S-1375/2021

I Mál þetta, sem var þingfest 23. ágúst 2021 og dómtekið 18. október 2022, að lokinni aðalmeðferð, er höfðað af héraðssaksóknara með ákæru útgefinni 10. júní 2021 á hendur eftirtöldum einstaklingum:



C, kt. 000000- 0000, [...],



X, kt. 000000- 0000, [...],



Y, kt. 000000- 0000, [...],



Þ, kt. 000000- 0000, [...],



[...],



Æ, kt. 000000- 0000, [...],



Ö, kt. 000000- 0000, [...]og



Z, kt. 000000- 0000, [...].

Málið er höfðað gegn ákærðu fyrir eftirtalin brot gegn almennum hegningarlögum: I a. Á hendur ákærða C fyrir fjársvik með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 4.106.666 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun hans og móður hans, meðákærðu A, kt. 000000- 0000, sem og laun í uppsagnarfresti, fyrir tímabilið júlí 2008 til og með desember 2008, vegna gjaldþrots Á ehf., kt. 000000- 0000, þann 18. september 2008. Þann 18. mars 2009 greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 927.887 með vöxtum inn á bankareikning ákærða C nr. [...]og krónur 1.265.366 með vöxtum á bankareikning meðákærðu A nr. [...].

Blekkingar ákærða C fólust í að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að hannog meðákærða A hefðu verið launþegar Á ehf. frá 1. janúar 2008 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað þeim laun, en það gerði ákærðu kleift að sækja sér umræddar greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerði ákærði C með því að framvísa hjá stéttarfélaginu VR, þann 2. desember 2008, launaseðlum og undirrituðum ráðningarsamningum bæði í sínu nafni og nafni meðákærðu A við Á ehf., ásamt upplýsingum um meint störf þeirra í þágu félagsins, sem varð til þess að stéttarfélagið lét, fyrir þeirra hönd, lýsa launakröfum í þrotabú Á ehf. og gera kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga. b. [...] c. Á hendur ákærða Z, sem skráðum stjórnarformanni, framkvæmdastjóra og prókúruhafa Á ehf., fyrir hlutdeild í fjársvikum ákærða C sem lýst er í a. lið I. kafla ákæru, með því að hafa liðsinnt ákærða C í verki með því að undirrita, á tímabilinu 1. janúar 2008 til 2. desember 2008, fyrir hönd félagsins ráðningarsamninga dagsetta 1. janúar 2008 við meðákærðu C og A, án þess að þau væru raunverulegir starfsmenn félagsins frá þeim degi, í því skyni að meðákærðu gætu sótt greiðslur til

Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins.

Á ehf. var ekki skráð á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra á umræddu launatímabili, frá júlí 2008 til og með desember 2008 og skilaði ekki skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa ákærðu C og A hjá félaginu.

II a. Á hendur ákærða C fyrir fjársvik með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 2.830.213 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun hans sem og laun í uppsagnarfresti fyrir tímabilið desember 2012 til og með júlí 2013, vegna gjaldþrots É ehf., kt. 000000- 0000, þann 20. febrúar 2013. Þann 26. september 2013 greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 1.504.578 með vöxtum inn á bankareikning ákærða C nr. [...].

Blekkingar ákærða C fólust í að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að hann hefði verið launþegi É ehf. frá 1. október 2012 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða kleift að sækja sér umrædda greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerði ákærði C með því að framvísa hjá stéttarfélaginu VR, þann 3. apríl 2013, launaseðlum í sínu nafni og undirrituðum ráðningarsamningi við É ehf., ásamt upplýsingum um meint störf hans í þágu félagsins, sem varð til þess að stéttarfélagið lét, fyrir hans hönd, lýsa launakröfum í þrotabú É ehf. og gera kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga. b. Á hendur ákærða Z, sem skráðum stjórnarformanni, framkvæmdastjóra og prókúruhafa É ehf., fyrir hlutdeild í fjársvikum ákærða C sem lýst er í a. lið II. kafla ákæru, með því að hafa liðsinnt ákærða C í orði og verki með því að undirrita, á tímabilinu 16. október 2012 til 3. apríl 2013, fyrir hönd félagsins annars vegar ráðningarsamning, dagsettan 16. október 2012, við meðákærða C, án þess að hann væri raunverulegur starfsmaður félagsins frá 1. október 2012 eins og tilgreint var í ráðningarsamningnum og hins vegar uppsögn á ráðningarsamningi dagsetta 3. apríl 2013. Þá bar ákærði Z svo um í skýrslutöku hjá skiptastjóra félagsins, þann 26. mars 2013, að meðákærði C hafi verið starfsmaður félagsins þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið skuldaði honum laun, allt í því skyni að ákærði C gæti sótt greiðslur til Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins.

É ehf. var ekki skráð á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra á umræddu launatímabili, frá desember 2012 til og með apríl 2013, og skilaði ekki skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa ákærða C hjá félaginu. c. [... ]

III a. Á hendur ákærða Ö fyrir fjársvik með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 2.898.318 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun hans sem og laun í uppsagnarfresti fyrir tímabilið desember 2012 til og með júlí 2013, vegna gjaldþrots Í ehf. (áður [...] ehf.), kt. 000000- 0000, þann 21. mars 2013. Þann 19. nóvember 2014 greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 1.836.762 með vöxtum inn á bankareikning ákærða Ö nr. [...].

Blekkingar ákærða Ö fólust í að vekja, styrkja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að hann hefði verið launþegi Í ehf. frá 1. október 2012 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða kleift að sækja greiðslur sér umrædda greiðslu frá

Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerði ákærði Ö með því að framvísa hjá stéttarfélaginu VR, þann 15. apríl 2013, bæði launaseðlum í sínu nafni og undirrituðum ráðningarsamningi við Í ehf., dagsettum 28. september 2012, þrátt fyrir að hann hafi ekki verið starfsmaður félagsins frá 1. október 2012 eins og tilgreint er í ráðningarsamningnum, ásamt upplýsingum um meint störf hans í þágu félagsins. Þá framvísaði ákærði skilagreinum opinberra gjalda fyrir tímabilið október og nóvember 2012 og janúar 2013 og sundurliðun opinberra gjalda fyrir sama tímabil hjá VR þann 9. september 2014, en allt framangreint varð til þess að stéttarfélagið lét, fyrir hans hönd, lýsa launakröfum í þrotabú Í ehf. og gera kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga. b. Á hendur ákærða Z, sem skráðum stjórnarformanni, framkvæmdastjóra og prókúruhafa Í ehf., fyrir hlutdeild í fjársvikum ákærða Ö sem lýst er í a. lið III. kafla ákæru, með því að hafa liðsinnt ákærða Ö í orði og verki með því að undirrita, á tímabilinu 5. apríl til 15. apríl 2013, fyrir hönd félagsins uppsögn á ráðningarsamningi, dagsetta 5. apríl 2013 og undirrita, á tímabilinu 1. til 9. september 2014, sundurliðanir á staðgreiðslu opinberra gjalda fyrir tímabilin október og nóvember 2012 og janúar 2013, dagsettar 24. september 2014. Þá bar ákærði Z svo um í skýrslutöku hjá skiptastjóra félagsins, þann 24. júní 2014, að meðákærði Ö hafi verið starfsmaður félagsins til 5. apríl 2013 og að félagið skuldaði honum laun, allt í því skyni að ákærði Ö gæti sótt greiðslur til Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins.

Í ehf. var skráð á launagreiðenda skrá á hluta af umræddu launatímabili, nánar tiltekið út febrúar 2013, ákærði Ö var ekki skráður á staðgreiðsluskrá hjá félaginu, né heldur var staðið skil á skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa hans hjá því á umræddu launatímabili frá og með desember 2012 til og með júlí 2013. c. [...]

IV a. Á hendur ákærða Þ fyrir fjársvik með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 2.831.528 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun hans sem og laun í uppsagnarfresti fyrir tímabilið janúar 2013 til og með júní 2013, vegna gjaldþrots Ó ehf., kt. 000000- 0000, þann 12. september 2013. Dagana 19. desember 2013 og 20. febrúar 2014 greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 2.222.736 með vöxtum inn á bankareikning ákærða Þ nr. [...].

Blekkingar ákærða Þ fólust í að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að hann hefði verið launþegi Ó ehf. frá 3. janúar 2013 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða kleift að sækja sér umræddar greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerði ákærði Þ með því að framvísa hjá stéttarfélaginu VR, þann 9. október 2013, bæði launaseðlum í sínu nafni og undirrituðum ráðningarsamningi við Ó ehf., sem útbúnir voru af meðákærða C, fyrirsvarsmanni félagsins, ásamt upplýsingum um meint störf hans í þágu félagsins, sem varð til þess að stéttarfélagið lét, fyrir hans hönd, lýsa launakröfum í þrotabú Ó ehf. og gera kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga. b. Á hendur ákærða C, sem skráðum framkvæmdastjóra og prókúruhafa Ó ehf., fyrir hlutdeild í fjársvikum ákærða Þ sem lýst er í a. lið IV. kafla ákæru, með því að hafa liðsinnt ákærða Þ í verki með því að útbúa launaseðla í nafni ákærða Þ og undirrita á tímabilinu 3. janúar 2013 til 9. október 2013, fyrir hönd félagsins ráðningarsamning, dagsettan 3. janúar 2013 við meðákærða Þ, án þess að hann væri raunverulegur starfsmaður félagsins frá þeim degi eins og tilgreint var í ráðningarsamningnum og undirrita, á tímabilinu 9. október 2013 til 27. desember 2013, vottorð vinnuveitanda dagsett 27. desember 2013, í því skyni að ákærði Þ gæti sótt greiðslur til

Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins.

Ó ehf. var skráð á launagreiðendaskrá á umræddu launatímabili, en skilagreinum staðgreiðslu var ekki skilað vegna meintra starfa Þ hjá félaginu. c. [... ]

Va. Á hendur ákærða C fyrir fjársvik með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 1.435.165 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun bróðurs ákærða C, B, kt. 000000-0000, sem og laun hans í uppsagnarfresti, fyrir tímabilið janúar 2015 til og með maí 2015, vegna gjaldþrots Ú ehf., kt. 000000- 0000(áður [...]ehf.), þann 15. maí 2015.

Þann 9. nóvember 2015, greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 860.587 með vöxtum inn á bankareikning nr. [...] í eigu [...] ehf. vegna fyrrgreindrar kröfu í nafni B til sjóðsins. Þaðan greiddi [...] slf., þann 10. nóvember 2015, að frádreginni þóknun, samtals krónur 801.840 inn á bankareikning B nr. [...].

Blekkingar ákærða fólust í að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að B hefði verið launþegi Ú ehf. frá 5. janúar 2015 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða kleift að sækja umrædda greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa í nafni B.

Framangreint gerði ákærði með því að framvísa hjá [...], þann 22. júlí 2015, bæði launaseðlum í nafni B og undirrituðum ráðningarsamningi við Ú ehf. sem og staðfestingu frá Ú ehf. vegna ógreiddra launa B, án hans vitundar, í því skyni að lögfræðistofan lýsti launakröfum í þrotabú Ú ehf., fyrir hans hönd og gerði kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga sem ákærði C veitti lögfræðistofunni.

Þá blekkti ákærði C B bróður sinn til þess að taka við fyrrgreindum fjármunum frá [...] á bankareikning sinn nr. [...] í Íslandsbanka. Það gerði ákærði C í nóvember 2015 með því að telja B trú um að ákærði C ætti sjálfur von á greiðslu frá lögfræðistofu vegna slyss sem hann hafði orðið fyrir nokkru áður og að hann gæti ekki tekið sjálfur við fjármununum vegna þess að hann stæði í gjaldþrotamáli.

Af þeim 801.840 krónum sem greiddar voru til B þann 10. nóvember 2015 millifærði B samtals krónur 265.000 í tveimur greiðslum þann 12. nóvember 2015 á bankareikning nr. [...]í eigu ákærða B og naut ákærði B þannig ávinnings af brotinu. b. [... ] c. Á hendur ákærðu C og X fyrir fjársvik í sameiningu með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 1.435.165 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun ákærða X sem og laun í uppsagnarfresti, fyrir tímabilið febrúar 2015 til og með maí 2015, vegna gjaldþrots Ú ehf., kt. 000000- 0000, þann 15. maí 2015. Þann 9. nóvember 2015, greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 860.587 með vöxtum inn á bankareikning nr. [...] í eigu [...] ehf. vegna fyrrgreindrar kröfu í nafni X til sjóðsins. Þaðan greiddi [...]slf., þann 10. nóvember 2015, að frádreginni þóknun, samtals krónur 801.840 inn á bankareikning ákærða X nr. [...].

Blekkingar ákærðu fólust í að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá Ábyrgðasjóði launa, að ákærði X hefðiverið launþegi Ú ehf. frá 2. febrúar 2015 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða X kleift að sækja umrædda greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerðu ákærðu með því að ákærði C framvísaði hjá [...], þann 22. júlí 2015, bæði launaseðlum í nafni ákærða X og undirrituðum ráðningarsamningi við Ú ehf., sem og staðfestingu frá Ú ehf. vegna ógreiddra launa hans, í því skyni að lögfræðistofan lýsti launakröfum í þrotabú Ú ehf., fyrir hans hönd og gerði kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga. d. [... ] e. Á hendur ákærðu C og Æ fyrir fjársvik í sameiningu með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 1.435.165 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun ákærða Æ sem og laun í uppsagnarfresti, fyrir tímabilið janúar 2015 til og með maí 2015, vegna gjaldþrots Ú ehf., kt. 000000- 0000, þann 15. maí 2015. Þann 9. nóvember 2015, greiddi Ábyrgðasjóður launa, að frádregnum gjöldum, samtals krónur 860.587 með vöxtum inn á bankareikning nr. [...] í eigu [...] ehf. vegna fyrrgreindrar kröfu í nafni Æ til sjóðsins. Þaðan greiddi [...]slf., þann 10. nóvember nr. [...].

Blekkingar ákærðu fólust í að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að ákærði Æ hefði verið launþegi Ú ehf. frá 5. janúar 2015 þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta og að félagið hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða Æ kleift að sækja umrædda greiðslu frá

Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerðu ákærðu með því að ákærði C framvísaði[...], þann 22. júlí 2015, bæði launaseðlum í nafni ákærða Æ og undirrituðum ráðningarsamningi við Ú ehf., sem og staðfestingu frá Ú ehf. vegna ógreiddra launa hans, í því skyni að lögfræðistofan lýsti launakröfum í þrotabú Ú ehf., fyrir hans hönd og gerði kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga. f. [... ] g. Á hendur ákærða Z, sem skráðum varamanni í stjórn, framkvæmdastjóra og prókúruhafa Ú ehf., fyrir hlutdeild í fjársvikum meðákærðu C, X og Æ sem lýst er í a., c. og e. lið V. kafla ákæru, með því að hafa liðsinnt meðákærðu í orði með því að bera svo um í skýrslutöku hjá skiptastjóra þrotabús Ú ehf., þann 12. ágúst 2015, að hjá félaginu hafi starfað þrír sölumenn og að félagið hafi skuldað þeim laun, í því skyni að gera meðákærðu kleift að sækja greiðslur til Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots félagsins.

Ú ehf. var ekki skráð á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra á umræddu launatímabili, frá janúar 2015 til maí 2015, og skilaði ekki skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa B og ákærðu X og Æ hjá félaginu.

Af þeim 801.840 krónum sem greiddar voru til B þann 10. nóvember 2015 millifærði B krónur 200.000 þann 16. nóvember 2015 á bankareikning í eigu ákærða Z, og naut hann þannig ávinnings af brotinu. h. [... ]

VI a. Á hendur ákærða Þ fyrir tilraun til fjársvika með því að hafa reynt að blekkja starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 5.689.476 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun hans sem og laun í uppsagnarfresti fyrir tímabilið júní 2015 til og með janúar 2016, vegna gjaldþrots sjálfstæðrar starfsemi C, sem rekin var á kennitölu meðákærða C 000000-0000, þann 30. nóvember 2015.

Blekkingar ákærða Þ fólust í að vekja, styrkja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að hann hefði verið launþegi meðákærða C frá 20. júní 2015 til 14. desember 2015, þegar ákærða var sagt upp störfum og að meðákærði C hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða kleift að sækja sér umrædda greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerði ákærði Þ með því að framvísa hjá stéttarfélaginu VR, þann 17. desember 2015, bæði launaseðlum í sínu nafni og undirrituðum ráðningarsamningi við C, dagsettum 20. júní 2015, uppsagnarbréfi, dagsettu 14. desember 2015 og vottorði vinnuveitanda, dagsettu 14. desember 2015, ásamt upplýsingum um meint störf hans í þágu meðákærða C, sem varð til þess að stéttarfélagið lét, fyrir hans hönd, lýsa launakröfum í þrotabú C og gera kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots hans, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga.

Auk framangreindra gagna þá framvísaði ákærði Þ skriflegum rökstuðningi fyrir kröfu sinni til Ábyrgðarsjóðs launa með ódagsettu bréfi, sem barst sjóðnum 15. júlí 2016, eftir beiðni sjóðsins um frekari gögn til stuðnings kröfu hans.

Með bréfi dagsettu 5. september 2016 hafnaði Ábyrgðasjóður launa, að ábyrgjast umrædda kröfu ákærða Þ. b. Á hendur ákærða Y fyrir tilraun til fjársvika með því að hafa reynt að blekkja starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 7.751.013 með vöxtum, á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun hans sem og laun í uppsagnarfresti fyrir tímabilið júní 2015 til og með mars 2016, vegna gjaldþrots sjálfstæðrar starfsemi meðákærða, sem rekin var á kennitölu meðákærða C 000000- 0000, þann 30. nóvember 2015.

Blekkingar ákærða Y fólust í að vekja, styrkja og hagnýta sér þá röngu hugmynd hjá starfsmönnum Ábyrgðasjóðs launa, að hann hefði verið launþegi meðákærða C frá 1. júní 2015 til 14. desember 2015, þegar ákærða var sagt upp störfum og að meðákærði C hafi skuldað honum laun, en það gerði ákærða kleift að sækja sér umrædda greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa.

Framangreint gerði ákærði Y með því að framvísa hjá stéttarfélaginu VR, þann 29. desember 2015, bæði launaseðlum í sínu nafni og undirrituðum ráðningarsamningi við C, dagsettum 20. júní 2015, uppsagnarbréfi, dagsettu 14. desember 2015 og vottorði vinnuveitanda, dagsettu 14. desember 2015, ásamt upplýsingum um meint störf hans í þágu meðákærða C, sem varð til þess að stéttarfélagið lét, fyrir hans hönd, lýsa launakröfum í þrotabú meðákærða C og gera kröfu um ábyrgð Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrots hans, á grundvelli fyrrgreindra gagna og upplýsinga.

Auk framangreindra gagna þá framvísaði ákærði Y skriflegum rökstuðningi fyrir kröfu sinni til Ábyrgðarsjóðs með bréfi dagsettu 10. júlí 2016, eftir beiðni sjóðsins um frekari gögn til stuðnings kröfu hans.

Með bréfi dagsettu 5. september 2016 hafnaði Ábyrgðasjóður launa, að ábyrgjast umrædda kröfu ákærða Y. c. Á hendur ákærða C fyrir hlutdeild í tilraunum ákærðu Þ og Y til fjársvika sem lýst er í a. og b. lið VI. kafla ákæru, með því að hafa liðsinnt meðákærðu í orði og verki með því að útbúa launaseðla í nafni meðákærðu Þ og Y og undirrita, á tímabilinu frá 20. júní 2015 til 17. desember að því er varðar ákærða Þ, en til 29. desember 2015 að því er varðar ákærða Y, fyrir hönd hins sjálfstæða reksturs sem rekinn var á kennitölu ákærða C, ráðningarsamninga, dagsetta 20. júní 2015, við meðákærðu án þess að þeir væru raunverulegir starfsmenn hans frá þeim degi sem tilgreindur var í ráðningarsamningunum, uppsagnarbréf, dagsett 14. desember 2015 og vottorð vinnuveitenda, dagsett 14. desember 2015. Þá bar ákærði C svo um í skýrslutöku hjá skiptastjóra félagsins, þann 17. desember 2015 að meðákærðu Þ og Y hefðu verið starfsmenn hansog að hann skuldaði þeim laun, allt í því skyni að meðákærðu gætu sótt greiðslur til Ábyrgðasjóðs launa vegna gjaldþrotsins.

Rekstur C hefur ekki verið skráður á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra frá árinu 2002, og skilaði aldrei skilagreinum hvorki til Ríkisskattstjóra né til lífeyrissjóða vegna meintra starfa meðákærðu Þ og Y hjá félaginu.

VII

Framangreind brot ákærða C skv. a. liðum I. og II. kafla ákæru og a., c. og e. liðum V. kafla ákæru teljast varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot ákærða C skv. b. lið IV. kafla ákæru telst varða við 248. gr. sbr. 1. mgr. 22. gr. sömu laga. [...] Þá telst brot ákærða C skv. c. lið VI. kafla ákæru varða við 248. gr. sbr. 1. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga.

[...]

Framangreind brot ákærða Z skv. c. lið I. kafla ákæru og b. liðum II. og III. kafla ákæru og g. lið V. kafla ákæru teljast varða við 248. gr. sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. [... ]

Framangreind brot ákærða Ö skv. a. lið III. kafla ákæru telst varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. [... ]

Framangreind brot ákærða Þ skv. a. lið IV. kafla ákæru telst varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. [... ]. Þá telst brot ákærða Þ skv. a. lið VI. kafla ákæru varða við 248. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Framangreind brot ákærða X skv. c. lið V. kafla ákæru telst varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. [... ]

Framangreind brot ákærða Æ skv. e. lið V. kafla ákæru telst varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. [... ].

Framangreint brot ákærða Y skv. b. lið VI. kafla ákæru telst varða við 248. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdirtil refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Röksemdir sem málsóknin er byggð á, sbr. d-lið 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008:

Tengsl ákærða C við meðákærðu og þá lögaðila sem um ræðir:

Flestir þeirra einstaklinga sem ákærðir eru í málinu eiga það sammerkt að tengjast ákærða C með einhverjum hætti, þ. e. a. s. ýmist fjölskyldu-, vina- eða viðskiptaböndum. Þá hefur hann haft aðkomu að starfsemi flestra þeirra lögaðila sem um ræðir, ýmist sem fyrirsvarsmaður eða launþegi.

Eins og fram kemur í I. kafla ákærunnar er ákærða A móðir ákærða C. Tengsl ákærða C og Ö eru viðskiptalegs eðlis, en Z var fyrirsvarsmaður fjögurra þeirra gjaldþrota lögaðila af alls sex, sem málið snýr að. Þar af var C meintur launþegi og starfsmaður Z, í tveimur tilvikum, Á ehf. og É ehf.

Ákærði Ö, sem ákærður er í III. kafla ákæru og ákærði Æ, sem ákærður er í V. kafla ákærunnar eru báðir synir ákærða C.

Ákærði Þ, sem ákærður er í IV. og VI. kafla ákærunnar og ákærði C þekkjast frá árum áður samkvæmt framburði ákærða Þ en þeir kynntust þegar C sat í stjórn í Ý. Ákærði Þ var samkvæmt ákæru meintur launþegi hjá C bæði í Ó ehf. skv. IV. kafla ákæru, sem og tveimur árum síðar í sjálfstæðum rekstri sem rekinn var á kennitölu ákærða C skv. VI. kafla ákæru.

Ákærði X, sem ákærður er í V. kafla ákærunnar og ákærði C eru samkvæmt framburði ákærða X veiðifélagar. Þá var X meintur launþegi í félaginu Ú ehf., ásamt syni ákærða C, Æ. Þá sýna gögn málsins að ákærði C kom fram fyrir hönd hinna meintu launþega félagsins þegar þeir gerðu kröfu til Ábyrgðasjóðs launa.

B, sem einnig var meintur launþegi í umræddu tilviki skv. V. kafla ákæru, er bróðir ákærða C. Gögn málsins benda til þess að ákærði C hafi sett fram kröfu í nafni ákærða B til Ábyrgðasjóðs launa, án hans vitundar, en ákærði C skilaði öllum nauðsynlegum gögnum og upplýsingum til [...] vegna tilvitnaðra krafna.

Ákærði Y, sem ákærður er í VI. kafla ákæru, og ákærði C tengjast viðskiptaböndum, en ákærði Y var meintur launþegi í rekstri þeim sem rekinn var á kennitölu ákærða C.

Um Ábyrgðasjóð launa:

Ábyrgðasjóður launa starfar samkvæmt lögum nr. 88/2003 um Ábyrgðasjóð launa.

Hlutverk sjóðsins er að tryggja launamönnum og lífeyrissjóðum greiðslur vegna vangoldinna krafna þeirra við gjaldþrot vinnuveitanda eða þegar dánarbú hans er til opinberra skipta og erfingjar ábyrgjast ekki skuldbindingar. Ábyrgð sjóðsins er skv. 2. mgr. 2. gr. laganna háð því skilyrði að kröfur hafi verið viðurkenndar sem forgangskröfur skv. 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti ofl. Við afgreiðslu krafna leitar sjóðurinn þar af leiðandi eftir umsögn skiptastjóra um viðkomandi kröfu áður en ákvörðun um ábyrgð er tekin, sbr. 13. gr. laganna.

Frá þeirri fjárhæð sem sjóðurinn hefur samþykkt að ábyrgjast dragast atvinnuleysisbætur sem greiddar hafa verið til launþegans, sbr. 2. mgr. 6. gr. laganna, og staðgreiðsla opinberra gjalda, sbr. 18. gr. laganna. Eftirstöðvarnar eru greiddar á bankareikning viðkomandi launþega.

Sjóður inná endurkröfurétt gagnvart búi vinnuveitanda að því leyti sem hann leysir kröfu launamanns til sín skv. 17. gr. laganna og nýtur krafa sjóðsins sömu stöðu í skuldaröð í búinu og hún hefði ella notið.

I. kafli ákæru – Á ehf.:

Sundurliðun greiðslna frá Ábyrgðasjóði launa:

Heildarfjárhæð samkvæmt a. lið I. kafla ákæru er krónur 4.106.666 með vöxtum og er þar um að ræða samanlagðar greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna ákærða C annars vegar og hins vegar ákærðu A.

Engar eignir fundust í búi Á ehf. skv. skrá skiptastjóra yfir lýstar kröfur og þar af leiðandi fékk Ábyrgðasjóður launa ekki endurgreidda þá fjármuni sem sjóðurinn innti af hendi í þágu ákærðu.

Greiðslur samkvæmt a. lið I. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

Á ehf.

C A

Heildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 1.725.000 2.070.000

Vextir 127.461 184.205

Samtals samþykkt 1.852.461 2.254.205 4.106.666

Frádráttarliðir

Greiddar atvinnuleysisbætur -397.332 -276.676

Staðgreiðsla opinberra gjalda -474.135 -640.430

Lífeyrissjóðsiðgjöld -53.107 -71.733

Greitt á bankareikning launþega 927.887 1.265.366

Framtaldar tekjur ákærðu á ákærutímabilinu (júlí 2008 til og með desember 2008) :

Ákærði C taldi ekki fram tekjur frá Á ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2008, þrátt fyrir að samkvæmt launaseðlum hafi hann fengið greidd laun fyrir janúar til og með apríl. Þá var ákærði C skráður í fæðingarorlof í júlí 2008 og þáði greiðslur frá fæðingarorlofssjóði vegna þess mánaðar, en var á sama tíma skráður í 100% starf hjá Á ehf. skv. launaseðli í gögnum málsins.

Ákærða A taldi ekki fram tekjur frá Á ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2008.

Hún hins vegar taldi hún fram tekjur frá félaginu vegna áranna 2006- 2007, þegar það var í eigu eiginmanns hennar og ákærða C.

Um Á ehf.:

Ákærði Z tók við stjórn félagsins frá stofnendum þess, meðákærða C og föður hans, Ö, kt. 000000- 0000, þann 14. desember 2007, en tilkynning þess efnis var þó ekki móttekin hjá Fyrirtækjaskrá fyrr en 1. september 2008, eða [...] áður en félagið var tekið til gjaldþrotaskipta.

II. kafli ákæru – É :

Sundurliðun greiðslna frá Ábyrgðasjóði launa:

Heildarfjárhæð samkvæmt a. lið II. kafla ákæru er krónur 2.830.213 með vöxtum og er þar um að ræða greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna ákærða C.

Greiðslur samkvæmt a. lið II. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

É ehf.

C Heildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 2.702.699

Vextir 127.514

Samtals samþykkt 2.830.213 2.830.213

Frádráttarliðir

Greiddar atvinnuleysisbætur -303.164

Staðgreiðsla opinberra gjalda -926.490

Lífeyrissjóðsiðgjöld -95.981

Greitt á bankareikning launþega 1.504.578

Framtaldar tekjur ákærðu á ákærutímabilinu (desember 2012 til og með júlí 2013) :

Ákærði C taldi ekki fram tekjur frá É ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2012, þrátt fyrir að samkvæmt launaseðlum og kröfulýsingu hans í þrotabú félagsins hafi hann fengið greidd laun fyrir nóvember og desember 2012.

Um É ehf.:

Ákærði Z tók við stjórn félagsins þann 15. október 2012, en tilkynning þess efnis var móttekin hjá Fyrirtækjaskrá 7. nóvember 2012, eða [...] áður en félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Ráðningartími ákærða C er frá 1. október 2012 samkvæmt ráðningarsamningi hans, sem dagsettur er 16. október 2012. Samningurinn er undirritaður af ákærðu Z og C, þrátt fyrir að Z hafi ekki tekið við stjórn félagsins fyrr en rúmum tveimur vikum síðar.

Um III. kafla ákæru – Í ehf.:

Sundurliðun greiðslna frá Ábyrgðasjóði launa:

Heildarfjárhæð samkvæmt a. lið III. kafla ákæru er krónur 2.898.318 með vöxtum og er þar um að ræða greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna ákærða Ö.

Óverulegar eignir fundust í búi Í ehf. skv. skrá skiptastjóra yfir lýstar kröfur og þar af leiðandi fékk Ábyrgðasjóður launa ekki endurgreidda þá fjármuni sem sjóðurinn innti af hendi í þágu ákærða.

Greiðslur samkvæmt a. lið III. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

Í ehf.

Ö Heildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 2.518.502

Vextir 379.816

Samtals samþykkt 2.898.318 2.898.318

Frádráttarliðir

Staðgreiðsla opinberra gjalda -960.815

Lífeyrissjóðsiðgjöld -100.741

Greitt á bankareikning launþega 1.836.762

Framtaldar tekjur ákærðu á ákærutímabilinu (desember 2012 til og með júlí 2013) :

Ákærði Ö taldi ekki fram tekjur frá Í ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2012, þrátt fyrir að samkvæmt staðgreiðsluskilagreinum og handskrifaðri kvittun hafi hann fengið greidd laun fyrir október og nóvember 2012. Þá þáði ákærði atvinnuleysisbætur fyrir október 2012 og apríl og mars 2013, en var á sama tíma skráður í 100% starf hjá Í ehf. skv. launaseðlum í gögnum málsins.

Um Í ehf.:

Ákærði Z tók við stjórn félagsins þann 6. september 2011. Félagið var skráð á launagreiðendaskrá til og með febrúar 2013, en skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa ákærða Ö fyrir félagið var ekki skilað til Ríkisskattstjóra fyrr en í september 2014, í kjölfar þess að Ábyrgðasjóður launa krafðist frekari gagna til staðfestingar á vinnuframlagi ákærða Ö fyrir félagið. Var þá um að ræða skilagreinar vegna tímabilanna október og nóvember 2012 og janúar 2013, ekki vegna umkrafins launatímabils.

Um IV. kafla ákæru – Ó ehf.:

Sundurliðun greiðslna frá Ábyrgðasjóði launa:

Heildarfjárhæð samkvæmt a. lið IV. kafla ákæru er krónur 2.831.528 með vöxtum og er þar um að ræða samanlagðar tvær greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna ákærða Þ, sem greiddar voru á bankareikning hans í þrennu lagi.

Engar eignir fundust í búi Ó ehf. skv. skrá skiptastjóra yfir lýstar kröfur og þar af leiðandi fékk Ábyrgðasjóður launa ekki endurgreidda þá fjármuni sem sjóðurinn innti af hendi í þágu ákærða Þ.

Greiðslur samkvæmt a. lið IV. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

Ó ehf.

ÞH eildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 1.457.610

Vextir 79.306

Samtals samþykkt 1.536.916

Frádráttarliðir

Staðgreiðsla opinberra gjalda -562.801

Lífeyrissjóðsiðgjöld -58.304

Greitt á bankareikning launþega

19.12.2013 915.811

Endurgreidd staðgreiðsla opinberra gjalda. v. uppsafnaðs persónuafsláttar 533.335

Greitt á bankareikning launþega

19.12.2013 533.335

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta, viðbót við fyrri greiðslu 1.236.107

Vextir 58.505

Samtals samþykkt 1.294.612 2.831.528

Frádráttarliðir

Staðgreiðsla opinberra gjalda -471.578

Lífeyrissjóðsiðgjöld -49.444

Greitt á bankareikning launþega

20.2.2014 773.590

Alls greitt á bankareikning launþega 2.222.736

Framtaldar tekjur ákærðu á ákærutímabilinu (janúar 2013 til og með júní 2013) :

Ákærði Þ skilaði ekki skattframtali vegna tekjuársins 2013 og sætti því áætlun. Þá þáði ákærði atvinnuleysisbætur fyrir október 2012 og apríl og mars 2013, en var á sama tíma skráður í 100% starf hjá Í ehf. skv. launaseðlum í gögnum málsins.

Um Ó ehf.:

Ákærði C tók við sem framkvæmdastjóri og prókúruhafi félagsins þann 24. febrúar 2011.

Enginn virðist hafa verið skráður í stjórn félagsins á umræddu launatímabili frá janúar 2013 og fram að gjaldþroti.

Um V. kafla ákæru – Ú ehf.:

Sundurliðun greiðslna frá Ábyrgðasjóði launa vegna a., c. og e. liðar ákæru:

Heildarfjárhæð samkvæmt a. lið V. kafla ákæru er krónur 1.435.165 með vöxtum og er þar um að ræða greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna B.

Greiðslur samkvæmt a. lið V. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

Ú ehf.

B Heildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 1.364.067

Vextir 71.098

Samtals samþykkt 1.435.165 1.435.165

Frádráttarliðir

Staðgreiðsla opinberra gjalda -520.650

Lífeyrissjóðsiðgjöld -53.928

Greitt á bankareikning

[...]

860.587

Greitt á bankareikning launþega að frádreginni þóknun 801.840

Heildarfjárhæð samkvæmt c. lið V. kafla ákæru er krónur 1.435.165 með vöxtum og er þar um að ræða greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna ákærða X.

Greiðslur samkvæmt c. lið V. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

Ú ehf.

X Heildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 1.364.067

Vextir 71.098

Samtals samþykkt 1.435.165 1.435.165

Frádráttarliðir

Staðgreiðsla opinberra gjalda -520.650

Lífeyrissjóðsiðgjöld -53.928

Greitt á bankareikning [...]

860.587

Greitt á bankareikning launþega að frádreginni þóknun 801.840

Heildarfjárhæð samkvæmt e. lið V. kafla ákæru er krónur 1.435.165 með vöxtum og er þar um að ræða greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa vegna ákærða Æ.

Greiðslur samkvæmt e. lið V. kafla sundurliðast með neðangreindum hætti:

Ú ehf.

Æ Heildarfjárhæð

ákæruliðar

Samþykkt krafa hjá Ábyrgðasjóði án vaxta 1.364.067

Vextir 71.098

Samtals samþykkt 1.435.165 1.435.165

Frádráttarliðir

Staðgreiðsla opinberra gjalda -520.650

Lífeyrissjóðsiðgjöld -53.928

Greitt á bankareikning [...]

860.587

Greitt á bankareikning launþega að frádreginni þóknun 801.840

Óverulegar eignir fundust í búi Ú ehf. skv. skrá skiptastjóra yfir lýstar kröfur og þar af leiðandi fékk Ábyrgðasjóður launa ekki endurgreidda þá fjármuni sem sjóðurinn innti af hendi í þágu ákærðu Framtaldar tekjur ákærðu á ákærutímabilinu (janúar 2015 til og með maí 2015):

Ákærði X taldi ekki fram tekjur frá Ú ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2015.

Hann hins vegar þáði fjárhagsaðstoð frá sveitarfélaginu Rangárþingi Ytra frá og með janúar 2015 til og með júlí 2015, á sama tíma og hann var skráður í 100% starf hjá Ú ehf. skv. launaseðlum í gögnum málsins.

Ákærði X taldi ekki fram tekjur frá Ú ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2015.

B taldi ekki fram tekjur frá Ú ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2015.

Um Ú ehf.:

Ákærði Z tók við stjórn félagsins þann 1. apríl 2015 ásamt bróður sínum D, kt. 000000-0000(nú látinn), en tilkynning þess efnis var móttekin hjá Fyrirtækjaskrá 20. apríl 2015, eða [...] áður en félagið var tekið til gjaldþrotaskipta.

Um VI. kafla ákæru – C :

Framtaldar tekjur ákærðu á ákærutímabilinu (júní 2015 til og með janúar 2016):

Ákærði Þ skilaði ekki skattframtali vegna tekjuársins 2015 og sætti því áætlun.

Ákærði Y taldi ekki fram tekjur frá rekstri ákærða C á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2015. Samkvæmt gögnum málsins starfaði ákærði sem vagnstjóri hjá DD. í fullu starfi frá 20. apríl 2015 til 20. nóvember 2015. Þá þáði ákærði laun frá AA ehf. í ágúst og nóvember 2015.

Um rekstur C :

Ákærði C setti á laggirnar rekstur á eigin kennitölu 1. september 1996. Þann 9. júní 2015 lagði ákærði C fram ítrekun á umsókn sinni um fjárhagsaðstoð hjá Umboðsmanni skuldara til greiðslu skiptakostnaðar vegna yfirvofandi gjaldþrots. Ellefu dögum síðar, þann 20. júní 2015 eru ráðningarsamningar ákærðu Þ og Y dagsettir. Rekstur ákærða C hefur ekki verið á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra síðan árið 2002.

Fallið var frá ákæru á hendur A vegna veikinda hennar. Upphaflega var einnig ákært fyrir peningaþvætti í nokkrum ákæruliðum en frá þeim var fallið af hálfu ákæruvalds undir rekstri málsins.

II

Kröfur ákærðu:

Verjendur ákærðu fyrir utan verjanda ákærða Y skiluðu greinargerðum.

Verjendur allra ákærðu, sem skiluðu greinargerðum, gera þá kröfu aðallega að ákærðu verið sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins en til vara, komi til sakfellingar, er krafist vægustu refsingar sem lög frekast leyfa og að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði þ. m. t. málsvarnarlaun verjendanna samkvæmt málskostnaðarreikningum eða samkvæmt mati dómsins. Við munnlegan málflutning gerði verjandi ákærða X aðallega þá kröfu að ákærulið V c. yrði vísað frá dómi, til vara er krafist sýknu en til þrautavara, komi til sakfellingar, er krafist vægustu refsingar sem lög frekast heimila. Loks er þess krafist að allur sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð þ. m. t. málsvarnarlaun verjandans.

I II

Málavextir– almennt:

Með bréfi Ábyrgðasjóðs launa dags. 7. desember 2016 var tilkynnt til héraðssaksóknara að grunsemdir hefðu vaknað um að tilteknir einstaklingar hefðu reynt og mögulega tekist að hafa fé úr sjóðnum án þess að eiga kröfu til þess. Það varð til þess að sjóðurinn rannsakaði mál sem tengdust þessum einstaklingum og við það styrktist grunur sjóðsins um að fé hefði verið svikið út úr honum eða tilraunir gerðar til þess. Svikin eða tilraunir til þeirra tengdust gjaldþroti fimm einkahlutafélaga og eins einstaklings, sbr. ákæruliði I.- VI. Í kjölfar gjaldþrotanna hafi ákærðu haft fé af Ábyrgðasjóði launa eða gert tilraun til þess vegna meintra launakrafna á hendur hinum gjaldþrota aðilum sem sjóðurinn bæri ábyrgð á. Fram kom að Ábyrgðasjóður launa hefði ábyrgst og greitt samtals 20.086.574 krónur vegna fimm einkahlutafélaga og var talið að sjóðurinn hefði ranglega ábyrgst þessar kröfur og greitt. Rannsókn héraðssaksóknara leiddi í ljós að ákærðu eiga það sameiginlegt að tengjast ákærða C með einhverjum hætti þ. e. fjölskyldu-, vina- eða viðskiptaböndum. Þá kom í ljós að hann tengdist starfsemi þeirra einkahlutafélaga, sem nefnd eru í ákæru, ýmist sem fyrirsvarsmaður eða launþegi. Hann fór einnig í gjaldþrot með sjálfstæða starfsemi á sinni eigin kennitölu og í kjölfar þess gjaldþrots voru settar fram launakröfur á hendur Ábyrgðasjóði launa.

Ákæruliður I– Á ehf.

Málavextir:

Á ehf. var stofnuð í nóvember 2004 af ákærða C og Ö föður hans en tilgangur félagsins var skipa- og kvótamiðlun. Við stofnun félagsins var ákærði C stjórnarmaður með prókúru en faðir hans í varastjórn og með prókúru. Þannig var málum háttað þar til í desember 2007 þegar ákærði Z varð stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi en bróðir hans Y settist í varastjórn. Tilkynningar um þetta eru frá 14. desember 2007 en voru mótteknar hjá hlutafélagskrá 1. september 2008. Samkvæmt kaupsamningi/afsali dags. 14. desember 2007 keyptu ákærðu Z og Y allt hlutafé í Á ehf. af ákærða C og föður hans.

Á ehf. var úrskurðuð gjaldþrota [...] eða innan [...] eftir að tilkynningar um yfirtöku á kærða C og bróður hans á félaginu voru sendar viðeigandi aðilum. Samkvæmt kröfulýsingu dags. 2. desember 2008 lýsti lögmaður fyrir hönd ákærða C kröfu í þrotabúið að höfuðstól 2.402.667 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar. Krafan var sögð vegna launa í júlí, ágúst og september 2008 og vegna launa á uppsagnarfresti í október, nóvember og desember sama ár auk orlofs og uppbóta. Í kröfulýsingunni kemur fram að ákærði C hafi byrjað í fullu starfi hjá Á ehf. 2. janúar 2008 sem sölumaður og umsamin mánaðarlaun hafi verið 390.000 krónur með orlofi. Hann hafi unnið hjá félaginu þar til það varð gjaldþrota en laun fyrir júlí, ágúst og september 2008 hafi ekki verið greidd en launaseðlar hafi verði gefnir út. Móðir ákærða C lýsti einnig kröfu í þrotabúið að höfuðstól 2.402.667 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar. Kröfulýsingunum fylgdu launaseðlar og ráðningarsamningar dags. 1. janúar 2008, sem voru undirritaðir af ákærða Z f. h. Á ehf.

Auk ofangreindra krafna var lýst í þrotabúið forgangskröfu vegna iðgjalda í lífeyrissjóð þannig að forgangskröfur voru samtals 6.154.340 krónur en almennar kröfur voru 13.727.743 krónur. Skiptastjóri samþykkti forgangskröfurnar og tilkynnti um það til Ábyrgðasjóðs launa.

Með bréfi Ábyrgðasjóðs launa dags. 17. mars 2009 var tilkynnt að sjóðurinn hefði ákveðið að ábyrgjast greiðslu á 3.795.000 krónur auk vaxta og kostnaðar vegna kröfulýsinga ákærða C og móður hans. Samþykkti sjóðurinn vegna þessa að greiða alls 4.106.666 krónur þ. e. höfuðstól og vexti en til frádráttar voru atvinnuleysisbætur, staðgreiðsla opinberra gjalda og iðgjöld í lífeyrissjóð. Þannig að greitt var inn á bankareikninga ákærða C 927.887 krónur og inn á bankareikning móður hans 1.265.366 krónur eða alls 2.193.253 krónur. Engar eignir fundust í þrotabúi Á ehf. og því fékk Ábyrgðasjóður launa ekkert upp í þær kröfur sem sjóðurinn greiddi vegna ákærða C og móður hans.

Ákærði C taldi ekki fram laun frá Á ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2008 þrátt fyrir að samkvæmt launaseðlum á hann að hafa fengið laun greidd fyrir janúar til og með apríl það ár. Í júlí sama ár var ákærði skráður í fæðingarorlof og þáði í samræmi við það greiðslur frá Fæðingarorlofssjóði en var á sama tíma sagður í 100% starfi hjá Á ehf. samkvæmt launaseðli, sbr. ofanritað. Samkvæmt gögnum málsins var Á ehf. ekki á launagreiðendaskrá á þeim tíma sem ákærði C og móðir hans voru sögð hafa verið launþegar hjá félaginu.

Samkvæmt ofanrituðu var tilkynning um að ákærði Z hefði tekið við stjórn Á ehf. móttekin hjá hlutafélagaskrá 1. september 2008 eða [...] áður en félagið varð gjaldþrota en tilkynningin er dagsett 14. desember 2007.

Ákærði C gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 25. október 2018 og þar hafnaði hann því að hann hafi beitt blekkingum til að hafa fé af Ábyrgðasjóði launa vegna gjaldþrots Á ehf. Hann sagði að þetta hafi verið skipasala sem hafi farið í þrot og hann þá leitað réttar síns hjá stéttarfélagi sem hafi unnið úr málinu. Ákærði kvaðst hafa kynnst ákærða Z um það leyti sem hann hafi tekið yfir rekstur Á ehf. en ákærði C kvaðst eiginlega ekkert hafa þekkt D en hann hafi verið félagi ákærða Z. Í heildina kvaðst ákærði C lítið muna eftir þessu enda langt um liðið frá því atvik urðu en hann hafi unnið hjá Á ehf. eftir að aðrir hafi tekið við félaginu. Ákærði Z hafi ráðið ákærða C og móður hans til starfa og gert ráðningarsamningana sem eru meðal gagna málsins. Ákærði C gat ekkert sagt til um launaseðilinn frá fæðingarorlofssjóði fyrir júlí 2008 né hvort hann hafi einnig verið á launum hjá Á ehf. á sama tíma og hann þáði greiðslur frá fæðingarorlofssjóði. Ákærði kannaðist við að hafa fengið greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa að fjárhæð 927.887 krónur 18. mars 2009 en hann gat ekki skýrt hvers vegna ekki voru talin fram á skattframtali hans laun frá Á ehf. fyrir janúar til og með apríl 2008 þó hann hafi verið sagður í vinnu fyrir félagið á því tímabili. Þá gat ákærði ekki skýrt hvers vegna Á ehf. var ekki á launagreiðendaskrá þegarhann og móðir hans voru sögð launþegar hjá félaginu.

Ákærði, Z, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 10. apríl 2019 og lýsti sig saklausan af sakargiftum. Hann kannaðist við Á ehf. en kvaðst ekkert muna eftir atvikum fyrir utan það að félagið hafi farið í gjaldþrot og hann hafi verið með það í rekstri í stuttan tíma fyrir það. Ákærði sagði að ákærði C hafi átt eitthvað félag, sem ákærði Z hafi tekið yfir. Ákærði Z kannaðist ekki við A móður ákærða C en sagði að D væri bróðir sinn. Ákærði Z kvaðst ekki muna hvers vegna hann hafi ásamt D farið inn í rekstur Á ehf. en ákærði Z kvaðst halda að það hafi enginn rekstur verið í félaginu meðan þeir bræður hafi verið með það. Félagið hafi verið,, ofan í skúffu“ og ekkert á bak við það og ákærði mundi ekki hvort rekstur hafi verið hjá félaginu þegar þeir bræður hafi tekið við því né heldur við hvað það hefði fengist. Ákærði gat ekkert sagt um skjöl varðandi breytingar á skráningu Á ehf. né um kaupsamninginn þegar hann og bróðir hans keyptu félagið. Hann gat heldur ekkert sagt um kröfulýsingar ákærða C eða móður hans í þrotabú Á ehf. né hver hefði skilað gögnum, sem fylgdu kröfulýsingunum, til lögmannsins sem gerði kröfulýsingarnar þ. e. launaseðlum og ráðningarsamningum og hann vissi ekki hver hefði gert launaseðlana. Ákærði vissi ekki hvar Á ehf. hafi verið með starfsstöð og hann vissi ekkert um bókhald félagsins. Í heildina fannst ákærða þetta einkennilegt þar sem hann myndi ekkert eftir þessu en sagði að þetta væri 10 ára gamalt mál. Ákærði kvaðst aldrei hafa verið í viðskiptum með ákærða C.

Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærði C skoraðist undan skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins fyrir utan það að hann sagði að Á ehf. hafi verið í rekstri frá 1996 til 2008.

Ákærði Z neitar sök en skoraðist undan frekari skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Hann kvaðst vera búinn að segja allt sem hann hefði að segja um málið.

Vitnið, E lögmaður Verslunarmannafélags Reykjavíkur, sagðist m. a. annast kröfulýsingar í þrotabú vegna launamanna. Það gerist með þeim hætti að launamaður leiti til Verslunarmannafélagsins og félagið safni gögnum vegna væntanlegra kröfulýsinga en þar sé aðallega um að ræða launaseðla. Vitnið mundi ekki hver hafi óskað eftir því við vitnið að lýsa kröfum í þrotabú Á ehf. vegna ákærða C en vitnið kvaðst hafa gert kröfulýsinguna.

Vitnið, F lögmaður, var skiptastjóri í þrotabúi Á ehf. Hann sagði að búið hafi verið eignalaust og enginn hafi mætt á skiptafundi. Vitnið mundi ekki eftir skýrslutöku af forsvarsmanni félagsins og ekki heldur eftir kröfulýsingum en kvaðst þó muna eftir launakröfum í þrotabúið.

Sjónarmið ákærðu :

Ákærði C byggir sýknukröfu sína aðallega á því að sakargiftir samkvæmt þessum ákærulið séu fyrndar. Ákærði C segir að lögregla hafi fyrst tekið skýrslu af honum í október 2018 og ákæra hafi ekki verið gefin út fyrr en í júní 2021. Þá segir ákærði að taka verði miðaf hámarki ábyrgðar Ábyrgðasjóðs launa, sbr. 6. gr. laga nr. 88/2003. En hámark ábyrgðar samkvæmt a. og b.- lið 5. gr. laganna sé 250.000 krónur fyrir hvern mánuð og hámark samkvæmt c.- lið 5. gr. sé 400.000 krónur. Ekki sé hægt að miða við að Ábyrgðasjóður launa hafi greitt út umfram hámarkið. Þá sé í ákæru ekki tekið mið af staðgreiðslu sem hafi runnið í ríkissjóð en meint brot geti aðeins náð til þeirrar fjárhæðar sem ákærði hafi sannanlega fengið inn á bankareikning sinn.

Ákærði Z, sem er gefin að sök hlutdeild í fjársvikabroti ákærða C, segir það óumdeilt að meðákærði C og móðir hans hafi um árabil starfað hjá Á ehf. þ. e. áður en ákærði Z og bróðir hans D hafi yfirtekið félagið. Engin breyting hafi orðið á störfum þeirra við yfirtökuna og eina aðkoma ákærða Z að félaginu hafi verið að skrifa undir ráðningarsamninga við ákærða C og móður hans. Þá liggi það fyrir að ákærði C og móðir hans hafi starfað fyrir félagið frá 1. janúar 2008 þar til félagið varð gjaldþrota. Ákærði segir að engin ályktun verði dregin af því að hann hafi lítið munað um atvik þegar hann gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara enda hafi þá verið liðin 10- 11 ár frá því að atvik urðu.

Niðurstaða:

Ákærðu C og Z halda því fram að sakargiftir samkvæmt ákærulið I séu fyrndar og því beri að sýkna þá. Kæra Ábyrgðasjóðs launa vegna málsins barst héraðssaksóknara 9. desember 2016 og í kjölfarið hófst formleg hófst rannsókn embættisins á málinu. Var fyrningarfrestur þá rofinn, sbr. 4. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Háttsemi ákærða C samkvæmt tölulið I a. í ákæru er talin varða við 248. gr. almennra hegningarlaga og ákærða Z er gefin að sök hlutdeild í því broti, sbr. ákærulið I c. Er fyrningarfrestur samkvæmt þeirri grein tíu ár, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 81. gr. hegningarlaganna. Ákærði C gaf fyrstu skýrslu hjá héraðssaksóknara 25. október 2018 og jafnvel þó miðað yrði við að þá hafi rannsókn gagnvart honum hafist og fyrning þá verið rofin er brot hans ófyrnt því Ábyrgðasjóður launa greiddi inn á bankareikning ákærða C samkvæmt þessum ákærulið 18. mars 2009 og á því tímamarki var brot hans fullframið og fyrningarfrestur fór að líða. Héraðssaksóknara gekk erfiðlega að fá ákærða Z til skýrslutöku þrátt fyrir ítrekaðar boðanir en 12. nóvember 2008 hafði hann samband við héraðssaksóknara og tilkynnti að hann kæmi til landsins 2. desember sama ár og hann gaf upp netfang sitt og símanúmer. Daginn eftir var hann boðaður til skýrslutöku með tölvupósti og átti hann að mæta 4. desember 2018 en mætti ekki. Daginn áður en hann átti að mæta reyndi héraðssaksóknari ítrekað að ná sambandi við hann til að staðfesta tímasetningu á fyrirhugaðri skýrslutöku. Ákærði Z var síðan eftirlýstur 5. desember 2018 og mætti loks til yfirheyrslu 10. apríl 2019. Það er engum vafa undirorpið að ákærða var kunnugt um það í síðasta lagi haustið 2018 að hann var til rannsóknar í sakamáli og í síðasta lagi þá var fyrning gagnvart honum rofin. Ákærður maður getur ekki farið huldu höfði og ekki mætt til skýrslutöku þrátt fyrir ítrekaðar boðanir vegna rannsóknar sakamáls með þeim afleiðingum að sök hans fyrnist. Þrátt fyrir að oftar en einu sinni hafi orðið töluvert hlé á rannsókn málsins hjá héraðssaksóknara getur það ekki haft áhrif varðandi fyrningu eins og á stendur. Með vísan til framanritaðs eru sakir samkvæmt I tölulið ákæru ekki fyrndar.

Samkvæmt kaupsamningi/afsali dags. 14. desember 2007 keyptu ákærði Z og bróðir hans D allt hlutafé í Á ehf. af ákærða C og föður hans. Ákærði Z varð þá stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi félagsins en bróðir hans D tók sæti í varastjórn. Tilkynningar um þetta eru frá 14. desember 2007 en voru mótteknar hjá hlutafélagaskrá 1. september 2008 eða skömmu áður en félagið varð gjaldþrota. Þá fyrst öðluðust tilkynningarnar formlegt gildi. Ekki hefur fengist skýring á því hvers vegna gögnum um breytingar á skráningu Á ehf. var ekki komið á framfæri við rétta aðila fyrr en skömmu áður en félagið varð gjaldþrota [...]. Þá hefur ekki komið fram skýring á því hvers vegna Á ehf. fór í gjaldþrot nokkrum mánuðum eftir að ákærði Z varð forsvarsmaður félagsins. Það bendir ekki til þess að félagið hafi verið lífvænlegt þegar ákærði Z tók við rekstri þess en þrátt fyrir það eiga að hafa verið ráðnir tveir starfsmenn til félagsins í ársbyrjun 2008 á góðum launum. Þetta þykir ekki trúverðugt og bendir til þess að atvik hafi ekki verið með þeim hætti sem ákærðu lýsa.

Ákærði Z á að hafa gert ráðningarsamninga við ákærða C og móður hans 1. janúar 2008 fyrir hönd Á ehf. Tilkynningar um breytingu á stjórn o. fl. varðandi félagið eru frá 14. desember 2007 en voru ekki mótteknar hjá Ríkisskattstjóra fyrr en 1. september 2008 eða átta mánuðum eftir að ráðningarsamningarnir voru undirritaðir af ákærða Z sem þá var alla vega ekki formlega enn orðinn forsvarsmaður Á ehf. Hann varð það ekki fyrr en 1. september 2018 eða rúmlega [...] áður en félagið var úrskurðað gjaldþrota. Þetta þykir eindregið benda til þess að þessi skjöl hafi verið útbúin eftir á og þá líklega í þeim tilgangi að hafa rangt við.

Það liggur fyrir að ákærði C taldi ekki fram laun frá Á ehf. á skattframtali sínu vegna tekjuársins 2008 þrátt fyrir að samkvæmt launaseðlum hafi hann átt að fá greidd laun frá félaginu á því ári. Í maí til júlí 2008 var ákærði C skráður í fæðingarorlof og þáði í samræmi við það greiðslur frá Fæðingarorlofssjóði en var á sama tíma sagður í 100% starfi hjá Á ehf. samkvæmt launaseðlum. Móðir ákærða C taldi ekki heldur fram laun frá félaginu á árinu 2008 þrátt fyrir að samkvæmt gögnum málsins, sem stafa frá ákærðu sjálfum, hafi hún átt að fá greidd laun fyrir janúar til júní það ár. Samkvæmt gögnum málsins var Á ehf. ekki á launagreiðendaskrá á þeim tíma sem ákærði C og móðir hans voru sögð hafa verið launþegar hjá félaginu. En því hefur verið haldið fram að félagið hafi verið starfandi löngu fyrir árið 2008 og hefur því væntanlega greitt laun og ætti því að hafa verið á launagreiðendaskrá. Ekkert hefur komið fram um það að skráningu félagsins hvað þetta varðar hafi verið breytt við yfirtöku ákærða Z og D á félaginu í desember 2007. Það hefur ekki verið skýrt af hálfu ákærðu af hverju félagið var ekki á launagreiðendaskrá árið 2008 þrátt fyrir að hafa átt að greiða laun á því ári samkvæmt framburðum ákærðu og gögnum sem stafa frá þeim sjálfum.

Ákærði C mundi lítið um starfsemi Á ehf. við skýrslutöku hjá héraðssaksóknara en kvaðst hafa unnið hjá félaginu. Hann gat ekki skýrt það hvers vegna hann fékk greiðslur frá fæðingarorlofssjóði á sama tíma og hann var launþegi hjá Á ehf. Hann gaf ekki skýrslu fyrir dómi.

Ákærði C hefur lagt fram lista yfir kauptilboð og fjölda kauptilboða/sölutilboða sem eiga að eiga að sýna fram á að starfsemi hafi verið hjá Á ehf. ([...]) á árinu 2008 eða á því tímabili sem ákært er vegna. Þessi tilboð eru nær öll óundirrituð og ekki nema fimm þeirra frá árinu 2008 en flest önnur frá árunum 2006 og 2007. Eitt kauptilboðið, sem er undirritað, er dags. 11. nóvember 2008 eða [...] eftir að Á ehf. var úrskurðuð gjaldþrota og á þeim tíma sem ákærði C gerði kröfu um laun í uppsagnarfresti. Þessi gögn sýna því ekki afdráttarlaust að starfsemi hafi verið hjá Á ehf. árið 2008 þ. e. á því tímabili sem ákærðu fullyrða að ákærði C og móðir hans hafi verið þar við störf. Þau staðfesta í öllu falli ekki að ákærði C og móðir hans hafi starfa hjá Á ehf. á árinu 2008. Þá er engin staðfesting fyrir því að kaupsamningar hafi verið gerðir hjá Á ehf. á árinu 2008 þó fullyrt sé að starfsemi hafi verið hjá félaginu fram í september það ár og jafnvel lengur, sbr. fyrrgreint kauptilboð frá 11. nóvember það ár.

Ákærði Z gat við skýrslutöku hjá héraðssaksóknara lítið sagt um starfsemi Á ehf. og hann kannaðist ekki við A móður ákærða C en hún á að hafa starfað fyrir Á ehf. sem ákærði Z-kk-nf í forsvari fyrir og hann á að hafa gert ráðningarsamning við hana 1. janúar 2008. Ekki hefur fengist skýring á því hvers vegna ákærði Z hafi ekki þrátt fyrir þetta kannast við A. Í greinargerð verjanda ákærða Z segir að það sé óumdeilt að ákærði C og móðir hans hafi um árabil starfað hjá félaginu við kaup og sölu á bátum þ. e. áður en ákærði Z og bróðir hans D hafi yfirtekið félagið. Við yfirtökuna hafi ekki orðið breyting á því. Þrátt fyrir þetta eru ekki á meðal rannsóknargagna málsins ótvíræð gögn sem sýna fram á að starfsemi hafi verið hjá Á ehf. til að mynda gögn sem sýna fram á tekjur eða rekstrarkostnað fyrir utan laun.

Samkvæmt ráðningarsamningum voru ákærði C og móðir hans ráðin til starfa og hófu störf hjá Á ehf. í byrjun janúar 2008 en samkvæmt kröfulýsingum þeirra í þrotabú félagsins virðast þau hafa fengið greidd laun fyrir janúar til júní 2008 þar sem þau gera aðeins kröfu til launa frá og með júlí sama ár. Engin gögn hafa hins vegar verið lögð fram um launagreiðslur til þeirra fyrir janúar til júní 2008 fyrir utan launaseðla og félagið var ekki á launagreiðendaskrá á árinu 2008 eins og fram er komið. Á skattframtölum ákærða C og móður hans vegna tekjuársins 2008 eru engin laun frá Á ehf. talin fram. Hjá ákærða Z kom fram að ákærði C og móðir hans hafi um árabil starfað hjá félaginu en engin skýring hefur fengist á því hvers vegna félagið var þá ekki á launagreiðendaskrá árið 2008 ef engin breyting varð á rekstri þess á því ári frá því sem áður hafði verið. Þá liggur fyrir að ekki var skilað skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa ákærða C-x-x móðir hans fyrir Á ehf. á árinu 2008.

Móðir ákærða C, A, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara og var upphaflega meðal ákærðu í málinu en undir rekstri málsins var fallið frá ákæru á hendur henni vegna veikinda hennar. Hún kvaðst ekki hafa verið ráðin starfsmaður hjá Á ehf. en eftir stofnun félagsins árið 2004 hafi hún útbúið heimasíðu fyrir það og síðan sett inn á síðuna auglýsingar um skip. Þetta hafi verið greiði við son hennar ákærða C. Hún kannaðist ekki við ákærða Z-x-x D og hún kvaðst aldrei hafa verið ráðinn sölumaður hjá Á ehf. þrátt fyrir að það standi í ráðningarsamningi hennar. Þá kvaðst hún ekki hafa vitað af kröfulýsingu hennar í þrotabú Á ehf. og hún hafi ekki fengið nein laun frá félaginu árið 2008. A mundi ekki eftir að hafa fengið greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa inn á bankareikning sinn né mundi hún eftir útborgunum af reikningnum í kjölfarið. Þetta bendir ekki til þess að A hafi starfað fyrir Á ehf. á árinu 2008. Það skal tekið fram að þegar A gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara má vera að veikindi hennar hafi verið farin að hafa þau áhrif að hún myndi ekki atvik nákvæmlega og því verður ekki fullyrt um sönnunargildi framburðar hennar. Þrátt fyrir það er framburður hennar í samræmi við það að ekkert bendir til þess að hún og ákærði C hafi verið starfsmenn Á ehf. á árinu 2008. Enda er ekki á meðal rannsóknargagna málsins nein gögn sem sýna ótvírætt að það hafi verið starfsemi hjá félaginu á því ári.

Það þykir ekki trúverðugt að í ársbyrjun 2008 eða skömmu eftir að ákærði Z tók við sem forsvarsmaður Á ehf. hafi verið ráðnir tveir starfsmenn til félagsins á góðum launum en það hafi síðan [...] seinna orðið gjaldþrota. Með hliðsjón af því verður að telja að forsvarsmönnum félagsins hafi mátt vera ljóst í ársbyrjun 2008 að staða þess væri slæm og hún gæfi ekki tilefni til þess að ráða nýja starfsmenn til félagsins. Þá hafa engin gögn verið lögð fram um það að þessum starfsmönnum hafi í byrjun ráðningartímans verið greidd laun þó því sé haldið fram af hálfu ákærða sjálfra. Þá hafa heldur engin gögn verði lögð fram í málinu sem sýna að Á ehf. hafi á árinu 2008 skilað tekjum né greitt rekstrarkostnað. Í raun er það reyndar þannig að engin trúverðug gögn hafa verið lögð fram sem sýna að raunveruleg starfsemi hafi verið hjá Á ehf. á árinu 2008 áður en kom til gjaldþrots félagsins né um vinnuframlag ákærða C og móður hans í þágu félagsins á því ári.

Þegar ofanritað er allt virt í heild sinni þykja framburðir ákærðu C og Z hjá héraðssaksóknara um starfsemi Á ehf. á árinu 2008 ótrúverðugir og verða ekki lagðir til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

Eins og fram er komið liggja ekki fyrir nein trúverðug gögn sem sýna að starfsemi hafi verið hjá Á ehf. á árinu 2008 og ekki heldur gögn sem benda til þess að ákærði C og móðir hans A hafi verið þar launaðir starfsmenn. Þvert á móti benda gögn málsins til þess að engin starfsemi hafi verið hjá Á ehf. á árinu 2008 og að þau gögn málsins sem eiga að sýna fram á hið gagnstæða séu tilbúningur og hafi verið útbúin eftir á í því skyni að fá tilhæfulausar kröfur greiddar frá Ábyrgðasjóði launa.

Samkvæmt gögnum málsins liggur það fyrir að Ábyrgðasjóður launa samþykkti kröfu ákærða C að fjárhæð 1.852.461 krónu og greiddi inn á bankareikning hans 927.887 krónur.

Ákærði C viðurkenndi í skýrslutöku hjá héraðssaksóknara að hafa móttekið greiðsluna frá Ábyrgðasjóði launa og millifært hluta fjárhæðarinnar inn á sambýliskonu sína og endurgreitt móður sinni lán að fjárhæð 305.000 krónur. Þá samþykkti sjóðurinn kröfu vegna A að fjárhæð 2.545.205 krónur og greiddi inn á bankareikning hennar 1.265.366 krónur. Sama dag var tekið út af þeim reikningi 1.000.000 króna í reiðufé en ekki liggur fyrir hvernig þeim fjármunum var ráðstafað. Nefndar fjárhæðir varðandi Ábyrgðasjóð launa eru í samræmi við ákæru.

Að öllu ofanrituðu virtu telst það hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði C hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið I a. og þar með gerst sekur um fjársvik. Þá telst einnig sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði Z hafi gerst sekur um hlutdeild í broti ákærða C eins og lýst er í ákærulið I c. Háttsemi þeirra er réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni og hafa þeir unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Ákæruliður II– É ehf.

Málavextir:

É ehf. var stofnað í september 2006 og þá var stjórnarmaður og framkvæmdastjóri með prókúru G en stofnandi félagsins var H. Tilgangur félagsins var rekstur og útleiga á íbúðum o. fl. Samkvæmt fundi 15. október 2012 tók ákærði Z við sem stjórnarmaður og framkvæmdastjóri með prókúru en tilkynning þar um barst hlutafélagaskrá 7. nóvember sama ár. É ehf. var úrskurðað gjaldþrota [...] eða [...]eftir að ákærði Z tók við sem forsvarsmaður félagsins.

Ákærði C lýsti kröfu í þrotabúið að höfuðstól 6.263.782 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar. Krafan var sögð vegna vangoldinna launa fyrir desember 2012 og fyrir janúar 2013 til og með apríl sama ár en launaseðlar fyrir desember 2012 og janúar til og með mars 2013 höfðu verið gefnir út. Þá var krafist launa á uppsagnarfresti í þrjá mánuði eða fyrir maí- júlí 2013. Í kröfulýsingunni segir að ákærði C hafi byrjað störf hjá É ehf. 1. október 2012 og starfað sem leigumiðlari í fullu starfi en honum hafi verið sagt upp störfum 3. apríl 2013. Mánaðarlaun hafi í byrjun verið 670.000 krónur en hækkað í 691.775 krónur 1. febrúar 2013 samkvæmt kjarasamningi. Launin fyrir nóvember 2012 hafi verið greidd en ekki eftir það. Auk forgangskröfu ákærða C lýsti Lífeyrissjóður verslunarmanna forgangskröfu vegna lífeyrissjóðsiðgjalda. Kröfulýsingu ákærða C-kk-ef ráðningarsamningur hans dags. 16. október 2012, uppsagnarbréf dags. 3. apríl 2013 og launaseðlar fyrir nóvember 2012 til apríl 2013. Ráðningarsamningurinn var undirritaður af ákærða Z f. h. É ehf.

Með bréfi dags. 24. september 2013 tilkynnti Ábyrgðasjóður launa að hann hefði ákveðið að ábyrgjast greiðslu á 2.702.699 krónur auk vaxta 138.587 krónur eða samtals 2.841.286 krónur vegna launakröfu ákærða C. Til frádráttar voru greiddar atvinnuleysisbætur, staðgreiðsla opinberra gjalda og lífeyrissjóðsgjöld þannig að greitt var inn á bankareikning ákærða C 1.504.578 krónur.

É ehf. var ekki á launagreiðendaskrá frá desember 2012 til og með apríl 2013 og skilaði ekki skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa ákærða C hjá félaginu. Á skattframtölum hans vegna tekjuáranna 2012 og 2013 voru ekki talin fram laun frá É ehf.

Ákærði, C, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 25. október 2018. Hann kvaðst ekkert hafa vitað um það þegar ákærði Z kom að rekstri É ehf. en ákærði C kvaðst hafa starfað hjá félaginu frá 1. október 2012 og starfað sem leigumiðlari í fullu starfi en ekki komið að rekstri félagsins. Hann gat ekki svarað því í hvaða umboði hann hafi starfað hjá É ehf. eftir að félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota en forsvarsmaður þess ákærði Z hafi ekki upplýst ákærða C um það að félagið hefði verið úrskurðað gjaldþrota. Hann sagði að ætlunin hafi verið að kaupa eignir á uppboðum og ódýrar eignir helst út á landi og endurleigja. Á þeim tíma sem ákærði hafi starfað hjá É ehf. hafi engar eignir verið keyptir en eignir verið skoðaðar í Vestmannaeyjum og í Garði en tillögur ákærða um kaup á eignum hafi verið slegnar út af borðinu af ákærða Z en hann hafi ráðið ferðinni og annast bókhald félagsins. Ákærði C sagði að ákærði Z hafi gert uppsagnarbréfið sem og launaseðla þegar þeir hafi verið gerðir. Ákærði C kannaðist við að hafa fengið greitt frá Ábyrgðasjóði launa 1.504.578 krónur.

Ákærði, Z, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 10. apríl 2019. Hann kvaðst ekki muna hvernig það hafi komið til að hann hafi komið að rekstri É ehf. en það hafi bara vantað,, einhvern í stjórn eða eitthvað.“ Ákærði kvaðst muna eftir einhverju félagi sem staðið hafi til að stofna til að leigja út íbúðir en ekki í hagnaðarskyni. Ákærði mundi ekki hver hafi verið í forsvari fyrir félagið eða annast daglegan rekstur þess. Hann gat heldur engu svarað um störf ákærða C fyrir félagið og ekki um launagreiðslur þess. Ákærði Z kvaðst ekki hafa fengið neitt af þeirri greiðslu sem ákærði C hafi fengið frá Ábyrgðasjóði launa.

Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærði C skoraðist undan skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins fyrir utan það að hann sagði að É ehf. hafi verið í rekstri. Ákærði Z neitar sök en gaf ekki frekari skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins.

Vitnið, E lögmaður, kvaðst vera lögmaður Verslunarmannafélags Reykjavíkur og m. a. annast kröfulýsingar vegna launamanna í þrotabú. Gögnum vegna þess og þá helst launaseðlum væri aflað af Verslunarmannafélaginu en síðan komið til lögmannsins. Vitnið kvaðst lýsa kröfum en ekki dæma um réttmæti þeirra.

Vitnið, I lögmaður, var skiptastjóri í þrotabúi É ehf. Vitnið mundi ekki eftir kröfulýsingu ákærða C í þrotabúið. Vitnið sagði að það væri ekki algengt að lýst væri kröfum fyrir tímabil eftir að bú félags væri tekið til gjaldþrotaskipta.

Vitnið, J, var varamaður í stjórn É ehf. Vitnið kvaðst ekki muna hvaða tengsl það hafi haft við félagið. Vitnið mundi ekki hvers vegna ákærði Z hafi tekið við félaginu og vitnið þekki hann lítið. Vitnið mundi ekki hvort starfsemi hafi verið hjá félaginu og minntist þess ekki að það hafi verið með starfsmenn. Vitnið kvaðst ekki hafa komið að því að ráða ákærða C sem starfsmann É ehf. og vitnið þekki ekkert til gjaldþrots félagsins.

Sjónarmið ákærðu:

Ákærði, C, kveðst hafa verið löggiltur leigumiðlari og hafið störf hjá É ehf. 1. október 2012 og starfað þar fram að gjaldþroti félagsins í febrúar 2013. Eins og starfslýsing ákærða í ráðningarsamningi bendi til hafi félagið m. a. ætlað að kaupa nýjar eignir til að leigja út og hugsanlega annað félag til að sameina É ehf. Þetta sýni að ætlunin hafi verið að ákærði hefði næg verkefni og það hafi ekki verið hans sök að ekki hafi orðið af þeim áætlunum. Það að félagið hafi ekki verið á launagreiðendaskrá sanni ekki að engin starfsemi hafi verið hjá félaginu.

Ákærði, Z, kvaðst hafa tekið við sem forsvarsmaður É ehf. í október 2012 en markmið hans og ákærða C hafi verið að koma á óhagnaðardrifinni leigustarfsemi um fasteignir. Reksturinn hafi hins vegar ekki gengið sem skyldi og farið í gjaldþrot. Aðgerðir ákærða C í kjölfar gjaldþrotsins séu ákærða Z óviðkomandi en ekkert liggi fyrir um að ákærði C-x-x ekki verið starfsmaður É ehf. en eina hlutverk ákærða Z hafi verið að endurreisa félagið. Hann hafi ekki vitað af því að sóttar hafi verið greiðslur til Ábyrgðasjóðs launa í kjölfar gjaldþrotsins. Því skorti þannig á grundvallarskilyrði um ásetning til brots hjá ákærða Z.

Niðurstaða:

É ehf. varð gjaldþrota [...] eftir að ákærði Z tók við sem forsvarsmaður þess en um skemmri tíma var að ræða frá því að hann varð formlega forsvarsmaður félagsins þar sem tilkynningar þar um voru mótteknar hjá Ríkisskattstjóra 7. nóvember 2012. Þegar ákærði Z á að hafa tekið við félaginu í október 2012 gerði hann ráðningarsamning við ákærða C-kk-þf leigumiðlara og átti hann að fá 670.000 krónur í mánaðarlaun. Þykir frekar ósennilegt að aðeins rúmum fjórum mánuðum eftir að félagið réð til sín starfsmann á góðum launum hafi það orðið gjaldþrota hafi verið grundvöllur fyrir rekstri félagsins þegar ákærði Z kom að rekstri þess. Þá er fullyrt að ákærði C hafi fengið greidd laun fyrir nóvember 2012 en engin gögn hafa verið lögð fram um það fyrir utan launaseðil og þá var félagið ekki á launagreiðendaskrá né var skilað skilagreinum staðgreiðslu fyrir það tímabil. Ekki verður ekki ráðið af rannsóknargögnum málsins hvert raunverulegt starf ákærða C hafi verið eða hvort hann hafi yfirleitt starfað fyrir É ehf. Þykir ótrúverðugt að hann hafi starfað þar í nokkra mánuði án þess að nokkur árangur hafi orðið af starfi hans eins og hann heldur sjálfur fram.

Framburður ákærða Z hjá héraðssaksóknara um starfsemi É ehf. var mjög rýr. Hann gat ekki sagt til um það hver hafi verið í forsvari fyrir félagið, hver daglegur rekstur þess hafi verið og þá gat hann ekki lýst starfi ákærða C fyrir félagið. Ákærði Z var samt sem áður forsvarsmaður félagsins og ritaði undir skjöl í þess nafni. Þetta þykir ótrúverðugt.

Ráðningarsamningur sem ákærði Z gerði við ákærða C f. h. É ehf. var gerður áður en formleg tilkynning um forsvar ákærða Z fyrir félagið var send viðeigandi yfirvöldum.

Ákærða C var sagt upp störfum hjá É ehf. 3. apríl 2013 og syni hans Ö var sagt upp störfum hjá Í ehf. ([...] ehf.) 5. sama mánaðar. Undir bæði uppsagnarbréfin, sem eru samhljóða, ritar ákærði Z. Er dregið í efa að atvik hafi verið með þessum hætti.

Á skattframtali ákærða C vegna tekjuársins 2012 voru ekki talin fram laun frá É ehf. en af því verður ekki dregin önnur ályktun en sú að hann hafi ekki fengið greidd laun frá félaginu á árinu 2012 þrátt fyrir að gögn sem stafa frá ákærðu sjálfum eigi að benda til annars. En á launaseðla ákærða C fyrir október og nóvember 2012 kvittar hann greitt.

Ekki hefur fengist skýring á því hvers vegna ákærði C á að hafa starfað fyrir É ehf. eftir að það var úrskurðað gjaldþrota [...] né í hvers umboði það starf hafi þá verið. Enda bendir ekkert til þess að það hafi verið starfsemi hjá félaginu eftir að það var úrskurðað gjaldþrota og þá í raun á vegum þrotabúsins frekar en mánuðina áður en bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta.

Eins og fram er komið er uppsögn á ráðningarsamningi ákærða C frá 3. apríl 2013 og undirrituð af ákærða Z f. h. É ehf. Ákærði Z gaf skýrslu hjá skiptastjóra þrotabús félagsins 26. mars 2013 og þá hefur honum nú átt að vera ljóst að félagið var gjaldþrota og því ekki í hans verkahring að hafa afskipti af rekstri þess eða öllu heldur þrotabúinu þegar uppsagnarbréfið var gert. Þetta bendir til þess að uppsagnarbréfið sem og fleiri skjöl varðandi meintan rekstur É ehf. hafi verið útbúin eftir á í þeim tilgangi að blekkja starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa og hafa fé af sjóðnum.

Engin trúverðug gögn hafa verið lögð framsem benda til þess að starfsemi hafi verið hjá É frá október 2012 þar til í febrúar 2013 þegar það var úrskurðað gjaldþrota hvað þá eftir það tímamark, þegar þrotabú hafði tekið við réttindum og skyldum félagsins, eins og ákærðu C og Z halda fram.

Framburðir ákærðu C og Z um starfsemi É ehf. þykja ótrúverðugir með hliðsjón af framanrituðu og rannsóknargögnum málsins. Verða framburðir þeirra því ekki lagðir til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

Samkvæmt gögnum málsins samþykkti Ábyrgðasjóður launa kröfu ákærða C að fjárhæð 2.841.286 krónur (í ákæru segir 2.830.213) og greiddi inn á bankareikning hans 1.504.578 krónur. Ákærði hefur viðurkennt að hafa móttekið greiðsluna og í kjölfarið tók hann 1.000.000 króna út af reikningnum en hann gat ekki í skýrslutöku hjá héraðssaksóknara gert grein fyrir því hvernig hann ráðstafaði þeim fjármunum. Nefndar fjárhæðir varðandi Ábyrgðasjóð launa eru í samræmi við ákæru.

Að öllu ofanrituðu virtu telst það hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði C hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið II a. og þar með orðið sannur að fjársvikum. Sömuleiðis telst hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði Z hafi gerst sekur um hlutdeild í broti ákærða C, sbr. ákærulið II b. Háttsemi þeirra er réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni og hafa þeir unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Ákæruliður III– Í ehf.

Málavextir:

Fyrirliggjandi samþykktir fyrir Í ehf. (áður [...] ehf.) eru frá ágúst 2011 og tilgangur félagsins var kaup og sala fasteigna o. fl. en ekki liggur fyrir hvenær félagið var stofnað. Samkvæmt fundi 6. september 2011 varð ákærði, Z, stjórnarmaður og framkvæmdastjóri með prókúruhafi en tilkynning þar um var móttekin hjá hlutafélagaskrá 6. október sama ár. Félagið var úrskurðað gjaldþrota [...].

Ákærði, Ö, lýsti kröfu í þrotabúið að höfuðstól 5.421.455 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar. Í kröfulýsingunni segir að ákærði hafi byrjað störf hjá Í ehf. 1. október 2012 sem kerfis- og vefstjóri. Hann hafi innt starfið að hendi heima hjá sér og á tölvu en hætt störfum 5. apríl 2013 að ósk forsvarsmanns Í ehf. Mánaðarlaunin hafi verið í upphafi 580.000 krónur en hækkað 1. febrúar 2013 í 598.850 krónur. Ákærði hafi fengið launaseðla til og með mars 2013 en laun hafi verði ógreidd frá desember 2012. Krafan í þrotabúið var um ógreidd laun fyrir desember 2012 og janúar til og með apríl 2013 og laun á uppsagnarfresti í þrjá mánuði eða frá maí- júlí sama ár. Ekki var lýst annarri forgangskröfu í þrotabúið en ákærða Ö en Í ehf. var ekki á greiðendaskrá verkalýðsfélaga eða lífeyrissjóða.

Kröfulýsingu ákærða, Ö, fylgdi m. a. uppsagnarbréf dags. 5. apríl 2013 og launaseðlar fyrir október 2012 til og með mars 2013.

Ákærði, Ö, taldi ekki fram á skattframtali tekjur frá Í ehf. vegna tekjuársins 2012 þrátt fyrir að samkvæmt staðgreiðsluskilagreinum og handskrifaðri kvittun hafi hann fengið greidd laun fyrir október og nóvember 2012. Þá fékk ákærði greiddar atvinnuleysisbætur fyrir október 2012 og mars og apríl 2013 en á sama tíma var hann skráður í 100% starf hjá Í ehf., sbr. fyrrgreinda launaseðla. Félagið var skráð á launagreiðendaskrá til og með febrúar 2013 en skilagreinum staðgreiðslu vegna meintra starfa ákærða Ö fyrir félagið var ekki skilað til Ríkisskattstjóra fyrr en í september 2014 í kjölfar þess að Ábyrgðasjóður launa óskaði eftir frekari gögnum til staðfestingar á vinnuframlagi ákærða Ö fyrir Í ehf.

Með bréfi dags. 1. september 2014 óskaði Ábyrgðasjóður launa eftir frekari gögnum vegna kröfulýsingar ákærða Ö í þrotabú Í ehf. en þar var m. a. um að ræða ráðningarsamning, upplýsingar um vinnu ákærða í þágu Í ehf., gögn sem sýndu innborganir vinnuveitanda til launamanns og staðfestingu um skil á skilagreinum vegna launa fyrir október og nóvember 2012. Ráðningarsamningi dags. 28. september 2012 var þá skilað en undir hann skrifar f. h. Í ehf. ákærði Z. Einnig var skilað kvittun dags. 10. nóvember 2012 fyrir launum að fjárhæð 335.774 krónur og kvittar ákærði Ö fyrir móttöku þeirra. Loks var skilað skilagreinum vegna staðgreiðslu af launum fyrir október og nóvember 2012 og janúar 2013 en þær voru mótteknar af Ríkisskattstjóra 24. september 2014.

Með bréfi Ábyrgðasjóðs launa dags. 14. nóvember 2014 var tilkynnt að sjóðurinn myndi ábyrgjast greiðslu vegna launakröfu ákærða Ö að höfuðstól 2.518.502 krónur auk vaxta 379.816 krónur eða alls 2.898.318 krónur. Til frádráttar var staðgreiðsla opinberra gjalda og lífeyrissjóðsiðgjöld þannig að greitt var inn á bankareikning ákærða Ö 1.836.762 krónur.

Ákærði, Ö, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 5. nóvember 2018 og neitaði sök en hann kvaðst hafa verið í vinnu hjá Z líklega [...]syni en hann hafi boðið ákærða starf sem forritari. Það hafi snúist um að útbúa birgðakerfi þ. e. yfir sölu og birgðir og það hafi ákærði Ö unnið á fartölvu sem ákærði Z hafi afhent ákærða Ö. Ákærði Z hafi haft samband við ákærða Ö vegna ábendingar föður hans. Ákærði Ö kvaðst hafa afhent ákærða Z kerfið og hann hafi getað keypt sér hýsingu fyrir það og hann hafi átt að gera það. Ákærði Ö kvaðst hafa afhent þetta á USB lykli en hann og ákærði Z hafi hist nokkrum sinnum og vinnan hafi staðið yfir í nokkra mánuði. Ákærði Ö kvaðst ekkert vita um félagið Í ehf. fyrir utan það að hafa unnið fyrirfélagið en ákærði hafi síðan leitað til stéttarfélags þegar Í ehf. hafi orðið gjaldþrota. Hann kvaðst hafa fengið launaseðla afhenta en aldrei fengið laun greidd. Ákærði kvaðst ekki muna hvers vegna hann hafi fengið atvinnuleysisbætur greiddar í október 2012 en á sama tíma verið í fullu starfi hjá Í ehf. Þá gat ákærði lítið sagt til um samskipti við Ábyrgðasjóð launa vegna kröfu hans í sjóðinn og hann minntist þess ekki að hafa fengið greidd laun, sbr. ofangreinda kvittun. Ákærði viðurkenndi að hafa fengið greiddar 1.836.762 krónur frá Ábyrgðasjóði launa og stærstur hluti þeirra fjárhæðar hafi farið í það að greiða fíkniefnaskuldir.

Ákærði, Z, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 10. apríl 2019 og hann kvaðst engu geta svarað um þetta og lítið muna eftir félaginu Í ehf. Hann kvaðst ekki hafa annast daglega fjármálastjórn félagsins en hann minnti að það hafi átt að setja upp síðu og tölvuvinnslu fyrir félagið. Eftir því sem ákærði mundi hafi ákærði Ö verði ráðinn til félagsins en það hafi ekki verið rekstrarforsenda fyrir það enda ekki fengist fjármögnun fyrir félagið. En ákærði gat ekki svarað því til hverra hafi verið leitað um fjármögnun og hann mundi ekki hver hefði gert launaseðla eða uppsagnarbréfið þegar ákærða Ö hafi verið sagt upp störfum. Þá kvaðst ákærði ekki vera viss um að hann hefði skrifað undir ráðningarsamning við ákærða Ö þó nafn ákærða Z væri ritað undir samninginn og hann gat ekki svarað því hver hefði gert samninginn. Ákærða Z minnti að ákærði Ö hafi átt að gera heimasíðu vegna sölu á bátum og vegna leiguhúsnæðis en þeir hafi ætlað að vera milliliðir í að leigja út húsnæði.

Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærði Z neitar sök en hann skoraðist undan frekari skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins enda hefði hann þegar sagt alltsem hann hefði að segja um málið.

Ákærði Ö sagði að ákærði Z væri fyrrverandi vinnuveitandi sinn og hann hafi ráðið ákærða Ö til starfa en hann væri sjálfmenntaður forritari. Hann kvaðst hafa rætt við ákærða Z í síma og hitt hann á kaffihúsi. Ákærði Ö sagðist hafa starfað fyrir Í ehf. við hönnun á sölu- og birgðakerfi og fengið tölvu til að vinna það á en hann hafi unnið heima hjá sér. Hann hafi afhent ákærða Z kerfið í janúar eða febrúar 2013. Meðan ákærði Ö-kk-nf starfað hjá Í ehf. hafi hann fengið afhent umslag með peningum upp í laun og hann hafi einnig fengið tölvu. Í umslaginu hafi einnig verið kvittun sem hann hafi líklega kvittað á. Ákærði sagði að ákærði Z hafi gert ráðningarsamning við ákærða Ö og ákærði Z hafi einnig gert uppsögnina á samningnum og afhent ákærða Ö hana. Hann taldi að kröfulýsing hans í þrotabú Í ehf. væri rétt. Hann kvaðst hafa þurft að krefja Z um launaseðla fyrir stéttarfélag sitt og því hafi ákærði Ö fengið launaseðlana eftir á. Hann sagði að hugsanlega hafi E lögmaður beðið ákærða um gögn eftir að Í ehf. varð gjaldþrota og þá fengið þau frá ákærða Z. Ákærði Ö kannaðist við að hafa fengið greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa en mundi ekki hver fjárhæðin hafi verið. Eftir að hann hafi fengið greiðsluna hafi hann tekið 1.800.000 krónur út af bankareikningi sínum og greitt skuldir m. a. vegna fíkniefnaneyslu og keypt sér bifreið. Ákærði Ö kvaðst hafa haldið að vinnuveitandi sinn myndi ganga þannig frá málum að laun frá Í ehf. myndu rata inn á skattframtal hans sem og myndi hann einnig ganga frá öðru viðkomandi laununum. Ákærði kvaðst ekki hafa komið nálægt daglegum rekstri Í ehf. og ekki haft samskipti við aðra starfsmenn félagsins. Ákærði kvaðst hafa farið á atvinnuleysisbætur eftir að hafa starfað hjá Bónus og Í ehf. en hann hafi hætt að starfa fyrir ákærða Z á árinu 2013. Ákærði Ö kvaðst ekki hafa munað atvik vel þegar hann hafi gefið skýrslu hjá héraðssaksóknara vegna fíkniefnaneyslu og kvíða. Hann kvaðst ekki hafa neytt vímuefna í sjö ár og hann ætti konu og börn.

Vitnið, J, var um tíma stjórnarmaður og framkvæmdastjóri Í ehf. Vitnið mundi ekki af hverju ákærði Z hafi yfirtekið félagið. Engin starfsemi hafi verið hjá félaginu þegar vitnið hafi verið með það. Vitnið kvaðst ekki þekkja ákærða Ö og ekki þekkja til gjaldþrots Íehf.

Vitnið, K lögmaður, var skiptastjóri í þrotabúi Í ehf. Vitnið kvaðst lítið muna eftir þrotabúinu enda langt síðan það hafi verið til meðferðar. Vitnið kvaðst halda að fulltrúi vitnisins hafi sent gögn til Ábyrgðasjóðs launa. Vitnið mundi ekki eftir samskiptum við ákærða Z.

Sjónarmið ákærðu:

Ákærði, Ö, segir að hann hafi verið ráðinn sem launþegi hjá Í ehf. til að útbúa sölukerfi fyrir félagið og það hafi átt að útvega honum tölvubúnað til verksins. Hann hafi aldrei fengið greiðslu frá félaginu og ákærði Z sagt að ákærði Ö þyrfti að vera þolinmóður. En 10. nóvember 2012 hafi ákærði Z afhent ákærða Ö 335.774 krónur í seðlum sem innborgun inn á ógreidd laun en honum hafi síðan verið sagt upp störfum 5. apríl 2013. Ákærði Ö segir að ekkert bendi til þess að hann hafi haft ásetning til að blekkja Ábyrgðasjóð launa. Jafnvel þó ákærði hafi ekki átt rétt á greiðslu frá sjóðnum hafi enginn ásetningur verið til staðar hjá honum til að svíkja fé út úr sjóðnum og lögmaður hafi annast samskipti fyrir hönd ákærða við sjóðinn.

Ákærði, Z, segir að hann hafi undirritað lögformleg skjöl eftir að Í ehf. varð gjaldþrota en félagið hafi haft starfsmenn sem hafi sinnt tilteknum verkefnum fyrir félagið. Þá kveðst ákærði hafa lagt fram með greinargerð sinni heildaryfirlit óframtalinnar virðisaukaskattskyldrar veltu og ógreidds virðisaukaskatts Í ehf. vegna rekstraráranna 2011 og 2012. Yfirlitið byggi á upplýsingum um útsenda reikninga félagsins og því megi sjá að félagið hafi gefið út reikninga og verið með töluverða starfsemi á árunum 2011 og 2012. Ákærði viðurkennir að hluta af þeim gögnum sem hafi verið afhent Ábyrgðasjóði launa hafi verið aflað eftir á en það breyti því ekki að ákærði Ö hafi verið starfsmaður Íehf.

Niðurstaða:

Samkvæmt gögnum málsins var nafni [...] ehf. breytt í Í ehf. 23. ágúst 2011 og 6. september sama ár tók ákærði Z við sem stjórnarmaður og gerðist framkvæmdastjóri félagsins með prókúru en tilkynningar um þetta voru ekki mótteknar hjá Ríkisskattstjóra fyrr en 6. október 2011. Ákærði Z ritar sjálfur undir tilkynningar um breytingar á forsvari félagsins og samkvæmt þeim tilkynningum hét félagið á þeim tíma Í ehf.

Launaseðlar ákærða Ö frá október 2012 til mars 2013 eru á nafni [...] ehf. sem og uppsögn á ráðningarsamningi hans frá 5. apríl 2013 sem er undirrituð af ákærða Z. Þannig að rúmlega einu og hálfu ári eftir að nafni félagsins var breytt í Í ehf. er forsvarsmaður félagsins ákærði Z enn að nota gamla nafn félagsins. Þetta þykir ekki benda til þess að forsvarsmanni félagsins hafi verið tamt að nota rétt nafn félagsins og þykja því ekki standa líkur til þess að umfangsmikil starfsemi eða starfsemi yfirleitt hafi verið hjá félaginu á árunum 2012 og 2013.

Samkvæmt framburði ákærða Z hjá skiptastjóra þrotabúsins komst félagið í raun aldrei á koppinn en samt hafi það haft einn starfsmann. Félagið hafi ekki haft bankareikning og ekki tekist að fjármagna það. Þetta þykir ekki benda til þess að raunveruleg starfsemi hafi verið hjá félaginu.

Ákærða Ö var sagt upp störfum hjá Í ehf. ([...]ehf.) 5. apríl 2013 og föður hans var sagt upp störfum hjá É ehf. 3. sama mánaðar. Undir bæði uppsagnarbréfin, sem eru samhljóða, ritar ákærði Z. Er dregið í efa að atvik hafi í raun verið með þessum hætti.

Ákærði Ö, sem kvaðst vera sjálfmenntaður forritari, lýsti því fyrir dómi að ákærði Z hafi ráðið ákærða Ö til starfa en þeir hafi ekki þekkst áður en til þess hafi komið. Hann hafi átt að hanna sölu- og birgðakerfi, fengið tölvu til þess og unnið heima hjá sér. Hann hafi síðan afhent ákærða Z kerfið án þess að ákærði Ö eigi nokkuð til sem staðfesti að hann hafi hannað og gert umrætt kerfi. Þá hefur ákærði Z ekki heldur lagt neitt fram um tilvist þessa kerfis. Verður að telja ósennilegt að hafi umrætt kerfi verið útbúið eins og ákærðu fullyrða að ekkert sé til sem geti staðfest tilvist þess.

Tæplega hálfu ári eftir að félagið Í ehf. réð til sín starfsmann með 500.000 krónur í mánaðarlaun í október 2012 varð það gjaldþrota. Engin gögn liggja fyrir um það í hverju starf ákærða Ö hafi falist fyrir utan framburð hans sjálfs sem þykir ekki trúverðugur þegar tekið er tillit til rannsóknargagna málsins. Þá þykir ekkert fram komið um það að starfsemi hafi verið hjá Í ehf. frá október 2012 til apríl 2013 enda liggja ekki fyrir nein trúverðug gögn sem benda til þess. Þar getur engu breytt yfirlit yfir óframtalinna virðisaukaskattskylda veltu og ógreiddan virðisaukaskatt vegna rekstraráranna 2011 og 2012. Enda liggja engin gögn fyrir sem styðja þetta yfirlit.

Á sama tíma og ákærði Ö á að hafa verið í starfi hjá Í ehf. þáði hann atvinnuleysisbætur og hann gat ekki gefið skýringu á því. Á skattframtali hans vegna tekjuársins 2012 taldi hann ekki fram tekjur frá Í ehf. en samkvæmt gögnum málsins, sem stafa frá ákærðu, á hann að hafa fengið greidd laun frá félaginu fyrir október og nóvember 2012.

Það var ekki fyrr en Ábyrgðasjóður launa krafði um frekari gögn vegna kröfulýsingar ákærða Ö í september 2014 að skilagreinum staðgreiðslu af launum fyrir Í ehf. vegna október og nóvember 2012 og janúar 2013 var skilað en þær voru mótteknar af Ríkisskattstjóra 24. september 2014. Þá var Ábyrgðasjóði launa einnig afhent handskrifuð kvittun sem á að sýna að ákærða Ö hafi verið greidd laun að fjárhæð 335.774 krónur í reiðufé sem hann hafi fengið afhent í umslagi. Fjárhæðin og annað varðandi kvittunina bendir til þess að hún hafi verið útbúin eftir á sem og fleiri skjöl sem eiga að sýna að starfsemi hafi verið hjá Í ehf. þegar ákærði Ö á að hafa verið þar starfsmaður.

Uppsögn á ráðningarsamningi ákærða Ö við Í ehf. var undirrituð 5. apríl 2013 af ákærða Z eða eftir að félagið var úrskurðað gjaldþrota. Á þeim tíma hafði hann ekkert að gera með rekstur félagsins eða öllu heldur þrotabúsins. Reyndar var uppsögnin, eins og fram er komið, gerð í nafni [...] ehf. þrátt fyrir að nafni félagsins hafi verið breytt í Í ehf. í ágúst 2011.

Þegar gögn málsins eru virt í heild sinni standa yfirgnæfandi líkur til þess að þau gögn, sem áttu að styðja kröfulýsingu ákærða Ö í þrotabú Í ehf., hafi verið útbúin eftir á beinlínis í þeim tilgangi að fá tilhæfulausa kröfu greidda úr Ábyrgðasjóði launa. Gögnunum var ekki skilað fyrr en Ábyrgðasjóður launa fór fram á frekari gögn vegna kröfulýsingar ákærða Ö sem bendir til þess að þau hafi ekki verið til staðar þegar kröfulýsingin var gerð.

Framburðir ákærðu Ö og Z þykja ótrúverðugir í ljósi framanritaðs og þegar höfð er hliðsjón af rannsóknargögnum málsins. Enda bendir ekkert til þess að starfsemi hafi verið hjá Í ehf. eins og þeir halda fram. Verða framburðir þeirra því ekki lagðir til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

Samkvæmt gögnum málsins samþykkti Ábyrgðasjóður launa kröfu ákærða Ö að fjárhæð 2.898.318 krónur og greiddi inn á bankareikning hans 1.836.762 krónur. Ákærði hefur viðurkennt að hafa móttekið greiðsluna og sama dag voru teknar út af reikningi hans 1.800.000 krónur í reiðufé sem ákærði sagði að hafi m. a. farið í að greiða fíkniefnaskuldir. Nefndar fjárhæðir varðandi Ábyrgðasjóð launa eru í samræmi við ákæru.

Þegar framanritað er virt og rannsóknargögn málsins í heild sinni þykir hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði Ö hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið IIIa. og þar með orðið uppvís að fjársvikum. Þá þykir einnig hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði Z hafi gerst sekur um hlutdeild í broti ákærða Ö, sbr. ákærulið IIIb.. Háttsemi ákærðu þykir réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni og hafa þeir unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Ákæruliður IV– Ó ehf.

Málavextir:

Ó ehf. var stofnað í febrúar 2003 en tilgangur félagsins var aðallega veitingarekstur. Samkvæmt fundi 25. febrúar 2011 varð L stjórnarformaður en varamaður og framkvæmdastjóri með prókúru varð ákærði C. Tilkynningar um þetta voru mótteknar hjá hlutafélagaskrá 9. mars 2011. Samkvæmt tilkynningu, sem var móttekin hjá hlutafélagskrá 29. júní 2012, sagði L sig úr stjórn á fundi 1. sama mánaðar. Samkvæmt tilkynningu dags. 7. september 2013 sagði ákærði C sig úr varastjórn, lét af störfum sem framkvæmdastjóri og prókúra hans var afturkölluð en tilkynningar um þetta voru mótteknar hjá hlutafélagaskrá 20. sama mánaðar. Ó ehf. var úrskurðuð gjaldþrota [...]en [...] frá því að ákærði C sagði sig frá félaginu.

Með kröfu dags. 10. október 2013 var lýst forgangskröfu í þrotabú Ó ehf. f. h. ákærða Það höfuðstól 7.352.020 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar vegna launa fyrir allt árið 2013. Samkvæmt kröfulýsingunni átti ákærði Þ að hafa byrjað störf fyrir Ó ehf. 3. janúar 2013 og verið ráðinn í tímabundið starf til ársloka 2013. Umsamin mánaðarlaun hafi verið 550.000 krónur en félagið hafi hætt rekstri um mánaðarmótin júní/júlí og verið úrskurðað gjaldþrota. Ákærði Þ hafi engin laun fengið greidd en launaseðlar fyrir janúar til og með júní hafi verið gefnir út. Kröfulýsingu ákærða Þ fylgdi ráðningarsamningur dags. 3. janúar 2013 og undir hann ritar f. h. Ó ehf. ákærði C og einnig fylgdu launaseðlar fyrir janúar til og með júní sama ár. Í ráðningarsamningi er starfi ákærða Þ lýst þannig að hann sé verklegur framkvæmdastjóri eignakaupa/eignaleigu, gistiþjónustu og veitingareksturs.

Ábyrgðasjóður launa samþykkti kröfu vegna ákærða Þ að fjárhæð 2.831.528 krónur þ. m. t. vextir (1.536.916 +1.294.612) auk kostnaðar. Til frádráttar komu staðgreiðsla opinberra gjalda og lífeyrissjóðsgjöld þannig að greitt var til ákærða 2.222.736 krónur (915.811+533.335+773.590). Þrotabúið var eignalaust og því fékk sjóðurinn ekkert upp í kröfu sína.

Ákærði Þ skilaði ekki skattframtali vegna tekjuársins 2013 og því voru opinber gjöld áætluð á hann. Hann fékk atvinnuleysisbætur fyrir október 2012 og mars og apríl 2013 en á því ári á ákærði að hafa verið í fullu starfi hjá Í ehf. samkvæmt launaseðlum sem eru á meðal gagna málsins.

Ó ehf. var á launagreiðendaskrá frá janúar til júní 2013 en stóð ekki skil á skilagreinum staðgreiðslu opinberra gjalda. Því var áætlað á félagið en þær áætlanir voru síðan afskrifaðar.

Ákærði Þ gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 14. nóvember 2018. Hann kvaðst hafa verið að vinna við að selja fisk á Norðurlöndunum og í Bandaríkjunum eða öllu heldur að finna markaði en síðan hafi ákærði C tekið við en þetta hafi verið í nafni Ó ehf. Ákærði Þ-kk-nf ekkert hafa þekkt til daglegrar starfsemi félagsins fyrir utan starf sitt að markaðsmálum fyrir það. Markaðir hafi verið erfiðir og aldrei selst neitt. Hann kvaðst hafa fengið launaseðla en aldrei nein laun greidd en ákærði C hafi ráðið ákærða Þ til starfa. Hann sagði að starfslýsingin í ráðningarsamningnum væri ekki alveg rétt orðuð og það hafi aldrei neitt orðið úr gistiþjónustu og veitingarekstri og ákærði bara farið í að reyna að selja fisk. Hann kannaðist í raun ekki við þetta með gistiþjónustu og veitingarekstur. Þá vissi ákærði ekki hvað átt væri við með því að hann hafi átt að vera verklegur framkvæmdastjóri eignakaupa en það væri eitthvað sem hann hafi átt að gera fyrst en svo ekkert orðið úr því. En það hafi átt að selja einhverjar ferðir m. a. veiðiferðir. Varðandi fisksöluna kvaðst ákærði aðeins hafa rætt við áhugasama kaupendur en síðan hafi málin farið til ákærða C en ákærði Þ vissi ekki hvort ákærði C hafi selt einhvern fisk. Ákærði Þ sagði að samskipti hans við hugsanlega kaupendur hafi farið fram með Skype og tölvupóstum en hann ætti þá ekki og síðan hafi tölvan verið tekin af honum. Ákærði kvaðst hafa starfað í sex mánuði án þess að fá laun og tekið áhættuna af því. Hann kannaðist við að hafa fengið greiðslur frá Ábyrgðasjóði launa og síðan tekið út af bankareikningi sínum í reiðufé og það hafi aðallega farið í að greiða skuldir. Ákærði viðurkenndi að hafa leitað eftir starfi hjá ákærða C hjá BBehf. skömmu eftir að ákærði Þ hafði starfað hjá ákærða C hjá Ó ehf. í sex mánuði án þess að fá laun greidd.

Ákærði C gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 25. október 2018. Ákærði sagði að Ó ehf. hafi fengist við fisksölu og hann hafi keypt félagið í þeim tilgangi. Rekstur félagsins hafi gengið illa og það orðið gjaldþrota. Ákærði sagði að ákærði Þ hafi starfað fyrir Ó ehf. en aldrei fengið laun greidd. Ákærði C sagði að starfslýsing í ráðningarsamningi ákærða Þ-kk-ef rétt þ. e. verklegur framkvæmdastjóri eignakaupa, eignaleigu, gistiþjónustu og veitingareksturs. Ákærði C sagði að Ó ehf. hafi verið með gisti- og veitingarekstur áður en ákærði hafi eignast félagið. Síðan sagði ákærði að þetta hafi líklega eitthvað misritast í ráðningarsamningnum því starf ákærða Þ hafi snúist um fisksölu. Ákærði kvaðst hafa gert launaseðla vegna ákærða Þ en hann hafi aldrei fengið greidd laun. Síðan hafi fjarað undan þessu og endað með vinslitum á milli ákærðu C og Þ. Ákærði C kvaðst ekki hafa fengið neitt af þeim fjármunum sem ákærði Þ hafi fengið greitt frá Ábyrgðasjóði launa. Ákærði C kvaðst hafa verið að vinna hjá BB þegar ákærði Þ hafi leitað þar eftir vinnu mánuði eftir að hann hætti störfum hjá Ó ehf. og ákærði C hafi svarað þeim pósti en ákærði Þ hafi í því sambandi ekkert verið að stóla á ákærða C en hann hafi bara verið starfsmaður hjá BB.

Framburðir ákærðuog vitna fyrir dómi:

Ákærðu C og Þ skoruðust undan því að gefa skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins.

Vitnið, E lögmaður, kvaðst vera lögmaður Verslunarmannafélags Reykjavíkur og m. a. annast kröfulýsingar vegna launamanna í þrotabú. Gögnum vegna þess og þá helst launaseðlum væri aflað af Verslunarmannafélaginu en síðan komið til lögmannsins. Þegar kröfum launamanna sé hafnað þá upplýsi vitnið þá um það. Vitnið kvaðst ekki muna eftir samskiptum við ákærða C vegna þrotabús Ó ehf. en ekkert hafi bent til þess að ætlunin hafi verið að svíkja fé út úr Ábyrgðasjóði launa.

Vitnið, M lögmaður, var skiptastjóri í þrotabúi Ó ehf. Vitnið kvaðst líklega hafa tekið símaskýrslu af ákærða C vegna þrotabúsins. Búið hafi verið eignalaust og vitnið kvaðst hafa sent Ábyrgðasjóði launa bréf vegna launakrafna.

Sjónarmið ákærðu:

Ákærði, Þ, segir að um eðlilega launakröfu hafi verið að ræða vegna starfa hans við fisksölu fyrir Ó ehf. en ráðningarsamningur og launaseðlar staðfesti það. Vinna hans hafi aðallega falist í því að senda tölvupósta en þá eigi hann ekki lengur mörgum árum síðar. Þá tekur ákærði fram að aðeins 2.222.736 krónur hafi farið inn á reikning hans en hann sé ákærður fyrir fjársvik vegna 2.831.528 krónur. Ábyrgðasjóður launa sé ríkisstofnun og ekki hafi verið sýnt fram á tjón né fjárhagslegan ávinning ákærða af því þegar staðgreiðsla hafi verið tekin af síðarnefndu fjárhæðinni og sá hluti greiðslunnar runnið í ríkissjóð. Þannig að komi til sakfellingar geti brot ákærða ekki varðað hærri fjárhæð en 2.222.736 kr.

Ákærði, C, vísar því á bug að um sé að ræða fjársvik og hann hafi átt hlutdeild í þeim. Hann hafi sannanlega ráðið ákærða Þ til starfa hjá Ó ehf. og það megi m. a. ráða af þeim gögnum um starfsemi félagsins sem ákærði C hafi lagt fram en þau sýni að reynt hafi verið að ná samningum um fisksölu en þar sé aðallega um að ræða tölvupósta. Hann tekur undir það sjónarmið ákærða Þ að meint brot geti aðeins tekið til þeirrar fjárhæðar sem hafi verið greidd inn á bankareikning hans. Þá sé ekkert fram komið um það að ákærði C hafi átt þátt í því að aðstoða eða hvetja ákærða Þ til þess að sækja um greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa og þá hafi ákærði C ekki notið góðs af hinum meintu fjársvikum ákærða Þ.

Niðurstaða:

Samkvæmt ráðningarsamningi sem ákærði C á að hafa gert 3. janúar 2013 fyrir hönd Óehf. við ákærða Þ var hann ráðinn til starfa hjá félaginu sem verklegur framkvæmdastjóri eignakaupa/eignaleigu, gistiþjónustu og veitingareksturs. Báðir ákærðu hafa hins vegar lýst því að ákærði Þ hafi starfað við fisksölu frá upphafi ráðningar. Þessi tilgreining á starfi ákærða Þ í ráðningarsamningi og síðan það sem hann á að hafa starfað við bendir ekki til þess að það hafi legið ljóst fyrir við ráðningu hans í hverju starf hans ætti að felast hafi hann yfir höfuð átt að starfa fyrir Ó ehf. Samkvæmt framburðum ákærðu Þ og C á ákærði Þ að hafa byrjað að starfa í þágu Ó ehf. strax í kjölfar þess að skrifað hafi verið undir ráðningarsamninginn og því verður að telja ósennilegt að það hafi ekki legið skýrt fyrir þegar skrifað var undir samninginn hvert starf ákærða Þ ætti að vera.

Ákærði Þ hefur lýst því að vinna hans fyrir Ó ehf. hafi aðallega falist í því að senda tölvupósta til áhugasamra kaupenda á fiski en síðan hafi málin farin til ákærða C. Þessi lýsing ákærða Þ á starfi hans þykir með ólíkindablæ enda ekki trúverðugt að starfsmaður fyrirtækis hafi ekki gert neitt annað í nokkra mánuði en að senda tölvupósta eða hafa samband með Skype án þess að nokkur árangur hafi orðið af starfi hans. Ákærði C hefur lagt fram fjölda tölvupósta á enskri tungu sem eiga að sýna fram á að starfsemi hafi verið hjá Ó ehf. á árinu 2013. Þó þessir tölvupóstar bendi hugsanlega til þess að einhver starfsemi hafi verið hjá félaginu á árinu 2013 styðja þeir það ekki að ákærði Þ hafi starfað fyrir félagið en hann segist hafa glatað öllum þeim tölvupóstum sem hann á að hafa sent.

Forsvarsmaður Ó ehf. gerði ráðningarsamning í ársbyrjun 2013 við starfsmann með góð laun en um sex mánuðum síðar hætti félagið rekstri og varð síðan gjaldþrota [...] eftir gerð ráðningarsamningsins. Þetta bendir ekki til þess að áform um rekstur félagsins hafi verið alvarleg né hafi reksturinn verið lífvænlegur þegar starfsmaðurinn var ráðinn, hafi hann yfirleitt verið ráðinn, enda fékk hann aldrei greidd laun.

Ó ehf. var á launagreiðendaskrá á árinu 2013 en skilagreinum vegna staðgreiðslu var ekki skilað þrátt fyrir að því sé haldið fram af ákærðu að launaseðlar hafi verið gefnir út.

Samkvæmt framburðum beggja ákærðu Þ og C og gögnum sem frá þeim stafa á ákærði Þ að hafa verið í fullu starfi hjá Ó ehf. frá ársbyrjun 2013 og þar til félagið hætti starfsemi um mánaðarmótin júní/júlí og varð síðan gjaldþrota [...] sama ár. Þrátt fyrir það fékk ákærði Þ greiddar atvinnuleysisbætur í mars og apríl 2013. Þetta fær illa samrýmst og m. a. með hliðsjón af þessu og rannsóknargögnum málsins þykja framburðir ákærðu Þ og C ekki trúverðugir og verða því ekki lagðir til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

Eins og fram er komið á ákærði Þ að hafa starfað fyrir Ó ehf. þar sem ákærði C var í forsvari frá ársbyrjun 2013 og þar til félagið hætti starfsemi um mánaðarmótin júní/júlí sama ár án þess að hafa fengið laun greidd. Þrátt fyrir þetta sendi ákærði Þ ákærða Ctölvupóst 5. ágúst 2013 og spurði hvort,, að það væri eitthvað farið að rofa til hjá ykkur? Ég er til í að koma að vinna hjá ykkur um leið og þið getið ráðið mig aftur, er laus hvenær sem er.... “. Ákærði C svarar daginn eftir í nafni BB ehf.:,, Því miður er mjög rólegt hjá okkur en verð í bandi um leið og það breytist.“Þykir það afar ótrúverðugt að eftir að maður hefur starfað hjá öðrum í sex mánuði án þess að hafa fengið laun greidd falist hann aftur eftir vinnu hjá viðkomandi innan eins og hálfs mánaðar frá því að hann hætti störfum. Þá benda þessi samskipti ákærðu C og Þ ekki til þess að framburður ákærða C-x-x að það hafi orðið vinslit á milli þeirra í kjölfar gjaldþrots Ó ehf. sé réttur.

Engin trúverðug gögn hafa verði lögð fram um það að ákærði Þ hafi starfað fyrir Ó ehf. á árinu 2013. Gögn sem eiga að sýna fram á það og stafa frá ákærðu Þ og C þykja benda til þess að þau hafi verið útbúin eftir á og beinlínis í því skyni að styðja tilefnislausa kröfu ákærða Þ á hendur Ábyrgðasjóði launa eins og lýst er í ákæru.

Samkvæmt rannsóknargögnum málsins samþykkti Ábyrgðasjóður launa kröfu ákærða Þ-kk-ef að fjárhæð 2.831.528 krónur og greiddi inn á bankareikning hans 2.222.736 krónur. Ákærði hefur viðurkennt að hafa móttekið greiðslur frá sjóðnum en hann mundi ekki hvað þær hafi verið margar né fjárhæðir þeirra. Ákærði gat ekki gert grein fyrir hvernig hann ráðstafaði þessum fjármunum fyrir utan það að hann hafi farið til Danmerkur. Nefndar fjárhæðir varðandi Ábyrgðasjóð launa eru í samræmi við ákæru.

Með vísan til ofanritaðs og með hliðsjón af rannsóknargögnum málsins telst hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði Þ hafi gerst um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið IV a. og þar með orðið uppvís að fjársvikum og ákærði C hafi gerst sekur um hlutdeild í broti ákærða Þ, sbr. ákærulið IV b. og þykir háttsemi þeirra rétt heimfærð til refsiákvæða í ákærunni. Hafa þeir unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Ákæruliður V– Ú ehf.

Málavextir:

[...] ehf. (síðar Ú ehf.) var stofnað í maí 2012 og þá var stjórnarformaður N, meðstjórnandi og framkvæmdastjóri með prókúru var P og O var í varastjórn og með prókúru. Á fundi 31. mars 2015 varð D stjórnarmaður en ákærði Z varamaður í stjórn og framkvæmdastjóri með prókúru. Á sama fundi var nafni félagsins breytt úr [...]í Ú ehf. Félagið var úrskurðað gjaldþrota [...].

Í kjölfar gjaldþrotsins lýsti D því yfir við skiptastjóra að ákærðu Æ og X og B, bróðir ákærða C, ættu inni laun hjá Ú ehf. og þar með þrotabúinu. Ákærði Æ og B ættu inni laun fyrir tímabilið frá 5. janúar til 31. maí 2015 en ákærði X fyrir tímabilið 2. febrúar til 31. maí 2015. Ákærði X lýsti kröfu í þrotabúið að höfuðstól 1.331.052 krónur auk vaxta vegna launa fyrir febrúar til og með maí 2015. Ákærði Æ lýsti kröfu í þrotabúið að höfuðstól 1.406.640 krónur auk vaxta vegna launa fyrir janúar til og með maí 2015. Blýsti kröfu í þrotabúið að höfuðstól 1.663.815 krónur auk vaxta vegna launa fyrir janúar til og með maí 2015.

Með ofangreindum kröfulýsingum vegna launa voru lagðir fram ráðningarsamningar dags. 5. janúar 2015 við B og ákærða Æ. Mánaðarlaun B áttu að vera 480.000 krónur og hann átti að vera sölustjóri í Noregi en mánaðarlaun ákærða Æ áttu að vera 390.000 krónur og hann átti að vera sölumaður. Ráðningarsamningur ákærða X er dagsettur 2. febrúar 2015 og átti hann að vera sölumaður með 480.000 krónur í mánaðarlaun. Með kröfulýsingunum fylgdu einnig launaseðlar nefndra einstaklinga fyrir það tímabil sem þeir áttu að hafa verið starfsmenn Ú ehf. en launin voru sögð ógreidd.

Á því tímabili sem ákærðu Æ og X og B eiga að hafa starfað fyrir Ú ehf. var félagið ekki á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra og skilaði ekki skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda.

Ákærði Z, sem var varamaður í stjórn og framkvæmdastjóri með prókúru Ú ehf., lýsti því í skýrslutöku hjá skiptastjóra að hann hafi verið framkvæmdastjóri félagsins og hann hafi m. a. átt að halda utan um sölumenn félagsins sem hafi verið þrír. Þegar félagið hafiorðið gjaldþrota hafi það skuldað sölumönnunum laun.

Ábyrgðasjóður launa samþykkti að greiða samtals 4.092.201 krónur auk vaxta vegna krafna B og ákærðu Æ og X. Að frádreginni staðgreiðslu opinberra gjalda og lífeyrissjóðsiðgjalda var greitt til hvers þeirra 801.840 krónur eða samtals 2.405.520 krónur. Af fjárhæðinni sem B fékk greiddi hann 265.000 kr. með tveimur greiðslum 12. nóvember 2015 inn á bankareikning ákærða C og 16. nóvember 2015 greiddi ákærði B200.000 kr. inn á bankareikning ákærða Z.

Óverulegar eignir fundust í þrotabúi Ú ehf. og því fékk Ábyrgðasjóður launa ekkert upp í kröfur sjóðsins.

Ákærði C gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 25. október 2018. Hann kannaðist ekkert við Ú ehf. en sagði að B væri bróðir ákærða en engin samskipti væru á milli þeirra. Þá kannaðist ákærði ekkert við kröfulýsingar launamanna í þrotabú Ú ehf. né upplýsingar B bróður ákærða um það að lögfræðistofa mætti leggja fjármuni inn á bankareikning B vegna gjaldþrotamáls. B hafi síðan átt að leggja hluta af þessum fjármunum inn á tvo bankareikninga á Íslandi en ákærði C viljað fá eftirstöðvarnar í norskum krónum. Ákærði C sagði þetta vera lygi og þeir fjármunir sem hann hafi fengið frá B hafi verið greiðsla á skuld en ákærði C hafi lánað B peninga.

Ákærði X gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 30. október 2018. Hann sagði að ákærði Z-kk-nf boðið sér vinnu og ákærði X hafi átt að hringja til Bandaríkjanna og selja golfkylfur. Hann hafi átt að fá laun mánaðarlega burt séð frá því hvort hann myndi selja eitthvað. Ákærði X kvaðst hafa verið heima hjá sér að selja og síðan þegar hann hafi hitt ákærða Z og spurt hvort ákærði X ætti ekki að fá laun hafi ákærði Z sagt að félagið hafi farið á hausinn en ákærði X myndi fá laun frá Ábyrgðasjóði. Hann kvaðst hafa fengið tölvu frá á kærða Z til að nota og ákærði X hafi hringt og hringt til Ameríku í söluskyni en hann vissi ekki hvort hann hefði selt eitthvað. Hann kvaðst einnig hafa notað tölvupóst. Ákærði X kannaðist við ráðningarsamning sem hann hafi skrifað undir og launaseðla sem hann hafi fengið en hann hafi aldrei fengið laun greidd en starfað hjá Ú ehf. frá febrúar til maí 2015. Hann sagði að ákærði Z hafi komið með skjal til sín, sem ákærði X hafi átt að skrifa undir, varðandi Ábyrgðasjóð launa og hann kannaðist við að hafa fengið greiðslu frá sjóðnum en ákærðu C og Z hafi ekkert fengið af þeim fjármunum.

Ákærði Æ gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 1. nóvember 2018. Hann sagði að ákærði Z-kk-nf ráðið sig í vinnu og þá líklega hjá Ú ehf. sem sölumann eða söluráðgjafa vegna hljóðkerfa. Ákærði Æ kvaðst ekki hafa þekkt ákærða Z áður en hann hafi ráðið ákærða Æ í vinnu. Hann hafi átt að finna fyrirtæki, skóla, tónlistarskóla eða skemmtistaði í Bandaríkjunum, Þýskalandi og Bretlandi og láta ákærða Z hafa lista yfir mögulega kaupendur en ákærði Æ hafi ekki átt að hafa samband við þessa aðila. Ákærði Æ kvaðst hafa fundið þessa aðila á netinu og síðan látið ákærða Z hafa lista yfir þá. Ákærði Æ kannaðist við að hafa skrifað undir ráðningarsamning en hann kannaðist ekki við kröfulýsingu í þrotabú Ú ehf. sem hafi verið gerð fyrir hans hönd en ákærði Z hafi ætlað að sjá um það. Ákærði Æ kvaðst aldrei hafa fengið greidd laun frá Ú ehf. Hann kannaðist við að hafa fengið greiðslu frá Ábyrgðasjóði launa og í kjölfarið m. a. tekið út af bankareikningi sínum 300.000 kr. í reiðufé og það hafi farið í að kaupa hljómborð og fleiri hluti. Ákærðu C og Z hafi ekkert fengið af þeim fjármunum.

Ákærði Z gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 10. apríl 2019. Hann kannaðist við félagið Úehf. en gat engu svarað um daglegan rekstur þess og vissi ekki hvað sölumenn félagsins, ákærðu X og Æ, hafi verið að selja enda hafi D verið í forsvari fyrir félagið. Ákærði Z-x-x aldrei hafa verið í samskiptum við ákærða X og ekki ráðið hann til starfa hjá Úehf. til að selja golfkylfur. Ákærði Z mundi ekki eftir því að hafa ráðið ákærða Æ í vinnu og ákærði Z mundi ekki annað í sambandi við ákærða Æ. Ákærði Z kannaðist við að hafa fengið 200.000 kr. frá B 16. nóvember 2015 en það hafi verið greiðsla á skuld.

Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærðu C og X skoruðust undan skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins en ákærði X staðfesti skýrslu sem hann gaf hjá héraðssaksóknara.

Ákærði Æ kvaðst vera í tónlistarnámi og tónlistarkennari. Hann sagði að ákærði C væri faðir sinn en ákærði Æ þekkti ekki ákærðu X og Z og ekki D. Ákærði Æ kvaðst ekki vita hvað félagið Ú ehf. hafi verið en hann hafi unnið fyrir eitthvað félag en hann vissi ekki hvort það hafi verið Ú ehf. Hann kvaðst hafa safnað gögnum fyrir ákærða Z um tónlistarskóla og fleiri aðila. Ákærði Æ mundi ekki hvort hann hefði skrifað undir ráðningarsamning og hann minntist þess ekki að hafa fengið launaseðla. Ákærði mundi ekki eftir beiðni um að lýsa kröfu í þrotabú Ú ehf., hann viti ekki hvað skiptastjóri er og ákærði kvaðst ekki hafa verið í sambandi við lögmann né Ábyrgðasjóð launa. Ákærði kvaðst ekki minnast þess að hafa verið í sambandi við föður sinn ákærða C vegna kröfulýsingarinnar í þrotabú Ú ehf. Ákærði kvaðst ekkert vita um samskipti ákærða C-kk-ef D. Ákærði mundi eftir því að hafa fengið greiðslu inn á bankareikning sinn en hann mundi ekki hver fjárhæðin hafi verið. Hann hafi síðan tekið út af reikningnum 300.000 krónur til kaupa á hljómborði og 505.000 krónur til bifreiðakaupa.

Vitnið, O, kvaðst hafa átt CC ehf. (áður [...] ehf.). D og ákærði Z hafi keypt félagið og ætlað að losa vitnið við skuldir sem hafi verið á félaginu. Félagið hafi átt sýningarbúnað og starfsemin hafi verið sýningar og ræstingar. Vitnið kvaðst lítið hafa þekkt þá félaga og verið í litlum samskiptum við D en aðeins við ákærða Z. Vitnið kannaðist ekki við ráðningarsamninga sem félagið gerði og þekki ekki ákærða X. Vitnið mundi ekki hvort starfsemi hafi verið hjá CC ehf. þegar vitnið hafi átt félagið en þá hafi það ekki haft launamenn. Vitnið kvaðst hafa fengið upplýsingar um gjaldþrot félagsins löngu eftir að það varð gjaldþrota.

Vitnið, P, var í stjórn Ú ehf. Vitnið kvaðst hafa átt félagið með O og það hafi verið hugsað sem bakland í sýningum. Með þeim hafi verið R en samstarfið á milli hans og O hafi ekki gengið sem skyldi. Vitnið og O hafi því ákveðið að draga sig út úr félaginu og eftir það hafi þeir ekki hugsað meira út í það. Þegar þeir hafi hætt í félaginu hafi ekki verið starfsmenn hjá því. Vitnið kvaðst ekki þekkja og ekki átt nein samskipti við D né ákærða Z. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað af gjaldþroti CC ehf. fyrr en við skýrslutöku hjá skiptastjóra. Vitnið kannaðist ekki við ráðningarsamninga sem félagið á að hafa gert við starfsmenn né við starfsmennina.

Vitnið, S lögmaður, kvaðst hafa lýst kröfum í þrotabú Ú ehf. vegna launamanna en hann hafi ekki sjálfur útbúið kröfulýsingarnar. Vitnið kvaðst hafa fengið skjöl vegna kröfulýsinganna í tölvupóstum en vitnið mundi ekki frá hverjum. Vitnið sagði að samkvæmt tölvupóstum virðist hann hafa verið í sambandi við ákærða C en vitnið vissi ekki hvers vegna það hafi verið í sambandi við hann.

Vitnið, T lögmaður, var skiptastjóri í þrotabúi Ú ehf. Vitnið kvaðst hafa tekið skýrslur af tveimur eða þremur fyrrverandi forsvarsmönnum félagsins. Vitnið kvaðst hafa verið í sambandi við starfsmann Ábyrgðasjóðs launa vegna þrotabúsins og það mundi ekki eftir að hafa tekið við staðfestingu vegna ógreidda launa starfsmanna Ú ehf. sem D á að hafa skrifað undir.

Sjónarmið ákærðu:

Ákærði, C, kveðst ekki hafa átt neina aðild að Ú ehf. og hafi engar upplýsingar um starfsmannaráðningar eða rekstur félagsins. Ákærði segir að ekkert sé byggjandi á framburði B bróður hans vegna andlegra veikinda hans og þá beri hann mjög illan hug til ákærða en B hafi m. a. haft í frammi alvarlegar rangar sakargiftir á hendur ákærða C.

Ákærði, X, telur ósannað að hann hafi gerst sekur um það brot sem honum er gefið að sök. Ákærði segir að ákærði Z hafi boðið ákærða X starf en hann hafi þá verið atvinnulaus. Ákærði X hafi átt að koma á viðskiptasamböndum við erlenda aðila um kaup á golfkylfum og vinnan hafi farið fram í gegnum tölvu sem ákærði Z hafi útvegað. Vinnuframlag ákærða X hjá Ú ehf. hafi verið raunverulegt.

Ákærði, Æ, kveðst ekki hafa átt nein samskipti við starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa og ekki afhent sjóðnum gögn vegna kröfulýsingar hans. Þá hafi hann ekki heldur verið í samskiptum við starfsmenn [...] eða skiptastjóra þrotabús Ú ehf. Ákærði hafi því ekki með neinu móti blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu vegna launa hans né hafi hann hagnýtt sér ranga hugmynd starfsmanna sjóðsins um að hann hafi verið starfsmaður Ú ehf. Ákærði Æ byggir því sýknukröfu sína á því að hann hafi ekki gerst sekur um það brot sem hann sé ákærður fyrir og háttsemin sé þar af leiðindi að öllu leyti ósönnuð. Þá segir ákærði að sakfelling fyrir meint fjársvik gagnvart Ábyrgðasjóði launa verði aðeins byggð á ótvíræðri sönnun um virka þátttöku ákærða í því ferli að fá fjármuni greidda úr sjóðnum. Ákærði hafi talið og mátt trúa því að hann væri réttur viðtakandi þeirra fjármuna sem hann hafi fengið frá Ábyrgðasjóði launa. Hann hafi í öllu falli hvorki vitað né mátt gera ráð fyrir að fjármunirnir væru ávinningur af broti.

Ákærði, Z, segir að aðkoma hans að félaginu Ú ehf. hafi staðið í mjög skamman tíma. Hann sé ákærður fyrir liðsinni í orðum vegna brota ákærðu C, X og Æ við skýrslugjöf hjá skiptastjóra þrotabús Ú ehf. Ákærði Z mótmælir því sem röngu að hann hafi á einhvern hátt aðstoðað eða stuðlað að því að greiðslur hafi borist meðákærðu úr Ábyrgðasjóði launa. Í skýrslutöku hjá skiptastjóra hafi ákærði Z ekki gert annað en að staðfesta það sem áður hefði komið fram hjá D að Ú ehf. skuldaði þremur tilteknum einstaklingum laun.

Niðurstaða:

Verjandi ákærða X krefst þess að ákærulið V c. verði vísað frá dómi vegna óskýrleika. Verjandinn segir að verknaðarlýsing í ákæru beinist að ákærða C en ekki að ákærða X. Sakargiftir þurfi að koma fram í ákæru svo ákærði geti tekið til fullnægjandi varna. Ákæran á hendur ákærða X uppfylli ekki skilyrði c.- liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Samkvæmt ákærulið V c. er ákærðu C og X gefin að sök fjársvik í sameiningu með því að hafa blekkt starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja kröfu að fjárhæð samtals krónur 1.435.165 á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun ákærða X sem og laun í uppsagnarfresti, fyrir tímabilið 15. febrúar til 15. maí árið 2015 vegna gjaldþrots Ú ehf. Síðan er því lýst nánar með hvaða hætti ákærðu eiga að hafa framkvæmt þetta. Í sérstökum kafla í ákærunni þ. e. í röksemdum er því lýst hver krafan hafi verið sem Ábyrgðasjóður launa samþykkti vegna ákærða X og hvað hafi verið greitt til hans í kjölfarið. Þykir mega fullyrða að meintri refsiverði háttsemi ákærða sé lýst eins glöggt og verða má í ákærunni þ. e. hver sú háttsemi er sem ákært er út af. Þá er heiti meints brots ákærða tekið fram, það skilgreint og heimfært til laga í ákærunni. Með hliðsjón af þessu gat ekkert staðið því í vegi að ákærði X gæti tekið til varna í málinu enda varð vörn hans ekki áfátt vegna þess hvernig ákæran er úr garði gerð. Að þessu virtu er kröfu ákærða X um að ákærulið V c. verði vísað frá dómi hafnað.

Samkvæmt gögnum málsins tók ákærði Z sæti í varastjórn Ú ehf. og gerðist framkvæmdastjóri félagsins með prókúru á fundi 31. mars 2015. Á sama fundi varð bróðir hans D stjórnarformaður. [...] var félagið úrskurðað gjaldþrota. Þrátt fyrir að D-x-x ekki komið að félaginu fyrr en 31. mars 2015 á hann að hafa gert ráðningarsamninga fyrir hönd félagsins við ákærða Æ og B 5. janúar 2015 og við ákærða X 2. febrúar sama ár. B átti að vera sölustjóri í Noregi en ákærðu Æ og X sölumenn. B og ákærði X áttu að fá 480.000 krónur í mánaðarlaun en ákærði Æ 390.000 krónur. Samkvæmt gögnum málsins fengu nefndir aðilar aldrei greidd laun frá CC ehf. (áður [...] ehf.) en nafni félagsins var breytt á fyrrgreindum fundi 31. mars 2015. Þrátt fyrir það voru útgefnir launaseðlar í nafni félagsins allt þar til í maí 2015 í nafni [...]ehf.

Þegar B og ákærðu Æ og X eiga að hafa verið starfsmenn CC ehf. var félagið ekki á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra og skilagreinum vegna staðgreiðslu var ekki skilað.

Ákærði X fékk fjárhagsaðstoð frá sveitarfélagi frá og með janúar til og með júlí 2015. Stærsta hluta þess tímabils á hann að hafa verið launamaður hjá CCehf. Í maí 2015 var ákærði Æ í 50% starfi hjá sveitarfélaginu Árborg en lýsti kröfu í þrotabú CCehf. vegna fullra launa fyrir þann mánuð.

Áform um rekstur CC ehf. virðast ekki hafa byggt á traustum grunni þegar félagið réð til sín þrjá starfsmenn á góðum launum í ársbyrjun 2015. Félagið réð til sín tvo starfsmenn 5. janúar 2015 og gat ekki greitt þeim laun fyrir þann mánuð en réð samt til sín einn starfsmann til viðbótar 2. febrúar 2015 á góðum launum og greiddi honum heldur aldrei laun. Þetta er afar ótrúverðugt og bendir til þess að engin raunveruleg starfsemi hafi verið hjá CCehf. þegar ákærðu X og Æ og B eiga að hafa verið starfsmenn félagsins.

Ú ehf. réð til sín þrjá starfsmenn á góðum launum aðeins nokkrum mánuðum áður en félagið varð gjaldþrota og ráðningarsamningarnir voru undirritaðir af stjórnarmanni sem ekki var í forsvari fyrir félagið samkvæmt opinberri skráningu þegar samningarnir voru gerðir. Félagið greiddi starfsmönnunum aldrei laun. Þetta þykir sömuleiðis ótrúverðugt og bendir til þess að rekstur hjá CC ehf. hafi ekki verið í því horfi sem ákærðu hafa lýst.

D gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara og kvaðst aldrei hafa heyrt nöfn ákærðu X og Æ né B en samkvæmt gögnum málsins á D að hafa skrifað undir ráðningarsamninga við þessa þrjá aðila og einnig að hafa skrifað undir staðfestingu vegna ógreiddra launa þessara aðila hjá Ú ehf. Hann kvaðst ekki hafa séð ráðningarsamningana og ekki skrifað undir þá.

Engin trúverðug gögn hafa verið lögð fram um það að starfsemi hafi verið hjá CCehf. í ársbyrjun 2015. Þau gögn sem eiga að benda til þess að starfsemi hafi verið hjá félaginu á þeim tíma virðast hafa verið útbúin eftir á í þeim eina tilgangi að styðja tilefnislausar kröfur B og ákærðu X og Æ á hendur Ábyrgðasjóði launa og þar með að fá tilhæfulausar kröfur greiddar frá sjóðnum.

Ákærði C kvaðst í skýrslutöku hjá héraðssaksóknara ekkert kannast við Ú ehf. og ekki við kröfulýsingar launamanna í þrotabú félagsins. Samkvæmt gögnum málsins sendi hann tölvupóst 22. júlí 2015 til lögmanns sem gerði kröfulýsingar B og ákærðu X og Æ-x-þf þrotabú Ú ehf. Þar segir ákærði C að hann sé að senda skjölin sem um hafi verið rætt og,, aðilar hafa veitt þér umboð til þess að lýsa kröfum í þrotabúið.“ Efni tölvupóstsins er sagt vera launakröfur -ráðningarsamningarog ógreiddir launaseðlar. Þá sendi ákærði C lögmanninum annan tölvupóst 30. júlí 2015 og þar segir að ákærði C hafi haft samband við eiganda og stjórnarmann fyrirtækisins og fengið,, undirritaða staðfestingu vegna þessara krafna ofl. til þess að hafa allt á hreinu.“ Meðfylgjandi sé staðfesting stjórnarformanns og eiganda félagsins um að kröfurnar væru réttar. Loks sendi ákærði C-kk-þf á lögmanninn 6. nóvember 2015 og þar koma fram upplýsingar um bankareikninga B og ákærða Æ. Ekki verður annað ráðið af þessu en ákærði C hafi verið að hlutast til um kröfulýsingar B og ákærðu X og Æ í þrotabú CC ehf. og m. a. komið á framfæri gögnum vegna þeirra. Þetta gerði ákærði C þrátt fyrir að hann hafi ekki verið forsvarsmaður Ú ehf. né haft persónulegra hagsmuna að gæta svo séð verði. Framburður ákærða C hvað þetta varðar fær því ekki staðist og verður því ekki á honum byggt.

Ákærði X lýsti því hjá héraðssaksóknara að ákærði Z hafi boðið ákærða X vinnu og hann hafi átt að hringja til Bandaríkjanna og selja golfkylfur. Hann hafi átt að fá laun mánaðarlega burt séð frá því hvort hann myndi selja eitthvað. Ákærði X kvaðst hafa fengið tölvu til afnota hjá ákærða Z og hringt og hringt til Ameríku í söluskyni og einnig notað tölvupóst. Hann vissi ekki hvort einhver árangur hafi orðið af starfi hans. Þykir ósennilegt að það hafi átt að selja golfkylfur frá Íslandi til Bandaríkjanna og engu máli hafi skipt um árangur af því starfi og laun yrðu allt að einu greidd. Þessi lýsing ákærða X á starfi hans og að hann hafi átt að fá laun þó enginn árangur yrði af því þykir afar ótrúverðugt. Þá hafa engin trúverðug gögn verið lögð fram um starf ákærða X í þágu CCehf.

Ákærði Æ skýrði svo frá hjá héraðssaksóknara að ákærði Z hafi ráðið ákærða Æ í vinnu og þá líklega hjá Ú ehf. sem sölumann eða söluráðgjafa vegna hljóðkerfa. Hann hafi átt að finna fyrirtæki, skóla, tónlistarskóla eða skemmtistaði í Bandaríkjunum, Þýskalandi og Bretlandi og láta ákærða Z hafa lista yfir mögulega kaupendur en ákærði Æ hafi ekki átt að hafa samband við þessa aðila. Hann hafa fundið þessa aðila á netinu og síðan látið ákærða Z hafa lista yfir þá. Fyrir dómi var framburður ákærða Æ mjög rýr og þar sagðist hann ekki þekkja ákærða Z. Ákærði Æ kvaðst hafa unnið fyrir eitthvað félag en hann gat ekki gert nánari grein fyrir því. Hann kannaðist við að hafa fengið fjármuni inn á reikning sinn. Það þykir ekki sennilegt að það hafi átt að selja hljóðkerfi frá Íslandi til annarra landa. Lýsing ákærða Æ á starfi hans í þágu CC ehf. þykir eins og lýsing ákærða X á hans starfi ótrúverðug og ekki staðfesta það að ákærði Æ hafi í raun og veru starfað fyrir CCehf. Þá hafa heldur engin trúverðug gögn verið lögð fram um starf ákærða Æ í þágu CCehf.

Ákærði Z lýsti því í skýrslutöku hjá skiptastjóra þrotabús CC ehf. að hann hafi verið framkvæmdastjóri félagsins, átt að halda utan um sölumenn og sjá til þess að allt gengi. Þá tók hann fram að félagið skuldaði sölumönnum laun. Í skýrslutöku hjá héraðssaksóknara sagði ákærði hins vegar að hann kannaðist ekki við sölumennina og hann hafi ekki ráðið þá í vinnu. Þá gat hann ekki sagt til um það hvort vinnuframlag þeirra hafi verið raunverulegt né hvað þeir hafi verið að selja. Ákærði Z var þrátt fyrir þetta framkvæmdastjóri Ú ehf. og með prókúru frá 31. mars 2015. Þá sagði hann að félagið hafi ekki verið í bankaviðskiptum þrátt fyrir það að vera með þrjá starfsmenn. Þ á kvaðst hann ekki hafa verið umboðsmaður fyrir golfkylfur né átt golfbúð og allt um það sé kjaftæði. Framburður ákærða Z þykir því ekki trúverðugur og þá bendir hann ekki til þess að starfsemi hafi verið hjá CC ehf. á þeim tíma sem ákærðu X og Æ og B eiga að hafa verið starfsmenn félagsins.

Ákærði X sendi tölvupóst á lögmanninn S 6. nóvember 2015 og segir þar að hann hafi rekið á eftir Ábyrgðarsjóðnum þar sem hann hafi verið kominn á eftir með greiðslur hjá sér og U hafi látið ákærða vita að það væri búið að greiða kröfuna til lögmannsstofunnar. Þá gefur ákærði X upp bankareikningsnúmer sitt sem greiða skyldi inn á. Samkvæmt þessu stuðlaði ákærði X að því að hann fengi kröfu sína greidda frá Ábyrgðasjóði launa. Í tölvupóstinum segir einnig að ákærði X hafi beðið ákærða C að senda til lögmannsins upplýsingar um hina sem hafi átt inni laun. Ákærði X var þannig einnig að stuðla að því að aðrir myndu fá kröfur sínar greiddar og staðfesta aðkomu ákærða C að málinu.

Þegar allt ofanritað er virt þykir ekkert benda til þess að starfsemi hafi verið hjá CCehf. frá janúar til maí 2015. Þannig hafi þau skjöl sem eiga að benda til þess að B og ákærðu X og Æ hafi starfað fyrir CCehf. í ársbyrjun 2015 alla vega að hluta til verið útbúin eftir á og í þeim eina tilgangi að blekkja með þeim og fá ranglega greidda fjármuni úr Ábyrgðasjóði launa. Ekkert bendir til annars en allir ákærðu hafi gegn betri vitund stuðlað að því að greiddir voru fjármunir úr Ábyrgðasjóði launa vegna launakrafna B og ákærðu X og Æ.

Ábyrgðasjóður launa samþykkti kröfur B og ákærðu X og Æ hverja að fjárhæð 1.435.165 krónur eða samtals 4.305.495 krónur, greiddi inn á [...]ehf. vegna hverrar kröfu 860.587 krónur og lögfræðistofan greiddi síðan til hvers þeirra 801.840 krónur. Ákærðu X og Æ hafa viðurkennt að hafa veitt nefndum greiðslum viðtöku. Nefndar fjárhæðir eru í samræmi við ákæru.

Eins og fram er komið kom ákærði C m. a. á framfæri gögnum sem áttu að styðja kröfur B og ákærðu X og Æ á hendur þrotabúi CCehf. og þar með á hendur Ábyrgðasjóði launi. Hann var einnig í öðrum samskiptum við skiptastjóra þrotabús Ú ehf. vegna launakrafnanna eins og rakið hefur verið. Þykir samkvæmt þessu svo og með vísan til ofanritaðs hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði C hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1., 2. og 3. mgr. í ákærulið Va. og í ákæruliðum, V c. og V e. og þykir rétt heimfærð til refsiákvæða í ákærunni. Hefur hann unnið sér til refsingar samkvæmt því. B, bróðir ákærða C, gaf ekki skýrslu fyrir dómi en það sem ákærða er gefið að sök í 4. og 5. mgr. í ákærulið Va. er aðallega byggt á framburði B hjá héraðssaksóknara. Gegn eindreginni neitun ákærða C verður niðurstaða hvað sekt varðar ekki byggð á framburði vitnis hjá héraðssaksóknara en samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram fyrir dómi. Þykir því ekki sannað að ákærði C hafi gerst sekur um það sem honum er gefið að sök í 4. og 5. mgr. í ákærulið Va.

Þá þykir með vísan til ofanritaðs hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði X hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið V c., ákærði Æ hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið V e. og ákærði Z hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið V g. þ. e. hlutdeild í brotum ákærðu C, X og Æ, sbr. ákærulið Va., c. og e. Brot þessara þriggja ákærðu þykja rétt heimfærð til refsiákvæða í ákærunni og hafa þeir unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Ákæruliður VI– sjálfstæður rekstur ákærða C

Málavextir:

Samkvæmt skráningu var ákærði C með atvinnurekstur á eigin kennitölu frá 1. september 1996 til 1. desember 2015 en 30. nóvember sama ár var hann úrskurðaður gjaldþrota.

Ákærði, Þ, lýsti kröfu í þrotabú ákærða C að höfuðstól 5.572.233 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar. Samkvæmt kröfulýsingunni hóf hann störf, sem sölumaður í fullu starfi, hjá fyrirtæki á nafni ákærða C 20. júní 2015. Umsamin mánaðarlaun hafi verið 680.000 krónur en ákærða Þ hafi verið sagt upp störfum 14. desember 2015 vegna gjaldþrots rekstraraðilans og hafi hann átt eins mánaðar uppsagnarfrest en ekki hafi verið krafist vinnuframlags í uppsagnarfresti enda rekstri verið hætt. Launaseðlar hafi verið gefnir út en engin laun greidd á starfstímanum. Launa var því krafist fyrir tímabilið frá 20. júní 2015 til 31. janúar 2016 auk orlofs og desemberuppbótar gagnvart Ábyrgðasjóði launa.

Ákærði, Y, lýsti einnig kröfu í þrotabúið að höfuðstól 7.609.304 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar. Samkvæmt kröfulýsingunni hóf hann störf, sem sölumaður í fullu starfi, hjá fyrirtæki á nafni ákærða C 1. júní 2015. Umsamin mánaðarlaun hafi verið 680.000 kr. en ákærða Y hafi verið sagt upp störfum 14. desember 2015 vegna gjaldþrots rekstraraðilans og hafi hann átt þriggja mánaðar uppsagnarfrest en ekki hafi verið krafist vinnuframlags í uppsagnarfresti enda hafi rekstri verið hætt. Launaseðlar hafi verið gefnir út en engin laun greidd á starfstímanum. Launa var því krafist fyrir tímabilið júní 2015 til og með mars 2016 auk orlofs og desemberuppbótar gagnvart Ábyrgðasjóði launa.

Ráðningarsamningar ákærðu Y og Þ, sem fylgdu kröfulýsingum þeirra, eru báðir dagsettir 20. júní 2015 og starfsheiti þeirra beggja var sölumaður fiskafurða á erlenda markaði. Í samningi ákærða Y kemur einnig fram saltfiskur á Ítalíu, Spán, Portúgal o. fl. Þá fylgdu kröfulýsingunum uppsagnarbréf ákærðu Y og Þ og vottorð vinnuveitanda um störf þeirra á síðustu 36 mánuðum, hvoru tveggja dagsett 14. desember 2015.

Í skýrslutöku hjá skiptastjóra þrotabúsins 17. desember 2015 kvaðst ákærði C hafa gert ráðningarsamninga við tvo einstaklinga sl. sumar og afhenti hann skiptastjóra samningana. Ákærði kvaðst aldrei hafa greitt laun né launatengd gjöld og hann lýsti yfir eignaleysi en skuldir hans væru um 52.000.000 krónur.

Ákærði C var ekki á launagreiðendaskrá Ríkisskattstjóra á því tímabili sem launakröfur ákærðu Y og Þ taka til og skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda var ekki skilað.

Lífeyrissjóður verslunarmanna lýsti einnig kröfu í þrotabúið vegna lífeyrissjóðsiðgjalda og var sú krafa og ofangreindar kröfur ákærðu Þ og Y samþykktar af hálfu skiptastjóra sem forgangskröfur. Ábyrgðasjóður óskaði eftir því við skiptastjóra að fá skýrslu af forsvarsmanni fyrirtækisins, tímaskýrslur eða önnur gögn sem sýndu að ákærðu Y og Þ-kk-nf starfað fyrir þrotamann og upplýsingar úr bókhaldi fyrirtækisins um innborganir á kröfurnar eða hvort aðrir starfsmenn hafi starfað hjá þrotamanni. Með bréfi skiptastjóra þrotabúsins dags. 1. júní 2016 til Ábyrgðasjóðs launa var því lýst með rökstuddum hætti að líklega væri enginn fótur fyrir launakröfum ákærðu Y og Þ og nefnd sérstaklega nokkur atriði því til stuðnings. Þar var m. a. nefnt að ákærði C hafi ellefu dögum fyrir dagsetningu ráðningarsamninga ákærðu Þ og Y ítrekað umsókn um fjárhagsaðstoð Umboðsmanns skuldara til greiðslu skiptakostnaðar. Með bréfi Ábyrgðasjóðs launa dags. 30. júní 2016 var lögmanni Þ og Y tilkynnt að ekki væri unnt að greiða kröfur þeirra á grundvelli þeirra gagna sem lægju fyrir og þess óskað að þær yrðu studdar frekari gögnum.

Í bréfi ákærða Y dags. 10. júlí 2016 til Ábyrgðasjóðs launa kemur fram að hann hafi starfað fyrir ákærða C sem sölumaður og markaðskönnuður og hlutverk ákærða Y hafi verið að búa til tengsl og koma á viðskiptum en eftir það hafi ákærði C tekið við málinu. Í bréfinu er starfi ákærða Y lýst nánar en ekki verður annað séð en árangur af því hafi verið lítill eða líklega enginn. Síðan segir að hann hafi lagt mikla vinnu í þetta og hann muni leita til dómstóla ef frekari dráttur yrði á uppgjöri til hans. Ákærði geti ekki litið öðruvísi á en að Ábyrgðasjóður launa væri að saka ákærða um að reyna að svíkja fé út úr sjóðnum.

Ákærði Þ sendir lögmanni sínum ódagsett bréf þar sem fram kemur að hann hafi skrifað undir ráðningarsamning í góðri trú og hann hafi stundað sölumennsku í u. þ. b. 30 ár. Hann hafi þá nýlega haft fregnir af erfiðri fjárhagsstöðu ákærða C en honum hafi endalaust verið lofað greiðslum og hann hafi trúað að úr myndi rætast.

Með bréfi dags. 5. september 2016 hafnaði Ábyrgðasjóður launa ábyrgð á kröfum ákærða Þ vegna þrotabús ákærða C m. a. vegna þess að hvorki þrotamaður né ákærði Þ hefðu lagt fram gögn sem sýndu fram á í hverju vinna ákærða Þ fyrir þrotamann hafi falist. Með bréfi sjóðsins dags. 13. september 2016 var kröfu ákærða Y hafnað á sama grundvelli.

Ekki er vitað til þess að ákærðu Þ og Y hafi leitað réttar síns eftir atvikum fyrir dómstólum eftir að Ábyrgðasjóður launa hafnaði kröfum þeirra.

Samkvæmt gögnum málsins var ákærði Y í fullu starfi sem vagnstjóri hjá DD. frá 20. apríl til 20. nóvember 2015.

Ákærði, Þ, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 14. nóvember 2018. Hann kvaðst þekkja ákærða Y lítið, þeir hafi ekki starfað saman og verið í litlum samskiptum. Ákærði Þ-kk-nf við að hafa skrifað undir ráðningarsamning eftir að hafa leitað eftir vinnu hjá ákærða C og hann hafi látið ákærða Þ hafa tölvu. Ákærði Þ kvaðst hafa átt að selja fisk á vegum ákærða C og því hafi verið um svipaða vinnu að ræða og áður fyrir hann en salan hafi gengið jafn illa og í fyrra skiptið. Ákærði Þ kvaðst ekki hafa verið í sambandi við ákærða Y þó þeir hafi báðir verið að selja fisk en hann hafi verið með ákveðna aðila líklega í Kína en ákærði Þ hafi verið að selja til Norðurlandanna. Það geti tekið tvo til þrjá mánuði að selja einn, tvo eða þrjá gáma. Það hafi ekki verið búið að kaupa gáma því fyrst sé fundinn áhugasamur kaupandi að fiski en fiskmarkaðir séu út um allan heim. Ákærði C hafi átt að sjá um að fjármagna kaup á fiski. Ákærði Þ kvaðst hafa fengið launaseðla frá ákærða C en engin laun greidd. Ákærði Þ hafi verið pirraður vegna þess en ákærði C hafi sagt að launin myndu koma. Ákærði Þ kannaðist við að hafa fengið uppsagnarbréf og ákærði C hafi afhent það. Ákærði Þ kannaðist við samskipti við Ábyrgðasjóð launa og taldi að hann hafi skilað gögnum til lögmanns síns eftir að sjóðurinn hafi kallað eftir frekari gögnum.

Ákærði, Y, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 12. nóvember 2018 þar sem hann neitaði sök. Hann kvaðst hafa unnið í langan tíma fyrir ákærða C sem launamaður við að selja fisk en það hafi ekki gengið m. a. vegna þess að hann hafi viljað fá svo mikil umboðslaun. Ákærði Y kvaðst í fyrstu hafa átt að fá umboðslaun en síðan farið fram á það að verða launamaður. Hann kvaðst aldrei hafa hitt ákærða Þ en síðar komist að því að annar aðili ætti kröfu á ákærða C vegna vangoldinna launa. Ákærði Y kvaðst hafa verið lausráðinn hjá DD. og AAá sama tíma og hann hafi veriðað vinna fyrir ákærða C. Ákærði Y kvaðst hafa gert,, prufusamning“ við ákærða C í sex mánuði en aldrei fengið neitt greitt frá honum og ekkert selst. Ákærði Y kvaðst hafa skrifað undir ráðningarsamning við ákærða C og það hafi átt að vera tímabundinn samningur þó að í samningnum sjálfum segði að hann væri ótímabundinn. Ákærði Y kvaðst aldrei hafa séð launaseðla og ekki uppsagnarbréfið en hann kvaðst hafa hætt að eigin frumkvæði vegna þess að hann hafi aldrei fengið greidd laun. Hann kvaðst vita af kröfunni, sem hafi verið gerð á Ábyrgðasjóð launa, en hann hafi talið að hún væri vegna launa í þrjá mánuði þ. e. fyrir það tímabil sem hann hafi unnið hjá ákærða C. Ákærði Y kvaðst ekki hafa gert kröfu til launa í sex mánuði og það hafi aldrei verið haft samband við hann og óskað eftir frekari gögnum vegna kröfulýsingar hans á hendur Ábyrgðasjóði launa. Ákærði viðurkenndi að hafa sent sjóðnum bréf þar sem hann hafi verið að lýsa starfi sínu hjá ákærða C og kvaðst geta afhent lögreglu gögn um samskipti við viðskiptavini sína. Ákærði Y viðurkenndi að hafa verið í fullu starfi annars staðar en hjá ákærða C í ágúst 2015 þó hann hafi verið einnig í fullu starfi hjá ákærða C.

Ákærði, C, gaf skýrslu hjá héraðssaksóknara 25. október 2018. Hann kvaðst hafa verið með rekstur á eigin kennitölu og ákærðu Þ og Y hafi verið að vinna hjá ákærða C í fullu starfi við fisksölu en það hafi enginn árangur orðið af þeirra störfum. Það hafi verið fyrirspurnir en aldrei komist á samningar og því hafi engar fjármunir komið inn í fyrirtækið. Ákærði C kvaðst hafa gert ráðningasamninga við ákærðu Þ og Y, þrátt fyrir að 11 dögum áður hafi hann sótt um aðstoð vegna greiðslu skiptakostnaðar hjá Umboðsmanni skuldara, til þess að búa til tekjur. Hann kvaðst hafa treyst því að ákærðu Þ og Y hafi verið að vinna fyrir hann þó gögn sýni að þeir hafi verið í störfum annars staðar en þeir hafi unnið heima hjá sér. Ákærði C kvaðst ekki vita hvaða gögn ákærðu Y-x-x Þ hafi haft til að sanna að þeir hafi verið að vinnafyrir ákærða C nema þá tölvupósta. Hann sagði að hann hefði skilað skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda ef ekki hefði komið til gjaldþrotsins og þá hefði hann leitað til bókara til að komast á launagreiðendaskrá. Hann kvaðst ekki verið með nein gögn um vinnu ákærðu Y og Þ og hann hafi afhent þeim uppsagnarbréf þegar hann hafi verið orðinn gjaldþrota. Ákærði C-kk-nf einnig hafa gert vottorð vinnuveitanda og launaseðla fyrir ákærðu Y og Þ og afhent þeim launaseðlana. Ákærði C kvaðst hafa frétt það frá ákærðu Y og Þ að Ábyrgðasjóður launa hafi hafnað þeirra kröfum en samt hafi þeir átt að hafa nóg af gögnum fyrir sjóðinn. Ákærði C kannaðist við að hafa skilað gögnum til Umboðsmanns skuldar haustið 2014 þar sem fram hafi komið að fjárhagsstaða hans væri mjög slæm en hann hafi síðan um níu mánuðum seinna ráðið tvö menn í vinnu og ætlað að greiða hvorum þeirra 680.000 kr. í mánaðarlaun. Hann sagði að ástæða þess hafi aðeins verið bjartsýni.

Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærðu C og Þ skoruðust undan skýrslugjöf fyrir dómi við aðalmeðferð málsins en ákærði Þ staðfesti skýrslu sem hann gaf hjá héraðssaksóknara.

Ákærði Y kvaðst vera [...]og [...]en hann hafi starfað við sölu á sjávarafurðum í 30 ár. Hann kvað tengsl sín við ákærða C hafa verið þau að þeir hafi starfað saman við að koma fiski á markað og ákærði C hafi vitað af reynslu ákærða Y og haft samband við hann. Hann kvaðst engin tengsl hafa haft við ákærða Þ en þeir hafi hist einu sinni. Ákærði Y-kk-nf hafa starfað fyrir ákærða C í tvo mánuði við að koma sjávarafurðum á markað erlendis á árinu 2016. Ákærði Y kannaðist við ráðningarsamninginn sem hafi verið gerður við hann en ákærði hafi ekki gert samninginn. Ákærði kvaðst hafa verið í sambandi við ákærða C vegna vinnunnar fyrir hann. Ákærði Y kvaðst hafa gert kröfu í þrotabú ákærða C um laun í tvo mánuði þ. e. líklega fyrir júlí og ágúst 2016 eða samtals 600.000 krónur. Ákærði Y kannaðist við að hafa skrifað Ábyrgðasjóði launa bréf þegar kröfu hans hafi verið hafnað og það hafi verið einu afskipti hans af kröfunni. Önnur samskipti hafi hann ekki átt við sjóðinn. E lögmaður hafi sagt ákærða að hann myndi ekki fá neitt þar sem hann hafi einnig verið í starfi annars staðar og hann hafi þá fallið frá kröfunni. Ákærði kvaðst aldrei hafa rætt við skiptastjóra þrotabús ákærða C. Þá kvaðst hann aldrei hafa séð uppsagnarbréfið þar sem honum á að hafa verið sagt upp störfum hjá ákærða C og ekki vottorð vinnuveitanda vegna starfs ákærða Y hjá ákærða C. Ákærði Y kvaðst fyrst hafa séð launaseðla sem stílaðir séu á hann við skýrslutöku hjá héraðssaksóknara. Hann vissi ekki hver hefði sent launaseðlana til Verslunarmannafélags Reykjavíkur. Ákærði Y kvaðst hafa gerst launamaður hjá ákærða C þar sem ákærði Y-kk-nf viljað tryggja sig.

Vitnið, V lögmaður, var skiptastjóri í þrotabúi ákærða C. Vitnið kvaðst hafa fengið efasemdir um kröfulýsingar launamanna í þrotabúið eftir skýrslutöku af ákærða C. Hann hafi lagt fram ráðningarsamninga og lagt áherslu á að þetta væru réttir samningar en aldrei hafi verið greidd laun samkvæmt þeim né launatengd gjöld. Ákærði hafi síðan óskað eftir kröfuskránni í þrotabúið og síðan endursent hana en þá verið búinn að merkja við launakröfurnar og skrifa við þær rétt krafa. Vitnið sagði að annar launamaðurinn hafi oft hringt í vitnið til að athuga með stöðuna á kröfu sinni. Þegar vitnið hafi síðan farið að spyrja viðkomandi út í kröfuna hafi svörin verið engin og hann hætt að hringja. Vitnið kvaðst hafa verið í sambandi við starfsmann Ábyrgðasjóðs launa, hitt hann á fundi og síðan sent sjóðnum bréf þar sem lýst hafi verið efasemdum varðandi launakröfurnar. Vitnið kvaðst hins vegar að lokum hafa samþykkt kröfurnar m. a. eftir yfirlýsingu frá ákærða C um að hann hafi haft tvo menn í vinnu við fisksölu.

Sjónarmið ákærðu:

Ákærði, Þ, neitar því að hafa reynt að blekkja starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa en til stuðnings kröfu hans í sjóðinn séu launaseðlar, ráðningarsamningar, vottorð vinnuveitanda og uppsagnarbréf. Komi til refsiákvörðunar tekur ákærði fram að ekkert tjón hafi hlotist af meintri saknæmri háttsemi hans enda meint brot ekki fullframið. Þá geti meint tilraun til fjársvika aðeins náð til þeirrar fjárhæðar sem hann hefði sannarlega fengið inn á bankareikning sinn að frádreginni staðgreiðslu. Ákærði segir að ekkert sé fram komið um það að ekki hafi verið um raunverulega starfsemi að ræða.

Ákærði, C, neitar því að um hafi verið að ræða fjársvik eða tilraun til þeirra. Eftir að Ó ehf. hafi verið úrskurðuð gjaldþrota hafi verið reynt að halda starfseminni áfram á persónulegri kennitölu sinni. Það hafi hins vegar ekki gengið upp og ákærði C hafi ekki verið að hvetja eða aðstoða ákærðu Þ og Y til að sækja um greiðslur úr Ábyrgðasjóði launa. Þá verði ekki séð hver ávinningur ákærða C hefði orðið ef sjóðurinn hefði samþykkt kröfur ákærðu Þ og Y. Þannig liggi engin gögn fyrir sem sýni fram á sekt ákærða C.

Verjandi ákærða, Y, skilaði ekki greinargerð.

Niðurstaða:

Eins og fram er komið á ákærði Þ að hafa áður starfað hjá ákærða C við fisksölu (sjá ákærulið IV). Ákærði Þ á að hafa starfað hjá Ó ehf., þar sem forsvarsmaður var ákærði C, á fyrri helmingi ársins 2013 en félagið varð síðan gjaldþrota og enginn árangur varð af starfi ákærða Þ í þágu félagsins. Fram kom hjá ákærða C í tengslum við það mál að þar sem ákærði Þ hafi aldrei fengið greidd laun frá Ó ehf. hafi orðið vinslit á milli ákærðu C og Þ í kjölfar þess máls. Þrátt fyrir þetta á ákærði Þ að hafa farið að starfa aftur fyrir ákærða C við fisksölu í júní 2015. Þá hafi farið á sama veg og áður og ákærði Þ ekki fengið greidd laun og enginn árangur orðið af starfi hans. Þetta þykir afar ótrúverðugt og því ekki hægt að byggja á framburðum ákærðu Þ og C þegar komist verður að niðurstöðu í málinu. Enda hafa engin trúverðug gögn verið lögð fram sem styðja framburði þeirra hvað varðar vinnu ákærða Þ í þágu ákærða C.

Í bréfi ákærða Þ til lögmanns hans reyndi ákærði Þ að rökstyðja launakröfu sína og þar með kröfuna á hendur Ábyrgðasjóði launa. Í bréfinu kemur fram að þegar hann hafi byrjað störf hjá ákærða C hafi allt litið vel út gagnvart starfinu. Ekkert hafi bent til annars en þetta væri gott starf, allir hlutir væru í lagi og viðsemjandi þ. e. ákærði C m. a. á virðisaukaskattsskrá og hann hafi búið yfir viðamikilli þekkingu og reynslu á sölu á fiskafurðum. Ákærði Þ hafi ekki getað vitað að ákærði C skuldaði mikið og ákærða Þ hafi endalaust verið lofað greiðslum og um leið og fyrstu gámarnir myndu seljast yrði ekkert mál að greiða öll laun með vöxtum og jafnvel bónusa. Ákærði Þ hafi trúað að úr myndi rætast og hann myndi fá öll laun greidd. Hann hafi haft trú á rekstrinum. Það þykir afar ótrúverðugt að svona hafi ákærði Þ litið á málið m. a. með hliðsjón af fyrri reynslu hans af störfum fyrir Ó ehf. þar sem ákærði C var í forsvari, sbr. framangreinda umfjöllun þar um. En þar kvaðst ákærði Þ hafa starfað í marga mánuði án þess að fá laun greidd á árinu 2013.

Þegar Ábyrgðasjóður launa hafnaði launakröfu ákærða Þ leitaði hann ekki réttar síns eftir atvikum fyrir dómstólum til að fá kröfu sína samþykkta. Bendir það til þess að hann hafi ekki talið kröfuna réttmæta og að hann hefði ekki gögn til að sanna tilvist hennar.

Samkvæmt framburði skiptastjóra í þrotabúi ákærða C fyrir dómi og gögnum málsins hafði ákærði Þ oft samband við skiptastjórann til að ýta á eftir því að afstaða yrði tekin til launakröfu hans og umsögn send Ábyrgðasjóði launa. Þegar skiptastjóri lýsti efasemdum um kröfuna og ákærði Þ var spurður út í hana hafi hann hætt að hafa samband við skiptastjórann. Þetta þykir benda til þess að ákærði Þ hafi ekki verið öruggur um réttmæti kröfunnar.

Þrotamaðurinn þ. e. ákærði C framvísaði við skýrslutöku hjá skiptastjóra þrotabúsins um hálfum mánuði eftir að bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta ráðningarsamningum við ákærðu Þ og Y. Ákærði óskaði síðan eftir kröfulýsingarskrá hjá skiptastjóra og sendi honum skránna til baka og hafði þá skrifað við launakröfurnar,, Rétt krafa“. Skiptastjóri tók fram að þetta væri mjög óvenjulegt. Ákærði C sá hins vegar ekki ástæðu til að merkja við eða gera athugasemdir við aðrar kröfu á kröfulýsingarskránni þrátt fyrir að t. d. almennar kröfur væru samtals að fjárhæð um 110.000.000 króna. Þannig virðist ákærði C hafa haft sérstakan áhuga á því að launakröfurnar yrðu samþykktar og þær fengust greiddar þrátt fyrir að ekki verði séð að hann hefði haft persónulegra hagsmuna að gæta í því sambandi eða hann myndi hafa af því fjárhagslegan ávinning. Þetta þykir benda til þess að ekki hafi allt verið með felldu varðandi launakröfur ákærðu Þ og Y.

Ákærði C sagði ákærðu Þ og Y upp skriflega 14. desember 2015 og gaf út vottorð vinnuveitanda vegna starfa þeirra í hans þágu sama dag. Þetta var um hálfum mánuði eftir að ákærði C var úrskurðaður gjaldþrota en hann hafði þá ekki með þessi mál að gera. Þetta þykir benda til þess að þessi skjöl hafi verið útbúin eftir á.

Ákærði C var ekki á launagreiðendaskrá á þeim tíma sem ákærðu Þ og Y eiga að hafa starfað fyrir hann og skilagreinum vegna staðgreiðslu var ekki skilað.

Ákærði Y var í fullu starfi hjá öðrum frá 20. apríl til 20. nóvember 2015 þegar hann á sömuleiðis á að hafa verið í fullu starfi hjá ákærða C.

Ákærði C hélt því fram við Umboðsmann skuldara í september 2014 að fjárhagsstaða hans væri slæm. Kennitala hans,, handónýt“ og áætlaðar skuldir um 50.000.000 króna og enginn möguleiki til þess að greiða eða semja um þær. Þá væri ákærði atvinnulaus og skuldað bæði skatta og meðlög. Eina úrræðið fyrir hann væri að fara í gjaldþrot. Þrátt fyrir þessa stöðu, sem er samkvæmt upplýsingum ákærða sjálfs, gerði hann ráðningarsamninga við tvo starfsmenn nokkrum mánuðum seinna og ætlaði að greiða þeim góð laun. Síðan tæpum tveimur mánuðum eftir að ákærði ræður til sín starfsmenn fær hann samþykki Umboðsmanns skuldara til þess að fá fjárhagsaðstoð til greiðslu tryggingar fyrir kostnaði vegna gjaldþrotaskipta. Þannig að á sama tíma og ákærði C var í alvarlegum fjárhagsvandræðum og ætlaði að fara fram á gjaldþrotaskipti réð hann til sín tvo starfsmenn á góðum launum. Það fær ekki staðist að atvik hafi verið með þessum hætti og ákærði C hefur ekki gefið trúverðugar skýringar á atvikum hvaðþetta varðar.

Ákærði Þ kvaðst hafa þekkt ákærða C lítið og ákærði Y kvaðst aldrei hafa hitt ákærða Þ. Þykir afar ósennilegt að svona hafi málum getað verið háttað ef það er rétt að þeir hafi báðir verið að starfa fyrir sama aðilann við fisksölu.

Það þykir með ólíkindum ef ákærðu Þ og Y hafi starfað í nokkra mánuði fyrir ákærða C-kk-þf fisksölu án þess að nokkur árangur hafi orðið af starfi þeirra og ekki séu til ótvíræð gögn sem sýni fram á þessa starfsemi hafi hún verið raunveruleg.

Engin trúverðug gögn hafa verið lögð fram um það að ákærði C hafi verið með sjálfstæða starfsemi á þeim tíma sem launakröfur ákærðu Y og Þ taka til. Þau gögn sem stafa frá ákærðu og eiga að benda til þess hafa því að öllum líkindum verið útbúin beinlínis í þeim tilgangi að hafa með óréttmætum hætti fé af Ábyrgðasjóði launa.

Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. almennra hegninarlaga nr. 19/1940 skal hver sá, sem tekið hefur ákvörðun um að vinna verk, sem refsing er lögð við í lögunum, og ótvírætt sýnt þann ásetning í verki, sem miðar eða er ætlað að miða að framkvæmd brotsins, talinn hafa gerst sekur um tilraun til þess þegar brotið er ekki fullkomnað. Telja verður að ákærði Þ hafi ótvírætt gert tilraun til fjársvika með þeirri háttsemi sem lýst er hér að ofan m. a. með því að senda lögmanni sínum bréf þar sem tíunduð voru störf hans í þágu ákærða C í þeim tilgangi að styðja tilhæfulausa kröfu hans á hendur Ábyrgðasjóði launa. Ákærði C tók þátt í broti ákærða Þ með því að útbúa skjöl sem áttu að sýna fram á að ákærði Þ hafi unnið fyrir ákærða C t. d. ráðningarsamning, uppsögn á samningnum, vottorð vinnuveitanda og launaseðla. Með þessu varð C uppvís að hlutdeild í tilraun ákærða Þ til fjársvika.

Með vísan til ofanritaðs og rannsóknargagna málsins telst hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði Þ hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið VI a. og þar með orðið uppvís að tilraun til fjársvika. Þá þykir einnig með vísan til ofanritaðs hafið yfir skynsamlegan vafa og þar með sannað að ákærði C hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið VI c. hvað varðar hlutdeild í tilraun ákærða Þ til fjársvika. Háttsemi ákærðu C og Þ þykir rétt heimfærð til refsiákvæða í ákærunni og hafa þeir unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Á kærða Y er gefið að sök tilraun til fjársvika með því að hafa reynt að blekkja starfsmenn Ábyrgðasjóðs launa til að samþykkja launakröfu hans samtals að fjárhæð 7.751.013 krónur og er sú fjárhæð í samræmi við kröfulýsingu í þrotabú ákærða C í nafni ákærða Y sem er meðal rannsóknargagna málsins. Ákærði Y lýsti því fyrir dómi að hann hafi gert kröfu á hendur Ábyrgðasjóði launa fyrir laun í tvo mánuði vegna starfa hans fyrir ákærða C. Krafan hafi verið að fjárhæð 600.000 krónur og ákærði kannaðist við að hafa skrifað Ábyrgðasjóði launa bréf þegar kröfu hans hafi verið hafnað en það hafi í raun verið einu afskipti hans af kröfunni. Þegar lögmaðurinn, sem lýst hafi kröfunni fyrir ákærða Y, hafi sagt honum að hann fengi ekkert greitt úr Ábyrgðasjóði launa þar sem hann hafi verið í starfi annars staðar, þegar hann hafi starfað fyrir ákærða C, hafi ákærði sætt sig við það og afturkallað kröfuna. Ákærði kannaðist ekki við gögn sem tengdust kröfulýsingu hans svo sem uppsagnarbréf og vottorð vinnuveitanda og ekki hefur verið sýnt fram á hið gagnstæða. Gegn eindreginni neitun ákærða Y og með hliðsjón af framanrituðu verður ekki fullyrt að ákærði Y hafi haft afskipti af kröfulýsingu í hans nafni í þrotabú ákærða C að höfuðstól 7.751.013 krónur. En ákærði verður ekki dæmdurfyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða Y og atvik, sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. sömu laga. Verður að telja með vísan til framanritaðs að ákæruvaldið hafi ekki axlað sönnunarbyrði sína hvað meinta háttsemi ákærða Y varðar. Með vísan til þessa verður ekki hjá því komist að sýkna ákærða Y af refsikröfu ákæruvaldsins í málinu, sbr. ákærulið VI b.

Þar sem ákærði Y hefur verið sýknaður af ákærulið VI b. verður ákærði C sýknaður af hlutdeild í tilraunum ákærða Y til fjársvika, sbr. ákærulið VI c.

IV

Refsingar og sakarkostnaður:

Ákærði, C, hefur í máli þessu verið sakfelldur fyrir fjársvik í fimm tilfellum, fyrir hlutdeild í fjársvikum og fyrir hlutdeild í tilraunum til fjársvika. Brot hans varða við 248. gr., 248. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. og 248. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot ákærða, sem voru framin á nokkrum árum, benda til einbeitts brotavilja en öll brotin voru framin með sama eða sambærilegum hætti og beindust öll að sama aðilanum. Þá er um að ræða umtalsverðar fjárhæðir og brotin framdi ákærði í samvinnu við aðra. Refsing ákærða verður því m. a. ákveðin með vísan til 2. og 6. töluliðar 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu og verður tekið tillit til þess við ákvörðun refsingar. Með vísan til alls þessa þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár en þar sem langt er um liðið síðan ákærði framdi brot sín skal fullnustu refsingarinnar frestað og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði C greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 6.193.800 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þrátt fyrir að ekki teljist sannað að ákærði C hafi gerst sekur um það sem lýst er í 4. og 5. mgr. í ákærulið Va. og hann verið sýknaður að hluta til af ákærulið VI c. þykir ekki ástæða til annars en hann greiði öll málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns. Enda er það sem hér hefur verið nefnt mjög lítill hluti af sakargiftum á hendur ákærða C samkvæmt ákæru.

Brot ákærða, Z, varða við 248. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hann hefur samkvæmt sakavottorði hans hlotið sex refsidóma á árunum 1979 til 1997. Í mars 1979 var hann dæmdur í 45 daga skilorðsbundið fangelsi og til sektargreiðslu fyrir þjófnað. Í mars 1986 var hann dæmdur í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir skjalafals og fjársvik. Í janúar 1988 var hann dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir fjársvik og þá var dómurinn frá mars 1986 dæmdur með. Í september 1992 var hann dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir þjófnað. Í janúar 1995 var hann dæmdur í 60 daga fangelsi fyrir fjárdrátt. Í febrúar 1997 var hann dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir fjársvik. Þá var ákærði 4. júlí 2018 dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir skilasvik. Loks var ákærði dæmdur 16. júní 2021 til sektargreiðslu og í 12 mánaða fangelsi, þar af níu mánuði skilorðsbundna, fyrir skattsvik, peningaþvætti og bókhaldsbrot. Ákærði hefur í máli þessu verið sakfelldur í nokkrum tilfellum fyrir hlutdeild í brotum annarra, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot ákærða, sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir, eru framin áður en hann hlaut dómana í júlí 2018 og í júní 2021 og því er um hegningarauka að ræða. Samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga verður skilorðshluti dómsins frá 16. júní 2021 nú dæmdur með og ákærða gerð refsing í einu lagi fyrir þann hluta og þau brot sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir. Ákærði hefur í máli þessu verið sakfelldur fyrir hlutdeild í brotum annarra og framdi hann því brot sín í samvinnu við aðra, þau lúta að talsverðum fjárhæðum og brotavilji hans hefur verið einbeittur. Með hliðsjón af þessu verður refsing ákærða því ákveðin með hliðsjón af 2. og 6. tölulið 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr., 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með vísan til þessa þykir refsing ákærða Z hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár en þar sem langt er um liðið síðan ákærði framdi brot sín skal fullnustu refsingarinnar frestað og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði Z greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, E-kk-ef O-kk-ef S-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 5.580.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði, Þ, hefur verið sakfelldur fyrir fjársvik og tilraun til fjársvika og varða brot hans við 248. gr. og 248. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu en hann framdi brot sín í samvinnu við aðra og refsing hans verður því m. a. ákveðin með hliðsjón af 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tíu mánuði en þar sem langt er um liðið síðan ákærði framdi brot sín skal fullnustu refsingarinnar frestað og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði Þ greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 3.208.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði, Ö, hefur gerst sekur um fjársvik og varðar brot hans við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt sakavottorði hans hefur hann hlotið fjóra refsidóma fyrir auðgunarbrot. Í maí 2012 var hann dæmdur í átta mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir rán. Í janúar 2014 var hann dæmdur í níu mánaða fangelsi og þar af voru sex skilorðsbundnir fyrir fjársvik, þjófnað, eignaspjöll og brot á áfengislögum. Skilorðsdómurinn frá maí 2012 var þá dæmdur upp. Í júní 2014 var ákærði dæmdur í eins mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir fjársvik og var um hegningarauka að ræða. Loks var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi í nóvember 2016 fyrir fjársvik og tilraun til fjársvika. Þá var skilorðsdómurinn frá júní 2014 dæmdur upp. Brot ákærða, sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir, þ. e. fjársvik er framið áður en hann hlaut dóm í nóvember 2016 og því um hegningarauka að ræða. Þegar ákærði framdi brot sitt var hann ungur að árum en hann framdi brot sitt í samvinnu við aðra. Með vísan til þessa verður refsing hans m. a. ákveðin með hliðsjón af 2. mgr. 70. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða Ö hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði en þar sem langt er um liðið síðan ákærði framdi brot sitt skal fullnustu refsingarinnar frestað og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði Ö greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 2.232.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 558.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði, X, hefur gerst sekur um fjársvik og varðar brot hans við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt sakavottorði hans gekkst hann undir sátt í júní 2013 og til greiðslu sektar og sviptingu ökuréttar fyrir ölvunarakstur. Þá gekkst hann undir sátt og sektargreiðslu í ágúst 2015 fyrir akstur sviptur ökurétti. Ákærði hefur í máli þessu verið sakfelldur fyrir fjársvik sem hann framdi í samvinnu við aðra. Verður refsing hans því ákveðin með hliðsjón af 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til þessa þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði en þar sem langt er um liðið síðan ákærði framdi brot sitt skal fullnustu refsingarinnar frestað og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði X greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 2.232.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 1.311.300 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði, Æ, hefur verið sakfelldur fyrir fjársvik og varðar brot hans við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1904. Hann hefur ekki áður sætt refsingu og hann var ungur að árum þegar hann framdi brot sitt en hann framdi það í samvinnu við aðra og verður refsing hans því ákveðin með hliðsjón af 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til þessa þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði en þar sem langt er um liðið síðan ákærði framdi brot sitt skal fullnustu refsingarinnar frestað og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði Æ greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Þ-kvk-ef I. J-kvk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 2.232.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 474.300 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Við ákvörðun á refsingum ákærðu var tekið tillit til þess, sbr. ákæruliði I- V, að ákærðu fengu ekki greidda alla þá fjárhæð sem Ábyrgðasjóður launa samþykkti í hverju og einu tilfelli heldur var dregið frá samþykktum kröfum staðgreiðsla opinberra gjalda, atvinnuleysisbætur og lífeyrissjóðsiðgjöld. Ákærðu fengu síðan mismuninn greiddan.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða Y, P-kk-ef K-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins og umfangi málsins 2.232.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti greiðist úr ríkissjóði.

Við ákvörðun málsvarnarlauna hefur verið tekið tillit til starfa verjenda á rannsóknarstigi málsins þar sem það á við.

Við ákvörðun málsvarnarlauna H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns var tekið tillit til þess að hann sinnti verjendastörfum fyrir tvo ákærðu þ. e. C og Þ en því fylgdi ákveðið hagræði. Á rannsóknarstigi málsins sinnti H-kk-nf einnig verjendastörfum fyrir ákærðu X, Æ og Ö. Við ákvörðun málsvarnarlauna H-kk-ef vegna þessara þriggja ákærðu var tekið tillit til þess að hann sinnti störfum fyrir þá þrjá en því fylgdi ákveðið hagræði.

Aðalmeðferð málsins var ítrekað frestað vegna áhrifa farsóttar og veikinda en henni lauk 18. október sl.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Á-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf saksóknari.

I-kk-nf T-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, C, sæti fangelsi í tvö ár en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 6.193.800 krónur.

Ákærði, Z, sæti fangelsi í tvö ár en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, E-kk-ef O-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 5.580.000 krónur.

Ákærði, Þ, sæti fangelsi í tíu mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 3.208.500 krónur.

Ákærði, Ö, sæti fangelsi í átta mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 2.232.000 krónur og málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 558.000 krónur.

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 2.232.000 krónur og málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 1.311.300 krónur.

Ákærði, Æ, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Þ-kvk-ef I-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, 2.232.000 krónur og málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, H-kk-ef G. Þ-kk-ef lögmanns, 474.300 krónur.

Ákærði, Y, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, P-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 2.232.000 krónur greiði stúr ríkissjóði.

I-kk-nf T-kk-nf