E-2458/2017

I.

Dómkröfur o.fl.:

Mál þetta, sem tekið var til dóms 10. september 2018, er höfðað 31. ágúst 2017. Stefnandi er Þak og Renna slf., [...], Hafnarfirði. Stefndi er A-kk-nf G-x-x P-x-x, [...], Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 2.159.110 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 2.159.110 krónum frá 10. júlí 2016 til greiðsludags. Allt að frádreginni innborgun, dags. 25. júlí 2016, að fjárhæð 1.292.713 krónur, sem dragast skal frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. laga nr. 38/2001 er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Endanlegar dómkröfur stefnanda varðandi málskostnað eru þær að málskostnaður verði ákveðinn óháð úrslitum málsins og með álagi, hvort tveggja samkvæmt mati dómsins, og að lögmaður stefnda verði gerður meðábyrgur fyrir þeim kostnaði.

Stefndi krefst að frágenginni kröfu um frávísun, sem hafnað var með úrskurði 9. febrúar 2018, sýknu af öllum dómkröfum stefnanda, en verði ekki fallist á sýknukröfu þá krefst hann lækkunar á dómkröfum sem nemur 1.000.000 króna, 800.000 krónum eða 600.000 krónum. Ef ekki verður fallist á framangreinda lækkunarkröfu þá krefst stefndi lækkunar á dómkröfum að álitum. Í öllum tilvikum gerir stefndi þá kröfu að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað að skaðlausu að mati dómsins, auk virðisaukaskatts, og að málskostnaður verði ákveðinn með álagi.

Dómara var úthlutað málinu 10. janúar 2018 en fram að þeim tíma hafði hann ekki komið að meðferð þess.

II.

Málsatvik o.fl.:

Stefnandi, sem er lögaðili og sérhæfir sig í viðgerðum á þökum o.fl., hefur stefnt stefnda, sem verkkaupa og eiganda fasteignarinnar að [...] í Reykjavík, til greiðslu á reikningi útgefnum 10. júní 2016, að fjárhæð 2.159.110 krónur, ásamt dráttarvöxtum, að frádreginni innborgun 25. júlí 2016, að fjárhæð 1.292.713 krónur. Reikningurinn var gefinn út vegna verks sem var unnið af hálfu stefnanda á árinu 2016 við fyrrgreinda fasteign. Ágreiningur varð um greiðslu fyrir verkið. Að sögn stefnda var verkinu ekki lokið þegar stefnandi hætti framkvæmd þess og þá hafi hann ítrekað verið búinn að fara fram á upplýsingar um magn vinnu og efnis en án árangurs. Innheimtuviðvörun var send til stefnda 1. júlí 2016, auk innheimtubréfs 27. júní 2017 o.fl. Þá reyndi stefndi að ná samkomulagi um uppgjör skuldar fyrir málshöfðun en án árangurs.

Við aðalmeðferð málsins gaf Ó-kk-nf R-kk-nf Ó-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, aðilaskýrslu, auk þess sem stefndi gaf aðilaskýrslu. Þá gaf skýrslu vitnis G-kk-nf K-kk-nf K-kk-nf, fyrrverandi starfsmaður hjá stefnanda.

III.

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda:

Krafa stefnanda er reist á reikningi, útgefnum 10. júní 2016 og með gjalddaga 10. júlí 2016, að viðbættum vöxtum, vegna kaupa stefnda á vinnu stefnanda við að skipta um þakjárn, timbur, þakrennur og fleira á fyrrgreindri fasteign í eigu stefnda. Inn á skuldina hefur verið greidd innborgun 25. júlí 2016 að fjárhæð 1.292.713 krónur og hefur verið tekið tillit til innborgunarinnar við gerð dómkrafna. Stefnandi tekur fram að hann hafi ítrekað gert tilraunir til innheimtu krafna sinna hjá stefnda með löginnheimtu en það hafi ekki borið árangur. Að því virtu hafi honum verið nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu á kröfu sem væri byggð á reikningnum. Um lagarök vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Krafa um dráttarvexti, þar með talið vaxtavexti, byggir á III. og V. kafla laga nr. 38/2001.

Krafa um málskostnað byggir á 12. gr. innheimtulaga nr. 95/2008 og XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Við munnlegan flutning málsins var þess krafist af hálfu stefnanda, með vísan til c-liðar 1. mgr. og 2. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991, að stefndi yrði látinn bera málskostnað óháð úrslitum málsins og að kostnaðurinn yrði ákveðinn með álagi, og þá var þess jafnframt krafist að lögmaður stefnda yrði gerður meðábyrgur fyrir málskostnaði samkvæmt 4. mgr. sömu lagagreinar, allt með þeim rökum að lækkunarkröfur stefnda séu með engu móti studdar gögnum frá stefnda, auk þess sem hann hafi farið fram með órökstuddar ásakanir í garð fyrirsvarsmanns stefnanda um meint [...] o.fl. Af hálfu stefnda var því ekki mótmælt að þessar nýju kröfur og málsástæður kæmust að í málinu og var þeim mótmælt efnislega. Koma þær því til úrlausnar að því marki sem við á en í því sambandi er að auki til þess að líta að um er að ræða atriði sem dómara er heimilt að taka ákvörðun um án kröfu, sbr. og 4. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991.

Helstu málsástæður og lagarök stefnda:

Stefndi mótmælir öllum kröfum og málsástæðum stefnanda nema því að hluti verks hafi verið unninn og reikningur verið sendur.

Krafa um sýknu er reist á því að fjárkrafa stefnanda samkvæmt reikningi sé órökstudd, óréttmæt og ósanngjörn. Í því efni sé vísað til hinnar fornu réttarreglu um sanngjarnt endurgjald (l. precium justum) fyrir keypta vöru eða þjónustu, sbr. 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, og 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Sama réttarregla komi fram í 1. mgr. 37. gr. laga nr. 48/2003 um neytendakaup, þá er auk þess byggt á meginreglum neytendamarkaðsréttar um skyldur atvinnurekenda og rétt neytenda.

Krafa um lækkun dómkrafna, sem nemur tilgreindum fjárhæðum, nánar tiltekið 1.000.000 króna, 800.000 krónum eða 600.000 krónum, er reist á tveimur málsástæðum. Annars vegar er lækkunarkrafan reist á því að dómurinn fallist að hluta á framangreindar röksemdir stefnda varðandi sýknu að hluta og eftir atvikum að álitum, en ekki að öllu leyti sem nemi stefnukröfunni. Hins vegar er lækkunarkrafan reist á gagnkröfu stefnda á hendur stefnanda sem nemur skaðabótum að fjárhæð 200.000 krónur fyrir meinta óheimila vanskilaskráningu, skaðabótum að fjárhæð 200.000 krónur fyrir meint [...] og skaðabótum að fjárhæð 600.000 krónur vegna meints [...], vinnutaps og útlagðs [...]. Að framangreindu virtu sé gerð krafa um lækkun sem nemi 1.000.000 króna, 800.000 krónum eða 600.000 krónum, allt eftir því á hvaða liði verði fallist.

Krafa um lækkun dómkrafna að álitum er byggð á því að ef ekki verður fallist á fyrrgreinda 600.000 króna lágmarkslækkun þá verði stefnukrafa lækkuð sem nemi lægri fjárhæð að mati dómsins, annars vegar með vísan til framangreindra rökstuddra bótaliða og hins vegar með vísan til kostnaðar sem stefndi hafi haft af málinu, nánar tiltekið 60.000 krónur vegna matsgerðar og 173.600 krónur vegna lögmannskostnaðar utan réttar.

Stefndi byggir á því að sýkna eigi hann af kröfu um dráttarvexti og málskostnað þar sem í engu hafi verið brugðist við skriflegum, ítarlegum og tímanlegum andsvörum stefnda og vísar hann til fundar lögmanns hans með fyrirsvarsmanni stefnanda 14. október 2016, tölvuskeyti sama lögmanns til fyrirsvarsmanns stefnanda 18. sama mánaðar, svarbréfs lögmanns stefnda til fyrrverandi lögmanns stefnanda 9. febrúar 2017, tölvuskeytis lögmanns stefnda til sama lögmanns stefnanda 15. mars sama ár og tölvuskeytis lögmanns stefnda til nýs lögmanns stefnanda 14. september 2017.

Við ákvörðun málskostnaðar telur stefndi að líta beri til þess að lögmaður hans hafi þegar í upphafi átt frumkvæði að sáttum, sbr. það sem áður greinir, en það hafi ekki skilað árangri. Stefndi hafi svarað öllum erindum fyrri lögmanns stefnanda og kallað ítrekað eftir því að stefnandi léti í té vinnuskýrslur og kvittanir fyrir efniskostnaði, og boðið greiðslu ef orðið hefði verið við því, en það hefði reynst árangurslaust. Þá beri að líta til meintrar háttsemi fyrirsvarsmanns stefnanda af neikvæðum toga, sbr. það sem áður greinir um lækkunarkröfur. Einnig beri að líta til þess að stefnandi hafi vanrækt þá skyldu sína sem atvinnurekandi að gera skriflegan samning við stefnda sem sé bæði neytandi og útlendingur. Enn fremur telur stefndi að líta beri til þess að fyrri lögmaður stefnanda hafi kannað mál stefnda takmarkað og brugðist seint og illa við og þá telur stefndi að stefnandi hafi ekki upplýst síðari lögmann sinn um öll samskipti og gögn sem áður greinir. Í því sambandi vísar stefndi til 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991, einkum a-liðar þeirrar málsgreinar. Um álag á málskostnað vísar stefndi til 2. mgr. 131. gr. sömu laga. Að lokum telur stefndi að í tengslum við framangreind atriði eigi að líta til þess að lögmaður stefnanda hafi ekki brugðist við eftir að honum voru send gögn málsins.

IV.

Niðurstöður:

Ágreiningur í máli þessu tekur til greiðslu verklauna til stefnanda fyrir efni og vinnu við viðhald og endurbætur á fasteign stefnda. Fyrir liggur að ekki var gerður skriflegur samningur milli stefnanda og stefnda um það verk sem innt var af hendi. Við málflutning upplýsti lögmaður stefnda að ágreiningurinn, eins og hann horfði við stefnda, tæki til umfangs verksins í efnis- og vinnuliðum en ekki væri ágreiningur um gæði verksins eða tilefni þess að það var innt af hendi.

Samkvæmt 2. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 42/2000 taka þau lög meðal annars til vinnu við fasteignir og vinnu vegna byggingarframkvæmda. Samkvæmt þeim lögum eru ekki gerðar formkröfur til samninga um þjónustukaup og geta slíkir samningar verið hvort heldur sem er munnlegir eða skriflegir. Upplýsinga- og leiðbeiningarskylda hvílir á seljanda þjónustu gagnvart neytanda um vinnu verks með hagsmuni neytanda fyrir augum, sbr. 2. málsl. 1. mgr. 4. gr. laga nr. 42/2000. Upplýsingaskylda af sama toga hvílir á seljanda þjónustu, samkvæmt 1. málsl. 2. mgr. 6. gr. sömu laga, ef verð þjónustunnar verður verulega hærra en neytandi hefur mátt gera ráð fyrir og skal seljandi þá tilkynna neytanda um það og óska eftir fyrirmælum um hvort frekari vinna skuli af hendi leyst. Þá er kveðið á um það í 2. málsl. sömu málsgreinar að hafi seljandi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu í framangreindu tilliti og ekki óskað eftir fyrirmælum frá neytanda um hvað ætti að gera, og ætla megi að neytandi hefði hætt við samninginn að fengnum slíkum upplýsingum frá seljanda, þá skuli greiðslur fyrir verkið miðast við það að neytandi hefði dregið sig úr samningnum á því stigi. Samkvæmt 3. tölul. 9. gr. sömu laga telst seld þjónusta gölluð hafi seljandi ekki veitt neytanda upplýsingar sem hann hafði vitneskju um eða hefði mátt hafa vitneskju um og upplýsingarnar hafa þýðingu fyrir framkvæmd verksins. Þá er í 28. gr. laganna kveðið á um að hafi ekki verið samið um verð fyrir keypta þjónustu þá skuli neytandi greiða það verð sem telja megi sanngjarnt með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún er.

Stefndi bar meðal annars um það fyrir dómi að hann hefði upphaflega tekið þátt í því, ásamt tveimur nágrönnum sínum að [...], að fá stefnanda til að skipta um þakrennur og niðurfallsrör á húsinu. Eftir að verkið var hafið hefðu starfsmenn stefnanda bent honum á að þakið væri illa farið og þarfnaðist viðgerðar. Framlagðar ljósmyndir, sem ekki er ágreiningur um, styðja það að þakið á fasteign stefnda hafi verið mjög illa farið, þar með talið þakjárn og timbur undir þakjárni, og þörf hafi verið á verulegri viðgerð á því. Stefndi kannaðist við að hafa skoðað þakið ásamt starfsmanni eða starfsmönnum stefnanda og að hann hefði samþykkt að stefnandi lagaði það. Framburður stefnda að þessu leyti samrýmist framburði fyrirsvarsmanns stefnanda, Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef, og vitnisins G-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef. Að þessu virtu telst annars vegar sannað að stefndi hafi óskað eftir þakviðgerð hjá stefnanda og hins vegar að stefnandi hafi uppfyllt nægjanlega framangreinda upplýsinga- og leiðbeiningarskyldu samkvæmt 2. málsl. 1. mgr. 4. gr. og 1. málsl. 2. mgr. 6. gr. laga nr. 42/2000. Stefndi kannaðist við að skipt hefði verið um þakjárn og tréverk undir þakjárni lagað o.fl. og verður ráðið að ekki sé sérstakur ágreiningur um það verk eða gæði þess eins og áður greinir. Þá kannaðist stefndi einnig við það að stefnandi hefði skipt um þakrennur og niðurfallsrör eins og upphaflega stóð til en með þeirri athugasemd að stefnandi hefði á tímabili, eftir að til ágreinings kom, tekið rennurnar og rörin aftur til sín en síðar skilað þeim og sett upp aftur hjá stefnda. Styðst sá framburður við það sem Ó-kk-nf R-kk-nf bar um fyrir dómi varðandi þakrennuskiptin o.fl. Liggur þannig fyrir og telst sannað í málinu að stefnandi lagaði þak stefnda, auk þess sem skipt var um þakrennur, niðurfallsrör o.fl., allt samkvæmt beiðni og samþykki stefnda.

Stefndi bar um að upphafleg skipti á þakrennum og niðurfallsrörum hefðu átt að kosta 300.000 krónur og verður ráðið af framburði hans að hann hafi talið að sú fjárhæð ætti að skiptast á milli hans og fasteignareigenda að [...]. Þá bar stefndi um að honum hefði verið sagt að framangreind þakviðgerð ætti til viðbótar að kosta 170.000 krónur. Í því sambandi vísaði stefndi annars vegar til símtals við starfsmann stefnanda og hins vegar til samtals við starfsmann og eða fyrirsvarsmann stefnanda í tengslum við það þegar hann fór með honum eða þeim í lyftu upp að þaki og samþykkti þakviðgerð eins og áður greinir. Framburður stefnda um framangreindar fjárhæðir á sér ekki stoð í framburði fyrirsvarsmannsins Ó-kk-ef R-kk-ef né heldur vitnisins G-kk-ef K-kk-ef. Af framburði þeirra verður hins vegar ráðið að ekki hafi verið samið fyrirfram um verðið en atvik hafi verið með þeim hætti að stefnda hafi, eftir að starfsmenn stefnanda voru komnir á staðinn og byrjaðir á þakrennuskiptum o.fl., verið bent á að nauðsynlegt væri að laga þakið og að ekki væri unnt að skipta um þakrennur o.fl. nema þakið væri lagað. Þá hafi stefndi samþykkt það án þess að sérstaklega hafi verið samið um það fyrirfram hvað verkið ætti að kosta. Af fyrirliggjandi ljósmyndum verður ráðið að umrædd fasteign stefnda sé meðalstórt raðhús með venjulegu bárujárnsþaki, þakrennum og niðurfallsrörum. Þá liggur fyrir samkvæmt verðmati, sem stefndi hefur aflað og lagt fram, að stærð þaksins á fasteigninni er sögð vera um 65 fermetrar. Eins og áður greinir bera ljósmyndirnar með sér að þakið hafi verið mjög illa farið við upphaf verks. Að þessu virtu eru framangreindar fjárhæðir, sem stefndi hefur borið um, afar lágar í almennu tilliti og því mjög ósennilegt að það geti staðist að um þær hafi verið rætt miðað við það sem almennt má ætla um verklaun og efniskostnað iðnaðarmanna í tengslum við þakviðgerð o.fl. á meðalstóru raðhúsi. Þá eru framangreindar fjárhæðir ekki í neinu samræmi við fyrrgreint verðmat stefnda sem hann hefur lagt fram. Að þessu virtu verður framburður stefnda um fjárhæðirnar ekki lagður til grundvallar í máli þessu né heldur að aðilar hafi rætt saman um það hvað verkið ætti að kosta áður en byrjað var að vinna það. Verður þannig lagt til grundvallar að hvorki hafi verið samið um verðið fyrirfram né heldur að legið hafi fyrir kostnaðaráætlun vegna verksins áður en byrjað var á því.

Stefndi hefur lagt fram verðmat eins og áður greinir. Stefndi aflaði verðmatsins einhliða og er það ódagsett, án undirritunar og þá koma engar upplýsingar fram í því um það hver vann matið. Í verðmatinu greinir meðal annars að áætlaður heildarkostnaður fyrir vinnu og efni vegna endurbóta og viðgerðar á fasteigninni nemi samtals 1.286.225 krónum, þar af séu 253.200 krónur vegna efnis og vinnu sem tengist þakrennum, niðurföllum o.fl. og 1.033.025 krónur vegna efnis og vinnu við þakviðgerð. Innborgun stefnda til stefnanda tekur að mestu mið af framangreindu verðmati. Stefndi hefur ekki leitt þann mann sem vann verðmatið fyrir dóm til að gera nánar grein fyrir því hvernig það var unnið eða hvaða forsendur lágu því til grundvallar. Þá hefur ekki verið upplýst hver vann verðmatið eða hver sé hans sérþekking eða starfsreynsla. Af framburði stefnda fyrir dómi og samkvæmt því sem fram kom í málflutningi lögmanns hans verður þó ráðið að stefndi hafi leitað til manns sem þekkt hafi til þakviðgerða o.fl., að fenginni ábendingu frá iðnfélagi, eftir að ágreiningur varð um verklaun til stefnanda. Stefndi hafi fengið viðkomandi mann til að gera fyrir sig umrætt verðmat og greitt honum 60.000 krónur fyrir það. Að mati dómsins dregur það úr gildi verðmatsins að ekki hafi verið upplýst um hver vann það og að viðkomandi hafi ekki verið leiddur fyrir dóm til að gera nánar grein fyrir því og forsendum þess. Þá er að auki til þess að líta að verðmatsins var aflað einhliða af stefnda, án aðkomu stefnanda, og án dómkvaðningar matsmanns samkvæmt IX. kafla laga nr. 91/1991. Rýrir þetta enn frekar sönnunargildi verðmatsins, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands frá 25. október 2001, í máli nr. 87/2001. Að þessu virtu verður ekki byggt á verðmatinu við úrlausn málsins.

Samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000 getur neytandi, hafi ekki verið samið um verð, krafist þess að seljandi geri honum sundurliðaðan reikning fyrir seldri þjónustu þannig að hann geti séð með hvaða hætti heildarverð þjónustunnar er reiknað út. Þá er meðal annars kveðið á um það í 2. mgr. sömu lagagreinar að neytanda beri ekki skylda til að greiða seljanda fyrir þjónustu fyrr en hann hafi fengið reikning sem sé í samræmi við ákvæði 1. mgr. Stefndi byggir á því að hann hafi ekki fengið fullnægjandi gögn og upplýsingar um vinnu og magn efnis svo hann geti tekið afstöðu til reiknings stefnanda og þá vanti bæði kvittanir og vinnuskýrslur starfsmanna stefnanda til að færa sönnur á efniskaup og tímafjölda sem fór í verkið. Að því virtu hafi stefndi aðeins greitt greiðslu til stefnanda sem nemi að mestu leyti fjárhæð samkvæmt fyrrgreindu verðmati. Ágreiningslaust er að stefnandi sendi stefnda reikning, dagsettan 10. júní 2016, sundurliðaðan annars vegar vegna vinnu, 936.000 krónur, og hins vegar vegna efniskostnaðar, 1.223.110 krónur, samtals 2.159.110 krónur, þar af 417.892 krónur vegna virðisaukaskatts. Að mati dómsins er reikningurinn heldur ófullkominn og ekki í fullkomnu samræmi við áskilnað um sundurliðun upplýsinga samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000. Frekari sundurliðun var hins vegar send til lögmanns stefnda með tölvuskeyti frá fyrrverandi lögmanni stefnanda 8. mars 2017 og var þá nánar gerð grein fyrir fjárhæðum varðandi efni og vinnu, auk leigu á lyftu o.fl. Í tölvuskeytinu greinir meðal annars að vinnuliður hafi verið samtals 936.000 krónur vegna 144 tíma, samanlagður efniskostnaður með nánari sundurgreiningu hafi verið 896.110 krónur og samanlagður kostnaður vegna lyftu og flutnings á efni hafi verið 327.000 krónur, samtals 2.159.110 krónur. Að mati dómsins hefur stefnandi þannig uppfyllt nægjanlega upplýsingaskyldu samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000. Dómurinn fellst ekki á með stefnda að frekari upplýsingaskylda verði lögð á stefnanda með framvísun kvittana og vinnuskýrslna, til stuðnings sundurliðuninni, en honum ber ekki skylda til þess samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000.

Samkvæmt 28. gr. laga nr. 42/2000 skal neytandi greiða það verð sem telja má sanngjarnt með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún er, hafi ekki verið samið um verð fyrir keypta þjónustu. Lagareglan byggir á óskráðri meginreglu og birtist hún einnig í 45. gr. laga nr. 50/2000 og 1. mgr. 37. gr. laga nr. 48/2003. Stefnandi hefur, eins og áður greinir, lagt fram gögn með sundurliðun sem skýrir að mestu leyti umfang vinnu, efnis, leigu á tækjum o.fl. Vitnið G-kk-nf K-kk-nf bar meðal annars um það fyrir dómi að hann hefði unnið umrætt verk ásamt fyrrgreindum Ó-kk-þgf R-kk-þgf, auk þriðja manns, og þeir hefðu verið um það bil sjö daga að vinna verkið. Að mati dómsins styður framburður G-kk-ef framlögð gögn stefnanda um þann tímafjölda sem fór í verkið, að teknu tilliti til dagafjölda og að það voru þrír menn sem unnu að verkinu. Stefndi ber sönnunarbyrðina fyrir því að það endurgjald sem stefnandi hefur krafið hann um sé ósanngjarnt í skilningi 28. gr. laga nr. 42/2000. Stefndi hefur ekki fært fram viðhlítandi gögn eða leitt vitni til sönnunar á því að endurgjaldið sé of hátt og að það sé ósanngjarnt og verður hann látinn bera hallann af því.

Varðandi lækkunarkröfur stefnda þá er til þess að líta að hann hefur ekki lagt fram nægjanleg gögn, leitt vitni eða fært fram haldbær rök til stuðnings þeim kröfum sem hann rekur til tjóns vegna meintrar óheimillar vanskilaskráningar, meintra [...], meints [...], ætlaðs vinnutaps og útlagðs [...]. Þá hefur reikningur ekki verið lagður fram til sönnunar á kostnaði vegna fyrrgreinds verðmats. Loks kemur ekki til álita, eins og málið er vaxið og með hliðsjón af niðurstöðu þess, að stefnandi greiði stefnda kostnað vegna lögmannsaðstoðar utan réttar. Að öllu þessu virtu og með vísan til þess sem áður greinir um að stefnda hafi ekki tekist sönnun á því að endurgjaldið sé ósanngjarnt þá fellst dómurinn ekki á lækkunarkröfur stefnda, hvorki samkvæmt tilgreindum fjárhæðum né að álitum.

Stefndi krefst sýknu af dráttarvaxtakröfu og málskostnaðarkröfu stefnanda vegna samskipta milli lögmanns hans og fyrirsvarsmanns stefnanda og lögmanna hans, núverandi og fyrrverandi, fyrir málshöfðun, sem hann telur að hafi verið áfátt þannig að halli á stefnda. Til stuðnings þeirri kröfu vísar stefndi til fundar með fyrirsvarsmanni stefnanda 14. október 2016, sbr. afrit af tölvuskeyti 18. sama mánaðar, auk afrita af skriflegum erindum 9. febrúar 2017, 15. mars 2017 og 14. september 2017. Gögn þessi eru að mati dómsins að miklu leyti einhliða framsetning stefnda á atvikum, kröfum og málsástæðum, einkum með tilliti til meintrar skyldu stefnanda til að leggja fram afrit af kvittunum og tímaskýrslum, sem dómurinn hefur, eins og áður greinir, hafnað að stefnanda beri skylda til að leggja fram. Að þessu virtu verður ekki fallist á framangreinda sýknukröfu stefnda varðandi dráttarvexti og málskostnað.

Stefnandi krefst dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 10. júlí 2016 en þá var mánuður liðinn frá því að hann sendi stefnda reikning vegna verksins. Eins og áður greinir þá liggur fyrir að fyrrverandi lögmaður stefnanda sendi lögmanni stefnda frekari upplýsingar um sundurliðun reiknings með tölvuskeyti 8. mars 2017 en við það tímamark var fullnægt upplýsingaskyldu stefnanda, sem seljanda þjónustu, samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000. Að þessu virtu þykir rétt að miða upphafstímamark dráttarvaxta við 8. apríl 2017, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, en að öðru leyti verður fallist á vaxtakröfur stefnanda eins og þær eru settar fram í stefnu.

Að öllu framangreindu virtu og með vísan til meginreglna samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga þá verður stefnda gert að greiða stefnanda skuld, ásamt dráttarvöxtum og vaxtavöxtum, sem nánar greinir í dómsorði.

Eftir niðurstöðum málsins og í samræmi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað. Stefnandi hefur gert kröfu um álag á málskostnað og að lögmaður stefnda verði gerður meðábyrgur fyrir þeim kostnaði, sbr. c-lið 1. mgr., 2. mgr. og 4. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991. Stefndi hefur mótmælt þeim kröfum og talið að þær eigi ekki rétt á sér miðað við hvernig málið er vaxið. Við úrlausn á þessum ágreiningi ber að líta til þess að um er að ræða refsikennd viðurlög sem dóminum ber að beita af varfærni og geta þau aðeins átt við ef sakir eru miklar. Við meðferð málsins fyrir dómi hefur meðal annars komið fram að stefndi hafi haft uppi áform í greinargerð um að afla álits dómkvadds matsmanns en síðar hætt við þau áform til að halda niðri kostnaði við varnir málsins. Einnig hefur komið fram að lögmanni stefnda hafi ekki alltaf verið unnt að ná sambandi við stefnda og þá hafi stefndi átt [...] og verður ráðið að þetta kunni að einhverju leyti að skýra málatilbúnað hans fyrir dómi. Jafnframt liggur fyrir að lögmaður stefnda leitaðist við að ná fram sáttum í málinu og þá hafa fleiri en einn lögmaður komið að málinu fyrir hönd stefnanda og er óvíst hvort upplýsingar um samskipti og gögn hafi skilað sér nægjanlega milli lögmanna. Að öllu þessu virtu og að öðru leyti með vísan til þess hvernig málið er vaxið þá verður ekki fallist á með stefnanda að málskostnaður verði ákveðinn með álagi og að lögmaður stefnda verði gerður meðábyrgur fyrir þeim kostnaði. Með hliðsjón af umfangi og meðferð málsins fyrir dómi þykir málskostnaður stefnanda hæfilega ákveðinn 300.000 krónur, auk kostnaðar vegna innheimtu fyrir málshöfðun, 156.435 krónur, sbr. 12. gr. laga nr. 95/2008, samtals 456.435 krónur.

Af hálfu stefnanda flutti málið J-kvk-nf M-kvk-nf H-kvk-nf lögmaður. Af hálfu stefnda flutti málið G-kk-nf T-kk-nf lögmaður.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, A-kk-nf G-x-x P-x-x, greiði stefnanda, Þaki og rennu slf., skuld að fjárhæð 2.159.110 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 2.159.110 krónum frá 8. apríl 2017 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 25. júlí 2016 að fjárhæð 1.292.713 krónur, sem skal dragast frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi, og þá skal stefndi auk þess greiða stefnanda vaxtavexti samkvæmt 12. gr. laga nr. 38/2001 er leggist við höfuðstól á tólf mánaða fresti.

Stefndi greiði stefnanda 456.435 krónur í málskostnað.

D-kk-nf K-kk-nf