S-210/2006

Mál þetta, sem þingfest var þann 30. ágúst sl., eftir að úrskurður hafði gengið í Héraðsdómi Suðurlands um að heimilt væri að endurupptaka áritað sektarboð frá 11. apríl 2006, var dómtekið þann 19. október 2006. Með málið var farið samkvæmt 5. mgr. 115. gr. a laga nr. 19/1991 og fór fram aðalmeðferð án þess að ákæra hafi verið gefin út.

Þann 8. mars 2006 barst Héraðsdómi Suðurlands beiðni Sýslumannsins á Selfossi ásamt ítrekuðu sektarboði, um áritun dómsins og ákvörðun um viðurlög á hendur F-kk-þgf K-kk-þgf, kt. 000000-0000, B, Selfossi vegna brota á reglugerð um hleðslu, frágang og merkingu á farmi og brotið sagt varða við 73. gr. sbr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Átti brotið sér stað þann 18. nóvember 2005 kl. 14:45 á ökutæki númer BZ-526 á Engjavegi á Selfossi. Ítrekað sektarboð var birt fyrir eiginkonu ákærða þann 3. janúar 2006 en þrátt fyrir það gekkst ákærði ekki undir lögreglustjórasátt eins og í sektarboðinu fólst. Sektarboðið var áritað þann 11. apríl 2006 og viðurlög ákvörðuð kr. 20.000.- og vararefsing fangelsi í 2 daga. Heimilaði dómurinn að málið yrði endurupptekið og fór aðalmeðferð fram eins og að ofan greinir.

Ákæruvaldið krafðist refsingar.

Verjandi ákærða krafðist sýknu og málsvarnarlauna og að sakarkostnaður yrði lagður á ríkissjóð.

Málsatvik:

Í vettvangsskýrslu lögreglu sem liggur frammi í málinu segir að þann 18. nóvember 2005 kl. 14:45 hafi lögreglan haft afskipti af ákærða. Hafi ákærði ekið BZ-526 sem er vörubifreið, Austurveg til austurs og suður Reynivelli að Engjavegi. Í skýrsluna er ritað „Festivagn KZ-698. Efni á vagni of hátt og án yfirbreyðslu. Ökumaður tjáði sig ekki um málið” Undir skýrsluna rita R-kk-nf O-kk-nf lögreglumaður og K-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður. Í dagbók lögreglu er skráð þann 18. október 2005 að tilkynnt hafi verið um hvítan vörubíl með grús á ferð frá Ingólfsfjalli og falli af honum. Bifreiðin hafi verið stöðvuð við íþróttavöllinn við Engjaveg. Farmurinn hafi staðið upp úr palli og legið utan í vinstra skjólborði og hætta á hruni út af pallinum og ekki sé yfirbreiðsla. Myndbrot úr Eye Withnes búnaði lögreglubifreiðarinnar var lagt fram í málinu ásamt ljósmyndum úr því myndskeiði.

Ákærði kom fyrir dóminn og upplýsti að hann hefði verið að koma úr námu við Ingólfsfjall og ekið að Engjavegi á Selfossi og þar hafi lögreglan haft afskipti af sér. Farmurinn hafi verið grjót og gróft malarefni og það hafi verið rigning þennan dag og því efnið mjög blautt. Hleðslan hafi verið eðlileg á bílnum og hlassið ekki náð uppfyrir skjólborð bílsins. Neitaði hann því aðspurður að það hafi fallið af bifreiðinni möl. Sagði hann að lögreglan hafi gefið honum að sök að hafa ekki verið með yfirbreiðslu og að hlassið hafi verið of hátt.

Ákærði sagðist hafa verið með í umrætt sinn um 15 rúmmetra á bílnum en bíllinn taki fullhlaðinn um 22 rúmmetra. Segir hann að hann marki magnið á því að ef sléttað hefði verið á bílnum þá væri hlassið svo langt undir skjólborðinu. Um tvær og hálf skófla sé sett á bílinn í hvert sinn en hver skófla taki um fimm rúmmetra. Ákærði sagðist hafa gengið afturfyrir bílinn eftir að lögreglan hafði afskipti af honum og þá séð að það hafi ekki verið möguleiki á því að möl gæti hafa dottið af bílnum. Í þetta sinn sagðist ákærði hafa verið að flytja grófa möl en kornastærð væri svona frá 15 cm niður í sand. Aðspurður sagði ákærði að ef hann hefði notað yfirbreiðslu þá hefði hún ekki komið að neinu gagni því yfirbreiðslan lægi á farminum á bifreiðinni en næði ekki útfyrir skjólborðin og væri ekki fest sérstaklega.

K-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Sagði hann að í umrætt sinn hafi hann verið á lögreglustöðinni og fengið símtal þar sem tilkynnt var um vörubíl með malarvagn og það hryndi möl af bílnum. Hann ásamt öðrum lögreglumanni hafi farið út á Austurveg og mætt hvítum vörubíl sem beygði inn Reynivelli. Hafi þeir séð að þegar bifreiðin tók beygjuna inná Reynivelli þá hafi möl hrunið af bifreiðinni á götuna. Engin yfirbreiðsla hafi verið á vagninum. Ljóst sé að ef yfirbreiðslan hefði verið þá hefði hún getað varnað því að möl hryndi af bifreiðinni. Engar mælingar voru gerðar eða skoðun á farminum.

R-kk-nf O-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn. Bar hann að tilkynnt hefði verið um vörubifreið sem hryndi af. Hann ásamt öðrum lögreglumanni hafi farið á móts við bifreiðina og mætt hvítri vörubifreið með tengivagni. Hann hafi séð þegar bifreiðin beygði af Austurveginum inná Reynivellina að þá hafi möl hrunið af bifreiðinni á götuna. Bifreiðin hafi ekki verið stöðvuð strax þar sem Reynivellirnir eru þröng gata. Sagði vitnið að engin fokhætta hafi verið af farminum enda hafi verið mikil rigning heldur hafi bifreiðin verið rangt hlaðin, en farmurinn hafi legið úti í skjólborðinu vinstra megin á pallinum. Þetta hafi verið greinilegt. Ljósmynd sem liggi fyrir í málinu sýni farminn ekki nægilega vel þar sem myndavél lögreglubifreiðarinnar sé fyrir neðan vörubifreiðina og taki mynd upp eftir vörubifreiðinni en sjá megi að hlassið er utaní skjólborðinu vinstra megin. Þrátt fyrir að ákærði hafi ekið rólega í beygjuna þá hafi samt sem áður hrunið af bifreiðinni.

Niðurstöður.

Í máli þessu var kært fyrir brot á 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 sbr. 100. gr. sömu laga. Í 3. mgr. 73. gr. umferðarlaga segir að farm skuli flytja þannig að eigi hafi í för með sér hættu fyrir menn eða valdi munatjóni. Þess skuli enn fremur gætt að eigi sé hætta á að farmur dragist eftir akbraut eða falli á hana, valdi rykmekki eða svipuðum óþægindum, umferðartruflun eða óþarfa hávaða. Í 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 554/2003 um hleðslu, frágang og merkingu farms, sem sett er með stoð í 73. gr. umferðarlaga, segir að farm, sem ryk geti stafað frá eða fallið getur af ökutæki, skuli bundið með bindiefni, (t.d. vatni) eða yfirbreiðslu. Í 9. gr. reglugerðarinnar segir í 1. mgr. að farmur sem er jarðefni, svo sem mold, sandur, grús, grjótmulningur eða önnur laus efni, má, svo framarlega sem hann jafnast út þvert yfir farmrýmið ekki ná hærra: a, en nemur efri brún á hliðarskjólborði eða hliðstæðum búnaði, b, en nemur efri brún framgafls, c. aftan til á farmrýminu en nemur línu sem dregin er upp frá eftir brún afturgafls í 45% horni við pall farmsýmisins í láréttri stöðu. Ákærði upplýsti fyrir dóminum að farmurinn sem hann flutti í umrætt sinn hafi verið möl eða grús með kornastærð allt frá sandi uppí um 15 cm. Á því farmur hans undir 1. mgr. 9. gr. reglugerðarinnar um hleðslu.

Í framburði ákærða kom fram að hann hafi verið með um 15 m³ á pallinum í umrætt sinn. Engin rannsókn fór fram á því hvernig farmurinn var hlaðinn á tengivagninn utan að myndir sýna að farmurinn sést uppfyrir afturgafl og hliðarskjólborð tengivagnsins. Báðir lögreglumennirnir sem komu fyrir dóminn báru að þeir hefðu séð möl falla af bifreiðinni er hún beygði af Austurveginum yfir á Reynivelli og verður sá framburður þeirra talinn trúverðugur. Þar sem greinileg hætta var á hruni í umrætt sinn, bar ökumanni bifreiðarinnar að tryggja að farmurinn hryndi ekki út fyrir skjólborð bifreiðarinnar. Ekkert liggur fyrir í málinu um hvort hleðslan á bifreiðina hafi verið samkvæmt 9. gr. reglugerðar nr. 554/2003 en þar sem lögfull sönnun þykir vera fram komin um að af pallinum hafi hrunið möl þá verður að telja að ákærða hafi borið að setja yfirbreiðslu yfir farminn til að tryggja að svo yrði ekki. Í 3. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar segir m.a. að farmur sem fallið geti af ökutæki skuli bundinn með bindiefni eða yfirbreiðslu. Fram hefur komið í málinu að farmurinn hafi verið blautur en það hefur þá ekki varnað öðru en foki hefði verið hætta á því. Tilgangurinn með yfirbreiðslu hlýtur að vera sá að tryggja að fok eða hrun eigi sér ekki stað. Yfirbreiðsla eins og ákærði segir að notaðar séu, hefðu engu varnað með farm eins og ákærði var með í umrætt sinn, þ.e. að yfirbreiðsla liggi laus yfir farminum og nái ekki út að skjólborðum. Það afsakar ekki eða dregur úr ábyrgð ákærða að tryggja að farmur falli ekki af bifreiðinni. Engar leiðbeiningar eru í ofangreindri reglugerð um hvernig yfirbreiðsla skuli vera eða hvernig hún skuli fest en til að ná tilætluðum árangri, þ.e. að varna foki og hruni, hlýtur hún að þurfa að ná útfyrir skjólborð farartækisins til að gagn sé af henni. 4. gr. reglugerðar nr. 554/2003 er 9. gr. til fyllingar og eykur á skyldur ökumanna við flutning á jarðefnum með hliðsjón af tegund farms og öllum öðrum aðstæðum, s.s. hvert er verið að fara með farm og veðurskilyrðum. Í þessu tilviki ók ákærði um fjölfarinn þjóðveg og íbúðargötur á Selfossi. Ekki er nægjanlegt að uppfylla eingöngu 9. gr. reglugerðarinnar eins og ákærði vill halda fram og að hann hafi gert í þessu tilviki. Ákærði hélt því fram að hann væri ekki ákærður fyrir að möl hafi hrunið af bifreið sinni og því ætti það engu að skipta við úrlausn í máli þessu. Ljóst er að hrun úr farmi ákærða átti sér stað þar sem ákærði uppfyllti ekki skilyrði 73. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 554/2003 Því ber að sakfella ákærða en brot hans er réttilega fært til refsiákvæða. Þykir refsing hans því hæfilega ákveðin kr. 20.000.- í sekt til ríkissjóðs og en sæti ella fangelsi í 2 daga.

Með vísan til 165., sbr. 164. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 ber að dæma ákærða til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef H-kk-ef H-kk-ef héraðsdómslögmanns kr. 162.173.- Hefur þá verið tekið tillit til ferðakostnaðar og virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti mál þetta fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð.

Ákærði, F-kk-nf K-kk-nf, greiði kr. 20.000.- í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms að telja en sæti fangelsi ella í 2 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns kr. 162.173.-

Á-kvk-nf G-kvk-nf