S-1014/2023

Mál þetta, sem var þingfest 2. maí 2023 og dómtekið 12. október sl., höfðaði Héraðssaksóknari með ákæru útgefinni 30. mars 2023 á hendur X, kt. 000000- 0000, [...], og Y, kt. 000000- 0000, [...];

“fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og vopnalögum, aðfaranótt laugardagsins 13. nóvember 2021, utandyra á bifreiðastæði við [...], eins og hér greinir:

1. Gegn ákærða Y fyrir líkamsárás, með því að hafa ráðist gegn meðákærða X og veitt honum högg í líkama með bílrúðusköfu og tekið hann hálstaki og fellt hann niður, allt með þeim afleiðingum að X hlaut af roða og punktablæðingu vinstra megin á hálsi og hruflsár á hægri öxl, hægra herðablaði og hægri olnboga.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Gegn ákærða X fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa í kjölfar þess að meðákærði Y réðist á hann eins og lýst er í 1. ákærulið, veist að meðákærða Y með hnífi (teg. T-x-x, lokanlegur vasahnífur með 7.5 sentimetra blaðlengd) og sparkað einu sinni í líkama hans allt með þeim afleiðingum að Y-x-x 2,5 sentimetra opið sár á miðbaki við hryggjarlið 12 í brjósthryggnum, 1,0 sentimetra opið sár á miðjum kvið fyrir ofan nafla og stóran og djúpan skurð á vinstri þumli sem orsakaði áverka á húðtaug ölnarliðar.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 30. gr. vopnalaga nr. 16/1998.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er þess einnig krafist að ákærði X sæti upptöku á ofangreindum hnífi sbr. 2. ákærulið, skv. 1. mgr. 37. gr. vopnalaga nr. 16/1998 og 1. tl. 69. gr. a. almennra hegningarlaga nr.19/1940.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu krefst Y, kt. 000000- 0000, að X, kt. 000000- 0000, eða hverjum þeim sem sök á sannast, verði gert að greiða honum skaða- og miskabætur samtals að fjárhæð kr. 2.091.711,- með vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 13. nóvember 2021, en síðan með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga, frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því krafan er birt árásamönnum til greiðsludags. Þá er þess krafist að árásarmönnum verði gert að greiða málskostnað að skaðlausu, skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum 24% virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu sinni í málinu. Höfuðstóll kröfunnar sundurliðast þannig:

1. Miskabætur skv. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 kr. 2.000.000,-2. Sjúkrakostnaður skv. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 kr. 61.711,-3. Annað fjártjón skv. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 kr. 30.000,-

Samtals kr. 2.091.711,- „

Með framhaldsákæru héraðssaksóknara útgefinni 14. apríl 2023, sem var birt og þingfest á sama tíma og framangreind ákæra, var gerð svohljóðandi einkaréttarkrafa:

„ Einkaréttarkrafa:

Af hálfu X, kt. 000000- 0000, er þess krafist að ákærði Y, kt. 000000- 0000, verði dæmdur til að greiða honum miskabætur að fjárhæð 1.000.000., með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 13. nóvember 2021 þar til mánuðum er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt, en dráttarvaxta skv. 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærði Y verði gert að greiða honum málskostnað að skaðlausu, samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun vegna kostnaðar við að halda fram bótakröfu sinni í málinu.“

Af hálfu ákærða Y var því mótmælt að framhaldsákæra kæmist að í málinu og lagaskilyrði ekki talin uppfyllt.

Við aðalmeðferð féll ákæruvaldið frá þeirri kröfu að háttsemi ákærða Y varðaði við 1. mgr. 30. gr. vopnalaga nr. 16/1998.

Ákærði Y krefst aðallega sýknu, til vara að honum verði ekki gerð refsing, til þrautavara að ákvörðun um refsingu verði frestað og til þrautaþrautavara að honum verði gerð vægasta refsing er lög leyfa sem verði skilorðsbundin. Ákærði krefst frávísunar framkominnar bótakröfu, til vara að hann verði sýknaður og til þrautavara að fjárhæð verði verulega lækkuð. Þá krefst ákærði skaða- og miskabóta úr hendi ákærða X að fjárhæð 2.091.711 krónur auk málskostnaðar.

Ákærði X krefst aðallega sýknu, til vara að honum verði gerð vægasta refsing er lög leyfa sem verði skilorðsbundin og að upptökukröfu verði hafnað. Ákærði krefst sýknu af framkominni bótakröfu og til vara að fjárhæð verði verulega lækkuð. Þá krefst ákærði miskabóta úr hendi ákærða Y að fjárhæð 1.000.000 krónur auk málskostnaðar.

Af hálfu beggja ákærðu er þess krafist að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð þ. m. t. hæfileg málsvarnarlaun verjenda.

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning um líkamsárás laugardaginn 13. nóvember 2021 kl. 04:59 í [...] og fóru tveir lögreglumenn á vettvang. Þar hitti lögregla fyrir ákærða X og vitnin A og B, sem hafi greint frá því að aðili hafa ráðist á þá með rúðusköfu. Gengu þeir með lögreglu inn í [...] og vísuðu á aðilann, sem reyndist vera ákærði Y. Lögregla skipaði honum að leggjast á magann en þá mátti sjá stungusár á baki hans og var hann fluttur með sjúkrabifreið á bráðamóttöku Landspítala til nánari skoðunar.

Inn í frumskýrslu er skráð bókun lögreglumanni sem ræddi við ákærða X á vettvangi ásamt öðrum lögreglumanni en þar kemur m. a. fram að X hafi verið í miklu uppnámi og andlegu ójafnvægi. Hann hafi sagt að aðili í grárri rúllukragapeysu (Y ) hafi veist að sér með sköfu er hann var að reyna að spjalla við hann. Sagðist X ítrekað hafa beðið hann um að láta sig og vini sína vera en hann hafi verið ógnandi. X sagðist hafa tekið upp hníf og beðið Y aftur um að láta þá vera. Þá hafi Y hlaupið að sér og slegið sig með blárri bílasköfu. X hafi sagt að hann hefði mögulega stungið hann óvart eða að Y-x-nf hlaupið á hnífinn, allt hefði gerst svo hratt. X sagðist ganga með þennan hníf til að skera sig úr beltinu ef hann myndi lenda í bílslysi. X sagði ítrekað að hann hafi aldrei ætlað að stinga hann eða meiða neinn. Aðspurður sagðist hann hafa drukkið tvo bjóra og fengið sér smá wiskey.

Lögreglumaður ræddi við A á vettvangi, sem hafi sagt ákærða X hafa verið að tala við ákærða Y til að ganga úr skugga um að allt væri í lagi hjá honum. Þá hafi Y lamið X með rúðusköfu. A kvaðst þá hafa farið út úr bifreiðinni og tekið Y hálstaki til að aðstoða X. Þá hafi X sparkað í Y. Y hafi reynt að opna bílhurðir en B hafi þá ekið þeim burt.

Lögreglumaður ræddi við B á vettvangi, sem kvaðst hafa verið að ganga út úr [...]og séð Y öskra á ökumann einhverrar bifreiðar en B fannst hátterni Y undarlegt. Y-x-x svo gengið upp á 2. hæð bílaplansins þar sem X hafi beðið eftir þeim A við bifreiðina sem þeir voru á. X hafi farið að tala við Y og spurt hann hvort það væri ekki allt í góðu og verið að aðstoða hann. B kvaðst hafa farið inn í bifreiðina ásamt A en X enn verið að ræða við Y. B kvaðst þá hafa bakkað úr stæðinu og kallað á X að koma. Þá hafi B séð Y-kk-þf við X og X ýtt við Y til baka. Þá hafi Y tekið upp rúðusköfu og „dúndrað“ í ákærða X, kýlt hann og sparkað í hann. A hafi þá farið út úr bifreiðinni, farið aftan að Y og rifið hann burtu af X, sem hafi þá sparkað í Y en B kvaðst ekki vera viss um hvar höggið hafi lent. Þá hafi Y legið á jörðinni og B fundist líklegt að þá hafi hnífstungan átt sér stað en hann hafi hvorki séð hnífstunguna né hníf.

Við vettvangsskoðun hafi mátt sjá blóðpoll þar sem B hafi sagst hafa bakkað bifreiðinni úr bílastæðinu.

Ákærði X hafi verið fluttur á lögreglustöðina á Hverfisgötu og vistaður þar í þágu rannsóknar málsins en hann hafi blásið 0,61% í áfengismæli. B hafi einnig verið fluttur á sömu lögreglustöð og vistaður í þágu málsins en A hafi verið á bráðamóttöku.

Samkvæmt aðkomuskýrslu lögreglu voru á vettvangi ákærði X sem hafi verið ölvaður og í uppnámi og vitnið A. X hafi sagt að strákur, sem hann þekkti ekki, hafi veist að sér með sköfu á bílastæðinu við [...]og beyglað hurðina á bílnum sem þeir voru á. Xkvaðst hafa dregið upp samanbrjótanlegan vasahníf sem hann var með í fórum sínum og taldi strákinn hafa hlaupið á hnífinn þegar hann var með hann útdreginn. X kvaðst halda að hann væri ennþá með hnífinn á sér og við öryggisleit hafi fundist lítill vasahnífur með brúnu skefti í buxnavasa hans.

Sjúkrabifreið flutti A á slysadeild, vegna skurðar á hægri framhandlegg sem talinn var geta verið eftir hnífinn sem X var með. A kvaðst hafa verið með vinum sínum, X sem hafi verið að drekka, og B sem hafi verið edrú bílstjóri. Þeir hafi farið í [...] og lagt á efra bílastæði. Allt í einu hafi komið drengur, sem hafi verið ógnandi og ágengur við þá. Drengurinn hafi slegið X með sköfu og tekið hann í jörðina. A kvaðst hafa farið út úr bílnum og tekið drenginn hálstaki, þar sem hann var ofan á X, sem hafi sturlast og sparkað í drenginn, meðal annars í höfuðið á honum, sem varð til þess að hann féll í jörðina. Drengurinn hafi reynt að brjóta upp bílhurðina en A og X hafi þá ýtt honum frá og X eitthvað slegist við hann með þeim afleiðingum að drengurinn hafi aftur endað á jörðinni. A og X hafi farið inn í bílinn en drengurinn hafi þá verið staðinn upp og byrjað að skemma hurð ökumanns. B hafi þá ekið af stað með drenginn hangandi á hurðinni, ekið á bílastæðið og sagt A að hringja á lögregluna.

Meðal gagna málsins er skýrsla um vettvangsrannsókn, munaskýrsla og ljósmyndaskýrsla lögreglu, þar sem m. a. kemur fram að útdregið hnífsblað hnífs þess er um ræðir er um 7,5 smá lengd. Einnig er þar mynda af rúðusköfu með bursta á öðrum endanum. Þá liggja fyrir læknisvottorð vegna komu beggja ákærðu á bráðamóttöku Landspítala þann 13. nóvember 2021.

Vottorð vegna ákærða X er dagsett 22. september 2022. Þar kemur m. a. fram að maður, hótandi í tali, hafi gefið sig á tal við X og tvo vini á bílaplani fyrir utan [...]. Xhafi viljað hjálpa honum en maðurinn orðið reiðari og meira hótandi. X hafi þá dregið fram vasahníf með um 4 sm löngu blaði og sýnt manninum sem hafi brugðist við með því að slá X með sköfu, stokkið á hann, tekið hann hálstaki og veitt honum högg. Vinir X hafi náð að losa hálstakið og flúið inn í bíl sem maðurinn hafi ráðist á. Skoðun sýni m. a. að roði og punktblæðing hafi verið á hálsi, hruflsár á húð yfir hægra herðablaði, hruflsár á hægri olnboga og 1 cm frekar grunnur skurður yfir vísifingri hægri handar. Í áliti segir að áverkar komi saman við lýsingu brotaþola. Yfirborðsáverkar og punktblæðingar á hálsi styðji vel við lýsingu á hálstaki. Hálstak sem hefti flæði blóðs til heila geti valdið varanlegum heilaskemmdum og dauða ef haldið er nógu lengi. Það eigi ekki við í þetta sinn. Áverkar séu ekki alvarlegir og ekkert bendi til varanlegra verkja, færniskerðingar og lýta fyrir utan lítinn skurð á fingri.

Vottorð vegna ákærða Y er dagsett 25. janúar 2022. Þar kemur m. a. fram að hann hafi verið með eymsli og 1 cm skurð á miðjum kviði fyrir ofan nafla og 2,5 cm skurð á miðbaki við hryggjarlið 12 í brjósthrygg. Einnig með stóran og djúpan skurð á vinstri þumli, sem talinn var varnaráverki. Skurðlæknar hafi saumað sárin á kviðarholi og vinstri þumli og fengin ráðgjöf frá handarskurðlæknum vegna sárs á þumli. Hann hafi fengið aðgerð 19. nóvember 2021 þar sem saumuð var saman fingurtaug í vinstri þumli. Í skýrslu handarskurðlæknis segi um batahorfur: „Horfur eru þokkalegar hjá þessum manni úr því að einhverjir þræðir héldust í tauginni og eins vegna þess að hann er aðeins 24 ára gamall. Á hinn bóginn er ljóst að eftirstöðvar verða einhverjar í formi skerts skyns, náladofa og hugsanlega óþoli fyrir kulda.“ Hann hafi mætt aftur í endurkomu hjá göngudeild bæklunarskurðlækna í gips- og saumatöku þann 1. desember 2021. Ekki gert ráð fyrir frekari eftirfylgni.

Einnig liggur fyrir læknisvottorð C bæklunar- og handaskurðlæknis, dagsett 11. maí 2022 vegna ákærða Y. Þar kemur m. a. fram að Y hafi komið til skoðunar 19. nóvember 2021 en hann hafi orðið fyrir líkamsárás 13. nóvember 2021 og hlotið stunguáverka. Við skoðun á nýlegum skurði á vinstri þumli hafi hreyfing verið góð en dofi innan skurðar. Undirritaður hafi framkvæmt aðgerð 19. nóvember 2021. Stór og mikill skurður hafi verið skálagt yfir lófahlið þumals. Við skoðun hafi komið í ljós að húðtaug ölnarhliðar þumals var í sundur að stærstum hluta, e. t. v. að 90%. Gapandi hlutar taugar voru færðir saman með tveimur sporum af grönnum saumi. Góð aðlögun fékkst og þoldi hún vel hreyfingar þumals með aðstoð. Að lokinni aðgerð var horfum lýst þannig að þær væru þokkalegar á að skyn fengist að einhverju leyti til baka úr því að taugin hafi hangið saman þó að litlu leyti væri og aðrir þræðir færðir saman með saumi. Eftirstöðvar yrðu að lokum einhverjar í formi skerts skyns, náladofa og hugsanlega óþoli fyrir kulda. Y komi til eftirlits 1. desember 2021 til gips- og saumatöku og hafi engar nýjar kvartanir frá svæði áverka og aðgerðar. Við skoðun þótti staðan góð en dofinn var áfram til staðar eins og búast mátti við. Engin afskipti frekar af vinstri hendi Y.

Ákærði Y gaf lögregluskýrslu þann 10. maí 2022 og kvaðst hafa stoppað í [...]til að kaupa snakk, gosflösku og dýfu. Kvaðst hann muna eftir að hafa legið en svo staðið upp á efra bílaplani, fundið fyrir sársauka í baki, hönd og maga og einhver hafi keyrt burt. Kvaðst hann hafa verið undir áhrifum áfengis og draga í efa að hafa verið með sköfu. Að öðru leyti kvaðst hann lítið muna eftir atvikum. Varðandi eftirköst kvaðst hann vera slæmur í baki, varla geta notað vinstri höndina og eiga erfitt með að halda á þungum hlutum. Í lögregluskýrslu þann 27. október 2022 kvaðst hann hafa litlar sem engar minningar um atvikið. Sagðist hann ekki hafa verið með eða notað sköfu og neitaði því að hafa ráðist að þeim sem þarna hafi verið eða tekið einhvern hálstaki.

Ákærði X gaf lögregluskýrslu sömu nótt og atvikið átti sér stað. Kvaðst hann hafa verið í kvíðakasti vegna þess að bíllinn hans hafi bilað. Hann hafi farið á undan vinum sínum upp á bílastæði eftir að þeir hafi keypt nammi og gos. Ákærði Y hafi verið með læti, komið upp að sér og sagst ætla að „koma upp og lemja einhvern“. Hann hafi viljað hjálpa Y sem hafi orðið „aggresívur“ nálgast sig og sett hendurnar fram. Hann kvaðst hafa beðið Y um að snerta sig ekki en Y hafi gengið að sér frekar ógnandi. Kvaðst hann hafa orðið skelkaður og tekið upp hníf sem hann hafi stundum í vasanum og beðið Y um að fara í burtu því hann hafi verið ógnandi með sköfu með bursta á endanum og orðið frekar pirraður þegar hann sá hnífinn. Síðan hafi Y slegið sig í andlitið eða bringuna með sköfunni og stokkið á sig en hann kvaðst ekki vita hvort hnífurinn hafi þá farið í ákærða Y eða hvort hann hafi óvart rekið hnífinn í hann, en allt hafi gerst hratt. A hafi dregið Y-x-x sér. Kvaðst hann hafa brostið í grát því hann myndi aldrei meiða neinn en hafa fundist eins og hann hafi ætlað sér að meiða einhvern þetta kvöld. Þá kvaðst hann hafa sparkað í bringuna eða undir hökuna á Y, eftir að A hafi tekið hann af sér, því Y hafi ætlað að stökkva aftur upp. Kvaðst hann vilja biðjast afsökunar, þetta hafi aldrei átt að gerast. Tekin var önnur lögregluskýrsla af ákærða X 27. maí 2022. Þar lýsti hann atvikum með svipuðum hætti og í fyrri skýrslu en þó þannig að þá kvað hann Y hafa komið ítrekað í veg fyrir að hann kæmist að bílnum, hann hafi beðið Y um að láta þá í friði og sagt að hann ætlaði í bílinn og fara. Y hafi þá slegið sig í vinstri hlið með sköfunni, fleygt sér í jörðina og byrjað að kyrkja sig með báðum höndum. Kvaðst hann hafa sparkað í búkinn á Y en ekki höfuð og ýtt honum niður eftir að A hafi tekið Y af sér. Kvaðst hann hafa misst hnífinn meðan á átökunum stóð en hafa tekið hann upp eftir að þeim lauk.

Teknar voru lögregluskýrslur af vitnunum B og A þann 13. nóvember 2021. Er ekki talin ástæða til að rekja efni þeirra umfram það sem talið er skipta máli varðandi niðurstöðu málsins.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi Ákærði Y kvaðst muna eftir að hafa keypt snakk í [...], hafa gengið út og vera blóðugur aftur þar inni. Kvaðst hann hafa sest niður við sjálfsafgreiðslukassa, lögreglan hafi komið og sagt sér að leggjast á magann en svo hafi hann verið fluttur á spítala. Ákærði kvaðst ekkert muna eftir atburðinum sjálfum. Aðspurður kvaðst ákærði hafa verið ölvaður, u. þ. b. 5- 6 á skalanum 1- 10 og hafa fengið þá áverka sem lýst er í ákæru. Stungusár á kviði, baki og þumli hafi verið saumuð auk þess sem hann hafi einnig þurft að fara síðar í aðgerð á fingrinum. Eftirköst kvað hann vera að hann þoli illa kulda og geti ekki tekið fast utan um eða gripið utan um hluti og t. a. m. finni hann enn mikið fyrir því að taka upp flösku. Þá þurfi hann að vera hjá sjúkraþjálfara þar sem hann verði stífur í baki geri hann ekki æfingar reglulega. Fatnaður hans hafi allur verið blóðugur.

Ákærði X kvaðst hafa farið í [...]með tveimur góðum vinum sínum, A og B, og aðspurður kvaðst ákærði hafa rætt málið við þá. Hann hafi verið ölvaður, u. þ. b. 7- 8 á skalanum 1- 10. Hann hafi farið á undan vinum sínum upp á efra plan þar sem þeir hafi lagt bílnum og verið að bíða eftir þeim þegar ákærði Y hafi komið en hann hafi verið mjög ógnandi með stóra sköfu í hendinni. Ákærði kvað vini sína hafi komið, sest inn í bílinn og hvatt sig til að koma en hann hafi ekki komist því ákærði Y hafi hindrað sig auk þess sem hann hafi ógnað vinum sínum. Þá kvaðst ákærði hafa tekið upp hnífinn tilað komast burtu, ákærði Y hafi þá slegið sig í andlitið með sköfunni nálægt auganu sem valdið hafi áverka og reynt að kyrkja sig með báðum höndum utan um hálsinn.

Aðspurður kvaðst hann ekki muna til þess að ákærði Y hafi gripið um hnífinn og kvaðst ekki hafa veist að ákærða Y svo hann vissi til. Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa verið í góðu andlegu ástandi vegna kvíðavandamála en einnig vegna þess að bíllinn hans hafi bilað sama kvöld. Ákærði kvaðst hafa gengið með hnífinn á sér vegna stress og kvíða en aðallega til að skera sjálfan sig eða skera sig úr bílbelti en ekki muna hvað hann hafi sagt um það við lögreglu á vettvangi. Ákærði kvaðst hafa dregið upp hnífinn í von um að ákærði Y myndi fara og láta hann og vini hans í friði. Aðspurður hvort ákærða hafi þótt eðlileg viðbrögð að draga upp hníf í stað þess að kalla á vini sína neitaði ákærði því en kvað ákærða Y vera stærri en hann og hann hafi viljað vernda vini sína. Nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa haft áhyggjur af því að ákærði Y ætlaði að skaða sig og vini sína, hann hafi hindrað þá í að fara og hótað að kýla vini ákærða. Ákærði kvaðst ekkert muna af átökunum fyrr en vinur sinn A hafi tekið ákærða Y af sér. Ákærði kvaðst ekki hafa neinar skýringar á áverkum ákærða Y og ekki hafa vitað að hann hafi meiðst. Aðspurður um hvort ákærði hafi gert sér grein fyrr því að hann gæti skaðað aðra með hnífnum kvað ákærði hnífinn ekki hafa verið meintan til þess. Ákærði kvaðst fyrst hafa gert sér grein fyrir að ákærði Y hafi skaðast þegar lögreglan hafi sagt sér frá því. Beðinn um að lýsa hálstakinu kvað hann ákærða Y hafa haldið með báðum höndum eins og hann ætlaði að kyrkja sig. Kvaðst hann hafa sparkað í ákærða Y í framhaldi svo hann myndi ekki ná að standa upp og ráðast á þá aftur. Ákærði kvaðst aðspurður ekki hafa vitað á þeim tímapunkti að hann hafi stungið ákærða Y og kvaðst ekki muna eftir því að B hafi verið brjálaður í bílnum og sagt „varstu með fokking hníf?“ Kvaðst ákærði aðspurður hafa verið að biðjast afsökunar á þessu öllu í lok lögregluskýrslu.

Vitnið A kvaðst hafa komið að bílnum eftir að hafa verið í [...]ásamt ákærða X-kk-þgf B en þar hafi Y verið og sagt „ég lofa að kýla ykkur ekki“. Hann hafi augljóslega verið blindfullur og upptjúnaður. Þeir B hafi farið inn í bílinn og Y spurt hvort hann mætti fá far, sem þeir hafi neitað en ákærði X hafi farið að tala við Y. Þeir B hafi verið orðnir óþolinmóðir, bakkað úr stæðinu og verið að fylgjast með ákærðu gegnum gluggann. Kvaðst hann hafa séð ákærða Y lemja ákærða X með sköfu, séð X í loftinu og Y að negla hann í jörðina. Hann hafi þá hlaupið út, tekið Y hálstaki og af X. Þeir X hafi farið inn í bíl en Y hafi reynt að opna hurðina og kvaðst hann þá hafa farið aftur út og ýtt honum frá. Y hafi dottið en síðan reynt að opna bílhurðina þar sem B hafi setið, B hafi ýtt honum frá og hann dottið aftur, gripið aftur í hurðina en þeir keyrt áfram. Þeir hafi keyrt á hinn enda bílastæðisins, hann hafi hringt á lögguna og hún komið eftir um fimm mínútur.

Aðspurður kvaðst hann ekki hafa verið ölvaður og muna atvik vel. Aðspurður kvaðst hann vera góður vinur ákærða X og B frá því í grunnskóla og þeir hafi rætt atvikið sín á milli. Aðspurður kvaðst honum hafa fundist eins og maðurinn gæti ráðist á þá en hann hafi verið stífur með kreppta hnefa. Kvaðst hann hafa orðið var við átökin þegar þeir voru komnir úr bílastæðinu og verið að bíða eftir X. Aðspurður kvað hann þá B hafa nokkrum sinnum beðið X um að koma inn í bílinn fyrir atvikið en X viljað vera viss um að Y kæmist heim. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð ákærða X með hníf og ekki hafa gert sér grein fyrir að ákærði Y hafi verið stunginn fyrr en þeir hafi verið komnir aftur inn í [...], þar sem Y hafi legið blóðugur, en hann hafi þá tekið eftir því að hann væri sjálfur með sár á hendinni. Aðspurður kvaðst hann hafa séð X sparka í Y en ekki hversu oft og ekki vera viss um hvar spörkin hafi lent en að því er hann héldi í efri hluta líkamans. Kvaðst hann aðspurður hafa vitað til þess að X væri stundum með hníf á sér. Kvaðst hann ekki kannast við að hafa sagt í lögregluskýrslu að ákærði X hafi sparkað tvisvar í Y og þá hafi hann sleppt Y og ætlað inn í bíl en X hafi þá sparkað aftur í hausinn á Y, nema fyrsta sparkið. Kvaðst hann aðspurður ekki muna eftir að þeir hafi rætt hnífstungu eða að X hafi verið með hníf í bílnum eftir atvikið, áður en þeir fóru aftur inn í [...]. Kvaðst hann aðspurður ekki muna eftir að hafa heyrt orðaskipti milli ákærðu eða átök þeirra á milli áður en þeim lenti saman.

Kvaðst hann aðspurður hafa munað atvik betur þegar hann gaf lögregluskýrslu. Kvaðst hann kannast við að hafa sagt við lögreglu á vettvangi að hann hafi farið úr bílnum og tekið drenginn hálstaki, þar sem hann var ofan á X en X hafi þá hafa sturlast og sparkað í drenginn og meðal annars í höfuðið á honum, sem varð til þess að hann féll í jörðina, en ekki muna hvar í höfuðið X hafi sparkað. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð vel þegar Y hafi slegið X með sköfunni, en halda að það hafi verið í efri hluta líkamans. Aðspurður kvaðst hann ekki muna að hafa sagt í lögregluskýrslu að ákærði Y-kk-nf sagt í byrjun átakanna „ætlar þú að hóta mér með hníf“ en kvaðst nánar aðspurður halda að rétt hafi verið eftir honum haft í lögregluskýrslu. Aðspurður kvað hann ákærða Y ekki hafa meinað X að komast að bílnum í byrjun.

Vitnið B kvaðst hafa gengið með ákærða X og A út úr [...]og séð strák, sem hafi haldið á langri bílsköfu, með læti að öskra á eftir bílum og reyna að fá far. X hafi farið að tala við hann en þeir A hafa séð strax að hann væri greinilega mjög ölvaður, þeir hafi því gengið að bílnum og sest inn og sagt X að koma. Hann og A hafi rekið margoft á eftir X að koma en X hafi ekki sinnt því. Hann hafi keyrt af stað, stöðvað, litið til hliðar og séð Y lemja X með sköfunni. Y hafi síðan lyft X upp og grýtt honum í jörðina og tekið hann hálstaki við olnboga. Kvaðst hann hafa frosið og verið í vandræðum með að koma bílnum í gír, en A hafi hlaupið út til að hjálpa X og tekið Y hálstaki. A og X hafi hlaupið inn í bílinn og þeir ætlað að keyra í burtu en þá hafi Y reynt að opna bílhurðina. Kvaðst hann hafa ýtt Y í burtu og keyrt niður á bílaplan þar sem þeir hafi hringt á lögregluna.

Aðspurður kvaðst hann vera vinur ákærða X frá því einu og hálfu ári fyrir atvikið og vera góður vinur vitnisins A frá því í grunnskóla. Hann hafi verið edrú á bíl. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa heyrt orðaskil því bílrúðan hafi verið uppi. Kvað hann þá A beðið X margoft um að koma inn í bílinn en hann hafi ekki sinnt því. Kvaðst hann aðspurður ekki hafa séð að Y hafi varnað X að komast inn í bílinn. Kvaðst hann aðspurður ekki hafa séð ákærða X með hníf en að X hafi spurt þá A í bílnum, hvort hann hafi stungið Y, eftir að þeir höfðu hringt á lögregluna. Kvaðst hann ekki hafa vitað að X-kk-nf með hníf og þetta hafi komið sér á óvart. Kvaðst hann aðspurður ekki muna eftir því að hafa séð X sparka í Y eins og hann hafi greint frá á vettvangi, enda væri langt um liðið. Aðspurður hvort það hafi verið einhver ástæða fyrir því að haft hafi verið eftir honum í lögregluskýrslu að hann tryði því alveg að X hefði stungið Y, kvaðst hann hafa séð blóðpollinn á bílaplaninu eftir atvikið. Aðspurður kvaðst hann lítið hafa rætt atvikið nema aðeins við A og hafa munað atvik betur við skýrslugjöf hjá lögreglu. Kannaðist hann við að hafa greint frá því á vettvangi, að ákærði Y hafi ýtt við ákærða X og X ýtt til baka, Y hafi tekið upp sköfu og „dúndrað“ í Y, kýlt hann og sparkað í hann“. Kvaðst hann hafa skammað ákærða Y einu sinni áður fyrir að hafa verið með hníf á sér. Þá kannaðist hann við að hafa öskrað á ákærða Y í bílnum eftir að atvikið var yfirstaðið „varstu með fokking hníf?“ og verið brjálaður út í hann.

Læknir D staðfesti læknisvottorð sitt dagsett 21. janúar 2022 og kvaðst hafa tekið á móti ákærða Y á slysadeild 13. nóvember 2020. Kvaðst hann vera sérfræðingur í bráðalæknis- og eiturefnafræði og hafa áratuga reynslu í að meta áverka og hvernig þeir hafi myndast. Það væri á hans fagsviði að meta orsakir áverka og áverkar ákærða hafi verið eftir beittan hlut. Ákærði hafi sagst hafa lent í átökum við tvo menn og hafa verið laminn og stunginn. Hann hafi kvartað yfir verk í baki og á kvið auk þess sem stór og djúpur skurður hafi verið innan á lófa. Kvaðst hann telja að um varnaráverka hafi verið að ræða því áverkinn væri djúpur og innan á lófanum en ekki utan á sem samræmdist því að höndin hafi verið sett fyrir til að verjast hnífsstungu. Sár á kviðarholi, baki og þumli hafi verið saumuð en taugaáverki hafi verið á þumli sem annar læknir hafi sinnt síðar. Aðspurður hvort áverkarnir hafi verið stungusár eða ristur kvað hann áverkana ekki hafa verið skrámur því hnífurinn hafi farið í gegnum húðina og náð inn að mjúkvef á kvið. Hefði hnífurinn farið inn í kviðinn og í innyfli hefði það getað orsakað innvortis blæðingar og sýkingar í kviðarholi. Hnífurinn hafi einnig farið í gegnum húð á baki og loft komist þar inn en ekki náð að lungum. Við komu hafi verið ljóst að áverkarnir gætu verið lífshættulegir, m. a. vegna mögulegra innri blæðinga og því hafi verið ákveðið að hann væri á spítalanum yfir nóttina svo unnt væri að fylgjast með líðan hans. Hefði stunga náð inn í slagæð eða í meltingarveg og valdið sýkingu hefðu áverkanir getað verið lífshættulegir og sama mætti segja um stungu á bak, hefði hún valdið loftbrjósti.

Læknir E, bæklunar- og handaskurðlæknir, staðfesti læknisvottorð sitt, sem hann kvað eiga að vera dagsett 10. maí 2022 en ekki 2021. Kvað hann skurðinn sjálfan og doða benda til áverka á skyntaug en þá sé talið rétt að bjóða upp á aðgerð og eftir atvikum sauma taugina saman, sem hafi verið gert. Skyntaugin, sem sé eins og reipi, hafi nánast öll verið í sundur og þræðir hafi verið saumaðir saman. Almennar langvarandi afleiðingar hjá fullorðnum séu almennt þær að skynið verði aldrei eins en geti orðið skárra ef taugin er saumuð saman. Aðspurður kvað hann skertan gripkraft og kulvísi vera í samræmi við áverkann. Gripstyrkur hverfi mjög hratt og sé mjög lengi að koma til baka sérstaklega ef fólk hlífi sér og geti tekið ár eða lengur. Gripstyrkurinn ætti þó ekki að þurfa að vera til frambúðar því áverkinn hafi aðeins verið á skyntauginni.

Læknir F staðfesti læknisvottorð og kvaðst hafa tekið á móti ákærða X, sem hafi verið í uppnámi og kvíðinn. Hann hafi verið með tveimur vinum þar sem maður hafi gefið sig á tal við þá og verið hótandi í tali en X hafi viljað hjálpa honum. Maðurinn hafi orðið meira hótandi og ógnandi því hafi X dregið upp hníf og sýnt manninum til að reyna að fá hann til að hætta að ógna en maðurinn hafi þá slegið hann með sköfu, stokkið á hann og tekið hálstaki. Áverkar á hálsi hafi komið heim og saman við að þrýst hafi verið á hann, annað hvort með báðum höndum eða með hálstaki um olnboga. Til að slíkir áverkar komi fram þurfti takið að vera í a. m. k. 10 sekúndur eða meira. Áverkar á hægri hlið geti samræmst því að vera eftir fall. Kvaðst hann aðspurður hafa tiltekið alla sjáanlega áverka í vottorðinu.

Lögreglumaður G, sem staðfesti skýrslu sína, kvaðst hafa farið í [...] vegna yfirstaðinnar árásar. Ungur drengur, ataður blóði á höndum og á fötum hafi setið þar. Hann hafi verið drukkinn, undarlegur í háttum og í einhverju áfalli og erfitt að ræða við hann. Hann hafi útskýrt að hann hafi verið með vasahníf, einhver hafi komið með rúðusköfu og orðið átök sem hafi endað með því að sá sem var með sköfuna hafi verið stunginn. Kvað hann drenginn hafa látið sig frá hnífinn og verið handtekinn í kjölfarið. Aðspurður kvað hann drenginn hafa greint frá því af fyrra bragði að hafa stungið annan aðila og að rétt væri í frumskýrslu að hnífurinn hafi fundist við öryggisleit.

Lögreglumaður H, sem staðfesti skýrslur sínar, bar fyrir dómi að þegar hann kom á staðinn hafi verið búið að handtaka þrjá aðila grunaða um árás og einn far inná spítala. Kvaðst hann hafa tekið framburð grunaðra en ákærði Y hafi ekki verið hæfur til að gefa skýrslu vegna vímuástands. Kvaðst að öðru leyti verða að vísa til skýrslna en engar upptökur hafi verið til af atvikinu.

Lögreglufulltrúi I, sem staðfesti skýrslur sínar, kvaðst hafa verið kallaður á vettvang til að kanna ummerki, tekið myndir og blóðsýni. Bílrúðuskafan hafi verið ofan á afgreiðslubekk inni í [...] eftir að annar lögregluþjónn hafi tekið hana af vettvangi. Kvaðst hann verða að vísa til skýrslu varðandi frekari upplýsingar um hnífinn, sem gæti verið lífshættulegur, en það ætti ekki við um bílrúðusköfu. Ekki hafi verið óskað eftir því af stjórnanda rannsóknar málsins að rannsaka fingraför og blóðsýni. Þá kvað hann aðspurður blað hnífsins hafa verið í styttra lagi.

Lögreglumaður J, sem staðfesti skýrslu sína, bar fyrir dómi að þrír drengir hafi sagt mann hafa veist að þeim á bílastæði til [...]. Sá hafi verið inni í búðinni og verið sagt að leggjast niður en þá hafi lögregluþjónar séð mikla blæðingu. Þeir hafi því fengið fleiri lögregluþjóna á vettvang til að átta sig á aðstæðum. Kvaðst hann ekki muna hvort fundist hafi vopn eða önnur áhöld á vettvangi en atvik hafi gerst árið 2021. Kvaðst hann minna að einn aðila hafi verið með hníf á sér og borið fyrir sig sjálfsvörn. Kvaðst hann aðspurður ekki muna hvort þessir þrír drengir hafi vísað á hníf en þeir hafi allir verið í miklu uppnámi.

Niðurstaða

Ákærða Y er í ákærulið 1. gefin að sök líkamsárás, aðfararnótt laugardagsins 13. nóvember 2021, með því að hafa ráðist gegn meðákærða X og veitt honum högg í líkama með bílrúðusköfu og tekið hann hálstaki og fellt hann niður, allt með þeim afleiðingum að X hlaut af roða og punktblæðingu vinstra megin á hálsi og hruflsár á hægri öxl, hægra herðablaði og hægri olnboga. Er háttsemin talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en þar segir að hver sem gerist sekur um líkamsárás, enda sé hún ekkisvo mikil sem í 218. gr. segi, skuli sæta sektum eða fangelsi allt að 6 mánuðum, en fangelsi allt að ári, ef háttsemin er sérstaklega vítaverð.

Ákærða X er í ákærulið 2. gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás, með því að hafa í kjölfar þess að meðákærði Y ráðist á hann eins og lýst er í 1. ákærulið, veist að meðákærða Y með hnífi (teg. Tolebo, lokanlegur vasahnífur með 7.5 sentimetra blaðlengd) og sparkað einu sinni í líkama hans, allt með þeim afleiðingum að Y hlaut 2,5 sentimetra opið sár á miðbaki við hryggjarlið 12 í brjósthryggnum, 1 sentimetra opið sár á miðjum kvið fyrir ofan nafla og stóran og djúpan skurð á vinstri þumli sem orsakaði m. a. áverka á húðtaug ölnarliðar. Er háttsemin talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga sem kveður á um að hljótist stórfellt líkams- eða heilsutjón af árás eða brot er sérstaklega hættulegt vegna þeirrar aðferðar, þ. á m. tækja, sem notuð eru, svoog þegar sá er sætir líkamsárás, hlýtur bana af atlögu, varði brot fangelsi allt að 16 árum.

Báðir ákærðu neita sök í málinu og bera báðir fyrir sig sjálfsvörn sem leiði til sýknu, sbr. 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, ef þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leið af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laganna gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

Ákærði Y bar fyrir dómi að hann hafi verið ölvaður og muni ekkert eftir atvikinu. Kvaðst hann aðeins muna eftir að hafa keypt snakk í [...], hafa gengið út og næst muni hann eftir því að vera blóðugur inni í [...].

Ákærði X bar fyrir dómi að hann hafi verið ásamt ákærða Y, sem hafi verið með stóra bílsköfu á efra bílaplani, þegar vinir hans B og A hafi komið upp, gengið að bifreiðinni og sest inn. Ákærði Y hafi verið mjög ógnandi og kvaðst ákærði X ekki hafa komist að bílnum því ákærði Y hafi hindrað sig auk þess sem Y hafi ógnað vinum sínum. Kvaðst ákærði X hafa tekið upp hníf til að komast í burtu og fá ákærða Y til að fara og láta sig og vini sína í friði en ákærði Y hafi þá slegið sig í andlitið með sköfunni nálægt auga sem valdið hafi áverka og reynt að kyrkja sig með báðum höndum. Ákærði X kvaðst ekki muna eftir að hafa veist að ákærða Y og ekkert muna eftir átökunum fyrr en A hafi tekið ákærða Y af sér. Kvaðst ákærði X hafa sparkað í ákærða Y í framhaldi til að varna því að ákærði Y gæti staðið upp og ráðist á þá aftur. Ákærði X kannaðist ekki við að hafa spurt B og A í bifreiðinni hvort hann hafi stungið ákærða Y.

Í framburðum vitnanna B og A, sem og ákærða X fyrir dómi, kom fram að þeir eru allir góðir vinir og hafa verið um árabil, þó þannig að ákærði X og A hafi verið lengur vinir. Báru vitnisburðir beggja vitna með sér að þeir væru að reyna að fegra hlut ákærða X, en þó bar meira á því í vitnisburði A. Þá báru bæði vitnin um að hafa munað atvik betur er þeir gáfu lögregluskýrslu. Verður að meta vitnisburð beggja vitna í þessu ljósi.

Af framburðum A og B fyrir dómi verður ráðið að þeim stóð ekki ógn af ákærða Y er þeir hittu hann fyrir á bílastæðinu og að ákærði Y hafi hvorki meinað þeim né ákærða X för, né hafi hann hótað þeim. Þá kom skýrt fram í framburði þeirra beggja, að ákærði X hafi sjálfur viljað talavið ákærða Y og ekki viljað koma inn í bílinn þrátt fyrir að bæði vitnin hafi ítrekað beðið hann um það.

Ákærði X bar einnig fyrir dómi að hann hafi fengið sköfuna í andlitið og fengið áverka undir auga. Í fyrsta lagi kemur ekkert fram um áverka í andliti í læknisvottorði því sem liggur fyrir um ákærða X í málinu og var fullyrt af þeim lækni sem ritaði vottorðið fyrir dómi að þar hafi verið greint frá öllum sjáanlegum áverkum. Í öðru lagi kom fram hjá vitninu A fyrir dómi að hann hafi ekki séð vel þegar ákærði Y hafi lamið ákærða X með sköfunni, en þó hélt hann að það hafi verið í efri hluta líkamans. Í þriðja lagi greindi vitnið B frá því að ákærði Y hefði lamið ákærða X með sköfunni í bakið.

Af framangreindu verður ráðið að framburður ákærða X fyrir dómi um að ákærði Y hafi hindrað sig frá upphafi í að komast að bifreiðinni, að hann hafi hótað sér og vitnunum B og A og lamið sig í andlitið, á ekki við nein rök að styðjast. Ákærði X bar fyrir dómi að hann hafi dregið upp hnífinn til að komast í burtu. Vitnið B kannaðist við fyrir dómi að hafa í framburði á vettvangi greint frá því að átökin hafi byrjað með því að ákærði Y hafi ýtt í ákærða X og X hafi ýtt í ákærða Y til baka. Vitnið A kvaðst fyrir dómi telja rétt eftir sér haft í lögregluskýrslu að ákærði Y hafi sagt áður en hann sló ákærða X-kk-þf sköfunni, „ætlar þú að hóta mér með hníf?“. Bæði vitnin höfðu áður greint frá því fyrir dómi að átökin hefðu byrjað með því að ákærði Y hefði lamið ákærða X með sköfu.

Þrátt fyrir að tvö vitni hafi verið á staðnum, er miðað við framangreint ekki fyllilega ljóst hvernig átökin hafi byrjað. Ákærði X greindi hins vegar frá því fyrir dómi að hann hafi dregið upp hníf í vegna þess að ákærði Y hafi hótað sé og vinum sínum og varnað för hans. Eins og að framan greinir er ekkert sem bendir til að ákærði Y hafi meinað ákærða Y að fara né að hann hafi verið að angra eða hóta vinum hans. Engu að síður dró ákærði Y upp hníf og verður ekki annað ráðið af framburði hans sjálfs en að hann hafi hótað að nota hnífinn. Af framburði vitnisins B er lagt til grundvallar að ákærði Y hafi ýtt við ákærða X, sem hafi ýtt við Y, sem hafi þá sagt „ætlar þú að hóta mér með hníf?“, slegið ákærða X með sköfunni og tekið hann hálstaki. Allt að einu verður lagt til grundvallar að áverkar ákærða Y hafi komið í átökunum við ákærða Y og ekki er útilokað að mati dómsins að áverkar á kviði og innan í lófa hafi komið þegar vitnið B sá ákærða X ýta við Y í upphafi átakanna, þó því verði ekki slegið föstu. Skýrir það hins vegar ekki stunguáverka á baki ákærða Y. Ákærði X kvaðst hafa misst hnífinn í átökunum en hafa tekið hann upp enda er óumdeilt að hann var með hnífinn á sér eftir átökin. Vitnið A-x-x annaðist við fyrir dómi að hafa greint frá því í lögregluskýrslu að ákærði X hafi sturlast þegar hann hafi dregið ákærða Y af honum og sparkað í Y en þá hafi A sleppt Y. Í aðkomuskýrslu lögreglu greindi A frá því að ákærði Y hafi reynt að komast inn í bílinn eftir átökin en þá hafi hann og ákærði X ýtt honum frá og ákærði X eitthvað slegist við hann með þeim afleiðingum að hann hafi aftur endað á jörðinni. Þó ekki sé unnt að fullyrða eru að dómsins yfirgnæfandi líkur á að ákærði X hafi veitt ákærða Y stungusár á baki við þau átök, en ekkert bendir til að hann hafi fengið það í fyrri átökunum, í öllu falli fékk ákærði Y stungusárið í átökum við ákærða X. Þá telur dómurinn sannað, með vitnisburði B fyrir dómi, að ákærði X hafi spurt í bifreiðinni áður en lögreglan kom hvort hann hafi stungið ákærða Y og því verið full meðvitaður um það áður en hann sá ákærða Y aftur inni í [...]öfugt við það sem hann bar fyrir dómi.

Ákærðu bera báðir sönnunarbyrðina fyrir því að fyrir hendi séu atvik sem horft geti þeim til refsileysis, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 11. september 2014 í málinr. 233/2014. Aðstæður á brotastað voru miðað við framangreint með þeim hætti að ákærði X var vopnaður hnífi og í félagi við tvo vini sína sem sátu allsgáðir í bifreið rétt hjá honum en ákærði Y var með rúðusköfu með bursta á endanum. Af framburði ákærða og vitnisburði vitna málsins liggur fyrir að ákærði Y hafði hvorki hótað að beita sköfunni né hindraði hann ákærða X við að komast leiðar sinnar. Ákærða X stóð að mati dómsins því engin hætta af ákærða Y, þrátt fyrir umrædda bílsköfu en ákvað engu að síður að draga upp hníf og beina honum að Y við þær aðstæður sem raktar eru að framan og eru lagðar til grundvallar af hálfu dómsins. Í þessu sambandi verður að mati dómsins ekki litið framhjá þeim ummælum ákærða X á vettvangi að hann myndi aldrei meiða neinn en hafa fundist eins og hann hafi ætlað sér að meiða einhvern þetta kvöld.

Í ljósi framangreinds verður að mati dómsins lagt til grundvallar að yfir ákærða X hafi ekki vofað hættuleg árás af hendi ákærða Y, heldur hafi þvert á móti vofað yfir ákærða Y hættuleg árás af hálfu ákærða X, enda mundaði hann og beitti hníf þannig að af hlutust þrjú stungusár. Verður ekki talið að viðbrögð ákærða X sem áður var lýst hafi getað helgast af neyðarvörn, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar verður lagt til grundvallar að viðbrögð ákærða Y við viðbrögðum ákærða X með hnífi, hafi helgast af neyðarvörn með vísan til sama ákvæðis. Samkvæmt því verður ákærði Y sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði X gat ekki velkst í neinum vafa um notkun á hníf í þessum aðstæðum væri sérstaklega hættuleg og til þess fallinn að valda alvarlegum áverkum. Í ljósi þess að ákærði Y fékk þrjá stunguáverka, þar af einn á baki, metur dómurinn ásetning hans einbeittan. Er því talið hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi með háttsemi sinni brotið gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Refsiákvörðun og einkaréttarkröfur

Samkvæmt sakavottorði ákærða X hefur hann hreinan sakaferil en hann var aðeins átján ára er atvik áttu sér stað.

Ákærði X hefur verið sakfelldur fyrir stórfellda líkamsárás með hættulegu vopni, sem olli alvarlegum áverkum og hafði varanlegar afleiðingar í för með sér fyrir brotaþola en mildi var að ekki fór verr og verður litið til þess við ákvörðun refsingar sbr. 1.- 3. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Í ljósi ungs aldur og hreins sakaferils ákærða sem og að hann hefur sýnt iðrun, sbr. 4., 5. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. sömu laga, þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði sem verði bundin skilorði eins og kveðið er á um í dómsorði.

Ákærði X sæti upptöku á hníf með vísan til lagaákvæða í ákæru.

Einkaréttarkröfu ákærða X er í ljósi málsúrslita vísað frá dómi.

Ákærði X er bótaskyldur vegna háttsemi sinnar og á brotaþoli Y rétt á greiðslu vegna útlagðs kostnaðar sem samkvæmt framlögðum gögnum nemur samtals 61.711 krónum, sbr. 1. gr. laga nr. 50/1993. Er ákærði einnig bótaskyldur samkvæmt sama lagaákvæði, vegna blóðugs fatnaðar og þykir framkomin krafa að fjárhæð 30.000 krónur vera hæfileg. Þá á brotaþoli Y rétt á miskabótum á grundvelli 26. gr. sömu laga úr hendi ákærða X, sem þykja hæfilega ákveðnar 1.300.000 krónur. Bera tildæmdar fjárhæðir vexti eins og í dómsorði greinir og eru dráttarvextir reiknaðir mánuði eftir birtingu bótakröfu fyrir ákærða X. Þá greiði ákærði X málskostnað vegna einkaréttarkröfu eins og greinir í dómsorði en þar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Í ljósi framangreindrar niðurstöðu verður ákærði X dæmdur til greiðslu áfallins sakarkostnaðar samtals 152.016 krónur auk málsvarnarlauna verjanda síns, L-kk-ef D-kk-ef lögmanns, sem þykja með hliðsjón af eðli og umfangi máls hæfilega ákveðin 1.055.000 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum. Málsvarnarlaun verjanda ákærða Y, A-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef lögmanns, að fjárhæð 1.055.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti greiðast úr ríkissjóði.

M-kvk-nf T-x-x héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Gætt var að ákvæðum 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála fyrir uppkvaðningu dóms.

Dómsorð :

Ákærði Y, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði X, skal sæta fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði X greiði Y, 1.391.711 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af 1.330.000 krónur frá 13. nóvember 2021 til 1. desember 2021 en af 1.362.054 frá þeim degi til 19. maí 2022 en af 1.391.711 krónum frá þeim degi til 13. maí 2023, en með dráttarvöxtum frá þeim degi samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Bótakröfu ákærða X er vísað frá dómi.

Ákærði X sæti upptöku á Tolebo lokanlegum vasahníf með 7.5 sentimetra blaðlengd.

Ákærði X greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef D-kk-ef lögmanns, 1.055.000 krónur og annan sakarkostnað 152.016 krónur.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða Y, A-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 1.055.000 krónur, greiðast úr ríkissjóði.

Ákærði X greiði málskostnað vegna bótakröfu að fjárhæð 120.000 krónur.

M-kvk-nf T-x-x

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 7. desember 2023