S-284/2006

Mál þetta, sem dómtekið var þann 15. janúar sl., er höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 25. ágúst 2006, á hendur X,

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 18. júní 2006, ekið bifreiðinni [...] norður Drottningarbraut á Akureyri, undir það miklum áhrifum amfetamíns að hann var ekki fær um að stjórna bifreiðinni með öruggum hætti og fyrir að hafa í greint sinn haft í fórum sínum 1,70 grömm af amfetamíni þegar lögreglan stöðvaði akstur hans á Drottningarbraut við Kaupvangsstræti.

Telst þetta varða við 2. mgr. 44. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987 og 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82, 1998 og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar um sölu og meðferð ávana og fíkniefna nr. 233, 2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. nefndra umferðarlaga og til að sæta upptöku á 1,70 grömmum af amfetamíni, sem lögreglan lagði hald á og tilgreint er í efnaskrá nr. 9643, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001.“

Verjandi ákærða krefst sýknu af ákæru um brot á umferðarlögum og vægustu refsingar sem lög leyfa fyrir brot á fíkniefnalögum. Til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Samkvæmt rannsóknargögnum var lögregla stödd á Drottningarbraut við Kaupvangsstræti vegna annars máls, um kl. 5:50 að morgni 18. júní sl., þegar bifreiðinni ... var ekið fram með lögreglubifreiðinni, norður Drottningarbraut. Bifreiðin var stöðvuð við hægri hlið lögreglubifreiðarinnar og ákærði, sem ók bifreiðinni, skrúfaði niður rúðuna og spurði lögreglumanninn: „Hvað er langt til Akureyrar?“ Bað lögreglumaðurinn ákærða þá að koma og ræða við sig þar sem honum virtist hann vera í annarlegu ástandi. Ákærði steig strax út úr bifreið sinni og ræddi við lögreglumanninn gegnum glugga á lögreglubifreiðinni. Tjáði lögreglumaðurinn ákærða að hann væri grunaður um að aka undir áhrifum áfengis eða vímuefna og kynnti honum rétt sinn. Í því kom önnur lögreglubifreið á vettvang og var ákærði látinn blása í SDII mæli sem sýndi 0,40 ‰. Var ákærði þá fluttur á lögreglustöð þar sem tekið var úr honum blóðsýni. Við leit á ákærða fundust fíkniefni og var hann vistaður í fangaklefa þar til leit var framkvæmd í bifreið hans og hann yrði hæfur til skýrslutöku.

Í vistunarskýrslu segir um ástand ákærða að framburður hans hafi verið ruglingslegur, jafnvægi stöðugt, málfar skýrt, sjáöldur útvíkkuð og sjáanleg ölvun lítil.

II.

Ákærði kveðst hafa verið á Akureyri á „bílahelgi“. Vegna höfuðverkja hafi hann ætlað að leggja sig í íbúð sem vinur hans hafði í miðbæ Akureyrar. Hann hafi vaknað við læti í stelpum sem komu þangað í partí og ætlað að keyra til Húsavíkur þar sem vinur hans og kærasta hans gistu. Á leiðinni hafi hann verið stöðvaður af lögreglu. Aðspurður um hvort hann kannist við að hafa neytt amfetamíns fyrir aksturinn kveðst hann hafa smakkað smá af fingri, af efni sem hann hafi fengið gefins um kvöldið. Hann hafi verið búinn að drekka smávegis um kvöldið en aðeins verið búinn að sofa í 3-4 klukkustundir þegar hann fór af stað. Ákærði kveðst ekki hafa fundið fyrir áhrifum en verið syfjaður með höfuðverk. Ákærði kveðst hafa mismælt sig þegar hann spurði lögreglu hvað væri langt til Akureyrar, hann hafi meint Húsavík. Aðspurður um ummæli sín í lögregluskýrslu þess efnis að hann hafi meint Blönduós eða Dalvík kveðst ákærði ekki hafa verið viss um hvar vinur hans var, hann hafi verið að reyna að ná í hann. Ákærði kveður lögreglubifreiðina hafa verið kyrrstæða og mann í aftursætinu. Þegar hann hafi spurt um Akureyri hafi þeir glott og beðið hann að ræða við sig. Aðspurður um þá lýsingu lögreglu að hann hafi verið skeytingarlaus um sakargiftir kveðst ákærði ekki hafa séð ástæðu til að æsa sig yfir þessu. Ákærði segir lækni hafa komið inn í klefann til sín til að taka honum blóð, hann hafi verið einn. Ákærða er bent á að þegar hann var stöðvaður hafi hann verið í rangri akstursstefnu miðað við leiðina frá Akureyri til Húsavíkur. Kveðst ákærði ekki hafa vitað hvar Húsavík væri, aðeins að hún væri í um 20 mínútna akstursfjarlægð. Kveðst ákærði hafa verið kominn á malarveg og talið sig vera á rangri leið og því snúið við og spurt lögreglu til vegar þegar hann sá þá.

Vitnið G-kvk-nf Þ-kvk-nf læknir segir aðspurð að eðlilegt magn amfetamíns í blóði vegna lækningarlegra skammta geti verið allt að 120 ng./ml. Vitnið kveður erfitt að segja til um hve mikið magn amfetamíns í blóði megi vera þannig að menn geti stjórnað ökutæki örugglega, þó megi segja að sé magnið komið yfir 300-500 ng./ml. blóðs megi sjá þess merki að menn ráði ekki við stjórn bifreiðar. Vitnið segir áhrif amfetamíns að einhverju leyti einstaklingsbundin, þeir sem neytt hafa slíkra efna í ríkum mæli þoli meira magn en þeir sem aldrei hafa neytt þeirra. Aðspurt kveðst vitnið ekki hafa tekið við umræddum sýnum og ekki hafa annast mælingu á styrk efnanna í blóðsýninu. Vitnið kveðst aðeins taka við niðurstöðum úr mælingunni og hafa það hlutverk að draga ályktanir af þeim niðurstöðum. Aðspurt um helstu sjáanleg einkenni af neyslu amfetamíns segir vitnið að menn geti orðið örir, hvatvísir, óstöðuglyndir og fengið ofsóknarkenndir. Þá kveður vitnið menn geta orðið skjálfhenta, með skert jafnvægi og fleira sem bendi til örvunar á miðtaugakerfi. Vitninu er kynnt lýsing á ástandi ákærða í vistunarskýrslu og kveður vitnið hana geta átt við þó að ákærði hafi verið með það magn amfetamíns í blóði sem greinir í ákæru, menn geti myndað þol fyrir efninu og þá geti menn „strammað sig af“ nokkra stund. Ósennilegt sé að áhrif hafi ekki verið sjáanleg með slíkt magn í blóðinu.

Vitnið J-kk-nf K-kk-nf V-kk-nf lögreglumaður kveðst hafa verið í kyrrstæðri lögreglubifreið á Drottningarbraut við Kaupvangsstræti. Hann hafi verið með mann í bílnum hjá sér vegna annars máls og félagi hans hafi verið að ræða við annan mann ofar í Kaupvangsstræti. Þá hafi komið bifreið og rennt að hlið lögreglubifreiðarinnar, bílstjórinn hafi skrúfað niður rúðuna og spurt hve langt væri til Akureyrar. Sér hafi þótt þetta skrýtið og beðið ökumanninn að koma til sín. Ökumaðurinn hafi strax komið að glugganum og rætt við sig og hafi sér þótt hann bera merki um neyslu. Vitnið kveðst hafa tilkynnt ákærða að hann væri handtekin vegna gruns um akstur undir áhrifum áfengis eða vímuefna og í því hafi félagar hans komið að í annarri lögreglubifreið og tekið hann. Vitnið kveðst ekki hafa haft frekari afskipti af ákærða. Aðspurt kveðst vitnið ekki hafa séð aksturslag ákærða. Grunsemdir hafi vaknað vegna spurningar hans, þar sem þeir hafi verið staddir í miðbæ Akureyrar. Þá hafi framburður ákærða verið ruglingslegur og sjáöldur útvíkkuð, hann hafi þó verið rólegur og kurteis. Vitnið kveðst hafa verið í lögreglunni síðan 1983 og hafa reynslu af fólki undir áhrifum vímuefna. Vitnið kveðst ekki geta lagt mat á aksturshæfni ákærða, hann hafi ekki rætt mikið við hann.

Vitnið B-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður kveðst hafa verið við Kaupvangsstræti vegna annars máls þegar félagi hans, vitnið J-kk-nf K-kk-nf, hafi óskað eftir aðstoð hans vegna þessa máls. Vitnið kveðst hafa farið til J-kk-ef K-kk-ef sem hafi sagt að hann grunaði ákærða um ölvunarakstur. Vitnið kveðst svo hafa komið aftur að málinu á lögreglustöðinni þegar ákærði hafði verið færður í fangageymslu. Vitnið kveðst hafa leitað á ákærða og fundið fíkniefni í fórum hans. Þá hafi ákærði verið illa meðvitaður eða kærulaus, honum hafi gefist færi á að losa sig við fíkniefnin en ekki gert það og verið skeytingarlaus um það sem fram fór. Sjáöldur hafi verið útvíkkuð og hegðun hans skrýtin miðað við aðstæður. Vitnið kveðst hafa verið lögreglumaður í rúm 10 ár og hafa nokkuð mikla reynslu af því að fást við menn undir áhrifum fíkniefna. Aðspurt kveðst vitnið ekki geta útilokað að ástand ákærða geti hafa stafað af öðru en neyslu amfetamíns.

Vitnið A-kvk-nf R-kvk-nf G-kvk-nf lögreglumaður kveður J-kk-þf K-kk-þf lögreglumann hafa óskað eftir aðstoð þar sem hafði mann grunaðan um neyslu en var sjálfur upptekinn við afgreiðslu annars máls. Þá hafi ákærði staðið við lögreglubifreiðina hjá J-kk-þgf K-kk-þgf og þau hafi tekið við honum og flutt hann á lögreglustöð. Ákærði hafi verið ræðinn og ekki ókurteis en framburður hans hafi verið mjög ruglingslegur. Hann hafi meðal annars ruglað mikið með staðsetningar og haldið að hann væri á Blönduósi. Þau hafi rætt þetta nokkuð í bifreiðinni og hann hafi vaðið úr einu í annað. Vitnið kveðst hafa reynt að útskýra fyrir ákærða að hann væri handtekinn vegna gruns um akstur undir áhrifum áfengis eða vímuefna en honum hafi virst standa á sama. Vitnið kveðst telja að ákærði hafi alls ekki verið hæfur til að aka bifreið, hann hafi þurft stuðning til að komast úr lögreglubifreiðinni inn á lögreglustöðina. Vitnið kveðst hafa séð nokkuð til fólks undir áhrifum fíkniefna en átt erfitt með að átta sig á því hvers ákærði hafði neytt. Hann hafi ekki verið ör og æstur eins og tíðkast hjá mönnum eftir neyslu amfetamíns þó sé þekkt að menn geti myndað þol gagnvart efninu. Ekki hafi verið áfengislykt út úr honum. Vitnið kveðst vera hjúkrunarfræðinemi og hafa velt fyrir sér hvort hann væri veikur, t.d. með sykursýki en svo hafi ekki virst vera.

Vitnið F-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður kveðst hafa komið á vettvang með vitninu Ö-kvk-þgf R-kvk-þgf og handtekið ákærða þar sem hann stóð og ræddi við vitnið J-kk-þf K-kk-þf. Vitnið kveður ákærða hafa verið hálfruglaðan, hann hafi ekki áttað sig á því hvar hann var eða hvert hann væri að fara. Ákærði hafi meðal annars virst telja að hann væri á Blönduósi. Erfitt hafi verið að átta sig á ástandi hans. Vitnið kveðst hafa verið lögreglumaður síðan 1986 og hafa nokkra reynslu af fólki undir áhrifum áfengis og vímuefna. Það sé liður í þeirra starfi að þekkja helstu einkenni. Aðspurt kveðst vitnið ekki hafa séð ákærða aka en telja að hann hafi augljóslega ekki verið hæfur til að stjórna bifreið. Vitnið segir að ákærði hafi í fyrstu ekki litið út fyrir að gera sér grein fyrir að hann væri í höndum lögreglu. Hins vegar sé þekkt að menn geti „strammað sig af“og ákærði gæti hafa gert það á lögreglustöðinni, við yfirheyrslu þar. Aðspurt segir vitnið ákærða hafa verið rólegan og kurteisan en ekki geta dæmt um hvort það samræmist því að hann hafi verið undir áhrifum örvandi efna.

III.

Í ákæru er ákærða gefið að sök að hafa ekið bifreið undir það miklum áhrifum amfetamíns að hann hafi ekki verið fær um að stjórna henni með öruggum hætti. Ákærði hefur hins vegar neitað því að hafa verið undir áhrifum amfetamíns í greint sinn en sagðist hafa smakkað örlítið af fingri fyrr um kvöldið. Hefur hann gefið þær skýringar á háttalagi sínu að hafa verið illa sofinn með höfuðverk og hafa mismælt sig þegar hann spurði lögreglu hvar Akureyri væri. Vitnin A-kvk-nf R-kvk-nf og F-kk-nf S-kk-nf sem færðu ákærða á lögreglustöðina hafa lýst því að framburður hans hafi verið mjög ruglingslegur og bar vitnið A-kvk-nf R-kvk-nf að hann hefði þurft á stuðningi að halda til að komast úr lögreglubifreiðinni inn á stöðina. Kvaðst vitninu hafa þótt ástand ákærða undarlegt og hafa hugleitt hvort hann væri veikur. Verður af framburði vitna ráðið að ákærði hafi ekki verið fyllilega áttaður í umrætt sinn og líkur að því leiddar að hann hafi verið undir áhrifum einhverra lyfja. Hins vegar ber vitnum einnig saman um að ákærði hafi verið rólegur og kurteis en oftast séu menn undir áhrifum amfetamíns örir og hvatvísir.

Til grundvallar ákæru um að ákærði hafi í umrætt sinn verið undir áhrifum amfetamíns liggur matsgerð frá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsett 28. júlí 2006, undirrituð af G-kvk-þgf Þ-kvk-þgf lækni. Segir þar að í blóði ákærða hafi mælst alkóhól 0,40‰, amfetamín 610 ng./ml., kókaín 35 ng./ml. og MDMA 95 ng./ml. Einnig hafi fundist vottur af tetrahýdrókannabínóli. Þá segir að ákærði hafi verið undir vægum áhrifum áfengis, vægum örvandi áhrifum MDMA og kókaíns en hins vegar undir miklum örvandi áhrifum amfetamíns og telja megi fullvíst að hann hafi ekki getað stjórnað bifreið með öruggum hætti af þeim sökum. Matsgerðin er undirrituð af G-kvk-þgf Þ-kvk-þgf lækni en í vitnisburði hennar fyrir dómi kom fram að hún hafi ekki tekið við blóðsýnunum og ekki komið að mælingu á styrk efnanna í þeim. Hún hafi aðeins tekið við niðurstöðum úr slíkri mælingu og dregið af þeim ályktanir. Ekki liggja fyrir önnur gögn um rannsókn á blóði ákærða og hefur því enginn staðfest með undirritun sinni eða framburði þá mælingu sem gerð var. Gegn neitun ákærða þykir því ekki unnt að leggja mælingu þessa til grundvallar sakfellingu, sbr. 45. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og er ákærði sýknaður af ákæru um brot á umferðarlögum.

Ákærði hefur viðurkennt fíkniefnalagabrot það sem honum er gefið að sök. Er játning hans í samræmi við gögn málsins og telst brotið því nægjanlega sannað og varðar við tilgreind laga- og reglugerðarákvæði í ákæruskjali.

IV.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins var ákærði þann 2. apríl 2004 dæmdur í 30 daga fangelsi, skilorðsbundið í 2 ár, fyrir líkamsárás. Þykir refsing hans nú hæfilega ákveðin kr. 45.000- í sekt til ríkissjóðs og komi 4 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna.

Með vísan til kröfugerðar ákæruvalds, gagna málsins og tilgreindra ákvæða í ákæruskjali ber að gera upptæk fíkniefni svo sem í dómsorði greinir.

Með vísan til 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála ber að greiða sakarkostnað úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, H-kk-ef B-kk-ef hrl., sem þykja hæfilega ákveðin kr. 220.000- að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp F-kk-nf Ó-kk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði X greiði kr. 45.000- í sekt til ríkissjóðs og komi 4 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna.

Ákærði sæti upptöku á 1,70 grömmum af amfetamíni samkvæmt efnaskrá lögreglu nr. 9643.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, H-kk-ef B-kk-ef hrl. sem þykja hæfilega ákveðin kr. 220.000- og er virðisaukaskattur innifalinn.