S-714/2012

Málið, sem dómtekið var 4. febrúar síðastliðinn, var höfðað með ákæru sérstaks saksóknara, útgefinni 9. október 2012 á hendur „S-kk-þgf S-kk-þgf L-kk-þgf, kt. 000000-0000, Stórateigi 36, Mosfellsbæ, fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum sem stjórnarmaður og prókúruhafi einkahlutafélagsins H.S. Málverks ehf., kt. 000000-0000, Flugumýri 30, Mosfellsbæ, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna maí – júní til og með nóvember – desember rekstrarárið 2009, mars – apríl, maí – júní og nóvember – desember rekstrarárið 2010 og janúar – febrúar og mars - apríl rekstrarárið 2011 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins, vegna uppgjörstímabilanna mars – apríl, maí – júní og nóvember – desember rekstrarárið 2010 og janúar – febrúar til og með maí – júní rekstrarárið 2011, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 10.565.437, sem sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil: Vangoldinn VSK:

Árið 2010

mars – apríl kr. 2.974.533

maí - júní kr. 2.908.304

nóvember – desember kr. 636.738

kr. 6.519.575

Árið 2011

janúar - febrúar kr. 410.815

mars - apríl kr. 1.775.594

maí – júní kr. 1.859.453

kr. 4.045.862

Samtals kr. 10.565.437

2. Eigi staðið skil á skilagreinum einkahlutafélagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna greiðslutímabilanna febrúar, mars, apríl, maí, júlí, ágúst, september, nóvember og desember rekstrarárið 2009 og maí, júní, júlí, nóvember og desember rekstrarárið 2010 og janúar, febrúar, maí, júní og júlí rekstrarárið 2011, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna febrúar til og með desember rekstrarárið 2009, maí, júní, júlí, nóvember og desember rekstrarárið 2010 og janúar til og með ágúst rekstrarárið 2011, samtals að fjárhæð kr. 19.719.141, sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil Vangoldin staðgreiðsla:

Árið 2009

febrúar kr. 1.271.158

mars kr. 797.212

apríl kr. 781.444

maí kr. 745.745

júní kr. 704.981

júlí kr. 588.570

ágúst kr. 501.912

september kr. 700.888

október kr. 796.543

nóvember kr. 981.352

desember kr. 789.239

kr. 8.659.044

Árið 2010

maí kr. 897.699

júní kr. 856.179

júlí kr. 956.676

nóvember kr. 1.651.466

desember kr. 428.171

kr. 4.790.191

Árið 2011

janúar kr. 832.324

febrúar kr. 936.438

mars kr 910.794

apríl kr. 842.850

maí kr. 1.079.873

júní kr. 724.944

júlí kr. 621.327

ágúst kr. 321.356

kr. 6.269.906

Samtals:  kr. 19.719.141

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. og 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 2. tölulið ákæru.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Þess er krafist að málsvarnarlaun verjanda ákærða verði greidd úr ríkissjóði.

II

Málavextir eru þeir að skattrannsóknarstjóri hóf haustið 2011 að rannsaka skil framangreinds einkahlutafélags á afdreginni staðgreiðslu og virðisaukaskatti. Ákærði var stjórnarmaður og prókúruhafi félagsins. Síðar þetta sama haust var bú félagsins tekið til gjaldþrotaskipta og samkvæmt gögnum dómsins reyndist það eignalaust.

Ákærði var yfirheyrður hjá sérstökum saksóknara og kannaðist við að hafa verið stjórnarmaður og prókúruhafi félagsins. Hann hafi sem slíkur átt að sjá um skattskil félagsins. Þá hafði hann ekki athugasemdir við tölulegar niðurstöður að því marki sem hann vildi tjá sig um þær. Ákæran byggist á þessari rannsókn.

Í greinargerð ákærða kemur fram að félagið var stofnað 1999 og rekstur þess hafi gengið vel allt fram að hruni haustið 2008. Á því ári hafi gengið verr að innheimta greiðslur og hafi reksturinn þyngst. Í framhaldinu hafi síðan sigið jafnt og þétt á ógæfuhliðina sem hafi svo endað með gjaldþroti. Byggir ákærði sýknukröfu sína á því að við hrunið hafi myndast dæmalaust ástand í landinu og félaginu, sem alltaf hafði staðið í skilum, tókst ekki að halda rekstrinum gangandi. Það hafi þó verið reynt í lengstu lög og launagreiðslur látnar ganga fyrir öðrum greiðslum. Máli sínu til stuðnings vísar ákærði til 12., 13. og 18. gr. almennra hegningarlaga.

Við aðalmeðferð kvaðst ákærði hafa gegnt þeim trúnaðarstörfum hjá félaginu sem í ákæru greinir. Hann ítrekaði að reksturinn hefði gengið mjög vel allt fram að hruni og félagið haft marga menn í vinnu. Hann kvað félagið hafa haft framkvæmdastjóra á tilteknu tímabili en hann hefði ekki verið skráður. Þá staðfesti ákærði yfirlýsingu þar sem fram kemur að hann einn hafi borið ábyrgð á skattskilum félagsins og hann hafi einn tekið þá ákvörðun að greiða ekki gjöld þau sem í ákæru greinir. Hann kvað ekki hafa verið til peninga til að greiða þau af þeim ástæðum sem að framan getur. Ákærði kvaðst ekki gera athugasemdir við gögn málsins og ekki heldur tölur í ákæru. Þá ítrekaði hann að það hafi verið utanaðkomandi aðstæður sem hafi valdið því að ekki hafi verið hægt að standa í skilum.

III

Ákærði neitar sök og byggir sýknukrafa hans á því að hann hafi ekki af ásetningi gerst sekur um það sem honum er gefið að sök heldur hafi utanaðkomandi aðstæður valdið því að skýrslum og skilagreinum var ekki skilað og ekki greitt eins og rakið var. Samkvæmt lögum um einkahlutafélög hvíla tilteknar skyldur á stjórnarmönnum og öðrum er að stjórn þessara félaga koma, sbr. 44. gr. laga nr. 138/1994. Meðal þeirra skyldna er að standa skil á skýrslum og skilagreinum þeim sem í ákæru getur, svo og að skila innheimtum virðisaukaskatti og afdreginni staðgreiðslu. Ákærði var stjórnarmaður í greindu einkahlutafélagi og bar því þessar skyldur. Hann hefur kannast við fyrir dómi að hvorki hafi skýrslum né skilagreinum verið skilað eins og í ákæru segir. Þá var innheimtum virðisaukaskatti ekki skilað og ekki staðið skil á afdreginni staðgreiðslu eins og í ákæru greinir en ákærði hefur ekki gert tölulegar athugasemdir við ákæruna. Ákærða hlaut því að vera ljóst að hér var um lögbrot að ræða. Þá er ekki hægt að fallast á með honum að ástandið í efnahagslífi landsins geti réttlætt gerðir hans, enda þyrftu til þess að koma lagafyrirmæli. Samkvæmt framansögðu verður ákærði sakfelldur fyrir það sem honum er gefið að sök og eru brot hans rétt færð til refsiákvæða. Það athugast að hér er um háar fjárhæðir að ræða og alllangt tímabil. Það er því fallist á með ákæruvaldinu að um meiri háttar brot sé að ræða.

Ákærði hefur ekki áður gerst sekur um lögbrot. Refsing hans er hæfilega ákveðin fangelsi í 6 mánuði sem bundin skal skilorði eins og segir í dómsorði. Þá skal ákærði greiða 59.000.000 króna í sekt með vararefsingu eins og í dómsorði segir.

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði, en annan kostnað leiddi ekki af rekstri málsins.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, S-kk-nf S-kk-nf L-kk-nf, sæti fangelsi í 6 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði 59.000.000 króna í sekt og komi 270 daga fangelsi í stað sektar verði hún ekki greidd innan 4 vikna.

Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns, R-kk-ef B-kk-ef hrl., 150.600 krónur.

A-kk-nf Í-kk-nf