S-4251/2021

Mál þetta, sem dómtekið var 11. júní 2022, er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 9. september 2021, á hendur Ó-kk-þgf Þ-kk-þgf I-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa, laugardaginn 14. nóvember 2020 á leiðinni að öryggisálmu í húsi 1 í fangelsinu að Litla- Hrauni á Eyrarbakka, hótað fangavörðunum A og B, sem voru þar við skyldustörf, lífláti og hrækt í andlit fangavarðarins B.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 12. október 2021, voru ákærða gefin að sök eftirtalin fíkniefna-, hegningar- og umferðarlagabrot framin í Reykjavík:

1. Fíkniefnalagabrot með því að hafa, aðfaranótt sunnudagsins 17. nóvember 2019, á lögreglustöðinni við Hverfisgötu 113– 115, haft í vörslum sínum samtals 5,01 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni sem fannst í tösku ákærða eftir handtöku hans skömmu áður.

(Mál nr. 007- 2019-[...])

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

2. Fjársvik með því að hafa, þriðjudaginn 26. nóvember 2019, í verslun 10- 11 við Austurstræti 17, í heimildarleysi og blekkingarskyni svikið út vörur, samtals að verðmæti 3.458 kr., með því að hafa framvísað og notað greiðslukort C til að greiða fyrir vörurnar og og þannig skuldfært andvirði varanna á reikning hans og að auki gert tilraun til að greiða fyrir vörur með sama greiðslukorti, samtals að verðmæti 3.458 kr., í verslun 10- 11 við Barónsstíg 4 í Reykjavík, en sú færsla fór ekki í gegn.

(Mál nr. 007- 2019- [...])

Telst brot þetta varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

3. Líkamsárás og þjófnað með því að hafa, fimmtudaginn 28. nóvember 2019, í verslun Icesmart við Laugaveg 1, gert tilraun til að stela peysu að verðmæti 29.990 kr., og eftir að starfsmaður hafði afskipti af honum inni í versluninni hafa hrækt í andlit starfsmannsins D, kt. [...].

(Mál nr. 007- 2019- [...])

Teljast brot þessi varða við 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 244. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981.

4. Þjófnað með því að hafa, mánudaginn 9. desember 2019, í verslun Icesmart við Laugaveg 1, stolið þremur peysum að verðmæti 89.970 kr. en starfsmaður fór á eftir ákærða eftir að hann fór úr versluninni og náði peysunum af honum.

(Mál nr. 007- 2019- [...])

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

5. Þjófnað með því að hafa í verslun Icewear við Skólavörðustíg 38, sunnudaginn 15. desember 2019, stolið tveimur peysum að verðmæti 29.980 kr. og þriðjudaginn 17. desember 2019 stolið fjórum peysum að verðmæti 59.960 kr., samtals að verðmæti 89.940 kr.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Teljast brot þessi varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

6. Þjófnað með því að hafa, miðvikudaginn 15. janúar 2020 í verslun Bónuss við Laugaveg 59, stolið þremur glösum af lýsisperlum, samtals að verðmæti 7.467 kr.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

7. Hótanir með því að hafa, miðvikudaginn 15. janúar 2020, í gistiskýli við [...], hótað E, kt. [...], lífláti og tekið upp smjörhníf og beint að honum, en hótanirnar voru til þess fallnar að vekja hjá honum ótta um líf sitt, heilbrigði og velferð.

(Mál nr.007- 2020- [...])

Telst brot þetta varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

8. Þjófnað með því að hafa, mánudaginn 20. janúar 2020, í verslun Elko við Fiskislóð 15, stolið ferðahátalara að verðmæti 15.695 kr.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

9. Fjársvik með því að hafa, aðfaranótt þriðjudagsins 11. febrúar 2020, notað greiðslukort F í blekkingarskyni til að greiða fyrir gjafakort í verslunarmiðstöðinni Kringlunni að verðmæti 50.000 kr. í gegnum netsíðu fyrirtækisins og þannig látið heimildarlaust skuldfæra andvirði gjafakortsins á reikning tjónþola. Sama dag fór ákærði að þjónustuborði Kringlunnar við Kringluna 4– 12 og hugðist blekkja starfsfólk til að afhenda sér hið keypta gjafakort en starfsmenn höfðu þá uppgötvað að greiðslan fór fram með stolnu korti og afhentu ákærða innistæðulaust gjafakort.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Telst brot þetta varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

10. Þjófnað með því að hafa, sunnudaginn 23. febrúar 2020, í verslun Krónunnar við Fiskislóð 19, gert tilraun til að stela matvörum samtals að verðmæti 7.494 kr., en starfsmaður verslunarinnar hafði afskipti af ákærða og ákærði afhenti starfsmanninum vörurnar sem að hann hafði stungið inn á sig.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

11. Fjársvik og þjófnað með því að hafa, fimmtudaginn 19. mars 2020, blekkt starfsfólk á eftirfarandi stöðum með því að framvísa debetkorti í eigu G, sem hafði verið stolið úr bifreið hans sama kvöld, og notað til að greiða fyrir vörur í fjórum færslum, samtals að verðmæti 10.328 kr., og þannig látið skuldfæra andvirði þeirra heimildarlaust á reikning tjónþola og jafnframt fyrir að hafa sama kvöld stolið peningum í fimm skipti með því að taka út reiðufé með sama debetkorti tjónþola, samtals að fjárhæð 105.140 kr., í neðangreindum hraðbönkum, samtals að tjónsfjárhæð 115.468 kr.: a) 19.03.2020 kl. 22:12:59 - Krambúðin, Skólavörðustíg 33 - 2,870 kr. b) 19.03.2020 kl. 22:14:59 - Krambúðin, Skólavörðustíg 33 - 458 kr. c) 19.03.2020 kl. 22:23:06 - Söluturninn Drekinn, Njálsgötu 23 - 500 kr. d) 19.03.2020 kl. 23:24:14 - Tomato hraðbanki, N1 Hringbraut – 10.285 kr. e) 19.03.2020 kl. 23:25:07 - Tomato hraðbanki, N1 Hringbraut – 30.285 kr. f) 19.03.2020 kl. 23:36:16 - Íslandsbanki hraðbanki, Fiskislóð 10 – 14.000 kr. g) 19.03.2020 kl. 23:47:06 - Reykjavík Konsúlat, Hafnarstræti 17– 19 – 6.500 kr. h) 19.03.2020 kl. 23:55:08 - Tomato hraðbanki, Skólavörðustígur 3 – 30.285 kr. i) 19.03.2020 kl. 23:56:39 - Tomato hraðbanki, Skólavörðustígur 3 – 20.285 kr.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Teljast brot þessi varða við 1. mgr. 244. gr. og 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

12. Nytjastuld og umferðarlagabrot með því að hafa, aðfaranótt mánudagsins 27. apríl 2020, ekið bifreiðinni [...] heimildarlaust, sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og lyfja (í blóði mældist 110 ng/ml metýlfenidat og 31 ng/ml af klónazepam) um Skógarhlíð, sem leið lá að bifreiðastæði við Háskólann í Reykjavík við Menntaveg þar sem ákærði hafði stöðvað bifreiðina, en bifreiðin hafði verið tekin heimildarlaust aðfaranótt 26. apríl 2020 frá [...].

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Teljast brot þessi varða við 1 mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr., 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr., umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 101. gr. laga nr. 77/2019. Jafnframt er krafist upptöku á samtals 5,01 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

Einkaréttarkrafa:

Vegna ákæruliðar 11. þá gerir G, kt. [...], kröfu um að ákærða verði gert að greiða honum 115.468 kr. auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 19. mars 2020 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 24. febrúar 2022, voru ákærða gefin að sök eftirtalin fíkniefna- og hegningarlagabrot:

1. Rán, með því að hafa föstudaginn 20. mars 2020 í íbúð H, kt.

[...]

, að [...] í Reykjavík, ógnað H með hnífi og krafið hann um peninga og í kjölfar þess lagt til H-x-ef hnífnum og rispað hann í hægri handlegg og ruðst síðan inn í íbúðina og vaðið í hann og ýtt við honum þannig að brotaþoli féll í gólfið og síðan stokkið á brotaþola I, kt.

[...] og ýtt við henni þannig að hún féll í gólfið, ógnað henni með hnífnum og tekið af henni farsíma í símahulstri að óþekktu verðmæti og tekið um 6.000 kr. í reiðufé af borði í íbúðinni og farið með farsímann og reiðuféð úr íbúðinni. Allt með þeim afleiðingum að H hlaut yfirborðssár og eymsli yfir utanverðum hægri olnboga og eymsli yfir hægri brjóstkassa og I hlaut eymsli í upphandlegg, mar undir vinstri holhönd og vinstri rifjakúrfu og eymsli í vinstri síðu.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Teljast brot þessi varða við 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Fíkniefnalagabrot og þjófnað, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 25. apríl 2020 í félagi við annan mann brotist inn í skartgripaverslunina Gull og silfur við Laugavegi 52 í Reykjavík með því að brjóta rúðu verslunarinnar og stolið skartgripum að verðmæti 2.884.700 kr., nánar tiltekið tveimur gullkeðjum, gulllokkum, demant slokkum, þremur demantshringum og gullhring. Á sama tíma haft í vörslum sínum 0,28 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni sem fannst á ákærða við leit lögreglu.

(Mál nr. 007- 2020- [...])

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

3. Fíkniefnalagabrot, með því að hafa: a) Þriðjudaginn 10. ágúst 2021, í fangaklefa nr.

[...] í fangelsinu að Litla Hrauni á Eyrarbakka, haft í vörslu sinni 168,76 gaf brúnu dufti sem innihélt ávana- og fíkniefnin 5 F- MDMB- PICA og 4 F- MDMB- BINACA sem fangaverðir fundu við leit í fangaklefa ákærða umrætt sinn.

(Mál nr. 318- 2021- [...]) b) Þriðjudaginn 7. desember 2021, í fangaklefa nr.

[...] í fangelsinu að Litla Hrauni á Eyrarbakka, haft í vörslu sinni 386,55 gaf brúnu dufti sem innihélt ávana- og fíkniefnin 5 F- MDMB- PICA og 4 F- MDMB- BINACA sem fangaverðir fundu við leit í fangaklefa ákærða umrætt sinn.

(Mál nr. 318- 2021- [...])

Teljast brot þessi varða við 2. mgr. 2. gr., sbr. 5. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er krafist upptöku á 0,28 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni og samtals 555,31 gaf brúnu dufti sem innihélt ávana- og fíkniefnin 5 F- MDMB- PICA og 4 F- MDMB-BINACA, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

Í þinghaldi 24. febrúar 2022 óskaði sækjandi eftir því að fjárhæð þýfis samkvæmt 2. tl. ákæru dagsettrar þann dag yrði lækkuð í 1.500.000 krónur til samræmis við játningu ákærða.

Verjandi ákærða gerir þær kröfur að ákærði verði sýknaður af 1. lið ákæru lögreglustjóra dagsettri 24. febrúar 2022 og af 7. lið ákæru lögreglustjóra frá 12. október 2021 en til vara að honum verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Hvað aðra liði í ákærum varðar krefst ákærði að honum verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði. Hann krefst þess að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að bætur verði stórlega lækkaðar.

I.

Ákærði hefur, að undanskildum þeim ákæruliðum sem gerð verður grein fyrir hér á eftir, skýlaust játað þau brot sem hann er saksóttur fyrir og gerð hefur verið grein fyrir í framangreindum ákærum. Telur dómurinn sannað með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði sé sekur um þá háttsemi sem honum er þar gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæra dagsett 12. október 2021

Ákæruliður 7

Þann 20. janúar 2020, kl. 17:44, var kallað eftir aðstoð lögreglu að Gistiskýlinu við [...] í Reykjavík vegna hótana. Segir í frumskýrslu að lögreglumenn hafi mætt brotaþola á vettvangi. Hann hafi sagt ákærða hafa hótað sér með hníf í mötuneytinu á Gistiskýlinu og talið ástæðuna mega rekja til farsíma sem ákærði hefði gefið honum daginn áður. Að sögn brotaþola hafi ákærði reiðst er hann hugðist skila símanum, tekið upp smjörhníf og hótað brotaþola lífláti.

Á vettvangi var einnig rætt við starfsmann Gistiskýlisins, vitnið J, sem kvað brotaþola hafa tekið ljósmynd á farsíma sinn af ákærða í mötuneytinu. Ákærði hefði viljað sjá myndina en brotaþoli neitað og þá hefði ákærði reiðst, tekið upp smjörhníf og hótað brotaþola lífláti ef hann fengi ekki að sjá myndina.

Tekin var skýrsla af brotaþola á lögreglustöð 28. janúar 2020. Í skýrslunni kemur fram að honum hafi verið kynnt vitnaskylda og vitnaábyrgð og hann einnig áminntur um sannsögli.

Haft var eftir brotaþola að ákærði hefði hótað honum lífláti og beint að honum hnífi í mötuneytinu í Gistiskýlinu. Brotaþoli kvað ákærða hafa beðið sig um eitthvert SIM- kort í síma sem ákærði var með. Brotaþoli hefði ekki kannast við neitt SIM- kort og talið ákærða vera að búa þetta til, í þeim tilgangi að kúga út úr honum lyf. Hann kvað atvikið eiga að vera til á myndbandsupptöku auk þess sem vitni hefðu verið að atburðinum. Þá greindi brotaþoli frá því að ákærði hefði ráðist á hann áður og meitt hann. Brotaþoli kvaðst vera orðinn þreyttur á áreiti ákærða.

Tekin var skýrsla af ákærða 21. mars 2020. Hann neitaði að tjá sig varðandi hótanir í garð brotaþola. Hann kvaðst þekkja brotaþola, hann væri að eltihrella hann og hafnaði hann bótaskyldu. Þá var tekin símaskýrsla af vitninu J þann 20. maí 2020 en hún var sjónarvottur að atvikinu.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði greindi svo frá að aðdragandi hefði verið að því að upp úr sauð umrætt sinn. Brotaþoli hefði alltaf verið að atast í honum en ákærði hefði verið að smyrja sér samloku. Hann hefði því verið með smjörhníf í höndunum. Kvaðst hann ekki hafa hótað brotaþola lífláti, aðeins haldið á hnífnum. Hefði brotaþoli látið atvik þetta líta verr út en það raunverulega gerði.

E, brotaþoli, kvað atvikið hafa átt sér stað í matsal fullum af fólki um kvöldmatarleytið. Hann kvað ákærða hafa fyrirvaralaust tekið upp smjörhníf og hótað sér lífláti. Hefði hann otað að sér hnífnum. Brotaþoli kvað sér hafa brugðið mikið og fengið hálfgert lost. Sér hefði einnig liðið mjög illa eftir atvikið og hann hefði óttast um líf sitt þegar frá leið. Hefði hann talið hugsanlegt að ákærði myndi láta verða af hótunum sínum. Aðspurður kannaðist brotaþoli ekki við að aðdragandi hefði verið að atvikinu, ákærði hefði verið orðinn pirraður þegar þeir þráttuðu um síma en það hafi gerst fyrr um daginn. Hefði ákærði verið að tala um síma sem hann vildi láta skila sér. Síðar hefði brotaþoli heyrt að ákærði hefði látið svona í matsalnum vegna ætlaðrar myndupptöku brotaþola. Brotaþoli kvað atvikum ekki rétt lýst að öllu leyti í lögregluskýrslunni.

J kvaðst hafa verið starfsmaður Gistiskýlisins umrætt sinn. Ákærði hefði verið við borð í matsal á þriðju hæð að skera og smyrja brauð og brotaþoli hjá honum. Hún hefði heyrt þá þræta eitthvað um síma og annar hefði borið sakir á hinn. Þeir hefðu báðir staðið á fætur og brotaþoli sagt eitthvað sem greinilega pirraði ákærða. Kvaðst vitnið muna það vel að brotaþoli hefði verið mjög pirrandi og ögrað ákærða. Sýnilegt hefði verið að hann vildi fá hann til þess að rífast við sig. Brotaþoli hefði svo dottið aftur fyrir sig og látið sig falla í gólfið. Ákærði hefði þá verið með bitlausan smjörhníf í höndunum og borið hann upp að brotaþola. Ákærði hefði síðan yfirgefið staðinn. Kvaðst vitnið hafa tekið vel eftir þessu atviki. Brotaþoli hefði verið hræddur en virst gera meira úr atvikum en ástæða var til. Hefði hann átt vanda til þess og væntanlega ætti það rætur að rekja til andlegs ástands hans. Vitnið kvað brotaþola hafa tekið mikið upp á símann sinn á þessum tíma og gæti vel verið að þeim hefði lent saman vegna þess. Vitnið staðfesti að framburður sinn hjá lögreglu um aðdragandann og nánari lýsingu væri réttur þó hún myndi ekki eftir öllu í dag, svo sem hótunum í garð brotaþola. Vitnið kvað brotaþola hafa verið að atast í ákærða dagana á undan og í öðrum líka.

Lögreglumaður nr. [...] lýsti aðkomu sinni að málinu. Hann kvað ákærða ekki hafa verið á staðnum en brotaþoli hefði greint frá hótunum með hníf. Hefði málið snúist um síma og ágreining í tengslum við hann. Hefði brotaþoli virst vera í ágætu standi.

Niðurstaða

Samkvæmt ákærulið þessum er ákærða gefin að sök hótun gagnvart brotaþola. Hafi hann hótað brotaþola lífláti og beint að honum smjörhníf.

Um hótun er fjallað í 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en þar segir að hver, sem hefur í frammi hótun um að fremja refsiverðan verknað, og hótunin er til þess fallin að vekja hjá öðrum manni ótta um líf, heilbrigði eða velferð sína eða annarra, þá varðar það sektum eða fangelsi allt að 2 árum.

Ákærði kannast við atvikið og að það hafi kastast í kekki á milli hans og brotaþola. Kvað hann þó vera aðdraganda að því sem brotaþoli ætti sök á. Þá kannaðist ákærði eitthvað við að hafa haldið á smjörhníf í hendinni.

Brotaþoli bar á annan veg og hvað ákærða hafa fyrirvaralaust otað að sér hnífnum og hótað sér lífláti. Taldi hann sig vita ástæðuna en það hefði varðað þrætu sem þeir áttu í vegna síma nokkru áður.

Sjónarvottur að atvikinu, vitnið J, lýstiþví að aðdragandi hefði verið að atvikinu sem hefði endað með því að ákærði tók smjörhníf sem hann var með í hendinni og bar upp að brotaþola. Þá staðfesti vitnið símaskýrslu sína hjá lögreglu og kvað vafalaust rétt eftir henni haft. Þar er eftir vitninu haft að ákærði hafi öskrað á brotaþola og hótað að stinga hann.

Samkvæmt framansögðu er sannað með samhljóða framburði brotaþola og vitnisins J að ákærði hafi hótað brotaþola lífláti umrætt sinn og beint að honum smjörhníf.

Fyrir dómi dró brotaþoli úr því sem eftir honum er haft um aðdraganda atviksins í frumskýrslu lögreglu og formlegri skýrslutöku nokkru síðar. Framburður ákærða og vitnisins J er á hinn bóginn samhljóða um að brotaþoli hafi átt nokkurn þátt í því að til deilna kom með þeim afleiðingum að ákærði missti stjórn að sér. Vitnið var afdráttarlaust hvað þetta varðar og er framburður þess metinn trúverðugur. Verður því lagt til grundvallar að hótun ákærða hafi ekki verið fyrirvaralaus. Þykir þetta þó ekki draga úr trúverðugleika frásagnar brotaþola um atvik og áhrif þess á hann. Hvað sem líður aðdraganda að atvikinu réttlætir það ekki viðbrögð ákærða sem fylgdu í kjölfarið. Að virtum framburði brotaþola og fyrrgreinds vitnis er hvað sem öðru líður sannað að hótanirnar hafi verið til þess fallnar að vekja hjá brotaþola ótta um líf sitt, heilbrigði og velferð.

Með vísan til framangreinds er sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sökog er háttsemi hans rétt heimfærð til refsiákvæðis í ákæru.

Ákæra dagsett 24. febrúar 2022

Ákæruliður 1

Í frumskýrslu lögreglu frá 20. mars 2020 kemur fram að klukkan 15:31 hafi lögregla verið kölluð til að [...] vegna ráns. Maður hafi ruðst inn í íbúð og ógnað íbúum þar með hníf. Hann hafi tekið síma og peninga og hlaupið í burtu af vettvangi. Maðurinn hafi verið klæddur í gulan vinnugalla með hettu og hafi sagst heita Ó-kk-nf.

Lögreglumenn hafi rætt við brotaþola, sem eru hjón, á vettvangi en fram kemur að þau hafi verið í sjáanlegu uppnámi. Greindi brotaþoli H svo frá að maður hefði hringtí sig og sagst ætla komast í heimsókn. Hann hefði síðan hringt á dyrabjöllunni, sagt til nafns og brotaþoli hleypt honum inn. Maður þessi hefði síðan sparkað upp dyrunum að íbúðinni og ógnað þeim hjónum með hníf og krafist peninga. Hann hefði tekið pening og síma brotaþola I sem þau lýstu frekar. Í kjölfarið fór lögregla að Gistiskýlinu við [...] og kom þá fram í samtali við starfsmenn að ákærði, sem þar dvaldist, hefði verið klæddur í gulan vinnugalla fyrr um daginn.

Ákærði var handtekinn 21. mars 2020 og reyndist hann vera í annarlegu ástandi. Á honum fannst blár „butterflyhnífur“, sem var ekki beittur heldur einhvers konar æfingar hnífur, eins og segir í skýrslunni. Þá var hann með rautt hulstur utan af snjallsíma sem brotaþoli staðfesti síðar að væri hennar. Hann gaf skýrslu hjá lögreglu í kjölfar handtökunnar og neitaði þá að tjá sig um sakarefnið að öðru leyti en því að hann þekkti brotaþola H og hefði keypt af honum lyf.

Tekin var önnur skýrsla af ákærða 25. janúar 2022 og kvaðst hann hafa komið á heimili brotaþola H til að kaupa af honum lyf. Hann hefði afhent honum pening þegar brotaþoli hefði lokað á hann án þess að láta hann fá lyfið. Hefði ákærði þá sparkað upp hurðinni og tekið peninginn aftur. Ákærði kvaðst ekki muna eftir því að hafa tekið farsíma og að fundist hefði hulstur á honum við handtöku.

Í skýrslunni kemur fram að hnífurinn, sem ákærði kannast við að hafa verið með á sér umrætt sinn, sé æfinga hnífur, þ. e. bitlaus málmhnífur.

Brotaþolar gáfu skýrslu hjá lögreglu 24. mars 2020. Kom fram hjá þeim að ákærði hefði hringt í H. Hann hefði komið á staðinn og otað hníf að brotaþola H og ruðst inn þegar hann náði að ýta honum út fyrir. Hann hefði síðan vaðið í brotaþola og lýsti hann því frekar hvernig hann veittist að honum og síðan brotaþola I. Þá hefði hann tekið farsíma af henni. Brotaþolar kváðu ákærða einnig hafa tekið peningaseðla sem voru í anddyrinu, 6– 7000 krónur. Fram kom hjá brotaþola H að hann væri sjúklingur og hefði því ekki getað varist. Hann fyndi til eftir atlögu ákærða í brjóstinu hægra megin og lærinu vinstra megin eftir að hann datt í jörðina. Þá væri hann með rispur á hægri hendi eftir hnífinn sem ákærði hefði otað að honum. Kvaðst hann ætla að leita sér læknisaðstoðar.

Brotaþolar leituðu á heilsugæslu í kjölfar skýrslutöku hjá lögreglu. Í læknisvottorði brotaþola H kemur fram að brotaþoli hafi verið með yfirborðsáverka, skrámur á hægri handlegg, eftir að árásarmaðurinn lagði til hans með hníf. Þá hafi brotaþoli fundið fyrir eymslum hægra megin í brjóstkassa og verk í vinstra læri eftir að hafa fallið við er árásarmaðurinn braut sér leið inn í íbúðina.

Í læknisvottorði brotaþola I kemur fram að hún hafi kastast til þegar árásarmaður átti í átökum við eiginmann hennar og hafi hún lent á vinstri hlið ofan á tösku sem lá á gólfinu. Hafi hún fundið mikið til í síðunni næsta dag. Við skoðun hafi komið í ljós eymsli og mar sem gæti samrýmst sögu brotaþola.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði kvaðst hafa farið heim til brotaþola til þess að kaupa morfíntöflu og hefði hann hringt og boðað komu sína. Brotaþoli hefði hins vegar tekið af honum pening sem hann hafði meðferðis, 5000 kr., og lokað svo á hann. Kvaðst ákærði þá hafa opnað hurðina og farið inn. Brotaþoli hefði þá beint að honum haglabyssu. Kvaðst ákærði þá hafa rifið hana af honum og ýtt við honum. Hann hefði ekki ætlað að ráðast á gamlan mann en viljað fá sinn pening. Kvað ákærði sig ekki reka minni til þess að brotaþoli hefði dottið enda hefði hann ekki ýtt honum fast. Hefðu ekki orðin nein átök „þannig“. Hugsanlegt væri að brotaþoli hefði marist þegar ákærði ýtti honum frá sér enda væri hann gamall maður. Ákærði kvaðst ekki muna eftirað hafa séð vitnið I en hann legði ekki í vana sinn að ráðast á konur. Hann hefði komið sér út þegar hann heyrði karlmannsrödd segja að hringt yrði á lögreglu. Ákærði kannaðist ekki við að hafa tekið síma umrætt sinn. Hann ætti sjálfur rauða far símahulstrið. Aðspurður kannaðist ákærði við að hafa verið með æfingahníf en ekki að hafa tekið hann upp í íbúðinni. Hann hefði hins vegar varið sig þegar haglabyssu var beint að honum.

Brotaþoli H kvaðst hafa verið heima hjá sér þegar maður hefði komið. Brotaþoli hafi opnað uppi, en íbúð hans væri á þriðju hæð. Hefði hann séð að maðurinn var með hníf sem hann otaði að honum. Hefði brotaþoli reynt að loka hurðinni. Maðurinn hefði svo djöflast á hurðinni, en læsingin var biluð og hefði því gefið eftir. Maðurinn hefði komið gargandi inn. Kvaðst brotaþoli hafa verið nýkominn úr uppskurði og ekki haft roð í manninn. Hefði hann hálfpartinn dottið á gólfið. Kona hans hefði tekið upp síma og hefði maðurinn þá henst á hana og hún dottið um tösku á gólfinu. Maðurinn hefði gargað og rifið af henni símann. Hann hefði svo tekið 7000 kr. af náttborðinu og haft sig á brott. Spurður um afleiðingar kvaðst brotaþoli hafa verið í áfalli en maðurinn hefði stungið hann í handlegginn og hann fengið smáskurð. Þá hefði hann fundið fyrir stífleika. Aðspurður kvaðst brotaþoli ekki hafa haft vopn við höndina. Hann kvaðst aðspurður ekki kannast við að maðurinn hefði ætlað að kaupa af sér lyfseðilsskyld lyf.

Brotaþoli I kvaðst ekki hafa verið vitni að því sem gerðist í upphafi en hún vissi að maður hefði komið og H opnað fyrir honum. Hann hefði síðan ætlað að loka á hann en maðurinn ætt inn og ráðist á H. Maðurinn hefði verið með hníf og rispað hann á handlegg. Síðan hefði J dottið og legið á gólfinu eftir það. Brotaþoli kvaðst hafa komið fram og séð átökin. Maðurinn hefði tekið símann af henni en síminn hefði verið í rauðu hulstri. Þau hefðu tekist á um símann en þegar hann reif hann af henni hefði hún dottið um opna ferðatösku sem lá á gólfinu og lent á brún hennar. Þá hefði hann tekið peninga af borðinu og hefði brotaþoli heyrt hann segja „komdu með þetta“. Hún kvað H ekki hafa haft vopn en staðfesti eftir að framburður hennar hjá lögreglu var borinn undir hana að maðurinn hefði ætlað að kaupa rítalín af H. Brotaþoli kvað H-x-x mikinn sjúkling og hefði verið erfitt að fá hann af stað til læknis. Sjálf hefði hún fundið til eymsla í síðunni eftir átökin og verið marin.

Lögreglumaður nr. [...] lýsti aðkomu sinni að málinu en hann kom á vettvang eftir að tilkynning barst vegna ráns. Fram hefði komið að maður hefði ráðist inn, ógnað og veist að brotaþolum og haft á brott með sér fjármuni. Efni hefðu ekki staðið til þess að mati vitnisins að rannsaka vettvang frekar.

Niðurstaða

Ákærði kannast við að hafa komið á heimili brotaþola í þeim tilgangi að kaupa lyf og að til átaka hafi komið á milli hans og brotaþola H. Hann neitar því að hafa átt upptökin að átökunum og kveður brotaþola hafa ógnað sér og tekið af sér peninga sem hann hafi ætlað til lyfjakaupa. Brotaþoli H ber á annan veg og kveður ákærða hafa ráðist á sig og brotaþola I að fyrra bragði og að tilefnislausu. Þá hafi hann haft á brott með sér fjármuni þeirra brotaþola, peningaseðla og farsíma.

Brotaþolar báru bæði í skýrslutöku hjá lögreglu að ákærði hefði boðað komu sína með símtali til H. Staðfesti I þetta fyrir dóminum og hvert erindið hefði verið. Samræmist það því sem ákærði hefur borið um, annars vegar hjá lögreglu og hins vegar hér fyrir dómi. Framburður þeirra beggja var trúverðugur. Telur dómurinn því sannað að ákærði hafi boðað komu sína á heimili brotaþola og átt ákveðið erindi.

Engin vitni eru að upphafi átaka á milli ákærða og brotaþola H. Ástæða þess að til þeirra kom er því ósönnuð. Ekkert liggur fyrir um að vopn hafi verið á staðnum. Á hinn bóginn er sannað með framburði ákærða sjálfs og brotaþola H að ákærði hafi ruðst inn í íbúðina og komið hafi til átaka í kjölfarið. Kannaðist ákærði við að hafa ýtt við brotaþola H og að hafa haft æfingahníf á sér. Brotaþoli I blandaðist inn í þau átök og lýsti þeim með trúverðugum hætti. Hefur lýsing brotaþola á átökunum verið stöðug frá upphafi. Verður ekki hjá því litið að ákærði var í mikilli óreglu á þeim tíma sem ræðir, sem vafalaust hefur einhver áhrif á minni hans og upplifun. Eins og áður greinir hafði ákærði í fórum sínum við handtöku æfingahníf og rautt símahulstur sem brotaþoli I átti.

Samkvæmt framangreindu þykir sannað að ákærði hafi ruðst inn í íbúð brotaþola, tekið til baka peningana sem dómurinn telur sannað að hafi verið hans eign, veist að brotaþolum með þeim hætti sem lýst er í ákæru og tekið farsíma brotaþola af henni. Þá þykir sannað með vísan til læknisvottorða í málinu og trúverðugum framburði brotaþola að sennileg afleiðing átakanna hafi verið þeir áverka rog eymsli sem tiltekin eru í ákæru. Skýringar brotaþola á því hvers vegna þau fóru ekki rakleiðis á slysadeild heldur í kjölfar kæruskýrslu er trúverðug.

Samkvæmt framansögðu hefur ákærði gerst sekur um rán og er brot hans rétt heimfært til refsiákvæðis í ákæru.

II.

Ákærði er fæddur í [...] 1997. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 22. febrúar 2022, var hann dæmdur í sex mánaða fangelsi, skilorðsbundið til tveggja ára, fyrir rán með dómi 11. mars 2015. Hann var dæmdur í átján mánaða fangelsi 18. desember 2015 fyrir þjófnað, rán, gripdeild, fjársvik, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, vörslur fíkniefna og vopnalagabrot. Þá var hann dæmdur í 30 daga fangelsi 27. apríl 2016 fyrir líkamsárás, vörslur fíkniefna og tilraun til þjófnaðar. Hann gekkst síðan undir sektargreiðslu með viðurlagaákvörðun 30. mars 2017 fyrir akstur sviptur ökuréttindum, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og lyfjaakstur. Hann var dæmdur í tíu mánaða fangelsi 2. mars 2018 fyrir líkamsárás, rán og þjófnað. Þann 15. maí 2019 var hann dæmdur í tólf mánaða fangelsi fyrir akstur sviptur ökuréttindum, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, lyfjaakstur, nytjastuld, rán, þjófnað, húsbrot, líkamsárás og vopnalagabrot. Þá var ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi 24. janúar 2020 fyrir þjófnað, nytjastuld, skjalabrot og akstur sviptur ökuréttindum. Loks var hann dæmdur í fimm mánaða fangelsi fyrir akstur sviptur ökuréttindum, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, akstur án gildra ökuréttinda, þjófnað, hylmingu, vopnalagabrot og vörslur fíkniefna.

Brot ákærða samkvæmt ákæruliðum 1– 10 í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 12. október 2021, voru framin fyrir uppsögu dómsins frá 12. mars 2020 og verður honum því dæmdur hegningarauki samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Við ákvörðun refsingar verður við það miðað að ákærði hafi nú gerst sekur í fimmta sinn innan ítrekunarramma 3. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og í þriðja sinn sekur um akstur sviptur ökuréttindum vegna brots í ákærulið tólf í ákæru dags. 12. október 2021.

Ákærði hefur nú verið fundinn sekur um fjölmörg brot, bæði sérrefsilagabrot og brot á almennum hegningarlögum. Hann hefur játað þau að langstærstum hluta og verður það virt honum til refsimildunar, sbr. 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Hvað varðar 7. tl. ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu er litið til atvika að nokkru og þess að atvikið hafði óverulegar afleiðingar samkvæmt gögnum málsins. Þá er litið til þess varðandi 1. tl. ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 24. febrúar 2022 að áverkar brotaþola voru ekki alvarlegir og þýfið telst vera smáræði.

Á hinn bóginn er til þess litið að ákærði er nú sakfelldur fyrir fjölmörg brot, sum ítrekuð eins og áður greinir. Til að mynda hefur hann ítrekað gerst sekur um rán. Þá hefur hann ítrekað verið fundinn sekur um auðgunarbrot, þar á meðal þjófnaði, gripdeild, hylmingu og rán. Verður við ákvörðun refsingar litið til 218. gr. c, 2. mgr. 244. gr. og 255. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir þjófnað í félagi við annan mann, sbr. ákærulið tvö í ákæru dags. 24. febrúar 2022, þar sem umtalsverðum verðmætum var stolið og ásetningur til verksins var mikill. Verður það virt ákærða til refsiþyngingar og í því sambandi vísast til 1., 2. og 6. tl. 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar er til þess litið að verulegur dráttur hefur orðið á rannsókn og saksókn hjá lögreglu í málum ákærða en elstu brot ákærða eru umfangslítil brot frá árinu 2019. Þessi dráttur hafði m. a. áhrif á framvindu reksturs málsins fyrir dómi. Þá hefur einnig orðið dráttur af öðrum ástæðum sem ákærða verður ekki um kennt.

Með hliðsjón af sakarefni málsins þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 16 mánaða fangelsi. Að virtum sakarferli ákærða þykja ekki efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru er ævilöng svipting ökuréttar ákærða áréttuð frá uppkvaðningu dómsins að telja.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru eru gerð upptæk til ríkissjóðs samtals 5,29 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni og samtals 555,31 gaf brúnu dufti sem innihélt ávana-og fíkniefnin 5 F- MDMB- PICA og 4 F- MDMB- BINACA, sem lögregla lagði hald á við rannsóknir málanna.

Ákærði hefur fallist á bótakröfu G og er hún samþykkt eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði. Við ákvörðun málsvarnarlauna er litið til tímaskýrslu verjanda en mál ákærða hafa útheimt talsverða vinnu, m. a. á rannsóknarstigi. Þá skal ákærði greiða samtals 411.493 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt sakarkostnaðaryfirlitum dags. 12. október 2021 og 24. febrúar 2022.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið V-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, Ó-kk-nf Þ-kk-nf I-kk-nf, sæti fangelsi í 16 mánuði Áréttuð er ævilöng svipting ökuréttar ákærða frá birtingu/uppkvaðningu dómsins að telja.

Upptæk eru gerð til ríkissjóðs samtals 5,29 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni og samtals 555,31 gaf brúnu dufti sem innihélt ávana- og fíkniefnin 5 F- MDMB- PICA og 4 F- MDMB- BINACA.

Ákærði greiði G, kt. [...], 115.468 krónur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 19. mars 2020 til 9. janúar 2022 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 1.757.700 krónur og 411.493 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf