S-81/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 23. maí sl., er höfðað með tveimur ákæruskjölum sýslumannsins á Akureyri á hendur X:

1. Ákæruskjal, útg. 26. febrúar 2008. Mál nr. S-81/2008:

„fyrir tilraun til þjófnaðar, með því að hafa aðfaranótt laugardagsmorguninn 9. febrúar 2008, reynt að brjótast inn í veitingastaðinn India Karry Kofann, Hafnarstræti 100 B, Akureyri, í því skyni að finna þar einhver verðmæti til að stela.

Telst þetta varða við 244. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

2. Ákæruskjal, útg. 30. apríl 2008. Mál nr. S-127/2008:

„fyrir eftirtalin þjófnaðar- og vopnalagabrot:

A. Þjófnaðir.

I. (024-2007-008352)

Að hafa aðfaranótt fimmtudagsins 27. september 2007 farið inn í bifreiðina BI-873 þar sem hún stóð við Engimýri [...] á Akureyri og stolið úr henni tveimur rafmagnsborvélum af gerðinni DeWalt og Makita, ásamt töskum og fylgihlutum.

II. (024-2007-008352)

Að hafa sömu nótt brotist inn í bifreiðina TG-118 við Hamarsstíg [...] á Akureyri og stolið úr henni 50 mm. 1,8 linsu, Nikon sjónauka, GPS tæki af gerðinni Bagallan Sporttrack, Pioneer bílageislaspilara, DLS hátölurum, fjarlægðarmæli af gerðinni Bruchnell, Reyban sólgleraugum, Harris DC talstöð ásamt fylgihlutum, Ipod og Kingston sendi og hleðslutæki, peningaveski með greiðslukortum og persónuskilríkjum, Nokia NMT sína, veiðihníf af gerðinni Gerber, skotbelti með skotum, einum kassa af Thule bjór, 50 ml viskíflösku, fluguveiðistöng ásamt AbuGarcia veiðihjóli og flugukassa, Getzl höfuðljósi, stingsög, bakpoka sem í voru veiðivettlingar, sokkar, flíshúfa, skotbelti, handöxi, skotfærataska á belti, heyrnarhlífar, regnjakki, belti með brúsa og flíspeysa.

III. (024-2008-000357)

Að hafa um helgina 11. til 13. janúar 2008, brotist inn í íbúð á efstu hæð í Hafnarstræti [...] og stolið þaðan tveimur fartölvum af gerðinni Dell og Fujitsu-Simens, hljómflutningstækjum af gerðinni Hitatchi, 14 DVD myndum og gítar af gerðinni Garrison í tösku.

IV. (024-2008-000524)

Að hafa sunnudagsmorguninn 20. janúar 2008, brotist inn í bifreiðina JY-295, sem stóð við Hamarsstíg á Akureyri og stolið úr henni hljómflutningstækjum af gerðinni Pioneer og Adidas bakpoka.

V. (024-20080-000521)

Að hafa sama morgun, brotist inn í bifreiðina JÞ-391, sem stóð við Helgamagrastræti [...] á Akureyri og stolið úr henni hljómflutningstækjum af gerðinni Panasonic.

VI. (024-2008-000454)

Að hafa sama morgun brotist inn í bifreiðirnar SR-636 og LL-084, þar sem þær stóðu við Ljósgjafann við Hvannavelli á Akureyri og stolið úr þeim borvél af gerðinni Makita, merkivél af gerðinni Brother, tveimur toppasettum og ýmiskonar öðrum verkfærum.

VII. (024-2008-000567)

Að hafa aðfaranótt miðvikudagsins 23. janúar 2008 brotist inn í bifreiðina NG-174, þar sem hún stóð við Akurgerði [...] á Akureyri og stolið úr henni Ipod video 60 GB og Itrip og 2.000 krónum í peningum.

VIII. (024-2008-000573)

Að hafa sömu nótt brotist inn í bifreiðina A-52, sem stóð við Dalsgerði á Akureyri og stolið úr henni hátalara, magnara, topplyklasetti og loftpumpu.

IX. (024-2008-000588)

Að hafa þessa sömu nótt, brotist inn í bifreiðina OI-596, sem stóð við Stekkjargerði [...] á Akureyri og stolið úr henni GPS tæki af gerðinni Garmin MAP 162.

X. (024-2008-000565)

Að hafa þessa sömu nótt brotist inn í leikskólann Flúðir við Þingvallastræti á Akureyri og stolið þaðan United hljómflutningstæki, Hewlett packard prentara, Hewlett packard skanna, tveimur Dell tölvum ásamt tveimur Dell lyklaborðum, Leitz plöstunarvél og Rexel plöstunarvél.

B. Vopnalagabrot.

(024-2008-000508)

Að hafa aðfaranótt sunnudagsins 20. janúar 2008, borið á sér veiðihníf af gerðinni Shakespeare, þar sem hann var að skemmta sér á veitinga- og skemmtistaðnum Sjallanum, Geislagötu 14 á Akureyri, en lögreglan fann hnífinn á honum innanklæða.

Brot ákærða samkvæmt A kafla ákærunnar teljast varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Brot ákærða samkvæmt B kafla ákærunnar telst varða við 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Í málinu gerir Vátryggingafélag Íslands bótakröfu að fjárhæð samtals kr. 605.008, ásamt vöxtum af upphæðinni, samkvæmt 7. gr. vaxtalaga frá greiðsludegi bótanna, en síðan dráttarvöxtum, samkvæmt III. kafla vaxtalaga til greiðsludags.“

Á dómþingi þann 23. maí sl. voru ofangreind sakamál sameinuð, sbr. heimildarákvæði 3. mgr. 23. gr. laga nr. 19, 1991 um meðferð opinberra mála.

Fyrir dómi féll sækjandi að nokkrum hluta frá sakarefni seinna ákæruskjalsins, í máli nr. S-127/2008, A. hluta. Var þannig fallið frá því að ákærði hefði stolið viskíflösku og stingsög, eins og greinir í II. kafla, en einnig var miðað við að bjórdósirnar hefðu verið 4-5, en ekki einn kassi. Þá var fallið frá því sakarefni í V. kafla að ákærði hefði stolið borvél, en einnig var miðað við að hann hefði tekið eitt topplyklasett. Loks var fallið frá því sakaratriði að ákærði hefði stolið fjármunum, 2.000 krónum, sbr. VII. kafli ákæru. Nefnd atriði eru í samræmi við frásögn ákærða hér fyrir dómi.

Af hálfu ákærða er krafist vægustu refsingar sem lög heimila. Þá krefst skipaður verjandi hæfilegra málsvarnarlauna.

I.

1. Ákæruskjal, útgefið 26. febrúar 2008. Mál nr. S-81/2008.

Samkvæmt gögnum barst lögreglu tilkynning, að morgni laugardagsins 9. febrúar sl., um að verið væri að brjótast inn í veitingastað að Hafnarstræti 100b, í göngugötunni á Akureyri.

Í frumskýrslu lögreglu er frá því greint að er lögreglumenn þeir er sinntu útkallinu voru syðst í Brekkugötu, á móts við Landsbankann, hafi þeir séð til aðila við brotavettvang, en að hann hafi verið horfinn er lögreglubifreiðinni var ekið inn á Ráðhústorgið. Í skýrslunni er því einnig lýst að er lögreglubifreiðinni var ekið af Ráðhústorginu og áleiðis suður göngugötuna hafi lögreglumennirnir séð til aðila á gægjum við hús nr. 102. Hafi þeim sýnst sem hann væri íklæddur svartri hettupeysu.

Fyrir liggur að ákærði var handtekinn á bifreiðastæði um 40 metra frá brotavettvangi, þar sem hann kraup við hægi afturhjól bifreiðar. Ákærði var íklæddur svartri hettupeysu. Á handtökuvettvangi fundu lögreglumenn skrúfjárn. Tekið er fram að greinileg áverkamerki hafi verið um innbrotstilraun við útidyrahurð nefnds veitingastaðar. Er það í samræmi við framlagðar ljósmyndir.

Ákærði hefur hér fyrir dómi játað að hafa gert tilraun til að brjótast inn á umræddan veitingastað, líkt og lýst er í ákæruskjali, með því verkfæri sem lögreglan haldlagði á handtökustað Ákærði greindi einnig frá því að á verknaðarstundu hefði hann verið undir áhrifum áfengis. Hafi honum snúist hugur og hann hætt við innbrotið, og í framhaldi af því gengið austur með veitingahúsinu, að bifreiðastæði. Þar hafi hann fyrst orðið var við lögreglu og þá ákveðið að fela sig við kyrrstæða bifreið.

Samkvæmt framansögðu er ákærði sakaður um tilraun til þjófnaðar, sbr. 1. mgr. 244. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Við úrlausn sakarefnis verður að áliti dómsins að leggja til grundvallar að lögregla hafi fyrst orðið vör við mannaferðir við nefndan veitingastað í Hafnarstræti er umrædd lögreglubifreið var syðst í Brekkugötu, í miðbæ Akureyrar. Er um all drjúgan spöl að ræða frá þeim stað og að veitingastaðnum. Af gögnum verður ekki séð að lögreglubifreiðinni hafi í greint sinn verið ekið með forgangsakstri, þannig að ákærði hafi af þeim sökum átt að verða var við komu lögreglu. Þá verður að áliti dómsins, m.a. vegna birtuskilyrða, ekki fram hjá því horft að umrædd atburðarás átti sér stað að morgni dags, um kl. 08:40, í febrúarmánuði sl.

Samkvæmt skilyrðum um svonefnt afturhvarf, sbr. 21. gr. hegningarlaganna, þarf gerandi að láta af sjálfsdáðum af þeim ásetningi að drýgja afbrot, áður en það er fullframið. Sinnaskipti geranda mega og ekki stafa af tálmunum eða annarri tilviljun.

Framangreindri frásögn ákærða hefur ekki verið hnekkt, en lögreglumenn þeir sem handtóku hann nefndan morgun komu ekki fyrir dóm við meðferð málsins. Þykir ákæruvaldið og ekki hafa komið fram með lögfullar sönnur um að ákærði hafi látið af innbrotstilraun sinni vegna þess að hann varð var við lögreglu.

Með hliðsjón af framansögðu og þeirri meginreglu sakamálaréttarfars að sönnunarbyrðin skuli hvíla á ákæruvaldinu, sbr. 45. gr. laga nr. 19, 1991, ber að sýkna ákærða af ákæru fyrir tilraunaverknað á grundvelli afturhvarfs sem refsilokaástæðu, sbr. 21. gr. laga nr. 19, 1940.

II.

2. Ákæruskjal, útgefið 30. apríl 2008. Mál nr. S-127/2008.

Ákærði hefur fyrir dómi skýlaust játað sakargiftir með þeim breytingum á ákæru sem hér að framan var lýst.

Samkvæmt framlögðum gögnum var nokkrum hluta af þýfinu komið til skila til eigenda við lögreglurannsókn málsins.

Að þessu virtu og þar sem játning ákærða er í samræmi við rannsóknargögn þykir sök hans nægilega sönnuð og er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

III.

Ákærði, sem er 18 ára, fæddur 3. ágúst 1989, var samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins með dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 9. mars 2007 sakfelldur fyrir tilraun til þjófnaðar, en brotið framdi hann í janúar það ár, þá 17 ára. Var hann dæmdur í 30 daga fangelsi, sem var skilorðsbundið til tveggja ára. Þá var hann þann 28. janúar sl. dæmdur til að greiða sekt vegna umferðarlagabrota, þ. á m. ölvunaraksturs, en jafnframt sviptur ökurétti í 6 mánuði.

Með brotum sínum nú hefur ákærði rofið skilorð fyrrnefnds skilorðsdóms. Ber að taka þann dóm upp, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 2. gr. laga nr. 20, 1981 og 7. gr. laga nr. 22, 1955, og ákveða refsingu í einu lagi eftir reglum 77. gr., sbr. og 78. gr. laganna. Þykir refsing ákærða nú hæfilega ákveðin fimm mánaða fangelsi.

Ákærði er ungur að árum. Hann hefur afdráttarlaust játað sakir og lýst yfir vilja til að greiða skaðabætur. Þá hefur ákærði síðustu mánuði stundað fasta vinnu og virðist hann hafa tekið sér tak varðandi líferni og lífshætti, en því til stuðnings hefur skipaður verjandi hans lagt fram vottorð frá forstöðumanni Fjölsmiðjunnar hér á Akureyri, sem dagsett er 21. maí sl.

Þykir að ofangreindu virtu, sbr. viðeigandi ákvæði 70. gr. og 74. gr. hegningarlaganna, fært að fresta fullnustu refsingar ákærða og ákveða að hún falli niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955. Þá þykir rétt svo sem atvikum máls þessa er háttað að binda frestun fullnustunnar einnig því skilyrði að ákærði sæti á skilorðstímanum sérstakri umsjón, sbr. 1. og 2. tl. 3. mgr. 57. gr. laga nr. 19, 1940. Skal Fangelsismálastofnun ríkisins tilnefna þann aðila, sem hafa skal með hendi umsjónina.

Ákærði hefur fyrir dómi samþykkt skaðabótakröfu Vátryggingafélags Íslands hf., en eins og áður er fram komið hafði hann uppi athugasemdir við sakarefni þess ákæruskjals er snertu einstaka lið hennar.

Nefndum bótakrefjanda var með bréfi dómsins, dagsettu 8. maí sl., gefið færi á að fylgja bótakröfunni eftir við þingfestingu málsins. Við því var ekki orðið.

Af gögnum verður ráðið að um sé að ræða þrjár sundurliðaðar bótakröfur vegna máls nr. S- 127/2008, A þáttar. Allar eru kröfurnar dagsettar 17. mars sl. Er annars vegar um að ræða tvær kröfur vegna þýfis samkvæmt II. kafla ákærunnar að fjárhæð 378.900 kr. og 50.500 kr., en hins vegar er ein krafa samkvæmt III. kafla ákærunnar, að fjárhæð 175.608 kr. Samtals er fjárkrafa félagsins því 605.008 kr., sbr. ákæruskjal. Kröfur þessar voru birtar ákærða við lögreglurannsókn málsins hinn 7. apríl sl. Hafði hann þá strax uppi svipaðar athugasemdir og hér fyrir dómi. Fulltrúi ákæruvalds tók tillit til athugasemdanna er hann dró úr sakarefninu, líkt og áður hefur verið lýst.

Fyrir liggur að nokkrum hluta umrædds þýfis var skilað til eigenda af lögreglu fyrir útgáfu ákæru. Verður ekki séð að tekið hafi verið tillit til þessa af hálfu nefnds bótakrefjanda.

Þegar framangreint er virt þykir krafa bótakrefjanda ekki nægjanlega rökstudd. Ber vegna þessa að vísa bótakröfunni frá dómi í máli þessu.

Dæma ber ákærða með vísan til málsúrslita að greiða 4/5 hluta sakarkostnaðar, þ.á.m. 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem þykja hæfileg, með virðisaukaskatti, 100.000 kr., en 1/5 hluti greiðist úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í fimm mánuði. Fresta skal fullnustu refsingar hans og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955. Þá er frestun fullnustunnar einnig bundin því skilyrði að ákærði sæti á skilorðstímanum sérstakri umsjón, sbr. 1. og 2. tl. 3. mgr. 57. gr. laga nr. 19, 1940. Skal Fangelsismálastofnun ríkisins tilnefna þann aðila, sem hafa skal með hendi umsjónina.

Skaðabótakröfu er vísað frá dómi.

Ákærði greiði sakarkostnað að 4/5 hlutum, þ.m.t. 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef héraðsdómslögmanns, 100.000 kr., en 1/5 hluti greiðist úr ríkissjóði.