E-1318/2019

Mál þetta var höfðað með birtingu stefnu 27. ágúst 2019 og dómtekið 2. mars sl.

Stefnandi er Ó-kk-nf J-kk-nf Þ-kk-nf, kt. 000000- 0000, [...], [...].

Stefndi er G-kvk-nf H-kvk-nf H-kvk-nf, kt. 000000- 0000, [...], [...].

Stefnandi gerir endanlega þær kröfur að stefnda verði dæmd til að greiða honum 2.745.911 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 102.077 krónum frá 01.02.2018 til 01.03.2018, af 361.731 krónu frá 01.03.2018 til 01.04.2018, af 661.559 krónum frá 01.04.2018 til 01.05.2018, af 954.916 krónum frá 01.05.2018 til 01.06.2018, af 1.270.823 krónum frá 01.06.2018 til 01.07.2018, af 1.404.546 krónum frá 01.07.2018 til 01.08.2018, af 1.730.728 krónum frá 01.08.2018 til 01.09.2018 o gaf 2.745.911 krónum frá 01.09.2018 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar skv. framlögðum málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefnda krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda. Þá er þess krafist að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefndu málskostnað, henni að skaðlausu skv. framlögðu málskostnaðaryfirliti.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Stefnda er umsýsluaðili notendastýrðrar aðstoðar við fatlaðan einstakling í Hafnarfirði svokallaðs NPA, samkvæmt samningi við Hafnarfjarðarbæ. Stefnda réð nokkra starfsmenn til að sinna þeirri umönnun, meðal annars stefnanda í september 2017. Stefnandi starfaði sem launþegi til og með ágúst 2018, en næstu mánuði þar á eftir starfaði stefnandi við sama verkefni sem verktaki hjá stefndu. Í fyrstu var gerður tímabundinn ráðningarsamningur og fékk stefnandi greitt í samræmi við unnar vinnustundir, með hliðsjón af kjarasamningi SM starfsmannamiðlunar ehf. og Eflingar-stéttarfélags. Í janúar 2018 var samið um að stefnandi færi á föst laun frá og með 1. febrúar 2018, en ekki var gerður nýr skriflegur ráðningarsamningur við hann á sama tíma. Aðila málsins greinir á um það hvað hafi verið innifalið í föstum launum. Stefnda byggir á því að um heildarlaun, 480.000 krónur á mánuði, hafi verið að ræða eða 370.000 krónur eftir skatt. Stefnandi telur að ofan á þau laun hafi borið að greiða fyrir bakvaktir, og þá er á því byggt að stefnanda hafi borið tímagjald í samræmi við kjarasamning Eflingar- stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir fólk í umönnunarstörfum. Um ráðningarkjör stefnanda liggja fyrir samskipti aðila á Facebook frá 27. febrúar 2018, launaseðlar og vaktaplön.

Í nefndum Facebook- samskiptum spyr stefnandi: „ Hæ, þar sem við höfum ekkert náð að hittast með þetta, erum við ekki að horfa á 370.000 krónur eftir skatt, 80- 95% vinnu, svo kaffitímar og bakvaktir reiknað inn í það.“ Í svari stefndu kemur fram: „ Allt inni í 370.000 krónum eftir skatt, vinnuhlutfallið 80- 95%, hvenær viltu hittast.“ Stefnandi svarar: „ Ok, reiknast þá vakta hlutfallið, eins og t. d. í febrúar 77% svo aukaprósentur fyrir bakvakt ofan á.“ Í svari stefndu segir: „ Bakvaktirnar voru inni í 77%, sérð það ef þú skoðar tölurnar í vaktaplaninu.“ Stefnandi svarar þá: „ Ok, af hverju finnst mér við hafa talað um 80% sem lægstu prósentu.“ Stefnda svarar þá: „ Nú veit ég ekki en eigum við að hittast fljótlega og skoða þetta allt.“ Ekki liggja fyrir gögn um önnur samskipti þeirra, en málsaðilar bera að þau hafi hist og verið í reglulegum símasamskiptum vegna þessa, en að ekki hafi náðst endanlegt samkomulag þeirra í milli, og því hafi ekki verið gengið frá ráðningarsamningi við stefnanda.

Með stefnu fylgdi launakrafa Eflingar- stéttarfélags, dags. 9. nóvember 2018, ásamt útreikningum kröfunnar, innheimtubréfi, dags. 26. nóvember 2018, svo og launaseðlar vegna janúar til og með ágúst 2018 og vaktaplön fyrir sama tímabil, kjarasamningur Eflingar- stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir fólk í umönnunarstörfum og aðalkjarasamningur sömu félaga. Þá hefur stefnandi lagt fram útprentun af vefsíðu Eflingar og Facebook- samskipti aðila, auk skjals um endanlegar dómkröfur.

Með greinargerð stefndu fylgdi samstarfssamningur stefndu og Hafnarfjarðarbæjar, kjarasamningur SM starfsmannamiðlunar og Eflingar- stéttarfélags, kjarasamningur NPA miðstöðvar og Eflingar- stéttarfélags o. fl. aðila, samskipti á Facebookog útreikningur launa. Þá hefur stefnda lagt fram yfirlit yfir bakvaktir stefnanda ásamt skýringum, og upplýsingar um desemberuppbót til stefnanda.

Aðilaskýrslu gáfu stefnandi og stefnda. Vitnaskýrslu gaf X, starfsmaður stefndu.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu vangreiddra launa á starfstíma sínum hjá stefndu. Byggist krafan á þeirri meginreglu vinnuréttarins um skyldu atvinnurekanda til að greiða starfsmanni sínum rétt laun fyrir alla þá vinnu sem hann innir af hendi. Stefnandi hafi mánaðarlega fengið afhent vaktaplan sem hann starfaði eftir. Samkvæmt vaktaplönum sundurliðast vinnutími stefnanda þannig:

Dagvinna 33% 55% 90%

Janúar 2018 48 klst. 63,5 klst. 52 klst.

Febrúar 2018 26 klst. 58 klst. 40 klst.

Mars 2018 33 klst. 54 klst. 54 klst. 6,5 klst.

Apríl 2018 32 klst. 49,5 klst. 68 klst. 6 klst.

Maí 2018 25 klst. 55,5 klst. 69 klst.

Júní 2018 34 klst. 59,5 klst. 48 klst.

Júlí 2018 35 klst. 66,5 klst. 56 klst.

Ágúst 2018 26 klst. 56,5 klst. 44 klst.

Samtals 259 klst. 463 klst. 431 klst. 12,5 klst.

1.165,5 klst.

Stefnda bendir á að við útreikning kröfunnar sé tekið mið af ákvæði 3.6 í kjarasamningi milli stéttarfélagsins og Samtaka atvinnulífsins vegna starfsfólks í umönnun. Margfaldast framangreindur tímafjöldi með umsömdum launum skv. launaseðlum. Í janúar 2018 hafi stefnandi fengið greitt tímakaup. Í febrúar 2018 breyttust laun hans í það sem kallað er mánaðarlaun á launaseðlum. Eftir það tímamark sé enga sundurliðun að finna á launagreiðslum stefnanda, t. d. fyrir hve marga tíma hann fái greitt í dagvinnu og með álögum þrátt fyrir skyldu stefnda til þess, sbr. ákvæði 1.10 í aðalkjarasamningi, sbr. ákvæði 1.1 í kjarasamningi vegna starfsfólks í umönnunarstörfum. Við útreikning launa frá 1. febrúar 2018 sé tekið mið af 480.000 króna mánaðarlaunum og deilt í þau með 173,33 klst. til að finna út dagvinnutímakaup sem vaktaálag sé síðan reiknað út frá. Vísast hér til ákvæða 1.5 í aðalkjarasamningi og 3.6 í kjarasamningi vegna starfsfólks í umönnunarstörfum. Beri stefnda hallann af þeim sönnunarskorti sem af því hlaust að virða ekki umrædd kjarasamningsákvæði. Dagvinnutímakaup hafi áttað vera 2.769,28 krónur(480.000 kr. / 173,33 klst.), tímakaup með 33% álagi 3.683,15 krónur, með 55% álagi 4.292,39 krónur og með 90% álagi 5.261,64 krónur. Þann 1. maí 2018 hafi öll laun hækkað um 3% skv. ákvæði 1.2.4 í aðalkjarasamningi. Eftir þann tíma hafi dagvinnutímakaup átt að vera 2.852,36 krónur, tímakaup með 33% álagi 3.793,64 krónur, með 55% álagi 4.421,16 krónurog með 90% álagi 5.419,49 krónur. Vangreidd laun – janúar til ágúst 2018 séu eftirfarandi:

Janúar 2018

- DV 48 klst. * 1.728,06 kr. kr. 82.947,-

- 33% álag 63,5 klst. * 2.298,32 kr. kr. 145.943,-

- 55% álag 52 klst. * 2.678,49 kr. kr. 139.281,-

Samtals kr. 368.171,-

Febrúar 2018

- DV 26 klst. * 2.451,18 kr. kr. 63.731,-

- 33% álag 58 klst. * 3.260,07 kr. kr. 189.084,-

- 55% álag 40 klst. * 3.799,33 kr. kr. 151.973,-

Samtals kr. 404.788,-

Mars 2018

- DV 33 klst. * 2.451,18 kr. kr. 80.889,-

- 33% álag 54 klst. * 3.260,07 kr. kr. 176.044,-

- 55% álag 54 klst. * 3.799,33 kr. kr. 205.164,-

- 90% álag 6,5 klst. * 4.657,25 kr. kr. 30.272,-

Samtals kr. 492.369,-

Apríl 2018

- DV 32 klst. * 2.451,18 kr. kr. 78.438,-

- 33% álag 49,5 klst. * 3.260,07 kr. kr. 161.373,-

- 55% álag 68 klst. * 3.799,33 kr. kr. 258.354,-

- 90% álag 6 klst. * 4.657,25 kr. kr. 27.944,-

Samtals kr. 526.109,-

Maí 2018

- DV 25 klst. * 2.524,72 kr. kr. 63.118,-

- 33% álag 55,5 klst. * 3.357,88 kr. kr. 186.362,-

- 55% álag 69 klst. * 3.913,31 kr. kr. 270.018,-

Samtals kr. 519.498,-

Júní 2018

- DV 34 klst. * 2.524,72 kr. kr. 85.840,-

- 33% álag 59,5 klst. * 3.357,88 kr. kr. 199.794,-

- 55% álag 48 klst. * 3.913,31 kr. kr. 187.839,-

Samtals kr. 473.473,-

Júlí 2018

- DV 35 klst. * 2.524,72 kr. kr. 88.365,-

- 33% álag 66,5 klst. * 3.357,88 kr. kr. 223.299,-

- 55% álag 56 klst. * 3.913,31 kr. kr. 219.145,-

Samtals kr. 530.809,-

Ágúst 2018

- DV 26 klst. * 2.524,72 kr. kr. 65.643,-

- 33% álag 56,5 klst. * 3.357,88 kr. kr. 189.720,-

- 55% álag 44 klst. * 3.913,31 kr. kr. 172.186,-

Samtals kr. 427.549,-

Heildarlaun kr. 3.742.766,-

Áður greitt skv. launaseðlum kr. 3.462.641,-

Mismunur kr. 280.125,-

Samkvæmt þeim vaktaskrám sem stefnandi starfaði eftir hafi hann reglulega verið á bakvöktum. Í 4. kafla í kjarasamningi Eflingar- stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir starfsfólk í umönnunarstörfum sé fjallað um bakvaktir starfsmanna. Samkvæmt ákvæði 4.2 á starfsmaður á bakvakt sem bundinn sé heima að fá greitt sem svarar til 33% dagvinnustundar fyrir hverja klukkustund á bakvakt. Á almennum frídögum og stórhátíðum eigi starfsmaður á bakvakt að fá greitt sem svarar til 55% dagvinnustundar fyrir hverja klukkustund. Samkvæmt dómskjali nr. 6 starfaði stefnandi samtals 2.190,5 klst. á bakvöktum hjá stefndu sem sundurliðast þannig:

Janúar 2018

- 33% 99 klst.* 570,26 kr. kr. 56.456,-

- 55% 48 klst. * 950,43 kr. kr. 45.621,-

Samtals kr. 102.077,-

Febrúar 2018

- 33% 201 klst. * 808,89 kr. kr. 162.587,-

- 55% 72 klst. * 1.348,15 kr. kr. 97.067,-

Samtals kr. 259.654,-

Mars 2018

- 33% 191,5 klst. * 808,89 kr. kr. 154.902,-

- 55% 107,5 klst. * 1.348,15 kr. kr. 144.926,-

Samtals kr. 299.828,-

Apríl 2018

- 33% 183,5 klst. * 808,89 kr. kr. 148.431,-

- 55% 107,5 klst. * 1.348,15 kr. kr. 144.926,-

Samtals kr. 293.357,-

Maí 2018

- 33% 230 klst. * 833,16 kr. kr. 191.627,-

- 55% 89,5 klst. * 1.388,60 kr. kr. 124.280,-

Samtals kr. 315.907,-

Júní 2018

- 33% 100,5 klst. * 833,16 kr. kr. 83.733,-

- 55% 36 klst. * 1.388,60 kr. kr. 49.990,-

Samtals kr. 133.723,-

Júlí 2018

- 33% 191,5 klst. * 833,16 kr. kr. 159.550,-

- 55% 120 klst. * 1.388,60 kr. kr. 166.632,-

Samtals kr. 326.182,-

Ágúst 2018

- 33% 305 klst. * 833,16 kr. kr. 254.114,-

- 55% 108 klst. * 1.388,60 kr. kr. 149.969,-

Samtals kr. 404.082,-

Samtals kr. 2.134.810,-

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu 10,17% orlofs á vangreidd laun. Vísast hér til laga nr. 30/1987 um orlof og 4. kafla aðalkjarasamnings.

- Vangreidd laun 280.125 kr. * 10,17% kr. 28.489,-

- Bakvaktir 2.134.810 kr. * 10,17% kr. 217.110,-

Samtals kr. 245.599,-

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu orlofsuppbótar vegna orlofsársins sem hófst 1. maí 2018 en uppbótin fyrir fullt ársstarf hafi verið 48.000 kr. Fullt ársstarf telst vera 45 unnar vikur eða meira fyrir utan orlof. Uppbótin greiðist 1. júní ár hvert miðað við starfshlutfall og starfstíma á orlofsárinu, öllum starfsmönnum sem verið hafa samfellt í starfi hjá atvinnurekanda í 12 vikur á síðustu 12 mánuðum m. v. 30. apríl eða eru í starfi fyrstu vikuna í maí. Áunna orlofsuppbót skal gera upp samhliða starfslokum verði þau fyrir gjalddaga hennar. Vísast hér til ákvæðis 1.4.2 í kjarasamningi. Við útreikning kröfunnar sé miðað við að stefnandi hafi verið í starfi í 17 vikur orlofsárið 2018- 2019. Stefnandi ávann sér þannig rétt til greiðslu á 18.133 krónum.

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu áunninnar desemberuppbótar vegna ársins 2018. Samkvæmt ákvæði 1.4.1 í gildandi kjarasamningi greiðist desemberuppbót eigi síðar en 15. desember ár hvert, miðað við starfshlutfall og starfstíma, öllum starfsmönnum sem verið hafa samfellt í starfi hjá atvinnurekanda í 12 vikur á síðustu 12 mánuðum eða eru í starfi fyrstu viku í desember. Desemberuppbót miðast við hvert almanaksár. Árið 2018 hafi uppbótin m. v. fullt starf verið 89.000 krónur. Fullt ársstarf telst í þessu sambandi 45 unnar vikur eða meira fyrir utan orlof. Desemberuppbót innifeli orlof, sem er föst tala og taki ekki breytingum skv. öðrum ákvæðum. Áunna desemberuppbót skuli gera upp samhliða starfslokum verði þau fyrir gjalddaga uppbótarinnar. Við útreikning kröfunnar sé miðað við að stefnandi hafi verið í starfi í 34 vikur hjá stefndu árið 2018. Stefnandi hafi áunnið sér rétt til greiðslu á 67.244 krónum vegna desemberuppbótar árið 2018. Því væri hins vegar ekki mótmælt að hann hefði fengið greiddar 52.324 krónur, sem kæmu til frádráttar.

Krafa stefnanda sundurliði st því endanlega þannig:

Vangreidd laun janúar – ágúst 2018 kr. 280.125-

Vangreiddar bakvaktir janúar – ágúst 2018 kr. 2.134.810-

Orlof á vangreidd laun kr. 28.489-

Orlof á bakvaktir kr. 217.110-

Orlofsuppbót kr. 18.133-

Desemberuppbót kr. 14.920-

Samtals kr.2.693.587-

Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu- stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans stofnaðist. Vísað sétil meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísast um réttindi hans aðallega til 1., 2., 3., 4. og 12. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt sé vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o. fl., aðallega 1. gr. laganr.28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr., og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o. fl. Byggt sé á því að stefnda hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun ogað uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefndu ótvíræð. Um sönnun sé jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefndu og þess að húner bókhaldsskyld að lögum.

Kröfur um dráttarvexti, þ. m. t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. og V. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðst við XXl. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum númer 50/1988. Stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur og ber honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefndu :

Stefnda mótmælir öllum málsástæðum stefnanda. Stefnda byggir sýknukröfu sína á þeirri málsástæðu að aðilar hafi samið svo í febrúar 2018, að stefnandi yrði með föst mánaðarlaun að fjárhæð 480.000 krónur vegna 85 – 95% vinnu. Jafngildi þessi fjárhæð um 370.000 krónum í laun eftir skatta. Ofan á þessa fjárhæð hafi stefnda greitt stefnanda 10,17% orlof hverju sinni. Stefnda leggi fram samskipti aðila á Facebook þann 27. febrúar 2018. Höfðu aðilar þá áður rætt um þann möguleika að stefnandi yrði á föstu mánaðarkaupi. Í samskiptunum hafist efnandi spurt:„Erum við ekki að horfa á 370.000 eftir skatt. 80 – 95% vinnu. Svo kaffitímar og bakvaktir reiknað inn í það. Frá og með 1. f eb.“ Sama dag hafi stefnda svarað stefnanda: „Allt inn í 370.000 kr. eftir skatt. Vinnuhlutfallið er 85 til 95% frá og með 1. feb.“ Í framhaldinu hafi stefnandi spurt stefnda varðandi bakvaktir: „Ok reiknast þá vakta hlutfallið eins og í td. feb 77% svo aukaprósentur fyrir bakvakt ofan á það?“. Stefnda svaraði stefnanda: „Bakvaktirnar voru inn í 77%, sérð þetta ef þú skoðar tölurnar í vaktaplaninu. Þetta er þá munurinn á 77% upp í 85%.“

Stefnda bendir á að stefnandi hafi byrjað á föstum mánaðarlaunum frá og með 1. mars 2018, vegna vinnu í febrúar, líkt og sjá megi af launaseðlum í gögnum málsins. Ekki hafi verið gerður formlegur samningur við þessa breytingu. Það breyti því þó ekki að stefnandi hafi samþykkt þessa tilhögun, bæði munnlega, með framangreindum samskiptum og svo í verki næstu sjö mánuði á eftir án athugasemda. Hafi stefnda þannig sannað að stefnandi og stefnda sömdu um greiðslu fastra mánaðarlauna. Þótt ekki hafi verið gerður formlegur ráðningarsamningur breyti það ekki því að aðilar gátu samið um framangreinda skipan á launum stefnanda, svo framarlega sem fjárhæð launa væri ekki undir taxta kjarasamnings. Þar sem stefnandi hafi samþykkt mánaðarlaun að fjárhæð 480.000 krónu rauk orlofsgreiðslna verði að sýkna stefndu af öllum kröfum stefnanda.

Stefnda byggir jafnframt á því að stefnandi hafi tapað frekari launakröfum sökum tómlætis, enda engar athugasemdir verið gerðar við launagreiðslur til hans fyrr en með bréfi Eflingar í nóvember 2018.

Að mati stefndu sé stefna málsins verulega óskýr og vanreifuð. Ekki sé fjallað um föst mánaðarlaun stefnanda heldur byggt á því að laun hans hafi hækkað um 60% milli mánaða, án nokkurra skýringa. Sé þannig miðað við föst mánaðarlaun stefnanda og deilt í þá fjárhæð með 173 til þess að finna út dagvinnutaxta, án nokkurs rökstuðnings eða tilgreiningar á því við hvaða heimild slíkur útreikningur styðjist. Telur stefnandi sig samkvæmt þeim útreikningi eiga rétt á 2.769,28 krónum í dagvinnutaxta. S á taxti sé mun hærri en taxtar þeirra kjarasamninga sem lagðir séu fram af hálfu stefnanda og stefndu. Stefnandi minnist ekki á að starf stefnanda hafi falist í að veita NPA þjónustu og að um þá þjónustu gildi sérstakir kjarasamningar. Bendir stefnda raunar á að taxti þess kjarasamnings sem hún leggi sjálf fram sé hærri en sá kjarasamningur sem stefnandi styðst við í málinu. Sé raunar óskiljanlegt að byggt sé á röngum kjarasamningi, sér í lagi í ljósi þess að innheimtukrafa vegna málsins komi frá stéttarfélagi stefnanda. Að auki sé undarlegt að engin spurningarmerki séu sett við þá staðreynd að útreiknaður launataxti stefnanda sé verulega hærri en þeir taxtar sem getið séí kjarasamningi. Krafa stefnanda sé um greiðslu mismunar að fjárhæð rúmlega 3.500.000 krónur fyrir aðeins sjö mánaða tímabil. Yrði fallist á kröfu stefnanda fæli það í sér að heildarlaun stefnanda hafi verið nærri 900.000 krónum á mánuði, vegna 85 – 95% vinnu. Ljóst séað Efling- stéttarfélag, sem þekki til þeirra reglna sem gildi um NPA þjónustu, ætti að vita að slíkar fjárhæðir komi aldrei til greina vegna launa aðstoðarmanna í NPA þjónustu, þar sem allar greiðslur fyrir þjónustuna komi frá viðkomandi sveitarfélögum. Þrátt fyrir framangreinda vanreifun og óskýrleika í stefnu hafi stefnandi reiknað út kröfu sína byggða á hinum röngu forsendum. Mótmælir stefnda kröfugerð stefnanda og útreikningum í heild sinni.

Þá gætir að mati stefndu misskilnings varðandi meintar vangreiddar bakvaktir stefnanda. Ekki hafi verið krafist tafarlausra viðbragða af hans hálfu heldur aðeins þegar til hans næðist. Bakvaktarálag reikni st því 16,5% fyrir hverja klukkustund á bakvakt og 27,5% vegna bakvakta á almennum frídögum og stórhátíðum, sbr. ákvæði 6. gr. kjarasamnings. Þá bendir stefnda á að stefnandi starfaði við Áslandsskóla samhliða vinnu hjá stefndu og hófust bakvaktir stefnanda á virkum dögum ekki fyrr en kl. 16.00 og stóðu til kl. 08:00 morguninn eftir. Það sé því ekki rétt að reikna út bakvaktir með þeim hætti sem stefnandi geri í kröfugerð sinni, að miða við að stefnandi væri á bakvakt 24 tíma sólarhringsins. Þá séu ákveðnir tímar þar sem stefnandi sé skráður ásamt öðrum starfsmanni á vaktaplani. Það hafi haft þá þýðingu að hinn starfsmaðurinn hafi raunverulega verið á bakvakt en stefnandi skyldi ekki vera á bakvakt nema óvanalegar aðstæður kæmu upp, svo sem vandræði við lyfjagjöf. Auk þess sé eins og í öðrum útreikningum miðað við rangan launataxta. Þetta skekkir myndina varðandi orlof, en eins og sjáist á launaseðlum sé orlof greitt við hverja launaútborgun. Þá hafi verið greidd orlofsuppbót að fjárhæð 38.432 krónur á launaseðli í júní 2018. Hvað varðar greiðslu desemberuppbótar hafi stefnda greitt stefnanda desemberuppbót að fjárhæð 52.324 krónurí desember 2018 miðað við átta mánaða starf á árinu 2018.

Fallist héraðsdómur ekki á að stefnandi hafi byrjað að taka föst mánaðarlaun í febrúar 2018 lítur stefnda svo á að reikna þurfi laun stefnanda miðað við réttan taxta kjarasamnings. Ótækt sé að líta svo á að stefnandi hafi hækkað um 60% í launum milli mánaða og miða taxta útfrá föstum mánaðarlaunum. Samkvæmt gr. 2.1 íkjarasamningnumhafidagvinnutaxti stefnanda verið 1.728,06 krónur líkt og komifram á launaseðli fyrir janúar 2018. Þegar laun stefnanda séu reiknuð miðað við þann taxta hafi stefnda ofgreitt stefnanda 66.498 krónur og sé þá tekið mið af kjarasamningsbundinni launahækkun þann 1. maí 2018. Stefnda geri ekki kröfu um endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar, enda telur hún að stefnda og stefnandi hafi samið um föst mánaðarlaun. Þar sem stefnda líti svo á að ekki sé ágreiningur um laun stefnanda í janúar miði st launin við febrúar til ágúst, eða það tímabil þar sem stefnandi þáði föst mánaðarlaun. Líkt og sjá megi á framlagðri töflu hafi greiðslur til stefnanda frá stefndu á tímabilinu febrúar til maí 2018 numið 3.881.877 krónum. Ef laun stefnanda eru reiknuð út samkvæmt taxta kjarasamnings Eflingar og SM s tarfsmannamiðlunar ehf. hefðu heildarlaun stefnanda átt að nema 3.815.379 krónum. Sé mismunur milli þeirra launa sem stefnandi fékk greidd og sem stefnandi átti rétt á samkvæmt kjarasamningi 66.498 krónur. Sé því ljóst að stefnandi geti ekki átt frekari launakröfu á hendur stefndu. Samkvæmt framansögðu beri að sýkna stefndu af öllum kröfum stefnanda.

Um lagarök er vísað til meginreglna vinnuréttar um frelsi til samninga milli vinnuveitanda og starfsmanna og til kjarasamnings Eflingar- stéttarfélags og SM starfsmannamiðlunar ehf. sem gildi um starfssamband stefnanda og stefndu. Krafa um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Forsendur og niðurstaða:

Stefnandi hóf störf hjá stefndu í september 2017 sem ófaglærður aðstoðarmaður við umönnun fatlaðs einstaklings. Gerður varvið hann tímabundinn ráðningarsamningur, og fékk stefnandi greitt fyrir unnar klukkustundir. Starf stefnanda grundvallaðist á samstarfssamningi sem gerður vará milli stefndu og Hafnarfjarðarbæjar um framkvæmd notendastýrðrar persónulegrar aðstoðar eða svokallaðs NPA. Í janúar 2018 ræddu aðilar um breytingu á ráðningarfyrirkomulagi stefnanda, á þann hátt að frá og með 1. febrúar 2018 yrði hann í tilteknu starfshlutfalli, og fengi greidd föst laun. Ekki var gerður nýr skriflegur ráðningarsamningur, og ber stefnda sönnunarbyrðina fyrir efni þess ráðningarsambands sem þannig komst á, sbr. tilskipun Evrópusambandsins nr. 91/533/EB, þar sem kveðið er á um skyldu vinnuveitanda til að skýra launþega frá samningsskilmálum eða fyrirkomulagi ráðningar.

Óumdeilt er að frá og með 1. febrúar 2018 hafi stefnandi átt að fá greidd föst mánaðarlaun miðað við tiltekið starfshlutfall, en ágreiningur er umfjárhæðþeirralauna, og hvort ofan á þau laun hafi borið að greiða sérstaklega fyrir bakvaktir. Að öðru leyti liggur fyrir að gert var vaktaplan um mánaðarlega vinnuskyldu stefnanda og annarra sem að sama verkefni komu, og voru launaseðlar gefnir út til stefnanda, þótt aðila greini á um það hvort stefnandi hafi fengið þá í hendur við hver mánaðamót.

Stefnda byggir á því aðum starfshlutfall og launakjör stefnanda hafi verið samið og komi það fram í skriflegum samskiptum þeirra, dags. 27. febrúar 2018, þar sem talað séum 370.000 krónu reftir skatt, þ. e. heildarlaun 480.000 krónur. Hafi launaseðlar verið gefnir út til stefnanda í samræmi viðþau mánaðarlaun.

Af framangreindum samskiptum aðila frá 27. febrúar 2018, sem betur getur um í málavaxtalýsingu, verður ráðið að stefnandi hafi verið í vafa þann dag um það hver launakjör hans yrðu frá og með 1. febrúar 2018. Stefnda svarar honum sama dagað allt sé inni í 370.000 krónum eftir skatt. Stefnandi svarar: „ Ok.“, en spyr hvort vaktahlutfall sem fram komi á vaktaplani svo og aukaprósentur fyrir bakvakt reiknist ofan á það.

Stefnd a svarar því til að bakvaktirnar hafi verið inni í þeirri prósentu sem fram komi á vaktaplani. Stefnandi svarar: „ Ok.“, og spyr þá um starfshlutfallið. Ekki er ágreiningur um starfshlutfall stefnanda en af framangreindum samskiptum verður ætlaðað stefnandah efðim átt vera ljóst hvernig launin hafi í grundvallaratriðum verið ákvörðuð, enda fram komiðað allt hafi átt að vera inni í 370.000 krónum eftir skatt.

Stefnandi fékk útgefinn launaseðil degi eftir framangreind samskipti eða 28. febrúar 2018. Á launaseðlinum eru tilgreind mánaðarlaun 480.000 krónur auk orlofs,10,17%, og eru launin greidd út í samræmi við starfshlutfall stefnanda þann mánuð. Engar sundurliðanir er að finna á launaseðlinum um álag eða bakvaktir og voru launin með þeim hætti tilgreind sem heildarlaun. Laun stefnanda eru síðan greidd út með sama hætti til og með ágúst 2018. Ekki liggur fyrir í gögnum málsins að stefnandi hafi gert skriflegar athugasemdirvið þau útborguðu laun, þótt launin hafiaðeinsveriðréttrúmlegahelmingur þess sem hann telursignúeiga að fá, en málsaðilar hafi þó rætt saman í síma og stefnandi talið sig eiga að fá hærri laun.

Í endanlegri kröfugerð er þess krafist að stefnandi fái greiddar 280.125 krónur í vangreidd mánaðarlaun, þ. e. dagvinnu og álag fyrir janúar til og með ágúst 2018. Upplýst var að sá útreikningur miða st við meðaltal dagvinnulauna samkvæmt kjarasamningi Eflingar- stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna starfsfólks í umönnun.

Stefnanda var greitt tímakaup framað því að hann hóf að taka föst launí febrúar 2018 þar sem horft var til kjarasamnings SM starfsmannamiðlunar ehf. og Eflingar-stéttarfélags, en sá samningur var samhljóða samningi á milli NPA miðstöðvarinnar og Eflingar- stéttarfélags o. fl. Ekki er framkomið í málinu að með breytingu á fyrirkomulagi ráðningar stefnanda yfir í föst laun hafi staðið til að hækka tímagjald stefnanda eins og byggt er á af hans hálfu.

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks ber um lágmarkskjör að miða við viðkomandi starfsgrein á svæði því er samningur aðila tekur til, og skulu samningar um lakari kjör vera ógildir. Gildistími framangreindra samninga var til 31. desember 2018 og tóku þeir mið af aðalkjarasamningi Eflingar við Samtök atvinnulífsins. Gildissvið samninganna tók sérstaklega til vinnu aðstoðarfólks fatlaðs fólk sí NPA þjónustu, þ. e. sömu vinnu og stefnandi óumdeilt vann við. Að mati dómsins ber eðli málsins samkvæmt að miða við síðarnefnda samninga hvað varðar viðmið um kjör stefnanda, enda eiga þeir beint við um viðkomandi starfsgrein en ekki kjarasamningur Eflingar- stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna starfsfólks í umönnun, sem stefnandi byggir á. Ekki er á því byggt að samningur stefnan davið stefndu sé ógildur skv. 1. gr. laga nr. 55/1980 um lágmarkskjör út frá slíku viðmiði. Þá er jafnframt til þess að líta að sú málsástæða, að útreikning launa stefnanda beri að miða við meðaltalslaun þess samnings sem stefnandi miðar við, kom fyrst fram við aðalmeðferð málsins, og var mótmælt af hálfu stefndu, og er því of seint fram komin.

Stefnandi krefst þess að fá greiddar bakvaktir fyrir janúar 2018 til og með ágúst 2018, samtals 2.134.810 krónur, til viðbótar við framangreind laun. Er við það miðað af hálfu stefnanda að hann hafi verið allan sólarhringinn á bakvöktum aðra hverja viku, eða samtals 2.190,5 klst. á nefndu tímabili, og að sjá megi á vaktaplönum hvers mánaðar þádaga sem hann vann bakvaktir. Fyrir neðan viðkomandi bakvaktardaga standi talan 24, sem stefnandi byggir áað sé tilgreining á bakvaktar tímum, en til frádráttar eigi að koma vinnustundir sem hann sjálfur var skráður við vinnu á sama tíma.

Í málinu liggja fyrir tvö vaktaplön, annars vegar það sem stefnandi lagði fram og hins vegar það sem stefnda lagði fram. Þeim vaktaplönum ber ekki saman að þessu leyti, nema um júnímánuð. B akvaktartímar út frá greindum forsendum eru samkvæmt vaktaplani stefndu rúmlega 400 færri en fram koma á vaktaplönum stefnanda. Þá verður að ætla að samtalan 24 vísi ekki til bakvakta, enda er talan stundum 22 eða 26, og virðist vera samtala morgun-, kvöld og næturvaktar þess dags sem talan stendur undir.

Í skýrslu stefndu fyrir dómi kom fram að stefnandi hafi ekki verið á bakvöktum þegar X var í vinnu samkvæmt vaktaplani. Óumdeilteraðvitnið X hafi haldið utan um verklega þætti verkefnisins, og staðfesti vitnið að stefnandi hefði ekki verið á bakvakt þegar hún varvið vinnu, enda ekki þörf á þvíþar sem í bakvöktum hafi einkum falist að vera ráðgefandi þeim sem var við vinnu. Þá kom fram í skýrslu stefndu, sem staðfest var af vitnin u X, að stefnandi hafi heldur ekki sinnt bakvöktum á morgunvöktum í miðri viku, þar sem hann hafi þá verið upptekinn í öðrum störfum sem ekki tengdust starfi hans hjá stefndu. Í skýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að hann hefði að einhverju leyti verið íöðrum störfum á þessum tíma.

Í skýrslu stefnanda fyrir dómi kom einnig fram að samkvæmt kjarasamningi þá hefði hann átt að fá greidda átta dagvinnutíma fyrir þá daga sem hann hefði verið allan sólarhringinn á bakvakt. Virðist sem stefnandi sé að vísa til 16,50% og 27,50% bakvaktarálags samkvæmt kjarasamningum um störf aðstoðarfólks fatlaðs fólks. Sú skýring stefnanda samrýmist engan veginn þeirri kröfugerð sem höfð er uppi í málinu um 33% og 55% bakvaktarálag í 24 klst. á dagþá daga sem hann var skráður á bakvakt.

Með vísan til alls framangreinds telst upplýst hvernig laun stefnanda voru ákvörðuð sem föst mánaðarlaun með öllu inniföldu, og ekki er á því byggt að þau laun hafi með þeim hætti verið lakari en almennt gengur um viðkomandi starfsgrein, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks. Verður stefnda því sýknuð af öllum kröfum stefnanda.

Ljóst þykir að ágreiningur málsins ertil kominn vegna þess að stefnda gerði ekki skriflegan ráðningarsamning við stefnanda, eins og henni bar, sem leiddi til þeirrar óvissu um launakjör stefnanda sem hér er til úrlausnar. Með vísan til þess, ásamt 1. og 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnanda gert að greiða stefnd um áls kostnað, sem hæfilegur þykir 620.000 krónur að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefnda, G-kvk-nf H-kvk-nf H-kvk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda, Ó-kk-ef J-kk-ef

Þ-kk-ef.

Stefnandi greiði stefndu 620.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir:

Héraðsdómur Reykjaness, 26. mars 2021