E-12022/2008

Mál þetta var höfðað 12. desember 2008 og dómtekið 20. f.m.

Stefnandi er A-kk-nf M-kk-nf, Flesjakór 17, Kópavogi.

Stefndi er Icelandair ehf., Reykjavíkurflugvelli, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum: 1) Skaðabætur að fjárhæð 154.337 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. október 2008 til greiðsludags. 2) Skaðabætur að fjárhæð 66 EUR ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. október 2008 til greiðsludags. 3) Skaðabætur að fjárhæð 331 USD ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. október 2008 til greiðsludags. Stefnandi krefst einnig málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans.

Stefnandi starfar sem flugmaður hjá stefnda og hefur svo verið frá 1. Júní 1999. Vegna árstíðabundinnar aukningar í flugi þarf stefndi að fjölga flugmönnum og flugstjórum yfir sumarmánuðina. Starfandi flugmenn fá þá upphækkun í stöðu flugstjóra í samræmi við starfsaldursreglur flugmanna stefnda. Stefnandi fékk þannig tímabundna stöðu flugstjóra hjá stefnda frá og með 15. maí til 31. ágúst 2007 sem síðan var framlengd til 30. september s.á.

Sjö flugmönnum með starfsaldursnúmer 160-162, 164 og 167-169, þar á meðal stefnanda, nr. 168 á listanum, var tilkynnt um ráðningu í tímabundna stöðu flugstjóra með bréfum sem voru dagset 29. maí 2008 og send í ábyrgðarpósti sama dag. Af hálfu stefnda er haldið fram að jafnframt hafi verið hringt í viðkomandi flugmenn en símsamband við stefnanda hafi ekki náðst fyrr en 1. júní. Hinn 2. júní tók stefnandi á móti framangreindu bréfi og sama dag fór hann í fyrsta flug sitt sem flugstjóri á því sumri. Bréfið, sem er undirritað af starfsmannastjóra stefnda, er svohljóðandi: „Ég vil óska þér til hamingju með tímabundna stöðu flugstjóra hjá Icelandair frá og með 1. júní til og með 31. ágúst 2008. Frá sama tíma fara kjör samkvæmt kjarasamningi FÍA og Icelandair og munt þú halda flugstjóralaunum til og með 31. ágúst 2008.“ Stefnandi leitaði til Félags íslenskra atvinnuflugmanna (FÍA) sem sendi stefnda bréf, dags. 11. júní 2008, þar sem segir: „ ... Með hliðsjón af ákvæðum kjarasamnings FÍA og Icelandair Group hf./Icelandair ehf. þá lítur FÍA svo á að A-kk-þgf beri réttur til stöðu flugstjóra til 30. september 2008. Þá mótmælir FÍA því enn einu sinni að notað sé orðalagið – tímabundin ráðning – . Tímabundin ráðning hefur aldrei viðgengist hvað flugmenn Icelandair varðar og verður að telja það venjuhelgaða framkvæmd.“ Í svarbréfi, dags. 24. Júní 2008, segir m.a. að stefnanda máls þessa hafi mátt vera ljóst að einungis hafi verið um að ræða stöðuhækkun yfir háannatíma félagsins, þ.e.a.s. júní, júlí og ágúst, með sama hætti og árið áður þegar hann hafi verið ráðinn tímabundið í stöðu flugstjóra. Félagið telji sig hafa staðið rétt að málum og hafni þeirri skoðun FÍA að stefnanda beri réttur til stöðu flugstjóra til 30. september 2008. Frekari bréfaskipti urðu milli aðila.

Með bréfi FÍA til stefnda, dags. 16. október 2008, var sett fram krafa fyrir hönd stefnanda um greiðslu bóta, launa og dagpeninga, vegna ólögmætrar uppsagnar á flugstjórastöðu. Kröfunni var hafnað með bréfi 27. október 2008. Krafan var síðan tekin til lögfræðilegrar innheimtu með innheimtubréfi 19. nóvember 2008.

Stefnandi vísar til þess að um laun hans og kjör fari samkvæmt kjarasamningi FÍA og Icelandair Group hf./Icelandair ehf. En samningurinn ákvarði lágmarkskjör á starfssviði stefnda, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980. Samkvæmt grein 02-1 í kjarasamningnum skiptist störf flugmanna eftir réttinum og skyldum í störf flugstjóra, flugmanns og byrjanda. Stefnandi hafi gegnt stöðu flugmanns þegar hann, samkvæmt vaktskrá sem var afhent í lok maí 2008, hafi verið færður í stöðu flugstjóra. Ekkert hafi verið rætt við hann um tímalengd stöðuveitingarinnar fyrr en hann hafi fengið símtal að kveldi 1. júní sem fylgt hafi verið eftir með bréfi sem hann móttók daginn eftir. Samkvæmt grein 03-2 í kjarasamningnum sé kveðið á um gagnkvæman þriggja mánaða uppsagnarfrest og skuli uppsagnir miðast við mánaðamót. Í grein 11-10 sé enn fremur kveðið á um það að launalækkun vegna stöðubreytinga skuli tilkynna með minnst þriggja mánaða fyrirvara.

Með hliðsjón af framangreindu er á því byggt af hálfu stefnanda að stefndi hafi með ólögmætum hætti brotið gegn ákvæðum nefnds kjarasamnings með því að framkvæmt og tilkynna um stöðulækkun og þar með lækkun launa með skemmri fyrirvara en kjarasamningurinn kveði á um. Með því að greiða stefnanda laun samkvæmt launakjörum flugmanns í stað flugstjóra í september mánuði 2008 hafi stefndi valdið stefnanda tjóni. Vegna þessa krefst stefnandi skaðabóta sem nema mismuni á launakröfum flugstjóra og flugmanns í september mánuði 2008. Mánaðarlaun flugstjóra hafi numið 771.685 krónum en stefnandi hafi fengið greiddar 617.348 krónur og mismunur því 154.337 krónur. Þá hafi stefnandi fengið greidda dagpeninga að fjárhæð samtals 264 EUR í september 2008 en flugstjóra hefði borið að fá greiddar samtals 330 EUR og er gerð krafa um að stefnanda verði bættur mismunurinn, 66 EUR. Með sama hætti hafi stefnandi fengið greidda dagpeninga að fjárhæð 1.324 USD á sama tímabili en réttur flugstjóra hafi numið 1.655 USD og er gerð krafa um mismuninn eða 331 USD.

Sýknukrafa stefnda byggist á því að stefnanda hafi, ásamt sex öðrum flugmönnum verið veitt tímabundin staða flugstjóra frá 1. júní til og með 31. ágúst 2008 með bréfum dags. 29. maí 2008. Um stöðuhækkanir sem þessa fari samkvæmt starfsaldursreglum flugmanna stefnda sem séu hluti kjarasamnings stefnda og FÍA. Tímabundnar ráðningar séu viðurkennt ráðningarform. Ráðningu sé þá markaður ákveðinn gildistími í ráðningarsamningi og falli hún niður án uppsagnar við lok tilgreinds ráðningartímabils. Reglum laga og kjarasamninga um uppsagnarfrest verði ekki beitt um tímabundna ráðningarsamning og gildi það um uppsagnarreglur kjarasamnings stefnda og FÍA. Við lok ráðningartíma stefnanda sem flugstjóri 1. september 2008 hafi stefnandi því færst í sæti flugmanns og tekið laun samkvæmt því eins og gert hafi verið ráð fyrir.

Af hálfu stefnda er einnig á það bent að miðað við sæti stefnanda á starfsaldurslista og þær upplýsingar sem flugmönnum hefðu verið gefnar um fjölgun flugstjóra yfir háannatíma félagsins í júní til águst hafi stefnandi ekki getað vænst þess að fá úthlutað ótímabundinni flugstjórastöðu. Þessari málsástæðu er andmælt af hálfu stefnanda enda hafi honum veriði alls ókunnugt um það hversu lengi hann mundi halda stöðu flugstjóra á árinu 2008 fyrr en honum hafi verið tilkynnt það sérstaklega.

Kröfugerð stefnanda sætir ekki andmælum stefnda um útreikning og framsetningu kröfuliða.

Dómurinn fellst á þau megin rök sem fram eru færð fyrir sýknukröfu stefnda. Tímabundnir ráðningarsamningar eru viðurkenndir að vinnurétti og í kjarasamningi þeim, sem gildir um lögskipti aðila, er ekki að finna neitt ákvæði sem hamli gegn þeim. Stefnandi gekk að boði um tímabundna ráðningu sem flugstjóri og henni lauk á fyrir fram ákvörðuðu tímamarki, 31. ágúst 2008, án þess að uppsagnarákvæði kjarasamningsins komi til álita. Ekki verður litið svo á að stefnandi hafi 1. september 2008 sætt launalækkun vegna stöðubreytingar heldur var þá lokið umsömdu tímabili launahækkunar sem leiddi af breytingu á stöðu og starfsheiti. Þegar af þessari ástæðu er niðurstaða dómsins sú að sýkna beri stefnda af kröfum stefnanda. Ákveðið er að málskostnaður skuli falla niður.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Icelandair ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, A-kk-ef M-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

S-kk-nf H. S-kk-nf