E-1490/2022

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þess, þann 17. apríl sl., var höfðað með stefnu, birtri þann 23. mars 2022, af stefnanda, A, [...], gegn íslenska ríkinu, Arnarhvoli í Reykjavík.

Stefnandi gerir þær dómkröfur í málinu að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda, íslenska ríkisins, vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í tveimur slysum, það fyrra þann 21. júní 2017 og það síðara þann 24. mars 2018, í störfum sínum fyrir B.

Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda að teknu tillits til virðisaukaskatts.

Stefndi krefst sýknu af dómkröfum stefnanda auk málskostnaðar úr hennar hendi.

Ágreiningsefni og málsatvik

Í málinu er deilt um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda, íslenska ríkisins, vegna tveggja vinnuslysa sem stefnandi varð fyrir sem starfsmaður B, annars vegar 21. júní 2017 og hins vegar 24. mars 2018.

Fyrra slysið, þann 21. júní 2017, varð með þeim hætti að stefnandi var við störf í [herbergi] B, en meðal starfa hennar var að panta [...] og notaði hún til þess tölvu sem var staðsett inni í [geymslu]. Á leiðinni út úr geymslunni flæktist hún í hjólastól sem var frammi við dyr, datt á gólfið og meiddist á vinstri ökkla. Hún hélt áfram störfum sínum en vegna viðvarandi óþæginda leitaði hún á bráðamóttöku LSH í Fossvogi þann 4. júlí 2017. Við skoðun greindust engin brot en hún var greind með tognun á ökkla. Stefnandi hóf meðferð hjá sjúkraþjálfara vegna þessa í ágúst 2017 og hjálpaði sú meðferð að einhverju leyti. Stefnandi kveðst enn vera með verki í ökklanum, hún stirðni með auknum verkjum eftir langar setur og fái bjúg við setur en einnig langar göngur. Hún sé fljót að þreytast í ökklanum, geri teygjuæfingar til að draga úr einkennum og noti stuðningssokk.

Slysið þann 24. mars 2018 varð þannig að stefnandi var við störf inni í [herbergi] B. Hún var að lagfæra og flokka [...]í efstu hillunum þar sem aðrir starfsmenn höfðu sett margar sortir saman. Til að ná upp í hillurnar notaði hún óstöðugan koll sem notaður var til þessara og sambærilegra verka en kollurinn fór á hliðina og datt hún á vinstri hlið, auk þess sem hún fékk harkalegt högg á hægra hné. Hún leitaði á bráðamóttöku LSH í Fossvogi samdægurs vegna verkja í hægra hné, vinstri öxl og baki. Greining þar var tognun og ofreynsla á hægra hné. Stefnandi var óvinnufær í tæpar tvær vikur. Í apríl 2018 hóf hún meðferð hjá sjúkraþjálfara vegna einkenna frá hnénu. Í dag kveðst hún með stöðuga verki í hnénu, eigi erfitt með ganga upp og niður í móti, auk þess að eiga oft erfitt með að sofna á kvöldin vegna verkja.

Fyrir liggur örorkumatsgerð, dags. 22. janúar 2021, frá C lækni, sem aflað var vegna kjarasamnings tryggingar, sbr. reglur nr. 30/1990 um skilmála slysatryggingar ríkisstarfsmanna skv. kjarasamningum vegna slysa sem starfsmenn verða fyrir í starfi. Jafnframt liggur fyrir tillaga að mati á varanlegri læknisfræðilegri örorku, dags. 6. maí 2021, frá D lækni, sem Sjúkratryggingar Íslands (SÍ) öfluðu vegna slysatrygginga almannatrygginga.

Báðir matsmenn staðfestu að orsakatengsl væru milli slyssins 21. júní 2017 og einkenna stefnanda í vinstri ökkla og slyssins 24. mars 2018 og einkenna hennar í hægra hné. C mat að stöðugleikapunktur hefði komist á hálfu ári eftir fyrra slysið og einu og hálfu ári eftir seinna slysið. Varanleg læknisfræðileg örorka stefnanda var metin 5% vegna slyssins 2017 af báðum matsmönnum. Vegna slyssins 2018 mat C varanlega örorku stefnanda 6% en D 8%. Gerð var krafa í slysatryggingu samkvæmt kjarasamningi SFR og fjármálaráðherra f. h. ríkissjóðs vegna beggja slysa, sbr. reglur nr. 30/1990, og bætur greiddar úr slysatryggingunni vegna þeirra beggja. Þá voru bætur greiddar af SÍ þar sem samanlögð læknisfræðileg örorka beggja slysa fór yfir 10%, sbr. 12. gr. laga um slysatryggingar almannatryggingar nr. 45/2015.

Með bréfi, dags. 7. september 2021, krafðist stefnandi viðurkenningar íslenska ríkisins á skaðabótaskyldu vegna slysanna. Ríkislögmaður hafnaði kröfunum með bréfi, dags. 9. desember 2021, með þeim rökum að ekkert væri fram komið í málunum sem benti til þess að slysin hefðu orsakast af völdum saknæmrar hegðunar starfsmanna B, vanbúnaðar á B eða vanrækslu að öðru leyti. Þvert á móti var talið að aðbúnaður á slysstað hefði verið með hefðbundnum hætti og að ekkert væri fram komið sem styddi það að brotið hefði verið í bága við ákvæði vinnuverndarlaga.

Vegna höfnunar ríkislögmanns á viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda telji stefnandi málsókn þessa óhjákvæmilega. Málsókn og kröfugerð byggi á 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en stefnandi hafi mikla hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist og efni kröfu hennar á hendur stefnda. Sýnt hafi verið fram á líkamstjón stefnanda og hagsmuni með framlögðu örorkumati og læknisvottorðum.

Stefndi tekur til varna og krefst sýknu, en fellst þó á málavaxtalýsingu stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggi á sakarreglunni, almennum reglum skaðabótaréttar um stranga ábyrgð vinnuveitanda á starfsaðstöðu og öryggi starfsmanna á vinnustað og á reglu um ábyrgð vinnuveitanda á saknæmum athöfnum og athafnaleysi starfsmanna sinna.

Stefnandi byggi einkum á því að aðbúnaði og aðstæðum sem verið hafi til staðar á starfsstöð hennar hafi verið ábótavant þegar bæði slysin hafi átt sér stað. Í ljósi þess telji hún að stefndi beri skaðabótaábyrgð á tjóni hennar enda hafi tjóninu verið valdið með saknæmri og ólögmætri háttsemi vinnuveitanda þar sem vinnuaðstæður hafi verið óforsvaranlegar. Bæði slysin hafi átt sér stað í störfum stefnanda fyrir B og stefndi beri bótaábyrgð á tjóni hennar á grunni reglunnar um vinnuveitendaábyrgð.

Í 13. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum komi fram að atvinnurekandi skuli tryggja að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta á vinnustað. Þá komi fram í 37. gr. laganna að vinnu skuli haga og framkvæma þannig að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta. Samkvæmt 42. gr. laganna skuli vinnustaður vera þannig úr garði gerður að þar sé gætt fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta.

Stefnandi telji að vinnuaðstæður hafi ekki uppfyllt þær kröfur sem leiða megi af framangreindum lagaákvæðum er hún lenti í báðum slysunum þar sem þær hafi verið með öllu óforsvaranlegar. Vinnuveitendum beri að tryggja starfsmönnum sínum forsvaranlegar vinnuaðstæður og þeim beri jafnframt að útvega traustan búnað tilþessað gera starfsmönnum sínum kleift að sinna störfum sínum með öruggum hætti. Þurfi hér sérstaklega að líta til þess að í grunnskráningum B vegna beggja slysa, og í tilkynningum B til SÍ, sé vinnuaðstæðum þar sem stefnandi slasaðist lýst sem ófullnægjandi. Þá liggi heldur ekki fyrir í málinu að B hafi gert skriflega áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað/áhættumat, sbr. reglugerð nr. 920/2006.

Varðandi fyrra slysið, 21. júní 2017, telji stefnandi að B hafi ekki uppfyllt skilyrði og kröfur varðandi vinnuaðstæður sem leiða megi af ákvæðum reglugerðar nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða. Samkvæmt 2. mgr. 3. gr. reglugerðarinnar skuli vinnurými skipulagt með hliðsjón af því starfi sem þar eigi að framkvæma. Allar umferðarleiðir manna og flutningstækja skuli vera greiðar og afmarkaðar. Samkvæmt 3. mgr. 37. gr. sömu reglugerðar skuli allir gangar, stigar, forrými og önnur rými, sem nota megi til útgöngu, ávallt vera greiðfær og hindrunarlaus og jafnframt vel merkt.

Í tilkynningu B til SÍ vegna slyssins, dags. 5. september 2017, komi fram að mikið af dóti hafi verið inni í geymslunni og stefnandi hefði hrasað um hjólastól sem staðsettur hefði verið fyrir framan innganginn. Þar sé gengið svo langt að fullyrða að slysahætta hafi verið til staðar. Þá sé einnig merkt við í grunnskráningu B að atvikið krefjist frekari viðbragða stjórnenda. Samkvæmt þessu verði að leggja til grundvallar að B hafi viðurkennt vanbúnað á starfsstöð er baki stefnda skaðabótaskyldu og að útskýringar ríkislögmanns á seinni stigum geti ekki breytt þeirri stöðu.

Varðandi síðara slysið, 24. mars 2018, telji stefnandi að B hafi ekki uppfyllt skilyrði og kröfur varðandi vinnuaðstæður er leiða megi af ákvæðum reglugerðar nr. 367/2006 um notkun tækja en samkvæmt 1. mgr. 5. gr. reglugerðarinnar skuli atvinnu-rekandi gera nauðsynlegar ráðstafanir til að tryggja að tæki er starfsmönnum sé ætlað að nota innan fyrirtækisins hæfi verkinu sem inna skuli af hendi eða sé hæfilega lagað að því, svo að starfsmenn geti notað tækið án þess að öryggi eða heilsu sé hætta búin.

Í tilkynningu B til SÍ vegna slyssins, dags. 13. júlí 2018, komi fram að þegar slysið hafi átt sér stað hafi stefnandi verið að nota óstöðuga „tröppu“ sem stæði inni í [herbergi] og notuð væri til að ná upp í efstu hillur. Í grunnskráningu B sé hins vegar skráð að stefnandi hafi verið nota „koll sem þar er og er notaður í þetta“ sem samræmist lýsingu stefnanda, sbr. myndir af kollinum. Í grunnskráningu sé merkt við að atvikið væri þess eðlis að krefðist frekari viðbragða stjórnenda. Samkvæmt þessu verði að leggja til grundvallar að B hafi viðurkennt vanbúnað á starfsstöð sem baki stefnda skaðabótaskyldu og að eftiráútskýringar ríkislögmanns geti ekki breytt því. Af lýsingu vinnuveitanda í tilkynningu til SÍ og Vinnueftirlitsins (VER) megi einnig ráða að stjórnendum hafi verið kunnugt um að starfsmenn hafi verið að nota óstöðugan búnað til að vinna upp fyrir sig en látið ógert að bæta vinnuaðstöðuna, t. d. með því að tryggja starfsmönnum öruggar tröppur. Sé þá til þess að líta að VER hafi gefið út leiðbeiningar um vinnuvernd nr. 1/1991 um lausa stiga, tröppur og búkka, er séu þau tæki sem B hafi átt að útvega til starfans en ekki óstöðugan koll. Þá hafi VER gefið út fræðslu- og leiðbeiningarit nr. 34/2018 um vinnu í hæð sem taka hafi átt mið af.

Þá hafi slysið ekki verið tilkynnt til VER án ástæðulausrar tafar, sbr. 79. gr. laga nr. 46/1980, sbr. einnig 34. gr. reglugerðar nr. 920/2006 um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs á vinnustöðum, en fyrir liggi að stefnandi hafi orðið óvinnufær strax vegna slyssins og verið það í tvær vikur. Um tilkynningarskylt slys hafi því verið að ræða. Vinnuveitandi stefnanda hafi því samkvæmt þessu gerst sekur um saknæma vanrækslu gagnvart stefnanda varðandi tilkynningarskyldu sína til VER á vinnustað en kollurinn hafi aldrei verið formlega rannsakaður. Því verði að skýra allan vafa um orsök slyssins og aðstæður á vettvangi með þeim hætti sem sé hagfelldast fyrir stefnanda sem svo aftur leiði til þess að viðurkenna beri skaðabótaskyldu stefnda.

Að mati stefnanda hafi vinnuveitandi hennar borið ábyrgð á því að sem minnst slysahætta væri á þessum slysstöðum. Fyrir liggi fjöldi dómafordæma um bótaskyldu atvinnurekanda á hættulegum vinnuaðstæðum og því sé ljóst að ábyrgð á öryggi á vinnu-stað liggi hjá atvinnurekanda. Ekki geti verið um nokkra eigin sök eða ábyrgð stefnanda að ræða, þar sem það sé frumkvæðisskylda vinnuveitanda að hafa vinnuaðstöðu fullnægjandi. Samkvæmt 23. gr. a skaðabótalaga, sbr. lög nr. 124/2009, skerðist réttur starfsmanns til skaðabóta ekki vegna meðábyrgðar nema hann hafi af stórkostlegu gáleysi eða ásetningi átt þátt í tjónsatviki. Hvorugt þessara skilyrða eigi við um stefnanda í þeim slysum sem hún hafi orðið fyrir í júní 2017 og mars 2018.

Með vísan til alls framangreinds telji stefnandi að slys hennar megi rekja til sak-næmrar og ólögmætrar háttsemi vinnuveitanda hennar þar sem vinnuaðstæður hafi með öllu verið óforsvaranlegar og beri stefndi því skaðabótaábyrgð gagnvart henni.

Um bótagrundvöll vísist til sakarreglunnar, reglunnar um vinnuveitendaábyrgð, almennra reglna skaðabótaréttar um stranga ábyrgð vinnuveitanda á starfsaðstöðu á vinnustað og skaðabótalög nr. 50/1993, ásamt síðari breytingum, einkum 23. gr. a. Þá vísist til meginreglna skaðabótaréttar um fébótaábyrgð tjónvalds og rétt tjónþola til að fá allt tjón sitt bætt. Þá vísist til laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, einkum 13. gr., 14. gr., 37. gr., 42. gr., 46. gr., 65. gr. a, 66. gr. og 79. gr., reglugerðar nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða, einkum 37. gr., reglugerðar nr. 920/2006 um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs á vinnustöðum, einkum 26. gr., 27. gr., 28. gr. og 34. gr., reglugerðar nr. 367/2006 um notkun tækja, einkum 4. gr. og 5. gr. Viðurkenningarkröfur styðjist við 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, en að því er varði heimild til að höfða höfða eitt mál um tvö vinnuslys vísist til 1. mgr. 27. gr. laganna, en krafa um málskostnað styðjist við XXI. kafla sömu laga, einkum 1. mgr. 130. gr., en um varnarþing vísist til 3. mgr. 33. gr. og 41. gr. laganna. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi hafni því að skilyrði séu til að fallast á kröfu stefnanda um viðurkenningu bótaábyrgðar vegna tveggja slysa sem stefnandi hafi lenti í við vinnu sína dagana 21. júní 2017 og 24. mars 2018. Hafi stefnandi hér hvorki sýnt fram á né leitt líkur að því að tjón hennar megi rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi af hálfu stefnda.

Samkvæmt 13. gr. laganr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnu-stöðum beri atvinnurekanda að tryggja að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta á vinnustað. Í ákvæðinu sé vísað til ýmissa kafla laganna um frekari útfærslu. Í 37. gr. segi að haga skuli vinnu og framkvæma þannig að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta, að fylgja skuli viðurkenndum stöðlum, ákvæðum laga og reglugerða, svo og fyrirmælum VER, að því er varði aðbúnað, hollustuhætti og öryggi. Í 42. gr. segi að vinnustaður skuli þannig úr garði gerður að þar sé gætt fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta og að fylgja skuli viður-kenndum stöðlum, ákvæðum laga og reglugerða, svo og fyrirmælum VER, að því er varði aðbúnað, hollustuhætti og öryggi.

Í reglugerð nr. 920/2006 um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs á vinnu-stöðum sé m. a. fjallað um skyldur starfsmanna í 23. gr. Þar komi fram að starfsmenn skuli stuðla að því að vinnuaðstæður innan verksviðs þeirra séu fullnægjandi að því er varði aðbúnað, hollustuhætti og öryggi. Þá skuli þeir einnig stuðla að því að þeim ráðstöfunum sem gerðar séu til þess að auka öryggi og bæta aðbúnað og hollustuhætti samkvæmt vinnuverndarlögum nr. 46/1980 og reglugerðum sé framfylgt. Beri starfs-mönnum skylda til að gæta að ýmsum þáttum í starfi sínu, s. s. að upplýsa þar til bæra aðila án tafar um allar vinnuaðstæður þar sem ljóst megi telja að öryggi og heilbrigði sé bráð hætta búin. Einnig beri að tilkynna um alla ágalla á fyrirkomulagi sem ætlað sé til verndar starfsmönnum. Telji starfsmaður að á vinnustað sé tiltekin slysa- eða sjúk-dómahætta skuli hann þegar í stað koma ábendingum þar að lútandi á framfæri þannig að gera megi viðhlítandi ráðstafanir.

Hin almenna skaðabótaregla (sakarreglan) í íslenskum rétti sé svohljóðandi: „Sá maður sem bakað hefur öðrum manni fjárhagslegt tjón með ólögmætu og saknæmu atferli, skal bæta hinum það tjón sem telja má sennilega afleiðingu þessa atferlis.“ Þegar sakarreglan eigi við þá beri tjónþoli sönnunarbyrði um það að annar aðili beri fébótaábyrgð á tjóni hans og að skilyrði bótaskyldu séu fyrir hendi. Þegar um líkamstjón sé að ræða þurfi tjónþoli að sanna að hann hafi orðið fyrir tilteknu tjóni, að tjónið hafi orðið vegna háttsemi (athafna og/eða athafnaleysis) sem sé skaðabótaskyld samkvæmt lögum og að tjónið sé afleiðing af þeirri skaðabótaskyldu háttsemi. Tjónþoli þurfi að sanna með fullnægjandi hætti að annar aðili beri skaðabótaábyrgð gagnvart honum á grundvelli meginreglna er gildi um bótagrundvöll hverju sinni.

Stefndi bætir almennt ekki tjón annarra nema þá skilyrði skaðabótaábyrgðar séu fyrir hendi, þ. e. að tjón verði rakið til vanbúnaðar húsnæðis eða saknæmrar háttsemi starfsmanna, mistaka eða rangra vinnubragða af þeirra hálfu. Stefndi beri þannig ábyrgð á tjóni sem rakið verði til saknæmrar háttsemi starfsmanna og jafnframt beri stefndi ábyrgð á tjóni sem rakið verði til vanrækslu eða vanbúnaðar af hans hálfu.

Ekki sé ágreiningur um málsatvik, þ. e. með hvaða hætti stefnandi hafi orðið fyrir slysunum. Byggt hafi verið á lýsingum stefnanda á málsatvikum. Með vísan til þessa hafi hugsanleg vanræksla á tilkynningarskyldu til SÍ og/eða VER hér enga þýðingu.

Vinnuverndarlög og reglugerðir tengdar þeim séu almennar leiðbeiningarreglur um hvernig vinnu skuli háttað og hvernig vinnustaðir eigi að vera. Stefnandi hafi ekki sýnt fram á með hvaða hætti stefndi hafi mögulega brotið gegn umræddum reglum en ekki sé nóg að vísa með almennum hætti til þeirra. Stefnandi hafi því ekki sýnt fram á að vinnuaðstæður hafi verið óviðunandi eða ábótavant þegar slysin hafi átt sér stað.

Fyrra slysið hafi orðið vegna þess að hjólastóll hafi staðið í vegi fyrir útgangi á geymslu. Verði að telja að auðvelt hefði verið fyrir stefnanda að færa stólinn til hliðar á leið sinni úr geymslunni til að komast klakklaust út. Seinna slysið hafi átt sér stað með þeim hætti að stefnandi hafi notað koll til að sinna verki sínu við frágang á [...] en við það verk sé ýmist notaður kollur, pallur eða tröppur. Ljóst sé að þegar þörf sé fyrir að stíga upp á koll eða annan búnað til að sinna starfi þá þurfi starfsmenn ætíð að gæta sérstakrar varúðar. Samkvæmt lýsingu stefnanda sjálfrar hafi umræddur kollur farið á hliðina með óútskýrðum hætti og við það hafi hún fallið á gólfið.

Ekkert hafi komið fram í málinu sem bendi til annars en að um óhappatilvik eða aðgæsluleysi stefnanda sjálfrar hafi verið að ræða sem leitt hafi til umræddra slysa. Stefnandi hafi verið kunnug öllum aðstæðum á starfsstöðinni enda hafi hún unnið þar frá 2015. Þá hafi í báðum tilvikum verið um einföld verk að ræða sem hún hafi margsinnis sinnt og verið á ábyrgð stefnanda að meta með hvaða hætti hún framkvæmdi þau. Telja verði að stefnandi hafi í báðum tilvikum vitað eða mátt vita í ljósi almennrar þekkingar og starfsreynslu að sýna bæri almenna varkárni og aðgæslu við framkvæmd starfa sinna á B. Engar ábendingar eða tilkynningar hafi komið frá starfsfólki B um óforsvaranlegar vinnuaðstæður í umræddri geymslu eða [herbergi] fyrir slysin.

Ekkert hafi komið fram sem bendi til að slys stefnanda hafi orsakast af völdum saknæmrar hegðunar starfsmanna B eða vanrækslu B að öðru leyti. Þvert á móti þyki ljóst að aðbúnaður á slysstað hafi verið með hefðbundnum hætti og ekkert fram komið sem styðji að brotið hafi verið í bága við ákvæði vinnuverndarlaga. Stefnandi hafi þannig ekki sýnt fram á að óhöppin megi rekja til ófullnægjandi vinnuaðstöðu eða aðbúnaðar. Verði að telja að bæði slysin verði eingöngu rakin til óhappatilviljunar og/eða aðgæsluleysis stefnanda sjálfrar. Að mati stefnda liggi sönnunarbyrðin hjá stefnanda um að háttsemi hennar hafi ekki verið á þann veg að rekja megi óhappið til gáleysis hennar sjálfrar. Að öðru leyti en að framan greinir sé málatilbúnaði stefnanda mótmælt sem ýmist röngum, órökstuddum eða ósönnuðum. En til stuðnings kröfum stefnda um málskostnað vísist til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Málavextir liggja fyrir, og lýsing stefnanda á framangreindum tjónsatvikum, því fyrra, 21. júní 2017, og hinu síðara, 24. mars 2018, óumdeilt lögð hér til grundvallar. Ágreiningur í máli þessu snýr því einungis að heimfærslu umræddra atvika, m. t. t. sakar skilyrða, eins og tíðkanlegt telst vera í málum af þessu tagi, varðandi vinnuslys.

Varðandi fyrra atvikið, 21. júní 2017, liggur fyrir, m. a. með hliðsjón af framburði stefnanda sjálfrar hér fyrir dómi, að hún dettur þá um hjólastól sem var fyrir í gangvegi á leið hennar úr geymsluherbergi, þar sem m. a. tölva starfsmanna er staðsett. Var á stefnanda svo að skilja að vegna þrengsla á deildinni sé ekki óvenjulegt að starfsmenn þurfi að skilja stólana þannig eftir sem gert hafi verið í umrætt sinn og hún verið meðvituð um það og hún einnig séð stólinn í umrætt sinn áður en hún féll um hann.

Að mati dómsins verður með hliðsjón af framangreindu að leggja til grundvallar aðá [deild]kunni hlutir að vera á hreyfingu og eins og hér stendur á verður heldur ekki staðhæft að staðsetning hjólastólsins hafi komið stefnanda að óvörum þar sem hún kveðst hafa séð hann í dyragættinni fyrir slysið. Verður því ekki fallist á það að um bótaskylt atvik sé hér að ræða heldur óhapp er stefndi beri ekki bótaábyrgð á.

Hvað varðar þá hið síðara tjónsatvik, 24. mars 2018, er aðstaðan nokkuð önnur, þar sem stefnandi var í því tilviki að nota koll til að standa á til þess að vinna upp fyrir sig í hillum í [herbergi] sem starfsmönnum var ætlað að nota væri þar til gerður stigi ekki til reiðu. Að sögn stefnanda var stigann hvergi að finna í umrætt sinn og hún hafi því notað kollinn eins og henni hafi verið leiðbeint um að gera við slíkra aðstæður og hún síðan fallið af óstöðugum kollinum við að teygja sig af honum upp í hillur.

Að mati dómsins verður að leggja framangreinda lýsingu stefnanda hér fyrir dómi til grundvallar atvikum og þar á meðal varðandi það að hún hafi við þessar aðstæður fengið leiðbeiningar um það að nota bæri kollinn. Enn fremur telur dómurinn það hafa þýðingu að myndir af kollinum, sem nú hefur verið fjarlægður úr umræddu herbergi, gefa til kynna að undir einn fót hans hafi vantað túðu, sem eðli máls samkvæmt hefur gert kollinn öllu óstöðugri en ella til að stíga upp á, en engin rannsókn fór hér fram. Verður að telja að umræddur kollur hafi verið óforsvaranlegur búnaður til að sinna því verki sem stefnanda hafi verið leiðbeint að sinna með þeim hætti sem gert var og að öllum líkindum öðru fremur leitt til þess óhapps er stefnandi varð fyrir í greint sinn. Verður því fallist á skaðabótaskyldu stefnda vegna tjóns stefnanda er af slysinu leiðir.

Að öllu framangreindu virtu verður það því niðurstaða dómsins að fallast beri á viðurkenningarkröfu stefnanda hvað varðar skaðabótaskyldu stefnda vegna slyssins 24. mars 2018 en sýkna beri stefnda af kröfu stefnanda vegna slyssins 21. júní 2017.

Í ljósi framangreindra málalykta verður stefnda einnig gert að greiða stefnanda 2.950.000 krónur í málskostnað og er þá m. t. t. málskostnaðaryfirlits af hálfu stefnanda þar sem fyrir liggja upplýsingar um tímaskráningu og útlagðan kostnað vegna málsins.

Málið fluttu lögmennirnir M-x-x P-x-x fyrir stefnanda og J-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf fyrir stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

Dómsorð :

Viðurkennd er skaðabótaskylda stefnda, íslenska ríkisins, gagnvart stefnanda, A, vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í slysi, 24. mars 2018, í störfum sínum fyrir B.

Stefndi er sýknaður af kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í slysi, 21. júní 2017, í störfum sínum fyrir B.

Stefndi greiði stefnanda 2.950.000 krónur í málskostnað.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf