Y-2789/2019

I.

Mál þetta hófst með kröfuskjali, dagsettu 14. júní 2019, sem barst dómnum sama dag. Sóknaraðili er A, [...], og til varnar er B, [...]. Málið var flutt fimmtudaginn 28. nóvember sl. og tekið til úrskurðar að loknum málflutningi. Dómari taldi þörf á frekari skýringum af hálfu lögmanna aðila og boðaði því til munnlegs málflutnings að nýju miðvikudaginn 29. janúar sl. Þar var farið yfir nokkur atriði sem einkum vörðuðu kröfugerð í málinu og þau skýrð af lögmönnum. Málið var svo flutt í kjölfarið og tekið til úrskurðar að nýju.

II. Dómkröfur

Málatilbúnaður sóknaraðila verður skilinn þannig að þess sé krafist að fjárnámsgerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu nr. 2019- [...], sem fram fór hjá sóknaraðila þann 20. maí 2019 að kröfu B, kt. [...], [...], verði breytt með dómsúrskurði.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að fjárnámskrafan verði lækkuð í 1.468.401 krónu auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá uppkvaðningardegi úrskurðar í málinu til greiðsludags, og 170.000 krónur vegna innheimtukostnaðar varnaraðila.

Fyrsta varakrafa er að fjárnámskrafan verði talin 1.556.935 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá uppkvaðningardegi úrskurðar í málinu til greiðsludags og 170.000 krónur vegna innheimtukostnaðar varnaraðila.

Önnur varakrafa er að fjárnámskrafan verði talin 2.000.000 króna auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og veðtryggingu nr. 38/2001 frá uppkvaðningardegi úrskurðar í málinu til greiðsludags og 170.000 krónur vegna innheimtukostnaðar varnaraðila.

Þriðja varakrafa er að fjárnámskrafan verði talin 2.087.623 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og veðtryggingu nr. 38/2001 frá uppkvaðningardegi úrskurðar í málinu til greiðsludags og 170.000 krónur vegna innheimtukostnaðar varnaraðila.

Fjórða varakrafa er að fjárnámskrafan verði talin 2.088.534 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af kr. 53.726,-frá 1. maí 2015 til 1. júní 2015, en af kr. 107.452,- frá þeim degi til 1. júlí 2015, af kr. 161.178,- frá þeim degi til 1. ágúst 2015, af kr. 214.904,- frá þeim degi til 1. september 2015, af kr. 268.630,- frá þeim degi til 1. október 2015, af kr. 322.356,- frá þeim degi til 1. nóvember 2015, af kr. 376.082,- frá þeim degi til 1. desember 2015, af kr. 429.808,- frá þeim degi til 1. janúar 2016, af kr. 483.534,- frá þeim degi til 1. febrúar 2016, af 542.472,- frá þeim degi til 1. mars 2016, af kr. 601.410,- frá þeim degi til 1. apríl 2016, af kr. 660.348,- frá þeim degi til 1. maí 2016, af kr. 719.286,- frá þeim degi til 1. júní 2016, af kr. 778.224,- frá þeim degi til 1. júlí 2016, af kr. 837.162,- frá þeim degi til 1. ágúst 2016, af kr. 896.100,- frá þeim degi til 1. september 2016, af kr. 955.038,- frá þeim degi til 1. október 2016, af kr. 1.013.976,- frá þeim degi til 1. nóvember 2016, af kr. 1.072.914,- frá þeim degi til 1. desember 2016, af kr. 1.131.852,- frá þeim degi til 1. janúar 2017, af kr. 1.190.790,- frá þeim degi til 1. febrúar 2017, af kr. 1.254.148,- frá þeim degi til 1. mars 2017, af kr. 1.317.506,- frá þeim degi til 1. apríl 2017, af kr. 1.380.864,- frá þeim degi til 1. maí 2017, af kr. 1.444.222,- frá þeim degi til 1. júní 2017, af kr. 1.507.580,- frá þeim degi til 1. júlí 2017, af kr. 1.570.938,- frá þeim degi til 1. ágúst 2017, af kr. 1.634.296,- frá þeim degi til 1. september 2017, af kr. 1.697.654,- frá þeim degi til 1. október 2017, af kr. 1.761.012,- frá þeim degi til 1. nóvember 2017, af kr. 1.824.370,- frá þeim degi til 1. desember 2017, af kr. 1.887.728,- frá þeim degi til 1. janúar 2019, af kr. 1.951.086,-frá þeim degi til 1. febrúar 2019, af kr. 2.019.810,- frá þeim degi til 1. mars 2019 en af kr. 2.088.534,- frá þeim degi til greiðsludags, að frádregnum kr. 531.599,- í þeim hlutum og á eftirfarandi dögum:

08.08.2016 6.611,00

16.09.2016 6.995,00

04.10.2016 5.394,00

27.10.2016 8.119,00

14.11.2016 4.639,00

15.11.2016 5.799,00

02.01.2017 7.997,00

02.02.2017 14.099,00

01.04.2017 11.058,00

02.05.2017 10.675,00

12.06.2017 22.000,00

02.08.2017 9.164,00

04.09.2017 13.186,00

04.12.2017 2.590,00

07.04.2018 7.700,00

18.04.2018 15.000,00

04.06.2018 9.780,00

04.06.2018 23.100,00

08.06.2018 25.000,00

09.06.2018 14.000,00

02.08.2018 2.938,00

04.09.2018 9.260,00

04.09.2018 25.996,00

11.09.2018 16.500,00

17.09.2018 5.405,00

17.09.2018 2.990,00

25.09.2018 4.148,00

01.10.2018 25.972,00

02.10.2018 10.517,00

02.10.2018 16.500,00

04.10.2018 16.500,00

04.10.2018 27.100,00

11.10.2018 2.500,00

11.10.2018 2.500,00

12.10.2018 9.294,00

18.10.2018 16.500,00

24.10.2018 4.280,00

25.10.2018 14.577,00

31.10.2018 9.723,00

07.12.2018 6.019,00

04.01.2019 14.577,00

06.01.2019 12.500,00

11.01.2019 8.797,00

08.05.2019 43.600,00

Þá viðurkennir sóknaraðili 170.000 kr. vegna innheimtukostnaðar varnaraðila.

Til þrautavara er þess krafist að fjárnámskrafan verði talin 2.619.222 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af kr. 53.726,- frá 1. maí 2015 til 1. júní 2015, en af kr. 107.452,- frá þeim degi til 1. júlí 2015, af kr. 161.178,- frá þeim degi til 1. ágúst 2015, af kr. 214.904,- frá þeim degi til 1. september 2015, af kr. 268.630,- frá þeim degi til 1. október 2015, af kr. 322.356,-frá þeim degi til 1. nóvember 2015, af kr. 376.082,- frá þeim degi til 1. desember 2015, af kr. 429.808,- frá þeim degi til 1. janúar 2016, af kr. 483.534,- frá þeim degi til 1. febrúar 2016, af 542.472,- frá þeim degi til 1. mars 2016, af kr. 601.410,- frá þeim degi til 1. apríl 2016, af kr. 660.348,- frá þeim degi til 1. maí 2016, af kr. 719.286,-frá þeim degi til 1. júní 2016, af kr. 778.224,- frá þeim degi til 1. júlí 2016, af kr. 837.162,- frá þeim degi til 1. ágúst 2016, af kr. 896.100,- frá þeim degi til 1. september 2016, af kr. 955.038,- frá þeim degi til 1. október 2016, af kr. 1.013.976,- frá þeim degi til 1. nóvember 2016, af kr. 1.072.914,- frá þeim degi til 1. desember 2016, af kr. 1.131.852,- frá þeim degi til 1. janúar 2017, af kr. 1.190.790,- frá þeim degi til 1. febrúar 2017, af kr. 1.254.148,- frá þeim degi til 1. mars 2017, af kr. 1.317.506,- frá þeim degi til 1. apríl 2017, af kr. 1.380.864,- frá þeim degi til 1. maí 2017, af kr. 1.444.222,- frá þeim degi til 1. júní 2017, af kr. 1.507.580,- frá þeim degi til 1. júlí 2017, af kr. 1.570.938,- frá þeim degi til 1. ágúst 2017, af kr. 1.634.296,- frá þeim degi til 1. september 2017, af kr. 1.697.654,- frá þeim degi til 1. október 2017, af kr. 1.761.012,- frá þeim degi til 1. nóvember 2017, af kr. 1.824.370,- frá þeim degi til 1. desember 2017, af kr. 1.887.728,- frá þeim degi til 1. janúar 2018, af kr. 1.951.086,-frá þeim degi til 1. febrúar 2018, af kr. 2.017.422,- frá þeim degi til 1. mars 2018, af kr. 2.083.758,- frá þeim degi til 1. apríl 2018, af kr. 2.150.094,- frá þeim degi til 1. maí 2018, af kr. 2.216.430,- frá þeim degi til 1. júní 2018, af kr. 2.282.766,- frá þeim degi til 1. júlí 2018, af kr. 2.349.102,- frá þeim degi til 1. ágúst 2018, af kr. 2.415.438,-frá þeim degi til 1. september 2018 af kr. 2.481.774,- frá þeim degi til 1. febrúar 2019, af kr. 2.550.498,- frá þeim degi til 1. mars 2019, en af kr. 2.619.222,- frá þeim degi til greiðsludags, að frá dregnum kr. 531.599,- í þeim hlutum og á eftirfarandi dögum:08.08.2016 6.611,00

16.09.2016 6.995,00

04.10.2016 5.394,00

27.10.2016 8.119,00

14.11.2016 4.639,00

15.11.2016 5.799,00

02.01.2017 7.997,00

02.02.2017 14.099,00

01.04.2017 11.058,00

02.05.2017 1 0.675,00

12.06.2017 22.000,00

02.08.2017 9.164,00

04.09.2017 13.186,00

04.12.2017 2.590,00

07.04.2018 7.700,00

18.04.2018 15.000,00

04.06.2018 9.780,00

04.06.2018 23.100,00

08.06.2018 25.000,00

09.06.2018 14.000,00

02.08.2018 2.938,00

04.09.2018 9.260,00

04.09.2018 25.996,00

11.09.2018 16.500,00

17.09.2018 5.405,00

17.09.2018 2.990,00

25.09.2018 4.148,00

01.10.2018 25.972,00

02.10.2018 10.517,00

02.10.2018 16.500,00

04.10.2018 16.500,00

04.10.2018 27.100,00

11.10.2018 2.500,00

11.10.2018 2.500,00

12.10.2018 9.294,00

18.10.2018 16.500,00

24.10.2018 4.280,00

25.10.2018 14.577,00

31.10.2018 9.723,00

07.12.2018 6.019,00

04.01.2019 14.577,00

06.01.2019 12.500,00

11.01.2019 8.797,00

08.05.2019 43.600,00

Þá viðurkennir sóknaraðili 170.000 kr. vegna innheimtukostnaðar varnaraðila.

Loks er þess krafist að varnaraðila verði gert að greiða sóknaraðila málskostnað vegna meðferðar málsins fyrir héraðsdómi.

Varnaraðili krefst þess að öllum kröfum sóknaraðila verði hrundið og að aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu nr. 2019- [...], sem fram fór 20. maí 2019 gegn sóknaraðila, verði staðfest. Þá krefst hún málskostnaðar að skaðlausu.

III. Helstu atvik máls

Málsaðilar bjuggu saman í óvígðri sambúð sem hófst árið 2009 og eiga dæturnar C, fædda [...], og D, fædda [...]. Samkvæmt samkomulagi foreldra við sambúðarslit, sem staðfest var af sýslumanninum í Reykjavík 28. október 2013, fara þau sameiginlega með forsjá dætranna, sem eiga lögheimili hjá varnaraðila, og skyldi sóknaraðili greiða einfalt meðlag með þeim frá 19. september 2013 til 18 ára aldurs.

Með úrskurði sýslumanns, uppkveðnum 5. mars 2015, var sóknaraðila gert að greiða varnaraðila einfalt meðlag með dætrunum til viðbótar samkomulags meðlaginu, frá 1. nóvember 2014 til fullnaðs átján ára aldurs. Úrskurð þennan staðfesti innanríkisráðuneytið 10. desember 2015.

Með beiðni 31. mars 2017 fór sóknaraðili þess á leit við sýslumann að aukameðlagið yrði fellt niður, en því var synjað með úrskurði uppkveðnum 20. júní 2017.

Nokkru áður, eða þann 15. desember 2016, hafði sýslumannsembættið á höfuðborgarsvæðinu gert varnaraðila að greiða dagsektir í ríkissjóð vegna brota á umgengnisrétti dætranna við sóknaraðila, eins og hann var ákvarðaður með úrskurði embættisins 7. maí 2016. Varnaraðili mun árið 2018 hafa samþykkt að Barnavernd Reykjavíkur vistaði dætur aðila á heimili sóknaraðila. Hún lýsti jafnframt, að sögn sóknaraðila, samþykki við því að meðlagsgreiðslur féllu niður þann tíma sem sú vistun stæði. Fjárnáms var hins vegar krafist fyrir aukameðlagsgreiðslunum í vistunarmánuðina fjóra og fór gerðin fram gegn mótmælum sóknaraðila sem gerðarþola 20. maí 2019. Áður hafði aðfarargerð verið stöðvuð af sýslumanni þann 25. janúar 2019. Þeirri ákvörðun sýslumanns var ekki skotið til úrlausnar héraðsdóms, heldur lagði varnaraðili fram nýja beiðni til héraðsdóms að undangenginni birtingu greiðsluáskorunar.

Varnaraðili áréttar að sóknaraðili hafi enn reynt að breyta meðlagsúrskurði sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu og sótt um niðurfellingu eða lækkun á skyldu til greiðslu aukins meðlags frá 1. september 2017. Samkvæmt skattframtali sóknaraðila hafi hann árið 2016 haft í heildartekjur 16.000.618 krónur, sbr. úrskurð sýslumanns frá 20. júní 2017. Tekjur varnaraðila á þessum tíma hafi verið að mun lægri, eða um 1,8 milljónir árið 2016 og um 3,6 milljónir árið 2015.

Úrskurður sýslumanns var kveðinn upp þann 20. júní 2017, þar sem því var hafnað að lækka skyldu sóknaraðila til greiðslu aukins meðlags með dætrum sínum.

Samhengisins vegna telur dómurinn rétt að þreifingum aðila og samskiptum vegna hugsanlegrar lausnar í raun á ágreiningsatriðum þessa máls sé lýst í umfjöllun um málsástæður aðila.

IV. Málsástæður sóknaraðila

Lækkunarkröfur sóknaraðila á fjárnámskröfunni vísa, auk fyrningar, til viljayfirlýsinga sem varnaraðili hafi gefið honum um að aukameðlagskrafan yrði ekki innheimt að fullu, um að dráttarvaxta yrði ekki krafist, um að útlát í þágu dætra kæmu til frádráttar og svo þess að varnaraðili geti ekki átt meðlagskröfu fyrir vistunarmánuðina. Varnaraðili hafi enda ekki hafist handa um innheimtu viðbótarmeðlagskröfunnar fyrr en um það leyti sem sóknaraðili hafi höfðað mál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur til breytingar á lögheimili dætranna, og standi rekstur þess máls yfir.

Sóknaraðili hafi enn á ný krafist þess á vettvangi sýslumannsembættisins á höfuðborgarsvæðinu að aukameðlagsskyldan yrði felld niður, nú frá 1. september 2018, en þann dag hafi sóknaraðili tekið dæturnar til sín, sem fyrr greini. Árið 2018 hafi hagir varnaraðila raunar verið með þeim hætti að dæturnar hafi verið minnst hjá henni, heldur hjá sóknaraðila og sambýliskonu hans og hjá foreldrum varnaraðila.

Þann 15. júlí 2018 hafi varnaraðili sent sóknaraðila þessi skilaboð á Facebook : „Þú veist að ég mun ekki krefjast aukameðlags þegar hlutirnir ganga vel og þær eru að koma reglulega til ykkar. Það er loforð sem þú hefur núna skriflegt frá mér.“12. ágúst 2018 hafi skilaboð varnaraðila til sóknaraðila verið þessi: „Ég ætla ekki að innheimta á meðan þið gerið ykkar, en gömul skuld þegar þið gerðuð ekkert helst óbreytt en bætist ekkert við. Ég hef fullan skilning að hann hefur verið launalaus og er alveg til í að semja um upphæð. Þetta er komið í rúmlega 2 milljónir. Ég myndi alltaf taka inn í reikninginn ef hann tæki á sig reikninga frá stelpunum.“

Þann 21. október 2018 hafi varnaraðili boðið sóknaraðila að ljúka skuldinni með greiðslu á tveimur milljónum króna ef greitt yrði fyrir 1. desember, en hún hafi talið skuldina þá reiknast 2,9 milljónir króna. Varnaraðili hafi gert áskilnað um svar fyrir 1. nóvember, sem ekki hafi verið búið að gefa þegar hún þann 29. október hafi boðið að telja skuldina nema 1,5 milljónum króna, en hafi afturkallað boð sín daginn eftir. Boð þessi verði að telja bindandi loforð. Loforð sé skuldbindandi þegar það sé komið til vitundar móttakanda.

Loks hafi varnaraðili gegnum lögmann sinn þann 22. janúar 2019 boðið að skuldinni mætti ljúka með tveimur milljónum króna, en hafi sett sem skilyrði að dómsmálið um lögheimili dætranna yrði fellt niður af hálfu sóknaraðila. Fyrri boð hafi ekki verið þessu skilyrði bundin.

Sóknaraðili kveðst hafa tekið saman nótur fyrir útlát sín upp í kröfu varnaraðila og nemi samtala þeirra 531.599 krónum. Varnaraðili hafi lofað með afdráttarlausum hætti í skeyti frá 12. ágúst 2018 að reikna þau útlát til lækkunar. Þau séu í raun miklum mun meiri en tekist hafi að finna fylgiskjöl fyrir.

Við framsetningu aðalkröfu að fjárhæð 1.468.401 króna sé horft til nefndrar tveggja milljóna króna fjárhæðar og frá henni dregnar 531.599 krónur. Þá sé fjárhæðin nærri boði varnaraðila um að telja kröfuna nema 1,5 milljónum króna.

Fyrsta varakrafan, 1.556.935 kr., sé samtala níu mánaða vegna 2015, 483.534 kr., 2016, 707.256 kr., 2017, 760.296 kr. og 137.448 kr. vegna 2019, að frádregnum 531.599 kr.

Önnur varakrafa vísi til nefnds tveggja milljóna króna boðs án frádráttar.

Þriðja varakrafa, 2.087.623 kr., sé reiknuð með hliðstæðum hætti og fyrsta varakrafa en teknir með átta mánuðir 2018, 530.688 kr.

Við framsetningu fjórðu varakröfu sé horft til þess ef ekki verður samþykkt sú krafa að reikna dráttarvexti ekki fyrr en frá uppkvaðningardegi úrskurðar og þeir taldir frá öndverðu, en ekkert talið gjaldfalla á árinu 2018. Útlátin séu talin innborgun á þeim degi sem til þeirra var stofnað.

Þrautavarakrafan er sögð sett fram eins og fjórða varakrafa, en átta mánuðir reiknaðir fyrir árið 2018, eða 530.688 kr.

Þar sem úrskurður sýslumanns um aukameðlagið var fyrst kveðinn upp 5. mars 2015 geti dráttarvextir ekki reiknast frá eldri tíma. Fyrri fjárnámsbeiðni í máli sem hafi verið undanfari máls þessa hafi verið gerð í nóvember 2018, en henni ekki fylgt fram að lögum og geti hún þar af leiðandi ekki rofið fyrningarfrest, sbr. ákvæði 52. gr. aðfararlaga nr. 90/1989. Þegar fjárnámsbeiðni máls þessa hafi verið send til héraðsdóms í mars 2019 hafi meðlagskrafa vegna mánaðanna nóvember og desember 2014 og janúar, febrúar og mars 2015 því verið fyrnd. Því sé við framsetningu dómkrafna samkvæmt framanröktu miðað við níu mánuði á árinu 2015, eða frá og með aprílmánuði, og að dráttarvextir geti fyrst talist að mánuði liðnum frá gjalddaga og upphafsdagur sé því talinn 1. maí 2015, eða frá síðari tíma samkvæmt ákvörðun dómsins, verði ekki talið að varnaraðili hafi með loforðum sínum um að krefja þá ekki fallið frá kröfu um þá. Að því frátöldu séu einnig efni til að líta til þess hve langur tími hafi verið látinn líða fram til þess að innheimta var hafin og vart rétt að reikna dráttarvexti frá öndverðu í því ljósi.

Við framsetningu fjárnámskröfu hafi varnaraðili viðurkennt að krafa fyrir nóvembermánuð 2014 sé fyrnd, en upphaf fyrningar verði að telja nokkru síðar samkvæmt framangreindu.

V. Málsástæður varnaraðila

Varnaraðili vekur athygli á því að héraðsdómur geti vísað kröfum sóknaraðila frá án kröfu, þar sem sóknaraðili hefði átt að leggja kröfugerð sína fyrir Héraðsdóm Reykjaness en ekki þennan dómstól.

Málið hafi byrjað með því að leggja aðfararbeiðni fyrir Héraðsdóm Reykjaness, eins og boðið sé í 11. gr., sbr. 1. mgr. 7. gr., aðfararlaga nr. 90/1989. Þar hafi það verið skoðað og fengið áritun héraðsdóms, enda skylt skv. 2. mgr. 11. gr. aðfararlaga að senda beiðni til þess héraðsdómara á varnarþingi þar sem heimilt sé að höfða einkamál um viðkomandi kröfu, þ. e. lögheimili sóknaraðila, sem heyri undir Héraðsdóm Reykjaness. Einnig séu fyrirmæli í 1. mgr. 16. gr. aðfararlaga, sem segi að beiðni sem hefur fengið áritun héraðsdómara skuli beint til sýslumanns í því umdæmi þar sem gerðarþoli hafi heimilisvarnarþing.

Þá sé bent á að fjárnám vegna aukameðlags hafi verið gert í eignarhlut sóknaraðila í Hvammabraut 2, Hafnarfirði. Sé ætlunin að hnekkja því með einhverjum hætti beri að úrskurða um málið á varnarþingi eignarinnar.

Um málsástæður og lagarök að öðru leyti mótmælir varnaraðili innihaldi endurrits úr gerðarbók sóknaraðila (sic!). Í umræddri viljayfirlýsingu sé hvergi að finna yfirlýsingu móður þess efnis að meðlagsgreiðslur falli niður þann tíma sem börnin hafi tímabundið verið í vist hjá föður, eða í fjóra mánuði. Þar segi einnig að barnaverndarnefnd geti krafið foreldra um framfærslueyri með barni meðan á vistun stendur. Síðan segir: „Eðlilegt er því að meðlag ef við á verði greitt fósturforeldrum og falli niður á sama tíma til undirritaðrar/undirritaðs.“ Framangreinda setningu sé ekki unnt að túlka sem samþykki varnaraðila. Hér sé á ferðinni skoðun bréfritara, sem feli ekki í sér samþykki af hálfu varnaraðila. Varnaraðili hafi eingöngu verið að samþykkja vistun utan heimils og ekkert annað.

Þá sé bréfi frá barnaverndarráðgjafa Reykjavíkurborgar, E-kvk-þgf J-kvk-þgf J-kvk-þgf, harðlega mótmælt. Það hafi enga lögverkan né þýðingu í þessu máli. Ráðgjafinn, E-kvk-nf, sé ekki úrskurðaraðili í þessu máli né hafi hún nokkrar lagaheimildir til að kveða upp úr um niðurfellingu meðlags eða ákvörðun um meðlagsskyldu í málinu. Það hafi einungis sýslumenn, dómsmálaráðuneyti og dómstólar eftir atvikum. Hugmyndir ráðgjafa Reykjavíkurborgar geti því aldrei orðið bindandi að lögum. Það hefði því þurft að hnekkja úrskurði sýslumanns eða dómsmálaráðuneytis (innanríkisráðuneytis) til að fella niður meðlagsgreiðslur föður fyrir umræddan tíma, frá 1. september 2018 til 5. janúar 2019.

Varnaraðili hafi verið og sé í fullum rétti til að sækja aukið meðlag, eins og úrskurðir kveði á um. Varnaraðili hafi lagt fram aðfararbeiðni, dagsetta 20. nóvember 2018, fyrir héraðsdóm sem móttekin hafi verið degi síðar og afgreidd 30. nóvember 2018 frá héraðsdómi og áframsend til sýslumanns 13. desember 2018 til að gera fjárnám hjá sóknaraðila.

Sýslumaður hafi stöðvað gerðina á þeim grundvelli að sóknaraðila hefði ekki verið send lögboðin greiðsluáskorun, sbr. skýlaus ákvæði 1. mgr. 7. gr. aðfararlaga nr. 90/1989. Varnaraðili hafi þá í beinu framhaldi ákveðið að leggja inn aðra aðfararbeiðni að undangenginni greiðsluáskorun.

Með móttöku á fyrri aðfararbeiðninni 20. nóvember 2018 hafi fyrningu verið slitið á kröfum varnaraðila. Viðbárur sóknaraðila um fyrningu komist því ekki að í þessu máli. Bent sé á reglur fyrningarlaga nr. 150/2007, þar sem segi m. a. í 6. gr. að krafa um umsamið meðlag fyrnist á 10 árum. Þá gildi, ef því er að skipta, 3. gr. laganna sem mæli fyrir um að almennur fyrningarfrestur kröfuréttinda sé fjögur ár.

Varnaraðili vísar til 52. gr. aðfararlaga, sem kveði á um að fyrningu sé slitið ef aðfararbeiðni berst héraðsdómara eða sýslumanni fyrir lok fyrningartíma og síðan sé gerðinni fram haldið án ástæðulauss dráttar.

Fyrri aðfararbeiðnin hafi verið móttekin 21. nóvember 2018 í Héraðsdómi Reykjaness. Upphaf seinni aðfararbeiðninnar hafi orðið með greiðsluáskorun 15. febrúar 2019 og hún hafi verið afhent 18. febrúar 2019. Síðari aðfararbeiðnin hafi verið rituð 6. mars 2019 og móttekin 11. s. m. af héraðsdómi. Hún hafi svo verið árituð af héraðsdómi með heimild til fullnustu kröfu þann 20. mars 2019. Aðfararbeiðnin hafi síðan verið afhent sýslumanni til fjárnáms þann 28. mars 2019.

Það hafi því aðeins liðið einn mánuður og 17 dagar frá fyrirtöku fyrri aðfararbeiðni hjá sýslumanni þar til tekið var við sömu kröfugerð í síðari aðfararbeiðni fyrir Héraðsdómi Reykjaness. Með vísan til dómafordæma Hæstaréttar verði að telja að hér hafi gerðinni verið fram haldið án ástæðulauss dráttar í kjölfar móttöku fyrri beiðni.

Varnaraðili mótmælir því að hún hafi gefið eftir kröfu sína með einum eða öðrum hætti. Hún mótmæli því að hún hafi sýnt tómlæti. Þvert á móti hafi hún reynt ýmislegt til að fá sóknaraðila til að greiða. Það að reyna sættir beri ekki að skilja sem eftirgjöf á kröfunni. Engu sáttaboði hafi verið tekið af hálfu sóknaraðila. Sé sáttaboði hafnað beri að dæma eftir ýtrustu kröfum. Því sé gerð sú krafa að héraðsdómur hrindi öllum kröfum sóknaraðila og staðfesti fjárnámið frá 20. maí 2019.

Sóknaraðili hafi gripið á lofti handahófskenndar SMS- hugleiðingar og túlkað þær eftir sínu höfði. Því sé alfarið mótmælt að unnt sé að byggja kröfugerð um lækkun á SMS-sendingum, sem séu slitnar úr öllu samhengi og jafnvel ritaðar af allt öðrum aðila Í umræddum skeytum megi sjá að ýmsir fyrirvarar og skilyrði hafi verið sett fyrir samkomu lagi, sem aldrei hafi verið uppfyllt.

Mótmælt sé öllu tali um niðurfellingu dráttarvaxta og þeirri hugmynd að útlát vegna dætra eigi að koma til frádráttar. Það að kaupa einhver föt eða fara með börn í klippingu breyti engu um skyldu sóknaraðila til að virða úrskurði stjórnvalda. Það liggi í hlutarins eðli að foreldri, eins og sóknaraðili, með mun hærri tekjur, geti auðveldlega veitt börnum sínum það atlæti sem sé nauðsynlegt hverju sinni. Það gefi sóknaraðila ekki nokkurn rétt á afslætti af einföldu eða viðbótarmeðlagi þó hann láti fé af hendi rakna til nauðsynlegra fatakaupa eða t. d. læknisþjónustu.

Varnaraðili mótmælir tilteknum kvittunum sem sóknaraðili hefur lagt fram. Sumar hverjar séu ófullgerðar og sumar tilbúningur úr útlendum pöntunarlistum. Það sé í sumum tilvikum ósannað að kaup hafi átt sér stað. Síðan séu kvittanir úr Rúmfatalagernum fyrir ótilgreindum vörum. Sama gildi um kvittanir frá Lindex og HM í Smáralind. Varnaraðili tiltekur í greinargerð fleiri dæmi sem hún telur ófullnægjandi í kröfugerð sóknaraðila og að geti ekki lækkað kröfu varnaraðila á hendur honum.

Varnaraðili hafi haft mun meiri útgjöld en sóknaraðili vegna dætra þeirra, eins og framlagt kostnaðaryfirlit varnaraðila gefi til kynna. Sé t. d. ljóst að á tímabilinu frá 25. júlí 2017 til 1. júní 2019 hafi kostnaður vegna barnanna numið a. m. k. samtals 1.425.557 krónum og sé þá ýmsu sleppt, þar sem ekki finnist kvittanir fyrir útgjöldum.

Þá leggi varnaraðili fram kvittanir fyrir útgjöldum, sem séu þó hvergi nærri tæmandi, fyrir tímabilið frá 1. nóvember 2014 til 1. júlí 2016. Alls hafi sannanlegur kostnaður varnaraðila vegna nauðsynlegra þarfa dætranna á þessu tímabili verið 2.250.200 krónur.

Með vísan til framangreinds séu ekki forsendur til að lækka eða fella niður meðlagsgreiðslur eða aukameðlagskröfur vegna fjögurra vistunarmánaða. Því sé sérstaklega mótmælt að útlát, tölvuskeyti eða bréf Barnaverndarnefndar hafi gildi í þessu samhengi. Eins og áður segi sé Barnaverndarnefnd eða starfsmaður Reykjavíkurborgar ekki úrskurðaraðili og hafi engar forsendur til að kveða upp úr um meðlagsskyldu eða niðurfellingu hennar.

Þá er mótmælt fullyrðingu sóknaraðila um að skilyrt boð um að ljúka skuld með greiðslu tveggja milljóna og nokkru síðar með um 1,5 milljónum króna hafi verið bindandi loforð fyrir varnaraðila. Staðreyndin sé sú að sóknaraðili hafi ekki gengið að nokkrum skilyrðum og hafi aldrei borgað eina einustu krónu til varnaraðila. Varnaraðili hafi auk þess á þessum tíma, þ. e. í október 2018, ekki verið þess umkomin að semja um fjármál sín vegna veikinda sem hún hafi glímt við.

Varnaraðili vísar til staðhæfinga sóknaraðila í greinargerð til dómsins um að 21. október 2018 hafi varnaraðili boðið sóknaraðila að ljúka skuld með greiðslu á tveimur milljónum króna ef greitt yrði fyrir 1. desember, en hafi þá talið skuldina reiknast 2,9 milljónir króna. Varnaraðili hafi gert áskilnað um svar fyrir 1. nóvember, sem ekki hafi verið komið fram þegar hún þann 29. október 2018 hafi boðið að telja skuldina nema 1,5 milljónum, en afturkallað boð sín daginn eftir. Þessum staðhæfingum sé mótmælt.

Sóknaraðili geti þess ekki í þessu samhengi að skilyrði fyrir lækkun greiðslutilboðs varnaraðila hafi verið að sóknaraðili samþykkti skuldajöfnun upp á 391.478 krónur, vegna ágreinings um búskipti aðilanna, sem hafi verið í opinberum skiptum hjá skipuðum skiptastjóra, Þ-kvk-þgf I. J-kvk-þgf hrl., en það mál hafi risið vegna sambúðarslita þeirra.

Framangreint tölvuskeyti sé dagsett 21. október 2018. Fjórum dögum seinna hafi sóknaraðili hafnað allri skuldajöfnun og krafist greiðslu á framangreindri fjárhæð, sem hafi verið innt af hendi 1. nóvember 2018, sbr. framlagða millifærslukvittun banka. Tilboðið hafi því fallið niður og aldrei getað orðið að veruleika, sbr. 5. gr. samningalaga nr. 7/1936.

Sú staðreynd að sóknaraðili og sambýliskona hans hafi aldrei greitt neitt inn á málið hafi auðvitað reynt á þolrif varnaraðila. Til að gera tilveru varnaraðila erfiða og skapa henni útgjöld og áhyggjur hafi sóknaraðili farið í dómsmál vegna lögheimilis dætranna, sem nú sé rekið fyrir héraðsdómi. Áður hafi hann krafist opinberra búskipta vegna sambúðarslita snemma árs 2016, sem lítill sem engin fótur hafi verið fyrir. Ljóst sé að varnaraðili hafi viljað ýmislegt til vinna að sóknaraðili léti af öllu málaþrasi, sem sé bæði kostnaðarsamt og andlega erfitt fyrir báða aðila og ekki síst börnin. Með það í huga hafi verið boðin sáttalausn á auka meðlagskröfunni, sem hafi verið hafnað.

Varnaraðili mótmælir öllum kröfum sóknaraðila, bæði aðal- og varakröfum.

Enginn grundvöllur sé fyrir aðalkröfunni og, eins og rakið hafi verið, og að sett hafi verið skilyrði fyrir tilboði hennar varðandi skuldajöfnun, sem ekki hafi gengið eftir.

Þá sé það rangt sem haldið hafi verið fram að varnaraðili hafi ekki hafist handa við innheimtu viðbótarmeðlagskröfu fyrr en um það leyti sem sóknaraðili höfðaði mál fyrir héraðsdómi til breytingar á lögheimili dætranna í desember 2018. Eins og gögn beri með sér, þá hafi varnaraðili löngu áður reynt að innheimta aukameðlagið, bæði áður en og á meðan á búskiptum stóð við sóknaraðila, en hann ekki látið sér segjast.

Varnaraðili mótmælir fyrstu, annarri og þriðju dómkröfunni, þar sem þær eigi ekki við rök aðstyðjast og séu án nokkurra gildra lagaraka.

Fjórðu varakröfu, sem fjalli aðallega um dráttarvexti, sé harðlega mótmælt enda sýnilegt að varnaraðili hafi reynt að innheimta aukameðlagið í gegnum árin en ætíð komið að lokuðum dyrum. Kröfuréttindi og vextir fyrnist almennt á fjórum árum skv. fyrningarlögum og sé varnaraðili í fullum rétti til að krefjast viðbótarmeðlags fyrir þann tíma sem úrskurðir kveða á um, eða frá þeim degi er kröfuhafi gat fyrst átt rétt til efnda, sbr. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007. Meðlag fyrnist á 10 árum, eins og áður greini, skv. 6. gr. laga nr. 150/2007, en vextir á fjórum árum skv. 3. gr., sbr. 21. gr., sömu laga.

Varnaraðili byggir dráttarvaxtakröfu sína á 6. gr., sbr. 5. gr., og 12. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 og reiknar dráttarvexti frá 1. desember 2014 til greiðsludags, sbr. 5. gr. vaxtalaga.

VI. Niðurstaða

Dómurinn fellst ekki á að efni séu til að vísa málinu frá dómi á grundvelli rangs varnarþings, eins og varnaraðili bendir á að geti verið ástæða til, þótt ekki geri hann kröfu í þá veru. Í því sambandi verður það ekki talið skipta máli þótt aðfararbeiðni hafi verið beint til Héraðsdóms Reykjaness og dómstólinn áritað hana um að aðför mætti fara fram, enda gerðarþoli, sóknaraðili þessa máls, búsettur í umdæmi þess dómstóls, sbr. 2. mgr. 11. gr. laga um aðför nr. 90/1989. Í máli þessu er hins vegar tekist á um gerðina sjálfa sem fór fram hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu, þar sem fallist var á kröfur gerðarbeiðanda, varnaraðila þessa máls. Tilgangur sóknaraðila er að fá gerðinni breytt. Slíkri kröfu beinir hann eðli máls samkvæmt að gerðarbeiðanda aðfararmálsins. Hún á varnarþing í Reykjavík og því er rétt af sóknaraðila að stefna henni fyrir Héraðsdóm Reykjavíkur, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, sbr. 94. gr. laga um aðför nr. 90/1989. Engin ákvæði aðfararlaga hagga þessari niðurstöðu að mati dómsins. Þá getur það engu máli skipt varðandi varnarþing þótt andlag fjárnámsgerðarinnar hafi verið fasteign í Hafnarfirði.

Sóknaraðili byggir m. a. á því að hluti kröfu varnaraðila sé fyrndur. Ekki er sjáanlegur ágreiningur um að kröfur varnaraðila séu vegna aukameðlags með dætrum aðila frá 1. nóvember 2014, sbr. stjórnvaldsúrskurði um skyldu sóknaraðila til að greiða aukameðlag frá þeim tíma. Ekki verður fallist á með sóknaraðila að það hafi áhrif í þessu sambandi að úrskurður sýslumanns um aukameðlag hafi ekki verið kveðinn upp fyrr en 4. mars 2015. Í úrskurðinum er skýrt kveðið á um að skylda til greiðslu aukameðlags sé lögð á frá 1. nóvember 2014.

Fyrri aðfararbeiðni varnaraðila barst héraðsdómi að því er virðist í nóvember 2018. Beiðnin hefur ekki verið lögð fram en önnur gögn málsins gefa til kynna að þessi hafi verið raunin. Sóknaraðili andmælir þessu ekki en byggir á því að beiðninni hafi ekki verið haldið fram með nægum hraða og því hafi hún ekki áhrif þegar komi að mati á því hvort fyrning hafi verið rofin með henni, sbr. ákvæði 52. gr. laga um aðför nr. 90/1989. Af gögnum málsins verður ráðið að þessi aðfararbeiðni hafi verið grundvöllur fyrirtöku sýslumanns 23. og síðan 25. janúar 2019 á máli aðila. Þar var gerðin stöðvuð samkvæmt ákvörðun fulltrúa sýslumanns. Við flutning málsins upplýsti lögmaður varnaraðila að ástæða þess að ákveðið var að fara fram með nýja aðfararbeiðni hefði verið sú að láðst hafði að senda og birta fyrir sóknaraðila greiðsluáskorun vegna fyrri beiðni, eins og áskilið er samkvæmt 5. tl. 1. gr. laga um aðför. Aðför hefði þannig aldrei náð fram að ganga á grundvelli fyrri beiðni. Óhjákvæmilegt er því að líta svo á að sú aðfararbeiðni hafi verið markleysa í þeim skilningi að hún hafi ekki megnað, í samræmi við 52. gr. laga um aðför, að rjúfa fyrningarfrest.

Í kjölfarið fylgdi svo önnur aðfararbeiðni sem barst héraðsdómi 11. mars 2019. Að mati dómsins er ómögulegt að líta svo á að fullnustugerðum hafi ekki verið haldið fram með fullnægjandi hætti eins, og sóknaraðili byggir á, þannig að hafi áhrif í málinu og 52. gr. aðfararlaga leiði til þess að hluti krafna varnaraðila sé fyrndur. Hins vegar verða lagarök fyrir þeirri niðurstöðu að kröfur fyrir 11. mars 2015 séu fyrndar, eins og sóknaraðili byggir á, reist á framangreindu um þýðingarleysi fyrri aðfararbeiðni í þessum efnum. Því verður að líta svo á að fyrning á kröfum varnaraðila hafi þá fyrst verið rofin þegar aðfararbeiðni sem dagsett var 6. mars 2019 var móttekin í héraðsdómi 11. mars það ár skv. 52. gr. laga um aðför. Kröfur vegna aukameðlags sem gjaldféllu fyrir 11. mars 2015 verður því að telja fyrndar í samræmi við síðasta málslið 6. gr. laga um fyrningu kröfuréttinda nr. 150/2007, sbr. 3. gr. sömu laga sem mælir fyrir um fjögurra ára fyrningarfrest slíkra krafna.

Fallist verður á að yfirlýsingar varnaraðila sem hún sendi sóknaraðila, reyndar einnig til sambýliskonu hans, hafi þegar þær voru gefnar falið í sér loforð í skilningi samningaréttar. Á það við um yfirlýsingar sem sendar voru 15. júlí, 12. ágúst, 21. október og 29. október 2018, sem og tilboð 22. janúar 2019. Varnaraðili hefur ekki synjað fyrir að þessar yfirlýsingar og tilboð hafi verið send sóknaraðila vegna uppgjörs aðila, en heldur því hins vegar fram að þær hafi enga þýðingu í dag þar sem ekki hafi tekist samkomulag með aðilum.

Fyrir liggur að tilboðum um að ljúka málinu með tiltekinni fjárhæð var ekki tekið af hálfu sóknaraðila, það á við um tilboð frá 21. október 2018 um að ljúka málinu með greiðslu á 2.000.000 kr. og síðar 1.500.000 kr. 29. október 2018 sem hún afturkallaði 30. október s. á., eða tveimur dögum áður en uppgefinn samþykkisfrestur rann út. Fallast má á það með sóknaraðila að afturköllun tilboðsins hafi á þessum tíma verið varnaraðila óheimil ef þannig má orða það, enda óumdeilt að tilboðið hafi verið komið til vitundar sóknaraðila. Það leiðir hins vegar ekki til þess að bindandi samningur hafi þá í raun sjálfkrafa komist á. Staðan var sú að þrátt fyrir þessa afturköllun hefði sóknaraðili getað samþykkt tilboð varnaraðila fyrir lok samþykkisfrests og með því komið á bindandi samningi. Það er hins vegar ágreiningslaust að þetta gerði sóknaraðili ekki og hefur hann reyndar aldrei samþykkt tilboð frá varnaraðila. Því er óhjákvæmilegt að líta svo á að réttaráhrif þessara loforða hafi fallið niður, og þar með skuldbindingargildi þeirra, 1. nóvember 2018 og því verður ekki byggt á þeim við úrlausn málsins.

Tilboði sem barst frá lögmanni varnaraðila 22. janúar 2019 um að ljúka málinu með 2.000.000 kr. bundnu því skilyrði að fallið yrði frá dómsmáli vegna lögheimilis dætranna var heldur ekki tekið.

Því verður að líta svo á að þessi tilboð séu niðurfallin og geti ekki ráðið úrslitum í málinu.

Á hinn bóginn verða yfirlýsingar varnaraðila í tölvuskeytum eða símaskilaboðum (sms) frá 15. júlí og 12. ágúst 2018 ekki skildar með öðrum hætti en þeim að þar hafi varnaraðili gefið loforð sem voru þess eðlis að kölluðu ekki sérstaklega á samþykki sóknaraðila. Þessar yfirlýsingar voru ekki bundnar sérstökum afmörkuðum skilyrðum, nema að minnst er áí fyrri yfirlýsingunni að varnaraðili muni ekki krefjast aukameðlags „þegar hlutirnir ganga vel og þær eru að koma reglulega til ykkar“. Ekkert í málinu bendir til annars en að þessi hafi verið raunin. Í málinu hefur verið lagður fram dómur Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E- 4327/2018 sem kveðinn var upp 26. nóvember 2019 þar sem fallist var á kröfur sóknaraðila í þessu máli, um að lögheimili dætra hans yrðu hjá honum í stað varnaraðila eins og verið hafði. Í dómnum eru raktir miklir erfiðleikar sem varnaraðili hefur átt að stríða við undanfarið og verður ekki betur séð, miðað við umfjöllun í dómnum, en að hlutirnir hafi gengið vel, sbr. framangreinda yfirlýsingu, í þeim skilningi að stúlkurnar hafa verið mun meira hjá sóknaraðila að undanförnu og þeim er talið fyrir bestu að eiga lögheimili hjá föður.

Seinni yfirlýsing varnaraðila sem dómurinn telur skuldbindandi er frá 12. ágúst 2018, en þar segir: „ Ég ætla ekki að innheimta á meðan þið gerið ykkar, en gömul skuld þegar þið gerðuð ekkert helst óbreytt en bætist ekkert við. Ég hef fullan skilning að hann hefur verið launalaus og er alveg til í að semja um upphæð. Þetta er komið í rúmlega 2 milljónir. Ég myndi alltaf taka inn í reikninginn ef hann tæki á sig reikninga frá stelpunum.“

Þessi yfirlýsing verður vart skilin öðruvísi en svo að varnaraðili hygðist ekki krefjast álags á skuldina og þá væntanlega í formi dráttarvaxta, sbr. orðalagið „gömul skuld þegar þið gerðuð ekkert helst óbreytt en bætist ekkert við“. Einnig verður skilið að útgjöld sóknaraðila í þágu dætra þeirra myndu dragast frá kröfu varnaraðila um aukameðlag með þeim. Þær fjárhæðir sem varnaraðili vísar til á þessum tíma svara frekar til kröfu hennar án vaxta og kostnaðar. Þá verður einnig horft til þess að nokkurs tómlætis gætir af hálfu varnaraðila þar sem því verður ekki fundinn staður í málinu að hún hafi reynt innheimtu með formlegum hætti fyrr en hún beindi kröfu til sýslumanns í nóvember 2018 án undanfarandi greiðsluáskorunar. Ekki nýtur þó gagna við um að sóknaraðili hafi fengið vitneskju um formlega innheimtu á kröfunni fyrr en við fyrirtöku málsins 23. janúar 2019.

Varðandi aukameðlagskröfu varnaraðila, sem og reyndar yfirlýsingu um útgjöld, verður að telja að varnaraðili vísi til þess að sóknaraðili og sambýliskona hans væntanlega hafi á þessum tíma, að mati varnaraðila, tekið meiri ábyrgð á uppeldi og umönnun dætra aðila. Var það enda svo að 27. ágúst 2018 ritaði varnaraðili undir yfirlýsingu þar sem hún samþykkti að stúlkurnar yrðu vistaðar tímabundið til 7. janúar 2019 utan heimilis. Þær voru vistaðar hjá sóknaraðila þennan tíma. Varnaraðili lýsti því yfir að hún teldi eðlilegt að meðlag yrði á tímabilinu greitt fósturforeldrum en félli á sama tíma niður til hennar. Þessa yfirlýsingu hennar verður að telja skuldbindandi þótt miðað við framangreinda niðurstöðu skipti hún í raun ekki máli þar sem telja verður að atvik hafi þróast þannig að frá júlí 2018 hafi varnaraðili í raun fallið frá kröfu um aukameðlag enda eru, miðað við atvik málsins, sem m. a. er lýst í framangreindum dómi þessa dómstóls, forsendur fyrir þeirri viðbótargreiðslu að öllum líkindum brostnar, án þess að því sé slegið föstu hér enda hefur það atriði ekki úrslitaáhrif í málinu.

Niðurstaða málsins verður því sú að við ákvörðun fjárhæðar höfuðstóls kröfu varnaraðila á hendur sóknaraðila verður gengið út frá því að sóknaraðila hafi borið að greiða aukameðlag til varnaraðila með dætrum þeirra frá 1. nóvember 2014 til og með ágúst 2018 en ekki verður betur séð en að sóknaraðili hafi fallist á síðara tímamarkið.

Þannig hafi ekki verið rétt að heimila aðför fyrir greiðslum frá þeim tíma og út febrúar 2019, eins og varnaraðili gerði kröfu um. Eftir því sem best verður séð af gögnum málsins gerir varnaraðili þó ekki kröfur nema frá 1. desember 2014. Hér að framan er komist að þeirri niðurstöðu að krafa varnaraðila um aukameðlag fram til 11. mars 2015 sé fyrnd. Tímabil það sem fallist er á í máli þessu fyrir greiðslu aukameðlags verður því ákveðið 1. apríl 2015, sbr. 1. mgr. 63. gr. barnalaga nr. 76/2003 um gjalddaga meðlags, og til 31. ágúst 2018, sbr. framangreint.

Dómurinn telur að varnaraðili geti ekki í ljósi framangreindra skilaboða til sóknaraðila krafist dráttarvaxta á kröfu sína til aukameðlags fyrir hönd dætra aðila allan þennan tíma. Af samskiptum aðila megi þannig ráða að hún hafi ekki gert ráð fyrir því að krefjast eftir atvikum annars en höfuðstóls og að frádregnum útgjöldum sóknaraðila í þágu dætranna. Tilgreining varnaraðila í samskiptum aðila á því sem hún telur skuld sóknaraðila við hana gefur þetta og til kynna. Ekki verður það talið breyta skuldbindingargildi yfirlýsinga varnaraðila að þeim hafi verið á stundum beint til sambýliskonu sóknaraðila. Af samskiptum aðila verður og ráðið að varnaraðili hafi talið sambýliskonu sóknaraðila bæra til að taka við yfirlýsingum hennar í þágu sóknaraðila og vegna málsins að öðru leyti.

Á hinn bóginn sendi varnaraðili sóknaraðila með formlegum hætti kröfu um greiðslu þessa aukameðlags, með því að birta honum greiðsluáskorun 18. febrúar 2019, en óumdeilt er að sóknaraðili hefur ekki til þessa greitt það aukameðlag sem honum var gert að greiða samkvæmt fyrrgreindum úrskurðum. Varnaraðili átti því þess vart annan kost en að leita atbeina sýslumanns um innheimtu skuldarinnar, eins og hún gerði. Þrátt fyrir að fyrra aðfararmálið hafi verið annmörkum háð, eins og áður er rakið, verður ekki litið fram hjá því að sóknaraðili mátti gera sér grein fyrir því, miðað við framlögð gögn, eigi síðar en þegar lögmaður hans mætti við fyrirtöku í hinu fyrra aðfararmáli 23. janúar 2019, að varnaraðili gerði þá kröfu á hendur honum sem hér er tekist á um. Dómurinn telur því rétt að hún eigi kröfu til dráttarvaxta frá 23. febrúar 2019 með hliðsjón af 3. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, og er þó horft til atvika málsins þrátt fyrir að gjalddagar einstakra meðlagsgreiðslna séu óumdeildir.

Dómurinn telur í ljós leitt að varnaraðili hafi samþykkt að útgjöld sóknaraðila í þágu dætranna kæmu til frádráttar skuld sóknaraðila vegna aukameðlagsins. Sóknaraðili gerði í kröfuskjali sínu til dómsins kröfu um að útgjöld sem næmu 531.599 kr. kæmu til frádráttar kröfu varnaraðila vegna þessa. Með bókun og framlagningu fjölda skjala henni til stuðnings, í þinghaldi 5. nóvember 2019, breytti sóknaraðili kröfu sinni og gerði frá þeim tíma kröfu um að til frádráttar kæmu 989.148 kr. í stað fyrri fjárhæðar. Þar var um að ræða breytingu á fyrri sundurliðun þar sem sú krafa var lækkuð í 525.753 kr. en til viðbótar var gerð krafa um 463.395 kr. vegna útlagðs kostnaðar fyrir tímabilið frá 28. nóvember 2014 til 2. október 2019. Varnaraðili hefur ekki mótmælt þessari auknu kröfugerð og byggir þá væntanlega á því að um hana gildi hið sama og um fyrri kröfu, að hún eigi sér ekki stoð þar sem ósannað sé að varnaraðili hafi samþykkt slíkan frádrátt.

Þá telur dómurinn ekki ástæðu til að draga í efa þær greiðslukvittanir sem sóknaraðili hefur lagt fram vegna útgjalda. Verður ekki séð í hverra þágu sóknaraðili hefði átt að leggja út þennan kostnað nema vegna dætra aðila og einnig sýna fjölmörg samskipti aðila að þetta hafi verið í þágu þeirra og varnaraðili verið meðvituð um þessi útgjöld.

Eins og að framan greinir telur dómurinn rétt að fallast á þessa kröfu sóknaraðila um frádrátt frá kröfu varnaraðila, bæði samkvæmt upphaflegri kröfugerð en einnig samkvæmt síðari breytingu. Ekki verður hins vegar fallist á dráttarvexti á einstaka reikninga frá útgjaldadegi hvers og eins. Þótt sóknaraðili hafi imprað á þessum útgjöldum og sannanlega hafi verið rætt um þau verður ekki séð að hann hafi gert formlega kröfu á þessum grundvelli fyrr en við fyrirtöku aðfararmálsins milli aðila 20. maí 2019. Elstu reikningar sem lagðir hafa verið fram vegna útlagðs kostnaðar eftir leiðréttingu á kröfum sóknaraðila eru frá tímabilinu 28. nóvember 2014 til 31. ágúst 2015. Varnaraðili hefur ekki borið því við að kröfur á grundvelli þeirra reikninga séu fyrndir, frekar en aðrir, og verður því fallist á að þeir komi jafnframt til frádráttar kröfu varnaraðila. Dómurinn telur því rétt að leiðrétt fjárhæð samkvæmt upphaflegri kröfugerð, nú 525.753 kr., komi til frádráttar skuld sóknaraðila við varnaraðila frá þeim degi. Viðbótarkrafan að fjárhæð 463.395 kr. verður viðurkennd sem innborgun frá og með þeim degi sem hún kom fram fyrir dómi við fyrirtöku 5. nóvember 2019.

Ekki þykir ástæða til að hreyfa við áföllnum kostnaði lögmanns sóknaraðila í málinu fram að aðför, sbr. sundurliðun í endurriti úr gerðinni, en sóknaraðili hefur reyndar fallist á 170.000 kr. af þeim kostnaði.

Því verður krafa sóknaraðila sem fjárnám var gert fyrir 20. maí 2019 lækkuð og hún talin nema að höfuðstól 2.481.774 kr. auk áfallins kostnaðar að fjárhæð 397.675 kr., þar með talinn virðisaukaskattur, og útlagðs kostnaðar að fjárhæð 45.240 kr. Höfuðstóll kröfunnar skal bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganr. 38/2001 frá 23. febrúar 2019 til greiðsludags, að frádreginni innborgun inn á kröfuna að fjárhæð 525.753 kr. 20. maí 2019 og 463.395 kr. 5. nóvember 2019.

Til grundvallar kröfu varnaraðila liggja ótvíræðir úrskurðir þar til bærra yfirvalda og er enda ekki gerður ágreiningur um réttmæti kröfunnar í grunninn. Í ljósi þess að sóknaraðili hefur aldrei greitt inn á kröfuna, þ. e. með beinum hætti, verður ekki hjá því komist að úrskurða hann til að greiða varnaraðila málskostnað, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, sbr. 94. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Þykir hann, með hliðsjón af umfangi málsins og málatilbúnaði aðila, hæfilega ákveðinn 400.000 krónur.

Málið fluttu K-kk-nf Þ-kk-nf lögmaður, fyrir sóknaraðila, og fyrir varnaraðila M-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf lögmaður.

L-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan að gættu ákvæði 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 94. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, en málið var flutt að nýju miðvikudaginn 29. janúar 2020.

Úrskurðarorð

Aðfarargerð Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu nr. 2019- [...], sem fram fór 20. maí 2019 að kröfu varnaraðila B gegn sóknaraðila A, er breytt á þann veg aðfjárhæð kröfu varnaraðila verður lækkuð og hún talin nema að höfuðstól 2.481.774 kr. auk áfallins kostnaðar að fjárhæð 397.675 kr., þar með talinn virðisaukaskattur, og útlagðs kostnaðar að fjárhæð 45.240 kr. Höfuðstóll kröfunnar skal bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 23. febrúar 2019 til greiðsludags. Til frádráttar skulu koma innborganir á kröfu varnaraðila að fjárhæð 525.753 kr. 20. maí 2019 og 463.395 kr. 5. nóvember 2019.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 4 00.000 krónur í málskostnað.

L-kk-nf K-kk-nf