Z-1/2010

Mál þetta var tekið til úrskurðar að loknum munnlegum málflutningi 15. nóvember 2010.

Sóknaraðili er Íbúðalánasjóður, Borgartúni 21, Reykjavík.

Varnaraðili er Fljótsdalshérað, Lyngási 12, Egilsstöðum.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að ákvörðun sýslumannsins á Seyðisfirði 26. maí 2010 varðandi úthlutun á söluverði Kaupvangs 45, Fljótsdalshéraði, íbúð 229-6209, verði breytt á þann veg að innheimtuþóknun af fasteignagjaldi að fjárhæð 60.040 krónur verði ekki tekin til greina við úthlutun til varnaraðila. Til vara er gerð krafa um að innheimtuþóknunin verði lækkuð verulega. Þá er krafist málskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að framangreind ákvörðun sýslumanns verði látin standa óbreytt og honum dæmdur málskostnaður.

I

Í greinargerð sóknaraðila er málsatvikum lýst með þeim hætti að 25. febrúar 2010 hafi farið fram nauðungarsala á Kaupvangi 41, 43 og 45 á Egilsstöðum, Fljótsdalshéraði. Um hafi verið að ræða þrjú fjölbýlishús með samtals 56 íbúðum. Eini uppboðsbeiðandi í öllum tilvikum hafi verið tryggingafélagið Vörður vegna vangreiddra brunatryggingariðgjalda, en þau njóti lögveðsréttar. Hæstbjóðandi í allar eignirnar hafi verið sóknaraðili sem átt hafi 1. veðrétt í íbúðunum. Hafi boð hans í eignirnar verið samþykkt.

Við uppboðin hafi verið lagðar fram kröfulýsingar frá varnaraðila, Fljótsdalshéraði, vegna álagðra fasteignagjalda 2009 og 2010. Samtals hafi verið gerð krafa að fjárhæð 22.840.908 krónur, en þar af hafi krafa vegna innheimtuþóknunar og kröfulýsingar verið 3.473.022 krónur. Krafan sundurliðist í höfuðstól, dráttarvexti, innheimtuþóknun og kröfulýsingu. Hafi kröfunni verið lýst sem lögveðskröfu skv. 7. gr. laga nr. 4/1995. Í frumvarpi að úthlutunargerð dags. 1. mars 2010 hafi sýslumaður tekið til greina kröfu varnaraðila.

Meðfylgjandi kröfulýsingunni hafi verið álagningarseðlar áranna 2009 og 2010. Samkvæmt þeim þá hafi hins vegar mátt sjá að ofangreindur höfuðstóll væri samsettur af (1) fasteignaskatti á húsnæði, (2) lóðarleigu, (3) holræsagjaldi, (4) vatnsgjaldi og (5) sorp- og förgunargjaldi.

Lögveð skv. 7. gr. laga nr. 4/1995 einskorðist á hinn bóginn við fasteignaskatt skv. lið 1. Með bréfi til sýslumanns dags. 10. mars 2010 hafi verið óskað eftir rökstuðningi á hvaða grunni liðir 2 – 5 væru reistir. Þá hafi verið óskað skýringar á innheimtuþóknuninni þar sem ekki hafi fengist séð af framlögðum gögnum að sérstakar innheimtuaðgerðir hefðu verið í gangi, en af hálfu uppboðsþola hafi því verið haldið fram að í aðdraganda uppboðanna hefði verið samið við sveitarfélagið um að halda innheimtukostnaði í lágmarki. Þá hafi verið óskað eftir rökstuðningi á hvaða lagagrunni innheimtuþóknunin væri byggð, en skv. ofangreindri 7. gr. laga nr. 4/1995 takmarkist lögveðið við fasteignaskattinn sjálfan auk dráttarvaxta. Með vísan til þessa hafi úthlutun vegna fasteignagjalda verið mótmælt að svo stöddu.

Með bréfi Lögheimtunnar dags. 3. maí 2010 hafi verið leitast við að svara framangreindum athugasemdum sóknaraðila. Hafi þar komið fram að lögveðréttur vegna liða 2 til 5 hafi ekki lengur verið sagður eiga sér stoð í 7. gr. laga nr. 4/1995, heldur holræsagjald í lögum nr. 9/2009, vatnsgjald í lögum nr. 32/2004 og sorp- og förgunargjald í lögum nr. 55/2003. Lóðarleiga hafi verið sögð byggjast á réttarvenju. Sóknaraðili hafi fallið frá mótmælum vegna holræsis- og vatnsgjalds með bréfi 19. maí 2010, en hafi enn mótmælt sorp- og förgunargjaldi sem og lóðarleigu. Þá hafi innheimtukostnaðinum enn verið mótmælt. Varðandi lóðarleiguna hafi því verið hafnað að réttarvenja hefði þar skapast. Á hinn bóginn hafi verið á það bent að ekkert væri því til fyrirstöðu að aðilar semdu sín á milli um að leiguafgjald gengi á undan öðrum samningsveðkröfum.

Við fyrirtöku málsins hjá sýslumanni 25. maí 2010 hafi verið lagður fram grunnleigusamningur með ákvæðum um forgang leigugjalds á undan öllum öðrum samningsveðum. Með hliðsjón af því sem áður sé framkomið hafi sóknaraðili þá fallið frá mótmælum sínum hvað varðað hafi lóðarleiguna. Á sama fundi hafi varnaraðili lagt fram samþykkt nr. 232/2005 um meðhöndlun úrgangs á Fljótsdalshéraði. Ekki hafi þó verið fallið frá mótmælum vegna sorpgjaldsins. Hafi því að lokum staðið eftir ágreiningur um sorpgjaldið og innheimtukostnaðinn. Með ákvörðun sýslumanns 26. maí 2010 sem borist hafi sóknaraðila í tölvupósti sama dag, hafi mótmæli sóknaraðila ekki verið tekin til greina. Hinn 1. júní sl. hafi sóknaraðili tilkynnt í samræmi við 2. mgr. 73. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991 að hann hygðist skjóta ákvörðun sýslumanns að því er varðaði innheimtuþóknunina til héraðsdóms.

Á fundi hjá sýslumanni 3. maí 2010 hafi verið ákveðið að þar sem öll málin 56 væru eins vaxin yrði látið reyna á mótmæli sóknaraðila í einu málanna, nánar tiltekið varðandi Kaupvang 45, íbúð 229-6209.

Í greinargerð varnaraðila eru gerðar eftirfarandi athugasemdir við lýsingu sóknaraðila á málsatvikum. Kveður varnaraðili að sóknaraðili tengi í upphafi málsatvikalýsingar sinnar þá íbúð er mál þetta fjalli um þ.e. nauðungarsölumál nr. 68/2010 við nauðungarsölu á 55 öðrum íbúðum í fasteignunum Kaupvangi 41, 43 og 45 á Egilsstöðum sem boðnar hafi verið upp sama dag. Í máli þessu sé fjallað um nauðungarsölu á einni íbúð og því rétt að halda sig við það mál þótt fleiri íbúðir í eigu sama aðila hafi verið seldar þann sama dag. Varnaraðili hafi lagt fram kröfulýsingu um lögveðskröfu skv. lögum nr. 4/1995 varðandi álagningu fasteignagjalda áranna 2009 og 2010. Gjöld þessi hafi verið í vanskilum og hafi forsvarsmaður húseigandans verið í sambandi við Lögheimtuna/Intrum vegna málsins. Að beiðni forsvarsmannsins hafi ekki verið send greiðsluáskorun til eigandans við upphaf innheimtunnar, þar sem eigandinn hafi sagt að hann gæti ekki greitt fasteignagjöldin og að eignin myndi lenda á nauðungarsölu. Eftir nauðungarsöluna hafi sóknaraðili mótmælt úthlutunargerð sýslumannsins á Seyðisfirði varðandi lögveðsréttindi vegna lóðarleigu, holræsagjalds, vatnsgjalds og sorp- og sorpförgunargjalds auk innheimtukostnaðar. Sóknaraðili hafi síðan fallið frá mótmælum sínum við lögveðsréttin allra framantaldra gjalda en hafi haldið sig við það að innheimtukostnaður varnaraðila vegna uppboðsmálsins eigi ekki rétt á sér í máli þessu. Snúist þetta mál því eingöngu um innheimtuþáttinn.

Innheimta fasteignagjalda á Fljótsdalshéraði sé með þeim hætti að Intrum á Íslandi sjái um milliinnheimtu gjaldanna samkvæmt sérstökum samningi við sveitarfélagið, en síðan taki Lögheimtan ehf. við þegar milliinnheimta beri ekki árangur og málin fari til löginnheimtu. Lögveðskröfurnar vegna ársins 2009 vegna fasteignanna Kaupvangi 41, 43 og 45 hafi allar farið í gegn um milliinnheimtu á vegum Intrum á Íslandi. Þegar milliinnheimtan hafi ekki borið árangur hafi þeim verði vísað til Lögheimtunnar sam hafi hafið innheimtuaðgerðir og hafi síðan lýst kröfunni vegna eignarinnar við nauðungarsöluna. Þegar krafan hafi verið komin til löginnheimtu hjá Lögheimtunni hafi forsvarsmaður eiganda eftir því að honum yrðu ekki send innheimtubréf eða birtar greiðsluáskoranir, þar sem eignin myndi væntanlega enda á nauðungarsölu. Þegar Lögheimtan taki við kröfu til kröfulýsingar hefjist vinnuferli, sem sé löginnheimtuferli og varði hagsmunagæslu fyrir kröfueigandann. Lögheimtan hafi borið ábyrgð á því að koma kröfunni réttri inn í nauðungarsöluferlið og fylgja henni þar eftir allt þar til úthlutunargerð hafi farið fram og uppboðsandvirði hafi verið greitt. Þess sé krafist að innheimtukostnaður sem tilgreindur sé varðandi uppboð á tilgreindum eignum standi óbreyttur við úthlutunargerð.

II

Í greinargerð sóknaraðila kemur fram að eins og greini í málsatvikalýsingu hans þá takmarkist lögveð vegna fasteignaskatts skv. 7. gr. laga nr. 4/1995 við skattinn sjálfan og dráttarvexti. Hið sama gildi um sorpgjaldið. Það taki eingöngu til gjaldsins sjálfs. Á hinn bóginn nái lögveð vegna vatnsgjalds skv. 9. gr. laga nr. 32/2004 og holræsagjalds skv. 3. mgr. 16. gr. laga nr. 9/2009 til innheimtukostnaðar. Samkvæmt þessu þá njóti kostnaður af innheimtu vegna fasteignaskatts og sorpgjalds ekki lögveðréttar, öndvert við vatns- og holræsagjald. En jafnvel þótt lagaheimild sé til staðar liggi það í hlutarins eðli að innheimtukostnaður verði að endurspegla raunverulegan kostnað við innheimtuna, en geti ekki þess utan verið til tekjuöflunar fyrir þriðja aðila á kostnað síðari veðhafa.

Varnaraðili hafi ekki þrátt fyrir áskoranir sýnt fram á hvaða innheimta hafi verið í gangi eða reifað kröfu sína um innheimtuþóknun. Í ákvörðun sýslumanns komi fram að kröfur sem hér um ræðir hafi farið í milliinnheimtu en sú innheimta hafi ekki skilað árangri. Hafi því orðið að fara með kröfurnar í löginnheimtu til að knýja fram efndir. Samkvæmt 1. gr. innheimtulaga nr. 95/2008 sé með löginnheimtu átt við innheimtu á grundvelli réttarfarslaga. Í því máli sem hér um ræðir liggi fyrir að varnaraðili hafi ekki farið fram á nauðungarsölu á hinum seldu eignum. Ekki hafi heldur verið sýnt fram á að greiðsluáskorun hafi verið beint til uppboðsþola í samræmi við 1. mgr. 9. gr. nauðungarsölulaga, sbr. 5. tl. 1. mgr. 6. gr. laganna. Því verði ekki séð að kröfurnar hafi verið komnar í löginnheimtu eins og haldið sé fram í ákvörðun sýslumanns.

Í ákvörðuninni sé meira að segja fullyrt að innheimtubréf hafi ekki einu sinni verið send út sem sé þó skilyrði til að krefjast innheimtuþóknunar. Hún geti þó ekki orðið hærri en 900 krónur, skv. 6. gr. rgl. nr. 39/2009. Innheimtulög gildi hins vegar ekki um innheimtu opinberra aðila á sköttum og gjöldum. Í athugasemdum með frumvarpinu segi að eigi sé þörf á slíku þar sem eigin innheimta skatta og gjalda sé lögbundin og enginn annar kostnaður en lögbundinn vaxtakostnaður falli á gjaldanda nema um sé að ræða útlagðan kostnað. Innheimta slíkra krafna sé þannig almennt mun kostnaðarminni en almenn kröfuinnheimta. Eigi verði séð að það skipti máli í þessu samhengi hvort innheimta opinberra gjalda sé í höndum aðila sjálfra eða annarra en heimilt sé skv. 4. gr. laga nr. 4/1995 að fela innheimtufyrirtækjum innheimtu á fasteignaskatti. Ekki verði þó séð að það veiti innheimtufyrirtækjum sjálfstæða heimild til gjaldtöku umfram það sem sveitarfélagið hafi. Samkvæmt þessu sé innheimtukostnaður hér bundinn við lögboðin gjöld og útlagðan kostnað. Því séu hér ekki gerðar athugasemdir við svokölluðu kröfulýsingargjaldi sem telja verði óhjákvæmilegan fylgikostnað uppboðs. Reikna megi með að kröfulýsingarkostnaður sé sá sami hvort sem um sé að ræða einn gjaldstofn eða fleiri. Þar sem óumdeilt sé að hluti lögveðskrafna nái til innheimtukostnaðar sé kröfulýsingargjaldi því ekki mótmælt.

Því sé haldið fram í ákvörðun sýslumanns að ekki hafi verið lýst kröfu vegna móta eða ferðakostnaðar fyrir nokkrar mætingar hjá uppboðshaldara eins og tíðkist almennt í nauðungarsölumálum. Varnaraðili hafi ekki verið aðili að málinu fyrr en við framhaldssölu. Því séu engar mætingar af hans hálfu á fyrri stigum málsins. Einu ferðalög hans hafi verið innanbæjar á Egilsstöðum á uppboðsdeginum.

Af framansögðu megi vera ljóst að ekki séu skilyrði til að úthluta varnaraðila til greiðslu á innheimtuþóknun. Þess utan hafi krafa varnaraðila verið svo vanreifuð og ófullgerð að hún hafi ekki uppfyllt skilyrði 2. mgr. 49. gr. nauðungarsölulaga. Sé nærtækast að meðhöndla hana sem vanlýsta kröfu skv. 4. mgr. 50. gr. nauðungarsölulaga i.f. og þar með verði ekki úthlutað af söluverðinu til greiðslu máls- eða innheimtukostnaðar. Verði hins vegar ekki fallist á aðalkröfu sóknaraðila lúti varakrafa að því að innheimtuþóknun verði lækkuð verulega. Til viðbótar því sem hér að framan greini skuli nefndar tvær ástæður.

Í fyrsta lagi sé krafa varnaraðila vegna áranna 2009 og 2010. Skv. 4. mgr. 4. gr. laga nr. 4/1995 ákveði sveitarstjórn fjölda gjalddaga fasteignaskatts. Eindagi fasteignaskatts sé þrjátíu dögum eftir gjalddaga og falli allur skattur ársins í gjalddaga ef vanskil verði. Fyrsti gjalddagi ársins 2010 hafi verið 18. febrúar, en nauðungarsala hafi farið fram 25. febrúar 2010. Því hafi ekki verið liðnir, þegar uppboðið hafi farið fram, þrjátíu dagar frá gjalddaga. Engu að síður hafi þá verið lýst kröfu vegna alls ársins 2010 eins og skatturinn væri allur gjaldfallinn. Af þeim ástæðum geti varnaraðili ekki átt rétt á innheimtuþóknun af þeim hluta skattsins sem ekki hafi verið fallinn í gjalddaga. Sé því óhjákvæmilegt að tekið yrði tillit til þessa við ákvörðun á þóknun til hans vegna fasteignaskattsins. Hið sama gildi um önnur gjöld en gjalddagi þeirra hafi verið ákvarðaður með sama hætti og fasteignaskattur skv. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 4/1995.

Í öðru lagi, eins og fram hafi komið hafi verið seldar 56 íbúðir í eigu sama aðila í einu lagi þennan dag 25. febrúar 2010 og hafi uppboðið hafist á sama tíma eða klukkan 14:00. Enda þótt af réttarfarsástæðum þyrfti að bjóða upp hverja íbúð fyrir sig sé nær að líta á þetta sem sama málið enda um síendurtekið efni og sömu grunnvinnu að tefla. Því ætti kostnaður hér að vera umtalsvert minni á hverja íbúð heldur en ef um einstakt tilvik væri að ræða. Krafa varnaraðila vegna innheimtukostnaðar hljóði samtals upp á 3.473.022 krónur sem samsvari 174 vinnustundum lögmanns miðað við útselda vinnu á 20.000 krónur fyrir hverja klukkustund. Miðað við t.d. viðmiðanir dómstóla varðandi dæmdan málskostnað sé þetta úr hófi.

Um málskostnaðarkröfu kveðst sóknaraðili byggja á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt styðjist við lög nr. 50/1988. Sóknaraðili sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri honum því að fá úrskurð fyrir skattinum úr hendi varnaraðila.

III

Varnaraðili krefst þess í greinargerð sinn að hin kærða ákvörðun sýslumannsins á Seyðisfirði skuli óbreytt standa og kveðst vísa til forsendna ákvörðunarinnar. Varnaraðili byggi kröfu sína á þeirri staðreynd að löginnheimta fasteignagjalda fyrir Fljótsdalshérað hafi verið hafin fyrir lokasölu eignar í nauðungarsölumáli nr. 68/2009. Svo sem fram komi á dómskjali nr. 36 hafi staðið yfir milliinnheimta á fasteignagjöldum ársins 2009 vegna fasteignanna Kaupvangur 41, 43 og 45 á vegum Intrum á Íslandi, en þar sem milliinnheimta hafi ekki borið árangur hefði hún verið flutt yfir í lögfræðiinnheimtu hjá Lögheimtunni. Við byrjun uppboðs þann 15. febrúar 2010 hafi sýslumaður bókað í gerðarbók að mætt væri þar fyrir lögveðshafann Fljótsdalshérað, jafnframt því sem mætt hafi verið fyrir uppboðsbeiðandann, vátryggingafélagið Vörð. Fljótsdalshérað hafi ekki verið uppboðsbeiðandi í málinu eins og skýrt verði síðar í greinargerðinni, en hafi við lokasölu eignarinnar lagt fram kröfulýsingu f.h. varnaraðila í nauðungarsöluandvirði eignarinnar. Fasteignagjöld ársins 2010 hafi verið álögð og hafi verið gjaldfelld fyrir nauðungarsöluna og þeim lýst í sömu kröfulýsingu og gjaldföllnum fasteignagjöldum ársins 2009. Ekki hafi verið búið til sjálfstætt innheimtumál vegna fasteignagjalda ársins 2010 og lýst sérstaklega heldur sameinað málinu vegna ársins 2009.

Málarekstur Íbúðalánasjóðs staðfesti að hin umþrætta krafa hafi verið komin til lögfræðiinnheimtu fyrir lokasölu eignarinnar 25. febrúar 2010. Lögheimtan ehf. hafi þurft að fylgja innheimtunni eftir með lagalegum rökstuðningi fyrir efnisatriðum kröfunnar vegna frumvarps að úthlutunargerð hjá sýslumanni. Krafa sveitarfélagsins, sem Lögheimtan ehf. fylgi eftir í máli þessu byggi á lögum um tekjustofna sveitarfélaga nr. 4/1995 og hafi þegar verið sýnt fram á það í máli þessu að innheimta allra þeirra gjalda sem felld séu undir heitið fasteignagjöld eigi sér trygga lagastoð. Það eina sem eftir standi af upphaflegum andmælum sóknaraðila við úthlutunargerð sýslumanns og hann hafi ekki fallið frá, séu sjónarmið hans um innheimtukostnað. Innheimtukostnaður sé óhjákvæmilega fallinn á málið og nauðungarsölumáli sé ekki lokið fyrr en uppboðsandvirðið sé greitt. Engu máli skipti í þessu samhengi þótt um hafi verið að ræða 56 íbúðir í eigu sömu aðila seldar á sama degi, en sóknaraðili virðist byggja mál sitt á því öðrum þræði að innheimtukostnaður í 56 málum sé óhóflegur. Varnaraðil kveður hins vegar að vinnan við hvert mál sé hin sú sama hvort heldur um sé að ræða eina íbúð eða 56 íbúðir. Það sé ekki hægt að nýta sér neina sérstaka hagræðingu þótt svo vilji til í máli þessu að þær 56 íbúðir sem um ræðir séu í þremur húsum við sömu götu. Innheimtuvinnan væri að stærstum hluta sú sama þótt þessar íbúðir væru á 56 stöðum á landinu. Ekki sé kunnugt um það að svipuð andmæli hafi komið fram við nauðungarsölur í Reykjavík eða annarsstaðar á landinu, þar sem seldar hafi verið margar íbúðir í eigu sama aðila í einu.

Þá víkur varnaraðili að einstökum málsástæðum sóknaraðila er fram koma í greinargerð.

Í fyrsta lagi varðandi þá fullyrðingu sóknaraðila að innheimtukostnaður f lögveðsgjöldum fylgi ekki lögveðskröfu. Sóknaraðili lesi það út úr orðalagi 7. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga að lögveð einskorðist við fasteignaskattinn sjálfa, en innheimtukostnaður vegna kröfunnar falli ekki undir lögveðið. Þessi fullyrðing standist ekki og megi þar benda á sjónarmið er komi fram í bók prófessors Þ-kk-ef E-kk-ef í doktorsritgerð hans um lögveð á bls. 108, þar sem segi: „Um samningsveðin gildir sú regla í ísl. rétti, að þau tryggja, sé ekki annað áskilið, auk höfuðstóls og umsaminna vaxta, skaðabætur, er af vanskilum skuldara kunna að leiða (dráttarvexti), svo og allan eðlilegan kostnað við innheimtu kröfunnar (málssókn, aðför, sölu veðsins o.s.frv.) Þar eð lögveðhafi fær sama rétt og samningsveðhafi, eftir því sem við getur átt, og þessi regla getur engu síður átt við um lögveðin, gildir hún einnig um þau.“ Eftir þessu hafi verið unnið í nauðungarsölumálum um áratugaskeið og sóknaraðili sjálfur viðurkennt þá reglu að innheimtukostnaður fylgi lögveðskröfu, þótt hann kjósi nú að skipta um skoðun og skilja 7. gr. tekjustofnalaganna mjög þröngum skilningi. Því til stuðnings að innheimtukostnaður vegna lögveðskröfu sé jafnframt tryggður með lögveðskröfunni sé úr dómaframkvæmd vísað til Hrd. 2003 bls. 271, Hrd. 1996, bls. 1992 og Hrd. 1987, bls. 1735.

Í öðru lagi vísi sóknaraðili til 1. gr. innheimtulaga nr. 95/2008 og velti fyrir sér hvenær löginnheimta á grundvelli réttarfarslaga teljist hafin. Sóknaraðili virðist leggja þann skilning í upphafstíma löginnheimtu að hún hefjist ekki fyrr en varnaraðili leggi fram nauðungarsölubeiðni vegna kröfunnar eða leggi fram greiðsluáskorun. Því sé til að svara að löginnheimta hefjist áður en að þessum atriðum komi. Benda megi á það að sýslumaður hafi bókað við byrjun uppboðs að mætt væri við byrjun uppboðsins f.h. varnaraðila vegna lögveðskrafna hans. Því sé ljóst að löginnheimta hafi þá þegar verið hafin. Þar sem nauðungarsölubeiðandinn hafi verið vátryggingafélagið Vörður, sem átt hafi lögveðskröfu vegna brunatrygginga hafi verið óþarft af hálfu varnaraðila að leggja fram nauðungarsölubeiðni vegna lögveðskröfu sinnar. Framsetning slíkrar kröfu hefði einungis orðið til þess að auka kostnað af málinu algerlega að þarflausu þar sem nauðungarsölubeiðnin hafi þegar byggt á lögveðskröfu. Þar hafi mat varnaraðila verið að best væri gætt að hag uppboðsþola og eftirfarandi kröfuhafa með því að leggja ekki í aukakostnað með því að leggja fram nauðungarsölubeiðni.

Í þriðja lagi telji sóknaraðili að ekki hafi verið sýnt fram á að greiðsluáskorun hafi verið send sbr. 1. mgr. 9. gr. nsl., sbr. 5. tl. 1. mgr. 6. gr. eða að innheimtubréf hafi verið sent. Upplýst hafi verið strax undir rekstri málsins að greiðsluáskorun hafi ekki verið send, þar sem forsvarsmaður fasteignareigandans hafi verið í sambandi við varnaraðila eftir að löginnheimta hafi hafist og hafi sagt að hann gæti ekki greitt kröfuna og að eignin myndi enda á nauðungarsölu. Hafi hann beðið varnaraðila um að greiðsluáskorun og innheimtubréf yrðu ekki send sér, þar sem slíkt yki einungis kostnað af málinu og greiðslugeta eigandans væri engin. Að beiðni eigandans og með hliðsjón af hag síðari veðhafa hafi verið, af sömu ástæðu og segi í 2. tl. hér að ofan, ekki lagt í þann kostnað að birta greiðsluáskoranir. Fullljóst sé að innheimtumálið hafi verið komið til löginnheimtu áður en framhald uppboðs hafi farið fram.

Í fjórða lagi vísi sóknaraðili til athugasemda með frumvarpi að innheimtulögum, en í 4. gr. laga nr. 4/1995 sé að finna heimild til handa sveitarfélögum til þess að fela innheimtufyrirtækjum innheimtu skatta. Síðan segi sóknaraðili á bls. 4. í greinargerð sinni: „Ekki verður séð að það veiti innheimtufyrirtækjum sjálfstæða heimild til gjaldtöku umfram það sem sveitarfélagið hefur.“ Þessa fullyrðingu sé erfitt að skilja öðruvísi en svo að löginnheimta f.h. sveitarfélaga eigi að vera endurgjaldslaus að öðru leyti en sem nemi útlögðum kostnaði við kröfuna og telji sóknaraðili þar einungis um kröfulýsingarkostnað að ræða. Þetta sjónarmið sóknaraðila fái ekki staðist. Vangoldnum fasteignagjöldum hafi varnaraðili vísað til löginnheimtu. Innheimtuaðilinn leggi vinnu starfsmanna sinna í það að kanna réttmæti innheimtunnar, afla upplýsinga s.s. veðbókarvottorðs og fasteignamatsvottorðs, greina kröfurnar og skrá þær í því formi að dráttarvextir og kostnaður, sem og innborganir færist inn á kröfurnar í lögmæltu formi svo á hverjum tíma sé hægt að fá upplýsingar um stöðu málsins í innheimtuferlinu og stöðu skuldarinnar m.t.t. dráttarvaxta, áfallins kostnaðar og innborgana, ef því sé að skipta. Jafnframt sé gætt að lagalegum skilyrðum og réttarstöðu kröfunnar.

Lögheimtan/Pacta sé sérhæft innheimtufyrirtæki, sem hafi gefið út gjaldskrá sem fyrir liggi í málinu, skjal uppboðsmálsins nr. 33. Hafi varnaraðili um árabil gefið út slíkar gjaldskrár sem ekki hafi sætt andmælum, enda um margt líkar gjaldskrám annarra lögfræðistofa. Í 5. gr. gjaldskrárinnar komi fram hvernig innheimtuþóknun skuli reiknuð út og liggi fyrir í úrskurði sýslumanns að innheimtuþóknun í máli þessu séu í fullu samræmi við nefnda 5. gr. gjaldskrárinnar. Í 6. gr. gjaldskrárinnar sé heimilað að tilskilja þóknun að fjárhæð 7.900 krónur fyrir tiltekin verk, s.s. ritun greiðsluáskorunar, beiðni um nauðungarsölu, kröfulýsingar o.fl. Eins og að framan sé rakið hafi varnaraðili ekki sent út greiðsluáskorun til skuldarans að hans beiðni, þar sem hann hafi viðurkennt skuld sína og hafi sparað honum/síðari veðhöfum þar heimilaðan kostnað að fjárhæð 7.900 krónur að viðbættum birtingarkostnaði 2.000 krónur. Varnaraðili hafi heldur ekki lagt fram nauðungarsölubeiðni, á sama hátt með hliðsjón af hag skuldarans þar sem slík framlagning hafi verið óþörf eins og fyrr segi og hafi sparað skuldara/síðari veðhöfum aðrar 7.900 krónur. Hver nauðungarsölubeiðni kosti 17.100 krónur sem greiðist til ríkissjóðs. Þá hafi varnaraðila verið heimilt skv. 9. gr. gjaldskrár að krefja um 7.900 krónur vegna móts við lokasölu eignarinnar en hafi ekki gert það af tilliti til sóknaraðila og síðari veðhafa. Varnaraðili hafi því haft heimildir til þess að krefja sóknaraðila/síðari veðhafa um 25.700 krónur til viðbótar við umkrafða innheimtuþóknun en hafi ekki gert það, sem auk nauðungarsölubeiðninnar að fjárhæð 17.100 krónur hefði hækkað kostnað vegna málsins um 42.800 krónur. Þá hafi heldur ekki verið krafist aksturskostnaðar skv. 10. gr. hvorki vegna byrjunar uppboðs, sem farið hafi fram á Seyðisfirði eða lokasölu eignarinnar á Egilsstöðum. Kröfulýsingarkostnað 7.900 krónur hafi varnaraðili hins vegar lagt inn í kröfulýsingu og hafi sóknaraðili viðurkennt þann kostnað sem réttmætan og sé því ekki um hann deilt.

Í greinargerð sóknaraðila víki hann að því að fasteignaskattur vegna ársins 2010 hafi ekki verið gjaldfallinn þegar nauðungarsala hafi farið fram 25. febrúar 2010. Álagning fasteignagjalda á Fljótsdalshéraði fyrir árið 2010 hafi farið fram í byrjun febrúar 2010. Þar sem viðkomandi fasteign hafi verið í nauðungarsöluferli og fyrir hafi legið viðurkenning fasteignareigandans að hann myndi ekki greiða álögð fasteignagjöld hafi álagningin verið gjaldfelld og færð inn í löginnheimtu. Ástæða þeirrar meðhöndlunar byggi á ákvæðum 2. mgr. 56. gr. nauðungarsölulaga, sem hljóði svo: „56. gr. …Hafi nauðungarsölu verið krafist eftir heimild í 6. eða 7. gr. falla niður öll veðbönd, umráðaréttindi, kvaðir höft og önnur réttindi yfir eigninni við útgáfu afsals nema annað leiði beinlínis af lögum, eignin hafi verið seld með þeim skilmálum að þau standi í tilteknum atriðum óhögguð eða kaupandinn hafi síðar tekið þau að sér. Í afsali skal tekið fram hver réttindi yfir eigninni falli brott.“

Skv. tilgreindu ákvæði myndi lögveðsgjöld ársins 2010 falla niður væri þeim ekki lýst við nauðungarsöluna. Álagning fasteignagjalda hafi farið fram og því hafi orðið að lýsa álögðum fasteignagjöldum 2010 að fullu til þess að lögveðsrétturinn tapaðist ekki. Ljóst sé því að hvernig sem nauðungarsölumálið hefði farið hafi eigandi eignarinnar verið hlutfallslega ábyrgur fyrir fasteignagjöldum fram til 25. febrúar 2010, þ.e. fram til þess dags þegar sóknaraðili hafi eignast fasteignina. Frá þeim tíma sé sóknaraðili ábyrgur fyrir greiðslu fasteignagjaldanna allt þar til hann selji íbúðina. Selji hann íbúðina ekki á árinu 2010 sé hann ábyrgur fyrir öllum fasteignagjöldum ársins, en ella hlutfallslega.

Í 5. mgr. 4. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga segi: „Eindagi fasteignaskatts er þrjátíu dögum eftir gjalddaga og fellur allur skattur ársins í gjalddaga ef vanskil verða.“

Í umsögn um 4. gr. frumvarpsins er síðar hafi orðið að lögum nr. 91/1989 um tekjustofna sveitarfélaga (eldri lög) segi svo: „Í 1. mgr. er að finna nýmæli þess efnis að gert er ráð fyrir þeim möguleika að sérstökum aðila verði falið að annast innheimtu fasteignaskatts, fyrir hönd sveitarfélaga. Er það til samræmis við innheimtu annarra sveitarsjóðsgjalda. Í þessu sambandi vísast að öðru leyti til athugasemda við 29. gr. Annað nýmæli er að finna í 5. mgr. en þar er lagt til að gjaldfella megi fasteignaskattinn í heild ef um vangreiðslur að hluta er að ræða.“ Síðastnefnd heimild sé enn í gildi.

Fyrir hafi legið í máli þessu eins og að framan sé rakið, viðurkenning fasteignareigandans á því að hann myndi ekki greiða fasteignagjöld ársins 2010. Þegar af þeirri ástæðu, en einnig á grundvelli 4. mgr. 56. gr. nauðungarsölulaga hafi fasteignagjöld ársins strax verið gjaldfelld með fullri vitneskju eiganda fasteignarinnar. Ekki hafi verið stofnað nýtt innheimtumál með nýjum innheimtukostnaði, heldur hafi álagning ársins 2010 verið færð inn í innheimtumálið vegna ársins 2009 og einungis ein kröfulýsing verið sett fram vegna beggja áranna. Hækkun innheimtuþóknunar vegna þessa hafi numið 10% af höfuðstól fasteignagjalda ársins 2010, sem numið hafi 127.290 krónum og innheimtuþóknun þar af því 12.729 krónur í stað 32.540 krónur að viðbættum kostnaði skv. 6. gr., sbr. 9. gr. gjaldskrár Lögheimtunnar, hefði fasteignagjöldum ársins 2010 verið lýst sem sjálfstæðri kröfu. Þá séu ótaldir þeir kostnaðarliðir sem bæst gætu við s.s. vegna greiðsluáskorana, birtinga, nauðungarsölubeiðni o.fl.

Skv. framansögðu megi vera ljóst að varnaraðili hafi hagað innheimtu og gjaldtöku vegna máls þessa ákaflega mildilega. Skv. kröfulýsingu hafi innheimtuþóknun numið 47.416 krónum. Hér að framan hafi verið sýnt fram á að hefði varnaraðili ekki unnið að málinu í samvinnu við skuldarann og fallist á sjónarmið hans um að haga innheimtunni á eins ódýran hátt og unnt væri, hefði innheimtuþóknun og kostnaður af málinu getað orðið um 42.800 krónum hærri en krafist hafi verið, eða rétt um 90.000 krónur. Sóknaraðili líti fram hjá þessum staðreyndum og krefjist þess að innheimtukostnaður verði felldur niður eða til vara lækkaður verulega. Með tilliti til þess sem að framan sé rakið verði krafa sóknaraðila hjáróma.

Því til áréttingar hver ábyrgð fylgi því að taka mál til, megi vísa til þess atviks þegar milljarða kröfulýsing Stapa lífeyrissjóðs hafi ekki náð til slitastjórnar í þrotabúi Straums – Burðaráss fyrr en að kröfulýsingarfresti loknum, þar sem viðkomandi lögmannsstofa hafi sent kröfuna of seint. Skiptastjóri hafi hafnað kröfunni, sem þó hafi verið forgangskrafa, þar sem hún hafi verið of seint fram komin. Ljóst sé því að ábyrgð þess sem fari með kröfulýsingar sé mikil.

Ítreka megi að tilvísanir sóknaraðila til þeirra hagkvæmniástæðna sem hann telji fólgnar í því að boðnar hafi verið upp 56 eignir sama aðila sama dag eigi sér enga stoð. Hvert nauðungarsölumál sé sjálfstætt mál, sem þurfi að vinna frá grunni án tillits til annarra mála sem í gangi kunni að vera gagnvart sama aðila. Uppreikingur sóknaraðila á heildarkostnaði við innheimtuna sé ómálefnalegur og blekkjandi einföldun á málum.

Málskostnaðarkrafa varnaraðila er sögð byggja á 129. og 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/199, sbr. ákvæði 2. mgr. 77. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. Þá er, eins og fyrr er rakið, gerð krafa um að tillit verði tekið til virðisaukaskatt við ákvörðun málskostnaðar.

IV

Eins og að framan er nánar greint varðar deila aðila úthlutun uppboðsandvirðis 56 eignarhluta í þremur fjöleignarhúsum á Egilsstöðum, en allar eignirnar voru í eigu sama aðila og bauð sóknaraðili, sem átti 1. veðrétt, í allar eignirnar, 1.000.000 króna í hverja, og voru þær slegnar honum fyrir það verð við framhaldssölu eignanna 25. febrúar 2010. Varnaraðili lýsti lögveðskröfu í söluandvirðið og risu deilur milli aðila um réttmæti einstakra þátta kröfunnar, eins og ítarlega er lýst hér að framan í málsatvikakafla og ákvarðaði sýslumaður um tvo efnisætti kröfunnar 26. maí sl. Undir dóminn er aðeins borin sá þáttur í ákvörðun sýslumanns sem lýtur að innheimtuþóknun.

Sú ákvörðun sem sóknaraðili gerir kröfu um að verði hnekkt var tekin og rökstudd í nauðungarsölumáli nr. 68/2009. Vísaði sýslumaður til þess að ákvörðunin væri tekin á grundvelli 52. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Kemur fram í ákvörðuninni að deilan varði allar þær 56 íbúðir sem seldar hafi verið umræddan dag, en samkomulag hafi tekist með aðilum á fundi með sýslumanni 3. maí 2010 að láta reyna á ágreininginn í einu máli af 56. Tilvísað mál varðar íbúð með fastanúmerið 229-6173 og er íbúðin staðsett í fjöleignarhúsinu að Kaupvangi 41, Egilsstöðum. Krafa sóknaraðila eins og hún var sett fram í greinargerð hans til dómsins varðar hins vegar ekki þessa íbúð heldur íbúð með fastanúmerið 229-6209 sem er í fjöleignarhúsinu að Kaupvangi 45, Egilsstöðum, en sú íbúð var einnig seld nauðungarsölu á umræddum degi. Ekki er unnt að sjá af gögnum málsins hvort sú fjárhæð sem fram kemur í kröfugerð sóknaraðila varðandi umrædda íbúð er rétt þar sem gögn þess máls liggja ekki fyrir dómnum. Þrátt fyrir þennan ágalla á kröfugerð þykir, eins og mál þetta er vaxið, ekki alveg næg ástæða til að vísa því frá dómi. Ræðst það einkum af því að varnaraðili hefur í vörnum sínum fjallað um rétta íbúð og verður því ekki séð að vörnum hafi verið áfátt vegna þessa ágalla á kröfugerð sóknaraðila. Þá liggur fyrir að ágreiningur var samkynja um allar íbúðirnar þó fjárhæðir væru ekki þær sömu. Verður því horft framhjá þessum ágalla á kröfugerð sóknaraðila og lagt til grundvallar að um sé að ræða íbúð með fastanúmerið 229-6173, en samkvæmt gögnum málsins þá lýsti varnaraðili kröfu að fjárhæð 325.229 krónur í þá íbúð, en af þeirri fjárhæð nam innheimtukostnaður 47.416 krónur að viðbættum 7.900 krónum vegna kröfulýsingar. Að breyttu breytanda verður því litið svo á að krafa sóknaraðila lúti að því aðallega að framangreindur innheimtukostnaður að fjárhæð 47.416 krónur verði ekki tekinn til greina við úthlutun af söluvandvirði eignarinnar, en til vara að umræddur kostnaður sæti lækkun.

Sóknaraðili byggir í fyrsta lagi á því að tilvísaðar lögveðsheimildir nái ekki til innheimtukostnaðar. Á þetta er ekki unnt að fallast. Sjá má af forsendum dóms Hæstaréttar frá árinu 1987 á bls. 1735 í dómasafni réttarins að það er meginregla um veðréttindi að veðrétturinn sé ekki aðeins til tryggingar á höfuðstól veðkröfunnar heldur einnig aukagreiðslum sem henni fylgi, svo sem vöxtum, þar með töldum dráttarvöxtum. Þá er fyrir því rík venja í íslenskri dómaframkvæmd að leggja á skuldara kostnað sem kröfuhafi hefur vegna vanskila skuldarans, en slíkur kostnaður samanstendur meðal annars af innheimtuþóknun lögmanns, auk dráttarvaxta og ef til vill annars útlagðs kostnaðar. Má sjá um þetta t.d. dóm Hæstaréttar frá árinu 2003 á bls. 271 í dómasafni réttarins þar sem lögveðréttur var talinn ná til slíks kostnaðar án þess að það kæmi sérstaklega fram í lögveðsheimild. Þykir dómnum ekki varhugarvert að slá því föstu að framangreind meginregla leiði til þess að ef undanþiggja á umræddan vanskilakostnað lögveðsrétti þá sé nauðsynlegt að kveða skýrt á um það í lagaheimild þerri sem veitir lögveðréttinn. Er slíku ekki fyrir að fara varðandi þær lögveðsheimildir sem hér um ræðir, eða þá samningsbundnu heimild um forgangsveð fyrir lóðarleigu, sem einnig liggur fyrir varðandi hluta kröfu varnaraðila. Eru því engin rök til að telja að lögveðréttur nái ekki til innheimtukostnaðar sem af vanskilum á kröfu varnaraðila hefur leitt.

Varnaraðili er sveitarfélag og þau gjöld sem varnaraðili krafði um greiðslu á af söluandvirði umræddrar fasteignar eru meðal þeirra sem getur í 2. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Voru þetta fasteignaskattur, lóðarleiga, holræsagjald, vatnsgjald og sorp- og förgunargjald. Krafan varðar framangreind gjöld vegna áranna 2009 og 2010 og er höfuðstóll gjaldanna samatals 255.655 krónur. Sóknaraðili byggir á því að ekki verði séð að neinar innheimtuaðgerðir hafi staðið yfir vegna framangreindra gjalda og innheimtuþóknun sé enda allt of há þar sem um hafi verið að ræða nauðungarsölu á svo mörgum eignum í einu og allar hafi þær verið í eigu sama aðila. Þá bendir sóknaraðili og á að viðurkennt sé að engin innheimtubréf hafi verið send, eða greiðsluáskoranir birtar.

Í 2. ml. 1. mgr. 4. gr. laga nr. 4/1995 kemur fram að sveitarstjórn geti falið innheimtu fasteignaskatts sérstökum innheimtuaðila. Ekki liggur annað fyrir en að varnaraðili hafi falið Lögheimtunni ehf. að innheimta þá kröfu sem hér um ræðir og ekki liggur annað fyrir en að umrætt fyrirtæki sé sérhæft innheimtufyrirtæki. Hefur af hálfu varnaraðila verið á því byggt að framangreint fyrirtæki hafi verið með kröfu varnaraðila til löginnheimtu og hafi fengið það verkefni eftir að milliinnheimta hafi reynst árangurslaus. Í 1. mgr. 1. gr. innheimtulaga nr. 95/2008 kemur fram að lögin gildi ekki um löginnheimtu. Í 2. mgr. ákvæðisins eins og það var þegar hin umdeilda nauðungarsala fór fram kom fram að með löginnheimtu væri átt við innheimtumeðferð á grundvelli réttarfarslaga. Það er mat dómsins að engum vafa sé undirorpið að lög um nauðungarsölu nr. 90/1991 falla undir hugtakið réttarfarslög. Þá er það mat dómsins að ekki séu forsendur til að bera brigður á að varnaraðili hafi réttilega ráðið sér lögmenn til að innheimta álögð gjöld vegna umræddrar íbúðar. Verður ekki annað séð en að starfandi lögmenn hjá nefndu innheimtufyrirtæki hafi gætt hagsmuna varnaraðila við nauðungarsölumeðferð og hafi lýst kröfu í söluandvirði eignarinnar þegar það var tímabært og hafi þannig haldið umræddum hagsmunum varnaraðila til laga. Er ekki unnt að fallast á með sóknaraðila að varnaraðili hafi sjálfur þurft að setja fram beiðni um nauðungarsölu svo unnt væri að telja að löginnheimta væri hafin. Að mati dómsins getur það oltið mjög á aðstæðum og mati á stöðu mála til hverra aðgerða gripið er enda oft um fleiri en eina leið að ræða við innheimtu krafna eða við gerð samninga um greiðslu þeirra. Getur það því ekki ráðið úrslitum um mat á því hvort löginnheimta telst hafa staðið yfir hversu mörg bréf hafa verið send. Þá virðist það einnig óumdeilt að fyrirsvarsmaður skuldara hafði verið í sambandi við lögmenn varnaraðila og hafi kannast við skuldina og óskað eftir að ekki yrðu senda óþörf bréf eða stofnað til kostnaðar umfram það sem nauðsynlegt gæti talist. Liggur fyrir í málinu gjaldskrá umræddrar lögmannsstofu/innheimtufyrirtækis og er umkrafin innheimtuþóknun í samræmi við þá gjaldskrá. Má einnig sjá af sömu gjaldskrá að hefðu verið sendar greiðsluáskoranir og innheimtubréf eins og sóknaraðili telur að hefði borið að gera hefði kostnaður orðið að mun meiri. Verður að telja að sönnunarbyrði um að umrætt endurgjald sé ósanngjarnt verði að leggja á sóknaraðila. Er það og mat dómsins að fallast verði á með varnaraðila að samkomulag hans við fyrirsvarsmann skuldara um að ekki væru birtar greiðsluáskoranir var til þess fallið að vernda hagsmuni skuldara og síðari veðhafa því kostnaður af slíkri aðgerð hefði verið umtalsverður sem hlutfall af þeim hagsmunum sem um ræðir.

Fyrir því er löng venja í íslenskri réttarframkvæmd að skuldara beri að bæta kröfuhafa innheimtukostnað sem leggst á hann vegna vanefnda skuldarans. Á þetta engu síður við um kröfur sem innheimtar eru fyrir opinbera aðila. Hefur og tíðkast að umræddur kostnaður hefur verið ákveðinn með gjaldskrám innheimtufyrirtækja. Þá hefur tíðkast um langan aldur að slíkar gjaldskrár tengja endurgjald við þá hagsmuni sem um er að tefla. Verður ekki séð að sú gjaldskrá sem lögmannsstofa sú sem varnaraðili réð til starfa fyrir sig sé óvenjuleg að nokkru leyti. Þá verður ekki talið að sóknaraðili hafi sýnt fram á að varnaraðila hafi borið að veita sérstakan afslátt vegna fjölda þeirra mála sem um ræddi. Verður að fallast á með varnaraðila að hvert þessara mála sé sérstakt og krefjist sjálfstæðrar vinnu. Þá er ekki unnt að telja að ákvæði innheimtulaga hafi breytt framangreindri venju þannig að hafna beri kröfu um innheimtuþóknun í heild eða að hluta vegna ákvæða þeirra, enda skýrt tekið fram í þeim að þau gildi ekki um löginnheimtu.

Þá byggir sóknaraðili á því að líta beri svo á að krafa varnaraðila hafi ekki í öndverðu uppfyllt ákvæði 2. mgr. 49. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og því beri að fara með hana sem vanlýsta kröfu samkvæmt 4. mgr. 50. gr. sömu laga þannig að með henni fáist ekki úthlutað af söluverði vegna málskostnaðar. Þó vissulega hafi lagatilvísanir varnaraðila verið fátæklegri en æskilegt hefði verið í upphaflegri kröfulýsingu var úr því bætt þegar eftir var leitað og er ekki að mati dómsins efni til, eins og hér stendur á að láta þennan ágalla hafa þær viðurhlutamiklu afleiðingar sem sóknaraðili krefst.

Eins og framan greinir er það mat dómsins að sóknaraðila hafi ekki tekist að sýna fram á að krafa um innheimtuþóknun í máli þessu sé ósanngjörn eða umfram það sem tíðkast hefur um langa hríð í málum af þessu tagi.

Til stuðnings varakröfu sinni um lækkun innheimtuþóknunar byggir sóknaraðili í fyrsta lagi á að ekki hafi verið tímabært að gjaldfella fasteignagjöld ársins 2010 og því eigi ekki að reikna af þeim innheimtukostnað. Í málinu hefur sóknaraðili ekki uppi andmæli við kröfulýsingu varðandi höfuðstól umrædds skatts og er þegar af þeirri ástæðu ekki unnt að fallast á sjónarmið hans um að hafna beri að reikna innheimtuþóknun af þessum hluta skattsins. Þá hefur og verið sýnt að sú aðferð að bæta höfuðstól skattsins við hið eldra innheimtumál leiddi til lægri innheimtuþóknunar samkvæmt kröfulýsingu en ef gjöldum vegna ársins 2010 hefði verið lýst sérstaklega.

Þá byggir sóknaraðili einnig á sjónarmiðum sem lúta að því að 56 íbúðir í eigu sama aðila hafi verið seldar í einu lagi sama dag og hafi uppboðið hafist á sama tíma fyrir þær allar. Ekki er unnt að fallast á þessi sjónarmið. Hver umrædd krafa hefur sjálfstætt gildi og þarf að halda til laga sérstaklega. Þá er ekki unnt að fallast á að sá tími sem tekur að bjóða upp eign, eina eða fleiri, geti verið skilyrðislaus mælikvarði á þóknun til lögmanns sem gætir hagsmuna aðila. Er þá aftur vísað til þess sem fyrr greinir að tíðkast hefur um árabil að tengja endurgjald fyrir innheimtu við hagsmuni þá sem í húfi eru.

Þá er það og til stuðnings þess hér hefur verið rakið að ekki verður séð að fyrirsvarsmaður skuldara hafi gert athugasemdir eða krafist lækkunar á kröfum varnaraðila í málinu.

Þegar á grundvelli framangreindra röksemda er það mat dómsins að staðfesta beri ákvörðun sýslumannsins á Seyðisfirði 26. maí 2010, sem fól í sér að staðfest var úthlutunargerð sýslumanns frá 1. mars sama ár þar sem varnaraðila var úthlutað 325.229 krónum af umræddri íbúð, eins og nánar greinir í úrskuðarorði.

Rétt þykir að hvor aðili beri sinn kostnað af máli þessu.

H-kk-nf B-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Staðfest er ákvörðun sýslumannsins á Seyðisfirði 26. maí 2010 um að hafna mótmælum sóknaraðila, Íbúðalánasjóðs, við úthlutunargerð dags. 1. mars sama ár þar sem varnaraðila, Fljótsdalshéraði, var úthlutað 325.229 krónum af söluverði íbúðar með fastanúmerið 229-6173 að Kaupvangi 43, Egilsstöðum.

Málskostnaður fellur niður.

H-kk-nf B-kk-nf