E-325/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 10. desember sl., er í aðalsök höfðað 28. febrúar 2012 af B-kk-þgf F-kk-þgf, Hlíðarbraut 1, Hafnarfirði, gegn KLINKU ehf., Óseyrarbraut 29, Hafnarfirði. Í aðalsök krefst stefnandi þess að gagnstefnandi verði dæmdur til að greiða honum 1.077.835 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 29. janúar 2010 til greiðsludags. Þá krefst aðalstefnandi jafnframt vaxtavaxta skv. 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á tólf mánaða fresti, auk málskostnaðar.

Í aðalsök krefst gagnstefnandi þess aðallega að félagið verði sýknað af kröfum aðalstefnanda, en til vara að kröfur aðalstefnanda verði lækkaðar verulega. Í báðum tilvikum krefst gagnstefnandi þess að aðalstefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Gagnstefnandi höfðaði mál gegn aðalstefnanda 27. mars 2012. Kröfur stefnanda í gagnsök eru þær að aðalstefnandi verði dæmdur til að greiða félaginu 1.490.346 krónur með vöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 frá 1. september 2008 til 27. mars 2012, en dráttarvöxtum skv. III. kafla sömu laga, einkum 1. mgr. 6. gr. laganna, frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst gagnstefnandi málskostnaðar úr hendi aðalstefnanda.

Aðalstefnandi krefst sýknu af kröfum stefnanda í gagnsök og málskostnaðar úr hendi félagsins.

I

Af gögnum málsins má ráða að óumdeilt sé milli aðila að þeir hafi gert með sér samkomulag um að aðalstefnandi ynni málningarvinnu fyrir gagnstefnanda, annars vegar að Óseyrarbraut 29 í Hafnafirði og hins vegar á jörðinni Rauðkollsstöðum. Í málinu liggja frammi fjórir reikningar sem aðalstefnandi hefur gert gagnstefnanda vegna vinnu í hans þágu. Í aðalsök krefur aðalstefnandi gagnstefnanda um eftirstöðvar lokareiknings, dags. 29. desember 2009, að fjárhæð 1.077.835 krónur. Í gagnsök krefur gagnstefnandi aðalstefnanda um meinta ofgreiðslu þess fyrrnefnda vegna hinnar umdeildu vinnu. Samkvæmt greinargerð stefnda í gagnsök byggir aðalstefnandi á því í málinu að hann hafi, auk vinnu á áðurnefndum stöðum, einnig innt af hendi málningarvinnu í þágu gagnstefnanda að Hjallahrauni 2 og Steinahlíð 6 í Hafnarfirði. Þessu hefur gagnstefnandi mótmælt og meðal annars til þess vísað að félagið eigi hvorugt þessara húsa.

Lögmaður aðalstefnanda sendi innheimtubréf til gagnstefnanda 12. október 2010. Var því svarað af hálfu gagnstefnanda 17. sama mánaðar. Aðalstefnandi ítrekaði kröfur sínar með bréfi 2. nóvember 2011. Bera gögn málsins með sér sáttatilraunir lögmanna aðila en svo fór að aðalstefnandi höfðaði mál þetta 28. febrúar 2012 samkvæmt áðursögðu.

Hér að framan er málsatvikum lýst í aðalatriðum. Atvik eru hins vegar um margt umdeild með aðilum og vísast um nánari lýsingar aðila á þeim til kafla II-V hér á eftir.

II

Aðalstefnandi segir kröfur sínar í aðalsök byggjast á reikningi vegna málningarvinnu fyrir gagnstefnanda, annars vegar við húseign félagsins að Óseyrarbraut 29, Hafnarfirði, og hins vegar við húseign þess á jörðinni Rauðkollsstöðum. Aðalstefnandi hafi gert gagnstefnanda reikning vegna þessarar vinnu 29. desember 2009, að fjárhæð 3.913.816 krónur, og hafi gjalddagi reikningsins verið 29. janúar 2010. Gagnstefnandi hafi þegar greitt 2.835.981 krónu inn á skuldina og hafi aðalstefnandi höfðað mál þetta til innheimtu eftirstöðva hennar að fjárhæð 1.077.835 krónur.

Af hálfu aðalstefnanda er nánar til þess vísað að málsaðilar hafi gert með sér samkomulag um að aðalstefnandi ynni málningarvinnu vegna húseignar gagnstefnanda að Óseyrarbraut 29 í Hafnarfirði á grundvelli tilboðs, dagsett 18. júní 2008. Vinnan hafi verið innt af hendi á árinu 2008 og hafi gagnstefnandi greitt reglulega inn á verkið, eða samtals 4.600.000 krónur á árinu 2008. Eftir því sem vinnunni hafi undið fram hafi komið í ljós að verkið var umfangsmeira en ráð hafði verið fyrir gert í upphafi. Því hafi reynst nauðsynlegt að vinna aukaverk vegna viðgerða og múrverks

Að málningarvinnunni að Óseyrarbraut lokinni hafi málsaðilar gert samkomulag um að aðalstefnandi tæki að sér málningarvinnu við húseign gagnstefnanda að Rauðkollsstöðum. Sú vinna hafi bæði verið innt af hendi innan- og utanhúss á árinu 2008, sbr. framlagða sundurliðun. Hafi gagnstefnandi greitt samtals 650.000 krónur inn á þá vinnu á árinu 2009.

Aðalstefnandi hafi gefið út samtals þrjá reikninga vegna framangreindrar vinnu fyrir gagnstefnanda. Reikningar sem gefnir hafi verið út á árinu 2008 séu að fullu greiddir en eftirstöðvar lokareiknings frá 29. desember 2009 nemi 1.077.835 krónum, sem sé stefnufjárhæð málsins. Tekur aðalstefnandi fram að á þeim tíma sem hann hafi innt vinnu sína af hendi hafi gagnstefnandi ekki gert athugasemdir við framgang og framvindu vinnunnar.

Lögmaður aðalstefnanda hafi sent gagnstefnanda innheimtubréf í október 2010 og ítrekun í nóvember 2011. Á þessum tíma hafi lögmenn aðila reynt að leysa ágreining þeirra, en án árangurs. Þar sem skuldin hafi ekki enn fengist greidd hafi aðalstefnanda verið nauðugur einn kostur að höfða mál þetta.

Til stuðnings kröfum sínum vísar aðalstefnandi til meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regluna segir hann meðal annars fá lagastoð í 45., 47., 51. og 52. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um gjalddaga kröfunnar vísar aðalstefnandi til 49. gr. sömu laga

III

Til stuðnings kröfu sinni um sýknu vísar gagnstefnandi til þess að aðalstefnanda hafi borið að gefa út réttan reikning áður en greitt var fyrir verkið, sbr. að sínu leyti lög nr. 42/2000 um þjónustukaup. Tilvitnuð lög taki reyndar einungis til þeirra tilvika þar sem neytandi sé einstaklingur, sbr. 4. tölulið 4. mgr. 1. gr. laganna. Um þjónustuviðskipti milli tveggja fyrirtækja skorti lagasetningu. Gagnstefnandi vísi því til laganna með lögjöfnun og þeirra meginreglna sem út úr lögunum megi lesa. Óeðlilegt sé að sambærilegar reglur taki ekki til gagnstefnanda og fram komi í lögum um þjónustukaup. Samkvæmt því hafi aðalstefnandi ekki uppfyllt skyldu sína skv. 2. mgr. 34. gr. laga nr. 42/2000 þess efnis að gefa út reikning fyrir heildarverkinu. Hefði það verið gert hefði gagnstefnandi getað kynnt sér hvernig aðalstefnandi reiknaði kröfu sína út, sbr. í þessu sambandi að aðalstefnandi hafi ruglað saman vinnu samkvæmt tilboði og aukaverkum. Til þessa eigi gagnstefnandi lögbundinn rétt, ekki síst í ljósi þess, sem félaginu þyki sannað, að reikningar aðalstefnanda séu augljóslega rangir, sem og þess að hin stefnda krafa sé bersýnilega byggð á röngum forsendum og ósanngjörn. Samkvæmt áður tilvitnuðu lagaákvæði sé gagnstefnanda ekki skylt að greiða aðalstefnanda fyrir veitta þjónustu fyrr en félagið hafi fengið reikning fyrir verkinu í samræmi við gildandi fyrirmæli um reikninga. Vísar gagnstefnandi um það til reglna um bókhald og bókhaldsgögn, sbr. lög um bókhald nr. 145/1994, einkum 10.-13. gr. og 15. gr. laganna. Því beri að sýkna gagnstefnanda.

Gagnstefnandi segir ljóst að reikningar aðalstefnanda séu bersýnilega ósanngjarnir, sbr. með lögjöfnun VII. kafli laga um þjónustukaup. Fyrir liggi að áliti gagnstefnanda að reikningar aðalstefnanda sé rangir og settir fram gegn betri vitund. Aðalstefnanda sé fullljóst að reikningarnir hafi verið settir fram löngu eftir að verk var unnið í þeim tilgangi að „skálda upp“ ógreiddan mismun, svo sem gagnstefnandi haldi fram. Þá hafi a-kk-þgf einnig verið kunnugt um, í ljósi fyrri samskipta aðila, skyldu sína til að afla samþykkis fyrir öllum reikningum. Gagnstefnandi eigi því rétt til afsláttar af umkröfðu endurgjaldi.

Þá er einnig á því byggt af hálfu gagnstefnanda að aðalstefnandi hafi sýnt af sér tómlæti. Fyrir liggi að aðalstefnandi hafi ekki sinnt ætlaðri kröfu sinni í á fjórða ár. Með því hafi aðalstefnandi snúið við sönnunarbyrðinni fyrir réttmæti krafna sinna. Lýst tómlæti og athafnaleysi aðalstefnanda setji gagnstefnanda þröngar skorður varðandi eðlilega sönnun af hans hálfu í málinu. Verði að láta aðalstefnanda bera hallann af tómlæti sínu, ekki gagnstefnanda. Gagnstefnandi hafi mátt trúa því að viðskiptum aðila væri lokið með fullnaðargreiðslu af hans hálfu.

Slíkt tómlæti, sem aðalstefnandi hafi sýnt af sér í málinu, eigi út af fyrir sig að vera næg ástæða til sýknu, sé einhver vafi á sönnun. Að áliti gagnstefnanda hafi verið um ástæðulausan drátt að ræða af hálfu aðalstefnanda sem hann verði að bera hallann af. Í þessu sambandi vísar gagnstefnandi til almennra reglna um sönnun, sbr. 2. þátt laga nr. 91/1991.

Gagnstefnandi vísar til þess að fjölmörg atriði vanti í málatilbúnað aðalstefnanda sem valdi erfiðleikum við úrlausn málsins. Í fyrsta lagi sýni framlögð gögn ekki hvernig og hvenær reikningar hafi verið útbúnir og með hvaða hætti innborgunum hafi verið ráðstafað. Þá sé ekki ljós skipting milli vinnu samkvæmt tilboði og aukaverka. Í öðru lagi sé verðlagning eininga á reikningum nr. 723 og 725 röng. Í þriðja lagi bendir gagnstefnandi á að samtala reikninga nr. 723 og 724 sé 1.407.748 krónur, en á framlögðu uppgjörsblaði séu áður innsendir reikningar hins vegar sagðir nema 2.414.019 krónum. Í stefnu sé ekki gerð grein fyrir mismuninum, hvorki hvernig hann sé fundinn né á hverju hann byggist. Í fjórða lagi hafi aðalstefnandi ekki lagt fram reikning nr. 725, dagsettan 20. október 2009, máli sínu og málsástæðum til stuðnings. Reikningurinn sé að fjárhæð 408.047 krónur og í honum sé ekki gerð grein fyrir einingaverði. Réttur reikningur, með réttum einingaverðum, hljóti að eiga erindi inn í málatilbúnað aðalstefnanda og hafa þar vægi. Í fimmta lagi veki athygli að reikningar nr. 723, 724 og 725 séu í óslitinni talnaröð, sem skjóti stoðum undir það álit gagnstefnanda að af hálfu aðalstefnanda sé ranglega farið með staðreyndir varðandi útgáfu reikninga. Í sjötta lagi sé fyrrnefnt „uppgjör vegna málunar fyrir Klinku 2008 og 2009“ óskýrt og í raun óskiljanlegt. Tímavinna sé þar sett saman við aukaverk vegna „sprinklera“. Þessi atriði hefðu átt að vera aðskilin þannig að viðskiptavinurinn gæti séð hvað væri í samræmi við tilboð og hvað væri aukaverk. Í sjöunda lagi hafi mæling, sem aðalstefnandi byggi á, ekki verið lögð fram. Í áttunda lagi sé ekki skilmerkilega gerð grein fyrir kostnaði vegna „sprinklera“ í málatilbúnaði aðalstefnanda og þá sé í níunda lagi um vanreifun að ræða varðandi reikninga vegna Rauðkollsstaða, en þá vanti með öllu í málið.

Hvað kröfu um málskostnað varðar sérstaklega, en kröfuna segir gagnstefnandi byggjast á 130. og 131. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, tekur gagnstefnandi fram að félagið hafi ítrekað reynt að leysa ágreining aðila, ekki síst með sáttaboði skömmu fyrir höfðun málsins. Aðalstefnandi hafi hins vegar með óbilgirni sinni komið málinu í það horf að gagnstefnandi hafi þurft að leggja í talsverðan kostnað til að bera hönd fyrir höfuð sér. Gera verði aðalstefnanda ábyrgan fyrir öllum þessum kostnaði.

IV

Kröfur sínar í gagnsök segir gagnstefnandi á því byggðar að aðalstefnandi hafi haft samband við fyrirsvarsmann gagnstefnanda og óskað eftir því að fá að gera tilboð í málningarvinnu fyrir gagnstefnanda á starfsstöð hans að Óseyrarbraut 29 í Hafnarfirði. Í kjölfarið hafi aðalstefnandi gengið um það svæði sem mála hafi átt ásamt fyrirsvarsmanni gagnstefnanda sem gert hafi honum grein fyrir verkinu. Aðalstefnandi hafi í framhaldinu gert gagnstefnanda tilboð í verkið 18. júní 2008. Tilboðið hafi hljóðað upp á einingaverð, 1.560 krónur pr. fermetra að meðtöldum virðisaukaskatti. Einnig hafi komið fram í tilboðinu að verkkaupi skyldi sjá um efniskaup. Engir fyrirvarar hafi verið í tilboði gagnstefnanda. Verkið hafi í eðli sínu verið einfalt og auðvelt að sjá í hverju vinna við það væri fólgin.

Á verktíma 2008 hafi aðalstefnandi unnið framangreint verk. Hann hafi aldrei gert athugasemdir varðandi verkið við fyrirsvarsmann gagnstefnanda og því síður um að tiltekin vinna væri utan tilboðs. Hins vegar hafi fyrirsvarsmaður gagnstefnanda í einu tilviki óskað eftir einu einföldu og afmörkuðu verki utan tilboðsins, n.t.t. hafi þar verið um að ræða beiðni um að aðalstefnandi málaði svokallaða „sprinklera“ í eldvarnarkerfi í kaffistofu og á skrifstofu.

Gagnstefnandi segir reikninga af hálfu aðalstefnanda ekki hafa verið lagða inn mánaðarlega eins og marítrekað hafi verið farið fram á við hann, bæði af fjármálastjóra gagnstefnanda og fyrirsvarsmanni félagsins. Hins vegar hafi aðalstefnandi beðið um ótilgreindar innborganir á verkið í nokkur skipti. Hafi greiðslur til aðalstefnanda numið samtals 5.250.000 krónum á tímabilinu 15. júlí 2008 til 29. júlí 2009.

Um það bil ári eftir verklok hafi endurskoðandi gagnstefnanda gert athugasemdir við að lokareikning aðalstefnanda vantaði. Allt fram að því hafi gagnstefnandi með réttu talið að félagið hefði þegar gert upp við aðalstefnanda vegna verksins, enda hafi engar athugasemdir komið frá aðalstefnanda um annað og langur tími verið liðinn frá verklokum. Þegar lokareikningur hafi loks borist, sem og fylgireikningar, hafi þeir verið með öllu óskiljanlegir og augljóslega rangir. Reikningarnir hafi ekki verið sundurliðaðir og því ómögulegt að átta sig á því hvað væri samkvæmt tilboði og hvað aukaverk, sbr. framangreint. Þá hafi verð á útseldri vinnu ekki verið í samræmi við aðra iðnaðarmenn sem verið hafi í vinnu samhliða aðalstefnanda í byggingunni.

Gagnstefnandi tekur fram að vinna aðalstefnanda að Rauðkollsstöðum hafi átt að vera útseld vinna. Sú vinna hafi hins vegar verið óskilgreind á reikningum aðalstefnanda. Svo sem reikningarnir hafi birst gagnstefnanda hafi hann talið að um síðar tilkominn „skáldskap“ væri að ræða af hálfu aðalstefnanda. Því hafi ekki komið til álita af hans hálfu að greiða reikningana eins og þeir voru fram settir. Fjórum árum eftir að verkið var unnið hafi síðan komið fram skýringar af hálfu gagnstefnanda sem á engan hátt hafi verið hægt að henda reiður á. Þær skýringar telji gagnstefnandi einnig „skáldskap“. Skýringar þessar hafi að stórum hluta birst gagnstefnanda fyrst með stefnu í aðalsök 29. febrúar 2012. Við yfirferð og skoðun þegar reikningar hafi fyrst legið fyrir, og að fenginn uppmælingu, hafi komið í ljós að gagnstefnandi hafði ofgreitt aðalstefnanda fyrir þennan hluta verksins.

Hvað varði vinnu aðalstefnanda á Rauðkollsstöðum tekur gagnstefnandi sérstaklega fram að aðalstefnandi hafi komið ásamt aðstoðarmanni í tvígang til málningarvinnu þar. Hafi hann verið þar í þrjá daga í hvort sinn. Verk þetta hafi aðalstefnandi átt að vinna í tímavinnu. Að þessum tíma liðnum hafi aðalstefnandi gefið upp að kostnaður við verkið væri kominn í 800.000 krónur og hafi hann jafnframt látið að því liggja að 1.000.000 króna myndi kosta að ljúka verkinu.

Ekki hafi verið óskað eftir því við aðalstefnanda að hann lyki verkinu en honum verið greiddar fyrrnefndar 800.000 krónur. Þegar aðalstefnandi hafi um síðir skilað „uppgjöri“ með gögnum málsins við þingfestingu hafi umræddur kostnaður verið sagður 1.090.000 krónur, án nokkurra skýringa. Því hafi gagnstefnandi hafnað, enda engin gögn lagð fram þessu til stuðnings. Gagnstefnandi hafi sjálfur reiknað út réttmæta kröfu aðalstefnanda. Hafi hann miðað við tvo menn í sex daga sem ynnu 10 klukkustundir á dag og að vinnulaun næmu 4.000 krónum á klukkustund. Samkvæmt því hafi vinnulaun numið samtals 480.000 krónum. Þá hafi akstur, fjórar ferðir, 124 km hver ferð, 92 krónur pr. km, lagt sig á samtals 45.632 krónur. Samtals næmi réttmætt endurgjald aðalstefnanda vegna vinnunnar á Rauðkollsstöðum, að virðisaukaskatti viðbættum, 654.412 krónum. Í þessum útreikningum segir gagnstefnandi aðalstefnanda vera látinn njóta alls vafa, bæði varðandi unninn tíma á dag, sem og útselda vinnu. Tekur gagnstefnandi fram að aðalstefnandi hafi vísað til þess að veður hefði að nokkru leyti hamlað störfum hans. Þá hafi sá síðarnefndi hluta umrædds tíma verið í einkaerindum í Grundarfirði. Enn fremur hafi hann heimsótt vini og kunningja, sem og farið í skoðunarferðir um Snæfellsnes. Að þessu athuguðu sé sundurliðun aðalstefnanda samkvæmt uppgjöri hans, 13x2 tímar, miðað við alla þá sjö daga sem aðalstefnandi telji sig hafa verið á staðnum við vinnu, því bersýnilega röng og uppgjörið sömuleiðis. Þá ítrekar aðalstefnandi að reikning vegna vinnunnar skorti. Að öllu þessu sögðu liggi fyrir að gagnstefnandi hafi ofgreitt aðalstefnanda vegna vinnunnar á Rauðkollsstöðum sem nemi 145.588 krónum, auk vaxta og kostnaðar.

Gagnstefnandi bendir á að hann hafi fengið innheimtubréf frá aðalstefnanda 12. október 2010 sem svarað hafi verið fimm dögum síðar. Í svarbréfi sínu hafi gagnstefnandi gert athugasemdir og mótmælt reikningum aðalstefnanda. Málinu hafi síðan verið fram haldið með frekara innheimtubréfi 2. nóvember 2011. Því bréfi hafi gagnstefnandi svarað á málefnalegan hátt og meðal annars boðið upp á sátt, án viðurkenningar á greiðsluskyldu, til að ljúka málinu. Aðalstefnandi hafi hins vegar kosið að höfða mál þetta fyrir dómi.

Af hálfu gagnstefnanda er sérstaklega áréttað að reikningar gagnstefnanda séu „bersýnilega ósanngjarnir“, rangir og ruglingslegir. Þá séu gögn óútskýrð og óskiljanleg. Ekki sé hægt að byggja á framlögðum reikningum aðalstefnanda í málinu. Þau gögn og skýringar sem gagnstefnandi hafi lagt fram séu hins vegar í samræmi við sönnunarreglur laga nr. 91/1991 og meginreglur um skýra framsetningu. Því sé þess krafist að kröfur gagnstefnanda verði að öllu leyti teknar til greina.

Gagnstefnandi segir aðalstefnanda krafinn um ofgreiðslur. Vísar gagnstefnandi til þess að hann hafi annars vegar látið mæla verkið að Óseyrarbraut 29 í Hafnarfirði og hins vegar hafi hann gert skilmerkilega grein fyrir viðveru aðalstefnanda og aðstoðarmanns hans að Rauðkollsstöðum og reiknað kaup til aðalstefnanda á hans eigin forsendum. Stefnukrafa í gagnsök sundurliðist svo: Vinnulaun samkvæmt mælingu, 1.990,54 m² x 1.560 = 3.105.242 krónur. Tímavinna að Rauðkollsstöðum 654.412 krónur. Gagnstefnandi hafi þegar greitt 5.250.000 krónur og því hafi hann ofgreitt til aðalstefnanda 1.490.346 krónur. Í ljósi þess hvernig aðalstefnandi hafi kosið að halda á málum beri hann alfarið sönnunarbyrðina fyrir því að kröfur gagnstefnanda í gagnsök séu ekki réttar.

Til stuðnings kröfum sínum vísar gagnstefnandi til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, meðal annars 28. gr. laganna. Þá vísar hann til almennra reglna kröfuréttar og samningsbundinnar skyldu aðalstefnanda til þess að greiða umkrafða skuld.

V

Til stuðnings kröfu sinni um sýknu af kröfum stefnanda í gagnsök vísar aðalstefnandi til þess að tilboð hans frá 18. júní 2008 hafi miðað við málningu á gifsveggi eins og þá sem séu í skemmu gagnstefnanda að Óseyrarbraut í Hafnarfirði en ekki steypta fleti eða aðra málningarvinnu. Eftir að aðalstefnandi hóf verkið hafi gagnstefnandi óskað eftir því að aðalstefnandi málaði stiga sem steyptur hafi verið í húsinu á verktíma. Málningarvinna við stigann hafi því ekki verið innifalin í tilboði aðalstefnanda. Jafnframt hafi gagnstefnandi óskað eftir því, eftir að verkið var hafið, að aðalstefnandi málaði stálbita og „sprinklera“ og hafi sú vinna verið unnin sem aukaverk í tímavinnu, enda hún ekki innifalin í tilboði aðalstefnanda samkvæmt framansögðu. Gagnstefnandi hafi jafnframt óskað eftir því við aðalstefnanda að hann málaði húsnæði að Hjallahrauni 2 í Hafnarfirði, sem sé vélaverkstæði sem tengist atvinnustarfsemi gagnstefnanda, sem og húsnæði að Steinahlíð 6 í Hafnarfirði. Sú vinna hafi verið aukaverk sem ekki hafi falist í framangreindu tilboði aðalstefnanda og hafi hann unnið málningarvinnuna í tímavinnu. Á verktíma hafi gagnstefnandi aldrei óskað eftir því að reikningar fyrir umrædd aukaverk væru sundurliðaðir heldur hafi hann farið sérstaklega fram á að þeir skyldu vera hluti af heildarverki aðalstefnanda fyrir gagnstefnanda. Gagnstefnandi hafi greitt reglulega inn á verkið en ekki ótilgreint eða tilviljanakennt. Aðalstefnandi hafi ekki verið beðinn um að leggja fram reikninga eða vinnuseðla til samþykktar á verktíma, enda hafi sá háttur aldrei verið hafður á vegna fyrri verkefna aðalstefnanda fyrir gagnstefnanda. Hafi gagnstefnandi verið ósáttur við vinnu aðalstefnanda eða fyrirkomulag innágreiðslna hefði honum verið í lófa lagið að hætta að greiða inn á verkið. Aðrir iðnaðarmenn, sem unnið hafi í þágu gagnstefnanda á sama tíma og aðalstefnandi, hafi verið á sambærilegum launum og hann. Fullyrðingum gagnstefnanda um annað sé sérstaklega mótmælt af hálfu aðalstefnanda.

Hvað vinnu sína á Rauðkollsstöðum varðar tekur aðalstefnandi fram að hann hafi, í félagi við annan mann, unnið málningarvinnu að Rauðkollsstöðum í sjö daga, dagana 6.-9. og 13.-15. júli 2009. Unnið hafi verið allan daginn og langt fram á kvöld. Af þeim sökum sé tímafjöldi við verkið vanreiknaður í gagnstefnu. Aðalstefnandi hafi leigt háþrýstidælu og málningarsprautu sem nauðsynlegar hafi verið við verkið og hafi hann borið kostnað vegna þess. Fullyrðingar gagnstefnanda um að aðalstefnandi hafi verið að sinna öðru en vinnu á uppgefnum verktíma kveður aðalstefnandi alrangar. Þá segir hann reikning vegna vinnunnar að Rauðkollsstöðum hafa, samkvæmt beiðni gagnstefnanda þar um, verið hluti af heildarverði verks aðalstefnanda fyrir gagnstefnanda. Hvorki hafi verið farið fram á að aðalstefnandi sundurliðaði vinnu sína né heldur að verkið yrði tilgreint nánar.

Framlagðri mælingu til stuðnings kröfum í gagnstefnu kveðst aðalstefnandi mótmæla, enda sé óljóst hvað af hinum magnteknu flötum séu steyptir veggir eða gifsveggir. Þá áréttar aðalstefnandi það sem áður var sagt um stiga þann sem steyptur hafi verið á verktíma hans og hafi þar af leiðandi ekki verið hluti af fyrrnefndu tilboði. Skýri það að hluta til misræmi milli mælingar samkvæmt tilboðinu og uppmælingar upp á 358 m².

Lokareikning sinn segir aðalstefnandi dagsettan 29. desember 2009, þ.e. á sama ári og verki hans fyrir gagnstefnanda hafi lokið. Því sé fullyrðingum um tómlæti aðalstefnanda mótmælt. Lokareikningurinn taki mið af heildarverkinu og þar sé gert ráð fyrir virðisaukaskatti lögum samkvæmt, en innágreiðslur gagnstefnanda hafi verið án virðisaukaskatts.

Aðalstefnandi vísar sérstaklega til þess að hann hafi í fleiri skipti en mál þetta taki til unnið málningarvinnu fyrir gagnstefnanda. Séu reikningar í málinu í engu frábrugðnir þeim reikningum sem gagnstefnandi hafi áður greitt fyrir vinnu aðalstefnanda. Sé framsetning reikninganna í samræmi við fyrirmæli gagnstefnanda um að reikningarnir væru ekki sundurliðaðir eða í þeim nánar tilgreint í hverju verkið fælist.

Aðalstefnandi segir liggja fyrir að gagnstefnandi skuldi honum eftirstöðvar reikningsins frá 29. desember 2009. Forsendur gagnstefnanda í gagnstefnu taki mið af mælingu á umfangi og tímavinnu sem sé ómarktæk og í engu samræmi við tilboð aðalstefnanda. Jafnframt sé í kröfu hans með öllu litið fram hjá aukaverkum sem aðalstefnandi sannarlega hafi unnið fyrir gagnstefnanda, samkvæmt hans beiðni, og séu þau verk meirihluti verksins.

Framsetningu reikninga kveður aðalstefnandi alfarið vera á ábyrgð gagnstefnanda, enda hafi hún verið í samræmi við fyrirmæli hans. Gagnstefnandi hafi aldrei gert neinar athugasemdir hvað það varðaði fyrr en að lokareikningi kom. Hafi gagnstefnandi talið ástæðu til þess að gera athugasemdir við reikninga aðalstefnanda hafi honum borið að krefjast leiðréttinga á þeim tíma sem reikningunum var framvísað.

Kröfu sína um sýknu af kröfum stefnanda í gagnsök segir aðalstefnandi reista á meginreglu kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga

VI

Svo sem áður er rakið má af gögnum málsins ráða að aðilar hafi samið svo um að aðalstefnandi ynni málningarvinnu fyrir gagnstefnanda að Óseyrarbraut 29 í Hafnarfirði á grundvelli tilboðs aðalstefnanda, dags. 18. júní 2008. Einnig er óumdeilt í málinu að gagnstefnandi hafi fengið aðalstefnanda til málningarvinnu á jörðinni Rauðkollsstöðum.

Í málinu liggja frammi fjórir reikningar sem aðalstefnandi hefur gert gagnstefnanda vegna vinnu í hans þágu. Í aðalsök krefur aðalstefnandi gagnstefnanda um eftirstöðvar lokareiknings, dags. 29. desember 2009, að fjárhæð 1.077.835 krónur. Tölulegt samræmi er milli krafna stefnanda í aðalsök og þeirra gagna sem hann byggir kröfurnar á, en undir rekstri málsins leiðrétti hann misritun á fyrrnefndu tilboði. Að þessu athuguðu og að atvikum málsins heildstætt virtum þykja ekki alveg nægjanlegar ástæður til þess að vísa kröfum stefnanda í aðalsök frá dómi ex officio.

Samkvæmt greinargerð í gagnsök byggir aðalstefnandi á því í málinu að hann hafi, auk vinnu á áðurnefndum stöðum, einnig innt af hendi málningarvinnu í þágu gagnstefnanda að Hjallahrauni 2 og Steinahlíð 6 í Hafnarfirði. Þessu hefur gagnstefnandi mótmælt. Í þessu sambandi verður til þess að líta að ekkert er að þessu vikið í stefnu í aðalsök en þar vísar stefnandi einungis til þess að kröfur hans byggist á reikningi vegna málningarvinnu fyrir gagnstefnanda, annars vegar við húseign félagsins að Óseyrarbraut 29 í Hafnarfirði, og hins vegar við húseign á jörðinni Rauðkollsstöðum. Þá er í stefnu til þess vísað að aðalstefnandi hafi gefið út samtals þrjá reikninga vegna vinnu sinnar fyrir gagnstefnanda. Undir rekstri málsins lagði gagnstefnandi hins vegar fram hreyfingalista vegna viðskipta aðila, sem og fjórða reikninginn, dagsettan 20. október 2008. Eftir þá gagnaframlagningu var ekki lengur tölulegt ósamræmi í kröfugerð stefnanda í aðalsök samkvæmt áðursögðu.

Í framangreindum fjórum reikningum aðalstefnanda er hvergi á það minnst að kröfur samkvæmt þeim séu vegna vinnu aðalstefnanda við önnur hús en Óseyrarbraut 29. Hins vegar er óumdeilt milli aðila að reikningarnir taki einnig til krafna aðalstefnanda vegna vinnu hans á Rauðkollsstöðum. Þá er í framlögðu uppgjöri aðalstefnanda „... vegna málunar fyrir Klinku 2008 og 2009“ vikið að vinnu á Rauðkollsstöðum, en húsin við Hjallahraun 2 og Steinahlíð 6 ekki nefnd. Samkvæmt áðursögðu hefur gagnstefnandi mótmælt því að hafa nokkuð með meinta vinnu aðalstefnanda við þau hús að gera. Liggja engin haldbær gögn fyrir um að gagnstefnandi sé greiðsluskyldur vegna meintrar vinnu aðalstefnanda við húsin.

Þá er og upplýst að reikningar aðalstefnanda byggja á því að hann hafi unnið ákveðin aukaverk fyrir gagnstefnanda, utan fyrrgreinds tilboðs frá 18. júní 2008. Gagnstefnandi hefur kannast við að hafa óskað eftir einu aukaverki, málun svokallaðra „sprinklera“, en alfarið hafnað því að hafa óskað eftir öðrum aukaverkum. Hefur aðalstefnandi ekki lagt fram nokkuð haldbært í málinu því til sönnunar. Þá er í raun óupplýst í málinu hvort, og þá eftir atvikum í hvaða mæli, slík verk hafi verið unnin.

Að öllu framangreindu heildstætt virtu þykir a-kk-þgf ekki hafa tekist að sanna að hann eigi frekari fjárkröfu á gagnstefnanda en sá síðarnefndi hefur þegar greitt samkvæmt framlögðum hreyfingalista. Verður gagnstefnandi því sýknaður af kröfum stefnanda í aðalsök.

Kröfur stefnanda í gagnsök eru tvíþættar. Annars vegar er á því byggt að gagnstefnandi hafi ofgreitt aðalstefnanda vegna vinnu þess síðarnefnda að Óseyrarbraut 29. Hins vegar byggjast kröfur samkvæmt gagnstefnu á því að gagnstefnandi hafi ofgreitt aðalstefnanda vegna vinnu hans að Rauðkollsstöðum.

Fyrrnefndur hluti kröfugerðar stefnanda í gagnsök byggir á magntöku sem fyrirsvarsmaður gagnstefnanda lét vinna einhliða. Hefur aðalstefnandi mótmælt því að nefnd magntaka taki til allrar þeirra vinnu sem gagnstefnandi óskaði eftir að hann innti af hendi að Óseyrarbraut 29. Samkvæmt almennum venjuhelguðum reglum um sönnun ber gagnstefnandi, gegn mótmælum aðalstefnanda, sönnunarbyrðina fyrir því að magntakan taki til sama verks og samið var um milli aðila. Sönnun þessa hefur gagnstefnanda ekki tekist. Skortir því verulega á að grundvöllur kröfu stefnanda í gagnsök sé að þessu leyti nægjanlega reifaður.

Síðari hluti kröfugerðarinnar, vegna meintrar ofgreiðslu gagnstefnanda fyrir vinnu aðalstefnanda að Rauðkollsstöðum, byggir að meginstefnu til á forsendum og útreikningum gagnstefnanda sjálfs, en ekki staðreyndum um vinnu aðalstefnanda, eða eftir atvikum á mati dómkvadds matsmanns á umfangi vinnunnar og hæfilegu endurgjaldi fyrir hana. Umræddur liður kröfu stefnanda í gagnsök er því í raun engum haldbærum gögnum studdur. Samkvæmt þessu og öðru framangreindu þykja kröfur stefnanda í gagnsök í heild svo vanreifaðar að ekki þykir annað fært en vísa þeim frá dómi ex officio.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi í aðalsök, KLINKA ehf., skal sýkn af kröfum stefnanda, B-kk-ef F-kk-ef.

Kröfum stefnanda í gagnsök, KLINKU ehf., er vísað frá dómi ex officio.

Málskostnaður fellur niður.

K-kk-nf H-kk-nf