E-11953/2008

Mál þetta, sem dómtekið var þriðjudaginn 17. nóvember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Fjöltækni ehf., kt. 460798-2139, Súðavogi 14, Reykjavík, með stefnu birtri 2. desember 2008, á hendur Þórði Ásmundssyni ehf., kt. 671202-3170, Grensásvegi 3, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að hið stefnda einkahlutafélag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð kr. 1.844.406, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla, sbr. 1. mgr. 6. gr., vaxtalaga nr. 38/2001 af kr. 1.666.569 frá 10.08. 2008 til 13.11. 2008, af kr. 1.844.406 frá 13.11. 2008 til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum þann 31.07. 2008, kr. 500.000, þann 18.08. 2008, kr. 500.000, þann 03.09. 2008, kr. 112.910, þann 03.09. 2008, kr. 43.410, þann 10.09. 2008, kr. 100.000, þann 11.09. 2008, kr. 124.905, eða alls kr. 1.381.225, sem dragast skulu frá skuldinni, miðað við stöðu hennar á hverjum innborgunardegi. Þá er krafizt vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. s.l., er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Þá er krafizt málskostnaðar að mati dómsins.

Endanlegar dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda, og stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar að mati dómsins í samræmi við hagsmuni málsins, að teknu tilliti til vinnu málflytjanda og annars kostnaðar af málinu, og leggist dráttarvextir á málskostnaðarkröfu í samræmi við ákvæði laga nr. 19/1991 og leggist við höfuðstól hennar á tólf mánaða fresti.

II

Málavextir

Stefndi réðst í breytingar á húseign sinni að Laugarásvegi 64 í Reykjavík vorið 2008, m.a. á lögnum fyrir neyzluvatn og hita í gólfi. Var D-kk-nf S-kk-nf pípulagningameistari fenginn til verksins. Fór hann í framhaldinu með teikningar af húsinu til stefnanda og óskaði eftir tilboði í efni og tæki vegna framkvæmdanna. Á grundvelli teikninganna gerði stefnandi stefnda tilboð í verkið, að fjárhæð kr. 1.085.041, að teknu tilliti til 28% afsláttar og 24,5% virðisaukaskatts. Þá er í tilboðinu fyrirvari um, að vöru megi skila innan 10 daga, en eftir það reiknist 10% afföll.

Tók stefndi tilboði stefnanda, og hófust framkvæmdir í lok apríl 2008.

Í júní/júlí 2008 kveðst stefndi hafa orðið var við, að verið væri að verðleggja vörurnar á 30-40% hærra verði en tilboðið hljóðaði um. Þá kveðst stefndi hvorki hafa fengið móttökukvittanir eða yfirlit frá stefnanda yfir vörur, sem skilað var.

Heildarkrafa stefnanda í máli þessu hljóðar upp á kr. 1.844.406, að frádregnum innborgunum stefnda, sem nema samtals kr. 1.381.225. Stendur ágreiningur aðila um greiðsluskyldu stefnda á eftirstöðvunum, en hann telur sig þegar hafa greitt umfram skyldu.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á tveimur reikningum, vegna kaupa stefnda á ýmiss konar pípulagnaefni af stefnanda. Stefnandi reki heildverslun með pípulagnaefni, og hafi stefndi verið þar í reikningsviðskiptum. Samkvæmt reikningsyfirliti, dskj. nr. 6, sé reikningur nr. 143335 ógreiddur með öllu, sbr. dskj. nr. 4, en reikningur nr. 141952 frá 31.07.2008 ógreiddur að hluta, sbr. dskj.nr. 3. Við kröfugerð þessa hafi verið tekið tillit til kreditreiknings, dskj. nr. 5, og innborgana skv. reikningsyfirliti, dskj. nr. 6, og sé kröfufjárhæðin því kr. 463.181.

Reikningur nr. 143335, dskj. nr. 3, sé vegna úttekta stefna hjá stefnanda á vörum skv. tilboði, dskj. nr. 7, vegna vinnu stefnda að Laugarásvegi 64, Reykjavík. Tilboðið hljóði alls upp á kr. 1.085.041 með afslætti, en þegar til kom, hafi úttektir stefna verið miklum mun meiri en tilboðið tók til. Bæði hafi stefndi tekið út mun meira af þeim vörum, sem tilteknar voru í tilboðinu, og eins hitt, að stefndi hafi verið að taka út allt aðrar vörur en tilteknar voru í tilboðinu. Því sé reikningurinn mun hærri en tilboðið.

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 31.07. 2008 10.08. 2008 1.666.569

2. 13.10. 2008 13.11. 2008 177.837

Greitt hafi verið inn á skuldina, svo sem að neðan greini, og hafi verið tekið tillit til þeirra innborgana í kröfugerð:

31.07. 2008 kr. 500.000

18.08. 2008 kr. 500.000

03.09. 2008 kr. 112.910

03.09. 2008 kr. 43.410

10.09. 2008 kr. 100.000

11.09. 2008 kr. 124.905

Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengizt greiddar, þrátt fyrir innheimtutilraunir, og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi kveðst vísa til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga kröfum sínum til stuðnings, en regla þessi fái m.a. stoð í 45., 47. og 51. gr. laga nr. 50/2000 og 28. gr. laga nr. 42/2000. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 1. mgr. 5. gr., sbr. 6. gr. með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísist til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Stefnandi krefji stefnda um ætlaða skuld, að fjárhæð kr. 1.844.406, auk dráttarvaxta, að frádregnum innborgunum, að fjárhæð kr. 1.381.225. Í ljósi þess, að verðskrá stefnanda vegna reikninga þeirra, sem tekizt sé á um í máli þessu, hafi hækkað að meðaltali um 30% umfram það, sem samið hafi verið um í upphafi, sé ljóst, að stefndi hafi í raun greitt umfram skyldu, og beri því þegar af þeim sökum að sýkna hann.

Í málinu liggi fyrir þrír kredit reikningar, sbr. dskj. nr. 5, þar sem tilgreindar séu vörur þær, sem stefndi hafi skilað aftur til stefnanda í tengslum við umrædda framkvæmd á Laugarásvegi 64. Stefndi haldi því fram, að mjög líklegt sé, að ekki sé þar að finna allar þær vörur, sem stefndi hafi skilað til stefnanda vegna framkvæmdanna. Vilji stefndi taka það sérstaklega fram, að engar kvittanir eða kreditreikningar hafi fengizt afhentir til staðfestingar á því, sem skilað var, þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir þar um. Það hafi ekki verið fyrr en í september 2008, sem umræddir kreditreikningar litu dagsins ljós. Þegar vörunum hafi verið skilað, hafi þær verið lagðar til hliðar og viðkomandi tilkynnt, að kreditreikningar yrðu gerðir við síðara tækifæri. Hafi stefndi því enga tryggingu fyrir því, að á umræddum kreditreikningum sé að finna allar þær vörur, sem skilað hafi verið, og dragi það stórlega í efa og telji, að hinn mikla vafa, sem sé hér fyrir hendi, beri að túlka honum í hag, m.a. með vísan til þessarar undarlegu starfshátta stefnanda.

Því sé harðlega mótmælt, sem fram komi í stefnu, að ástæður þess, að reikningarnir hafi

verið hærri en tilboðið, eigi rætur að rekja til þess, að tekið hafi verið mun meira af þeim

vörum, sem tilteknar hafi verið í tilboðinu, og eins að stefndi hafi verið að taka út allt aðrar vörur en þar hafi verið tilteknar. Af hálfu stefnda sé ljóst, að ástæður þess, að reikningarnir hafi reynzt hærri en hið samþykkta tilboð, sé einfaldlega að rekja til þess, að verðskrá stefnanda hafi hækkað verulega umfram það, sem samið hafi verið um, líkt og haldið sé fram hér að framan. Stefndi vísi einnig til fyrri umfjöllunar um, að stefnandi hafi lagt fram tilboð á grundvelli teikninga af Laugarásvegi 64, ásamt vitneskju um þá framkvæmd, sem staðið hafi fyrir dyrum. Sé það því alveg ljóst, að stefnandi sé bundinn við þau verð, sem tilgreind hafi verið í tilboðinu. Þá sé einnig vísað til þess, að stærstur hluti þeirra vara, sem fóru í umræddar framkvæmdir, hafi verið tekinn í apríl - maí 2008, sbr. dskj. nr. 14, og því sé það dæmalaust að miða við verð í júlí 2008, eftir að það hafi hækkað að lágmarki um þriðjung.

Þrátt fyrir það, að verkið hafi aðeins dregizt á langinn, hafi enginn óvæntur aukakostnaður fallið til umfram það, sem gert hafi verið ráð fyrir, þegar samkomulag tókst með aðilum. Stefndi hafi í öllu reynt að efna sinn hluta samningsins, m.a. með peningagreiðslum upp á samtals kr. 1.100.000 í maí, ágúst og september 2008, eða 15.000 krónum umfram hið samþykkta tilboð stefnanda. Stefndi hafi lagt sig fram við að ljúka málinu, en hafi skiljanlega ekki getað orðið við óréttmætum kröfum stefnanda. Stefndi bendi einnig á, að gögn málsins beri ekki með sér, að reynt hafi verið að innheimta reikning 143335 (ýmist nefndur 143335 eða 14335 í stefnu) hjá stefnda, t.a.m. hafi einungis borizt innheimtubréf vegna reiknings 141952, sbr. dskj. nr. 9.

Með vísan til framangreinds geri stefndi þá kröfu, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda, sem hafðar séu uppi í máli þessu.

Stefndi vísi til meginreglna neytenda- samninga- og kröfuréttar, kröfum sínum til stuðnings. Þá sé sérstaklega vísað til meginreglu samningaréttar um skuldbindingargildi samninga. Einnig sé vísað til laga nr. 57/2005 um lög um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu. Varðandi lagarök fyrir málskostnaðarkröfunni vísi stefndi til 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Forsendur og niðurstaða

B-kk-nf G-kk-nf, eigandi stefnanda, gaf skýrslu fyrir dómi og enn fremur B-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf, sölustjóri stefnanda, Þ-kk-nf Á-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, og D-kk-nf S-kk-nf pípulagningameistari.

Stefnandi byggir kröfur sínar á tveimur reikningum vegna kaupa stefnda á ýmsu efni til pípulagna. Kveður hann annan reikninginn, dskj. nr. 3, vera vegna vöruúttekta samkvæmt tilboði á dskj. nr. 7. Hljóðar krafa stefnanda um greiðslu að fjárhæð kr. 1.844.406, að frádregnum innborgunum stefnda, samtals kr. 1.381.225, og nemur krafa stefnanda þannig kr. 463.181.

Tilboð stefnanda á dskj. nr. 7 hljóðar upp á vöruúttekt samkvæmt 32 tilgreindum vöruflokkum í tilgreindu magni, samtals að fjárhæð kr. 1.210.445, að frádregnum afslætti, kr. 338.925, og að viðbættum virðisaukaskatti, kr. 213.521, eða samtals kr. 1.085.041.

Samkvæmt reikningum þeim, sem stefnandi byggir kröfur sínar á, taka þeir til mun fleiri vöruflokka, en tilboðið kveður á um, og er aðeins um eina úttekt að ræða samkvæmt reikningi á dskj. nr. 4, sem fellur undir vöruflokk, sem fram kemur í tilboðinu. Stefnandi kveður stefnda hafa tekið út mun meira af vörum en greinir í tilboðinu og einnig allt aðrar vörur en tilboðið tók til.

Stefndi hefur mótmælt þessari staðhæfingu.

D-kk-nf S-kk-nf pípulagningameistari, sem sá um verkið fyrir stefnda og hafði milligöngu um samningsgerðina við stefnanda og vöruúttektir vegna verksins, bar fyrir dómi, að tilboðið hefði ekki verið nákvæmt, bæði hafi verið í tilboðinu efni, sem hafi engan tilgang haft fyrir verkið, auk þess sem vantað hafi í tilboðið stóran hluta efnis, sem þurfti að nota. Með vísan til framburðar hans þykir sannað, að efnisúttektir stefnda hafi verið ýmist meiri eða minni í ýmsum þeim vöruflokkum, sem tilboðið tók til, auk þess sem vantað hafi ýmsa vöruflokka í tilboðið, sem þurfti til verksins.

Stefndi byggir einnig á því, að tilboðið hafi hljóðað upp á fast, bindandi vöruverð, en samkvæmt reikningunum sé um mun hærri einingaverð að ræða á hinum einstöku vöruflokkum en samið var um.

B-kk-nf G-kk-nf bar fyrir dómi, að ekki væri venja að gera bindandi tilboð á grundvelli teikninga.

B-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf bar fyrir dómi, að tilboðið hefði verið gert með munnlegum fyrirvara um verðhækkun, sem hafi verið fyrirsjáanleg á þeim tíma, sem tilboðið var gert.

Í hinu skriflega tilboði er ekki að finna fyrirvara vegna yfirvofandi verðhækkana, og gegn andmælum stefnda, sem og með vísan til framburðar D-kk-ef S-kk-ef fyrir dómi, er ósannað, að gerður hafi verið munnlegur fyrirvari um verðbreytingar. Er tilboðið því bindandi, hvað varðar verð.

Það er ljóst af reikningum stefnanda, að einingaverð vegna vörutegunda, sem tilboðið tók til, eru mun hærri en tilboðið kvað á um. Ekki liggur fyrir af hálfu aðila samantekt á því, hversu stór hluti hinnar umkröfðu fjárhæðar er vegna verðhækkunar á tilboðsvörum. Þegar reikningur á dskj. nr. 3 er skoðaður, kemur fram, að þar er m.a. krafið um greiðslu vegna a.m.k. 35 vöruúttekta, sem falla undir tilboðsvörur samkvæmt dskj. nr. 7. Mismunur á umkröfðu verði á þessum liðum og tilboðsverði nemur kr. 184.431. Þannig er ljóst, að stefndi ofkrefur stefnanda hvað þessa fjárhæð varðar.

Stefndi byggir einnig á því, að stefnandi hafi ekki sýnt fram á, og hafi ekki tök á að sýna fram á, heildarverðmæti þeirrar vöru, sem skilað var, og hvort hún hafi verið réttilega færð til frádráttar á úttektarnótum, en stefndi hefur dregið í efa, að vöruskil hafi öll skilað sér á reikning hans, en miklu magni af efni hafi verið skilað, sem ekki komi fram á þeim kreditnótum, sem fyrir liggja í málinu.

B-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf, sölustjóri hjá stefnanda, bar fyrir dómi, að ekki væri venja að gefa út kreditnótur jafnóðum og vörum væri skilað, þegar biðreikningur væri í gangi, eins og í tilviki stefnda. D-kk-nf, sem sá um viðskiptin f.h. stefnda, hefði tekið út vöruna, unnið úr henni, komið svo aftur og tekið út efni aftur og aftur, og stundum hafi hann komið og skilað. Þá hafi verðmæti vörunnar, sem skilað var, verið dregið frá úttektarnótunni, þ.e. verð hennar lækkað. Þessa frádráttarliði sé hins vegar ekki hægt að sjá í tölvunni nú. Þetta sé venja hjá fyrirtækinu og byggi á ákveðnu trausti milli þess og iðnaðarmannanna. Móttökukvittanir hafi ekki verið gefnar fyrir þeim vörum, sem skilað var, og ekki gefnar út kreditnótur fyrr en eftir að aðalnótan var skrifuð út. Biðreikning skilgreindi hann svo, að þegar iðnaðarmaður tekur út vörur í ákveðið verk, sé beðið með nótuna, þar til verkinu er lokið, þannig að hann geti bætt jafnóðum inn á biðreikninginn eða skilað vörum inn á hann og fengið síðan heildarútkomuna prentaða út. Kreditnótur þær, sem fyrir liggja í málinu, séu vegna grindar í húsinu eða kyndiklefa, en gætu einnig verið vegna annars.

B-kk-nf G-kk-nf, eigandi stefnanda og framkvæmdastjóri, bar fyrir dómi, að venja sé að gefa út kreditnótur þegar vörum er skilað, en í tilfelli stefnda hafi þeir safnað saman vörunum, og D-kk-nf hefði samþykkt, að gefin yrði út nóta síðar, en ekki hafi verið gefin út kvittun fyrir móttöku á vörunni. Sjálfur hafi hann ekki gert þetta samkomulag við D-kk-þf, heldur starfsmaður fyrirtækisins.

D-kk-nf S-kk-nf skýrði svo frá fyrir dómi, að hann hefði skilað inn reglulega miklu magni af efni, sem virðist bara hafa gufað upp hjá stefnanda, og hefðu stærstu skilin sennilega verið seinni partinn í maí, þegar lagnavinnu var að mestu lokið. Taldi hann hafa verið um að ræða hátt í 300 kg af efni, sem skipti hundruðum þúsunda. Efni, sem hann hafi skilað, hafi verið sett á hjólaborð og settur á það miði merktur „Þ-kk-nf“. Hann hafi ekki fengið móttökukvittun og verið tjáð, að ekki væri tími til að telja efnið fyrr en síðar, og myndi það vera gert, þegar þeir hefðu tíma til. Kreditnótur yrðu sendar beint til Þ-kk-ef. Efni, sem fram kemur á kreditnótum á dskj. nr. 5, sé eingöngu vegna efnis, sem skilað hafi verið í september, en þá hafi lagnavinnu verið löngu lokið, og séu þessi efnisskil vegna frágangs við tengigrindur og annað, en ekkert af því sé lagnaefni í húsið.

Samkvæmt framansögðu er ekki samræmi í framburði framkvæmdastjóra stefnanda og sölustjóra stefnanda um meðhöndlun vöru sem skilað var, en samkvæmt framburði þeirra er hins vegar ljóst, að stefnandi hefur hvorki upplýsingar um magn, tegund né verðmæti þeirrar vöru, sem skilað var, og getur ekki staðreynt, að allar vörur sem skilað var, hafi komið til frádráttar á reikningi stefnda.

Ber stefnandi hallann af því að sönnun skorti um þetta atriði.

Með hliðsjón af framangreindu hefur stefnandi ekki getað lagt fram rétt uppgjör vegna viðskipta stefnda við stefnanda og þar með ekki sýnt fram á, að hann eigi kröfur á hendur stefnanda, þegar litið er til þess, sem stefnandi hefur þegar greitt, ofgreiðslu stefnanda og upplýsingaskorts um vöruskil. Ber því að sýkna stefnda alfarið af öllum kröfum stefnanda. Þá ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn kr. 350.000. Ekki hefur verið litið til virðisaukaskatts við ákvörðun málskostnaðar, en stefndi hefur ekki gert grein fyrir virðisaukaskattskyldu sinni.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Þórður Ásmundsson ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, Fjöltækni ehf., í máli þessu.

Stefnandi, Fjöltækni ehf., greiði stefnda, Þórði Ásmundssyni ehf., kr. 350.000 í málskostnað.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf