S-115/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 25. apríl 2017, er höfðað með ákæru útgefinni af héraðssaksóknara 23. mars 2017 á hendur S-x-x R-x-x, fæddum 14. febrúar 1978, þýskum ríkisborgara, „fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa, sunnudaginn 22. janúar 2017, staðið að innflutningi á samtals 1.987,14 g af kókaíni, sem hafði að meðaltali 87% styrkleika, ætluðum til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni. Fíkniefnin flutti ákærði til Íslands, sem farþegi með flugi [...] frá Munchen í Þýskalandi til Keflavíkurflugvallar, falin í fölskum botni í ferðatösku sinni“.

Þetta er talið varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 64/1974, sbr. 1. gr. laga nr. 32/2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá er þess er krafist að framangreind fíkniefni, 1.987,14 g af kókaíni, sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins, verði gerð upptæk samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Þá gerir verjandi ákærða kröfu um málsvarnarlaun sem verði greidd úr ríkissjóði.

I.

Sunnudaginn 22. janúar 2017 höfðu tollverðir afskipti af ákærða er hann kom með flugi [...] frá Munchen í Þýskalandi. Í skýrslu tollstjóra kemur fram að ákærði hafi verið beðinn um að setja farangur sinn, eina stóra svarta ferðatösku og svarta fartölvutösku, í gegnumlýsingarvél. Hann hafi svo verið færður í leitarklefa til nánari skoðunar. Ákærði hafi greint frá því að hann væri verktaki í Þýskalandi og væri kominn hingað til lands til að finna verkefni fyrir fyrirtæki sitt og hafi hann rétt tollverði svarta möppu því til staðfestingar. Einnig hefði ákærði greint frá því að hann hefði komið áður til Íslands. Þegar ákærði hafi verið spurður hvenær það hafi verið hafi hann ekki verið viss en sagt að það hefði verið fyrir jól. Ákærði hafi átt erfitt með að tjá sig og virkað mjög stressaður. Þá kemur fram í skýrslu tollstjóra að þegar allur farangur ákærða hafi verið tekinn úr ferðatöskunni hafi komið í ljós falskur botn í töskunni. Taskan hafi vegið tóm 9 kg. Þegar stungið hafi verið í botninn á ferðatöskunni með nál hafi komið hvítt duft í ljós. Teknar hafi verið fíkniefnastrokur af hvíta duftinu sem hafi gefið mjög háa svörun á kókaín í efnagreiningarvél tollgæslunnar. Einnig hafi verið teknar fíkniefnastrokur af fartölvu ákærða og mjög há svörun á kókaín komið fram. Þá segir í skýrslu tollstjóra að ákærði hafi skýrt frá því að hann væri að flytja ferðatöskuna fyrir annan aðila og hann hafi átt að afhenda töskuna hérlendis til ónafngreinds aðila. Spurður hver væri eigandi töskunnar hafi ákærði sagt að það væri Tyrki sem hann skuldaði 7.500 evrur í spilaskuldir og að hann ætti að afhenda töskuna hérlendis gegn greiðslu á 50.000 evrum, sem hann ætti síðan að taka með sér til Þýskalands og afhenda Tyrkjanum. Lögreglu var tilkynnt um málið og var ákærði í kjölfarið handtekinn. Ákærði var færður í röntgenskoðun vegna gruns um að hann væri einnig með fíkniefni innvortis.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði, dags. 3. febrúar 2017, var um að ræða kókaín í ferðatösku ákærða. Styrkur kókaíns reyndist vera 87% sem samsvarar 97% af kókaínklóríði. Í matsgerð, dags. 14. febrúar 2017, segir að neyslustyrkur kókaíns hafi ekki verið rannsakaður sérstaklega. Neyslustyrkleiki kókaíns í Danmörku hafi verið að miðgildi 27% árið 2015, en mikill breytileiki hafi verið í neyslustyrkleika frá aldamótum, allt frá 16% árið 2007 upp í 48% árið 2001. Miðað við framangreindar forsendur um 37% neyslustyrkleika væri hægt að búa til 4.672 g af efni sem væri 37% að styrk.

Í skýrslu lögreglu, dags. 15. febrúar 2017, kemur fram að ákærði hafi greint frá því að hann hafi átt að afhenda ferðatöskuna utan við Hótel Borg á milli kl. 12 og 13 hinn 24. janúar 2017. Ákærði hafi sagt að hann ætti að standa fyrir utan anddyri hótelsins og bíða þess að óþekktur aðili myndi setja sig í samband við hann og taka við töskunni hjá honum. Lögreglumenn hafi farið með ákærða á Hótel Borg hinn 24. janúar þar sem lögreglumenn hafi fylgst með ákærða bíða eftir því að einhver setti sig í samband við hann. Ákærði hafi ýmist staðið í anddyri hótelsins eða fyrir utan það frá klukkan 11:50 til 12:50 en enginn hafi gefið sig á tal við hann.

Lögregla rannsakaði farsímanotkun ákærða en engin samskipti reyndust vera milli ákærða og annarra símanúmera hér á landi. Ákærði hafði hins vegar daginn fyrir og sama dag og hann kom til landsins verið í samskiptum við þrjú erlend símanúmer sem voru skráð undir nöfnunum L-x-x, A-x-x og N-x-x.

Þá rannsakaði lögregla ferðir ákærða en hann hafði ferðast á fyrsta farrými við komu til landsins hinn 22. janúar. Bókunin hafði verið gerð 14. janúar. Greitt var fyrir ferðina með greiðslukorti en ekki lágu fyrir upplýsingar um greiðslukortið eða greiðsluupplýsingar. Ákærði átti bókaða gistingu á Hótel Borg frá 14. janúar til 1. febrúar. Bókunin var framkvæmd af honum sjálfum, á hans eigin kreditkorti. Heildarverð fyrir gistinguna var 3.676 evrur. Nóttina fyrir komu hans til landsins hafði hann gist á hóteli í Munchen sem greitt var fyrir með reiðufé.

Rannsókn lögreglu leiddi í ljós að ákærði kom hingað til lands 11. desember 2016 og fór til baka 20. s.m. Bókunin var gerð með greiðslukorti ákærða og kostaði flugmiðinn 498 evrur. Ákærði greiddi 337.054 krónur fyrir gistingu og veitingar á hótelinu í þeirri ferð. Greitt var með reiðufé.

Einnig kom ákærði til landsins 18. október 2016 og fór til baka 24. s.m. Ákærði dvaldi þá á Hilton Reykjavik Nordica og kostaði nóttin 58.500 krónur. Í heild greiddi ákærði 404.675 krónur fyrir gistinguna og veitingar sem voru skrifaðar á herbergi hans. Greitt var með reiðufé.

II.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 23. janúar 2017. Ákærði skýrði frá því að hann væri búinn að vera atvinnulaus síðustu tvær vikur en hann hafi starfað sem húsasmiður. Hann ætti engar eignir. Hann kvaðst ekki hafa vitað að það væru fíkniefni í töskunni og ekki talið sig vera að gera neitt ólöglegt þegar hann kom hingað til lands. Hann hafi verið að leita að vinnu hér á landi. Þá greindi ákærði frá því að hann hafi ætlað að kaupa bíla af manni en í prufukeyrslu hafi hann ekið á og eyðilegt bílinn. Vegna þess hafi hann skuldað manni 15.000 evrur en verið búinn að greiða helminginn til baka, 7.500 evrur. Þegar þessi maður, ásamt öðrum manni sem hann þekki ekki, hafi haft samband við sig út af þessari skuld hafi þeir frétt að hann væri á leið til Íslands og beðið hann um að flytja 7-8 milljónir króna í ferðtösku frá Íslandi til Þýskalands. Hann hafi fengið ferðatösku frá manninum og átt að fara með hana til Íslands. Þar hafi hann átt að fá alveg eins tösku sem hann hafi átt að fara með til Þýskalands. Taskan hafi verið tóm þegar hann fékk hana. Hann hafi skoðað hana en ekki séð neitt óeðlilegt við hana. Spurður hvern hann hafi átt að hitta hér á landi kvaðst ákærði ekki vita það en einhver aðili hafi átt að hafa samband við sig. Ákærði hafi átt að bíða á ákveðum stað kl. 12 á hádegi, 23. eða 24. janúar, fyrir framan hótelið. Ákærði kvaðst ekki hafa nein símanúmer eða netfang hjá þessum mönnum.

Ákærði var aftur yfirheyrður hjá lögreglu 10. febrúar 2017. Fram kom hjá ákærða að heildartekjur hans á árinu 2016 hafi verið um 30.000 evrur. Um ferð sína hingað til lands í desember 2016 kvaðst ákærði hafa komið hingað til að leita að vinnu og afla sér upplýsinga um atvinnuástandið hér á landi. Hann hafi ætlað að fara í ýmis fyrirtæki en hann hafi veikst og veðrið orðið slæmt. Það hefði því ekkert orðið af atvinnuleit. Ákærði sagði að atvinnutækifæri væru betri hér á landi en í Þýskalandi. Spurður um ferðakostnað hans sagði ákærði að hann hefði safnað peningum og að foreldrar hans væru auðugir og létu hann fá peninga ef á þyrfti að halda. Einnig hefði hann fyrir tveimur árum erft eitthvað eftir afa sinn. Þá sagði ákærði að mennirnir sem hann átti að flytja peninga fyrir hafi heimtað að hann gisti á Hótel Borg en honum hafi sjálfum þótt það of dýrt. Ákærði hafi ekki átt að greiða sjálfur fyrir gistinguna heldur hafi einhver hér á landi átt að borga hana. Ákærði hafi bókað gistinguna sjálfur og notað greiðslukort sitt til tryggingar. Þá sagði ákærði að hann hefði sjálfur bókað og greitt fyrir flugið með greiðslukorti. Mennirnir hafi látið hann fá peninga fyrir fram og krafist þess að hann flygi á fyrsta farrými. Hann hefði fengið 1.500 evrur frá mönnunum. Hvað varðar ferð ákærða hingað til lands í október 2016 sagði ákærði að hann hafi verið hér með kærustu sinni, A, en hún hafi viljað ferðast hingað til lands. Um símasamskipti sín við „A-kk-þf“ daginn fyrir ferð hans til Íslands, 21. janúar, sagði ákærði að það væri máli þessu óviðkomandi. Ákærði kvaðst ekki vita fullt nafn A-kk-ef en hann væri vinur kærustu sinar. Þá sagði ákærði að „L-x-x“ væri kunningi sinn frá Þýskalandi en hann þekki ekki rétt nafn hans.

III.

Við aðalmeðferð málsins sagði ákærði að hann hefði komið hingað til lands umrætt sinn til að leita að vinnu. Þá sagði ákærði að hann hafi ætlað að kaupa bíl í Þýskalandi en hann hafi skemmt bílinn þegar hann hafi prufukeyrt hann og verið í skuld vegna þess. Hann hafi átt að gera seljanda bílsins greiða og flytja tösku með peningum frá Íslandi til Þýskalands, en það hefði komið upp í samræðum að ákærði væri að fara til Íslands. Einnig greindi ákærði frá því að hann hefði komið áður hingað til lands, í október með vinkonu sinni og í desember 2016 til að leita að vinnu en hann hefði veikst og ekkert orðið af atvinnuleit. Ákærði kvaðst hafa komið með eigin tösku þegar hann hitti seljanda bílsins og vini hans en þeir hefðu sagt að ákærði þyrfti aðra tösku alveg eins. Ákærði kvaðst ekki hafa neinar upplýsingar um símanúmer mannanna eða annað til að hafa samband við þá. Ákærði neitaði því að hafa sagt við tollskoðun að hann væri í spilaskuld. Þá kom fram hjá ákærða að árstekjur hans hafi verið um 30.000 evrur. Hann kvaðst hafa átt að fá peninga fyrir hótelgistingunni í umræddri ferð. Ákærði neitaði því að hann hafi vitað að fíkniefni hafi verið í töskunni.

Vitnið B tollsérfræðingur sagði fyrir dómi að við tollskoðun hefði ákærði verið svakalega stressaður. Vitnið hefði beðið hann um skilríki en ákærði ekki getað náð sjálfur í skilríkin í veski sínu og rétt vitninu veskið. Ákveðið hafi verið að taka ákærða til nánari skoðunar vegna viðbragða hans. Þá sagði vitnið að taska ákærða hafi vegið 9 kg þegar búið var að tæma farangur ákærða úr henni. Einnig greindi vitnið frá því að tekið hafi verið sýni á fartölvu ákærða sem hafi gefið svörun á kókaín. Um hafi verið að ræða efnisleifar af kókaíni.

Vitnið C, aðalvarðstjóri í greiningardeild tollgæslu, sagði að ákærði hefði verið tekinn í svokallaða skyndiskoðun. Ákærði hafi verið mjög stressaður og því hafi verið ákveðið að halda áfram leit. Ekki hafi verið um að ræða „eðlilegt“ stress við tollskoðun. Einnig greindi vitnið frá því að tekin hafi verið sýni af fartölvu ákærða sem hafi gefið svörun við kókaíni.

Vitnið D, verkefnastjóri hjá Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði, kom fyrir dóm og greindi m.a. frá því að meðalstyrkur kókaíns sem hafi verið haldlagt hér á landi á árunum 2010-2016 hafi verið 56%. Kókaínið í máli þessu væri með því sterkara sem hefði sést hér á landi, en styrkur þess hafi reynst vera 87% sem samsvari 97% af kókaínklóríði

IV.

Ákærði neitar sök. Ákærði kveðst hafa komið hingað til lands í atvinnuleit. Þá hefur ákærði greint frá því að hann hafi ætlað að kaupa bíl í Þýskalandi en skemmt hann við prufukeyrslu og verið í skuld vegna þess við mann. Það hafi borist í tal að ákærði væri að fara til Íslands og til að losna undan skuld við manninn hafi ákærði átt að flytja tösku fyrir hann með peningum frá Íslandi til Þýskalands. Þessi frásögn ákærða er afar ótrúverðug og fær ekki staðist. Ákærði kveðst ekki vita hvern hann hafi átt að hitta hér á landi en hann heldur því fram að hann hafi átt að afhenda töskuna fyrir utan Hótel Borg á tilteknum tíma. Enginn gaf sig hins vegar fram við ákærða eða reyndi að nálgast hann þegar afhending átti að fara fram og lögregla fylgdist með úr felum. Samkvæmt vitnisburði B tollsérfræðings og C, aðalvarðstjóra í greiningardeild tollgæslu, var ákærði mjög stressaður við tollskoðun og styður það að hann hafi vitað að fíkniefni væru í töskunni. Ákærði segir að hann hafi fengið töskuna afhenta tóma og vó hún 9 kg tóm. Ákærði átti því að gera sér grein fyrir því að hún var óeðlilega þung. Þá fundust efnisleifar af kókaíni á fartölvu ákærða og virðist ákærði því hafa sjálfur komist í snertingu við efnið og þannig vitað af því. Ýmislegt bendir til þess að ákærði hafi verið annað og meira en svokallað burðardýr. Ákærði bókaði sjálfur flugferð sína og ferðaðist á fyrsta farrými. Þá bókaði hann sjálfur gistingu sem var mjög dýr. Ákærði kveðst hafa verið atvinnulaus áður en hann kom til landsins og árstekjur hans hafi verið um 30.000 evrur. Ferðir hans hingað til lands og ferðakostnaður er í engu samræmi við þá frásögn ákærða. Við rannsókn á síma ákærða kom í ljós að hann hafði verið í sambandi við þrjá erlenda aðila daginn fyrir og daginn sem hann kom hingað til lands en ekki hefur tekist að upplýsa hvort og hvaða tengsl þessir aðilar hafa við málið.

Með vísan til alls framangreinds verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem greinir í ákæru og er brot hans þar réttilega heimfært til refsiákvæða í ákæru.

V.

Ákærði er fæddur í febrúar 1978. Við ákvörðun refsingar ber að líta til þess að um mikið magn kókaíns var að ræða. Um var að ræða mjög sterkt efni. Ákærði á sér engar málsbætur. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjú ár, en til frádráttar refsingu ákærða kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 23. janúar 2017 til dómsuppsögu.

Með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber ákærða að greiða sakarkostnað málsins, alls 1.196.696 krónur. Samkvæmt yfirliti um sakarkostnað er um að ræða útlagðan kostnað vegna rannsóknar á ákærða á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja og matsgerða frá Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði, samtals 196.318 krónur. Þóknun verjanda er ákveðin 900.000 krónur, að virðisaukaskatti meðtöldum, og aksturskostnaður 100.378 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, S-x-x R-x-x, sæti fangelsi í þrjú ár. Til frádráttar refsingu ákærða komi gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 23. janúar 2017 til dómsuppsögu.

Ákærði sæti upptöku á 1.987,14 g af kókaíni.

Ákærði greiði 1.196.696 krónur í sakarkostnað, þar með er talin 900.000 króna þóknun verjanda hans, J-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef héraðsdómslögmanns, og 100.378 króna aksturskostnaður hans.

S-kvk-nf B-kvk-nf