S-1657/2022

Mál þettavar þingfest 17. október 2022 og dómtekið 2. febrúarsl. Málið er höfðað með ákæru héraðssaksóknara 8. september 2022 á hendur ákærða X, kt. [...]:

“fyrir kynferðisbrot og brot gegn valdstjórninni sem hér greinir:

I.

Nauðgun og kynferðisbrot gegn barni, með því að hafa miðvikudaginn[...], að [...], með ólögmætri nauðung og án samþykkis, stungið fingrum inn í leggöng Y, kt. [...], en stúlkan var þá 13 ára gömul.

Telst þetta varða við 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Brot gegn valdstjórninni, með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 21. júlí 2021 í [...], er lögreglumenn voru að handtaka ákærða, slegið lögreglumanninn A í andlit með þeim afleiðingum að hann hlaut mar, bólgu og hruflsár á enni.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

III.

Brot gegn valdstjórninni, með því að hafa að kvöldi þriðjudagsins 5. október 2021, á [...], tekið borðhníf og ógnað B, kt. [...], forstöðumanni heimilisins, með hnífnum, en þegar B-x-x laði að taka hnífinn af ákærða rakst hnífurinn í andlit B með þeim afleiðingum að hann hlaut sár á hægri kinn.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu C, kt. [...], fyrir hönd ólögráða dóttur hennar, Y, kt. [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 2.000.000 kr., auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. janúar 2020 þar til mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að kærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar fram lögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sök samkvæmt ákærulið I. en játaði skilyrðislaust sök samkvæmt ákæruliðum II. og III.

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði sýknaðuraf ákærulið I. og að honum verði ekki gerð sérstök refsing vegna ákæruliða II. og III, en til vara er krafist vægustu refsingar er lög leyfa. Einnig er þess krafist að bótakröfunni verði vísað frá dómi en til vara sýknu. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

I.

Málsatvik.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu hafði móðir brotaþola samband við lögregluna [...] þann 12. júní 2020 og sagðist vilja tilkynna kynferðisbrot gegn ólögráða dóttur sinni. Mætti hún til skýrslutöku 16. júní sama ár. Þar greindi hún frá því að fyrir um mánuði síðan hafi hún verið að skamma brotaþola sem hafi þá brotnað saman og greint henni frá því að strákur hafi þröngvað sér á hana. Kvaðst brotaþoli hafa verið á heimili vinkonu þann 1. janúar 2020. Þar hafi einnig verið ákærði sem hafi gefið brotaþola veip með kannabisvökva. Brotaþoli hafi sljóvgast við það og þá hafi drengurinn þröngvað sér upp á hana og sett fingur í leggöng hennar gegn hennar vilja. Brotaþoli hafi frosið og ekki vitað hvað hún ætti að gera. Brotaþoli hafi ekki viljað lýsa atvikum nánar. Móðir brotaþola kvaðst hafa greint breytta hegðun brotaþola frá því skólinn byrjaði aftur eftir áramót. Brotaþoli væri byrjuð að skrópa, námsárangur hafi versnað, brotaþoli væri orðin dónaleg og byrjuð að ljúga mikið. Brotaþoli hafi sagt æskuvinkonu sinni, D, frá atvikinu. Brotaþoli gaf skýrslu í Barnahúsi þann 26. júní 2020. Þar greindi hún frá því að hafa verið heima hjá vinkonu sinni E þann [...], sem hafi þekkt ákærða, sem brotaþoli hélt að væri 14 ára og beðið hann um að koma. Þau hafi spjallað saman en ákærði hafi verið með veip með grasi í, svokallaðan Dab penna. Brotaþola kvaðst hafa langað til að prófa. Henni hafi liðið skringilega á eftir og muni lítið eftir því þegar þetta gerðist. Þau hafi öll legið uppi í rúmi, brotaþoli hafi legið á hlið upp við E. Ákærði hafi lagst á bak við brotaþola en hún hafi sagt honum að fara. Hann hafi þá farið inn undir buxurnar á henni og hún hafi frosið. Aðspurð hvað hún ætti nákvæmlega við kvað brotaþoli að ákærði hafi farið með puttana inn í sig. Aðspurð hvort E hafi verið í herberginu allan tímann svaraði brotaþoli „Já en hún vissi ekki að ég vildi þetta ekki eða þannig“. Eftir atvikið hafi ákærði byrjað að fróa sér en E hafi sagt honum að hætta og þá hafi hann farið inn á bað. Brotaþoli kvaðst ekki hafa verið mikið að hugsa um þetta en eftir því sem tíminn hafi liðið hafi henni liðið meira illa við að hugsa um atvikið og þá farið að segja fólki sem hún treysti frá því. Brotaþoli nafngreindi sex vini sem hún hefði trúað fyrir þessu, þar á meðal E og D.

Ákærði mætti í skýrslutöku hjá lögreglu þann 8. september 2020 að viðstöddum verjanda og starfsmanni barnaverndar. Ákærði kvað E hafa haft samband við sig í gegnum Snapchat þann [...]. Hann hafi verið í neyslu fíkniefna og verið með kannabis penna. Ákærði kvaðst hafa þekkt E því hún og besti vinur hans hafi verið kærustupar en hann hafi aldrei hitt brotaþola áður. Ákærði kvað brotaþola og E hafa verið búnar að neyta sömu fíkniefna og hann þegar hann kom því hann hafi séð pípu á borðinu. Þau hafi legið á hlið uppi í rúmi og verið að horfa á youtube, hlusta á tónlist og skipst á kannabis penna ákærða. Ákærði kvað þau öll hafa snúið í sömu átt og brotaþoli verið í miðjunni en hann og brotaþoli hafi verið undir sæng. Ákærði var beðinn um að teikna mynd af herberginu og hvernig þau þrjú hafi legið í rúminu sem hann gerði og liggur teikningin fyrir í málinu.

Aðspurður um hvað hafi gerst eftir þetta kvaðst ákærði hafa verið með höndina á milli læra brotaþola og síðan farið inn undir buxurnar. Nánar aðspurður kvað ákærði brotaþola hafa verið í nærbuxum og hann hafi nuddað kynfæri brotaþola utan á nærbuxunum. Ákærði kvað brotaþola þá hafa verið búin að snúa sér upp og hafa verið upp við vegg en þó neðarlega. Ákærði neitaði því að hafa farið inn undir nærbuxur brotaþola eða hafa farið með fingur í leggöng. Ákærði kvaðst síðan hafa farið inn á bað og móðir hans hafi sótt hann einhvern tímann seinna. Aðspurður hvernig ákærði hafi vitað að brotaþoli vildi þetta kvað ákærði hana ekki hafa mótmælt eða sagt nei eða stopp. Ákærði kvaðst hafa haldið að brotaþoli væri jafn gömul E eða fjórtán ára. Þá neitaði hann því að hafa fróað sér fyrir framan brotaþola og vinkonu hennar. Ákærði kvaðst halda að mamma hans hefði sótt sig.

Í málinu liggur fyrir ódagsett skjáskot af samtali ákærða við notandann [1], sem á er ritað að móðir brotaþola hafi sent lögreglu þann 21. september 2020. Þar svarar ákærði spurningu um hvað sé að, með „Margt“. Þá er hann spurður: „Nogu margt til að nauðga vink minni? Hefurðu ektað segja meira eða?“ Ákærði svarar: „Gaur ég man bókstaflega ekki neitt eftir þessu. Ég var í neyslu og það er ekki afsökun fyrir því sem gerði, það sem ég gerði var rangt og algjörlega ófyrirgefanlegt og mér finnst það svo leitt að ég gerði eitthvað svona hræðilegt. Ég er búinn að vera edrú núna í meira en mánuð og ég er miður mín yfir öllu sem ég gerði og öllum sem ég særði.“

Samkvæmt upplýsingarskýrslum lögreglu dagsettar 22. september 2020 voru farsímar ákærðu og brotaþola haldlagðir og skoðaðir. Rannsókn á síma ákærða sýndi engin samskipti milli hans og brotaþola eða samskipti hans við aðra aðila varðandi meint brot. Gögn frá janúar 2020 hafi verið skoðuð en ekki kemur fram til hvaða tíma skoðunin náði. Rannsókn á síma brotaþola sýndi heldur engin samskipti milli hennar og ákærða eða hennar og annarra aðila varðandi meint brot en gögn tímabilið janúar 2020 til 17. júlí sama ár hafi verið skoðuð.

Meðal gagna málsins er skjáskot af skilaboðum á Instagram frá notandanum [ 2 ], dagsett 14. febrúar 2021. Þar segir „hey ætlaði bara að segja fyrirgefðu, það sem ég gerði var ógeðslegt og er eitthvað sem ég sé eftir á hverjum degi.“ Þá eru meðal málsgagna Messenger samskipti ákærða við móður þann [...] þar sem hún spyr ákærða kl. 19:27 hvernig hann ætli að komast heim. Ákærði svarar því kl. 19:46 að hann viti það ekki og kl. 19:58 sendir móðir ákærða skilaboð um að hún leggi af stað eftir smá.

Tekin var símaskýrsla í janúar 2022 af vini brotaþola sem hún hafði nafngreint í skýrslu í Barnahúsi. Hann kvað brotaþola hafa haft samband við sig fyrir meira en ári og tjáð sér að einhver hefði snert hana án leyfis. Hann sagðist ekki vita mikið um málið og ekki muna vel eftir því.

Í málinu liggur fyrir vottorð H sálfræðings, dagsett 16. október 2022. Þar kemur fram að brotaþoli hafi komið í 11 viðtöl á tímabilinu 9. febrúar 2021 til 5. október sama ár. Þar kemur fram að móðir brotaþola hafa greint frá því í fyrsta viðtali að brotaþoli hafi verið í viðtölum hjá sálfræðingi á [...] vegna reiði- og tilfinningavanda. Brotaþoli hafi verið beðin um að skrifa áfallasögu sína niður en hún vildi fremur teikna atvikið upp. Sú mynd er hluti af vottorðinu og sýnir pilt og stúlku bæði liggjandi á bakinu undir sæng uppi í rúmi, pilturinn með aðra hönd á kynfærum sínum en hina undir sænginni. Í vottorðinu segir að niðurstöður sjálfsmatskvarða auk upplýsinga úr viðtölum við brotaþola og móður [...] í tengslum við ætlað kynferðisofbeldi. Brotaþoli hafi fengið áfallamiðaða hugræna atferlismeðferð sem hafi skilað tilætluðum árangri en verulega hafi dregið úr áfallaeinkennum brotaþola.

Meðal gagna málsins eru vottorð vegna greiningar ákærða hjá [...] dagsett 10. mars 2022, staðfesting dagsett 1. febrúar 2022 um að ákærði hafi verið [...] 11. febrúar til 5. maí og staðfesting dagsett 1. febrúar 2023 um að ákærði hafi verið [...] 9. febrúar 2021 og útskrifast 26. febrúar 2022.

Tekin var lögregluskýrsla af E vinkonu brotaþola þann 8. september 2020 sem ekki er talin ástæða til að rekja nema að því leyti er varðar niðurstöðu málsins.

II.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvað E hafa haft samband í gegnum Snapchat og boðið honum heim til sín að [...] til að reykja gras. Hann kvað brotaþola, sem hann hafi aldrei hitt áður, hafa verið á staðnum ásamt E, sem ákærði kvaðst hafa þekkt því hún sé fyrrverandi kærasta besta vinar hans. Þau hafi farið inn í herbergi E og verið að hlusta á tónlist og spjalla. Þær hafi verið búnar að reykja gras en ákærði kvaðst hafa séð litla glerpípu sem var hjá rúminu og það hafi verið aska í henni en ákærði kvaðst einnig hafi fundið lyktina. Hann hafi þá spurt hvort hann mætti vera með Dab penna sem sé kannabis veip. Áhrifin séu sljóvgandi eða róandi. Brotaþoli hafi viljað fá að prófa, hann hafi ekki sagt nei og hún veipað lítið en ekki sé hægt að veipa mikið. Brotaþoli hafi orðið glaðlyndari og hlegið. Ákærði kvað þau öll hafa legið uppi í rúmi og snúið í sömu átt að glugganum eins og hann hafi teiknað í lögregluskýrslu. Brotaþoli hafi snúið sér á bakið og hallað í átt að ákærða en þau tvö hafi verið undir sæng. Brotaþoli hafi verið í miðjunni. E hafi legið upp við vegg og verið í símanum en ekki verið undir sænginni. Ákærði kvaðst hafa farið með höndina undir joggingbuxur brotaþola og nuddað á henni kynfærin utan á nærbuxunum í kringum fjórir til fimm mínútur. Þá hafi móðir hans hringt og hann farið inn á bað til að svara henni en farið aftur inn í herbergið. Móðir hans hafi komið um sjö eða áttaleytið að ná í sig. Aðspurður kvað ákærði að kynlíf hafi ekki verið rætt. Ákærði neitaði að hafa farið með fingur inn í leggöng brotaþola. Ákærði kvaðst ekki hafa spurt brotaþola hvort hann mætti fara undir buxur brotaþola en kvað hana hafa gefið það í skyn við sig með líkamstjáningu, hún hafi snúið sér að ákærða, snert hönd hans á buxunum og daðrað við hann. Aðspurður um það hvernig ákærði hafi getað dregið slíka ályktun þar sem hann hafi aldrei hitt brotaþola áður, kvaðst hann ekki vita hvernig hann ætti að útskýra það frekar. Aðspurður um svip brotaþola sagði ákærði að hún hefði bara verið að horfa á sig. Aðspurður hvort brotaþoli hafi snert hönd ákærða til að fá hann til að hætta, neitaði ákærði því. Aðspurður hvort brotaþoli hafi gefið til kynna að henni þætti þetta óþægilegt eða vildi þetta ekki svaraði ákærði því neitaði og sagði að henni hafi líkað þetta. Enn nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa verið með höndina utan um brotaþola, hún hafi strokið á sér höndina sem hafi farið neðar og neðar og hún hafi ekki sagt neitt. Ákærði kvaðst aðspurður hafa beðist afsökunar hafi hann lent upp á kannt við jafnaldra sína en aldrei vegna kynferðisbrots sem hann kvaðst ekki hafa framið.

Aðspurður um hvort ákærði hafi vitað hvað brotaþoli væri gömul kvaðst hann hafa haldið að hún væri fædd 2005 eins og vinkona hennar E. Borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu þar sem hann kvað brotaþola hafa legið með bakið í sig. Ákærði kvaðst hafa verið mjög taugastrekktur í yfirheyrslu hjá lögreglu sem hefði átt að fara fram í Barnahúsi en hann hafi aðeins verið 15 ára. Hann kvaðst vera að gefa rétta skýrslu núna. Borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu um að þau hafi öll þrjú verið að veipa og hvort hann hafi munað betur eftir atvikum þá, kvaðst ákærði ekki halda það. Ákærði kvaðst ekki geta skýrt hvers vegna brotaþoli hafi sagt hann hafa farið með fingur í leggöng en það væri ekki rétt.

Ákærði kvaðst ekki kannast við að hafa sent skilaboð til notandans [ 1 ] á skjáskoti sem móðir brotaþola sendi lögreglu 21. september 2020 en ákærði kvað reikninginn ekki vera sinn. Ákærði vildi ekki tjá sig um skjáskot dagsett 14. febrúar 2021 af Instagramreikningi með notandanafnið [2] en kvað þetta ekki vera sinn Instagram reikning. Hann kvaðst hafa verið [...] á þessum tíma og ekki í net- eða símasambandi. Ákærði staðfesti að teikning af herbergi sem hann gerði í yfirheyrslu hjá lögreglu í september 2020 sýndi röð þeirra þriggja í rúminu. Ákærði kvaðst ekki hafa hitt brotaþola eða E eftir atvikið.

Ákærði kvaðst aðspurður hafa fundist kerfið á móti sér. Hann hafi fengið [...]greiningu áður en í dag væri hann greindur með [...]. Ákærði kvaðst æsast mjög hratt og misskilja skilaboð vegna þessa m. a. eins og þegar atvik urðu sem ákært er fyrir í ákæruliðum II. og III. Ákærði kvaðst hafa verið króaður af vegna atviks í ákærulið II. og hafa beðið lögreglumenn um að koma ekki við sig. Kvaðst ákærði hafa komið með góðu hefði hann verið látinn í friði. Atvik í ákærulið III. á [...]hafi gerst í kjölfar neyðarvistunar vegna stroks ákærða og honum hafi verið bannað að fara í sturtu. Brotaþoli hafi beitt óttastjórnun, vitað að ákærði væri óstöðugur og leikið sér að því að ögra ákærða og hafi öskrað í síma á móður ákærða. Ákærði kvaðst hafa tekið brauðhníf og haldið í mittishæð en brotaþoli hafi hlaupið sig niður og þá fengið hnífinn í andlitið. Ákærði kvaðst ekki hafa tekið nein hörð efni í um ár, aðeins grasi en einnig án þess í um mánuð núna. Hann hafi farið í níu mánaða meðferð, þar af þrjá á [...]og sex á [...].

Brotaþoli, Y, kvaðst hafa verið heima hjá vinkonu sinni E, þær hafi bara verið tvær og verið bestu vinkonur á þessum tíma. E hafi sagt ákærða að koma, hann hafi verið með graspenna og kvaðst brotaþoli hafa beðið um að fá að prófa og reykt ásamt ákærða en ekki E. Brotaþoli kvaðst hafa verið að prófa þetta í fyrsta skipti og ekki muna allt. Ehafi átt mjög stórt rúm, hún hafi verið á öðrum endanum og ákærði setið hjá henni en brotaþoli kvaðst hafa legið á hinum endanum. Ákærði hafi fært sig bak við brotaþola og sett höndina á einkastaðinn hennar en brotaþoli kvaðst hafa frosið. Ákærði hafi síðan byrjað að fróa sér en farið inn á baðherbergi. Brotaþoli kvaðst ekki muna meira, ákærði hafi síðan farið heim til sín en hún kvaðst ekki hafa sagt neinum hvernig henni hafi liðið fyrr en einhvern tímann seinna. Brotaþoli kvaðst hafa [...] síðar. Hún hafi fyrst ekki viljað kæra því að það séu margir sem kæri af því að þeir sjái eftir einhverju og þá trúi fólk þeim ekki. Þegar hún hafi sagt móður sinni frá atvikinu hafi móðir hennar viljað kæra en brotaþoli ekki. Móðir hennar hafi þá spurt hvort hún vildi láta lögregluna kæra fyrir hana.

Nánar aðspurð kvaðst brotaþoli ekki hafa þekkt ákærða en hann hafi haft samband við sig síðar og beðist afsökunar á þessu. Aðspurð kvað brotaþoli ekki hafa verið rætt um hvað þau ætluðu að gera og ekki verið rætt um kynlíf. Aðspurð kvað brotaþoli E hafa legið á bakinu á endanum og verið í símanum og ákærði fært sig frá E-x-þgf komið á bak við sig þannig að hún hafi snúið frá ákærða. Aðspurð kvaðst hún hafa verið undir sæng, ákærði hafi komið undir sængina hjá sér en E hafi ekki verið undir sænginni. E hafi ekki snúið að þeim. Aðspurð hvort E hafi séð hvað hafi verið að gerast kvaðst brotaþoli ekki vita það en halda að hún hafi horft til þeirra en ekki verið að pæla í því og „hún vissi ekkert að ég vildi þetta ekki“.

Aðspurð kvað brotaþoli þær ekki hafa verið að reykja gras áður en ákærði kom. Þau hafi verið hlæjandi en brotaþoli kvaðst ekki muna fyrr en ákærði hafi verið kominn við hliðina á sér. Brotaþoli kvaðst ekki muna hversu marga smóka hún hafi fengið sér. Brotaþoli kvaðst aðspurð ekki vita hver áhrifin hafi verið en hún hafi örugglega verið þreytt því hún hafi lagt sig. Eftir atvikið hafi hún byrjað að reykja mikið gras sem hún hafi prófað áður en þetta hafi verið í fyrsta skipti sem hún hafi prófað þetta efni. Aðspurð kvað hún áhrifin hafa verið meiri en síðar því hún hafi aldrei prófað svona. Nánar aðspurð um áhrifin kvaðst brotaþoli ekki muna þetta alveg þar sem þetta hafi verið fyrir þremur árum en sagði „ég veit hvernig er að reykja gras maður verður ringlaður og veit ekki alveg hvað er í gangi“. Brotaþoli sagði aðspurð að sér hafi ekki liðið þannig. Brotaþoli kvaðst ekki muna neitt en muna skýrt þegar ákærði hafi komið við hlið sér. Brotaþoli kvaðst hafa verið í joggingbuxum með teygju í mittið, hettupeysu og nærbuxum.

Beðin um að lýsa atvikinu betur og hvaðeinkastaður hennar væri, sagði brotaþoli það væru kynfærin, ákærði hafi farið beint með höndina þar niður, hún hafi ekki gert neitt og hann hafi ekki sagt neitt. Beðin um að lýsa nánar hvernig ákærði hafi snert kynfærin kvað brotaþoli ákærða hafa strokið kynfærin að utan með puttunum fram og til baka. Nánar aðspurð hvort ákærði hafi farið með putta inn í kynfærin svaraði hún: „Man það ekki, held ekki“. Aðspurð hvort ákærði hafi strokið kynfærin innan eða utan klæða kvað brotaþoli það hafa verið fyrir innan nærbuxurnar. Þetta hafi ekki varað lengi, kringum fimm mínútur og svo hafi ákærði farið að fróa sér. Aðspurð hvort E hafi séð hvað var að gerast kvað brotaþoli hana ekki hafa snúið að þeim og ekki séð hvað var að gerast „en hún horfði örugglega á skilurðu og vissi ekkert að ég vildi þetta ekki“, hún hafi ekki vitað hvað gerðist fyrr en löngu seinna.

Aðspurð kvað brotþoli ákærða ekki hafa spurt hvort hann mætti gera þetta. Beðin um að lýsa hvernig brotaþola hafa liðið þegar hún hafi frosið kvaðst brotaþoli ekki hafa getað hreyft sig og verið að átta sig á hvað var í gangi. Nánar aðspurð kvaðst brotaþoli hafa vitað að hana langaði þetta ekki, henni hafi liðið óþægilega og viljað að ákærði færi. Brotaþoli var spurð hvenær hún hafi [...] og kvað hún það hafa verið í nóvember 2021. Það hafi ekki verið vegna þessa atviks. Margt hafi komið saman og það hafi ekki verið eitthvað eitt tilvik sem hafi valdið því en hefði þetta atvik ekki gerst hefði hún eflaust ekki [...]. Aðspurð um líðan í dag kvaðst brotaþola þykja erfitt að vera að rifja atvikið upp, hún hugsi ekki um það daglega enda hafi þetta gerst fyrir þremur árum.

Aðspurð hvort brotaþoli hafi sagt E hvað ákærði hefði gert kvað brotaþoli hana hafa séð hvað ákærði var að gera. Aðspurð hvort brotaþoli hafi rætt þetta við E þegar ákærði var farinn kvaðst brotaþoli ekki hafa gert það. Aðspurð um hvort E hafi spurt brotaþola hvað hafi gerst undir sænginni kvað brotaþoli hana ekki hafa gert það. Brotaþoli kvaðst hafa sagt henni seinna frá atvikinu, eftir að hún hafi verið búin að segja móður sinni frá atvikinu, sem hafi verið tveimur til þremur mánuðum síðar.

Brotaþoli kvaðst aðspurð hafa stundað kynlíf áður en atvikið varð. Hún kvað engar snertingar hafa verið áður en ákærði fór í buxurnar hjá henni og kvað ómögulegt að hann hafi snert hana utan á nærbuxunum.

Aðspurð hvort brotaþoli myndi ekki vel eftir atvikum í dag, kvaðst hún muna eftir atvikinu þegar það var að gerast en ekki mikið það sem gerðist áður, þetta hafi verið fyrir löngu síðan. Borið var undir brotaþola að hún hafi greint frá því í lögregluskýrslu að ákærði hafi farið með puttana inn í hana, hann hafi „puttað“ hana. Brotaþoli svaraði „þá hefur hann örugglega gert það“. Aðspurð kvaðst brotaþoli ekki muna eftir þessu og það rifjaðist ekki upp fyrir henni þó það væri lesið upp. Brotaþoli kvaðst aðspurð hafa sagt rétt og satt frá í skýrslu í Barnahúsi. Aðspurð hvort það hafi verið upplifun brotaþola að hún bæri ábyrgð á atvikinu, játaði hún því.

Skjáskot af meintum samskiptum ákærða við notandann [1] var borið undir brotaþola og hún spurð hver ætti reikningana. Brotaþoli kvað þetta vera annað notendanafn en það sem ákærði hafi sent sér úr. Notandinn [1] væri F fyrrverandi vinkona hennar og ákærða. Brotaþoli kvaðst halda aðspurð að hún hafi ekki verið með F þegar skilaboðin voru send. Hún kvaðst hafa vitað af þessum samskiptum ákærða og F, hún hafi verið búin að gleyma því og það væri að rifjast uppfyrir henni núna. Brotaþoli kvaðst hafa sagt henni frá atvikinu áður. Brotaþoli kvað ákærða hafa sent sér skilaboð á Instagram dagsett 14. febrúar 2021 úr notendanafninu [2]. Ákærði hafi verið að biðja brotaþola afsökunar. Brotaþoli kvaðst hafa svarað ákærða með „allt í góðu“. Sálfræðingurinn hafi sagt brotaþola að þetta væri ekki henni að kenna og þá hafi hún eytt skilaboðunum. Brotaþoli kvaðst halda aðspurð að skilaboðin frá ákærða hafi komið upp úr þurru. Engin frekari samskipti hafi verið milli hennar og ákærða. Brotaþoli kvaðst aðspurð ekki muna hvernig henni hafi orðið við þegar hún hafi fengið þessi skilaboð. Teikning ákærða af herberginu var borin undir brotaþola, sem kvað rúmið hafa verið upp við gluggavegg en ekki á miðju gólfi og E hafi verið frekar langt frá þeim því rúmið hafi verið svo stórt. Aðspurð hvernig brotaþola líði í dag kvað hún líðan sína góða og kvaðst ekki þurfa á aðstoð sálfræðings að halda.

Vitnið E kvaðst hafa þekkt brotaþola síðan 2019 og þær væru vinkonur. Hún kvaðst þekkja ákærða í gegnum stóran vinahóp en hafi ekki verið í neinu sambandi við hann eftir að atvikið gerðist. Hún kvað ákærða hafa spurt kvöldið áður hvort hann mætti koma og hún hafi játað því. Ekki hafi verið rætt hvað þau ætluðu að gera. Hún kvað brotaþola hafa þekkt ákærða fyrir í gegnum vinahópinn því brotaþoli hafi hitt hópinn með henni nokkrum sinnum. Aðspurð hvort aldur hafi borist í tal kvað hún svo ekki vera en að ákærði hafi alveg vitað hvað brotaþoli væri gömul því það viti allir allt um alla. Aðspurð kvað hún þær brotaþola ekki hafa verið að reykja fyrr um daginn og kvaðst hún ekki eiga neitt slíkt. Ákærði hafi verið með D-x-x penna og boðið þeim báðum. Brotaþoli hafi fengið sér en hún kvaðst ekki vita hversu mikið og kvaðst ekki hafa séð breytingu á brotaþola. Hún kvað brotaþola og hana sjálfa hafa reykt jónur en ekki svona penna, bæði fyrir og eftir atvikið og þær því verið vanar.

Beðin um að lýsa herberginu kvað hún rúmið hafa verið í horni upp við vegg, hún hafi verið næst veggnum, brotaþoli í miðjunni og svo ákærði fyrir aftan brotaþola. Hún kvaðst hafa legið á hlið og hafa snúið frá brotaþola og ákærða í byrjun en þau hafi öll þrjú verið undir sæng. Hún hafi séð hreyfingu undir sænginni þegar hún sneri sér við og hafa haldið að það væri við klof brotaþola. Brotaþoli hafi þá legið á bakinu en ákærði á hlið og snúið að brotaþola. Hún kvað brotaþola hafa horft á sig eins og brotaþoli vildi þetta ekki en kvaðst ekkert hafa gert og svo hafi brotaþoli hreyft sig lítillega og þá hafi ákærði hætt. Aðspurð hversu lengi hún hafi séð hreyfingu undir sænginni taldi hún það hafa verið um fimm mínútur. Hún kvaðst ekki hafa séð neinn aðdraganda því hún hafi snúið frá þeim. Ákærði hafi ekki tekið buxurnar niður um brotaþola. Brotaþoli hafi gefið sér merki um að fara fram sem þær hafi gert. Þar hafi brotaþoli sagt að ákærði hafi verið að káfa á sér, hún hafi frosið og ekkert getað gert. Brotaþoli hafi síðar sagt að ákærði hafi farið með puttana inn í kynfærin á henni. Þær hafi farið aftur inn í herbergi og hún hafi sagt ákærða að fara. Aðspurð kvaðst hún hafa rætt atvikið við brotaþola margsinnis þessi þrjú ár. Aðspurð kvaðst hana minna að móðir ákærða hafi náð í hann.

Aðspurð kvaðst hún halda að hún hafi munað atvik betur árið 2020 en núna og kvaðst ekki muna hundrað prósent en að brotaþoli hafi sagt sér hvað hafi gerst meðan þær voru frammi. Beðin um að lýsa breytingu á brotaþola eftir atvikið kvaðst hún ekki geta lýst því nema að brotaþoli hafi viljað reykja og drekka meira. Hún kvaðst ekki muna atvik vel enda þrjú ár liðin. Aðspurð hvorthún myndi eftir einhverju óvenjulegu sem hafi gerst eftir atvikið neitaði hún því. Framburður í lögregluskýrslu um að ákærði hafi fróað sér í rúminu var borinn undir hana og kvaðst hún þá muna eftir að ákærði hafi fróað sér undir sænginni en hún hafi þá sagt honum að fara inn á bað. Kvaðst hún aðspurð hvort hún myndi nægilega vel eftir atvikum til að lýsa þeim nú, ekki geta lýst öllu enda hafi hún munað atvik betur 2020 en núna þremur árum síðar.

Vitnið C, móðir brotaþola, kvað brotaþola hafa sagt sér að strákur hafi brotið á henni. Brotaþoli hafi verið hrædd um að það yrði orð á móti orði og enginn myndi trúa henni ef málið yrði kært. Vitnið kvaðst hafa leitað ráða hjá sínum yfirmanni hjá lögreglunni [...] og verið tjáð að unnt væri að tilkynna málið og lögregla gæti kært fyrir hennar hönd. Hún og brotaþoli hafi farið í skýrslutöku og í framhaldi af því tvær sálfræðimeðferðir. Aðspurð um hvenær brotþoli hafi greint frá þessu og við hvaða kringumstæður kvað hún brotaþola hafa verið búinað vera mjög erfið og hegðun hennar undarleg. Þær mæðgur hafi verið að rífast og brotaþoli þá sagt sér að strákur hafi farið með hendurnar í klofið á sér, henni hafi liðið mjög illa, hún frosið og ekki þorað að segja eða gera neitt. Aðspurð kvað hún brotaþola hafa verið hágrátandi en hún hafi ekki lýst atvikinu frekar nema að það hafi verið innan klæða. Nánar aðspurð kvaðst hún ekki vita hvort snertingin hafi verið fyrir innan nærföt en brotaþoli hafi sagt að ákærði hafi farið með höndina innan í buxurnar. Brotaþoli hafi ekki lýst atvikinu neitt nánar. Vanlíðan brotaþola hafi komið skyndilega en hún kvaðst hafa lagt saman tvo og tvo þegar brotaþoli greindi frá atvikinu og kvaðst hafa sett breytingar á brotaþola, skróp í skóla og rifrildi þeirra mæðgna í samband við atvikið en það hafi byrjað nokkrum vikum áður. Hún kvað brotaþola og E hafa verið góðar vinkonur á þessum tíma. Aðspurð hvort brotaþoli hafi verið farin að neyta fíkniefna fyrir atvikið, kvaðst hún hafa komist að því síðar að E væri [...]og [...]á því heimili. Brotaþoli hafi hins vegar ekki sagt sér hvenær hún hafi byrjað að nota fíkniefni og hvort það hafi verið fyrir þetta atvik.

Beðin um að útskýra mun á framburði hjá lögreglu þar sem hún hafi sagt að brotaþoli hafi sagt sér að ákærði hafi þröngvað sér á hana og sett fingur í leggöng hennar, kvað hún vera mjög langt um liðið og erfitt að rifja þetta upp en þær mæðgur hafi báðar sofið illa um nóttina og verið kvíðnar. Aðspurð kvaðst hún telja að hún hafi sagt rétt frá hjá lögreglu.

Aðspurð hvort hún hafi komið skjáskoti af samskiptum til lögreglu í september 2020 kvað hún svo vera. Aðspurð um hvað hún viti um skjáskotið kvað hún [1], sem hafi verið í samskiptum við ákærða, hafa verið góða vinkonu brotaþola og þær verið mikið saman á þessum tíma. Hún kvaðst hafa sent lögreglunni skjáskotið eftir að brotaþoli hafi sent henni það. Hún kvaðst ekki muna hvort brotaþoli hafi verið viðstödd þegar samskiptin áttu sér stað. Aðspurð hvort brotaþoli hafi glímt við aðra erfiðleika á þessum tíma kvað hún svo ekkihafa verið fyrir þennan tíma. Aðspurð hvenær brotaþoli hafi verið hjá [...], hjá [...] kvað hún það hafa verið stuttu eftir [...] brotaþola. Þær hafi sótt um sálfræðiaðstoð en fengið höfnun en eftir það hafi það verið endurskoðað. Hún kvaðst ekki muna hvenær þetta hafi gerst en kvaðst halda að það hafi verið eftir að hún hafi gefið lögregluskýrslu vegna málsins. Aðspurð hvaða skýringu brotaþoli hafi gefið hafi verið að henni hafi liðið illa en hún muni ekki alveg hvernig það hafi verið. Aðspurð kvaðst hún tengja sjálfsvígstilraunina við atvikið.

Vitnið G, móðir ákærða, kvað ákærða fyrst hafa fengið rétta greiningu þegar hann var 18 ára [...]. Hann hafi hvorki fengið lyf né meðferð við hæfi fyrr en þá sem hafi leitt til mikils kvíða, vandræða í skóla og leiðst út í neyslu árið 2019. Ákærði eigi erfitt með viss samskipti og þyki óþægilegt að láta snerta sig. Hún kvaðst hafa verið á staðnum með barnaverndarstarfsmanni þegar atvik í ákærulið II. hafi átt sér stað og hafa verið búin að útskýra ástand ákærða fyrir lögreglu en kvaðst ekki hafa talað nákvæmlega við þá lögreglumenn sem hafi komið að handtökunni. Atvik á [...] tengdist þessari greiningu. Hún kvaðst hafa verið að tala við starfsmanninn á staðnum í síma, hann hafi verið mjög æstur og ætlaði að stjórna en hafi ekki viljað taka tillit til þess að þarna væri [...]einstaklingur á ferð. Hún kvaðst hafa sent M-e-x skilaboð [...] sem liggja fyrir í málinu. Hún kvaðst hafa hringt í ákærða til að fá að vita hvar hann væri og hafa sótt hann um kvöldið.

Vitnið H sálfræðingur, kvaðst hafa unnið með börnum og ungmennum frá útskrift úr klínískri sálfræði árið 2011. Hún kvaðst hafa aflað upplýsinga frá móður brotaþola um líðan brotaþola eftir atvikið og móðir greint frá því að brotaþoli væri farin að einangra sig meira og stunda sjálfsskaðandi hegðun. Móðir hafi verið spurð hvort það væri önnur áfallasaga sem hafi sagt að brotaþoli væri ekki í miklum samskiptum við föður og föðuramma glímdi við lyfjafíkn. Við mat á líðan brotaþola hafi hún lagt sjálfsmatskvarða fyrir brotaþola sem hafi verið undir mörkum í þunglyndi og kvíða. Þegar [...] hafi verið skoðuð hafi brotaþoli verið beðin um að svara þeim lista út frá hinu meinta broti. Brotaþoli hafi verið með 36 stig á lista sem meti [...] en viðmiðunarmörkin séu um 35 stig, þannig að hún hafi verið rétt yfir mörkum. Hún kvað brotaþola hafa fundist hún bera ábyrgð á atvikinu því hún hafi tekið inn phc vímuefni. Brotaþoli hafi verið með minni einkenni [...] og liðið betur í lok meðferðar. Hins vegar hafi verið áhættuhegðun hjá brotaþola meðal annars vegna neyslu áfengis og brotaþoli hafi talað frjálslega um stráka sem hún væri með. Af þeim sökum hafi hún sent formlega tilkynningu til barnaverndar í lok meðferðar.

Ástæða þess að meðferð hafi ekki byrjað fyrr en í febrúar 2021 hafi væntanlega stafað af biðlista. Brotaþoli hafi valið að lýst atvikinu með teikningu, sem er í vottorðinu og greint frá munnlega hvað væri að gerast þar. Brotaþoli kvaðst hafa legið uppi í rúmi og ákærði við hlið hennar, ákærði hafi puttað hana og hún hafi ekki trúað að það væri að gerast. Ákærði hafi fróað sér á meðan hann snerti hana. Vinkona brotaþola hafi verið í rúminu, séð ákærða fróa sér og sagt ákærða að fara inn á bað. Brotaþoli hafi ekki lýst því hvernig meint brot hafi hætt. Hún kvaðst ekki hafa beðið brotaþola um að endurtaka frásögnina og ekki talið þörf á því. Hún kvaðst telja að [...] hafi stafað frá þessu tiltekna atviki út frá samansafni af einkennum eins og til dæmis að forðast að tala um atvikið auk fleiri atriða. Hún kvaðst aðspurð ekki hafa vitað um [...]brotaþola.

Aðspurð kvað hún brotaþola hafa verið trúverðug og sjálfri sér samkvæm að því leyti að hún hafi ekki verið að skreyta frásögn eða gera meira úr atvikum heldur lýst atburðum með sínum orðum út frá sinni upplifun og líðan og frásögnin ekki verið að breytast. Aðspurð um mat á [...] og hvort það væri mögulegt að svara spurningalista út frá því að skella skuldinni vegna vanlíðanar á eitt atvik eða áfall en sleppa því að segja frá öðrum, kvað hún það vera mögulegt. Staðfesti hún vottorð sitt.

III.

Forsendur og niðurstaða

Ákæruliður I.

Ákærða er í ákærulið I. gefið að sök að hafa miðvikudaginn 1. janúar 2020 að [...], með ólögmætri nauðung og án samþykkis, stungið fingrum inn í leggöng brotaþola, en hún var þá 13 ára gömul. Telst háttsemin varða við 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði hefur neitað sök og skilaði greinargerð í málinu í samræmi við 165. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Sýknukröfur byggja á því að verknaðarlýsing sé bæði röng og ósönnuð. Ákærði hafi sett hönd sína undir buxur brotaþola og strokið kynfæri hennar yfir nærbuxum. Ákærði hafi talið háttsemi sína hafa verið í samræmi við vilja brotaþola sem hafi ekki mótmælt snertingunni en fullyrðing brotaþola um að hafa sagt ákærða að fara frá sér sé ósönnuð og fái ekki stoð í skýrslutöku vitnisins E. Engin haldbær sönnunargögn séu í málinu. Framburður brotaþola fái ekki stoð í framburði vitnisins E. Ekkert hafi komið fram sem bendi til þess að ákærði sé ótrúverðugur og því sé uppi skynsamlegur vafi um hvort ákærði hafi framið meint brot sem leiði til sýknu. Þá hafi ekkert komið fram í málinu sem stutt geti að ákærði hafi haft ásetning til brots samkvæmt 194. gr. almennra hegningarlaga. Sú háttsemi sem ákærði hafi sjálfur lýst feli ekki í sér brot gegn áðurnefndu ákvæði enda teljist sá verknaður hvorki til samræðis né annarra kynferðismaka. Þá beri að sýkna ákærða af broti gegn 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga þar sem hann hafi ekki haft samræði eða önnur kynferðismök við brotaþola sem sé skilyrði sakfellingar samkvæmt ákvæðinu.

Skýrslutaka hafi farið gegn ákvæði 3. mgr. 63. gr. laga nr. 88/2008 en lögregla hafi við yfirheyrslu ákærða haft uppi fullyrðingar um framburð vitnisins E sem hafi verið bæði rangar og til þess fallnar að rugla ákærða í ríminu. Samkvæmt dómafordæmum sé ekki heimilt að líta til sönnunargagna sem aflað er með þeim hætti.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. laganna. Enn fremur metur dómari, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Þá gildir og sú meginregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008.

Ákærði og brotaþoli eru ekki ein til frásagnar um atvik málsins en vinkona brotaþola varinni í sama herbergi við hlið brotaþola uppi í rúmi er atburður sá er hér er ákært fyrir átti sér stað.

Ákærði kvaðst fyrir dómi hafa að beiðni brotaþola leyft henni að reykja af kannabis penna heima hjá vinkonu brotaþola. Ekki hafi orðið önnur breyting á brotaþola en að hún hafi hlegið meira. Þau hafi öll legið í rúmi vinkonunnar og fyrst snúið í sömu átt, brotaþoli í miðjunni. Ákærði kvaðst hafa verið undir sæng með brotaþola sem hafi síðan snúið sér yfir á bakið og hallað að ákærða. Ákærði kvaðst hafa verið með höndina yfir brotaþola og fært hana niður og farið undir buxur brotaþola. Þar hafi hann nuddað kynfæri brotaþola utan á nærbuxum hennar. Ákærði kvaðst ekki hafa beðið um leyfi en kvað líkamstjáningu brotaþola hafa gefið í skyn að hún vildi þetta en hún hafi snert hönd ákærða undir sænginni. Ákærði neitaði að hafa fróað sér í rúminu um leið og hann nuddaði kynfæri brotaþola en kvað móður sína hafa hringt og þá hafi hann hætt að snerta brotaþola.

Framangreindur framburður ákærða fyrir dómi er í samræmi við framburð hans hjá lögreglu en hjá lögreglu greindi ákærði hins vegar ekki frá því að brotaþoli hafi viðhaft líkamstjáningu sem hafi gefið í skyn að brotaþoli vildi þetta. Í lögregluskýrslu kvaðst ákærði hafa verið með höndina milli læra brotaþola og farið inn undir buxur brotaþola sem er ekki í samræmi við framburð hans fyrir dómi. Framburður ákærða fyrir dómi hefur á sér þann blæ að hann vilji reyna að fegra sinn hlut um aðdraganda meints brots. Hins vegar er framburður hans um það hvernig hann og brotaþoli hafi legið í fullu samræmi við framburð hans hjá lögreglu. Í lögregluskýrslu kvað hann brotaþola fyrst hafa legið á hliðinni og snúið baki í sig en nokkru síðar kemur fram að brotaþoli hafi verið búin að snúa sér á bakið þegar hið meinta brot átti sér stað. Þá hefur framburður ákærða um hið meinta brota verið staðfastur. Þrátt fyrir misræmi í framburði ákærða varðandi aðdraganda brotsins er það mat dómsins að framburður ákærða um brotið sjálft, virtur einn og sér, sé trúverðugur. Ekki er fallist á að skýrslutaka lögreglu hafi farið í bága við 3. mgr. 63. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála eins og máli þessu er háttað þannig að það valdi ógildingu skýrslunnar.

Brotaþoli lýsti atvikinu svo fyrir dómi að hún hafi verið að reykja af graspenna í fyrsta skipti. Áhrifin hafi ekki verið þau sömu og þau sem hún hafi upplifað síðar þegar hún hafi reykt gras án þess að geta lýst því nánar nema að hún hafi örugglega verið þreytt því hún hafi lagst upp í rúm. E vinkona hennar hafi snúið frá brotaþola og verið í símanum. Brotaþoli kvaðst hafa legið ein undir sæng á hlið og snúið í sömu átt og E. Ákærði hafi komið undir sængina á bak við sig, farið með höndina undir buxurnar og strokið kynfæri hennar fram og til baka með puttunum fyrir innan nærbuxurnar. Brotaþoli kvaðst hafa frosið. Nánar aðspurð hvort ákærði hafi farið með putta inn í kynfærin svaraði brotaþoli: „Man það ekki, held ekki“. Aðspurð um hvort E hafi séð hvað var að gerast kvað brotþoli hana ekki hafa snúið að þeim og ekki séð hvað var að gerast„en hún horfði örugglega á skilurðu og vissi ekki að ég vildi þetta ekki“. Aðspurð um hvort brotaþoli hafi sagt vinkonu sinni hvað ákærði hefði gert, svaraði hún því til að hún hafi séð hvað ákærði var að gera. Brotaþoli tók fram að hún myndi vel eftir atburðinum sjálfum þó að hún myndi ekki vel eftir að öðru leyti enda þrjú ár liðin. Borið var undir brotaþola að hún hafi lýst atvikinu þannig í Barnahúsi að ákærði hafi „puttað hana“. Brotaþoli svaraði „þá hefur hann örugglega gert það“. Brotaþoli kvað þetta atriði ekki rifjast upp fyrir sér við það að framburður hennar hafi verið lesinn upp. Brotaþoli kvaðst hafa sagt rétt og satt frá í Barnahúsi.

Framangreindur framburður brotaþola fyrir dómi er í grundvallaratriðum í ósamræmi við framburð hennar í Barnahúsi, sem greint er frá að framan, um meint brot ákærða. Í Barnahúsi kvaðst brotaþoli tvívegis muna lítið eftir því sem gerðist vegna þess að hún hafi prófað að reykja kannabis og kvað E geta sagt meira frá því hún hafi ekki verið að reykja. Brotaþoli kvaðst hafa legið á hliðinni uppi í rúmi við hlið E. Ákærði hafi lagst á bak við brotaþola sem kvaðst hafa sagt honum að fara en brotaþoli greindi ekki frá því fyrir dómi. Ákærði hafi farið beint í buxurnar hjá sér og farið með puttana inn í sig en brotaþoli kvaðst hafa frosið og ekkert getað gert.

Brotaþoli kvaðst fyrir dómi ekki hafa sagt E hvað hefði gerst en svaraði því til E-x-ef séð hvað hefði gerst. Brotaþoli kvaðst ekki hafa rætt atvikið við E, hvorki frammi á gangi eða þegar ákærði var farinn, en kvaðst hafa sagt henni seinna frá því, það hafi verið eftir að brotþoli tjáði móður sinni frá atvikinu. Er það í samræmi við skýrslu hennar í Barnahúsi þar sem brotaþoli kvaðst ekki hafa verið að pæla mikið í þessu fyrst en hafa farið að líða illa síðar og þá sagt fólki sem hún treysti frá atburðinum, þar á meðal E en einnig fimm öðrum nafngreindum vinum. Brotaþoli hefur fyrir dómi og í Barnahúsi sagst hafa legið á hliðinni með bakið í ákærða þegar meint brot átti sér stað.

Vitnið E bar fyrir dómi að brotaþoli hafi fengið að reykja af Dab penna. Hún kvað brotaþola hafa reykt jónur bæði fyrir og eftir atvikið og því hafa verið vana slíku reykingum. Hún hafi legið undir sæng ásamt ákærða og brotaþola, sem hafi verið í miðjunni. Hún hafi snúið baki í þau en séð hreyfingu undir sænginni þegar hún sneri sér við og hafa haldið að það væri við klof brotaþola. Brotaþoli hafi þá legið á bakinu en ákærði á hlið og snúið að brotaþola. Hún kvað brotaþola hafa horft á sig eins og brotaþoli vildi þetta ekki en kvaðst ekkert hafa gert og svo hafi brotaþoli hreyft sig til að láta ákærða vita að hún vildi þetta ekki og þá hafi ákærði hætt. Kvað hún brotaþola hafa farið fram með sér og sagt að ákærði hafi verið að káfa á sér. Aðspurð kvað hún brotaþola einnig hafa sagt sér þar að ákærði hefði „puttað“ hana. Kvaðst hún hafa munað atvik betur árið 2020 en núna enda væru þrjú ár liðin.

Er framburður vitnisins fyrir dómi ekki í samræmi við framburð hennar hjá lögreglu en þar kvaðst hún ekki muna hvort hún hafi fengið sér fengið sér kannabis. Þar kvaðst hún ekki hafa verið undir sæng. Þar kvað hún brotaþola og ákærða hafa snúið hvort að öðru. Kvaðst hún hafa tekið eftir að eitthvað væri að gerast og séð á svip brotaþola að henni þætti eitthvað óþægilegt en ekki hafa verið viss um hvort brotaþoli vildi þetta eða ekki. Ákærði hafi ætlað að fróa sér en hún hafi þá sent hann inn á bað og hann hafi farið skömmu síðar. Eftir að ákærði hafi verið farinn, hafi brotaþoli sagt aðákærði hafi „puttað“ hana og eitthvað sem hún hafi ekki viljað og brotaþola liði illa eftir þetta.

Af framangreindu má sjá að framburður vitnisins er hvorki í samræmi við lögregluskýrslu né í samræmi við frásögn brotaþola sem segist hafa legið á hliðinni með bakið í ákærða þegar meint brot átti sér auk þess sem brotaþoli kveðst hafa sagt vitninu frá því sem gerðist miklu síðar. Framburðurinn er hins vegar í samræmi við framburð ákærða, sem kvað brotaþola hafa legið á bakinu. Þá er ljóst að þrátt fyrir að vitnið hafi verið í sama rúmi, sá hún ekki hvað gerðist nákvæmlega enda bar hún í lögregluskýrslu að hún hafi ekki vitað almennilega hvað væri í gangi undir sænginni og hafi ekki kunnað við að kíkja undir sængina því hún var ekki viss um hvort brotaþoli vildi það sem væri í gangi eða ekki. Þá kvað hún brotaþola aðeins hafa þurft að hreyfa sig lítillega til að ákærði hætti því sem hann var að gera. Vitnið kvaðst ekki muna eins vel eftir atvikum og árið 2020 auk þess að hafa rætt atvikið margsinnis við brotaþola á þeim þremur árum sem liðin eru. Framburður vitnisins styður þar af leiðandi ekki frásögn brotaþola að mati dómsins.

Fyrir dómi kvað móðir brotaþola þær mæðgur hafa verið að rífast vegna breyttrar hegðunar brotaþola, þegar brotaþoli hafi sagt að strákur hafi farið í klofið á henni. Brotaþoli hafi ekki lýst atvikinu frekar nema að það hafi verið innan klæða og kvaðst hún ekki vita hvort snertingin hafi verið fyrir innan nærföt. Í lögregluskýrslu bar hún að ákærði hafi þröngvað sér á brotaþola og sett fingur í leggöng hennar. Skýring fyrir dómi á mismunandi framburði var að hún hafi verið illa sofin og taugaóstyrk og hafi munað atvik betur árið 2020. Þá greindi hún frá því að brotaþoli hafi [...], að hana minnti eftir hún hafi gefið lögregluskýrslu í málinu en þá fyrst hafi brotaþoli fengið aðstoð sálfræðings. Að mati dómsins er í ljósi þessa framburðar ekki unnt að leggja annað til grundvallar en að framburður brotaþola fyrir dómi hafi verið réttur.

Vitnið H sálfræðingur bar fyrir dómi að hún hafi spurt móður brotaþola út í áföll í lífi brotaþola en kvaðst ekki hafa heyrt um [...]. Móðir brotaþola hafi greint frá því að brotaþoli hafi áður verið í [...] á [...] vegna [...]. Brotaþoli hafi greint sér munnlega út frá mynd sem brotaþoli hafi teiknað, hvað hafi átt sér stað. Hún kvað brotaþola aðeins hafa greint sér einu sinni frá atburðinum enda hafi það ekki verið hlutverk hennar að vera að yfirheyra brotaþola. Á myndinni má sjá pilt og stúlku liggjandi á bakinu í rúminu, en ekki á hlið, eins og brotaþoli hefur borið bæði fyrir dómi og í Barnahúsi. Að mati dómsins verður ekki séð, að brotþoli hafi verið að lýsa þeirri háttsemi á myndinni, sem ákærða er gefin að sök. Þá er ljóst að mati dómsins að sálfræðingurinn hefur ekki haft allar upplýsingar við greiningu og mat þar sem henni voru ekki veittar upplýsingar um [...]brotaþola, sem miðað við framangreint hefur átt sér stað árið 2020 en ekki 2021.

Í 2. málslið 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 er kveðið á um að þeir sem rannsaka sakamál skuli hraða meðferð mála eins og kostur er. Sama skylda hvílir samkvæmt 2. málslið 3. mgr. 18. gr. laganna á ákærendum. Kröfunni um að leyst sé úr máli innan hæfilegs tíma er ætlað að stuðla að trausti almennings til réttarvörslukerfisins og jafnframt að vernda aðila gegn óhóflegum drætti á meðferð máls og í sakamálum sérstaklega ætlað að koma í veg fyrir að sakborningur sé of lengi í óvissu um réttarstöðu sína.

Fyrir liggur að brotaþoli greindi móður sinni ekki frá atvikinu fyrr en nokkrum mánuðum eftir að það átti sér stað. Móðir brotaþola tilkynnti lögreglu um atburðinn 12. júní 2020 og gaf lögregluskýrslu 16. júní 2020. Brotaþoli gaf skýrslu í Barnahúsi 26. júní 2020. Tekin var skýrsla af vitninu E 13. júlí 2020. Ákærði var yfirheyrður af lögreglu þann 8. september 2020. Rannsókn fór fram á símum brotaþola og ákærða og voru upplýsingaskýrslur þar að lútandi gerðar 22. september 2020. Daginn áður, eða þann 21. september 2020 sendi móðir brotaþola lögreglu ódagsett skjáskot af síma vinkonu brotaþola, F, með notendanafnið [1], þar sem hún er í samskiptum við aðila með notendanafnið X. Engin rannsókn fór fram á síma ákærða né síma F og ekki var tekin skýrsla af henni, hvorki hjá lögreglu eða fyrir dómi. Hvorutveggja hefði getað orðið til þess að upplýsa málið betur. Ekki var tekin lögregluskýrsla af ákærða að nýju vegna þessara meintu samskipta hans. Fyrst við aðalmeðferð málsins var lagt fram skjáskot með skilaboðum sem sagt var vera frá Instagramreikningi brotaþola og hafa verið sent af ákærða með notendanafnið [2] þann 14. febrúar 2021. Engar skýringar voru gefnar af hálfu ákæruvaldsins hvers vegna skjáskotið var lagt fram svo seint. Engin rannsókn var gerð á símum ákærða eða brotaþola vegna þessara meintu skilaboða.

Ákærði neitaði fyrir dómi að hafa sent skilaboðin. Hefði verið full ástæða til að rannsaka síma ákærða, brotaþola og F til að leiða í ljós hvort skilaboðin hafi verið send úr síma ákærða og hvað ákærði hafi raunverulega verið að tala um í skilaboðunum. Það var ekki gert og er að mati dómsins ekki unnt gegn staðfastri neitun ákærða að leggja slík gögn til grundvallar í málinu.

Er að mati dómsins verulega ámælisvert hvernig staðið var að rannsókn málsins en látið var hjá líða að rannsaka gögn og taka skýrslur sem hefðu getað skipt verulegu máli við að upplýsa málið.

Málið var hvorki umfangsmikið né flókið og ekki þurfti að hafa samband við mikinn fjölda vitna. Til viðbótar við framangreinda vankanta á rannsókn var ekki tekin skýrsla af vinkonu brotaþola, D, sem bæði brotaþoli og móðir hennar greindu frá að brotaþoli hefði trúað fyrir hvað hefði gerst.

Rannsókn lögreglu hófst 16. júní 2020 og stóð yfir til loka september sama ár en þá var tekin skýrsla af kennara brotaþola sem ekki verður séð hvernig hafi átt að upplýsa málið. Réttargæslumaður brotaþola sendi lögreglu skaðabótakröfu 12. október 2020. Eftir það varð á rannsókn í 16 mánuði. Rannsókninni var haldið áfram 17. janúar 2022 en þá var aðeins tekin ein stutt símaskýrsla af nafngreindum vini brotaþola sem ekki gaf skýrslu fyrir dómi. Málið var svo sent héraðssaksóknara 7. febrúar 2022 sem ekki gaf út ákæru fyrr en 8. september sama ár. Í ljósi aldurs ákærða, brotaþola og tiltekinna vitna er þessi dráttur á rannsókn óhæfilega langur en sá langi tími sem liðinn er frá atburðinum hefur leitt til þess að brotaþoli og vitni muna atvik ekki nægilega vel. Alkunna er að minni getur reynst stopult og er langur tími líður frá atburði getur ýmislegt gleymst sem áður var í fersku minni. Er þess að gæta að brotaþoli, móðir brotaþola og vitnið E kváðust fyrir dómi ekki muna nægilega vel eftir atvikum enda voru þá liðin ríflega þrjú ár frá þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök.

Ákærði hefur eindregið neitað sök og verið staðfastur í þeirri frásögn sinni að hann hafi strokið kynfæri brotaþola utan nærklæða. Framburðir brotaþola og móður hennar fyrir dómi eru ekki í samræmi við framburði þeirra hjá lögreglu en styðja þennan framburð ákærða og varðar engu í því sambandi hvort strokið hafi verið innan eða utan nærklæða. Samkvæmt framburði vitnisins E, sá hún ekki það sem raunverulega átti sér stað undir sænginni sem var yfir ákærða og brotaþola. Hreyfingarnar sem hún varð vitni að gátu því allt eins verið að ákærði væri að strjúka kynfæri brotaþola. Brotaþoli bar fyrir dómi að vitnið hafi séð hvað átti sér stað, sem miðað við framangreint er ekki rétt, en brotaþoli kvaðst ekki hafa rætt atvikið við vitnið fyrr en löngu síðar og eftir að hún hafði greint móður sinni frá atvikinu.

Af hálfu ákæruvaldsins er á því byggt að ákærði hafi stungið fingrum í leggöng brotaþola með ólögmætri nauðung og án samþykkis. Ákæruvaldið ber sönnunarbyrðina fyrir því. Samkvæmt öllu því sem að framan hefur verið rakið er ósannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi stungið putta í leggöng brotaþola eins og ákært er fyrir. Vegna þessa ber að sýkna ákærða af öllum kröfum ákæruvaldsins í ákærulið I.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 verður einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá dómi.

Ákæruliðir II. og III.

Í ákærulið II. er ákærða gefiðað sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 21. júlí 2021 í [...], er lögreglumenn voru að handtaka ákærða, slegið lögreglumanninn A í andlit með þeim afleiðingum að hann hlaut mar, bólgu og hruflsár á enni.

Í ákærulið III. er ákærða gefið að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa að kvöldi þriðjudagsins 5. október 2021, [...], tekið borðhníf og ógnað B, kt. [...], forstöðumanni heimilisins, með hnífnum, en þegar B ætlaði að taka hnífinn af ákærða rakst hnífurinn í andlit B með þeim afleiðingum að hann hlaut sár á hægri kinn Er háttsemi ákærða í báðum ákæruliðum talin varða við ákvæði 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga.

Fyrir dómi hefur ákærði skýlaust játað sök að þessu leyti. Þar sem játning ákærða er í samræmi við gögn málsins er sök hans nægjanlega sönnuð og háttsemin réttilega heimfærð til laga.

IV.

Refsiákvörðun og sakarkostnaður

Ákærði er 18 ára og stríðir við [...], samkvæmt vottorði göngudeildar Barna- og unglingageðlækninga auk þess sem ákærði hefur verið í meðferð [...]. Ákærði var aðeins 17 ára er hann framdi brot þau sem hann er sakfelldur fyrir og hefur ekki áður sætt refsingu samkvæmt sakavottorði en hvorutveggja auk greiðrar játningar ákærða horfir til málsbóta, sbr. 4., 5. og 8. tölul. 1. mgr. 70 gr. almennra hegningarlaga. Til refsiþyngingar er til þess að líta að ákærði réðst að lögreglumanni við skyldustörf en af hlutust mar og yfirborðsáverkar auk þess sem ákærði ógnaði opinberum starfsmanni með borðhníf sem rakst í kinn starfsmannsins er hann ætlaði að taka hnífinn af ákærða en slík brot eru litin alvarlegum augum, sbr. og 1. og 3. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Áverkarnir sem af hlutust voru smávægilegir en hefðu getað verið alvarlegir í því tilviki er ákærði var með hníf. Því þykja ekki skilyrði til að gera ákærða ekki refsingu, sbr. 2. tölul. 1. mgr. og 2. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Að gættum þessum atriðum og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga. Með hliðsjón af aldri ákærða og hreins sakarferils þykir mega ákveða að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði hefur verið sakfelldur vegna brota gegn valdstjórninni en sýknaður af broti um nauðgun. Sakarkostnaður vegna málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða og tilnefnds verjanda ákærða á rannsóknarstigi greiðist að ¾ hlutum úr ríkissjóði en ákærði greiði ¼ hluta, sbr.2. málslið 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu skipaðs verjanda teljast málsvarnarlaun O-kk-ef E-kk-ef lögmanns, hæfilega ákveðin 1.200.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti og þóknun tilnefnds verjanda á rannsóknarstigi, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, hæfilega ákveðin 151.00 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Úr ríkissjóði greiðist þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, M-kk-ef J-kk-ef lögmanns sem telst hæfilega ákveðin 300.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti og þóknun skipaðs réttargæslumanns á rannsóknarstigi, Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef lögmanns, sem telst hæfilega ákveðin 500.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði greiði annan sakarkostnað 39.584 krónur, vegna læknisvottorðs samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins sem afla þurfti vegna ákæruliðar II. Annar sakarkostnaður 50.000 krónur, vegna vottorðs samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins sem aflað var vegna ákæruliðar I greiðist úr ríkissjóði. Fyrir uppsögu dómsins var gætt að 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

M-kvk-nf T-x-x héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Úr ríkissjóði greiðist ¾ málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða O-kk-ef E-kk-ef lögmanns, sem í heild nema 1.200.000 krónum og ¾ þóknunar I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns tilnefnds verjanda á rannsóknarstigi sem í heild nema 151.000 krónum en ákærði greiði ¼ hluta málsvarnalauna og þóknunar.

Úr ríkissjóði greiðist þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, M-kk-ef J-kk-ef lögmanns 300.000 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola á rannsóknarstigi, Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef lögmanns 500.000 krónur.

Úr ríkissjóði greiðist 50.000 krónur vegna annars sakarkostnaðar.

Ákærði greiði 39.584 krónur vegna annars sakarkostnaðar.

M-kvk-nf T-x-x