S-814/2018

Mál þetta, sem dómtekið var 5. september 2019, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dags. 22. nóvember 2018 á hendur:

„X, kennitala [...], [...], Reykjavík fyrir tilraun til nauðgunar en til vara kynferðislega áreitni og blygðunarsemisbrot, með því að hafa [...]. desember 2016 að [...] í Reykjavík, þar sem ákærði var gestkomandi, reynt að hafa samræði eða önnur kynferðismök við A, án hennar samþykkis með því að beita hana ofbeldi og ólögmætri nauðung, en ákærði lagðist nakinn við hlið stúlkunnar þar sem hún lá sofandi í herbergi sínu og er hún vaknaði ýtti hann henni niður í rúmið er hún reyndi að komast undan, reyndi að kyssa hana og tók fyrir vit hennar er hún reyndi að kalla eftir hjálp. Lét ákærði ekki af háttsemi sinni fyrr en C braut sér leið inn í herbergið og færði ákærða úr húsnæðinu. Af háttsemi ákærða hlaut A mar á vinstri upphandlegg.

Telst þetta varða við 1. mgr. 194. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 199. gr. og 209. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Fyrir hönd A, kt. [...], er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 1.000.000., auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 8. desember 2016 þar til mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er krafist greiðslu málskostnaðar að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

2

Verjandi ákærða krefst sýknu en til vara vægustu refsingar er lög leyfa og hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð verulega.

I.

Málsatvik

Þann [...]. desember 2016 kom brotaþoli á lögreglustöðina [...] og lagði fram kæru á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot gegn sér á heimili sínu [...]. desember 2016.

Kvaðst brotaþoli hafa verið að skemmta sér með ákærða og fleira fólki. Hafi þau fengið far heim með sameiginlegum vinum eftir lokun staðarins. Ákærði hafi óumbeðinn komið heim til hennar undir morgun og fengið leyfi föður hennar til þess að gista þar. Hafi hún ekki vitað af sér fyrr en hún vaknaði með ákærða nakinn við hlið sér. Hafi hann í kjölfarið veist að henni og brotið kynferðislega gegn henni þegar hún reyndi að komast í burtu frá honum.

Skýrsla var tekin af ákærða hjá lögreglu [...]. apríl 2017. Bar hann fyrir sig minnisleysi um atvik umrædda nótt sökum ölvunar. Kvaðst hann muna eftir því að hafa fengið far heim og að D hefði aðstoðað hann við að komast í herbergið sitt eftir að þangað kom. Þá kvaðst hann hafa vaknað heima næsta dag. Hafi hann þá fyrst fengið spurnir af ásökunum brotaþola hjá D.

Meðal gagna er móttökuskýrsla hjúkrunarfræðings dagsett [...]. desember 2016. Þar kemur fram að brotaþoli hafi komið í fylgd vinar síns eftir að hafa hringt í lögreglu. Greindi hún frá því sem gerst hafði umræddan morgun og að ákærði hefði þar átt í hlut. Þá lýsti hún mikilli vanlíðan eftir atvikið og svefnleysi. Kvaðst hún vera aum í handlegg og með marbletti. Brotaþoli greindi frá samskiptum við ákærða eftir atvikið og tildrögum þess að kærasti hennar sem væri erlendis hefði fengið spurnir af því sem gerðist auk þess sem ákærði og D hefðu svert mannorð hennar. Í kjölfarið hafi kærastinn slitið sambandi sínu við hana og vanlíðan hennar aukist til muna. Hafi hún gert tilraun til sjálfsvígs um sólarhring áður.

Í skýrslunni kemur fram í viðeigandi reitum lýsing á meintu ofbeldi og segir þar að gerandinn hafi haldið fast um handleggi og fyrir munn brotaþola. Þá er hakað við tilraun til nauðgunar þar sem lýst er kynferðislegu framferði, auk þess sem helstu andlegra einkenna við komu er getið. Segir í samantekt að brotaþoli hafi verið róleg og yfirveguð en liðið illa og sagst stöðugt vera með atburðinn í huga sér. Stutt hafi verið í tár en hún hafi harkað af sér. Þá hafi brotaþoli fundið fyrir líkamlegri vanlíðan og henni verið óglatt. Teknar voru ljósmyndir af líkama brotaþola þar sem m.a. mátti sjá marbletti á vinstri upphandlegg hennar. 3

Meðal rannsóknargagna eru „messenger“skilaboð á [...] sem lögreglan sótti af Facebooksíðu brotaþola, annars vegar á milli brotaþola og D og hins vegar brotaþola og ákærða. Skilaboðin voru þýdd úr [...] yfir á íslensku. Nánar verður gerð grein fyrir þeim í niðurstöðukafla.

II.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði greindi frá því að hann hefði kynnst brotaþola í gegnum D um hálfum mánuði fyrir atvik þau sem hér eru til umfjöllunar. Hún hefði verið gestkomandi heima hjá honum ásamt fleirum. Hefði D þá sagt brotaþola að hann ætti pening og hefði brotaþoli beðið hann um peningalán en hann ekki orðið við því. Þá hefði hann einnig farið með henni og fleiri vinum í bíó. Ekkert kynferðislegt hefði verið þeirra á milli.

Það kvöld sem um ræðir hafi ákærði, brotaþoli og fleira fólk farið að skemmta sér á N. Hafi D ekið honum heim til brotaþola, en þaðan hafi hann orðið samferða vinum á skemmtistaðinn en þau hafi öll hist fyrir utan húsið. Þegar á skemmtistaðinn var komið hafi verið þar hópur fólks sem ákærði þekkti, m.a. D og B, vinkona hennar. Hann hafi ekki veitt því athygli hvað brotaþoli gerði þetta kvöld og minntist þess ekki að hafa talað við hana. Ákærði kvaðst hafa drukkið mikið áfengi á staðnum. Hafi hann og félagi hans keypt tvær vodkaflöskur. Hefði hann dansað og skemmt sér með fleira fólki.

Ákærði kvaðst hafa fengið far heim með B einhvern tímann um það leyti er skemmtistaðnum var lokað. Hafi hann verið mjög ölvaður þegar hér var komið sögu og minni hans því gloppótt. Kvaðst ákærði ekki muna eftir því að hafa haft samskipti við brotaþola á leiðinni og aðspurður kvaðst hann ekki muna eftir því að hafa gefið henni undir fótinn. Taldi hann sig hafa sofnað í bílnum.

Þegar heim var komið kvaðst ákærði hafa verið lengi að leita að húslyklinum til að komast inn. Hafi D sótt hann á stigaganginn. Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort hún hefði komið alla leið niður og hleypt honum inn eða hvort hann hefði notað lykilinn sinn. Hún hefði síðan komið honum í rúmið og hann sofnað. Kvaðst hann ekkert hafa farið út aftur. Nánar spurður taldi hann að hann gæti ekki hafa farið út án þess að muna það. Hafi hann verið mjög óstöðugur á fótum. Þá hefði hann verið svo fullur að hann hefði strax sofnað þegar heim var komið.

Ákærði kvaðst muna eftir því að hafa vaknað um morguninn og kastað upp inni á baðherbergi. D hafi þá talað eitthvað við hann og spurt hann hvað hann hefði verið að gera. Hefði það tengst einhverju með N. Kvaðst ákærði hafa verið vankaður á þessum tímapunkti og enn svolítið fullur. Hafi hann farið inn í svefnherbergi sitt og 4 sent brotþola skilaboð. Voru skilaboðin borin undir ákærða og kannaðist hann við þau. Kvaðst hann hafa beðið brotaþola afsökunar því hann hefði talið að hann kynni að hafa gert henni eitthvað án þess að muna það þó. Hafi hann tekið hana trúanlega en hafi ekki verið að viðurkenna neitt. Hann hafi síðan rætt betur við D eftir hádegið þennan dag og hafi þá fyrst fengið að vita að hann hefði átt að hafa farið heim til brotaþola og gert eitthvað þar.

Ákærði kvaðst ekki drekka oft en hins vegar yrði hann yfirleitt frekar fullur þegar hann drykki áfengi og hefði áður upplifað gloppótt minni sökum ölvunar.

Aðspurður kvaðst ákærði ekki kunna skýringar á því hvers vegna brotaþoli héldi því fram að hann hefði brotið gegn henni. Engin illindi hafi verið þeirra á milli. Ákærði kvaðst ekki hafa tekið þátt í að senda skilaboð sem D sendi kærasta brotaþola en kvaðst hafa fengið vitneskju um þau eftir að hún sendi þau. Hafi það verið tveimur til þremur dögum eftir atvik þessi.

Brotaþoli greindi frá því að umrætt kvöld hefði hún ásamt hópi fólks farið að skemmta sér á N. Ákærði hafi verið þar á meðal. Hún hafi drukkið áfengi þetta kvöld. Kvaðst hún ekki muna í dag hvernig kvöldinu vatt fram og hver samskipti hennar hefðu verið við ákærða, en þau hefðu verið einhver. Brotaþoli kvaðst hafa fengið far heim með B, vinkonu sinni, og ákærði einnig. Hann hafi setið við hlið hennar í aftursætinu. Kvaðst hún muna að hann hefði sagt að hún ætti frekar að hitta hann en kærasta sinn. Hafi henni virst sem hann væri fullur. Henni hafi verið ekið heim fyrst og þegar þangað kom hafi hún farið beint að sofa. Brotaþoli kvaðst ekki vita hvað klukkan hefði verið er faðir hennar bankaði á dyrnar hjá henni. Hann hafi sagt að vinur hennar væri kominn og hann segði að hún væri með húslyklana hans. Kvaðst brotaþoli hafa farið fram til að ræða við ákærða. Hún hafi reynt að hringja í B og D en hvorug hafi svarað. Þá hafi hún sent skilaboð og beðið um að ákærði yrði sóttur. Þá kvaðst brotaþoli hafa beðið föður sinn að skutla ákærða heim en hann hefði ekki verið reiðubúinn til þess þá. Hafi hann hins vegar fallist á að ákærði fengi að gista. Hafi hún sagt ákærða það og svo farið að sofa. Hafi hún lokað að sér en ekki læst. Væri unnt að læsa innan frá með lykli.

Brotaþoli kvaðst hafa vaknað skyndilega og séð karlmann við hlið sér. Hann hafi ekki snert hana en hún kvaðst hafa verið klædd náttkjól. Hún hafi sest upp og skýlt sér því að hún hefði ekki verið í brjóstahaldara innan undir náttkjólnum. Hún hafi svo séð að þetta var ákærði og hann hafi verið nakinn. Hafi hún spurt hann stundarhátt hvað hann væri að gera. Hann hafi engu svarað heldur bara horft á hana. Hafi hún þá farið fram úr rúminu og ætlað fram. Hún hafi tekið í hurðarhúninn og reynt að opna en það hafi verið læst. Hún hafi ekkert vitað hvað hún ætti að gera. Ákærði hafi þá tekið í handlegginn á henni og ýtt henni niður í rúmið. Þar hafi hann tekið fyrir munninn á henni þegar hún reyndi að gefa frá sér hljóð. Þá hafi hann kysst 5 hana á andlitið en hún myndi ekki hvort það hefði verið á munninn. Hann hafi hálfpartinn legið á henni og haldið um handlegg hennar. Kvaðst brotaþoli ekki muna nákvæmlega hvar ákærði hélt í hana. Faðir brotaþola hafi síðan brotið sér leið inn og hafi ákærði þá enn haldið í hana. Hann hafi síðan hent ákærða út en brotaþoli kvaðst hafa farið að gráta. Á meðan á þessu stóð kvaðst brotaþoli hafa verið hrædd og sér hefði brugðið mjög. Hún hafi ekki vitað hvað ákærði myndi gera við hana.

Eftir atvikið hafi ekki verið hringt í lögregluna. Brotaþoli kvaðst hafa rætt við D fljótlega eftir atvikið. Hún hefði hlustað á hana í fyrstu en síðan hefði hún komið fram við brotaþola eins og hún væri að búa þetta til. Hafi sífellt orðið meiri spenna á milli þeirra. Hafi D talað illa um brotaþola við kærasta hennar og sagt hana vera lausláta. Hafi það orðið til þess að hann hefði slitið sambandinu við brotaþola. Hafi það verið mikið áfall fyrir hana og hún hafi reynt sjálfsvíg. Hún hafi ákveðið að kæra háttsemi ákærða þó að hún hefði forðast það til að byrja með og vilja vinna úr því á annan hátt. Kvaðst hún enn vera mjög leið yfir því sem gerðist og einnig vegna vinslita hennar og D. Hafi hún því fyrst viljað fyrirgefa henni og ákærða og því spurst fyrir um hversu langt á veg málið væri komið. Kvaðst hún aðspurð ekki hafa verið beitt þrýstingi af neinum í tengslum við málið.

Aðspurð kvað brotaþoli ákærða hafa sýnt henni áhuga en ekki bara hann heldur einnig D sem hafi ýjað að því að þau ættu vel saman. Allir hafi hins vegar vitað að hún ætti kærasta sem var í M þótt hún myndi ekki hvort hún hefði sérstaklega rætt það við ákærða. Þau hefðu ekki þekkst lengi er atvik þetta átti sér stað. Þau hefðu hist m.a. heima hjá ákærða en fleira fólk hefði þá verið viðstatt. Hafi þau við það tækifæri skipst á símanúmerum.

C, kvaðst hafa verið í stofunni í íbúð sinni þegar hringt hefði verið á bjöllunni. Hann hafi farið til dyra og þar hefði staðið maður sem hann þekkti ekki og viljað ræða við brotaþola. Hefði hann sagt hana vera með húslyklana sína. Hefði maðurinn virst vera undir áhrifum áfengis og viljað komast inn fyrir. Vitnið kvaðst hafa sagt honum að bíða í anddyrinu og bankað á svefnherbergisdyr brotaþola. Hún hafi fljótlega komið fram og rætt við manninn á [...]. Hún hafi síðan beðið vitnið að skutla honum heim til sín en vitnið hafi sagst geta gert það í fyrramálið. Hafi farið svo að hann hefði boðið manninum gistingu og búið um hann í herbergi sonar síns sem var í M með móður sinni. Vitnið hafi síðan sjálfur farið yfir í hjónaherbergið beint á móti. Einhverju síðar hafi hann heyrt hundinn sinn urra og nokkru síðar heyrt einhver hljóð. Hann hafi farið fram úr og séð að maðurinn var ekki í herberginu en skórnir hans hafi enn verið frammi. Hafi hann þá lagt við hlustir og heyrt hljóð úr svefnherbergi brotaþola sem hann hefði jafnvel talið vera kynferðislegs eðlis. Þau hafi hins vegar ágerst og hann gert sér grein fyrir að þau væru „mótþróaleg“ og eins og ekki væri „allt með felldu“. Hafi vitnið þá tekið í húninn á svefnherbergishurð brotaþola en þar hafi 6 verið læst og enginn opnað. Hann hafi þá „farið með fótinn í hurðina“ og komist inn. Þegar inn var komið hafi hann séð manninn liggja á rúminu allsnakinn og brotaþola, sem hafi hálfsetið í rúminu, að reyna að komast í burtu. Hafi maðurinn verið að toga í hana og enn haldið í hana eftir að vitnið var kominn alveg inn. Hafi hann þegar hent manninum út og hafi hann tekið fötin sín með sér. Maðurinn hafi ekki sagt orð og ekki sýnt mótþróa. Brotaþoli hafi verið í sjokki og vitnið ekkert vitað hvernig hann ætti að bregðast við því ástandi. Hann hafi sagt henni að róa sig niður og þau myndu skoða þetta. Kvaðst vitnið ekki hafa rætt mál þetta sérstaklega við hana en vissi að hún hefði rætt það við einhvern eftir atvikið. Hafi brotaþoli sýnt honum marbletti sem hún hafi sagt vera eftir manninn.

Aðspurður kvað vitnið brotaþola hafa komið heim talsvert áður en maðurinn kom. Hefði hún þá farið beint inn til sín að sofa. Borinn var undir vitnið framburður hans hjá lögreglu um það hvernig hann hefði orðið var við manninn er hann bar að garði, en þá var haft eftir honum að hann hefði heyrt rjálað við dyrnar inn í íbúðina, kíkt út um gægjugat og þá séð manninn. Hvað vitnið ekki ólíklegt að atvik hefðu verið með þeim hætti sem þar er lýst. Aðspurður kvað hann unnt að læsa hurð í svefnherbergi brotaþola með lykli.

D, kvað ákærða hafa beðið hana um að keyra sig á bílastæði á tilteknum stað kvöldið fyrir atvik en þaðan hefði hann fengið far á skemmtistaðinn N. Hún hafi ætlað að sækja hann þangað og hefði farið þangað rúmlega þrjú um nóttina, en þar hafi ákærði verið með sameiginlegum vinum þeirra. Hafi hún hitt B og kærasta hennar og hafi þau sagt henni að ákærði fengi far með þeim. Kvaðst vitnið hafa farið heim en þá hafi klukkan verið rúmlega fjögur. Ákærði hafi komið heim og hafi fyrst hringt á bjöllunni. Hún hafi komið á móti honum og mætt honum á stigaganginum. Hafi hann verið mjög drukkinn og hún þurft að styðja hann upp í íbúðina. Hafi hún aðstoðað hann inn í svefnherbergi hans og hún sjálf farið að sofa í næsta herbergi. Klukkan rúmlega fimm hafi hún heyrt að ákærði fór að kasta upp á salerninu. Kvaðst hún hafa heyrt það því hún hefði enn verið vakandi. Nánar spurð kvaðst hún í reynd ekkert hafa sofnað því að hún hefði verið að tala við kærasta sinn í M og hafi síðan farið að horfa á [...] sjónvarp. Hafi hún því enn verið vakandi þegar ákærði hafi þurft að kasta upp í annað sinn en þá hafi klukkan verið sjö eða átta. Jafnframt hefði brotaþoli hringt um þetta leyti og sagt að ákærði hefði verið að reyna við hana á barnum á N og verið mjög reið. Kvaðst vitnið ekki hafa skilið þetta því að ákærði hefði verið heima. Hefði hún borið þetta undir ákærða sem ekki hefði kannast við þetta. Hefði hann sagst hafa verið mjög fullur á N og hann myndi aðeins glefsur. Hafi hann vitað að brotaþoli ætti kærasta og liti því á hana sem „systur“, auk þess sem hún væri vinkona vitnisins. Þá hefðu komið skilaboð frá brotaþola, sem vitnið kvaðst ekki hafa séð fyrr en síðar, þar sem fram kom að ákærði væri hjá henni. Hafi hún þrætt við brotaþola um þetta og 7 kvaðst ekki trúa henni því að ákærði hefði komið heim. Kvað hún brotaþola aldrei hafa rætt það sem átti að hafa gerst heima hjá henni. Þá hefði kærasti brotaþola sent henni skilaboð og sagt henni að segja ákærða að halda sig frá brotaþola. Hafi skilaboð gengið á milli þeirra.

Vitnið taldi brotaþola vera að sækjast eftir peningum, en hún hefði beðið ákærða um peningalán. Þá taldi hún hana vera í hefndarhug, en brotaþoli hefði ekki viljað kæra til að byrja með. Taldi hún föður brotaþola spila með.

B kvaðst vera vinkona brotaþola og ákærða. Hún hefði þó þekkt ákærða lengur og kynnst honum í gegnum D. Hún og brotaþoli hefðu ekki verið nánar vinkonur á þeim tíma sem atvik áttu sér stað en orðið það í seinni tíð. Vitnið lýsti aðkomu sinni svo að hún hefði verið á N með fleira fólki. Ákærði og brotaþoli hefðu fengið far heim með vitninu og kærasta hennar. Hafi ákærði verið sjáanlega ölvaður. Brotaþoli hafi hringt í kærasta sinn á leiðinni og hefði ákærði þá eitthvað farið að „djóka“ með að hún ætti að gefa honum „sjens“. Kvað vitnið brotaþola hafa verið ekið heim fyrst en síðan ákærða. Kvaðst vitnið ekki hafa ekið á brott fyrr en hún hefði séð ákærða komast inn til sín. Það hafi tekið hann svolítinn tíma en að lokum hafi hann náð að opna með lykli.

Vitnið kvaðst hafa sett símann sinn á „silent“ þegar hún hafi farið að sofa. Hún hafi því ekki séð skilaboð frá brotaþola um að sækja ákærða heim til hennar fyrr en hún vaknaði. Hafi hún hringt í brotaþola sem hafi sagt ákærða hafa komið heim til sín og reynt að tala sig til og spurt af hverju hún væri ekki hrifin af honum. Hann hefði tekið í höndina á henni en brotaþoli náð að gefa frá sér hljóð og C komið og hent ákærða út. Aðspurð kvað vitnið brotaþola ekki hafa talað um nauðgun heldur að hann hefði „truflað“ hana.

Vitnið kvað engin illindi hafa verið á milli ákærða og brotaþola. Hafi brotaþoli stundum fíflast með að ákærði væri skotinn í henni og eitthvert „djók“ verið í gangi um að þau væru hrifin hvort af öðru. Vitnið kvað brotaþola ekki hafa ætlað að kæra í fyrstu og hafa viljað leysa úr þessu á annan hátt.

E kvaðst vera mjög góður vinur brotaþola. Hann mundi atvik ekki vel en kvaðst hafa farið með brotaþola á neyðarmóttöku. Hefði hún reynt sjálfsvíg en unnusti hennar hefði slitið sambandinu við hana. Einnig tengdist þetta einhverju alvarlegu sem hefði komið fyrir hana. Nánar spurður kvað hann það hafa verið vegna ofbeldis og kynferðisbrots. Hefði hún [...]. desember 2016 sent honum skjáskot af skilaboðum ákærða til hennar sem tengdust þessu máli. Um viku áður hefði hún sagt honum frá atvikinu og sagt ákærða hafa verið gerandann. Vitnið kvaðst þó ekki muna hverju hún hefði lýst.

F, hjúkrunarfræðingur á [...], kvaðst hafa tekið á móti brotaþola og skoðað hana. Ekki þykir ástæða til þess að rekja framburð hennar sérstaklega. 8

III.

Niðurstaða

Ákærða er gefin að sök tilraun til nauðgunar. Hann neitar sök og kveðst ekki hafa farið út úr húsi eftir að honum var ekið heim frá skemmtistað þá um nóttina. Um atvik frá því að á skemmtistaðinn var komið ber ákærði að mestu fyrir sig minnisleysi sökum ölvunar. Fyrir liggur að ákærði og brotaþoli voru vinir. Þá er fram komið í málinu að samdráttur var ekki þeirra á milli, hvorki fyrir atvikið né á skemmtistaðnum.

Framburður brotaþola hefur frá upphafi verið stöðugur og greinargóður. Bar hún ákveðið að hún hefði vaknað skyndilega og séð mann, sem hún síðar áttaði sig á að væri ákærði, liggja allsnakinn í rúmi sínu. Kvaðst hún hafa leitað útgöngu en ákærði komið í veg fyrir það með nánar tilgreindum hætti. Fær framburður hennar stoð af trúverðugum vitnisburði C sem lýsti atvikum nákvæmlega. Eru engin efni til að ætla að þau hafi ekki verið að lýsa atvikum sem þau upplifðu. Einnig liggur fyrir í gögnum málsins að brotaþoli sendi vitninu B og D, skilaboð þar sem hún bað um að ákærði yrði sóttur til hennar. Í síðarnefndu skilaboðunum sagði: „[...], [...] er heima hjá mér núna, viltu vakna núna. Pabbi minn er reiður núna.“

Fallast ber á það með ákærða að ágallar eru á rannsókn málsins. Til að mynda voru símar ákærða og brotaþola ekki rannsakaðir. en þannig hefði verið unnt að leiða í ljós tímasetningar þeirra skilaboða er gengu á milli brotaþola og vitna. svo og staðsetningu símanna. Þá var ekki rætt við vitni um mannaferðir í fjölbýlishúsi brotaþola og íbúðin ekki rannsökuð. Á hinn bóginn telur dómurinn ekkert fram komið í málinu sem dragi úr trúverðugleika brotaþola og hefur lýsing hennar á atvikum ekki gengið lengra en efni standa til og fær stuðning af fyrrgreindum gögnum. Þá er sú staðreynd að hún hafi verið hikandi bæði áður en og eftir að hún lagði fram kæru á hendur ákærða ekki til þess fallin að draga úr trúverðugleika hennar, heldur er hún í ljósi allra aðstæðna skiljanleg. Þá er ekkert fram komið í málinu sem styður að hefndarhugur eða ásókn í peninga hafi ráðið för er hún bar sakir á ákærða.

Eins og fyrr segir hefur ákærði borið fyrir sig minnisleysi um atvik og byggir neitun sína á því að hann hafi verið ófær um að fremja þá háttsemi sem honum er gefin að sök vegna ölvunarástands síns. Bar hann að hann hefði vaknað einu sinni þennan morgun til þess að kasta upp og fengið aðstoð D. Í það skipti hefði hann ekki fengið nákvæmar upplýsingar um það sem gerðist en hefði þó sent brotaþola skilaboð. D hefði svo greint honum frá meintu broti eftir hádegið þennan dag. Er framburður ákærða um þessi atriði að mati dómsins trúverðugur. Hann er á hinn bóginn í ósamræmi við vitnisburð D, sem hélt því m.a. fram að ákærði hefði vaknað tvisvar til 9 að kasta upp og að brotaþoli hefði ekki greint henni frá meintu broti ákærða. Þá var hún tvísaga um það hvenær hún hefði sofnað, en hér fyrir dómi gat hún þess fyrst að hún hefði talað við kærasta sinn langt fram eftir morgni í síma og horft á sjónvarp. Telur dómurinn framburð hennar að mestu vera ótrúverðugan og settan fram til þess að fegra hlut ákærða vegna náinna tengsla þeirra.

Í málinu er ekki ágreiningur um að ákærði hafi verið ölvaður þó ósannað sé hvert ölvunarstig hans hafi verið. Benda framburðir vitna ekki til þess að ákærði hafi verið ósjálfbjarga eða að hann hafi sökum ölvunar sofnað í bílnum á leiðinni frá skemmtistaðnum. Virðist því sem ákærði hafi gert meira úr ölvunarástandi sínu en efni stóðu til.

Að framangreindu virtu þykir ekki varhugavert að leggja til grundvallar trúverðuga frásögn brotaþola um að ákærði hafi komið heim til hennar og síðar um nóttina farið óboðinn inn í herbergi hennar, læst á eftir sér og afklætt sig áður en hann fór upp í rúm hennar, enda fær það stoð af öðrum gögnum málsins, eins og fram er komið.

Ákærða er gefin að sök tilraun til nauðgunar samkvæmt 194. gr. almennra hegningarlaga, en atvik áttu sér stað áður en ákvæðinu var breytt með lögum nr. 16/2018. Til þess að unnt sé að sakfella fyrir tilraun þarf að sanna að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að fullfremja verknaðinn. Í því sambandi ber að líta til þess hvort og þá hvernig ákærði hafi undirbúið verknaðinn og hvort hann hafi borið sig að með þeim hætti að ljóst megi vera hver ásetningur hans hafi verið.

Ákærði læsti á eftir sér er hann fór inn í herbergi brotaþola og lá, eins og áður segir, nakinn í rúmi hennar er hún vaknaði. Kvað brotaþoli ákærða hafa horft þegjandi á hana, engu svarað og ekki snert hana fyrr en hann greip í hana til þess að koma í veg fyrir að hún kæmist út og ýtti henni niður í rúmið. Þá hefði hann gripið fyrir munn hennar og kysst andlit hennar eða reynt að kyssa það. Kvaðst brotaþoli hafa hlotið áverka á framhandlegg eftir átökin við ákærða og var gerð grein fyrir þeim í móttökuskýrslu hjúkrunarfræðings, eins og áður er rakið. Þá lýsti C því sem fyrir augu bar er hann komst inn í svefnherbergi brotaþola og jafnframt að hún hefði eftir atvikið sýnt sér mar á handlegg.

Að mati dómsins þykir, þegar framangreint er virt, vera fyrir hendi skynsamlegur vafi á því að ásetningur ákærða hafi staðið til að nauðga brotaþola. Líta ber til þess að hann vissi af C í íbúðinni. Það er mat dómsins að líklegt sé að viðbrögð hans er brotaþoli stökk á fætur hafi verið ósjálfráð en ekki liður í nauðgunartilraun. Þá þykir hegðun hans er C kom inn í herbergið fremur til merkis um ástand hans umrætt sinn en um einbeittan ásetning til nauðgunar. Þá lítur dómurinn svo á að skilaboð ákærða til brotaþola samdægurs, þar sem hann baðst afsökunar á því sem hann kynni 10 að hafa gert, séu ekki sönnun þess að hann hafi þar með viðurkennt tilraun til nauðgunar. Er af hálfu ákæruvaldsins ekki véfengt að þýðing á skilaboðum úr [...] yfir á íslensku hafi verið ónákvæm. Ber að skýra vafa um allt framangreint ákærða í hag og verður hann því sýknaður af aðalkröfu ákæruvaldsins.

Með framangreindri háttsemi ákærða sem fólst í að berhátta sig og koma sér fyrir í rúmi brotaþola og reyna að kyssa hana, eins og honum er gefið að sök, hefur ákærði á hinn bóginn gerst sekur um kynferðislegt áreiti samkvæmt 199. gr. almennra hegningarlaga.

Í athugasemdum í greinargerð með 7. gr. laga nr. 61/2007 um breyting á almennum hegningarlögum segir að til þess að háttsemi sé talin kynferðisleg áreitni samkvæmt 199. gr. almennra hegningarlaga sé líkamleg snerting ekki áskilin. Yfirleitt falli klúrt orðbragð og einhliða athafnir án líkamlegrar snertingar undir 209. gr. almennra hegningarlaga. Kynferðisleg áreitni getur þannig falist í orðbragði og táknrænni hegðun sem er mjög meiðandi, ítrekuð eða til þess fallin að valda ótta. Eins og atvikum var hér háttað var um beinan ásetning að ræða. Háttsemin beindist að brotaþola sérstaklega, hún var kynferðislegs eðlis, í óþökk brotaþola og til þess fallin að valda henni ótta. Því var ekki um einhliða athöfn ákærða að ræða, jafnvel þó að brotaþoli hafi verið sofandi er ákærði afklæddi sig og lagðist upp í rúmið.

Eins og atvikum er hér háttað er 199. gr. almennra hegningarlaga talin tæma sök gagnvart 209. gr. almennra hegningarlaga en sama háttsemi verður ekki felld undir bæði ákvæðin. Til hliðsjónar vísast til dóms Landsréttar í máli nr. 670/2018, en í því máli var eingöngu ákært fyrir brot gegn 199. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt þessu verður ákærði sýknaður af 209. gr. almennra hegningarlaga en sakfelldur fyrir brot gegn 199. gr. sömu laga samkvæmt varakröfu ákæruvaldsins.

IV.

Refsiákvörðun og einkaréttarkrafa

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingum áður gerst brotlegur við refsilög hér á landi. Til refsiþyngingar horfir að háttsemi ákærða var gróf og beindist að brotaþola sem taldi sig óhulta á heimili sínu. Þykir refsing ákærða með hliðsjón af 1., 3. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr. og 77. gr. laga nr. 19/1940 hæfilega ákveðin þriggja mánaða fangelsi, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir brot gegn brotaþola sem er til þess fallið að valda henni miska. Á hún rétt á miskabótum úr hans hendi, sbr. blið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í málinu liggja ekki fyrir sálfræðigögn eða önnur gögn um andlega líðan brotaþola til stuðnings aukinn miska. Þykja bætur til brotaþola með 11 hliðsjón af atvikum og dómaframkvæmd hæfilega ákveðnar 400.000 krónur, en vextir reiknast eins og í dómsorði greinir. Upphafsdagur dráttarvaxta er mánuði eftir að bótakrafan var birt ákærða, en það var [...]. apríl 2017.

Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal ákærði greiða allan sakarkostnað málsins en ekki þykja efni til að skipta sakarkostnaði. Eru það málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, D-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 1.054.000 krónur, þóknun til skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 583.420 krónur, og 64.000 krónur í annan sakarkostnað. Tekið er tillit til vinnu lögmannanna á rannsóknarstigi. Einnig er tekið tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun þóknana lögmanna.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði brotaþola A 400.000 krónur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr., sbr. 4. gr., laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá [...]. desember 2016 til 26. maí 2017 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, D-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 1.054.000 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 583.420.krónur, og 64.000 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)

11 hliðsjón af atvikum og dómaframkvæmd hæfilega ákveðnar 400.000 krónur, en vextir reiknast eins og í dómsorði greinir. Upphafsdagur dráttarvaxta er mánuði eftir að bótakrafan var birt ákærða, en það var [...]. apríl 2017.

Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal ákærði greiða allan sakarkostnað málsins en ekki þykja efni til að skipta sakarkostnaði. Eru það málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, D-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 1.054.000 krónur, þóknun til skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 583.420 krónur, og 64.000 krónur í annan sakarkostnað. Tekið er tillit til vinnu lögmannanna á rannsóknarstigi. Einnig er tekið tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun þóknana lögmanna.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði brotaþola A 400.000 krónur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr., sbr. 4. gr., laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá [...]. desember 2016 til 26. maí 2017 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, D-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 1.054.000 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 583.420.krónur, og 64.000 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)