E-4596/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 21. október sl., er höfðað af Æ-kk-þgf M-kk-þgf Ó-kk-þgf, Merkurgötu 2b, Hafnarfirði, á hendur Verði tryggingum hf., Borgartúni 25, Reykjavík, með stefnu birtri 11. nóvember 2013.

Stefnandi krefst þess að viðurkenndur verði réttur hans til greiðslu óskertra bóta úr slysatryggingu samkvæmt vátryggingarskírteini TR-0168072-7, frítímatryggingu Heimilisverndar, vegna tjóns af völdum frítímaslyss stefnanda hinn 5. ágúst 2012, sem V-kvk-nf H-kvk-nf hafði í gildi hjá stefnanda á slysdegi til hagsbóta fyrir stefnanda. Þess er og krafist að viðurkenndur verði réttur stefnanda til dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 á óuppgerðar bætur frá og með 6. september 2013, en til vara miðað við birtingu stefnu frá 11. október 2013.

Krefst hann þess að stefndi greiði honum málskostnað samkvæmt málskostnaðaryfirliti eða að mati dómsins. Loks er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu samkvæmt gjaldskrá Lagaraka lögmannsstofu eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

II.

Tildrög máls þessa eru þau að stefnandi klifraði upp á þak verslunar Krónunnar við Reykjavíkurveg í Hafnarfirði síðla kvölds hinn 5. ágúst 2012 í þeim tilgangi að sækja bolta sem hann kveðst hafa sparkað þangað. Ákvað hann að stökkva niður af þakkanti hússins, úr um þriggja m hæð, en lenti illa með þeim afleiðingum að hann ökklabrotnaði og hælbrotnaði. Kemur fram í fyrirliggjandi dagbókarfærslu lögreglu að óskað hafi verið eftir sjúkrabifreið vegna slyssins kl. 23.22 þetta kvöld og að stefnandi hafi síðan verið fluttur á slysadeild Landspítalans til meðferðar. Í greinargerð meðferðaraðila til Sjúkratrygginga Íslands vegna slyssins, dags. 5. desember 2012, kemur m.a. fram að stefnandi hafi greinilega verið drukkinn við komuna á bráðadeildina til meðferðar. Með matsgerð L-kk-ef N. D-kk-ef læknis, dags. 26. ágúst 2013, var læknisfræðileg örorka stefnanda vegna afleiðinga slyssins metin 8%.

Umrætt atvik var tilkynnt til stefnda með bréfi, dags. 29. janúar 2013, þar sem stefnandi var tryggður með vátryggingu stefnda sem kallast Heimilisvernd. Í tilkynningunni kemur meðal annars fram það svar stefnanda á tilkynningareyðublaðinu að hann hafi verið undir áhrifum áfengis/lyfja þegar slysið varð. Með bréfi, dags. 4. febrúar 2013, hafnaði stefndi bótaskyldu í málinu með vísan til þess að stefnandi hefði verið undir áhrifum áfengis eða lyfja, eins og stefnandi hefði sjálfur upplýst.

Stefnandi kærði synjun stefnda til úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum og komst nefndin að þeirri niðurstöðu að um slys hefði verið að ræða í skilningi skilmála vátryggingarinnar. Hins vegar hefði stefnandi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að stökkva niður af þakinu úr þriggja metra hæð. Væri það til þess fallið að valda meiðslum á líkama og jafnvel alvarlegum áverka. Þá er í niðurstöðu nefndarinnar tekið fram að samkvæmt læknisvottorði hafi stefnandi verið undir áhrifum áfengis og/eða fíkniefna og að ólíklegt sé að hann hefði valið þann kost að stökkva niður nema af því að hann hafi verið undir þessum áhrifum. Séu orsakatengsl á milli þessa ástands hans og slyssins. Með vísan til þessa, vátryggingarskilmálanna og 90. gr. laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004, taldi nefndin því rétt að skerða bótarétt stefnanda sem næmi 2/3 hlutum vegna stórkostlegs gáleysis, og að hann fengi því tjón sitt bætt að 1/3 hluta. Stefndi undi þessari niðurstöðu og bauðst til að ljúka málinu á þeim grundvelli. Varð niðurstaðan sú að stefndi greiddi stefnanda bætur í samræmi við þessa niðurstöðu og stefnandi veitti þeim viðtöku með fyrirvara um að hann myndi krefjast fullra bóta.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi skýrslu.

III.

Stefnandi kveðst mótmæla þeim rökstuðningi fyrir niðurstöðu stefnda að áfengisneysla hans hafi verið orsakavaldur að slysinu og að hið lága stökk af þakinu teljist stórkostlegt gáleysi. Í gr. 8.5 í 4. kafla vátryggingarskilmálanna sé gert að skilyrði að orsakatengsl séu milli neyslu nautnalyfja og slyss. Sé ekki um slíkt að ræða geti neysla þeirra ekki orðið til að takmarka bótaskyldu. Þá verði einnig að túlka ákvæðið út frá 4. gr. skilmálanna, sbr. 90. gr. laganna um vátryggingarsamninga nr. 30/2004, með hliðsjón af því hvort um stórkostlegt gáleysi hafi verið að ræða. Hafi stefnda því ekki verið heimilt að takmarka bótaskyldu sína á þeim grundvelli.

Stefnandi hafi verið búinn að drekka eitthvað fyrr um daginn en ekki verið verulega ölvaður. Engin mæling liggi fyrir í málinu um ölvunarástand hans og ekkert liggi fyrir um að hann hafi verið undir áhrifum annarra efna. Aðeins hafi verið um að ræða getgátur læknis sem hafi skoðað hann á slysadeild. Sönnunarbyrði um að ölvun stefnanda hafi átt þátt í slysinu hvíli alfarið á stefnda. Þar sem hann hafi ekki lagt fram nein gögn sem renni stoðum undir þessa fullyrðingu hans verði ekki á henni byggt í málinu.

Stefnandi hafi álitið hættulaust að stökkva niður af þakinu í greint sinn en hins vegar hafi misfella á gangstéttinni, þar sem hann lenti, leitt til þeirra alvarlegu afleiðinga sem um ræði. Megi í besta falli álykta sem svo að ákvörðun hans um að stökkva hafi falið í sér einfalt gáleysi, en það nægi ekki eitt og sér til að skerða bótaskyldu stefnda.

Stefnandi byggi kröfu sínu um dráttarvexti á 5. og 6. gr. laga nr. 38/2001. Miðist krafan við greiðslu bóta samkvæmt fyrirliggjandi örorkumati, dags. 6. ágúst 2013. Stefnandi telji að greiða hefði átt óskertar bætur og því sé 6. september 2013 gjalddagi kröfunnar, sbr. 1. mgr. 5. gr. laganna. Uppgjör hafi verið undirritað með fyrirvara og sé því ljóst að stefnandi hafi talið sig eiga lögvarða kröfu um frekari bætur frá og með þeim degi. Til vara sé þó miðað við 11. nóvember 2013, þegar stefna málsins hafi verið birt fyrir stefnda, sbr. 4. mgr. 5. gr. sömu laga.

IV.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að um stórkostlegt gáleysi stefnanda hafi verið að ræða þegar hann stökk niður af þakinu síðla kvölds í ágústmánuði, þegar tekið hafi verið að rökkva. Hafi stefnanda mátt vera ljóst að með því að stökkva niður af þakinu við þessar aðstæður væri óvíst hvernig til tækist. Hafi stefnandi því lagt sig í stórfellda og óþarfa hættu og hegðun hans verið til þess fallin að valda meiðslum á líkama hans sjálfs og jafnvel alvarlegum áverkum. Hafi háttsemin því falið í sér stórkostlegt gáleysi, sbr. gr. 4.2 í 10. kafla skilmála vátryggingarinnar og 2. mgr. 27. gr., sbr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Þannig sýnist framganga stefnanda ótvírætt falla að hugtaksskilyrðum ákvæðis 2. mgr. 27. gr. Þá sé það síst til þess fallið að draga úr gáleysisstigi hegðunar stefnanda að hann hafi samkvæmt eigin yfirlýsingum verið drukkinn þegar atvikið átti sér stað.

Í gr. 8.5 í 4. kafla vátryggingarskilmálanna komi fram að ekki séu bætt slys sem verði vegna drykkjareitrunar eða neyslu eitur- og nautnalyfja. Fram komi í fyrirliggjandi greinargerð læknis til Sjúkratrygginga Íslands að stefnandi hafi við skoðun á bráðadeildinni verið greinilega drukkinn. Það sama komi fram í dagbók lögreglu, en þar segi að stefnandi hafi verið nokkuð ölvaður og sagst aðspurður hafa verið búinn að vera við drykkju síðastliðna þrjá mánuði. Hafi stefnandi sjálfur staðfest í tjónstilkynningu sinni til stefnda að hann hafi verið undir áhrifum áfengis/lyfja þegar atvikið varð. Þá verði að líta svo á að dómgreind stefnanda hafi verið þegar hann tók ákvörðun um að stökkva fyrst hann hafi talið það hættulaust að stökkva niður úr þriggja metra hæð í rökkri. Hvort sem stefnandi hafi í umrætt sinn verið undir áfengisáhrifum eða ekki blasi við að með því að stökkva standandi niður af þakinu hafi hann tekið mikla áhættu og sýnt af sér stórkostlegt gáleysi.

V.

Eins og áður er fram komið hefur stefndi viðurkennt rétt stefnanda til bóta að 1/3 hluta úr frítímaslysatryggingu samkvæmt vátryggingarskilmálum stefnda um heimilisvernd nr. E-22, en telur að skerða eigi þær að 2/3 hlutum á þeirri forsendu að stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi í skilningi skilmálanna. Vísar hann í því sambandi til gr. 4.2 í 10. kafla þeirra, sem og ákv. 2. mgr. 27. gr., sbr. 90. gr., laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Í tilvitnaðri gr. 4.2 í vátryggingarskilmálunum kemur fram að valdi vátryggður tjóni af stórkostlegu gáleysi geti það leitt til takmörkunar eða brottfalls bótaábyrgðar félagsins skv. 27. gr. og 90. gr. laga nr. 30/2004. Samkvæmt 2. mgr. 27. gr. laga nr. 30/2004 bar, við mat á ábyrgð félagsins, að líta til sakar vátryggðs, hvernig vátryggingaratburð bar að, hvort vátryggður var undir áhrifum áfengis eða fíkniefna sem hann hafði sjálfviljugur neytt og atvika að öðru leyti.

Stefnandi greindi frá því í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði fyrr um daginn, eða allt til kl. 19, verið búinn að drekka alls um fimm bjóra. Þá kemur fram í dagbókarfærslu lögreglu vegna atviksins að stefnandi hafi verið nokkuð ölvaður og sjálfur tilgreindi hann það í tjónstilkynningu sinni til stefnda að hann hefði verið undir áhrifum áfengis í greint sinn. Loks kemur fram í greinargerð læknis Landspítala - háskólasjúkrahúss til Sjúkratrygginga Íslands að við skoðun hafi verið tiltekið að stefandi hafi greinilega verið drukkinn. Af þessu þykir verða að telja að stefnandi hafi verið undir einhverjum áhrifum áfengis þegar slysið varð.

Óumdeilt er að um þrír metrar séu frá efri brún þakkantsins, þaðan sem stefnandi stökk, og niður á gangstéttina. Verður af gögnum ráðið að sólsetur hafi verið kl. 22.17 umræddan dag og því nokkuð tekið að rökkva er slysið varð. Kom fram hjá stefnanda í skýrslu hans fyrir dómi að hann hefði staðið á þakkantinum þegar hann stökk þaðan niður. Hefði hann ekki talið stökkið hættulegt enda hann þá verið í góðu líkamlegu formi. Hann hefði hins vegar lent með hælinn á gangstéttarkanti með þeim afleiðingum að hann ökklabrotnaði og hælbrotnaði. Með allt framangreint í huga, og þegar allar aðstæður eru virtar með hliðsjón af fyrirliggjandi ljósmyndum sem teknar voru á vettvangi, verður að telja að meðvituð ákvörðun stefnda um að stökkva með þessum hætti niður af þaki hússins hafi falið í sér stórkostlegt gáleysi af hans hálfu. Verður honum því gert að bera sjálfur 1/3 hluta af tjóni sínu vegna slyssins. Samkvæmt því verður viðurkenndur réttur hans til greiðslu 2/3 hluta bóta úr hendi stefnda á grundvelli umræddrar slysatryggingar vegna tjóns af völdum slyssins hinn 5. ágúst 2012. Jafnframt er viðurkenndur réttur stefnanda til dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu á óuppgerðar bætur frá höfðun málsins hinn 11. nóvember 2013.

Með hliðsjón af þessari niðurstöðu verður stefnda gert að greiða 800.000 krónur í málskostnað í ríkissjóð. Gjafsóknarkostnaður stefnanda, þ.m.t. lögmannsþóknun að fjárhæð 800.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Viðurkenndur er 2/3 bótaréttur stefnanda, Æ-kk-ef M-kk-ef Æ-kk-ef, úr hendi stefnda, Varðar trygginga hf., á grundvelli frítímaslysatryggingar Heimilisverndar, vegna tjóns

af völdum slyss er stefnandi varð fyrir 5. ágúst 2012.

Viðurkenndur er réttur stefnanda til dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu á óuppgerðar bætur frá höfðun málsins hinn 11. nóvember 2013 til greiðsludags.

Stefndi greiði 800.000 krónur í málskostnað í ríkissjóð. Gjafsóknarkostnaður stefnanda, þ.m.t. lögmannsþóknun að fjárhæð 800.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Á-kk-nf M-kk-nf