E-7069/2005

Mál þetta var höfðað 8. nóvember 2005 og dómtekið 27. f.m.

Stefnandi er K-x-x D-x-x A-x-x B-x-x, Hólsvegi 4, Eskifirði.

Stefndi er Veitingahúsið Austurvöllur ehf., Austurstræti 12 a, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér skuld að fjárhæð 435.169 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. janúar 2004 til greiðsludags og málskostnað eins og málið væri ekki gjafsóknarmál en stefnanda var veitt gjafsóknarleyfi 31. október 2005.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hennar.

Stefndi rekur Óðal, erótískan dansstað, í Austurstræti. Stefnandi hóf störf, ásamt tveimur öðrum stúlkum frá Brasilíu, sem dansari hjá stefnda þann 10. september 2003. Stefndi sótti um atvinnuleyfi til handa stefnanda og tók það upphaflega til tímabilsins til 20. september 2003. Áður en atvinnuleyfið rann út var samningur stefnanda og stefnda framlengdur og jafnframt var atvinnuleyfi stefnanda framlengt til 20. desember 2003. Í byrjun desember 2003 samdist aðilum um áframhaldandi störf stefnanda í þágu stefnda. Sótt var um framlengingu á atvinnuleyfi stefnanda og þann 1. desember 2003 var gerður tímabundinn ráðningarsamningur með gildistíma til 20. mars 2004 og skyldu laun stefnanda nema 150.000 krónum á mánuði.

Ágreiningur aðila um málsatvik lýtur að starfslokum stefnanda.

Í stefnu segir að í byrjun janúar 2004 hafi stefnanda ásamt annarri brasilískri stúlku skyndilega verið sagt upp störfum hjá stefnda. Uppsögnin hafi verið með þeim hætti að fimmtudaginn 8. janúar 2004 hafi stúlkunum verið tjáð að þær ættu að dansa í síðasta skipti laugardaginn 10. janúar 2004 og vera farnar út úr íbúð, sem þær dvöldu í á vegum stefnda, sunnudaginn 11. janúar. Stefnandi hafi ekki séð sé annað fært en að fara að fyrirmælum stefnda. Stefnandi hafi vegna uppsagnarinnar leitað til Alþýðusambands Íslands, stéttarfélags hennar samkvæmt ráðningarsamningi, sem hafi bent henni á að leita aðstoðar lögmanns sem hafi þegar í stað sent innheimtubréf, dags. 12. febrúar 2003, þar sem farið var fram á laun út samningstímann.

Í greinargerð stefnda segir að þann 5. desember 2003 hafi stefnandi upplýst að hún hefði skipt um skoðun og ætlaði að hætta störfum og fara af landinu fyrir jólin, Þetta hafi komið sér afar illa fyrir stefnda enda vandasamt að fá aðra stúlku til starfa með svo skömmum fyrirvara. Úr hafi orðið að stefnandi samþykkti að starfa fram yfir áramót og hætta í byrjun janúar 2004. Þann 12. janúar 2004 hafi síðan verið gengið frá lokauppgjöri launa stefnanda sem hún hafi undirritað án fyrirvara og réttarsambandi aðila hafi því endanlega lokið þann dag.

Dómkrafa stefnanda er þannig sundurliðuð:

1) Laun frá 12. janúar 2004 til 12. mars 2004, samtals tveir mánuðir á 150.000 krónur, 300.000 krónur. 2) Laun frá 12. mars 2004 til 20. mars 2004, átta dagar, 55.376 krónur. 3) Orlof 10,17% af heildarlaunum 36.142 krónur. 4) Innborgun á flugmiða 43.651 króna.

Stefnandi byggir kröfur sínar á almennum reglum vinnuréttarins og meginreglum samningaréttar, m.a. um skuldbindingargildi samninga. Tímabundnum ráðningarsamningi verði ekki slitið með uppsögn á ráðningartímanum nema sérstaklega hafi verið samið um uppsagnarheimild innan ráðningartímans. Í ráðningarsamningi stefnanda hafi slíkt ákvæði ekki verið og því geri hún kröfu til launa út uppsagnartímann. Dráttarvaxtakrafa byggist á meginreglu vinnuréttarins um gjaldfellingu launa og uppsafnaðra réttinda við starfslok. Síðasti starfsdagur stefnanda hafi verið laugardagurinn 10. janúar 2003 og sé gerð krafa til greiðslu launa ásamt dráttarvöxtum frá næsta virka degi á eftir. Krafa um orlof byggist á orlofslögum nr. 30/1987. Um kröfu til endurgreiðslu á flugmiða bendir stefnandi á að samkvæmt samkomulagi hafi stefndi átt að greiða flugmiða stefnanda en ekki hún sjálf. Þrátt fyrir það hafi stefndi dregið kostnað vegna flugmiða stefnanda af launum hennar.

Sýknukrafa stefnda byggist á því að stefnandi hafi sjálf slitið ráðningarsamninginn með því að lýsa því yfir, löngu fyrir lok samningstíma, að hún hygðist hætta störfum fyrir jólin 2003. Stefnandi hafi á engan hátt sannað að stefndi hafi vikið henni frá störfum og séu engin gögn lögð fram því til stuðnings. Óumdeilt sé að stefnandi mætti ekki til starfa eftir 12. janúar 2004 og hafi stefnda ekki staðið til boða vinnuframlag hennar á því tímamarki sem kröfur stefnanda lúta að. Vinnusamband sé tvíhliða samningssamband og hljóti skylda stefnda til greiðslu launa að vera háð því að stefnandi efni vinnuskyldu sína á móti.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefnandi eigi rétt á greiðslum frá stefnda vegna hinnar ætluðu uppsagnar er allt að einu byggt á því að sýkna beri stefnda í heild en ella að hluta. Á því er byggt að stefnandi hafi haft tekjur frá þriðja aðila á tímabilinu frá 12. janúar til og með 20. mars 2004 sem eigi að koma kröfum hennar til frádráttar. Kröfu stefnanda um flugmiða til Brasilíu er mótmælt. Er stefnandi hafi komið til landsins hafi hún fengið flugmiða báðar leiðir, hann hafi verið greiddur af umboðsskrifstofu hennar en stefndi séð um að draga samsvarandi fjárhæð af launum hennar samkvæmt samkomulagi þar um. Um dráttarvexti er því haldið fram að þá beri að reikna til samræmis við það hvenær launauppgjör á hinu umdeilda tímabili hefðu farið fram.

Lögmaður stefnanda reit stefnda bréf 12. febrúar 2004 þar sem segir að tveir fyrrverandi starfsmenn stefnda, þ.e. stefnandi og A-x-x P-x-x D-x-x P-x-x hafi leitað til hans vegna uppsagnar þeirra frá störfum í þágu Óðals. Samkvæmt upplýsingum frá þeim hafi þær dansað á Óðali um nokkurn tíma er þeim hafi skyndilega verið sagt upp störfum í byrjun janúar 2004. Nánar tiltekið hafi þeim verið tjáð fimmtudaginn 8. janúar að þær ættu að dansa í síðasta skipti laugardaginn 10. janúar og vera farnar út úr íbúð sem þær hafi dvalist í á vegum fyrirtækisins sunnudaginn 11. janúar sem þær og hafi gert. Í svarbréfi lögmanns stefnda, dags. 7. apríl 2004, segir að þrjár brasilískar konur hafi komið til starfa hjá veitingahúsinu og hafið störf 20. maí 2003, þ.e. hinar tvær framangreindu og ein kona til viðbótar (L-x-x B-x-x C-x-x). Í byrjun desember 2003 hafi komi fram sú ósk þeirra allra þriggja að fá áframhaldandi ráðningu. Vinnumálastofnun hafi því verið send umsókn um framlengingu á atvinnuleyfi og nýir ráðningarsamningar verið gerði í því skyni. Þann 5. desember 2003 hafi stefnandi og A-x-x lýst því yfir í vitna viðurvist að þær vildu losna undan samningnum. Stefndi hafi ekki átt annarra kosta völ en að fallast á þá kröfu en þó hafi orðið úr að þær hafi samþykkt að vinna fram að 5. janúar 2004.

Frammi liggur bréf stefnda, dags. 15. janúar 2004, til Útlendingastofnunar þess efnis að stefnandi hafi lokið störfum hjá stefnda 5. janúar 2004. Þá liggur frammi launauppgjör stefnda við stefnanda 12. janúar 2004 og er það undirritað af stefnanda.

Vitnið E-kvk-nf B-kvk-nf J-kvk-nf er fyrrverandi starfsmaður stefnda en starfaði þar um árabil, m.a. á þeim tíma sem um ræðir í málinu og sá um samskipti við stúlkurnar sem dönsuðu þar. Hún staðfesti það sem haldið er fram af hálfu stefnda um atvik að starfslokum stefnanda. Hinu sama gegnir um vætti M-x-x S-kk-ef sem starfaði hjá stefnda sem dansari á sama tíma og stefnanda. Hún kvaðst aldrei hafa heyrt stefnanda segja að hún hefði verið rekin.

Vitnið J-kk-nf Ö-kk-nf P-x-x kvaðst hafa verið barþjónn hjá stefnda en verið rekinn með hálftíma fyrirvara í nóvember 2003 vegna þess að hann var farinn að “slá sér upp” með A-hk-þgf. Hann kvað hana hafa komið grátandi til sín í byrjun janúar 2004, á miðvikudegi eða fimmtudegi, vegna þess að hún hefði verið rekin og verið fyrirskipað með tveggja daga fyrirvara að yfirgefa heimili sem hún hefði haft. Eftir það hafi hún búið hjá sér en farið síðan heim. Hann kvaðst hafa tekið að sér að aðstoða A-kvk-þf og stefnanda við að ná rétti sínum en það sé ekki rétt að þær hafi viljað hætta heldur hafi þær verið reknar.

Af hálfu stefnanda hafa ekki verið færðar fram sönnur fyrir því að starfslok hennar hafi orðið fyrir það að hún hafi verið rekin eða að henni hafi verið meinað að efna ráðningarsamninginn frá 1. desember 2003 að sínu leyti með því að rækja vinnuskyldu sína. Verður því ekki fallist á kröfuliði hennar sem af þessu eru leiddir.

Kröfuliður stefnanda “Innborgun á flugmiða 43.651 króna” byggist á því að með launauppgjöri 2. október 2003 var sú fjárhæð dregin af stefnanda vegna flugfarseðils. Undirritun stefnanda á uppgjörið er án athugasemda og ekki er sýnt fram á að samið hafi verið um að stefndi kostaði flugferðir stefnanda til landsins eða frá.

Samkvæmt þessu er niðurstaða dómsins sú að sýkna beri stefnda af kröfum stefnanda. Eftir atvikum þykir mega ákveða að málskostnaður skuli falla niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar 350.000 krónur.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Veitingahúsið Austurvöllur ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, K-x-x D-x-x A-x-x B-x-x.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar 350.000 krónur.

S-kk-nf H. S-kk-nf.