S-222/2016

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 28. febrúar, er höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á Norðurlandi eystra.

Fyrri ákæra er gefin út 7. október 2016 á hendur X, og Z, báðum nú til heimilis á ....,

„fyrireftirtalin fíkniefnalagabrot:

I. Gegn ákærðu báðum fyrir að hafa föstudagskvöldið 15. apríl 2016, verið með í sameiginlegum vörslum sínum að [...] 15,72 grömm af maríhúana.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum.

II. Gegn ákærða Z, fyrir að hafa sama kvöld verið með í vörslum sínum í sama húsnæði 180,75 grömm af maríhúana.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta upptöku á efnum þeim, sem lögreglan lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 33.347 & 33.348, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.“

Síðari ákæra er gefin út 19. janúar 2017 á hendur ákærða X og er

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa föstudaginn 16. desember 2016, ekið bifreiðinni [...], undir áhrifum fíkniefna (í blóðsýni sem tekið var vegna rannsóknar málsins mældist tetrahýdrókannabínól 7,4 ng/ml) norður Ólafsfjarðarveg í Hörgársveit, þar sem lögreglan stöðvaði akstur hans við býlið Baldursheim.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. a, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga. með síðari breytingum.“

Málin voru sameinuð.

Fyrir dómi játaði ákærði Z sök að sínu leyti. Hann krefst vægustu refsingar sem lög leyfa.

Ákærði X neitaði sök samkvæmt fyrri ákæru en játaði sök samkvæmt síðari ákæru. Hann krefst vægustu refsingar sem lög leyfa.

II.

Samkvæmt lögregluskýrslu hafði lögregla grunsemdir um að fíkniefnasala færi fram í húsi ... . Þær grunsemdir hefðu styrkzt við upplýsingar úr öðru máli sem til meðferðar hefði verið. Hefði því verið ákveðið að fara að húsinu og ræða við íbúana. Tveir lögregluþjónar hefðu farið bak við húsið að kvöldi 15. apríl 2016. Þar væru dyr að þvottahúsi og inni ljós. Tekið hefði verið í hurðarhún en komið að læstu. Megn kannabislykt hefði borizt innan frá húsinu. Þegar löregluþjónn hefði ætlað frá að hverfa hefðu dyrnar verið opnaðar og þar verið á ferð ákærði Z. Er ákærði hefði séð lögregluþjóninn hefði hann reynt að loka dyrunum en lögregluþjónninn farið inn og handjárnað ákærða. Annar lögregluþjónn hefði og farið, mætt ákærða X og handjárnað. Nafngreind kona hefði þá komið að en verið skipað að halda kyrru fyrir. Fólkinu var tjáð að það væri handtekið, grunað um sölu og vörzlu fíkniefna. Allt hefði þau heimilað leit í húsinu. Því hefði verið boðið að vísa á fíkniefni sem væri að finna í húsinu eða á því. Ákærði X hefði vísað á plastdunk á hillu í þvottahúsi og þar hefði fundizt kannabis, um 16 grömm að sögn ákærða sem hefði skýrt svo frá að hann ætti efnið. Hefði fólkið aðspurt sagt að ekki væru frekari fíkniefni í húsinu. Lögregla hefði í framhaldinu fundið tvo poka í frystihólfi kæliskáps í eldhúsi og þar í efni sem hún hefði talið vera kannabis. Ákærði X hefði neitað að eiga efnið en aðspurður hefði ákærði Z sagzt eiga það og væru þetta um 180 grömm.

Tekin var skýrsla af ákærða X á vettvangi og í henni kvaðst hann eiga kannabisið sem hann vísaði á í þvottahúsinu og væri það um 16 grömm. Hann hefði keypt 17 grömm en reykt eitt. Fyrir efnið hefði hann greitt 70.000 krónur. Kvaðst hann neyta fíkniefna daglega. Ákærði undirritaði vettvangsskýrsluna.

Ákærði X gaf skýrslu hjá lögreglu hinn 20. maí 2016. Kvaðst hann þá ekki hafa átt fíkniefnin heldur hefði meðákærði Z átt þau. Hefði ákærði sagt sig eiga þau til þess að létta ábyrgðinni af meðákærða, sem hefði verið dæmdur til greiðslu hárra skaðabóta. Hefði ákærði sókt efnin óðara og afhent A lögregluþjóni umrætt kvöld og sagzt eiga þau. Sjálfur hefði hann vitað um efnin í þvottahúsinu og þeir meðákærði báðir notað þau. Efnin hefði verið geymd þar með vitneskju sinni og heimild. Þau hefðu verið í bréfum, þrjú stykki geymd í plastdunki.

Samkvæmt efnaskýrslu reyndust efnin í þvottahúsinu vera 15,72 g af maríhúana.

III.

Ákærði X sagðist fyrir dómi hafa vitað að fíkniefni væru á heimilinu. Hann hefði bent lögreglu á fíkniefnin í þvottahúsinu en hefði ekki vitað af þeim sem voru í frystinum. Þegar lögregla hefði komið á vettvang hefði sambýliskona ákærða svarað fyrir hann, en sjálfur væri hann hvorki fær um að tjá sig á íslenzku né ensku.

Ákærði sagði að rétt væri eftir sér haft í lögregluskýrslu um að hann hefði, ásamt meðákærða, notað af efnunum sem geymd voru í þvottahúsinu. Hins vegar væri þetta ekki rétt frásögn sín, hann hefði í raun ekki notað af efnunum. Ákærði sagði rangt að fíkniefnin hefðu verið geymd á heimilinu með vitund og vilja sínum. Væri ekki á sínu valdi að leyfa meðákærða eða banna að geyma fíkniefni á heimilinu.

Ákærði Z kvaðst fyrir dómi hafa átt kannabisið sem fannst í frystinum og einnig það sem geymt hefði verið í þvottahúsinu. Ákærði sagði að efnið í þvottahúsinu hefði verið geymt í einhverju boxi. Ákærði hefði sagt meðákærða X að benda lögreglunni á efnið, hún gæti tekið það og myndi svo láta þá í friði. Sjálfur hefði ákærði verið í handjárnum og hefði því ekki getað bent á efnin. Hefði hann því beðið meðákærða um að gera það.

Ákærði sagði að þvottahúsið hefði verið sameiginlegt fyrir alla íbúa hússins.

Ákærði var spurður hvers vegna hann hefði á vettvangi sagzt eiga kannabisið sem fannst í frystinum en hefði ekki gefið sig fram sem eiganda þess sem fannst í þvottahúsinu. Sagðist hann hafa verið stressaður, hann hefði haldið að komumenn væru ekki lögreglan heldur einhverjir ræningjar sem brytust inn í hús.

Vitnið A lögregluþjónn lýsti fyrir dómi aðdraganda þess að lögreglan fór inn í húsið ... með svipuðum hætti og rakið var úr frumskýrslu lögreglu. Á vettvangi hefði B unnusta ákærða X aðstoðað við túlkun, en hún skildi ensku. Eftir að íbúunum hefði verið boðið að benda á fíkniefni í húsinu hefði ákærði X bent á fíkniefni í þvottahúsinu. Þau hefðu verið í plastdunki uppi í hillu, um sextán grömm í sölueininngum, eitt gramm í hverjum poka. Hefði ákærði X sagzt eiga efnin. Sama hefði hann sagt síðar í yfirheyrslu sem framkvæmd hefði verið á staðnum.

Vitnið sagði að þegar lögreglan hefði farið inn í húsið hefði ákærði X líklega verið á efri hæð hússins. Annar lögregluþjónn, C, hefði farið til hans. Vitnið sagði lögregluþjónana hafa verið einkennisklædda. Vitnið kvaðst hafa starfað í lögreglunni á ... í rúm 30 ár og hafa haft afskipti af ákærðu áður, og þekktu þeir vitnið.

Vitnið C lögregluþjónn sagði fyrir dómi A hafa farið inn í húsið og vitnið hefði fylgt á eftir. Ákærði Z hefði verið í anddyrinu en vitnið hefði farið áfram inn í húsið og inn á gang að stiga sem lægi upp á efri hæðina. Vitnið hefði kallað að lögregla væri komin og þá hefði ákærði X komið ofan stigann og vitnið hefði sagt honum að koma og leggjast niður. Ákærði hefði skilið það vel, komið og lagzt. Hefði vitnið þá handjárnað ákærða. Vitnið sagði að eftir stutta stund hefði ákærði X bent á dollu í þvottahúsinu og sagzt eiga innihaldið.

Vitnið sagði að tekin hefði verið framburðarskýrsla af ákærðu á vettvangi. Þeir hefðu skilið hvað fram fór og alveg vitað um hvað málið snerist.

IV.

Að stórum hluta er sök játuð í málinu. Játningar ákærðu fá stoð í gögnum málsins og ekki þykir sérstök ástæða til að draga þær í efa. Telst sök þeirra sönnuð að því leyti og er háttsemi þeirra rétt færð til refsiheimilda.

Fyrir liggur myndbandsupptaka af hluta aðgerða lögreglu á vettvangi og var hluti hennar spilaður við aðalmeðferð málsins. Af honum varð ekki ráðið að ákærðu hefðu með sér samantekin ráð um að ákærði X tæki á sig sök ákærða Z. Sýnir myndbandið ákærða X vísa lögreglu á fíkniefni í þvottahúsi og er þá fremur skammt liðið á aðgerðirnar.

Á vettvangi vísaði ákærði X lögreglu á fíkniefni í þvottahúsi og undirritaði vettvangsskýrslu sem rakin hefur verið. Unnusta hans túlkaði milli ákærða og lögreglunnar. Ákærði gaf svo skýrslu hjá lögreglu rúmum mánuði síðar og kvaðst þá ekki hafa átt umrædd fíkniefni, en hafa vitað af þeim og hefðu þau verið geymd með vitund og samþykki sínu í þvottahúsinu. Við aðalmeðferð málsins kvaðst ákærði hins vegar ekkert hafa vitað um fíkniefnin en hafa borið, með þeim hætti sem lýst hefur verið, í þeim tilgangi að hlífa meðákærða Z.

Þegar lögreglu bar að garði á heimili ákærðu var rúmlega hálfur mánuður frá því kveðinn var upp dómur í máli nr. S-107/2016 en í því máli var ákærði X dæmdur í eins mánaðar skilorðsbundið fangelsi en ákærði Z í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi. Sá þeirra sem hefði umrætt sinn haft vörzlur fíkniefna hefði með því rofið skilorð þess dóms. Þegar ákærði vísaði lögreglu á fíkniefnin og gaf skýrslu sína hjá henni gat honum ekki dulizt sú staðreynd. Þegar fundin voru fíkniefnin í frystinum og sögð voru eign ákærða Z hafði ákærði Z í raun sáralítinn hag af því að teljast ekki hafa haft fíkniefnin í þvottahúsinu í sínum vörzlum. Engu að síður hélt ákærði X því fram í yfirheyrslu hjá lögreglu 20. maí að fíkniefnin hefðu verið geymd í þvottahúsinu með vitund sinni og samþykki.

Þegar horft er til framgöngu ákærða X á vettvangi, þess sem haft er eftir honum í lögregluskýrslu 20. maí og þess að ekki hefur komið fram trúverðug skýring á breyttum framburði hans fyrir dómi þykir ekki skynsamlegur vafi á því að hann hafi haft fíkniefnin í þvottahúsinu í sínum vörzlum. Í ljósi játningar ákærða Z þykir ekki ástæða til að draga í efa að þeir ákærðu hafi haft sameiginlegar vörzlur efnanna í þvottahúsinu.

Með vísan til framanritaðs eru ákærðu sannir að sök og hafa unnið sér til refsingar en háttsemi þeirra er rétt færð til refsiheimilda í ákæru.

Sakaferill ákærða Z er sá að í marz 2014 var hann dæmdur til greiðslu 140.000 króna sektar og jafnfram sviptur ökurétti í eitt ár fyrir umferðarlagabrot. Í marz 2016 var hann dæmdur í tveggja mánaða fangelsi fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og fíkniefnalagabrot en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Hinn 22. september 2016 voru honum ákveðin viðurlög, 230.000 króna sekt fyrir umferðarlagabrot og var hann jafnframt sviptur ökurétti í tvö ár. Það brot sem ákærði Z er nú sakfelldur fyrir framdi hann áður en honum voru ákveðin viðurlögin í september 2016 og verður honum nú ákveðinn hegningarauki.

Sakaferill ákærða X er sá að í marz 2012 var hann dæmdur í tveggja mánaða fangelsi fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Ákærði stóðst það skilorð. Í marz 2016 var hann dæmdur í eins mánaðar fangelsi fyrir þjófnað en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Með þeim brotum sem ákærðu eru nú sakfelldir fyrir hefur hvor um sig rofið skilorð þess dóms sem hann fékk í marz 2016.

Rétt þykir að láta skilorðsdóm ákærða X standa óhaggaðan en gera honum nú refsingu sérstaklega. Verður refsing hans ákveðin 250.000 króna sekt í ríkissjóð en átján daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Þá ber að svipta ákærða ökurétti í eitt ár.

Fyrir dómi lýsti ákærði Z því að hann væri nú hættur fíkniefnaneyzlu. Hefði sér nú tekizt, eftir langa leit, að fá fasta vinnu sem hann væri mjög ánægður með. Kvað hann óskilorðsbundna fangavist nú verða sér þungbæra.

Skilorðsdómur ákærða Z verður nú tekinn upp og ákærða gerð refsing í einu lagi. Ákveðst refsing hans fangelsi í fjóra mánuði en ákveðið að fullnustu refsingarinnar verði frestað og niður falli hún að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Fallast ber á gerðar upptökukröfur.

E-kk-nf Þ-kk-nf fulltrúi fór með málið af hálfu ákæruvaldsins. Þ-kk-nf D-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði Z sæti fangelsi í fjóra mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði X greiði 250.000 króna sekt í ríkissjóð en átján daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Ákærði X er sviptur ökurétti í eitt ár.

Upptæk eru gerð 196,47 grömm af maríhúana sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.