S-362/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 24. nóvember sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á Selfossi 1. júlí 2009, á hendur F-kk-þgf E-kk-þgf Á-kk-þgf, kt. 000000-0000, Borgarhrauni 36, Hveragerði, fyrir eftirtalin brot:

I.

fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa, að kvöldi þriðjudagsins 3. mars 2009, ekið bifreiðinni AK-911 á bifreiðaplani við vesturhlið Dynskóga 17 í Hveragerði óhæfur til að stjórna ökurækinu örugglega vegna áhrifa tetrakannabínólsýru.

Er brot ákærða talið varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

II.

fyrir vopnalagabrot

með því að hafa, á sama tíma og í ákærulið I greinir, haft í vörslum sínum „butterfly“-hníf, sem lögregla fann við leit í bifreiðinni AK-911.

Er brot ákærða talið varða við b-lið 2. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr., vopnalaga nr. 16/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. og 102 gr. umferðarlaga nr. 50/1987, með síðari breytingum, og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst þess aðallega vegna ákæruliðar I að hann verði sýknaður en til vara að honum verði gert að sæta vægustu refsingu sem lög leyfi. Þá krefst hann vægustu refsingar vegna ákæruliðar II. Loks krefst hann þess að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun að mati dómara.

Mál þetta var fyrst tekið til dóms 26. október sl. í framhaldi af aðalmeðferð málsins. Þar eð dómari taldi eftir dómtöku nauðsynlegt að tekin yrði skýrsla af matsmanni vegna rannsóknar á blóð- og þvagsýni ákærða var málið í þessu skyni tekið fyrir á ný hinn 24. nóvember sl., með heimild í 168. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Að skýrslutöku lokinni, og eftir að sakflytjendur höfðu gert stuttar athugasemdir til viðbótar fyrri málflutningi sínum, var málið tekið til dóms á ný.

Ákæruliður 1.

Málavextir

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að lögreglumenn hafi verið við almennt eftirlit í Hveragerði 3. mars 2009. Hafi þeir, kl. 23.05, ekið um Dynskóga til suðurs og á móts við hús nr. 17, stórt iðnaðarhúsnæði vestan götunnar, hafi annar þeirra komið auga á afturljós bifreiðar sem ekið hafi verið vestan megin við húsið. Í því skyni að kanna þetta nánar hafi lögreglumennirnir ekið inn á lóð hússins og vestur fyrir það. Hafi þeir komið þar auga á bifreiðina AK-911 kyrrstæða upp við húsið og hafi verið augljóst að hún hafði verið færð úr stað frá því hún sást fyrst. Hafi við athugun á vettvangi mátt sjá að ómögulegt hafi verið að sjá bifreiðina frá Dynskógum á þeim stað þar sem henni hafi verið lagt. Hafi um 15 til 20 sekúndur liðið frá því að bifreiðin sást fyrst og þar til lögreglumennirnir komu að henni við húsið. Á þessum tíma hafi verið nýfallinn snjór og hafi mátt sjá ný hjólför liggja inn á lóð hússins.

Í skýrslunni kemur og fram að ákærði hafi setið í ökumannssæti bifreiðarinnar, H-kk-nf S-kk-nf í farþegasætinu að framan og B-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf í vinstra aftursæti. Hafi fundist tveir pokar með grænleitu efni á jörðinni, fyrir neðan vinstri afturhurð bifreiðarinnar. Enginn hafi kannast við að eiga efnið og hafi þeir því allir verið handteknir. Þá hafi ákærða og verið gerð grein fyrir því að hann væri handtekinn vegna gruns um akstur undir áhrifum ólöglegra fíkniefna og að tekið yrði úr honum þvagsýni. Er ákærði var yfirheyrður um meintan akstur, um kl. tvö um nóttina, hafi hann kannast við að hafa verið að reykja „gras“ með félögum sínum í bifreiðinni en neitað því að hafa ekið bifreiðinni eftir þær reykingar.

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði neitaði því að hafa ekið bifreiðinni AK-911 undir áhrifum fíkniefna í greint sinn. Sagðist hann hafa ekið bifreiðinni á umræddan stað um klukkustund áður en lögreglan kom þar að. Hefði hann drepið á bifreiðinni og tekið kveikjuláslyklana úr. Í framhaldi kvaðst hann hafa setið í bifreiðinni með tveimur félögum sínum og reykt kannabis. Hefði eini tilgangur þeirra verið sá að sitja þar saman og reykja, en þetta hefði verið í þriðja skiptið sem hann reykti kannabis. Sagðist hann hafa haft stöðuljós bifreiðarinnar kveikt og hefði bifreiðin staðið þannig að hann hefði séð ljós lögreglubifreiðarinnar er henni var ekið í áttina að húsinu. Smá snjór hefði verið á jörðinni. Sagðist ákærði hafa setið undir stýri bifreiðarinnar þegar lögreglan kom á staðinn. Kvaðst hann ekki hafa verið spurður um það fyrr en á lögreglustöðinni hvort hann hefði ekið bifreiðinni undir áhrifum fíkniefna og hefði hann þá svarað því neitandi.

H-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður gaf símaskýrslu og skýrði frá því að hann og lögreglumaðurinn J-kvk-nf E. C-x-x hefðu ekið suður Dynskóga og J-kvk-nf þá sagst sjá bílljós vestan megin við gömlu ullarþvottastöðina. Hefðu þau þá ekið beint inn á planið við húsið og komið þar að bifreið sem hefði verið lagt upp við húsið og í hvarfi frá götunni. Þegar þau hefðu ekið þarna að hefði orðið greinilegt uppnám í bílnum, hurð opnast og virst sem einhverju væri kastað út. Hefðu þau fundið þar í götunni ætluð fíkniefni og þar af leiðandi handtekið alla sem í bifreiðinni voru. Bifreiðin hefði ekki verið í gangi þegar þau komu að og engin ljós logað á henni. Nýleg hjólför hefðu sést eftir hana í nýföllnum snjó sem þarna hefði verið. Aðspurt sagði vitnið þau ekki hafa athugað með vél bifreiðarinnar, hvort hún hefði verið volg eða heit viðkomu. Hefði málið ekki verið rannsakað í byrjun með hliðsjón af meintu broti ákærða um akstur undir áhrifum fíkniefna. Nánar spurt um hvar sést hefði til ferða bifreiðar ákærða sagði vitnið að þau hefðu verið búin að snúa við í enda Dynskóga, sem sé botnlangagata, og hefðu verið á leiðinni til baka, rétt norðan við ullarþvottastöðina, og þá hefði sést þar í afturljós bifreiðar ákærða á bak við húsið.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf sagði þá félagana, hann sjálfan, ákærða og B-kk-þf Þ-kk-þf, hafa setið í bifreiðinni í 40 til 50 mínútur og reykt maríhúana þegar lögreglan kom þar að. Bifreiðin hefði ekki verið í gangi og kveikjuláslyklarnir legið milli sætanna, undir útvarpinu. Stöðuljósin hefðu verið kveikt. Taldi vitnið bifreiðina hafa snúið með afturendann að hömrum sem þarna séu, en framendann að innkeyrslunni. Kvaðst hann fyrstur hafa séð lögreglubifreiðina sem hefði verið ekið beint á móti þeim. Sagðist vitnið ekki minnast þess að hafa heyrt lögregluna spyrja ákærða út í það hvort ákærði hefði ekið bifreiðinni undir áhrifum fíkniefna. Hins vegar hefði þeim verið tilkynnt að þeir væru handteknir fyrir vörslu fíkniefna.

Vitnið B-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf sagði ákærða hafa ekið bifreiðinni á staðinn og lagt henni á bak við umrætt hús þannig að framendi hennar hefði snúið að innkeyrslunni. Hefðu þeir ekki verið byrjaðir að reykja þegar þeir komu á staðinn. Ákærði hefði drepið á bílnum. Hefðu þeir þrír setið þarna saman og reykt kannabis. Hefðu þeir verið búnir að vera á staðnum í 50 til 60 mínútur er þeir sáu lögreglubifreiðina nálgast. Hefðu þeir kveikt stöðuljós bifreiðarinnar en slökkt þau svo aftur. Sagði hann engin ljós hafa logað þegar lögreglan kom þar að. Bifreið þeirra hefði ekki verið í gangi og kveikjuláslyklarnir ekki í, en ekki kvaðst hann muna hvar þeir hefðu verið. Spurður nánar hvernig bifreiðinni hefði verið lagt sagði vitnið að þeir hefðu ekið inn innkeyrsluna að húsinu og á bak við það. Snúið þar við og lagt bifreiðinni þannig að hún sneri framendanum að gámi sem þarna sé. Tók vitnið fram að innkeyrslu sem verið hefði við húsið, sunnan megin, hefði verið lokað. Þetta væri því eina innkeyrslan að húsinu. Veðrið hefði verið gott og einhver snjór á jörðu. Ekki hefði þó verið snjókoma.

J-kvk-nf E. C-kvk-nf lögreglumaður sagði að hún hefði í umrætt sinn setið í framsæti lögreglubifreiðarinnar, farþegamegin, en H-kk-nf hefði ekið. Hefðu þau ekið um Dynskóga til suðurs og hún þá séð í rauð bremsuljós eða afturljós bifreiðar sem hafi verið að hverfa handan við stórt hús sem þarna sé. Hefðu þau snúið strax við og ekið á eftir bifreiðinni, inn á planið við húsið. Er þau komu að hefði verið búið að drepa á bifreiðinni, en inni í henni hefðu setið þrír menn. Snjór hefði verið á jörðu og hefði af hjólförum mátt sjá að bifreiðinni hefði verið ekið í hring og lagt þarna á staðnum. Ljós hefðu ekki logað á bifreiðinni. Kvaðst hún ekki minnast þess að þau hefðu athugað með kveikjuláslykla bifreiðarinnar. Þá hefði engin sérstök rannsókn farið fram á staðnum til athugunar á hugsanlegum akstri ákærða undir áhrifum fíkniefna. Hefði þannig ekki verið kannað sérstaklega hvort vélin hefði verið heit viðkomu eða hvort púströr væri heitt. Þá hefðu engar myndir verið teknar á staðnum. Væri ástæða þessa sú að hún hefði sjálf séð bifreiðina í akstri og að þau hefðu verið komin á staðinn á um tíu sekúndum. Spurð um þá athugasemd í lögregluskýrslu að bifreiðin hefði augljóslega verið færð úr stað frá því hún sást fyrst sagði vitnið að bifreiðin hefði ekki getað sést frá götunni á þeim stað þar sem henni hefði verið lagt. Aðspurt kvaðst vitnið ekki muna hvernig eða hvenær ákærða hefði verið tilkynnt um að hann væri grunaður um fíkniefnaakstur. Ákærði og félagar hans tveir hefðu allir verið handteknir vegna þeirra fíkniefna sem fundist hefðu undir bifreiðinni, en líklega hefði það verið eitthvað síðar sem grunur vaknaði um að ákærði hefði ekið undir áhrifum fíkniefna.

J-kk-nf K-kk-nf, dósent á Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði við Háskóla Íslands, gaf símaskýrslu. Lýsti hann niðurstöðum matsgerðar, dags. 30. mars 2009, sem liggur fyrir í málinu. Taldi hann hugsanlegt að sú tetrahýdrókannabínólsýra sem mældist í þvagi ákærða væri eingöngu tilkomin vegna reykinga ákærða á kannabis síðustu eina til tvær klukkustundirnar fyrir þvagsýnistökuna. Ef um það hefði verið að ræða væri það að vísu frekar óvenjulegt, með hliðsjón af því að ekkert tetrahýdrókannabínól mældist í blóði ákærða, en það gæti stafað af því að um mjög veikt efni hefði verið að ræða. Sagði hann að tetrahýdrókannabínól færi nánast strax út í blóð eftir reykingar og að mjög fljótlega eftir það byrjaði tetrahýdrókannabínólsýra að fara út í þvag þess sem reykti.

Niðurstaða

Ákærði hefur staðfastlega neitað sök, bæði við yfirheyrslur hjá lögreglu og hér fyrir dómi. Kveðst hann hafi ekið bifreiðinni á umræddan stað um klukkstund áður en lögreglan kom þangað og drepið á vél bifreiðarinnar. Hafi fíkniefnaneysla hans hafist þá í kjölfarið en bifreiðin ekki verið gangsett eftir það. Hafa félagar hans, sem með honum voru í bifreiðinni, H-kk-nf S-kk-nf og B-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, greint frá á sama veg fyrir dómi. Fram er komið að aðeins annar lögreglumannanna sem kom á vettvang, J-kvk-nf E. C-kvk-nf, kveðst hafa séð bifreiðina í akstri. Kveðst hún hafa séð í rauð bremsuljós eða afturljós bifreiðarinnar sem hafi verið að hverfa handan við húsið að Dynskógum 17. Hafi hún og lögreglumaðurinn H-kk-nf G-kk-nf komið að bifreiðinni um 10 sekúndum síðar, en bifreiðin hafi þá ekki verið í gangi. Hafa lögreglumennirnir og staðfest að engin rannsókn hafi farið fram á vettvangi með tilliti til hugsanlegs aksturs ákærða undir áhrifum fíkniefna. Hafi þannig ekki verið kannað hvort vél og púströr hafi verið volg eða heit viðkomu. Þá liggja hvorki fyrir ljósmyndir né uppdráttur af vettvangi. Þegar til alls þessa er litið þykir ekki vera komin fram nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, fyrir því að ákærði hafi ekið eftir að hann hóf að reykja kannabis í bifreiðinni í greint sinn.

Eins og fyrr greinir hafa ákærði og félagi hans, B-kk-nf Þ-kk-nf, borið að ákærði hafi ekið bifreið sinni á staðinn um klukkustund áður en lögreglan kom þar að. Samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði reyndist tetrahýdrókannabínól ekki í mælanlegu magni í blóði ákærða, en í þvagsýni hans fannst tetrahýdrókannabínólsýra. Samkvæmt þvagtökuvottorði var þvagsýnið tekið tæplega klukkustund eftir að lögreglan kom á vettvang. Fram er komið, með vitnisburði J-kk-ef K-kk-ef dósents, að hugsanlegt sé að tetrakannabínólsýran sem mældist í þvagi ákærða í greint sinn hafi eingöngu stafað af reykingum sem átt hafi sér stað einni til tveimur klukkustundum fyrir töku þvagsýnisins. Að því virtu verður ekki talið hafið yfir skynsamlegan vafa að rekja megi tetrakannabínólsýruna sem mældist í þvagi ákærða til hugsanlegrar kannabisneyslu hans fyrir umræddan akstur sem játning hans liggur fyrir um.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður ákærði því sýknaður af ákæruatriðum í þessum lið ákærunnar.

Ákæruliður 2.

Ákærði hefur játað sök vegna þessa ákæruliðar. Samkvæmt því, og þar sem játning hans styðst við gögn málsins, verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem í ákæruliðnum greinir og þykir þar rétt færð til refsiákvæða.

Ákvörðun refsingar o.fl.

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin 30.000 króna sekt til ríkissjóðs. Skal ákærði greiða sektina innan fjögurra vikna en sæta ella fangelsi í fjóra daga.

Ákærði hefur í máli þessu verið sýknaður af öðrum sakargiftum en þeim sem hann játaði strax við þingfestingu. Þykir því rétt, með hliðsjón af 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, F-kk-ef E. G-kk-ef hdl., 114.540 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og aksturskostnaður að fjárhæð 31.464 krónur.

Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, F-kk-nf Ö-kk-nf Á-kk-nf, greiði 30.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna, en sæta ella fangelsi í fjóra daga.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, F-kk-ef E. G-kk-ef hdl., 114.540 krónur og aksturskostnaður að fjárhæð 31.464 krónur.