E-6038/2019

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 9. júní 2020, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af A, [...,...], með stefnu þingfestri 29. október 2019 á hendur Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3, 108 Reykjavík, og B, [...,...].I.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði dæmdir til þess að greiða honum 135.500 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. maí 2019 til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, auk virðisaukaskatts.

Stefndu gera aðallega þær dómkröfur að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda.

Til vara gera þeir þær dómkröfur að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega.

Í öllum tilvikum gera stefndu kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda, að mati dómsins.

II.

Þann 17. janúar 2018 varð stefnandi fyrir fyrir umferðarslysi. Hann var ökumaður bifreiðarinnar [...1] og bifreiðinni [...2] var ekið aftan á bifreiðina er stefnandi ók. Í slysinu varð stefnandi fyrir meiðslum og leitaði samdægurs á slysadeild Landspítalans með verki í hálshrygg, vinstri öxl og vinstra herðablaði. Síðar leitaði stefnandi til heimilislæknis, C, og lýsti þá verkjum í hálshrygg og mjóbaki og fékk í kjölfarið beiðni til sjúkraþjálfara og sótti hann síðan meðferð hjá sjúkraþjálfaranum E. Sú meðferð skilaði ekki nægilega miklum árangri ein og sér og glímdi stefnandi áfram við slæma verki. Þann 11. júní 2018 lagði heimilislæknirinn C til að stefnandi léti reyna á kírópraktormeðferð þar sem hann var enn með mikil einkenni í mjóbaki og sjúkraþjálfarinn hafði einnig mælt með þessu. Í júlí 2018 hóf stefnandi meðferð hjá löggiltum kírópraktor hjá Kírópraktorstofu Íslands ehf., D, samhliða sjúkraþjálfunarmeðferðinni. Fyrstu reikningar vegna kostnaðar við þá meðferð, samtals að fjárhæð 85.600 kr., voru sendir á stefnda VÍS, annars vegar þann 4. júlí 2018 og hins vegar þann 19. september 2018.

Með tölvupósti frá stefnda VÍS, dags. 16. júlí 2018 hafnaði, félagið að greiða reikninga vegna meðferðarinnar og óskaði eftir rökstuðningi fyrir því hvers vegna stefnanda væri vísað til kírópraktors. Vottorð heimilislæknisins C frá 11. júní 2018 var sent á félagið, en þar kom fram að stefnandi hefði verið í sjúkraþjálfunarmeðferð vegna áverka sem hann hlaut í umferðarslysinu. Vegna þrálátra mjóbaksverkja hefði honum verið ráðlagt að leita til kírópraktors. Stefndi VÍS óskaði eftir nánari rökstuðningi fyrir þessari meðferð. Í kjölfarið var á ný óskað eftir vottorði C heimilislæknis og er það dagsett 30. ágúst 2018. Í því vottorði kemur fram að auk heimilislæknisins hafi sjúkraþjálfari stefnanda ráðlagt honum að leita til kírópraktors samhliða sjúkraþjálfunarmeðferð vegna þrálátra mjóbaksverkja. Vottorðið var sent á stefnda VÍS, sem hafnaði því enn að greiða fyrir meðferðina með þeim rökstuðningi að ekki væri sýnt fram á læknisfræðilega nauðsyn hennar.

Stefnandi vildi ekki una við framangreinda niðurstöðu og skaut málinu til Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum með málskoti dags. 11. desember 2018. Með úrskurði sínum nr. 401/2018, dags. 14. febrúar 2019, komst nefndin að þeirri niðurstöðu að stefnandi ætti rétt á bótum frá stefnda VÍS vegna kostnaðar við meðferð hjá kírópraktor í kjölfar slyssins. Taldi nefndin að sannað væri með vísan til gagna málsins að meðferðin hefði verið liður í nauðsynlegri læknismeðferð vegna slyssins. Stefnda VÍS væri því skylt að greiða stefnanda bætur úr ábyrgðartryggingu vegna þessa sjúkrakostnaðar. Með bréfi þann 27. febrúar 2019 hafnaði félagið því að hlíta niðurstöðu úrskurðarins. Stefnandi hélt áfram í meðferð hjá kírópraktor og voru reikningar vegna meðferðar, sem fram fór frá september 2018 til apríl 2019, samtals að fjárhæð 42.700 kr., sendir á félagið í mars og apríl 2019 og hafa þeir ekki verið greiddiar af hálfu stefnda VÍS.

Stefnandi og stefndi VÍS óskuðu sameiginlega eftir því að afleiðingar slyssins yrðu metnar skv. skaðabótalögum nr. 50/1993 og þann13. september 2019 lá fyrir matsgerð þeirra F læknis og G lögmanns. Stöðugleikapunktur er metinn hafa verið sex mánuðum eftir slysið, eða þann 17. júlí 2018. Bótauppgjör fór fram 9. október 2019 skv. matgerðinni og móttók stefnandi bætur með fyrirvara við ógreiddan kostnað vegna kírópraktormeðferðinnar. Vegna höfnunar stefnda á reikningum frá kírópraktornum D höfðaði stefnandi mál þetta.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Um bótaskyldu vegna slyssins sé vísað til ákvæða umferðarlaga nr. 50/1987, nánar tiltekið til 88., 90. og 91. gr. XIII. kafla laganna um fébætur og vátryggingu. Í málinu sé hins vegar ekki deilt um bótaskyldu vegna umrædds umferðarslyss heldur aðeins um þá afstöðu stefnda VÍS að hafna greiðslu sjúkrakostnaðar vegna meðferðar sem stefnandi var í hjá kírópraktor í kjölfar slyssins, frá júlí 2018 fram í apríl 2019.

Á slysdegi hafi bifreiðin [...2] verið tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda VÍS og séu dómkröfur á því byggðar að stefndu beri að greiða stefnanda fullar skaðabætur vegna tjóns sem hann varð fyrir vegna umferðarslyssins þann 17. janúar 2018, sem stefndi B beri ábyrgð á sem skráður eigandi bifreiðarinnar. Skaðabótaábyrgð stefndu sé byggð á framangreindum ákvæðum umferðarlaga nr. 50/1987, sem og I. kafla skaðabótalaga nr. 50/1993, með síðari breytingum, þá einkum 1. gr. laganna. Dómkröfur stefnanda beinist því að stefnda B, sem eiganda bifreiðarinnar [...2] á slysdegi, og á hendur stefnda VÍS sem vátryggingafélagi bifreiðarinnar á slysdegi. Stefndi VÍS sé því greiðsluskyldur vegna afleiðinga slyssins, sbr. 95. gr. og 1. mgr. 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Varnarþing málsins er Héraðsdómur Reykjavíkur, sbr. 1. mgr. 42. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Stefnandi byggi á því að stefnda VÍS beri að greiða stefnanda fullar skaðabætur vegna þess tjóns er hann varð fyrir í umferðarslysinu þann 17. janúar 2018, sbr. I. kafla skaðabótalaga nr. 50/1993, með síðari breytingum, einkum 1. gr. laganna. Stefnandi byggi á því að skaðabótalög nr. 50/1993 eigi að tryggja að tjónþoli verði jafnsettur og ef ekki hefði komið til slyss og verði skaðabætur m.a. að ná yfir kostnað tjónþola af því að sækja sér nauðsynlega endurhæfingu vegna slyssins. Í 1. gr. laganna sé kveðið á um að sá sem bótaábyrgð beri á líkamstjóni skuli greiða skaðabætur fyrir atvinnutjón, sjúkrakostnað og annað fjártjón sem af því hlýst, og enn fremur þjáningabætur.

Í athugasemdum við ákvæðið í frumvarpi því sem varð að skaðabótalögum er að finna nánari útskýringu á hugtakinu sjúkrakostnaði, en þar segi m.a. eftirfarandi: „Með sjúkrakostnaði er í fyrsta lagi átt við útgjöld vegna eðlilegra og nauðsynlegra ráðstafana við lækningu tjónþola. Hér kemur einkum til kostnaður við læknishjálp, dvöl á sjúkrahúsi, endurhæfingu og sjúkraflutning.“ Þessi upptalning sé ekki tæmandi og skýra þurfi hugtakið „sjúkrakostnað“ í samræmi við hugtakið „annað fjártjón“. Varðandi nánari túlkun á því hvað teljist til sjúkrakostnaðar og hvort hinum bótaskylda beri að greiða hann sé vísað til dómaframkvæmdar og umfjöllunar fræðimanna.

Stefnandi byggi á því að sá kostnaður sem hann þurfti að bera vegna meðferðar hjá kírópraktor frá júlí 2018 til apríl 2019 teljist til sjúkrakostnaðar skv. 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá sé byggt á því að þegar metið sé hvort sá sem bótaábyrgð beri eigi að greiða slíkan kostnað, þá þurfi að meta hvort kostnaðurinn hafi verið nauðsynlegur. Stefnandi byggi á því að stefndu sé skylt, samkvæmt 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, að greiða reikninga sem stafa frá kírópraktor vegna meðferðar sem stefnandi fékk hjá honum vegna afleiðinga umferðarslyssins. Um sé að ræða meðferð hjá löggiltum heilbrigðisstarfsmanni samkvæmt 3. gr. laga nr. 34/2012, en D sé löggiltur kírópraktor og hafi starfað sem slíkur í mörg ár. Auk þess sé hann menntaður sem sjúkraþjálfari og hafi starfað áður sem slíkur. Byggi stefnandi á því að í ljósi þeirra einkenna sem hann glímdi við eftir slysið hafi slík meðferð verið til þess fallin að draga úr einkennunum og hafi því verið nauðsynleg og eðlileg.

Í ritum fræðimanna komi fram að kostnaður við lækningu og endurhæfingu sé sjúkrakostnaður og eigi að fást bættur að því gefnu að læknisfræðileg rök séu fyrir því að þessara úrræða sé leitað og þau séu hluti af meðferð tjónþolans. Stefnandi byggi á því að meðferð hjá kírópraktor hafi bæði stuðst við læknisfræðileg rök og verið hluti af meðferð hans, sbr. læknisvottorð C, dags. 11. júní 2018. Þar komi fram eftirfarandi: „Ofangreindur maður hefur verið í meðferð hjá sjúkraþjálfara undanfarna mánuði vegna áverka sem hann hlaut í umferðarslysi þann 17.1.2018. Þrálát óþægindi neðst í baki og hefur honum verið ráðlagt vegna þess að leita til kírópraktors.“ Þá vísist til vottorðs læknisins frá ágúst 2018 þar sem fram komi að vegna verkja í mjóbaki hafi sjúkraþjálfari stefnanda talið þörf á að hann leitaði til kírópraktors samhliða sjúkraþjálfun. Auk þess vísist til ódagsetts vottorðs sjúkraþjálfarans E, en þar komi fram að sjúkraþjálfarinn hafi ráðlagt stefnanda að leita til kírópraktors samhliða sjúkraþjálfunarmeðferð. Stefnandi byggi á því að vottorðin staðfesti nauðsyn sjúkrakostnaðarins þar sem fram komi að bæði heimilislæknir stefnanda sem og sjúkraþjálfari hans, þ.e. tveir heilbrigðisstarfsmenn, hafi vísað honum til kírópraktors vegna þrálátra mjóbaksverkja í kjölfar umferðarslyssins. Um nauðsyn þessa sjúkrakostnaðar vísist einnig til vottorðs kírópraktorsins D, dags. 8. apríl 2019. Þar komi fram að við upphaf meðferðar hafi stefnandi verið með slæma mjóbaksverki sem hömluðu honum í hans daglega lífi. Mikil spenna hafi verið í vöðvum mjóbaks og meðferðin falið í sér mjúkvefjameðferð og hnykkingar með því markmiði að minnka spennu og auka hreyfigetu. Kírópraktorinn hafi talið ljóst, miðað við þann tíma sem liðinn væri, að um króníska verki væri að ræða. Þá vísi stefnandi einnig til fyrirliggjandi matsgerðar læknisins F og lögmannsins G, en á bls. 6 í matsgerðinni sé fjallað um kírópraktormeðferðina.

Stefnandi bendi á að í málum er varða umferðarslys sé oftar en ekki greitt fyrir meðferð sjúkraþjálfara af hálfu tryggingafélaga. Það sé að mati stefnanda óeðlilegt að félagið greiði einungis fyrir meðferð hjá sjúkraþjálfara, en neiti að greiða fyrir meðferð hjá kírópraktor sem tveir heilbrigðisstarfsmenn, þ.e. læknir og sjúkraþjálfari staðfesti að hafi verið nauðsynleg. Meðferð hjá kírópraktor hafi sama læknisfræðilega gildið og meðferð hjá sjúkraþjálfara, sérstaklega í hans tilfelli, þar sem heimilislæknir hans hafi ráðlagt honum að sækja báðar meðferðir. Sem heimilislæknir hans hafi hann getað metið þörfina á slíkri meðferð út frá meiðslum hans og heilsufarssögu. Báðar þessar starfsstéttir séu löggiltar og þeir sem tilheyri þeim séu tilgreindir sem heilbrigðisstarfsmenn í lögum nr. 34/2012.

Þá beri einnig að líta til þess, þegar metið er hvort um nauðsynlegan sjúkrakostnað hafi verið að ræða, að stefnandi hafi verið að takmarka tjón sitt í kjölfar slyssins. Óeðlilegt sé að mati stefnanda að hið bótaskylda tryggingafélag hafni greiðslu þess kostnaðar sem stefnandi hafði af því að takmarka tjón sitt. Þá sýni læknisfræðileg gögn málsins að í kjölfar slyssins hafi stefnandi glímt við alvarleg einkenni í stoðkerfi, sem nú hafi verið metin til varanlegs miska og varanlegrar örorku. Hann hafi reynt að fá bót meina sinna með því að leita ítrekað til sjúkraþjálfara, en án árangurs, og líta þurfi til þess að sjúkraþjálfunarmeðferð skilaði ekki nógu miklum árangri ein og sér.

Að lokum bendi stefnandi á að stefndi VÍS hafi greitt fyrir vottorð kírópraktorsins sem stefnandi var til meðferðar hjá. Þetta vottorð hafi verið meðal þeirra gagna sem lögð hafi verið til grundvallar við mat á varanlegum afleiðingum slyssins. Af þessu sé ljóst að vottorð kírópraktors hafi verið nauðsynlegt til sönnunar á líkamstjóni stefnanda og hafi stefndi VÍS viðurkennt það með greiðslu vottorðsins.

Með vísan til framangreinds telji stefnandi að stefndu sé skylt að greiða þann kostnað sem stefnandi þurfti að greiða vegna meðferðar hjá kírópraktor eftir slysið á grundvelli 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga.

Dómkröfur stefnanda séu á því byggðar að stefndu verði dæmdir til þess að greiða 135.500 kr. ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 24. maí 2019, þ.e. einum mánuði frá þeim degi þegar stefndi var krafinn um þennan kostnað, til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati réttarins, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Um lagarök sé vísað til ákvæða skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum og almennra reglna skaðabótaréttar. Þá sé vísað til umferðarlaga nr. 50/1987, einkum XIII. kafla Varðandi málskostnað vísi stefnandi til ákvæða 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt byggist á ákvæðum laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

IV.

Málsástæður og lagarök stefndu

Málsástæður stefndu byggi í meginatriðum á því að skilyrði 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 séu ekki uppfyllt og að stefnandi hafi ekki sinnt tjónstakmörkunarskyldu sinni, sem sé grundvallarregla í skaðabóta og vátryggingarétti.

Stefndu hafni því að þeim sé skylt að greiða frekari kostnað stefnanda vegna umferðarslyssins 17. janúar 2018 og byggi á því að skilyrði 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga um bótaábyrgð á sjúkrakostnaði séu ekki uppfyllt.

Í athugasemdum við ákvæði 1. mgr. 1. gr. frumvarpsins sem varð að skaðabótalögum komi eftirfarandi fram: „Með sjúkrakostnaði er í fyrsta lagi átt við útgjöld vegna eðlilegra og nauðsynlegra ráðstafana við lækningu tjónþola. Hér kemur einkum til kostnaður við læknishjálp, dvöl á sjúkrahúsi, endurhæfingu og sjúkraflutning. Einnig má nefna t.d. hjólastól, smíði á sérstökum skóm og útgjöld vegna þess að tjónþoli þarf að breyta um starf eftir slys.“ Engar nánari skýringar sé að finna í athugasemdum frumvarpsins um sjúkrakostnað. En út frá þessum skýringum, dómaframkvæmd og fræðiritum megi álykta um þau skilyrði sem þurfi að vera fyrir hendi til að útgjöld teljist tengjast eðlilegum og nauðsynlegum ráðstöfunum við lækningu tjónþola.

Stefndi telur ósannað að meðferð kírópraktorsins hafi í þessu máli verið eðlileg og nauðsynleg til þess að ná fram lækningu stefnanda. Í fyrsta lagi sé ósannað að meðferð kírópraktorsins hafi verið læknisfræðilega nauðsynleg. Engin formleg tilvísun liggi fyrir frá lækni eða læknisvottorð um að þetta meðferðarúrræði myndi leiða til bata á heilsu stefnanda. Til þess að hægt sé að leggja skyldu á hinn bótaskylda til að greiða fyrir meðferðarkostnað tjónþola verði að vera hafið yfir allan vafa að líklegt sé að meðferðin muni skila árangri og bæta heilsu hans, þ.e. að fyrir hendi séu læknisfræðilegar forsendur fyrir meðferðinni. Raunveruleg þörf þurfi að vera fyrir meðferðinnimeðferðina. Því hvíli sönnunarbyrðin á stefnanda í þessu máli og því sé hafnað að slík sönnun hafi tekist. Því sé enn fremur hafnað sem ósönnuðu að hin sérstaka meðferð kírópraktors í þessu máli hefði getað leitt til varanlegs bata á heilsu stefnanda. Ráðlegging eða hvatning frá sjúkraþjálfara dugi ekki til þess að skuldbinda þann aðila sem beri bótaábyrgð á kostnaðinum. Heilbrigðiskerfið byggist á því að heimilislæknar og/eða heilsugæsla stýri meðferð og almennum lækningum sjúklinga sinna. Það væri ósanngjarnt ef meðferðaraðilar gætu vísað sjúklingum milli sín á kostnað hins bótaskylda án þess að það væri metið nauðsynlegt af lækni út frá læknisfræðilegum forsendum. Það hafi enga þýðingu fyrir mögulegan bótarétt að kírópraktorar séu taldir upp sem löggilt heilbrigðisstétt í lögum nr. 34/2012, sbr. 1. mgr. 3. gr. laganna. Þar séu mjög margar stéttir taldar upp, svo sem læknar, sjúkraþjálfarar, matartæknar, læknaritarar, matvælafræðingar, næringarfræðingar og margar fleiri. Megintilgangurinn sé sá að stjórnvöld nái utan um flesta þá aðila, sem bjóða upp á einhvers konar heilsumeðferðir á Íslandi og geti varðað öryggi sjúklinga. Upptalningin ein og sér leiði ekki til þess að bótaskyldir aðilar að líkamstjóni eigi að greiða kostnað tjónþola vegna einhvers konar meðferða þessara aðila.

Einnig sé á það bent að Sjúkratryggingar Íslands taki ekki þátt í kostnaði almennings vegna meðferðar kírópraktors. Styðji það framangreind rök fyrir því að hafna beri kröfu stefnanda um greiðslu á kostnaði vegna meðferðar kírópraktors.

Í öðru lagi sé ósannað að meðferð kírópraktorsins hafi átt þátt í því að draga úr varanlegu líkamstjóni stefnanda. Ekki hafi verið sýnt fram á að meðferðin hafi leitt til lægri varanlegs miska, þ.e. átt þátt í því að bæta heilsu stefnanda varanlega. Þannig hafi ekki verið sýnt fram á að meðferðin hafi verið liður í lækningu stefnanda en það sé skilyrði fyrir því að sá sem bótaábyrgð ber þurfi að greiða slíkan kostnað.

Samkvæmt matsgerð hafi ekki verið að vænta frekari bata hjá stefnanda þann 17. júlí 2018, eða sex mánuðum eftir slysið. Batahvörf séu það tímamark þegar heilsufar tjónþola er orðið stöðugt og þau marki skilin milli tímabundinna afleiðinga líkamstjóns og varanlegra afleiðinga þess. Þegar stöðugleika sé náð, þegar það sé ljóst sé að það verði ekki frekari bati þrátt fyrir læknismeðferð, teljist sá kostnaður við læknismeðferð ekki til sjúkrakostnaðar. Sá kostnaður sé ekki lengur eðlilegur og nauðsynlegur í tengslum við lækningu tjónþola. Framangreint sé ekki í samræmi við athugasemdir við ákvæði 1. mgr. 1. gr. frumvarpsins sem varð að skaðabótalögum, en þar sé upptalning á helstu tegundum sjúkrakostnaðar: kostnaður við læknishjálp, dvöl á sjúkrahúsi, endurhæfingu og sjúkraflutning. Eðli fyrrgreinds sjúkrakostnaðar sé að hann falli að jafnaði til strax eða fljótlega eftir tjónsatburðinn og fyrir batahvörf.

Ekki er óalgengt að batahvörf tjónþola, t.d. vegna hálstognana, séu 3–6 mánuðum eftir umferðarslys. Læknismeðferð eftir þann tíma myndi því ekki hafa nein áhrif á heilsu tjónþola á varanlegan hátt, þ.e. frekari meðferð dregur ekki úr varanlegum miska tjónþola samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga. Þar af leiðandi sé ekki um að ræða kostnað sem stefndu eigi að bera ábyrgð á.

Tjónþoli hafi skyldum að gegna gagnvart hinum bótaskylda eftir tjónsatburð. Þessar skyldur lúti að því að takmarka tjón sitt eftir fremsta megni. Þetta sé grundvallarregla í bæði skaðabóta og vátryggingarétti, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004, þótt grundvöllur hennar sé mismunandi á þessum tveimur réttarsviðum.

Sinni tjónþoli ekki þessum skyldum geti hann ekki krafið hinn bótaskylda um það tjón sem hefur orðið vegna vanrækslunnar. Tilgangur reglunnar sé að vernda hinn bótaskylda, en ekki síður að koma í veg fyrir óhagkvæma nýtingu á innviðum þjóðfélagsins og almannagæðum.

Meðal þessara skyldna sé að leita læknismeðferðar eftir líkamstjón, en einnig að leita ekki meðferðar umfram það sem nauðsynlegt þykir læknisfræðilega þannig að óþarfa kostnaður verði til. Með öðrum orðum þurfi að vera beint orsakasamband milli kostnaðarins og slyssins. Það sé ekki fyrir hendi ef ekki eru læknisfræðilegar ástæður fyrir meðferðinni. Tjónþoli hafi ekki heimild til að stofna til þeirra útgjalda sem honum sýnist á kostnað hins bótaskylda. Honum beri til að mynda að leitast við að sækja meðferð hjá þeim aðilum sem eru með samning við hið opinbera um þátttöku í kostnaði sjúklinga, sbr. reglugerð nr. 1251/2018 um greiðsluþátttöku sjúkratryggðra í kostnaði vegna heilbrigðisþjónustu, og fyrri reglugerðir um sama efni. Samkvæmt skýrslu frá kírópraktor stefnanda komi einungis eftirfarandi fram um þá meðferð sem stefnandi hlaut hjá honum: „Meðferð samanstóð af viðeigandi mjúkvefjameðferð og hnykkingum með því markmiði að minnka spennu og auka hreyfigetu.“

Mjúkvefjameðferð er ein þeirra meðferða sem sjúkraþjálfarar bjóða upp á og því óþarfi að stofna til sérstaks kostnaðar hjá öðrum meðferðaraðila sem ekki sé með samning við hið opinbera um greiðsluþátttöku. Auk þess sé ósannað að hnykkingar hafi stuðlað að varanlegum bata hjá stefnanda, þ.e. lækningu hans.

Stefndu telja að stefnandi hafi ekki sinnt skyldu sinni til að takmarka tjón sitt hvað varðar kostnað vegna meðferðar kírópraktors og hafna því að krafan eigi rétt á sér.

Varakrafa stefnda um verulega lækkun á dómkröfu stefnanda byggi á sömu málsástæðum og gerð hefur verið grein fyrir í aðalkröfu stefnda, að breyttu breytanda. Stefndi mótmælir kröfu stefnanda sem allt of hárri.

Stefnandi hafi hafið meðferð hjá kírópraktor þann 2. júlí 2018 og hafi farið samtals tuttugu og þrisvar sinnum fram til 8. apríl 2019. Batahvörf hafi verið metin þann 17. júlí 2018 og liggi því fyrir að meðferðin hafi farið fram að langmestu leyti eftir batahvörf, eftir að ekki væri að vænta frekari bata. Meðferðin hafi því verið óþörf eftir 17. júlí 2018.

Samkvæmt þessu beri stefndu einungis að greiða fyrir þann kostnað sem féll til fyrir 17. júlí 2018.

Stefndu mótmæli sérstaklega kröfu stefnanda um málskostnað.

Um kröfu stefnda um málskostnað sé vísað til 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 129. gr. s.l.

Stefndu vísi til meginreglna skaðabótaréttar og almennra reglna einkamálaréttarfars um sönnun og sönnunarbyrði. Þá vísi stefndu til skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 1. mgr. 1. gr. þeirra.

Varðandi málskostnað er vísað til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V.

Niðurstaða

Ágreiningur aðila í máli þessu snýr að því hvort stefndu beri að greiða kostnað stefnanda af útlögðum kostnaði hans vegna meðferðar hjá kírópraktor í kjölfar umferðarslyss þann 17. janúar 2018.

Í málinu liggur fyrir að heimilislæknir stefnanda, C, vísaði honum til kírópraktors 11. júní 2018. Í vottorðinu, sem C staðfesti í símaskýrslu við aðalmeðferð, kemur fram að stefnandi hafi verið í meðferð hjá sjúkraþjálfara undanfarna mánuði vegna áverka sem hann hafði orðið fyrir í umferðarslysi 17. janúar 2018: „Þrálát óþægindi neðst í baki og hefur honum vegna þess verið ráðlagt að leita til kírópraktors.“ Líta verður þannig á að læknir stefnanda hafi tilvísað honum til kírópraktorsins. Þessi niðurstaða á sér einnig stoð í því að læknirinn skoðaði stefnanda á þessum sama degi og hann skrifaði þetta læknisvottorð sem stílað var á VÍS tryggingafélag. Þá tekur læknirinn fram í nótu sinni eftir skoðun sína á sjúklingnum að hann hafi ritað vottorð þar sem honum sé ráðlagt að leita til hnykklæknisins vegna þessara einkenna. Þá liggur fyrir að kírópraktorinn tók við tjónþola 2.júlí 2018, tæpum þremur vikum eftir að heimilislæknir tjónþola ráðlagði honum þessa meðferð. Kírópraktorinn sem annaðist tjónþola fékk löggildingu til að starfa sem hnykklæknir í ágústmánuði það ár en fram að þeim tíma starfaði hann undir leyfi samstarfsmanns síns.

Það liggur einnig ljóst fyrir að í matsgerð er stöðuleikapunktur eða batahvörf áætluð 17. júlí 2018, eða sex mánuðum eftir slysið og aðeins tveimur vikum eftir að tjónþoli fór að sækja til kírópraktorsins. Það segir í raun ekkert um réttmæti eða þörf á þeirri ákvörðun að vísa honum til kírópraktors. Það vísar einungis til þess að óverulegur bati sem féll utan þess tímabils hafi haft áhrif á ákvörðun stöðuleikapunkts, eins og segir í matsgerðinni, þ.e. stöðuleikapunktur er ákvörðun sem tekin er þegar tímabært er að meta tjónþola og er þess vegna aftursýn þegar öll gögn máls hafa verið skoðuð. Hann segir þar af leiðandi ekki hvort ákvörðun hafi verið röng eða ekki læknisfræðilega rétt metin eða óþörf, heldur aðeins að ekki var frekari bata að vænta eftir þessa tilteknu dagsetningu, sem var tveimur vikum eftir að tjónþoli hóf meðhöndlun hjá kírópraktor. Hér verður því að ætla að það hafi verið læknisfræðilega ígrunduð ákvörðun af heimilislækni tjónþola að vísa honum í meðferð, engin önnur gögn eru í málinu sem segja að slíkt sé ekki læknisfræðilega réttmæt ákvörðun, hún er tímanleg gagnvart stefnda í málinu þar sem hún er rituð 11.júní 2018 með vottorði til VÍS en 2. júlí 2018 hóf tjónþoli meðferðina. Þannig hefði mátt ætla að ráðrúm væri til þess að kalla eftir athugasemdum um slíkt. Ekki hafa komið fram gögn sem segja að stefndi hafi ekki móttekið þetta vottorð læknisins með tímanlegum hætti.

Með vísan til þess sem að framan hefur verið rakið verður að fallast á kröfu stefnanda um að stefndu beri að greiða stefnanda 134.500 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. maí 2019 til greiðsludags. Upphafstími dráttarvaxta er einum mánuði frá þeim degi þegar stefndu voru krafðir um þennan kostnað.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma stefndu til að greiða stefnanda málskostnað með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála sem telst hæfilega ákveðinn með hliðsjón af því að til umfjöllunar í málinu er aðeins einn afmarkaður þáttur, eins og nánar er kveðið á um í dómsorði. Tekið hefur verið tillit til virðisaukaskatts.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt G-kk-þgf S. M-kk-þgf héraðsdómara og sérfróðum meðdómanda, K-kk-þgf T-kk-þgf, embættislækni og geðlækni.

Dómsorð:

Stefndu, Vátryggingafélag Íslands hf. og B, greiði stefnanda, A, 135.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. maí 2019 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 800.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf

G-kk-nf S. M-kk-nf

K-kk-nf T-kk-nf samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. maí 2019 til greiðsludags. Upphafstími dráttarvaxta er einum mánuði frá þeim degi þegar stefndu voru krafðir um þennan kostnað.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma stefndu til að greiða stefnanda málskostnað með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála sem telst hæfilega ákveðinn með hliðsjón af því að til umfjöllunar í málinu er aðeins einn afmarkaður þáttur, eins og nánar er kveðið á um í dómsorði. Tekið hefur verið tillit til virðisaukaskatts.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt G-kk-þgf S. M-kk-þgf héraðsdómara og sérfróðum meðdómanda, K-kk-þgf T-kk-þgf, embættislækni og geðlækni.

Dómsorð:

Stefndu, Vátryggingafélag Íslands hf. og B, greiði stefnanda, A, 135.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. maí 2019 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 800.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf

G-kk-nf S. M-kk-nf

K-kk-nf T-kk-nf