S-417/2010

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn á Snæfellsnesi með ákæru 4. nóvember 2010 á hendur ákærða, Þ-kk-þgf Á. F-kk-þgf, kt. …, Grund í Grundarfirði. Málið var dómtekið 27. mars 2012.

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða ,,fyrir brot á umferðar- og lögreglulögum með því að hafa að kvöldi þriðjudagsins 20. apríl 2010, ekið Subaru fólksbifreiðinni SY-563 á 106 km hraða miðað við klukkustund austur Útnesveg hjá Rifi og að hafa ekki virt stöðvunarmerki lögreglu, sem gefin voru með forgangsljósum lögreglubifreiðarinnar 14-245 skömmu áður en bifreiðarnar mættust á nefndum stað, heldur ekið með vítaverðum hætti til Ólafsvíkur á allt of miklum hraða miðað við aðstæður og langt yfir leyfðum hámarkshraða þrátt fyrir eftirför lögreglu með forgangsljósum. Frá afleggjaranum að Háarifi að þéttbýlismerkinu í Ólafsvík var lögreglubifreiðinni ekið á 161 km/klst meðalhraða án þess að draga merkjanlega á bifreið ákærða, en hann stöðvaði ekki fyrr en á gatnamótum Ennisbrautar og Bæjartúns í Ólafsvík.

Telst þetta varða við 1. og 2. mgr. 36. gr. og 2. mgr. 37. gr. sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og 19. gr. sbr. 1. mgr. 41. gr. lögreglulaga nr. 90/1996.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. umferðarlaga og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins en til vara að honum verði gerð svo væg refsing sem lög frekast leyfa. Þá er þess krafist að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð.

Málavextir

Þriðjudaginn 22. apríl 2010, laust fyrir miðnætti, var lögreglumaðurinn P-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf við eftirlit á lögreglubifreið, sem ekið var vestur Útnesveg fram hjá Rifi. Þar sér lögreglumaðurinn bifreið koma úr austurátt frá Hellissandi sem virtist vera á mikilli ferð. Er bifreiðin nálgaðist lögreglubifreiðina var hraði bifreiðarinnar mældur með ratsjá og mældist hann 115 km/klst. og náði lögregluþjónninn að læsa hraðann í 110 km/klst. Lögreglumaðurinn tók eftir að bifreiðin var af gerðinni Subaru Impreza, blá að lit, og gat hann greint SY sem hluta af skráningarnúmeri bifreiðarinnar. Var bifreiðinni veitt eftirför og var aksturinn tekinn upp á myndband úr lögreglubifreiðinni. Á Útnesvegi á móts við Breiðina var hraði lögreglubifreiðarinnar á milli 160 og 170 km/klst., á sama tíma jókst bilið á milli bifreiðanna á þessum kafla. Ökumaður bifreiðarinnar ók inn í Ólafsvík og stöðvaði bifreiðina við Bæjartún, þar sem hann var handtekinn.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglunni í Grundarfirði 21. júlí 2010. Þegar sakarefnið var borið undir ákærða hafði hann ekkert um það að segja. Nánar aðspurður sagðist ákærði hafa tekið eftir forgangsljósum lögreglubifreiðarinnar áður en hann mætti lögreglubifreiðinni en sagðist ekki hafa vitað að lögreglan hafi ætlað að stöðva sig. Einnig sagðist ákærði síðan ekki hafa tekið eftir forgangsljósum fyrr en rétt áður en hann var stöðvaður.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi.

Fyrir dómi neitaði ákærði afdráttarlaust sakargiftum. Ákærði sagðist hafa verið að koma frá Rifi á leið til Grundarfjarðar, og hafi hann ekki verið á Útnesvegi og ekkert farið austur fyrir Rif. Ákærði sagðist muna eftir því að hafa mætt lögreglubíl, en dró til baka vitnisburð sinn úr lögregluskýrslu þess efnis að hann hafi tekið eftir forgangsljósum. Hann hafi verið stressaður í skýrslutökunni en viðurkenndi að hann hafi verið meðvitaður um að það hafi verið lögreglubifreið sem hann mætti. Ákærði segist hafa haldið áfram sinni ferð eftir að hann mætti lögreglubifreiðinni en svo stuttu seinna, eftir að hann var kominn í Ólafsvík, hafi hann tekið eftir því að það hafi komið bíll með forgangsljós á eftir honum og hann hafi farið útí kant og þá hafi lögreglubifreiðin stansað fyrir aftan hann. Hafi lögreglumaður komið að bifreiðinni hjá honum og skipað honum að drepa á bifreiðinni, lögreglumaðurinn hafi svo rokið inn í bifreiðina hjá honum, drepið á bifreiðinni og rifið hann svo út. Aðspurður sagðist ákærði telja að hann hafi keyrt á löglegum hraða umrætt sinn. Nánar aðspurður sagði ákærði að honum hafi aldrei verið sýndur hraði á ratsjá né hafi hann undirritað neinar skýrslur þar sem hraði hafi komið fram. Ekki kannaðist ákærði heldur við að sér hafi verið sýnt GPS- hnit. Kom fram hjá ákærða að lögreglumaðurinn, sem stöðvaði hann umrætt sinn, hafi togað í handlegg ákærða og skipað ákærða að fylgja sér og við það hafi hann meitt sig í handleggnum og ákærði hafi þá reynt að losa handlegginn. Þá hafi lögreglumaðurinn sparkað honum í jörðina og sagt honum að hann væri handtekinn. Aðspurður sagði ákærði að við skýrslutöku í Grundarfirði hafi komið fram að lögreglan hafi talað um sakarefnið við vin ákærða. Aðspurður hvort verið gæti að ákærði væri að rugla saman Rifi og Hellissandi, því samkvæmt korti, sem ákærða var sýnt af ákæruvaldinu, þá hefði ákærði verið vestan við Rif á austurleið þegar hann mætti lögreglubifreiðinni og hefði því ekki getað verið að koma frá Rifi. Ákærði neitaði því að hafa verið að koma frá Hellissandi og sagðist hafa verið að koma frá Rifi.

Vitnið P-kk-nf M. S-kk-nf lögreglumaður sagði þannig frá atburðum að hann hafi verið að aka Útnesveg framhjá Rifi í átt að Hellissandi þegar hann hafi mætt bifreið og hafi hann opnað fyrir hraðaratsjá. Vitnið minnti að talan 115 hafi komið fyrst inn og hraðinn hafi verið læstur í 110 km/klst. Vitnið sagðist hafa gefið ljósmerki einnig kom fram hjá vitninu að það hafi verið dimmt og ákærða hafi því átt að vera ljóst að ljósinu hafi verið beint að honum. Vitnið segist svo hafa snúið lögreglubifreiðinni við og hafið eftirför og við það hafi ákærði aukið hraðann. Eftirförin hafi verið á Útnesvegi að Ólafsvík. Vitnið sagðist hafa, á einhverju tímabili, slökkt á forgangsljósum til að sjá hvort ákærði myndi draga úr hraðanum en eftir að vitnið hafi kveikt aftur á forgangsljósunum hafi ákærði aukið hraðann. Að lokum hafi hann stöðvað ákærða í Ólafsvík. Aðspurt sagðist vitnið hafa ekið á 160 til 170 km/klst. Aðspurt kvaðst vitnið telja að ákærði hafi ekið hraðar en vitnið á þeim tíma sem það ók sem hraðast, því að þegar vitnið hafi verið á 160 til 170 km/klst. hafi bilið á milli bifreiðanna aukist. Aðspurt sagði vitnið að ákærði hafi ekki orðið við því að slökkva á bifreiðinni og hafi vitnið þurft að gera það fyrir ákærða. Vitnið hafi svo leitt ákærða út úr bílnum talið að ákærði væri að gera sig líklegan til að rífa sig lausan eða færa sig frá og því hafi vitnið þurft að setja ákærða í jörðina og handtaka. Aðspurt kvaðst vitnið ekki vera í nokkrum vafa um að ákærði hafi ekið langt yfir leyfilegum hraða. Aðspurt sagði vitnið að það væri ólíklegt að það hafi verið önnur bifreið en bifreið ákærða sem vitnið hafi mætt fyrst, þar sem það hafi ekki verið önnur bifreið á ferðinni sem hafi farið inn á Rif, því vitnið teldi sig hafa séð það. Vitnið mundi eftir að hafa mætt einni bifreið á móts við Rif. Aðspurt að því, í ljósi þess að bifreiðin sem vitnið var að elta hafi farið í hvarf í hálfa mínútu, hvort væri möguleiki á að þetta væri ekki sama bifreiðin, sagðist vitnið engan vafa vera á því að þetta væri sama bifreið. Vitnið taldi sig hafa séð hluta bílnúmers SY. Aðspurt hvort gæti verið að vitnið hefði ekki séð bílnúmerið, þar sem bifreiðin var á mikilli ferð og að auki var myrkur, sagðist vitnið hafa reynslu af því að reyna að greina bílnúmer sem það mæti. Jafnframt tók vitnið fram að bifreiðin sem það stöðvaði hafi haft númerið SY. Aðspurt að því, hvort vitnið myndi eftir því hvort bifreiðin sem vitnið stöðvað hafi verið ljóslaus, því bifreiðin sem vitnið mætti hafi verið ljóslaus, sagðist vitnið ekki hafa kannað það og ekki muna það. Aðspurt sagðist vitnið telja sig hafa sýnt þann hraða á ratsjá sem ratsjáin var læst í eða 110 km/klst. Aðspurt sagðist vitnið ekki hafa látið ákærða undirrita neina frumskýrslu. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa sýnt ákærða nein GPS- hnit. Aðspurt kvaðst vitnið hafa þurft að beita ákærða þeirri hörku við handtöku sem raun bar vitni þar sem vitnið var eitt og ekki með tækjabelti. Aðspurt kvaðst vitnið telja að ákærði hafa verið að koma frá Hellissandi eða úr þeirri átt.

