E-269/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 12. maí s.l., er höfðað með stefnu birtri 3. desember 2005.

Stefnandi er G-kk-nf B-kk-nf, kt. 000000-0000, Sandbakkavegi 6, Höfn í Hornafirði.

Stefndi er B-kk-nf E-kk-nf, kt. 000000-0000, Borgarlandi 28, Djúpavogi.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða honum 778.014 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 29. janúar 2004 til 20. ágúst 2004, en frá þeim degi með dráttarvöxtum til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins.

Af hálfu stefnda er þess aðallega krafist að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að viðbættum virðisaukaskatti, en til vara að málskostnaðar verði felldur niður.

Málavextir

Málsaðilar voru skipverjar á Sunnutindi SU-59. Í landlegu á Seyðisfirði fimmtudaginn 29. janúar 2004 fór hluti áhafnarinnar, þ.á m. málsaðilar, út að skemmta sér á veitingastaðinn Kaffi Láru þar í bæ. Málsaðilar settust við lítið hringborð á staðnum og ræddu saman. Þeir eru sammála um að þeir hafi báðir verið töluvert ölvaðir. Fram hefur komið að umræður málsaðila snerust m.a. um hnefaleika, en stefndi mun hafa verið með boxpúða um borð, sem hann notaði til að æfa box. Stefndi kveður stefnanda hafa sagt sér að ýmsir menn hefðu margoft reynt að rota hann en aldrei tekist. Hafi hann margítrekað boðið stefnda að prófa að kýla hann til að sjá hvort hann gæti rotað hann. Stefndi kveðst í fyrstu hafa hafnað þessu tilboði, en að lokum hafi stefnandi náð að mana hann til að slá hann. Segir stefndi að þetta hafi gerst í fíflaskap og hugsanaleysi, en engin illindi hafi verið á milli þeirra tveggja. Stefnandi lýsir atburðarásinni hins vegar með þeim hætti að hann hafi boðið stefnda í glas og þeir setið saman við borð og verið að ræða saman. Skyndilega og alveg upp úr þurru hafi stefndi slegið hann þar sem þeir sátu við borðið. Stefnandi kveðst hvorki kannast við að hafa talað um að enginn hefði náð að rota hann né að hafa boðið stefnda að slá sig. Hann kannast hins vegar við að hnefaleikar hafi borið á góma í viðræðum þeirra. Málsaðilar eru sammála um að þeir hafi setið tveir einir við borðið þegar höggið reið af, en áður hafi fleira fólk verið að koma og fara frá borðinu.

Stefnandi leitaði á heilsugæslustöð Suðausturlands, Hornafirði 3. febrúar 2004. Í vottorði heilsugæslustöðvarinnar dags. 1. júní 2004 segir að við skoðun hafi komið í ljós að stefnandi var bólginn vinstra megin í andlitinu og að mar var að koma út í vinstra munnviki og á vinstri kinn niður undir kjálkabarð, svo og umhverfis vinstra auga. Einnig að eymsli væru yfir miðju kinnbeini. Í vottorðinu segir að ekki séu merki um brot og að stefnandi bíti saman á eðlilegan hátt. Hins vegar sé dofi vinstra megin í andlitinu.

Stefnandi leitaði á göngudeild háls-, nef- og eyrnadeildar Landspítala háskólasjúkrahúss 3. mars 2004 og í vottorði B-kk-ef B-kk-ef deildarlæknis dags. 8. júní sama ár kemur fram að stefnandi var sendur í sneiðmyndatöku af andlitsbeinum, sem leiddi ljós ótilfært brot í efri kjálka vinstra megin. Brotið hafi náð í gegnum neðri brún vinstri augntóftar, niður í gegnum fram og hliðarvegg vinstri kinnholunnar. Einnig hafi verið brot í kinnbeinsboganum vinstra megin, sem ekki hafi verið tilfært. Ekki var talið að stefnandi þyrfti neinnar aðgerðar við, en hann skyldi forðast frekara hnjask og leyfa brotunum að gróa í friði. Í vottorðinu er haft eftir stefnanda að hann hafi bólgnað verulega eftir höggið og verið með verki vinstra megin í andlitinu. Hann hafi verið með þessa verki áfram og átt erfitt með að tyggja og einnig verið með dofa hliðlægt við nef vinstra megin niður á vinstri helming efri varar og einnig í efri góm vinstra megin. Loks kemur fram í vottorðinu að stefnandi hafi hringt einu sinni eftir heimsókn sína til háls- nef- og eyrnadeildar vegna áframhaldandi dofa og verkja í andliti.

Í málinu liggur einnig frammi vottorð M-kk-ef P. H-kk-ef læknis, dags. 5. júlí 2005, en til hans leitaði stefnandi 9. febrúar sama ár til að fá vitnisburð hans um batahorfur m.t.t. dofa í andliti eins og fram kemur í vottorðinu. Fram kemur að gerð hafi verið “blink reflexa studia” á stefnanda til að athuga taugaástand andlitsins hinn 16. júní 2005. Álit læknisins er m.a. eftirfarandi:

“Samkvæmt kvörtun stefnanda og taugaskoðun hefur vinstri infraorbital skyntaug, annarrar greinar þríburaskyntaugar andslits skaddast í fyrrgreindu slysi og samkvæmt niðurstöðu blink reflexa studiunnar er líklegast að facialistaugin, sem er hreyfitaug til andlitsvöðva, hafi einnig eitthvað skaddast í fyrrgreindu slysi þó að ég geti ekki sýnt fram á það með vöðvaafriti á andlitsvöðvum vinstra megin. Auk þess er G-kk-nf með slæm hnakkafestumein sem má eflaust kenna þessari líkamsárás um. Annað hvort að hann hafi tognað í líkamsárásinni sjálfri eða þá að hnakkafestumeinin vinstra megin hafi komið út af bjánalegri stellingu höfuðs út af óþægindum í andliti. Þó að það sé ekki útilokað að einhver bati muni fást m.t.t. til taugaskaðans vinstra megin í andliti tel ég að núna efir 1 ½ ár að batahorfur séu frekar lélegar. Það er þó ekkert við þessu að gera og verður tíminn að leiða það í ljós.”

Hér fyrir dómi sagðist stefnandi enn vera með dofa í andlitinu og þola illa kulda og hitabreytingar. Lýsti hann einkennunum á þann hátt að alltaf væri eins og tannlæknadeyfing væri að fara úr honum. Þá fengi hann annað slagið verki í andlitið á þessum sama stað.

Stefnandi kærði framangreinda háttsemi stefnda til lögreglu og lauk því máli í Héraðsdómi Austurlands þann 9. nóvember 2004 með því að stefndi játaði sök í málinu og var gerð refsing. Skaðabótakröfu stefnanda var hins vegar vísað frá dómi.

Stefndi kom fyrir dóminn kom og gaf skýrslu, en stefnandi gaf skýrslu í gegnum síma þar sem hann var staddur úti á sjó. Þá kom fyrir dóminn sem vitni B-kk-nf R-kk-nf. Hann sagðist hafa setið til borðs með málsaðilum umrætt kvöld á Kaffi Láru. Hann staðfesti þá frásögn stefnda að rætt hefði verið um hnefaleika og að stefnandi hefði sagt þeim að enginn hefði náð að rota hann. Einnig að stefnandi hefði boðið þeim báðum að kýla hann til að sjá hvort þeim tækist að rota hann. Hann sagðist sjálfur ekki hafa tekið þessu tilboði alvarlega. Hann bar að stefnandi hefði verið mjög drukkinn umrætt kvöld.

Málsástæður

Stefnandi kveðst krefjast miskabóta að fjárhæð 600.000 krónur úr hendi stefnda með vísan til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Bótanna sé krafist vegna fyrrgreindra meiðsla, sem teljast verði nokkuð alvarleg, og þjáninga vegna árásarinnar og afleiðinga hennar. Við mat á fjárhæð miskabóta verði að horfa til afleiðinga árásarinnar, þ.e. hinna varanlegu skemmda í andliti og einnig til tímabundins miska, þjáninga og óþæginda.

Þá kveðst stefnandi krefjast bóta vegna útlagðs kostnaðar vegna málsins með vísan til almennu skaðabótareglunnar. Um sé að ræða lækniskostnað, áfallinn ferðakostnað, auk vinnutaps í mars 2004 vegna heimsóknar til læknis í Reykjavík.

Stefnandi sundurliðar endanlegar dómkröfur sínar með eftirfarandi hætti:

Miskabótakrafa 600.000 krónur

Komugjald á heilsugæslustöð 03.02.2004 600 krónur

Komugjald á LSH 03.03.2004 2.938 krónur

Vottorð M-kk-ef P. H-kk-ef læknis 20.000 krónur

Höfn-Rvk-Höfn, mars 2004, 918 km x 56,50 kr. 51.867 krónur

Dagpeningar í tvo daga, mars 2004 31.400 krónur

Vinnutap frá 1. til 19. mars 2004 71.209 krónur

Samtals 778.014 krónur

Krafist sé vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá tjónsdegi 29. janúar 2004 og til þess dags, er mánuður hafi verið liðinn frá því að skaðabótakrafa í refsimálinu hafi verið sett fram, en það hafi verið 20. júlí 2004. Kröfu sína um dráttarvexti og vaxtavexti kveðst stefnandi miða við ákvæði IV. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Þá kveður hann kröfu um málskostnað vera studda við 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og um varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. sömu laga.

Stefndi kveðst byggja aðalkröfu sína um sýknu á almennum reglum skaðabótaréttarins og þá sérstaklega með vísan til reglna um samþykki og áhættutöku. Stefnandi hafi samþykkt að taka á sig áhættu á að verða fyrir tjóni til að sanna mál sitt og meintan styrkleika. Þá telji stefndi að tjón stefnanda hafi ekki verið það verulegt að samþykki hans sé að engu hafandi og jafnframt að hann hafi gert sér grein fyrir þýðingu samþykkis síns. Í öllu falli telji stefndi að stefnandi hafi a.m.k. tekið á sig verulega áhættu, sem honum hafi verið ljós en samt hafi hann lagt sig og hagsmuni sína í hættu. Hvoru tveggja valdi því að stefnandi hafi fyrirgert rétti sínum til að krefja stefnda um bætur.

Stefndi kveðst byggja varakröfu sína á sömu málsástæðum og aðalkröfu, en einnig kveðst hann vísa til reglna um eigin sök og skyldu til takmörkunar tjóns, sem og annarra reglna skaðabótaréttarins, svo og ákvæða skaðabótalaga nr. 50/1993.

Af hálfu stefnda er krafist verulegrar lækkunar á kröfu stefnanda um miskabætur, enda sé krafan í engu samræmi við dómafordæmi. Í greinargerð er sérstaklega vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 131/2005, svo og dóma í málum nr. 104/2003 og 175/2003 þar sem fjallað sé um alvarlegri áverka en fjallað sé um í þessu máli, en þar hafi verið dæmdar mun lægri bætur.

Um lækniskostnað segir að komi til þess að bótaskylda verði talin fyrir hendi sé sjúkrakostnaði tjónþola ekki mótmælt vegna komugjalda samtals að fjárhæð 3.538 krónur, enda sé sá kostnaður studdur reikningum. Af hálfu stefnda er því mótmælt að kostnaður vegna öflunar læknisvottorðs M-kk-ef P. H-kk-ef sé hluti af sjúkrakostnaði, en lögregla hafi aflað tveggja áverkavottorða, sem telja verði nægjanleg til staðfestingar á áverkum.

Hvað ferðakostnað að fjárhæð 51.867 krónur varði bendir stefndi á að ekki sé um útlagðan kostnað að ræða. Engin fordæmi séu fyrir því að dæmdur sé ferðakostnaður í skaðabótamálum í samræmi við skattmatsreglur ríkisskattstjóra um frádrátt á móti ökutækjastyrk, enda ekki í samræmi við reglu skaðabótaréttar sem feli í sér skyldu til takmörkunar tjóns. Flugfar frá Höfn til Reykjavíkur kosti á bilinu 5.869 (netfargjald) til 11.520 krónur (forgangsfargjald) hvora leið, sbr. útprentun á dkjs. nr. 19. Eldsneyti hefði eflaust kostað minna. Krafist sé dagpeninga meðan á ferð til læknis stóð, en engin fordæmi séu um greiðslu slíkar bóta vegna læknisheimsókna. Þar að auki muni ferð tjónþola til Reykjavíkur einkum hafa verið vegna krabbameinsrannsóknar en ekki vegna andlitsáverkanna, sbr. síðar.

Hvað varðar kröfu um bætur vegna tímabundins tekjutaps bendir stefndi á að engin gögn liggi fyrir um óvinnufærni stefnanda, s.s. læknisvottorð eða gögn frá vinnuveitanda eða að stefnandi hafi orðið af tekjum í mars 2004. Því sé mótmælt að stefnandi hafi orðið af tekjum vegna þeirra áverka, sem hér um ræði. Af hálfu stefnda er á það bent að upphafleg krafa um bætur vegna tekjutaps hafi ekki verið í samræmi við staðgreiðsluskrá stefnanda. Fram hafi komið í skýrslu stefnanda hér fyrir dómi að ferðin suður hafi aðallega hafi verið farin vegna krabbameinsrannsóknar í Reykjavík, en sú frásögn eigi einnig stoð í framlögðu læknisvottorði M-kk-ef P. H-kk-ef á dskj. nr. 6. Þar komi fram að stefnandi hafi ekki komist suður um miðjan febrúar þar sem hann hafi verið á loðnuvertíð. Það bendi til þess að stefnandi hafi hvort sem er ætlað suður í byrjun mars. Telja verði fráleitt að stefnandi hafi sleppt heilum “túr” til þess eins að hitta lækni ríflega mánuði eftir að hann hlýtur ákveðna áverka. Það sé í engu samræmi við reglur um skyldu til takmörkunar tjóns að haga ferðum og vinnu með þessu hætti. Jafnframt sæti það furðu að stefnandi hafi ekki átt neinn veikindarétt hjá vinnuveitanda sínum, rétt til dagpeninga frá stéttarfélagi eða Tryggingastofnun ríkisins o.s.frv., en slíkar greiðslur skuli draga frá bótum vegna tímabundins tekjutaps.

Loks er þess krafist af hálfu stefnda auk ofangreinds, komi til þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu bóta, að sú fjárhæð, sem eftir standi verði lækkuð með hliðsjón af eigin sök stefnanda í málinu. Telja verði að eigin sök stefnanda sé fyrir hendi, jafnvel þótt ekki verði fallist á að um samþykki eða áhættutöku hafi verið að ræða. Stefnandi hafi tekið þátt í einhvers konar box umræðum og reynt að egna stefnda til að slá sig til að sanna mál sitt. Í öllu falli sé um sök beggja að ræða.

Af hálfu stefnda er upphaftíma dráttarvaxtakröfu mótmælt, en engin gögn liggi fyrir um að bótakrafa hafi verið kynnt stefnda 20. júlí 2004, auk þess sem hún hafi þá verið miklu mun hærri en eðlilegt verði að telja. Málskostnaðarkrafan sé reist á 130. og 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991, sem og lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Fari svo að málið vinnist aðeins að hluta sé sérstaklega vísað til þess að með bréfi dags. 7. desember 2005, sbr. dskj. nr. 18, hafi stefndi boðið fram 150.000 krónur í því skyni ljúka málinu með sátt.

Niðurstaða

Stefndi hefur viðurkennt að hafa slegið stefnanda hnefahögg í andlitið á veitingastaðnum Kaffi Láru á Seyðisfirði aðfaranótt 29. janúar 2004 með þeim afleiðingum, sem að framan greinir. Málsaðilar eru sammála um að þeir hafi setið einir við borð á staðnum þegar höggið reið af. Engin vitnið eru því að því hvað þeim fór á milli skömmu áður en stefndi sló stefnanda. Sannað þykir með framburði vitnisins, B-kk-ef R-kk-ef, að stefnandi hafi boðið stefnda og raunar þeim báðum að kýla hann til að sjá hvort þeim tækist að rota hann. Fram hefur komið að hann varð ekki vitni að því er stefndi sló stefnanda, en hann kvaðst hafa staðið upp við barinn þegar höggið reið af. Bar vitnið um það að einhverjar mínútur og kannski allt upp í hálftími hefði liðið frá því að framangreindar umræður áttu sér stað og þar til stefndi sló stefnanda. Vitnið bar jafnframt að stefnandi hefði verið mjög drukkinn umrætt kvöld.

Gegn andmælum stefnanda og með vísan til framangreinds þykir ósannað að högg stefnda hafi riðið af strax í kjölfar þess stefnandi egndi hann til að slá sig, en stefnandi hefur borið að stefndi hafi skyndilega og upp úr þurru kýlt hann í andlitið þar sem þeir sátu við borðið. Þá ber og að líta til þess að samþykki til alvarlegra líkamsmeiðinga verður ekki talið skuldbindandi, en alkunna er að hnefahögg, sem ætlað er að rota mann, getur haft í för með sér alvarlegar afleiðingar fyrir heilsu manna. Þá er einnig haft í huga að komið hefur fram að stefnandi var töluvert drukkinn þegar umrætt atvik átti sér stað og að sýnt þykir að dómgreind hans hafi af þeim sökum verið skert. Með vísan til framangreinds verður ekki fallist á kröfu stefnda um sýknu á þeim grundvelli að stefnandi hafi með háttsemi sinni samþykkt að gangast undir þá áhættu að verða fyrir tjóni.

Með vísan til framangreinds verður ekki heldur talið að sjónarmið um eigin sök tjónþola eigi við í máli þessu, en eins og fram hefur komið voru engin illindi á milli málsaðila, hvorki fyrir né eftir umrætt atvik. Þá hefur vitnið, B-kk-nf R-kk-nf, borið að það hefði ekki tekið tilboði stefnanda um að þeim væri frjálst að slá hann alvarlega.

Árás stefnda var fyrirvaralaus og án tilefnis, samanber framangreint. Um ólögmæta meingerð gegn friði og persónu stefnanda var að ræða, sem hafði í för með sér töluvert líkamstjón. Þykir stefnandi því eiga rétt á miskabótum samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Samkvæmt framlögðum gögnum varð stefnandi fyrir talsverðu líkamstjóni og með vísan til vottorðs M-kk-ef P. H-kk-ef læknis standa allar líkur til þess að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegum skaða á skyntaug, sem veldur dofa í andliti fyrir ofan vinstri augnbrún og fyrir neðan vinstra auga. Í ljósi þess þykja miskabætur til stefnanda hæfilega ákveðnar 200.000 krónur.

Þá er fallist á kröfu um bætur vegna útlagðs kostnaðar vegna komugjalda á heilsugæslustöð og sjúkrahús samtals að fjárhæð 3.538 krónur og útlagðs kostnaðar vegna læknisvottorðs M-kk-ef P. H-kk-ef læknis, sem fallast verður á að nauðsynlegt hafi verið að afla til að færa sönnur á tjón stefnanda.

Ekki er unnt að fallast á kröfu samtals að fjárhæð 83.267 krónur, þ.e. vegna ferðakostnaðar að fjárhæð 51.867 krónur og dagpeninga að fjárhæð 31.400 krónur, þar sem enginn gögn liggja fyrir um það í málinu að stefnandi hafi lagt út þessar fjárhæðir í tilefni málsins.

Til stuðnings kröfu sinni um bætur vegna tímabundins tekjutaps hefur stefnandi lagt fram yfirlit frá Festi hf., sem gerði út skip stefnanda, Sunnutind SU-59, en þar kemur fram að 5. mars 2004 landaði skipið 814.566 kg af loðnu að verðmæti 5.050.303 krónur og að hásetahlutur vegna þeirrar löndunar hafi verið 71.209 krónur. Fram kom í skýrslu stefnanda hér fyrir dómi að hann hefði farið suður til læknisrannsóknar, m.a. vegna umræddra áverka, hinn 3. mars 2004 og að ferðin hefði tekið um það bil sólarhring. Fram kemur einnig í læknisvottorðum á dskj. nr. 6 og 7 að stefndi gekkst undir læknisskoðun og myndatöku á Landspítala háskólasjúkrahúsi 3. mars 2004. Engin gögn liggja fyrir um það í málinu hvort stefnandi varð af aflahlutnum, sem kom úr lönduninni 5. mars 2004, en gera má því skóna með hliðsjón af framburði stefnanda sjálfs að hann hefði getað verið kominn austur á Höfn að kvöldi 3. mars og haldið út til veiða þá um kvöldið eða morguninn eftir. Þá hefur fram komið að stefnandi notaði þessa sömu ferð til að fara í eftirlit vegna krabbameins, sem hann var haldinn, en ekkert hefur verið upplýst um hugsanlegan rétt stefnanda til veikindalauna vegna þessarar ferðar, sem ættu þá að koma til frádráttar bótum vegna tímabundins tekjutaps. Með vísan til framangreinds þykir krafa stefnanda um bætur vegna tímabundins tekjutaps svo vanreifuð að ekki verður hjá því komist að vísa henni frá dómi.

Með vísan til alls framangreinds verður stefnda gert að greiða stefnanda bætur samtals að fjárhæð 223.538 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði. Rétt þykir að miða upphafsdag dráttarvaxta við 3. janúar 2006, en þá var liðinn mánuður frá birtingu stefnu í máli þessu. Er þá haft í huga að endanleg bótakrafa stefnanda kom fyrst fram við höfðun máls þessa, en fyrir liggur að læknisvottorðs um varanlegar afleiðingar árásarinnar lá ekki fyrir fyrr í júlí 2005.

Með hliðsjón af úrslitum málsins verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 120.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf dómstjóri.

Dómsorð:

Stefndi, B-kk-nf E-kk-nf, greiði stefnanda, G-kk-þgf B-kk-þgf, 223.538 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 29. janúar 2004 til 3. janúar 2006, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla sömu laga til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 120.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf