E-1857/2017

Mál þetta sem dómtekið var 3. apríl 2018 var höfðað 7. júní 2017 af hálfu [A], á hendur íslenska ríkinu, Reykjavík, til greiðslu skaðabóta.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 500.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 29. nóvember 2016 til 7. júlí 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Jafnframt krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda henni að skaðlausu að mati dómsins, eins og mál þetta væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi gerir þær dómkröfur aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmd til að greiða stefnda málskostnað að mati réttarins. Til vara er þess krafist að stefnukrafa verði lækkuð verulega og að málskostnaður verði felldur niður.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Ágreiningur aðila málsins felst í því að stefnandi telur sig eiga rétt til miskabóta vegna aðgerða lögreglu og ákæruvalds í máli sem fellt var niður, en stefndi hafnar því að stefnandi eigi rétt til bóta vegna umræddra aðgerða.

Samkvæmt lögregluskýrslu var bifreiðin [--] stöðvuð við almennt eftirlit lögreglu á [--] 17. júní 2016 kl. 18.30. Þar segir að lögreglumaður með fíkniefnahund hafi leitað í bifreiðinni og á ökumanni og tveimur farþegum og að stefnandi hafi verið meðal farþega. Fram kemur í skýrslunni að fíkniefnahundurinn hafi merkt stefnanda, rétt ofan við maga. Stefnandi hafi neitað því aðspurð að hún væri með fíkniefni á sér og neitað því að hún neytti fíkniefna. Í framhaldi af leitinni í bifreiðinni hafi stefnandi fallist á að farið yrði með henni að heimili hennar þar sem gerð yrði líkamsleit vegna merkingar fíkniefnahundsins.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að lögreglumaðurinn [B] hafi fylgt stefnanda inn í íbúð hennar að [--]. Hún hafi gengið á eftir stefnanda inn í íbúðina og í framhaldi af því inn í eldhús. Hún hafi séð hvar stefnandi hafi borið hönd að líkama sínum framanverðum og því næst sett höndina í hvarf á eldhúsbekk við ísskápinn. Við þetta hafi [B] fundið megna kannabislykt og í framhaldinu hafi hún fundið ætlað kannabisefni í zipfly-poka á eldhúsbekknum. Í skýrslunni segir að miðað við staðsetningu zipfly-pokans með efninu á eldhúsbekknum og handarhreyfingar stefnanda frá líkama sínum að þeim stað þar sem efnið fannst megi ætla að ætlað kannabisefni hafi verið á líkama stefnanda á þeim stað þar sem fíkniefnaleitarhundurinn hafði merkt hana skömmu áður. Aðspurð hafi stefnandi sagst ekki kannast við efnið í zipfly-pokanum, annar aðili hefði lykil að íbúð hennar, en þann aðila hafi hún ekki viljað nefna á nafn. Þá segir í skýrslunni að kl. 18:45 hafi stefnanda verið kynnt sakarefnið sem og réttarstaða hennar, að hún væri grunuð um fíkniefnamisferli. Henni bæri ekki skylda til að tjá sig, en kysi hún að gera það var hún hvött til að segja satt og rétt frá. Sömuleiðis hafi henni verið kynntur réttur hennar til að hafa samband við lögmann, en stefnandi hafi ekki talið þörf á því að svo stöddu. Fram kemur að lögreglumaður hafi tekið vettvangsskýrslu af stefnanda og að skýrslutöku hafi lokið kl. 18.55. Stefnandi hafi boðið lögreglu að leita í íbúðinni, með fíkniefnaleitarhundi ef þörf krefði, en lögreglumaður hafi ákveðið að þess væri ekki þörf. Haldlögð efni hafi verið merkt og sett í fíkniefnageymslu lögreglunnar á [--].

Stefnandi lýsir atvikum svo að hún hafi verið stöðvuð á bifreið sinni 17. júní 2016 og að leitað hafi verið á henni og í bifreiðinni. Til að ljúka líkamsleit hafi verið ekið heim til stefnanda þar sem hún hafi, ásamt lögregluþjóni, gengið inn í eldhús íbúðarinnar. Stefnandi hafi klætt sig úr fötunum og líkamsleit farið fram. Engin vímuefni hafi fundist. Í kjölfarið hafi stefnandi klætt sig aftur í fötin. Á leið lögregluþjóns út úr eldhúsinu hafi hún séð poka með fíkniefnum. Stefnandi hafi ekki kannast við efnin en hún hafi sagt lögreglu að það væru nokkrir sem hefðu aðgang að íbúðinni.

Daginn eftir, 18. júní 2016, upplýsti stefnandi lögreglu um það að bróðir hennar, [D], ætti efnin. Viðurkenndi hann það hjá lögreglu sama dag, hann hefði farið í sturtu í íbúð stefnanda og óvart skilið efnin þar eftir.

Með ákæru 7. nóvember 2016, í máli S-250/2016, var sakamál höfðað á hendur stefnanda „fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa föstudaginn 17. júní 2016, verið með í vörslum sínum 0,82 grömm af maríjúana en lögreglan fann efnið á heimili hennar að [--] á [--]“. Málið var þingfest 29. nóvember 2016 og neitaði ákærða þá sök og upplýsti að [D] hefði átt efnið.

Stefnandi kveðst þá enn fremur hafa upplýst að atvikalýsing í gögnum máls væri ekki rétt þar sem gerð hefði verið líkamsleit á henni og ekkert fundist áður en lögregla fann efnið á eldhúsborði. Óskað hafi verið eftir því að búkmyndavél lögreglu yrði könnuð en jafnframt að rætt yrði við lögregluþjóna á vettvangi um það hvort líkamsleit hefði farið fram. Í eftirfarandi þinghöldum hafi þetta verið ítrekað. Aðalmeðferð málsins hafði verið ákveðin 9. janúar 2017, en henni var frestað að beiðni ákæruvaldsins þar sem sameina átti málið öðru máli. Í fyrirtöku 20. janúar 2017 játaði ákærða sök samkvæmt nýrri ákæru, þar sem henni var gefið að sök að hafa tekið fatapoka úr geymslugámi Rauða krossins á [--]. Ákæruvaldið féll þá frá sakargiftum samkvæmt fyrri ákærunni og lauk sakamálinu vegna þeirrar síðari með dómi í samræmi við játningu stefnanda.

Við aðalmeðferð málsins kom stefnandi fyrir dóm og gaf skýrslu. Þá gaf vitnaskýrslu í síma lögreglumaður nr. [--], [B], sem gerði líkamsleitina.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi hafi saklaus mátt þola ákæruferli fyrir dómi. Hún eigi rétt á bótum samkvæmt 228. gr. (nú 245. gr.) laga nr. 88/2008 og séu þær hæfilegar 500.000 krónur. Aðgerðir lögreglu og ákæruferlið hafi valdið stefnanda miska sem stefnda beri að bæta henni. Ljóst sé að það að sitja saklaus undir ásökunum og ákæruferli hafi valdið stefnanda ama.

Frá upphafi hafi mátt vera ljóst að stefnandi væri saklaus af því broti sem henni hafi verið gefið að sök. Málatilbúnaður lögreglu hafi byggst á því að lögregluþjónn hefði orðið þess var að stefnandi hefði fært höndina inn á sig og lagt hana í hvarf inni í eldhúsi. Þá hefði komið kannabislykt og lögregla fundið efnin. Sú atvikalýsing gangi ekki upp þar sem líkamsleit hafi farið fram í eldhúsi íbúðar stefnanda og það rjúfi verulega atvikalýsingu. Meint hreyfing þar sem stefnandi hafi átt að hafa lagt efnið á borðið geti ekki hafa verið meiri en svo að lögregluþjónn hafi lokið líkamsleit áður en hún færi að kanna meinta hreyfingu. Ætla megi að lögregluþjónn hefði leitað að kannabis án tafar ef slík megn lykt hefði gosið upp.

Stefnandi hafi ítrekað bent á þetta atriði í fyrirtökum málsins og beint því til fulltrúa ákæruvaldsins að hann myndi kanna þetta atriði sérstaklega, þ.e. hvort líkamsleit hefði farið fram. Að auki hafi þess verið krafist að lögð yrði fram búkmyndavél lögreglumanna sem að málinu hefðu komið. Stefnandi hafi að auki ítrekað bent á það að [D] hefði stigið fram og viðurkennt að hafa átt efnið sem fannst.

Þar sem niðurstaða rannsóknar hafi eindregið bent til þess að stefnandi væri saklaus og málið ekki líklegt til sakfellingar hefði ekki átt að ákæra hana, sbr. 145 gr. laga nr. 88/2008. Vegi þar þyngst að annar maður hafi gefið sig fram sem brotamann þess verknaðar sem stefnandi hafi verið sökuð um. Því hafi verið útilokað að stefnandi hafi átt efnin.

Sérstaklega sé ámælisvert að skýrsla lögreglu, dags. 17. júní 2016, sé beinlínis röng að því leyti að hún sleppi algjörlega líkamsleit sem fram hafi farið að heimili stefnanda. Eðli málsins samkvæmt breyti sú skýrsla mjög undirtón málsins og geri sök stefnanda að einhverju leyti sennilega. Hins vegar sé ljóst að líkamsleit hafi farið fram og að hún hafi rofið mjög atburðarásina og mögulega sekt stefnanda. Virðist fulltrúi ákæruvaldsins hafa gert sér grein fyrir þessu í kjölfar þess að hann hafi fengið staðfest að líkamsleit hefði farið fram og hafi því fellt niður málið af sjálfsdáðum. Engin gögn hafi verið lögð fram eða annað sem gæti hafa haft áhrif á eldra mat ákæruvaldsins um að málið væri líklegt til sakfellingar. Ákæruvaldið hafi tekið þá ákvörðun einhliða eftir að aðalmeðferð málsins hafði verið ákveðin á grundvelli sömu gagna og fyrir hafi legið þegar málshöfðun hafi verið ákveðin.

Ólíklegt sé að ákæruvaldið hafi fyrst ákveðið að falla frá ákærunni í þinghaldinu 20. janúar 2017 og sé því ljóst að tími hafi liðið frá ákvörðun um að falla frá ákæru og þar til stefnanda hafi verið tilkynnt um það í þinghaldinu. Þann tíma hafi stefnandi þjáðst að ástæðulausu fyrir það að sitja undir ásökunum um vörslur og notkun fíkniefna. Tilkynna hefði átt stefnanda ákvörðunina án tafar, óformlega ef þörf hefði verið á.

Stefnandi hafi þurft að sitja saklaus undir framangreindum ásökunum. Það hafi reynst stefnanda þungbært, m.a. þar sem tilkynnt hafi verið til barnaverndar [--] að stefnandi væri í vímuefnaneyslu. Stefnandi sé fyrir kvíðasjúklingur og hafi verið í samtals- og lyfjameðferðum vegna þess. Þótt stefnandi hafi vitað um eigið sakleysi sé ljóst að það eitt og sér sé ekki alltaf nóg og dæmi séu þess að saklaus einstaklingur sé látinn sæta refsingu. Það hafi stefnandi hræðst mjög enda með ung börn á framfæri sínu.

Regla 228. gr. laga nr. 88/2008 (nú 245. gr.) feli í sér hlutlæga bótaábyrgð ríkisins og þurfi ekki að sýna fram á tjón. Orðalag ákvæðisins gefi til kynna að aðeins megi fella niður bætur eða lækka þær hafi sakborningur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfur sínar á. Með engu móti sé hægt að halda því fram að stefnandi hafi stuðlað að umræddum aðgerðum. Hún hafi boðið lögreglu heim til sín og verið samvinnuþýð um líkamsleit. Hafi hún strax daginn eftir komið til lögreglu og upplýst hver hefði átt efnin. Beri dómstól því að ákvarða stefnanda sanngjarnar bætur.

Kröfu um málskostnað byggi stefnandi á 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og kröfu um dráttarvexti á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Málsástæður og lagarök stefnda

Í stefnu sé fjallað um líkamsleit en sú lýsing sé ekki rétt. [B] lögreglumaður hafi farið með stefnanda í íbúðina og hafi hún gefið stefnanda fyrirmæli um að hún færi ekki úr augsýn. [B] hafi fundist að stefnandi ýtti hurð til baka til að tefja för sína. [B] hafi séð hvar stefnandi hafi borið höndina að líkama sínum að framanverðu og því næst sett höndina í hvarf á eldhúsbekk við ísskápinn. Stefnandi hafi gengið lengra inn í eldhúsið svo nauðsynlegt hafi verið fyrir [B] að fylgja henni til að stefnandi næði ekki að koma frá sér frekari efnum, væri hún með þau. [B] hafi fundið megna kannabislykt eins og lýst sé í gögnum málsins. Hafi [B] ákveðið að hún yrði fyrst að leita á stefnanda áður en hún gæti kannað hverju hún hefði kastað frá sér en hafi spurt stefnanda út í handarhreyfinguna. Að líkamsleit lokinni hafi [B] farið að aðgæta hverju stefnandi kynni að hafa kastað frá sér og þá fundið pokann. Athugasemdum stefnanda um skýrslu lögreglu, dags. 17. júní 2016, sé mótmælt og því sérstaklega að hún sé röng.

Af frumskýrslu lögreglu sé augljóst að lögreglumaður hafi séð poka með fíkniefnum á leið inn í eldhúsið áður en líkamsleit fór þar fram, en í lýsingu segi: „Undirrituð gekk á eftir [A] inn í íbúðina og í framhaldi af því inn í eldhús. Undirrituð sér hvar [A] ber hendina að líkama sínum, að framanverðu, því næst setur hún hendina í hvarf á eldhúsbekk við ísskápinn. Við þetta finnur undirrituð megna kannabislykt og í framhaldinu finnur undirrituð ætlað kannabisefni í zipfly poka á eldhúsbekknum. Miðað við staðsetningu zipfly pokans með efninu á eldhúsbekknum og handahreyfingar [A] frá líkama sínum að þeim stað þar sem efnið fannst má ætla að ætlað kannabisefni hafi verið á líkama [A] á þeim stað þar sem fíkniefnaleitarhundurinn hafði merkt hana skömmu áður.“

Stefnandi hafi ekkert lagt fram um að háttsemin hafi verið tilkynnt til barnaverndarnefndar á [--]. Þetta atriði sé ósannað, en verði það leitt í ljós sé á því byggt að slík ráðstöfun hafi verið eðlileg og lögmæt. Bótaákvæði laga nr. 88/2008 taki ekki til slíks tilviks. Vegna umfjöllunar um búkmyndavél upplýsi stefndi að slík vél hafi ekki verið í notkun þegar mál þetta hafi komið upp.

Aðgerðir lögreglu hafi verið lögmætar að öllu leyti og mótmælt sé öllum athugasemdum stefnanda um þær. Því sé mótmælt að aðgerðir lögreglu hafi valdið stefnanda miska. Þá sé bent á að 245. gr. (áður 228. gr.) laga nr. 88/2008 varði þvingunarráðstafanir en taki ekki til ákæruferlis og sé þeirri málsástæðu stefnanda mótmælt. Það sé rangt að ljóst hefði mátt vera frá upphafi máls að stefnandi hafi verið saklaus af því broti sem henni hafi verið gefið að sök. Útgáfa ákæru hafi verið lögmæt og sé því mótmælt að 245. gr. laga nr. 88/2008 taki til útgáfu ákæru. Það að annar maður gefi sig fram sem brotamann útiloki ekki að stefnandi hefði getað átt efnin.

Ágiskunum stefnanda um ástæður þess að ákæra var dregin til baka í málinu sé mótmælt. Þegar stefnandi hafi játað sök vegna ákæru sem gefin hafi verið út 12. janúar 2017 hafi staðan verið orðin sú að stefnandi hafði játað annað málið en neitað sök í fíkniefnamálinu. Með hliðsjón af a-lið 3. mgr. og 4. mgr. 146. gr. sakamálalaga nr. 88/2008 hafi verið ákveðið að fella niður fíkniefnamálið þar sem það hafi aðeins snúist um 0,82 grömm af maríjúana. Ástæðan hafi ekki verið sú að ákæruvaldið teldi sig ekki geta sannað þær sakir sem á ákærðu hafi verið bornar með ákærunni frá 7. nóvember 2016, heldur hafi verið ákveðið að spara tíma og ríkinu kostnað af meiri verjandalaunum. Því sé þó ekki haldið fram af hálfu stefnda að stefnandi hafi þrátt fyrir allt verið sek.

Í þinghaldi fyrir dómi 20. janúar 2017 að viðstöddum stefnanda og verjanda hennar hafi því verið lýst yfir af hálfu sækjanda að ákæruvaldið félli frá öllum sakargiftum á hendur stefnanda vegna sakamáls nr. 250/2016. Þá hafi stefnanda mátt vera algerlega ljóst að málið hefði verið fellt niður. Ágiskunum stefnanda um það hvenær ákvörðun hafi verið tekin um niðurfellingu ákæru sé mótmælt sem ósönnuðum.

Stefnandi virðist krefjast bóta vegna líkamsleitar og ákæruferils. Ákæruferill falli ekki undir 245. gr. laga nr. 88/2008. Leit hjá stefnanda hafi tekið mjög stuttan tíma. Leitin hafi verið í fullu samræmi við lög, m.a. lög nr. 88/2008, og verið gerð með samþykki hennar. Eigi hún ekki rétt á bótum vegna leitar. Ekki sé á því byggt að stefnandi hafi verið handtekin og virðist hún ekki hafa verið handtekin.

Stefnandi eigi ekki rétt á bótum í þessu máli. Jafnframt sé ljóst af framangreindu að stefnandi hafi valdið og stuðlað að þeim aðgerðum sem hún reisi kröfur sínar á, sbr. 2. mgr. 245. gr. laga nr. 88/2008, og hún hafi því fyrirgert bótarétti sínum. Að auki vísist til 245. gr. laganna í heild. Skoða þurfi hegðun stefnanda sem lýst sé hér að framan og í gögnum málsins. Sérstaklega sé þar bent á að fíkniefnahundur hafi merkt við hana í bílnum. Lögregla hafi orðið vitni að hreyfingum stefnanda inni í íbúðinni og poki með fíkniefnum hafi fundist þar á eldhúsbekk. Fíkniefni hafi fundist í íbúð stefnanda, hún hafi ekki strax greint lögreglu frá því hver ætti þau og hafi svarað spurningum lögreglu um það hver ætti efnin með því að segja að það skipti ekki máli. Hún hafi ekki viljað segja lögreglu hverjir hefðu lykil að íbúðinni.

Varakröfu sína um lækkun styður stefndi við sömu málsástæður og sjónarmið og um aðalkröfu. Stefnukrafa sé of há og gerð sé krafa um verulega lækkun hennar.

Samkvæmt 2. ml. 2. mgr. 245. gr. laga nr. 88/2008 sé heimilt að lækka bætur hafi sakborningur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfu sína á. Lækka eigi bætur þar sem stefnandi hafi valdið og stuðlað að þeim aðgerðum sem hún reisi kröfu sína á.

Stefndi mótmæli öllum málsástæðum og kröfum stefnanda og vísi um málskostnaðarkröfu til 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Í máli þessu hefur stefnandi uppi bótakröfu vegna miska af völdum líkamsleitar og ákærumeðferðar. Vísast til kafla um málsatvik hér að framan um tilefnið.

Stefnandi byggir málssókn sína á því að hún eigi rétt á bótum á grundvelli 245. gr. (áður 228. gr.) laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála. Samkvæmt 1. mgr. 245. gr. sakamálalaga á maður sem borinn hefur verið sökum í sakamáli rétt til bóta ef mál hans hefur verið fellt niður eða hann verið sýknaður með endanlegum dómi án þess að það hafi verið gert vegna þess að hann væri talinn ósakhæfur. Mál stefnanda var fellt niður í skilningi 1. mgr. 245. gr. sakamálalaga með bókun um ákvörðun ákæruvalds þar að lútandi í þingbók í sakamáli á hendur stefnanda. Í 2. mgr. 245. gr. sakamálalaga segir að dæma skuli bætur vegna ráðstafana samkvæmt IX. til XIV. kafla laganna ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi. Ákvæði um heimild til líkamsleitar er einmitt að finna í þeim köflum laganna sem vísað er til. Bætur má samkvæmt ákvæðinu fella niður eða lækka ef sakborningur hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfur sínar á.

Úrlausn þess hvort stefnandi hafi fyrirgert rétti þeim til bóta sem mælt er fyrir um í fyrri málslið 2. mgr. 245. gr. laga nr. 88/2008, eða hvort bætur skuli sæta lækkun, veltur á því hvort hún hafi í skilningi annars málsliðar 2. mgr. 245. gr. laganna valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem bótakröfur hennar eru reistar á. Af hálfu stefnda er á því byggt að það hafi hún gert og eigi hún því ekki rétt á bótum vegna líkamsleitar.

Samkvæmt því sem fram kom fyrir dómi og greinir í gögnum málsins bendir allt til þess að stefnandi hafi haft eitthvað innanklæða sem vakti athygli fíkniefnahundsins, sem merkti hana rétt ofan við maga. Framburður stefnanda um að svo hafi ekki verið og að aðrar ástæður gætu verið fyrir þeirri kannabislykt sem hundurinn hafi merkt er ekki sannfærandi. Vitnisburður lögreglukonu um að hún hafi séð hönd stefnanda fara upp úr peysuhálsmáli að eldhúsbekk áður en líkamsleitin fór fram er trúverðugur og samrýmist lögregluskýrslu sem er samtímagagn. Ætla verður að stefnandi hafi haft innanklæða, þegar fíkniefnahundurinn merkti hana, þau efni sem voru í plastpokanum á eldhúsbekknum og lögregla tók til skoðunar að líkamsleit lokinni, en á líkama stefnanda fundust ekki efni við þá leit.

Að þessu virtu verður fallist á að stefnandi hafi með háttsemi sinni stuðlað að og valdið þeirri líkamsleit sem hún krefst bóta fyrir. Hún neitaði því að hún bæri á sér fíkniefni og reyndi svo að villa um fyrir lögreglu með því að koma þeim frá sér áður en líkamsleit hófst. Með þessu hefur stefnandi fyrirgert bótarétti sínum vegna líkamsleitarinnar.

Stefnandi krefst jafnframt bóta fyrir að hafa saklaus mátt þola ákæruferli fyrir dómi og segir í stefnu að hún eigi rétt á bótum samkvæmt þágildandi 228. gr. laga nr. 88/2008 þar sem aðgerðir lögreglu og ákæruferlið hafi valdið henni miska og ama. Ákvæðið var samhljóða núgildandi 245. gr. laganna sem hér að framan hefur verið lýst, en það tekur til bóta vegna ráðstafana samkvæmt IX. til XIV. kafla laganna. Ákæruferli og meðferð málsins fyrir dómi sem stefnandi byggir bótakröfu sína á fellur ekki undir gildissvið ákvæðisins og verður bótaskylda stefnda vegna ákæruferlis ekki á því reist.

Við málflutning kvaðst lögmaður stefnanda byggja kröfu um bætur vegna ákæruferlis á skaðabótareglum og þá sérstaklega 26. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993, þó að honum hafi láðst að geta ákvæðisins í lagarökum í stefnu. Byggt væri á því að stefnandi hefði orðið fyrir ólögmætri meingerð þegar lögreglustjóri hefði með saknæmum hætti gefið út ákæru í máli sem ekki hefði verið líklegt til sakfellis. Stefndi mótmælti þessari málsástæðu sem of seint fram kominni. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki eða aðili hefur þarfnast leiðbeininga dómara en ekki fengið þær.

Með þessari nýju málsástæðu sem fyrst var hreyft við aðalmeðferð málsins er málsgrundvelli stefnanda breytt frá því sem greinir í stefnu. Auk þess sem ekki var vísað til umrædds ákvæðis skaðabótalaga í lagarökum í stefnu var þar heldur ekki byggt á neinum málsástæðum sem lýsi gildissviði ákvæðisins eða öðrum skilyrðum skaðabótaréttar fyrir bótaskyldu. Þar er hvorki minnst á ólögmæta meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu stefnanda, né minnst á eða rökum stutt að háttsemi handhafa ákæruvalds hafi verið saknæm eða ólögmæt. Fallist er á það með stefnda að þessi málsástæða stefnanda fyrir meintri bótaskyldu stefnda er of seint fram komin og verður ekki á henni byggt við úrlausn málsins.

Stefnanda hefur samkvæmt framangreindu ekki tekist að sýna fram á að hún eigi rétt á miskabótum úr hendi stefnda og verður því fallist á sýknukröfu stefnda. Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður milli aðila.

Stefnanda hefur samkvæmt fyrirmælum 1. mgr. 247. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, sbr. áður 1. mgr. 130. gr. laganna, verið veitt gjafsókn til að reka mál þetta fyrir héraðsdómi. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist því úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun A-kk-ef M-kk-ef M-kk-ef, lögmanns hennar, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti 496.000 krónur.

K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, íslenska ríkið, er sýkn af kröfum stefnanda.

Málskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun A-kk-ef M-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 496.000 krónur.

K-kvk-nf K-kvk-nf

-------------------- --------------------- ----------------------

Rétt endurrit staðfestir:

Héraðsdómi Reykjavíkur, 17. apríl 2018.