S-8525/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 24. mars sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 29. desember 2020, á hendur Á-kk-þgf H-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], [...], [...], fyrir eftirtalin brot:

1. Umferðarlagabrot með því að hafa, föstudaginn 14. júní 2019, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana-og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 500 ng/ml) norður Langarima í Reykjavík og án þess að halda ökutækinu nægjanlega til hægri með þeim afleiðingum að ákærði ók á bifreiðina [...] sem var ekið í gagnstæða átt, suður Langarima í Reykjavík.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 18. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

2. Umferðarlagabrot með því að hafa, laugardaginn 28. september 2019, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 600 ng/ml) um Laufrima í Reykjavík uns lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

3. Umferðarlagabrot með því að hafa, miðvikudaginn 16. október 2019, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist amfetamín 1100 ng/ml, díazepam 410 ng/ml og nordíazepam 170 ng/ml) um bifreiðastæði við Reykjavíkurveg 60 í Hafnarfirði, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

4. Umferðarlagabrot með því að hafa, sunnudaginn 15. desember 2019, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 1000 ng/ml) vestur Suðurhóla í Reykjavík uns lögregla stöðvaði aksturinn við Vesturberg.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

5. Umferðar- og fíkniefnalagabrot með því að hafa, mánudaginn 24. febrúar 2020, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist amfetamín 2000 ng/ml, Klónazepam 11 ng/ml og Oxazepam 115 ng/ml) norðvestur Útvarpsstöðvarveg í Reykjavík uns lögregla stöðvaði aksturinn og á sama tíma haft í vörslum sínum 0,61 gaf amfetamíni sem lögregla fann við öryggisleit á ákærða.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

6. Nytjastuld, skjalafals og umferðarlagabrot með því að hafa, laugardaginn 7. mars 2020, ekið bifreiðinni [...], sem ákærði hafði tekið í heimildarleysi þar sem hún stóð í bifreiðastæði við Álfhólsveg [...] í Kópavogi og í blekkingarskyni sett skráningarmerkin [...] að aftan og skráningarmerkin [...] að framan, sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist amfetamín 920 ng/ml, Díazepam 110 ng/ml, Klónazepam 9,3 ng/ml og Nordíazepam 61 ng/ml) um Korpúlfsstaðarveg í Reykjavík uns lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst brot þetta varða við 157. gr. og 159. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

7. Þjófnað með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 7. mars 2020, farið inn á vörulager hjá versluninni Ormsson að Holtaveg 8 í Reykjavík og stolið tveimur hljómtækjum, tveimur sjónvörpum, ísskáp, þurrkara, þvottavél og rafmagnsofn, samtals að verðmæti kr. 1.899.100 en munirnir fundust í vörslum ákærða þegar lögregla hafði afskipti af honum í bifreið [...] á Korpúlfsstaðarveg í Reykjavík þann 7. mars 2020.

Telst brot þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/19408. Umferðarlagabrot með því að hafa, mánudaginn 10. ágúst 2020, ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana-og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist amfetamín 690 ng/ml, alprazólam 18 ng/ml og Oxazepam 260 ng/ml) og með of stutt bil á milli ökutækja, suður Reykjanesbraut í Reykjavík með þeim afleiðingum að ákærði ók á bifreiðina [...] sem var kyrrstæð á Reykjanesbraut við Bústaðarveg.

Telst brot þetta varða við 2. mgr. 18. gr., 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Þá er krafist upptöku á 0,61 gaf amfetamíni sem hald var lagt á samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

Einkaréttarkrafa:

Vegna ákæruliðar nr. 7 gerir J-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf lögmaður kröfu fyrirhönd Ormsson ehf. kt. 530509- 0360, um að ákærði verði dæmdur til að greiða kröfuhafa kr. 5.927.584,- auk dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 16. apríl 2020 til greiðsludags.

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsing ákærða verði skilorðsbundin, auk hæfilegrar þóknunar sér til handa.

Farið var með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu þegar sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði hefur skýlaust játað brot sín. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Það athugast þó að í 6. lið ákæru, þar sem ákærði er meðal annars ákærður fyrir nytjastuld og skjalafals, er nytjastuldur heimfærður undir 159. gr. almennra hegningarlaga í stað 259. gr. laganna. Er þar líklegast um misritun að ræða þar sem verknaðarlýsing samræmist því að um nytjastuld samkvæmt 259. gr. séað ræðaog fær það stoð í gögnum málsins. Þá er sú háttsemi ákærða að skipta um skráningarmerki bifreiðar réttilega heimfærð undir 157. gr. almennra hegningarlaga en rétt væri að kveða brotið vera skjalamisnotkun en ekki skjalafals. Að mati dómsins þykir þó ekki varhugavert að sakfella ákærða fyrir þessi brot, enda eiga þau sér stoð í framlögðum málsgögnum, og þótti vörn þrátt fyrir þessa ágalla ekki áfátt, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 21. desember 2020, nær sakaferill ákærða aftur til ársins 2000. Ákærði hefur hlotið tólf dóma eftir að hann varð fullra átján ára, flesta vegna auðgunarbrota, þar á meðal þjófnaðar, fjársvika og hylminga ren ákærði hefur einnig verið sakfelldur fyrir rán og ólögmæta meðferð fundins fjár. Þá hefur ákærði hlotið dóma fyrir nytjastuld og ýmis fíkniefna- og umferðarlagabrot. Á árunum 2000- 2008 hlaut ákærði sex fangelsisdóma fyrir ýmis hegningarlagabrot, aðallega auðgunarbrot. Með framlögðum dómi Héraðsdóms Suðurlands 31. mars 2010, sem vantar inn á sakavottorð ákærða, var hann dæmdur til að greiða 70.000 krónur fyrir að hafa ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Jafnframt var hann sviptur ökurétti í fjóra mánuði frá þeim degi að telja. Ákærði var með dómi 18. mars 2011 dæmdur til að greiða 200.000 krónur, meðal annars fyrir að aka sviptur ökurétti. Með dómi 7. apríl 2011 var ákærði dæmdur í 22 mánaða fangelsi fyrir ýmis brot gegn hegningarlögum, fíkniefnalögum og umferðarlögum, meðal annars akstur undir áhrifum ávana og fíkniefna. Jafnframt var hann sviptur ökurétti í þrjú ár frá 27. maí 2011. Með dóminum voru dæmdar upp 570 daga eftirstöðvar á reynslulausn sem ákærða var veitt 11. mars 2009. Ákærði var dæmdur til greiðslu sektar fyrir akstur sviptur ökurétti með viðurlagaákvörðun gerða fyrir héraðsdómi Reykjavíkur 31. október 2010. Með dómi 28. júní 2012 var ákærði dæmdur í 12 mánaða fangelsi fyrir þjófnað, fjársvik, nytjastuld, fíkniefnalagabrot, hraðakstur og akstur sviptur ökurétti. Með dómi 24. febrúar 2015 var ákærði dæmdur í 20 mánaða fangelsifyrir ýmis brot gegn hegningarlögum, fíkniefnalögum og akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Með dóminum var ákærði sviptur ökurétti ævilangt og jafnframt voru dæmdar upp 340 daga eftirstöðvar reynslulausnar sem ákærði fékk 15. október 2013. Með dómi 4. maí 2016 var ákærði dæmdur í tveggja og hálfs árs fangelsi fyrir þjófnað, rán og nytjastuld. Með dómi 28. október 2016 var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn náttúruverndarlögum, þjófnað, akstur undir áhrifum ávana-og fíkniefna og akstur sviptur ökurétti. Dómurinn var hegningarauki við dóminn frá 4. maí 2016 og var ákærða ekki gerð frekari refsing. Þann 5. desember 2018 var ákærða veitt reynslulausn í tvö ár á 500 daga eftirstöðvum refsingar. Með brotum sínum hefur ákærði rofið reynslulausnina. Ber því að dæma reynslulausnina upp, sbr. 82. gr. laga nr. 15/2016 og 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/ 1940 og ákvarða refsingu í einu lagi.

Við ákvörðun refsingar í þessu máli verður miðað viðað ákærði hafi nú í fjórða sinn gerst sekur um akstur svipur ökurétti og einnig í fjórða sinn um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, allt innan ítrekunartíma í skilningi 71. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða til málsbóta horfir greið játning hans fyrir dómi og hegðun að undanförnu, sbr. 8. og 5. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt því sem kom fram í máli verjanda hefur ákærði tekið sig verulega á ogmeðal annars látið af áfengis- og fíkniefnaneyslu. Fær það stoð í framlögðu vottorði læknis á sjúkrahúsinu Vogi þar sem fram kemur að ákærði hafi lokið meðferð á Vogi og eftirmeðferð í Vík og sæki nú „Víkingameðferð“ sem sé árs eftirmeðferð á göngudeild SÁÁ. Þá hafi ákærði að eigin frumkvæði sinnt sjálfboðaliðastörfum til að láta gott af sér leiða og fær það stoð í framlögðum tölvupósti frá framkvæmdastjóra ABC barnahjálpar. Um breytta hagi ákærða að öðru leyti vísaði verjandi til þess að ákærði sé kominn í sambúð og njóti góðs stuðnings sambýliskonu sinnarog fjölskyldu hennar. Einnig þykir mega líta til þess að ákærði hefur samþykkt að greiða bætur vegna ísskáps, sem bótakrefjandi kveður hafa verið skemmdan þegar ávinningi af broti samkvæmt 7. ákærulið var skilað, þrátt fyrir aðákærði kannist ekki við að neinar skemmdir hafi verið unnar á umræddum ísskáp og bótakrefjandi hafi ekki lagt fram nein gögn til stuðnings fullyrðingum sínum þar um, enda kveðst ákærði ákveðinn í að bæta ráð sitt. Á móti vegur að brotin sem ákærði er nú sakfelldur fyrir eru fjölmörg og stóð brotahrinan yfir í rúmt ár. Þá hefur hann, líkt og að framan greinir, margítrekað unnið sér til sakar fyrir samskonar brot en refsing verður meðal annars ákveðin með hliðsjón af 255. gr almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með hliðsjón af öllu framangreindu, sakarefni málsins og 77. gr. almennra hegningarlaga og þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 24 mánaða fangelsi.

Við mat á því hvort efni séu til að skilorðsbinda refsingu ákærða vísast til þess að löng dómvenja er fyrir því að ákvarða óskilorðsbundna fangelsisrefsingu þegar um ítrekuð sviptingar- og fíkniefnaakstursbrot er að ræða. Verjandi byggir á því að sú dómvenja sé ekki án undantekninga og vísar þar um til tveggja dóma Hæstaréttar Íslands frá árinu 2007, nr. 388/2006 og nr. 193/2007, auk dóms Landsréttar frá 18. desember 2020 í máli nr. 551/2019. Af tilvitnuðum dómum að ráða kemur helst til álita að víkja frá framangreindri dómvenju þegar um sviptingarakstur í eitt eða tvö skipti er að ræða, eftir að ákærðu hafa snúið lífi sínu til betri vegar og sérstaklega stendur á að öðru leyti. Ákærði er í þessu máli meðal annars sakfelldur fyrir akstur sviptur ökurétti og undir áhrifum ávana- og fíkniefna í sjö skipti á rúmlega eins árs tímabili, þar af í fjögur skipti einnig undir áhrifum slævandi lyfja. Er því ljóst að aðstæður í máli þessu eru ekki sambærilegar þeim sem til umfjöllunar voru í framangreindum dómum Landsréttar og Hæstaréttar. Líktog fram hefur komið hlaut ákærði reynslulausn í desember 2018 en í júní 2019 hafði hann rofið skilorð hennar og er reynslulausnin því tekin upp. Eins og hér stendur á ogmeð vísan til sakaferils ákærða þykja því ekki efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Af hálfu Ormson ehf. er krafist skaðabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 5.927.584 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 16. apríl 2020 til greiðsludags. Í bótakröfunni kemur fram að við handtöku vegna brots í 7. ákærulið hafi ákærði verið með þýfi af vörulager Ormson e hf. að söluvirði 1.897.300 krónur án virðisaukaskatts í bifreiðinni BT- U85. Þeim vörum hafi síðan verið skilað til bótakrefjanda en áðurnefndur í skápur af gerðinni Samsung RB36 J8035 SR hafi reynst skemmdur. Söluandvirði ísskápsins séu 159.000 krónur án virðisaukaskatts. Þ á kemur fram að í kjölfar fregna af handtöku ákærða hafi bótakrefjandi farið yfir birgðastöðu á vörulager sínum og þá komið í ljós að vörur að samtals söluvirði 5.786.584 krónur hafi vantað. Telur bótakrefjandi líkur til þess að þar hafi ákærði verið að verki og hefur kært ákærða fyrir þjófnað á þeim vörum. Krafa bótakrefjanda tekur mið af þeirri fjárhæð, auk andvirðis framangreinds ísskáps.

Í máli þessu er ákær tog sakfellt fyrir þjófnað áþeim munum sem í ákærulið nr. 7 greinir. Fyrir liggur að þeim munum var öllum skilað til bótakrefjanda en framangreindur ísskápur mun hafa verið skemmdur. Ákærði hefur samþykkt að greiða bótakrefjanda andvirði ísskápsins þrátt fyrir að engum gögnum sé til að dreifa um tjónið eða umfang þess. Ekki er krafist vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og verður ákærði því dæmdur til að greiða bótakrefjanda skaðabætur að fjárhæð 159.000 krónur ásamt dráttarvöxtum mánuði frá þeim degi sem ákærða var fyrst kynnt krafan í samræmi við 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Samkvæmt gögnum málsins verður ráðið að ákærða hafi fyrst verið kynnt krafan þegar honum var birt ákæra 25. janúar sl.

Að öðru leyti varðar bótakrafa Ormson ehf. ekki sakarefni málsinsog því enginn grundvöllur til að taka hana til greina. Með vísan til 3. mgr. 174. gr. laga nr. 88/2008 ber að vísa frá dómi þeim hluta bótakröfunnar sem snýr að greiðslu 5.768.584 króna ásamt dráttarvöxtum.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru er áréttuð er ævilöng svipting ökuréttar ákærða.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru eru gerð upptæk til ríkissjóðs 0,61 g, sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 188.480 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 1.002.428 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið B-kk-nf E-kk-nf aðstoðarsaksóknari fyrir H-kk-þf G-kk-þf aðstoðarsaksóknara.

A-kvk-nf S-kvk-nf, aðstoðarmaður dómara, kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, Á-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 24 mánuði.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru er áréttuð er ævilöng svipting ökuréttar ákærða.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru eru gerð upptæk til ríkissjóðs 0,61 gaf amfetamíni sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði Ormson ehf. 159.000 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 25. febrúar 2021 til greiðsludags.

Kröfu Ormson ehf. um greiðslu að fjárhæð 5.768.584 krónur ásamt dráttarvöxtum er vísað frá dómi.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 188.480 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 1.002.428 krónur í annan sakarkostnað.

A-kvk-nf S-kvk-nf