E-81/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 26. ágúst sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur þann 7. janúar 2013 af Malusi ehf. Grandavegi 41 í Reykjavík á hendur H-kk-þgf F-kk-þgf A-kk-þgf, Laugavegi 76 í Reykjavík með stefnu birtri þann dag.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði honum 1.302.377 kr. ásamt dráttarvöxtum frá 11. október 2012 til greiðsludags samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, allt að frádregnum þremur innborgunum, að fjárhæð 250.000 kr. þann 1. ágúst, 100.000 kr. 12. september og 350.000 kr. þann 12. október á árinu 2012, sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á hverjum innborgunardegi. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega frávísunar málsins frá dómi en til vara að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og til þrautavara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Í öllum tilvikum krefst stefndi greiðslu málskostnaðar.

Frávísunarkröfu stefnda var hafnað með úrskurði dómsins kveðnum upp þann 10. maí 2013.

Atvik og ágreiningur málsins

Stefnandi er einkahlutafélag sem var stofnað af Á-kvk-þgf B-kvk-þgf þann 23. ágúst 2012. Á-kvk-nf, sem hefur lokið háskólaprófi í hljóðupptöku, upptökustjórn og hljóðvinnslu, tók að sér vinnu fyrir stefnda við hljóðvinnslu kvikmyndarinnar Frosts, en stefnda hafði yfirumsjón með hljóðvinnslu myndarinnar. Í málinu greinir aðila á um greiðslu fyrir það verk. Aðilar eru sammála um að Á-kvk-nf hafi með munnlegum samningi verið ráðin sem verktaki til verksins, sem unnið var á sumarmánuðum 2012. Stefnandi heldur því fram að samið hafi verið um greiðslu fyrir verkið á grundvelli tímaskráningar en stefndi heldur því fram að samið hafi verið um fasta fjárhæð fyrir verkið en tekið yrði mið af framvindu verksins við útborgun greiðslunnar.

Stefnandi sendi stefnda vikulega tímaskýrslur með yfirliti yfir unnar stundir og verkefni sem hún vann við. Samkvæmt þeim skýrslum vann stefnandi samtals 296,5 klukkustundir við verkið á tímabilinu 27. júní til 22. ágúst 2012. Stefnandi hefur gefið út tvo reikninga byggða á þessum tímaskýrslum, annan dagsettan 1. ágúst 2012 að fjárhæð 698.408 kr. og hinn dagsettan 12. september s.á. að fjárhæð 603.969 kr. Reikningarnir munu hafa verið sendir stefnda í tölvupósti 11. október 2012. Stefndi greiddi Á-kvk-þgf þrisvar sinnum inn á verkið, samtals 700.000 kr. Dómkrafa stefnanda er vegna eftirstöðva þessara reikninga. Stefndi telur að þegar greidd fjárhæð sé í samræmi við samning aðila að öðru leyti en því að fjárhæð sem samsvarar virðisaukaskatti sé ógreidd. Hann krefst hins vegar sýknu á grundvelli þess að stefnandi sé ekki réttur aðili að máli þessu.

Á-kvk-nf B-kvk-nf og stefndi gáfu aðilaskýrslur fyrir dómi. Þá gaf vitnið D-kk-nf G-kk-nf einnig skýrslu við aðalmeðferð málsins, sem fór fram 6. júní sl. Vegna dráttar á dómsuppsögu í málinu var það endurflutt þann 26. ágúst sl. og dómtekið á ný að því loknu. Er framburður þeirra rakinn í niðurstöðukafla dómsins eftir því sem tilefni er til.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að hún eigi inni ógreidda fjárhæð fyrir vinnu fyrir tiltekið verk, þ.e. hljóðvinnslu við kvikmyndina Frost. Stefndi hafi ekki gert athugasemdir á fyrri stigum málsins varðandi það að hún innheimti greiðslur vegna vinnu sinnar í gegnum einkahlutafélag í sinni eigu. Stefnda hafi verið fullkunnugt um að hún hygðist hafa þennan hátt á í viðskiptum þeirra. Félagið hafi verið stofnað m.a. til þess að bera ábyrgð á virðisaukaskattsgreiðslum. Þetta hafi stefnda verið fullkunnugt enda hafi hann komið að skráningu félagsins sem vottur að undirskrift á gögnum til félagaskrár. Því sé það beinlínis rangt sem stefndi haldi fram að hann hafi ekki vitað af tilvist stefnanda og þeirri fyrirætlan forsvarsmanns stefnanda að innheimta greiðslur í gegnum það félag. Stefnandi hafi verð stofnað eftir að vinnu Á-kvk-ef lauk fyrir stefnanda. Hún hafi því framselt kröfur sína um vinnulaun til félagsins svo sem henni sé fullheimilt án þess að leita samþykkis stefnda, sbr. og 22. gr. laga nr. 91/1991.

