S-289/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 31. janúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 20. desember 2011, á hendur X;

„fyrir skjalafals, með því að hafa í janúar 2009, desember 2010 og/eða janúar 2011 notað í viðskiptum við [Z] tvö veðskuldabréf, tvö tryggingabréf og skjal um skilmálabreytingu, sem hún hafði falsað með eftirfarandi hætti:

1. Veðskuldabréf, upphaflega með 4. veðrétti í [Y], að fjárhæð 4.800.000 útgefið 13. janúar 2009, af ákærðu, en ákærða hafði falsað undirritun sambýlismanns síns, [A], á bréfið, sem samþykkur maki og þinglýstur eigandi, auk þess sem hún hafði falsað nafn dóttur sinnar [B], á bréfið sem vottur.

2. Skjal um breytingu á greiðsluskilmálum ofangreinds veðskuldabréfs, útgefið 31. desember 2010, af ákærðu, en hún hafði falsað nafn ofangreinds sambýlismanns, sem samþykkur maki skuldara og nafn ofangreindrar dóttur sinnar sem vottur.

3. Tryggingabréf, upphaflega með 5. veðrétti í [Y], að fjárhæð kr. 5.000.000, útgefið 31. desember 2010, en ákærða hafði falsað undirritun [A], sem útgefandi á bréfið og ofangreindrar dóttur sem vottur, auk þess sem hún falsaði nafn hans undir greiðsluáætlun sem fylgdi bréfinu.

4. Skuldabréf, upphaflega að fjárhæð 5.250.000, útgefið 31. desember 2010, en ákærða hafði falsað nafn [A], sem meðskuldara sinn á bréfið og nafn ofangreindrar dóttur sinnar sem vottur.

5. Tryggingabréf, upphaflega með 2. veðrétti í [...] bifreið, með skráningarnúmerinu [...], að fjárhæð kr. 1.000.000, útgefið 31. desember 2010, en ákærða hafði falsað nafn [A], sem útgefanda á bréfið og skráðs eiganda og ofangreindrar dóttur sem vottur.

Telst þetta varða við 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærða krefst vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin. Skipaður verjandi ákærðu krefst hæfilegrar málflutningsþóknunar.

I.

Samkvæmt rannsóknargögnum barst lögreglunni á Akureyri hinn 28. september sl. kæra H-kk-ef P-kk-ef hrl. vegna ætlaðrar falsana á undirskrift A, fyrrverandi sambýlismanns ákærðu, á tilgreindum viðskiptabréfum hjá Z, sbr. sakarefni 1.-5. tl. ákæru.

Við upphaf lögreglurannsóknar var aflað viðeigandi gagna frá lánastofnuninni, en í framhaldi af því var ákærða yfirheyrð um sakarefnið þann 28. október sl. Þá var starfsmaður sparisjóðsins yfirheyrður svo og dóttir ákærða og kæranda.

Ákærða hefur fyrir dómi skýlaust játað sakargiftir líkt og þeim er lýst í 1.-5. tl. ákæru. Játning ákærðu var í aðalatriðum samhljóða skýrslu hennar hjá lögreglu.

Með játningu ákærðu, sem ekki er ástæða til að efa að sé sannleikanum samkvæm, og að virtum rannsóknargögnum lögreglu, er að áliti dómsins nægjanlega sannað að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem í ákæru er lýst. Háttsemi ákærðu er rétt heimfærð til laga, sbr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Mál þetta var rekið á grundvelli 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu, en sækjanda og skipuðum verjanda ákærðu var áður gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og viðurlög.

II.

Ákærða, sem er fædd árið ..., hefur samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins aldrei áður gerst sek um refsiverða háttsemi svo kunnugt sé.

Við ákvörðun refsingar ber m.a. að horfa til þess að ákærða hefur í máli þessu gerst sek um skjalafals með því að nota í lögskiptum sínum við Z áðurlýst skjöl, annars vegar í janúar 2009 og hins vegar í desember 2010. Ber að virða ákærðu það til refsiþyngingar að um viðskiptabréf var að ræða, sbr. 2. ml. 1. mgr. 155. gr. hegningarlaga nr. 19, 1940, en einnig að hún vélaði þar með talsverðar fjárhæðir.

Við meðferð málsins fyrir dómi hefur að nokkru verið gerð grein fyrir högum ákærðu. Liggur m.a. fyrir að sambúð ákærðu og kæranda til 30 ára lauk formlega í lok síðasta árs, en ákærða hafði nokkrum mánuðum áður flutt af sameiginlegu heimili þeirra. Ákærða og kærandi eiga saman fjögur börn. Þau tvö yngstu, sem eru á 17. aldursári, halda nú heimili með föður sínum.

Ákærða hefur haldið því fram að á sambúðartímanum með kæranda hafi fjárreiður heimilisins nær alfarið hvílt á hennar herðum. Ákærða sagði að með árunum hefði hún fundið fyrir aukinni andlegri vanlíðan og staðhæfði að hún hefði jafnframt mátt þola ákveðið andstreymi af hálfu kæranda. Ákærða bar að verulega hefði farið að halla undan fæti í lífi hennar á árinu 2007. Hún hefði m.a. hætt að starfa utan heimilisins, en að auki misstigið sig í fjármálunum með lýstum hætti. Ákærða staðhæfði að hluta þeirra fjármuna sem hún fékk í hendur vegna nefnds atferlis hefði hún notað til að greiða upp eldri vanskil hjá nefndri lánastofnun, en að öðru leyti hefðu þeir verið notaðir til að standa undir heimilisútgjöldum, til bifreiðakaupa og til að greiða ýmis óútskýrð útgjöld.

Fyrir liggur að skuldir ákærðu samkvæmt nefndum viðskiptabréfum eru tryggðar á 4. og 5. veðrétti í fasteign ákærðu og fyrrverandi sambýlismanns hennar, en einnig í tiltekinni bifreið. Nefnd lánastofnun hefur ekki haft uppi skaðabótakröfu í máli þessu, en athygli vekur að einn af yfirmönnum hennar ritaði nafn sitt sem vitundarvottur á veðskuldabréfið sem lýst er í 1. tl. ákæru, án viðveru kæranda.

Við meðferð málsins voru lögð fyrir dóminn sérfræðigögn um heilsubrest ákærðu, og þá ekki síst um að veruleg andleg vanheilsa hefði hrjáð hana á síðasta ári. Liggur fyrir að ákærða þurfti vegna þess að leita sér læknismeðferðar auk annarrar aðstoðar.

Fyrir liggur í málinu að áður en fyrrgreint kæruerindi barst lögreglu hafði ákærða án árangurs reynt að gera hreint fyrir sínum dyrum hjá lögregluyfirvöldum á Suðurnesjum, en við meðferð málsins lýsti hún að auki yfir iðran vegna háttsemi sinnar.

Nefndir erfiðleikar ákærðu réttlæta á engan hátt háttsemi hennar, en fært þykir að taka nokkurt tillit til þeirra við ákvörðun refsingar ásamt skýlausri játningu hennar við alla meðferð málsins.

Að öllu ofangreindu virtu og með hliðsjón af viðeigandi ákvæðum 70. gr. og 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í sjö mánuði. Fært þykir að skilorðsbinda refsinguna, og er því fullnustu refsingarinnar frestað og skal hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærðu til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem greinir í dómsorði. Annan kostnað leiddi ekki af rannsókn og meðferð málsins.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, X, sæti fangelsi í sjö mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar, og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.