E-1406/2009

Mál þetta var þingfest 1. apríl 2009 og tekið til dóms 16. september sl. Stefnandi er Blikk og bókhald ehf., Lyngási 11, Garðabæ, en stefndi er Nova Buildings ehf., Hallakri 2b, Garðabæ.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 4.916.055 krónur með 25% dráttarvöxtum á ári af 1.375.438 krónum frá 6. nóvember 2008 til 1. desember 2008, af 2.679.700 krónum frá þeim degi til 16. desember 2008, af 3.576.186 krónum frá þeim degi til 29. janúar 2009 en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda.

I.

Stefnandi tekur m.a. að sér blikksmíðavinnu og var undirverktaki hjá stefnda við nýbyggingu að Fiskislóð 39 í Reykjavík. Tók stefnandi að sér að smíða þakrennur á húsið og hóf hann verkið í október 2009. Stefndi var aðalverktaki hússins og starfaði í byrjun undir nafninu Fashion Group hf. en í febrúar 2009 var nafni stefnda breytt í Nova Buildings ehf.

Stefnandi kveðst hafa gefið út eftirfarandi reikninga á Fashion Group ehf. vegna vinnu sinnar: Reikningur dagsettur 6. nóvember 2008 að fjárhæð 1.975.438 krónur en að eftirstöðvum 1.375.438 krónur (innágreiðsla 600.000 krónur), reikningur dagsettur 1. desember 2008 að fjárhæð 1.304.262 krónur, reikningur dagsettur 16. desember 2008 að fjárhæð 896.486 krónur og reikningur dagsettur 29. janúar 2009 að fjárhæð 1.339.869 krónur eða samtals 4.916.055 krónur.

Það hafi valdið fyrirsvarsmanni stefnanda áhyggjum að fá ekki meira greitt inn á reikninga sína en að ofan greinir en þó hafi hann haldið áfram vinnu sinni, einkum til að koma í veg fyrir að stefndi vanefndi skyldur sínar gagnvart sínum verkkaupa. Stefnandi hafi lagt út fé fyrir efniskaupum og þurft að standa skil á eigin rekstrarkostnaði og launagreiðslum til starfsmanna sinna. Í febrúar 2009 hafi hann talið að stefnandi vildi ekki greiða skuld sína. Sú ætlan hafi styrkst þegar stefndi hafi fundið upp á ýmsum tilhæfulausum kvörtunarefnum. Stefnandi hafi þá hætt vinnu sinni.

B-kk-nf J-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, sagði m.a. í skýrslu sinni fyrir dómi að enginn skriflegur samningur hefði verið gerður um verkið milli aðila heldur gert munnlegt samkomulag milli hans og fyrirsvarsmanns stefnda, F-kk-ef J-kk-ef. Hafi verið samið um að greitt yrði inn á verkið eftir framvindu þess. Stefnandi hafi tekið að sér að hanna og smíða vatnsrennur á húsið og jafnframt setja þær upp. Teikningar hafi verið til af rennum en í ljós hafi komið að frágangur samkvæmt þeim hafi ekki verið framkvæmanlegur og því hafi hann þurft að hanna rennurnar sjálfur. Uppsetning þakrenna hafi farið fram á versta tíma árs þegar allra veðra var von og birta enn fremur takmörkuð.

II.

Í greinargerð stefnda kemur m.a. fram að Nova Buildings ehf. hafi verið aðalverktaki við nýbyggingu á 3.088,5 fm stálgrindarhúsi sem sé prentsmiðjuhús að Fiskislóð 39, Reykjavík. Fljótlega eftir hönnun hússins hafi verið farið að huga að blikksmíðameistara fyrir verkið. Stefnandi hafi orðið fyrir valinu og tekið að sér að setja upp sérhannaðar þakrennur á húsið. Þá segir stefndi að stefnandi hafi einnig tekið að sér að ganga frá viðeigandi niðurfallsrörum, beygja flasningar ofan á þakkant og í kringum hurðir og glugga hússins.

Þessu hefur stefnandi mótmælt og segir að aðeins hafi verið samið um að hann tæki að sér hönnun og uppsetningu á þakrennum.

Stefndi segir að samið hafi verið um fast tímakaup, 3.300 krónur fyrir fyrirsvarsmann stefnanda, B-kk-þf J-kk-þf, að viðbættum virðisaukaskatti og 2.900 krónur fyrir aðra starfsmenn. Greiðslur hafi átt að fara fram eftir verkúttekt og eftir að byggingarstjóri verksins eða staðgengill hans hefðu undirritað reikninga frá stefnanda og þar með samþykkt framvindu verksins og réttmæti reikninga. Frá þessu hafi verið gengið milli aðila á fundi á verkstað áður en stefndi hafi farið til útlanda 25. september 2008.

Fyrirsvarsmaður stefnanda staðfesti framangreindan samning um tímakaup en hafnaði því að samið hefði verið um að greiðsla reikninga væri háð því að byggingarstjóri skrifaði upp á þá. Byggingarstjóri kannaðist heldur ekki við það í skýrslu sinni fyrir dómi að greiðsla reikninga hefði verið háð áritun og samþykki hans.

Stefndi segir að hann hafi gert stefnanda grein fyrir því að verklok á þakrennum og niðurföllum mættu ekki verða seinni en í lok október 2008. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi komið til Íslands þann 6. október 2008 og þá hitt fyrirsvarsmann stefnanda á verkstað og gert athugasemdir við að verkið gengi hægt. Hann hafi svarað því til að hann væri fagmaður sem flanaði ekki að verki og vinnugæði og fagmennska væru höfð í hávegum. Undir mánaðamótin október /nóvember 2008 hafi verið nokkuð ljóst að stefnandi væri langt á eftir áætlun með verkið. Það hafi þá orðið úr að aðilar urðu sáttir á að verkþættir varðandi niðurföll fyrir þakrennur og uppsetning þeirra færðist frá stefnanda til staðarverkstjóra stefnda. Sama hafi verið að segja um uppsetningu flasninga ofan á þakkant og uppsetningu lista í kringum hurðir og glugga.

Stefnandi mótmælir þessum fullyrðingum stefnda og segir að aldrei hafi verið samið um annað en að hann tæki einungis þakrennur að sér. Rætt hafi verið um frekari blikksmíðavinnu í upphafi verks en ekkert fastákveðið í þeim efnum. Varðandi fullyrðingu um tafir á verkinu heldur stefnandi því fram að unnið hafi verið við verkið á slæmum tíma árs þegar allra veðra var von og birtuskilyrði erfið.

Stefndi segir að skemmst sé frá því að segja að verk stefnanda hafi ekkert gengið. Tveir verkamenn stefnanda hafi verið hímandi og stjórnlausir á vinnustað mestallan nóvember og hluta desember 2008.

Stefnandi mótmælir þessu og sagði fyrirsvarsmaður stefnanda í skýrslu sinni fyrir dómi að þetta væri tilbúningur hjá stefnda.

Stefndi segir að í byrjun nóvember hafi fyrirsvarsmaður hans skipað staðarverkstjóra að skrifa í verkdagbók um viðverutíma starfsmanna stefnanda. Samkvæmt skjölum málsins megi sjá að mikill munur sé á tímaskráningu stefnanda annars vegar og hins vegar tímaskráningu verkstjórans.

Stefnandi mótmælir þessu og sagði fyrirsvarsmaður hans í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði verið sjálfur á verkstað með starfsmönnum sínum mestallan tímann. Hins vegar geti munað eitthvað á skráningu vegna þess að starfsmenn stefnanda mæti til vinnu á starfsstöð stefnanda í Garðabæ og fari síðan á verkstað. Þeir hafi stimplað sig inn á starfsstöð stefnanda og stimplað sig út á kvöldin á sama stað. Skráning tíma fari eftir stimpilklukkunni.

Stefndi segir að í ljós hafi komið að þakrennur láku á mörgum stöðum. Reynt hafi verið að fá stefnanda til að lagfæra lekann en hann hafi ekki viljað sinna því. Stefnandi hafi svarað því til að frágangi væri víða ólokið. Hann hafi ekki viljað vinna meira við verkið fyrr en greitt hefði verið fyrir það. Í þessu þrátefli hafi stefndi ákveðið í samráði við arkitekt hússins að fá hlutlausa verkfræðistofu til að taka út verkið og verkstöðuna hjá stefnanda. Stefnandi hafi samþykkt það og verið sjálfur viðstaddur verkúttekt P-kk-ef P-kk-ef verkfræðings. P-kk-nf hafi skilað skýrslu sinni 20. febrúar 2009.

Fyrirsvarsmaður stefnanda gerði ekki athugasemdir við úttekt verkfræðingsins í skýrslu sinni fyrir dómi. Hann sagði hins vegar að hann hefði farið frá verkinu óloknu vegna þess að hann hefði ekki fengið greitt eins og samið hefði verið um.

Stefndi segir að á síðasta verkfundi aðila hafi komið í ljós að stefnandi hefði fyrir mistök sett upp þakrennur úr áli en ekki stáli. Allir leikmenn, sem komi að byggingamálum, viti að ál sé aldrei notað með stáli vegna tæringar. Bara af þessari ástæðu hafi verk stefnanda sennilega verið ónýtt. Hafi orðið úr að stefndi lét rífa þakrennurnar af og fékk annan blikksmið til að vinna verkið á ný.

Fyrirsvarsmaður stefnanda sagði í skýrslu sinni fyrir dómi varðandi þetta atriði að hann hefði í upphafi verks leitað til arkitekts hússins sem hefði óskað eftir því við hann að þakrennur væru úr áli. B-kk-nf kvaðst hafa beðið arkitektinn um að gera vinnuteikningar af þakrennunni en hann hafi aldrei gert það. Hélt B-kk-nf helst að ekkert hefði orðið úr því vegna þess að arkitektinn hefði ekki fengið greitt frá stefnda. Þá sagði B-kk-nf að það væri ekki rétt að ótækt væri að nota ál og stál saman ef rétt væri gengið frá. Hann hefði gætt þess að kítti væri alls staðar á milli þar sem snerting væri við stál.

Þá heldur stefndi því fram að sökkulflasningar stefnanda hafi reynst ónýtar og hafi hann þurft að fjarlægja þær með tilheyrandi kostnaði og kaupa nýjar.

Varðandi þetta atriði sagði B-kk-nf í skýrslu sinni fyrir dómi að fyrirsvarsmaður stefnda hefði beðið hann um að beygja flasningar fyrir sökkla og hafi hann gert það en ekki skipt sér að öðru leyti að því verki þótt hann hefði séð að þetta væri gjörsamlega ótækur frágangur sem fyrirsvarsmaður stefnda hefði fyrirskipað.

III.

Vitnið Þ-kk-nf J-kk-nf arkitekt sagði m.a. í skýrslu sinni fyrir dómi að ákveðið hefði verið í upphafi að allt húsið Fiskislóð 39 yrði með álklæðningu vegna staðsetningar þess við sjóinn. Hann hafi síðan komist að því að F-kk-nf J-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, hefði upp á sitt eindæmi breytt því og sett stálklæðningu á húsið. Þegar B-kk-nf hafi komið á hans fund með álprófíl hafi hann ekki vitað annað en að húsið væri allt úr áli. Hann hafi því samþykkt að stefnandi legði þakrennur úr áli. Þ-kk-nf kvaðst hafa gert teikningar af þakrennum og hefðu þær verið lagðar inn hjá byggingafulltrúa. Hann kvaðst hafa lagt til að verk stefnanda yrði unnið upp á nýtt og þakrennurnar rifnar af. Það hafi ekki síst verið vegna þess að stefnandi hafi notað of þunnt ál í rennurnar. Hann kvaðst ekki hafa mælt þykktina sjálfur en honum hafi verið sagt að þykktin næði ekki 0,8 mm sem væri sú þykkt sem hann hefði fyrirskipað.

K-kk-nf G-kk-nf blikksmiður var fenginn til þess að taka við verkinu og setja nýjar þakrennur. Hann kvaðst hafa komið á staðinn áður en þær eldri voru rifnar af og hafi hann ekki séð að verk stefnanda hefði verið afleitt. Hins vegar hafi efnisval verið rangt að hans mati.

H-kk-nf V-kk-nf húsasmiður var verkstjóri stefnda. Hann sagði að allar teikningar hafi verið inni í vinnuskúr á staðnum. Hins vegar hafi ekki verið unnt að fara eftir teikningum að öllu leyti varðandi þakrennur. Hafi þurft að hanna þær að einhverju leyti á staðnum. Hann kvaðst hafa átt góð samskipti við fyrirsvarsmann stefnanda og fundist hann vinna vel þegar hann var á staðnum.

S-kk-nf Þ-kk-nf verkfræðingur var byggingarstjóri hússins. Hann sagði m.a. að hann hefði yfirfarið reikninga hjá nokkrum aðilum sem komu að byggingu hússins en ekki þá reikninga sem hér er deilt um. Ekki hafi verið ætlast sérstaklega til þess af honum að hann færi yfir alla reikninga og það væri skilyrði þess að greiðsla fengist. Hann sagði jafnframt að ekki hefði verið unnt að styðjast fullkomlega við teikningar arkitekts hússins þar sem húsinu hefði verið breytt frá því að teikningar lágu fyrir.

IV.

Stefndi var aðalverktaki við byggingu á 3.088,5 fm stálgrindarhúsi að Fiskislóð 39, Reykjavík. Stefnandi tók að sér sem undirverktaki að smíða og setja upp þakrennur á húsið. Skriflegur verksamningur var ekki gerður en aðilar eru sammála um að stefnandi tæki að sér verkið í tímavinnu og skyldi greiða 3.300 krónur á tímann auk virðisaukaskatts fyrir vinnu forsvarsmanns stefnanda en 2.900 krónur fyrir vinnu annarra starfsmanna. Þá skyldi greiða reikninga eftir framvindu verksins. Í samræmi við þennan samning aðila gerði stefnandi stefnda reikninga sem stefndi mótmælir.

Varnir stefnda byggjast m.a. á því að verk stefnanda hafi verið gallað og að reikningar stefnanda séu of háir. Ósannað er gegn mótmælum stefnanda að tímaskráning stefnanda sé röng að einhverju leyti. Ósannað er einnig að verk stefnanda hafi verið gallað. Í því sambandi stendur orð á móti orði en stefnandi heldur því fram að hann hafi farið frá verkinu óloknu þar sem stefndi hafi ekki greitt reikninga hans eins og um var samið. Þá hefur komið fram að stefnandi smíðaði þakrennur úr áli vegna þess að arkitekt hússins mælti svo fyrir. Ósannað er að ekki megi nota ál og stál saman ef þess er gætt að ekki leiði á milli.

Málatilbúnaður stefnda er þeim annmörkum háður að ekki hefur verið aflað mats dómkvadds matsmanns. Matsgerð óvilhalls og óháðs matmanns, sem kvaddur er af dómara til að meta galla og umfang verks, er að öllu jöfnu mikilvægt sönnunargagn í málum sem þessum þar sem deilt er um gæði verks og hvað telja megi sanngjarnt endurgjald fyrir verkið. Stefndi hefur sniðgengið þetta réttarfarsúrræði og stefnandi hefur mótmælt öllum málsástæðum stefnda sem ósönnuðum. Verður því ekki hjá því komist að telja að ekki hafi komið fram fullnægjandi sönnun fyrir staðhæfingu stefnda um að verkið hafi verið gallað og reikningsgerð stefnanda sé röng.

Eru því ekki efni til annars en að taka kröfur stefnanda til greina en þó með þeirri breytingu að ekki verður fallist á með stefnanda að honum hafi verið heimilt að hækka umsamið tímagjald á síðasta reikningi sínum, dags. 29. janúar 2009. Verður talið að um hafi samist milli aðila að tímagjald fyrir forsvarsmann stefnanda væri 3.300 krónur en fyrir aðra starfsmenn 2.900 krónur. Reikningar stefnanda, dags. 6. nóvember 2008, 1. desember 2008 og 16. desember 2008, samtals að fjárhæð 3.576.186 krónur, verða teknir óbreyttir til greina en reikningur, dags. 29. janúar 2009, með 1.105.062 krónum. Samtals verður stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda 4.681.248 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 1.375.438 krónum frá 6. nóvember 2008 til 1. desember 2008, af 2.679.700 krónum frá þeim degi til 16. desember 2008, af 3.576.186 krónum frá þeim degi til 29. janúar 2009 en af 4.681.248 krónum frá þeim degi til greiðsludags

Eftir þessari niðurstöðu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveða upp G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari og meðdómsmennirnir R-kk-nf I-kk-nf og S-x-x P-kk-nf verkfræðingar.

Dómsorð

Stefndi, Nova buildings ehf., greiði stefnanda, Blikki og bókhaldi ehf., 4.681.248 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 1.375.438 krónum frá 6. nóvember 2008 til 1. desember 2008, af 2.679.700 krónum frá þeim degi til 16. desember 2008, af 3.576.186 krónum frá þeim degi til 29. janúar 2009 en af 4.681.248 krónum frá þeim degi til greiðsludags og 500.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf A-kk-nf

R-kk-nf I-kk-nf

S-kk-nf P-kk-nf