S-77/2023

I. Málsmeðferð, ákæruskjal og dómkröfur aðila 1. Mál þetta er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Vesturlandi, útgefinni 15. febrúar 2023, á hendur [X...], kt....,...,....

2. Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða:

„ fyrir líkamsárás með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins...2021, við... á móts við ... á..., kýlt [A...], kt...., í andlitið, með þeim afleiðingum að hann hlaut ótilfært skábrot í gegnum mandibulea bein vinstra megin, mikla bólgu og eymsli yfir kjálka vinstra megin og eymsli yfir vinstri kjálkalið og bjúg undir húð.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“3. Ákæruvaldið krefst sakfellingar samkvæmt ákæru.

4. Ákærði gengst við því að hafa kýlt brotaþola líkt og í verknaðarlýsingu í ákæru greinir, en neitar sök og krefst sýknu á grundvelli þess að hann hafi í umrætt sinn beitt lögmætri neyðarvörn. Ef kemur til sakfellingar krefst ákærði vægustu refsingar sem lög leyfa. Í því sambandi telur þá ákærði að brot hans verði einungis fellt undir 1. mgr. 217. gr. hegningarlaga í ljósi afleiðinga brotsins, þar sem t. a. m. ósannað sé að atlagan hafi valdið beinbroti. Þá krefst ákærði þess að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

5. Aðalmeðferð málsins fór fram... 2023, með skýrslutökum af ákærða og vitnum. Að loknum munnlegum málflutningi var málið dómtekið.

II. Málsatvik

6. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var tilkynnt umrætt kvöld um líkamsárás sem væri yfirstaðin. Við komu lögreglu á vettvang hefðu verið á staðnum [B...]sem hafði tilkynnt og dóttir hennar [D...]. Þær hefðu lýst því að [D...]hefði verið í... og þar hefði [E...]haft í hótunum við hana og [D...] orðið hrædd. Er [E...] hefði komið út úr... hefði hún farið að rífast við móður [D...]og slegið hana með hægri hendi í vinstri hlið höfuðs. Þá hefði brotaþoli komið að og [E...]slegið til hans og hrint honum og hann þá snúið [E...]niður. 7. Lögregla ræddi við brotaþola [A...] sem lýsti því að hann hefði farið að... að taka á móti [D...], því hún hefði verið hrædd við [E...]. Er [E...]hefði komið út úr... hefðu hún og móðir [D...] farið að kallast á og svo hefði hann séð [E...] slá hana í höfuðið. Hefði hann farið að [E...], sem hefði hrint honum og reynt að sparka í hann. Þá hefði hann snúið hana niður og hún lent harkalega á jörðinni. Eftir það hefði ákærði komið og slegið hann með krepptum hnefa í vinstri kjálka og hann væri aumur þar.

8. Lögregla ræddi við [E...]þar sem hún var stödd á sjúkrahúsinu á Akranesi. Hún kvaðst hafa tekið eftir [D...] í... og þegar hún hefði komið út úr... hefði móðir [D...] verið þar og komið að henni og kallað hana geðveika. Hún hefði þá slegið [B...]eitt högg í höfuðið.

Brotaþoli hefði þá slegið hana mörg högg í höfuðið, vinstra megin þannig að hún hefði misst meðvitund í stutta stund. Síðan hefði hann snúið hana harkalega niður í jörðina.

III. Skýrslur fyrir dómi

9. Ákærði gaf skýrslu fyrir dómi og lýsti atvikum umrætt sinn þannig að þau hefðu verið í... og þar hefði [E...] verið eitthvað að pikka í [D...]. Er þau hefðu farið út úr... hefði móðir [D...]og brotaþoli beðið eftir þeim þar. [E...]hefði farið að rífast við móðu r [D...], sem hefði ýtt [E...] frá sér. [E...] hefði slegið í áttina til hennar, en hann hefði ekki séð það gerast. Hannhefði séð brotaþola slá [E...]mörg högg í andlitið og hefði hann gripið í kragann á jakkanum hennar og haldið henni og slegið endurtekið, að minnsta kosti 7– 8 s innum. Síðan hefði hann kastað henni í jörðina og svo sparkað í hana þar sem hún lá á jörðinni. Kvaðst hann hafa talið að [E...] væri í lífshættu því hún hefði verið liggjandi á malbiki og fengið töluverð högg í hausinn. Honum hefði fundist að það eina sem hann gæti gert væri að stoppa brotaþola með líkamlegu valdi, annars myndi hann ekki stoppa. Hefði höggið, sem hann veitti brotaþola, orðið til þess að stöðva árás brotaþola á [E...]. Hefði honum sjálfum verið mjög brugðið og ekki skilið hvers vegna brotaþoli hefði gert þetta. Aðspurður lýsti hann því að á þessum tíma hefðu hann og [E...] verið mjög góðir vinir en hún hefði ekki verið kærastan hans. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa verið að hugsa um sjálfan sig umrætt sinn heldur aðeins [E...], en ákærði kvaðst sjálfum ekki hafa stafað ógn af brotaþola. Lýsti hann því að allir sem voru á staðnum hefðu kallað á brotaþola og beðið hann að hætta, enginn annar hefði reynt að stöðva brotaþola á annan hátt heldur en hann. Aðspurður kvaðst hann hafa verið með brotaþola í skóla og þekkti til hans, og ef hann hefði látið við það sitja að ýta í brotaþola hefði það kostað átök og brotaþoli ráðist á hann. Aðspurður lýsti hann því að honum hefðiverið hótað barsmíðum í kjölfar þessa atviks af vini brotaþola sama dag og það gerðist. Aðspurður kvað hann sig og brotaþola vera vini í dag, þeir hefðu orðið það mánuði eftir atvikið. Kvaðst hann ekki telja það hafa verið rangt af sér að veita brotaþola þetta högg umrætt sinn. Aðspurður um þá áverka sem er lýst á brotaþola kvaðst hann telja líklegt að þeir hefðu hlotist við umrætt högg.

10. Brotaþoli gaf skýrslu fyrir dómi og lýsti því að eina sem hann myndi eftir væri að hann var í jörðinni. Þetta hefði allt byrjað er fyrrverandi kærastan hans hefði verið á heimleið með... og látið hann vita að [D...]hefði verið eitthvað að hóta henni í.... Hann hefði farið á... til að taka á móti henni. [E...]hefði farið að rífast við móðu r [E...], segja ljót orð við hana og leggja á hana hendur. Hann hefði þá haldið [E...]frá henni, en [E...]reynt að sparka í hann. Ákærði hefði verið við hlið hans er hann hefði fengið óvænt högg frá honum, síðan hefði hann séð ákærða og [E...]hlaupa í burtu. Aðspurður kvaðst hann hafa kjálkabrotnað og þurft að vera á fljótandi fæði í einhvern tíma en þetta væri gróið í dag. Brotaþoli játaði að hafa kýlt [E...] umrætt sinn, að hann minnti tvisvar sinnum. Aðspurður um skýrslu, sem hann hefði gefið hjá lögreglu, um að hann hefði haldið [E...], sem hefði sparkað í eistu hans og hann þá kýlt hana tvisvar í höfuðið og einu sinni í öxlina með krepptum hnefa og svo kastað henni í steypta jörðina, kvaðst hann kannast við þann framburð. Hann kvaðst þó ekki muna eftir að hafa kýlt hana í öxlina. Aðspurður kvaðst hann ekki muna eftir að hafa sparkað í [E...]umrætt sinn. Kvaðst hann hafa misst stjórn á sér og gengið of langt. Mat brotaþoli það svo að það hefði verið rétt að ákærða að kýla hann umrætt sin og stöðva hann. Aðspurður kvaðst hann ekki muna eftir að einhver annar hefði reynt að stoppa hann. Brotaþoli var 14 ára er atvik málsins áttu sér stað.

11. [D...] gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að hún hefði þetta kvöld verið í... og hitt þar [E...], sem hefði verið að hóta henni. Hún hefði þá hringt í móður sína og þáverandi kærasta sem hefðu komið og tekið á móti henni. Þar hefði [E...]komið út úr... og farið að tala við móðu r [D...] og slegið svo til hennar. Þá hefði ákærði farið að verja móðu r hennar og byrjað að ýta í [E...]. Kvaðst hún sjálf þá hafa farið inn í bíl og ekki hafa orðið vitni að fleiru sem fór þeirra á milli. Hefði hún heyrt eftir á frá brotaþola að [E...]hefði sparkað í punginn á honum og hann þá orðið pirraður og hent henni í jörðina. Þá hefði ákærði komið og kýlt brotaþola, hún hefði ekki séð það gerast. Aðspurð kvað hún móðu r sína ekki hafa reynt að stöðva það sem var að gerast. Hefði ákærði slegið brotaþola því hann hefði verið að verja [E...]. Aðspurð kvað hún [E...] hafa hótað sér endurtekið eftir að hún kærði frænda hennar fyrir nauðgun.

12. [B...]gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að umrætt sinn hefði dóttir hennar hringt í hana og verið hrædd. Hún hefði verið í... á heimleið er [E...]hefði verið að hóta henni. [B...] hefði verið að taka á móti dóttur sinni er [E...] hefði komið hlaupandi út úr... og öskrað á hana og slegið hana í hálsinn. Ákærði hefði sagt henni að hætta og hún þá gengið í burtu til að hringja í lögregluna. [D...]hefði þá verið komin inn í bílinn og verið smeyk. Er hún hefði snúið sér við hefðu verið slagsmál í gangi milli [E...] og brotaþola og hún beðið þau að hætta. Hún hefði séð brotaþola taka [E...] niður í jörðina. Það hefðu verið fleiri krakkar á staðnum en það hefði verið kærasti [E...] sem hefði eitthvað skorist í leikinn. Aðspurð kvaðst hún ekki muna eftir að hafa séð ákærða kýla brotaþola umrætt sinn. Aðspurð um líkamsárásarkæru sína gegn [E...] kvað hún það mál hafa verið fellt niður.

13. [F...] gaf símaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að hafa verið í... og að á áfangastað hefði brotaþoli verið ásamt kærustunni sinni og móður hennar. Þau hefðu verið að rífast við [E...]. Hún sjálf hefði staðið hjá [G...] og ákærða aðeins frá.... Allt í einu hefði brotaþoli farið að berja [E...] endurtekið og þau hefðu sagt ákærða að gera eitthvað. Ákærði hefði þá hlaupið til og kýlt brotaþola í andlitið. Hefði þetta gerst mjög fljótt og enginn annar hefði reynt að stoppa hann með öðrum hætti. Lýsti hún því að brotaþoli hefði þá verið búin að berja [E...]þannig að hún hefði rotast; hefði hann rifið í hár hennar og verið enn að kýla hana er ákærði hefði gefið honum högg í andlitið til að stoppa hann. Aðspurð kvaðst hún telja að brotaþoli hefði slegið [E...] fleiri en fimm högg í höfuðið. Kvaðst hún ekki alveg muna hvar [E...] hefði verið þá, hvort hún hefði verið á jörðinni eða að reyna að standa upp. Aðspurð kvaðst hún ekki muna hvað móðir [D...]hefði gert umrætt sinn, en hún eða [D...]hefðu áður verið að rífast við [E...].

14. [ H...]gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að umrætt sinn hefði hann komið út úr... þar sem [E...]og önnur stelpa hefðu einnig farið út úr.... [E...]hefði farið að rífast við mömmu stelpunnar, sem hefði verið á staðnum, og slegið hana svo í andlitið. Brotaþoli hefði reynt að stoppa [E...], sem hefði sparkað í punginn á honum, þá hefði brotaþoli orðið alveg brjálaður, kýlt hana nokkrum sinnum í andlitið og hrint henni svo frá sér. Ákærði hefði þá komið að og kýlt brotaþola einu sinni í andlitið til að stoppa hann. Lýsti hann því að brotaþoli hefði á nokkrum sekúndum verið búinn að kýla [E...] og henda henni í jörðina. Hann hefði verið alveg brjálaður og vitninu fannst ekkert ólíklegt að brotaþoli hefði ætlað að halda áfram og sparka í hana eða eitthvað, en höggið frá ákærða hefði stoppað allt. Ákærði og [E...]hefðu svo labbað í burtu. Aðspurður um hvort árásin hefði verið enn í gangi eða yfirstaðin er ákærði kýldi brotaþola kvaðst hann telja að hún hefði enn verið í gangi. Brotaþoli hefði kýlt [E...]mjög fast í andlitið, það hefðu líklega verið fimm högg en hann myndi það ekki nákvæmlega. Lýsti hann því að brotaþoli hefði gripið í kragann hjá [E...]eftir að hún var komin í jörðina. Aðspurður kvað hann móður [D...]ekkert hafa gert til að stöðva þetta, en... hefði eitthvað kallað út úr.... Kvaðst hann sjálfur ekki hafa lagt í að stökkva inn til að stoppa þetta, brotaþoli hefði verið það brjálaður.

15. [G...] gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að hann, ákærði, [F...] og [E...] hefðu verið að koma með... frá Reykjavík. Það hefði verið einhver í... sem [E...]hefði eitthvað talað við. Er þau hefðu komið út úr... hefðu brotaþoli, [D...] og mamma hennar verið stödd þar. [E...] hefði eitthvað farið að ögra og rífa kjaft við [D...], móðir hennar hefði stigið innog [E...]þá rifið kjaft við hana. Kvaðst hann ekki muna hvort [E...] hefði gert eitthvað fyrst, en brotaþoli hefði reynt að halda henni, hún hefði verið að sprikla eitthvað er hann hefði skyndilega snappað. Hann hefði gripið í hálsmálið hjá henni og látið svo höggin dynja á andlitinu á henni. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa verið að telja höggin en þau hefðu verið nokkur og föst. Brotaþoli hefði gert það þar til ákærði hefði stigið inn og bjargað [E...]með því að slá brotaþola á kjaftinn. Hefði [E...]tjáð honum að hún hefði rotast um tíma og þurft að fara á sjúkrahúsið í kjölfarið. Aðspurður um hvort hann hefði hvatt ákærða til að gera það sem hann gerði kvað hann svo ekki vera, en hann hefði verið feginn að hann gerði það. Hefði fólk verið búið að kalla til brotaþola að hætta en það hefði engu skilað.

16. [I...] gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og kvaðst ekkert muna eftir atvikum umrætt sinn, langt væri liðið frá þeim. Hefði hann verið að koma úr sundi og séð að eitthvað hefði verið að gerast, svo hefði hann séð strákana hlaupa eitthvað. Hann kvaðst þekkja flesta sem hefðu verið á staðnum. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa orðið vitni að neinum átökum. Aðspurður um hótanir hans í garð ákærða kvaðst hann hafa rætt við hann en ekki hótað honum og þeir væru góðir vinir í dag.

17. [J...]... gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að umrætt sinn hefði hann verið á síðustu..., stúlka hefði farið úr... og þar hefði maður komið og ráðist á hana. Hún hefði legið í jörðinni og maðurinn hefði sparkað í hana. Það hefðu verið nokkur vitni að þessu á staðnum. Hann hefði farið út úr... og beðið manninn að hætta. Kona sem hefði verið á staðnum hefði reynt að verja manninn sem var að sparka í stelpuna. Hann hefði farið aftur inn í... og ekki séð alveg hvað hefði gerst þá, en annar maður hefði farið að rífast við þann sem réðist á stúlkuna. Hann hefði ekki orðið vitni að átökum milli þeirra. Aðspurður kvaðst hann hafa talið stúlkuna í hættu umrætt sinn, maðurinn hefði verið mjög „agressívur“. Kvaðst hann telja að þeirri árás hafi verið lokið er hann kom út úr.... 18. [K...] læknir gaf símaskýrslu fyrir dómi og staðfesti að hafa skoðað brotaþola aðfaranótt... 2021. Við skoðun hefði hann reynst vera með áverka yfir vinstri kinn og kjálka og tölvusneiðmynd hefði sýnt ótilfært skábrot í neðra kjálkabeini. Annað hefði ekki verið óeðlilegt við skoðun. Hefði brotaþoli hitt kjálkaskurðlækni í framhaldinu.

19. Lögreglumaður nr.... gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að umrætt sinn hefði borist tilkynning um átök og ágreining við... bæði inni í... og fyrir utan þar sem hann.... Er þeir hefðu komið á staðinn hefðu átökin verið yfirstaðin. Kvaðst hann ekki muna sjálfur hvað þeir aðilar sem hann ræddi við sögðu umrætt sinn og vísaði í frumskýrslu málsins. Aðspurður kvaðst hann ekki muna eftir áverkum á [E...]er hann ræddi við hana á sjúkrahúsinu.

20. Lögreglumaður nr.... gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að umrætt sinn hefðu þau farið á vettvang og tekið framburð af aðilum þar og svo farið á sjúkrahúsið og rætt við aðila þar og tekið framburð. Síðan hefðu lögreglan haft samband við foreldra aðila. Kom fram hjá vitninu að annar lögreglumaður hefði ritað skýrsluna sem hann hefði fengið í hendur og farið yfir og staðfest. Aðspurður um hvort hann myndi hvernig áverka [E...]var með, er þeir ræddu við hana á sjúkrahúsinu, kvaðst hann ekki muna það.

21. [E...] gaf vitnaskýrslu fyrir dómi og lýsti því að umrætt sinn hefði hún verið í... og er hún hafi komið út ásamt öðrum... úr... hefði móðir [D...]verið þar og talað við hana með ljótum orðum. Móðir [D...] hefði ýtt í hana og síðan hefði henni og brotaþola lent eitthvað saman sem hefði endað með því að hann hefði ráðist á hana. Hún muni ekki mikið eftir því sem gerðist eftir að hann réðist á hana. Hún hefði misst meðvitund og þegar hún hefði vaknað aftur hefði hún legið á jörðinni og heyrt alla öskra. Hún hefði ekki séð almennilega og ekki séð hvað var í gangi, bara heyrt öskrin. Aðspurð kvaðst hún hafa fengið nokkur högg í andlitið og í líkamann, hefðu hún og læknirinn talið að líklega hefðu þetta verið um fjögur höggi andlitið og tíu högg í allt. Hún hefði farið á slysadeildina og verið með heilahristing. Aðspurð um hvort það væri rétt að ákærði hefi stigið inn og kýlt brotaþola og stöðvað þannig árásina sagði hún það rétt. Hún hefði ekki séð hvað gerðist, en hún hefði heyrt högg og verið svo sagt frá því síðar hvað hefði gerst. Aðspurð kvaðst hún telja að verr hefði farið fyrir henni ef ákærði hefði ekki stöðvað árásina.

IV. Niðurstaða

22. Ákærða er gefin að sök líkamsárás með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins...

2021, við... á móts við... á..., kýlt [A...]í andlitið, með þeim afleiðingum að hannhlaut ótilfært skábrot í gegnum kjálkabein vinstra megin, mikla bólgu og eymsli yfir kjálka vinstra megin og eymsli yfir vinstri kjálkalið og bjúg undir húð.

23. Ákærði hefur játað að hafa kýlt brotaþola umrætt sinn sem er í fullu samræmi við önnur gögn málsins. Ákærði dregur hins vegar í efa að atlagan hafi leitt til beinbrots líkt og byggt sé á í ákæru og telur framlögð gögn ekki staðfesta það. Burtséð frá því telur ákærði að atlagan hafi verið honum refsilaus á grundvelli þess að um neyðarvörn hafi verið að ræða, en ákærði hafi með henni verið að verjast árás brotaþola gegn vinkonu sinni.

24. Dómurinn telur sannaðað brotaþoli fékk ótilfært skábrot í gegnum kjálkabein vinstra megin, mikla bólgu og eymsli yfir kjálka vinstra megin og eymsli yfir vinstri kjálkalið og bjúg undir húð eins og lýst er í ákæru. Engin efni eru til að draga framlögð gögn, um afleiðingar árásar ákærða í efa, m. a. í ljósi framburðar fyrir dómi. Atlaga ákærða gegn brotaþola er því í samræmi við hana sjálfa, afleiðingar hennar og dómvenju rétt heimfærð til 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Telst sannað að árás ákærða verði með réttu felld undir atvikalýsingu ákvæðisins og brotið því rétt heimfært. Kemur þá til skoðunar hvort þessi atlaga hafi hins vegar verið honum refsilaus á grundvelli þess að um neyðarvörn hafi verið að ræða.

25. Neyðarvörn er samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga lögmæt réttarvörsluathöfn einstaklings, sem felur í sér nauðsynlega beina valdbeitingu gegn manni til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás á þann sem neyðarvörninni beitir, eða á einhvern annan mann. Þá ber við neyðarvarnarverk að gæta þess að beita ekki vörnum sem séu augsýni-lega hættulegri en árásin og tjón það sem af henni mátti vænta gaf ástæðu til. Í 13. gr. er kveðið á um að það verk sé refsilaust, sem nauðsyn bar til að unnið væri í þeim tilgangi að vernda lögmæta hagsmuni fyrir yfirvofandi hættu, þótt með því séu skertir aðrir hags-munir, sem telja verður að miklum mun minni.

26. Sú regla gildir gagnstætt þeirri ríku sönnunarbyrði sem hvílir á ákæruvaldinu um sekt sakbornings samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008, að það stendur upp á ákærða að sýna fram á að skilyrði neyðarvarnar séu uppfyllt svo leiði til refsileysis, sbr. t. d. dóma Hæstaréttar í málum nr. 248/2000 og 233/2014. Gerðar eru strangar kröfur í þessum efnum um sönnun, enda hér í raun um einstaklingsbundna réttarvörslu að ræða, sbr. umfjöllun í 9. lið dóms Landsréttar í máli nr. 874/2019.

27. Málsvörn ákærða byggir á því að við honum hafi blasað á verknaðarstundu að vitnið [E...] sem hafi þá verið undir árás brotaþola hafi verið í lífshættu, eða a. m. k. hafi verið hætta á því að frekari atlaga brotaþola gæti leitt til mjög alvarlegra afleiðinga fyrir hana. Því hafi honum verið nauðugur sá kostur að grípa inn í atburðarásina. Ákærði lýsir því svo að hann hafi séð brotaþola sparka, að því er virtist ítrekað, í [E...] eftir að hún hafi fallið í jörðina.

28. Þessi framburður ákærða fær þó litla stoð í öðrum framburði fyrir dómi. Vitni greina frá ítrekuðum höggum brotaþola í höfuð [E...]og án nokkurs vafa alvarlegri líkamsárás. Hins vegar verður ekki ráðið af framburði vitna sem urðu bein vitni að árás brotaþola að hann hafi gengið í skrokk á henni með ítrekuðum spörkum eftir að hún féll til jarðar vegna högga frá brotaþola, utan framburðar..., sem þó var ekki mjög skýr og í nokkru ósamræmi við annan framburð.

29. Að virtum framburði fyrir dómi verður fremur dregin sú ályktun að í þann mund sem [E...]lenti á götunni hafi ákærði ráðist á brotaþola. Engum vafa er undirorpið að háttsemi brotaþola umrætt sinn fól í sér alvarlega atlögu að [E...] og hefði getað leitt til mun alvarlegri afleiðinga en raunin varð. Ekki er hins vegar komin fram sönnun þess að hún hafi verið það harkaleg að þeim sem urðu vitni að henni hafi ekki getað dulist að hættan væri slík að nauðsynlegt væri að grípa inn í aðstæður með þeim hætti sem ákærði gerði. Enda sá enginn annar en ákærði ástæðu til slíks inngrips. Af framburði ákærða má ráða að hann hafi tekið meðvitaða ákvörðun um að högg í andlit eða a. m. k. mjög ákveðin árás á brotaþola væri nauðsynleg til að forðast frekari árás brotaþola á hendur [E...]; ástæða þess að hann hafi ákveðið að kýla brotaþola í andlitið hafi verið sú að hann hafi talið að önnur afskipti hans hefðu einungis leitt til áfloga hans við brotaþola.

30. Af umfjöllun um hagsmuni sem skertir verða á grundvelli neyðarréttar er almennt talið að gerðar verði strangar kröfur þegar um ræðir hagsmuni eins og mannslíf, heilbrigði manna og velferð. Dómurinn telur með vísan til framangreinds og gagna málsins ekki hægt að fallast á að þær kringumstæður hafi skapast í umrætt sinn að ákærða hafi verið nauðugur sá kostur einn að ráðast á brotaþola með höggi í andlit brotaþola að óvörum og af svo miklu afli að beinbrot hlaust af. Atlaga ákærða var með þeim hætti að ekki er hægt að útiloka að hún hefði getað haft mun alvarlegri afleiðingar í för með sér líkt og vel var mögulegt að frekari atlaga brotaþola að [E...]hefði getað haft ef slíkt hefði raungerst.

31. Dómurinn telur því ósannað að ákærði hafi í umrætt sinn beitt lögmætri neyðarvörn í þágu [E...]þannig að leiði til refsileysis og þvert á móti telur dómurinn að sú hætta sem ákærði mat sjálfur að væri fyrir hendi hafi ekki réttlætt athafnir hans til slíkrar niðurstöðu. Verður að telja hvort tveggja ósannað, að [E...] hafi verið í slíkri bráðri og yfirvofandi hættu á verknaðarstundu að réttlætt hafi þá árás sem ákærði hefur játað og einnig bendir flest til þess að hægt hefði verið að afstýra frekari árás með vægari úrræðum en þungu hnefahöggi í andlit.

32. Að virtu framangreindu verður ekki talið að árás sem ákærði hefur játað og þykir sönnuð, m. a. um afleiðingar hennar, hafi getað helgast af neyðarvörn samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga.

33. Með vísan til þess sem að framan greinir er sannað að ákærði hafi viðhaft þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru, með þeim afleiðingum sem þar eru taldar, og unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennara hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvörðun refsingar og sakarkostnaður

34. Ákærði gekkst undir þrjár lögreglustjórasáttir 2 0. október sl., um að hann greiddi samtals 662.000 króna sekt og var sviptur ökurétti í 36 mánuði, fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlögum. Ekki er greint frá öðrum brotum í framlögðu sakavottorði.

35. Brot það sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir framdi hann áður en hann gekkst undir fyrrgreinda sátt og ber því að gera ákærða hegningarauka, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga.

36. Ákærði var nýorðinn... ára þegar hann framdi brotið. Þótt málsvörn hans um að hann hafi beitt lögmætri neyðarvörn umrætt sinn sé hafnað koma atvik máls og undanfari þess að ákærði réðist að brotaþola til skoðunar viðákvörðun refsingar í málinu. Þannig verður ekki litið framhjá því að þótt ekki hafi verið komist að þeirri niðurstöðu að um neyðar-vörn hafi verið að ræða er óumdeilt að átök ákærða við brotaþola komu til eftir að brota-þoli réðist með harkalegum hætti að vinkonu ákærða. Við ákvörðun refsingar er einkum horft til 4., 7. og 8. tl.1. mgr. 70. gr. og 1. og 2. tl. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Þá er einnig horft til þess að mál þetta hefur dregist úr hófi og hafa engar haldbærar skýringar verið gefnar á því hversu langan tíma það hefur tekið að koma málinu fyrir dóm þótt rannsókn þess hafi verið að mestu lokið svo til strax eftir atvik málsins í...2021.

37. Að öllu þessu virtu þykir rétt, samkvæmt heimild í a-lið 1. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, að fresta ákvörðun um refsingu ákærða og skal refsingin falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

38. Ákærði greiði sakarkostnað samkvæmt sakarkostnaðaryfirliti. Verjandi ákærða féll með tölvuskeyti til dómsins frá málsvarnarlaunum og öðrum kostnaði vegna starfa sinna og verður slíkur því ekki dæmdur.

39. E-kk-nf S-kk-nf aðstoðarsaksóknari flutti málið fyrir dómi af hálfu ákæruvalds.

40. Dóm þennan kveður upp L-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari á Vesturlandi.

DÓMSORÐ

Ákvörðun refsingar ákærða, [X...], er frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði 9.896 krónur í sakarkostnað.

L-kk-nf K-kk-nf