S-985/2012

Mál þetta, sem þingfest var 9. janúar sl. og dómtekið 5. mars 2013, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, dagsettri 10. desember 2012, á hendur H-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, Víkurbraut 24, Grindavík;

„aðallega fyrir skilasvik, en til vara fyrir þjófnað, með því að hafa, á árinu 2008, á tímabilinu frá apríl til október 2010, fjarlægt og ráðstafað úr húsnæðinu að Glæsivöllum 10, Grindavík, mestan hluta eldhúsinnréttingar, helluborð, bakaraofn, háf, baðherbergisinnréttingu, sturtuklefa, handlaug, blöndunartæki og skemmt innihurðir, án heimildar Íslandsbanka hf., kt. 000000-0000, svo ekki verður talið samrýmast réttindum bankans, en ákærði hafði með þremur veðskuldabréfum, á 1. veðrétti að fjárhæð kr. 16.000.000,-, á 2. veðrétti að fjárhæð kr. 3.000.000,- og á 3. veðrétti að fjárhæð kr. 3.000.000,-, samtals að fjárhæð kr. 22.000.000,- veðsett bankanum húseignina með öllu því sem henni fylgir og fylgja ber ásamt lóðarréttindum, síðari viðaukum, breytingum og öðrum réttindum sem eigninni tengjast sbr. 16.-18. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð.

Að mati Íslandsbanka hf. eru hlutir sem ákærði er talinn hafa fjarlægt úr fasteigninni Glæsivöllum 10, Grindavík, taldir að verðmæti kr. 1.984.800,-. Bankinn keypti húseignina á lokanauðungarsölu þann 8. apríl 2010 en eigninni var afsalað til bankans þann 14. maí 2010.

Telst þessi háttsemi ákærða aðallega varða við 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. en til vara við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Íslandsbanki hf., kt. 000000-0000, gerir þá kröfu að ákærða verði gert að greiða bankanum kr. 1.984.800,- auk dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi að liðinn er mánuður frá því að ákærða var birt bótakrafan. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu við að halda uppi kröfunni.“

Ákærði kom fyrir dóminn við þingfestingu málsins og neitaði sök.

Aðalmeðferð fór fram 5. mars sl. Krafðist ákærði sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa.

Málsatvik.

Samkvæmt gögnum málsins var lóðarleigusamningur útgefinn 8. janúar 2003 og afhentur til þinglýsingar sama dag fyrir Glæsivelli 10 í Grindavík og var ákærði lóðarhafinn. Þá kemur fram á veðbandayfirliti yfir eignina að ákærði hafi tekið íbúðarlán hjá Íslandsbanka, upphaflega að fjárhæð 16.000.000, með veði á 1. veðrétti í eigninni, þann 18. janúar 2005, lán hjá Glitni banka hf., þann 1. febrúar 2006 á 2. veðrétti að fjárhæð 3.000.000 króna og lán hjá sama banka á 3. veðrétti þann 27. október 2010 að fjárhæð 3.200.000 króna. Þá var fjárnámi frá Húsasmiðjunni að fjárhæð 389.455 krónur þinglýst á 4. veðrétt 19. janúar 2009, fjárnámi frá Bykó ehf., á 5. veðrétt að fjárhæð 664.185 krónur þann 17. september 2009, fjárnámi frá Avant hf., að fjárhæð 1.392.680 krónur á 6. veðrétt þann 27. október 2010, fjárnámi frá N1 hf., að fjárhæð 293.171 króna á 7. veðrétt þann 20. nóvember 2009 og fjárnámi frá Húsasmiðjunni ehf., fyrir fjárhæð 290.933 krónur á 8. veðrétt þann 17. febrúar 2010.

Samkvæmt framburði ákærða fyrir dómi flutti hann til Noregs í desember 2009. Þá hafði hann þegar rifið niður innréttingar hússins að hans sögn.

Loka nauðungarsala fór fram á eigninni þann 8. apríl 2010 og var afsal gefið út til hæstbjóðanda, Íslandsbanka hf. 14. maí 2010. Í framhaldi var eignin sett á sölu hjá fasteignasala sem tók ljósmyndir af eigninni. Þann 15. júní 2010 kærði Íslandsbanki hf., til lögreglu viðskilnað ákærða vegna meintra skilasvika, en fasteignin hafði verið veðsett Íslandsbanka fyrir ofangreindum veðskuldum á 1. til 3. veðrétti.

Samkvæmt dagbók lögreglu segir að ákærði hafi verið að vinna hjá Vísi í Grindavík til áramóta 2009/2010 og virðist hafa flutt til Noregs eftir það. Í nóvember 2010 er bókað að ákærði búi að Suðurvör 12, Grindavík. Þann 20. desember 2010 barst lögreglu bótakrafa Íslandsbanka. Þann sama dag ræddi lögregla við ákærða sem kvaðst koma í skýrslutöku 6. janúar kl. 13.00. Þann dag er bókað að ákærði hafi ekki mætt í skýrslutökuna og hann svari ekki síma. Daginn eftir mætti ákærði til lögreglu í skýrslutöku en þá voru ekki skilyrði til skýrslutökunnar. Var ítrekað að ákærði hefði samband næst þegar hann yrði á landinu. Næstu daga er bókað að ákærði svari ekki síma en 14. janúar 2011 er bókað að ákærði hafi upplýst að hann yrði á landinu um næstu mánaðarmót. Þann 3. febrúar 2011 var tekin framburðarskýrsla af ákærða sem liggur fyrir í málinu. Fyrir lögreglu kvaðst ákærði viðurkenna að hafa tekið niður innréttingar úr eldhúsi og auk þess hreinlætistæki og innréttingu úr baði, innréttingar í þvottahúsi og að hafa skemmt innihurðir fasteignarinnar. Sagði hann að til hafi staðið að skipta um umrædda muni en svo hafi ekki komið til þess þar sem hann hafi flutt skömmu síðar úr húsinu. Kvað ákærði rakaskemmdir hafa verið í öllu húsinu og því hafi öllu verið hent. Hreinlætistækin væru hins vegar í hans fórum og væri hann tilbúinn að afhenda þau ef til kæmi. Aðspurður kvaðst hann hafa fjarlægt ofangreinda muni í ágúst eða september 2010 en hann hafi flutt úr húsinu í október. Bótakrafan var kynnt ákærða í umrætt sinn og hafnaði hann henni en kvaðst hafa haft rétt til að breyta í sínu húsi.

Í málinu liggja fyrir ljósmyndir þar sem greinilega kemur fram að innrétting hafi verið fjarlægð úr eldhúsi en eftir eru veggflísar og golfflísar þar sem greinlega sést hvar innréttingin hafði áður verið. Þá sést glöggt hvar sturtubotn hafði verið inná baðherbergi en gólfflísar höfðu verið lagðar upp að honum. Í þvottahúsi má sjá hluta af innréttingu en skúffur, grindur og hurð liggjandi á gólfinu. Þá sést að hurð er á hjörum á baðherbergi.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kvaðst ekki hafa verið í neinum samskiptum við Íslandsbanka í aðdraganda uppboðsins. Ákærði kvaðst hafa verið í fyrirtækjarekstri og lent í fjárhagsvandræðum og misst húsið í kjölfar. Ákærði kvaðst fyrst hafa flutt út úr húsinu um sumarið 2008 en minntur á tíma kvað hann það hafa verið í júní 2010. Ákærði leiðrétti sig og kvaðst hafa farið í desember 2009 til Noregs. Sambýliskona hans hafa farið úr húsinu í júní 2009 um leið og hann og hann hafi síðan farið til Noregs og komið heim tveimur árum síðar. Ákærði kvaðst ekki hafa verið viðstaddur nauðungarsöluna og ekki fylgst með henni. Ákærði kvaðst hafa boðist til að skila raftækjunum þegar lögregla tók skýrslu af honum en hann hafi aldrei haft samband við bankann vegna þess. Ákærði kvaðst hafa gert þetta rétt áður en hann fór úr húsinu, maí/júní 2009. Ákærði hafi skilið lykla af húsinu eftir á gólfi hússins og farið þannig frá húsinu.

Ákærði kvaðst hafa keypt bjálkahús í upphafi til uppsetningar. Húsið hafi verið reist og reiknað hafi verið með því að húsið myndi síga sem það hafi gert í miklu mæli. Þá hafi farið að leka mikið og allir sökklar á innréttingum hafi skemmst en mikil fúkkalykt hafi verið í húsinu. Ákærði kvaðst hafa fengið mikið af ábyrgðum í hausinn og því hafi hann ákveðið að fara burtu.

Aðspurður um skemmdir á innihurðum, kvað ákærði dyrakarmana hafa verið skemmda en það hafi verið vegna þess að húsið hafi sigið og karmarnir gefið þá eftir. Ákærði sagði mikinn raka hafa verið í húsinu og innréttingar skemmst þess vegna. Það hafi verið ástæðan fyrir því að hann ætlaði að skipta um innréttingar. Hann hafi þó aldrei haft samband við Íslandsbanka vegna skemmda á veðinu. Þá hafi hann ekki upplýst bankann um ástand hússins þegar hann tók lánin á árinu 2006. Ákærði kvaðst hafa eytt um einni milljón í innréttingar í upphafi og því væri fjárhæðin sem bankinn nefnir rangar. Ákærði kvaðst aðspurður ekki hafa ætlað að hafa neinn ávinning af gerðum sínum, hann væri reiðubúinn að skila þeim tækjum og því sem ekki væri ónýtt.

Ákærði kvaðst ekki muna, hvenær hann byggði húsið, það hafi verið árið 2002 eða 2003. Hann hafi keypt innréttingar í húsið í Bykó á sínum tíma. Tækin í innréttingarnar hafi verið keypt ný.

Aðspurður kvað ákærði leka og fúa hafa byrjað strax og árið 2006 hafi hann verið farinn að berjast við leka og þá skipt um innréttingu í þvottahúsi. Hann hafi ekki nefnt það við Íslandsbanka þegar hann tók lánin 2006 að húsið væri gallað.

Aðspurður um misræmi á frásögn hans fyrir lögreglu og dómi um að hann hafi rifið niður innréttingarnar í maí/júní 2010 kvaðst ákærði hafa ruglast á ártölum, hann hafi siglt út til Noregs í desember 2009 en þá hafi hann fyrir löngu verið farinn út úr húsinu. Lánin hafi þá fyrir löngu verið farin í vanskil og uppboðsbeiðnir farnar að berast. Hann hafi vel vitað að hann myndi missa húsið og þess vegna hafi hann farið úr húsinu.

Aðspurður um innihurðir kvað ákærði karmana hafa verið ónýta þar sem húsið hafi sigið á þá og þeir brotnað þess vegna. Í húsinu hafi verið tvær nýjar hurðir og tvær eldgamlar.

H-kk-nf M-kk-nf fasteignasali kom fyrir dóminn og kvaðst hafa tekið húsið Glæsivelli 10 í Grindavík í sölu að beiðni Íslandsbanka. Hann hafi fengið lykil af húsinu og farið þangað til að taka ljósmyndir. Þegar hann kom í húsið hafi ýmislegt verið óklárað og mikið drasl. Áberandi hafi verið í eldhúsi og baðherbergi á neðri hæð að búið var að fjarlægja innréttingar. Kvaðst hann ekki geta ályktað um fjárhæðir. Kvaðst hann ekki minnast þess að raki hafi verið í húsinu. Engin heimilistæki hafi verið í húsinu. Þá hafi húsið ekki verið skoðað sérstaklega með tilliti til rakaskemmda. Húsið hafi síðan farið í söluferli og verið selt í umræddu ástandi.

S-kvk-nf L-kvk-nf B-x-x kom fyrir dóminn og kvaðst hafa búið með ákærða að Glæsivöllum 10 til ársins 2009. Hún hafi flutt út og farið að leigja sjálf í september eða október 2009 að hana minnti. Kvaðst S-kvk-nf ekki hafa verið í neinum samskiptum við Íslandsbanka. Hún hafi ekki verið viðstödd nauðungarsöluna.

Lýsti S-kvk-nf því að þau hafi byggt húsið en það hafi síðan sigið mikið og áfestar innréttingar hafi vegna þess brotnað. Þau hafi ekki verið með merkilegar innréttingar í húsinu og það hafi verið gamlar innréttingar. Þau hafi ætlað að endurnýja allt en fjármál þeirra komin þannig að þau gætu aldrei skipt um innréttingar og þess vegna hafi þau flutt út. Hún hafi ekki getað búið í tómu húsi. Aðspurð um öll heimilistæki og hreinlætistæki kvað hún þau hafa sjálf tekið öll heimilistæki, en taldi þó að ákærði hafi gert það og taldi að þau væru enn til. Þá kvað hún þrjár hurðar hafa verið í húsinu, ein ný og tvær gamlar. S-kvk-nf kvaðst ekki hafa gert bankanum viðvart um rakaskemmdir enda kvaðst hún ekki hafa séð um fjármálin.

Forsendur og niðurstöður.

Ákærði byggði og bjó í einbýlishúsinu að Glæsivöllum 10 í Grindavík frá byggingu hússins árið 2002 eða 2003. Af framburði ákærða, sem er mjög á reiki, má þó draga saman þá niðurstöðu að hann hafi rifið niður innréttingar úr eldhúsi og baðherbergi hússins um vorið 2009. Þau hafi síðan flutt úr húsinu á þeim tíma og ákærði farið til Noregs í desember 2009. Á þeim tíma vissi ákærði að hann var búinn að missa tökin á fjármálum sínum eins og skýrt kom fram hjá honum fyrir dóminum. Þegar hann flutti úr húsinu í júní 2009 hafði hann tekið þá ákvörðun að sinna því ekki meira.

Ákærða og fyrrum sambýliskonu hans bar ekki saman fyrir dóminum, hvort settar hafi verið inn nýjar eða gamlar innréttingar þegar þau fluttu inn í húsið í upphafi en ákærði kvaðst hafa keypt innréttingarnar í Bykó ehf. Eins og rakið er að ofan, var byrjað í febrúar 2009 að gera fjárnám í fasteigninni fyrir skuld Húsasmiðjunnar og aftur í september 2009 fyrir skuld við Bykó ehf. Telur dómurinn nægilega fram komið, sem staðfest er með framburði ákærða sjálfs að hann hafi verið kominn í fjárhagserfiðleika í um mitt ár 2009, en nokkur aðdragandi er að gerð fjárnáma, s.s. gjaldfelling skuldabréfa eða dómsniðurstaða. Hefur ákærði því vitað um fjárhagserfiðleika sína á þeim tíma er hann reif niður innréttingar og fjarlægði heimilistæki úr húsinu um vorið 2009. Er framburður hans um að hann hafi á þeim tíma ætlað að skipta um innréttingar og setja nýjar, afar ótrúverðugur enda kvaðst hann hafa flutt úr húsinu stuttu eftir að hann tók innréttingarnar niður.

Engar ljósmyndir né önnur gögn liggja fyrir af innihurðum, fjölda þeirra eða ásigkomulagi þeirra. Þá hefur ákærði skýrt hvernig dyrakarmar hafi skemmst. Gegn neitun ákærða um þá háttsemi að ákærði hafi skemmt hurðir, telst ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna þá háttsemi. Verður ákærði ekki sakfelldur fyrir það.

Ákærði tók öll heimilis- og hreinlætistæki úr húsinu, svo sem bakarofn, háf, helluborð og hreinlætistæki og flutti burtu. Þá tók hann innréttingar úr eldhúsi og baðherbergi og flutti burtu. Gerði hann það á sama tíma og hann vissi að hann væri að missa húsið á nauðungarsölu. Það er fyrst í skýrslutöku hjá lögreglu í janúar 2011, sem hann segist geta skilað þeim munum aftur. Er það löngu eftir að búið er að selja húsið nauðungarsölu og afsala það þriðja aðila. Ákærði hefur ekki reynt, né gert tilraun til, að hafa samband við veðsala, þ.e. Íslandsbanka hf., og vísa á innréttingar eða tæki sem veðsett voru í upphafi með húsinu. Er brot hans því fullframið og skilyrði 243. gr. laga nr. 19/1940 um auðgunarásetning uppfyllt.

Telur dómurinn fullnægjandi sönnun hafa verið færða fyrir því að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru, fyrir utan skemmdir á hurðum, og er háttsemin réttilega heimfærð til 2. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Verður ákærða gerð refsing fyrir.

Sakaferill ákærða hefur ekki áhrif við ákvörðun refsingar nú. Er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuð. Sá dráttur sem var á málinu frá því að upplýst var um brotið við nauðungarsölu þann 8. apríl 2010 og þar til rannsókn þess lauk eða í byrjun febrúar 2011 og aftur fram að útgáfu ákæru 10. desember 2012 hefur ekki verið skýrður með viðhlítandi hætti. Með vísan til þess þykir rétt að skilorðsbinda refsinguna og skal hún falla niður að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði allan sakarkostnað sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef hdl., sem eru hæfilega ákveðin 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Í málinu liggur fyrir einkaréttarkrafa að fjárhæð 1.984.800 krónur auk vaxta. Þau gögn sem krafan er byggð á er upptalning í bótakröfu Íslandsbanka frá 16. desember 2010. Er það verð áætlað af hálfu Íslandsbanka hf., og áskildi bankinn sér rétt til að koma að frekari gögnum og rökstuðningi á síðari stigum málsins. Þau gögn hafa ekki verið lögð fram. Í 2. mgr. 173. gr. laga nr. 88/2008 kemur fram að kröfuhafi skuli láta af hendi við lögreglu eða ákæranda skriflega greinargerð um kröfu sína þar sem getið skal atriða sem taldir eru upp í liðum a-f. Í c-lið segir að gera skuli grein fyrir dómkröfum kröfuhafa, sem skulu úr garði gerðar á sama hátt og í stefna í einkamáli. Þá segir í 3. mgr. að með greinargerð skuli fylgja þau gögn sem varði málatilbúnað kröfuhafa og ekki liggi þegar fyrir í sakamálinu.

Bótakröfu í málinu er að þessu leyti verulega ábótavant og verður dómur ekki lagður á hana eins og hún er fram sett. Verður að vísa bótakröfunni frá dómi án kröfu.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, H-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, skal sæta fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði sakarkostnað, sem eru málsvarnarlaun verjanda hans, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef, 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Bótakröfunni er vísað frá dómi.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.