S-30/2015

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 12. apríl, er höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á Akureyri á hendur X. Fyrri ákæra er gefin út 11. marz 2015 og er hún „fyrir eftirtaldar líkamsárásir, hótanir og fíkniefnalagabrot:

I. (024-2014-3675)

Með því að hafa sunnudaginn 27. júlí 2014, fyrir utan íbúðarhúsið að Klapparstíg 5 á Akureyri, ráðist að barnsmóður sinni [A] og kýlt hana í bringuna með krepptum hnefa og síðan ýtt við henni þannig að hún féll í jörðina. Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

II. (024-2014-4729)

Með því að hafa mánudaginn 16. september 2014, fyrir utan íbúðarhúsið að [...], ráðist aftur að [A] og hrint henni þannig að hún féll í jörðina og þar sem hún lá í jörðinni sparkað í læri hennar og kýlt hana í upphandlegg og tekið hana síðan hálstaki, en á meðan á þessu stóð hótað henni með eftirfarandi orðum: „Ég ætla að drepa þig, þú veist ekki hversu mikið mig langar að drepa þig“ og „þú veist að ég er að fara í fangelsi og allan þann tíma sem ég mun vera inni ætla ég að reyna að finna útkomu á því hvernig ég á að drepa þig til að komast upp með það, þú munt hverfa án þess a enginn viti af.“Afleiðingar þessarar árásar fyrir brotaþola [voru] að hún hlaut eymsli yfir hálshrygg sem og brjósthrygg, eymsli hægra megin á upphandlegg, eymsli á miðju læri og yfirborðsáverka á vinstra framarm.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

III. (024-2014-6233)

Með því að hafa fimmtudaginn 18. desember 2014, í miðbæ Akureyrar, sunnan við Hofsbót 4, ráðist í þriðja sinn að nefndri barnsmóður sinni [A] og ýtt við henni og kýlt hana síðan í bringuna og tekið upp hníf og lagt hann að hálsi hennar og hótað henni á eftirfarandi hátt: „Þú veist að ég á eftir að drepa þig.“ Afleiðingar [þessarar] árásar fyrir brotaþola [voru þær] að hún hlaut sprungu á bringubeini.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. sbr. 11. gr. laga nr. 20, 1981.

IV. (024-2014-5560)

Með því að hafa þriðjudaginn 11. nóvember 2014, verið með í vörslum sínum 3,4 grömm af maríhúana, en efnin fundust í vörslum hans þar sem hann lá á gjörgæsludeild Sjúkrahússins á Akureyri við Eyrarlandsveg.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65, 1974, með síðari breytingum og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta upptöku á efnum þeim, sem lögreglan lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 29.106, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001.

Einkaréttarkrafa

Í málum vegna ákæruliða I-III gerir [A], bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. [1.200.000 vegna miska og 38.241 krónu skaðabótakröfu] með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38, 2001, um vexti og verðtryggingu frá 27. júlí 2014 til þess dags sem einn mánuður er liðinn frá því að bótakrafan var birt ákærða, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38, 2001, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist hæfilegrar þóknunar vegna starfa réttargæslumanns að viðbættum virðisaukaskatti að mati réttarins, eða samkvæmt málskostnaðarreikningi verði slíkur reikningur lagður fram.“

Síðari ákæra er gefin út 8. júní 2015 og er „fyrir eftirtalin hegningarlagabrot framin á Akureyri 2015:

I.

Fyrir þjófnað, með því að hafa miðvikudaginn 18. mars, stolið einum fleyg af Captain Morgan rommi, að verðmæti 2.998, úr verslun Vínbúðarinnar að Hólabraut 16 á Akureyri.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr., almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

II.

Fyrir tilraun til þjófnaðar, með því að hafa föstudaginn 8. maí, í þjófnaðarskyni í versluninni Sportveri, í verslunarmiðstöðinni Glerártorgi á Akureyri, farið með tvær peysur af gerðinni Cintamani og Adidas, samtals að verðmæti ca kr. 33.000-, inn í mátunarklefa í versluninni og klætt sig í báðar peysurnar og gengið síðan út úr versluninni, en skilið peysurnar eftir fyrir utan verslunarmiðstöðina þegar starfsmaður verslunarinnar og aðrir kaupmenn í verslunarmiðstöðinni höfðu afskipti af honum.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Málin voru sameinuð.

Ákærði játar sök samkvæmt IV. ákærulið fyrri ákæru og samkvæmt síðari ákæru. Hann neitar sök að öðru leyti. Hann krefst vægustu refsingar sem lög heimili. Verjandi hans krefst málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Málavextir

Ekki þykir ástæða til að rekja málavexti í þeim tilvikum þar sem ákærði játar sök.

Fyrri ákæra, ákæruliður I

Samkvæmt lögregluskýrslu var lögreglu tilkynnt um líkamsárás við ... kl. 18:56 hinn 27. júlí 2014. Á vettvangi hafi lögregla hitt A, hér eftir nefnda brotaþola, og hafi hún sagt ákærða hafa ráðizt á sig eftir að þeim hefði orðið sundurorða. Hafi hann slegið hana í andlitið og stjakað við henni þannig að hún hafi dottið í gangstéttina fyrir utan húsið. Hafi ákærði síðan yfirgefið svæðið.

Í skýrslunni er haft eftir brotaþola að hún vilji ekki leggja fram kæru vegna atviksins. Samkvæmt annarri skýrslu kom hún svo á lögreglustöð hinn 15. september sama ár og lagði fram kæru vegna þessa atviks og þeirra sem fjallað er um í ákæruliðum II og III í fyrri ákæru.

Fyrri ákæra, ákæruliður II

Í lögregluskýrslu segir að brotaþoli hafi komið á lögreglustöðina hinn 15. september 2014 og tilkynnt um líkamsárás sem hún hefði orðið fyrir á heimili sínu skömmu áður. Er haft eftir henni í skýrslunni að ákærði hafi komið heim til hennar, ráðizt á hana og hent henni niður, fyrir utan húsið, og hótað henni öllu illu ef hún krefði hann um aukið meðlag með barni þeirra. Í skýrslunni segir að ekki hafi verið sjáanlegir áverkar á brotaþola en henni hafi verið ráðlagt að leita á sjúkrahúsið fyndi hún til eymsla.

Þá segir í skýrslu að haft hafi verið símasamband við brotaþola daginn eftir og haft eftir henni að hún hafi tvívegis kastað upp og fengið höfuðkvalir og farið á slysadeild í framhaldi af því. Í útprentun úr bráðamóttökuskrá sjúkrahússins, sem liggur fyrir í málinu, segir að brotaþoli hafi komið á sjúkrahúsið hinn 15. september. Ekki hafi verið að finna mar eða sár á hársverði, snertiskyn og máttur hafi verið eðlileg bæði í andliti og útlimum. Við þreifingu hægra megin á upphandlegg hafi verið „aðeins bólga lateralt. Aðeins hiti einnig en þó ekkert að sjá, ekki að sjá mar. Á læri eru hún einnig snertiaum lateralt yfir miðju læri en það er ekki að sjá mar.“

Fyrri ákæra, ákæruliður III

Samkvæmt lögregluskýrslu kom brotaþoli á lögreglustöðina hinn 19. desember 2014 klukkan 15:15 og tilkynnti að ákærði hefði skömmu áður veitzt að sér, þar sem hún hefði verið stödd sunnan við Hofsbót 4. Hefði hann viljað hitta dóttur þeirra og ýtt „hressilega“ á brjóstkassa brotaþola og dregið upp hníf og otað að henni.

Samkvæmt áverkavottorði, dags. 15. janúar 2014 [svo] kom brotaþoli á slysa- og bráðamóttöku sjúkrahússins á Akureyri hinn 19. desember 2014 og sagðist hafa orðið fyrir líkamsárás daginn áður og hafa fengið þungt högg á bringuna. Um skoðun segir í vottorðinu: „Við skoðun lýsti hún ekki verkjum, hreyfði sig alveg eðlilega og var fullfrísk að sjá. Við skoðun var fyrst og fremst að sjá bólguhnúð á bringubeini rétt neðan við miðju og svolítil eymsli þar. Ekki sáust önnur áverkamerki við skoðun.“ Þá segir í vottorðinu: „Tekn var röntgenmynd af bringubeininu og sást þar örlítil óregla framan til neðanvert, líklega beinflís upp úr beininu. Ekki merki um rof aftan til í beininu og vökva- eða blóðsöfnun aftan við beinið.“ Hjartalínurit hafi verið eðlilegt. Undir vottorðið ritar B læknir.

Í annarri lögregluskýrslu er í samantekt haft eftir C, vinkonu brotaþola, að hún hafi „séð þegar [ákærði] kýlir [brotaþola] í bringuna. Þá hafði [brotaþoli] bakkað frá og ýtt [ákærða] frá sér. Þá sagðist C hafa tekið eftir því að [ákærði] væri með hníf. Hann hafði farið alveg upp að [brotaþola] og hótað henni með hnífnum og öskrað á hana“ en eftir það farið.

Í málinu liggur vottorð D sálfræðings, dags. 29. apríl 2015. Þar segir meðal annars: „[Brotaþoli] var greind með kvíðaröskun, þunglyndi og áfallastreitu 2012 eftir að hún varð vitni [að] alvarlegri árás en vanlíðan hennar jókst mjög er hún sjálf varð fyrir ítrekuðum árásum af hendi [föður] yngra barns hennar. [Brotaþoli] upplifir stöðugan kvíða og á erfitt með að vera ein. Treystir illa öðru fólki, er alltaf á varðbergi, er stöðugt hrædd um að verða fyrir barðinu á barnsföður en hann hefur ítrekað hótað henni lífláti. Kvíði hennar er sístyrktur af hringingum en barnsfaðir hringir reglulega úr ókunnugum símanúmerum til að tilkynna henni að hann muni á endanum ná að drepa hana. Hún er sífellt á verði og spennist mjög upp ef hún heyrir einhver hljóð að utan, bæði að nóttu sem degi, spennist líka upp og fær kvíðakast þegar síminn hringir og un ókunnugt númer er að ræða. [...] [Brotaþoli] á því mjög erfitt með að slaka á og er hrædd við að barnsföður takist ætlunarverk sitt. Þessi hræðsla og reynsla hefur því markað hennar daglega líf á alla vegu og smitast einnig yfir í börn hennar, hún hræðist sem dæmi að leyfa syni sínum að leika sér einum úti en hann er að verða sjö ára. Streita hennar er því mjög mikil og sístyrkt. [Brotaþoli] á einnig erfitt með svefn og hefur faðir hennar sofið á heimili hennar undanfarið vegna hræðslu hennar.“ Muni brotaþoli „þurfa mikla sálfræðiaðstoð til að vinna úr áföllum tengdum árásum [barnsföður].“

Skýrslur fyrir dómi

Fyrri ákæra, ákæruliður I

Ákærði sagði þau brotaþola hafa þráttað um ýmislegt, meðal annars dóttur þeirra, og eftir að þau hefðu þráttað „dálítið rösklega“ hefði ákærði kropið á annað hnéð til að tala við telpuna en brotaþoli þá orðið reið og hefði ráðizt á ákærða. Eftir að hafa beðið brotaþola þrisvar sinnum um að hætta atlögunni hefði ákærði ýtt við henni og hún við það dottið aftur fyrir sig. Ákærði hefði risið upp og reynt að reisa brotaþola á fætur en hún hefði þá öskrað að ákærði lemdi sig. Við þetta hefði sér brugðið og hann farið af vettvangi.

Ákærði sagðist hafa ýtt við brotaþola en ekki kýlt hana. Hann hefði verið með lófann upp en ekki krepptan hnefa.

Ákærði sagðist hafa verið allsgáður.

Brotaþoli sagði að ákærði hefði verið með dóttur þeirra um helgina og fengið að vera þá í íbúð brotaþola. Þegar þarna hefði verið komið hefði ákærði verið að fara en þau þá farið að rífast, „bara virkilega að rífast“ og hefði vafalaust heyrzt til þeirra langt frá. Þetta hefði verið utan húss. Ákærði hefði komið nálægt brotaþola sem hefði þá reist vindling sinn upp, við eigið andlit, og sagt honum að fara frá sér. Ákærði hefði þá ýtt sér og hún aftur sagt honum að fara. Eftir þetta hefðu þau haldið áfram að rífast. „Ég náttúrulega kann ekki að stoppa heldur þegar að ég byrja að rífast og þarna þá hef ég greinilega sagt eitthvað sem að hefur farið í hann, því að hann ýtti dóttur sinni sem sagt frá, svo að hann kæmist að mér, kýldi mig einu sinni og hrinti mér.“ Þá hefði nágrannakona, E, komið að enda verið búin að heyra eitthvað. Þegar ákærði hefði séð hana koma hefði hann hlaupið burt.

Brotaþoli sagði að ákærði hefði kýlt sig einu sinni með krepptum hnefa, neðan við öxl, „ekkert neitt fast“. Þá hefði hann ýtt henni, „eins og börn gera“.

Brotaþoli sagðist hafa orðið „smá aum“ en ekki hafa fengið neina áverka. Hún hefði ekki leitað læknis vegna þessa.

Vitnið E nágranni brotaþola kvaðst ekki hafa séð atvikið sjálft en hafa heyrt að eitthvað væri um að vera, einhvers konar hræðslu- eða sársaukaóp hefðu heyrzt að utan. Vitnið hefði litið út um glugga og séð brotaþola liggja á grasinu fyrir framan gluggann, grátandi. Vitnið hefði farið út og brotaþoli þá sagt ákærða hafa lamið sig eða sparkað til sín. Hefði brotaþoli sagzt vera aum í læri og hefði vitnið sagt henni að hringja á lögreglu, sem brotaþoli hefði gert. Vitnið sagðist ekki hafa séð ákærða á vettvangi en séð á eftir honum „upp [...]“. Dóttir brotaþola og ákærða hefði verið á vettvangi.

Vitnið sagði að brotaþoli hefði ekki nefnt að ákærði hefði verið með hótanir.

Vitnið F lögregluþjónn sagðist hafa komið á vettvang eftir að boð hefðu komið um að þar hefði verið ráðizt á konu. Brotaþoli hefði verið fyrir utan húsið ásamt nágrannakonu af efri hæð. Hefði brotaþoli sagt ákærða hafa hrint sér eftir rifrildi þeirra og hún lent á einhverjum steini á gangstéttinni. Lítið barn hefði einnig verið á vettvangi en ekki fleiri. Brotaþoli hefði verið „í sjokki“ og kennt til í baki.

Fyrri ákæra, ákæruliður II

Ákærði sagði þau brotaþola hafa verið að rífast og hún meðal annars hótað að taka dóttur þeirra frá ákærða „endanlega“. Kvaðst ákærði þá „vissulega“ hafa orðið „pínulítið ógnandi, ég er nú talsvert stærri en [brotaþoli] og svona ágætlega mikill að vöxtum og hérna ég stend fyrir framan hana og ég spyr hana hvað hún ætli að gera, þá stingur hún sígarettu, sem að hún var að reykja, í bringuna á mér“. Kvaðst ákærði ekki muna hvort hann hefði beðið brotaþola að hætta þessu eða hvort hann hefði sýnt einhverja „ógnandi tilburði“, en hún hefði þá reynt að reka vindlinginn í auga ákærða. Hann hefði þá slegið á hönd hennar og svo fært sig út að gangstétt sem þarna væri. Brotaþoli hefði tekið einhver spor eins hún hefði ætlað að gera atlögu að ákærða og hefði við það hrasað um grjót á stéttinni og fallið til jarðar. Þegar ákærði hefði ætlað að reisa hana við hefði hún öskrað á sig og sagt sér að koma sér í burtu. Hann hefði gengið af stað. Þegar hann hefði gengið fram hjá stofuglugga brotaþola hefði hún verið komin inn. Hún hefði opnað gluggann og þau aftur farið að rífast. Hún hefði meðal annars sagt að frekar myndi hún kæfa dóttur þeirra með kodda en að láta ákærða fá hana í hendur. Við þetta hefði hann orðið reiður og meðal annars tekið grjót og gert sig líklegan til að kasta því inn um rúðuna. Brotaþoli hefði þá stokkið bak við rúðuna og hefði ákærði haft á tilfinningunni að hún hefði beðið eftir að fá grjótið í sig. Hann hefði þá sleppt grjótinu og farið burt. Þegar hann hefði verið kominn talsvert frá húsinu hefði honum verið hugsað til þess að brotaþoli hefði hótað að meiða dóttur þeirra og hefði hann við það orðið reiður á ný og hlaupið að húsinu. Brotaþoli hefði þá verið „komin fyrir utan og ég keyri hana niður í jörðina. Ég var mjög reiður þarna og ég segi við hana, ég stend yfir henni og ég er öskrandi á hana að hérna ég hóta meðal annars að drepa sjálfan mig, það var gert í miklu fári, og síðan kemur þarna lögreglubíl og ég læt mig hverfa.“ Ákærði kvaðst muna þetta vel og hefði hann ekki hótað að drepa brotaþola, aðeins sjálfan sig.

Ákærði sagðist hafa verið allsgáður.

Brotaþoli sagði atvikið hafa orðið einum degi eða tveimur áður en hún hefði átt að bera vitni í opinberu máli gegn ákærða vegna hnífstunguárásar. Hefði hann verið búinn að vera í símasamskiptum við sig vegna þess og reynt að telja sig af því að bera vitni. Hefði hann haldið, eftir samtöl þeirra, að framburður hennar yrði sér óhagstæður, hún myndi jafnvel „ljúga einhverju upp á hann“, og hefði hann haldið áfram að hringja í brotaþola vegna þess. Hún hefði ekki svarað hringingum hans. Hún hefði verið heima hjá sér í stofusóffanum og þá skyndilega séð „bara froðufellandi andlit þarna í glugganum og hendina eitthvað inn eða reyna að krækja í mig“. Hún hefði þá tekið síma og hótað að hringja á lögreglu ef ákærði færi ekki. Hann hefði þá sagt eitthvað sem hún hefði ekki skilið og tekið upp grjót og ætlað að henda gegn um rúðuna. Hún hefði þá slegið númer lögreglunnar í símann og ítrekað hótun sína um að hringja. Ákærði hefði þá tautað eitthvað og tekið stól, sem verið hefði utan við húsið, og hent honum á götuna. Eftir þetta hefði brotaþoli haldið að ákærði hefði farið. Fimmtán eða tuttugu mínútum síðar hefði brotaþoli farið út og tekið stólinn og er hún hefði verið á leið aftur inn hefði hún heyrt „mjög þung fótatök bara á sprettinum“. Hefði ákærði komið hlaupandi og „þrykkti mér í jörðina“. Hefði hann ýtt á bringu hennar, fyrir neðan háls. Brotaþoli hefði lent með hnakkann í jörðina og vinstri öxlin lent á grjóti. Brotaþoli hefði „[dottið] út þarna í smá stund“ við höfuðhöggið en ákærði „bablaði þarna eitthvað“ sem hún hefði átt erfitt með að skilja. Brotaþoli hefði reynt að setjast upp en ákærði hefði þá sparkað í læri hennar og upphandlegg. Ákærði hefði sagt að hann ætlaði að drepa brotaþola og hefði tekið hana hálstaki, fast þangað til hún hefði byrjað að lognast út af en þá hefði hann sleppt. Ákærði hefði sagt að hann færi bráðum í fangelsi og allan tímann sem hann sæti inni myndi hann hugsa upp leið til að drepa brotaþola þannig að ekki kæmist upp. Næst hefði hann sagt að ef hún sæi um hann minningargrein í blaðinu þá væri það hennar sök, því hann ætlaði að fyrirfara sér. Ætti hún að vita að það væri henni að kenna. Að því sögðu hefði hann gengið burt.

Brotaþoli sagðist hafa farið á sjúkrahús vegna þessa og hafi læknar talið að hún hefði fengið heilahristing. Hefði hún verið í sjúkraþjálfun síðan og ekki hafa fullan styrk í öxlinni.

Brotaþoli sagðist ekki hafa sett logandi vindling á líkama ákærða.

Fyrri ákæra, ákæruliður III

Ákærði kvaðst hafa verið staddur nálægt leigubílastöðinni BSO þegar brotaþoli og C vinkona hennar hefðu séð hann og bent honum að koma til sín, sem hann hefði gert. Þær hefðu verið á bifreið og með son brotaþola með sér. Þau brotaþoli hefðu farið að tala saman og brotaþoli tekið að tala um dóttur þeirra, sem ákærði hefði beðið hana um að gera ekki. Kvaðst ákærði hafa farið að „öskra“ á brotaþola sem hefði þá ýtt sér. Fyrir aftan ákærða hefði verið klaki á götunni og „þegar ég er alveg að detta aftur fyrir mig þá ríf ég hendurnar upp úr vösunum, ég var í hérna síðum frakka, með vasahníf, [...] Ég set hendurnar fyrir mig, svona væntanlega til þess að fljúga ekki á hausinn sko, og er þá með þennan umtalaða hníf í hendinni.“ Hnífurinn hefði verið „lásahnífur“, ónýtur, hnífsblaðið brotið og hvorki hægt að opna hann né læsa. Hnífurinn hefði ekki opnazt og ekki farið upp að hálsinum að brotaþola. Þá kvaðst hann hafa ýtt við brotaþola með vinstri hendi, ekki fast, en ekki kýlt hana.

Ákærði sagðist hvorki hafa hótað að drepa né meiða brotaþola. Hann hefði hreytt í hana ókvæðisorðum og þar á meðal kallað hana „tussu“, en ekki hótað henni.

Ákærði sagðist hafa verið allsgáður, en „þunnur“.

Ákærði sagði að nafngreind vinkona brotaþola hefði síðar komið og sagt við sig að brotaþoli hefði sagt sér að „þetta sé nú mest allt saman lygi sko það sem hún er að segja“.

Ákærði var spurður um bótakröfu brotaþola og sagðist telja hana „ekki alveg kannski á rökum [reista]“ en leggja það atriði í hendur dómsins.

Brotaþoli sagðist hafa verið akandi í miðbænum með syni sínum og vinkonu sinni. Þau hefðu séð ákærða og „það fyrsta sem sonur minn gerir þegar hann sér hann er náttúrulega að hlaupa upp í fangið á honum“. Þau ákærði hefðu farið að tala saman og hefði brotaþoli talið sig óhulta. Ákærði hefði viljað hitta dóttur þeirra en brotaþoli svarað að ákærði mætti ekki koma til hennar þá viku sem hún hefði son sinn hjá sér. Hann hafi orðið reiður við og sagt að hún mætti ekki „halda barninu frá honum“. Þau hefðu farið að „hnakkrífast þarna og ég ýtti honum, ég viðurkenni það alveg, ég ýtti honum frá mér og ætlaði að labba í burtu þegar hann kýldi mig í bringuna og þá reyndi ég bara að tala við hann“, en það hefði ekki borið árangur. Næst hefði ákærði tekið „upp þennan blessaða hníf og þarna og kom með hann eitthvað svona að mér, sem sagt, hann kom ekki við hálsinn á mér en hann kom með hann upp að mér“. Hann hefði sveiflað hnífnum og það hefði endað með því að brotaþoli hefði öskrað og sonur hennar hefði öskrað og grátið inni í bifreiðinni. Þá hefði kona að nafni G komið að og einhver önnur líka og ákærði þá farið burt og upp í strætisvagn. Áður hefði hann sagt að „þetta væri ekki það síðasta sem að ég myndi sjá af honum og eitthvað svona sko, bara endalausar drápshótanir frá honum.“

Brotaþoli sagði að ákærði hefði ekki hrasað þegar hún hefði ýtt honum. Hann hefði kýlt sig með krepptum hnefa, nægilega þungu höggi til að hún fengi sprungu á bringubein. Hún hefði fengið mar og kúlu eftir. Vel mætti vera að eftir höggið hefði hún ýtt ákærða frá sér.

Brotaþoli sagðist hafa farið rakleitt á lögreglustöð og tilkynnt um atvikið.

Vitnið C kvaðst ekki muna mjög vel eftir atvikum en þó muna að hafa verið með brotaþola og syni hennar þegar ákærði hefði birzt. Vitnið hefði verið að setja son brotaþola inn í bifreið og þá heyrt brotaþola öskra. Lýsti vitnið þeim þannig að það hefði verði „vælandi öskur“. Vitnið hefði séð ákærða og brotaþola en ekki muna hvort átök hefðu verið milli þeirra og hvorki muna eftir höggum né hnífi. Drengurinn hefði fyrst orðið glaður að sjá ákærða en hræddur við öskrin.

Vitnið sagði að stúlka ein hefði haft samband við vinkonu vitnisins með þau boð til þess að vitnið ætti að breyta framburði sínum og „bera vitni gegn [brotaþola]“. Vitnið kvaðst ekki hafa fengið hótanir.

Vitnið sagði rétt eftir sér haft í lögregluskýrslu, þar á meðal að það hafi séð ákærða með hníf. Ekkert hefði þó rifjazt upp fyrir sér um þetta við að lesa skýrsluna. Líklegt væri hins vegar að það hefði munað atvik betur þegar það hafi talað við lögreglu. Vitnið sagði, við nánari spurningum, ákærða hafa ýtt við brotaþola með báðum höndum, en ekki höggi svo vitnið hefði séð.

Vitnið G áfengisráðgjafi hjá SÁÁ sagðist hafa séð „par vera að rífast og svona steyta í hvort annað, öskra á hvort annað og ýta við hvort öðru“. Vitnið hefði gengið að þeim og spurt hvað gengi á. Þau hefðu haldið áfram að öskra þar til þau hefðu farið í sundur. Hefði vitnið þá haldið sína leið.

Vitnið kvaðst ekki muna til þess að ákærði hefði verið með hníf í hendi. Þá kvaðst vitnið ekki muna til þess að hafa heyrt líflátshótanir. Vitnið sagði að sig minnti að brotaþoli hefði spurt: „Sástu hnífinn?“ Hefði brotaþoli verið mjög æst og í miklu ójafnvægi.

Vitnið kvaðst kannast við ákærða og brotaþola og hafa átt samskipti við ákærða í starfi sínu.

Vitnið B læknir sagði að til að valda áverka á bringubeini eins og lýst er í vottorði læknisins þyrfti að jafnaði þungt högg. Ekki nægði að ýta við manneskjunni til þess. Höggið þyrfti að koma beint framan á bringuna. Batahorfur væru að jafnaði góðar þótt ekki yrði sérstaklega fullyrt um það hér. Vitnið staðfesti vottorð sitt, sem hefði verið gefið út í janúar 2015 en ekki 2014 eins og misritazt hefði.

Vitnið D sálfræðingur staðfesti vottorð sitt. Vitnið sagði að frá því það hefði gefið út vottorð sitt hefði brotaþoli náð árangri og betri tökum á lífinu. Væri hún ekki eins kvíðin nú og áður. Hún væri enn með alvarlega streitu en væri betur stödd en áður. Enn væri þó nokkuð í land.

Þá gaf skýrslu H sjúkraþjálfari en ekki þykir ástæða til að rekja hana.

Niðurstaða

Ákærði játar sök samkvæmt IV. lið fyrri ákæru og samkvæmt síðari ákæru. Þær játningar fá stoð í gögnum málsins og þykir ekki ástæða til að efast um þær. Telst hann þar sannur að sök og hefur unnið sér til refsingar en háttsemi hans er þar rétt færð til refsiheimilda.

Í þeim ákæruliðum þar sem ákærði neitar sök er hann sakaður um líkamsárásir, sem sagðar eru varða við 1. mgr. 217. og 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hótanir sem sagðar eru varða við 233. gr. sömu laga.

Í fyrri ákæru eru í ákæruliðum II og III tilgreind orð sem ákærða er gefið að sök að hafa sagt við brotaþola og með þeim hótað henni svo varði við 233. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði neitar að hafa haft uppi slíkar hótanir. Um þetta atriði standa orð brotaþola gegn orðum ákærða, en önnur sönnunargögn um þetta voru ekki færð fram fyrir dómi. Í ljósi meginreglna sakamálaréttarfars um að sönnunarbyrði um það sem ákærða er í óhag hvíli á ákæruvaldinu og að sök teljist ekki sönnuð nema hún sé hafin yfir skynsamlegan vafa, þykir ekki unnt að slá föstu að ákærði hafi viðhaft þau orð og hótað brotaþola, svo sem honum er gefið að sök í ákærunni. Verður hann sýknaður af broti gegn 233. gr. almennra hegningarlaga.

Að því er varðar líkamsárás sem honum er gefin að sök í ákærulið I, fyrri ákæru, hefur ákærði fyrir dómi viðurkennt að hafa ýtt við brotaþola sem hafi við það dottið aftur fyrir sig. Er það sannað með þessu. Hann neitar að hafa kýlt brotaþola. Ekki voru vitni að atvikinu og sjálf segist brotaþoli enga áverka hafa fengið. Framburður vitnisins E, nágrannakonu brotaþola, tekur ekki af tvímæli um atvikið, enda kom hún ekki að fyrr en eftir það. Með vísan til áðurgetinna meginreglna sakamálaréttarfars verður því ekki slegið föstu að ákærði hafi kýlt brotaþola. Sannað er hins vegar að hann hafi hrint henni svo hún hafi dottið. Ekki verður litið svo á að það hafi haft neinn þann aðdraganda sem geri slíkt refsilaust. Er háttsemi ákærða réttilega færð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Í ákærulið II fyrri ákæru er ákærða gefið að sök að hafa hrint brotaþola, sparkað í læri hennar og kýlt í upphandlegg. Fyrir dómi sagðist hann hafa keyrt brotaþola niður í jörðina og er það sannað með því. Brotaþoli bar fyrir dómi að ákærði hefði einnig sparkað í læri hennar og upphandlegg. Með þeirri stoð sem framburður hennar um þetta fær í bráðasjúkraskrá telst þetta sannað gegn neitun ákærða. Er þessi háttsemi ákærða réttilega heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga í ákæru.

Í ákærulið III er ákærða gefið að sök að hafa ýtt við brotaþola og kýlt hana í bringuna. Með vottorði B, sem hann staðfesti fyrir dómi, er sannað að brotaþoli kom á bráðamóttöku sjúkrahússins á Akureyri hinn 19. desember, kvaðst hafa orðið fyrir líkamsárás daginn áður og á röntgenmynd af bringubeini sást „örlítil óregla framan til neðanvert, líklega beinflís upp úr beininu.“ Ekkert bendir til að þetta hafi komið til af öðru en því atviki sem ákært er fyrir í ákærulið III. Með framburði B fyrir dómi telst óhætt að miða við að þungt högg framan á bringuna þurfi til að valda þessum afleiðingum. Þykir þetta veita ákærunni þá stoð að sannað teljist að ákærði hafi kýlt brotaþola í bringuna með þeim afleiðingum að hún hafi fengið sprungu í bringubein. Þá er sannað með framburði ákærða sjálfs að hann hafi ýtt brotaþola svo sem honum er gefið að sök í ákæru. Ákærði kvaðst hafa verið með hníf í hönd um tíma, en segir hnífinn hvorki hafa verið opinn né hafa farið að hálsi brotaþola, en brotaþoli segir hann hafa komið með hnífinn upp að sér. Vitnið G kvaðst ekki muna til þess að hafa séð ákærða með hníf og vitnið C sagðist fyrir dómi ekki muna til þess heldur en sagði rétt eftir sér haft í lögregluskýrslu þar sem hún bar að ákærði hefði verið með hníf og farið með hann að brotaþola. Þótt telja megi ljóst af framburði ákærða og brotaþola að ákærði hafi verið með hníf í hönd, að minnsta kosti um tíma, þykir ekki verða slegið föstu að ákærði hafi lagt opinn hníf að hálsi hennar eða meðhöndlað hann á annan hátt sem fellt verði undir ákæruna.

Í samræmi við allt framangreint verður ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga samkvæmt ákæruliðum I, II og III í fyrri ákæru og einnig sakfelldur vegna þess sem honum er gefið að sök í öðrum ákæruliðum.

Það horfir til þyngingar refsingar, sbr. 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, að brot sín samkvæmt fyrri ákæru framdi hann gegn barnsmóður sinni og fyrrverandi unnustu, annars vegar við heimili hennar en hins vegar annars staðar að ungum syni hennar ásjáandi. Ákærða til málsbóta verður horft til þess að hann játaði háttsemi sína að hluta og þar á meðal að hafa hrint brotaþola. Þá lagði ákærði fram vottorð fangavarðar um að hann hefði í afplánun sinni stundað starf „af dugnaði, samviskusemi og jákvæðni“ og væri hann kurteis og þægilegur í samskiptum við starfsfólk og vistmenn, ásamt því að vera hvetjandi við samfanga sína.

Ákærði á talsverðan sakaferil að baki. Síðast var hann, hinn 27. nóvember 2014, dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga en það var í fyrsta sinn sem honum var gerð refsing fyrir ofbeldisbrot. Brot sín samkvæmt ákæruliðum I, II og IV í fyrri ákæru framdi hann fyrir uppsögu þess dóms og verður honum vegna þeirra brota ákveðinn hegningarauki. Önnur brot sem hann er sakfelldur fyrir framdi hann eftir uppsögu dómsins. Verður honum gerð refsing í einu lagi, fjögurra mánaða fangelsi sem útilokað er að binda skilorði.

Ákærði hefur framið ólögmæta meingerð gegn brotaþola, þótt hann hafi ekki verið sakfelldur fyrir alla þá háttsemi sem honum er gefin að sök. Verður honum gert að greiða brotaþola 400.000 krónur í miskabætur og 38.241 krónu vegna sjúkrahúskostnaðar hennar. Bótakrafa var kynnt ákærða 12. maí 2015 og fer um dráttarvexti eins og í dómsorði greinir. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hrl., 1.300.000 krónur með virðisaukaskatti inniföldum, áætlaðan ferðakostnað verjandans, 275.000 krónur og útlagðan kostnað hans, 42.656 krónur, verður ákærða gert að greiða að þremur fjórðu hlutun en fjórðungur skal greiðast úr ríkissjóði. Í sömu hlutföllum skal greiða þóknun skipaðs réttargæzlumanns brotaþola, A-kvk-ef H-kvk-ef F-kvk-ef hdl., 620.000 krónur með virðisaukaskatti inniföldum sem og annan sakarkostnað, 20.965 krónur. Fallast ber á gerða upptökukröfu. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvaldsins fór A-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf fulltrúi með málið.

Þ-kk-nf D-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði.

Upptæk eru gerð 3,4 grömm af maríhúana sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði [A] 438.241 krónu ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. júlí 2014 til 12. júní 2015, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði að þremur fjórðu hlutum en ríkissjóður að fjórðungi málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hrl., 1.300.000 krónur, 317.656 króna kostnað verjandans, þóknun skipaðs réttargæzlumanns brotaþola, A-kvk-ef H-kvk-ef F-kvk-ef hdl., 620.000 krónur, sem og annan sakarkostnað, 20.965 krónur.