S-31/2013

Mál þetta, sem tekið var til dóms 26. nóvember sl., var höfðað af ríkissaksóknara 11, nóvember sl., á hendur X, fæddum [...], pólskum ríkisborgara með dvalarstað að [...], „fyrir stórfellda líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 20. október 2013 á göngustíg milli H og I á G, bitið 0,5 fersentimetra stykki framan af hægri nös og nefbroddi Y, með þeim afleiðingum að Y hlaut 2x2 cm sár hægra megin á nef, missti part af hægri nasavæng og skaði varð á brjóski nefsins. Þurfti Y að undirgangast aðgerð til lagfæringar á nefinu og eru fleiri aðgerðir fyrirhugaðar.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu Y, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða honum miskabætur og útlagðan kostnað að fjárhæð kr. 2.058.800, auk vaxta skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 20. október 2013 en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu bótakröfu til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða kostnað vegna lögmannsaðstoðar eftir mati dómsins eða síðar framlögðum reikningi, að viðbættum virðisaukaskatti af málflutningsþóknun. “

Af hálfu ákærða er þess aðallega krafist að hann verði sýknaður og bótakröfu vísað frá dómi. Til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög frekast heimila og að brot hans verði fært undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Í því tilfelli verði bótakrafa lækkuð verulega. Þá krefst hann þess að allur sakarkostnaður, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun, greiðist úr ríkissjóði.

II

Atvik máls

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að óskað var eftir aðstoð lögreglu á sjúkrahúsið G um klukkan 01:45 aðfaranótt sunnudagsins 20. október sl. Lögreglumenn fóru á sjúkrahúsið og hittu þar fyrir ákærða og Y. Í skýrslunni kemur fram að þeir hafi setið þar rólegir, báðir augljóslega ölvaðir, og helst hafi verið á Y að skilja að hann vildi ekki blanda lögreglu í málið en hann hafi sagt við ákærða að þeir skyldu leysa málið sín á milli. Y hafi greint lögreglu frá því að hann og ákærði hafi verið að ræða einhverja bardagatækni og hann viljað sýna ákærða einhver brögð sem ákærði hafi samþykkt. Hann hafi þá tekið ákærða taki en sleppt um leið og ákærði gaf í skyn að hann fyndi til. Hann hafi hallað sér að ákærða í þeim tilgangi að taka utan um hann en ákærði hafi þá bitið hann í nefið. Í skýrslunni er tekið fram að ákærði sé pólskumælandi og tali og skilji mjög litla ensku.

D heimilislæknir ritaði vottorð, sem hann staðfesti fyrir dóminum, vegna komu Y á heilsugæsluna á G. Í því segir m.a. svo: „Við skoðun var söluvert storknað blóð í andliti, vætlar aðeins ferskt blóð frá sári á nefi. Það vantar stykki sem er ca 0.5 fersentimetrar, framan á hægri nös og nefbrodd. Enginn flipi til að sauma. Sést ekki greinilega í brjósk, Ekki eru ummerki um aðra áverka í andliti og ekki merki um mar, roða né sár á hnefum.“ Þá er greint frá því að sárið hafi verið skolað og búið um það. Læknirinn hafið samband við lýtalækni á LSH sem ráðlagði að Y myndi hitta hana. Það gekk eftir og fór Y í fylgd föður síns síðar og hitti lýtalækninn þar sem hann gekkst undir aðgerð.

Ákærði hugðist, þar sem verkefni hans hér á landi var lokið, hverfa til síns heima innan fárra daga og var hann því úrskurðaður í farbann sem hann sætir enn. Þá voru fyrir aðalmeðferð málsins teknar skýrslur fyrir dómi af tveimur vitnum, sem líkt og ákærði, höfðu lokið starfi sínu hér á landi og voru á leið til síns heima.

III

Framburður fyrir dómi

Ákærði kvaðst hafa verið staddur við inngang að skemmtistað í viðræðum við íslending sem hann ekki þekkir. Þá hafi Y komið þar að og greinilegt að hann vildi tala við hann. Hann hafi sagt á ensku við Y„fuck off“. Ákærði mundi ekki vel hvað Y sagði en telur að hann hafi sagt að hann vildi slást. Hann hafi svarað því neitandi en Y hafi viljað prufa pólska bardagatækni. Y hafi síðan á einhvern hátt fellt hann í jörðina og þegar þeir lágu í jörðinni hafi Y legið ofan á honum og þrýst honum niður. Hann hafi síðan fundið að einhver togaði Y af honum. Hann hafi þá staðið á fætur og sagst ætla heim. Y hafi þá fylgt á eftir, rétt á eftir honum. Að sögn ákærða gengu þeir stuttan spöl og Y hafi þá aftur viljað reyna pólska bardagatækni. Hann hafi svarað því til að hann vildi ekki slást en Y hafi verið í árásarhug og æstur. Y hafi þá aftur fellt hann í jörðina, en hvernig það gerðist viti hann ekki. Y hafi þrýst hnjám sínum á rifbeinin á honum og hann finni raunar enn til í rifbeinunum eftir þetta. Þá hafi Y sett hendur á hálsinn á honum og þrýst á barkann, nákvæmlega hvernig hann gerði eða hversu langan tíma það varði viti hann ekki. Honum hafi við þetta liðið eins og hann væri að kafna og við það að falla í yfirlið þannig að hann taldi sig vera í lífshættu. Á þessum tíma hafi hann reynt að losa Y af sér án árangurs en hann hafi fundið mikið til í rifbeinum. Eftir stutta stund hafi Y staðið á fætur og hrópað og haldið um nefið á sér en hvað hann sagði viti hann ekki. Í fyrstu hafi hann ekki vitað hvað kom fyrir og hann þá lagt til að þeir könnuðu hvað hefði gerst og það hafi þeir gert og séð hvað komið hafði fyrir. Þá hafi Y orðið mjög æstur og hrópað eitthvað sem hann ekki skildi. Í framhaldi af því hafi Y hringt í föður sinn sem komið hafi til þeirra og þeir allir síðan farið á sjúkrahús þar sem hann var handtekinn. Aðspurður kvað ákærði það rangt að Y hafi sagt að hann vildi ekki slást áður en þeir tókust á í síðara skiptið. Ákærði neitaði því að þeir hefðu slegið hvor til annars meðan á fangbrögðum þeirra stóð og upphafið að fangbrögðunum hafi alfarið komið frá Y. Þá kvaðst hann ekki geta skýrt með hvaða hætti Y felldi hann í jörðina. Ákærði kvaðst ekki vita til þess að Y hafi spurt hann á ensku hvort hann vildi gefast upp en hann viti ekki hvernig það sé sagt á því tungumáli. Ákærði bar að hann myndi ekki til þess að hafa bitið Y í nefið en hann heldur að það hafi gerst en hann hafi fyrst gert sér grein fyrir því hvað gerst hafði þegar átökunum var lokið. Hann sagðist aldrei hafa haft ásetning til að skaða Y og hann hafi ekki slegið til hans. Ákærði kvaðst aldrei hafa stundað neinar bardagaíþróttir. Ákærði kvaðst vera um 100 kg að þyngd og um 180 cm á hæð. Þá kvaðst hann hafa verið undir áhrifum áfengis þetta kvöld en erfitt sé að segja til um hversu miklum en þau hafi þó verið allnokkur.

Vitnið Y kvaðst hafa verið að skemmta sér á skemmtistaðnum H þetta kvöld og farið þaðan út til að reykja. Hann og ákærði, sem hann kannist ágætlega við þar sem þeir vinni saman, hafi þá farið að ræða slagsmál og bardagaaðferðir, og nefndi í því sambandi UFC. Út frá því hafi ákærði viljað sýna honum „einhverja takta í því.“ Hann kvaðst alveg hafa verið til í það og þeir farið aðeins afsíðis og sett sig í stellingar með því að setja hendurnar upp og hringsólað. Hann hafi þá stungið upp á því að þeir hættu þess og færu inn og hann boðið ákærða upp á bjór. Ákærði hafi viljað slást fyrst og síðan fengju þeir sér bjór. Þeir hafi þá tekist á og ákærði reynt að slá til hans með krepptum hnefa en hann vikið sér undan og komið að hlið ákærða og fellt hann í jörðina og svo sett annað hné sitt á bringu ákærða. Vitnið neitaði því að hafa þrengt að hálsi ákærða. Þar með hafi átökum þeirra verið lokið. Þá hafi hann ætlað að faðma ákærða en hvort það var meðan þeir lágu í jörðinni eða eftir að þeir voru staðnir á fætur mundi hann ekki. Ákærði hafi hins vegar brugðist við með því að grípa í nef hans með munninum og haldið í það í 3 til 4 sekúndur. Við þetta hafi hann orðið alblóðugur og ákærði þá orðið áhyggjufullur og gengið áleiðis heim til sín ásamt vini sínum. Hann hafi þá orðið æstur en talið að þetta væri eingöngu skráma. Hann hafi þá fylgt ákærða og vini hans heim og litið í spegil og þá séð hvað hafði gerst. Eftir það hafi hann hringt í föður sinn og þeir þrír farið á sjúkrahús þar sem hringt var á lögreglu. Vitnið kvaðst hafa verið undir áhrifum áfengis þetta kvöld en hann hafi ekki verið ofurölvi og muni vel hvað gerðist. Aðspurt kvaðst vitnið ekki æfa neina tegund bardagalistar en hann fylgist með slíkum íþróttum. Vitnið lýsti því að hann hafi farið í aðgerð á nefi vegna þessa í Reykjavík og hann eigi eftir að fara í fleiri slíkar en hann viti ekki hvenær það verði.

Vitnið B kvaðst hafa verið að ganga heim frá skemmtistað og hann hafi þá séð ákærða liggja á jörðinni og Y hafi setið ofan á honum sennilega rassinn á maga ákærða og líkami Y hafi hallast fram. Vitnið bar að það hafi verið myrkur þar sem atburðurinn átti sér stað og hann hafi því ekki séð þetta vel. Hann hafi hins vegar ekki skipt sér neitt af þessu og gengið áfram heimleiðis. Þegar hann var kominn nokkra metra frá þeim hafi hann heyrt hróp en engu að síður hafi hann gengið áfram þar sem hann hafi ekki viljað blanda sér í þetta. Vitnið kvaðst hafa séð Y taka ákærða hálstaki en nánar aðspurt sagði vitnið að það geti verið að Y hafi tekið ákærða hálstaki. Hann kvaðst ekki geta svarað því hversu lengi ákærði og Y lágu á jörðinni en þeir hafi gert það þann tíma sem hann gekk framhjá þeim. Hann kvaðst ekki hafa séð ákærða bíta Y. Að sögn vitnisins var hann töluvert undir áhrifum áfengis þetta kvöld en sé þó viss um að það sem hann hafi lýst fyrir dóminum sé rétt. Þá kvaðst vitnið þekkja ákærða, en þeir séu frekar vinnufélagar en vinir og þá kvaðst hann kannast við Y.

Vitnið A kvaðst hafa verið að skemmta sér þetta kvöld og á leið að F, þar sem hann dvelji. Hann hafi gengið framhjá I og eftir gangstíg að róluvelli, þegar hann kom fyrir hornið við I að gangstígnum hafi hann tekið eftir Y sem hann kannist við. Ákærði og Y hafi báðir verið standandi en Y hafi verið með hendur niður með síðum og telur vitnið að hann hafi sagt að hann vildi ekki slást. Vitnið sagði erfitt að svara því hvort þeir hafi verið æstir. Í framhaldið af því hafi þeir tekist á með einhverskonar glímutökum og þeir hafi báðir fallið í jörðina, velst lítillega um og endað út við girðingu. Þar hafi hann tekið eftir því, honum til undrunar, þar sem Y er töluvert minni en ákærði, að Y var ofan á ákærða en hann gat ekki lýst því nánar hvernig Y var ofan á ákærða. Vitnið veit ekki hvort Y setti hendur um háls ákærða en þær hafi sennilega verið fyrir framan hann því hann hafi á einhvern hátt þurft að halda sér uppi. Vitnið kvaðst ekki geta svara því hvor réðist fyrr að hinum en hann hafi ekki séð þá slá hvor til annars en um það sé hann ekki viss. Þá telur hann að Y hafi sagt við ákærða, á ensku, „ertu búinn að fá nóg.“ Hann hafi gengið til þeirra og, án árangurs reynt að taka í jakka Y og sagt honum að koma með sér en hann hafi engu svarað og þeir legið áfram í jörðinni skamma stund og raunar hafi þetta allt gerst á stuttum tíma sennilega hafi liðið minna en tvær mínútur. Y hafi sagt á ensku, „hann beit mig hann beit mig“, en á þeim tíma hafi þeir verið staðnir á fætur og átökum þeirra lokið. Y hafi þá spurt hann hvort hann sæi áverka á nefinu en hann svarað því til að hann sæi ekkert fyrir myrkri. Þeir hafi fært sig þar sem meira ljós var og hann hafi þá sagt Y að fara heim og þrífa sárið. Aðspurt kvaðst vitnið hafa verið undir allnokkrum áhrifum áfengis þetta kvöld og þá hafi verið myrkur þar sem átökin áttu sér stað en hann kvaðst þó muna allvel það sem hann hefur borið. Vitnið kvaðst þekkja ákærða þar sem þeir vinni saman en hann hafi ekki gert sér grein fyrir því að það var hann sem átti í átökum við Y. Að mati vitnisins var ákærði aldrei í nokkurri hættu og hann í raun frekar haft áhyggjur af Y vegna stærðarmunar á honum og ákærða.

Vitnið E, lýtalæknir lýsti því að Y hafi komið á slysadeild 20. október sl., en stykki, gróft mælt 2x1/2 cm frá nefbroddi uppeftir nös og hluta af brjóski, hafi vantað á hægri nös hans og nefbrodd. Gert hafi verið að sári hans í svæfingu. Sárið hafi verið opið og ekki hægt að sauma það beint saman. Aðgerðin hafi því eingöngu verið til að loka sárinu og frekari aðgerða þörf. Í þetta sinn hafi húð sem tekin var fyrir aftan hægra eyra verið sett á sárið. Y hafi síðan komið aftur til hennar og þá hafi saumar verið teknir úr honum og sárið hreinsað. Þessi aðgerð hafi heppnast vel og húðin gróið vel en eftir standi mikið lýti í andliti þar sem hluta nefs vantar og framundan sé að byggja nasavænginn upp eftir bestu getu. Hvenær frekari aðgerðir verði gerðar liggi ekki fyrir og þá ekki heldur hvaða aðgerð verður fyrir valinu til að byggja nasavænginn upp. Fljótlega eftir næstu áramót verði tekin ákvörðun um það. Vitnið bar að áverkinn sé varanlegur en það fari eftir því hversu vel tekst til með uppbyggingu nasavængsins hvernig Y muni líta út en ómögulegt sé að segja fyrir um hversu vel aðgerðin muni heppnast.

Vitnið D læknir, staðfesti vottorð sem hann ritaði og lýsti áverkanum á Y með sama hætti og þar greinir. Að sögn vitnisins var áverkinn ekki lífshættulegur nema sá sem beit hafi verið smitaður af hættulegum sjúkdómi en síðar hafi komið í ljós að svo var ekki.

IV

Niðurstaða

Líkt og í ákæru greinir er ákærða gefið að sök að hafa bitið Y í nefið með þeim afleiðingum sem þar er lýst. Ákærði bar fyrir dóminum að hann myndi ekki eftir að hafa bitið Y í nefið en taldi að svo væri. Að virtum framburði ákærða og vitna telst sannað að ákærði hafi bitið Y í nefið en afleiðingar bitsins voru þær sem í ákæru greinir en þær fá stoð í vottorði Þ-kk-ef Þ-kk-ef læknis svo og vætti hans og E lýtalæknis.

Ákærði og vitnið Y eru einir til frásagnar um upptök átaka þeirra. Y bar að þeir hafi sammælst um að reyna með sér einhverskonar bardagatækni en ákærði neitar því og bar að Y hafi áttu upptökin að átökum þeirra. Ákærði og Y eru sammála um að þeir hafi í tvígang tekist á en fyrri átökum þeirra hafi lokið án nokkurra afleiðinga. Af hegðan þeirra fyrir og eftir átökin verður ekki annað ráðið en að átökin hafi ekki stafað af illindum þeirra í milli. Vitnið A kvaðst hafa séð ákærða og Y standa á móti hvor öðrum áður en átökin hófust en hann lýsti því ekki hvor réðist fyrr að hinum en telja má víst að hann hafi orðið vitni að síðari átökum þeirra. Að þessu virtu svo og lýsingar vitnisins A á því hvernig síðari átökin hófust verður að miða við að ákærði og Y hafi tekist á með samþykki þeirra beggja. Tóku þeir því báðir ákveðna áhættu á því að þeir myndu meiðast í átökunum, sbr. niðurlag 13. kap. Jónsbókar. Sú háttsemi ákærða að bíta Y í nefið er hins vegar utan við það sem Y mátti vænta frá ákærða í fangbrögðunum.

Leggja má til grundvallar að Y hafi haft ákærða undir í átökum þeirra en vitnin A og B lýstu því að Y hafi setið ofan á ákærða líkt og ákærði hefur borið. Hvorugt vitnanna gat lýst því nákvæmlega hvar Y var með hendurnar meðan hann sat ofan á ákærða en vitnið B bar í fyrstu að þær hafi verið á hálsi ákærða en nánar aðspurður svaraði hann því til að það gæti verið að Y hefði tekið ákærða hálstaki. Ákærði greindi strax við fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu, þriðjudaginn 22. október sl., frá því að Y hefði þrýst svo á öndunarveg hans að hann hafi verið við það að missa meðvitund. Gögn málsins benda ekki til þess að tilraun hafi verið gerð til að kanna hugsanlega áverka á hálsi ákærða en slík könnun hefði getað varpað ljósi á hvort fullyrðing hans um að Y hefði tekið hann hálstaki ætti við rök að styðjast. Hins vegar var ákærða í lófa lagið að sýna lögreglu áverka á hálsi sínum hafi þeir einhverjir verið og þá kom ekkert fram hjá vitnum að átökunum um að ákærði hafi verið í andnauð eða sýnt einhver merki þess, eftir að hann var staðinn á fætur, að hann hefði verið í slíkri nauð. Kemur því ekki til álita að sú háttsemi ákærða að bíta Y í nefið með slíkum krafti að stykki vantar nú á nef Y hafi verið unnin í neyðarvörn. Samkvæmt framanrituðu verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi að bíta Y í nefið.

Ákæruvaldið telur brot ákærða varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Skilyrði þess að brot falli undir nefnda 2. mgr. eru þau að stórfellt líkams- eða heilsutjón hljótist af árás eða að brot sé sérstaklega hættulegt vegna þeirrar aðferðar, þar á meðal tækja, sem notuð eru svo og þegar sá er sætir líkamsárás hlýtur bana af atlögu. Kemur hér því til skoðunar hvort Y hafi orðið fyrir stórfelldu líkams- eða heilsutjóni í skilningi ákvæðisins. Afleiðingum af háttsemi ákærða er lýst í ákæru en enn er óljóst hverjar varanlegar afleiðingar háttseminnar verða. Vitnið E lýsti því að áverkinn á Y sé varanlegur en ómögulegt sé að segja til um hversu vel muni ganga að byggja upp nasavænginn. Þó vera kunni að Y muni hljóta eitthvert varanlegt lýti af háttsemi ákærða er það mat dómsins að það teljist ekki stórfellt líkamstjón en ekkert bendir til að nokkurt heilsutjón hafi hlotist af háttseminni. Að teknu tilliti til áverka í andliti brotaþola þykir brotið varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði sem fæddur er 1976 hefur ekki, svo vitað sé, sætt refsingu. Refsing hans þykir hæfilega ákveðin 45 daga fangelsi en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Að fenginni þessari niðurstöðu verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar. Samkvæmt yfirliti sækjanda nam sakarkostnaður við rannsókn málsins 11.400 krónum vegna vottorðs læknis. Við þennan kostnað bætast málsvarnarlaun E-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns sem þykja hæfilega ákveðin 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Y hefur krafist bóta úr hendi ákærða. Krafa hans er í fimm liðum og bóta krafist fyrir miska, vegna þjáninga, kostnaðar við aðgerð, ferðakostnaðar og kostnaðar vegna lögmannsaðstoðar. Ákærði hefur gerst sekur um ólögmæta meingerð í garð brotaþola og er rétt, með vísan til 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993, að fallast á kröfu brotaþola um miskabætur sem þykja hæfilega ákveðnar 400.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir en krafan var fyrst kynnt ákærða við þingfestingu málsins. Aðrir liðir í kröfu brotaþola eru ekki studdir neinum gögnum og verður þeim þess vegna vísað frá dómi. Þá verður ákærði, með vísan til 3. mgr. 176.gr. laga nr. 88/2008, dæmdur til að greiða brotaþola málskostnað, 125.500 krónur, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Af hálfu ákæruvalds sótti málið B-kk-nf I-kk-nf Ó-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á Sauðárkróki.

H-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 45 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði Y 400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 20. október 2013 til 14. desember 2013 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags og 125.500 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði 264.400 krónur í sakarkostnaðar þar með talin 251.500 króna málsvarnarlaun E-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns.

H-kk-nf H-kk-nf