E-4140/2008

Mál þetta, sem dómtekið var að loknum munnlegum málflutningi 16. mars sl., er höfðað með stefnu, birtri 27. maí 2008.

Stefnandi er H.A.G. ehf., Smiðshöfða 14, Reykjavík, en stefndi er SR Verktakar ehf., Hraunbæ 152, einnig í Reykjavík.

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 173.652 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 26. maí 2006 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hans hendi, að mati dómsins.

I.

Stefnandi er heildverslun sem selur varahluti í ýmsar gerðir vinnuvéla og lyftara. Samkvæmt stefnu er hin umstefnda skuld vegna viðskipta stefnanda og stefnda og byggist á reikningi nr. 7856, dagsettum 26. apríl 2006, að fjárhæð 215.644 krónur. Stefnandi hafi sérpantað vörur fyrir stefnda og gert honum reikning vegna þeirra viðskipta. Vörurnar voru splitti fyrir stál 501, neðri fóðring 501 og spring Montabert 501. Stefndi hafi greitt inn á skuldina með tékka 21. apríl 2006, 41.992 krónur, og þá fengið síðasttöldu vöruna afhenta. Eftir það hafi hann hvorki greitt eftirstöðvar reikningsins, né vitjað annarra vara samkvæmt reikningnum.

Í greinargerð kveðst stefndi hafa leitað til stefnanda 21. apríl 2006 og keypt þar varahluti í fleyg, af gerðinni Montabert 501. Stefnandi sé umboðsaðili fyrir Montabert jarðvinnutæki og hafi stefndi ávallt staðgreitt viðskipti sín við stefnanda. Í umrætt sinn hafi varahlutirnir verið til á lager og hann fengið þá afhenta gegn greiðslu með ávísun að fjárhæð 41.992 krónur. Gaf stefnandi honum kvittun fyrir greiðslunni. Nokkru eftir þetta hafi stefnda borist reikningur frá stefnanda að fjárhæð 215.644 krónur vegna þriggja vörunúmera, þ.á m. vegna spring Montabert 501, sem hann hafi verið búinn að greiða og fá afhent. Fullyrðir stefndi að starfsmenn hans hafi þá þegar haft samband við stefnanda og bent á að stefndi hefði hvorki fengið þær vörur sem verið væri að krefjast greiðslu fyrir, né hefði stefndi óskað eftir að varahlutirnir yrðu pantaðir. Það hefði þó ekki borið árangur, og haldi stefnandi enn fast við kröfu sína, þótt hann haldi því nú fram að spring Montabert 501 hafi verið afhent, en aðrar vörur sérpantaðar.

Við aðalmeðferð gáfu skýrslu fyrir dóminum H-x-x A. G-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, R-kk-nf Þ-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, og Ó-kk-nf S-kk-nf, starfsmaður stefnanda.

Fram kom í máli H-x-x A. G-kk-ef að fyrirtæki hans væri ekki umboðsaðili fyrir Montabert vörur, en panti þó varahluti í tæki og vélar Montabert fyrir viðskiptavini. Í tilviki stefnda hefði fyrirtækið annast pöntun á varahlutum í fleyg af gerðinni Montabert og hefðu vörurnar komið til landsins í kringum 20. apríl 2006. Fyrirsvarsmaður stefnda hefði komið í fyrirtækið 21. apríl, en aðeins greitt fyrir eina vörutegund, spring Montabert, sem hann sagði vera gorma í Montabert fleyg. Oft hefði verið gengið eftir því að stefndi greiddi eftirstöðvar reikningsins og sækti vörurnar, en án árangurs. Aðspurður sagði H-x-x að pöntun stefnda væri ekki til, oftast væru samskipti við viðskiptavini munnleg.

R-kk-nf Þ-kk-nf kannaðist við að hafa keypt gorma í Montabert fleyg af stefnanda 21. apríl 2006, og sagðist hafa greitt vöruna með ávísun, sem stefnandi geymdi um tíma. Hefði varan verið afgreidd af lager fyrirtækisins. Starfsmaður stefnanda hefði þá rætt um aðra varahluti sem SR Verktakar ehf. ættu ógreidda hjá fyrirtækinu, án þess að hann kannaðist við að hafa pantað þá. Því hefði hann neitað að greiða vörurnar. Í máli R-kk-ef kom fram að fyrirtæki hans hefði verið með Montabert fleyg í leigu á þessum tíma.

Ó-kk-nf S-kk-nf, starfsmaður stefnanda, kvaðst muna að starfsmenn stefnda hefðu komið til sín og beðið um að pantaðir yrðu varahlutir í Montabert fleyg af gerðinni 501. Hefði hann gert það eftir að hafa sagt þeim verð varanna. Þegar vörurnar komu til landsins kvaðst hann hafa hringt í stefnda. Starfsmaður stefnda hefði þá komið, en aðeins viljað fá gormana afhenta í það sinn. Hefði hann samþykkt það og tekið við ávísun sem greiðslu. Aðspurður sagði Ó-kk-nf að yfirleitt væri pöntun ekki gerð skriflega, enda væri viðskiptavinum fyrirtækisins treyst.

II.

Stefnandi byggir mál sitt á því að hann hafi sérpantað vörur fyrir stefnda. Stefndi hafi hins vegar aðeins greitt fyrir eina þeirra og fengið hana afhenta. Aðrar vörur séu ógreiddar og ósóttar. Stefnufjárhæðin sé reikningsfjárhæðin, að frádreginni innborgun stefnda 21. apríl 2006. Þrátt fyrir ítrekaðar innheimtutilraunir hafi þær reynst árangurslausar. Því sé stefnanda nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Um lagarök, kröfu sinni til stuðnings, vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m.a. stoð í lögum um lausafjárkaup nr. 50/2000 og samningalögum nr. 7/1936. Krafa hans um dráttarvexti styðst við III. kafla laga nr. 38/2001, en málskostnaðarkrafa við XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

III.

Sýknukrafa stefnda er á því reist að hann hafi ekki átt þau viðskipti við stefnanda sem haldið sé fram í stefnu. Stefndi hafi ekki pantað eða sérpantað neinar vörur hjá stefnanda. Þess í stað hafi hann keypt þar einn varahlut og greitt fyrir. Reikningur stefnanda sé því tilhæfulaus og útbúinn eftir að kaupin áttu sér stað. Í stað þess að gefa út reikning fyrir hinni keyptu og afhentu vöru reyni stefnandi með rangfærslum að þvinga fram kaup á öðrum vörum, eins og reikningur hans beri vitni um. Stefnandi beri sönnunarbyrði fyrir því að um sérpöntun sé að ræða, eins og hann haldi fram. Hann hafi þó ekki lagt fram neinar skjallegar sannanir fyrir þeirri fullyrðingu sinni. Áréttar stefndi að hann hafi ætíð staðgreitt vörur hjá stefnanda og hafi svo einnig verið þegar hann keypti gorma í Montabert 501 fleyg 21. apríl 2006.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að um aðildarskort sé að ræða, og því beri að sýkna hann af kröfum stefnanda samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Stefndi vísar einnig til venju í viðskiptum, en um almenn verslunarkaup sé að tefla, þar sem stefndi kaupi vöru hjá stefnanda og greiði fyrir við afhendingu. Stefnanda beri að sanna að viðskipti aðila hafi verið á annan veg. Málskostnaðarkrafan styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Í máli þessu liggur ekki fyrir skrifleg staðfesting á viðskiptum aðila, en bæði fyrirsvarsmaður stefnanda og starfsmaður hafa fullyrt fyrir dómi að umræddir varahlutir hafi verið pantaðir fyrir stefnda. Fram kom einnig í máli þeirra að yfirleitt væru varahlutir pantaðir fyrir viðskiptavini, án þess að krafa væri gerð um skriflega pöntun. Stefndi heldur því aftur á móti fram að hann hafi ekki pantað þær vörur sem stefnandi krefjist greiðslu fyrir. Hins vegar staðfesti hann að hafa 21. apríl 2006 keypt af stefnanda gorma í Montabert fleyg, greitt fyrir vöruna með ávísun og fengið hana afhenta gegn kvittun stefnanda. Heldur stefnandi því fram að sú vara hafi verið meðal þeirra varahluta sem pantaðir voru fyrir stefnda og síðar reikningsfærðir. Þar sem stefndi hafi greitt fyrir þá vöru og fengið hana afhenta hafi krafan lækkað sem nemi andvirði vörunnar, auk virðisaukaskatts.

Meðal framlagðra gagna er ljósrit af tékka, útgefnum af R-kk-þgf Þ-kk-þgf f.h. stefnda til stefnanda, að fjárhæð 41.992 krónur. Tékkinn er dagsettur 21. apríl 2006, en innleystur af stefnanda 8. maí sama ár. Þá hefur einnig verið lögð fram kvittun, útgefin af stefnanda 21. apríl 2006, fyrir greiðslu stefnda að fjárhæð 41.992 krónur. Þótt kvittunin beri ekki með sér fyrir hvað stefndi var að greiða í umrætt sinn, er ekki um það deilt að hann greiddi fyrir gorma í Montabert fleyg. Hins vegar greinir aðila á um hvort greiðslan hafi verið liður í venjubundnum staðgreiðsluviðskiptum eða sem innborgun á pöntun stefnda á varahlutum, þ.á m. þeim gormum sem hann fékk þá afhenta. Heldur stefndi því fram að varan hafi verið afhent af lager stefnanda.

Reikningur stefnanda, sem hann byggir á í máli þessu, er sundurliðaður í þrjú vörunúmer og er síðasta vöruheitið spring Montabert 501, 8 stykki. Munu það vera sömu eða samskonar gormar og stefndi greiddi fyrir og fékk afhenta 21. apríl. Reikningurinn er að fjárhæð 215.644 krónur, með virðisaukaskatti, og gefinn út til stefnda 26. apríl 2006, eða fimm dögum eftir að stefndi keypti umrædda gorma hjá stefnanda. Engu að síður felast í reikningsfjárhæðinni 33.720 krónur vegna umræddra gorma, en án virðisaukaskatts, og er þess hvergi getið á reikningi að gormar þessir hafi þegar verið greiddir eða afhentir stefnda. Í ljósi þessa, en þó sérstaklega þegar til þess er horft að stefnandi hefur ekki lagt fram nein gögn því til staðfestingar að stefndi hafi pantað þær vörur sem fram koma á reikningi, verður að telja ósannað að stefndi hafi átt þau viðskipti við stefnanda, sem haldið er fram og er tilefni þessarar málsóknar. Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til greiðslu málskostnaðar, sem ákveðst hæfilegur 170.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, SR Verktakar ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, H.A.G. ehf.

Stefnandi greiði stefnda 170.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf