E-7951/2009

Málið, sem dómtekið var hinn 11. janúar sl., að loknum munnlegum málflutningi, var endurupptekið og flutt að nýju hinn 30. mars sl. og dómtekið þann dag. Málið var höfðað af K-kvk-þgf J-kvk-þgf, Ekru, á hendur Selsburstum ehf., Blöndubakka 6, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu hinn 23. júní 2009.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 77.119 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 1. desember 2008 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til þess að greiða stefnda málskostnað að viðbættum virðisaukaskatti.

II

Málavextir eru þeir, að stefndi tók að sér með samningi við verktakafyrirtækið Suðurverk hf. tímabundna umsjón með vinnubúðum og mötuneyti á Vopnafjarðarheiði, en Suðurverk hf. var með verkframkvæmdir þar. Samkvæmt samningi stefnda og Suðurverks hf. um mötuneytið var áætlaður verktími alla daga frá 5. ágúst til 31. október 2008, en verklok hjá Suðurverki hf. hafi verið áætluð í lok október 2008.

Stefnandi var ráðin í matseld og þrif hjá stefnda. Stefnandi var ráðin í fullt starf og var um að ræða vaktavinnu og starfaði stefnandi samfleytt í 8 daga og síðan voru 6 dagar í fríi. Samkvæmt launaseðlum voru fyrirframgreidd mánaðarlaun 350.000 krónur. Stefnandi kveðst hafa starfað að jafnaði 15 vaktir á mánuði og hafi því laun fyrir hverja vakt verið 23.333 krónur. Ráðningarsamningur var munnlegur.

Stefnandi kveður að í upphafi starfstímans hafi verið gert ráð fyrir því hún ynni til loka nóvembermánaðar 2008. Hinn 29. október 2008 hafi henni verið sagt upp störfum, en samkvæmt grein 12.1. í kjarasamningi VR og SA er uppsagnarfrestur ein vika á fyrstu þremur mánuðum, sem er reynslutími.

Stefndi heldur því fram að um hafi verið að ræða tímabundinn ráðningar-samning sem hafi verið ætlað að ljúka í lok október 2008. Kveður stefndi, að á undan stefnanda hafi verið ráðin S-kvk-nf F-kvk-nf. Hafi þær átt að vinna á vöktum á móti hvor annarri. Hafi verið umsamið að stefnandi hæfi störf í byrjun ágúst 2008 og lyki störfum í lok október 2008. S-kvk-nf hafi einnig hafið störf í byrjun ágúst 2008 og átt að ljúka þeim í lok október 2008. Um hafi verið samið að mánaðarlaun væru 300.000 krónur auk fæðishlunninda. Stefnandi hafi eftir fyrstu útborgun talið að um hafi verið samið að hún fengi 350.000 króna mánaðarlaun og hafi stefndi gengið að þeirri kröfu hennar.

Stefndi kveður að hinn 14. ágúst 2008 hafi stefnandi hringt í H-kvk-þf H. V-kvk-þf, sem þá hafi verið tímabundið með yfirumsjón með mötuneytinu í fjarveru forsvarsmanns stefnda. Hafi stefnandi sagst ekki geta komið til starfa á umsömdum degi, hinn 18. ágúst 2008, þar sem hún þyrfti að fara með dóttur sína til læknis í Reykjavík og væri einnig bundin yfir ferðaþjónustu, sem hún ræki með manni sínum. H-kvk-nf hafi sagt stefnanda að leyst yrði úr málinu og beðið hana að hafa samband við fyrirsvarsmann stefnda er hann kæmi aftur til landsins til að ákveða hvenær hún hæfi störf. Hafi S-kvk-nf F-kvk-nf og E-kvk-nf B-kvk-nf tekið að sér að vinna þær vaktir sem stefnandi hafi ráðið sig til í ágúst og byrjun september 2008.

Stefndi kveður fyrsta starfsdag stefnanda hafa verið mánudagurinn 8. september 2008. Síðasti starfsdagur hennar hafi verið 27. október 2008, en forsvarsmaður stefnda hafi keyrt hana heim að Ekru. Á leiðinni hafi forsvarsmaður stefnda sagt henni að haft yrði samband við hana ef um frekari vinnu yrði að ræða. Tveimur dögum síðar, eða hinn 29. október 2008, hafi orðið ljóst að ekki væru forsendur til að endurráða stefnanda og hafi hún verið látin vita af því samdægurs. Hafi það verið vegna þess, að Suðurverk hf., sem stefndi hafi þjónustað, hafi haldið áfram verki á Vopnafjarðarheiði, en ekki hafi lengur verið unnið alla daga vikunnar. Hafi þeir tekið upp það fyrirkomulag að hafa færra starfsfólk og vinna í 10 daga törnum, þ.e.a.s. vinna í 10 daga og frí í 4 daga. Hafi því ekki verið forsendur til að hafa áfram tvo starfsmenn stefnda á vinnusvæðinu. Hafi, S-kvk-nf F-kvk-nf, sem unnið hafði lengur hjá stefnda, verið ráðin aftur þann tíma, sem verkefnið á Vopnafjarðarheiðinni hafi haldið áfram.

III

Stefnandi byggir á því að hún hafi verið ráðin hjá stefnda til loka nóvember 2008 og hafi hún því hafnað öðrum störfum vegna þessa. Þar sem ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur sé aðeins gerð krafa um laun á uppsagnarfresti vegna einnar viku, en ekki út umsaminn ráðningartíma, sem hafi verið til að minnsta kosti loka nóvember 2008. Meginregla vinnuréttar sé sú að ráðningartími sé ótímabundinn og sá sem haldi öðru fram hafi sönnunarbyrði fyrir slíkum staðhæfingum. Á uppsagnarfresti, sem sé ein vika, hafi stefnandi átt að starfa hinn 3., 4., og 5. nóvember, eða alls þrjár vaktir. Laun í uppsagnarfresti séu því 70.000 krónur, þ.e. 3 vaktir x 23.333 krónur.

Við starfslok hafi áunnið orlof ekki verið greitt en stefnda sé skylt að gera upp áunnið orlof við starfslok í samræmi við 8. gr. laga um orlof nr. 30/1987, og ákvæði kjarasamninga. Stefnandi hafi ítrekað gert tilraunir til þess að fá kröfu sína efnda, en án árangurs.

Gerð sé krafa um áunnið orlof, sbr. gr. 4.1. í kjarasamningi VR og Samtaka atvinnulífsins, sem sé 10,17% af launum stefnanda samkvæmt launaseðlum á hverjum mánuði, samtals 17.066 krónur.

Stefnandi hefur sundurliðað kröfu sína með eftirgreindum hætti í stefnu:

Laun í uppsagnarfresti, þrjár vaktir 70.000 krónur

Orlof á laun í uppsagnarfrestir 10,17% 7.119 krónur

Höfuðstóll 77.119 krónur

Þar sem innheimtutilraunir, sbr. bréf frá VR, dagsettu 25. nóvember 2008, og bréfum lögmanns stefnanda, dagsettum 18. desember 2008 og 21. janúar 2009, hafi reynst árangurslausar, sé málshöfðun þessi nauðsynleg.

Um lagarök vísar stefnandi til laga um orlof nr. 30/1987, laga um greiðslu verkkaups nr. 28/1930, meginreglna kröfuréttar, meginreglu vinnuréttar og kjarasamninga VR og vinnuveitenda, og bókanir sem teljast hluti af kjarasamningi.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, sbr. 129. gr. 4. tl. um vexti af málskostnaði.

Stefnandi krefst virðisaukaskatts á málflutningsþóknun, þar sem hann sé ekki virðisaukaskattsskyldur.

IV

Stefndi byggir kröfu sína á því, að hann standi ekki í skuld við stefnanda, enda hafi hann nú þegar efnt að fullu skyldur sínar við hana samkvæmt munnlegum, tímabundnum ráðningarsamningi. Ráðningarsamband stefnda við stefnanda hafi verið tímabundið og skýrt frá upphafi að það hæfist 18. ágúst og því lyki 31. október 2008, enda hafi stefndi ekki verið með verksamning til lengri tíma við Suðurverk hf. Mötuneytisrekstur stefnda fyrir verktaka á hálendinu sé árstíðarbundinn og m.a. háður því að veður sé til framkvæmda. Hlutlægar ástæður hafi legið til grundvallar starfstímanum og lok ráðningarsamningsins.

Samningur stefnda við Suðurverk hf. um rekstur mötuneytis í vinnubúðunum á Vopnafjarðarheiði hafi miðað frá upphafi við tímabilið 5. ágúst 2008 til 31. október 2008, sbr. tölvupóst G-kk-ef Ó-kk-ef verkefnastjóra hjá Suðurverki hf., dagsettan 22. júlí 2008, og staðfestingu hans á verktíma, dagsettu 29. janúar 2009. Byggir stefndi á því, að samningur við stefnanda og við S-kvk-þf F-kvk-þf, sem ráðin hafi verið vegna sama verkefnis, hafi verið skýr um þetta, sbr. staðfestingu S-kvk-ef F-kvk-ef þess efnis, dagsettri 28. janúar 2008. Útilokað sé að stefndi hafi gert ráðningarsamning við stefnanda umfram þann tíma sem hið afmarkaða verkefni sem stefndi hafi ráðið sig til hafi átt að standa. Sé rangt sem haldið sé fram í stefnu að ráðningartími stefnanda hafi verið að minnsta kosti til loka nóvember 2008. Engin framlögð gögn í málinu leiði til þeirrar niðurstöðu. Þvert á móti sýni þau fram á að ráðningartíma stefnanda lauk í lok október 2008.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefnandi eigi rétt til launa á uppsagnarfresti sé krafa um sýknu á því byggð að stefnandi hafi ekki innt af hendi neina vinnu í þágu stefnda á því tímabili. Stefnandi hafi ekki boðið fram, eða gert tilraun til að bjóða fram vinnu sína, eins og henni hefði þó verið skylt. Með þessu hafi stefnandi fyrirgert öllum hugsanlegum rétti sínum til launa í meintum uppsagnarfresti. Einu samskipti stefnda við stefnanda eftir að hún hafi lokið störfum fyrir stefnda hafi farið fram í gegnum Verzlunarmannafélag Reykjavíkur og lögmann stefnanda.

Stefndi mótmælir því sérstaklega sem ósönnuðu að stefnandi hafi hafnað öðrum störfum þar sem hún hafi talið sig hafa ráðningu til loka nóvember 2008.

Stefndi mótmælir sérstaklega upphafstíma dráttarvaxta.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglu samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og efndir þeirra. Einnig vísar stefndi til almennra reglna vinnuréttarins um skyldu launþega til að inna vinnuskyldu sína af hendi á uppsagnarfresti. Þá vísar stefndi til kafla 1.11 í kjarasamningi milli LÍV/VR og SA og 1. mgr. 3. gr. laga nr. 139/2003 um tímabundna ráðningu starfsmanna og laga nr. 28/1930, um greiðslu verkkaups.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Ágreiningur máls þessa lýtur að því hvort stefnandi eigi rétt á launum í uppsagnarfresti.

Stefndi rak mötuneyti í vinnubúðum Suðurverks hf. á Vopnafjarðarheiði og var stefnandi ráðin til starfa þar í mötuneytinu. Stefnandi var gert að hætta þar störfum 29. október 2008. Byggir stefnandi á því að hún hafi verið ráðin til starfa hjá stefnda frá ágúst 2008 a.m.k. fram til loka nóvember 2008 og eigi hún því rétt á launum í uppsagnarfresti í eina viku, samkvæmt kjarasamningi Verzlunarmannafélags Reykjavíkur og Samtaka atvinnulífsins, auk orlofs.

Stefnandi gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins, kvað hún stefnda hafa hringt í sig í júlí 2008 og boðið sér vinnu, þar sem hún hafi átt að vinna í 14 daga og 14 daga frí fyrir 300.000 krónur á mánuði. Hún kvaðst hafa afþakkað þetta boð. Hann hafi síðan hringt aftur seinna og boðið henni vinnu, þar sem hún hafi átt að vinna í átta daga og sex daga frí fyrir 350.000 krónur. Hafi henni verið sagt að hún hefði vinnu meðan vinna væri við vegagerð. Hún kvað S-kvk-þf F-kvk-þf hafa unnið vaktirnar á móti sér. Í millitíðinni kvaðst hún hafa sótt um vinnu í mötuneyti Grunnskólans á Egilsstöðum á Eiðum, en ekki fengið starfið. Kvaðst hún því hafa tekið vinnunni hjá stefnda, þar sem hann hafi boðið sér vinnu fram í nóvember/desember, þ.e. allt haustið. Eftir þetta hafi henni verið boðið vinnan í mötuneytinu á Eiðum, sem hún hafi hafnað, þar sem hún hafi haldið að hún hefði vinnu hjá stefnda meðan verkið hjá Suðurverki stæði yfir og hún hefði verið búin að taka vinnutilboði stefnda. Hún kvaðst hafa hafið störf í september 2008, þar sem hún hafi ekki getað byrjað fyrr. Hún hafi síðan unnið hjá stefnda í september og október. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi síðan hringt í hana og sagt að þeir ætluðu að loka, svo hennar væri ekki þörf lengur. Hún kvaðst seinna hafa farið og náð í dótið sitt upp á fjöll, sem hún hafi skilið eftir á vinnusvæðinu. Kvað hún, að ef hún hefði vitað að vinnan hjá stefnda væri aðeins til loka október hefði hún heldur tekið tilboðinu um vinnu í skólanum. Hún kvaðst hafa komist að því seinna, fyrir tilviljun, að ennþá væri verið að vinna eftir að hún hætti. Hún kvaðst ekki hafa vitað að hún ætti neinn rétt, þar sem hún hefði ekki unnið nema í tæpa tvo mánuði, fyrr en hún hafi sótt um atvinnuleysisbætur.

Fyrirsvarsmaður stefnda, Þ-kk-nf S-kk-nf, gaf og skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvað hann aðdraganda þess að hann hefði ráðið stefnanda til starfa vera þann, að um vorið hafi hann haft samband við Suðurverk til að athuga með verkefni hjá þeim og þá hafi komið fram að þá vantaði einhvern til að reka mötuneyti á Vopnafjarðarheiði. Hafi þeim samist svo um að stefndi tæki að sér rekstur þess frá ágúst til loka október. Þó hafi verið spurning um hvort Suðurverk hæfi verkið viku fyrr og einnig hafi verið spurning hvort þyrfti að hætta fyrr vegna veðurs. Hann kvað hafa samist svo um með þeim stefnanda að hún kæmi til starfa 18. ágúst 2008. Hann kvaðst einnig hafa ráðið S-kvk-þf F-kvk-þf sem hafi byrjað í byrjun ágúst og hafi hún starfað út október og svo áfram. Ráðningartími stefnanda hafi verið frá 18. ágúst og út október. En þegar leið á hafi hann talað um það við þær að svo gæti farið að vinna yrði áfram þarna og hvort þær hefði áhuga á að halda áfram. Hann kvað, að hlotist hafi af því vandræði að stefnandi hafði ekki getað byrjað á réttum tíma, en það hafi leyst. Í lok október 2008, er þau hafi verið á leiðinni heim, hafi verið ljóst að verktakinn vissi ekki hvert framhaldið yrði og þá hafi verið haldið að lokað yrði í lok október. Stefnandi hafi skilið eftir dót þarna uppfrá og ætlað að ná í það þegar hún færi til Akureyrar. Hafi hann ætlað að láta hana vita ef einhver vinna yrði áfram. Það hafi svo skýrst 29. október að verktakinn hafi ætlað vinna áfram en breyta vaktafyrirkomulaginu þannig að vinna átti 10 daga og fjóra daga frí. Þá hafi komið í ljós að hann hafi ekki haft þörf fyrir tvo starfsmenn. Hann hafi því fyrst haft samband við S-kvk-þf, þar sem hún hafði unnið lengur, og boðið henni vinnuna áfram, sem hún hafi þegið. Þá hafi hann hringt í stefnanda og sagt henni hvernig þætta væri. Stefnandi hafi ekki haft samband við hann eftir þetta og hann hafi fyrst fengið kröfu frá henni með bréfi 25. nóvember 2008 frá VR fyrir hennar hönd. Þ-kk-nf kvaðst hafa verið í mötuneytisþjónustu fyrir verktaka í þrettán ár, bæði við virkjanir og vegagerðarverk, og veðurfar ráði hvort menn þurfi að stoppa eða hvort teygist á verkum. Hann kvaðst aldrei hafa lofað stefnanda vinnu meðan að verkefnið stæði, aðeins lofað henni vinnu út október. Hann hafi ekki rætt við hana um framhald á vinnunni fyrr en leið á verkið. Verktakinn hafi verið að störfum fram til 15.desember og einnig eina viku eftir áramót. Hann kvað vegalengdina frá Egilsstöðu að vinnusvæðinu hafa verið tæpa 80 Km og 18 Km frá hringveginum. Kvaðst hann gera skriflega samninga ef um virkjunarframkvæmdir væri að ræða, sem standi lengur. Hann kvað samning stefnda við Suðurverk um verk sitt, hafa verið gerðan í tölvupósti þeirra á milli, en ekki undirritaður. Aðspurður kvaðst hann aldrei gera skriflega samninga um tímabundna vinnu þegar um svo stuttan tíma væri að ræða, þ.e. 3-4 mánuði.

Einnig gaf skýrslu G-kk-nf Ó-kk-nf, verkefnastjóri hjá Suðurverki. Hann kvað stefnda, Selsburstir ehf., hafa verið ráðinn til loka október þegar verkefni Suðurverks hafi átt að ljúka. Verkið hafi þó haldið áfram og hafi það verið ákveðið viku fyrir viku. Eftir lok október hafi starfsmönnum verið fækkað.

H-kvk-nf V-kvk-nf, bóndi, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hún kvaðst hafa starfað hjá stefnda við ræstingar á sama tíma og stefnandi. Hafi hún komið einu sinni í viku. Hún kvaðst hafa átt samskipti við stefnanda vegna vinnu hennar, 11. ágúst 2008, þar sem stefnandi hafi hálfpartinn verið búin að lofa að koma til vinnu um miðjan ágúst, en ekki komist vegna veikinda dóttur sinnar og einnig þar sem hún hafi verið bundin við ferðaþjónustu, sem stefnandi hafi verið með, og gæti því ekki komið fyrr en í september. Kvað hún S-kvk-þf F-kvk-þf hafa tekið að sér að leysa stefnanda af í tvær vikur, en hún sjálf hafi komið með aðföng.

E-kvk-nf B-kvk-nf, ferðaþjónustubóndi, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hún kvaðst starfa hjá stefnda af og til en hún sé tengdamóðir fyrirsvarsmanns stefnda. Kvaðst hún m.a. hafa unnið hjá stefnda eina viku í lok ágúst 2008 vegna þess að stefnandi hafi ekki mætt á réttum tíma til starfa, eða hinn 18. ágúst 2008.

S-kvk-nf F-kvk-nf, matráðskona, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hún vinnur hjá Suðurverki í dag. Hún kvaðst hafa unnið hjá stefnda á Vopnafjarðarheiði að beiðni fyrirsvarsmanns stefnda, sem hafi beðið hana að vinna út október 2008. Kvaðst hún ásamt H-kvk-þgf V-kvk-þgf hafa leyst það í sameiningu að stefnandi hafi ekki komið til starfa hjá stefnda þegar hún hafi átt að koma. Í lok október hafi vinnufyrirkomulag hjá Suðurverk breyst og þeir farið að vinna 10 daga og fjögurra daga frí. Því hafi einungis þurft einn starfsmann í mötuneyti stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að ráðningartími stefnanda hafi verið tímabundinn frá 18. ágúst 2008 til 31. október 2008. Þessu til stuðnings vísar hann til samnings síns og verktakans Suðurverks hf., um rekstur stefnda á mötuneyti í vinnubúðum á Vopnafjarheiði, en fram kemur í tölvupóstsamskiptum þeirra á milli í júlí 2008 að unnið verði alla daga frá 5. ágúst 2008 til 31. október 2008. Hins vegar liggur fyrir að stefndi rak mötuneytið áfram á Vopnafjarðarheiði, eftir að stefnandi hætti störfum eða fram í desember 2008.

Ráðningarsamningur stefnanda var munnlegur. Þegar litið er til gagna málsins og framburði aðila og vitna fyrir dómi verður ekki fullyrt að gerður hafi verið tímabundinn ráðningarsamningur við stefnanda, sem gilti til 29. október 2008, eins og stefndi heldur fram. Þar sem stefnda hefur ekki tekist sú sönnun verður hann að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Samkvæmt því ber að fallast á það með stefnanda að hún eigi rétt á launum í uppsagnarfresti. Eins og atvikum málsins er háttað skiptir ekki máli hvort stefnandi hafi boðið fram vinnu sína. Verður krafa hennar því tekin til greina, eins og hún er fram sett, en ekki er tölulegur ágreiningur í málinu, að öðru leyti en því að stefndi mótmælti sérstaklega upphafstíma dráttarvaxta. Jafnframt verður fallist á dráttarvaxtakröfu stefnanda samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 1. desember 2008 til greiðsludags, enda hefur verið komist að þeirri niðurstöðu að stefnanda hafi borið að fá greidd laun í uppsagnarfresti frá þeim degi sem henni var gert að hætta störfum hjá stefnda hinn 29. október 2008.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 krónur. Við ákvörðun málskostnaðar hefur ekki verið litið til virðisaukaskattsskyldu stefnanda.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Selsburstir ehf., greiði stefnanda, K-kvk-þgf J-kvk-þgf, 77.119 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 1. desember 2008 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf