E-4032/2012

I

Mál þetta, sem dómtekið var 13. janúar 2014, var höfðað 26. október 2012 af [--], Hafnarfirði, gegn [--], Reykjavík.

Kröfur aðila

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 371.060,00 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu,

af kr. 5.296,00 frá 24.01.2011 til 28.01.2011, af kr. 29.789,00 frá 28.01.2011 til 16.02.2011, af kr. 51.425,00 frá 16.02.2011 til 16.03.2011, af kr. 56.721,00 frá 16.03.2011 til 08.04.2011, af kr. 64.415,00 frá 08.04.2011 til 03.05.2011, af kr. 96.602,00 frá 03.05.2011 til 01.06.2011, af kr. 101.898,00 frá 01.06.2011 til 10.06.2011, af kr. 115.028,00 frá 10.06.2011 til 23.06.2011, af kr. 143.115,00 frá 23.06.2011 til 14.07.2011, af kr. 150.809,00 frá 14.07.2011 til 12.08.2011, af kr. 185.034,00 frá 12.08.2011 til 31.08.2011, af kr. 208.280,00 frá 31.08.2011 til 19.09.2011, af kr. 212.517,00 frá 19.09.2011 til 23.09.2011, af kr. 214.915,00 frá 23.09.2011 til 28.10.2011, af kr. 238.275,00 frá 28.10.2011 til 08.11.2011, af kr. 262.510,00 frá 08.11.2011 til 06.12.2011, af kr. 266.801,00 frá 06.12.2011 til 15.12.2011, af kr. 277.363,00 frá 15.12.2011 til 28.12.2011, af kr. 282.093,00 frá 28.12.2011 til 23.01.2012, af kr. 309.521,00 frá 23.01.2012 til 29.02.2012, af kr. 341.882,00 frá 29.02.2012 til 30.03.2012, af kr. 371.060,00 frá 30.03.2012 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi vaxtavaxta skv. 12. gr. s.l. er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, auk málskostnaðar samkvæmt mati dómsins og málskostnaðarreikningi sem verður lagður fram við aðalflutning málsins.

Stefndi krefst þess aðallega að kröfum stefnanda verði vísað frá dómi og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða samkvæmt mati dómsins.

Til vara krefst stefndi þess að verða alfarið sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða samkvæmt mati dómsins.

Til þrautavara krefst stefndi þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og að málskostnaður verði felldur niður.

II

Málsatvik

Stefnandi er þjónustufyrirtæki sem sérhæfir sig í þjónustu við fyrirtæki með [--] og ýmsar almennar rekstrarvörur. Stefnandi sá stefnda fyrir vörum og þjónustu á tímabilinu janúar 2011 til og með mars 2012 og samkvæmt yfirliti yfir kaup stefnda á vörum og þjónustu á tilgreindu tímabili var heildarfjárhæð viðskiptanna 371.060 krónur.

Stefnandi fól [--] greiðslu- og innheimtuþjónustu innheimtu krafna þessara þar sem ofangreindir reikningar höfðu ekki fengist greiddir og sendi innheimtufyrirtækið innheimtuviðvörun, dags. 11. júní 2012, með áskorun um greiðslu innan 10 daga. Krafan var ekki greidd. Stefndi gaf út tvo reikninga til stefnanda þann 10.12.2012, samtals að fjárhæð 1.255.000 krónur, vegna þjónustu fyrir stefnanda í formi birtinga á [--] hjá stefnda.

Mál þetta var þingfest hinn 29. nóvember 2012 og með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 25. júní 2013 var hafnað aðalkröfu stefnda um frávísun.

III

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á 23 reikningum fyrir vörur og þjónustu sem lagðir hafa verið fram í málinu og reikningsyfirliti, samtals að fjárhæð 371.060 kr. Í stefnu er gerð grein fyrir 23 reikningum og sundurliðun stefnufjárhæðar samkvæmt reikningsyfirliti sem hér segir:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 24.01.2011 24.01.2011 5.296,00

2. 28.01.2011 28.01.2011 24.493,00

3. 16.02.2011 16.02.2011 21.636,00

4. 16.03.2011 16.03.2011 5.296,00

5. 08.04.2011 08.04.2011 7.694,00

6. 03.05.2011 03.05.2011 32.187,00

7. 01.06.2011 01.06.2011 5.296,00

8. 10.06.2011 10.06.2011 13.130,00

9. 23.06.2011 23.06.2011 28.087,00

10. 14.07.2011 14.07.2011 7.694,00

11. 12.08.2011 12.08.2011 34.225,00

12. 31.08.2011 31.08.2011 23.246,00

13. 19.09.2011 19.09.2011 4.237,00

14. 23.09.2011 23.09.2011 2.398,00

15. 28.10.2011 28.10.2011 21.421,00

16. 28.10.2011 28.10.2011 1.939,00

17. 08.11.2011 08.11.2011 24.235,00

18. 06.12.2011 06.12.2011 4.291,00

19. 15.12.2011 15.12.2011 10.562,00

20. 28.12.2011 28.12.2011 4.730,00

21. 23.01.2012 23.01.2012 27.428,00

22. 29.02.2012 29.02.2012 32.361,00

23. 30.03.2012 30.03.2012 29.178,00

Fyrirsvarsmaður stefnanda, [--], annar eigandi stefnanda, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. [--] kvað núverandi eigendur stefnanda hafa keypt fyrirtækið í janúar 2011 og þá hafi verið stofnað fyrirtæki með nýja kennitölu um reksturinn. Af fyrri eiganda hafi verið keypt viðskiptavild, vélar og tæki auk þjónustusamninga sem voru við ýmis fyrirtæki og stofnanir. Þessir samningar hafi verið framseldir til hins nýja fyrirtækis. Fyrri eigendur hafi kynnt sér það um þá þjónustusamninga við stefnda sem lagðir voru fram við aðalmeðferð með samþykki stefnda að munnlegur samningur hafi verið við stefnda um að leiga á [--] og [--] sem stefndi hafi til afnota væri greidd með [--] hjá stefnda. Vörur væru hins vegar greiddar skv. reikningi í samræmi við ákvæði 4. gr. framangreindra þjónustusamninga. [--] kvað stefnanda hins vegar aldrei hafa óskað eftir [--] hjá stefnda eða gert [--]samninga við hann. Það hafi hins vegar verið mistök að halda áfram afhendingu á vörum til stefnda jafnlengi og raun bar vitni þrátt fyrir að stefndi greiddi aldrei reikninga frá stefnanda. [--] kvað reikninga hafa verið senda í pósti til stefnda um hver mánaðamót og þeir hafi jafnframt verið sendir í heimabanka stefnda. Margoft hafi verið reynt að hafa samband við stefnda til að knýja á um greiðslur reikninganna, en engin svör hafi fengist. Af hálfu starfsmanna stefnda hafi ávallt verið kvittað fyrir móttöku á vörum. Þá kvað [--] stefnanda aldrei hafa verið í samskiptum við tæknimenn stefnda eða hafa óskað eftir auglýsingabirtingum. Þegar ljóst varð hve vanskil stefnda voru mikil hafi framangreindar vélar verið sóttar til stefnda.

Lögmaður stefnanda mótmælti við aðalmeðferð tveimur reikningum stefnanda dags. 10.12.2012, annars vegar fyrir [--] árið 2011 að fjárhæð 753.000 kr. og hins vegar fyrir árið 2012 að fjárhæð 502.000 kr. Kvað hann aldrei hafa verið óskað eftir þessum [--] eða um þær gerður samningur. Þá mótmælti hann kröfu um skuldajöfnun þar sem ekki væri um gildar kröfur að ræða, þeim væri mótmælt, og vísaði í því sambandi til 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Krafa stefnda uppfyllti þannig ekki skilyrði til skuldajöfnunar, hún væri ekki gild og henni væri mótmælt. Af hálfu stefnanda var á því byggt að umræddum reikningum og innheimtuviðvörun frá Momentum hafi fyrst verið mótmælt í greinargerð stefnda sem lögð var fram 14. mars 2013. Stefnandi vísar jafnframt til þess að í framlögðum þjónustusamningum, dags. 6.2.2004 og 17.2.2005, sé tekið fram skv. 4. gr. að auk mánaðarlegs fasts þjónustugjalds greiði leigutaki fyrir áfyllingar og vörur samkvæmt reikningi. Ekkert ákvæði sé hins vegar í samningunum varðandi auglýsingar.

Varðandi lagarök þá vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. lagastoð í 45., 47. og 54 gr. laga nr. 50/2000 og lögum nr. 42/2000. Um gjalddaga kröfunnar vísar stefnandi til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000.

Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum.

Krafa um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Fallið var frá kröfu um virðisaukaskatt á málskostnað þar sem stefnandi er virðisaukaskattskyldur.

Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

[--] eigandi stefnda, gaf skýrslu fyrir dómi. Staðfesti hún að hafa undirritað samning á árinu 2005 við [--] ehf. sem lagður var fram við aðalmeðferð. Hún kvað enga samninga hafa verið gerða við núverandi eigendur og hún hafi fyrst frétt af eigendaskiptum stefnanda þegar innheimtuviðvörun kom frá Momentum 11. júní 2012. Hún kvað stefnda aldrei hafa fengið senda reikninga í pósti frá stefnanda eða í heimabanka stefnda. Hún kvað aldrei hafa verið greitt fyrir viðskipti þessi og samkomulag hafi verið um það við fyrri eigendur að greitt væri fyrir viðskiptin með auglýsingabirtingum sem átt hafi að vera fjórar á dag. [--] kvaðst ekki hafa skýringar á því af hverju ekki var getið um [--] í framangreindum samningum enda hefði hún ekki haft þá undir höndum. Þá kvaðst hún hafa mótmælt kröfum þegar framangreind innheimtuviðvörun barst 11. júní 2012.

[--], einn fyrrverandi eigenda stefnda og stjórnarformaður stefnda árið 2004, gaf vitnaskýrslu við aðalmeðferð. Vitnið kvað viðskiptin hafa byrjað þannig að [--] ehf. hafi átt frumkvæði að viðskiptum við stefnda. Þetta hafi verið vöruskipti, [--] ehf. hafi komið með vél og séð um [--], ekkert hafi verið greitt en auglýsingar verið birtar í staðinn. Þannig hafi þetta gengið meðan vitnið starfaði hjá stefnda. Vitnið staðfesti undirritun sína á samning, dags. 2004, sem lagður var fram við aðalmeðferð og kvaðst ekki rengja samninginn á nokkurn hátt, en ekki geta gefið skýringar á því af hverju ekkert sé getið um [--] í honum. Hins vegar hefði aldrei verið gerður svona samningur ef stefndi hefði átt að borga eitthvað. Vitnið kvaðst ekki vera viss um það hvenær það lét af störfum hjá stefnda en telur að það hafi verið árið 2006.

Einnig komu fyrir dóminn vitnin [--], [--] hjá stefnda, og [--], fyrrverandi [--] hjá stefnda.

Stefndi byggir varakröfu sína um sýknu á því að hann eigi gagnkröfu til skuldajafnaðar á hendur stefnanda, en það séu tveir reikningar sem stefndi gaf út til stefnanda, samtals að fjárhæð 1.255.000 kr., vegna [--]þjónustu sem stefndi hafi veitt stefnanda á árinu 2011 fram til ágústmánaðar 2012. Þar sem krafa stefnda sé hærri en krafa stefnanda í málinu beri að sýkna stefnda alfarið af kröfum stefnanda í máli þessu. Ljóst sé að skilyrði til skuldajöfnunar séu að öllu leyti uppfyllt, kröfurnar séu milli sömu aðila, séu samkynja, báðar gildar og báðar fallnar í gjalddaga, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með vísan til þess beri alfarið að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda í máli þessu.

Stefndi byggir þrautavarakröfu sína um verulega lækkun á dómkröfum á því að hann eigi kröfur á stefnanda sem skuldajafna beri á móti kröfum stefnanda í málinu. Ef ekki verður fallist að öllu leyti á skuldajöfnun varakröfu verði hins vegar að meta að álitum sanngjarna lækkun á kröfum stefnanda í málinu vegna þessa.

Varðandi lagarök byggir stefndi á almennum reglum samningaréttar og fjármunaréttar og meginreglum samninga- og kröfuréttar um efndir samninga og skýrleika kröfugerðar. Þá vísar stefndi til 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um heimild til að hafa uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á ákvæðum 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála nr. 91/1991.

IV

Niðurstöður

Í máli þessu er deilt um það hvort stefnda beri að greiða stefnanda 23 reikninga vegna afhendingar stefnanda á vörum og þjónustu til stefnda á tímabilinu janúar 2011 til og með mars 2012. Stefnandi byggir kröfur sínar á meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. lagastoð í 45., 47. og 54 gr. laga nr. 50/2000 og lögum nr. 42/2000. Um gjalddaga kröfunnar vísar stefnandi til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000.

Óumdeilt er í málinu að stefndi tók við þeim vörum og þeirri þjónustu sem tilgreind var á umræddum reikningum. Fyrir liggja skriflegir samningar um þessi viðskipti og eru þeir undirritaðir annars vegar af fyrrverandi eiganda stefnda, sem gaf skýrslu fyrir dómi, og núverandi eiganda, sem einnig gaf skýrslu fyrir dómi. Báðir þessir aðilar staðfesta undirritun sína á samningunum eins og rakið er hér að framan. Í framburði núverandi eiganda stefnda kom fram að munnlegt samkomulag hefði verið um að ekkert skyldi greitt fyrir þessar vörur eða þjónustu, um vöruskipti hefði verið að ræða og greiðsla átt að vera í formi auglýsinga og greiðslur hefðu aldrei verið inntar af hendi. Fyrirsvarsmaður stefnanda, sem eignaðist fyrirtækið í janúar 2011, kom fyrir dóminn og kvað fyrri eigendur fyrirtækisins hafa gert sér grein fyrir því að enga leigu hafi átt að greiða fyrir vélar en vöru og þjónustu hafi átt að greiða eftir reikningi í samræmi við ákvæði fyrrgreindra samninga. Þrátt fyrir framburð fyrri eiganda stefnda, um að ekkert hafi verið greitt fyrir vörur og þjónustu þann tíma sem hann kom að rekstri stefnda, sem mun hafa verið fram á árið 2006, verður ekki talið að stefndi hafi sýnt fram á að til grundvallar viðskiptunum ætti ekki að byggja á þeim skriflegu samningum sem lagðir hafa verið fram. Þá er hvergi í fyrrgreindum samningum vikið að birtingum auglýsinga. Þá hefur stefndi ekki sýnt fram á að reikningum hafi verið mótmælt fyrr en eftir höfðun máls þessa.

Í rökstuðningi fyrir varakröfu stefnda kemur fram að stefndi telur bæði kröfur stefnanda og gagnkröfur stefnda gildar.

Varðandi kröfu stefnda um skuldajöfnun gegn kröfum stefnanda með tveimur reikningum sem stefndi gaf út til stefnanda, samtals að fjárhæð 1.255.000 kr., eins og að framan er rakið, eru ekki uppfyllt skilyrði 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 um skuldajöfnun þar sem kröfum stefnda er mótmælt og þær því ekki gildar.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að engir reikningar hafi borist stefnda fyrr vegna framangreindra viðskipta fyrr en þegar innheimtuviðvörun Momentun barst 11. júní 2012, en stefndi hefur ekki sýnt fram á að kröfum hafi þá verið mótmælt. Með vísan til alls þess sem að framan er rakið verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 371.060 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtrygging, af kr. 5.296,00 frá 24.01.2011 til 28.01.2011, af kr. 29.789,00 frá 28.01.2011 til 16.02.2011, af kr. 51.425,00 frá 16.02.2011 til 16.03.2011, af kr. 56.721,00 frá 16.03.2011 til 08.04.2011, af kr. 64.415,00 frá 08.04.2011 til 03.05.2011, af kr. 96.602,00 frá 03.05.2011 til 01.06.2011, af kr. 101.898,00 frá 01.06.2011 til 10.06.2011, af kr. 115.028,00 frá 10.06.2011 til 23.06.2011, af kr. 143.115,00 frá 23.06.2011 til 14.07.2011, af kr. 150.809,00 frá 14.07.2011 til 12.08.2011, af kr. 185.034,00 frá 12.08.2011 til 31.08.2011, af kr. 208.280,00 frá 31.08.2011 til 19.09.2011, af kr. 212.517,00 frá 19.09.2011 til 23.09.2011, af kr. 214.915,00 frá 23.09.2011 til 28.10.2011, af kr. 238.275,00 frá 28.10.2011 til 08.11.2011, af kr. 262.510,00 frá 08.11.2011 til 06.12.2011, af kr. 266.801,00 frá 06.12.2011 til 15.12.2011, af kr. 277.363,00 frá 15.12.2011 til 28.12.2011, af kr. 282.093,00 frá 28.12.2011 til 23.01.2012, af kr. 309.521,00 frá 23.01.2012 til 29.02.2012, af kr. 341.882,00 frá 29.02.2012 til 30.03.2012, af kr. 371.060,00 frá 30.03.2012 til greiðsludags.

Samkvæmt þessari niðurstöðu, og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað og telst hann hæfilega ákveðinn 330.000 kr.

Dómsorð:

Stefndi, B ehf., greiði stefnanda, A ehf., 371.060 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af kr. 5.296,00 frá 24.01.2011 til 28.01.2011, af kr. 29.789,00 frá 28.01.2011 til 16.02.2011, af kr. 51.425,00 frá 16.02.2011 til 16.03.2011, af kr. 56.721,00 frá 16.03.2011 til 08.04.2011, af kr. 64.415,00 frá 08.04.2011 til 03.05.2011, af kr. 96.602,00 frá 03.05.2011 til 01.06.2011, af kr. 101.898,00 frá 01.06.2011 til 10.06.2011, af kr. 115.028,00 frá 10.06.2011 til 23.06.2011, af kr. 143.115,00 frá 23.06.2011 til 14.07.2011, af kr. 150.809,00 frá 14.07.2011 til 12.08.2011, af kr. 185.034,00 frá 12.08.2011 til 31.08.2011, af kr. 208.280,00 frá 31.08.2011 til 19.09.2011, af kr. 212.517,00 frá 19.09.2011 til 23.09.2011, af kr. 214.915,00 frá 23.09.2011 til 28.10.2011, af kr. 238.275,00 frá 28.10.2011 til 08.11.2011, af kr. 262.510,00 frá 08.11.2011 til 06.12.2011, af kr. 266.801,00 frá 06.12.2011 til 15.12.2011, af kr. 277.363,00 frá 15.12.2011 til 28.12.2011, af kr. 282.093,00 frá 28.12.2011 til 23.01.2012, af kr. 309.521,00 frá 23.01.2012 til 29.02.2012, af kr. 341.882,00 frá 29.02.2012 til 30.03.2012, af kr. 371.060,00 frá 30.03.2012 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 330.000 kr. í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf