S-469/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 28. ágúst sl., er höfðað af ríkissaksóknara með ákæru dagsettri 15. júní 2012 og framhaldsákæru dagsettri 6. júlí 2012, á hendur S-kk-þgf B-kk-þgf S-kk-þgf, kennitala 000000-0000, Hraunbæ 16, Reykjavík, fyrir hegningar- og fíkniefnalagabrot framin laugardaginn 30. apríl 2011 á þáverandi dvalarstað ákærða í íbúð 301 að Víkurási 3 í Reykjavík sem hér greinir:

1. Brot gegn lífi og líkama með því að hafa látið farast fyrir að koma A undir læknishendur þegar hún veiktist þar lífshættulega og lést af völdum banvænnar amfetamín-, PMMA- (4-metoxýmetafmetamín) og PMA (4-metoxýamfetamín) eitrunar.

Er þetta talið varða við 1. mgr. 221. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum samtals 25,99 g af amfetamíni sem falið var á svölum íbúðarinnar og lögregla fann við leit.

Er þetta talið varða við 2. gr., sbr. 5. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.

Er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er þess krafist að ofangreind fíkniefni sem hald var lagt á, verði gerð upptæk samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.

Af hálfu B, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða henni skaðabætur samkvæmt 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, að fjárhæð 1.500.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 6. febrúar 2012, en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þess er einnig krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða málskostnað samkvæmt 3. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Ákærði neitar sök samkvæmt 1. tl. ákæru en játar sök samkvæmt 2. tl. Verjandi ákærða krefst sýknu af sakarefni samkvæmt 1. tl. ákæru en vægustu refsingar er lög leyfa að öðru leyti. Þá krefst hann þess að sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Samkvæmt gögnum frá Neyðarlínunni barst Neyðarlínunni símtal kl. 12.07 laugardaginn 30. apríl 2011 um meðvitundarleysi að Víkurási 3 í Reykjavík. Var sjúkrabifreið lögð af stað kl. 12.08 og sjúkraflutningamenn mættir á staðinn kl. 12.12. Sama dag kl. 12.08 barst lögreglu tilkynning um að fara að Víkurási 3 í Reykjavík til aðstoðar sjúkraliði vegna endurlífgunar. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að lögregla hafi verð komin á vettvang kl. 12.15. Fram kemur að á gólfi í eldhúsi hafi A legið og hafi sjúkraflutningamenn verð við endurlífgun á henni. Á vettvangi hafi verið rætt við aðila í íbúðinni. Fram hafi komið að A hafi komið í íbúðina á bilinu kl. 21.00 til 22.00 kvöldið áður, en hún hafi komið á eigin bifreið. Hafi aðilar á vettvangi greint frá því að hún hafi hugsanlega tekið eitthvað af fíkniefnum á milli kl. 6.00 og 7.00 þennan sama morgun. Hún hafi farið upp í rúm í svefnherbergi um klukkustundu áður en kallað hafi verið eftir aðstoð. Hafi hún velt sér mikið uppi í rúmi og verið skrýtin. Fram kemur að S-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, ákærði í máli þessu, hafi verið inni í herbergi hjá stúlkunni en farið út í um 10 til 15 mínútur. Er hann hafi komið aftur inn hafi stúlkan verið meðvitundarlaus. Þá þegar hafi verið kallað eftir aðstoð sjúkraliðs og endurlífgun verið reynd. Fram kemur að kl. 12.50 hafi sjúkraflutningamenn hætt endurlífgunartilraunum þar sem þær hafi ekki borið árangur. Hafi A verið flutt á slysadeild Landspítala háskólasjúkrahúss. Ákærði og vitnin S-kk-nf S-kk-nf, Þ-kvk-nf M-kvk-nf J-kvk-nf og E-kvk-nf G-kvk-nf S-kvk-nf voru færð á lögreglustöð til yfirheyrslna.

Með samþykki ákærða framkvæmdi lögregla húsleit að Víkurási 3 kl. 15.01 30. apríl 2011. Í húsleitarskýrslu kemur fram að í svefnherbergi íbúðarinnar að Víkurási, ofan í efstu skúffu á sjónvarpskommóðu, hafi fundist Canon G9 stafræn myndavél. Við skoðun á henni hafi mátt sjá myndskeið sem tekin hafi verið 30. apríl 2011. Hafi myndavélin verið haldlögð og send til rannsóknar hjá tölvurannsóknardeild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Samkvæmt skýrslu lögreglu um skoðun á myndavélinni voru á minniskorti í vélinni m.a. 4 skrár með tveim myndskeiðum og stoðskrám, sem tekin höfðu verið 30. apríl. Fyrra myndskeiðið hafi verið tekið kl. 11.20 og verið 2 mínútur og 20 sekúndur í afspilun. Síðara myndskeiðið hafi verið tekið kl. 11.32 og verið 27 mínútur og 51 sekúndu í afspilun. Kannað hafi verið með stöðu á dagsetningu og tíma í myndavélinni og komið í ljós að vélin hafi sýnt rétta dagsetningu. Tími hafi verið 1 klukkustundu og 8 mínútum á undan rauntíma. Myndskeiðin hafi að mestu leyti sýnt A. Hafi hún verið inni í svefnherbergi og ýmist verið uppi í eða við rúm sem hafi verið þar inni. Greinilegt hafi verið að hún hafi verið undir einhverjum áhrifum og hún sýnt ýmis líkamleg einkenni þess, en hún hafi m.a. klætt sig úr, kvartað undan hita, skolfið, titrað og talað samhengislaust. Þá hafi hún verið stirð í hreyfingum. Karlmaður, sem í upphafi haldi á myndavélinni, sem síðan virðist stillt á borð eða kommóðu inni í herberginu, sjáist öðru hvoru og ræði hann við stúlkuna, sem þá virðist geta svarað nokkuð eðlilega, auk þess sem hún biðji um og fái vatn að drekka.

J-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, vakthafandi héraðslæknir, hefur ritað minnisblað vegna skoðunar á A á slysadeild Landspítala háskólasjúkrahúss 30. apríl 2011. Fram kemur að líkskoðun hafi farið fram kl. 14.00 á deildinni. Líkið hafi verið klætt í nærbuxur og gallabuxur. Hafi stúlkan verið farin að kólna, en verið volg í holhöndum. Engir sjáanlegir ytri áverkar hafi verið. Líkblettamyndun hafi verið byrjuð og dauðastirðnun komin vel af stað. Háls, kjálkar og útlimir verið orðnir stífir. Að lágmarki 3 klukkustundir hafi verið liðnar frá dauða, þegar skoðun hafi farið fram.

Rannsóknarstofa í lyfja- og eiturefnafræði hefur 16. júní 2011 ritað matsgerð í tengslum við krufningu á A. Í matsgerðinni kemur fram að etanól í blóði hafi verið minna en 0,2 o/oo en hafi verið 0,28 o/oo í þvagi. Í þvagi hafi verið amfetamín og skyld efni og auk þess kannabínóíðar. Við staðlaða lyfjaleit í þvagi hafi fundist amfetamín, PMMA, umbrotsefni þess PMA og auk þess vottur af koffíni og nikótíni. Styrkur etanóls í blóði og þvagi hafi verið lágur. Niðurstaða rannsókna bendi til þess að hin látna hafi neytt áfengis, amfetamíns og kannabis fyrir andlátið. Hún hafi einnig neytt PMMA og verið með alvarlega eitrun af völdum þess er hún hafi látist. Sé líklegt að dauða hennar megi rekja til þess.

Rannsóknarstofa í meinafræði hefur ritað krufningarskýrslu vegna réttarkrufningar á A 3. maí 2011. Í skýrslunni kemur m.a. fram að í svari frá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði nr.110844 komi m.a. fram að niðurstöður rannsókna bendi til að hin látna hafi neytt áfengis, amfetamíns og kannabis fyrir andlátið. Hún hafi einnig neytt PMMA og verið með alvarlega eitrun af völdum þess þegar hún hafi látist. Sé líklegt að dauða hennar megi rekja til þess. Niðurstaða sé að í krufningunni og við smásjárskoðun af vefjasneiðum komi ekki fram breytingar sem skýri dauða konunnar. Hins vegar sýni réttarlæknisfræðilegar mælingar að hún hafi neytt áfengis, amfetamíns og kannabis fyrir andlátið. Auk þess hafi hún verið með alvarlega eitrun af völdum PMMA. Dánarorsök sé því eitrun af völdum PMMA.

Á meðal rannsóknargagna málsins er yfirlit um símasamskipti ákærða úr gsm síma við ýmsa aðila aðfaranótt laugardagsins 30. apríl 2011. Ákærði hringir 5 sinnum úr síma sínum á milli kl. 9.34 og 9.42. Á sama tímabili er 2 sinnum hringt í hann. Hann hringir í tvígang úr símanum eftir það, annars vegar kl. 11.19 og hins vegar kl. 12.04 en bæði símtöl þessi eru í síma Þ-kvk-ef M-kvk-ef J-kvk-ef. Ákærði hringir loks úr síma sínum í Neyðarlínuna kl. 12.04.

Lögregla fór þess á leit við E-x-x H. J. L-x-x réttarlækni að hann léti upp álit sitt hvort ofskynjunaráhrif geti orsakast af neyslu eða ofneyslu venjulegs amfetamíns eða hvort ofskynjanir séu eingöngu bundnar við neyslu PMMA. Þá var þess óskað að réttarlæknirinn ályktaði hvort koma hafi mátt A til hjálpar, miðað við það magn PMMA og annarra efna er mælst hafi í líkama hennar eftir dauða. Fram kemur að réttarlæknirinn hafi fengið afrit nauðsynlegra gagna, þ. á m. hafi hann horft á myndband sem sýnt hafi A skömmu fyrir andlát sitt. Í áliti réttarlæknisins frá 20. mars 2012 kemur m.a. fram að frá sjónarhóli læknisfræðinnar sýni myndband af stúlkunni greinilegt krampa- og æsingskast, sem hæglega megi rekja til amfetamíns. Í heild sinni svari lýsing til áhrifa amfetamíns og/eða einnar eða fleiri amfetamínafleiðu. Hin lífshættulegu áhrif stafi af því að blóðþrýstingur og líkamshiti fari úr jafnvægi. Að því gefnu að ákærði hafi áður neytt með stúlkunni ecstacy, en til þess heyra amfetamín, og að þá hafi ekki komið fram þau áhrif sem sjáist á myndbandinu, en þau hafi hins vegar komið fram nú eftir frekari neyslu og að ákærði hafi talið þessi áhrif ný og óvenjuleg, í samanburði við fyrri reynslu, sé réttlætanlegt að ásaka hann fyrir að hafa látið undir höfuð leggjast að veita hjálp því hin langvarandi breyting á líkamlegum viðbrögðum blasi við og megi sjá hversu hættuleg hún sé til dæmis á sýnilegum breytingum á öndun og illri áttun. Það hafi verið rökrétt afleiðing af því að kalla til lækni eða sjúkrabíl.

