S-132/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 10. október 2017, höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu með ákæru 4. apríl 2017 á hendur ákærða, G-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf, kt. [...], [...],[...];

„fyrir fjársvik í Reykjavík á árinu 2016 með því að hafa föstudaginn 1. júlí á ólögmætan hátt hagnýtt sér mistök starfsmanns Íslandsbanka við Kirkjusand sem í kjölfar úttektar ákærða á 1.560.000 krónum í reiðufé af reikningi Íslandsbors ehf., kt. [...], nr. [...], gerði þau mistök að leggja sömu upphæð inn á reikning Íslandsbors ehf. í stað þess að gjaldfæra hana út af reikningnum en síðar sama dag tók ákærði 3.000.000 krónur út af reikningnum, vitandi eða mátt vita að bankastarfsmaðurinn hafi gert mistök, og lagði inn á sinn persónulega reikning nr. [...] þaðan sem hann síðan fjarlægði peningana, allt með þeim afleiðingum að Íslandsbanki hf. tapaði samtals 3.120.000 krónum.

Telst þetta varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu gera O-kk-nf Ó-kk-nf, hdl., og I-kvk-nf Á-kvk-nf, hdl., þá kröfu f.h. Íslandsbanka hf., kt. [...], að ákærði verði dæmdur til að greiða Íslandsbanka hf. kr. 3.000.000,- auk vaxta samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá tjónsdegi til þess dags er mánuður er liðinn frá dagsetningu bótakröfunnar og dráttarvaxta skv. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, sbr. 6. gr. vaxtalaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Kröfur ákærða í málinu eru þær aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds. Til vara krefst ákærði þess að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegrar þóknunar sér til handa að mati dómsins, sem greiðist úr ríkissjóði. Í þinghaldi 12. júní 2017 samþykkti ákærði bótakröfu Íslandsbanka hf.

I

Með bréfi 14. júlí 2016 lagði Íslandsbanki hf. fram kæru hjá lögreglu á hendur ákærða. Í kærunni var til þess vísað að ákærði hefði komið í útibú Íslandsbanka hf. að Þarabakka í Reykjavík 1. júlí 2016 og tekið út af reikningi Íslandsbors ehf. 1.560.000 krónur og fengið afhentar í reiðufé, en ákærði er forsvarsmaður nefnds félags. Þau mistök hefðu átt sér stað hjá gjaldkera að í stað þess að færa fjárhæðina sem úttekt af reikningnum hefði hann fært hana sem innlagða. Í framhaldinu hefði ákærði farið í útibú Íslandsbanka hf. við Kirkjusand og tekið 3.000.000 króna út af áðurnefndum reikningi Íslandsbors ehf. og lagt fjárhæðina inn á sinn persónulega reikning, þaðan sem hann hefði síðan fjarlægt peningana. Með bréfi 29. mars 2017 var kæra Íslandsbanka ehf. áréttuð.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu vegna málsins 7. nóvember 2016. Kannaðist ákærði við að hafa 1. júlí 2016 tekið 1.560.000 krónur út af reikningi Íslandsbors ehf. og fengið afhentar í reiðufé. Hann staðfesti jafnframt að hann hefði síðar sama dag tekið 3.000.000 króna út af nefndum reikningi og lagt þá fjárhæð inn á reikning á sínu nafni. Ákærði gat aðspurður ekki borið um stöðu reiknings Íslandsbors ehf. 1. júlí 2016. Þá kvaðst hann þann dag ekki hafa áttað sig á að starfsmaður bankans hefði gert mistök við færslur á reikninginn.

II

Ákærði kom fyrir dóm 12. júní 2017 og neitaði sök, en samþykkti bótakröfu Íslandsbanka hf. Við upphaf aðalmeðferðar 10. október sl. ítrekaði hann þessa afstöðu sína.

Í skýrslu sinni fyrir dómi greindi ákærði svo frá að hann hefði 1. júlí 2016 tekið 1.560.000 krónur í reiðufé út af reikningi félags síns, Íslandsbors ehf. en þá fjárhæð sagði ákærði félagið hafa fengið greidda fyrir verk. Hann hefði síðar þann sama dag kannað stöðu reikningsins í farsímanum sínum og þá séð að um 3.000.000 króna voru komnar inn á reikning félagsins. Ákærði kvaðst hafa átt von á greiðslu að fjárhæð 3.500.000 krónur fyrir unnið verk, sem til hefði staðið að greiða í tvennu lagi. Hefði hann talið að um þá greiðslu væri að ræða. Tók ákærði fram í þessu sambandi að hann hefði ekki getað séð á reikningsyfirliti því sem hann hefði skoðað í símanum sínum hvaðan umrædd greiðsla kom. Ákærði hefði því farið í útibú Íslandsbanka hf. við Kirkjusand, samdægurs eða daginn eftir, og tekið 3.000.000 króna út af reikningi Íslandsbors ehf. Aðspurður sagði ákærði að fljótlega eftir það, líklega samdægurs, hefðu honum borist tölvupóstar og símtöl frá bankanum, sem ákærði sagðist ekki hafa getað svarað strax vegna anna. Síðar um daginn hefði ákærði síðan rætt símleiðis við lögfræðing hjá Íslandsbanka hf. og þá komið í ljós að umræddir fjármunir voru ekki greiðsla fyrir verk heldur til komnir vegna mistaka gjaldkjara. Þegar það kom í ljós kvaðst ákærði hafa verið búinn að kaupa sér verkfæri fyrir fjármunina. Það hefði hann gert sama dag og hann tók þá út. Verkfærin, sagir og bor, kvaðst ákærði hafa keypt á netinu.

Eftir að mistök starfsmanns Íslandsbanka hf. komu í ljós sagðist ákærði hafa óskað eftir yfirdrætti hjá bankanum í nokkra daga, eða þar til hann fengi fyrrnefnda verkgreiðslu. Sagðist ákærði hafa verið í sambandi við lögfræðing hjá bankanum vegna þessa. Það hefði hins vegar ekki gengið eftir og ákærði fengið formlegt bréf frá bankanum þar sem honum var synjað um yfirdráttarheimild. Íslandsbanki hf. hefði síðan tveimur eða þremur dögum síðar lokað bæði reikningi ákærða og fyrirtækis hans hjá bankanum. Fyrrnefnd verkgreiðsla ákærða að fjárhæð 3.500.000 krónur hefði því ekki farið inn á reikning Íslandsbors ehf. í Íslandsbanka hf. heldur nýstofnaðan reikning félagsins í öðrum banka. Spurður um af hverju hann hefði ekki notað þá fjármuni til að endurgreiða Íslandsbanka hf. gaf ákærði þá skýringu að hann hefði verið afar ósáttur við bankann vegna framangreindra viðbragða hans í kjölfar mistaka starfsmanns bankans.

Fram kom hjá ákærða við aðalmeðferð málsins að bótakrafa Íslandsbanka hf., sem ákærði hefur samþykkt að greiða samkvæmt framansögðu, væri enn ógreidd.

III

Í málinu eru ákærða gefin að sök fjársvik með því að hafa hafa föstudaginn 1. júlí 2016, á ólögmætan hátt, hagnýtt sér mistök starfsmanns Íslandsbanka hf. sem í kjölfar úttektar ákærða á 1.560.000 krónum í reiðufé af reikningi Íslandsbors ehf. hafi gert þau mistök að leggja sömu upphæð inn á reikning nefnds félags í stað þess að gjaldfæra hana út af reikningnum. Síðar sama dag hafi ákærði tekið 3.000.000 króna út af reikningnum, vitandi eða mátt vita að bankastarfsmaðurinn hafði gert mistök, og lagt inn á sinn persónulega reikning þaðan sem hann síðan fjarlægði peningana, allt með þeim afleiðingum að Íslandsbanki hf. tapaði samtals 3.120.000 krónum. Telur ákæruvaldið lýsta háttsemi ákærða varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði neitar sök. Framburður ákærða fyrir dómi er reifaður í kafla II hér að framan. Hefur ákærði kannast við að hafa 1. júlí 2016 tekið 1.560.000 krónur í reiðufé út af reikningi félags síns, Íslandsbors ehf. Síðar sama dag kvaðst hann hafa kannað stöðu reiknings félagsins í farsíma sínum og þá séð að um 3.000.000 króna voru komnar inn á reikninginn. Ákærði sagðist hafa átt von á greiðslu að fjárhæð 3.500.000 krónur fyrir unnið verk og hann talið að um þá greiðslu væri að ræða. Hann hefði því farið í útibú Íslandsbanka hf. við Kirkjusand, samdægurs eða daginn eftir, og tekið út 3.000.000 króna af reikningi Íslandsbors ehf. Fljótlega hefði ákærði fengið að vita af mistökum bankastarfsmannsins, líklega samdægurs, en hann þá verið búinn að kaupa verkfæri fyrir fjármunina. Verkfærin hefði ákærði keypt á netinu. Eftir að mistökin komu í ljós sagðist ákærði hafa óskað eftir yfirdrætti hjá bankanum í nokkra daga, eða þar til hann fengi fyrrnefnda verkgreiðslu. Það hefði hins vegar ekki gengið eftir og honum verið synjað um yfirdráttarheimild. Í kjölfarið hefði Íslandsbanki hf. lokað bæði reikningi ákærða og fyrirtækis hans hjá bankanum.

Fyrir liggur samkvæmt framlögðum gögnum og framburði ákærða að vegna mistaka starfsmanns Íslandsbanka hf. í útibúi bankans að Þarabakka í Reykjavík, í ákæru ranglega sagt útibú bankans við Kirkjusand, komst ákærði í þá aðstöðu 1. júlí 2016 að geta tekið út þær 3.000.000 króna af reikningi Íslandsbors ehf. sem hann tók út af reikningi félagsins í útibúi bankans við Kirkjusand og lagði inn á reikning í sinni eigu nefndan dag. Þaðan fjarlægði ákærði fjármunina samdægurs. Að framan hafa verið reifaðar skýringar ákærða á því af hverju hann tók fjárhæðina út og er af hálfu ákærða á því byggt með vísan til þeirra skýringa að hann hafi verið í góðri trú um tilkall Íslandsbors ehf. til umræddra fjármuna. Ákærði hefur hins vegar ekki lagt fram nein gögn sem styðja þennan framburð hans. Hvorki varðandi ráðstöfun fjármunanna né tilvist meintrar kröfu hans, eða eftir atvikum Íslandsbors ehf., um 3.500.000 króna verkgreiðslu. Þá hefur ákærði borið, sem hann hefur heldur ekki stutt gögnum, að meint verkgreiðsla hafi sannanlega borist honum síðar, en þrátt fyrir það liggur fyrir í málinu að ákærði hefur enn ekki endurgreitt bankanum umræddar 3.000.000 króna, kröfu sem hann hefur þó samþykkt hér fyrir dómi.

Samkvæmt framansögðu liggur mál þetta þannig fyrir dómnum að ákærði hefur viðurkennt að hafa tekið 3.000.000 króna út af reikningi Íslandsbors ehf. og tileinkað sér þá fjárhæð. Upplýst er að sú fjárhæð var til ráðstöfunar á reikningi félagsins vegna mistaka starfsmanns Íslandsbanka hf. Ákærði hefur engar sönnur fært á þær skýringar sem hann hefur borið um til réttlætingar á tileinkunn sinni á fjármununum. Að þessu gættu telur dómurinn að leggja verði til grundvallar við úrlausn málsins að ákærða hafi ekki getað dulist að mistök lágu að baki því að ríflega 3.000.000 króna voru 1. júlí 2016 til ráðstöfunar umræddum reikningi Íslandsbors ehf. Með því að fara í útibú Íslandsbanka hf. við Kirkjusand síðar þann dag og fá sér afhentar 3.000.000 króna hagnýtti ákærði sér þau mistök og hafði hann þannig nefnda fjárhæð af bankanum. Samkvæmt þessu telst sannað gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

IV

Eins og áður var rakið hefur ákærði samþykkt bótakröfu Íslandsbanka hf. að fjárhæð 3.000.000 króna. Á grundvelli þess samþykkis verður ákærði dæmdur til greiðslu nefndrar fjárhæðar með vöxtum og dráttarvöxtum, svo sem nánar greinir í dómsorði. Hvað upphafstíma dráttarvaxta varðar skal tekið fram að ekki verður ráðið af skýrslu sem ákærði gaf hjá lögreglu 7. nóvember 2016 að ákærða hafi þá verið kynnt bótakrafa Íslandsbanka hf. Upphafstími dráttarvaxta tekur því mið af birtingu fyrirkalls og ákæru, sbr. einnig fyrirmæli 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

V

Sakaferill ákærða er hverfandi og hefur engin áhrif á ákvörðun refsingar hans nú. Að broti ákærða virtu þykir refsing hans réttilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Eftir atvikum þykir rétt að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður ákærða gert að greiða sakarkostnað málsins sem er þóknun skipaðs verjanda hans, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef hdl., sem eftir umfangi málsins þykir hæfilega ákveðin svo sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, G-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef hdl., 421.600 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

Ákærði greiði Íslandsbanka hf., kt. [...], 3.000.000 króna með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. júlí 2016 til 17. júní 2017, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

K-kk-nf H-kk-nf