S-91/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 17. f.m., er höfðað með ákæru sýslumannsins á Keflavíkurflugvelli, útgefinni 10. janúar 2006, á hendur K-x-x R-x-x P-x-x, enskum ríkisborgara, fæddum 5. júní 0000, til heimilis að 55 Church Lane Kingsbury, London „fyrir tollalagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 6. desember 2005, flutt með sér hingað til lands og eigi framvísað með tilskildum hætti við tollgæsluna við komu til Keflavíkurflugvallar með flugi frá London, óunnu silfri að tollverði [15.893 krónur] og eftirtöldum skartgripum að tollverði [1.834.117 krónur], 64 hringjum, 34 eyrnalokkum, 20 hálsmenum, 2 armböndum, 18 ermahnöppum, 5 nefpinnum og 14 perlufestum, en umrætt sinn gekk ákærði um tollhlið merkt grænu skilti með áletruninni „Enginn tollskyldur varningur“, og fannst framangreindur varningur í farangri hans.

Telst þetta varða við 1. mgr. 123. gr., sbr. 124. gr. og 135. gr. tollalaga nr. 55/1987, sbr. 20. gr. tollalaga, sbr. 9. gr. laga nr. 69/1996, sbr. 1., 2. og 10. gr. reglugerðar um tollmeðferð vara sem ferðamenn og farmenn hafa með sér við komu til landsins nr. 526/2000, sbr. reglugerð nr. 13/2002.“

Í ákæru er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og að honum verði gert að sæta upptöku á framangreindum varningi.

Ákærði krefst þess aðallega sýknu af refsikröfu ákæruvalds, en til vara að honum verði einungis gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er þess krafist að upptökukröfu verði hafnað.

I.

Ákærði kom til landsins með flugi Icelandair frá London laust eftir miðnætti þriðjudaginn 6. desember 2005. Samkvæmt skýrslu tollgæslunnar á Keflavíkur-flugvelli fór ákærði að hliði í komusal flugstöðvarinnar sem ætlað er þeim sem ekki hafa meðferðis tollskyldan varning. Var taska, sem hann hafði meðferðis, sett í gegnumlýsingartæki og kom þá í ljós að hún innihélt skartgripi. Þegar taskan var opnuð reyndist hún hafa að geyma þann varning sem í ákæru málsins greinir. Er í skýrslunni haft eftir ákærða að um væri að ræða sýnishorn og að hann hafi talið að ekki þyrfti að tollafgreiða varninginn. Hefur tollverð varningsins, sem hald var lagt á, verið metið á 1.850.010 krónur og hefur ákærði ekki andmælt því mati.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 19. desember 2005. Þar greinir hann svo frá að hann hafi gerst meðeigandi að fyrirtæki sem reki skartgripaverslun í Reykjavík. Meðeigandi hans sé H-kvk-nf G-kvk-nf gullsmíðameistari. Hafi samstarf þeirra falist í því að H-kvk-nf hafi sent ákærða mót af skartgripum sem hún hafi hannað. Ákærði hafi síðan búið til skartgripi samkvæmt hönnun H-kvk-ef. Í umræddri ferð sinni til Íslands hafi hann í fyrsta skipti haft meðferðis skartgripi samkvæmt hönnun H-kvk-ef. Þegar hann var búinn að nálgast farangur sinn hafi hann gengið í átt að útgöngudyrum í komusal flugstöðvarinnar og í fyrstu að svonefndu rauðu hliði, en það er ætlað þeim sem hafa tollskyldan varning meðferðis. Enginn tollvörður hafi verið þar. Hann hafi þá gengið í átt að þremur einkennisklæddum mönnum, sem strax hafi spurt hann hvað hann væri með í farangri sínum. Hann hafi svarað því til að hann væri með skartgripi í tösku sem hann hafði meðferðis. Hafi hann þá verið beðinn um afhenda töskuna þannig að unnt yrði að gegnumlýsa hana. Hafi hann sett töskuna á borð sem þarna var, opnað hana og afhent skartgripina ásamt lista yfir þá. Honum hafi þá verið tjáð að hald væri lagt á skartgripina. Í skýrslunni er eftirfarandi bókað eftir ákærða þegar hann hafði verið inntur eftir því hvort um hafi verið að ræða sýnishorn eða söluvarning: „Mætti segir að þetta séu sýnishorn sem að H-kvk-nf átti að skoða og ef hún samþykkti þau ekki færi hann með þau með sér aftur til Bretlands. Mætti segir jafnframt að þau sýnishorn sem H-kvk-nf myndi samþykkja mundi hann síðan senda reikning fyrir og tilkynna söluna viðeigandi yfirvöldum.“

Við dómsmeðferð málsins hefur ákærði lýst atvikum með hliðstæðum hætti og að framan greinir. Þannig bar hann að hann hafi sótt farangur sinn og gengið síðan að rauðu tollhliði, það er þeim stað í komusal flugstöðvarinnar þar sem er afgreiðsla fyrir tollskyldan varning. Þar hafi enginn starfsmaður verið sjáanlegur. Hann hafi þá gengið í átt að græna hliðinu, það er hliði sem ætlað er þeim sem ekki hafa meðferðis tollskyldan varning. Einn þriggja starfsmanna sem þar voru hafi spurt hann hvort hann hefði tollskyldan varning meðferðis og kvaðst ákærði hafa játað því og sagt að það væru skartgripir. Honum hafi þá verið fylgt afsíðis, þar sem skjalataska hans hafi verið gegnumlýst. Kvaðst ákærði þegar hér var komið sögu hafa afhent tollvörðum lista yfir skartgripina og verðmæti þeirra. Þá hafi hann tekið það fram að um sýnishorn væri að ræða. Aðspurður kvaðst ákærði hafa gert sér grein fyrir að hann þyrfti að gefa sig fram við tollyfirvöld og framvísa skartgripunum, enda hafi hann fyrst leitast við að gefa sig fram við rautt tollhlið. Þar sem enginn starfsmaður hafi verið þar til staðar hafi hann gengið í átt að græna hliðinu og verið stöðvaður áður en hann kom að því.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu fjórir starfsmenn tollgæslunnar á Keflavíkurflugvelli.

S-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf starfaði sem tollvörður hjá tollgæslunni í desember 2005 og hafði þá gegnt því starfi í fjögur og hálft ár. Hann kvaðst muna vel eftir atvikum í umrætt sinn. Kvaðst hann hafa verið staddur við grænt tollhlið þá er hann veitti ákærða athygli. Hafi ákærði verið að koma frá þeim stað í komusal flugstöðvarinnar þar sem farþegar sækja farangur sinn. Hafi ákærði verið einn á ferð og gengið rakleiðis í átt að græna hliðinu. Þegar hann var kominn þangað hafi vitnið beðið hann um að setja töskur sem hann hafði meðferðis á færiband sem er hluti af gegnumlýsingarbúnaði tollgæslu. Við þeim tilmælum hafi ákærði orðið og töskurnar þessu næst verið gegnumlýstar. Fyrst eftir þá aðgerð hafi ákærði minnst á skartgripi, en þá hafi verið búið að fara með ákærða og töskur hans afsíðis til að kanna innihald þeirra nánar. Kvaðst vitnið ekki muna hvort ákærði hafi minnst á skartgripina áður eða eftir að töskurnar voru opnaðar. Fram hafi komið hjá ákærða að hann hafi ekki talið sig þurfa að framvísa skartgripunum þar sem um sýnishorn væri að ræða. Sérstaklega aðspurt kvaðst vitnið aldrei hafa séð ákærða fara að rauðu tollhliði og útilokaði í raun að hann hafi gert það.

H-kvk-nf G-kvk-nf G-kvk-nf tollvörður var við störf ásamt S-kk-þgf A-kk-þgf í komusal flugstöðvarinnar og við tollhlið þar sem þeim farþegum sem ekki hafa tollskyldan varning meðferðis er ætlað að fara um. Kvaðst hún hafa veitt ákærða athygli þá er hann var staddur innar í komusalnum og nokkru áður en hann kom að græna hliðinu. Hann hafi aldrei gert sig líklegan til að fara að rauða hliðinu, heldur gengið beint í áttina að því græna. Þegar hann kom þar að hafi S-kk-nf A-kk-nf tekið á móti honum og kvaðst vitnið ekkert hafa komið að málinu sem slíku.

P-kk-nf G-kk-nf varðstjóri í tollgæslunni á Keflavíkurflugvelli bar fyrir dómi að hann hafi verið á vakt við rautt tollhlið í umrætt sinn. Þess sé ávallt gætt að tollvörður sé þar til staðar til að annast afgreiðslu á tollskyldum varningi. Kvaðst P-kk-nf ekki hafa veitt ákærða athygli og staðhæfði að það hefði ekki farið framhjá honum ef ákærði hefði komið að rauða hliðinu. Hann hafi hins vegar haft afskipti af máli ákærða og í kjölfar þess að S-kk-nf A-kk-nf kallaði hann til. Hafi hann spurt ákærða af hverju hann hefði ekki gefið sig fram við rautt tollhlið og fengið það svar að ákærði hefði ekki talið þörf á því þar sem eingöngu væri um sýnishorn skartgripa að ræða.

Auk framangreindra starfsmanna tollgæslu gaf B-kvk-nf V-kvk-nf deildarstjóri almennrar deildar skýrslu við dómsmeðferð málsins. Hún kom ekki að máli ákærða og laut skýrsla hennar að almennum atriðum í starfi tollgæslunnar á Keflavíkurflugvelli. Þykir ekki ástæða til að gera hér grein fyrir því sem fram kom í vitnisburði B-kvk-ef, né heldur vitnisburði H-kvk-ef G-kvk-ef gullsmíðameistara og meðeiganda ákærða í fyrirtækinu Dharm Jewels ehf.

II.

Í málinu er ákærða gefið að sök brot gegn 1. mgr. 123. gr., sbr. 20. gr. tollalaga nr. 55/1987. Lögin féllu úr gildi 1. janúar 2006, en þann dag gengu í gildi tollalög nr. 88/2005. Í 1. mgr. 20. gr. eldri laganna var kveðið á um það að ferðamenn og farmenn, sem kæmu til landsins, skyldu gera tollgæslunni grein fyrir tollskyldum varningi sem þeir hefðu meðferðis, svo og varningi sem háður væri sérstökum innflutningsskilyrðum. Nær samhljóða ákvæði er í 1. mgr. 27. gr. gildandi tollalaga. Þá telst það ólöglegur innflutningur samkvæmt 1. mgr. 170. gr. þeirra ef vara er flutt til landsins frá útlöndum eða frá tollfrjálsu svæði án þess að tollyfirvöldum sé gerð grein fyrir henni samkvæmt fyrirmælum laganna, en framangreind 1. mgr. 123. gr. laga nr. 55/1987 var að þessu leyti samhljóða hinu nýja ákvæði. Refsirammi að því er tekur til brots gegn tilvitnuðum ákvæðum nýrra tollalaga er sá sami og mælt var fyrir um í 1. mgr. 124. gr. eldri laga, það er sektir eða fangelsi allt að tveimur árum.

Í 2. mgr. 20. gr. tollalaga nr. 55/1987 var mælt fyrir um það að þar sem tollafgreiðsla ferðamanna færi fram væri tollstjóra heimilt að hafa aðskilda tollafgreiðslu, annars vegar fyrir þá sem hefðu meðferðis tollskyldan varning eða varning sem háður væri sérstökum innflutningsskilyrðum eða óheimilt væri að flytja til landsins og hins vegar fyrir þá sem hefðu engan slíkan varning meðferðis. Skyldu farþegar þá sjálfir velja sér tollafgreiðslu og teldust þeir með vali sínu gefa til kynna hvort þeir hefðu meðferðis varning sem þeim bæri að gera tollgæslunni grein fyrir. Samhljóða ákvæði er nú í 3. mgr. 27. gr. tollalaga nr. 88/2005.

Ákærði kom til landsins með flugi frá London laust eftir miðnætti þriðjudaginn 6. desember 2005. Við skoðun tollvarða á farangri hans á Keflavíkurflugvelli kom í ljós að hann hafði meðferðis þann varning sem í ákæru málsins greinir og sem var í eigu hans. Engum vafa er undirorpið að um var að ræða varning sem ákærða bar að gera tollgæslu grein fyrir og greiða af aðflutningsgjöld, þar á meðal toll. Telja verður sannað með vitnisburði þeirra S-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef, H-kvk-ef G-kvk-ef G-kvk-ef og P-kk-ef G-kk-ef, sem öll sinntu tollgæslustörfum í komusal flugstöðvarinnar í umrætt sinn, að ákærði hafi ekki gert tilraun til að gefa sig fram á þeim stað sem ætlaður er þeim sem hafa meðferðis tollskyldan varning, það er við svonefnt rautt hlið. Verður að telja í ljós leitt að þá er ákærði hafði sótt farangur sinn hafi hann gengið rakleiðis að því útgönguhliði sem ætlað er þeim sem ekki hafa meðferðis varning sem gera ber tollgæslu grein fyrir. Vitnið S-kk-nf A-kk-nf hefur borið að ákærði hafi ekki upplýst að hann hefði skartgripi meðferðis fyrr en eftir að það hafði komið í ljós við gegnumlýsingu á farangri hans. Fær þessi vitnisburður stoð í vætti P-kk-ef G-kk-ef, en þar kom fram að ákærði hafi tjáð honum að hann hafi litið svo á að hann þyrfti ekki að gefa sig fram við rautt tollhlið þar sem eingöngu væri um sýnishorn af skartgripum að ræða.

Með vísan til þess sem nú hefur verið rakið þykir ekki varhugavert að telja sannað, sbr. 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 telst þessi háttsemi hans nú brot gegn 1. mgr. 170. gr., sbr. 27. gr. tollalaga nr. 88/2005, sbr. áður 1. mgr. 123. gr., sbr. 20. gr. eldri laga um sama efni.

III.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu svo kunnugt sé.

Refsing hans samkvæmt 1. mgr. 170. gr. tollalaga nr. 88/2005, áður 1. mgr. 124. gr. tollalaga nr. 55/1987, þykir hæfilega ákveðin 800.000 króna sekt til ríkissjóðs. Verði sektin eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þess að telja skal ákærði í hennar stað sæta fangelsi í 40 daga.

Með vísan til 1. mgr. 181. gr. laga nr. 88/2005, sbr. áður 1. mgr. 136. gr. laga nr. 55/1987, verður ákærða gert að sæta upptöku á þeim varningi sem í ákæru greinir, enda getur höfundaréttur þriðja manns að þeim skartgripum sem um ræðir í málinu ekki staðið þeirri niðurstöðu í vegi.

Dæma ber ákærða til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ö-kvk-þgf L-kvk-þgf B-kvk-þgf héraðsdómslögmanns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti svo sem nánar greinir í dómsorði. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf héraðsdómari dæmir mál þetta.

D ó m s o r ð:

Ákærði, K-x-x R-x-x P-x-x, greiði 800.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa, en sæti ella fangelsi í 40 daga.

Ákærði sæti upptöku á þeim varningi sem tilgreindur er í ákæru og hald var lagt á.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ö-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 211.650 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf