E-5648/2020

Mál þetta var höfðað 11. september 2020 og dómtekið 16. mars 2022. Stefnandi er A, til heimilis að [...]og stefndi er B, til heimilis að [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 25.940.000 kr. með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 20. [...] 2020 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst þess aðallega að verða sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að dómkröfur verði lækkaðar verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

I Málsatvik

Málsatvik eru þau að stefnandi var ráðinn þjálfari hjá stefnda með samningi dags. [...] 2019. Var þar m. a. kveðið á um að stefnandi tæki að sér að þjálfa meistaraflokk karla hjá stefnda og hefði yfirumsjón með 2. flokki karla. Þá skyldi hann gegna stöðu yfirþjálfara hjá stefnda. Var samningurinn til þriggja ára en fram kom í honum að stefnda væri heimil riftun samningsins ef stefnandi vanefndi skyldur sínar samkvæmt samningnum, en honum yrði þó ekki rift nema stefndi hefði áður gert stefnanda skriflega viðvart og gefið honum hæfilegan frest til úrbóta. Þá kom þar einnig fram fram að samningurinn væri uppsegjanlegur af beggja hálfu frá og með 1. [...] 2020 til og með 15. [...] 2020. Hóf stefnandi störf hjá stefnda í [...] 2019.

Fyrri hluta árs 2020 fór að bera á ósætti milli stefnanda og stefnda. Kemur fram í fundargerð stefnda frá 16. [...] 2020 að nokkur óánægja væri með störf stefnanda. Hann hefði ekki skilað 60 klukkustunda vinnu á mánuði hjá stefnda, svo sem kveðið væri á um í samningi hans við stefnda, og einnig væri óánægja með störf hans hjá foreldrum iðkenda. Þá liggur fyrir að stefnandi fór í ferð til [...] í lok [...] í óþökk stefnda sem taldi hann brjóta gegn starfsskyldum sínum með því að fara í umrædda ferð án samþykkis stefnda. Var honum að því tilefni veitt skrifleg áminning sem dagsett er 25. [...] 2020.

Hinn 12. [...] 2020 sendi stefnandi stefnda tölvupóst þar sem hann rakti ýmis atriði sem hann væri óánægður með í starfi sínu fyrir stefnda. Sagði hann að stjórn stefnda gæti tekið tölvupóstinn sem skriflega áminningu til sín. Sjálfur væri hann að hugsa með sér hvort hann hefði áhuga á að halda áfram að starfa fyrir félagið. Til þess að svo yrði þyrftu þeir hlutir að breytast sem raktir væru í tölvupóstinum.

Daginn eftir, 13. [...] 2020, var stefnandi kallaður á fund stjórnar stefnda og var þar tjáð að frekara vinnuframlags hans væri ekki óskað. Voru honum daginn eftir fundinn send drög að samkomulagi vegna starfsloka sinna hjá stefnda. Kom þar fram að honum yrði greitt samkvæmt samningi til loka [...] 2020. Var stefnanda tjáð í tölvupósti formanns stefnda sama dag að þó að forminu til væri ekki opið uppsagnarákvæði fyrr en á tímabilinu 1. til 15. [...] 2020 væri starfskrafta hans ekki óskað frekar. Stefndi myndi þó virða samninginn að öðru leyti þannig að stefnandi fengi greitt samkvæmt honum þar til uppsagnarákvæðið yrði virkt.

Stefnandi vildi ekki una þessum málalokum og sendi stefnda kröfubréf 20. júlí 2020 þar sem hann fór fram á að stefndi greiddi honum það fjártjón sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna fyrirvaralausrar og ólögmætrar uppsagnar. Var kröfum hans hafnað með bréfi stefnda dagsettu 4. ágúst 2020.

Lögmaður stefnda sendi stefnanda síðan bréf dags. 1. [...] 2020 þar sem fram kom að samningi milli aðila væri sagt upp með vísan til heimildar í 4. ml. 6. gr. samningsins. Svaraði lögmaður stefnda því bréfi með bréfi dagsettu 6. október 2020 þar sem uppsögninni var mótmælt. Hefði samningnum verið sagt upp á ólögmætan hátt þá um sumarið og úr því yrði ekki bætt með þessum hætti. Væri markleysa að segja upp samningi sem þegar væri búið að segja upp á ólögmætan hátt.

Við aðalmeðferð málsins gáfu stefnandi og fyrirsvarsmaður stefnda aðilaskýrslur. Þá gáfu skýrslur vitnin C, D, E, F, G, H og I.

II

Málsástæður stefnanda

Stefnandi telur að brottvikning hans úr starfi hafi verið ólögmæt. Kveðst hann hafa óskað eftir skriflegum ástæðum brottvikningar eftir fundinn 13. [...] 2020 og hafi fengið þær í bréfi daginn eftir. Telur hann augljóst af lestri þess bréfs að slit stefnda á samningi aðila hafi verið ólögmæt. Telur hann þær fjórar ástæður sem taldar eru þar upp hvorki standast neina skoðun né standist þær riftunarskilyrði samningsins, þ. e. að mikil óánægja hafi verið með störf stefnanda sem yfirþjálfara yngri flokka, samskipti við hann hafi verið erfið, erfitt hafi reynst að ná í hann og skipulagi hans hafi verið ábótavant. Allar væru þessar skýringar eftiráskýringar sem væru rangar og hefðu aldrei verið ræddar við hann áður. Þvert á móti hefði hann sinnt störfum sínum sem þjálfari yngri flokka af kostgæfni, hann hefði mætt á alla fundi sem hann hefði verið boðaður á og fundað reglulega með stjórn stefnda. Hefði hann sagt skoðanir sínar á hreinskiptinn hátt á þeim málefnum sem rædd voru en stjórn stefnda hefði átt lokaorðið hverju sinni. Þá hefði hann lagt sig fram um að hafa gott skipulag. Stefnandi segir það rangt sem fram hafi komið í bréfi stefnda 20. ágúst 2020, að samkomulag hafi tekist um starfslok aðila og að það hafi verið gagnkvæmur skilningur í lok fundarins 13. [...] 2020 að ekki væri grundvöllur til að halda samstarfinu áfram. Þá væri það rangt hjá stefnda að stefnandi hefði verið að segja starfi sínu lausu með tölvupósti sínum 12. [...] 2020, þar hefði hann einungis lýst óánægju sinni með ýmsa hluti hjá stjórn stefnda.

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að honum hafi verið vikið úr starfi með ólögmætum hætti og beri því að fá efndabætur úr hendi stefnanda. Eigi hann að vera eins settur og ef samningur aðila hefði verið efndur. Sé óhjákvæmilegt að ákveða bætur til stefnanda á grundvelli þess hvað hann hefði borið úr bítum ef stefndi hefði ekki slitið samningnum á ólögmætan hátt. Hefðu flutningar stefnanda og eiginkonu hans til landsins verið afar kostnaðarsamir auk þess sem þau hefðu opnað [...] með ærnum tilkostnaði og vinnu. Stefnandi telur að ekki hafi verið skilyrði til að rifta samningnum á þann hátt sem stefndi gerði. Þvert á móti hefðu ekki verið uppfyllt þau riftunarskilyrði sem fram koma í 6. gr. samnings aðila. Þá byggir stefnandi á ráðleggingum Knattspyrnu- þjálfarafélags Íslands við ráðningarferli knattspyrnuþjálfara þar sem fram komi meðal annars að meginreglan sé sú að tímabundnum samningi verði ekki sagt upp nema sérstaklega sé um það samið. Komi þar einnig fram að mikill misbrestur sé á þessu í framkvæmd og að brýnt sé fyrir íþróttafélögum og þjálfurum að hafa ákvæði um það skýr og ótvíræð. Sé algengt við starfslok að ekki sé greint á milli riftunar og uppsagnar sem kunni að hafa þýðingu því riftun byggi á vanefnd en uppsögn ekki.

Stefnandi byggir aðallega á því að um ólögmæta riftun hafi verið að ræða er samningi hans og stefnda var slitið á ólögmætan hátt 13. [...] 2020. Stefnandi hafi ekki vanefnt skyldur sínar að neinu leyti og ekki fengið hæfilegan frest til úrbóta, eins og kveðið er á um í 6. gr. samningsins. Til vara byggir stefnandi á því að um ólögmæta uppsögn hafi verið að ræða af hálfu stefnda á ráðningarsambandi aðila. Hvort sem um riftun eða uppsögn hafi verið að ræða þá hafi háttsemi stefnda falið í sér brot á samningnum og því verið ólögmæt. Það sé ein af grundvallarreglum vinnuréttarins að ekki sé heimilt að slíta tímabundinni ráðningu nema samið hafið verið um það sérstaklega og þá verði að fullnægja skilyrðum hinnar samningsbundnu heimildar. Þar sem engin heimild hafi verið til að slíta samningssambandinu sé háttsemi stefnda ólögmæt hvort sem litið verði á hana sem riftun eða uppsögn.

Stefnandi telur engu breyta um bótarétt stefnanda að í niðurlagi 6. gr. ráðningarsambandsins komi fram að samningurinn sé uppsegjanlegur af beggja hálfu frá og með 1. [...] 2020, til og með 15. [...] 2020. Hafi stefndi kosið að slíta samningnum án heimildar og utan þess tímabils sem uppsögn var möguleg. Hefðu hin ólögmætu slit á samningnum ekki komið til sé óvíst hvort annar hvor samningsaðila hefði nýtt sé uppsagnarákvæðið á hinu tilgreinda tímabili.

Stefnandi kveðst hafa orðið fyrir fjártjóni, þar á meðal ófjárhagslegu tjóni vegna skaða á mannorði.

Sundurliðast krafa hans svo:

Mánaðarlegar samningsgreiðslur (26 x 700.000) 18.200.000

Kostnaður vegna íbúðar (26 x 80.000) 2.080.000

Mánaðarleg eldsneytisúttekt (26 x 30.000) 780.000

Mánaðarleg matarúttekt (26 x 30.000) 780.000

Flugmiðar fyrir maka 100.000

Bætur fyrir röskun á stöðu og högum 3.000.000

Miskabætur 1.000.000

Samtals 25.940.000

Kröfu um miskabætur kveðst stefnandi byggja á því að á hann hafi verið bornar alvarlegar ávirðingar sem hafi verið meiðandi og til þess fallnar að valda honum álitshnekki.

Undir rekstri málsins lagði stefnandi fram gögn um tekjur sínar af öðrum störfum eftir að honum var vikið frá störfum hjá stefnda.

Málsástæður stefnda.

Stefndi telur málið snúast um hvort stefnda hafi verið heimilt að afþakka vinnuframlag stefnanda frá 13. [...] til 1. [...] 2020 gegn því að greiða stefnanda umsamið endurgjald samkvæmt samningnum fyrir saman tímabil og segja svo samningnum upp 1. [...] 2020, með stoð í skýru uppsagnarákvæði 4. ml. 6. gr. samningsins. Það sé meginregla í íslenskum rétti að vinnuveitanda sé frjálst að afþakka vinnuframlag starfsmanns svo lengi sem hann greiði umsamið endurgjald. Heimild stefnda til að segja upp samningnum á tímabilinu milli 1. og 15. [...] 2020 hafi verið skýr og ótvíræð og hafi hann nýtt sér þá heimild þegar hann sagði upp samningnum með bréfi dags. 1. [...] 2020. Ætti stefnandi engar kröfur á hendur stefnda frá og með uppsögn samningsins enda hefði stefndi að fullu efnt samningsskyldur sínar gagnvart stefnanda fram að því.

Stefndi byggir á því að sú skylda hafi hvílt á stefnanda að takmarka tjón sitt. Þess sé ekki getið í stefnu að stefnandi hafi hafið störf hjá J fljótlega eftir að hann hætti störfum hjá stefnda og ekki hafi verið lögð fram nein gögn um störf hans þar. Bæri stefnandi sönnunarbyrðina fyrir því að hann hafi orðið fyrir tjóni og hver fjárhæð tjónsins væri.

Stefndi segir það liggja fyrir að stefndi hafi boðað stefnanda á sinn fund 13. [...] 2020 og upplýst hann um að stefndi hefði tekið ákvörðun um að afþakka frekara vinnuframlag af hálfu stefnanda en stefndi myndi áfram greiða stefnanda laun og aðrar greiðslur þar til samningnum yrði sagt upp á grundvelli heimildar í 4. ml. 6. gr., sem stefndi hefði gert 1. [...] 2020. Stefnandi hefði á fundinum samþykkt að ganga frá starfslokum með þessum hætti og óskað eftir því að gengið yrði skriflega frá starfslokum hans. Í samræmi við þær óskir hefði stefndi daginn eftir sent stefnanda samkomulag um starfslokin. Stefnanda hefði hins vegar snúist hugur og því ekki undirritað samkomulagið um starfslok þrátt fyrir að hafa samþykkt þau munnlega kvöldið áður.

Stefndi telur málsókn stefnanda byggða á þeirri röngu forsendu að stefndi hafi rift eða sagt samningnum upp 13. [...]. Stefndi hafi þá hins vegar einfaldlega afþakkað frekara vinnuframlag frá stefnanda en haldið áfram að efna skyldur sínar samkvæmt samningnum gagnvart stefnanda. Hafi stefndi síðan sagt upp samningnum 1. [...] 2020, eins og honum hafi verið heimilt samkvæmt samningnum. Hefði stefndi því staðið að fullu við samningsskyldur sínar gagnvart stefnanda og beri að sýkna hann af öllum kröfum stefnda.

Stefndi kveður kröfu stefnanda um bætur vegna röskunar á stöðu og högum vera með öllu órökstudda auk þess sem hún sé ósönnuð. Krafa um miskabætur sé ekki studd gögnum og sé með öllu órökstudd. Auk þess sé ekki uppfyllt grundvallarskilyrðið um ólögmæta meingerð, enda sé ekki á því byggt af hálfu stefnanda.

Ef ekki verður fallist á sýknu beri að lækka bætur verulega. Fyrir liggi að stefnandi hafi hafið önnur störf og hafi hann þannig takmarkað tjón sitt.

III

Niðurstaða:

Stefnandi var ráðinn til starfa hjá stefnda með samningi dagsettum 28. [...] 2019. Var samningurinn til þriggja ára. Kemur þó fram í 6. gr. samningsins að hann sé uppsegjanlegur af beggja hálfu á tímabilinu frá 1. til 15. [...] 2020. Þá kemur fram í sömu grein samningsins að stefndi geti rift honum ef stefnandi vanefndi skyldur sínar, en þó verði áður að gera stefnanda skriflega viðvart og gefa honum frest til úrbóta.

Í málinu er deilt um starfslok stefnanda hjá stefnda. Byggir stefnandi á því að stefndi hafi rift samningnum með ólögmætum hætti á fundi aðila 13. [...] 2020, en til vara að samningnum hafi þar verið sagt upp með ólögmætum hætti. Stefndi byggir á hinn bóginn á því að einungis hafi verið um það að ræða að vinnuframlag stefnanda hafi verið afþakkað á umræddum fundi, fram að því að stefndi gæti sagt upp samningnum á grundvelli heimildar í 6. gr. ráðningarsamningsins.

Óumdeilt er í málinu að fyrir lá að loknum umræddum fundi málsaðila, 13. [...] 2020, að stefndi afþakkaði frekara vinnuframlag stefnanda. Málsaðila greinir á um hvort stefndi hafi rift samningnum eða sagt stefnanda upp störfum á fundinum og hvort stefnandi hafi þar fallist á að hætta störfum. Málsaðilar eru hins vegar sammála um að ekki hafi verið gengið þar frá starfslokum stefnanda og að ákveðið hafi verið að stefndi myndi senda stefnanda drög að starfslokasamningi daginn eftir.

Fyrir liggur að stefndi sendi stefnanda drög að samkomulagi vegna starfsloka daginn eftir fundinn. Þá sendi formaður stefnda stefnanda erindi þann sama dag þar sem tíundað var hvers vegna starfskrafta stefnanda væri ekki óskað frekar. Var þar einnig vísað til umrædds uppsagnarákvæðis í samningi aðila og sagt að með tilboði um starfslokasamning væri stefnt að því að starfslok yrðu með þeim hætti sem þar væri kveðið á um. Fengi stefnandi því greitt í samræmi við samning aðila til loka [...] 2020. Stefnandi féllst ekki á umræddan starfslokasamning og tókst aðilum ekki að komast að samkomulagi um starfslok stefnanda. Stefndi sagði samningnum því upp með bréfi til stefnda dagsettu 1. [...] 2020, með vísan til fyrrgreindrar heimildar í 6. gr. samningsins. Liggur fyrir og er óumdeilt í málinu að stefndi greiddi stefnanda samkvæmt samningnum til loka [...] 2020.

Dómurinn fellst á það með stefnda að honum hafi verið heimilt að afþakka frekara vinnuframlag stefnanda á fundi aðila 13. [...] 2020, enda er það réttur vinnuveitanda að afþakka vinnuframlag launþega ef greitt er umsamið endurgjald. Telur dómurinn hins vegar ósannað, með vísan til þess sem rakið er hér að framan, að stefndi hafi rift samningi aðila eða sagt honum upp með ólögmætum hætti á umræddum fundi, eins og stefnandi byggir á. Er það niðurstaða dómsins að stefnandi hafi þvert á móti ekki sýnt fram á annað en að samningur aðila frá [...] 2019 hafi verið í fullu gildi þar til stefndi sagði honum upp, 1. [...] 2020, samkvæmt heimild þar að lútandi í 6. gr. samningsins. Er stefndi því sýknaður af öllum kröfum stefnanda í málinu.

Samkvæmt úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem telst, að virtu umfangi málsins, hæfilega ákveðinn 1.500.000 krónur.

B-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Stefndi, B, er sýkn af kröfum stefnanda, A.

Stefnandi greiði stefnda 1.500.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf Þ-kk-nf