E-3893/2007

Mál þetta höfðuðu M-kvk-nf I. G-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf, bæði til heimilis að Hjallabraut 76, Hafnarfirði, með stefnu birtri 25. maí 2007 á hendur EK Sumarhúsum ehf., Stórateigi 38, Mosfellsbæ, og E-kk-þgf Þ-kk-þgf, til heimilis á sama stað. Þá er stefnt til réttargæslu Verði Íslandstryggingu hf., Sætúni 8, Reykjavík. Málið var dómtekið að lokinni aðalmeðferð 5. mars sl.

Stefnendur krefjast þess að stefndu EK Sumarhúsum og E-kk-þgf Þ-kk-þgf verði gert að greiða óskipt 2.370.637 krónur með dráttarvöxtum skv 6. gr. laga nr 38/2001 frá 29. júní 2006 til greiðsludags. Þá krefjast þau málskostnaðar óskipt úr hendi stefndu.

Stefndi EK sumarhús krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar. Til vara krefst hann þess að stefnukröfur verði lækkaðar og að málskostnaður falli niður.

Stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar.

Réttargæslustefndi gerir ekki kröfur.

Stefnendur sem verkkaupar og stefndi EK sumarhús sem verksali sömdu þann 18. nóvember 2003 um smíði á 74 m2 sumarhúsi. Stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf var byggingarstjóri við verkið. Stefndi EK sumarhús hafði ábyrgðartryggingu hjá réttargæslustefnda. Í þessum samningi er lýst gerð hússins stuttlega og tekið fram að byggingarnefndarteikningar, verkfræðiteikningar og byggingarstjórn sé innifalin í umsömdu verði. Húsið skyldi afhent á starfsstöð verksala í Mosfellsbæ. Auk þessa samnings var samið um frekari vinnu stefnda EK sumarhúsa við húsið.

Liggur frammi skjal með fyrirsögninni Tilboð í efni og vinnu við sumarhús Flugumýri 6. Skjalið er ódagsett og einungis undirritað af forsvarsmanni stefnda EK sumarhúsa. Stefnendur vísa þó til þess í málatilbúnaði sínum. Þá er annað skjal, ódagsett og óundirritað, sem stefnendur lögðu fram. Er þar að finna upptalningu aukaverka vegna breytinga á húsinu. Verður vitnað til einstakra liða sem fram koma í þessum skjölum í niðurstöðukafla dómsins, eftir því sem þörf er á til að leyst verði úr kröfum aðila.

Fram kemur í gögnum að verkið dróst, en ekki er í málinu deilt um annað en þá galla sem stefnendur telja vera á verkinu. Þá er hluti kaupverðs eða samningsverðs ógreiddur, en ekki er ágreiningur um þá fjárhæð.

Stefnendur segjast hafa kvartað munnlega. Stefnandi S-kk-nf sendi stefnda EK sumarhúsum tölvupóstskeyti 1. september 2005 og gerir þar ýmsar athugasemdir. Er þar í 21 lið upptalning á því sem hann kallar „ófrágengin verk að Lóubraut 4“. Hinn 30. nóvember ritaði lögmaður stefnenda matsbeiðni og var H-kk-nf S-kk-nf, byggingatæknifræðingur og húsasmíðameistari, dómkvaddur þann 3. febrúar 2006. Í matsbeiðni er máli beint gegn báðum stefndu og réttargæslustefnda, auk Vátryggingafélags Íslands hf.

Matsgerð er dagsett 3. apríl 2006. Hér á eftir verða raktir einstakir liðir hennar, þó einungis þeir sem teknir eru upp í kröfugerð stefnenda og verður fjallað um þá í sömu röð og í stefnu.

Í matslið 1 er fjallað um hvort frágangur á skammbitum sé gallaður. Segir matsmaður að frágangur á og við skammbita sé óvandaður og ófaglegur bæði hvað varðar nákvæmni við staðsetningu skammbitanna og aðfellingu panelklæðningar að þeim. Segir hann að úrbætur geti falist í því að endurgera fráganginn. Hlutfallslega mikill kostnaður sé af slíkri framkvæmd og því sé hún vart forsvaranleg þar sem að frávik í staðsetningu skammbita hafi ekki áhrif á notagildi hússins. Telur hann að hægt sé að draga úr útlitsáhrifum skekkju með því að fjarlægja lista við skammbita ásamt panelklæðningu við þá og klæða með nýjum panel sem felldur væru betur að skammbitunum. Metur hann kostnað við slíka aðgerð 80.000 krónur (efni og tækjaleiga 10.000, vinna 70.000).

