S-1901/2007

Ár 2008, föstudaginn 8. febrúar, er á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af P-kk-þgf G-kk-þgf, héraðsdómara, kveðinn upp dómur í sakamálinu nr. 1901/2007: Ákæruvaldið (G-kk-nf M-kk-nf) gegn X (S-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf hdl.), sem tekið var til dóms hinn 4. febrúar sl. að lokinni aðalmeðferð.

Málið er höfðað með ákæru Ríkissaksóknara, dagsettri 2. júlí sl. á hendur ákærðu, X, kt. [...], [...], Reykjavík, „fyrir rangar sakargiftir, með því að hafa, miðvikudaginn 23. apríl 2003, mætt á lögreglustöðina við Hverfisgötu í Reykjavík og haft uppi ranga kæru á hendur Z, kennitala [...], þess efnis að Z hefði falsað nafnritun ákærðu sem ábyrgðarmanns á sjálfskuldarábyrgð vegna reiknings nr. [...] í Landsbanka Íslands, Langholtsútibúi, að fjárhæð kr. 250.000 sem dagsett var 21. nóvember 2000. Með þessu kom ákærða því til leiðar að við skýrslutöku hjá lögreglunni í Reykjavík 29. mars 2006 var Z ranglega sökuð um skjalafals, en niðurstaða rithandarrannsóknar bendir eindregið til að ákærða hafi sjálf ritað nafn sitt á nefnda sjálfskuldarábyrgð.

Telst þetta varða við 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar.“

Málavextir

Ákærða neitar sök. Fyrir liggur að Z leigði um skeið íbúðarherbergi hjá ákærðu og á þeim tíma, haustið 2000, sótti hún um yfirdráttarheimild vegna tékkareiknings sem fyrirtæki hennar, Y, hafði í Langholtsútibúi Landsbankans. Vegna þessarar umsóknar lagði hún inn yfirlýsingu um sjálfskuldarábyrgð að fjárhæð 250.000 krónur. Yfirlýsing þessi er undirrituð með nafninu X og dagsett 21. nóvember 2000. Yfirlýsing þessi, sem gerð er á eyðublað frá bankanum, er óvottuð, þótt þar sé gert ráð fyrir því að bankastarfsmaður votti undirskrift ábyrgðarmanns. Þá er að sjá af henni að afrit hafi ekki verið sent ábyrgðarmanninum. Að minnsta kosti er ekki um það getið á viðeigandi stað á eyðublaðinu. Reikningur þessi mun hafa lent í vanskilum og var ákærða krafin um greiðslu þessarar fjárhæðar. Þá er komið fram að ágreiningur hafi komið upp með ákærðu og Z um húsaleigu. Í málinu eru tvö innheimtubréf, hið fyrra dagsett 22. október 2001 en hið síðara (ljósrit) dagsett 24. mars 2003. Hinn 23. apríl 2003 kom ákærða til lögreglunnar og kærði yfir því að nafn hennar hefði verið falsað á ábyrgðaryfirlýsinguna. Í skýrslu sem hún gaf þá hjá lögreglunni kvaðst hún vera viss um að Z hefði falsað nafn hennar á hana.

Meðal gagna málsins er rithandarrannsókn sem gerð var hjá Statens kriminaltekniska laboratorium í Svíþjóð. Var þar gerður samanburður á undirskriftinni á ábyrgðaryfirlýsingunni og á rithandarsýnum sem ákærða lét í té. Í staðfestri skýrslu U-x-x Å-x-x réttarskjalafræðings um þessa rannsókn segir svo, í þýðingu löggilts skjalaþýðanda:

“Rannsókn

Mat á gögnum - véfengda skriftin

Véfengda skriftin er gerð með filtpenna. Með örfáum undantekningum er pennanum lyft milli hvers bókstafs en þrátt fyrir það virðist hún nokkuð hiklaust gerð.

Mat á gögnum - samanburðarskriftin

Gögnin frá X eru eingöngu sérstaklega fengin sýni. Þar sem sýnin virðast hiklaust gerð og eru nokkuð einsleit ættu þau að gefa rétta mynd af því hvernig hún ritar nafn sitt.

Samanburður og mat

Við samanburð á véfengdu undirskriftinni og sýnum X sjást samsvaranir hvað snertir stílinn almennt, halla skriftarinnar, hlutföll skriftarinnar, staðsetningu miðað við stuðningslínu, form grunnlínu, hve oft og hvar pennanum er lyft og form allra bókstafa sem koma fyrir í undirskriftinni. Svipurinn er þess eðlis og það mikill að hann bendir sterklega til þess að sami aðili hafi verið að verki og þá sérstaklega vegna þess að engin eiginleg frávik sjást.

---

Niðurstaða

Frekari upplýsingar um skala álitsins eru á síðustu blaðsíðunni.

Niðurstöðurnar benda eindregið til þess að véfengda undirskriftin sé gerð af X (Stig +3).

Rannsakendur

Rannsóknin var gerð af réttarskjalafræðingunum U-x-x Å-x-x og F-x-x L-x-x.

Spurningum um rannsóknina og hugsanlegri kvaðningu fyrir rétt skal helst beint til U-x-x Á-x-x (ábyrg fyrir málinu), beinn sími 013-24 14 49.

Meðferð gagna

Gögnin fylgja hér með.

---

Skali álitsins

Sérfræðiálit frá SKL er greinargerð um þær niðurstöður sem fengust við rannsókn gagna. Niðurstöðurnar eru bæði athugaðar út frá þeim tilgátum, sem settar eru fram undir fyrirsögninni Markmið, og þeim gagntilgátum sem koma til greina. Mat rannsakenda kemur fram í skalanum hér að neðan. Ef rannsakendur telja sig geta slegið einhverju föstu sem staðreynd er notað annað orðalag, svo sem „er“, „er ekki“ eða „er hægt að útiloka“.

Stig +4 Niðurstöðurnar benda með vissu til þess að...

Talið er útilokað í reynd að önnur tilgáta geti verið rétt.

Stig +3 Niðurstöðurnar benda eindregið til þess...

Taldar eru mjög litlar líkur á því að aðrar tilgátur, sem koma til greina, séu réttar.

Stig +2 Niðurstöðurnar benda til þess að...

Taldar eru litlar líkur á því að aðrar tilgátur, sem koma til greina, séu réttar

Stig +1 Niðurstöðurnar benda í nokkrum mæli til þess að...

Athuganirnar styðja frekar framsetta tilgátu en tala gegn henni.

Stig 0 Spurningunni er ósvarað ...

Athuganirnar styðja hvorki framsetta tilgátu né gagntilgátur sem koma til greina.

Stig -1 Niðurstöðurnar benda í nokkrum mæli til þess að...ekki

Athuganirnar tala frekar gegn framsettri tilgátu en styðja hana.

Stig -2 Niðurstöðurnar benda til þess að.. .ekki

Taldar eru litlar líkur á því aðframsett tilgáta sé rétt.

Stig -3 Niðurstöðurnar benda eindregið til þess...ekki

Taldar eru mjög litlar líkur á því að framsett tilgáta sé rétt.

Stig -4 Niðurstöðurnar benda með vissu til þess að...ekki Talið er útilokað í reynd aðframsett tilgáta sé rétt.”

Z rekur sem fyrr segir fyrirtækið Y. Hún hefur fyrir dómi sagt að ákærða hafi skrifað undir yfirlýsinguna í greiðaskyni, enda hafi þær verið vinkonur á þessum tíma og hvor gert annarri greiða. Hafi þetta gerst í eldhúsinu hjá ákærðu og aðrir hafi ekki verið viðstaddir en þær tvær. Segir hún reikninginn hafa verið notaðan í þágu fyrirtækisins sem sjái um [...], „samkvæmt minni menntun“. Segir hún að reiði hafi hlaupið í sig vegna þess að hún hafi ekki fengið í hendur sínar húsgögn, sem ákærða haldi fyrir henni. Segist hún munu greiða skuldina við bankann þegar hún hafi fengið húsgögnin frá ákærðu.

Niðurstaða

Ákærða neitar sök, sem fyrr segir. Niðurstöður rithandarrannsóknarinnar þykja þó benda til þess að hún hafi ritað nafn sitt undir skuldaviðurkenninguna. Gegn neitun ákærðu dugar það atriði eitt sér ekki til þess að telja það sannað. Þá verður að líta til stöðu Z í málinu þegar framburður hennar um þetta atriði er metinn. Auk þess verður að hafa í huga að framburður hennar verður ekki skilinn öðruvísi en svo að hún ætli sér ekki greiða vanskilaskuldina við bankann fyrr en ákærða hafi afhent henni húsgögnin. Þykir að þessu athuguðu ekki óhætt að telja sannað að ákærða hafi ritað undir yfirlýsinguna. Sakargift ákæruvaldsins um það að ákærða hafi haft uppi ranga kæru á hendur Z er ekki byggð á öðru en þessu skjali og framburði Z. Ber því að sýkna ákærðu af ákærunni.

Dæma ber að málsvarnarlaun til handa S-kk-þgf B-kk-þgf S-kk-þgf hdl., 100.000 krónur, skuli greiðast úr ríkissjóði og dæmast þau með virðisaukaskatti. Dæma ber að greiða annan sakarkostnað, 10.596 krónur úr ríkissjóði.

DÓMSORÐ:

Ákærða, X, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Málsvarnarlaun til handa S-kk-þgf B-kk-þgf S-kk-þgf hdl., 100.000 krónur, skal greiða úr ríkissjóði.

Annan sakarkostnað, 10.596 krónur, skal greiða úr ríkissjóði.

P-kk-nf G-kk-nf