Forsvarsmaður stefnanda hafi innt af hendi vinnu samkvæmt samningi við stefnanda. Samið hafi verið um tiltekið tímakaup vegna verksins, 3500 kr. á tímann auk virðisaukaskatts. Stefnda hafi reglulega verið sendar vinnuskýrslur með yfirliti yfir unnin verk og tímana sem fóru í hvern verklið. Stefndi hafi aldrei gert athugasemdir við þær skýrslur eða kynnt stefnanda að hann hygðist ekki greiða fyrir vinnu samkvæmt þeim. Stefnandi mótmælir athugasemdum, sem koma fram í samskiptum við stefnda, um að hún hafi ekki unnið verkið með fullnægjandi hætti eða ekki haft tilskilda hæfni eða menntun til að vinna það. Engar athugasemdir um gæði vinnunnar hafi verið gerðar á meðan á henni stóð. Krafa stefnanda sé byggð á því að Á-kvk-nf eigi rétt á sanngjörnu endurgjaldi fyrir unnið starf. Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna samninga- og kröfuréttar, laga nr. 7/1936 og 50/2000 og almennra skráðra sem óskráðra reglna vinnumarkaðarins. Dráttarvaxta sé krafist frá þeim degi er stefnda voru sendir reikningar stefnanda og vísað til III. kafla laga nr. 38/2001. Málskostnaðarkrafan er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 og varðandi varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að stefnandi sé ekki aðili að málinu og vísar til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Hann kveðst hafa samið við Á-kvk-þf B-kvk-þf persónulega en ekki félag í hennar eigu, um tiltekna vinnu. Stefnandi sé félag sem hann hafi ekki átt í neinum viðskiptum við. Hann hafi fyrst heyrt á það minnst þegar honum bárust reikningar frá félaginu með tölvupósti frá Á-kvk-þgf þann 11. október sl. Stefndi kannist ekki við að hafa greitt stefnanda neitt fyrir umrætt verk en hafi aftur á móti greitt Á-kvk-þgf B-kvk-þgf jafnháar fjárhæðir á sömu dagsetningum.

Verði ekki fallist á sýknukröfuna krefst stefndi þess að krafa stefnanda verði lækkuð. Forsvarsmaður stefnanda sé ekki sérfræðingur í hljóðvinnslu og hafi haft litla reynslu af slíkri vinnu þegar hún vann fyrir stefnda og hafi verið í þjálfun hjá honum. Þá hafi hún verið verktaki og því hafi verið samið á allt öðrum forsendum en ef hún hefði verið launþegi. Þá hafi stefndi aldrei samþykkt tímaskýrslur stefnanda og ekki hafi verið samið um að greitt yrði fyrir vinnu Á-kvk-ef samkvæmt þeim. Sanngjörn greiðsla með hliðsjón af þessum aðstæðum sé 700.000 kr. auk virðisaukaskatts, eða samtals 878.500 kr. Að teknu tilliti til þess sem stefndi hafi þegar greitt standi eftir 178.000 kr. Um lagarök vísar stefndi til meginreglna samninga- og kröfuréttar auk þess sem hann vísar til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 vegna kröfu sinnar um greiðslu málskostnaðar.

Niðurstaða

Stefnandi er einkahlutfélag í eigu Á-kvk-ef B-kvk-ef. Samkvæmt gögnum úr hlutafélagaskrá var félagið stofnað þann 23. ágúst 2012. Tilkynning um stofnun þess er undirrituð 10. ágúst sama ár. Stefndi er annar vitundarvotta að undirskriftum á því skjali. Ekki leikur vafi á að stefnda hafi verið kunnugt um tilvist þess félags frá þeim tíma. Þá er ekki að sjá að stefndi hafi fyrr en við málshöfðun þessa gert athugasemdir við að reikningar fyrir vinnu Á-kvk-ef bærust honum frá stefnanda eða að það hafi verið forsenda viðskipta þeirra að hann skipti við Á-kvk-þf persónulega frekar en einkahlutafélag hennar eða að hann hafi af því nokkra hagsmuni að hafa þann hátt á í viðskiptunum. Þá hefur það ekki þýðingu við úrslausn málsins þótt félagið hafi verið stofnað eftir að vinna Á-kvk-ef hófst. Þá liggur fyrir að Á-kvk-nf hefur framselt kröfu sína til einkahlutafélags síns og koma reglur kröfuréttar ekki í veg fyrir slík kröfuhafaskipti án samþykkis skuldara í tilviki sem þessu. Er því ekki hald í þeirri málsástæðu stefnda að stefnandi sé ekki aðili að málinu og er sýknukröfu hans á grundvelli 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 hafnað.

Deila aðila lýtur að greiðslu fyrir tiltekið verk. Aðilar gáfu báðir aðilaskýrslu fyrir dómi. Ber þeim saman um að munnlegur samningur hafi legið til grundvallar vinnu Á-kvk-ef fyrir stefnda. Að sögn Á-kvk-ef var samið um það að hún tæki að sér tiltekin verk og fyrir þau ætti hún að fá 3.500 krónur á tímann auk virðisaukaskatts. Stefndi heldur því fram að ákveðið hafi verið að hún fengið 700.000 krónur fyrir verkið auk virðisaukaskatts. Að baki þeirri ákvörðun hafi legið áætlun um að verkið tæki 200 tíma fyrir vanan mann. Af þeim upplýsingum má ráða að við ákvörðun fjárhæðar fyrir verkið var gert ráð fyrir því að tímakaupið væri það sem stefnandi heldur fram, þ.e. 3.500 krónur auk virðisaukaskatts.

Umdeild vinna fór fram á tímabilinu júní til ágúst 2012. Á því tímabili sendi stefnandi stefnda vinnuskýrslur þar sem sundurliðaðar eru unnar vinnustundir og tilgreindur fjöldi vinnustunda við hverja tegund verks. Samtals eru vinnustundir stefnanda 296,5 samkvæmt framangreindum tímaskýrslum og liggja til grundvallar reikningum sem hún krefst greiðslu á í máli þessu. Fyrir dómi kvaðst stefndi hafa gert munnlegar athugasemdir við tímaskýrslur stefnanda. Gegn mótmælum stefnanda er sú staðhæfing ósönnuð.

Við úrslausn málsins verður að leggja til grundvallar að stefnandi eigi rétt á sanngjarnri greiðslu fyrir vinnu Á-kvk-ef í samræmi við meginreglu kröfuréttar sem m.a. kemur fram í 45. gr. laga nr. 50/2000. Verður að líta til þess að Á-kvk-nf sendi stefnda reglulega tímaskýrslur sem ósannað er að hann hafi gert neinar athugasemdir við fyrr en við málaferli þessi. Í málflutningi fyrir dómi bar stefndi, að hún hefði verið mun lengur að vinna umsamið verk en reyndur aðili á sama sviði. Stefnandi mótmælir því ekki að Á-kvk-nf hafi verið fremur óreynd í því starfi sem hún tókst á hendur en heldur því aftur á móti fram að það hafi endurspeglast í lágu tímakaupi hennar. Stefndi hefur ekki lagt fram matsgerð eða önnur haldbær gögn sem styðja þá staðhæfingu hans að fjöldi tíma sé óeðlilegur eða að umkrafið endurgjald sé ósanngjarnt með hliðsjón af því verki sem hann fól Á-kvk-þgf eða menntun hennar og reynslu. Þá er ósönnuð sú staðhæfing stefnda að forsvarsmaður stefnanda hafi verið í einhvers konar þjálfun hjá honum og breytir skrifleg yfirlýsing A-kk-ef Ö-kk-ef, um samskipti hans við forsvarsmann stefnanda, engu í því sambandi. Verður niðurstaða málsins því sú að að stefnandi eigi rétt á umkröfðum launum fyrir allar unnar stundir enda hefur stefndi ekki fært sönnur á þá staðhæfingu sína að samið hafi verið um að einungis yrði greitt fyrir hluta þeirra.

Stefndi hefur viðurkennt að fjárhæð sem samsvarar virðisaukaskatti á þær greiðslur sem hann hefur þegar innt af hendi sé ógreidd. Sá hluti kröfunnar er því óumdeildur. Þá verður ekki séð að upphafstíma dráttarvaxta sé mótmælt. Með vísan til framanritaðs eru kröfur stefnanda teknar til greina eins og nánar greinir í dómsorði.

Með hliðsjón af úrslitum málsins verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Telst hann hæfilega ákveðinn 350.000 kr. og hefur þá verið tekið tillit til umfangs málarekstursins, þ.m.t. vegna frávísunarkröfu stefnda.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf kvað upp dóminn.

D ó m s o r ð :

Stefndi, H-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf, greiði stefnanda, Malusi ehf., 1.302.377 kr. ásamt dráttarvöxtum frá 11. október 2012 til greiðsludags samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, að frádregnum innborgunum, að fjárhæð 250.000 kr. þann 1. ágúst 2012, 100.000 kr. 12. september s.á. og 350.000 kr. þann 12. október s.á., sem dragist frá skuldinni miðað við stöðu hennar á hverjum innborgunardegi. Stefndi greiði stefnanda 350.000 kr. í málskostnað.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf