E-2952/2013

Mál þetta var höfðað 30. júlí 2013 og þingfest 3. september sama ár.

Stefnandi er Landsbankinn hf., kt. [...], Austurstræti 11 í Reykjavík.

Stefndi er Þ-kk-nf H-kk-nf, kt. [...], Reykási 25, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu 1.900.864 kr., með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 28. nóvember 2011 til greiðsludags. Jafnframt er gerð krafa um málskostnað úr hendi stefnda samkvæmt mati dómsins.

Af hálfu stefnda er gerð krafa um sýknu, auk málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Stefndi gerði í greinargerð kröfu um að málinu yrði vísað frá dómi. Var sá þáttur málsins tekinn til úrskurðar í réttarhaldi 26. febrúar sl. eftir að málið hafði verið flutt sérstaklega um þá kröfu stefnda. Með úrskurði 10. mars sl. var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

Málið var dómtekið að lokinni aðalmeðferð 9. maí 2014.

I.

Málsatvik

Stefnandi lýsir málsatvikum svo í stefnu að stefndi hafi stofnað tékkareikning nr. 4999 við Sparisjóð Húnaþings og Stranda 25. júlí 2001. Yfirdráttarheimild á reikningnum hafi runnið út án þess að uppsöfnuð skuld reikningsins hafi verið greidd. Reikningnum hafi af þessum ástæðum verið lokað 30. september 2011. Uppsöfnuð skuld hafi þá numið 1.900.864 kr., sem er stefnufjárhæð málsins. Meðal gagna málsins er innheimtuviðvörun Landsbankans sem send var stefnda með bréfi 11. október 2011. Skuldin mun ekki hafa verið greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir stefnanda og kveðst stefnandi hafa höfðað mál þetta af þeim sökum.

Undir rekstri málsins hefur stefnandi vísað til framlagðs yfirlits um hreyfingar á umræddum bankareikningi. Af því yfirliti má ráða að dregið hafi verið á reikninginn daginn eftir að hann var stofnaður. Þrátt fyrir innborganir á reikninginn virðist reikningsstaðan ætíð hafa verið neikvæð frá þeim tíma þar til stefnandi lokaði reikningnum 30. september 2011.

Við aðalmeðferð málsins 9. maí 2014 lét stefndi færa til þingbókar þá athugasemd að í kröfu stefnanda væri ekki aðgreining milli höfuðstóls og áfallinna vaxta og kostnaðar. Jafnframt lét stefnandi bóka að þau lagarök ættu við í málinu að skriflega samninga hafi átt að gera samkvæmt 3., 5. og 14. gr. laga nr. 121/1994 um neytendalán. Ekki hafi því verið heimilt að innheimta vexti og kostnað eins og gert hafi verið.

Að þessari bókun fram kominni lét lögmaður stefnanda færa til bókar að hann teldi þetta málsástæðu sem væri of seint fram komin.

II.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Af hálfu stefnanda er á því byggt að stefndi hafi stofnað til yfirdráttarskuldar við fjármálastofnun sem síðar hafi runnið saman við stefnanda. Stefndi hafi ekki greitt skuld sína og ekki ekki brugðist við innheimtutilraunum stefnanda.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 3. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. sömu laga. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988. Um varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

III.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því stefnandi sé ekki upphaflegur viðsemjandi stefnda eða upphaflegur kröfuhafi. Ekki hafi verið sýnt fram á með hvaða hætti krafan hafi verið framseld til stefnanda. Í öðru lagi er á því byggt að krafa stefnanda sé fyrnd þar sem yfir fjögur ár séu síðan umkrafin fjárhæð, eða stærstur hluti hennar, hafi verið dregin af reikningnum.

IV.

Niðurstaða

Við þingfestingu máls þessa lagði stefnandi m.a. fram afrit af ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 5. mars 2011 um ráðstöfun eigna og skulda Sparisjóðsins í Keflavík til Spkef sparisjóðs. Jafnframt lagði stefnandi fram við þingfestingu auglýsingu Fjármálaeftirlitsins frá 25. febrúar 2008 um áðurnefndan samruna sparisjóðanna þriggja. Í auglýsingunni kom meðal annars fram að frestur til að gera athugasemdir við yfirfærslu innlánsreikninga væri 30 dagar frá birtingu auglýsingarinnar í Lögbirtingablaðinu. Skjalið ber með sér að auglýsingin hafi birst þar 27. febrúar 2008. Ekkert liggur fyrir í málinu um að stefndi hafi gert athugasemdir við yfirfærslu innlánsreiknings þess sem hér um ræðir.

Aðild sína að málinu hefur stefnandi, Landsbankinn hf., skýrt með þeim hætti að Fjármálaeftirlitið hafi veitt samþykki sitt fyrir því 22. febrúar 2008, að Sparisjóður Húnaþings og Stranda og Sparisjóður Vestfirðinga rynnu saman við Sparisjóðinn í Keflavík. Samþykki Fjármálaeftirlitsins hafi verið veitt með vísan til 106. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Tók samruninn gildi þann dag en Sparisjóðurinn í Keflavík tók við öllum réttindum og skyldum fyrrnefndu sjóðanna frá og með 1. júlí 2007. Á grundvelli VI. ákvæðis til bráðabirgða í lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. IV. ákvæði til bráðabirgða í lögum nr. 44/2009, tók Fjármálaeftirlitið þá ákvörðun þann 22. apríl 2010 að ráðstafa eignum og skuldum Sparisjóðsins í Keflavík, kt. [...], til Spkef sparisjóðs, kt. [...]. Þann 5. mars 2011 tók Fjármálaeftirlitið á grundvelli VI. ákvæðis til bráðabirgða í lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. IV. ákvæði til bráðabirgða í lögum nr. 44/2009, þá ákvörðun að NBI hf. (nú Landsbankinn hf.) tæki í einu lagi frá og með mánudeginum 7. mars 2011, kl. 08:30 við rekstri, eignum og skuldbindingum Spkef sparisjóðs, samkvæmt samningi milli íslenska ríkisins og NBI hf. (nú Landsbankinn hf.) um yfirtöku NBI hf. (nú Landsbankinn hf.) á Spkef sparisjóði, dags. 5. mars 2011.

Aðild stefnanda að málinu telst samkvæmt þessu nægjanlega skýr og ber því að hafna vörnum stefnda er lúta að aðildarskorti stefnanda.

Meðal gagna málsins er útprentun úr viðskiptamannaskrá þar sem 25. júlí 2001 er tilgreindur sem stofndagur reiknings og einnig er þar að finna dagsetningu síðustu hreyfingar á reikningnum, þ.e. 30. september 2011. Önnur gögn sem fylgdu stefnunni voru innheimtuviðvörun 11. október 2011 og innheimtubréf 28. október 2011. Í greinargerð stefnda er því ekki mótmælt að hann hafi móttekið nefnda innheimtuviðvörun og innheimtubréf. Auk ofangreinds hafa verið lögð fram í málinu reikningsyfirlit vegna ofangreinds bankareiknings frá stofnun reikningsins til lokunar hans. Reikningsyfirlit þau sem hér um ræðir geyma alls tæplega 80 blaðsíður með nákvæmum og sundurliðuðum upplýsingum um innborganir og úttektir, þ. á m. vegna þjónustugjalda og vaxtakostnaðar, af greindum bankareikningi stefnda nr. 4999. Yfirlitin eru öll stíluð á stefnda, framan af á heimili hans að Blönduósi en frá árslokum 2003 virðast öll yfirlit hafa verið stíluð á heimili stefnda við Reykás í Reykjavík. Neðst í öllum yfirlitunum er m.a. að finna eftirfarandi upplýsingar: „Athugasemdir óskast gerðar innan 20 daga frá viðtöku yfirlitsins, annars telst reikningurinn réttur.“ Í greinargerð stefnda er því ekki andmælt að hann hafi móttekið yfirlit þessi. Alls spanna reikningsviðskipti málsaðila rúmlega 10 ára tímabil og ekkert liggur fyrir um það að stefndi hafi á þessum tíma nokkru sinni gert athugasemdir við útreikninga og gjaldfærslu stefnanda. Að öllum framangreindum atvikum virtum verður að hafna vörnum stefnda sem byggjast á grandleysi hans og skorti á skriflegum samningi aðila á milli. Þykir óhjákvæmilegt að líta svo á að stefndi hafi sýnt af sér tómlæti sem hamlar vörnum hans í þessu máli. Stefndi hefur auk þess ekki leitast við að sýna fram á að kröfugerð stefnanda sé í einhverjum atriðum röng.

Stefndi hefur borið fyrir sig að krafa stefnanda sé niður fallin fyrir sakir fyrningar. Krafa stefnanda er vegna peningaláns. Samkvæmt 4. gr. laga nr. 14/1905 sem í gildi voru þegar stefndi fyllti út áður greinda umsókn sína 14. mars 2006, sbr. nú 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, fyrnast slíkar kröfur á 10 árum. Framlögð reikningsyfirlit bera með sér að á þeim tíma sem liðinn er frá því að stefndi opnaði bankareikning þann sem um ræðir í máli þessu voru greiddar bæði stærri og smærri fjárhæðir inn á reikninginn. Með því móti lækkaði eldri skuld stefnda og þótt hið framlagða yfirlit bendi til þess að ekki hafi verið greitt inn á reikninginn síðan í maímánuði 2009 leiðir þetta til þess að stefnda er ekki hald í þeirri málsástæðu að krafa stefnanda geti talist fyrnd.

Samkvæmt öllu framanskráðu ber að hafna málsástæðum stefnda og taka kröfu stefnanda til greina. Með hliðsjón af þeim úrslitum verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp A-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf, settur héraðsdómari.

Dómsorð:

Stefndi, Þ-kk-nf H-kk-nf, greiði stefnanda, Landsbankanum hf., 1.900.864 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 28. nóvember 2011 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 200.000 kr. í málskostnað.

A-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf (sign.)