S-3767/2022

I.

Ákæra, dómkröfur o. fl.:

Mál þetta, sem dómtekið var 7. febrúar 2023, er höfðað með ákæru, útgefinni af lög-reglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 6. september 2022, á hendur H-kk-þgf F-kk-þgf O-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, „fyrir eftirtalin fíkniefna- og umferðarlagabrot, með því að hafa:

1. Laugardaginn 8. júní 2019 að [...] í Kópavogi haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 87 kannabisplöntur og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað greindar plöntur og haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 4.328,73 gaf maríhúana, sem lögreglumenn fundu við leit í húsnæðinu.

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 4., 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

2. Fimmtudaginn 19. maí 2022 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mæld-ist amfetamín 145 ng/ml, díazepam 310 ng/ml, klónazepam 8,8 ng/ml, metýlfenidat 17 ng/ml, nordíazepam 260 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 3,8 ng/ml) norður Strandgötu í Hafnarfirði, við Fornubúðir, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar [samkvæmt] 99. gr. og 101. gr. laga nr. 77/2019.“

Ákæran var birt 4. október 2022 og málið þingfest 26. sama mánaðar. Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Ákærði játar sök að hluta samkvæmt 1. ákærulið og gengst við vörslum á 87 kannabisplöntum í sölu- og dreifingarskyni en neitar því að hafa verið með í vörslum sínum 4.328,73 gaf maríjúana í sama tilgangi. Þá játar ákærði sök samkvæmt 2. ákærulið. Ákærði krefst sýknu af ákæru að því marki sem hann hefur neitað sök en að öðru leyti krefst hann vægustu refsingar og ökuréttarsviptingar. Þá er gerð krafa um hæfileg málsvarnarlaun til handa skipuðum verjanda sem greiðist úr ríkissjóði.

II.

Málsatvik:

Varðandi ákærulið nr. 1:

Samkvæmt frumskýrslu bárust lögreglu upplýsingar um ætlaða kannabisframleiðslu í því húsnæði sem greinir í ákæru. Um er að ræða einbýlishús með sambyggðum bílskúr. Lög-reglumenn komu á staðinn 8. júní 2019 og virtist enginn vera í húsnæðinu. Við nánari athugun urðu lögreglumenn þess áskynja að grunur um framleiðslu kannabisefna í hús-næðinu virtist vera á rökum reistur. Var farið inn og reyndust þar vera kannabisplöntur í ræktun, önnur fíkniefni og margvíslegur búnaður, tæki og fleiri sakargögn sem lagt var hald á. Var hlutast til um frekari rannsókn á vettvangi með aðkomu rannsóknarlögreglu-manns og tæknideildar og eru meðal málsgagna skýrslur og ljósmyndir af húsnæði og haldlögðum sakargögnum. Ákærði kom á staðinn síðar sama dag og var tekin af honum stutt skýrsla við það tilefni. Gekkst hann við því að eiga téðar plöntur, önnur fíkniefni og að hann hefði verið að selja kannabisefni sem urðu til við ræktun plantnanna.

Ákærði gaf framburðarskýrslu 21. desember 2021 í tengslum við frekari rannsókn máls-ins. Var framburður hans af sama toga og áður. Hann kannaðist við að hafa verið að rækta téðar plöntur, hann hefði átt um 4 kg af hinum haldlögðu kannabisefnum og að efnin hefði hann að hluta ætlað til eigin neyslu og að hluta til sölu.

Samkvæmt skýrslu tæknideildar lögreglu reyndust 87 kannabisplöntur vera í ræktun í pottum í téðu húsnæði. Að auki voru þar, að sögn lögreglu, samtals 4.328,73 gaf maríjúana, og var skráð að þau efni hefðu verið ýmist í pottum, smellupokum eða loft-tæmdum plastpoka. Sýnishorn af hinum haldlögðu plöntum voru send til frekari rann-sóknar hjá Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði. Samkvæmt mats-gerð þeirrar rannsóknastofu reyndist magn tetrahýdrókannabínóls í þurrum sýnum vera á bilinu 5,3– 16 mg/g.

Meðal gagna er skýrsla tæknideildar frá 1. nóvember 2022 um endurvigtun haldlagðra efna. Í þeirri skýrslu greinir meðal annars að vegin þyngd á hluta téðra efna hefði ýmist reynst vera meiri eða minni miðað við fyrri vigtun efnanna af sama toga við upphaf rann-sóknar. Til skýringar var vísað til aðstæðna við geymslu efnanna hjá lögreglu.

Meðal gagna er upplýsingaskýrsla lögreglu frá 8. janúar 2023 sem tekur til ætlaðra kannabisefna sem fundust í téðu húsnæði. Í skýrslunni greinir meðal annars að efni, skráð fundin á gólfi, hefðu verið í 11 smelluláspokum, svokölluðum böddum. Um hefði verið að ræða uppskeru af meintum kannabisplöntum og þessi efni hefðu ekki uppsóp eða af-klippur. Þá greinir í skýrslunni að efni, skráð fundin á háalofti, hefðu verið í lofttæmdum poka, og þau einnig verið böddar. Einnig að ætlan lögreglu væri að þau efni hefðu verið ætluð uppskera af sama toga og áður greinir en ekki uppsóp eða afklippur.

Varðandi ákærulið nr. 2:

Ákærði hefur játað sök vegna þessa ákæruliðar. Um reifun á málsatvikum vísast til ákæru.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Varðandi ákærulið 1:

Ákærði bar meðal annars um að hafa verið í umræddu húsnæði og að hann hefði verið að sjá um ræktun kannabisplantnanna. Hann hefði ekki átt efnin heldur tekið á sig sakir í málinu fyrir aðra. Ákærði bar ýmist um að hafa ekki vitað hvaða efni voru í plastpokum í umræddu húsnæði en einnig að í pokunum hefðu verið afklippur af plöntum úr fyrri ræktunum með ónothæfum efnum til neyslu. Ekki hefði verið um að ræða maríjúana. Frekar aðspurður um téða ræktun efna í umræddum plastpokum kvaðst ákærði ekki vilja svara þeim spurningum. Ákærði kvaðst ekki muna eftir skýrslugjöf sinni hjá lögreglu. Í fyrra skiptið hefði hann mætt á staðinn og tekið á sig sakir undir áhrifum vímuefna. Í síðara skiptið hefði hann verið undir áhrifum vímuefna. Í hvorugt skiptið hefði myndefni af haldlögðum plöntum verið borið undir hann. Ekki eru efni til frekari reifunar á fram-burði ákærða.

2.

Varðandi ákærulið 1:

Vitni, lögreglumaður nr. A, staðfesti og gerði nánar grein fyrir frumskýrslu og fyrr-greindri upplýsingaskýrslu og greindi frá aðkomu sinni að málinu. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að upplýsingar um meinta fíkniefnaframleiðslu hefðu verið tilefni þess að lögregla fór á staðinn. Enginn hefði verið í húsnæðinu en kannabislykt lagt frá því og ræktunarbúnaður verið sýnilegur. Lögregla hefði ákveðið að fara inn í húsnæðið til að tryggja sakargögn. Mikill fjölda kannabisplantna og önnur fíkniefni hefðu verið á vettvangi. Lögregla hefði lagt hald á plönturnar, efnin og önnur sakargögn og rann-sóknarlögreglumenn tekið við frekari rannsókn málsins. Lyfjabox með nafni ákærða hefði til að mynda verið meðal sakargagna og það hefði leitt til þess að lögregla hringdi í hann. Ákærði hefði í símtali ekki kannast við að eiga aðkomu að ræktuninni. Um hefði verið að ræða talsverðan fjölda kannabisplantna, auk annarra kannabisefna sem búið var að koma fyrir í litlum glærum og lokuðum plastpokum. Efnin í pokunum hefðu virst vera eins og þau væru klippt af kannabisplöntum. Þá hefði að einhverju leyti það sem var í pokunum verið þurrkuð blóm af plöntunum, svokallaðir böddar.

3.

Varðandi ákærulið 1:

Vitni, lögreglumaður nr. B, gaf skýrslu símleiðis og gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Vitnið greindi í aðalatriðum frá því sama og áður greinir um vætti lög-reglumanns nr. A. Í framburði vitnisins kom meðal annars fram að um hefði verið að ræða kannabisefni í fyrrgreindum umbúðum. Efnin hefðu verið niðurskorin og þurrkuð, þar á meðal böddar. Ekki hefði verið um að ræða uppsóp eða afklippur.

4.

Varðandi ákærulið 1:

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. C, gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að hann hefði mögulega rætt við ákærða í síma og ákærði komið einhverju síðar á staðinn. Ákærði hefði í þeim samskiptum gengist við því að hafa haldið til í húsnæðinu og verið með ræktunina í sölu- og dreifingarskyni. Um hefði verið að ræða húsnæði sem gagngert var notað til framleiðslu fíkniefna. Plöntur hefðu verið í ræktun í herbergjum húsnæðisins og tilbúin fíkniefni sem búið var að pakka í sölueiningar. Hvað hið síðarnefnda varðar hefði verið um að ræða þurrkaðar afurðir af plöntunum, bödda og skúnka, sem voru tilbúin efni til sölu og dreifingar.

5.

Varðandi ákærulið 1:

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. D, gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu á vegum tæknideildar lögreglu. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að umrætt húsnæði hefði verið undirlagt fyrir kannabisræktun. Um hefði verið að ræða kannabisplöntur og þurrkuð kannabisefni. Að einhverju leyti hefði verið um að ræða tilbúin efni, þar á meðal bödda, en einnig hefði verið um að ræða uppsóp eða afklippur.

6.

Varðandi ákærulið 1:

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. E, gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Í vætti hans kom meðal annars fram að um hefði verið að ræða haldlagðar kannabisplöntur og þurrkuð kannabisefni, bæði lauf og bödda, sem var búið að pakka í plastpoka. Böddar væru þurrkuð blóm af kannabisplöntunni sem gæfu mestan styrkleika af vímugjafa. Aðrir og lakari hlutar væru hins vegar einnig notaðir við tilbúning fíkniefna. Rannsókn málsins hefði tafist þar sem ákærði mætti ekki í skýrslutökur samkvæmt boðunum. Það hefði leitt til þess að vitnið fór að lokum á heimili ákærða þar sem skýrslutaka fór fram. Ákærði hefði við skýrslutöku gengist við ræktun og framleiðslu fíkniefna og að hann ætti efnin. Ekki hefði verið farið nákvæmlega út í hvers konar efni væri um að ræða þegar teknar voru skýrslur af ákærða og myndefni ekki borið undir hann. Þá hefði ekkert komið fram hjá ákærða í þá veru að um hefði verið að ræða uppsóp eða afklippur.

7.

Varðandi ákærulið 1:

Vitni, sérfræðingur tæknideildar nr. F, gerði nánar grein fyrir og staðfesti rannsóknar-gögn um haldlagðar kannabisplöntur og önnur kannabisefni. Um vætti vitnisins vísast að mestu til þess sem áður greinir um efnaskýrslu og skýrslu um endurvigtun téðra efna. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að um hefði verið að ræða kannabisplöntur og maríjúana. Útlit og lykt efnisins hefði ekki leynt sér. Um væri að ræða þurrkuð blóm og skúnka sem hefðu mulist saman við pökkun í plastpoka. Um hefði verið að ræða sam-bærileg efni og þekktust varðandi önnur haldlögð fíkniefni sem kæmu til rannsóknar hjá tæknideild í málum varðandi götu skammta. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti vitnisins.

IV.

Niðurstöður:

Ákærði neitar sök að því er varðar vörslur í sölu- og dreifingarskyni á 4.328,73 gaf maríjúana. Ákærði játar að öðru leyti sök samkvæmt 1. ákærulið með þeim athugasemd-um sem birtast í framburði hans fyrir dómi. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 gildir sú grundvallarregla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunar-byrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Þá metur dómurinn hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki bein-línis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. sömu laga-greinar.

Samkvæmt gögnum málsins liggur fyrir að lögregla kom umræddan dag á þann stað sem greinir í ákæru og lagði hald á kannabisplöntur sem voru í ræktun og önnur fíkniefni. Samrýmist það vætti lögreglumanna nr. A og B, auk vættis rannsóknarlögreglumanns nr. C. Samkvæmt efnaskýrslu og vætti rannsóknarlögreglumanns nr. D og sérfræðings tæknideildar nr. F liggur fyrir að 87 kannabisplöntur og 4.328,73 gaf maríjúana voru í umræddu húsnæði, eins og greinir í ákæru. Þá er rökrétt að miða við upphafleg mæligildi téðra fíkniefna í kjölfar haldlagningar, sbr. dóm Landsréttar í máli nr. 905/2018. Það er alkunna og margdæmt hér á landi að maríjúana er þurrkað kannabisefni sem ætlað er til reykinga og það getur verið af ýmsum gæðum og styrkleika. Það getur meðal annars verið með þurrkuðum blómum, sem hefur hæstan vímustyrkleika, sem og öðrum lakari hlutum af kannabisplöntu með lægri eða lakari vímustyrkleika. Ákærði hefur ekki fært fram haldbær rök fyrir því að efnin hafi ekki verið maríjúana. Samkvæmt framangreindu telst því lögfull sönnun liggja fyrir um fyrrgreindar niðurstöður grein inga um tegund, magn og mæligildi kannabisplantna og annarra fíkniefna sem greinir í ákæru.

Ákærði hefur gengist við því fyrir dómi að hafa um nokkurt skeið og fram til fyrrgreinds dags ræktað téðar plöntur og verið með þær í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni. Samrýmist það einnig skýrslu ákærða hjá lögreglu og öðrum rannsóknargögnum málsins. Framburður ákærða við skýrslugjöf í aðalmeðferð um að hann hafi að einhverju leyti verið að taka á sig sakir fyrir aðra samrýmist ekki framangreindu, sbr. einnig síðari um-fjöllun varðandi maríjúana. Telst því lögfull sönnun liggja fyrir um vörslur og ræktun ákærða á plöntunum í fyrrgreindum tilgangi og verður það lagt til grundvallar við úrlausn málsins.

Ákærði hefur hins vegar fyrir dómi ekki kannast við að hafa verið með fyrrgreint maríjúana í vörslum sínum í fyrrgreindum tilgangi. Skýrsla ákærða fyrir dómi og aðrar skýringar um þetta atriði í málinu, þar á meðal vímuáhrif við skýrslugjöf hans hjá lög-reglu, eru óskýrar, óstöðugar og með miklum ólíkindablæ. Þá stangast þær skýringar á við önnur gögn málsins, sem og vætti rannsóknarlögreglumanna nr. C og E. Er breyttur framburður hans fyrir dómi ótrúverðugur um framangreint og að engu hafandi við úrlausn málsins. Fyrir liggur að efnin fundust í húsnæði sem var á vegum ákærða, auk þess sem lyfjapakkning merkt honum fannst í húsnæðinu. Þá er engum öðrum til að dreifa um að hafa framið hið meinta brot miðað við gögn málsins. Að auki verður ekki litið framhjá því að ákærði hefur gengist við því að hafa verið að rækta téðar kannabisplöntur í húsnæðinu. Er því ekkert sem styður framburð ákærða um að hann hafi verið að taka á sig sakir fyrir aðra. Einnig liggur fyrir að efnunum var pakkað í lokaða plastpoka og frágangur þeirra var eins og þau væru tilbúin til sölu og dreifingar. Þá ber einnig að líta til þess að um var að ræða mikið magn af maríjúana, auk þess sem efnin voru haldlögð á framleiðslustað. Að framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, telst lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að ákærði hafi verið með fyrrgreint maríjúana í vörslum sínum og að efnin hafi verið ætluð til sölu og dreifingar.

Að öllu framangreindu virtu verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1. ákærulið og er brotið rétt heimfært til lagaákvæða í ákæru.

Ákærði hefur játað skýlaust fyrir dómi þá háttsemi sem honum er gefin að sök samkvæmt 2. ákærulið og er játningin studd sakargögnum. Að því virtu verður hann sakfelldur fyrir þau brot sem eru rétt heimfærð til lagaákvæða samkvæmt ákæru.

Ákærði er fæddur í [...] og samkvæmt sakavottorði hefur hann margoft áður gerst brotlegur við refsilög. Það sem hér skiptir einkum máli er að honum var með dómi [...]2011 gerð óskilorðsbundin sekt vegna aksturs undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna. Ákærði gekkst undir óskilorðsbundna sekt með viðurlagaákvörðun 29. júní 2012 vegna aksturs undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Með dómi [...] 2013 var honum gerð óskilorðsbundin fangelsisrefsing vegna aksturs sviptur ökurétti og undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Fullnustu þess dóms lauk 5. apríl 2017. Ákærða var gerð óskilorðsbundin fangelsisrefsing með dómi [...] 2016 fyrir vörslur fíkniefna og ræktun kannabisplantna. Fullnustu þess dóms var lokið 31. janúar 2018. Þá gekkst ákærði átímabili frá janúar 2017 til september 2021 þrisvar undir sátt hjá lögreglustjóra með greiðslu sekta vegna varslna á fíkniefnum. Að auki gekkst ákærði undir þrjár sáttir hjá lögreglustjóra 23. júlí 2020 vegna aksturs sviptur ökurétti, auk sáttar af sama toga 28. september 2021 vegna fíkniefna- og sviptingaraksturs. Ekki eru efni til frekari reifunar á sakaferli ákærða.

Brot ákærða samkvæmt 1. ákærulið var framið áður en ákærði gekkst undir fyrrgreindar sáttir og brot samkvæmt 2. ákærulið voru framin eftir þau tímamörk. Að því virtu fer um ákvörðun refsingar samkvæmt 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hvað varðar brot samkvæmt 1. ákærulið ber að líta á fjölda kannabisplantna og magns fíkni-efna að öðru leyti. Til refsiþyngingar horfir að brotið var framið í sölu- og dreifingar-skyni. Sakaferill ákærða horfir heilt á litið til refsiþyngingar og í því samhengi ber sér-staklega að líta til þess sem áður greinir um eldri dóm frá [...] 2016. Matsgerð um styrkleika fyrrgreinds maríjúana liggur ekki fyrir og verður meðal annars ráðið af vætti rannsóknarlögreglumanns nr. D að efnin kunni að hafa verið misjöfn að gæðum. Ákæru-valdið verður að bera hallann af því. Að því virtu verður ekki útilokað að hluti efnanna hafi verið með lágum efnastyrkleika og verður litið til þess við ákvörðun refsingar, til mildunar. Hvað varðar umferðarlagabrot samkvæmt 2. ákærulið ber að líta til þess að um er að ræða fjórðu ítrekun (fimmta brot) að því er varðar akstur sviptur ökurétti og fjórðu ítrekun (fimmta brot) varðandi akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Er að þessu leyti miðað við almennar viðmiðanir um samspil við órofin ítrekunaráhrif eldri brota og lokatímamark ítrekunaráhrifa, sbr. dómvenju og 3. mgr. 71. gr. í almennum hegningarlögum. Að öllu framangreindu virtu verður ákærði dæmdur til fangelsisrefs-ingar í 12 mánuði.

Ákærði var sviptur ökurétti ævilangt frá 24. febrúar 2014. Að þessu virtu og með vísan til 99. og 101. gr. laga nr. 77/2019 verður að árétta ævilanga ökuréttarsviptingu ákærða.

Í ákæru er ekki gerð krafa um upptöku ávana- og fíkniefna og dæmist því ekki.

Vegna framangreindra málsúrslita ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar, sbr. 233. og 235. gr. laga nr. 88/2008. Til þess kostnaðar teljast málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, vegna vinnu fyrir dómi, sem þykja hæfilega ákveðin 800.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Þessu til viðbótar teljast önnur útgjöld til sakarkostnaðar samkvæmt endanlegu yfirliti ákæruvaldsins, 554.651 króna, sem ákærða verður einnig gert að greiða.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-x-x K-x-x saksóknarfulltrúi.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 9. desember 2022 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Ákærði, H-kk-nf F-kk-nf O-kk-nf, sæti fangelsi í 12 mánuði.

Áréttuð er ævilöng ökuréttarsvipting ákærða.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 800.000 krónur, auk 554.651 krónu í annan sakarkostnað.

D-kk-nf K-kk-nf