S-5277/2022

I.

Ákæra, dómkröfur o. fl.:

Mál þetta, sem dómtekið var 15. mars 2023, er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðs-saksóknara 9. nóvember 2022, á hendur J-kk-þgf V-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], [...], [...], X, kt. [...], [...], Reykjavík, og K-kk-þgf F-kk-þgf G-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir „líkamsárás, frelsissviptingu og ólögmæta nauðung með því að hafa, í félagi, miðviku-daginn 11. september 2019, aðallega svipt A, kennitala [...], frelsi sínu í að minnsta kosti 25 mínútur en til vara beitt hann ólögmætri nauðung, en frelsissviptingin hófst skömmu eftir að A settist í aftursæti bifreiðarinnar [...] við [...], Reykjavík, sem ákærði X ók, en ákærðu J-kk-nf V-kk-nf og K-kk-nf komu út úr farangursrými bifreiðarinnar og settust í aftur-sæti bifreiðarinnar við hlið A og hótuðu að úða piparúða í augu hans og neyddu ákærðu hann þannig til að aka með sér að sumarbústað við sunnanvert Elliðavatn og vera þar, þar sem ákærðu veittust með ofbeldi að A, úðuðu piparúða í augu hans og slógu hann víðs vegar um líkamann með stálkylfu og fyrir að hafa beitt A ólögmætri nauðung á meðan á frelsissviptingunni stóð með því að hafa, í kjölfar framangreindrar háttsemi, neytt A til þess að afklæðast og fara ofan í Elliðavatn með því að hóta honum frekari líkamsmeiðingum en að því loknu óku ákærðu á brott og skildu A eftir kaldan og blautan við Elliðavatn. Af þessu hlaut A yfirborðsáverka og marbletti á báðum handleggjum, vinstri öxl, vinstri fótlegg og á baki, marbletti á andliti og höfði og yfirborðsáverka á augnsvæði.

Telst þetta varða við 217. gr., 1. mgr. 225. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu A, kt. [...], hér eftir nefndur brotaþoli, er þess endanlega krafist að ákærðu verði dæmdir insolidum til að greiða honum 2.055.160 krónur auk vaxta af 55.160 krónum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og af 2.000.000 króna samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. september 2019 til 30. nóvember 2019, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga af 2.055.160 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærðu verði dæmdir insolidum til að greiða A málskostnað samkvæmt mati dómsins eða síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.

Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Af hálfu brotaþola er gerð endan-leg einkaréttarkrafa sem áður greinir. Ákærðu neita sök og krefjast sýknu en til vara vægustu refsingar. Ákærðu J-kk-nf og X krefjast aðallega frávísunar á einkaréttarkröfu, til vara sýknu en til þrautavara lækkunar á kröfunni. Ákærði K-kk-nf krefst aðallega frávís-unar á einkaréttarkröfu en til vara lækkunar á þeirri kröfu. Þá er af hálfu ákærðu krafist hæfilegra málsvarnarlauna til handa skipuðum verjendum þeirra sem greiðist úr ríkis-sjóði, ásamt öðrum sakarkostnaði málsins.

II.

Málsatvik:

1.

Í frumskýrslu greinir meðal annars að tilkynning hafi borist til lögreglu 11. september 2019, klukkan 18:24, um nýlega afstaðna líkamsárás í landi Elliðavatns í Heiðmörk. Lögreglu- og sjúkraflutningamenn hafi verið sendir á staðinn með hraði og hitt þar fyrir tilkynnanda, brotaþola. Hann hafi á þeim tíma verið liggjandi á jörðinni, kvalinn, kaldur og föt hans verið blaut. Brotaþoli hafi verið færður í sjúkrabifreið en hann ekki virst geta opnað augun. Í samtölum við lögreglu hafi komið fram að hann hefði verið úðaður með piparvökva og lögreglumenn fundið lykt af slíkum vökva leggja frá fatnaði hans. Í frá-sögn hans að öðru leyti hefði komið fram að hann hefði einhverju áður verið gabbaður til að hitta menn við [...]. Þar hefði hann stigið upp í bifreið og fjórir menn farið með hann nauðugan í bifreiðinni í Heiðmörk. Þeir hefðu næst beitt hann líkamlegu harðræði, barið hann með kylfu og spreyjað hann með piparvökva í augu. Að auki hefði honum verið hótað ofbeldi og hann verið neyddur til að fara út í nálægt stöðuvatn, Elliðavatn. Greindi brotaþoli nánar frá tímasetningum og upplýsti um tilefnið. Það hefði verið vegna fíkniefnaskuldar. Var brotaþoli tregur framan af til að veita lögreglu upplýsingar um deili á meintum gerendum en nafngreindi að lokum tvo þeirra, ákærðu J-kk-þf og K-kk-þf. Í fram-haldi var lýst eftir bifreið hins síðarnefnda, [...], í upplýsingakerfi lögreglu. Var næst farið með brotaþola til aðhlynningar á bráðamóttöku Landspítalans í Fossvogi. A ðstandendurkomu á móttökuna stuttu síðar og veittu lögreglu meðal annars upplýsingar um nánar tiltekin atriði varðandi brotaþola í kjölfar eldra áfalls. Þá greindu þau frá öðrum meintum atvikum af svipuðum toga frá því einhverju áður sem beinst hefðu að brotaþola.

Rannsóknarlögreglumaður nr. B var kallaður til sem tók við rannsókn málsins. Í aðkomu-skýrslu hans greinir meðal annars að upplýsingar hafi fengist frá heilbrigðisstarfsmanni um að líkamshiti brotaþola hafi verið fallinn niður í 34°C við komu á bráðamóttöku. Rætt hafi verið við téða aðstandendur í móttökunni og þeir veitt upplýsingar, þær sömu og áður greinir. Einnig að rætt hafi verið við brotaþola þar sem hann var innlagður á bráðamóttöku og hann greint frá atvikum með svipuðum hætti og áður greinir um efni frumskýrslu. Hann hafi nafngreint hina sömu tvo meintu gerendur og áður greinir, auk þess sem hann nafngreindi ákærða X sem hinn þriðja meinta geranda. Rannsókn málsins beindist fljótlega að ákærðu og fleirum, eins og nánar er rakið síðar. Þá fannst hafna-boltakylfa í bifreiðinni [...] sem lagt var hald á.

2.

Meðal gagna var lögregluskýrsla með myndum þar sem gerð er grein fyrir haldlögðum upptökum úr öryggismyndavélum umræddan dag, á tímabili frá kl. 17:17 til 17:21, á bifreiðastæði við [...]. Þar greinir að upptökur sýni að brotaþoli hafi gengið um svæðið og verið að handleika snjallsíma á sama tíma. Einnig að bifreiðinni [...] hafi um líkt leyti verið ekið um stæðið. Brotaþoli og bifreiðin hafi ýmist verið innan eða utan sjón sviðs eftirlitsmyndavéla. Undir lok upptaka hafi sést þar sem bifreiðinni var ekið til suðurs og að farþegi, að líkum C, hafi á þeim tíma verið við hlið ökumanns. Þá hafi annar farþegi verið í aftursæti og það hafi að líkum verið brotaþoli.

3.

Rannsókn tæknideildar lögreglu á vettvangi fór fram 12. september 2019. Var um að ræða yfirgefið sumarhús við sunnanvert Elliðavatn og að nokkru leyti úrleiðis með að-komu um slóða frá Þingnesvegi. Samkvæmt skýrslunni og ljósmyndum var téð hús í niðurníðslu til langs tíma. Við rannsóknina voru teknar ljósmyndir og leitað lífsýna. Blóðblettir reyndust vera á gólfi í aðalrými hússins og voru sýni tekin. Einnig var lagt hald á tómt drykkjarílát, Red Bull- dós, sem var fljótandi í stöðuvatninu nálægt bústaðn-um. Samkvæmt niðurstöðu fyrrgreindrar rannsóknar var talið að verksummerki bentu til þess að brotaþola hefði verið haldið um tíma í bústaðnum og blóð úr honum dropað niður á gólfið. Þá hefði fyrrgreind dós passað við lýsingu brotaþola um athafnir eins hinna meintu gerenda.

Meðal gagna eru skýrslur og ljósmyndir tæknideildar um rannsókn á haldlögðum sakar-gögnum. Eru meðal þeirra gagna ljósmyndir og mælingar af hafnaboltakylfu og ýmsum fatnaði og fleira. Reyndust ummerki um blóð og leifar af úða vökva vera á úlpu brotaþola, auk þess sem stroksýni var tekið af téðri kylfu. Rannsókn fór einnig fram á nokkrum haldlögðum skópörum en ekkert markvert kom fram við þá rannsókn. Eru ekki efni til frekari reifunar á þessum gögnum.

Samkvæmt skýrslu tæknideildar um niðurstöðu DNA- rannsóknar, sbr. skýrslu sænskrar rannsóknastofu (s. Nationellt Forensiskt Centrum), reyndust tvö sýni af blóðleifum frá úlpu brotaþola passa við DNA- snið brotaþola. Þá reyndist stroksýni af kanti fyrrgreindrar Red Bull- dósar passa við DNA- snið ákærða X en ekki reyndist unnt að samkenna strok-sýni frá téðri hafnaboltakylfu við einstakling. Ekki er tilefni fyrir frekari reifun á þessum gögnum.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði reyndust sýni úr framhlið úlpu brotaþola vera með leifum af tilteknum efnum sem gátu samrýmst því að hafa komið úr varnarúða.

4.

Meðal málsgagna eru lögregluskýrslur um haldlagningu snjallsíma ákærðu og brotaþola og um úrvinnslu gagna og upplýsinga úr þeim tækjum. Greinir meðal annars að smá-skilaboð hafi verið í síma ákærða J-kk-ef sem fóru milli hans og annars nafngreinds manns þar sem veittar voru upplýsingar um símanúmer brotaþola. Einnig að ákærði J-kk-nf hafi lagt að sama manni að haga framburði sínum eða annarri upplýsingagjöf til að villa um fyrir lögreglu. Einnig greinir að upptaka í hljóði og mynd hafi reynst vera í síma ákærða X sem sýndi brotaþola með áverka og klæðalítinn hrekjast út í fyrrgreint stöðuvatn. Að auki að ákærði K-kk-nf hafi í upptökunni virst vera nálægur á sama tíma haldandi á hafna-boltakylfu, sem og að rödd ákærða X hafi virst heyrast í bakgrunni hrópa hæðnislega að brotaþola um að hoppa út í vatnið. Þessu til viðbótar greinir að myndupptaka frá 20. júní 2019 hafi verið í síma ákærða K-kk-ef sem sýndi ætlað ofbeldi gagnvart brotaþola, auk ljósmyndar af sama toga sem hafi verið frá 31. ágúst sama ár. Þessu til viðbótar haf verið mynd í síma ákærða K-kk-ef, auðkennd með fyrirsögninni Svartlistinn, þar sem var röð nokkurra nafna og eitt þeirra það sama og skírnarnafn brotaþola. Þessu til viðbótar greinir að nánar tilgreind ógnandi smáskilaboð og fleira hafi verið í síma brotaþola frá því í janúar, maí og júní, meðal annars frá símanúmerum ákærðu J-kk-ef og X. Ekki eru efni til frekari reifunar á þessum gögnum.

5.

Fyrrgreindur brotaþoli gaf framburðarskýrslu 12. september 2019 og lýsti meinum atvik-um eins og þau horfðu við honum. Var framburðurinn um það sem gerðist með svipuðum hætti og áður greinir. Í aðalatriðum greindi hann frá því að hann hefði fengið skilaboð frá ákærða X um að hitta sig. Ákærði X hefði komið á bifreið sem brotaþoli kannaðist við og stúlka verið með honum í framsæti, fyrrgreind C. Brotaþoli hefði sest í aftursæti en ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf hefðu komið skyndilega inn í bifreiðina eftir að vera búnir að fela sig í farangursrými hennar. Tvímenningarnir hefðu sest hjá honum og verið með ógnanir með því að beina að honum úðavopni. Þá hefði honum verið sagt að farið yrði með hann á stað til að ræða málin. Ekið hefði verið með hann áleiðis til Hveragerðis en áfangastaðurinn reynst vera yfirgefinn sumarbústaður. Þar hefði fjárhagsleg málefni borið á góma og meinta skuld brotaþola við annan mann. Brotaþoli hefði verið hræddur. V ið sumarbústaðinn hefði hann í samskiptum við ákærðu verið beittur líkamlegu harð-ræði, sprautaður með piparúða, laminn með hafnaboltakylfu, auk þess sem hann hefði sætt hótunum. Einnig hefði hann verið neyddur til að afklæðast og fara út í fyrrgreint stöðuvatn. Þá hefði fötum hans sem voru á bakkanum verið hent út í vatnið. Hann hefði því næst verið skilinn eftir. Brotaþoli hefði verið verkjaður og illa haldinn. Hann hefði náð að hringja í [...] og í framhaldi ræst staðsetningarbúnað í símanum. Í framhaldi hefði hann hringt í Neyðarlínuna. Frekar spurður gerði brotaþoli nánar grein fyrir atvikum út frá tíma- og staðsetningum og lýsti nánar einstaka verknaðarþáttum að því er varðar meint líkamlegt harðræði og hver gerði hvað. Þá kom fram að téð C hefði beðið í bifreiðinni á meðan þau meintu atvik áttu sér stað. Að auki greindi brotaþoli nánar frá aðdragandanum, ætlaðri fíkniefnaskuld og hvernig hann þekkti til hinna meintu gerenda. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði brotaþola.

Ákærði J-kk-nf var yfirheyrður með réttarstöðu sakbornings í þrjú skipti við rannsókn máls-ins, 11. og 12. september 2019 og 2. október sama ár. Við fyrstu skýrslutökuna, sem var í kjölfar handtöku, kannaðist hann meðal annars við að hafa umræddan dag verið með meðákærða K-kk-þgf og að þeir hefðu hitt brotaþola í Árbænum. Hann vildi hins vegar lítið tjá sig um tilefnið og hvernig hann þekkti brotaþola. Þá vildi hann lítið tjá sig um meint ofbeldi og önnur atvik gagnvart brotaþola. Kvaðst hann ekki hafa verið viðstaddur heldur beðið í bifreið. Virtist hann kannast við eða ýja að því að brotaþoli hefði verið beittur harðræði af öðrum sem voru á staðnum og það verið vegna ætlaðrar fíkniefnaskuldar. Við næstu skýrslutöku neitaði J-kk-nf að mestu að svara öllum spurningum lögreglu. Við þriðju skýrslutökuna neitaði J-kk-nf að mestu að svara spurningum lögreglu en kannaðist við C af ljósmynd, auk þess að kannast við nánar tilgreind skilaboð til annars manns og út-skýrði hann nánar þeirra tengsl. Þá kannaðist hann ekki við að hafa stigið á hönd brota-þola.

7.

Ákærði K-kk-nf var einnig yfirheyrður með réttarstöðu sakbornings í þrjú skipti við rannsókn málsins, tvívegis 12. september 2019 og síðan 3. október sama ár. Við fyrstu skýrslutökuna, sem var í kjölfar handtöku, kannaðist hann við að hafa verið umræddan dag með meðákærða J-kk-þgf í ökuferð. Virtist hann kannast við samskipti við brotaþola þann sama dag. Lýsti hann atvikum með þeim hætti að tveir menn hefðu verið með brota-þola nauðugan og beitt hann harðræði. Ákærði og J-kk-nf hefðu verið þvingaðir til að aka þessum mönnum, sækja brotaþola og fara með þá í Heiðmörk. Þeir hefðu ekki þekkt mennina en nafn annars þeirra verið D. Þegar komið var á áfangastað hefðu ákærði og J-kk-nf beðið í bifreiðinni á meðan hinir mennirnir beittu brotaþola harðræði. Annar þeirra hefðiverið með kylfu og hinn með úðavopn og kylfan mögulega verið sú sama og ákærði átti og var með í farangursrými bifreiðarinnar. Frekar spurður kvaðst K-kk-nf ekki þekkja meðákærða X og sagði að enginn með það nafn hefði verið á staðnum. Við næstu skýrslutöku greindi K-kk-nf að nokkru marki frá því sama og áður en virtist frekar spurður kannast við ákærða X. Gerði hann nánar grein fyrir tengslum þeirra en X hefði ekki verið á staðnum í umrætt skipti. K-kk-nf bar enn um að hafa beðið í bifreiðinni ásamt J-kk-þgf en neitaði eða kannaðist ekki við önnur atriði um hið gagnstæða sem borin voru undir hann. Kannaðist hann ýmist við að hafa sótt X eða ekki sótt hann og gaf óskýra frásögn um sætaskipan í bifreiðinni. Hið sama var um hvort eða hvenær fyrrgreind C var í bifreiðinni sem farþegi. Við þriðju skýrslutökuna var að mestu farið yfir haldlagðar upptökur og annað myndefni. Kannaðist hann við brotaþola á myndupptöku en virtist hins vegar ekki kannast við sína eigin bifreið á upptökunni. Þá neitaði hann að tjá sig um hvort brotaþoli sæist sitja í aftursæti bifreiðarinnar. Varðandi myndupptöku úr síma C, sem sýndi brotaþola við téðan sumarbústað hrökklast klæðalítinn frá nálægum manni með hafnaboltakylfu, vildi K-kk-nf ýmist ekki tjá sig eða ekki kannast við sjálfan sig á upptökunni. Hið sama var um raddir sem heyrðust í bakgrunni. Ítrekaði hann fyrri fram-burð um að hannhefði ekki verið nálægur heldur beðið í bifreiðinni. Þá kvaðst hann ekki vilja tjá sig um annað myndefni úr síma X við Elliðavatn. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburðinum.

8.

Ákærði X var yfirheyrður í tvö skipti, 12. september 2019 og 31. október sama ár, með réttarstöðu sakbornings. Við fyrri skýrslutökuna, sem var í kjölfar handtöku, kom meðal annars fram að hann hefði enga aðkomu haft að meintum brotum gegn brotaþola, auk þess sem hann gerði grein fyrir ferðum sínum umræddan dag. Hann kvaðst ekki þekkja eða vita deili á brotaþola. Hann kvaðst hvorki þekkja ákærða J-kk-þf né K-kk-þf en hins vegar kannast við hinn síðarnefnda í gegnum frænda sinn. Þá kvaðst hann vita deili á fyrr-greindri C en ekki þekkja hana. Við síðari skýrslutökuna var að mestu farið yfir haldlagðar upptökur og annað myndefni. Kvaðst X hafa fengið senda til sín mynd-upptöku, sem lögregla endurheimti úr síma hans, frá ónafngreindum vini sínum þar sem sást í brotaþola við fyrrgreindan sumarbústað sem áður greinir. Kvaðst hann ekki geta útskýrt nánar efni myndskeiðsins, deili á þeim sem sáust á upptöku eða í hverjum heyrðist í bakgrunni. Þá kannaðist hann við að hafa áður reynt að eyða myndupptökunni. Að auki var X spurður út í skjámynd af frétt um málið í fjölmiðlum, sem var vistuð í síma hans áður en hann var upphaflega handtekinn. Virtist hann útskýra það út frá almennum áhuga á málefninu. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburðinum.

9.

C var yfirheyrð í tvígang með réttarstöðu sakbornings, 12. september 2019 og 1. október sama ár. Í fyrri skýrslutökunni bar hún af sér allar sakir en lýsti atvikum með svipuðum hætti og brotaþoli. Hún hefði orðið eftir í bifreiðinni þegar komið var á áfangastað við Elliðavatn. X, J-kk-nf og K-kk-nf hefðu tekið brotaþola með sér og haft hafnaboltakylfu og úðavopn í fórum sínum. Þeir hefðu síðan komið til baka en brotaþoli verið skilinn eftir. Þá hefði verið rætt um það í bakaleiðinni að brotaþoli myndi að líkum leita til lögreglu út af því sem gerðist. Að auki bar hún um að X hefði tekið upp myndskeið af því sem gerðist og verið með það í símanum. Í síðari skýrslutökunni var framburður hennar í meginatriðum hinn sami og áður en nokkuð ítarlegri. Einnig gerði hún nánar grein fyrir ferðum þeirra umræddan dag og aðdragandanum að því að haft var samband við brotaþola. Þá lýsti hún ástandi brotaþola í kjölfar meints harðræðis þegar hann var skilinn eftir. Kvað hún hann hafa verið haltrandi, kaldan og rauðan í andlitinu eftir piparúða. Þá kvaðst hún kannast við sig á myndefni í bifreið á bifreiðastæði við [...]. X hefði ekið téðri bifreið, hún verið í framsætinu og brotaþoli í aftursæti. Þá kannaðist hún við að hafa tekið myndir á síma J-kk-ef þegar hún varð eftir í bifreiðinni hjá umræddum sumarbústað. Að auki kannaðist hún við brotaþola á fyrrgreindri myndupptöku við téðan sumarbústað og einnig að þar sæist í K-kk-þf.

10.

Í læknisvottorði E, sérfræðings á bráðamóttöku, greinir meðal annars að brotaþoli hafi verið verkjaður í útlimum og höfði. Þá hafi hann átt erfitt með að standa á fætur vegna verkja í vinstri fæti. Brotaþoli hafi verið vel vakandi, skýr og áttaður við læknisskoðun. Bólga hafi verið beggja vegna í kringum augun og augnhvítur verið blóðhlaupnar. Skekkja hafi verið í nefi. Hruflsár, roði og bólga hafi verið yfir baki við vinstra herðablað. Á hægri handlegg hafi verið roði sem gæti samrýmst skósóla. Á handarbaki hafi verið bólga og töluverð bólga og verkur hafi verið á framhandlegg. Á vinstri handlegg hafi verið bólga yfir framhandlegg og neðst yfir aftanverðum upphandlegg. Á vinstri fótlegg hafi verið bólga og roði yfir sköflungi og einnig neðst á læri hliðlægt. Þá greinir að frásögn brotaþola um hvað gerðist, að um hafi verið að ræða endurtekin högg með stálkylfu og fleira, hafi samrýmst fyrrgreindum áverkum. Þá hafi þeir ekki verið lífs-hættulegir en hin ætlaða árás verið alvarleg.

11.

Samkvæmt matsgerð F réttarmeinafræðings, sbr. ljósmyndir, greinir meðal annars að mör hafi verið á gagnaugasvæði, enni, vinstra gagnaugasvæði, vinstra augnsvæði, nefi, hægra handarbaki, framhandleggjum, vinstri upphandlegg, vinstri öxl, baki, vinstri flanka og vinstri fótlegg. Þá hafi verið skráma á vinstri úlnlið og blæðing í augnhvítu hægra auga. Um tilurð áverka greinir meðal annars að útlit mara á vinstra gagnaugasvæði og enni bendi sterklega til að þau hafi orðið fyrir sljóan kraft í formi þrýstings gagnvart hörðu ósléttu yfirborði eða höggi með hörðum hlut með ósléttu yfirborði. Útlit mara á vinstra gagnaugasvæði, nefi og hægra gagnaugasvæði bendi sterklega til þess að þau hafi komið til við sljóan kraft í formi samstuðs gagnvart hörðum hlut, til dæmis hnefahögga. Útlit blæðingar í hvítu hægra auga bendi til þess að hún hafi komið til við höggáverka gagnvart höfði og hafi líklega fylgt einhverju þeirra högga sem sýnt sé að hafi dunið á efri hluta höfuðs. Útlit mars á hægra handarbaki bendi sterklega til þess að það hafi komið til við sljóan kraft í formi höggs gagnvart ósléttu, mynstruðu yfirborði. Áverkar með þetta útlit séu dæmigerðir fyrir stapp/spark með fæti hvers skósóla sem sé mynstraður mótsvarandi mynstri sem komi fram í mari. Útlit áverka á hægri framhandlegg, baki, vinstri flanka og á vinstri fótlegg bendi sterklega til þess að þeir hafi komið til við sljóan kraft í formi högga með hörðu, sívölu og aflöngu áhaldi. Útlit áverka á vinstri framhandlegg og vinstri öxl bendi sterklega til þess að þeir hafi komið til við sljóan kraft og bendi til þess að þeir hafi orðið við högg með hörðu, sljóu áhaldi eða spörk. Útlit áverka á vinstri framhandlegg, vinstri upphandlegg og vinstri fótlegg bendi sterklega til þess að þeir hafi orðið til fyrir sljóan kraft í formi þrýstings eða samstuðs gagnvart hörðu yfirborði. Staðsetning áverkans á vinstri upphandlegg geti bent til þess að krafturinn hafi beinst að svæðinu sem komið hafi við högg eða spark annars manns. Útlit skrámu á vinstri úlnlið bendi sterklega til þess að hún hafi orðið fyrir sljóan kraft í formi skáhallrar snertingar gagnvart hörðu og stömu eða óreglulegu yfirborði.

Samantekið í niðurlagi matsgerðar greinir að heildarmynd áverka bendi sterklega til þess að bróðurpartur þeirra hafi komið til við árás annars manns í formi högga og/eða sparka, ásamt mörgum höggum með hörðu aflöngu áhaldi. Enn fremur bendi dreifing áverkanna til þess að brotaþoli hafi varist árásinni með því til dæmis að bera handleggi fyrir höfuð sér og geti það samrýmst þeirri stellingu sem brotaþoli hafi sýnt og sagst hafa gripið til. Áverkarnir hafi verið ferskir og samrýmst því að hafa orðið 11. september 2019. Þá hafi áverkarnir ekki verið lífshættulegir.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Ákærði J-kk-nf vildi lítið eða ekkert tjá sig um sakarefnið, tengsl sín við meðákærðu og brotaþola, staðsetningar, meint brot og önnur atvik og bar endurtekið fyrir sig þagnarrétt sakbornings. Frekar spurður kannaðist hann við að hafa verið í umræddri bifreið ásamt fjórum vinum sínum og að þeir hefðu verið á rúntinum. Brotaþoli hefði verið í bifreiðinni en engar hótanir átt sér stað. Ákærði hefði vitað að brotaþoli skuldaði peninga vegna fíkniefnaneyslu. Ákærði hefði orðið eftir í bifreiðinni með C en hann kvaðst ekki vilja tjá sig frekar um það eða hvort eitthvað hefði gerst fyrir utan bifreiðina, hvort hann hefði handleikið kylfu og úðabrúsa og fleira af þeim toga. Ákærði kvaðst kannast við að C hefði tekið ljósmynd á farsíma á meðan hún var með honum í bifreiðinni. Ákærði nýtti sér einnig þagnarrétt í tengslum við spurningar úr málsgögnum, þar með talið varðandi framburð hans hjá lögreglu. Hann kvaðst kannast við skilaboð úr haldlögðum símagögn-um en ekki muna eftir efni þeirra eða hvers vegna þau voru skrifuð eða að hann hefði efasemdir um að þau tengdust sakarefninu. Ákærði kvaðst kannast við haldlagða skó samkvæmt myndefni lögreglu og að þeir væru í hans eigu en hann kvaðst hins vegar ekki vilja tjá sig um áverka á handarbaki brotaþola sem gætu líkst mynstri frá skósólum sömu skóa. Frekar spurður kvaðst ákærði lítið eða ekki vilja tjá sig um efni haldlagðra myndupptaka. Hann kvaðst ekki bera kennsl á sig eða aðra í upptöku frá sumarbústað við Elliðavatn. Þá kvaðst hann ekki telja mögulegt að hann hefði ásamt öðrum verið í farangursrými bifreiðarinnar við [...]. Hann teldi að farangursrýmið gæti ekki rúmað tvo menn, auk þess sem hann væri haldinn innilokunarkennd. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði ákærða.

2.

Ákærði X kvaðst ekki muna vel eftir meintum atvikum vegna þess tíma sem er liðinn frá þeim. Hann kvaðst ekki muna eftir að hafa mælt sér mót við brotaþola eða sótt hann við [...]. Hann kvaðst muna eftir því að hafa farið með brotaþola í Heiðmörk en ekki hverjir aðrir voru með honum. Ákærði kvaðst ekki kannast við hvort einhverjir hefðu falið sig í farangursrými bifreiðarinnar í tengslum við téð atvik. Engar hótanir hefðu átt sér stað í bifreiðinni. Ákærði kvaðst ekki muna hvað gerðist í Heiðmörk en hann hefði verið á staðnum. Hann kvaðst ekki muna hvort hann hefði farið úr bifreiðinni og ekki muna eftir að hafa verið í sumarbústað í niðurníðslu. Ákærði hefði ekki beitt brotaþola ofbeldi og ekki sprautað hann með piparúða. Þá kannaðist hann ekki við að hafa látið brotaþola afklæðast og fara út í Elliðavatn. Ákærði kvaðst ekki muna eftir að neinar hótanir eða þvinganir hefðu átt sér stað í tengslum við meint atvik. Þá kvaðst hann ekki muna eftir því hvað þeir voru á gera á staðnum eða hvers vegna. Ákærði kvaðst kannast við myndefni sem lögregla endurheimti úr síma hans. Hann hefði fengið það sent til sín og eytt því þar sem það var óviðeigandi. Frekar spurður kvaðst hann ekki muna hver sendi honum myndefnið. Hann hefði fengið mikið af slíku efni sent til sín á þeim tíma. Þá kvaðst hann kannast við að hafa vistað skjáskot af frétt um málið frá þeim tíma. Það hefði verið af almennum toga en ekki tengst því að hann hefði mögulega tengst þeim atvikum. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki vilja tjá sig um efni haldlagðra myndupptaka. Kvaðst hann ekki bera kennsl á sig eða aðra í upptöku við sumarbústað við Elliða vatn. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði ákærða.

3.

Ákærði K-kk-nf greindi meðal annars frá því að hafa hitt brotaþola umræddan dag við [...]. Ákærði hefði verið í aftursæti en að öðru leyti kvaðst hann ekki muna hverjir voru með honum í bifreiðinni. Farið hefði verið með brotaþola í Heiðmörk en ákærði kvaðst ekki muna vel eftir téðum atvikum. C hefði að einhverju leyti verið með þeim í för en ákærði kvaðst ekki muna hvort hún hefði verið með þeim í Heiðmörk. Ákærði hefði farið úr bifreiðinni og gengið að yfirgefnum sumarbústað við vatnið. Ákærði kvaðst ekki muna eftir atvikum við sumarbústaðinn, þar með talið hvort brotaþoli hefði verið beittur ofbeldi og sprautaður með piparúða. Einnig kvaðst hann ekki muna hvort brotaþoli hefði verið látinn afklæðast og fara út í vatnið eða hvað hefði gerst eftir það. Þá kvaðst hann ekki muna hvort brotaþoli hefði komið með þeim að bifreiðinni eftir á eða hvað hefði orðið um hann. Ákærði kvaðst ekki hafa tekið þátt í neinu ofbeldi, frelsissviptingu eða ólögmætri nauðung. Hann hefði einungis verið á staðnum, umrædd bifreið verið í hans eigu og hann verið í henni. Ákærði kvaðst ekki kannast við að neinir utanaðkomandi menn hefðu komið í bifreiðina eða beitt brotaþola ofbeldi. Framburður hans hjá lögreglu um hið gagnstæða hefði verið rangur. Þá kvaðst hann muna eftir kylfu í farangursrými bifreiðarinnar en ekki hver ætti hana eða hvort hún hefði verið notuð í umrætt skipti. Spurður út í haldlagt myndefni úr síma ákærða, vegna eldri atvika frá júní og ágúst 2019, kvaðst ákærði hvorki muna eftir þeim myndum né heldur muna eftir téðum atvikum. Þá kvaðst hann ekki vilja tjá sig frekar um þau atvik út frá myndefni lögreglu um haldlagða skó. Frekar spurður út frá málsgögnum kvaðst hann ekki hafa tekið þátt í neinu ofbeldi eða frelsissviptingu varðandi brotaþola og hann hefði ekki hótað honum með piparúða á leiðinni þegar þeir voru í bifreiðinni. Þá kvaðst ákærði ekki bera kennsl á sig eða aðra í upptöku hjá sumarbústað við Elliðavatn. Spurður út frá myndupptöku við [...] kvaðst ákærði hafa verið í aftursæti bifreiðarinnar, eins og áður greinir, og hann aldrei verið í farangursrýminu. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði ákærða.

4.

Brotaþoli greindi meðal annars frá því að hafa fengið skilaboð frá ákærða X sem vildi hitta hann út af meintri fjárskuld sem ekki átti rétt á sér. Þeir hefðu mælt sér mót við [...]. Ákærði X hefði komið á bifreið sem brotaþoli kannaðist við og C einnig verið í bifreiðinni. Brotaþoli hefði farið sjálfviljugur inn í bifreiðina en ekki vitað af ákærðu J-kk-þgf og K-kk-þgf sem hefðu verið búnir að koma sér fyrir í farangursrýminu. Ákærði X hefði stöðvað bifreiðina við [...] og sagst ætla að sækja eitthvað. Hann hefði opnað farangursrýmið og hinir tveir áðurnefndu síðan komið inn í farþegarýmið. Annar þeirra hefði verið með piparúða meðferðis og sprautað úr honum á brotaþola þar sem hann var í bifreiðinni og hann því lítið getað séð frá sér. Bifreiðinni hefði verið ekið sem leið lá að Elliðavatni og brotaþoli ekki verið í aðstöðu til að fara úr bifreiðinni. Áfangastaðurinn hefði verið ónýtt sumarhús við vatnið. Ákærðu hefðu verið búnir að ákveða fyrirfram með áfangastaðinn og vitað hvert þeir voru að fara.

Brotaþoli hefði verið tekinn úr bifreiðinni og farið hefði verið með hann að sumarhúsinu. Ákærðu hefðu verið að reyna að láta hann borga skuld sem enginn fótur var fyrir. Frekar um meint atvik við húsið greindi brotaþoli frá því að hafa verið beittur líkamlegu harð-ræði og langmest af því verið kylfuhögg og spörk sem beindust víðs vegar að líkamanum. Á sama tíma hefðu þeir skipst á um að taka upp myndbönd á meðan þeir veittust að honum. Ákærðu hefðu allir lamið hann með kylfunni og allir sprautað piparúða á hann. Brotaþoli hefði kropið niður og reynt að bera fyrir sig hendur með því að halda um höfuð-svæði og skýla sér fyrir höggum. Brotaþoli hefði verið blindaður af áhrifum úðans og á tímabili, í tengslum við þau atvik, hefði honum jafnframt verið gert að slást við ákærða J-kk-þf. Þá hefði ákærði X haft sig mest í frammi. Ákærði K-kk-nf hefði haldið sig meira til hlés. Brotaþoli hefði einnig verið látinn afklæðast og fara út í vatnið samhliða því að honum var hótað ofbeldi. Brotaþoli hefði ekki átt annan kost í stöðunni en að hlýða því sem fyrir hann var lagt. Brotaþoli kvaðst ekki gera sér grein fyrir því hversu lengi hann var í vatninu. Það hefði líklega verið í nokkrar mínútur. Ákærðu hefðu næst farið og skilið hann eftir. Frekar spurður kvaðst brotaþoli ekki geta sagt til með vissu um tíma-lengd allra fyrrgreinda atvika.

Brotaþoli hefði verið illa haldinn eftir það sem á undan var gengið og hringt eftir neyðar-aðstoð samhliða því sem hann gekk eftir veginum leiðina til baka. Brotaþoli hefði óttast um líf sitt og verið hræddur og í óvissu um hvort eitthvað meira af svipuðum toga gæti hent hann eftir á. Kvaðst hann ekki vita hversu langan tíma það hefði tekið hann að jafna sig. Brotaþoli kannaðist við að hafa einhverju áður verið í fíkniefnaneyslu en hann verið hættur slíkri neyslu á þeim tíma sem fyrrgreind meint atvik áttu sér stað. Þá kannaðist hann við að hafa áður sætt hörku af svipuðum toga út af fíkniefnaskuldum og ákærðu haft aðkomu að því á einn eða annan hátt, auk annars nafngreinds manns. Kannaðist hann við skilaboð og myndefni um þau meintu atvik. Frekar spurður út frá gögnum málsins kannaðist brotaþoli við skýrslu sína hjá lögreglu og að á þeim tíma hefði þáttur ákærða J-kk-ef, sem ætlaðs aðalmanns, verið honum ofarlega í huga vegna þess sem á undan var gengið. Brotaþoli kvaðst bera kennsl á sig í upptöku hjá fyrrgreindum sumarbústað og þá kvaðst hann heyra raddir ákærðu X og J-kk-ef í bakgrunni á upptökunni, auk þess sem hann bæri kennsl á ákærða K-kk-þf haldandi á kylfu. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti brotaþola.

5.

Vitnið C greindi meðal annars frá því að ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf hefðu komið og sótt hana fyrr um daginn. Þau hefðu ætlað að fara á rúntinn. Sá fyrrnefndi hefði verið ökumaður þar sem ákærði K-kk-nf vildi ekki keyra þar sem hann væri ekki með gild ökuréttindi. Þeir hefðu viljað ná tali af brotaþola og meðal annars farið heim til hans og hún verið látin athuga hvort hann væri heima. Hann hefði hins vegar ekki reynst vera heima eða ekki komiðtil dyra. Ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf hefðu einnig verið í samskiptum við ákærða X á þessum tíma en hún ekki haft aðkomu að því.

Vitnið greindi frá atvikum á bifreiðastæði við [...]. Í því samhengi kom meðal annars fram að þau hefðu síðar sama dag hitt ákærða X á bifreiðastæðinu. Ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf hefðu virkjað barnalæsingar á afturhurðum bifreiðarinnar og fært sig inn í farangursrýmið. X hefði tekið við bifreiðinni, sem ökumaður, og hún setið í framsæti, eða að þau hefðu beðið fyrir utan bifreiðina. Brotaþoli hefði komið til þeirra einhverju síðar, sest í aftursæti og verið læstur inni í bifreiðinni. Ákærði X hefði verið í ökumannssæti og vitnið í framsæti. Ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf hefðu stuttu síðar fært sig úr farangursrýminu, komið inn í bifreiðina og verið við hlið brotaþola. Frekar spurð um umrædd atvik út frá myndupptöku kvaðst vitnið telja að þau hefðu líklega átt sér stað á fyrrgreindu bifreiðastæði fljótlega eftir að beygt var inn á stæðið. Bifreiðinni hefði verið lagt með þeim hætti að hún vísaði í átt að [...]. Bifreiðinni hefði ekki verið lagt á þeim hluta stæðisins sem var innan sjónsviðs eftirlitsmyndavéla við innganginn. Þau hefðu viljað leggja bifreiðinni fjær vegna eftirlitsmyndavéla. Kvaðst hún telja að haldlagðar myndupptökur sýndu bifreiðina þar sem henni var ekið um bifreiðastæðið á móts við innganginn, annað hvort fyrir eða eftir að brotaþoli var kominn í bifreiðina. Af þeim ástæðum væri henni ekki ljóst hver sæist í upptöku í aftursætinu. Hún kvaðst hins vegar bera kennsl á sig á upptöku, sitjandi í framsæti við hlið ökumanns.

Vitnið greindi frá atvikum inni í bifreiðinni og kom meðal annars fram að ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf hefðu verið í aftursætinu með kylfu og piparúða. Ákærðu hefðu verið að atast í honum eða tuska hann til samhliða því að þeir voru að hóta eða beina að honum fúkyrðum án þess að hún myndi nákvæmlega hvað hefði verið sagt. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað ástæðuna fyrir því að þeir vildu hitta brotaþola en hana grunað að það væri vegna fíkni-efnaskuldar. Piparúða vopni hefði verið beint að andliti brotaþola en það ekki verið notað inni í bifreiðinni. Á meðan hefðu þau ekið með brotaþola sem leið lá í Heiðmörk og hann ekki verið í aðstöðu til að fara úr bifreiðinni.

Vitnið greindi einnig frá atvikum þegar komið var í Heiðmörk og kom meðal annars fram að hún hefði orðið eftir í bifreiðinni. Brotaþoli hefði verið mjög hræddur við ákærðu og hlýtt og fylgt þeim frá bifreiðinni að nærliggjandi húsi og þeir líklega haldið í hann á þeim tíma. Á meðan hún beið í bifreiðinni hefði ákærði X sent til hennar nokkrar mynd-upptökur á Snapchat sem hefðu eyðst sjálfkrafa í símanum hennar eftir að búið var að spila þær. Á upptökunum hefði komið fram að ákærðu voru að berja brotaþola með kylfu, sprauta hann með piparúða, sparka í hann og fleira af þeim toga. Kvaðst hún halda, út frá því sem kom fram á upptökunum, að brotaþoli hefði á þeim tíma verið liggjandi á jörð-inni. Upptökurnar hefðu ekki sýnt að verið væri að kýla hann í andlitið. Vitnið hefði ekki skoðað myndupptökurnar nákvæmlega og þær verið sendar henni í hennar óþökk. Þá kvaðst hún ekki muna hver gerði hvað á upptökunum. Að auki, þessu tengt, hefði hún fengið senda sams konar myndupptöku af brotaþola í vatninu og ákærðu verið að hæðast og hlæja að honum á sama tíma. Frekar spurð út í framangreind atvik út frá haldlagðri myndupptöku frá sumarbústað kvaðst vitnið telja að hún hefði séð upptökuna áður. Ákærði X hefði tekið myndefnið upp og sent henni það. Kvaðst hún greina raddir allra ákærðu á upptökunni, auk þess sem þar sæist í ákærða K-kk-þf haldandi á kylfu.

Ákærðu hefðu einhverju síðar komið til baka og brotaþoli verið með þeim í för. Hann hefði verið í einhverjum fötum og verið haltrandi og mjög hræddur en ekki litið út fyrir að vera mjög illa haldinn. Vitnið kvaðst hins vegar ekki muna hvort hann hefði borið líkamleg einkenni um að hafa fengið á sig piparúða. Brotaþoli hefði verið látinn hafa til baka síma sem hann var með og lagt að honum að hringja ekki í lögreglu fyrr en að liðnum tíu mínútum. Þá hefðu ákærðu varað hann við því að greina lögreglu frá nöfnum þeirra. Að því loknu hefði brotaþoli verið skilinn eftir og þau ekið á brott.

6.

Vitni, lögreglumaður nr. G, staðfesti og gerði nánar grein fyrir frumskýrslu og aðkomu sinni að málinu. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að brotaþoli hefði óskað eftir aðstoð og lögregla komið að honum þar sem hann var við Elliðavatn, rennandi blautur og kaldur. Brotaþoli hefði verið með áverka á líkamanum, auk þess að vera rauður í augunum og átt erfitt með að sjá frá sér. Hann hefði greinilega verið búinn að fá á sig piparúða og þess háttar lykt hefði lagt frá honum. Hann hefði verið byrjaður að bólgna upp og verið með roða á húðinni. Brotaþoli hefði augljóslega verið mjög hræddur og verið ófús að greina frá þvíhvað hefði gerst og hverjir hefðu verið að verki. Hann hefði hins vegar smám saman greint lögreglu frá þeim atriðum og vitnið fært það efnislega til bókar og skráð síðar sama dag í frumskýrslu. Fleiri atriði hefðu komið fram í frásögn brotaþola um eldri meint atvik af sama toga og hið sama hefði komið fram hjá aðstand-endum.

7.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. H, staðfesti og gerði nánar grein fyrir rannsókn tæknideildar lögreglu í fyrrgreindum sumarbústað, þar með talið haldlögðum sakargögn-um.

8.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. B, staðfesti aðkomuskýrslu og gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að hann hefði komið að rannsókn málsins eftir að hafa verið kallaður út af bakvakt. Vitnið hefði hitt brotaþola á bráðamóttöku og hann verið mjög kaldur, skelkaður og með sýnilega áverka. Brotaþoli hefði verið skýr í frásögn. Vitnið hefði skráð efnisatriði úr frásögn brotaþola í aðkomuskýrslu. Vitnið staðfesti einnig upplýsingaskýrslur um rannsókná símagögnum, auk þess sem vitnið bar um að gerð hefði verið leit í bifreið ákærða K-kk-ef og þar hefði fundist hafnaboltakylfa sem lagt var hald á.

9.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. I, staðfesti og gerði grein fyrir upplýsingaskýrslu um haldlögð gögn úr síma ákærða X. Vitnið kvaðst hafa þekkt rödd ákærða X á hljóðupptökum úr þeim gögnum. Vitnið hefði þekkt til hans út af öðrum málum hjá lögreglu á svipuðum tíma. Vitnið staðfesti einnig og gerði grein fyrir skýrslu um hald-lagningu muna.

10.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. J, staðfesti og gerði grein fyrir rannsókn tæknideildar á haldlögðum skóm, þar með talið mynstri á skósóla.

11.

Vitni, sérfræðingur nr. K, staðfesti og gerði grein fyrir rannsókn tæknideildar lögreglu á fatnaði brotaþola, skóm og hafnaboltakylfu, auk niðurstaða rannsóknar á DNA- sýnum úr sakargögnum.

12.

Vitnið L, verkefnastjóri hjá Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, gaf skýrslu símleiðis og staðfesti og gerði nánar grein fyrir fyrrgreindri matsgerð um efnisleifar á úlpu brotaþola. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að efni sem samrýmdist piparúða hefði fundist á úlpunni og að um væri að ræða áreiðanlega rannsóknarniðurstöðu.

13.

Vitnið F réttarmeinafræðingur staðfesti og gerði nánar grein fyrir fyrrgreindri matsgerð og niðurstöðum um réttarlæknisfræðilega rannsókn á áverkum brotaþola. Þá greindi vitnið einnig frá því að það væri mismunandi eftir staðsetningu áverka hversu langan tíma þeir væru að hjaðna, mögulega tvær vikur eða þar um bil í sumum atriðum varðandi áverka brotaþola.

14.

Vitnið E, sérfræðingur á bráðamóttöku, gaf skýrslu símleiðis og staðfesti og gerði nánar grein fyrir fyrrgreindu læknisvottorði. Þá kvaðst vitnið telja að það hefði tekið einhverjar vikur fyrir brotaþola að jafna sig á áverkunum. Vitnið kvaðst hins vegar ekki geta sagt til um óvinnufærni hans á því tímabili.

15.

Vitni, sérfræðingur nr. K, staðfesti og gerði grein fyrir rannsókn tæknideildar lögreglu á fatnaði brotaþola, skóm og hafnaboltakylfu, auk niðurstaða rannsókna á DNA- sýnum úr sakargögnum.

16.

Vitni, sérfræðingur nr. M við tölvurannsóknardeild lögreglu, gerði nánar grein fyrir upp-lýsingagögnum um haldlagt myndefni úr símum, sem vísað er til í lögregluskýrslum, þar með talið hvar myndefnið var staðsett í símum og hvaða símum, uppruna þess, hvar og hvenær það varð til, hvort því var eytt og fleira af þeim toga.

IV.

Niðurstöður:

1.

Ákærðu neita sök. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallarregla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunar-byrði um sekt ákærðu og atvik sem telja má þeim í óhag á ákæruvaldinu og verða þeir því aðeins sakfelldir að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. téðra laga. Þá metur dómurinn hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki bein-línis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. sömu laga-greinar.

Ágreiningslaust er að meint atvik áttu sér stað á þeim degi og stöðum sem greinir í ákæru. Einnig að bifreið sem greinir í ákæru hafi komið við sögu og að brotaþoli hafi sest í aftursæti bifreiðarinnar og að honum hafi verið ekið frá [...] að Elliðavatni, sem og að hann hafi verið skilinn eftir við vatnið. Samrýmist þetta málsgögnum. Þegar að þessu virtu teljast þessi atriði úr verknaðarlýsingu ákærunnar vera sönnuð í málinu.

Af vörnum ákærðu verður ráðið að ágreiningur sé að mestu leyti um hvort önnur atriði verknaðarlýsingarinnar teljist vera sönnuð. Ákærði J-kk-nf hefur í skýrslu sinni fyrir dómi nýtt sér þagnarrétt sakbornings að talsverðu marki. Þá hafa ákærðu X og K-kk-nf við sína skýrslugjöf fyrir dómi í miklum mæli borið fyrir sig minnisleysi um meint atvik vegna þess tíma sem er liðinn. Að því leyti sem allir ákærðu hafa að öðru leyti tjáð sig um sakarefnið virða st þeir að einhverju marki kannast við að hafa verið í samskiptum við brotaþola umræddan dag, í umræddri bifreið og sumarbústað, eða verið viðstaddir eða nálægir, en ekki að þeir hafi verið beinir þátttakendur að hinum meintu brotum, eða að þau hafi ekki átt sér stað. Þá hafa ákærðu lítið eða ekkert vilja tjá sig um þætti hvers annars varðandi meint brot og önnur atvik. Framburður ákærða J-kk-ef hjá lögreglu var af svipuðum toga og fyrir dómi. Hjá lögreglu var framburður ákærða X meðal annars með þeim hætti að hann neitaði allri aðkomu að málinu og tengslum við aðra sakborninga og brotaþola. Ákærði K-kk-nf bar með svipuðum hætti hjá lögreglu og fyrir dómi að því frátöldu að hjá lögreglu greindi hann frá aðkomu tveggja utanaðkomandi manna, sem meintra gerenda. Þann framburð dró hann hins vegar til baka fyrir dómi og gekkst við því að hafa greint lögreglu rangt frá. Út frá öllu framangreindu hafa skýrslur ákærðu fyrir dómi, hvers fyrir sig, heilt á litið verið fremur takmarkaðar, óskýrar og misvísandi. Er því lítið unnt að byggja á framburði ákærðu við sönnunarmatið að öðru leyti en því að þeir hafa verið ótrúverðugir í framburði sínum fyrir dómi enda stangast þeir í verulegum atriðum á við framburð brotaþola, vitnisins C og önnur málsgögn, sbr. síðari umfjöllun.

Brotaþoli hefur borið um aðdraganda meintra brota sem hafi tengst ætlaðri fjárskuld út af fíkniefnum og að hann hafi umræddan dag fengið skilaboð af þeim toga frá ákærða X. Ekkert um þau meintu samskipti er að finna í málsgögnum. Þar er hins vegar að finna gögn úr síma ákærða K-kk-ef varðandi brotaþola, annars vegar myndefni frá júní og ágúst 2019 þar sem hann virðist beittur hörku, auk ljósmyndar af nafnalista, auðkenndur Svartlistinn, þar sem nafn brotaþola virðist koma við sögu. Einnig liggur fyrir samkvæmt lögregluskýrslu að ákærði X sendi brotaþola skilaboð 25. janúar 2019 og virtist leita eftir greiðslu frá honum. Að auki, samkvæmt sömu lögregluskýrslu, liggur fyrir að ákærði J-kk-nf sendi brotaþola skilaboð 30. júní sama ár, svohljóðandi: Ef þú heldur áfram að hunsa mig gengur allt verra fram fyrir þig. Í þessu samhengi, til viðbótar, verður að líta til vættis C sem bar um að í aðdraganda hinna meintu brota, 11. september 2019, hefði hún verið í för með ákærðu J-kk-þgf og K-kk-þgf, þeir viljað ná tali af brotaþola og þau farið heim til hans en hann ekki verið heima. Þá hefðu þeir tveir einnig verið í samskiptum við ákærða X á sama tíma. Framangreind gögn, auk vitnisburðar C, styðja framburð brota-þola um aðdragandann og verður að taka tillit til þess við úrlausn málsins við sönnunarmat á meintum brotum ákærðu og öðrum atvikum. Þá verður einnig, út frá heildar sönnunarmatinu, að minnsta kosti hvað varðar ákærða J-kk-þf, að líta til þess að í síma hans var lagt hald á skeyti frá honum til annars manns, við byrjun rannsóknar, þar sem virðist hafa verið lagt upp með að greina rangt frá eða afvegaleiða lögreglu við rannsókn málsins.

Brotaþoli bar um að hafa mælt sér mót við ákærða X umræddan dag við [...] og það gengið eftir síðar um daginn. Brotaþoli bar einnig um meint atvik í bifreiðinni frá því að hann var kominn inn í hana og þar til komið var að sumarbústað við Elliðavatn, allt með þeim hætti sem greinir í verknaðarlýsingu ákæru, en með því fráviki að piparúðavopn hefði verið notað gegn honum í bifreiðinni. Vitnið C bar með mjög skýrum og greinargóðum hætti um hið sama en að brotaþola hefði verið ógnað með piparúða vopni en ekki að því hefði verið beitt í bifreiðinni. Þessu til frekari stuðnings eru myndupptökur sem sýna brotaþola ganga á téðu bifreiðastæði og umrædda bifreið þar sem henni var ekið um stæðið stuttu síðar. Ljóst er af myndupptökum, samhengi atvika og vætti C að brotaþoli kom inn í bifreiðina á þeim hluta bifreiðastæðisins sem var utan sjónsviðs eftirlitsmyndavéla. Samkvæmt framangreindu er framburður brotaþola trúverðugur og í verulegum atriðum studdur vætti C, auk fyrrgreinds myndefnis. Það sem áður greinir um úðavopnið getur ekki talist slíkt misræmi að skipti verulegu máli við sönnunarmatið enda liggur fyrir að brotaþoli bar um það undir rannsókn málsins hjá lögreglu að honum hefði verið ógnað með úðavopninu á meðan hann var í bifreiðinni. Verður að gera ráð fyrir að atvik af þessum toga geti skolast til í minni brotaþola í ljósi þess tíma sem er liðinn og út frá því hvernig málið er vaxið. Samkvæmt framangreindu, gegn neitunum ákærðu, telst lögfull sönnun liggja fyrir því að brotaþoli hafi verið frelsissviptur skömmu eftir að hann settist í aftursæti téðrar bifreiðar við [...], að ákærði X hafi ekið bifreiðinni og ákærðu J-kk-nf og K-kk-nf komið úr farangursrými og sest í aftursæti við hlið brotaþola og hótað að úða piparúða í augu hans og ákærðu hafi með þessu neytt brotaþola til að aka með sér að umræddum sumarbústað, allt eins og greinir í ákæru.

Brotaþoli bar um að ákærðu hefðu gert honum að fylgja þeim að umræddum sumarbústað þar sem þeir hefðu veist að honum með ofbeldi og beitt hann margvíslegri hörku og vanvirðandi og ógnandi framkomu. Lýsti brotaþoli meðal annars endurteknum kylfu-höggum á líkamann og notkun úðavopns og að allir ákærðu hefðu með þessu veist að honum. Einnig lýsti brotaþoli því hvernig hann var neyddur til að afklæðast og fara út í vatnið, samhliða ofbeldishótunum, uns ákærðu fóru og skildu hann eftir kaldan og blautan við stöðuvatnið. Vitnið C bar með mjög skýrum hætti að nokkru leyti um hið sama, meðal annars að ákærðu hefðu allir farið með brotaþola með sér frá bifreiðinni og þá hefði hún, á meðan hún beið í bifreiðinni, fengið sent til sín myndefni frá ákærða X-kk-þgf sýndi þar sem ákærðu veittust að brotaþola með ofbeldi, kylfuhöggum og piparúða. Einnig að myndefnið hefði sýnt hvernig brotaþoli var látinn fara út í vatnið. Greindi hún í raun frá öllu því sama og brotaþoli um þessi atriði.

Þessu til frekari stuðnings liggur fyrir matsgerð og vætti verkefnastjórans L um að piparúðaleifar hafi fundist á fatnaði brotaþola og styður þar með framburð hans um notkun vopnsins. Einnig liggur fyrir samkvæmt skýrslu og vætti sérfræðings tækni-deildar nr. K að drykkjarílát, sem fannst fljótandi í vatninu við sumarbústaðinn, var með DNA- sniði sem passaði við ákærða X. Styður það ætlan ákæruvaldsins að ákærði X hafi verið hjá bústaðnum og tekið þátt í að veitast að brotaþola. Samkvæmt skýrslu og vætti sama sérfræðings, sbr. vætti rannsóknarlögreglumanns nr. H, fannst blóð á gólfi í um-ræddum sumarbústað og líka á úlpu brotaþola. Hvort tveggja reyndist vera úr brotaþola samkvæmt DNA- rannsókn. Er það mjög til þess fallið að styðja framburð brotaþola um að hannhafi sætt ofbeldi af völdum ákærðu. Hið sama leiðir af læknisvottorði og niður-stöðu matsgerðar réttarmeinafræðings, sbr. umfjöllun síðar. Jafnframt liggur fyrir sam-kvæmt gögnum og vætti rannsóknarlögreglumanns nr. B að hafnaboltakylfa fannst í fyrr-greindri bifreið við byrjun rannsóknar málsins. Styður það einnig framburð brotaþola um kylfuhögg.

Þessu til frekari stuðnings liggur fyrir myndupptaka sem sýnir greinilega þar sem brota-þoli hrökklast klæðalítill út í vatnið. Leikur enginn vafi á því, út frá öllu samhengi atvika, að það eru ákærðu sem heyrast í upptökunni veitast og hæðast að honum á sama tíma. Engir aðrir en þeir koma til greina í því samhengi. Þá báru bæði brotaþoli og C um að það sæist í ákærða K-kk-þf á hluta upptökunnar haldandi á kylfu. Einnig bar vitni, rann-sóknarlögreglumaður nr. I, að hann hefði borið kennsl á rödd ákærða X á téðri upptöku. Jafnframt liggur fyrir að um er að ræða myndupptöku sem endurheimtist úr síma ákærða X. Samkvæmt skýrslu og vætti sérfræðings nr. M varð upptakan til í símanum og á þeim tíma sem um ræðir og er ekki um að ræða myndefni sem ákærði X fékk sent síðar til sín. Liggur einnig fyrir samkvæmt gögnum máls, sbr. og vætti rannsóknarlögreglumanns nr. B, að ákærði X hafði vistað í síma sínum frétt af vefmiðli um málið þegar á frumstigi rannsóknarinnar. Þessu til viðbótar liggur fyrir að vitni, lögreglumaður nr. G, greindi meðal annars frá því að brotaþoli hefði verið kaldur og blautur þegar lögregla kom á staðinn við vatnið, og jafnframt að brotaþoli hefði greinilega borið þess merki að hafa fengið á sig piparúða.

Samkvæmt framangreindu er framburður brotaþola um meint brot og önnur atvik í sumarbústaðnum við umrætt stöðuvatn afar trúverðugur, stöðugur og í verulegum atrið-um studdur skýru og trúverðugu vætti C, auk fyrrgreinds myndefnis og annarra sakar-gagna, allt sem áður er rakið. Að öllu framangreindu virtu, gegn neitunum ákærðu, telst lögfull sönnun liggja fyrir því að brotaþoli hafi verið neyddur af ákærðu til að vera með þeim í umræddum sumarbústað þar sem ákærðu veittust að honum með ofbeldi, úðuðu piparúða í augu hans, slógu hann víðs vegar um líkamann með stálkylfu, neyddu hann til að afklæðast og fara ofan í vatnið samhliða hótunum um frekari líkamsmeiðingar, og jafnframt að hafa skilið hann eftir kaldan og blautan við vatnið, allt eins og greinir í ákæru.

Samkvæmt vætti og ítarlegri matsgerð fyrrgreinds réttarmeinafræðings, F, sem og vætti og vottorði áðurnefnds sérfræðings, E, var brotaþoli meðal annars með áverka sem greinir í verknaðarlýsingu ákæru. Ber F og E saman um að áverkarnir hafi verið ferskir. Þá greinir í vottorði, sbr. vætti E, að téðir áverkar hafi samrýmst frásögn brotaþola um hvað gerðist, þar með talin endurtekin kylfuhögg. Hið sama greinir í fyrrgreindri matsgerð, sbr. vætti F, að heildarmynd áverka hafi bent sterklega til þess að meginhluti þeirra hafi komið fram við árás annars manns í formi högga og/eða sparka, ásamt mörgum höggum með hörðu aflöngu áhaldi, kylfu. Að öllu framangreindu virtu telst lög-full sönnun liggja fyrir um þær afleiðingar brotaþola sem greinir í verknaðarlýsingu ákærunnar og að þær séu afleiðingar ofbeldis og kylfuhögga frá ákærðu sem áður greinir.

Þessu til viðbótar þykir nægilega sýnt fram á, annars vegar út frá tímasetningu á mynd-upptöku frá [...], kl. 17:21, og hins vegar út frá tímasetningu á fyrrgreindri myndupptöku úr síma ákærða X, kl. 17:47, að tímalengd frelsissviptingarinnar hafi verið að minnsta kosti 25 mínútur.

Samkvæmt öllu framangreindu verða ákærðu sakfelldir fyrir þá háttsemi sem þeim er gefin að sök samkvæmt ákæru og varða brotin við 1. mgr. 217. gr., 1. mgr. 225. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga.

Með vísan til 4. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga ber að miða fyrningarfrest við refsi-mörk 1. mgr. 226. gr. laganna, eins og hér stendur á. Að því virtu verður ekki fallist á varnir ákærðu um að sök þeirra sé fyrnd vegna brots gegn 1. mgr. 217. gr. laganna. Verður þeim því refsað fyrir alla háttsemina.

2.

Ákærði J-kk-nf er fæddur í [...] og samkvæmt sakavottorði var honum með dómi [...] 2022 gert að sæta 12 mánaða skilorðsbundnu fangelsi fyrir þjófnað, rán, og vopna- og umferðarlagabrot. Með dóminum var dæmd upp þriggja mánaða skilorðsbundin fangelsisrefsing eldri dóms frá [...] sama ár vegna tilraunar til ráns þar sem um var að ræða hegningarauka. Að öðru leyti hefur hann ekki gerst brotlegur við refsilög. Ákærði X er fæddur í [...] og samkvæmt sakavottorði var hann með dómi [...] 2022 dæmdur í tveggja ára fangelsi fyrir stórfellda líkamsárás. Með dóminum var dæmd upp 30 daga skilorðsbundin fangelsisrefsing eldri dóms frá [...]sama ár vegna líkamsárásar, fíkniefna-, vopna- og umferðarlagabrota þar sem um var að ræða hegningarauka. Þá gekkst hann á því sama ári undir tvær lögreglustjórasáttir vegna umferðarlagabrota. Ákærði K-kk-nf er fæddur í [...]og samkvæmt sakavottorði hefur hann ekki áður gerst brotlegur við refsilög. Um ákvörðun refsingar fer eftir reglum um brotasamsteypu, auk reglna um hegningar-auka varðandi ákærðu J-kk-þf og X. Hvað varðar ákærða J-kk-þf verður nú að ákvarða honum hegningarauka með því að dæma upp skilorðsdóminn frá [...] 2022 og ákvarða refsingu í einu lagi. Hvað varðar ákærða X verður nú að ákvarða honum hegningarauka með því að dæma refsingu sem viðbót við óskilorðsbundna dóminn frá [...] 2022. Til refsiþyng-ingar gagnvart öllum ákærðu horfir að verkið var framið í félagi og það beindist gegn mikilvægum verndarhagsmunum brotaþola, auk þess sem tjón varð af verkinu. Einnig horfir til refsiþyngingar gagnvart öllum ákærðu að verkið var ófyrirleitið og hættulegt. Verulegar tafir hafa orðið á meðferð málsins sem eru ákærðu óviðkomandi og verður litið til þess við ákvörðun refsingar, til mildunar. Til refsilækkunar gagnvart ákærða X-x-x aðhann var 16 ára þegar hann framdi brotin. Ungur aldur ákærðu J-kk-ef og K-kk-ef á verknaðarstundu horfir þeim til málsbóta. Að auki horfir til málsbóta fyrir ákærða K-kk-þf að hann hefur ekki áður gerst brotlegur við refsilög. Að öllu framangreindu virtu, og með vísan til 60. gr., 1., 2., 3., 4. og 5. tölul. 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr., 2. tölul. 1. mgr. 74. gr., 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga, verður ákærða J-kk-þgf gert að sæta fangelsi í 18 mánuði, ákærða X verður gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði og ákærða K-kk-þgf verður gert að sæta fangelsi í níu mánuði en refsing hins síðastnefnda skal bundin skilorði sem nánar greinir í dómsorði.

3.

Brotaþoli krefst endanlega skaða- og miskabóta að fjárhæð 2.055.160 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta, en höfuðstól þeirrar bótakröfu sundurliðar brotaþoli nánar í tvo kröfuliði: 1. Þjáningabætur samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 55.160 krónur.

2. Miskabætur samkvæmt 26. gr. sömu laga 2.000.000 króna.

Þessu til viðbótar krefst brotaþoli málskostnaðar.

Kröfuliður nr. 1 um þjáningabætur er miðaður við að brotaþoli hafi verið veikur án þess að vera rúmfastur í merkingu 3. gr. skaðabótalaga, að minnsta kosti í fjórar vikur frá þeim degi sem árásin átti sér stað, eða samtals 28 daga. Dagafjöldinn og aðrar forsendur tafa-bóta út frá heilsu brotaþola er ekki nægjanlega stutt vottorði og vætti sérfræðingsins Eeða öðrum sérfræðilegum gögnum. Er því uppi veruleg óvissa um þjáningu, óvinnufærni og stöðugleika brotaþola. Að þessu virtu verður að hafna þessum kröfulið.

Við úrlausn á kröfulið nr. 2 liggur fyrir að ákærðu hafa verið sakfelldir fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr., 1. mgr. 225. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga. Með því hafa þeir verið fundnir sekir um að hafa valdið brotaþola líkamstjóni, auk meingerðar gegn frelsi, friði og persónu, með ólögmætri og saknæmri háttsemi, eins og áður greinir. Að því virtu eru uppfyllt skilyrði a- og b-liða 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999. Ákærðu hafa ekki fært fram haldbær rök fyrir hinu gagnstæða. Almennt má gera ráð fyrir miska vegna brota af þeim toga sem ákærðu hafa verið sakfelldir fyrir. Var um að ræða fólskulega aðför að brotaþola. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til sjónarmiða sem áður hafa verið rakin um ákvörðun refsingar, að breyttu breytanda, auk dómvenju, verða miskabætur ákveðnar að álitum, 800.000 krónur. Verður ákærðu gert að greiða brotaþola þá fjárhæð óskipt með vöxum og dráttarvöxtum, eins og nánar greinir í dómsorði. Upphafstími dráttarvaxta miðast við þingfestingardag málsins, 12. janúar 2023, en ekkert í málsgögnum sýnir fram á að bótakrafan hafi verið kynnt ákærðu fyrir útgáfu ákæru.

Brotaþoli nýtur aðstoðar skipaðs réttargæslumanns sem fær dæmda þóknun fyrir starfann samkvæmt 3. mgr. 48. gr., sbr. a-lið 1. mgr. 233. gr. laga nr. 88/2008. Eru því ekki skil-yrði til að dæma einnig málskostnað samkvæmt einkaréttarkröfu brotaþola.

4.

Vegna framangreindra málsúrslita ber að dæma ákærðu til greiðslu sakarkostnaðar. Ákærði J-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef D-kk-ef lögmanns, vegna vinnu fyrir dómi, sem þykja út frá eðli og umfangi máls hæfilega ákveðin 1.000.000 króna, með virðisaukaskatti. Að auki greiði ákærði J-kk-nf útlagðan kostnað ákæruvaldsins vegna fyrri verjanda hans á rannsóknarstigi, 132.525 krónur. Ákærði X-kk-nf málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef lög-manns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ráðast að mestu af tímaskýrslu, 1.400.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði K-kk-nf greiði málsvarnar-laun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, vegna vinnu fyrir dómi, sem þykja út frá eðli og umfangi máls hæfilega ákveðin 1.000.000 króna, með virðisaukaskatti. Þá greiði ákærði K-kk-nf útlagðan kostnað ákæruvaldsins vegna fyrri verjanda hans á rannsóknarstigi, 338.985 krónur. Ákærðu greiði óskipt þóknun réttar-gæslumanns brotaþola, S-kk-ef G-kk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ræðst að mestu af tímaskýrslu, 1.000.000 króna, að meðtöldum virðis-aukaskatti. Að auki greiði ákærðu óskipt annan sakarkostnað samkvæmt yfirliti ákæru-valdsins, 655.043 krónur.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Þ-kvk-nf S-kvk-nf aðstoðarsaksóknari. D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 27. janúar 2023 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð:

Ákærði, J-kk-nf V-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði.

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði.

Ákærði, K-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í níu mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá deginum í dag að telja haldi ákærði almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærðu greiði A óskipt 800.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr., sbr. 4. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 11. september 2019 til 12. janúar 2023, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði J-kk-nf V-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef D-kk-ef lög-manns, 1.000.000 króna, og útlagðan kostnað samkvæmt viðbótaryfirliti ákæruvaldsins, 132.525 krónur. Ákærði X greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 1.400.000 krónur. Ákærði K-kk-nf F-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 1.000.000 króna, og útlagðan kostnað samkvæmt viðbótaryfirliti ákæruvaldsins, 338.985 krónur. Ákærðu greiði óskipt í sakarkostnað samtals 1.655.043 krónur, og er þar innifalin þóknun skipaðs réttargælumanns brotaþola, S-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 1.000.000 króna, og annar útlagður kostnaður samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins, 655.043 krónur.

D-kk-nf K-kk-nf