E-4225/2015

I. Dómkröfur

Mál þetta var þingfest 26. janúar 2016 en tekið til dóms að lokinni aðalmeðferð þann 29. október 2017. Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði honum 1.516.979 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. laga nr. 38/200 af sömu fjárhæð frá 30. júlí 2015 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi gerir aðallega þá kröfu að hann verði sýknaður af kröfu stefnanda og stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað. Til vara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar.

II. Málsatvik

Með verksamningi, dags. 14. júlí 2015, tók stefnandi að sér að rífa niður og farga timburklæðningu og þakpappa af húseigninni að Kleppsvegi 150 í Reykjavík og endurnýja síðan hvort tveggja. Í samningnum var kveðið á um að stefnandi skyldi vinna samkvæmt magneiningarblaði er fylgdi samningnum og bar honum að vinna verkið á tímabilinu frá 20. júlí til 20. september þá um sumarið. Fyrirsvarsmaður stefnanda, G-kk-nf M-kk-nf, kom fram fyrir hans hönd við samningsgerðina og kynnti sig sem verkstjóra og ábyrgðarmann verksins.

Af gögnum málsins verður ráðið að G-kk-nf átti í samskiptum við eigendur húseignarinnar áður en verksamningur var undirritaður. Í tölvupósti til húseigenda, dags. 6. júlí 2015, lýsti G-kk-nf því að hann hefði töluverða reynslu af framkvæmdum og vísaði meðal annars til verka að Suðurlandsbraut 22, þar sem „skipt [hefði] verið um allt“ og lagður „tvöfaldur pappi“. Þá hefði hann hann starfað fyrir fjölda aðila, meðal annars Orkuveituna, Reykjavíkurborg, ríkið sem og fasteignarfélög. Hann ynni verkin „hratt örugglega og ágætlega“ og tilgreindi hann sérstaklega að hjá fyrirtæki hans fyndust „engin mál um slælega vinnu“.

Í verksamningi aðila sagði að verktaki og verkkaupi hefðu komið sér saman um einingaverð fyrir verkið samkvæmt verðskrá sem fylgdi samningnum. Á tilboðsblaðinu sem fylgdi samningnum kemur fram að verkefnið sem um ræddi væru „þakskipti“. Í tilboðsblaðinu var m.a. gert ráð fyrir rifum á þakpappa, borðaklæðningu og þakgluggum. Einnig var þar gert ráð fyrir kaupum á þakpappa, nýrri borðaklæðningu, svo og plasteinangrun.

Í gögnum málsins kemur fram að G-kk-nf hafi byrjað verkið með því að rífa allan þakpappa af stórum hluta þaksins og síðan hafist handa við að rífa þar niður timburklæðninguna. Fyrir liggur að G-kk-nf sendi J-kk-þgf E-kk-þgf V-kk-þgf, eiganda húshlutar að Kleppsvegi 150, tölvupóst 22. júlí 2015 þar sem fram kom að búið væri að rífa nokkuð mikið af þakinu og opna víðar og sennilega væri uppstólunin víðast ónýt eða illa farin. Í framhaldinu spurði G-kk-nf hvort J-kk-nf Ö-kk-nf hefði tækifæri á að líta við hjá honum uppi á þaki næsta morgun eða senda einhvern fyrir sig. J-kk-nf Ö-kk-nf svaraði samdægurs um að hann myndi hitta G-kk-þf næsta morgun.

Óumdeilt er að síðdegis 24. júlí 2015 gerði G-kk-nf síðan hlé á verkinu ásamt aðstoðarmönnum sínum. Samkvæmt framburði J-kk-ef A-kk-ef V-kk-ef, mun hann hafa lýst áhyggjum sínum við G-kk-þf um að þakið væri skilið eftir óvarið en G-kk-nf hafi talið þær áhyggjur óþarfar. Fyrir dómi kvað G-kk-nf að veðurspáin fyrir höfuðborgarsvæðið næstu daga hafi verið fín og hann hafi hlustað á hana í útvarpinu.

Í gögnum málsins liggur fyrir spá Veðurstofu Íslands fyrir höfuðborgarsvæðið, dags. 24. júlí 2015, til tveggja sólarhringa sem gefin var út kl. 11:00 sama dag. Þar sagði að spáín væri „hæg breytileg átt, skýjað með köflum og síðdegisskúrir“. Í veðurspánni sem kom út kl. 11:00 daginn eftir sagði að það yrði „hæg breytileg átt eða hafgola, skýjað með köflum og líkur á síðdegisskúrum.“

Fyrir liggur að kl. 11 að morgni sunnudagsins 26. júlí gerði stórrigningu í Reykjavík og tók regnvatn að leka frá óvörðu þakinu inn í húsið að Kleppsvegi 150, enda hafði safnast nokkurra sentímetra djúpur vatnspollur ofan á þakið. Í framburði L-kk-ef S-kk-ef, eiganda húshluta að Kleppsvegi 150, kom fram að hann hefði reynt að ná sambandi við G-kk-þf símleiðis í kjölfar þess að rigningin hófst en hann hefði ekki svarað.

Húseigendur gripu þegar í stað til ýmissa ráða til að aftra tjóni. Einn húseigenda útvegaði vatnsdælur til að dæla vatni af þakinu og en húseigendur munu hafa staðið fyrir ýmsum tilfæringum innandyra til að fanga vatn sem þangað leitaði. Hafa húseigendur lagt fram skýrslu í málinu um þá vinnu sem þeir kveðast hafa þurft að ráðast í vegna ástandsins. Samkvæmt þeirri skýrslu munu yfir 40 vinnustundir þennan dag hafa farið í að setja m.a. fötur undir leka, minnka leka og skúra upp vatn og vinnu við þakið.

Húseigendur náðu síðan sambandi við G-kk-þf í síma kl. 17:00 og kom hann á svæðið skömmu síðar. Var þá ákveðið að eina leiðin til að bjarga verðmætum væri að rífa burt grindina, sem í sjálfu sér hafði verið ákveðið að stefnandi myndi gera í verkinu, að því marki sem hún myndi reynast ónýt. Að sögn J-kk-ef A-kk-ef V-kk-ef fyrir dómi mun hafa verið ábreiðsla yfir þakglugga þegar húseigendur komu upp á þak á sunnudeginum. Fyrir dómi kvaðst J-kk-nf hins vegar ekki hafa séð að aðrar ráðstafanir hefðu verið gerðar til að verja þakið fyrir vatni.

Þá var einnig ákveðið að rífa þyrfti upp einangrunina, sem orðin var gegndrepa til að hægt væri að dæla vatninu burt en ekki hafði verið gert ráð fyrir því að G-kk-nf ynni það verk. Þar sem vinnuflokkur G-kk-ef hafi einungis verið hann sjálfur, auk tveggja sona hans, var ákveðið að kalla til starfsins eins marga fulltrúa eigenda og hægt væri. Sex þeirra mættu á svæðið og tóku þátt í aðgerðum og einnig mætti dóttir G-kk-ef. J-kk-nf Ö-kk-nf kveðst hafa gert G-kk-þgf þegar grein fyrir því sunnudaginn 26. júlí 2015 að rigningin og frágangur þaksins væri að valda húseigendum verulegu tjóni.

Mikið rigndi daginn eftir og stóðu eigendur vaktina allan sólarhringinn við að hella vatni úr fötum, þurrka gólf og veggi og bæta fötum við þar sem nýjar sprungur opnuðust. Á þriðjudeginum stytti upp og fór G-kk-nf af vettvangi eftir það. Óumdeilt er að BA framleiðsla ehf. og G-kk-nf M-kk-nf komu ekki frekar að verkinu eftir þriðjudaginn 28. júlí 2015.

Í málinu liggur hins vegar fyrir tölvupóstur frá G-kk-þgf til J-kk-ef, dags. 28. júlí 2015, en í þeim tölvupósti sagði meðal annars:

„Nú liggur fyrir að bið verður á þaksmíðinni. Í dag munum við rífa síðustu sperrurnar af [og] ljúka hreinsun.

Við getum ef þú vilt eitthvað aðstoðað múrarann við undirbúninginn á plastlausninni.

Auðvitað erum við ekkert nema fullir tilhlökkunar að fá að gera ykkur tilboð í nýja þakið hvernig sem það verður.

Ég mun svo senda reikning eftir þeim verkliðum sem voru útfærðir og unnir voru eftir tilboðinu og hinir sperrurifin, einangrunin og hreinsunin, sem eru bara sunnudagurinn, mánudagur og dagurinn í dag á umsömdu tímagjaldi.“

Fyrir dómi kváðust J-kk-nf og L-kk-nf hafa spurt G-kk-þf hvernig best væri að taka á þeirri stöðu sem komin væri upp. G-kk-nf hafi ekki viljað veita nein ráð þar sem hann vildi ekki taka ábyrgð á verkinu. Er sú frásögn í samræmi við vitnisburð G-kk-ef.

Miðvikudagskvöldið 29. júlí mun eigendum hafa tekist að finna nýjan aðila, D-kk-þf N. J-kk-nf, til að loka þakinu til bráðabirgða. Það mun hafa verið gert með því að leggja frauðdúk og þolplast yfir plötuna, líma og kítta. Mun hafa verið nauðsynlegt að leggja frauðdúkinn til að verja plastið frá því að nibbur í steypunni rifu göt á plastið. D-kk-nf lauk verki sínu um hádegi á föstudegi. Með bráðabirgðalokuninni mun hafa tekist að minnka vatnsálagið mikið. Ekki mun þó hafa náðst með henni að loka öllum lekaleiðum. Auk þess hafði safnast mikið vatn í þakið og í einangrun og lak því áfram inn í húsið og voru eigendur til staðar í þeirri viðleitni að forða tjóni fram á föstudagskvöld.

Í framhaldinu fundu eigendur nýjan verktaka til að ljúka því verki sem BA framleiðsla ehf. hafði tekið að sér. Sá verktaki mætti til starfa mánudaginn 17. ágúst með stóran vinnuflokk og lauk verki í þeirri sömu viku.

Eigendur og fyrrverandi eigendur fasteignarinnar að Kleppsvegi 150, hafa framselt stefnda, Húsfélaginu Kleppsvegi 150, skaðabótakröfur sínar á hendur stefnanda vegna framangreindra atvika. Þeir sem gert hafa eru Mýrún ehf, eigandi að 87,4 m² einingu, með fastanúmer 231-6450, Sjónver ehf., eigandi að 392,5 m² einingu, með fastanúmer 231-6451, Hagensen ehf., eigandi að 243,6 m² einingu, með fastanúmer 231-6453, Klingenberg & Cochran ehf. og Valsson ehf., kt. 630503-2990, eigendur fram til 1. september 2015 að 207,6 m² einingu, með fastanúmer 231-6452, og til sama tíma eigendur að 78,3 m² einingu, með fastanúmer 234-7829.

Þann 6. júní 2016 fór lögmaður stefnanda fram á að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta skemmdir og kostnað við úrbætur á fasteigninni að Kleppsvegi 150 og einstökum húshlutum af völdum regnvatns frá 26. júlí 2015 og þar til eignin hafði verið varin fyrir vatni, og til að meta vinnu húseigenda og kostnað sem þeir stofnuðu til í því skyni að reyna koma í veg fyrir frekari skemmdir. Í framhaldinu kvaddi dómurinn til þann 23. júní 2016 A-kk-nf E-kk-nf byggingarfræðing og húsasmíðameistara sem aðilar höfðu komið sér saman um sem hæfan og óvilhallan matsmann.

Svör matsmannsins við matsspurningum stefnda, dags. 10. október 2016, voru lögð fyrir dóminn 12. október 2016. Kemur þar fram að þegar unnið var að því að taka upp þakpappa hafi fljótlega mátt vera ljóst að umfangsmeiri aðgerða var þörf en um var samið og að stefnandi hefði átt að gera húseigendum viðvart um leið og það lá fyrir. Þá lýsti matsmaður þeirri afstöðu að með hliðsjón af lýsingum í gögnum málsins og ljósmyndum frá stefnda þá hefði matþoli eingöngu átt að rífa hlut af þakinu þar sem ljóst hafi verið að ástand trjáviðs þaksins var lakara en samningur tók mið af. Þá var það mat matsmannsins að með hliðsjón af veðurspá þá hafi verið óvarlegt af stefnanda að fara frá verkinu án þess að gera ráðstafanir til varnar gegn regni þar sem hann hafði tekið allan þakpappa af þakinu.

Aðspurður um aðgerðir húseigenda til að koma í veg fyrir skemmdir taldi matsmaður að þar sem þakið hafi verið óvarið fyrir rigningunni þá hefði hafi verið nauðsynlegt að bregðast við til að koma í veg fyrir að vatn læki inn í húsið. Sú leið sem húseigendur völdu hafi verið ein leið til að ná settu marki. Taldi matsmaður að viðbrögð og ráðstafanir húseigenda hefðu verið eðlilegar að þessu leyti.

Matsmaður hefur einnig lagt mat á kostnað húseigenda með hliðsjón af framlögðum reikningum í málinu og kostnaðartölum fyrir viðgerð og endurbætur á verðlagi í október 2014 ásamt virðisaukaskatti. Nemur mat matsmannsins á kostnaði húseigenda vegna vinnu og efnis samkvæmt reikningum alls 1.572.357 en kostnað vegna rakaskemmda og skemmda á parketti alls 1.794.500 krónum. Matsmaðurinn kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og staðfesti þar svör sín við matsspurningum stefnda.

Að því er varðar kostnað vegna vinnu húseiganda hefur stefndi sem fyrr segir lagt fram skýrslu húseigenda. Þá hefur stefndi lagt fram reikninga fyrir efniskaupum húseigenda.

III. Málsástæður aðila

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir á því að það sé óumdeilt að hann hafi unnið ákveðna vinnu samkvæmt verksamningi sem hann krefst greiðslu fyrir samkvæmt framlögðum reikningi. Þá kveður stefnandi óumdeilt að verkkaupi hafi ákveðið að stöðva þetta verk þar sem í ljós hafi komið að til frekari framkvæmda yrði að koma vegna þátta sem ekki voru inni í verktilboði stefnanda. Telur stefnandi að það hafi verið stefnda að taka þessa ákvörðun og það sé á ábyrgð stefnda að verkið hafi verið stöðvað.

Stefnandi bendir á að stefndu hafi ekki haft uppi nein formleg mótmæli við greiðslukröfu við útgáfu reiknings eða innheimtu heldur fyrst í greinargerð fyrir dómi. Stefnandi vísar einnig til þess að stefndi beri sönnunarbyrði fyrir þeirri fullyrðingu að hann hafi orðið fyrir tjóni af völdum stefnanda og að stefnandi beri ábyrgð á því tjóni.

Í því sambandi telur stefnandi að matsgerð verði ekki lögð til grundvallar í málinu. Til þess sé matsbeiðnin of seint gerð, enda hafi hið raunverulega matsandlag þá ekki verið lengur til staðar. Þá sé engin leið til að vita að hvaða leyti rekja megi ástand eignarinnar til vatnstjóns. Vísar stefnandi þá til þess að um eldri fasteign hafi verið að ræða með leku þaki til lengri tíma en ástand eignarinnar sé afleiðing þess.

Þá gerir stefnandi athugasemdir við fjárhæð skaðabótakröfu og útreikning fjártjóns stefnu. Bendir stefnandi á að það sé að mestu reiknað út frá vinnu húseigenda þar sem einstaka einingaverð eigi ekki við. Þá séu einingaverð fyrir tímavinnu húseigenda of há.

Af hálfu stefnanda er einnig vísað til að í skaðabótakröfu stefnda séu þættir sem lúta að frágangi þaks en ekki meintu tjóni stefnda vegna þess sem stefndi telur að hafi verið slælegur frágangur stefnanda á þakinu.

Þá telur stefnandi enn fremur ósannað að það hafi stofnast til skaðabótaábyrgðar vegna framkvæmda stefnanda, enda hafi ástand fasteignarinnar verið slæmt eins og tölvupóstsamskipti aðila í júlí 2015 beri með sér.

Málsástæður stefnda

Stefndi vísar til þess að þar sem stefnandi hafi farið frá verkinu þá hafi stefndi gert ráð fyrir því að stefnandi myndi ekki krefja hann um greiðslu fyrir það verk sem hann hafði byrjað á en ekki lokið, umfram þær 750.000 krónur sem greiddar voru honum við upphaf verksins, og að stefnandi hefði þannig viðurkennt að hann bæri ábyrgð á því að hafa valdið stefnda og einstökum húseigendum tjóni með því að hafa ekki hirt um að verja húsið á meðan hann var í burtu eða með því að hafa farið óvarlega fram við framkvæmd verksins. Þá hafi stefnandi lýst því yfir við samningsgerðina að það hefðu aldrei borist frá honum „óvæntir aukareikningar í neinu máli.“ Málshöfðun stefnanda sé hins vegar augljós yfirlýsing hans um að hann telji sig eiga kröfu á hendur stefnda vegna þeirra vinnuþátta í verksamningi sem hann sinnti.

Stefndi telur að hann og félagsmenn sínir, sem eru húseigendur að Kleppsvegi 150, eigi skaðabótakröfur á hendur stefnanda, sem nemi mun hærri fjárhæð en stefnukrafa málsins hljóðar upp á. Telur stefndi að að stefnandi hafi valdið honum tjóni vegna stórkostlegs hirðuleysis síns eða manna, sem hann beri ábyrgð á, við endurnýjun timburklæðningar og þakpappa á fasteigninni að Kleppsvegi 150, Reykjavík, á grundvelli verksamnings aðila frá 14. júlí 2015. Lýsir stefndi yfir skuldajöfnuði með skaðabótakröfum sínum og félagsmanna sinna á hendur stefnanda gagnvart meintri kröfu stefnanda samkvæmt málatilbúnaði hans í málinu, að svo miklu leyti sem meint krafa stefnanda verður viðurkennd.

Stefndi hefur fengið hvers konar skaðabótakröfur einstakra húseigenda að Kleppsvegi 150 framseldar til sín til þess að hafa þær uppi í máli þessu til skuldajöfnunar. Um það leyti er vísað til heimildar í 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Stefndi telur að hið stórkostlega hirðuleysi stefnanda felist í því að hann hafi horfið frá verki sínu föstudaginn 24. júlí 2015 eftir að hafa rifið allan þakpappa og hluta af borðaklæðningu af þaki hússins án þess að gera eðlilegar ráðstafanir til að hindra að regnvatn ætti þá greiða leið niður um þakið. Að mati stefnda voru þessi vinnubrögð stefnanda alls ekki verið í samræmi við vinnubrögð sem venjulega séu viðhöfð við sambærileg verk þar sem vanir verkmenn gæti iðulega að því að rífa ekki meira efni frá en þeir geti jafnóðum bætt með nýju efni til að koma í veg fyrir þakleka. Telur stefndi að stefnandi hafi ekki þekkt til réttra vinnubragða að þessu leyti, þrátt fyrir að hafa fullyrt við samningsgerðina að hann ynni verk sín „hratt örugglega og ágætlega“. Þá hafi það verið óforsvaranlegt af forráðamanni stefnanda að yfirgefa húsið, föstudaginn 24. júlí, án þess að gera varúðarráðstafanir gagnvart rigningu og hverfa á brott úr bænum í orlof og láta sér í léttu rúmi liggja afleiðingar þess ef rigna myndi ofan á ófrágengið og óvarið þakið.

Af hálfu stefnda er byggt á því byggt að stefnandi beri ábyrgð á grundvelli almennu sakarreglunnar eða á hlutlægum grunni á því tjóni sem vanræksla manna sem hann ber ábyrgð á hans við vinnu sína hefur leitt til. Um réttarsamband stefnanda og stefnda gildi reglur laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 1. gr. Á því er byggt að útseld þjónusta, sem stefnandi veitti í atvinnuskyni, hafi ekki verið byggð á fagþekkingu og í samræmi við góða viðskiptahætti sem tíðkast hverju sinni, sbr. 4. gr. og að þjónusta stefnda hafi það þessu leyti verið gölluð í skilningi 1. töluliðs 1. mgr. 1. mgr. 9. gr. Tjón það sem stefndi og einstakir húseigendur urðu fyrir vegna vanrækslu stefnanda hafi því verið afleiðing af saknæmri og ólögmætri háttsemi stefnanda, eða manna sem hann ber ábyrgð á, með vísan til reglu skaðabótaréttar um húsbóndaábyrgð. Því beri hann ábyrgð á því tjóni stefnda og þeirra húseigenda að Kleppsvegi 150 sem framselt hafa honum bótakröfur.

Stefndi byggir á því að stefnandi beri ábyrgð á tjóni þeirra á grundvelli almennu sakarreglunnar eða á hlutlægum grunni. Vísað er til bótaábyrgðar stefnanda samkvæmt 15. gr. laga nr. 42/2000, um þjónustukaup. Þá vísar stefnandi einnig til bótareglu 25. gr. vegna þess tjóns sem orðið hafi á eignum stefnda og húseigenda. Ekki sé ágreiningur með málsaðilum um að lög um þjónustukaup nr. 42/2000 gildi um viðskipti málsaðila, enda sé á því byggt í málatilbúnaði stefnanda. Jafnframt er vísað til almennra er reglna skaðabótaréttar sem leiða til sömu niðurstöðu.

Stefndi telur að lækka beri stefnukröfuna og veita stefnda afslátt af kröfu stefnanda með vísun til 13. gr. laga nr. 42/2000. Afsláttur verði metinn að álitum af dómara ef ekki telst unnt að leggja framlagða kostnaðarreikninga stefnda og áætlun hans um tjónsfjárhæð að öðru leyti til grundvallar eða, eftir atvikum, væntanlega niðurstöðu matsgerðar.

Vegna þess að stefnandi hvarf frá verki sínu föstudaginn 24. júlí 2015, án þess að ganga sómasamlega frá þakinu, þannig að ekki myndi rigna niður í húsið eða með því að framkvæma verk sitt þannig að stór hluti þaksins stæði óvarinn með sömu afleiðingum, hafi stefndi og húseigendurnir orðið fyrir tjóni sem stefnandi beri ábyrgð á. Stefndi hafi fengið allar skaðbótakröfur húseigenda framseldar og sé þar ýmist um að ræða staðreyndan beinan útlagðan kostnað hans eða mat hans á meintu tjóni. Stefndi sundurliðar skaðabótakröfu sína með eftirfarandi hætti:

Greiddur útlagður kostnaður – samtals kr. 742.697

Kr. 127.731 - Útlagður kostnaður vegna kaupa á þremur þolplastrúllum 28. júlí 2015 í verslun Odda, sem reyndist nauðsynlegt að kaupa í því skyni að leggja það yfir þakið til að varna því að regnvatn læki niður í húsið.

Kr. 160.000 - Útlagður kostnaður vegna kaupa hinn 28. júlí 2015 í verslun Altaks á átta rúllum af frauðdúk, sem reyndist nauðsynlegt að kaupa, í því skyni að leggja hann fyrst yfir þakið til að verja plastið.

Kr. 6.801 - Útlagður kostnaður vegna greidds aksturskostnaðar til Sendibílastöðvarinnar vegna aksturs með efni til verksins.

Kr. 289.100 - Útlagður kostnaður vegna vinnu D-kk-ef N. J-kk-ef við að leggja þolplastið á þakplötuna 29. og 30. júli 2015.

Kr. 29.065 - Útlagður kostnaður við kaup á ýmsu smálegu til verksins 28. júlí í verslun Bauhaus (RYOBI CCG801MHG, rafhlöðu og fúgumassa)

Kr. 18:452 - Útlagður kostnaður við kaup á ýmsu smálegu til verksins 30. júlí í verslun BYKO (þolplastlím og SIKA-HYFLEX-220).

Kr. 14:863 - Útlagður kostnaður við kaup á ýmsu smálegu til verksins 17. ágúst í verslun BYKO (GBO saumur, reknaglar, rafhlaða, kíttisbyssa, soudaflex, kambsaumur, bjálkaskór), samtals reikningur að fjárhæð kr. 15.579, frádregst samloka og gos að fjárhæð kr. 716.

Kr. 48.956 - Útlagður kostnaður við kaup á ýmsu smálegu til verksins 17. ágúst í verslun BYKO (burðarviður, byggtimb. og fyrir kerruleigu).

Kr. 47.720 - Útlagður kostnaður við kaup á ýmsu smálegu til verksins 28. og 29. júlí í verslun Húsasmiðjunnar (límband, fýgulím, ruslapokar, saumur, skot og burðarpoki), 34.463 + 13.257.

Skaðabætur vegna vinnu eigenda.

Kr. 1.008.060 Vinnuframlag eigenda á tímabilinu frá kl. 11:45, sunnudaginn 26. júlí 2015 til 29. júlí 2015 vegna vinnu við björgun verðmæta vegna vatnslekans samkvæmt vinnuskýrslu sem tekin var saman af J-kk-þgf E-kk-þgf V-kk-þgf, forráðamanni eins húseiganda. Krefst stefndi skaðabóta vegna greiðsluskuldbindingar sinnar gagnvart þar tilgreindum mönnum fyrir vinnu þeirra í samtals 126 klukkustundir, að fjárhæð kr. 6.452 fyrir hverja unna klukkustund, samtals kr. 812.952, auk skaðabóta fyrir greiðslu á áætluðum 24% virðisaukaskatti að fjárhæð kr. 195.108, samtals kr.1.008.060.

Tjón vegna vatnsleka – fjárhæð í matsgerð.

Stefndi og húseigendur einstakra fasteignahluta að Kleppsvegi 150 telja sig hafa orðið fyrir tjóni vegna vatnsleka frá þaki til einstakra rýma í húsinu, um er að ræða tjón af völdum vatns á gólfefnum, loftum og loftaklæðningum. Stefndi hefur fengið skaðabótakröfur einstakra húseigenda á hendur stefnanda framseldar til sín og vísar til mats dómkvadds matsmanns að þessu leyti um fjárhæð skaðabóta.

Vextir.

Stefndi krefst þess að til viðbótar ákvörðuðum skaðabótum til skuldajafnaðar við kröfur stefnanda samkvæmt ofangreindu verði honum jafnframt heimilað að skuldajafna vöxtum af þeim kröfum, er reiknist samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 29. júlí 2015 til þess dags er greinargerð þessi er í dóm lögð en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til skuldajafnaðardags við dómsuppsögu.

Stefndi skoraði í greinargerð sinni á stefnanda að taka strax afstöðu til krafna stefnanda til skuldajafnaðar vegna útlagðs kostnaðar og vinnu eigenda og hvort hann samþykki að þær komi til skuldajafnaðar.

IV. Niðurstaða

Ágreiningur þessa máls snýst í fyrsta lagi um það hvort stefnandi hafi valdið húseigendum að Kleppsvegi 150 bótaskyldu tjóni með því að skilja þak hússins eftir óvarið dagana 24. – 26. júlí 2015. Ef svo er, þá greinir aðila málsins á um hvort tjón húseigendanna, sem framselt hafa skaðabótakröfur sínar til stefnda, nemi hærri fjárhæð en samsvarar þeirri kröfu stefnanda að fá greitt í samræmi við verksamning.

Með vísan til þeirra atvika sem rakin eru í kafla II hér að framan telur dómurinn að sýnt hafi verið fram á að fyrirsvarsmaður stefnanda G-kk-nf M-kk-nf, tók allan þakpappa af þakinu á Kleppsvegi 150 og skildi við þakið 24. júlí 2015 án þess að gera viðunandi ráðstafanir til varnar regni. Í ljósi þess að veðurspá Veðurstofu Íslands fyrir höfuðborgarsvæðið á þessum tíma gerði ráð fyrir síðdegisskúrum verður að taka undir undir þau sjónarmið dómkvadds matsmanns að þessi viðskilnaður við verkið hafi ekki verið í samræmi við eðlilega og góða framkvæmd slíkra verka.

Við mat á ábyrgð stefnanda í þessu sambandi hefur það ekki þýðingu að mati dómsins hvort stefnandi eða húseigendur hafi tekið ákvörðun um að stöðva verkið, enda kynnti stefnandi sig gagnvart húseigendum, sbr. tölvupóst fyrirsvarsmanns stefnanda frá 6. júlí 2015, þannig að hann hefði mikla reynslu á þessu sviði og að hjá fyrirtæki hans fyndust engin dæmi um slælega vinnu.

Þrátt fyrir að húseigendur hafi leitað til stefnanda vegna framkvæmda við atvinnuhúsnæði og ákvæði laga nr. 42/2000, um þjónustukaup, eigi því að réttu lagi ekki við um atvik málsins, sbr. 1. mgr. 1. gr. laganna, verður að telja að þeir hafi í ljósi þessara lýsinga fyrirsvarsmanns mátt vænta þess að stefnandi hagaði tímabundnum frágangi sínum með ábyrgðarmeiri hætti en raun bar vitni og útsetti þá ekki fyrir þeirri hættu á vatnstjóni sem síðar varð.

Þegar tekin er afstaða til ábyrgðar stefnanda verður einnig að líta til þess að ekki verður séð að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi gefið húseigendum alls kostar skýra mynd af því hvaða forsendur stefnandi hefði til að vinna verkið samkvæmt verksamningi aðila. Samkvæmt upplýsingum sem fram komu við aðalmeðferð málsins mun aðalstarfsemi stefnanda á þessum tíma hafa verið fólgin í brauð- og kökuframleiðslu. Í skýrslu af fyrirsvarsmanni stefnanda fyrir dómi kvaðst hann vera „menntaður í plastsmíði“ og að sú menntun hefði gert honum kleift að vinna verkið sem slíkt en ekki taka ákvarðanir um hvað ætti að gera. Þá kom þar fram að engir aðrir iðnaðarmenntaðir menn hefðu komið að verkinu með honum.

Ljóst er að gagnkrafa stefnda til skuldajafnaðar nemur mun hærri fjárhæð en þeirri sem stefnandi málsins hefur gert kröfu um. Um gagnkröfu sína hefur stefndi annars vegar vísað til skýrslu húseigenda um vinnu sem þau tóku að sér í viðleitni við að takmarka tjón sitt og svara dómkvadds matmanns við matspurningum, dags. 10. október 2016.

Stefnandi hefur haldið fram þeirri málsástæðu að ekki sé unnt að leggja matsgerð til grundvallar í málinu, enda hafi matsbeiðnin verið sett fram þegar hið raunverulega matsandlag var ekki lengur til staðar: Þá sé engin leið að staðreyna að hvaða leyti megi rekja ástand eignarinnar til vatnstjóns.

Að mati dómsins verður ekki talið að slíkir ágallar séu á matsgerðinni að rétt sé að líta framhjá henni við úrlausn málsins, enda hefur ekki verið leitast við að hnekkja henni með yfirmati. Þótt matsmaður hafi vissulega verið dómkvaddur tæplega ári eftir að atvik málsins áttu sér stað verður ekki dregin fjöður yfir það að fullyrðingar stefndu um tjón húseigenda eiga sér stoð í fjölmörgum ljósmyndum sem teknar voru af aðstæðum á vettvangi. Að mati dómsins verður ekki um villst við skoðun þessara mynda að verulegt vatn komst inn í húsnæðið að Kleppsvegi 150 þegar atvik málsins áttu sér stað.

Af hálfu stefnanda eru einnig gerðar athugasemdir við fjárhæð skaðabótakröfu og útreikning fjártjóns stefndu. Vísar stefnandi þá til þess að tjónið sem um ræðir sé að mestu leyti reiknað út frá vinnu húseigenda þar sem einstaka einingaverð eigi ekki við. Þá séu einingaverð fyrir tímavinnu húseigenda of há, auk þess sem í skaðabótakröfu stefnda séu þættir sem lúti að frágangi þaks en ekki meintu tjóni stefnda vegna frágangs þaks. Loks telur stefndi að ástand fasteignarinnar hafi verið það slæmt að ekki geti stofnast til skaðabótaábyrgðar stefnanda.

Dómurinn telur að fallast megi á þau sjónarmið að einingaverð fyrir vinnu húseigenda sem stefndi hefur lagt til grundvallar kröfugerð sinni séu í hærra lagi og tekur að því leyti undir athugasemdir dómkvadds matsmanns um það atriði. Þá telur dómurinn einnig undir sjónarmið dómkvadds matsmanns um að ekki verði allir reikningar vegna efniskaupa felldir undir sanngjarnan og eðlilegan kostnað húseigenda vegna þess tjóns sem stefnandi beri ábyrgð á.

Hvað sem þessum athugasemdum líður telur dómurinn hins vegar ljóst með vísan til niðurstaðna dómkvadds matsmanns að húseigendur hafi vegna vinnuframlags síns og efniskaupa dagana frá og með 26. júlí til 28. júlí 2015, svo og vegna rakaskemmda m.a. í parketi, lofti og veggjum borið kostnað sem var vel umfram þá fjárhæð sem stefnandi byggir dómkröfu sína á. Í því sambandi er bent á að matsmaður taldi kostnað vegna ráðstafana húseigenda til að forða frekara tjóni og fólst í vinnu húseigenda, kaupum á efni ásamt leigu á tækjabúnaði nema 1.572.357 króna. Þá taldi matsmaður að kostnaður húseigenda vegna viðgerða vegna rakaskemmda á lofti og parketti m.a. næmi 1.794.500 króna.

Að því er varðar sjónarmið stefnanda um að húseigendur hafi fyrst haft uppi mótmæli sín við greiðslukröfu hans í greinargerð sinni fyrir dómi en ekki við útgáfu reiknings eða innheimtu þá fær dómurinn ekki séð að slíkar tafir hafi verið á því að húseigendur eða stefndi settu fram mótbárur sínar við kröfum stefnanda að það geti varðað stefnda réttarspjöllum. Um það atriði nægir að benda á að stefna málsins var þingfest 17. desember 2015, eða tæplega fimm mánuðum eftir að hið bótaskylda tjón átti sér stað en greinargerð stefnda var lögð fram í héraðsdómi 9. febrúar 2016.

Með vísan til þessa verður ekki hjá því komist að sýkna stefnda af kröfum stefnanda. Í ljósi þessara úrslita málsins verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 1.000.000 krónur.

K-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf héraðsdómari og sérfróðu meðdómsmennirnir G-kk-nf V-kk-nf og J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf kveða upp þennan dóm. Dómsformanni var úthlutað málinu í júní 2017 en hann hafði fram af þeim tíma ekki haft nein afskipti af meðferð málsins. Við uppkvaðningu dóms var gætt ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Dómsorð :

Stefndi er sýknaður af kröfum stefnanda.

Stefnandi greiði stefnda 1.000.000 krónur í málskostnað.

K-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf

G-kk-nf V-kk-nf J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf