X-7/2011

Með beiðni mótekinni 17. mars 2011 krafðist sóknaraðili, NBI hf., nú Landsbankinn hf., kt. 000000-0000, Austurstræti 11, Reykjavík, þess að bú varnaraðila, Nábíta, böðla og illra anda ehf., kt. 000000-0000, Melabraut 22, Hafnarfirði, yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Við fyrirtöku gjaldþrotaskiptabeiðninnar 28. apríl sama ár var sótt þing af hálfu varnaraðila og kröfunni mótmælt. Var þá þingfest ágreiningsmál þetta, sbr. 1. gr. 168. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Málið var tekið til úrskurðar 26. maí sl.

Sóknaraðili krefst þess að bú varnaraðila verði tekið til gjaldþrotaskipta. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins að viðbættum virðisaukaskatti.

Varnaraðili krefst þess að kröfu sóknaraðila verði hafnað. Þá krefst varnaraðili þess að honum verið tildæmdur málskostnaður að fjárhæð 500.000 krónur eða að mati dómsins.

II.

Í greinargerð sóknaraðila segir að með bréfi til dómsins, dags. 15. mars 2011, hafi sóknaraðili krafist þess að bú varnaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Með yfirlýsingu, dags. 18. febrúar 2011, hafi stjórnarmaður félagsins lýst því yfir með hliðsjón af 4. tölulið 65. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 1. mgr. 64. gr. sömu laga að félagið gæti ekki staðið í skilum við lánardrottna sína með gjaldfallnar kröfur sem síðar falli í gjalddaga.

Um lagastoð fyrir gjaldþrotaskiptakröfunni vísar sóknaraðili til 4. töluliðar 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti. Samkvæmt ákvæðinu geti lánardrottinn krafist þess að bú skuldarans verði tekið til gjaldþrotaskipta ef skuldari lýsi því yfir að fjárhagur hans sé slíkur sem segi í 1. mgr. 64. gr. laga nr. 21/1991. Slík krafa nái þó ekki fram að ganga ef skuldarinn sýni fram á að hann sé fær um að standa full skil á skuldbindingum sínum þegar þær koma í gjalddaga eða verði það innan skamms tíma.

Sóknaraðili kveðst byggja á því að ekki geti verið vafi um að þau gögn sem fylgdu beiðni hans um gjaldþrotaskipti uppfylli kröfur sem gerðar séu í áðurnefndu lagaákvæði. Samkvæmt því telji sóknaraðili ágreining í málinu eingöngu geta snúist um það hvort varnaraðili geti afstýrt gjaldþrotaskiptum með því að sýna fram áð sóknaraðili sé ekki kröfuhafi varnaraðila eða að varnaraðili sé gjaldfær.

Hvað aðild Landsbankans hf. varði þá hafi Fjármálaeftirlitið hinn 9. október 2008 með heimild í100. gr. a laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitinga úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., tekið þá ákvörðun að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf., nú Landsbankinn hf.

Ekki séu höfð uppi mótmæli um aðild sóknaraðila af hálfu varnaraðila í máli þessu.

Sóknaraðili kveður kröfu sína byggja á því að hann eigi gjaldfallnar kröfur á varnaraðila, sem ekki hafi fengist greiddar. Um sé að ræða lánasamning nr. 9421 milli varnaraðila, áður Bindis og vírs ehf., og Landsbanka Íslands hf., dags. 10. september 2007. Um hafi verið að ræða fjölmyntalán að jafnvirðið samtals 102 milljónir króna að hálfu í japönskum jenum og að hálfu í svissneskum frönkum. Lánssamningurinn hafi verið í vanskilum frá 3. september 2009 og hafi krafan, 176.847.258 krónur, verið umreiknuð í íslenskar krónur þegar krafa um gjaldþrotaskipti hafi verið samin.

Af hálfu sóknaraðila hafi verið sýnt fram á ógjaldfærni varnaraðila með þeim hætti sem áskilið sé í ofangreindu ákvæði gjaldþrotaskiptalaga.

Skilja verði varnir varnaraðila þannig að fjárhæð kröfu sóknaraðila í kröfu um gjaldþrotaskipti sé röng og að varnaraðili sé því ekki í skuld við sóknaraðila. Þessu sé eindregið mótmælt. Í framlögðu dómskjali sé að finna endurútreikning lánsins ef lánið yrði metið ólöglegt og endurútreikningur lánsins fari fram í samræmi við dóm Hæstaréttar í máli nr. 471/2010 frá 16. september 2010. Komi þar fram að skuldin hafi hinn 31. desember 2010 verið 138.572.175 krónur. Aðilar hafi gert með sér þríhliða samning ásamt fyrirsvarsmanni félagsins (vegna sjálfskuldarábyrgðar) í febrúar 2011. Hafi varnaraðili þá afhent sóknaraðila fasteignina Melabraut 22, Hafnarfirði, fastnr. 207-7824, og hafi aðilar samið um að kaupverðið skyldi vera 85 milljónir króna og hafi þeirri fjárhæð verið ráðstafað upp í skuld félagsins. Ennfremur hafi verið greiddar 1.628.087 krónur og 836.000 krónur við undirritun samkomulagsins. Þá hafi 600.000 krónur og 4.600.000 krónur verið greiddar nokkrum dögum síðar. Hafi varnaraðili því samtals greitt 102.997.850 krónur inn á lánið. Sé því augljóst að varnaraðili sé í skuld við sóknaraðila enda hefði lánið þurft að vera nánast vaxtalaust í þau þrjú og hálft ár frá því að lánið var veitt til að fá aðra niðurstöðu. Eftirstöðvar skulda varnaraðila við sóknaraðila séu því að lágmarki 35.574.325 krónur. Sé því augljóst að ágreiningur um hvort lánið sé veitt í erlendum myntum eða sé í íslenskum krónum hafi enga þýðingu í þessu máli.

Sóknaraðili bendir á að varnaraðili beri sönnunarbyrðina fyrir því að 1. töluliður 3. mgr. 65. gr. gjaldþrotaskiptalaga eigi við, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 92/2011, en hann hafi ekki bent á frekari tryggingar fyrir skuldinni.

Sé því ljóst að varnaraðili hafi ekkert gert til að sýna fram á gjaldfærni sína. Fyrirsvarsmaður varnaraðila hafi undirritað yfirlýsingu um greiðsluþrot og því sé eindregið mótmælt að um einhvers konar nauðung hafi verið að ræða af hálfu bankans. Telji sóknaraðili því að fallast beri á kröfur hans um að bú varnaraðila verði tekið til gjaldþrotaskipta.

III.

Í greinargerð varnaraðila segir að hann krefjist þess að kröfu sóknaraðila um gjaldþrotaskipti, á grundvelli þeirra gagna sem sóknaraðili hafi lagt fram og útreikningi lánasamnings þess sem krafa sóknaraðila sé sprottin af, verði hafnað og að fyrirsvarsmanni varnaraðila verði úrskurðaður málskostnaður að mati réttarins.

Augljóst sé af framlögðum gögnum sóknaraðila að hann kjósi að leggja ekki fram greiðsluáætlun, sem hafi verið fylgiskjal lánasamningsins. Þá kveðst varnaraðili krefjast þess að dómurinn felli úr gildi ákvæði um trúnað í þríhliða samningi, dags 18. febrúar 2011, milli sóknaraðila, varnaraðila og fyrirsvarsmanns varnaraðila, en yfirlýsing varnaraðila um greiðsluþrot byggi á honum. Varnaraðili kveðst líta svo á að yfirlýsing hans um greiðsluþrot sé bundin jafnmiklum trúnaði og áðurgreindur þríhliða samningur enda vísi samningurinn beint til umræddrar yfirlýsingar. Með framlagningu fyrrnefndar yfirlýsingar hafi sóknaraðili rofið þann trúnað, sem hann hafi þó sjálfur krafist. Það sé því eðlilegt að sóknaraðili leggi fram öll trúnaðargögn sem varði málið, þ.m.t. minnisblað sóknaraðila, dags 4. febrúar 2011, sem hinn þríhliða samningur sé byggður á, sem og gagntilboð varnaraðila og fyrirsvarsmanns varnaraðila, sem þeir hafi gert sóknaraðila í nauðvörn.

Um sé að ræða lánasamning númer 9421 á milli Bindis og vírs ehf., nú Nábíta, böðla og illra anda ehf., sem lántakanda og Landsbanka Íslands hf. sem lánveitanda, dags 10. september 2007. Lánasamningur þessi sé að fjárhæð 102 milljónir íslenskra króna, gengistryggður miðað við gengi japansks jens að hálfu og gengi svissnesks franka að hálfu. Sóknaraðili hafi tekið yfir réttindi og skyldur lánveitanda samkvæmt ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hinn 9. október 2008.

Við gerð samningsins hafi fyrirsvarsmanni varnaraðila ekki verið ljóst að óheimilt væri samkvæmt lögum nr. 38/2001 að binda lánsfjárhæð í íslenskum krónum við gengi erlendra gjaldmiðla. Fyrirsvarsmaður varnaraðila sé ekki sérfræðingur á sviði fjármálaumsýslu ólíkt sóknaraðila, en hann hafi gefið sér við gerð samningsins að lánveitandi hagaði starfsemi sinni í samræmi við landslög og að staðlaðir lánasamningar lánveitanda innihéldu ekki ákvæði sem gengu gegn gildandi lögum.

Um leið og fyrirsvarsmanni varnaraðila hafi verið ljóst að ákvæði umrædds samnings gengju gegn lögum númer 38/2001 hafi hann gert sóknaraðila það ljóst í samtali við útibústjóra í Grafarholtsútibúi þar sem varnaraðila hafi verið með viðskipti sín. Varnaraðili kveðst í þessari greinargerð munu lýsa í stórum dráttum samskiptavilja sóknaraðila við að leysa úr málinu með þeim hætti að varnaraðila hefði verið gert kleift að rísa undir löglegum ákvæðum samningsins, svo og aðferðum sóknaraðila við að þjarma að varnaraðila.

Fyrirsvarsmaður varnaraðila hafi ítrekað frá því í lok árs 2008 reynt að ná sambandi við einhverja starfsmenn hjá sóknaraðila, sem hefðu umboð til að semja um breytingar á skilmálum umrædds lánasamnings þannig að hann samræmdist lögum nr. 38/2001. Fyrirsvarsmaður varnaraðila hafi átt fjölmörg samtöl við útibústjóra Grafarholtsútibús, en augljósara hafi orðið eftir því sem samtölin urðu fleiri að útibússtjórinn hafði ekkert umboð til að ganga frá slíkum skilmálabreytingum né heldur nokkrar upplýsingar um með hvaða hætti leyst yrði úr málum sem þessum. Tvívegis hafi verið kallaðir til fundar fulltrúar úr svokölluðu fagráði bankans en augljóst hafi verið að þeir aðilar hafi ekkert umboð haft til ákvarðanatöku. Eftir á að hyggja hafi hér aðeins verið um leiksýningu að ræða af hálfu sóknaraðila. Varnaraðili hafi skrifað stjórn bankans og bankastjóra mörg bréf vegna þessa máls en ekki verið virtur svars. Það eina sem komið hafi út úr viðleitni varnaraðila við að ná fram skilmálabreytingum sem orðið gætu til að tryggja rekstur fyrirtækisins hafi verið viðaukar við lánasamninginn, sem gerðir hafi verið 18. nóvember 2008 og 27. febrúar 2009. Viðaukar þessir hafi verið útbúnir einhliða af hálfu sóknaraðila og hafi varnaraðili engin tök haft á að hafa áhrif á innihald þeirra enda hafi verið um að ræða nauðvörn til að halda rekstrinum á lífi að því marki sem mögulegt hafi verið. Útilokað hafi verið fyrir varnaraðila að rísa undir greiðslum af lánasamningnum með ólögmætri gengistryggingu. Að endingu hafi varnaraðili ekki átt annan kost í stöðunni en að grípa til þeirra ráðstafana að gera upp við þá lánadrottna, sem ekki hafi tengst þeim óförum sem fjármálafyrirtækin höfðu valdið. Í því augnamiði hafi varnaraðili gripið til þess ráðs að selja það sem verðmætt hafi verið og koma hafi mátt í verð og síðan hafi starfsemi varnaraðila verið hætt síðari hluta árs 2009. Rústirnar af rekstrinum hafi verið skildar eftir í því húsnæði, sem lánið hafði verið tekið til að fjármagna kaup á.

Umrætt lán hafi verið tekið til kaupa á húseigninni að Melabraut 22 í Hafnarfirði. Kaupverð húsnæðisins hafi verið 127 milljónir króna og hafi sóknaraðili lánað 102 milljónir króna til kaupanna að frádregnu 1.2% lántökugjaldi eða samtals 1.224.000 krónur. Nettólánsfjárhæð hafi því numið 100.776.000 krónum eða 79.35% af kaupverði húsnæðisins. Mismunurinn, 20,65% eða 26.224.000 krónur, hafi verið fjármagnaður með eigin fé varnaraðila. Sóknaraðili hafi verið upplýstur um það hvers konar eign hann væri að lána til kaupa á og hafi honum staðið til boða að skoða hana, sem starfsmenn sóknaraðila hafi ætlað að gera áður en gengið yrði frá kaupunum, en hafi þó ekki gert. Til tryggingar á greiðslu lánsins hafi umrædd húseign verið sett að veði. Þá hafi fyrirsvarsmaður varnaraðila gengist í persónulega sjálfskuldarábyrgð, sem tæki til lánsfjáræðarinnar umfram 100 milljónir. Lán þetta hafi nú verið dæmt ógilt með dómi Hæstaréttar Íslands hinn 16. júní 2010. Það sé því ekki aðeins óeðlilegt heldur lýsi yfirgangi sóknaraðila að ætlast til að fá að halda lántökugjaldi óskertu vegna ólöglegs lánasamnings sem einhliða hafi verið útbúinn af sóknaraðila. Þá lýsi það einbeittum brotavilja sóknaraðila að halda til streitu uppreikningi lánsins miðað við dagsgengi erlendra gjaldmiðla, sem Hæstiréttur Íslands hafi kveðið á um að sé ólögmætt. Tæplega sé hægt að sýna æðsta dómstóli landsins meiri óvirðingu en með slíku. Rétt sé þó að benda á í þessu tilviki að hvorki bankar né fyrirtæki brjóti lög heldur aðeins þeir sem stjórni þeim og starfi þar. Það séu því í raun stjórnendur og starfsmenn þessara fyrirtækja sem séu hinir eiginlegu lögbrjótar og þar sé enginn undanskilinn.

Í ljósi þess að lánasamningurinn, sem sóknaraðili hafi samið einhliða, hafi innihaldið ólögmæt ákvæði sé eðlilegt að varnaraðila verði skilað því lántökugjaldi, sem hann hafi greitt við útgreiðslu lánsins að fjárhæð 1.224.000 krónur. Þá sé ekki óeðlilegt að líta til þess að lánsfjárhæðin hafi verið sett í kaup á því, sem mestrar virðingar hafi notið hjá fjármálafyrirtækjum í því augnamiði að viðhalda verðgildi peninga, þ.e. fasteign. Í þessu tilviki hafi sóknaraðili verið hafður með í ráðum við kaup á fasteigninni. Varnaraðili hafi síðan afhent sóknaraðila þá fasteign, sem hann hafi lánað til kaupa á og afsalaði henni til dótturfyrirtækis sóknaraðila, Hamla 2 ehf., sem greiðslu upp í umrætt lán. Hafi þetta verið gert í samræmi við ákvæði í áðurgreindum þríhliða samningi milli málsaðila og fyrirsvarsmanns varnaraðila. Kaupverð fasteignarinnar hafi verið ákvarðað einhliða af hálfu sóknaraðila, þ.e. 85 milljónir króna. Sé litið til þess að verðmæti lánasamningsins hafi verið varðveitt í fasteign, sem ekki sé óeðlilegt að miða við sem verðtryggingu í þessu tilliti, hafi sóknaraðili fengið mun meira greitt upp í lánið en höfuðstóll þess hafi staðið í við yfirtöku fasteignarinnar. Það megi teljast nokkuð rausnarlegt boð af hálfu varnaraðila að bjóðast til að taka á sig tjón í jöfnu hlutfalli við sóknaraðila af gjörningi, sem eingöngu verði rakinn til lánveitanda og fyrirtækja í sömu grein. Sanngjarnt væri þó að þeir sem ollu umræddu tjóni bæru það tjón einir en deildu því ekki með fórnarlömbum sínum. Sé tekið tillit til þess að ekki beri að greiða lántökugjald af ólögmætum lánasamningi standi höfuðstóll lánasamningsins við útgreiðslu lánsins í 100.776.000 króna. Við afhendingu fasteignarinnar til sóknaraðila hinn 18. febrúar 2011 hafi það verið mat sóknaraðila að verðmæti þeirra 127 milljóna króna, sem lagðar hafi verið til kaupa á fasteigninni væru þá orðnar 85 milljónir króna. Sóknaraðili hafi samkvæmt framansögðu verðtryggingarviðmiði átt 79.35% í því verðmæti eða sem nemi 67.447.500 krónur. Því til frádráttar komi afborganir frá 3. mars 2008, 3. júní 2008 og 3. september 2008 sem hafi verið inntar af hendi eða samtals að fjárhæð 3.091.000 króna. Þá komi einnig til frádráttar u.þ.b. 1.628.000 króna, sem varnaraðili hafi millifært af bankareikningi inn á umræddan lánasamning. Samkvæmt þessu standi höfuðstóll lánasamningsins í u.þ.b. 62.728.500 króna. Þar sem sóknaraðili hafi nú þegar verið afhent fasteign, sem hann sjálfur hafi metið á 85 milljónir króna verði ekki betur séð en að hann hafi fengið ofgreitt sem nemi 22.271.500 krónum, sem hann með réttu ætti að endurgreiða varnaraðila. Varnaraðili sé því alls ekki gjaldþrota þrátt fyrir yfirlýsingu hans, sem undirrituð hafi verið sem eitt skilyrða sóknaraðila fyrir því að persónuleg sjálfskuldarábyrgð fyrirsvarsmanns varnaraðila yrði felld úr gildi eins og fram komi í áðurgreindum þríhliða samningi. Umræddur samningur taki þó á fleiri atriðum, m.a. því að fyrirsvarsmaður varnaraðila greiði sóknaraðila milljónir króna, sem hann hafi að hluta til orðið að fá að láni hjá vinum og ættingjum, m.a. 18 ára gömlum syni sínum sem sé námsmaður. Það hafi þó verið illskárri kostur en sú krafa sóknaraðila að taka lán hjá honum gegn fasteignaveði og fá slíkt veð lánað hjá rúmlega sjötugri móður fyrirsvarsmanns varnaraðila eins og starfsmaður sóknaraðila hafi ætlast til í samningaviðræðum vegna málsins.

Sóknaraðilli byggi á því í kröfu sinni um gjaldþrotaskipti að höfuðstóll umrædds lánasamnings sé 176.815.308 krónur, án þess að gera með nokkrum hætti grein fyrir því hvernig sú niðurstaða sé fengin. Ljóst megi þó vera að sú niðurstaða sé fengin með ólögmætum uppreikningi miðað við dagsgengi hinna áðurgreindu erlendu gjaldmiðla að frádregnu söluverðmæti fasteignarinnar, sem sóknaraðili hafi ákveðið einhliða í samningi um uppgjör milli málsaðila og fyrirsvarsmanns varnaraðila frá 18. febrúar 2011. Skilyrði bankans fyrir því að ógilda persónulega sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingu fyrirsvarsmanns varnaraðila sé að finna í umræddu samkomulagi, sem að kröfu bankans hafi verið trúnaðarmál. Sá trúnaður hafi ekkert gildi fyrir varnaraðila né fyrirsvarsmann varnaraðila heldur sé hann aðeins til þess fallinn að koma í veg fyrir að óþverraaðferðir og níðingsverk sóknaraðila líti dagsins ljós. Þar megi einnig sjá með hvað hætti yfirlýsing varnaraðila um greiðsluþrot sé til komin. Vegna ákvæðis umrædds uppgjörssamnings um trúnað telji fyrirsvarsmaður varnaraðila sig ekki geta lagt umrætt samkomulag fram í heild sinni með greinargerð þessari en skorar á dóminn að kalla eftir umræddu samkomulagi og undanfara þess, s.s. tilboðum frá sóknaraðila, svo hægt sé að taka afstöðu til kröfu hans um gjaldþrotaskipti á réttum forsendum.

Fyrirsvarsmaður varnaraðila krefst þess að kröfu sóknaraðila um gjaldþrotaskipti á grundvelli þeirra gagna sem hann hafi lagt fram verði hafnað þar sem uppreikningur á höfuðstól lánasamnings sé miðaður við dagsgengi erlendra gjaldmiðla, sem gangi gegn lögum 38/2001 samkvæmt dómi Hæstaréttar Íslands frá 16. júní 2010.

Þá er þess krafist að yfirlýsing varnaraðila um eignaleysi og greiðsluþrot verði dæmd ógild þar sem sú yfirlýsing hafi verið þvinguð fram sem eitt af skilyrðum sóknaraðila fyrir niðurfellingu á persónulegri sjálfskuldarábyrgð fyrirsvarsmanns varnaraðila eins og fram komi í fyrrnefndum þríhliða samningi frá 18. febrúar 2011, en yfirlýsingin hafi verið undirrituð af fyrirsvarsmanni varnaraðila í nauðvörn.

Loks krefst fyrirsvarsmaður varnaraðila þess að honum verði dæmdur málskostnaður krónur að fjárhæð 500.000 krónur.

IV.

Málsaðilar eru sammála um að sóknaraðili sé réttur aðili að máli þessu.

Er mál þetta var þingfest hinn 12. maí sl. var af hálfu varnaraðila lögð fram greinargerð og gögn og að svo búnu var málinu frestað til framlagningar greinargerðar af hálfu sóknaraðila. Var hún lögð fram ásamt gögnum við fyrirtöku málsins hinn 26. maí sl. Að svo búnu var lögmanni sóknaraðila og fyrirsvarsmanni varnaraðila gefinn kostur á að flytja málið munnlega, en fyrirsvarsmaður varnaraðila óskaði þá eftir því að málið yrði tekið til úrskurðar á grundvelli þeirra gagna sem lögð hefðu verið fram í málinu og án munnlegs málflutnings. Sætti það ekki andmælum af hálfu lögmanns sóknaraðila og var málið því tekið til úrskurðar þann sama dag.

Á meðal gagna málsins er yfirlýsing varnaraðila samkvæmt 4. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Er yfirlýsingin svohljóðandi:

„Undirritaður stjórnarmaður Nábíta, böðla & illra anda ehf., kt. 000000-0000, Melabraut 22, 220 Hafnarfirði, sem myndar ákvörðunarbæran meirihluta stjórnar, lýsi því hér með yfir með undirritun sinni að ljóst sé orðið að félagið geti ekki staðið í fullum skilum við lánardrottna sína, þegar kröfur þeirra falla í gjalddaga, og jafnframt lýsir hann því yfir að ekki verði talið sennilegt að greiðsluörðugleikar félagsins muni líða hjá innan skamms tíma. Um leið lýsir undirritaður stjórnarmaður félagsins því yfir að sú skylda er fyrir hendi að gefa bú Nábíta, böðla & illra anda ehf. upp til gjaldþrotaskipta, sbr. ákvæði 2. mgr. 64. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Undirrituðum er ljóst að yfirlýsing þessi kann að hafa það í för með sér að kröfuhafar félagsins krefjist þess, á grundvelli yfirlýsingarinnar að bú Nábíta, böðla & illra anda ehf. verði tekið til gjaldþrotaskipta á grundvelli 4. tölul. 2. mgr. 65. gr. laga um gjaldþrotaskipti.“

Yfirlýsingin er dagsett 18. febrúar 2011 og undirrituð af fyrirsvarsmanni varnaraðila.

Í 4. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. segir að lánardrottinn geti krafist þess að bú skuldarans verði tekið til gjaldþrotaskipta ef skuldarinn lýsir yfir að fjárhagur hans sé slíkur sem segir í 1. mgr. 64. gr., enda sýni skuldarinn ekki fram á að hann sé allt að einu fær um að standa full skil á skuldbindingum sínum þegar þær koma í gjalddaga eða verði það innan skamms tíma.

Varnaraðili heldur því fram að áðurgreind yfirlýsing hafi verið þvinguð fram sem eitt af skilyrðum sóknaraðila fyrir niðurfellingu á persónulegri sjálfskuldarábyrgð fyrirsvarsmanns varnaraðila og að hann hafi ritað undir fyrrgreindan þríhliða samning málsaðila og fyrirsvarsmannsins frá 18. febrúar 2011 í nauðvörn, eins og það er orðað í greinargerð varnaraðila. Af hálfu sóknaraðila er því eindregið mótmælt að um einhvers konar nauðung hafi verið að ræða þegar fyrirsvarsmaður ritaði undir áðurgreinda yfirlýsingu.

Varnaraðili hefur ekki lagt fram gögn eða leitt vitni fyrir dóminn til stuðnings fullyrðingu sinni um að yfirlýsing hans um ógjaldfærni hafi verið fengin með nauðung af hálfu sóknaraðila. Gegn mótmælum sóknaraðila þykir það því ósannað.

Sóknaraðili hefur lagt fram á dskj. nr. 8 endurútreikning á láni varnaraðila án gengistryggingar, sem hann kveður vera í samræmi við dóm Hæstaréttar í máli nr. 471/2010 frá 16. september 2010, en þar kemur fram að eftirstöðvar lánsins miðað við þær forsendur hafi verið 138.572.175 krónur hinn 31. desember 2010. Með afhendingu á fasteigninni að Melabraut 22 í Hafnarfirði að verðmæti 85 milljónir króna hinn 18. febrúar sl., sem ráðstafað hafi verið sem greiðslu upp í lánið og með frekari greiðslum varnaraðila hafi varnaraðili greitt samtals 102.997.850 krónur inn á lánið. Eftir standi því að lágmarki 35.574.325 krónur.

Ekki verður séð að sú aðferð sem varnaraðili beitir við útreikning á eftirstöðvum lánsins í greinargerð sinni eigi sér stoð í ákvæðum lánasamnings málsaðila. Þá kemur fram í greinargerð varnaraðila að hann hafi gripið til þess ráðs á árinu 2009 að selja allt sem verðmætti hafi verið í fyrirtækinu og koma hafi mátt í verð í því skyni að gera upp við aðra lánardrottna félagsins en sóknaraðila. Rekstri félagsins hafi síðan verið hætt síðari hluta árs 2009 og kemur fram í greinargerð varnaraðila að rústirnar af rekstrinum, eins og varnaraðili orðar það, hafi verið skildar eftir í því húsnæði, sem lánið hafi verið tekið til að fjármagna kaup á.

Með hliðsjón af öllu framangreindu verður ekki talið að varnaraðila hafi sýnt fram á það við meðferð málsins að hann sé, þrátt fyrir áðurgreinda yfirlýsingu um ógjaldfærni frá 18. febrúar sl., allt að einu fær um að standa full skil á skuldbindingum sínum þegar þær koma í gjalddaga eða verði það innan skamms tíma.

Með hliðsjón af öllu framanrituðu er fullnægt skilyrðum 4. töluliðar 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og verður bú varnaraðila því tekið til gjaldþrotaskipta.

Rétt þykir að hvor aðili um sig beri sinn kostnað af málinu.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Úrskurðarorð:

Bú varnaraðila, Nábíta, böðla og illra anda ehf., kt. 000000-0000, er tekið til gjaldþrotaskipta.

Málskostnaður fellur niður.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómur Reykjaness 4. júlí 2011.