Matsmaður tekur fram að vikið sé frá byggingarreglugerð þar sem ekki sé unnið samkvæmt samþykktum teikningum. Frávikin séu meiri en eðlilegt geti talist.

Í matslið 2 er fjallað um hvort frágangur tvöfaldra hurða í stofu sé gallaður. Segir í matsgerð að rifur við framkant á hurð séu meiri en eðlilegt sé. Ekki sé hægt að útiloka að um eðlilegar hreyfingar vegna rakasveiflu sé að ræða. Telur matsmaður að hægt sé að rétta hurð af þannig að hún falli eðlilega og þéttingar virki eðlilega. Metinn er kostnaður við að rétta hurð af og stilla, 17.000 krónur.

Í matslið 4 er fjallað um forstofuhurð. Er spurt í matsbeiðni hvort hún sé gisin, kviklæst og skökk. Segir matsmaður að frávik á hurð séu innan eðlilegra marka. Fyrirsjáanlegt sé að rétta geti þurft hurð af. Segir hann að þetta þurfi að gera og stilla af stafjárn. Er metinn kostnaður við þetta 17.000 krónur.

Í matslið 6 er fjallað um fúavörn. Telur matsmaður að viðarvörn á húsinu sé ekki fullnægjandi og ekki heldur borin á alla fleti. Segir hann að bera þurfi á veggi samkvæmt fyrirmælum framleiðenda efna. Kostnað telur hann munu nema 179.000 krónum.

Matsliður 7 varðar frágang klæðningar eftir lagfæringar og í lofti stofu. Þá segir í matsbeiðni og greinargerð með henni að einn veggur í geymslu sé ekki panelklæddur. Matsmaður kveðst telja að frágangur á panelklæðningu í loftum sé eðlilegur, þó ekki af bestu gerð. Undanskilur hann hér klæðningu sem hann fjallaði um undir lið 1. Þá segir hann að skeytingar á panelklæðningu á suðurvegg séu ófaglegar og óþarfar. Vísar hann annars um þetta atriði til matsliðar 14 hér á eftir. Þá kveðst hann meta kostnað við að klæða vegg í geymslu til samræmis við aðra veggi, 44.000 krónur.

Sólstofa við húsið er rædd í matsliðum 8, 9, 11, 12, 13, 19 og 26. Óskað var þar mats á ýmsum atriðum sem stefnendur töldu vera ágalla.

Matsmaður telur að útveggur undir gluggum í sólstofu sé ekki eins og vænta mátti af samþykktum aðaluppdráttum. Einangrun veggja sé minni en ætla mátti. Það hafi hins vegar litla þýðingu m.t.t. heildarvarmataps frá rýminu. Matsmaður telur að frágangur sólstofu sé ófaglegur og að ekki hafi verið staðið að hönnun og framkvæmd eins og ætlast megi til. Frágangur sé ófullkominn og óvandaður og vart til þess fallinn að duga um lengri tíma. Því kveðst matsmaður telja að heppilegast og hagkvæmast sé að taka sólstofuna niður, bæði þak og veggi og endurgera alveg. Þá kveðst hann telja að vikið hafi verið frá byggingarreglugerð þar sem ekki hafi verið unnið samkvæmt samþykktum teikningum. Þá uppfylli frágangur ekki lágmarkskröfur byggingareglugerðar. Frágangur þaks og umbúnaður segir matsmaður að sé með því móti að hann haldi ekki vatni og erfitt geti verið að bæta úr þannig að það dugi um lengri tíma. Þá sé frágangur klæðningar á hornum í sólstofu og við þakið ekki í samræmi við samþykktar aðalteikningar.

Varðandi það að vatnsbretti undir glugga við sólstofuhurð voru fjarlægð og blikk sett í staðinn til að unnt væri að opna hurðina í 180° segir matsmaður að vatnsbretti sé ekki í samræmi við aðalteikningar og að vatnsbretti eigi að vera í samræmi við önnur vatnsbretti í húsinu. Kveðst hann ekki geta sagt hver frágangur á hurðinni hafi átt að vera en telur að aðra lausn þurfi að finna.

Matsmaður telur að skekkja sé á hurðum í sólstofu sem stafi af því að veggir hafi skekkst og það strax á byggingartíma. Það að hurð hafi verið færð niður og rifa sé meiri yfir lamahlið hægri hurðar sýni að skekkja hafi verið komin fram áður en húsið var flutt þar sem hurðir voru settar á fyrir flutning. Sannreynt hafi verið að skekkjan stafi ekki af skekkju í undirstöðum þar sem gólf séu rétt. Orsök megi telja að það vanti stífni í fleti veggjanna til að taka við láréttum kröftum.

Loks segir matsmaður um sólstofuna að loftleki sé með skáp þar, en ekki hafi verið sannreynt hver ástæða þess sé.

Kostnað við að taka niður sólstofu og setja upp nýja telur matsmaður munu nema samtals 1.460.000 krónum.

Í lið 10 var óskað mats á því hvort frágangur þakjárns sé haldinn galla. Hvort frágangur á gleri í þaki sólstofu sé haldinn galla og hvort það nái nógu langt út fyrir kant svo hœgt sé að ganga frá þakrennum og vatnsklæðningu.

Matsmaður taldi frágangi þakjárns vera áfátt. Það sé skakkt lagt á þakið, illa áfellt og illa til sniðið. Telur hann nauðsynlegt að taka þakjárnið upp og endurleggja. Gera verði ráð fyrir því að hluti þess fari forgörðum og allar áfellur. Kveðst hann meta kostnað við að taka upp járnið, leggja nýjan þakpappa og endurleggja þakjárn og áfellur, samtals 467.000 krónur.

Liði 5 og 14 metur matsmaður í einu lagi. Er þar fjallað annars vegar um frágang á klæðningu á suðurgafli hússins við sólstofu og hins vegar hvort biti á milli sólstofu og stofu sé skakkur. Þá var jafnframt óskað mats á kostnaði við að útbúa bitann þannig að setja mætti halogen-lýsingu í hann.

Matsmaður kveðst telja að glufur eigi ekki að koma fram í klæðningu. Hér vanti í borðaklæðninguna. Fella þurfi bút af borðaklæðningu í skarðið og megi gera það án þess að rífa aðra klæðningu frá. Þá segir að skekkja í bita stafi af því að bitar yfir opi á sólstofu séu ekki nógu stífir og sígi undan álagi. Samhliða endursmíði sólstofu þurfi að koma fyrir styrkingum. Reiknar matsmaður með stálstyrkingu innan á bita í suðurvegg. Þá segir hann að nóg pláss sé í bitanum fyrir halogenljós, en koma þurfi fyrir hlíf gagnvart hita frá ljósunum. Kostnaður við þessar aðgerðir er metinn 413.000 krónur, þar af eru 3.000 krónur fyrir gipsplötur inn í bita yfir halogenljós.

Í matslið 15 kemst matsmaður að þeirri niðurstöðu að gereft á glugga í stofu hafi snúist vegna rakabreytinga. Þurfi að skipta um það. Kostnaður er metinn 7.000 krónur.

Í matslið 17 er metinn 4.000 króna kostnaður við að „... finna veggdós ... sem var klætt yfir, og einnig kostnað við að finna rafmagnslögn sem lögð var að hillu á norðurvegg í stofu.“

Í matslið 21 kemur fram að krossviður hafi verið notaður í rúmbotna í kojum og segir matsmaður hann hafa verið óheppilegan til slíkra nota. Hefði þurft að slípa hann og grunnlakka. Metur hann kostnað við að skipta um rúmbotna 14.000 krónur.

Í lið 24 í matsbeiðni er þess óskað að matsmaður staðreyni hvort vatn hafi farið undir gólfhitamottu í sólstofu vegna leka. Matsmaður kemst að þeirri niðurstöðu að vatn sé í gólfi vegna leka á sólstofu. Samhliða endursmíði sólstofu (matsliður 9) þurfi að taka upp gólffrágang; plötuklæðningu, hitalögn, einangrun og plastdúk og endurleggja að loknum endurbótum á sólstofu. Tekur hann fram að sennilega sé hægt að endurnota efni. Kostnað metur hann 80.000 krónur.

Loks er í matslið 28 fjallað um stauraplan undir palli og húsi og hvort það sé í samræmi við teikningar. Matsmaður segir að bil á milli undirstaða sé í samræmi við teikningu af staðsetningu þeirra sem lögð hafi verið fram með matsbeiðni. Tekur matsmaður fram að vikið sé frá byggingarreglugerð með því að ekki hafi verið unnið samkvæmt samþykktum teikningum. Engan kostnað metur hann samkvæmt þessum lið enda leggur hann ekki til neinar endurbætur.

Stefnendur kynntu stefndu matsgerðina með bréfum dagsettum 29. maí 2006. Réttargæslustefndi svaraði með bréfi dagsettu 5. september, en stefnendur ítrekuðu kröfur sínar með bréfi 18. sama mánaðar. Þá svaraði réttargæslustefndi með langri greinargerð, dagsettri 8. desember, sem rituð var af lögmanni og verkfræðingi. Afstaða félagsins er þar skýrð lið fyrir lið og komist að þeirri niðurstöðu að stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf sé ekki ábyrgur fyrir fram komnum göllum sem byggingastjóri. Þá séu helstu liðir sem raktir séu í matsgerð til komnir vegna endurhönnunar hússins á byggingarstigi. Stefnandi S-kk-nf hafi verið höfundur þeirrar endurhönnunar og sé því ábyrgur fyrir henni.

Málsástæður og lagarök stefnenda.

Samkvæmt þessari sundurliðun nemur kostnaður við úrbætur 2.831.000 krónum, en stefnendur hafa haldið eftir 460.363 krónum af greiðslum sínum. Mismunurinn er stefnufjárhæðin, 2.370.637 krónur.

Stefnendur byggja á því gagnvart stefnda EK sumarhúsum að húsið hafi verið haldið göllum. Því eigi þau rétt á skaðabótum úr hendi þessa stefnda. Þá hafi frágangur hússins verið mun lakari en búast mátti við.

Stefnendur vísa til 9. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Stefndi hafi skilað gölluðu verki. Húsið standist ekki þær kröfur sem gera megi til verksins og uppfylli ekki þá kosti sem stefnendum hafi verið lofað. Stefndi EK sumarhús beri hlutlæga ábyrgð á árangri verksins og því efni sem hann lagði til. Telja stefnendur sig því eiga skaðabótakröfu samkvæmt 15. gr. laganna.

Til vara krefjast stefnendur afsláttar samkvæmt 12. gr. laganna. Verðgildi hússins hafi verið minna en gert var ráð fyrir vegna gallanna. Verðmunur sé kostnaður við að bæta úr göllunum. Afsláttarkrafan sé því jafnhá skaðabótakröfunni.

Til vara vísa stefnendur til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Sumarhúsið, eins og það var afhent, hafi verið gallað í skilningi 18. og 19. gr. þeirra laga, sem veiti rétt til skaðabóta samkvæmt 37. og 43. gr. laganna. Þá vísa stefnendur til þess að um sé að ræða neytendakaup í skilningi 2. mgr. 19. gr. Á sama hátt, og með tilvísun til laga um þjónustukaup, er hér krafist afsláttar til vara, sbr. 41. gr.

Verði ekki fallist á ofangreindar lagatilvísanir vísa stefnendur til laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, sbr. 17. gr. þeirra laga.

Stefnendur segja að skaðabótakrafa þeirra sé efndabótakrafa, þannig að þau verði eins sett og ef samningur hefði verið réttilega efndur.

Gagnvart stefnda E-kk-þgf byggja stefnendur á lögum nr. 73/1997, einkum 51. gr. E-kk-nf hafi verið byggingarstjóri verksins. Samkvæmt ákvæðum laganna og 32. gr. byggingarreglugerðar beri byggingarstjóri ábyrgð á því að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir.

Stefnendur segja að þegar litið sé til forsögu ákvæða skipulagslaga um byggingarstjóra og tilgangs þeirra verði talið að lagðar séu þær skyldur á byggingarstjóra að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum sem hann stýrir, þar á meðal því að iðnmeistarar sinni sínum skyldum, að byggt sé í samræmi við teikningar og byggingarreglugerð og að framkvæmdin sé unnin með tæknilega og faglega fullnægjandi hætti. Vanræki byggingarstjóri þessa umsjónar- og eftirlitsskyldu sína með saknæmum hætti geti hann orðið skaðabótaskyldur gagnvart eiganda mannvirkis vegna tjóns sem af því hlýst. Við þá framkvæmd sem hér um ræðir hafi ekki verið beitt nægilega faglegum vinnubrögðum. Ekki hafi verið byggt í samræmi við samþykktar teikningar og fyrirmæli laga. Verði vanrækslu byggingarstjóra um þetta kennt.

Stefnendur byggja á að vinnubrögðin hafi verið svo óvönduð og að vikið hafi verið í þeim mæli frá fyrirmælum laga að stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf sem byggingarstjóri hafi með vanrækslu á skyldum sínum bakað sér bótaskyldu gagnvart stefnendum. Um fjárhæð kröfu er byggt á matsgerð H-kk-ef S-kk-ef.

Auk þeirra lagaákvæða sem nefnd hafa verið hér að framan vísa stefnendur til meginreglna um skuldbindingargildi loforða og réttar efndir samninga, laga um lausafjárkaup, IV. kafla og ákvæða 22., 38. og 40. gr., skipulags og byggingarlaga nr. 73/1997, 44 gr. og 118. gr. byggingarreglugerðar nr 441/1998.

Stefnendur byggja kröfur sínar á niðurstöðum hins dómkvadda matsmanns. Nánar er stefnukrafan sundurliðuð svo:

Frágangur skammbita (matsliður 1) kr. 80.000

Tvöföld hurð (2) - 17.000

Forstofuhurð (4) - 17.000

Fúavörn (6) - 179.000

Frágangur klæðningar (7) - 44.000

Sólstofa (8, 9, 11, 12, 13, 19 og 26) - 1.460.000

Þakjárn (10) - 467.000

Klæðning á sólstofu og burðarbitar (5 og 14) - 413.000

Gereft á glugga (15) - 7.000

Rafmagnslögn (17) - 8.000

Kojubotnar (21) - 21.000

Leki í sólstofu (24) - 80.000

Stauraplan (28) - 45.000

Í stefnu er kostnaður af endurbótum talinn nema samtals 2.831.000 krónum. Er það rétt tala miðað við niðurstöður matsgerðar, en í ofangreindri sundurliðun er matsliður 21 talinn nema 21.000 krónum, en matsmaður taldi þennan kostnað nema 14.000 krónum. Stefnendur hafa ekki greitt 460.363 krónur af umsömdum greiðslum. Stefnukrafan nemur því 2.370.637 krónum.

Málsástæður og lagarök stefnda E-kk-ef Þ-kk-ef.

Í greinargerð stefnda E-kk-ef er því haldið fram að hann hafi tekið að sér að vera byggingarstjóri hússins við smíði þess í Mosfellsbæ. Hafi verið byggt í samræmi við teikningar sem fylgdu samningi aðila og höfðu verið samþykktar.

Þegar smíði hússins hafi verið lokið hafi stefndu tekið húsið á eigin kostnað og flutt það austur. Stefndi E-kk-nf segir að sér hafi ekki verið gert viðvart um flutninginn eða verið boðaður til að vera viðstaddur er húsið var sett niður á grunn. Svo hafi um talast milli aðila að stefndi S-kk-nf fengi annan byggingarstjóra eftir flutning hússins austur. Segir stefndi E-kk-nf að sér hafi verið ókunnugt um annað en að svo hafi verið gert. Stefndi S-kk-nf hafi hins vegar svikist um þetta. Kveðst stefndi mótmæla því að ábyrgð sín geti náð til annars en þess sem greini í upphaflegum samningi aðila frá 18. nóvember 2003. Ábyrgð hans takmarkist við það byggingarstig sem þar sé greint. Ábyrgð sinni hafi lokið þegar húsið var flutt frá Mosfellsbæ. Þar hafi húsið verið byggt samkvæmt byggingarnefndar- og verkfræðiteikningum. Stefndi kveðst aldrei hafa séð aðrar teikningar, en þær hafi verið á ábyrgð stefnenda.

Stefndi telur að aðfinnslur í matsgerð lúti að öðru en því sem sé á ábyrgð byggingarstjóra að lögum. Hann beri ekki ábyrgð á slæmum frágangi við niðursetningu hússins og grunnskekkjum. Stefnandi S-kk-nf hafi stýrt framkvæmdum er húsið var reist á lóðinni, en stefndi kveðst sjálfur ekki hafa komið þar nærri. Ekkert af þeim atriðum sem rakin eru í matsgerð séu á ábyrgð byggingarstjóra samkvæmt 51. gr. laga nr. 73/1997.

Samkvæmt lögunum hafi byggingarstjóri umsjón með því að iðnmeistarar sem að verki koma fyrir hans tilstilli sinni skyldum sínum og að byggt sé í samræmi við teikningar og byggingarreglugerð. Hér hagi svo til að iðnmeistarar hafi verið á ábyrgð stefnenda sjálfra, stefndi S-kk-nf og vinur hans sem var rafvirkjameistari. Stefndi E-kk-nf kveðst ekki hafa verið í neinu sambandi við þessa aðila. Þeir hafi komið að verki eftir að húsinu hafði verið skilað í samræmi við samning. Verði ekki fullyrt að stefndi E-kk-nf hafi vanrækt skyldur sínar. Stefnandi S-kk-nf hafi vísvitandi og ranglega vanrækt þá skyldu sína að fá annan byggingarstjóra eftir að verkþætti stefnda E-kk-ef var lokið. Telur stefndi að störf við húsið og stjórn framkvæmda eftir flutning hússins hafi verið á ábyrgð stefnenda.

Vegna þessa telur stefndi E-kk-nf að sýkna beri sig af kröfum stefnenda.

Málsástæður og lagarök stefnda EK sumarhúsa ehf.

Stefndi segir að húsið hafi verið afhent í umsömdu ástandi og ásættanlegt að öllu leyti að Flugumýri 6. Stefnendur hafi tekið við húsinu athugasemdalaust. Stefndi segir að afdráttarlaust hafi verið með aðilum að húsið skyldi afhent og smíðað að Flugumýri 6 og að verkþætti stefnda væri þar með lokið. Húsið yrði flutt á kostnað og ábyrgð stefnenda sjálfra. Byggingarstjórn á verkstað að Flugumýri 6 hafi verið á hendi stefndu. Smíði hússins hafi verið lokið er það var flutt, nema hvað gler hafi verið sett í eftir að húsið var reist á lóðinni. Stefnendur hafi séð um að flytja og setja niður.

Stefndi segir að teikning hafi verið til af sólstofu. Stefnendur hafi hins vegar óskað eftir breytingum á henni, m.a. þannig að dyr hafi verið hafðar tvöfaldar. Hafi þetta kallað á breytingu á teikningum og öllum frágangi, m.a. á þaki. Þetta hafi verið gert þvert á ráðleggingar forsvarsmanna stefnda EK sumarhúsa. Hafi stefnendur sótt þessar breytingar fast. Hafi þetta leitt til þess að fram kom leki á sólstofu, sem erfiðlega hafi gengið að ráða bót á. Allur frágangur og verkstjórn hafi verið á hendi stefnda S-kk-ef S-kk-ef sjálfs og verk verið unnið af starfsmönnum stefnenda.

Stefndi segir að fjöldi matsliða í matsgerð sé með þeim hætti að þeim verði ekki svarað með verkfræðilegum og vitrænum hætti. Fráleitt sé að margir þeirra eigi við gagnvart stefndu. Vísar stefndi til bréfs er starfsmaður réttargæslustefnda ritaði stefnendum er þau höfðu gert kröfur sínar, en tryggingafélagið hafnaði bótaskyldu með ítarlegri greinargerð.

Stefndi segir að matsgerðin sé ekki grundvöllur til að hann verði krafinn um bætur eins og mál þetta liggi fyrir. Þá sé fjöldi atriða í matsbeiðni þannig vaxinn að þau varði stefnendur sjálf, en ekki stefndu. Nefnir hann hér niðursetningu hússins og missmíð við hæð á staurum.

Stefndi segir að hann hafi ekki brugðist skyldum sínum samkvæmt samningi aðila. Af matsgerðinni verði ekki séð að meint tjón stefnenda verði rakið til vanefnda sinna. Séu einhverjir ágallar á aukaverkum sem stefndi tók að sér, hafi stefnendum borið að skilgreina þá skýrleg og gefa stefnda kost á að bæta úr áður en húsið var flutt úr Mosfellsbæ. Niðurstaða matsgerðar sé í mörgum atriðum byggð á óskum, væntingum og löngunum stefnenda sjálfra um að fá annað verk unnið en samið hafði verið um. Stefnendur séu sjálf að vinna ýmis verk við byggingu hússins og reyni að fara ódýrustu leiðir. Síðan vilji þau varpa ábyrgð á aðra þegar í óefni sé komið.

Stefndi EK sumarhús vísar til laga nr. 42/2000 og nr. 73/1997.

Forsendur og niðurstaða.

Aðilar gengu frá samningi sem felur í sér skyldu stefnda EK sumarhúsa til að smíða hús eftir nánari lýsingum. Samningur þessi er stuttaralegur. Þar sem samningurinn er í formi verksamnings gilda lög nr. 42/2000 um þjónustukaup um skipti stefnenda og stefnda EK sumarhúsa, sbr. 2. tl. 1. mgr. 1. gr.

Stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf tók að sér með yfirlýsingu til byggingarfulltrúa uppsveita Árnessýslu að vera byggingarstjóri að „... sumarhúsi og gestahúsi að Lóubraut 4.“ Hvorki í þessu skjali né öðrum skjalfestum yfirlýsingum kemur fram breyting eða takmörkun á þessari yfirlýsingu. Þá hefur hann ekki sagt sig frá verki. Þá er ósannað að þessi yfirlýsing sé annars efnis en hann vildi. Verður hann talinn ábyrgur að svo miklu leyti sem ábyrgð kann að verða lögð á byggingarstjóra samkvæmt 51. gr. 73/1997.

Þegar leyst verður úr um ábyrgð byggingarstjóra verður að líta til fordæmis í dómi Hæstaréttar frá 20. desember 2005 í máli nr. 267/2005. Þar segir rétturinn m.a.:

„Þegar framangreind ákvæði skipulags- og byggingarlaga eru virt og litið til forsögu þeirra og tilgangs verður að telja að með þeim séu lagðar skyldur á byggingarstjóra til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum þeim sem hann stýrir, þar á meðal með því að iðnmeistarar þeir sem að verkinu koma fyrir hans atbeina sinni sínum skyldum og að framkvæmdin sé með tæknilega og faglega fullnægjandi hætti. Vanræki byggingarstjóri þessa umsjónar- og eftirlitsskyldu sína með saknæmum hætti getur hann orðið skaðabótaskyldur gagnvart eiganda mannvirkis vegna tjóns sem af því hlýst.“

Stefnendur byggja kröfur sínar á matsgerð dómkvadds matsmanns. Stefndu hafa ekki óskað yfirmats og greinargerð starfsmanna réttargæslustefnda um matsgerðina hefur ekki sönnunargildi umfram það sem aðilaskýrslur hafa yfirleitt.

Um einstaka liði í kröfugerð stefnenda:

Matsliður 1. Matsmaður kemst að þeirri niðurstöðu að frágangur á skammbitum sé gallaður. Þessari niðurstöðu hefur ekki verið hnekkt. Í þessum ágalla felast talsverð lýti og teljast þau vera galli samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 42/2000. Þá telst stefndi E-kk-nf einnig ábyrgur fyrir þessum galla samkvæmt 51. gr. laga nr. 73/1997. Fjárhæð þessa kröfuliðar, 80.000 krónur, er í samræmi við niðurstöðu matsgerðar og hæfileg.

Matsliður 2. Matsmaður segir að ekki sé hægt að útiloka að þeir ágallar sem hér um ræðir stafi af rakasveiflu og teljist eðlilegir. Þetta er ekki skýrt nákvæmlega í matsgerð og fyrir dómi gaf matsmaður ekki nánari skýringar á þessu. Verður því að líta svo á að ósannað sé að stefndu verði um þennan ágalla kennt og verður að hafna þessum lið.

Matsliður 4. Eins og matsmaður lýsir þessum lið verður ekki talið að hér sé um að ræða galla í skilningi laga nr. 42/2000. Verður þessum lið því hafnað.

Matsliður 6. Í samningi aðila segir: „...öll klæðning skilast áborin“. Þjónustukaup eru neytendakaup samkvæmt lögum nr. 42/2000 og er ekki unnt að skilja þessi orð í samningnum öðruvísi en að hér sé átt við fullnægjandi viðarvörn. Hefði þurft að afmarka það skýrlega hafi ætlunin verið að fella minni skyldur á EG sumarhús að þessu leyti. Þessi liður er ekki meðal þess sem ábyrgð byggingarstjóra verður talin ná til, en hér er aðeins um að ræða vanrækslu samningsskyldu, en byggingarstjóri ábyrgist ekki allar efndir samnings af hálfu verktaka eða iðnmeistara. Matsfjárhæðinni, 179.000 krónum, hefur ekki verið hnekkt.

Matsliður 7. Þessum lið hefur stefndi ekki hnekkt og verður fallist á að sá frágangur sem hér er lýst teljist vera galli. Hér eru á ferð óvönduð vinnubrögð við framkvæmd, en ábyrgð verður ekki lögð á byggingarstjóra.

Matsliðir 8, 9, 11, 12, 13, 19 og 26 (sólstofa). Matsmaður lýsir verulegum ágöllum á sólstofu og verður að fallast á þá niðurstöðu hans að hagkvæmast sé að rífa hana og smíða upp að nýju. Varðandi þá málsástæðu stefndu að stefnendur hafi óskað eftir breytingum á húsinu sem hafi verið erfiðar í framkvæmd, þannig að gallar séu á ábyrgð þeirra, skal tekið fram að ekkert í gögnum málsins styður það að stefndu hafi gert fyrirvara um ábyrgð á einhverjum tilteknum atriðum í framkvæmd. Allt það sem krafist er bóta fyrir í málinu er vegna vinnu sem stefndi EG sumarhús tók að sér að vinna, án þess að séð verði að nokkur fyrirvari hafi verið gerður um ábyrgð. Eins og ágöllum sólstofunnar er lýst eru þeir á ábyrgð beggja, verktakans og byggingarstjórans og verður þessi kröfuliður tekinn til greina gagnvart báðum stefndu með 1.460.000 krónum.

Matsliður 10. Frágang þakjárns verður að telja gallaðan eins og honum er lýst í matsgerð. Er þessi ágalli á ábyrgð beggja stefndu, en hér hefur skort á eftirlit byggingarstjóra. Matsfjárhæðin, 467.000 krónur, sætir ekki andmælum.

Matsliðir 5 og 14. Frágangur þessara hluta verða taldir gallaðir eins og matsmaður lýsir. Ekki er skýrt ákveðið að stefndi hafi átt að ganga svo frá að unnt væri án frekari aðgerða að koma fyrir halogenljósum. Verður þessi liður tekinn til greina með 410.000 krónum. Á sama hátt og í lið 10 verða báðir stefndu taldir ábyrgir.

Matsliður 15. Í matsgerð segir að gereft á glugga í stofu hafi snúist vegna rakabreytinga. Þá þurfi að koma fyrir áfellu við glugga í baðherbergi. Ekki er metinn sérstaklega kostnaður vegna fyrrnefnda liðarins, en kostnaður við að koma fyrir áfellum við glugga á baðherbergi er metinn 7.000 krónur. Verður að telja stefnda EK sumarhús ábyrg fyrir þessari vöntun.

Matsliður 17. Þó hér megi tala um ófagleg vinnubrögð er þetta atriði svo léttvægt að ekki er unnt að taka það til greina.

Matsliður 21. Þó matsmaður telji efni sem notað var í rúmbotna óheppilegt er ekki sýnt fram á að það sé ónothæft þannig að telja megi galla í skilningi laga nr. 42/2000. Verður að hafna þessum lið.

Matsliður 24. Þær skemmdir sem hér er lýst eru bein afleiðing missmíði á sólstofu sem fjallað var um hér að framan. Verða báðir stefndu taldir ábyrgir fyrir þessum lið. Matsfjárhæðinni, 80.000 krónum, hefur ekki verið hnekkt.

Matsliður 27. Hér er krafist endurgjalds vegna sparnaðar sem fram hafi komið hjá stefnda EK sumarhúsum vegna þess að stefnendur völdu að nota annað efni en stefndi átti að leggja til. Ekki er að sjá að stefnendur hafi gert fyrirvara vegna þessarar breytingar er þau ákváðu og verður að hafna þessum lið. Þá er ekki að finna sérstakan rökstuðning fyrir þessum lið í stefnu, en hér verður ekki beitt sjónarmiðum um galla.

Samkvæmt framansögðu verður stefndi, EK sumarhús, dæmdur til að greiða skaðabætur að fjárhæð 2.266.637 krónur, en stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf er dæmdur ábyrgur fyrir 2.036.637 krónum af fjárhæðinni. Vextir verða dæmdir eins og krafist er frá 29. júní 2006, en þann dag var mánuður liðinn frá því að stefnendur kröfðu bréflega um bætur í samræmi við niðurstöður matsgerðar.

Samkvæmt þessari niðurstöðu verða stefndu dæmdir óskipt til að greiða stefnanda 1.200.000 krónur í málskostnað.

Dóm þennan kveða upp J-kk-nf F-kk-nf héraðsdómari og meðdómendurnir G-kk-nf B-kk-nf Ó-kk-nf byggingatæknifræðingur og K-kk-nf T-kk-nf H-kk-nf byggingaverkfræðingur.

D ó m s o r ð

Stefndi, EK sumarhús, greiði stefnendum, M-kvk-þgf I. G-kvk-þgf og S-kk-þgf S-kk-þgf, 2.266.637 krónur, og stefndi E-kk-nf Þ-kk-nf greiði þar af óskipt 2.036.637 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 29. júní 2006 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnendum óskipt 1.200.000 krónur í málskostnað.