E-6925/2019

Mál þetta, sem dómtekið var 19. apríl 2021, var höfðað 26. nóvember 2019 af Þekking-

Tristan hf., Hafnarstræti 91- 95, Akureyri, á hendur Rapyd Europe hf., áður Korta hf., Suðurlandsbraut 30, Reykjavík, til greiðslu skaðabóta og skuldar fyrir útselda vinnu.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 66.600.900 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. maí 2019 til 16. október sama ár, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi krefst þess einnig að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 2.514.764 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 5. gr. sömu laga, af 1.456.057 krónum frá 20. mars 2019 til 20. apríl 2019, en af 2.514.764 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að mati réttarins með hliðsjón af málskostnaðaryfirliti lögmanns stefnanda.

Stefndi krefst þess aðallega að vísað verði frá dómi fyrri kröfu stefnanda, að höfuðstólsfjárhæð 66.600.900 krónur auk vaxta og dráttarvaxta, en að hann verði sýknaður að öðru leyti af kröfum stefnanda. Til vara krefst stefndi sýknu af öllum kröfum stefnanda, en til þrautavara krefst hann þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst stefndi þess í öllum tilvikum að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að skaðlausu.

Aðalkröfu stefnda að því er varðar frávísun fyrri kröfu stefnanda var hafnað með úrskurði dómsins 16. apríl 2020, en stefndi ítrekaði þá kröfu sína allt til dómtöku málsins.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Stefnandi er þjónustufyrirtæki á sviði upplýsingatækni sem sérhæfir sig í rekstri og ráðgjöf, auk þess að bjóða fyrirtækjum kerfisleigu, hýsingu, internetþjónustu og margs konar sérlausnir. Stefndi er þjónustufyrirtæki sem starfar á sviði greiðslumiðlunar.

Óumdeilt er að stefnandi veitti stefnda sérhæfða þjónustu frá 1. september 2018 til 23. apríl 2019, en þann dag tilkynnti stefndi að hann hygðist hætta að kaupa þjónustu af stefnanda frá og með 31. maí s. á. Aðilar deila um grundvöll og uppgjör viðskiptanna. Samkvæmt því sem fram kemur í stefnu, greinargerð og öðrum gögnum málsinsog kom fram í skýrslum fyrir dómi við aðalmeðferð málsins eru málsatvik sem hér greinir.

Stefnandi og stefndi gerðu þann 20. ágúst 2018 með sérþjónustu samnings em tók gildi 1. september s. á. Samningurinn, sem var ótímabundinn með þriggja mánaða uppsagnarfresti, var um notendaþjónustu og útstöðvarekstursamkvæmt svokallaðri leið A í skilmálum stefnanda, sem mun hafa verið lágmarksþjónusta. Samið var um fast verð fyrir hverja útstöð, en fjöldi þeirra var ekki tilgreindur. Að auki bar stefnda að kaupa fimm klukkustunda vinnu sérfræðings mánaðarlega, sem endurskoða skyldi að loknu þriggja mánaða reynslutímabili. Þá skyldu hvers kyns breytingar eða viðbætur við samninginn gerðar skriflega og undirritaðar af báðum samningsaðilum. Af hálfu stefnda var samningur þessi undirritaður af G-kk-þgf H-kk-þgf sem þá var yfirmaður tölvudeildar stefnda. Kaup stefnda á tölvuþjónustu af stefnanda tengdust fyrirhuguðum uppsögnum hjá stefnda og óskaði G-kk-nf þegar í september 2018 eftir frekara samstarfi við stefnanda um víðtækari þjónustu. Í kjölfar fundar hans með tveimur þáverandi starfsmönnum stefnanda voru honum send merkt Trúnaðarmál uppköst að þjónustusamningum milli aðila. Fyrst voru stefnda send 25. september 2018 tvenns konar uppköst, sem byggðust á svokölluðum leiðum B og C í skilmálum stefnanda og 1. október 2018 barst stefnda skjalmerkt Tölvudeildin þín – ÞJÓNUSTUSAMNINGUR Korta okt 2018. Skjölin bárust með tölvuskeytum frá J-kk-þgf M-kk-þgf, þáverandi starfsmanni stefnanda, til fyrrnefnds G-kk-ef H-kk-ef. Í tölvuskeyti J-kk-ef með síðari sendingunni sagði að skjalið væri upp kastað samningi sem tæki bæði á rekstri útstöðva og notendaþjónustu sem nú þegar væri í gildi, auk reksturs netþjóna, og væri heildarþjónusta á föstu verði.

Í skjalinu kemur fram að þar er gert ráð fyrir að fast verðfyrir þjónustu stefnanda mánaðarlega verði fyrsta árið 1.958.850 krónur, auk virðisaukaskatts, oggert er ráð fyrirþví að samningurinn sé til þriggja ára. Í skjalinu segir að gjaldið taki mið af útstöðvafjölda annars nafngreinds fyrirtækis, ásamt tæknilegu flækjustigi, og að verðið endurskoðist á 12 mánaða fresti, miðað við launavísitölu og verðmótandi þætti.

Verðmótandi þættir séu fjöldi starfsmanna, sem í upphafi séu 65. Í vitnaskýrslu fyrir dómi kvað J-kk-nf skjalið hafa verið vinnuskjal og hafa verið unnið uppúr samningi við hið nafngreinda fyrirtæki, sem fyrir mistök hefði ekki verið uppfært í skja linu, en hann vissi ekki fyrir víst hvort gjaldið tæki mið af starfsmannafjölda þess fyrirtækis eða stefnda. Í skýrslu Á-kk-ef S-kk-ef Á-kk-ef, yfirlögfræðings stefnda, fyrir dómi kom fram að 1. október 2018 hefðu starfsmenn stefnda verið um 5 0, eftir að hafa fækkað um 14 vegna uppsagna í september það ár.

G-kk-nf svaraði tölvupósti J-kk-ef daginn eftir að hann fékk skjalið sent og kvaðst hafa rennt yfir það og teldi hann að setja þyrfti meira kjöt á beinin til að lýsa því sem væri inni og því sem væri úti. Einnig að honum sýndist verkefnið ganga vel og að hann væri ánægður með frammistöðu starfsmanna bæði stefnanda og stefnda. G-kk-nf hafði þá sent uppkastið til E-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef, þáverandi starfsmanns fyrirtækisins Miracle sem annaðist ráðgjöf fyrir stefnda. Sagði G-kk-nf í tölvupósti til E-x-x að drögin væru afar einföld og vægast sagt lítið kjöt á beinunum og bað hann um aðstoð við að koma inn almennilegum lýsingum á skyldum og verklagi stefnanda. Þá kvaðst G-kk-nf á þessu stigi vilja taka út allt sem lyti að kostnaði og upphæðum, að hann vildi m. a. tryggja sem best að sem allra minnst yrði um aukareikninga og að samningurinn fæ li skýrt í sér hvaða þjónusta skyldi ávallt vera innifalin. Fyrir dómi kvaðst E-x-x hafa gert athugasemdir við drögin og m. a. hafa lagt til við starfsmenn stefnda að samið yrði til sex mánaða til reynslu. Þá kvaðst vitnið hafa tekið þátt í fundum aðila í októbermánuði þar sem tekist hefði verið á um efni og útfærslu samstarfsins og eftirlitsbúnað, einkum varðandi svokallað PCI- umhverfi, sem tengist starfsemi stefnda við kortaþjónustu.

Óumdeilt er að starfsmenn stefnda og stefnanda hófu frekara samstarf um rekstur tölvukerfa stefnda í október 2018 og að starfsmenn stefnanda unnu að því verkefni fram á vorið 2019. Einnig er óumdeilt að samningsdrögin, uppkastið svonefnda, voru aldrei undirrituð og að ekki var gerður nýr skriflegur samningur um samstarfið. Á stæðu þess kvaðst S-kk-nf J-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, í skýrslu sinni fyrir dómi telja vera mannabreytingar hjá stefnda í kjölfar alvarlegra veikinda G-kk-ef H-kk-ef, sem verið hefði drifkrafturinn í samstarfinu. Á sama veg bar vitnið J-kk-nf M-kk-nf í skýrslu sinni fyrir dómi og kvað hann samstarfið hafa farið af stað samkvæmt munnlegu samkomulagi við G-kk-þf. Kvaðst vitnið hafa gert sér grein fyrir því að meira kjöt hefði þurft að vera á beinunum, en byrjað hefði verið að vinna eftir þessum drögum. Ekki hafi unnist tími til að ganga frá samningi, sem væri mikið verk. Í trausts- og viljayfirlýsingu sem send var í drögum milli starfsmanna aðila málsins 6. nóvember 2018 kemurfram að aðilar vinni að þjónustusamningi um frekara samstarf næstu misserin. Með tölvupósti 5. desember 2018 til S-kk-ef S-kk-ef, fjármálastjóra stefnda, óskaði J-kk-nf M-kk-nf eftir fundi þar sem þeir þyrftu að ganga frá því saman hvernig þeir vildu taka samstarfið áfram. Kvaðst S-kk-nf í skýrslu sinni fyrir dómi hafa rætt við G-kk-þf fyrir fundinn, en hann hefði þá ekki talið að umfang samstarfsins væri skýrt. Umfangið hafi verið í lausu lofti fram á vor, en reikningar verið greiddir þar sem verið var að veita þjónustu. J-kk-nf M-kk-nf sendi eftirmanni G-kk-ef H-kk-ef, S-kk-þgf E-kk-þgf Á-kk-þgf, með tölvupósti 19. febrúar 2019 sama skjal oghann hafði sent G-kk-þgf 1. október 2018 og tók fram aðþað værisamningurog skilmálar sem unnið hefði verið eftir.

Samkvæmt viðskiptayfirliti stefnanda sem fyrir liggur í málinu gaf stefnandi út reikning 1. október 2018, með gjalddaga 20. sama mánaðar, að fjárhæð 2.478.974 krónur og sendi stefnda. Starfsmaður stefnda sendi G-kk-þgf H-kk-þgf í tilefni af því tölvupóst 18. október 2018 og spurði hann hvort þetta væri umsamin fjárhæð og kvaðst hvergi finna viðaukasamning við rammasamninginn. G-kk-nf svaraði tölvupóstinum með því að enginn samningurværik ominn og bað um að fá sent afrit af reikningum og þeir myndu ræða saman síðar. Fyrrnefndur J-kk-nf M-kk-nf kvaðst fyrir dómi hafa rætt við G-kk-þf um reikninginn um þetta leyti. Samkvæmt viðskipta yfirliti stefnandagreiddi stefndi þennan reikning 19. október 2018 og síðar fimm reikninga sömu fjárhæðar, sem gefnir voru út 1. nóvember og 1. desember 2018 og 1. janúar, 1. febrúar, og 1. mars 2019. Þá greiddi stefndi tvo reikninga frá stefnanda, að fjárhæð 2.526.133 krónur hvor, sem gefnir voru út 1. apríl og 1. maí 2019. Einnig greiddi stefndi á tímabilinu fjóra aðra reikninga samkvæmt viðskipta yfirliti stefnanda. E nginnþessarareikninga er lagður framí málinu.

Samkvæmt framburði framkvæmdastjóra stefnanda fyrir dómi rann sá samningur aðila sem gerður var um lágmarksþjónustu í ágúst 2018 inn í nýjan fastverðssamning. Kvað hann vinnu samkvæmt aukareikningumhafa verið utan þess sem þær þjónustuleiðir tækju til. Svonefndir aukareikningar eru fjórir fyrrnefndir greiddir reikningar og þrír ógreiddir reikninga r semk rafist er greiðslu á í öðrum lið dómkröfu stefnanda, en stefndi hafnar greiðslu á þeim. Tveir þeirra reikninga voru gefnir út 28. febrúar 2019, á gjalddaga 2 0. marss. á., og sá þriðji var gefinn út 31. mars s. á., með gjalddaga 20. apríls. á.

Í stefnu segir að forsvarsmenn aðila hafi hist tvisvar sinnum í apríl 2019 til að ræða samstarfið og frekari þróun þess og hafi fulltrúar stefnanda mætt til síðari fundarins með drög að hugmyndum um breytingar á samstarfinu. Þ eim hafi þá verið tilkynnt að stefndi hefði ákveðið að hætta samstarfi við stefnanda og þann 23. apríl 2019 hafi þeim borist tilkynning um uppsögn. Í kjölfar þessa hafi aðilar fundað í því skyni að finna út hvernig ljúka mætti samstarfinu án tjóns fyrir stefnanda og hafi stefnandi þá lagt til að stefndi greiddi stefnanda til uppgjörs 21.901.476 krónur, en stefndi hafi hafnað því.

Í máli þessu byggir stefnandi á því að komist hafi á bindandi samningur milli aðila 1. október 2018, þess efnis sem greinir í uppkasti sem stefnda var sent þann dag. Með tilkynningu stefnda 23. apríl 2019 hafi þeim samningi verið rift með ólögmætum hætti og krefst stefnandi á þeim grundvelli efndabóta að fjárhæð 66.600.900 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta. Þessum málatilbúnaði hafnar stefndi og byggir á því að sú þjónusta sem keypt hafi verið af stefnanda á umræddu tímabili hafi verið ósamningsbundin, önnur en þjónusta útstöðva á grundvelli samnings sem tók gildi 1. september 2018 og sagt var upp í sömu tilkynningu þann 23. apríl 2019. Telur stefndi að vísa beri kröfu stefnanda um efndabætur frá dómi þar sem enginn samningur hafi komist áeða verið rift, auk þess sem krafan sé vanreifuð um tjón stefnanda. Til vara er krafist sýknu af kröfu um efndabætur. Þá er í málinu deilt um skyldu stefnda til greiðslu fyrrnefndra þriggja reikninga frá stefnanda, samtals að höfuðstól ríflega tvær og hálf milljón króna. Áður en málið var höfðað sendi lögmaður stefnanda stefnda kröfubréf, dags. 16. september 2019, en kröfum stefnanda var hafnað með bréfi lögmanns stefnda 11. nóvember s. á.

Við aðalmeðferð málsins gáfu S-kk-nf J-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, og M-kk-nf S-kk-nf, stjórnarmaður og einn eigenda stefnanda, aðilaskýrslur. Þá komu fyrir dóminn vitnin Á-kk-nf S-kk-nf Á-kk-nf, yfirlögfræðingur stefnda, J-kk-nf M-kk-nf og G-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf, fyrrum starfsmenn stefnanda, S-kk-nf A-kk-nf Á-kk-nf, fyrrum forstöðumaður upplýsingatækni hjá stefnda, B-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, fyrrum framkvæmdastjóri stefnda, S-kk-nf S-kk-nf, fjármálastjóri stefnda, I-kk-nf F-kk-nf I-kk-nf, fyrrum starfsmaður stefnda, E-x-x Ö-kk-nf J-kk-nf, fyrrum starfsmaður Miracle og ráðgjafi stefnda, og þeir Þ-kk-nf H-kk-nf og I-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf, starfsmenn stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi krefst þess annars vegar að stefnda verði gert að greiða stefnanda skaðabætur og hins vegar að stefnda verði gert að greiða honum skuld samkvæmt útseldri umbeðinni vinnu. Stefnandi vísar til 1. mgr. 27. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um heimild til að haga kröfugerð með þeim hætti þar sem kröfurnar séu samkynja og þær megi rekja til sömu aðstöðu og atvika.

Í fyrri hluta kröfugerðar krefjist stefnandi efndabóta á grundvelli reglna um skaðabætur innan samninga, að fjárhæð 66.600.900 krónur. Krafan byggist á því að aðilar hafi samið um að stefndi skyldi greiða stefnanda mánaðarlega 1.958.850 krónur, auk virðisaukaskatts, í að minnsta kosti 42 mánuði, sem sé þriggja ára binditími auk sex mánaða uppsagnarfrests. Þegar stefndi hafi rift samningssambandi aðila hafi hann þegar greitt átta mánaðarlegar greiðslur samkvæmt samningnum, eftir standi 34 mánuðir ógreiddir og krafist sé greiðslu vegna þeirra. Þar sem stefndi hafi rift þjónustusamningi aðila með fyrirvaralausum og ólögmætum hætti beri honum að greiða stefnanda bætur, sem geri hann eins settan og ef hann hefði fengið fullar efndir samningsins, þ. e. fengið að ljúka vinnu samkvæmt samningnum gegn föstu gjaldi. Orsakasamband sé á milli þess tjóns sem krafa hans byggist á og vanefnda stefnda, þ. e. hinnar ólögmætu fyrirvaralausu riftunar. Jafnframt sé það tjón sennileg afleiðing vanefndar stefnda. Stefnandi eigi sjálfur enga sök á tjóni sínu enda hafi hann ekkert gert sem heimilaði stefnda að rifta samningi aðila fyrirvaralaust. Þó að aðilar hefðu ekki fyllilega lokið við gerð þjónustusamnings með formlegum undirskriftum þá hafi bindandi samningur komist á milli aðila um öll helstu meginatriði sem máli skipti og fram komi í síðustu drögum að samningnum.

Í fyrsta lagi hafi þau drög verið send á milli fyrirsvarsmanna aðila, bæði í upphafi samningssambandsins og á síðari stigum, og hvorugur þeirra hafi nokkurn tíma gefið til kynna í samskiptum þeirra á milli að nokkurt af fyrirliggjandi ákvæðum samningsins væri ósamþykkt eða þeim á móti skapi. Í öðru lagi hafi stefnandi hafið að veita stefnda þá þjónustu sem þar sé kveðið á um 1. október 2018 þegar hinum skriflega samningi hafi verið ætlað að taka gildi. Sú þjónusta hafi verið veitt í fullu samráði við forsvarsmenn og starfsmenn stefnda. Hún hafi verið margfalt umfangsmeiri en þjónusta sem stefnandi hafði áður veitt stefnda og hafi miklar breytingar þá átt sér stað í viðskiptasambandi aðila. Grunninn að þeirri breytingu hafi verið að finna í umræddum samningsdrögum og eftir þeim hafi athugasemdalaust verið unnið og innheimt. Í þriðja lagi hafi stefndi uppfyllt athugasemdalaust sína meginskyldu samkvæmt samningnum, þ. e. greiðslu mánaðarlegs þjónustugjalds, í alls átta mánuði eða þar til stefndi hafi ákveðið að rifta samningnum án heimildar. Fyrir 1. október 2018 hafi stefndi aldrei greitt stefnanda fast mánaðarlegt gjald fyrir veitta þjónustu. Fast þjónustugjald sem stefnandi hafi innheimt frá október 2018 hafi verið sama krónutala og kveðið sé á um í samningsdrögunum. Stefndi hafi engar athugasemdir gert við innheimtu gjaldsins og staðið í skilum með greiðslur. Í fjórða lagi hafi nýjum forsvarsmanni, sem hafði hafið störf hjá stefnda í byrjun árs 2019, sérstaklega verið kynnt að á milli aðila hefði á sínum tíma náðst samningur sem fæli meðal annars í sér þriggja ára binditíma og að eftir honum störfuðu aðilar. Engar athugasemdir hafi verið gerðar við það heldur hafi stefndi haldið áfram að óska eftir og þiggja þjónustu stefnanda og greiða mánaðarlega reikninga samkvæmt samningnum. Sama forsvarsmanni stefnda hafi verið vel kunnugt um þjónustustigið sem aðilar hefðu samið um. Í tölvupósti frá forsvarsmanni stefnda 15. mars 2019 segi m. a.: Eru þetta viðbót ofan á „Tölvudeildin þín“ þjónustuna sem við erum með hjá ykkur?

Gildur samningur hafi því stofnast á milli aðila sem stefndi hafi með tölvupósti 23. apríl 2019 rift með ólögmætum hætti. Samkvæmt samningnum skyldi hann taka gildi 1. október 2018 og vera óuppsegjanlegur næstu þrjú árin. Eftir þriggja ára samningstíma skyldi samningurinn hins vegar vera uppsegjanlegur af beggja hálfu með sex mánaða fyrirvara. Stefnda hafi því ekki verið heimilt að segja samningnum upp. Stefnandi hafi ekkert gert sem hefði heimilað stefnda að rifta samningnum, riftun hans hafi verið fyrirvaralaus og í andstöðu við samninginn og skilning beggja aðila á samningssambandi þeirra allt frá upphafi.

Byggt sé á þeirri meginreglu íslensks samningaréttar að formfrelsi ríki um gerð löggerninga, sem geti verið bindandi fyrir aðila hvort sem þeir séu gerðir munnlega eða skriflega. Til þess að munnlegur eða óundirritaður samningur teljist bindandi þurfi að liggja fyrir tilteknar niðurstöður um grundvallaratriði, einkum um meginskyldur aðila, svo sem greiðslur og þjónustuskuldbindingar. Þá þurfi samningur að vera gerður milli aðila sem haft hafi stöðu til að gera bindandi samninga fyrir viðkomandi félög. Um öll þessi atriði liggi fyrir skýrar niðurstöður. Fyrir liggi samningsdrög sem útlisti allar helstu meginskyldur aðila samkvæmt þjónustusamningi þeirra. Stefnandi hafi veitt þjónustu og stefndi greitt fyrir þjónustu samkvæmt samningnum og þeir aðilar sem höndlað hafi með samningsdrögin hafi haft stöðu til að gera skuldbindandi samninga fyrir hönd sinna félaga.

Ákvæði samningsins um gildistíma og uppsagnarfrest teljist til grundvallaratriða í þessu tilviki. Stefnandi hafi á grundvelli beiðni stefnda þurft að leggja í gríðarlega vinnu á upphafsmánuðum samstarfsins og hafi þurft að hliðra til öðrum verkefnum þar sem aðdragandinn að þessari auknu þjónustu hafi verið mjög stuttur sökum einhvers konar neyðarástands í starfsemi stefnda. Stefnda hafi mátt vera ljóst, og hafi verið kynnt, að þær tilfærslur verkefna og sú mikla grunnvinna sem við hafi blasað að þyrfti að eiga sér stað fyrir hann yrði ekki unnin nema með tryggingu stefnanda fyrir því að samstarf aðila yrði bundið til lengri tíma. Virði raunvinnu stefnanda í október 2018 hafi verið rúmlega tíu milljónir króna, en stefndi hafi þann mánuðinn aðeins greitt hið umsamda mánaðargjald, einungis um fjórðung af virði vinnunnar. Stefnda hafi, frá upphafi og á síðari stigum, verið fullkunnugt um að umrædd þriggja ára binding hefði verið grundvallarforsenda samningssambands aðila. Með tölvupósti forsvarsmanns stefnanda til forsvarsmanns stefnda 25. september 2018 hafi fylgt drög að samningum þar sem stefnda hafi verið kynntar og boðnar tvær mismunandi þjónustuleiðir, þar á meðal svokölluð Leið C. Um þá leið hafi bæði í póstinum sjálfum og samningsdrögunum sagt að í henni fælist þriggja ára binditími. Óumdeilt sé að stefndi hafi valið þessa leið C, sem einnig kallist Tölvudeildin þín, og hafi stefnandi strax hafist handa við að veita stefnda þá þjónustu, í nánu samstarfi og samráði við stefnda. Með þessu hafi stefndi fallist á þá grunnforsendu samstarfsins að því væri ætlað að vera bindandi til a. m. k. þriggja ára. Hvergi í gögnum málsins sé að finna vísbendingar um að stefndi hafi verið andsnúinn umræddri bindingu eða að honum hafi af einhverjum ástæðum verið ókunnugt um hana.

Með riftunaryfirlýsingu sinni hafi stefndi í reynd fallið frá kröfu um að stefnandi efndi skuldbindingar sínar samkvæmt samningnum og þannig fellt þær niður með einhliða yfirlýsingu þar um. Stefndi geti eðli máls samkvæmt ekki fellt niður eigin skuldbindingar samkvæmt samningnum með einhliða yfirlýsingu. Þar sem engar vanefndir hafi orðið af hálfu stefnanda hafi engar lögmætar forsendur verið fyrir stefnda til að rifta samningnum. Krafa riftunarþola á hendur gagnaðila um greiðslu efndabóta gjaldfalli í heild sinni við yfirlýsingu um riftun við slíkar aðstæður og sé vaxta krafist í samræmi við það samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 31. maí 2019, þ. e. frá þeim degi sem riftuninni hafi verið ætlað að taka gildi, og dráttarvaxta frá 16. október 2019, sbr. 1. mgr. 9. gr. sömu laga.

Við mat á tjóni stefnanda sé eðlilegt aðhorfa til þess að samningurinn hafi verið vanefndur af hálfu stefnda í a. m. k. 34 mánuði af gildistíma hans vegna hinnar ólögmætu riftunar. Í samræmi við það sé krafist greiðslu skaðabóta (efndabóta) úr hendi stefnda sem jafngildi ógoldnum fastagreiðslum út samningstímann. Riftun samningsins hafi engin áhrif haft til lækkunar rekstrarkostnaðar stefnanda, hún hafi aðeins haft í för með sér tekjutap fyrir hann.

Í síðari hluta kröfugerðar sé krafist greiðslu ógreiddra reikninga vegna vinnu sem ekki hafi fallið undir þjónustusamning aðila sem fast mánaðarlegt þjónustugjald hafi verið greitt fyrir. Reikningarnir ásamt vinnuskýrslum sem skýri efni þeirra hafi verið sendir stefnda en ekki fengist greiddir nema að hluta til. Alls hafi stefnda verið sendir sjö reikningar vegna aukaverka á umræddu tímabili, frá október 2018 til loka apríl 2019. Stefndi hafi greitt fjóra af þeim reikningum án nokkurra athugasemda. Þessir þrír reikningar hafi ekki enn fengist greiddir:

Reikningur nr. 5040539, dags. 28/02/2019, að fjárhæð kr. 356.082,- m/vsk. Reikningur nr. 5040538, dags. 28/02/2019, að fjárhæð kr. 1.099.975,- m/vsk. Reikningur nr. 5041264, dags. 31/03/2019, að fjárhæð kr. 1.058.707,- m/vsk.

Skýrt liggi fyrir að þau verk sem reikningarnir byggjast á hafi ekki verið innifalin í þjónustusamningnum frá 1. október 2018 og hafi þar með ekki fallið undir hið fasta umsamda mánaðargjald. Reikningarnir séu vegna vinnu við undirbúning fyrir svokallaða PCI- úttekt sem stefnda hafi verið skylt að gera. Í samningi aðila komi skýrt fram, í liðnum Aðkoma og eftirlit ytri aðila, að vinna vegna úttekta eftirlitsaðila sé ekki hluti samningsins. Annar hluti af reikningunum hafi verið vegna vinnu við uppfærslu á „ DK“en skýrt komi fram í samningi aðila að innleiðing á hugbúnaðarkerfum sé ekki innifalin, sbr. texta þess efnis á öftustu síðu samningsins. Enn fremur byggi st reikningarnir á vinnu við flutning rekstrareininga ásamt vinnu sem þurft hafi að endurtaka oft vegna þess að forsvarsmenn stefnda hafi sent starfsmenn stefnanda ítrekað til baka eftir að hafa fengið þá til sín í uppsetningu á nýrri tölvu. Um þetta sé vísað til fyrrnefnds ákvæðis á öftustu síðu samnings aðila.

Þess sé krafist að stefnda verði gert að greiða stefnanda ógreiddu reikningana, samtals að fjárhæð 2.514.764 krónur, og byggist sú krafa á meginreglu kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga. Kröfur stefnanda um vexti byggi st á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 5. gr. sömu laga. Stefnandi vísi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga og til meginreglna skaðabótaréttar um skaðabætur innan samninga og reglna um efndabætur.

Um málskostnað vísi hanntil XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um varnarþing til V. kafla sömu laga, sbr. 1. mgr. 33. gr.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi mótmælir öllum málsástæðum stefnanda og krefst þess aðallega að fyrri kröfu stefnanda verði vísað frá dómi og að stefndi verði sýknaður af þeirri síðari. Fyrri krafa stefnanda sé reist á efndabótagrundvelli og byggð á þeirri málsástæðu að samningur hafi komist á milli aðila 1. október 2018, en því sé hafnað af hálfu stefnda. Stefnandi telji sig eiga rétt á fullum greiðslum út samningstíma, í þrjú ár, auk sex mánaða uppsagnarfrests. Kröfufjárhæðin, 66.600.900 króna auk vaxta og dráttarvaxta, sé reiknuð út með því að margfalda 34 mánuði (42- 8) með meintu samningsverði, 1.958.850 krónum. Þessi aðferðafræði fái ekki staðist. Efndabætur hafi það að markmiði að gera kröfuhafa eins settan fjárhagslega og ef samningur hefði komist á. Til þess að krafa um efndabætur sé rétt og geti náð fram að ganga verði stefnandi að draga frá kröfunni allan þann kostnað sem hann hefði orðið fyrir vegna samningsins í heild sinni. Efndabætur geti því í mesta lagi aðeins orðið sá hagnaður sem stefnandi hefði getað haft af samningnum, hefði yfir höfuð komist á samningur. Það eigi ekki við um kröfu stefnanda sem einungis tiltaki þær tekjur sem stefnandi hefði haft af samningnum, án þess að litið sé til kostnaðar. Til þess að átta sig á meintu raunverulegu tjóni stefnanda hefði þurft að leggja fram tölur sem sýndu fram á kostnað á samningstímanum. Fjárkrafa stefnanda sé miklu hærri en raunverulegt tjón hansog geti slík krafa um efndabætur ekki gengið upp.

Stefnandi byggi á því að hann hafi orðið fyrir tjóni og eigi því rétt á skaðabótum, í formi efndabóta, en samkvæmt meginreglum skaðabótaréttar eigi aðili ekki rétt á frekari bótum en sem nemi tjóni hans. Engar upplýsingar séu lagðar fram um sannanlegt tjón stefnanda og sé það því óreifað í stefnu og gögnum með henni. Stefnanda hafi jafnframt borið að leita allra leiða til að takmarka mögulegt tjón sitt vegna hinnar meintu ólögmætu riftunar, t. d. með viðskiptum við aðra aðila. Ekki sé í gögnum málsins sýnt fram á mögulegan kostnað stefnanda á þeim 34 mánuðum semhafi að sögn stefnanda verið eftir af samningstíma eða lagðar fram upplýsingar um aðra viðskiptamenn og það hvort stefnandi hafi yfirhöfuð takmarkað tjón sitt. Í stefnu komifram að stefnandi hafi hliðrað til öðrum verkefnum til að geta sinnt stefnda sem skyldi. Þ ví sé ljóst að starfsmenn hafi getað gengið í önnur verkefni eftir að stefndi hætti ósamningsbundnum viðskiptum við stefnanda. Stefndi geti ekki aflað þessara upplýsinga og hafi stefnanda því borið að leggja fram slík gögn til stuðnings kröfu sinni um efndabætur. Þá fyrst hefði stefndi getað tekið til varna gegn kröfunni í greinargerð. Þar sem stefnandi hafi ekki kosið að gera það sé fyrri krafa stefnanda svo vanreifuð að vísa verði henni frá dómi.

Til vara sé krafist sýknu af fyrri kröfu stefnanda og byggt á því að ekki hafi komist á sá samningur milli stefnanda og stefnda sem krafan sé reist á. Þessi krafa stefnanda og málatilbúnaður sé settur fram á efndabótagrundvelli einum saman og byggist fyrst og fremst á þeirri málsástæðu að samningur hafi komist á þann 1. október 2018 og að hann eigi á grundvelli þess samnings rétt á fullum greiðslum í 34 mánuði. Þessari meginmálsástæðu stefnanda sé mótmælt sem rangri. Hvergi í gögnum málsins komifram að stefnandi og stefndi hafi litið svo á að samningur hefði komist á. Þvert á móti séljóst að eftir hafi verið að fullvinna samninginn um alla meginþætti hans, þ. e. hvaða verkefni féllu undir þjónustu stefnda, verð, gildistíma og aðra þætti sem skiptu máli.

Í fyrsta lagi hafi stefnandi sent stefnda þrenn drög að samningum frá 25. september til 1. október 2018, en öll séu mismunandi varðandi þjónustuleiðir, verð og síðast en ekki síst gildistíma. Enginn undirritaður samningur hafi veriðfyrir hendi, aðeins mismunandi drög að þjónustusamningi, sem stefnandi hafi samið einhliða. Stefnandi hafi kosið að byggja á síðustu drögum, sem honum sé hvað hagstæðast, m. a. með tilliti til gildistíma.

Í öðru lagi hafi upphaflega, í tölvupóstsamskiptum 25. september 2018, aðeins verið miðað við verksamning til þriggja mánaða. Í samningsdrögum sem send hafi verið 1. október 2018 frá J-kk-þgf M-kk-þgf, starfsmanni stefnanda, til G-kk-ef H-kk-ef komi sérstaklega fram að um sé að ræða upp kastað samningi milli aðila en ekki endanleg drög eða fullbúinn samning og strax hafi orðið ljóst að bæta þyrfti úr samningsdrögunum.

G-kk-nf hafi framsent þau til E-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef, starfsmanns Miracle, sem verið hafi helsti ráðgjafi stefnda varðandi PCI- innleiðingu, og í þeim pósti komi sérstaklega fram að drögin séu afar einföld og þar sé mjög lítið kjöt á beinunum. G-kk-nf hafi óskað eftir því við E-x-x að hann hjálpaði stefnda að koma inn almennilegum lýsingum á skyldum stefnanda og verklagi. Daginn eftir hafi G-kk-nf sent tölvupóst til J-kk-ef M-kk-ef þar sem þessu sé lýst og að það þurfi að setja meira kjöt á beinin til að lýsa því sem er inni og því sem er úti. Á þessum tíma hafiþví talsvert meira þurft að koma til svo að samningur yrði undirritaður og samþykktur af báðum aðilum. Eftir að reikningur hafi borist frá stefnanda til I-kk-ef F. I-kk-ef hjá stefnda 18. október 2018 hafi G-kk-nf í tölvupósti sagt að enginn samningur væri kominn á vegna þjónustu stefnanda. Ljóst séað stefnandi hafi heldur ekki litið svo á að kominn væri á samningur þann 6. nóvember 2018 þegar G-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf, starfsmaður stefnanda, hafi sent nefndum I-kk-ef tölvupóst með trausts- og viljayfirlýsingu, og óskað eftir því að gengið væri frá slíkri yfirlýsingu. Í yfirlýsingunni komi beinlínis fram að stefnandi og stefndi séu að vinna að þjónustusamningi um frekara samstarf á næstu misserum og að aðilar ætli að halda áfram því samstarfi. Í tölvupósti 5. desember 2018 frá J-kk-þgf M-kk-þgf, starfsmanni stefnanda, til S-kk-ef S-kk-ef hjá stefnda komi jafnframt fram að aðilar þurfi að hittast vegna samstarfsins og að það þurfi að ganga frá því hvernig aðilar vilji taka samstarfið áfram. Ljóst sé að þá hafi hvorugur aðila lagt til grundvallar að samningur væri kominn á.

Í þriðja lagi hafi það staðið stefnanda nær að tryggja að samningur yrði undirritaður og tæki gildi ef hann hygðist byggja á honum til framtíðar. Samningur aðila frá 20. ágúst 2018 kveði sérstaklega á um að hvers kyns breytingar eða viðbætur við samninginn skuli gerðar skriflega og vera undirritaðar af báðum samningsaðilum. Stefnandi hafi því ekki getað vænst þess að drög að síðari samningi gætu haft bindandi verkan nema við undirritun. Þetta sé og í samræmi við almenna viðskiptaskilmála stefnanda þar sem segi beinlínis: Heildarsamningur telst kominn á þegar samningur, samningsviðauki eða tilboð hefur verið samþykkt skriflega eða með rafrænu samþykki svo sem í tölvupósti. Ekki liggi fyrir skriflegur undirritaður samningur, annar en samningurinn frá 20. ágúst 2018. Ekkert skriflegt samþykki liggi fyrir við samningsdrög umsem send hafi veriðí lok september og 1. október 2018. Þar seme kkert samþykki liggi til grundvallar geti stefnandi ekki byggt kröfu sína á því að samningur hafi komist á. Sér í lagi þar sem slík túlkun fari gegn ákvæðum sem stefnandi hafi samið einhliða, bæði í stöðluðum samningum við aðra aðila og í sérstökum viðskiptaskilmálum sínum. Einhliða samin ákvæði verði að túlka stefnanda í óhag.

Fyrir liggi að stefnandi hafi sinnt tiltekinni þjónustu fyrir stefnda án samnings og fengið greitt samkvæmt útgefnum reikningum á þeim tíma. Á tímabilinu hafi verið unnið að nánara samstarfi sem ekki hafi orðið grundvöllur fyrir þar sem þekking stefnanda á PCI- öryggisstaðli hafi verið of takmörkuð fyrir stefnda. Stefnda hafi því verið rétt að tilkynna stefnanda um að ekki yrði af frekari viðskiptum vegna hinnar ósamningsbundnu vinnu sem stefnandi hafði sinnt fyrir stefnda frá 1. október 2018. Þ ví sé jafnframt mótmælt að einhverskonar samningi hafi verið rift eða sagt upp með ólögmætum hætti. Um hafi verið að ræða ósamningsbundna vinnu og hafi stefnanda verið send tilkynning þess efnis að ekki væri óskað eftir frekari þjónustu frá stefnanda, en hvergi minnst á riftun eða uppsögn samnings sem stefnandi telji að hafi komist á þann 1. október 2018. Þetta styðji enn frekar málatilbúnað stefnda og því verði að sýkna hannaf fyrri kröfulið stefnanda.

Í aðalkröfu og varakröfu krefst stefndi þess að verða sýknaður af síðari kröfulið stefnanda. Þar sé byggt á því að stefnda beri að greiða útgefna reikninga vegna aukaverka sem unnin hafi veriðá samningstímanum að fjárhæð 2.514.764 krónur auk dráttarvaxta. Stefnandi virðist líta svo á að um hafi verið að ræða aukaverk sem ekki hafi verið innifalin í þeim samningsdrögum sem stefnandi telji að komist hafi samningur á um 1. október 2018. Stefndi hafi greitt mánaðarlega reikninga frá stefnanda frá 1. október 2018 fyrir ósamningsbundna veitta þjónustuog telji að vinnan, sem tilgreind sé í reikningunum þremur samkvæmt síðari kröfulið stefnanda, hafi verið innifalin í þeirri vinnu. Annað sé ósannað og beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir öðru. Stefndi mótmæli greiðsluskyldu á þeim reikningum. S ýkna verði stefnda af seinni kröfulið stefnanda eins og hinum fyrri og dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað að skaðlausu.

Verði fallist á þá málsástæðu stefnanda að samningur milli stefnanda og stefnda hafi komist á 1. október 2018 byggi stefndi á því til þrautavara að krafa stefnanda skuli lækka verulega. Krafan sé vanreifuð og geti aldrei orðið hærri en mögulegur hagnaður stefnanda á þessu tímabili, sem séþá sannanlegt tjón stefnanda. Stefnanda hafi jafnframt borið að takmarka tjón sitt eins og mögulegt væri. Þásé fráleitt að krafa stefnanda skuli miðast við tekjur í 34 mánuði, án nokkurs vinnuframlags stefnanda. Stefnandi fari ekki fram á efndir samningsins, heldur áskilji sér fulla greiðslu án nokkurs gagngjalds í formi þjónustu og sé því mótmælt. Í lengsta lagi yrði að miða við greiðslur uppsagnarfrests í þrjá mánuði, sem fæ li þó í sér ríflega greiðslu, án nokkurs framlags af hálfu stefnanda. Það samræmist ákvæði samningsins frá 20. ágúst 2018 og skilningi milli aðila samkvæmt samningsdrögum. Frekari greiðslur séu bæði ósanngjarnar og órökréttar í skilningi kröfu-og samningaréttar og eigi sér enga lagalega stoð.

Kröfugerð stefnanda í málinuog kröfubréf lögmanns hans 16. september 2019 sé ekki í samræmi við fyrri kröfu stefnanda á hendur stefnda vegna málsins, sem sett hafi verið fram í tölvupósti frá stefnanda 7. maí 2019. Þar hafi stefnandi farið fram á mun lægri fjárhæð en hann geri nú, eða sem samsvaraði sex mánaða uppsagnarfresti. Af þeirri ástæðu sé ófært, hvað sem öðru líði, að taka kröfu stefnanda í máli þessu til greina. Leggja verði til grundvallar að stefnandi sé bundinn af því uppleggi sem greint hafi í nefndum tölvupósti og geti ekki krafist hærri fjárhæða nú. Sérlega ótrúverðugt sé að leggja upp með það í þessu máli að stefndi hafi verið bundinn í 34 mánuði eftir að hafa lýst því yfir að hann hygðist ekki kaupa frekari þjónustu, þegar í nefndum tölvupósti stefnanda sjálfs til stefnda sé lagt til grundvallar að þar skuli vera um að ræða sex mánuði. Stefndi byggi á meginreglum samninga- og kröfuréttar og meginreglum þjónustukaupa- og skaðabótaréttar. Byggt sé á 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og vísað til 1. mgr. 130. gr. sömu laga um málskostnaðarkröfu stefnda.

Niðurstaða

Málsatvikum og ágreiningsefnum aðila er lýst í sérstökum kafla hér að framan og vísast til þess sem þar kemur fram. Svo sem þar er rakið var samstarfi aðila einhliða slitið af hálfu stefnda 23. apríl 2019. Í kjölfarið krafðist stefnandi uppgjörs með greiðslu stefnda á tiltekinni fjárhæð fyrir útselda vinnu, auk sex mánaða uppsagnarfrests, en sú krafa var hvorki greidd né viðurkennd af stefnda og er ekki höfð uppi í máli þessu. Málatilbúnaður stefnanda í fyrri dómkröfu hans er alfarið byggður á þeirri málsástæðu að aðilar hafi samið til þriggja ára um þjónustu stefnanda við stefnda. Þeim samningi hafi stefndi rif tog það hafi leitt til þess tjóns fyrir stefnanda sem efndabóta er nú krafist fyrir. Fjárhæð kröfu stefnanda um efndabætur, að höfuðstól 66.600.900 krónur, er útskýrð með því að hún nemi mánaðarlegu endurgjaldi stefnda fyrir þá þjónustu stefnanda við hann, sem í samningsdrögum er nefnd „Tölvudeildin þín“, út þriggja ára skuldbindingartíma auk sex mánaða uppsagnarfrests. Miðar stefnandi í því sambandi við það að stefndi hefði átt að greiða stefnanda mánaðarlega 1.958.850 krónur, auk virðisaukaskatts. Segir í stefnu að riftun samningsins hafi engin áhrif haft til lækkunar rekstrarkostnaðar stefnanda, hún hafi aðeins haft í för með sér tekjutap fyrir hann. Stefndi krefst þess aðallega að þessari kröfu stefnanda verði vísað frá dómi. Stefndi hafnar því að samningur hafi komist á sem geti orðið grundvöllur að kröfu um efndabætur og telur jafnframt að krafa stefnanda um slíkar bætur sé ekki nægilega reifuð til þess að efnisdómur geti gengið um hana.

Við fyrstu fyrirtöku málsins eftir úthlutun þess til dómara þann 18. febrúar 2020 hugðist lögmaður stefnanda leggja fram gögn. Enda þótt krafa stefnda um frávísun væri studd ástæðum sem einnig varða efni máls, sbr. síðari málslið 2. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, lagðist lögmaður stefnda eindregið gegn því að vikið yrði frá þeirri meginreglu fyrri málsliðar ákvæðisins að mál verði flutt munnlega um kröfu um frávísun sem gerð er í greinargerð áður en fjallað verði frekar um efni þess.

Á kveðið var að málflutningur um kröfuna færi fram áður en til frekari gagnaframlagningar kæmi og fór hann fram 16. apríl 2020. Kröfu stefnda um að fyrri kröfu stefnanda yrði vísað frá dómi var hafnað með úrskurði samdægurs. Dómari gerði þá munnlega grein fyrir forsendum niðurstöðu sinnar, sbr. 3. mgr. 112. gr. laga um meðferð einkamála, og vísaði þá til þess að frávísunarkrafan byggðist annars vegar á efnisatriðum, um tilvist samnings, og hins vegar á vanreifun um fjárhæð tjóns. Í ljósi þess að gagnaöflun hefði ekki verið lýst lokið og boðuð hefði verið framlagning gagna af hálfu stefnanda væri ekki rétt að vísa kröfunni frá dómi áður en stefnanda gæfist færi á að færa frekari sönnur á málsatvik og tjón sitt.

Við fyrirtöku málsins 20. maí 2020 lagði lögmaður stefnanda fram fjögur skjöl sem nánar verður vikið að síðar. T ók lögmaður stefnda þá fram að hann teldi málið enn vera vanreifað og áskildi sér rétt til þess að halda frávísunarkröfu til streitu við aðalmeðferð. Þetta ítrekaði lögmaður stefnda við fyrirtöku málsins 21. janúar 2021 þegar lögmenn lýstu gagnaöflun lokið. Með hliðsjón af því að frekari upplýsingar eru komnar fram í málinu, meðal annars í skýrslugjöf við aðalmeðferð málsins, stendur fyrri úrskurður dómsins um frávísunarkröfuna því ekki í vegi að sú krafa sé tekin til úrlausnar að nýju í dómi þessum, sbr. 3. mgr. og 4. mgr. 100. gr. laga um meðferð einkamála.

Sem fyrr segir gerir stefnandi efndabótakröfu um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar sem byggist á því að stefnandi hefði engan kostnað haft af efndum ætlaðs samnings fyrir sitt leyti. Kveðst hann byggja kröfuna á meginreglum samningaréttar um skuldbindingargildi samninga og meginreglum skaðabótaréttar um skaðabætur innan samninga og reglum um efndabætur. S annanlegur missir hagnaðar samningsaðila er það tjón sem efndabótum almennt er ætlað að mæta til þess að gera hann eins settan og ef skyldur samkvæmt samningi væru efndar. Ákvörðun efndabóta fyrir vanefndir samningsaðila taka því mið af missi hagnaðar nema annað sé ákveðið í lögum. Án tillits til þess hvort stefnanda takist að sanna að bindandi samningur hafi komist á milli aðila b er honum að upplýsa um öll þau atriði sem hann getur upplýst um varðandi tjón sitt og áhrif geta haft á útreikning efndabóta til þess að dómur verði lagður á það hvort honum beri sú fjárhæð sem hann krefur stefnda um.

Skjölin sem lögð voru fram af hálfu stefnanda 20. maí 2020 voru í fyrsta lagi yfirlit stefnanda um vinnu starfsmanna við verkefni tengd „ PCIDSS öryggisstaðli“ fyrir stefnda tímabilið frá 27. nóvember 2018 til 2. apríl 2019, samtals 96,5 klukkustundir. Í aðilaskýrslu framkvæmdastjóra stefnanda fyrir dómi kom fram að slík verkefni væru utan þjónustuleiðarinnar „ Tölvudeildin þín“, sem aðilar deila um hvort samningur hafi komist á um, og hafa þessar upplýsingar því ekki þýðingu varðandi efndabótakröfu stefnanda. Í öðru lagi var lagt fram yfirlit um alla vinnu starfsmanna stefnanda fyrir stefnda „á grundvelli þjónustusamnings aðila (Tölvudeildin mín)“ frá október 2018 til maí 2019, alls 1.340 klukkustundir. Er þar um að ræða alla vinnu stefnanda fyrir stefnda, innan og utan samninga, jafnt greidda sem ógreidda, samkvæmt framburði framkvæmdastjóra stefnanda fyrir dómi. Í skjalinuerupptalning verkefna og vinnustunda, en hvorki er þar eðaí öðrum gögnum málsins að finna skýringu á því hvernig þessar upplýsingar eiga að skýra það tjón stefnanda sem efndabóta er krafist fyrir. Í þriðja lagi lagi lagði stefnandi fram yfirlit um mánaðarlegan launakostnað s innfrá október 2018 til desember 2019. Þar kemur fram að mánaðarlegur launakostnaður stefnanda var á tímabilinu yfirleitt um 60 milljónir króna og að heildarfjöldi starfsmanna var mestur 66 starfsmenn bæði í upphafi og við lok tímabilsins. Þó að yfirlitið veiti upplýsingar um umfang starfsemi stefnanda á þessu tímabili verður ekki séð að það gefi haldbærar vísbendingar um það að hvaða marki útgjöldin tengist viðskiptum við stefnda. Í fjórða lagi lagði stefnandi fram yfirlit yfir mánaðarlega r tekjur sína raf þjónustusamningum, þar með talið „Tölvudeildin mín“, frá október 2018 til desember 2019. Samkvæmt skjalinu voru tekjur stefnanda af slíkum samningum tæplega 35 milljónir króna í upphafi þessa tímabils og tæplega 40 milljónir króna við lok þess, en hæstar voru tekjurnar í apríl og maí 2019 eða ríflega 41 milljón króna. Ekki verður af þessu skjali ráðið hvert tjón stefnanda séaf því að stefndi batt endi á viðskipti við stefnanda vorið 2019. Fleiri skjöl voru ekki lögð fram í málinu.

Framkvæmdastjóri stefnanda staðfesti fyrir dómi að starfsmenn hans hefðu unnið að öðrum verkefnum samhliða vinnu fyrir stefnda. Einnig staðfesti hannaðs tarfs mennirnir hefðu farið í önnur verkefni eftir að samstarfinu var hætt og að ekki hefði komið til uppsagna vegna þess. Kvað framkvæmdastjórinn viðskiptavini stefnanda nú vera 300 til 400 talsins og væru fimm þeirra með þjónustuna Tölvudeildin þín. Kvað hann tilkostnað stefnanda felast í mannafla og vera mestan í upphafi í slíkum samningum, en ávinningur stefnanda ykist þegar á liði samningstíma. Fram kom einnig, og fær það stoð í gögnum málsins, að tilkostnaður stefnanda hafiverið meiri en tekjur hansa f slíkri þjónustu við stefnda á því tímabili sem hún var veitt. Vitnin G-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf M-kk-nf, fyrrum starfsmenn stefnanda, báru á sama veg um þetta eðli slíkra þjónustusamninga, en ekki hafa í málinu komið fram neinar upplýsingar um það hvenær, hvernig og að hvaða marki hagnaður stefnanda af samningi við stefnda myndi aukast þegar liði á ætlaðan samningstíma. Þá liggur ekki fyrir hversu miklar tekjur stefnandi hafi eða hafi haft af útseldri vinnu starfsmanna sinna til annarra viðskiptavina, sem hann hefði ekki haft nema vegna þess að vinnu fyrir stefnda var hætt.

Stefnandi hefur ekki sýnt fram á það með matsgerð eða með öðrum hætti hver hagnaður hans hefði getað orðið á ætluðum samningstíma. Stefnandi hafði tækifæri og fullt tilefni til þess að afla slíkra gagna undir rekstri málsins og reifa umfang tjóns síns frekar, að virtum þeim sjónarmiðum sem fram komu í greinargerð stefnda og íljósi þess að kröfu um frávísun varí upphafi hafnað með vísan til þess að gagna öflun hafði þá ekki verið lýst lokið. Af fyrirliggjandi gögnum er ekki upplýst um öll þau atriði sem áhrif geta haft á fjárhæð þeirra efndabóta sem krafist er í málinu og var ekki úr því bætt með þeirri framlagningu gagna sem lýst er hér að framan.

Af öllu því sem að framan er rakið verður fallist á það með stefnda að krafa stefnanda um efndabætur sé vanreifuð um umfang meints tjóns hans í kjölfar þess að samstarfi aðila var hætt. Fyrri krafa stefnanda er það óljós og málatilbúnaður hans óskýr að þessu leyti að það samræmist ekki meginreglu laga um meðferð einkamál aum skýran og glöggan málatilbúnað. V ið svo búið er ekki unnt að leggja efnisdóm á kröfu hans um efndabætur og verður þegar af þeirri ástæðu að vísa fyrri kröfu stefnanda frá dómi. Þ arf þá ekki að fjalla frekar um málsástæður aðila varðandi það hvort bindandi samningur hafi komist á milli aðila um þjónustuleiðina „Tölvudeildin þín“.

Í annarri dómkröfu sinni krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda þrjá ógreidda reikninga sem hanngaf útá því tímabili sem hann veitti stefnda þjónustu. Tveir þeirra voru gefnir út 28. febrúar 2019, með gjalddaga 20. mars s. á., að fjárhæð annars vegar 356.082 krónur og hins vegar 1.099.975 krónur, og sá þriðji var gefinn út 31. mars s. á. með gjalddaga 20. apríl s. á., að fjárhæð 1.058.707 krónur. Reikningana hefur stefnandi lagt fram í málinu og fylgja þeim öllum vinnuskýrslur þar sem fram kemur hvaða verk voru unnin, hvenær þau voru unnin og af hvaða starfsmönnum stefnanda. Meðal þeirra sem komu fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins eru tveir þeirra starfsmanna sem getið er á vinnuskýrslum og staðfestu þeir þar aðkomu sína að umræddum verkum. Á viðskiptayfirliti sem stefnandi hefur lagt fram er getið um dagsetningu, gjalddaga, númer og fjárhæð þeirra reikninga sem stefnandi gaf út til stefnda á umræddu tímabili samstarfs aðila og þar á meðal eru þeir þrír reikningar sem þessi krafa stefnanda lýtur að. Getið er á yfirlitinu um greiðsludag allra annarra reikninga en þessara þriggja og er það óumdeilt að reikningarnir þrír hafa ekki verið greiddir.

Fjárhæð þeirra hefur ekki verið mótmæltog upplýst þykirogerí raun óumdeilt að vinnan sem lýst er í vinnuskýrslum sem þeim fylgja hafi í raun verið innt af hendi í þágu stefnda.

Stefndi hafnar greiðslu reikninganna þriggja á þeim forsendum að sú vinna sem þar er tilgreind hafi verið innifalin í þeirri vinnu sem hann hafi greitt stefnanda fyrir með mánaðarlegum greiðslum reikninga fyrir ósamningsbundna þjónustu sem stefnandi hafi veitt honum á samstarfstíma aðila. Þessum greiðslum er áður lýst í kafla um málsatvik og í umfjöllun um fyrri kröfu stefnanda. Byggir stefndi á því í málinu að ekki hafi samist um hvað fælist í þeirri þjónustu sem stefnandi gerðist efnda mánaðarlega reikninga fyrir. Í vitnisburði fjármálastjóra stefnda fyrir dóminum kom fram að mánaðarlegir reikningar hefðu verið greiddir án þess að fyrir lægi fyrir hvaða verk eða þjónustu þar væri greitt.

Samkvæmt framburði framkvæmdastjóra stefnanda fyrir dóminum voru þau verkefni sem reikningarnir þrír taka til utan þeirrar vinnu sem hinum mánaðarlegu greiðslum var ætlað að standa straum af. Vitnisburður tveggja fyrrgreindra fyrrum starfsmanna stefnanda sem komu að samstarfi við stefnda var um þettaá sama veg. Á viðskiptayfirliti stefnanda er ekki að finna skýringar á tilteknum verkum að baki hverri reikningsfærslu. Hvorki stefndi né stefnandi hafa lagt fram þá reikninga sem óumdeilt er að stefndi hafi greitt stefnanda. Eins og atvikum er háttað stendur það stefnda nær að sýna fram á þaðað hann hafi þegar greitt stefnanda fyrir þá vinnu sem reikningsfærð er á hinum umdeildu reikningum og nánar er tilgreind í vinnuskýrslum sem þeim fylgja. Það hefur hann ekki gert og verður honum að öllu framangreindu virtu því gert að greiða stefnanda hina umdeildu reikninga ásamt dráttarvöxtum frá gjalddögum þeirra svo sem krafist er.

Eftir atvikum málsins og úrslitum þess er rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu og fellur málskostnaður niður, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála.

Dóminn kveður upp K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð :

Kröfu stefnanda, Þekking - Tristan hf., um efndabætur að höfuðstólsfjárhæð 66.600.900 krónur úr hendi stefnda, Rapyd Europe hf., er vísað frá dómi.

Stefndi greiði stefnanda 2.514.764 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.456.057 krónum frá 20. mars 2019 til 20. apríl 2019, en af 2.514.764 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

K-kvk-nf K-kvk-nf