E-4522/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 7. apríl sl., er höfðað af G-kk-þgf S-kk-þgf, Skipholti 32, Reykjavík, með stefnu birtri 21. október 2013, á hendur Verði tryggingum hf., Borgartúni 25, Reykjavík.

Af hálfu stefnanda er þess krafist að stefndi greiði stefnanda 2.221 sterlingspund ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. október 2012 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnda.

Af hálfu stefnda er þess krafist að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

II

Málavextir

Hinn 19. október 2004 gerði stefnandi samning við Landsbankann um svokallaða launavernd. Í samningnum fólst m.a. sjúkdómatrygging sem bankinn hafði milligöngu um sölu á frá fyrirtækinu Swiss life í Bretlandi. Í júlí 2011 átti stefnandi fund með vátryggingarmiðlara hjá Tryggingum og ráðgjöf ehf. þar sem ákveðið var að stefnandi myndi kaupa sjúkdómatryggingu hjá Friends provident í Bretlandi. Í framhaldinu hafði miðlarinn milligöngu um að segja upp tryggingu stefnanda hjá Swiss life og tók uppsögnin gildi strax. Samkvæmt skilmálum Friends provident tók hin nýja sjúkdómatrygging hins vegar ekki gildi fyrr en að 90 dögum liðnum frá upphafsdegi ábyrgðar ef stefnandi greindist með krabbamein. Var stefnandi þannig ótryggður um skeið. Á því tímabili, eða þann 10. október 2011, greindist stefnandi með illkynja sortuæxli. Í kjölfarið gerði hann kröfu um bætur úr sjúkdómatryggingu Friends provident. Var kröfunni endanlega synjað með bréfi félagsins 14. febrúar 2012 þar sem greiningin var innan 90 daganna. Stefnandi fól í kjölfarið lögmanni sínum að afla gagna um réttmæti uppsagnar á sjúkdómatryggingu Swiss life og könnun á bótarétti úr starfsábyrgðartryggingu vátryggingarmiðlarans. Þann 4. september 2012 sendi lögmaður stefnanda stefnda kröfu um greiðslu á 25.434 sterlingspundum úr starfsábyrgðartryggingu miðlunarinnar. Þann 30. janúar 2013 greiddi stefndi stefnanda 4.718.007 kr. í bætur en stefndi umreiknaði framangreinda fjárhæð í sterlingpundum yfir í krónur miðað við gengi sterlingspundsins 10. nóvember 2011. Þá greiddi stefndi stefnanda dráttarvexti og lögmannskostnað. Stefnandi tók við greiðslunni með fyrirvara um þá mynt sem greidd var, gengið sem tekið var mið af, vexti, dráttarvexti og lögmannsþóknun.

Málsástæður stefnanda

Af hálfu stefnanda er á því byggt að tjón hans nemi þeirri fjárhæð sem Swiss life hafi verið skuldbundið til að greiða stefnanda í tilefni af bótaskyldum atburði ef sjúkdómatryggingunni hefði ekki verið sagt upp. Samkvæmt samningi stefnanda og Landsbankans um Swiss life greiðist bætur úr tryggingunni sem eingreiðsla inn á bundinn reikning í nafni stefnanda komi til alvarlegs sjúkdóms. Samkvæmt vátryggingarskírteini stefnanda skyldi bótagreiðsla til stefnanda nema 29.646 sterlingspundum við 47 ára aldur en 25.411 sterlingspundum við 49 ára aldur. Stefnandi hafi verið 48 ára og 361 dags gamall þegar hann hafi greinst með illkynja æxli. Miðað við aldur stefnanda hefði hann átt rétt á 25.434 sterlingspundum úr sjúkdómatryggingunni. Stefndi hafi alfarið hafnað því að greiða út bætur til stefnanda í sterlingspundum þó svo að skv. skilmálum Launaverndar og þar með samningi um Swiss life, ætti stefnandi rétt á greiðslu í þeim gjaldmiðli. Stefndi hafi greitt út bætur til stefnanda í íslenskum krónum þann 30. janúar 2013 en miðað við gengi sterlingspundsins eins og það hafi verið 10. nóvember 2011. Þannig hafi stefndi greitt stefnanda 25.434 sterlingspund á genginu 185,, eða samtals 4.718.007 kr. þann 30. janúar 2013, en gengi sterlingspundsins á þeim degi hafi verið 203,25. Þar sem tjón stefnanda og krafa hafi verið í sterlingspundum líti stefnandi svo á að með umræddri greiðslu hafi stefndi greitt inn á kröfu stefnanda í annarri mynt á þeim degi. Samkvæmt því hafi stefndi greitt stefnanda 4.718.007 kr., sem hafi verið 23.213 sterlingspund á genginu 203,25, inn á kröfu hans. Ógreiddar eftirstöðvar nemi því 2.221 sterlingspundi (25.434 – 23.213).

Stefnandi byggir á því að tjón hans hafi ekki verið í annarri mynt en sterlingspundum enda hafi umsamin bótagreiðsla verið í sterlingspundum auk þess sem stefnandi hafi greitt iðgjöld í sterlingspundum. Þó svo að stefnandi hefði viljað kaupa íslenskar krónur fyrir bótagreiðsluna frá Swiss life þá sé fráleitt að gera ráð fyrir að þau gjaldeyrisviðskipti hefðu farið fram 30 dögum eftir greiningu. Til stuðnings dráttarvaxtakröfu vísar stefnandi til þess að krafist sé dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af bótafjárhæðinni frá þeim degi er mánuður var liðinn frá þeim degi er stefnandi hafi sannanlega krafið stefnda um greiðslu. Um lagarök vísar stefnandi til almennra reglna skaðabóta- vátrygginga- og kröfuréttar. Byggt sé á lögum um vátryggingarsamninga nr. 30/2004 og skilmálum sjúkdómatryggingar frá Swiss life Bretlandi annars vegar og Friends provident hins vegar. Um dráttarvexti sé byggt á III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Um aðild stefnda sé byggt á 44. gr. laga nr. 30/2004. Málskostnaðarkröfu byggi stefnandi á ákvæðum laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum XXI. kafla þeirra laga.

Málsástæður stefnda

Af hálfu stefnda er vísað til þess að skaðabótaréttur sé réttur til greiðslu í peningum. Sá sem valdi tjóni á hagsmunum annars manns eigi að inna af hendi peningagreiðslu sem eigi að nægja til að rétta hlut þess sem fyrir tjóni verði og gera hann fjárhagslega eins settan og ef tjónið hefði aldrei orðið. Kröfugerð stefnanda um efndir vátryggingarsamnings stefnanda við tryggingafélagið Swiss Life eftir efni þess samnings samrýmist ekki þessu grundvallaratriði skaðabótaréttar, sem leiði til sýknu þegar í stað. Stefndi hafi viðurkennt skaðabótaskyldu fyrir hönd vátryggðs, Tryggingar og ráðgjafar ehf., en í því felist ekki að í hlut stefnda falli efndaskylda á þeim vátryggingarsamningi sem í gildi hafi verið milli stefnanda og Swiss Life. Tjónsdagur hafi orðið þegar hann hafi veikst án þess að njóta vátryggingarverndar vegna saknæmra mistaka Tryggingar og ráðgjafar ehf. Þau veikindi hafi orðið 10. október 2011 og mánuði síðar hefðu öll kurl verið komin til grafar og greiðsla innt af hendi úr sjúkdómatryggingu Swiss Life ef öllu hefði verið réttilega til haga haldið. Því sé því ótvírætt að 10. nóvember 2011 sé tjónsdagur og miðað við þann dag hafi stefndi greitt bætur.

Stefndi vísar til þess að það sé grundvallaratriði í skaðabótarétti að tjón tjónþola, hvort sem það sé líkamstjón eða munatjón, sé alltaf umreiknað yfir í fjárhæð og bætt með peningum. Skaðabætur utan samninga séu aldrei annað en fjárgreiðsla. Slíkar bætur séu ekki greiddar með efndum samningsgreiðslu in natura. Stefndi hafi ekki átt aðild að samningi stefnanda við Swiss Life né tjónvaldinn, Tryggingar og ráðgjöf ehf. Gildi einu hvort andlag réttinda sem forgörðum fari sé greiðsla í sterlingspundum eða bifreið svo dæmi sé tekið. Tjónvaldi eða þeim sem skylt sé að greiða verði aldrei lagt það á herðar að inna greiðslu af hendi með samningsandlagi, tjónvaldur bæti ekki tjónið með afhendingu á nýrri bifreið og ekki heldur með greiðslu sterlingspunda. Skylda stefnda sem bótagreiðanda fyrir hönd tjónvalds sé sú ein að bæta tjón stefnanda með fé. Sú fjárgreiðsla geti síðan ekki lotið öðrum lögmálum en íslenskum enda hafi hinn bótaskyldi atburður átt sér stað hérlendis og tjónið hafi komið í ljós hérlendis. Stefnda hafi því hvorki verið rétt né skylt að greiða tjón stefnanda í sterlingspundum, greiðslu megi greiða með krónum, sbr. 3. gr. laga nr. 22/1968 um gjaldmiðil Íslands. Jafnvel þó talið væri að rök stæðu til greiðslu punda þá verði að horfa til þess að ákvæði laga nr. 87/1992 um gjaldeyrismál leggi bann við greiðslu sem þessari í erlendri mynt.

Stefndi mótmælir því sérstaklega að nokkur réttur, umfram greiðslu vegna skaðabótaskyldu, verði byggður á skilmálum Swiss Life eða Friends Providence um sjúkdómatryggingar. Stefndi eigi enga aðild að þeim skilmálum og verði því ekki krafinn um efndir einstakra samningsskuldbindinga þeirra tryggingafélaga. Að sama skapi komi ákvæði vátryggingarsamningalaga ekki til álita enda lúti krafa stefnanda ekki að efndum vátryggingarsamnings heldur tjóni utan samninga sem leiddi að því að slíkur samningur við Swiss Life hafi ekki verið í gildi.

Stefndi mótmælir til öryggis dráttarvaxtakröfu stefnanda enda hafi stefnandi ekki lagt fram haldbær gögn sem stefnda hafi verið tækt að ígrunda sem liggja eigi málsástæðum stefnanda til grundvallar þannig að fullnægt sé hugtaksskilyrðum 9. gr. laga nr. 38/2001.

Stefndi vísar til áðurgreindra lagaraka er varði sýknukröfu. Krafa hans um málskostnað styðst við 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

IV

Niðurstaða

Í máli þessu er deilt um hvort stefnandi eigi rétt til frekari greiðslu úr hendi stefnda vegna tjóns er hann varð fyrir er vátryggingamiðlari Tryggingar og ráðgjafar ehf. sagði upp sjúkdómatryggingu stefnanda hjá Swiss Life áður liðinn var 90 daga biðtími sams konar tryggingar stefnanda hjá Friends Providence. Greindist stefnandi með krabbamein á því tímabili sem hann var ótryggður. Stefndi viðurkenndi greiðsluskyldu úr starfsábyrgðartryggingu Tryggingar og ráðgjafar ehf. hjá stefnda. Óumdeilt er að réttur stefnanda til greiðslu úr tryggingunni hans hjá Swiss Life nam 25.434 sterlingspundum er hann greindist með krabbameinið 10. október 2011. Stefndi greiddi stefnanda 4.718.007 kr. hinn 30. janúar 2013, sem samsvaraði 25.434 sterlingspundum á gengi eins og það var hinn 10. nóvember 2011, þ.e. 185,5. Þá greiddi stefndi stefnanda dráttarvexti frá 4. október 2012, en þá var mánuður liðinn frá því að stefnandi krafði stefnda um greiðslu úr starfábyrgðartryggingunni, og lögmannskostnað. Stefnandi tók við greiðslunni með fyrirvara um þá mynt sem greidd var, gengið sem tekið var mið af, vexti, dráttarvexti og lögmannsþóknun. Stefnandi byggir í stefnu á því að hann hefði átt rétt á að fá allar bæturnar greiddar út í sterlingspundum þar sem samningur hans við Swiss life hafi miðað við bótagreiðslur í þeirri mynt. Þrátt fyrir það tók hann við greiðslu frá stefnda í íslenskum krónum en vandséð er hvernig unnt var að setja fyrirvara um það atriði. Er ekki hægt að skilja málatilbúnað stefnanda öðruvísi en svo að hann telji sig vanhaldinn um greiðslu þar sem hann hafi ekki fengið greitt á réttu gengi. Snýr stefnukrafan þannig einungis að þeim mismun sem stefnandi telur vera á greiðslu stefnda og þeirri kröfu sem stefnandi telur sig eiga á hendur stefnda á grundvelli samnings hans við Swiss Life. Vísar stefnandi til þess að stefndi hafi átt að greiða honum 25.434 sterlingspund á genginu 203,25 í stað 185,5. Mismuninn umreiknar stefnandi yfir í sterlingspund og telur þannig að vangreitt sé 2.221 sterlingspund (25.434 – 23.213).

Samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar á greiðsla skaðabóta til tjónþola að gera hann eins fjárhagslega settan og ef tjón hefði ekki orðið. Þegar stefnandi greindist með krabbameinið, 10. október 2011, átti hann rétt á að fá greidd 25.434 sterlingspund úr sjúkdómatryggingu sinni hjá Swiss Life hefði tryggingunni ekki verið sagt upp. Þótt ekki sé unnt að fullyrða með vissu hvenær stefnandi hefði fengið greiðsluna innta af hendi úr tryggingunni gefa gögn málsins ekki til kynna annað en að það hefði verið skömmu eftir sjúkdómsgreininguna. Að mati dómsins var stefnda því við útgreiðslu bótanna rétt að miða við gengi sterlingspundsins mánuði síðar, þ.e. 10. nóvember 2011. Önnur niðurstaða myndi leiða til þess að stefnandi hagnaðist af því að draga það að krefja stefnanda um bætur úr starfsábyrgðartryggingunni, að því tilskildu að gengi sterlingspundsins hækkaði líkt og raunin varð, en það er í andstöðu við framangreinda reglu skaðabótaréttar að gera tjónþola eins settan og ef tjón hefði ekki orðið. Hefur stefnandi því fengið tjón það sem hann varð fyrir vegna mistaka vátryggingamiðlarans að fullu bætt og ber því að sýkna stefnda af kröfu hans.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Af hálfu stefnanda flutti málið S-kk-nf S. F-kk-nf hdl.

Af hálfu stefnda flutti málið B-kk-nf L. B-kk-nf hrl.

K-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Vörður tryggingar hf., er sýkn af kröfu stefnanda, G-kk-ef S-kk-ef, í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.