E-157/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 10. mars s.l., hefur Slippstöðin ehf., Hjalteyrargötu 20 Akureyri höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með stefnu þingfestri 17. mars 2005 á hendur Útnesi ehf., kt. 000000-0000, Háarifi 25, Rifi Snæfellsbæ.

Undir rekstri málsins hefur bú stefnanda verið tekið til gjaldþrotaskipta og hefur þrotabúið tekið við aðild málsins.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða kr. 1.010.562 ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38, 2001 frá 15. nóvember 2002 til greiðsludags. Þá krefst stefnanda málskostnaðar.

Stefndi krefst þess aðallega að vera sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I.

Í máli þessu deila aðilar um uppgjör á verki er stefnanda tók að sér að vinna fyrir stefnda við skipið Saxhamar SH-50 samkvæmt tilboði þess fyrrnefnda dagsettu 14. febrúar 2002 er samþykkt var af stefnda.

Ágreiningslaust er að verksamningur komst á milli aðila um framangreint verk með þeim hætti að stefndi afhenti stefnanda skriflega lýsingu á þeim verkum, er hann óskaði tilboðs í, en að megin hluta til var um að ræða að skipta um aðalvél í báti stefnda auk annarra smærri verka. Tveir sérfróðir starfsmenn stefnanda skoðuðu bátinn og búnað vélar hans ítarlega áður en annar þeirra, Á-kk-nf B-kk-nf Á-kk-nf, samdi verklýsingu í samráði við forráðamenn stefnda. Var verklýsing þessi lögð til grundvallar tilboði sem stefnandi gerði í verkin. Stefndi samþykkti tilboðið og komst þar með á samningur milli aðila um verkið. Sérstakur skriflegur samningur var ekki gerður.

Tilboð stefnanda felur í sér verklýsingu í 11 liðum, sem eru verðlagðir þannig:

1. Sátur og staða. Kr. 275.000-

2. Botnhreinsun. Mála botn. Kr. 375.000-

3. Tæringarvörn. Kr. 97.500-

4. Aðalvélaskipti. Kr. 3.425.000-

5. Bruna- og lensilagnir. Kr. 1.995.000-

6. Loftkútar. Tankar. Kr. 340.000-

7. Einangrun á lofti. Kr. 395.000-

8. Slökkvikerfi. Kr. 1.190.000-

9. Rafmagnsbúnaður. Kr. Reikningur

10. Skrúfubúnaður Kr. 395.000-

11. Mála vélarrúm. Kr. 240.000-

Í tilboðinu er tekið fram að innifalið sé öll vinna og allt efni til verksins, krana-og vélaleiga, tryggingar og sáturgjöld. Hins vegar er tekið fram að ekki sé innifalinn kostnaður vegna eftirlits flokkunarfélags skipsins og kostnaður vegna hallaprófunar skipsins og stöðuleikaútreikningar, verði hallaprófunar krafist af flokkunarfélagi. Þá er tekið fram að ekki sé innifalinn kostnaður vegna teikninga þar sem litið sé á að um endurnýjun sé að ræða en ekki beinar breytingar.

Af stefnu verður ráðið að við framkvæmd verksins hafi reynst nauðsynlegt að inna ákveðin verk af hendi sem stefnandi telur falla utan tilboðs síns. Í gögnum málsins eru þessi verk annars vegar nefnd frávik og hins vegar reikningsverk. Snýst ágreiningur aðila um greiðsluskyldu stefnda á reikningum fyrir þessi verk.

Í málinu liggur fyrir yfirlit stefnanda yfir reikninga vegna hins umdeilda verks, svo og óumdeildrar viðgerðar á skrúfu skipsins, samtals að fjárhæð kr. 13.738.450 kr. Um er að ræða fimm eftirtalda reikninga:

Reikningur dags. 30. júní 2002 kr. 880.000-

Reikningur dags. 30. júní 2002 “ 1.227.918-

Reikningur dags. 31. júlí 2002 “ 1.327.229-

Reikningur dags. 31. ágúst 2002 “ 9.814.500-

Reikningur dags. 31. ágúst 2002 “ 488.803-

Þá er á yfirlitinu einnig að finna innborganir stefnda á verkið á tímabilinu júní-nóvember 2002, samtals að fjárhæð kr. 12.727.888. Nemur mismunurinn kr. 1.010.562, eða stefnufjárhæðinni.

II.

Stefnandi gerir þá grein fyrir kröfu sinni að hann hafi gert stefnda tilboð í viðgerðir á bátnum Saxhamri SH-50 í febrúar 2002. Stefndi hafi tekið þessi tilboði en ekki hafi verið gerður sérstakur skriflegur verksamningur um verkið. Í samræmi við almennar reglur samningaréttarins verði að líta svo á að komist hafi á samningur á milli aðila með samþykki stefnda á tilboðinu. Samning þennan verði síðan að túlka með hliðsjón af þeirri verklýsingu sem stefnandi hafi látið fylgja tilboði sínu. Kveður stefnandi kröfu sína byggða á reikningum fyrir efni og vinnu sem hann hafi látið stefnda í té umfram skyldu sína samkvæmt verksamningnum. Sé því um að ræða verk utan verklýsingar, sem stefnda beri að greiða fyrir til viðbótar tilboðsverðinu samkv. almennum reglum kröfuréttarins. Telur stefnandi að við túlkun á verklýsingunni verði að hafa í huga að hún hafi ekki aðeins verið unnin af stefnanda heldur einnig í samráði við stefnda. Við túlkun á því hvort um aukaverk sé að ræða eða ekki verði einnig að hafa í huga að stefndi hafði ekki eftirlitsmann á staðnum meðan á verkinu stóð. Vélstjóri á bátnum hafi verið á staðnum lítinn hluta verktímans og hafi því orðið að bera einstaka þætti verksins undir forsvarsmenn stefnda í síma sem hafi verið gert þegar um veruleg frávik var að ræða. Þetta sjáist best á því að stefndi mótmæli aðeins einu verki vegna þess að hann hafi ekki vitað um það en um sé að ræða verk sem unnið var að kröfu Siglingamálastofnunar. Af hálfu stefnda sé því ekki mótmælt að verk þau sem krafist sé greiðslu á hafi verið framkvæmd. Mótmæli stefndi fjárhæð reikninganna verði hann að sanna að þeir séu bersýnilega ósanngjarnir. Kveður stefnandi mótmæli stefnda beinast að eftirtöldum reikningum, sem stefnandi skipti í reikninga vegna frávika annars vegar og hins vegar reikningsverk.

Umdeilda verkþætti þá er stefnandi nefnir frávik sundurliðar hann þannig:

Frávik nr.3 kr. 37.000-, kostnaður við geymslu aðalvélar.

Frávik nr. 4 kr. 145.000- kostnaður vegna þess að fjarlægja þurfti dælu o.fl.

Frávik nr.5 kr. 90.000- kostnaður vegna breytinga á raflögnum.

Frávik nr.6 kr.67.500- kostnaður við að koma fyrir dælu við smurningsolíuskilvindu.

Frávik nr. 8 kr. 240.000- kostnaður vegna hreinsunar á stafnhylki og skuttanki.

Frávik nr. 11 kr. 295.000- kostnaður við austurkerfi.

Samtals nema frávikin kr. 874.500-.

Inn á kröfu um frávik nr. 4 hefur stefndi greitt kr. 50.000- en hafnað öðrum.

Reikningsverk þau er ágreiningur snýr að sundurliðar stefnandi þannig:

1) Samkv. verkbeiðni 22101, vinnuþáttur kr. 57.769- og vélavinna kr. 5.301-.

2) Samkv. verkbeiðni 22251 reikningur kr. 12.791- við flutning olíu í og úr skipi.

Framangreindir liðir tilheyra svokölluðum áfanga 146 (tankar og loftkútar)

3) Samkvæmt verkbeiðni 22176 reikn. kr. 209.470- vegna aflsúttaks á ljósavél, áfangi 177.

Samanlögð fjárhæð framangreindra reikninga nemur kr. 285.331-.

Að síðustu kveður stefnandi ágreining aðila varða áðurnefndan reikning stefnanda frá 31. ágúst 2002 að fjárhæð kr. 488.803-.

III.

Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína á verksamningi aðila þar sem aðalskylda stefnda sé að greiða fyrir verkið. Í verksamningnum sé ákvæði um greiðslukjör og byggi stefndi á því að hann hafi staðið að fullu við þau með innborgunum sínum og hafi hann því þegar greitt umsamin verkkaup og raunar hafi hann greitt langt umfram greiðsluskyldu sína.

Ástæða þess að stefndi hafi greitt umfram skyldu sé sú að hann hafi viljað ná samkomulagi við stefnanda um verklok og koma til móts við hann til að ljúka lögskiptum aðila. Kveður stefndi að áður en stefnandi hafi gert tilboð í verkið hafi hann fengið í hendur verkbeiðni frá stefnda með óskum hans um hvað hann vildi láta framkvæma.

Stefnandi hafi sent tvo sérfræðinga sem skoðað hafi aðstæður í skipinu og hafi þeir haft verkbeiðni stefnda til hliðsjónar. Stefnandi hafi haft áralanga reynslu af vélaskiptum í skipum og hafi vitað hvernig vél búið var að panta. Auki þess hafi komið fram að vélin hafi komið á undan skipinu, þannig að stefnandi hafi haft nægilegt svigrúm til að kynna sér hana og tilkynna stefnda um breyttar forsendur fyrir tilboði sínu ef hann taldi þess þörf en það hafi ekki verið gert.

Stefndi heldur því fram að þar sem stefnandi sé sérfróður um skipaviðgerðir og hafi áralanga reynslu í tilboðsgerðum sem þessum hafi hvílt á honum skylda til að hafa verklýsingu sína sem nákvæmasta. Allur vafi um túlkun samningsins hljóti því að reiknast honum í óhag. Stefndi heldur því fram að tilboðið, sem var u.þ.b. 8,7 milljónir, teljist lítið verk í skipaviðgerðum. Þegar upp sé staðið hafi verkið hins vegar kostað tæplega 14 milljónir króna, því hljóti það að teljast óeðlilegt hve mörg aukaverk eða frávik frá tilboðinu stefnandi telji sig hafa framkvæmt.

Þá heldur stefndi því fram að stefnandi hafi ekki vandað nægjanlega til verklýsingarinnar og hljóti að bera hallan að því hve ófullkomin hún var ef vafaatriði rísi um hvað teljist innan eða utan verksamnings aðila.

Stefndi heldur því ennfremur fram að túlkun stefnanda á verksamningi aðila sé óhæfilega íþyngjandi gagnvart stefnda þar sem stefnandi krefji hann um margfalt hærra endurgjald fyrir verkið en tilboð hans hafi hljóðað upp á. Stefnandi hafi ekki haldi því fram að verkbeiðni stefnda hafi verði haldin skekkjum eða að röngum upplýsingum hafi verið komið á framfæri við stefnanda þannig að verklýsing hans yrði röng, því sé óskiljanlegt hvernig hann hafi breytt útaf verklýsingu sinni einhliða án þess að afla samþykkis stefnda. Allar verkbeiðnir vegna frávika í málinu séu skrifaðar eftir að verk hafi verið unnin og einhliða undirritaðar af stefnanda. Því sé eins og stefnandi sé að rökstyðja af hverju verkin hafi verið unnin. Þá hafi verkbeiðnirnar aldrei verið bornar undirstefnda til samþykktar. Því geti stefnandi ekki krafið aukalega fyrir verkin.

Stefndi heldur því fram að það sé almenn regla í samningarétti að verktaka beri að afla sér samþykkis verkkaupa fyrir öllum aukaverkum sem framkvæmd séu og teljist ekki til verksamnings. Það hafi stefnandi ekki gert og með því brotið bæði almennar og eigin verklagsreglur. Ómögulegt sé að henda reiður á hvað sagt hafi verið í síma og/eða á staðnum, hvaða verk hafi verið frávik og hver ekki. Þar sem stefnandi hafi ekki aflað samþykkis stefnda vegna aukaverka hafi stefnandi glatað rétti til að bera fyrir sig, löngu eftir að verk hafi verið framkvæmd, að þau hafi verið aukaverk.

IV.

Í verksamningi aðila er enginn fyrirvari um að verð kunni að hækka vegna breyttra forsenda eða þess að verkin reynist umfangsmeiri en gert er ráð fyrir við tilboðsgerðina. Verður að telja að stefnandi, sem sérfróður aðili með mikla reynslu, hafi mátt gera ráð fyrir að einhver óvænt atvik kæmu upp við framkvæmd verkanna sem ekki voru fyrirséð við tilboðsgerðina. Verður stefnandi því að bera sjálfur kostnað sem hann telur vera vegna þess að verkin voru á einhvern hátt umfangsmeiri en hann taldi þau vera við tilboðsgerðina semjist ekki um annað, enda sé um að ræða verk sem beinlínis voru nauðsynleg til að framkvæma verk þau er hann tók að sér með verksamningnum.

Vitnið Á-kk-nf B-kk-nf Á-kk-nf var starfsmaður stefnanda á þeim tíma sem hér er til umfjöllunar og hafði með samskipti við stefnda að gera vegna verksins. Hann var annar þeirra starfsmanna stefnanda, sem skoðaði bátinn og aðstæður til verksins, áður en tilboðið var gert. Kveður hann svonefnd fráviksverk hafa verið verk sem ekki hafi verið fyrirsjáanleg við tilboðsgerðina en nauðsynleg við framkvæmd verksins. Séu þær fjárhæðir, sem hér að framan eru nefndar vegna frávika, þannig tilkomnar. Vitnið kveðst telja víst að vélstjóri stefnda, sem var á staðnum hafi verið kynnt frávikin er þau voru framkvæmd en vitnið kveðst hafa skráð þau jafnóðum í verkbókhald stefnanda.

Ekki nýtur neinna skriflegra gagna um samþykki stefnda á skyldu sinni til greiðslu fyrir þessi frávik. Vitnið R-kk-nf R-kk-nf R-kk-nf, vélstjóri, kveðst hafa verið á verkstað mest allan framkvæmdatímann en kannast ekki við að frávik eða aukaverk hafi verið borin undir sig utan eitt tilgreint verk sem hann hafi beðið um og ekki sé ágreiningur um.

Gegn mótmælum stefnda er ósannað að stefnda hafi verið gerð grein fyrir svonefndum frávikum áður en þau voru framkvæmd og ekki liggja fyrir nein gögn um að hann hafi samþykkt þau sem aukaverk, sem greiða ætti fyrir til viðbótar samningsgreiðslum.

Rétt þykir hér á eftir að fjalla nánar um einstaka liði, sem ágreiningur er um.

Stefnandi kveður frávik nr. 3 vera kostnað við geymslu aðalvélarinnar áður en hún var sett um borð í skipið. Stefndi hafi pantað og keypt vélina og hafi hún komið á undan skipinu í starfsstöð stefnanda og verið sett inn í hús til geymslu að beiðni stefnda. Telur stefnandi sig hafa orðið fyrir kostnaði af þessu sem ekki hafi verið gert ráð fyrir. Stefndi kveðst hafa sent vélina til Akureyrar með Landflutningum og þangað hafi hún komið 1. maí 2002 og staðið á athafnasvæði flutningafyrirtækisins þar til stefnandi hafi leyst hana út þann 8. maí s.á. Kveðst stefndi vel hafa getað geymt vélina þar til stefnandi væri tilbúinn að taka á móti henni. Segir stefndi rangt að vélin hafi verið sett inn að sérstakri beiðni starfsmanna sinna. Telur stefndi að það hljóti að hafa verið kostur fyrir stefnanda að fá skipsvélina áður en skipið kom svo hægt væri að hefja undirbúning verksins áður en það byrjaði. Þá hafi stefnandi einhvern tímann þurft að taka við vélinni og hafa í sínum vörslum og bera ábyrgð á henni. Þá kveður stefndi kröfuna ekki vera vegna geymslu vélarinnar þar sem verkbeiðni beri með sér að krafan sé tilkomin vegna hífinga og margs konar annarra tilfæringa og felli stefnandi þann Salómonsdóm að aðilar skuli skipta kostnaðinum með sér. Þá bendir stefndi á að í verklýsingu stefnanda sé þess ekki getið hvenær stefndi ætti að afhenda stefnda vélina, heldur einungis hvenær verkið skyldi hefjast. Heldur stefndi því fram að verkið sé innifalið í verklýsingu stefnanda þar sem segi „innifalið í verðinu er öll vinna og allt efni til verksins, krana- og vélaleiga, tryggingar og sáturgjöld“. Við það verk sem stefnandi var að fara að vinna hafi hann alltaf hlotið að þurfa að hífa vélina til og frá við vinnu sína.

Í samningi aðila er svofellt ákvæði um verktíma: „Frá 1. júní til 31. júlí 2002 að því tilskyldu að ekki standi á afhendingu vélar eða annars búnaðar, sem verkkaupi leggur til“.

Stefnandi kveður frávik nr. 4 felast í því að fjarlægja hafi þurft dælu úr vélarrúmi stjórnborðsmegin til að hægt væri að ná aðalvélinni fram í lestina. Í verklýsingu sé ekki gert ráð fyrir þessu verki og það hafi alls ekki verið fyrirséð. Þá hafi verið sett niður stærri dæla að ósk stefnda sem leitt hafi til þess að leggja þurfti sverari lögn.

Stefndi mótmælir þessum lið með vísan til þess að sérfræðingar stefnanda hafi skoðað bátinn og tekið út verkið og gert verklýsingu sína á grundvelli þess. Verkið hafi m.a. falist í því að gera mögulegt að ná gömlu vélinni úr bátnum og setja nýja í staðinn en til þess hafi þurft að fjarlægja allt sem fyrir var. Stjórnborðs megin í skipinu hafi verið svonefnd lágþrýstidæla. Í verklýsingu segi skýrum stöfum að fjarlægja eigi þessa dælu. Þá sé einnig tekið fram að fjarlægja skuli allar dælur sem þörf krefji einnig þær sem ekki var gert ráð fyrir. Þá segi að í verklýsingunni að gerist þess þörf sé frárif þeirra og uppsetning innan tilboðsins. Þá kveður stefndi stefnanda aldrei hafa tilkynnt sér um þetta aukaverk og aflað sér samþykkis fyrir því fyrirfram. Stefndi kveður lið þennan innihalda auka síðuloka, sem hann samþykki að greiða kr. 50.000- fyrir. Þá hafi hann samþykkt að greiða kr. 15.000- til samkomulags vegna uppsetningarinnar án þess að það fæli í sér viðurkenningu á kröfunni.

Ákvæði í verklýsingu um frárif, sem stefndi vitnar. til er m.a. svofellt: „Framan vélar skal fjarlægja framlengingu vélarinnar, rafal og háþrýstidæli BB megin hennar og lágþrýstidælu SB megin ásamt rörum, sem framan vélarinnar eru. Ekki er gert ráð fyrir að fjarlægja þurfi lensi- og brunadælur aftan á vélarrúmsþili til að koma aðalvél á milli vélarrúms og lestar en gerist þess þörf skal frárif þeirra vera innan tilboðs“.

Frávik nr. 5 kveður stefnandi vera vegna þess að svokallaður „amotloki“ á nýju vélinni hafi komið öðruvísi á hana en þá gömlu Hafi þetta haft í för með sér að breyta hafi þurft raflögnum.

Stefndi hafnar þessum lið með þeim rökum að hafa verði í huga að þótt vélin væri samsorta var verið aðskipta út gamalli fyrir nýja og ekki hægt að ætlast til þess að hún væri nákvæmlega eins. Stefnandi sé sérfræðingur sem eigi að vera kunnugt um hvernig vélar í skipum séu. Hann hafi einnig haft nægjanlegan tíma til að kynna sér nýju vélina og þá átt að sjá í hverju hún kynni að vera frábrugðin þeirri gömlu. En það sem skipti hér máli sé að það sé rangt hjá stefnanda að svokallaður „amotloki“ á nýju vélinni hafi komið öðruvísi en á þeirri gömlu. Hið rétta sé að stefnandi hafi pantað nýjan botnloka, sem hafi verið öðruvísi en sá gamli og hafi þurft að breyta verkinu í samræmi við það. Þá sé rangt sem komi fram í stefnu að breyta hafi þurft raflögnum. Á fráviksblaði sé talað um röralagnir. Stefndi kveður stefnanda hvorki hafa tilkynnt sér um þetta verk sem aukaverk né leitað samþykkis fyrir því. Stefndi kveðst þó hafa samþykkt að greiða stefnanda helming verksins sem sáttaboð en það hafi hann gert umfram skyldu.

Af gögnum málsins má ráða að reikningur vegna fráviks nr. 11 sé vegna kostnaðar við austurkerfi bátsins. Telur stefnandi að ekki sé ágreiningur um að verkið sé aukaverk en einungis deilt um fjárhæð greiðslu fyrir það. Kveður stefnandi kröfuna byggða á raunkostnaði við verkið en stefndi hafi neitað að greiða nema helming kostnaðarins að því er virðist með þeim rökum að honum finnist það sanngjarnt. Hann hafi hins vegar ekki sýnt fram á að krafan sé óeðlilega há og beri honum því að greiða hana að fullu.

Stefndi vísar til 5. liðar i verklýsingu um bruna og lensilagnir. Þar sé skýrt tekið fram: „endurnýja skal allar bruna- og lensilagnir í vélarrúmi ásamt ventlum, ventlakistum og lensisíum“. Það hafi átt að skipta um austurkerfi í skipinu og sem sérfræðingi átt að vera kunnugt um að á öllum nýjum vélum væru austurdælur. Hafi honum mátt vera kunnugt um þetta er hann gerði tilboðið. Stefnandi sé að fara fram á greiðslu fyrir endurnýjun lagna, sem tilheyri austurlögnum skipsins. Sé þessi liður tvímælalaust innan verksamnings aðila. Þegar ágreiningur hafi risið milli aðila um þennan lið kveðst stefndi hafa viljað koma til móts við stefnanda með því að greiða helming kröfunnar án viðurkenningar á skyldu til þess.

Lýsing aðila á framangreindum fráviksverkum ber ekki með sér að augljóslega sé um að ræða verk utan verksamningsins og að hluta til verður ekki annað séð en að þau falli beinlínis undir hann. Þá hefur stefnandi eins og að framan greinir hvorki sýnt fram á að hann hafi kynnt starfsmönnum stefnda verk þessi fyrirfram né fengið samþykki þeirra fyrir þeim sem aukaverkum. Af gögnum málsins má ráða að fram hafa farið tilraunir til að ná samkomulagi með aðilum um uppgjör verksins og samþykkti stefndi greiðslu sumra verkanna að hluta að því er hann segir til samkomulags. Til þess ber hins vegar að líta að ágreiningslaust er að stefndi hefur þegar greitt inn á verk nr. 4, 5 og 11 án þess að gögn beri með sér að það hafi verið gert með fyrirvara um að það væri gert án skyldu. Verður að fallast á með stefnanda að með greiðslum þessum hafi stefndi viðurkennt viðkomandi greiðsluliði, a.m.k að hluta og verður hann að bera hallan af því að neitun hans á greiðslu þessara liða að fullu er, að svo vöxnu máli, ekki studd nægum gögnum gegn andmælum stefnanda.

Verður stefndi með vísan til ofangreinds sýknaður af kröfu samkvæmt fráviki nr. 3. en krafa stefnanda samkv. fráviki nr. 4 verður tekin til greina með kr. 80.000- , krafa samkv. fráviki nr. 5 með kr. 45.000- og krafa samkv. fráviki nr. 11 með kr. 147.500-.

Stefnandi kveður frávik nr. 6 vera vinnu og efni við dælu við smurningsolíuskilvindu þar sem ekki hafi verið hægt að ganga frá henni á sama hátt og við gömlu vélina. Þurft hafi að byggja undir hana og leggja háþrýstilagnir að henni. Telur stefnandi að stefndi hafi viðurkennt þennan kröfulið að undanskildum vinnuliðnum. Stefndi mótmæli því ekki að um aukaverk hafi verið að ræða en beri fyrir sig galla á verkinu sem stefnandi mótmæli að hafi verið til staðar.

Stefndi andmælir þessum lið með þeim rökum að smurolíuskilvindan hafi verið ónothæf og verkið því gallað. Það hafi ekki komið í ljós fyrr en farið var að keyra vélina. Stefnandi hafi fært vinduna frá aðalvélinni og hafi hún ekki unnið rétt þar sem hún var staðsett. Kveðst stefndi hafa fært hana til á eigin kostnað.

Ekki verður séð að stefndi mótmæli því að hér sé um að ræða aukaverk heldur ber hann fyrir sig að verkið hafi verið gallað. Engum gögnum er til að dreifa í málinu um galla á verkinu og er staðhæfing stefnda um gallann ósönnuð gegn mótmælum stefnanda. Ber því að dæma stefnda til greiðslu á þessum kröfulið að fjárhæð kr. 67.500-.

Frávik nr. 8 kveður stefnandi vera vegna hreinsunar á stafnhylki og skuttanki, sem hann hafi framkvæmt að kröfu Siglingastofnunar. Þótt þetta verk sé að hálfu stefnanda skráð sem frávik virðist ágreiningslaust að verkið hafi ekki verið þáttur í hinu umsamda verki og því aukaverk. Stefnandi heldur fram að stefnda hafi verið kunnugt um kröfu Siglingastofnunar og að báturinn fengi ekki haffærisskýrteini ef ekki yrði orðið við henni. Stefndi hafnar þessari kröfu á þeim forsendum að hann hafi ekki beðið um verkið og mótmælir því að Siglingastofnun hafi gert kröfu um það. Um sé að ræða balllestartanka, sem stefndi hafi fyllt af olíu en ekki sjó til að koma í veg fyrir ryð. Þjónustu þessa hafi stefndi fengið ókeypis hjá olíufélögum í sambandi við viðskipti við þau.

Í málinu er hvorki að finna gögn um að Siglingastofnun hafi krafist verksins né hvert tilefni verksins var. Ekkert liggur fyrir um að verkið hafi verið nauðsynlegt til að báturinn fengi haffærisskyrteini eins og stefnandi heldur fram. Þykir krafa þessi því ekki nægjanlega rökstudd til að unnt sé að taka hana til greina gegn neitun stefnda og verður stefndi því sýknaður af henni.

Stefnandi kveður reikningsverk samkvæmt verkbeiðnum nr. 22101 og nr. 22251 vegna áfanga 146 hafa verið kaup á varahlut og vinna við að renna hann og ganga frá honum að því er fyrrnefndu verkbeiðnina varðar. Ekki hafi verið hægt að nota það sem fyrir var eins og gert hafi verið ráð fyrir. Kveðst stefnandi telja að um sé að ræða aukaverk þar sem verkið hafi ekki verið fyrirséð. Að því er síðar nefndu verk beiðnina varðar kveður stefnandi um að ræða reikning fyrir flutning á olíu úr skipinu og geymslu hennar vera inn í þessum lið. Kveður stefnandi að einungis sé gerð krafa um útlagðan kostnað.

Stefndi telur bæði verkin vera innifalið í verksamningnum undir liðnum loftkútar, tankar í 6. lið samningsins. Stefnandi hafi orðið að kaupa varahluti í loftkúta sem stefndi kveðst hafa samþykkt að greiða fyrir þrátt fyrir að allir varahlutir hafi átt að vera innifaldir í verkinu. Átt hafi að hreinsa og yfirfara kútana og telur stefndi sig ekki eiga að greiða fyrir vinnu við það. Varðandi síðar talda verkið telur stefndi að gert hafi verið ráð fyrir hreinsun á brennsluolíutönkum í vélarrúmi en ekki sé hægt að hreinsa þá án þess að tæma þá og gasfría áður. Telur stefndi það liggja í augum uppi að þurft hafi að fjarlægja olíuna úr tönkunum og setja hana aftur í þá að hreinsun lokinni.

Verkbeiðnir vegna þessara verka, sem fram eru lagðar í málinu, er aðeins undirritaðar af starfsmanni stefnanda. Vitnið Á-kk-nf B-kk-nf Á-kk-nf kveðst hér fyrir dómi ekki geta staðhæft að verkin hafi fyrirfram verið borin undir stefnda en telur líklegt að hann hafi vitað af þeim. Til þess ber hins vegar að líta, samanber ofangreint, að stefndi samþykkti fyrrtalda reikninginn að hluta, þ.e. verð loftkúta þeirra er að ofan er lýst og undir rekstri málsins er fram komið að hann hefur þegar greitt þann hluta reikningsins. Hann hefur hins vegar ekki stutt neitun sína á greiðslu reikningsins að öðru leyti viðhlítandi gögnum. Ber því að dæma stefnda til greiðslu þess hluta þ.e. kr. 57.769-.

Síðartalda reikninginn hefur stefndi staðfastlega neitað að greiða svo sem að framan er rakið. Af lýsingu stefnanda á verki þessu verður ekki augljóslega ráðið að það falli ekki undir verksamning aðila svo sem stefndi heldur fram og verður stefndi því sýknaður af þeirri kröfu.

Stefnandi kveður kröfu samkvæmt verkbeiðni nr. 22176, áfanga 177 vera vegna kaupa á aflúttaki og reykskífu, sem nauðsynleg hafi verið til að ganga frá nýrri lensidælu við ljósavél. Sé krafan einnig vegna vinnu við framangreint. Kveður stefnandi að í verklýsingu hafi verið gert ráð fyrir að dæla þessi yrði sett niður og hafi það verk verið unnið.

Stefndi mótmælir greiðsluskyldu sinni og bendir á að í verklýsingu lið 5 í samningi aðila segi að endurnýja skuli allar bruna- og lensilagnir í vélarrúmi. Starfsmenn stefnanda hafi skoðað ljósavélina, sem gott aðgengi var að, áður en stefnandi gerði tilboð í verkið. Stefnanda hafi því átt að vera ljóst að framangreinda hluti vantaði. Kveðst stefndi telja að með orðinu „endurnýja“ sé bæði átt við vinnu og efni í þessu ákvæði samningsins. Stefndi kveðst hins vegar hafa samþykkt að greiða fyrir varahlutina án skyldu í sáttaskini.

Af gögnum málsins verður eigi augljóslega séð að verk þetta sé utan verksamnings aðila en þar sem stefndi hefur samþykkt greiðslu fyrir það að hluta og greitt, verður að líta svo á að hann hafi samþykkt verkið sem aukaverk og þar sem hann hefur ekki stutt synjun sína um fulla greiðslu viðhlítandi gögnum gegn andmælum stefnanda. Samkvæmt gögnum málsins virðast varahlutir þeir er stefndi hefur greitt hafa kostað samtals kr. 40.325- og á hann því ógreiddar kr. 169.145-, sem hann verður dæmdur til að greiða.

Ljósrit reiknings dags. 31. ágúst 2002 liggur frammi í málinu. Samkvæmt texta reikningsins er hann vegna ýmissa verka og eru upptaldir liðirnir: Rafmagn: tækjaleiga. Efni til skipsmanna: efni. Þilfarsbitar í lest: dagvinna, tækjaleiga, efni. Aðalvél: dagvinna, yfirvinna, tækjaleiga, efni, aðkeypt efni og þjónusta. Brennsluolíukerfi: dagvinna, tækjaleiga, efni. Startloft: dagvinna, yfirvinna, tækjaleiga, efni, aðkeypt efni og þjónusta. Austurkerfi: dagvinna, tækjaleiga, efni. Rafalar og mótorar: efni.

Stefnandi heldur því fram að stefndi hafi einungis neitað að greiða þennan reikning vegna þess að hann hafi verið of seint fram kominn og hafi hann vísað til símbréfs stefnanda til stefnda dags. 12. ágúst 2002 þar sem segi að meðfylgjandi sé uppgjör á tilboðsverki með frávikum og yfirliti yfir reikningsverk „eins og hún líti út í dag og er ekki vitað að inn á hana eigi eftir að bætast nema ef vera skildu ókomnir utanaðkomandi reikningar.“ Stefndi hafi ekki andmælt reikningnum efnislega. Stefnandi kveður sér ekki ljóst á hvaða réttarreglu afstaða stefnda byggist. Hins vegar sé ljóst að símbréfið verði ekki túlkað þannig að í því hafi falist yfirlýsing um að það yfirlit, sem sent var, væri endanlegt. Þar sem ekki hafi verið höfð uppi önnur mótmæli en að framan greinir beri að taka kröfuna til greina.

Stefndi kveðst ætíð hafa hafnað greiðslu þessa reiknings enda hafi stefnandi sjálfur lýst því yfir 12. ágúst 2002 að ekki væri vitað um frekari reikninga nema ef vera skyldi ókomna utanaðkomandi reikninga. Virðist stefndi byggja andmæli sín aðallega á þessu. Stefndi kveðst einnig mótmæla reikningnum sem órökstuddum, enda sé hann án skýringa og fylgigagna. Telur stefndi að liðir þeir er reikningurinn hljóði upp á hljóti að vera innan verksamnings aðila. Ef verið sé að krefja um greiðslu fyrir aukaverk hafi þau ásamt utanaðkomandi reikningum hvorki verið borin undir stefnda til samþykktar né honum á nokkurn hátt tilkynnt um þau.

Í málinu nýtur engra gagna um verk þau er hér er krafist greiðslu á nema sá texti sem á reikningnum er og að framan er rakinn. Við skýrslutökur við aðalflutning kom ekkert fram um verk þessi nema að vitnið Á-kk-nf B-kk-nf kvað reikninginn bera það með sér að um væri að ræða reikningsverk þar sem á honum stæði auðkenni þess efnis, þ.e. „verk 1358R“. Texti reikningsins ber ekki skýrlega með sér að verkin hafi verið verksamningnum óviðkomandi, sbr. skilgreiningu vitnisins, Á-kk-ef B-kk-ef Á-kk-ef, sem að framan er rakin.

Vitnið Á-kk-nf B-kk-nf ber að í framangreindu símbréfi hafi einungis verið átt við stöðu kostnaðar verksins eins og hún var sýnd i bókhaldi stefnanda þegar bréfið var sent. Ekki hafi verið um að ræða yfirlýsingu um endanlegan kostnað enda fyrirvari um það tekinn fram berum orðum t.d. er varðar aðsenda reikninga.

Ekki verður á það fallist með stefnanda að stefndi hafi viðurkennt reikninginn með því í upphafi að bera einungis fyrir sig umrætt símbréf enda eru varnir hans byggðar á fleiri atriðum samanber ofangreint. Verður dómur ekki byggður á þessari málsástæðu.

Með vísan til þess sem að framan er rakið, þykir stefnandi ekki hafa sannað gegn andmælum stefnda að krafa þessi sé vegna verkþátta utan verksamningsins. Verður stefndi því sýknaður af henni.

Samkvæmt öllu framanskráðu er niðurstaða dómsins að dæma ber stefnda til að greiða stefnanda kr. 566.914- ásamt vöxtum eins og krafist er en vaxtakröfunni hefur ekki verið sérstaklega mótmælt.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Dóminn kveður upp F-kk-nf Ó-kk-nf, dómstjóri.

D Ó M S O R Ð.

Stefndi, Útnes ehf., greiði stefnanda, þ.b. Slippstöðvarinnar ehf., kr. 566.914- ásamt dráttarvöxtum samkv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38, 2001 frá 15. nóvember 2002 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður

F-kk-nf Ó-kk-nf.