S-313/2017

I

Mál þetta, sem dómtekið var 26. febrúar 2018, höfðaði héraðssaksóknari með ákæru 13. september 2017 á hendur

„X, kt. 000000-0000,

[...], 220 Hafnarfirði,

I-kk-þgf P-kk-þgf Þ-kk-þgf, kt. 000000-0000

Laufbrekku 22, 200 Kópavogi,

og

K-kk-þgf Ó-kk-þgf, kt. 000000-0000,

Mosarima 33, 112 Reykjavík,

fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum í rekstri einkahlutafélagsins Viðhald og múr, kt. 000000-0000, ákærða X sem daglegum stjórnanda og stjórnarmanni, ákærða I-kk-þgf sem framkvæmdarstjóra og daglegum stjórnanda og ákærða K-kk-þgf sem daglegum stjórnanda og stjórnarformanni fram til 16. júlí 2014, með því að hafa:

1. Eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskattskýrslu einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilsins maí – júní rekstrarárið 2014 og hafa eigi staðið skil á virðisaukaskatti vegna uppgjörstímabilanna mars – apríl og maí – júní rekstrarárið 2014 í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 5.924.974 hvað varðar ákærða X og ákærða I-kk-þf og kr. 4.162.481 hvað varðar ákærða K-kk-þf sem sundurliðast sem hér greinir:

Vangoldinn Vangoldinn Vangoldinn

VSK hvað VSK hvað VSK hvað

varðar X varðar I-kk-þf varðar K-kk-þf

Árið 2014

mars – apríl kr. 4.162.481 kr. 4.162.481 kr. 4.162.481

maí – júní kr. 1.762.493 kr. 1.762.493 kr. 0

Samtals kr. 5.924.974 kr. 5.924.974 kr. 4.162.481

2. Eigi staðið ríkissjóði skil á skilagreinum einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna greiðslutímabilanna apríl og maí 2014 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna sömu greiðslutímabila, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987 samtals að fjárhæð kr. 2.459.987 hvað varðar ákærða X, kr. 2.453.858 hvað varðar ákærða I-kk-þf og kr. 2.453.890 hvað varðar ákærða K-kk-þf sem sundurliðast sem hér greinir:

Vangoldin Vangoldin Vangoldin

staðgr. hvað staðgr. hvað staðgr. hvað

varðar X varðar I-kk-þf varðar K-kk-þf

Árið 2014

apríl kr. 995.139 kr. 995.139 kr. 995.139

maí kr. 1.464.848 kr. 1.458.719 kr. 1.458.751

Samtals kr. 2.459.987 kr. 2.453.858 kr. 2.453.890

Framangreind brot ákærða teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 2. tölulið ákæru.“

Er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Allir neita ákærðu sök. Þeir krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, til vara krefjast þeir sýknu, en til þrautavara er krafist vægustu refsingar sem lög heimila og verði refsingin bundin skilorði. Þá krefjast allir verjendur ákærðu hæfilegrar þóknunar sér til handa.

II

Með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins 3. apríl 2017 var mál þetta sent héraðssaksóknara til rannsóknar vegna meintra brota ákærðu á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988 með áorðnum breytingum, og lögum nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með áorðnum breytingum. Ákærðu eru fyrrverandi fyrirsvarsmenn einkahlutafélagsins Viðhalds og múrs, en félagið var tekið til gjaldþrotaskipta 18. febrúar 2015. Skiptum búsins lauk 20. janúar 2016 og var félagið afskráð 28. júní það ár. Samkvæmt skráningu í fyrirtækjaskrá RSK var tilgangur félagsins múrverk og hvers konar byggingarstarfsemi, rekstur fasteigna og lánastarfsemi.

Tilefni rannsóknar skattrannsóknarstjóra var athugun embættisins á skilum afdreginnar staðgreiðslu opinberra gjalda og innheimts virðisaukaskatts. Rannsókn embættisins hófst 31. ágúst 2015 með því að tilkynning var send skiptastjóra þrotabúsins, þess efnis að rannsókn væri hafin á skilum skattaðila á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda vegna greiðslutímabilanna apríl og maí rekstrarárið 2014, og innheimtum virðisaukaskatti vegna uppgjörstímabilanna mars – apríl og maí – júní sama ár. Með bréfum 18. desember 2015 var ákærðu tilkynnt um lok rannsóknar skattrannsóknarstjóra og fyrirhugaða ákvörðunartöku um refsimeðferð, um leið og leitað var eftir afstöðu þeirra til refsimeðferðar. Svar barst aðeins frá verjanda ákærða X, og kvaðst sá ekki gera ráð fyrir því að málið yrði sent í opinbera rannsókn og sakamálameðferð.

Rannsókn skattrannsóknarstjóra leiddi í ljós að ákærðu höfðu vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs skil á afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda Viðhalds og múrs ehf. vegna greiðslutímabilanna apríl og maí rekstrarárið 2014, svo og vanrækt að standa innheimtumanni, á lögmæltum tíma, skil á staðgreiðsluskilagreinum vegna sömu greiðslutímabila. Jafnframt hafi þeir vanrækt að standa innheimtumanni ríkissjóðs að fullu skil á innheimtum virðisaukaskatti í starfsemi félagsins vegna uppgjörstímabilanna mars – apríl og maí – júní rekstrarárið 2014, svo og vanrækt að standa innheimtumanni skil, á lögmæltum tíma, á virðisaukaskattsskýrslum vegna uppgjörstímabilsins maí – júní sama ár. Var það mat skattrannsóknarstjóra, byggt á gögnum málsins, að þessu hafi ákærðu komið til leiðar á saknæman hátt, að því er frekast verður séð af ásetningi eða í það minnsta af stórkostlegu hirðuleysi. Taldi skattrannsóknarstjóri að ábyrgð á staðgreiðsluskilum og virðisaukaskattsskilum vegna tímabilanna apríl og maí 2014 hvíldi á ákærða K-kk-þgf, sem stjórnarformanni og prókúruhafa félagsins frá 2. apríl 2013 til og með 16. júlí 2014 og prókúruhafa frá 16. júlí 2014 til og með 23. september 2014, sem og daglegum stjórnanda félagsins. Einnig taldi skattrannsóknarstjóri að ábyrgð á staðgreiðsluskilum og virðisaukaskattsskilum vegna áðurnefndra greiðslutímabila hvíldi á ákærða I-kk-þgf P-kk-þgf, sem framkvæmdastjóra, stjórnarmanni og prókúruhafa, svo og ákærða X, sem stjórnarformanni frá 2. apríl 2013 til og með 23. september 2014, en sem stjórnarmanni og prókúruhafa frá 23. september sama ár.

Í bréfi skattrannsóknarstjóra kemur fram að 29. ágúst 2016 hafi máli ákærðu verið vísað til sektarmeðferðar fyrir yfirskattanefnd, en máli þeirra vísað frá nefndinni með úrskurði 30. nóvember 2016, þar sem ákærði X hafi lýst því yfir að hann vildi ekki hlíta því að yfirskattanefnd afgreiddi mál hans.

III

Ákærði X kvaðst hafa verið eigandi að 20% hlutafjár í Viðhaldi og múr ehf., en ákærðu I-kk-nf og K-kk-nf hafi átt 40% hvor. Hafi hann verið stjórnarmaður í félaginu allt til þess tíma er K-kk-þgf hafi verið vikið úr því sem stjórnarformanni, en þá hafi hann tekið við sem stjórnarformaður. Félagið hafi haft skrifstofuaðstöðu í herbergi að Vagnhöfða 19 í Reykjavík. Hlutverk hans og I-kk-ef í félaginu hafi mest verið tengt verkefnaöflun, tilboðsgerð, utanumhaldi verkefna og tímaskráningu. Ákærði K-kk-nf hafi séð um fjármál fyrirtækisins, greiðslu reikninga og bókhald. Við bókhaldið hafi K-kk-nf einnig notið aðstoðar stúlku sem vann á skrifstofunni. Kvaðst ákærði engin afskipti hafa haft af fjármálum fyrirtækisins né bókhaldi þess og hafi hann aldrei verið upplýstur um fjárhag þess. Hann hafi heldur ekki haft prókúru fyrir félagið né aðgang að bankareikningum. Eina skiptið sem ákærði kvaðst hafa haft afskipti af fjármálum félagsins hafi verið er hann fann bréf frá lögfræðiskrifstofu þar sem verið var að innheimta vangoldin lífeyrisiðgjöld. Minnti hann að krafan hafi verið að fjárhæð 1.200.000 krónur. Í kjölfarið hafi hann spurt ákærða K-kk-þf hverju það sætti og hafi K-kk-nf þá greitt kröfuna. Ákærði taldi að ástæða þess að vanhöld urðu á greiðslu þeirra gjalda sem ákært er fyrir í málinu hafi verið sú að ekki voru til peningar í fyrirtækinu. Ákærði K-kk-nf hefði þó um sama leyti lagt 2.100.000 krónur inn á eigin reikning sinn. Fram kom loks í máli ákærða að stjórnarfundur hefði aldrei verið haldinn í félaginu og hefði hann sjálfur aldrei kallað eftir fundi.

Ákærði I-kk-nf P-kk-nf Þ-kk-nf sagði fyrir dómi að hann hafi verið framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi fyrir félagið. Í upphafi hafi ekki staðið til að hann yrði framkvæmdastjóri félagsins, en „einhver varð að vera það“. Spurður um verkaskiptingu í félaginu sagði ákærði að hann og X hafi stjórnað verkefnum og unnið á verkstað, en K-kk-nf séð um bókhald og fjármál. Á þeim tíma hafi hann aldrei skipt sér af fjármálum eða bókhaldi félagsins, enda hafi þeir X treyst K-kk-þgf fyrir því. Ekki kvaðst ákærði hafa haft aðgang að heimabanka félagsins fyrr en í maí 2014 „þegar allt sprakk í loft upp“, og átti þá við þegar hann og X komust að því að verið var að krefja félagið um vangoldin lífeyrisiðgjöld. Hafi hann þá látið loka aðgangi K-kk-ef að heimabankanum og þá fyrst séð hver staða félagsins var. Í kjölfarið hafi verið boðað til stjórnarfundar þar sem X var kosinn stjórnarformaður.

Aðspurður sagði ákærði að K-kk-nf hefði ekki látið bókhald félagsins af hendi og því hefði endurskoðandi þurft að vinna skýrslur, vegna seinna tímabilsins sem ákært er fyrir, á grundvelli upplýsinga úr heimabanka félagsins.

Ákærði K-kk-nf Ó-kk-nf kvaðst hafa verið stjórnarformaður félagsins og hafi það verið rekið sem hliðarfélag innan annars félags sem bar nafnið Viðhald. Viðhald og múr ehf. hafi verið sem múrdeild innan þess félags. Hlutverk hans hafi verið að halda utan um félagið, afla verkefna og hafa yfirumsjón með því. Félagið hafi verið rekið sem sjálfstæð eining og hafi bókari, B að nafni, séð um bókhald þess. A, sem starfaði á skrifstofu ákærða, hafi hins vegar séð um alla innheimtu og greiðslur félagsins. Fyrst hafi hann þó séð um útprentun reikninga og bókhaldshliðina, en X og I-kk-nf hafi séð um tilboðsgerð og fjárstreymi til félagsins.

Aðspurður sagðist ákærði hafa haft prókúru fyrir félagið og aðgang að heimabanka og öllum reikningum þess. Upphaflega hafi hann annast um fjármál félagsins og greitt reikninga þess, en síðan hafi A séð um allar greiðslur og útreikning launa. Bæði X og I-kk-nf hafi haft aðgang að bókhaldi félagsins og bankareikningum hjá henni. Gerð skilagreina og skýrslna til skattyfirvalda hafi hins vegar verið í höndum B, bókara félagsins, en sjálfur kvaðst ákærði hafa verið í samskiptum við bókarann og komið gögnum til hans. Sagði ákærði að fyrirtækið hefði gengið vel allt fram í janúar 2014, en þá hefði hann tekið eftir háum og óeðlilegum úttektum X og I-kk-ef, en báðir hafi þeir haft debetkort á félagið. Kvaðst hann hafa rætt þetta við þá og krafist endurgreiðslu, en án árangurs. Spurður um greiðslu til Vagnhöfða 19, að fjárhæð 2.100.000 krónur, sagði ákærði að það hefði verið vegna húsaleigu og skemmda á húsnæðinu af völdum X og I-kk-ef. Greiðslunni hefði ekki verið rift af skiptastjóra þrotabúsins. Ákærði var einnig að því spurður hvort hann hefði tekið út frekari fjármuni af bankareikningum félagsins og sagðist hann hafa tekið út 3.000.000 króna í desember 2014, til greiðslu á opinberum gjöldum, en hafi þurft að skila þeim peningum til skiptastjóra. Fram kom í máli ákærða að hann hefði sagt sig úr stjórn Viðhalds og múrs ehf. í júlí 2014.

Vitnið A sagðist hafa verið ráðin til starfa hjá öðru fyrirtæki af ákærða K-kk-þgf, og hefði hann beðið hana um að bóka og gera reikninga fyrir Viðhald og múr ehf. Hafi ákærðu I-kk-nf og X verið með skrifstofu við hlið hennar. Sagði vitnið að þeir tveir hefðu í raun séð um alla stjórn á fyrirtækinu, þeir hefðu séð um öll verkefni og komið með tímaskýrslur, en falið henni að reikna út laun og gera reikninga fyrir þá. Auk hennar hafi K-kk-nf og annar hvor hinna, X eða I-kk-nf, haft aðgang að bankareikningum félagsins. Hafi hún átt að búa til reikninga eða borga þá, kvaðst hún aðallega hafa tekið við fyrirmælum frá tveimur síðastnefndum. K-kk-nf hafi voðalega lítið haft um það að segja. Ekki kvaðst hún hafa fyllt út virðisaukaskattskýrslur og kvaðst ekki hafa verið í samskiptum við bókara félagsins, B. Spurð um hlutverk K-kk-ef í starfsemi félagsins sagði vitnið að hægt væri að lýsa því sem „silent partner“. Vitnið var einnig spurt um aðgang I-kk-ef og X að bókhaldi félagsins og kvaðst vitnið ekki vita hvort þeir hafi haft aðgang að því. Hins vegar hafi þeir tekið bókhaldið úr tölvu félagsins þegar samstarfinu lauk. Spurð um greiðslu opinberra gjalda sagði vitnið að fyrirmæli um slíkt hefðu komið frá X eða I-kk-þgf. Hafi þau ekki verið greidd sé ástæðan sú að vitnið hafi ekki fengið fyrirmæli um greiðslu þeirra. Í upphafi hafi fyrirtækinu gengið vel, en er líða tók á hafi stundum ekki verið til peningar til að borga reikninga.

Aðspurt um aðgang X og I-kk-ef að fjárhagsupplýsingum um fyrirtækið sagði vitnið að alla vega annar þeirra hafi haft aðgang að bankareikningum, en báðir hafi getað komið á skrifstofu hennar og fengið þar allar upplýsingar.

Vitnið C, fyrrverandi framkvæmdastjóri Allt viðhald ehf., gaf einnig skýrslu fyrir dóminum. Sagði hann að ákærði K-kk-nf hafi alfarið rekið Viðhald og múr ehf., sinnt bókhaldi þess og fjármálum að öðru leyti, ásamt A. Ekki kvaðst vitnið hafa þekkt til reksturs fyrirtækisins af eigin raun.

IV

Ekki er ágreiningur um fjárhæðir í máli þessu. Hins vegar greinir aðila á um þátt hvers og eins ákærðu í þeim brotum sem þeir eru ákærðir fyrir. Ákærðu neita allir sök og krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, til vara krefjast þeir sýknu, en til þrautavara er krafist vægustu refsingar sem lög heimila og verði refsingin bundin skilorði.

Að því er frávísunarkröfu ákærðu varðar byggja þeir á því að rannsókn málsins sé verulega ábótavant og að framsetning ákæru sé ekki í samræmi við ákvæði sakamálalaga nr. 88/2008. Þá hafi engin skýrsla verið tekin af bókara félagsins, B að nafni, né heldur af skiptastjóra þrotabúsins, þótt telja megi að báðir gætu þeir varpað ljósi á málsatvik.

Í máli þessu liggur fyrir kæra skattrannsóknarstjóra, ásamt rannsóknarskýrslu þess embættis, rannsókn héraðssaksóknara og önnur rannsóknargögn. Á grundvelli þeirra gagna höfðaði héraðssaksóknari mál þetta á hendur ákærðu. Ákæra héraðssaksóknara fullnægir fyrirmælum 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 og fylgdu henni þau gögn sem málsókn ákæruvaldsins byggist á. Þá gáfu ákærðu skýrslu fyrir dóminum, svo og tvö vitni. Önnur vitni voru ekki boðuð til skýrslugjafar, hvorki af hálfu ákæruvaldsins né að ósk verjenda. Verður ekki séð að það hafi hamlað málsvörn ákærðu. Kröfu ákærðu um frávísun málsins verður því hafnað.

Samkvæmt tilkynningu til fyrirtækjaskrár RSK stofnuðu ákærðu Viðhald og múr ehf. 2. apríl 2013. Á stofnfundi var ákærði K-kk-nf kjörinn stjórnarformaður, en ákærðu X og I-kk-nf voru kjörnir meðstjórnendur. Framkvæmdastjóri félagsins með prókúru var ráðinn ákærði I-kk-nf. Einnig var samþykkt að ákærði K-kk-nf hefði prókúru. Ákærði K-kk-nf sagði sig úr stjórn félagsins 16. júlí 2014. Í tilkynningu um breytingu á stjórn félagsins, sem dagsett er 23. september 2014, kemur fram að ákærði X hafi á fundi þann sama dag verið kjörinn stjórnarformaður í félaginu og ákærði I-kk-nf meðstjórnandi. Ákærði I-kk-nf sé jafnframt framkvæmdastjóri, en báðir hafi þeir prókúru fyrir félagið.

Samkvæmt 1. mgr. 44. gr. laga um einkahlutafélög nr. 138/1994 fer félagsstjórn með málefni félagsins og skal annast um að skipulag félags og starfsemi sé jafnan í réttu og góðu horfi. Sé framkvæmdastjóri ráðinn fara félagsstjórn og framkvæmdastjóri með stjórn félagsins. Í 3. mgr. sömu greinar segir síðan: „Félagsstjórn skal annast um að nægilegt eftirlit sé haft með bókhaldi og meðferð fjármuna félagsins. Ef ráðinn er framkvæmdastjóri skal hann sjá um að bókhald félagsins sé fært í samræmi við lög og venjur og meðferð eigna félagsins sé með tryggilegum hætti.“

Ákærðu X og I-kk-nf hafa báðir haldið því fram að þeir hafi engin afskipti haft af fjármálum eða bókhaldi félagsins á þeim tíma sem ákæra lýtur að. Hlutverk þeirra í félaginu hafi að mestu leyti verið verkefnaöflun og verkefnastjórn, tilboðsgerð, utanumhald verkefna, tímaskráning og vinna á verkstað. Þá kvaðst ákærði X aldrei hafa verið upplýstur um fjárhag félagsins, en ákærði I-kk-nf sagðist ekki hafa haft aðgang að heimabanka félagsins fyrr en í maí 2014 „þegar allt sprakk í loft upp“, eins og hann orðaði það. Báðir ákærðu halda því fram að ákærði K-kk-nf hafi einn séð um fjármál og bókhald félagsins og hafi borið á því ábyrgð. Vitnið A sagði hins vegar fyrir dómi að ákærðu X og I-kk-nf hefðu í raun séð um alla stjórn á fyrirtækinu og hafi hún aðallega tekið við fyrirmælum frá þeim tveimur þegar hún átti að búa til eða borga reikninga. Þá kvaðst vitnið vita að annar hvor þeirra, X eða I-kk-nf, hafi haft aðgang að bankareikningum félagsins, en vissi ekki hvort þeir hefðu haft aðgang að bókhaldi þess.

Í málinu liggur fyrir að ákærði I-kk-nf var meðstjórnandi í umræddu félagi, framkvæmdastjóri þess og hafði á hendi prókúru fyrir það. Í stöðu framkvæmdastjóra felst m.a. að annast daglegan rekstur félagsins og sjá um að bókhald þess sé fært í samræmi við lög og venjur og að meðferð eigna þess sé með tryggilegum hætti, sbr. 2. og 3. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Því stoðar það ekki ákærða I-kk-nf að vísa til þess að hann hafi engin afskipti haft af fjármálum eða bókhaldi félagsins á þeim tíma sem ákæran lýtur að, enda hafði hann sem framkvæmdastjóri allar heimildir til slíkra afskipta og bar sem slíkur, ásamt félagsstjórn, ábyrgð á að starfsemi félagsins væri í réttu og góðu horfi, þar á meðal að skattskilum væri hagað í samræmi við lög. Verður hann því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru.

Þótt stjórnarmenn einkahlutafélags beri almennt ábyrgð á því að skipulag þess og starfsemi sé jafnan í réttu og góðu horfi, verður ekki framhjá því horft að hlutverk og starfsskyldur ákærða X í félaginu voru annars eðlis en ákærðu I-kk-ef og K-kk-ef á þeim tíma sem hér um ræðir. Þannig verður ekki séð að hann hafi haft aðgang að bankareikningum félagsins eða bókhaldi, og ekki liggur heldur fyrir um að hann hafi verið upplýstur um fjárhagsstöðu þess. Að því gættu, svo og með vísan til gagna málsins, er það mat dómsins að refsiábyrgð vegna vanrækslu á skattskilum á þeim tíma sem ákæra lýtur að verði ekki lögð á ákærða X. Verður hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Eins og áður greinir var ákærði K-kk-nf stjórnarformaður félagsins frá stofnun þess og allt til 16. júlí 2014. Fyrir dómi bar hann að hlutverk hans í félaginu hafi verið að halda utan um félagið, afla verkefna og hafa yfirumsjón með því. Sjálfstæður bókari hafi séð um bókhald þess og hafi hann verið í samskiptum við hann. Upphaflega hafi hann annast um fjármál félagsins og greitt reikninga þess, en síðar hafi A séð um alla innheimtu og greiðslur fyrir félagið. Þá kvaðst hann hafa haft prókúru fyrir félagið og aðgang að heimabanka og öllum reikningum þess. Að áliti dómsins svarar þessi lýsing á hlutverki ákærða K-kk-ef í félaginu helst til þess að hann hafi í raun farið með daglega stjórn þess, ásamt ákærða I-kk-þgf. Þannig hafði hann yfirumsjón með félaginu, aðgang að öllum reikningum þess og bókhaldi, ásamt því að hafa prókúru. Í því ljósi hlaut honum að vera kunnugt um skyldu félagsins til skila á þeim skýrslum og gjöldum sem hér um ræðir. Verður hann því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru.

Með vísan til ofanritaðs, svo og með stoð í rannsóknargögnum, telur dómurinn sannað að ákærðu, I-kk-nf P-kk-nf Þ-kk-nf og K-kk-nf Ó-kk-nf, hafi borið ábyrgð á rekstri Viðhalds og múrs ehf., þar með talið skattskilum þess, hvor fyrir sig þann tíma sem rakið er í ákæru. Er háttsemi þeirra virt til stórkostlegs hirðuleysis. Þegar litið er til fjárhæða verða brotin talin meiri háttar og því réttilega heimfærð til 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að öðru leyti eru brot ákærðu rétt heimfærð til refsiákvæða.

V

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærði I-kk-nf P-kk-nf ekki áður sætt refsingum. Þykir refsing hans að því gættu, svo og með hliðsjón af dómvenju á þessu sviði, hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði, sem bundin verður skilorði á þann veg sem í dómsorði greinir. Með vísan til 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987 verður honum einnig gert að greiða sekt til ríkissjóðs, samtals 10.141.325 krónur, en um vararefsingu fer eins og nánar greinir í dómsorði. Loks verður ákærða gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 1.200.000 krónur.

Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í málinu nr. S-570/2017, sem kveðinn var upp 20. febrúar 2018, var ákærði K-kk-nf fundinn sekur um brot gegn sömu lagaákvæðum og hann er nú sakfelldur fyrir. Var honum gert að sæta fangelsi í 15 mánuði, skilorðsbundið til tveggja ára, og greiða 49.041.395 krónur í sekt til ríkissjóðs, en sæta ella fangelsi í 270 daga. Sá dómur var hegningarauki við dóm í máli nr. S-331/2017, sem einnig var kveðinn upp í Héraðsdómi Reykjavíkur 20. febrúar 2018, og var skilorðshluti þess dóms tekinn upp og dæmdur með í málinu nr. S-570/2017. Með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ber að taka skilorðshluta síðastnefnda dómsins upp og ákveða ákærða refsingu í einu lagi fyrir bæði málin eftir reglum 78. gr., sbr. og 77. gr. sömu laga. Er refsing ákærða ákveðin fangelsi í 18 mánuði, sem bundin skal skilorði á þann veg sem í dómsorði greinir. Þá verður ákærða einnig gert að greiða 6.616.371 krónu í sekt til ríkissjóðs, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987. Í ljósi þeirrar vararefsingar sem mælt var fyrir um í málinu nr. S-570/2017 og með vísan til 1. mgr. 54. gr. almennra hegningarlaga, ákveðst tímalengd vararefsingar eins og í dómsorði greinir. Loks verður ákærði dæmdur til greiðslu málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, vegna meðferðar málsins fyrir dómi, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 331.500 krónur, svo og til greiðslu þóknunar verjanda á rannsóknarstigi, Ó-kk-ef K-kk-ef lögmanns, einnig 331.500 krónur.

Með því að ákærði X hefur alfarið verið sýknaður af kröfum ákæruvaldsins skulu málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, P-kk-ef K-kk-ef lögmanns, kr. 1.100.000 krónur, greidd úr ríkissjóði, sbr. 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Við ákvörðun málsvarnarlauna skipaðra verjenda hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, er sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði, I-kk-nf P-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í tvo mánuði, en fullnustu refsingarinnar skal frestað og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá greiði ákærði 10.141.325 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, en sæti ella fangelsi í fjóra mánuði.

Ákærði, K-kk-nf Ó-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá greiði ákærði 6.616.371 krónu í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, en sæti ella fangelsi í 90 daga.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða X, P-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 1.100.000 krónur greiðist úr ríkissjóði.

Ákærði I-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 1.200.000 krónur.

Ákærði K-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir dómi, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 331.500 krónur, svo og þóknun skipaðs verjanda á rannsóknarstigi, Ó-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 331.500 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf