E-6118/2008

Mál þetta, sem dómtekið var að loknum munnlegum málflutningi 18. maí sl., er höfðað með stefnu, áritaðri um birtingu 15. júlí 2008.

Stefnandi er S-kvk-nf S-kvk-nf, Hamravík 48, Reykjavík, en stefndi er Tryggingamiðstöðin hf., Aðalstræti 6-8, einnig í Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að viðurkennt verði með dómi að stefndi sé bótaskyldur vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir 16. október 2006, þegar hún datt á hlaupabretti í húsnæði Hreyfigreiningar ehf. að Höfðabakka 9 í Reykjavík. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu, samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hans hendi. Til vara er þess krafist að bótaskylda verði einungis viðurkennd að litlum hluta og málskostnaður þá látinn falla niður.

Málsatvik og ágreiningsefni

Samkvæmt stefnu eru atvik með þeim hætti að stefnandi átti pantaðan tíma í líkamsþjálfun, undir leiðsögn þjálfara, í tækjasal Hreyfigreiningar ehf. 16. október 2006. Tíminn átti að hefjast kl. 16:00, en þegar stefnandi kom í afgreiðslu fyrirtækisins mun afgreiðslustúlka þar hafa átt í vandræðum með tölvukerfi, og var stefnandi látinn bíða. Þegar stefnandi hafði beðið í um 20 mínútur tilkynnti hún afgreiðslustúlkunni að hún hygðist fara inn í salinn og hita sig upp áður en leiðbeinandi kæmi. Fór stefnandi því næst inn í tækjasalinn og kom sér fyrir á einu af hlaupabrettunum sem þar voru. Var hún nýbúin að gangsetja brettið og var að auka hraðann, þegar leiðbeinandinn gekk inn í salinn fyrir aftan hana og kallaði nafn hennar. Við það fipaðist stefnandi, hún hentist aftur á bak og lenti með vinstra hnéð á gólfinu, þannig að hnéskelin brotnaði. Er stefnandi fipaðist kvaðst hún hafa verið að reyna að varna því að lenda á tækjum fyrir aftan hlaupabrettið eða detta fram fyrir sig og lenda með andlitið á hlaupabrettinu. Hafi hún stokkið einhvern veginn af því með þeim afleiðingum sem áður getur. Stefnandi gaf skýrslu hjá lögreglunni Reykjavík 30. október 2006 og er atvikum þar lýst á sama hátt. Fram kemur í stefnu að á hlaupabretti við hlið stefnanda var önnur kona, og er nafn hennar tilgreint í stefnu.

Fyrst eftir slysið mun stefnandi ekki hafa getað stigið í fótinn. Samkvæmt örorkumati G-kk-ef B-kk-ef læknis CIME frá 20. mars 2008 hlaut stefnandi brot á vinstri hnéskel og var gert að brotinu með aðgerð. Var stefnandi óvinnufær í þrjá mánuði og greri brotið með vægri stallmyndun á liðfleti. Fram kemur að stefnandi hafi aldrei jafnað sig að fullu af óþægindum tengdum slysinu. Mat læknirinn varanlega læknisfræðilega örorku stefnanda 8% (stig) og tímabundna örorku frá 16. október til 31. desember 2006.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir kröfu sína á almennu sakarreglunni og reglunni um húsbóndaábyrgð vinnuveitanda á skaðaverkum starfsmanna síns, þar sem „uppsafnað“ gáleysi og mistök starfsmanna hafi leitt til slyssins.

Í fyrsta lagi er því haldið fram að hægt hefði verið að hafa samband við leiðbeinanda þótt tölvukerfið væri í ólagi umrætt sinn. Hafi svo ekki verið, verði að telja það gáleysi að geta ekki haldið starfsemi líkamsræktarstöðvarinnar gangandi þrátt fyrir slíka bilun.

Í öðru lagi telur stefnandi að það hafi verið gáleysi af hálfu starfsmanna líkamsræktarstöðvarinnar að láta hana fara inn í tækjasalinn, án þess að hafa fengið nokkra leiðsögn í notkun tækjanna. Heldur stefnandi því fram að hún hafi verið óvön tækjunum og því hefði starfsmönnum borið að veita henni leiðbeiningar um notkun þeirra. Réttara hefði verið, annað hvort að bíða eftir leiðbeinanda, eða að fara með henni í tækjasalinn og sýna henni virkni tækjanna.

Í þriðja lagi telur stefnandi það mjög gálaust hjá leiðbeinanda hennar að kalla nafn hennar yfir salinn, þar sem hún stóð á hlaupabretti sem var í gangi og sneri baki í hann. Hefði leiðbeinandanum átt að vera ljós sú hætta sem gæti skapast við það að koma manneskju á hlaupabretti að óvörum, enda hefði hann sérþekkingu á tækjunum og þeim hættum sem þeim fylgdu.

Þar sem Hreyfigreining ehf. er með frjálsa ábyrgðartyggingu hjá stefnda, er mál þetta höfðað á hendur stefnda, samkvæmt heimild í 44. gr. laga nr. 30/2004.

Kröfum sínum til stuðnings vísar stefnandi til meginreglna íslensks skaðabótaréttar, almennu sakarreglunnar og reglunnar um húsbóndaábyrgð vinnuveitenda vegna skaðaverka starfsmanna, svo og hlutlægra bótareglna um hættulegar aðstæður og gölluð tæki. Enn fremur vísar hann til ákvæða laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga. Um heimild til höfðunar viðurkenningarmáls er vísað til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um málskostnað er reist á 129. og 130. gr. sömu laga og krafa um virðisaukaskatt byggist á lögum nr. 50/1988.

Málsástæður stefnda og lagarök

Stefndi byggir á því að ósannað sé að stefnandi hafi slasast þannig að bótaábyrgð verði felld á Hreyfigreiningu ehf. Stefnandi sé ein til frásagnar um hvernig slysið hafi borið að höndum og eina gagnið sem liggi fyrir sé frásögn hennar í lögregluskýrslu. Forsenda þess að bótaskylda verði felld á stefnda sé að stefnandi sýni fram á að Hreyfigreining ehf. beri skaðabótaábyrgð á tjóni hennar. Um leið mótmælir stefndi því sem röngu og ósönnuðu að tjón stefnanda verði rakið til „uppsafnaðs“ gáleysis og mistaka starfsmanna Hreyfigreiningar ehf.

Stefndi heldur því fram að engu máli skipti varðandi slysið þótt ekki hafi náðst í leiðbeinanda vegna bilunar í tölvukerfi. Ekkert hafi komið fram sem gefi tilefni til að ætla að starfsemi stöðvarinnar hafi ekki verið í gangi vegna bilunar í tölvukerfi, auk þess sem fráleitt sé að ætla að það verði virt sem gáleysi starfsmanns þótt einhver truflun hafi orðið í starfseminni vegna bilunar í tölvukerfi. Þá telur stefndi af og frá að orsakasamband sé milli bilunar í tölvukerfi og þess að stefnandi fipaðist á hlaupabrettinu.

Stefndi bendir einnig á að stefnandi hafi sjálf ákveðið að fara inn í tækjasalinn og verði það ekki virt starfsmönnum líkamsræktarstöðvarinnar til sakar. Engin rök séu heldur fyrir því að nauðsynlegt hafi verið að bíða eftir leiðbeinanda eða sýna stefnanda virkni tækjanna. Telur stefndi með öllu ósannað að slysið verði rakið til þess að stefnanda hafi ekki verið meinaður aðgangur að tækjasalnum, án leiðbeinanda, eða að hún hafi farið inn í salinn, án þess að henni hafi áður verið sýnd virkni tækjanna. Hafi stefnandi verið í vafa um virkni þeirra hafi henni borið að bíða uns leiðbeinandi kæmi henni til aðstoðar. Þá mótmælir stefndi sem ósannaðri fullyrðingu stefnanda um að hún hafi verið óvön notkun á hlaupabretti.

Stefndi byggir einnig á því að með öllu sé ósannað að leiðbeinandi hafi sýnt af sér gáleysi þegar hann nefndi nafn stefnanda. Telur hann fráleitt að ætla að slíkt hafi komið stefnanda að óvörum, eða að í því hafi falist einhver sérstök hætta, jafnvel þótt stefnandi hafi snúið baki við leiðbeinandanum.

Af gögnum málsins telur stefndi að ekki verði annað ráðið en að óhappatilviljun eða óvarkárni stefnanda hafi valdið því að hún fipaðist á hlaupabrettinu, a.m.k. sé með öllu ósannað að slysið verði rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna Hreyfigreiningar ehf. eða annarra atvika, sem fyrirtækið beri ábyrgð á.

Varakrafa stefnda byggist á því að slysið verði að stærstum hluta rakið til eigin sakar stefnanda. Telur stefndi ljóst að stefnandi hafi ekki verið með hugann við það sem hún var að gera og hafi hún sýnt af sér óvarkárni á hlaupabrettinu. Bótaskylda stefnda verði því tæpast viðurkennd nema að óverulegu leyti.

Til stuðnings málskostnaðarkröfu vísar stefndi til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Meðal fárra gagna sem nýtur við í máli þessu er skýrsla lögreglunnar í Reykjavík frá 30. október 2006, þar sem stefnandi greinir frá atvikum málsins að eigin frumkvæði. Öðrum sönnunargögnum um aðdraganda að slysi stefnanda er ekki til að dreifa. Hvorki stefnandi né vitni gáfu skýrslu fyrir dóminum, og heldur ekki það vitni sem nafngreint er í stefnu og var á hlaupabretti við hlið stefnanda umrætt sinn. Þótt stefndi mótmæli því ekki að stefnandi hafi orðið fyrir slysi umrætt sinn, telur hann hins vegar með öllu ósannað að það verði rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna Hreyfigreiningar ehf. eða annarra atvika sem fyrirtækið beri ábyrgð á.

Af málatilbúnaði stefnanda verður ekki með góðu móti ráðið hvort bilun í tölvukerfi líkamsræktarstöðvarinnar hafi ráðið því að leiðbeinandi stefnanda var ekki mættur á réttum tíma, eða hvernig sú bilun hafði áhrif á ákvörðun stefnanda um að bíða ekki lengur og fara ein inn í tækjasal stöðvarinnar og hefja þar æfingar. Hvernig sem á það er litið telur dómurinn að stefnandi hafi með engu móti sýnt fram á orsakasamband milli tölvubilunarinnar og þess slyss sem hún varð síðar fyrir.

Fram hefur komið að þegar stefnandi hafði beðið í afgreiðslu líkamsræktarstöðvarinnar í um 20 mínútur, tilkynnti hún afgreiðslustúlkunni að hún hygðist fara inn í tækjasalinn til upphitunar áður en leiðbeinandi kæmi. Ekkert hefur komið fram um að stefnandi hafi haft á orði að hún myndi hefja upphitun á hlaupabretti eða með öðrum hætti. Hins vegar liggur fyrir að stefnandi óskaði ekki eftir leiðbeiningum um notkun hlaupabrettisins, áður en hún hélt inn í tækjasalinn. Þá hafa engar sönnur verið færðar fyrir því að stefnandi hafi verið óvön notkun hlaupabretta, né að afgreiðslustúlkunni hafi mátt vera það ljóst. Er því ekki unnt að fallast á þá málsástæðu stefnanda að starfsmaður líkamsræktarstöðvarinnar hafi sýnt af sér gáleysi með því að leyfa stefnanda að fara inn í tækjasalinn.

Stefnandi byggir loks á því að mjög gálaust hafi verið af leiðbeinandanum að kalla nafn hennar þegar hann kom inn í tækjasalinn, en stefnandi var þá á umræddu hlaupabretti og sneri baki í leiðbeinandann. Við munnlegan málflutning kom fram hjá lögmanni stefnanda að leiðbeinandinn og stefnandi þekktust ekki og því hafi leiðbeinandinn þurft að kalla nafn hennar.

Atvik eru hér mjög óljós. Þannig liggur ekki fyrir hvort margt fólk hafi þá verið tækjasalnum, hve fjarri leiðbeinandinn var þegar hann kallaði nafn stefnanda, hve hátt hann kallaði og hvort þögn hafi þá verið í salnum. Hins vegar er fram komið að stefnandi átti von á leiðbeinandanum og að leiðbeinandinn þekkti ekki stefnanda. Mátti stefnanda því vera ljóst að leiðbeinandinn myndi með einhverju móti reyna að setja sig í samband við hana í tækjasalnum. Fær dómurinn ekki séð að sérstök hætta hafi falist í því að kalla nafn hennar, jafnvel þótt hún hafi þá verið búin að koma sér fyrir á hlaupabretti og gangsetja það. Verður því einnig að hafna þessari málsástæðu stefnanda.

Samkvæmt ofanrituðu er það niðurstaða dómsins að stefnandi hafi ekki fært sönnur á að slys hennar verði rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna Hreyfigreiningar ehf. eða annarra atvika sem fyrirtækið beri ábyrgð á. Þvert á móti er það álit dómsins að slysið verði alfarið rakið til óhappatilviks, sem stefnandi beri ein ábyrgð á. Ber því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Með hliðsjón af úrslitum málsins, sbr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnandi dæmd til að greiða stefnda málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 200.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., er sýkn af kröfum stefnanda, S-kvk-ef S-kvk-ef.

Stefnandi greiði stefnda 200.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf