Afli sparisjóði og að krafa á grundvelli yfirdráttar stefnda á umræddum reikningi hafi orðið gjaldkræf þegar yfirdráttarheimildin féll úr gildi 30. september 2013. Jafnframt liggja fyrir gögn um að stefnandi hafi tekið yfir kröfuréttindi á grundvelli yfirdráttarins þegar Afl sparisjóður sameinaðist stefnanda, en samruninn var samþykktur með bréfi Fjármálaeftirlitsins 15. október 2015.

Af hálfu stefnda er því ekki mótmælt að félagið hafi fengið heimild til að yfirdraga umræddan reikning. Hins vegar byggir stefndi sýknukröfu sína á því að ekki hafi verið staðið við loforð af hálfu upphaflegs lánveitanda um að veita félaginu frekari lánafyrirgreiðslu. Er því haldið fram að það hafi valdið því að félagið hafi ekki getað staðið við skuldbindingar sínar.

Í málinu liggur fyrir yfirlýsing frá 21. mars 2012, undirrituð af sparisjóðsstjóra Afls sparisjóðs. Þar segir að lánanefnd sparisjóðsins hafi samþykkt að veita stefnda lán að fjárhæð 19,5 milljónir króna í tengslum við viðskipti félagsins erlendis. Ekki liggja fyrir gögn um afdrif þessarar samþykktar og áhrif ætlaðra vanefnda sparisjóðsins á rekstur stefnda. Þá voru ekki leidd nein vitni fyrir dóminn er gátu borið um hvort staðið hefði verið við lánsloforð þetta. Fær dómurinn heldur ekki séð hvernig þetta atriði hafi á áhrif á skuldbindingu stefnda um að borga þá fjármuni, sem yfirdregnir voru á umræddum reikningi félagsins, til baka.

Samkvæmt framansögðu, og þar sem stefndi hefur ekki náð að hnekkja fram komnum rökum stefnanda né fært fram gögn er sýna fram á annað, verður að taka kröfu stefnanda til greina. Stefnandi krefst dráttarvaxta frá 10. nóvember 2015, sem er sú dagssetning sem markar lokun reikningsins, en sú krafa hefur ekki sætt andmælum stefnda. Verður á þá kröfu fallist eins og í dómsorði greinir.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 300.000 krónur.

Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Sunice ehf., greiði stefnanda, Arion banka hf., 9.936.017 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 10. nóvember 2015 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

Á-kk-nf H-kk-nf (sign.)