Á dómþingi 9. júlí 2012 var Þ-kvk-nf S. S-kvk-nf sérfræðingur í réttarmeinafræði dómkvödd til að leggja mat á það á grundvelli fyrirliggjandi gagna hvort hægt hefði verið að bjarga lífi A ef hún hefði komist undir læknishendur fyrr en raun hafi orðið á. Farið var fram á að í matinu yrði skýrt sérstaklega hvaða læknis/líffræðilegu skýringar væru á andláti stúlkunnar, þ.e. hvað það sé sem gerist við inntöku fíkniefnanna sem leiði til dauða. Matsgerð réttarmeinafræðingsins frá 10. ágúst 2012 liggur frammi í málinu. Samkvæmt matsgerðinni liggja ekki fyrir nægjanlegar upplýsingar í fræðitímaritum til að hægt sé að segja til um hvort hægt hefði verið að bjarga lífi stúlkunnar hefði hún komist undir læknishendur né hversu miklar líkur hefðu verið á að tekist hefði að bjarga henni. Af sömu ástæðu sé ekki hægt að fullyrða að læknismeðferð hefði ekki getað bjargað henni. Með hvaða hætti dauðann hafi borið að geti verið vegna beinna áhrifa ofhitunar á heila, sem leiði til þess að heilastofninn hætti að starfa, eða um geti hafa verið að ræða hjartsláttartruflun sem leitt hafi til hjartastopps eða loks að um geti hafa verið að ræða krampaflog sem leitt hafi til öndunarstopps.

Undir meðförum málsins lagði sækjandi fram sem dskj. nr. 11 gögn frá Neyðarlínunni um útkall að Víkurási 3, Reykjavík, 30. apríl 2011. Með þeim gögnum er hljóðskrá, þar sem hlusta má á tilkynningu til Neyðarlínunnar með beiðni um að sjúkraflutningamenn verði sendir að Víkurási 3. Á hljóðskrá þessari má greina að karlmaður hringir í Neyðarlínuna og biður um aðstoð. Fljótlega tekur kvenmaður símtækið og talar við starfsmann Neyðarlínunnar. Er hún er spurð spurninga varðandi atburðinn spyr hún karlmenn í nágrenni við sig um helstu atriði. Hún er spurð að því hvenær A hafi síðast verið vakandi og svarar karlmaður að baki. Stúlkan svarar í framhaldi starfsmanni Neyðarlínunnar að það hafi verið fyrir hálfri klukkustundu síðan. Þá hafi stúlkan verið með mjög öran hjartslátt og andardrátt.

Framkvæmd var réttarlæknisfræðileg skoðun á ákærða kl. 19.30 að kvöldi 30. apríl 2011. Við það tækifæri voru m.a. tekin blóð- og þvagsýni úr ákærða. Í skýrslu um skoðunina er tekið fram að ákærði hafi verið í mikilli geðshræringu og spennu. Þá hafi hann verið með ógleði og uppköst og verið rauðþrútinn í andliti. Ekki hafi verið áfengisþefur úr vitum hans. Hann hafi verið samvinnuþýður og raunveruleikatengsl í lagi. Hjartsláttur og púls hafi verið sami eða 120 á mínútu. Samkvæmt matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði frá 20. júní 2011 fannst í þvagi ákærða amfetamín, kannabínóíðar, PMMA og PMA. Alkóhól hafi ekki verið í mælanlegu magni. Amfetamín hafi mælst vera 80 ng/ml., PMMA í blóði 35 ng/ml., tetrahýdrókannabínól í blóði mælst 0,9 ng/ml. PMA hafi ekki verið í mælanlegu magni í blóði. Samkvæmt þessu hafi ákærði verið undir áhrifum amfetamíns, PMMA og tetrahýdrókannabínóls, þegar sýnin hafi verið tekin.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu vegna málsins laugardaginn 30. apríl 2011 kl. 21.53. Einnig var tekin skýrsla af ákærða hjá lögreglu um atburðinn miðvikudaginn 28. mars 2012. Þá gaf ákærði skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Ákærði greindi svo frá í fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu að hann hafi þekkt A í um 5 ár fyrir atburðinn. Þau hafi kynnst í gegnum sameiginlega kunningja. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað neitt um ástand hennar mánuðina fyrir atburðinn. Ákærði og H-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf hafi farið heim til G-kk-ef K. K-kk-ef í Bryggjuhverfi í Grafarvogi að kvöldi föstudagsins 29. apríl. Þar hafi ákærði fengið MDMA-duft og amfetamín. Hafi ákærði keypt 5 g af MDMA efninu og 5 g af amfetamíni. Á heimili G-kk-ef hafi ákærði verið á milli kl. 21.00 og 22.00 á föstudagskvöldinu. Í framhaldi hafi hann og H-kk-nf S-kk-nf farið heim til ákærða að Víkurási. Hluta duftsins hafi ákærði sett í 4 til 5 plasthylki. Ákærði kvaðst hafa hringt í A og boðið henni ,,að djamma“. Hafi hún komið heim til ákærða á milli kl. 23.00 og 23.30 um kvöldið. Hafi þau öll fengið sér eitt hylki af MDMA dufti. Eitt hylki hafi verið eftir á borði í stofu. Þau hafi öll farið út um kl. 03.00 aðfaranótt laugardagsins, en H-kk-nf S-kk-nf hafi ekið bifreið er þau hafi verið á. Þau hafi farið á skemmtistað í Grafarvogi þar sem þau hafi keypt bjór. Um 20 mínútum síðar hafi þau verið komin aftur heim til ákærða. Þá hafi þau fengið sér sín hvora skeiðina af MDMA dufti. Að auki hafi þau fengið sér eina línu af amfetamíni. Einhverju síðar hafi H-kk-nf S-kk-nf yfirgefið samkvæmið og ákærði og A orðið ein eftir. Á milli kl. 7.00 og 9.00 um morguninn hafi bróðir ákærða, S-kk-nf, hringt og spurt hvort hann mætti koma með 4 stelpur. Í kjölfarið hafi þau komið heim til ákærða, en um hafi verið að ræða S-kk-þf, Þ-kvk-þf M-kvk-þf J-kvk-þf, E-kvk-þf G-kvk-þf S-kvk-þf og tvær aðrar stelpur. Tvær síðastnefndu stelpurnar hafi staldrað við í stutta stund. Einhvern tíma á tímabilinu kl. 8.00 til 11.00 hafi A orðið stórskrýtin. Hafi hún klætt sig úr peysu og farið að kasta kodda til og frá, auk þess sem hún hafi farið að grípa með höndum út í loftið. Hafi ákærði talið hana vera farna að sjá ofsjónir. Hún hafi að mestu haldið sig í svefnherbergi ákærða. Hafi ákærði spurt hana hvort allt væri í lagi en hún svarað út í hött. Hafi ákærði litið til hennar á 11 til 12 mínútna millibili. Þegar nálgast hafi hádegið hafi ákærði komið að henni þar sem hún hafi legið grafkyrr stjörf í baki og með augun galopin. Einhvers konar kokhljóð hafi heyrst frá henni. Bróðir ákærða hafi komið inn í herbergið og fljótlega eftir það Þ-kvk-nf M-kvk-nf og E-kvk-nf G-kvk-nf. Þær hafi hafið endurlífgunartilraunir, auk þess sem þær hafi öskrað á ákærða að hringja á sjúkrabifreið. Það hafi hann gert. Ákærði var inntur eftir því hvort hann hafi óttast um líf stúlkunnar um morguninn. Kvaðst hann hafa verið smeykur um hana, en hún hafi bullað og læst sig inni á baðherbergi. Kvaðst ákærði hafa borið ástand stúlkunnar undir bróður sinn, sem hafi fundist ástandið eðlilegt. Ákærði kvaðst ekki geta skýrt af hverju hann hafi tekið hreyfimyndir af stúlkunni um morguninn. Ákærði kvaðst hafa séð fólk í mjög skrýtnu ástandi eftir neyslu MDMA þar sem stúlkur hafi ekki verið með ráði eða rænu. Þær stúlkur hafi lifað og hann ekki talið A í hættu. Þá hafi ákærði ekki verið ,,í góðu ástandi“ sjálfur.

Ákærði gaf á ný skýrslu um sakarefnið 28. mars 2012. Kvaðst ákærði vilja ítreka það að hann hafi gert það sem í hans valdi hafi staðið til að koma A til hjálpar. Það hafi einfaldlega ekki dugað til. Ákærði kvaðst hafa útbúið 5 hylki með efninu MDMA og hafi hann, A og H-kk-nf S-kk-nf tekið inn eitt hver. Tvö hylki hafi orðið eftir á borði og ákærði veitt því athygli síðar að eitt hafi verið horfið. Hafi ákærði spurt A hvað hafi orðið um hylkið og A sagt að hún hafi tekið það inn. Ákærði kvaðst hafa verið í slíku ástandi að hann hafi ekki velt fyrir sér hvort A gæti verið í einhverri hættu eftir að hafa tekið inn þetta síðara hylki. Ákærði kvaðst hafa séð A í mjög slæmu ástandi áður, en hana hafi ákærði verið búinn að þekkja í um 6 ár. Hann hafi þó ekki séð hana í alveg eins ástandi áður.

Framburður ákærða fyrir dómi var að mestu leyfi í samræmi við fyrri framburði hans hjá lögreglu. Fyrir dómi kvaðst ákærði sjálfur hafa tekið 3 til 5 hylki af efninu MDMA. Ákærði kvað A hafa farið inn í herbergi um morguninn því hún hafi viljað leggja sig. Um svipað leyti hafi bróðir ákærða komið í íbúðina og stúlkur með honum. Ákærði kvaðst hafa kíkt á A tvisvar til þrisvar sinnum í herberginu, og hafi hún m.a. beðið um vatn að drekka. Hann hafi gefið henni að drekka því gott væri að drekka vatn ef viðkomandi væru undir áhrifum fíkniefna. Hafi hún í þessi skipti horft út í loftið, hreyft sig og klætt sig úr fötum. Þau hafi talað saman og hafi ákærða fundist svör hennar vera í samhengi. Ákærði kvaðst sjálfur hafa verið ruglaður á þessum tíma vegna fíkniefnaneyslu. Ákærði hafi þó haft af því áhyggjur hve dópuð A hafi verið. Hann hafi þó ekki talið hana í lífshættu. Er ákærði hafi litið á hana í fjórða sinnið hafi A legið í rúminu og ekki hreyft sig. Hafi hann séð að hún andaði ekki. Hafi ákærði öskrað á þá sem hafi verið frammi í stofu og sagt að A væri að deyja. Þ-kvk-nf M-kvk-nf og E-kvk-nf G-kvk-nf hafi tekið til við að hnoða A en ákærði hringt í Neyðarlínuna. Ákærði kvaðst ekki muna eftir að hafa hringt í Þ-kvk-þf rétt áður en hann hafi hringt í Neyðarlínuna. Ef það hafi verið hafi hann sennilega gert það óvart. Ákærði kvaðst ekki muna eftir að hafa tekið myndband af A þetta sinnið. Ákærði kvað bróður sinn hafa litið inn í herbergið til A eftir að hann hafi verið kominn í íbúðina um morguninn. Hafi ákærði látið bróður sinn vita að stúlkan væri í herberginu.

S-kk-nf S-kk-nf kvaðst hafa verið heima hjá sér að kvöldi föstudagsins 29. apríl 2011, en heima hjá honum hafi einnig verið Þ-kvk-nf M-kvk-nf J-kvk-nf og E-kvk-nf G-kvk-nf S-kvk-nf. Um kl. 2.00 um nóttina hafi þau farið niður í bæ að skemmta sér. Hjá lögreglu bar S-kk-nf að um kl. 8.00 um morguninn hafi þau farið heim til ákærða að Víkurási 3. Fyrir dómi kvaðst S-kk-nf fyrst hafa komið í íbúðina á milli kl. 10.00 og 11.00 um morguninn. Er þangað kom hafi ákærði og A verið heima hjá ákærða. Hjá lögreglu bar S-kk-nf að A hafi legið inni í rúmi og virst vera í lagi. S-kk-nf hafi þó ekkert við hana rætt. Fyrir dómi bar hann að hann hafi fljótlega litið á A til að kanna ástand hennar. Hafi S-kk-nf í þeim tilvikum verið samferða ákærða inn í herbergið. Hafi hann farið tvisvar sinnum inn í herbergið til A. A hafi greinilega verið undir áhrifum. Hann hafi þó ekki talið henni neina hættu búna. Stúlkan hafi hreyft sig í rúminu, verið klædd en undir sæng. Ekki hafi hann rætt við hana. S-kk-nf kvaðst sjálfur hafa verið undir áhrifum þennan morgun. Sama hafi verið með ákærða. Ákærði hafi öðru hvoru litið inn til A til að athuga hvort hún væri í lagi, en ákærði hafi verið með ,,smá“ áhyggjur af A. Í síðasta skiptið hafi ákærði kallað að eitthvað væri að og að það þyrfti að hringja á sjúkrabifreið. Hvorki Þ-kvk-nf M-kvk-nf né E-kvk-nf G-kvk-nf hafi litið inn í herbergið fyrr en ákærði hafi hrópað að kalla þyrfti eftir sjúkrabifreið en þá hafi þær komið þangað inn og hafið endurlífgunartilraunir.

Þ-kvk-nf M-kvk-nf J-kvk-nf kvaðst hafa verið heima hjá S-kk-þgf S-kk-þgf að kvöldi föstudagsins 29. apríl 2011. Með þeim hafi verið vinkona hennar, E-kvk-nf G-kvk-nf. Um nóttina hafi þau farið niður í bæ. Um kl. 10.00 um morguninn hafi þau farið heim til ákærða að Víkurási. Á heimili ákærða hafi verið stúlka, A. Ástandið á ákærða hafi ekki verið gott en hann hafi verið undir áhrifum. Hafi Þ-kvk-nf litið inn í svefnherbergi til ákærða er hún hafi komið í íbúðina og A þá legið í rúmi. Hafi hún hreyft sig eins og hún væri undir áhrifum áfengis. Hafi hún m.a. lyft upp fótum og iðað. Ekki hafi hún litið aftur inn í herbergið fyrr en ákærði hafi kallað eftir aðstoð og beðið um að hringt yrði á sjúkrabifreið. Ákærði hafi öðru hvoru farið inn í herbergið til að líta eftir A en það hafi sennilega verið 3 til 4 sinnum. Hjá lögreglu lýsti Þ-kvk-nf því að ákærði hafi haft áhyggjur af henni undir lokin og þá sagt að réttast væri að hringja eftir sjúkrabifreið. Hafi það verið 10 til 15 mínútum áður en hann hafi farið þangað inn í síðasta skiptið. Fyrir dómi kvaðst Þ-kvk-nf ekki muna hvort ákærði hafi lýst yfir einhverjum áhyggjum af ástandi stúlkunnar. Um leið og ákærði hafi kallað eftir hjálp hafi hún og E-kvk-nf G-kvk-nf hafi endurlífgunartilraunir.

E-kvk-nf G-kvk-nf S-kvk-nf kvaðst hafa komið að Víkurási þennan morgun um kl. 10.00 ásamt S-kk-þgf, Þ-kvk-þgf M-kvk-þgf og tveim stúlkum. Kvaðst E-kvk-nf G-kvk-nf að mestu hafa haldið sig í stofu íbúðarinnar að Víkurási. Ákærði hafi verið undir áhrifum. A hafi verið inn í svefnherbergi íbúðarinnar er E-kvk-nf G-kvk-nf hafi komið. Hafi hún ekki litið inn til hennar. Ákærði hafi hins vegar litið reglulega inn til A. Hafi hann í fyrstu ekki lýst yfir áhyggjum af líðan A en er farið hafi að líða á morguninn hafi hann farið að hafa áhyggjur. Ekki myndi hún þó hvað hann hafi sagt af því tilefni. Hafi E-kvk-nf G-kvk-nf ekki talið ástandið alvarlegt. Um hádegisbil hafi ákærði og S-kk-nf beðið Þ-kvk-þf að kíkja á A sem hafi verið inn í svefnherbergi ákærða. A hafi verið gul í framan og með galopin augu. Hafi E-kvk-nf G-kvk-nf athugað með púls og hann enginn verið. Hafi hún hafið endurlífgunartilraunir. Ákærði hafi hringt á Neyðarlínuna.

H-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf kvaðst hafa verið að skemmta sér á heimili ákærða aðfaranótt laugardagsins 30. apríl 2011 ásamt ákærða og A. Um kl. 3.00 um nóttina hafi þau farið út og keypt bjór. Eftir það hafi þau á ný farið heim til ákærða og drukkið meira áfengi. Um kl. 4.00 um nóttina hafi H-kk-nf S-kk-nf yfirgefið samkvæmið og ákærði og A orðið ein eftir. Ákærði hafi verið undir áhrifum áfengis og fíkniefna þessa nótt. Sama hafi verið með A. Þau hafi öll tekið inn fíkniefnið MDMA. Hafi H-kk-nf S-kk-nf tekið inn eitt hylki af efninu, auk þess sem hann hafi fengið sér amfetamín. Hafi hann séð A fá sér eitt hylki með MDMA en það hafi hún tekið um leið og hún hafi komið í íbúð ákærða. Að auki hafi hún fengið sér amfetamín. Ákærði hafi rétt henni hylkið og sagt um leið að um væri að ræða MDMA.

T-kvk-nf K-kvk-nf G-kvk-nf kvaðst ásamt vinkonu sinni hafa farið í samkvæmi aðfaranótt laugardagsins 30. apríl 2011. Þar hafi hún verið til um klukkan 10.00 til 11.00 um morguninn. Í samkvæminu hafi hún hitt S-kk-þf S-kk-þf, Þ-kvk-þf M-kvk-þf og E-kvk-þf G-kvk-þf. Þau hafi síðan öll farið að Víkurási 3 þar sem ákærði hafi tekið á móti þeim. Ákærði hafi verið mjög ,,sjúskaður“ og dópaður. Þau hafi sest inn í stofu, en lokað hafi verið inn í svefnherbergi íbúðarinnar. T-kvk-nf K-kvk-nf hafi einu sinni farið á snyrtinguna og þá verið litið inn í svefnherbergið. Stúlka hafi legið í rúminu og verið illa til höfð. Hún hafi séð hana lyfta höfði. T-kvk-nf K-kvk-nf kvaðst hafa verið í samkvæminu í um 30 mínútur. Á þeim tíma hafi hún einu sinni heyrt stúlkuna banka innan úr herberginu. Ákærði hafi a.m.k. í tvígang farið inn í herbergið til stúlkunnar á þessum tíma.

C kvaðst hafa verið vinkona A. Hafi hún hringt í A að morgni laugardagsins 30. apríl 2011. Það hafi sennilega verið kl. 10.15. Hafi C rætt við A en ekki náð eiginlegu sambandi við hana. Samtalið hafi slitnað en er C hafi náð að hringja aftur hafi A ekki svarað símanum. Samtalið sem hún hafi náð að eiga við A hafi sennilega verið í um 30 sekúndur. C kvaðst hafa haft áhyggjur af A eftir samtalið, en henni hafi fundist eins og A væri í vímu. Hafi hún því sent henni nokkur sms skilaboð. C kvað þær A hafa verið nánar vinkonur. Hafi A ekki verið að nota fíkniefni í einhvern talsverðan tíma fyrir atburðinn. Hún hafi þó átt það til að reykja hass.

J-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf héraðslæknir staðfesti minnisblað sitt um líkskoðun á A. Skoðunina hafi J-kk-nf A-kk-nf framkvæmt kl. 14.00 þann 30. apríl 2011 á slysadeild Landspítala háskólasjúkrahúss. Hafi J-kk-nf A-kk-nf velt því fyrir sér að kæling á líkinu kæmi ekki alveg heim og saman við dauðastirðnun. Hafi hann ritað í minnisblað sitt að A hafi verið dáin í 3 klukkustundir er skoðunin hafi verið framkvæmd. Mögulegt sé að hún hafi verið búin að vera látin í lengri tíma en það, en ekki skemmri. J-kk-nf A-kk-nf kvaðst einnig hafa skoðað ákærða og aðra er handteknir hafi verið vegna atburðarins.

H-kk-nf F-kk-nf sjúkraflutningamaður kvaðst hafa sinnt útkalli að Víkurási 3 greint sinn. Tilkynning til Neyðarlínunnar hafi lotið að meðvitundarleysi. Símtalið hafi verið skráð kl. 12.07 þann 30. apríl 2011. Sjúkraflutningamenn hafi verið komnir í sjúkrabifreið kl. 12.08. Er sjúkraflutningamenn hafi komið á staðinn hafi annað komið í ljós en þá hafi endurlífgunartilraunir verið í gangi og um greinilegt hjartastopp að ræða. Stúlkan hafi verið fullklædd er sjúkraflutningamenn hafi borið að garði. Á meðan sjúkraflutningamenn hafi verið að athafna sig við endurlífgun hafi þeir leitað eftir upplýsingum hjá þeim er í íbúðinni hafi verið hvað stúlkan hafi tekið inn. Ekki hafi þeir fengið góðar upplýsingar hjá nærstöddum. Ákveðið hafi verið að kalla til lögreglu vegna málsins. Eftir að lögregla kom á staðinn hafi betur komið í ljós hvaða efni fólkið hafi verið að taka.

J-kk-nf K-kk-nf prófessor staðfesti matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði í rannsóknargögnum málsins vegna rannsóknar á sýnum úr A og gerði grein fyrir einstökum atriðum í matsgerðinni. J-kk-nf kvað rannsóknir leiða í ljós tilvik þar sem PMMA hafi komið við sögu. Efni í blóði A hafi reynst innan þeirra marka sem þar sé vísað til, en neysla á því efni hafi orsakað andlátið. Í hennar tilviki hafi magn efnisins reynst vera 3,1 µg/ml. Önnur tilvik hafi leitt í ljós andlát þar sem magn efnis í blóði hafi reynst lægst vera 1 µg/ml en hæst 18 µg/ml. J-kk-nf hafi einnig rannsakað sýni úr ákærða. Í hans tilviki hafi magn efnisins PMMA reynst vera 35 ng/ml, sem sé um 100 sinnum minna magn en mælst hafi í A. Lítið sé hins vegar vitað um umbrotstíma efnisins, en sýni hafi verið tekið úr ákærða kl. 19.30 að kvöldi 30. apríl 2011.

E-x-x L-x-x prófessor staðfesti álitsgerð sína frá 20. mars 2012 og gerði nánari grein fyrir henni. Engum vafa væri undirorpið að sjá hafi mátt eitrunareinkenni hjá A á myndskeiðum sem tekin hafi verið af henni umrætt sinn. Ef sá sem hafi verið í nágrenni við stúlkuna hafi þekkt til hennar og þekkt einkenni hjá henni við neyslu fíkniefna, þá hefði þeim hinum sama ekki átt að geta dulist að stúlkan hafi sýnt allt önnur einkenni en venjulega. Áhrifin hafi verið augljós og hreyfingar stúlkunnar heiftúðlegar.

Þ-kvk-nf S. S-kvk-nf, réttarmeinafræðingur, staðfesti matsgerð sína á dskj. nr. 8 og gerði nánari grein fyrir mati sínu. Niðurstaða í matsgerð hennar væri að ekki lægju fyrir nægjanlegar upplýsingar til að staðhæfa mætti hvort unnt hefði verið að bjarga A ef hún hefði komist undir læknishendur í tíma. Niðurstöður í fræðitímaritum veittu ekki nægjanlegar upplýsingar til að svo væri. Í matsgerðinni væri rakið með hvaða hætti dauða hafi getað borið að, en það hafi getað verið með þrennu móti. Miðað við myndskeið af stúlkunni væri líklegast að ofhitnun væri orsökin. Ef sjúklingur sem væri með þessi einkenni kæmi á sjúkrahús væri aðferðin sú að beina meðferð að einkennunum þar sem ekki væru til mótefni við eitrun af þessu tagi. Þannig væru til aðferðir til að lækka líkamshita. Eins væru til lyf við krampa og hjartsláttartruflunum. Af myndskeiðinu að dæma fyndist Þ-kvk-þgf augljóst að stúlkan hafi verið með eitrunareinkenni. Hún hafi titrað gríðarlega og skolfið. Þá hafi lítið samband náðst við hana. Hafi Þ-kvk-þgf fundist sem maðurinn á myndbandinu hafi verið áttaður þegar hann hafi komið inn á myndskeiðin. Eitthvað hafi fengið hann til að fara aftur inn í herbergið og athuga með líðan stúlkunnar.

Fyrir dóminn komu lögreglumennirnir R-kvk-nf E-kvk-nf og Á-kk-nf S-kk-nf. Gerðu þau grein fyrir þætti sínum í rannsókn málsins. R-kvk-nf kvað sjúkralið hafa verið búið að flytja A á brott er hún hafi komið á staðinn. Í stofu hafi verið 4 einstaklingar. Greinilegt hafi verið að neysla fíkniefna hafi farið fram í íbúðinni. Kallað hafi verið eftir tæknirannsóknardeild til að rannsaka íbúðina. Á-kk-nf kvaðst hafa rætt við ákærða á vettvangi. Hafi ákærði verið stressaður. Ákærði hafi verið inntur eftir fíkniefnaneyslu hjá A. Þá hafi komið fram að A hafi fengið MDMA duft hjá ákærða. Ákærði hafi sagt að hann hafi gefið henni eitt hylki en hún hugsanlega tekið annað sjálf. Á þessum tíma hafi lögregla haft grundsemdir um að hættulegt efni væri í umferð og grunað að það efni hafi getað verið á ferðinni í samkvæminu.

Niðurstaða:

Ákærða er gefið að sök brot gegn 1. mgr. 221. gr. laga nr. 19/1940 með því að hafa látið fyrir farast að koma A undir læknishendur þegar hún veiktist lífshættulega 30. apríl 2011 á heimili hans og lést af völdum banvænnar amfetamín-, PMMA- og PMA eitrunar. Samkvæmt greindu ákvæði varðar það fangelsi allt að 2 árum, eða sektum ef málsbætur eru, láti maður farast fyrir að koma manni til hjálpar, sem staddur er í lífsháska, þótt hann gæti gert það án þess að stofna lífi eða heilbrigði sjálfs sín eða annarra í háska.

Réttarlæknisfræðileg krufning á líki A, sem og niðurstöður Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði slá föstu að A hafi tekið inn fíkniefni fyrir andlát sitt, en niðurstaða er að hún hafi látist vegna banvænnar eitrunar af völdum amfetamíns, PMMA og PMA.

Rétturinn hefur haft til skoðunar myndskeið sem ákærði tók af A skömmu fyrir andlát hennar. Þegar til þessara myndskeiða er litið er að mati dómsins engum vafa undirorpið að A hefur liðið miklar líkamlegar kvalir fyrir andlát sitt. Eru allar hreyfingar hennar og hátterni þannig að þeim er hefur á horft átti ekki að geta dulist mikil vanlíðan stúlkunnar. Er þetta í samræmi við álit E-x-x L-x-x prófessors og Þ-kvk-ef S. S-kvk-ef réttarmeinafræðings um það atriði. Ákærði hefur staðhæft að hann hafi áður séð fólk í mjög skrýtnu ástandi eftir neyslu MDMA þar sem stúlkur hafi ekki verið með ráði eða rænu. Þær stúlkur hafi lifað. Ekki er ástæða til að efast um þessar staðhæfingar ákærða. Fíkniefni geta hins vegar verið lífshættuleg þar sem neysla þeirra raskar jafnvægi hitastigs líkama og blóðþrýstingi. Þær stúlkur er ákærði vísar til hafa án nokkurs vafa verið í miklum háska eftir neyslu fíkniefna, en svo giftusamlega til tekist að þær hafa náð fullri heilsu. Ákærði hafði þekkt A í mörg ár og þau áður notað fíkniefni saman. Ákærði hefur að auki viðurkennt að hafa ekki séð stúlkuna í viðlíka ástandi áður. Þá er til þess að líta að ákærði hafði augljóslega áhyggjur af líðan stúlkunnar. Fór hann nokkrum sinnum inn í herbergi til hennar til að gæta að henni. Með hliðsjón af viðbrögðum ákærða og tilsvörum á myndskeiðum úr herberginu er fjarri lagi að ákærði hafi sjálfur verið undir það miklum áhrifum fíkniefna að hann hafi ekki gert sér grein fyrir gerðum sínum. Hringt var úr íbúðinni að Víkurási í Neyðarlínuna kl. 12.07 laugardaginn 30. apríl 2011. Samkvæmt afdráttarlausri staðhæfingu héraðslæknis hafði A þá verið látin í að minnsta kosti klukkustund. Í tilkynningu til Neyðarlínunnar var þess getið að A hafi verið með öran hjartslátt og öra öndun hálfri klukkustundu áður.

Sinnuleysi um athafnir varða einstaklinga að öðru jöfnu ekki refsiábyrgð. Refsiábyrgð á grundvelli 221. gr. laga nr. 19/1940 er undantekning þar frá og mælir fyrir um skyldu til athafnar við lífsháska, sé það gert án þess að sá sem í hlut eigi stofni lífi sínu eða annarra í háska við slíkar aðstæður. Með hliðsjón af öllu því er að framan er rakið telur dómurinn hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi ekki getað dulist, talsvert fyrir andlát A, að stúlkan væri í lífsháska. Lét hann fyrir farast að kalla til sjúkralið fyrr en stúlkan var látin. Verður ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 221. gr. laga nr. 19/1940. Skiptir ekki máli í því efni þó svo vafi leiki á um hvort unnt hafi verið að bjarga lífi stúlkunnar þó svo hún hafi komist undir læknishendur fyrir andlátið.

Ákærði hefur játað sök samkvæmt 2. tl. ákæru. Með vísan til þeirrar játningar hans, sem samrýmist gögnum málsins, er sannað að ákærði hefur gerst sekur um þá háttsemi sem þar greinir og er háttsemin rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði er fæddur í september 1987. Hann á að baki sakaferil frá árinu 2003. Frá því ári hefur hann 8 sinnum verið dæmdur fyrir brot gegn almennum hegningarlögum, lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlögum. Frá sama tíma hefur hann 8 sinnum gengist undir sáttir, vegna brota á lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlögum. Að því er síðustu dóma varðar var ákærði 30. mars 2011 dæmdur í 15 mánaða fangelsi fyrir brot gegn umferðarlögum, lögum um ávana- og fíkniefni og vopnalögum. Þá var hann dæmdur í 60 daga fangelsi 4. apríl 2012 vegna brota gegn umferðarlögum. Hann gekkst undir sátt 22. september 2011 vegna brota gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Brot ákærða í þessu máli eru framin áður en ákærði gekkst undir sáttina frá í september 2011 og áður en hann var dæmdur í apríl 2012. Ber því að tiltaka refsingu eftir 78. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 77. gr. Með hliðsjón af háttsemi ákærða greint sinn er refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 10 mánuði. Í ljósi alvarleika brotsins þykir ekki unnt að skilorðsbinda refsinguna að neinu leyti.

B hefur krafist skaðabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 1.500.000 krónur, auk vaxta. Í skaðabótakröfu kemur fram að um sé að ræða kröfu um miskabætur á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993. Er vísað til þess að bótakrefjandi, sem er móðir A, hafi liðið miklar þjáningar eftir að dóttir hennar lést. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að hafa ekki komið A undir læknishendur. Með ólögmætri og saknæmri háttsemi sinni hefur hann valdið bótakrefjanda tjóni. Á hann rétt á miskabótum vegna háttsemi ákærða. Með hliðsjón af háttseminni þykja miskabæturnar hæfilega ákveðnar 700.000 krónur. Um vexti fer svo sem í dómsorði greinir. Þá verður ákærði dæmdur til að greiða bótakrefjanda 263.550 krónur í málskostnað.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru eru fíkniefni upptæk gerð svo sem í dómsorði er mælt fyrir um.

Ákærði greiði sakarkostnað og málsvarnarlaun svo sem í dómsorði greinir, en við ákvörðun sakarkostnaðar hefur verið tekið tillit til kostnaðar við lyfjarannsókn sem féll á aðra en ákærða, sem kemur til frádráttar.

D ó m s o r ð :

Ákærði, S-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 10 mánuði.

Ákærði greiði B skaðbætur að fjárhæð 700.000 krónur, ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. apríl 2011 til 28. júlí 2012 en með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna frá þeim degi til greiðsludags. Ákærði greiði B 263.550 krónur í málskostnað.

Upptæk eru gerð til ríkissjóðs 25,99 g af amfetamíni sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði 1.547.239 krónur í sakarkostnað, þar með talið málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf