E-14084/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 7. júní sl., var höfðað 8. desember sl. af E-kk-þgf D-kk-þgf Ó-kk-þgf, Karfavogi 21, Reykjavík, gegn Múlakaffi ehf., Hallarmúla, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 557.316 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 225.994 krónum frá 1. júní 2009 til 1. júlí sama ár, og af 557.316 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu af kröfu stefnanda og málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda samkvæmt mati dómsins.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Málavextir eru þeir að stefnandi hóf störf hjá stefnda um miðjan nóvember 2007. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur en stefnandi kveðst hafa verið ráðinn sem bílstjóri hjá stefnda. Honum var sagt upp störfum með uppsagnabréfi 11. maí 2009, en óskað eftir að hann ynni út uppsagnarfrestinn sem var einn mánuður. Það gekk ekki eftir, en stefnandi heldur því fram að hann hafi verið látinn sinna öðrum störfum en bílstjórastarfinu þegar hann mætti til vinnu eftir að hann fékk uppsagnarbréfið. Hann hafi haft samband við stéttarfélagið sem hafi sagt honum að ekki mætti breyta starfsskyldum hans á uppsagnarfresti.

Í málinu er deilt um það hvort stefnanda beri laun á uppsagnarfresti, en af hálfu stefnda er því haldið fram að stefnandi hefði horfið fyrirvaralaust úr vinnu hjá stefnda og því ætti hann ekki rétt á launum.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi vísar til þess að hann hafi ráðist til starfa hjá stefnda sem bílstjóri um miðjan nóvember 2007. Ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningasamningur við hann þrátt fyrir skyldu stefnda til þess, sbr. ákvæði 1.13. í kjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna hótela og veitingahúsa.

Samkvæmt launaseðli fyrir apríl s.á. hafi mánaðarlaun stefnanda verið 218.000 krónur auk 50.000 króna launatillegg. Heildarmánaðarlaun stefnanda hafi því verið 268.000 krónur.

Stefnandi lýsir því að 6. maí 2009 hafi hann verið sendur heim úr vinnu. Þegar hann mætti til vinnu daginn eftir hafi honum verið sagt að fara heim og mæta aftur eftir helgi, eða 11. maí. Þegar stefnandi mætti þá til vinnu hafi honum verið afhent uppsagnarbréf þar sem komi fram að uppsagnarfrestur sé einn mánuður og miðist við 30. maí. Óskað hafi verið eftir vinnuframlagi stefnanda á uppsagnarfrestinum. Sama dag hafi stefnanda verið sagt að vinna við uppvask, þrátt fyrir að hann hefði verið ráðinn til starfa sem bílstjóri hjá stefnda.

Stefnandi hafi í kjölfarið leitað til Eflingar-stéttarfélags til að kanna rétt sinn. Félagið hafi sent stefnda bréf 11. maí s.á. þar sem bent hafi verið á að ef atvinnurekandi hygðist einhliða breyta ráðningarkjörum starfsmanna bæri honum að tilkynna starfsmanni það með sama fyrirvara og ef um uppsögn væri að ræða. Breytingin myndi þá fyrst taka gildi að uppsagnarfresti liðnum. Starfsmanni stéttarfélagsins hafi borist tölvupóstur frá stefnda 15. maí s.á., þar sem bent hafi verið á að stefnandi hefði nokkrum sinnum fengið aðvaranir, þær hefðu þó alltaf verið munnlegar en í votta viðurvist. Auk þess hafi verið bent á að þeir sem starfi við akstur hjá stefnda væru í föstum akstri um hádegi og á kvöldin, þegar matur er keyrður út, en þess á milli væru bílstjórarnir nýttir í önnur verk, svo sem við tiltekt á lager og þrif utandyra. Starfsmaður stéttarfélagsins hafi sent stefnda tölvupóst 19. maí s.á. þar sem bent hafi verið á að stefnandi kannaðist ekki við að hafa unnið við það sem stefndi fjalli um í tölvupósti sínum 15. maí. Óskað hafi verið eftir afriti af ráðningarsamningi við stefnanda og áminningum sem stefndi hefði áður veitt stefnanda. Auk þess hafi verið bent á að stefnandi væri tilbúinn til að koma til starfa og vinna út uppsagnarfrest sinn sem bílstjóri, eins og hann hafi upphaflega verið ráðinn til. Í svari stefnda við þeim tölvupósti komi fram að stefnanda hefði aðeins verið veittar munnlegar áminningar en ekki skriflegar, en það hefði verið gert í votta viðurvist. Jafnframt hafi verið óskað eftir því að stefndi mætti til vinnu næsta dag. Við fyrirspurn starfsmanns stéttarfélagsins um það hvaða störfum stefndi myndi sinna hafi komið fram að hann myndi sinna þeim störfum sem honum yrðu falin.

Efling-stéttarfélag hafi sent stefnda launakröfu 8. júní s.á. þar sem krafa var gerð um greiðslu launa fyrir maí og júní, að frádreginni greiðslu sem stefnandi hefði móttekið vegna vinnu sinnar í maí. Við útreikning launanna hafi verið tekið meðaltal launa þriggja síðustu mánaða.

Starfsmanni Eflingar hafi borist tölvupóstur frá stefnda 16. júní s.á., þar sem bent hafi verið á að stefndi hefði óskað eftir því að stefnandi mætti til vinnu og myndi sinna þeim störfum sem til féllu, þ.e. við tiltekt á lager, úrkeyrslu eða annað. Þrátt fyrir það hefði hann ekki mætt til vinnu og hafi kröfunni því verið hafnað. Í svari starfsmanns stéttarfélagsins komi fram að það sé mat félagsins að starfsmaður skuli á uppsagnarfresti sinna þeim störfum sem hann hafi upphaflega verið ráðinn til. Stefndi hefði hafnað því að stefnandi myndi vinna við akstur á uppsagnarfresti. Ítrekað hafi verið að mat lögmanns stéttarfélagsins væri að starfsmaður yrði ekki skikkaður í annað starf á uppsagnarfresti en hann væri ráðinn til og hefði unnið til þess tíma.

Þar sem engin viðbrögð hefðu orðið af stefnda hálfu við þessu bréfi hafi lögmaður stefnanda sent stefnda innheimtubréf 14. júlí s.á., þar sem gerð hafi verið krafa um greiðslu launa í maí og júní það ár, að frádreginni innborgun vegna starfa stefnanda í maí.

Lögmaður stefnda hafi sent lögmanni stefnanda bréf 14. ágúst s.á. Þar sé bent á að stefnandi hefði einkum verið ráðinn til stefnda til að sinna akstri matvæla, en jafnframt til að sinna öðrum tilfallandi verkefnum, svo sem á lager, við þrif o.fl., með sama hætti og aðrir bílstjórar á vegum stefnda. Óskað hafi verið eftir vinnuframlagi stefnanda á uppsagnarfresti, en hann hefði ekki sinnt því þar sem hann teldi sér ekki skylt að starfa við önnur verkefni en akstur. Þeim sjónarmiðum hafi alfarið verið hafnað af stefnda og vísað til þeirrar meginreglu vinnuréttarins að starfsmönnum bæri almennt að starfa út uppsagnarfrest, sé þess óskað af hálfu vinnuveitanda. Þau störf sem stefnanda hefði verið falið að sinna eftir að honum var sagt upp hafi ekki falið í sér verulega breytingu á starfssviði hans. Kröfum stefnanda hafi því alfarið verið hafnað.

Lögfræðingur stefnanda hafi sent lögmanni stefnanda svarbréf 5. október s.á. og bent á að þar sem ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda beri stefnda að færa sönnur á það til hvaða verka stefnandi hefði verið ráðinn. Stefnandi hafi, að eigin sögn, verið ráðinn til stefnda sem bílstjóri, en hafi þó einu sinni vaskað upp tvo potta og einstaka sinnum sinnt þrifum utandyra á tæplega tveggja ára starfstíma sínum hjá stefnda. Þannig hafi stefnandi hlaupið undir bagga með öðru starfsfólki þegar engin verkefni voru við akstur. Þegar stefnandi mætti til vinnu til að vinna út uppsagnarfrest sinn hafi hann verið sendur í uppvask. Með þessu hefði orðið veruleg breyting á ráðningarkjörum stefnanda. Hann hefði hins vegar verið tilbúinn til að vinna við akstur á uppsagnarfresti sínum, enda ráðinn til þess í upphafi. Það sé ein af meginreglu vinnuréttarins að ef vinnuveitandi hyggist breyta ráðningarkjörum starfsmanns síns, beri honum að tilkynna það með sama hætti og ef um uppsögn væri að ræða og tæki breytingin þá gildi að uppsagnarfresti liðnum. Auk þess væri litið svo á að einhliða breytingar á starfssviði starfsmanna jafngilti fyrirvaralausri uppsögn. Mótmælum lögmannsins hafi því verið hafnað og krafa samkvæmt innheimtubréfi 14. júlí ítrekuð. Engin viðbrögð hafi verið af stefnda hálfu við því bréfi og því hafi stefnandi ekki átt annarra kosta völ en að stefna máli þessu fyrir dóm.

Stefnandi geri kröfu um greiðslu launa á uppsagnarfresti í maí og júní 2009. Krafan byggðist á ákvæðum laga, kjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, áður útgefnum launaseðlum og bankayfirliti stefnanda.

Skaðabætur – ígildi launa á uppsagnarfresti.

Krafa stefnanda sé um greiðslu skaðabóta sem ígildi launa á uppsagnarfresti í maí og júní 2009. Stefnanda hafi verið sagt upp störfum hjá stefnda, sbr. uppsagnarbréf 11. maí s.á., og hafi uppsögnin tekið gildi 30. maí s.l. með eins mánaðar uppsagnarfresti. Í bréfinu hafi verið óskað eftir vinnuframlagi stefnanda á uppsagnarfresti. Þegar stefnandi mætti til vinnu til að uppfylla þá ósk stefnda hafi honum verið falið að vinna við uppvask, þrátt fyrir að verkefni við útkeyrslu væru fyrir hendi, en hann hefði verið ráðinn til stefnda sem bílstjóri. Með þessu hafi stefndi með einhliða og ólögmætum hætti gert meiriháttar breytingar á ráðningarkjörum stefnanda og stefnandi því í rétti til að neita að inna af hendi frekara vinnuframlag. Stefnandi vísi til þeirrar meginreglu vinnuréttarins að ef vinnuveitandi hyggist breyta ráðningarkjörum starfsmanna sinna beri að tilkynna það með sama hætti og sama fyrirvara og ef um uppsögn væri að ræða. Auk þess hafi verði litið svo á að einhliða breytingar á starfssviði starfsmanna jafngildi fyrirvaralausri uppsögn.

Samkvæmt 13. kafla kjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna hótela og veitingahúsa og 1. gr. laga nr. 19/1979 um rétt verkafólks til uppsagnarfrests frá störfum o.fl., hafi uppsagnarfrestur stefnanda verið einn mánuður og miðist við mánaðarmót. Stefnandi hafi því átt rétt á að vinna út júnímánuð. Þar sem honum hafi ekki verið gert kleift að sinni því starfi, sem hann hafi upphaflega verið ráðinn til, sé gerð krafa um greiðslu skaðabóta sem ígildi launa á uppsagnarfresti fyrir maí og júní 2009. Við útreikning kröfunnar sé tekið mið af meðaltalslaunum stefnanda vegna febrúar, mars og apríl 2009 samkvæmt launaseðlum. Heildarlaun stefnanda í febrúar hafi verið 279.310 krónur, 292.317 krónur í mars og 268.000 krónur í apríl auk orlofs. Meðaltalslaun hans hafi því verið 279.876 krónur (279.310 + 292.317 + 268.000 = 839.627/3 = 279.876 krónur). Til frádráttar kröfu stefnanda komi greiðsla 29. maí s.a., að fjárhæð 53.882 krónur.

Orlof

Stefnandi geri kröfu um orlof, 10,17% á skaðabætur sem ígildi launa í uppsagnarfresti. Krafan byggðist á 5. kafla kjarasamningsins og ákvæðum laga nr. 30/1987 um orlof. Til frádráttar kröfu stefnanda komi greiðsla orlofs 29. maí 2009, að fjárhæð 5.480 krónur.

Stefnandi mótmæli þeirri staðhæfingu stefnda að stefnanda hafi verið veittar áminningar í starfi sínu hjá stefnda, en stefndi hafi ekki lagt fram nein gögn því til staðfestingar.

Krafa stefnanda sundurliðist með eftirfarandi hætti:

Skaðabætur – ígildi launa á uppsagnarfresti

Maí 2009

Meðaltalslaun 279.876 krónur

Áður greidd laun 53.882 krónur

Samtals 225.994 krónur

Júní 2009

Meðaltalslaun 279.876 krónur

Orlof

Maí 2009, 10,17% af 279.876 krónum 28.463 krónur

Áður greitt orlof 5.480 krónur

Samtals 22.983 krónur

Júní 2009, 10,17% af 279.876 krónum 28.463 krónur

Heildarkrafa 557.316 krónur

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans stofnaðist. Vísað sé til meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta samkvæmt gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Um réttindi stefnanda sé aðallega vísað til 1., 2., 3., 4. og 12. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt sé vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr., laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr., og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Stefnandi byggi á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun sé jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann sé bókhaldsskyldur að lögum. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. og V. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og krafan um málskostnað styðjist við XXl. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og þurfi því að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Um varnarþing sé vísað til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Af hálfu stefnda er málsatvikum lýst þannig að stefnandi hafi hafið störf hjá stefnda í nóvember 2007. Ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur. Starf stefnanda hafi verið fólgið í akstri á mat til viðskiptavina, annars vegar í hádegi og hins vegar á kvöldin, auk annarra tilfallandi verkefna, m.a. við tiltekt á lager og í porti, svo og þrif í porti, auk uppvasks. Í fyrstu hafi aksturinn gengið vel en þegar fór að líða á starfstíma stefnanda hafi farið að berast kvartanir frá öðrum ökumönnum í umferðinni vegna aksturslags hans. Auk þess hefðu nokkrir viðskiptavinir stefnda haft samband og kvartað undan því að þegar stefnandi keyrði út mat til þeirra kæmi það oft á tíðum fyrir að matur, sem sendur væri út til þeirra í bökkum, væri kominn í eina kássu í eitt horn bakkans. Að mati þessara viðskiptavina hefði augljóslega verið ekið ógætilega með bakkana.

Það sem fyllt hafi mælinn hafi annars vegar verið það tilvik er annar starfsmaður stefnda ók á eftir stefnanda og þótti hann aka mjög ógætilega. Þegar sá starfsmaður kom aftur á vinnustaðinn hafi stefnandi verið að skola bílinn að innan þar sem súpa hafði hellst niður í honum. Starfsmaðurinn hafi talið ljóst að það hefði gerst vegna ógætilegs aksturslags. Stefnandi hefði þá verið aðvaraður. Í annað skipti stuttu síðar hafi legið við tjóni á þeim mat er stefnandi var að flytja í bifreið stefnda vegna ógætilegs aksturslags stefnanda. Ekki hafi þó orðið tjón á matvælum, en það hafi einungis verið fyrir snarræði þeirra matreiðslumanna er starfi hjá stefnda. Vegna þessara umkvartana hafi stefnandi verið kallaður sérstaklega á skrifstofu stefnda 6. maí og þar hafi verið rætt við hann í tilefni af þessum atvikum. Stefnandi hafi þótt sýna þar lítinn vilja til að bæta ráð sitt og almennt áhugaleysi á störfum sínum fyrir stefnda. Hann hafi því verið spurður hvort hann vildi ekki bara hætta störfum fyrir stefnda ef hann væri svona óánægður og áhugalaus í starfi. Það hafi stefnandi hins vegar ekki viljað og hafi hann rokið á dyr.

Stefndi hafi ákveðið að segja stefnanda upp störfum vegna þessa viðhorfs hans, þ.e. lítils vilja til að bæta ráð sitt og almenns áhugaleysis á starfinu. Stefnandi hafi mætt á næstu vakt 11. maí og hafi honum þá verið sagt upp. Stefnanda hafi strax verið gerð grein fyrir því að ráðgert væri að hann ynni uppsagnarfrest og þá við önnur störf sem honum yrðu falin. Eftir að gengið hafði verið frá skriflegu uppsagnarbréfi rúmum tveimur tímum síðar hafi stefnandi verið horfinn úr vinnu. Í bréfinu komi fram að uppsagnarfrestur væri einn mánuður frá næstu mánaðamótum að telja, og að óskað væri eftir fullu vinnuframlagi stefnanda á uppsagnarfresti.

Stuttu síðar hafi stefnda borist símtal og strax næsta dag bréf frá Eflingu stéttarfélagi fyrir hönd stefnanda. Þar komi fram að félagið liti svo á að verið væri að breyta ráðningarkjörum stefnanda einhliða, en slíkt væri ekki heimilt nema breytingin væri kynnt stefnanda með sama fyrirvara og sé á uppsagnarfresti. Breytingin tæki þá gildi að þeim fresti loknum. Skorað hafi verið á stefnda að bjóða starfsmanni „sitt starf“ og vinnutíma, ella greiða honum laun í uppsagnarfresti. Þá hafi sérstaklega verið tekið fram í bréfi Eflingar að fyrirvaralaus uppsögn væri óheimil nema starfsmaður hefði brotið alvarlega af sér í starfi, og að það ætti „alls ekki við í þessu tilviki.“

Með tölvubréfi stefnda til Eflingar 15. maí 2009 hafi verið farið stuttlega yfir þær kvartanir sem borist höfðu vegna aksturslags stefnanda. Þá hafi einnig verið farið yfir í hverju starf bílstjóra hjá stefnda væri fólgið, en á milli fastrar keyrslu væru þeir nýttir í önnur tilfallandi verkefni. Vísað hafi verið til þess að vegna umkvartana viðskiptavina hefði verið ákveðið að hann sinnti ekki akstri á mat á meðan hann ynni uppsagnarfrest sinn. Jafnframt hafi verið ítrekuð beiðni um að stefnandi mætti til vinnu og ynni uppsagnarfrestinn.

Með tölvubréfi Eflingar 19. maí s.á. hafi því verið hafnað fyrir hönd stefnanda að hann hefði sinnt þeim aukastörfum sem stefndi hefði bent á. Þó hefði hann „einstaka sinnum aðstoðað við þrif utandyra“. Þá hafi því verið lýst yfir að stefnandi væri tilbúinn að koma til starfa og vinna út uppsagnarfrest „sem bílstjóri“.

Stefndi hafi svarað og óskaði eftir stefnanda til vinnu daginn eftir þegar vakt stefnanda hæfist, og honum yrði þá gert að vinna þau störf er honum yrðu falin. Það hafi stefnandi hins vegar ekki gert.

Með bréfi Eflingar 8. júní s.á. hafi verið gerð launakrafa út uppsagnarfrest fyrir hönd stefnanda. Stefndi hafi hafnað þeirri kröfu með tölvubréfi 16. sama mánaðar með vísan til þess að stefnandi hefði ekki unnið í uppsagnarfresti eins og óskað var eftir. Í svarbréfi Eflingar komi fram að félagið teldi að starfsmaður yrði ekki skikkaður í annað starf á uppsagnarfresti en hann hefði verið ráðinn til.

Stefnda hafi borist innheimtubréf frá 14. júlí s.á. Með bréfi lögmanns stefnda 14. ágúst s.á., hafi kröfu stefnanda enn verið hafnað með vísan til þess að óskað hefði verið eftir vinnuframlagi stefnanda á uppsagnarfresti en hann hefði ekki sinnt því. Þá hafi verið ítrekað að þau störf sem fyrirhugað var að fela stefnanda á uppsagnarfresti fælu ekki í sér verulega breytingu á starfssviði hans.

Með bréfi lögmanns stefnanda 5. október s.á. hafi krafa stefnanda til launa í uppsagnarfresti verið ítrekuð með vísan til fyrri raka, þ.e. að stefnandi hefði verið ráðinn til stefnda sem bílstjóri og að hann hefði verið tilbúinn að vinna við akstur út uppsagnarfrest. Þótt stefnandi hefði „einu sinni“ vaskað upp 2 potta og einstaka sinnum sinnt þrifum utandyra þá skipti það ekki máli í þessu sambandi.

Stefndi byggi sýknukröfuna á því að þar sem stefnandi hafi ekki mætt til vinnu í uppsagnarfresti sínum, þrátt fyrir ítrekaðar óskir stefnda um það, hafi stefnandi fyrirgert rétti sínum til launa eða skaðabóta sem samsvari ígildi launa í uppsagnarfresti. Meginreglan sé sú að stefnda, sem vinnuveitanda stefnanda, hafi verið heimilt að krefjast þess að hann ynni áfram í uppsagnarfresti. Stefnandi hafi ekki haft neina heimild til að hverfa fyrirvaralaust úr starfi sínu hjá stefnda enda hafi ekki verið um að ræða neinar verulegar vanefndir af hálfu stefnda.

Stefnandi hafi verið ráðinn sem bílstjóri hjá stefnda, en starfi bílstjóra hjá stefnda fylgi að sinna ýmsum öðrum tilfallandi verkefni á vinnustaðnum sem honum væru falin hverju sinni, enda sé akstri matvæla aðallega sinnt fyrir hádegismat og kvöldmat. Starfsskyldur stefnanda hafi því verið aðrar og meiri en einungis þær að sinna akstri. Stefnanda hafi því borið að starfa út uppsagnarfrest sinn hjá stefnda, eins og óskað hafi verið eftir, og þá við þau störf sem honum yrðu falin. Það hafi hann hins vegar ekki gert og þar með fyrirgert öllum rétti sínum til launa eða skaðabóta sem samsvari ígildi launa í uppsagnarfresti.

Stefndi hafni því alfarið að fyrirhugaðar hafi verið meiriháttar breytingar á störfum stefnanda á uppsagnarfresti. Starf stefnanda hafi verið fólgið í akstri matvæla auk annarra tilfallandi starfa. Því hafi ekki verið um meiriháttar breytingu á starfsskyldum hans að ræða heldur hafi honum einungis verið gert að sinna öðrum starfsskyldum sínum en akstri. Stefndi hafi ekki á nokkurn hátt vanefnt verulega ráðningarsamning hans við stefnanda.

Stefnandi hefði fengið nokkrar munnlegar áminningar í votta viðurvist vegna kvartana annarra ökumanna í umferðinni, annarra starfsmanna stefnda sem og viðskiptavina stefnda yfir aksturslagi hans. Ítrekað hafi hætta verið á því að verðmæti færu forgörðum vegna aksturslags hans. Við það hafi stefndi ekki þurft að una, enda hafi það verið hluti af starfsskyldum stefnanda að vinna störf sín vel. Stefndi hafi hins vegar ekki talið nauðsynlegt að grípa til fyrirvaralausrar uppsagnar vegna þessa, enda hafi önnur störf en akstur verið hluti starfsskyldna stefnanda, eins og fram hafi komið. Stefnda hafi því verið fullkomlega heimilt að fela stefnanda að vinna önnur störf, sem hann hefði verið ráðinn til, á uppsagnarfresti, án þess að í því fælist veruleg vanefnd gagnvart stefnanda og réttlæti að hann láti fyrirvaralaust af störfum.

Stefnandi hafi ekki með nokkru móti sýnt fram á að umræddar breytingar á starfsskyldum hans hafi verið með þeim hætti sem hann lýsi, þ.e.a.s. að þær hafi verið svo verulegar að réttlætt gæti fyrirvaralaust brotthlaup úr starfi. Akstur hafi eingöngu verið hluti vinnuskyldna stefnanda, einkum á ákveðnum tímum dags, en þess á milli hafi honum verið falin önnur tilfallandi störf, svo sem í eldhúsi. Stefnanda hafi því borið, í samræmi við almennar skyldur launþega, að sinna þeim störfum sem honum voru falin af vinnuveitanda, enda ekki sýnt að þau störf sem stefnanda voru falin við uppsögn hafi verið honum ósamboðin í ljósi starfsreynslu hans og menntunar.

Þá sé vísað til þess að í raun hafi ekki reynt að fullu á þær breytingar á starfsskyldum stefnanda, sem byggt sé á í stefnu, þótt honum hafi í fyrstu verið falin störf í eldhúsi, enda hafi stefnandi látið fyrirvaralaust af störfum hjá stefnda þann sama dag og honum barst umgetið uppsagnarbréf í hendur. Kröfum stefnanda sé því hafnað.

Vísað sé til meginreglna vinnuréttar, og þá sérstaklega til þeirrar meginreglu að starfsmanni beri að vinna út uppsagnarfrest, óski vinnuveitandi eftir því, nema um verulega vanefnd vinnuveitanda sé að ræða. Um málskostnaðarkröfu sé vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum 129., 130. og a. lið 1. mgr. 131. gr. laganna.

Niðurstaða

Af hálfu stefnda er því haldið fram að stefnandi eigi ekki rétt á launum eða skaðabótum á uppsagnarfresti, enda hafi hann ekki haft nokkra heimild til að hverfa fyrirvaralaust úr starfi sínu hjá stefnda þar sem ekki hafi verið um neinar verulegar vanefndir að ræða af hálfu stefnda.

Stefnandi hefur lýst því að hann hafi verið ráðinn til starfa hjá stefnda sem bílstjóri. Önnur störf hans en akstur hjá stefnda hafi verið þau sem tengdust bílstjórastarfinu eða voru tilfallandi og umbeðin. Fram hefur komið í skýrslutökum fyrir dóminum að annar starfsmaður stefnda á þessum tíma hafði einnig verið ráðinn sem bílstjóri hjá stefnda. Ekki hefur annað komið fram í málinu en að starfsskyldur þessara tveggja starfsmanna hafi verið þær sömu.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að stefnandi hafi einnig verið ráðinn til að sinna öðrum störfum hjá stefnda en akstri, svo sem þrifum og öðru sem til félli. Þessar staðhæfingar stefnda eru ekki studdar viðhlítandi gögnum og enginn skrifleg starfslýsing er til á því starfi sem stefnandi var ráðinn til hjá stefnda. Samkvæmt gögnum málsins liggur ekki annað fyrir en að stefnanda hafi verið falið að þvo upp í eldhúsi í kjölfar þess að honum var sagt upp störfum 11. maí 2009. Í uppsagnarbréfinu er ekkert kveðið á um breyttar starfsskyldur stefnanda, heldur aðeins tekið fram að óskað sé eftir fullu vinnuframlagi á uppsagnarfresti.

Að þessu virtu þykir stefndi verða að bera halla af sönnunarskorti í málinu um það hverjar starfsskyldur stefnanda voru, umfram það sem stefnandi heldur fram. Verður ekki fallist á þau rök stefnda að honum hafi verið heimilt samkvæmt ráðningarsamningi eða af öðrum ástæðum að fela stefnanda umrædd uppþvottastörf þar sem þau hafi fallið undir hefðbundnar starfsskyldur hans.

Samkvæmt því sem fram hefur komið verður að leggja til grundvallar við úrlausn málsins að stefnandi hafi lýst því yfir við stefnda að hann sætti sig ekki við breyttar starfsskyldur á uppsagnarfresti og að hann mætti búast við því að stefndi gæfi honum afdráttarlaus svör um að hann héldi bílstjórastarfinu á þessum tíma. Í gögnum málsins kemur fram að ákveðið hafði verið af hálfu stefnda að stefnandi yrði ekki látinn aka út með mat á meðan hann ynni uppsagnarfrestinn. Einnig hefur komið fram að stefnanda var sagt að hann ætti að sinna þeim störfum sem honum yrðu falin.

Í uppsagnarbréfinu koma heldur engar athugasemdir fram varðandi vinnuframlag stefnanda eða úrskýringar á ástæðum uppsagnarinnar. Þegar litið er til þess sem fyrir liggur í málinu verður að telja að af hálfu stefnda hafi engar viðhlítandi sönnur verið færðar fyrir því að vinnuframlagi stefnanda hafi verið áfátt eða að hann hefði unnið störf sín illa í aðdraganda þess að honum var sagt upp störfum sem réttlæti að slíkar meiriháttar einhliða breytingar yrðu gerðar á starfsskyldum stefnanda.

Samkvæmt þessu verður að hafna þeirri málsástæðu stefnda að stefnandi hafi ekki haft nokkra heimild til að hverfa fyrirvaralaust úr starfi sínu hjá stefnda þar sem ekki hafi verið um að ræða verulegar vanefndir af hálfu stefnda. Verður að líta svo á að stefndi hafi breytt starfssviði stefnanda á þann hátt að stefnandi hafi mátt láta af stöfum, eins og hann gerði og lýst hefur verið í málatilbúnaði hans. Samkvæmt því á stefnandi rétt á skaðabótum sem miðast við laun, sem hann hefði haft á þessum tíma ásamt orlofi, eins og hann krefst. Þar sem fjárhæð kröfunnar sætir ekki ágreiningi og hún er studd fullnægjandi gögnum ber að taka hana til greina ásamt vöxtum eins og krafist er.

Stefnda ber að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 300.000 krónur.

Málið dæmir S-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefnda, Múlakaffi ehf., greiði stefnanda, E-kk-þgf D-kk-þgf Ó-kk-þgf, 557.316 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 225.994 krónum frá 1. júní 2009 til 1. júlí sama ár, en af 557.316 krónum frá þeim degi til greiðsludags og 300.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf I-kvk-nf.