Vitnið G-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður, sem yfirheyrði ákærða 21. júlí 2010, sagði að ákærði hafi lítið sagt frá atvikum. Aðspurt sagðist vitnið hafa reiknað út hraða bifreiðar ákærða í umrætt skipti með þeirri aðferð að mæla vegalengd á milli tiltekinna staða og sömuleiðis að bera saman við þann tíma sem svokallað Eye witnes kerfi hefði sýnt að liðið hefði á milli staðanna. Með því móti hafi vitnið reiknað út hraða bifreiðar ákærða. Einnig kom fram hjá vitninu að það hefði ekki borið mælingar sínar eða hraða bifreiðar ákærða undir ákærða.

Vitnið G-kk-nf F-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður sagði frá atvikum, að hann hafi unnið úr upptökum úr Eye witnes búnaði og reiknað út hraða ákærða. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa rætt við ákærða né sýnt honum hnit. Aðspurt kvaðst vitnið hafa notast við tæki við mælingar, sem það hafi fengið frá Vegagerðinni og Vegagerðin notaði til að mæla upp alla vegi hjá sér, bæði vegalengdir auk þess sem tækið sé hálkumælir. Aðspurt kvað vitnið tækið ekki vera notað alla jafnan hjá lögreglunni en þetta væri nákvæmasta tækið sem lögreglan gat fengið.

Niðurstaða

Ákærði neitar sök. Hann kveðst ekki hafa ekið þá leið sem í ákæru greinir, heldur hafi hann verið á leið frá Rifi til Grundarfjarðar. Hann hafi mætt lögreglubifreið, ekki tekið eftir forgangsljósum og jafnframt verið á löglegum hraða.

Lögreglumaður, sem stöðvaði ákærða, hefur fyrir dómi fullyrt afdráttarlaust að hann hafi greint bílnúmer og gerð bifreiðar sem ákærði ók umrætt kvöld. Einnig hefur ákærði viðurkennt fyrir dómi að hafa mætt lögreglubifreið umrætt kvöld og viðurkenndi hann í skýrslutöku hjá lögreglu, sem hann þó dró svo til baka fyrir dómi, að hafa séð forgangsljós lögreglu umrætt kvöld. Á mynddiski, sem lögregla lagði fram og sýnir eftirför lögreglu, sést að lögreglan mætir tveimur bifreiðum. Fyrst er það bifreið sem er ekið í austurátt frá Hellissandi og er það sú bifreið sem lögreglan beinir forgangsljósum að. Hinni bifreiðinni, sem lögreglan mætir eftir að eftirför hefst, er ekið í vestur í átt að Hellissandi. Ákærði hefur viðurkennt fyrir dómi að hafa mætt lögreglubifreið. Þar sem ekki sjást aðrar bifreiðar á mynddiski lögreglu má ljóst vera að sú bifreið sem var stöðvuð í Ólafsvík var sú bifreið sem lögreglumaður beindi forgangsljósum að í upphafi eftirfarar. Að öllu þessu virtu þykir sannað gegn eindreginni neitun ákærða að hann hafi verið ökumaður bifreiðarinnar sem lögreglan veitti eftirför umrætt sinn.

Þegar lögregla veitti ákærða eftirför var hraði bifreiðar ákærða læstur í 110 km/klst. þegar eftirför hófst. Hins vegar var eftirförin tekin upp á myndband úr lögreglubifreiðinni. Á því myndbandi sést klukka ganga og hefur lögregla fengið G-kk-þf F. J-kk-þf lögregluþjón, til að reikna út meðalhraða bifreiðarinnar miðað við vegalengd á milli þekktra kennileita á myndbandinu. Hefði að réttu lagi átt að afla matsgerðar til að reikna út hraða bifreiðarinnar í stað þess að lögreglan, upp á sitt eindæmi, hlutaðist til um þessa gagnaöflun. Þrátt fyrir þetta benda þessir útreikningar eindregið til að hraði bifreiðarinnar hafi verið mikill, en það blasir reyndar við þegar aksturinn er skoðaður á myndbandinu. Þá er til þess að líta að lögreglumaðurinn sem veitti ákærða eftirför hefur borið að hraði lögreglubifreiðarinnar hafi verið allt að 160 km/klst. en samt hafi bilið milli lögreglubifreiðarinnar og bifreiðarinnar sem ákærði ók breikkað.

Að öllu þessu virtu liggur ótvírætt fyrir að ákærði ók bifreiðinni á mjög miklum hraða og langt yfir leyfðum hámarkshraða. Þótt því verði ekki slegið föstu hver hraðinn var nákvæmlega þykir óhætt að leggja til grundvallar að hann hafi ekki verið miklu minni en sá hraði sem ákærða er gefinn að sök í ákæru og lögreglumaður las af hraðamæli lögreglubifreiðar. Vafa að þessu leyti ber hins vegar að meta ákærða í hag við sakfellinguna. Jafnframt verður ákærði sakfelldur fyrir að hafa ekki sinnt stöðvunarmerkjum lögreglu. Brot þessi eru réttilega heimfærð til laga í ákæru.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði frá árinu 2007 hlotið einn dóm og einu sinni gengist undir viðurlög hjá lögreglu fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum. Ákærði hlaut síðast dóm 4. nóvember 2011 fyrir líkamsárás. Var ákærði dæmdur til að greiða 100.000 króna sekt.

Það brot sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir með þessum dómi var framið fyrir ofangreindan dóm og ber því að gera ákærða hegningarauka, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Að öllu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 150.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tólf daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Þá þykir rétt, með vísan til 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, að svipta ákærða ökurétti í einn mánuð frá birtingu dómsins að telja.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008 verður ákærða gert að greiða þóknun verjanda síns, sem þykir hæfilega ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem í dómsorði greinir. Annar sakarkostnaður hefur ekki fallið til við rannsókn og meðferð málsins. Að auki verður ákærða gert að greiða útlagðan kostnað verjanda.

A-x-x V. M-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, Þ-kk-nf Á-kk-nf F-kk-nf, greiði 150.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tólf daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði er sviptur ökurétti í einn mánuð frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef héraðsdómslögmanns, 395.325 krónur, og 16.872 krónur í ferðakostnað.

A-x-x V. M-kk-nf