E-2641/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 13. desember 2022, var höfðað 31. maí 2022 af hálfu Arion banka hf., [...], á hendur félaginu Kastalabrekka ehf., [...] til greiðslu skuldar. Fyrirsvarsmaður stefnda félagsins er F-kk-nf E-kk-nf G-kk-nf, [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.407.813,70 evrur ásamt 13% dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð frá 30. nóvember 2021 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefndi krefst þess að málinu verði vísað frá dómi. Þá krefst stefndi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Mál þetta var þingfest 9. júní 2022 og stefndi lagði fram greinargerð sína í málinu 8. september s. á. með framangreindri kröfugerð en með áskilnaði um framlagningu greinargerðar um efnis varnir ella. Vegna lögmanna skipta stefnda var að hans ósk fyrstu fyrirtöku málsins eftir úthlutun þess til dómara frestað til 10. nóvember sl., en þá lagði lögmaður stefnanda fram bókun þar sem þess var krafist að málið yrði þegar dómtekið og því mótmæl tað málsástæður fyrir frávísunarkröfu kæmust að í síðbúinni greinargerð og mótmælt áskilnaði um framlagningu greinargerðar um efnisvarnir. M álið var flutt í einu lagi um fram komnar kröfur aðila, sbr. 2. málsl. 2. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991, þann 13. desember sl. og var málið tekið til dóms eða úrskurðar að honum loknum.

Helstu málsatvik og ágreiningsefni

Stefnandi lýsir málavöxtum svo að stefndi, sem lántaki, og stefnandi, sem lánveitandi, hafi gert með sér lánssamning 30. nóvember 2016 þar sem stefndi hafi lofað að taka að láni og lánveitandi lofað að lána 1.100.000 evrur. Lánið hafi komiðtil útborgunar í einni greiðslu og hafi það, að frádregnum kostnaði, verið greitt inn á gjaldeyrisreikning lántaka hjá lánveitanda 30. nóvember 2016. Tilgangur lánsins hafi verið fjármögnun á kaupum á hlutafé í Sameinuðu Sílikoni hf.

Gjalddagi lánsins hafi verið 30. nóvember 2021, en lánið hafi ekki verið greitt þá og skuldin verið í vanskilum frá þeim degi. Stefnandi kveður stefnda ekki hafa orðið við innheimtutilraunum stefnanda og sé málshöfðun þessi til innheimtu skuldarinnar því óumflýjanleg.

Stefndi telur að vísa beri málinu frá dómi vegna vanreifunar.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína á lánssamningi nr. 63983 ogá almennum reglum kröfuréttar og meginreglu samningaréttar um skuldbindingagildi loforða og skyldu til að efna samninga. Samkvæmt skilmálum lánssamningsins skyldi endurgreiða skuldina með einni greiðslu fimm árum eftir undirritunardag, þann 30. nóvember 2021. Lánið hafi borið breytilega EURIBOR- vexti, eins og þeir ákvörðuðust hverju sinni fyrir viðkomandi vaxtatímabil, tveimur bankadögum fyrir upphaf hvers vaxtatímabils, að viðbættu 5,0% vaxtaálagi. Vextir skyldu reiknast frá útborgunardegi lánsins og greiðast eftir á, á gjalddaga lánsins. Hvert vaxtatímabil lánsins skyldi vera tólf mánuðir og skyldu vextir leggjast við höfuðstól lánsins á tólf mánaða fresti, í fyrsta skipti tólf mánuðum frá útborgunardegi lánsins.

Síðasta vaxtatímabil hafi endað á gjalddaga lánsins, þann 30. nóvember 2021. Skuldin hafi ekki verið greidd og verið í vanskilum frá þeim degi. Þann dag hafi fjárhæð skuldarinnar numið 1.407.813,70 evrum, sem sé stefnufjárhæðin, sbr. eftirfarandi yfirlit:

Upphaflegur höfuðstóll: 1.100.000,00 Nýr höfuðstóll

Áfallnir vextir nóv. 2017 55.305,56 1.155.305,56

Áfallnir vextir nóv. 2018 58.407,11 1.213.712,67

Áfallnir vextir nóv. 2019 61.359,92 1.275.072,59

Áfallnir vextir nóv. 2020 64.816,19 1.339.888,78

Áfallnir vextir nóv. 2021 67.924,92 1.407.813,70 EUR

Krafist sé dráttarvaxta samkvæmt heimild í grein 3.5, sbr. grein 7.2, láns-samningsins. Samkvæmt fyrrnefnda ákvæðinu skulu dráttarvextir vera 13%, þ. e. samtalan af 5% vaxtaálagi, samkvæmt grein 3.1, og 8% dráttarvaxtaálagi. Upphafsdagur dráttarvaxta sé gjalddagi lánssamningsins, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Vísað sé til almennra reglna kröfuréttarins og meginreglu samningaréttarins um skuldbindingar gildi loforða og skyldu til að efna samninga en reglur þessar fái meðal annars stoð í lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Kröfur um dráttarvexti, þar með talið um vaxtavexti, styðji stefnandi við ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og varðandi varnarþing vísi st til 3. mgr. 42. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi styður kröfu sína um að málinu verði vísað frá dómi einkum því að krafa stefnanda sé vanreifuð. Málatilbúnaður stefnanda sé ekki svo skýr og glöggur sem áskilið sé í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og í meginreglum einkamála-réttarfars um skýran málatilbúnað.

Í d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 sé kveðið á um að í stefnu skuli greina svo glöggt sem verða megi dómkröfur stefnanda. Þá segi í e-lið sömu greinar að í stefnu þurfi að koma fram „málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en þessi lýsing skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er“. Í þessu felist að kröfugerð stefnanda verði að vera skýr og ákveðin. Í stefnu þurfi meðal annars að greina frá því á hverju upphæð kröfu byggist og hvernig sú upphæð sé fengin, svo að stefndi geti gripið til varna í greinargerð sinni með fullnægjandi hætti. Stefnandi láti það nægja í stefnu að vísa til ætlaðrar heildarkröfu auk upphæðar áfallinna vaxta á hverju tímabili án þess að gera frekari grein fyrirþví hvernig upphæð uppgefinna vaxta sé fengin. Lýsing stefnanda sé ófullnægjandi, þar sem óljóst sé á hverju hinar tilteknu upphæðir byggist.

Kröfugerð stefnanda sé ekki nægjanlega útlistuð í stefnu og ekki bætt úr því með tilvísun til annarra skjala. Þau gögn sem stefnandi hafi lagt fram bæti ekki úr vanreifun á málatilbúnaði stefnanda, sem láti sér nægja í stefnu að vísa til útgefinna kvittana fyrir greiðslu á dómskjali, en þar komi hvergi fram hvernig þær upphæðir sem höfuðstóllinn standi í hverju sinni séu fengnar. Hafi hann því ekki lagt fram nein gögn sem sýni það hvernig upphæðirnar séu reiknaðar. B rýn ástæða sé til þess að tilgreina nákvæmlega grundvöll kröfu í stefnu og gefa nægilegar upplýsingar um atvik að baki kröfu til þess að stefndi geti gert sér grein fyrir því hvernig sú upphæð sem hann sé krafinn um sé til komin og hvernig kröfugerðin hafi orðið til. Lýsingu á kröfunni sé verulega áfátt og uppfylli með engu móti skilyrði laga nr. 91/1991. Hvorki hafi stefnandi útlistað kröfu sína með nægjanlega skýrum hætti né lagt þann grundvöll að málinu sem nauðsynlegur sé til þess að stefndi geti gripið til varna og til þess að efnisdómur verði á það lagður.

Málatilbúnaður stefnanda brjóti gegn 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og megin-reglum einkamálaréttarfars um skýran málatilbúnað og því beri að vísa málinu frá dómi.

Verði ekki fallist á þá kröfu áskilji stefndi sér rétt til að leggja fram greinargerð um efnisvarnir. Kröfu um málskostnað byggi stefndi á XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Stefndi styður frávísunarkröfu sína þeim rökum að krafa stefnanda sé vanreifuð. Einkum skorti þar á að gerð sé grein fyrir því hvernig upphæð vaxta sé fengin þar sem hvergi komi fram hvernig þær upphæðir sem höfuðstóllinn standi í hverju sinni séu fengnar.

Ekki verður fallist á það með stefnanda að þær málsástæður stefnda fyrir kröfu um frávísun sem tilgreindar eru í greinargerð hans séu of seint fram komnar.

M eð stefnu lagði stefnandi fram þann lánssamning sem krafa hans byggist á. Þá var í stefnu gerð grein fyrir því hvernig vextir væru reiknaðir. Auk þess lagði stefnandi fram skjal þar sem fram kemur hvernig umsamið 5%v axtaálagerreiknað í samræmi við lánssamninginn, en EURIBOR- vextir voru ekki reiknaðir. Þessir vextir lögðust á tólf mánaða fresti við upphaflegan höfuðstól og mynduðu nýjan höfuðstól og er þetta jafnframt rakið í stefnu málsins. Sé ágreiningur um útreikning vaxta snýst hann um efnisatriði málsins. Að þessu virtu verður ekki fallist á það með stefnda að krafa stefnanda sé vanreifuð að þessu leyti svo að frávísun varði og er kröfu stefnda um að málinu verði vísað frá dómi því hafnað.

Í greinargerð stefnda var, auk kröfu um að málinu yrði vísað frá dómi og um málskostnað, gerður áskilnaður um rétt stefnda til þess að leggja fram greinargerð um efnisvarnir yrði ekki fallist á frávísunarkröfu hans. Í þeim áskilnaði hans felst krafa þar að lútandi, sem stefnandi mótmælir. Vísaði stefndi um áskilnað sinn til 2. mgr. 99. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Í heimild samkvæmt 6. málslið lagaákvæðisins til að leggja fram greinargerð þar sem eingöngu er krafist frávísunar er sett það skilyrði, fyrir því að dómara beri aðveita stefnda sérstakan frest til að leggja fram greinargerð um efnisvarnir verði máli ekki vísað frá dómi, að hún sé lögð fram innan fjögurra vikna frá þingfestingu málsins. Þegar stefndi lagði fram greinargerð sína var sá fjögurra vikna frestur frá þingfestingu málsins þegar liðinn. Í því ljósi og með hliðsjón af úrskurði Landsréttar frá 18. desember 2020 í máli nr. 624/2020 og dómi réttarins frá 4. nóvember 2022 í máli nr. 341/2021 er áskilnaði og kröfu stefnda um frest til framlagningar annarrar greinargerðar í málinu hafnað.

Svo sem fram er komið setti stefndi í greinargerð sinni einungis fram form varnir, en engar efnisvarnir. Formvörnum stefnda hefur dómurinn þegar hafnað samkvæmt framangreindu. Við þessar aðstæður telst stefndi ekki hafa sett fram nein rökstudd mótmæli gegn kröfu stefnanda. B er því að dæma málið eftir kröfum og málatilbúnaði stefnanda að því leyti sem er samrýmanlegt fram komnum gögnum, nema gallar séu á málinu sem varði frávísun þess án kröfu. Að mati dómsins eru engir þeir gallar á málatilbúnaði stefnanda að varða eigi frávísun málsins af sjálfsdáðum. Engin rökstudd mótmæli teljast hafa komið fram í málinu, enda leiða upphafsorð 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991 til þess að ekki er unnt að taka tillit til mótmæla stefnda eða röksemda fyrir þeim setji hann þær ekki fram í skriflegri greinargerð sem lögð hafi verið fram í málinu.

Framlögð gögn eru í samræmi við dómkröfur stefnanda á hendur stefnda. Eins og málið liggur fyrir ber því að fallast á dómkröfu stefnanda eins og hún er fram sett og verður stefnda gert að greiða stefnanda umkrafða fjárhæð ásamt dráttarvöxtum svo sem nánar greinir í dómsorði.

Með hliðsjón af þessum málsúrslitum, og með vísan til 1. og 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefnda gertað greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 4 00.000 krónur.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Kröfu stefnda, Kastalabrekku ehf., um að málinu verði vísað frá dómi er hafnað.

Kröfu stefnda um frest til framlagningar greinargerðar um efnis varnir er hafnað.

Stefndi greiði stefnanda, Arion banka hf., 1.407.813,70 evrur ásamt 13% dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð frá 30. nóvember 2021 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 4 00.000 krónurí málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf