S-35/2008

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 29. maí sl. að aflokinni aðalmeðferð, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 19. mars 2008, á hendur X, kt. 000000-0000, með lögheimili að [heimilisfang] “fyrir kynferðisbrot, með því að hafa, á árinu 2002 eða 2003, að ..., káfað á kynfærum Y, fæddri 1995 og sett fingur í leggöng hennar.

Telst háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 40/1992, 40/2003 og 61/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Bótakrafa:

Af hálfu Y, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 500.000 auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. janúar 2004 en síðan dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá 28. febrúar 2007 til greiðsludags.”

Við aðalmeðferð málsins var af hálfu ákæruvalds fallið frá heimfærslu brotsins til 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum.

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu af refsikröfu og sýknu eða frávísunar á bótakröfu. Til vara, komi til sakfellingar af ákæru, er þess krafist að ákveðin verði vægasta refsing sem lög leyfi og að hún verði alfarið skilorðsbundin og að bótakrafa verði stórlega lækkuð. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda að mati dómsins, greiðist úr ríkissjóði.

II.

Málavextir

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu um upphaf málsins, dags. 6. nóvember 2007, barst rannsóknardeild lögreglunnar á Eskifirði hinn 26. október 2007 bréf félagsmálayfirvalda á Fljótsdalshéraði þar sem óskað var rannsóknar á meintu kynferðisbroti ákærða gagnvart barninu Y, fæddri 1995, sem átt hefði sér stað er stúlkan var líklega 7 til 8 ára gömul. Með bréfinu fylgdi greinargerð ráðgjafa hjá félagsþjónustu sveitarfélagsins. Þar kemur fram að ráðgjafinn hafi 16. október 2007 átt viðtal við foreldra Y og skýrt þeim frá því að dóttir þeirra hefði verið að taka þátt í kynferðislegum leikjum með öðrum stúlkum. Hafi faðir stúlkunnar, A, þá greint frá því að hann hefði einu sinni komið að Y, þegar hún var um 7-8 ára, með frænda hennar, ákærða, þar sem hann hafi verið að nudda kynfæri hennar. Hafi A sagst eftir þetta hafa reynt að sjá til þess að stúlkan væri ekki ein með ákærða en ekki hafi verið leitað til barnaverndaryfirvalda vegna málsins.

Foreldrar brotaþola gáfu skýrslu hjá lögreglunni á Eskifirði 6. nóvember 2007. Í skýrslu föður stúlkunnar, A, lýsir hann atviki því er hann greindi frá í viðtalinu við ráðgjafa Félagsþjónustu Fljótsdalshéraðs. Kemur þar fram að eitt sinn á árinu 2002 eða 2003 hafi hann verið að koma út af baðherbergi á neðri hæð húss þeirra að ..., þar sem þau búi enn, og hafi hann gengið fram hjá herbergi eldri sonar síns er hann var á leið að stiganum er liggur upp á efri hæð hússins. Hafi hann séð inn um opnar dyrnar hvar dóttir sín hafi þá legið á bakinu á rúmi í herberginu og hafi fætur hennar snúið í átt að hurðinni. Ákærði hafi setið á rúminu og ekki séð til A er hann stóð framan við hurðina. Ákærði hafi verið með höndina í klofinu á brotaþola og verið eitthvað að þukla hana. Hafi A ekki séð hvort höndin var utan eða innan klæða. Hann hafi ekki tekið eftir hvernig hún var klædd en ákærði hafi verið fullklæddur. Er hann hafi staðið þarna hafi þau brotaþoli og ákærði staðið snögglega upp og hafi brotaþoli hraðað sér inn í herbergið sitt en ákærði inn í annað herbergi.

Í skýrslu móður brotaþola, B, hjá lögreglu kemur fram maður hennar, A, hafi sagt henni óljóst frá þessu atviki, líklega haustið 2003. Það hafi síðan líklega verið milli jóla og nýárs 2003 sem hún hafi spurt Y hvort eitthvað hefði gerst milli hennar og ákærða. Y hafi þá sagt frá því að hún og systir ákærða, D, hafi verið að leika sér í Barbie-leik og hafi fengið ákærða með sér. Hafi ákærði þá sagt að nú væri komin nótt, hafi ljósin verið slökkt og ákærði þá farið með hana yfir í annað herbergi þar sem hann hafi káfað á henni. Hafi Y talað um ljótu puttana á ákærða og neglurnar og hafi komið fram hjá henni að ákærði hafi farið með putta í leggöng hennar.

Meðal rannsóknargagna lögreglu er grunnteikning af neðri hæð íbúðarhússins sem sýnir herbergjaskipan, sjónarhorn A á leið hans frá baðherberginu í átt að stiganum og leið brotaþola og ákærða úr hjónaherberginu og inn í önnur herbergi.

Þá er meðal gagna málsins vottorð Þ-kvk-ef S-kvk-ef E-kvk-ef, sálfræðings, um viðtöl hennar við brotaþola vegna málsins. Þar kemur fram að brotaþoli hafi frá 28. mars sl. komið í tvö viðtöl hjá henni. Útlit brotaþola og viðmót sé í samræmi við aldur, en telpan sé nokkuð alvarleg í bragði. Í viðtölunum hafi stúlkan tjáð sig greiðlega og af yfirvegun. Upplýsinga um líðan stúlkunnar hafi verið aflað í framangreindum viðtölum, auk þess sem rætt hefði verið við móður hennar. Þá hafi stúlkan og móðir hennar svarað spurningalistum og stúlkan gengist undir sjálfsmatskvarða.

Niðurstöður YSR-sjálfsmatskvarðans sýni stúlku með nokkur kvíða og þunglyndiseinkenni, en þó uppfylli telpan ekki klínísk greiningarviðmið slíkra raskana. Telpan segist oft gráta, vera taugaóstyrk, leið og óttist að það sem hún geri sé ekki nógu gott. Telpan telji sig búa yfir mörgum jákvæðum eiginleikum, svo sem að hún sé vinaleg, hjálpleg og hafi gaman af umgangast aðra. MASC-kvarðinn sýni kvíðaeinkenni í meðallagi, þ.e. innan eðlilegra marka fyrir hennar aldurshóp. Niðurstöður CBLC, sem móðir telpunnar hafi svarað, staðfesti framangreint. Þó bendi svör móður til óöryggis og kvíða í ákveðnum aðstæðum, svo sem við svefntíma og vegna álits annarra. Þekkt einkenni kynferðisbrota sé einmitt brotin sjálfsmynd. Einnig ber á félagslegum vandamálum þar sem móðir upplifi dóttur sína sem einmana og ósjálfstæða.

Samantekt vottorðsins er eftirfarandi:

Y er 13 ára gömul stúlka sem hefur á tímabilinu frá 28. mars til nú sótt 2 viðtöl til undirritaðs sálfræðings. Langur tími er síðan meint kynferðisbrot áttu sér stað og hefur telpunni gengið vel að vinna úr þeirri reynslu. Þó sjást enn algengum (svo) einkenni barna er hafa orðið hafa (svo) fyrir kynferðisbrotum, s.s. skömm og vanlíðan er eitthvað kveikir minningu um brotið. Einnig á hún erfitt með að samræma ólíkar tilfinningar gagnvart meintum geranda, þ.e. reiði og væntumþykju. Að auki hefur borið á óviðeigandi kynferðislegri hegðun stúlkunnar sem er algengt einkenni barna sem hafa orðið fyrir kynferðisbrotum.

Móðir stúlkunnar segir frá svefnerfiðleikum, kvíða og óöryggi telpunnar. Auk þess beri á skapsveiflum og ósjálfstæði.

Undirrituð hefur einungis hitt Y 2 og er greiningar- og meðferðarvinnu því ekki lokið. Ekki er unnt að segja til um að svo stöddu hvort telpan muni ná sér að fullu það kynferðisbrot hún kveðst hafa sætt (svo). Undirrituð mun áfram hitta Y í óákveðinn tíma.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum.

Ákærði neitaði sakargiftum og mótmælti framkominni bótakröfu. Aðspurður kvaðst hann hafa verið búsettur á ... á árunum 2002-2003 og hafa verið reglulegur gestur, þ.e. vikulega eða oftar, á heimili brotaþola á þeim tíma, enda hefðu hann og frændi hans, C, bróðir brotaþola og jafnaldri ákærða, verið perluvinir. Ákærði sagðist aldrei hafa komið inn á heimili brotaþola án þess að C væri þar einnig. Þeir hefðu ekki síður verið saman heima hjá ákærða. Þeir hefðu mikið spilað tölvuleiki saman á þessum tíma. D yngri systir ákærða hefði oft einnig verið á heimilinu að leika við brotaþola, en D væri lítið eldri en hún. Hefðu þær þá leikið sér í ýmsum leikjum um allt húsið að ..., oft í stiganum sem liggi á milli hæða í húsinu. Minntist ákærði þess að þær hefðu stundum verið í Barbie-leik. Kvaðst hann ekki hafa tekið þátt í slíkum leik með stúlkunum. Stúlkurnar hefðu stundum sótt í að hanga yfir þeim C en þeir hefðu iðulega rekið þær út úr herberginu þar sem þeir voru.

Ákærði kvaðst hafa dvalið í Reykjavík eftir áramótin 2001-2002 meðan hann stundaði ökunám og tók bílpróf. Mundi hann ekki nákvæmlega hvenær hann hafi komið aftur til ..., en um viku eftir að hann hefði tekið bílprófið hefði móðir hans komið til Reykjavíkur í heimsókn og hefðu þau eftir það ekið saman til ... Haustið 2002 hefðu hann og C hafið nám við Verkmenntaskólann á Akureyri og verið þar við nám eina önn. Þar hefðu þeir leigt saman á vist en komið stundum heim til ... um helgar. Um áramótin 2002-2003 hefðu þeir báðir hætt námi og farið að stunda sjómennsku út frá .... Ákærði hefði unnið á sjó til ársins 2005. Ákærði sagðist hafa kynnst unnustu sinni í mars 2004 og hefði hún fljótlega flust til hans á .... Hefði hann misminnt í skýrslutöku hjá lögreglu að það hefði verið á árinu 2003 sem þau kynntust.

Aðspurður um afstöðu hans til framburðar föður brotaþola hjá lögreglu um að hafa eitt sinn séð til ákærða með brotaþola inni í herbergi og talið ákærða vera að brjóta gegn henni sagði ákærði að hann teldi þann framburð fjarstæðukenndan. Vísaði hann til þess að herbergið sem faðir brotaþola segði atburðinn hafa gerst í hefði verið herbergi C. Heimilistölvan hefði verið þar inni og C þá væntanlega líka. Ákærði minntist þess ekki að faðir brotaþola hefði skammað sig vegna atburðar af þessu tagi. Faðir hennar hefði hins vegar stundum beðið þá að vera ekki mikið á netinu þar sem það væri svo dýrt. Ekki minntist ákærði þess að fleiri tölvur hefðu verið á heimilinu fyrr en eftir að yngri bróðir C, sem líklega væri um 18-19 ára gamall í dag, hefði fengið tölvu í fermingargjöf.

Aðspurður um samskipti sín við brotaþola og fjölskyldu hennar á árinu 2004 sagði ákærði að þau hefðu ekki verið minni en fyrr, jafnvel meiri en áður því besta vinkona unnustu ákærða hefði verið unnusta C og búið hjá honum í .... Þær vinkonurnar hefðu hist á daginn í ... meðan þeir C voru á sjó. Ákærði kvaðst ekki hafa fundið neina viðhorfsbreytingu í sinn garð hjá foreldrum brotaþola á þessum tíma. Þau hefðu m.a. gefið honum og unnustu hans innbú þegar þau hófu búskap saman. Þau hefðu aldrei rætt við hann um að hann hefði verið að gera eitthvað á hlut dóttur þeirra. Ekki hefði hann heldur fundið að brotaþoli forðaðist hann á neinn hátt. Þær brotaþoli og D hefðu t.d. oftsinnis á þessum tíma verið að gefa honum og unnustu hans myndir og föndur.

Ákærði sagði það hafa komið fyrir að þeir C hefðu gist hjá hvor öðrum þegar þeir hefðu verið í tölvunni fram á nætur. Ekki minntist hann þess að þeir C hefðu verið einir að passa stúlkurnar meðan foreldrar brotaþola fóru á ball eða þorrablót.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 20. nóvember sl., sem er í öllum aðalatriðum samræmi við ofangreint.

Brotaþoli, Y, gaf skýrslu í sérútbúnu herbergi í Héraðsdómi Reykjavíkur hinn 30. nóvember sl. Hún kvað ákærða, en þau eru systrabörn, hafa misnotað hana þegar hún var lítil. Nánar aðspurð sagði hún að ákærði hefði alltaf verið að káfa á henni. Kvaðst hún ekki muna hvenær ákærði káfaði á henni fyrst en taldi að þá hefði hún verið um þriggja eða fjögurra ára gömul. Hún sagðist ekki muna hversu oft þetta hefði átt sér stað en það hefði verið oft, allavega oftar en fimm sinnum og kannski oftar. Þessir atburðir hefðu átt sér stað á heimili hennar að ..., þegar ákærði var í heimsókn hjá C bróður hennar en hann hefði verið tíður gestur á heimilinu. Oftast hefði þetta verið að kvöldi til en stundum að morgni.

Brotaþoli lýsti atvikum þannig að hún hefði verið að leika sér í herbergi sínu við D frænku sína með Barbie-dúkkur og þá hefði ákærði stundum komið og fengið að vera með í leiknum. Ákærði hefði þá látið sem hann væri einhver karl, t.d. A-x-x, og að hann og Y væru í heimsókn hjá D sem átti að búa í herbergi brotaþola. Ákærði hefði síðan látið sem það væri komin nótt í leiknum og að þau brotaþoli ættu að fara heim að sofa í sínu húsi, þ.e. í herbergi E, yngri bróður brotaþola, sem hefði verið næsta herbergi við herbergi hennar. Þar hefði ákærði káfað á henni, en D hefði orðið eftir í herbergi brotaþola. Aðspurð hvað hefði nákvæmlega gerst sagði brotaþoli að ákærði hefði farið með hendurnar í klof hennar og snert kynfæri hennar. Hún hefði verið í náttfötum eða fötum en ákærði hefði snert kynfæri hennar innan nærfata og sagði hún aðspurð að ákærði hefði alltaf farið inn í kynfærin. Ákærði hefði sjálfur verið í fötum er þetta gerðist. Hefði þetta verið svipað í öll skiptin og taldi hún þetta hafa staðið í u.þ.b. tvær mínútur í hvert sinn. Ákærði hefði spurt hana hvort henni þætti þetta gott og hún hefði bara ýmist játað eða neitað en hún hefði ekki þorað að segja neitt. Kvaðst brotaþoli halda að ákærði hefði viljað leika við hana og D til þess að geta káfað á henni. Kvaðst hún hafa sagt D frænku sinni frá því að ákærði væri alltaf að þessu en hún hefði ekki skilið sig. Á meðan á þessu hefði staðið hefði C bróðir hennar verið uppi á efri hæðinni í tölvunni. Hann hefði vitað að ákærði væri í Barbie-leik með þeim stúlkunum því hún hefði stundum heyrt ákærða segja C frá því að hann ætlaði að fara niður í Barbie og þá hefði C stundum sagt honum að vera fljótur.

Brotaþoli kvað ákærða einnig hafa káfað á henni í svefnherbergi foreldra sinna, en þar hefði fyrsta skiptið, sem hún myndi eftir, átt sér stað. Hún hefði verið um fjögurra ára og mamma hennar og pabbi hefðu farið á þorrablót, sem haldið væri í janúar eða febrúar ár hvert. C bróðir hennar hefði verið að passa hana og ákærði hefði verið í heimsókn hjá honum. Hún hefði fengið að sofa í svefnherbergi foreldra sinna og sagði að sig minnti að D hefði gist hjá þeim. Þá hefði ákærði komið inn til hennar að næturlagi og byrjað að káfa á henni. Hún hefði í fyrstu haldið að þetta væri pabbi hennar því hún hefði ekki vitað af því að ákærði ætlaði að gista, en áttað sig síðan á því að þetta var ákærði.

Brotaþoli kvaðst ekki muna eftir síðasta skiptinu sem ákærði hefði káfað á henni en það hefði verið um það leyti sem hún byrjaði í skóla. Þá hefði ákærði verið byrjaður að vera með konunni sinni og þau hefðu farið að búa saman.

Brotaþoli kvað að sér hafi liðið illa þegar ákærði hafi verið að káfa á henni. Stundum hafi hún beðið hann að hætta og þá hafi hann svarað aðeins lengur eða eitthvað á þá leið. Hún hefði reynt að gleyma þessu en sagði að sér liði ekki vel út af þessu í dag. Hún kvaðst hafa sagt móður sinni frá þessu fyrir nokkru, eða eftir að ákærði var fluttur. Hún sagðist ekki hafa reynt að segja öðrum frá þessu og ekki hafa langað til þess, enda hefði henni fundist þetta ógeðslegt og ekki viljað hugsa um þetta. Brotaþoli kvaðst aldrei hafa rætt þetta við C bróður sinn en sagðist halda að hann hefði vitað af þessu. Hann hefði alltaf verið að kalla á ákærða þegar ákærði hefði verið í Barbie-leiknum með þeim stelpunum. C hefði reynt að segja móður þeirra frá þessu en hún hafi ekki trúað honum.

Brotaþoli sagðist aðspurð ekki muna eftir því að nokkur hefði séð til þeirra ákærða eða komið að þeim. Undir brotaþola var því borinn framburður föður hennar um að hann hefði séð til ákærða að káfa á henni. Sagði brotaþoli þá að það gæti verið, en sagðist ekkert muna eftir atvikinu sjálfu. Sagðist hún bara muna eftir því að hafa heyrt pabba sinn skamma ákærða og sagði að hann hefði verið brjálaður út í ákærða. Hún var beðin um að lýsa því nánar og sagðist hún þá halda að hún hefði bara heyrt í þeim og heyrt ákærða afsaka sig og segja að hún hefði viljað þetta. Hún sagðist ekki muna hvenær þetta var.

A, faðir brotaþola, sagði að ákærði væri systursonur eiginkonu sinnar og að ákærði hefði verið mikið á heimili vitnisins á þeim tíma sem ákærði bjó á ..., enda hefðu þeir C, sonur hans, verið miklir félagar. Lýsti vitnið atviki því sem hann hafði borið um hjá lögreglu. Kvaðst hann umrætt sinn hafa verið í landi, en hann væri sjómaður, og hefði hann verið nýkominn úr sturtu á neðri hæð hússins að ... þegar hann hefði gengið fram hjá hjónaherberginu, sem einnig var á neðri hæð hússins, og verið litið inn um opnar dyr herbergisins. Þar hefði hann séð brotaþola liggja á hjónarúminu og ákærða sitja á rúmgaflinum hjá henni. Hefði brotaþoli legið á bakinu og hann séð í andlit hennar en ákærði hefði snúið baki í hann. Hann hefði séð að ákærði var með höndina í klofi stúlkunnar en ekki séð nákvæmlega hvar, né hvort það var utan eða innan klæða hennar. A skýrði frá því að herbergi, sem merkt er sem herbergi eldri sonar, C, á grunnteikningu af neðri hæð íbúðarhússins ..., á skjali nr. IV.3.1 í gögnum málsins, hefði verið hjónaherbergið á þessum tíma. Síðar hefði hjónaherbergið verið flutt upp á efri hæð hússins og herbergið niðri þá orðið að herbergi C. Mundi A ekki nákvæmlega hvenær sú breyting hefði átt sér stað, en kvaðst viss um að herbergið hefði verið hjónaherbergi þegar hann hafi séð ákærða og brotaþola þar inni. C hefði á þessum tíma setið við tölvu í herbergi sínu sem væri herbergi það sem á sömu teikningu væri merkt sem herbergi yngri sonarins. Þau hefðu einungis verið fjögur í húsinu umrætt sinn, þ.e. vitnið, ákærði, brotaþoli og C, en hvorki D, systir ákærða, né yngri sonur vitnisins hefðu verið í húsinu. Vitnið kvaðst ekki vita hvort ákærði og C hefðu vitað að hann væri heima umrætt sinn. Taldi vitnið víst að þau brotaþoli og ákærði hefðu orðið hans vör því þau hefðu bæði stokkið á fætur og ákærði farið inn í herbergi til C en brotaþoli inn í herbergið sitt sem væri rétt merkt á grunnteikningunni. Sagði vitnið að honum hefði verið brugðið og hann ekki trúað sínum eigin augum. Hefði hann farið upp á efri hæð hússins en stuttu síðar farið aftur niður til dóttur sinnar sem hefði þá verið skælandi inni í herbergi sínu. Þar hefði hann eitthvað rætt við hana en ekki spurt út í líðan hennar eða atburðinn. Vitnið kvaðst á þessum tíma hafa verið í innan við sólarhrings legu í landi og ekki hafa vitað hvað hann ætti að gera í málinu.

Vitnið sagðist hafa verið á sjó á bátnum S frá janúar 2000 til ársins 2004 og þessi atburður hefði átt sér stað á þeim tíma, líklega á árunum 2002-2003. Þetta hefði örugglega ekki gerst á árinu 2000 og ekki á árinu 2004, því það ár hefði hann slasast. Ekki mundi vitnið á hvaða árstíma þetta hefði gerst. Þetta hefði gerst að degi til meðan eiginkona hans hefði verið í vinnunni. Það hefði verið bjart inni í herberginu þar sem hann hefði séð ákærða og brotaþola.

Vitnið kvaðst hafa sagt eiginkonu sinni frá atburðinum, líklega strax sama dag þegar hún hafi komið heim frá vinnu. Ekki mundi hann nákvæmlega hvað hann hefði sagt henni. Aðspurður um viðbrögð hennar kvaðst hann halda að hún hefði viljað þagga málið niður. Þau hefðu lítið rætt atburðinn eftir þetta. Kvaðst vitnið telja að þau hefðu í raun bæði ætlað að þegja yfir þessu eins og svo oft gerðist í málum af þessu tagi. Honum þætti mjög vænt um ákærða og taldi sig hafa verið að vona að aðeins hefði verið um þetta eina atvik að ræða. Eftir á að hyggja hefði hann viljað hafa brugðist öðruvísi við þessum atburði.

Auk eiginkonu sinnar kvaðst vitnið hafa sagt móður sinni frá atvikinu en það hefði ekki verið fyrr en síðastliðið haust, eftir að málið kom upp hjá félagsmálayfirvöldum. Hann kvaðst lítið hafa rætt þetta við brotaþola. Þá hefði hann ekki rætt atvikið við ákærða fyrr en ákærði hefði hringt í hann í nóvember 2007. Ekki hefði hann rætt málið við foreldra ákærða.

Haustið 2007, þegar hann hefði verið kallaður ásamt konu sinni fyrir félagsmálafulltrúa Fljótsdalshéraðs vegna gruns um að brotaþoli hefði verið að áreita fjórar stúlkur kynferðislega, hefði hann farið að hugsa um hvað gæti verið að dóttur sinni. Hefði hann þá sagt félagsmálafulltrúanum frá þessu atviki milli ákærða og brotaþola sem hann hefði séð og eftir það hefði málið verið úr hans höndum. Tók vitnið fram að með því að segja frá atburðinum hefði hann viljað hjálpa dóttur sinni en hann hefði ekki viljað ákærða illt.

Vitnið kvaðst eftir þennan atburð hafa beðið eldri son sinn, C, með almennum orðum að gleyma sér ekki bara í tölvunni heldur hafa alltaf varann á og gæta systur sinnar. Ekki mundi hann þó hvort hann hefði nefnt það sérstaklega að C ætti að gæta hennar fyrir ákærða. Vitnið sagðist ekki hafa átt mikil samskipti við ákærða eftir þennan atburð en honum hefði alltaf liðið illa þegar hann hitti ákærða eftir þetta. Nefndi hann eitt skipti sumarið 2007 þegar hann og fjölskyldan hefðu hitt ákærða, ásamt konu hans og barni, á Laugarvatni. Hefði vitnið þá farið að gæta sérstaklega að dóttur sinni í návist ákærða. Vitnið sagði að vel kynni að vera að eiginkona hans hefði gefið ákærða og konu hans húsgögn eftir að atburðurinn hefði átt sér stað.

Aðspurður um samskipti ákærða við brotaþola á þeim tíma sem atburðurinn hefði átt sér stað sagði vitnið að hann hefði tekið eftir því að ákærði hefði stundum verið að hossa brotaþola. Taldi vitnið sig einnig muna eftir því að ákærði hefði stundum verið í Barbie-leik með henni og D, án þess að hann minntist ákveðinna tilvika. Ekki mundi hann hvort D hefði þá einnig verið með í leiknum. Brotaþoli hefði bæði leikið sér í herbergi sínu og víðar, t.d. í stofunni.

Vitnið sagði C hafa átt tölvu á þessum tíma og líklega hefði fjölskyldan einnig átt heimilistölvu, en aðrar tölvur hefðu ekki verið á heimilinu.

Vitnið kvaðst vita til þess að eiginkona hans hefði rætt atburðinn við brotaþola en vissi ekki hvenær. Sagði hann að framkoma brotaþola við sig hefði breyst eftir þennan atburð. Hún væri þurr á manninn við hann og leitaði frekar til móður sinnar en til hans.

Vitnið kvaðst hafa verið mikið á sjó á þessum tíma og gæti því ekki vitað hvað gerðist á heimilinu á meðan. Taldi hann líklegt að ákærði hefði einhvern tímann gist á heimilinu, enda hefðu þeir C verið mikið saman á þessum tíma. Vitnið minntist þess að hafa síðast farið á þorrablót þegar hann hefði verið í nefnd til undirbúnings blótsins 2005 en ekki myndi hann hvort hann hefði farið á þorrablót árin þar á undan. Ekki minntist hann þess að ákærði og C hefðu verið fengnir til að gæta brotaþola meðan hann og eiginkona hans hefðu farið á þorrablót eða ball. Aðspurður kvaðst ákærði ekki minnast þess að hafa skammað ákærða vegna atburðarins, en það gæti vel verið að hann hefði skammað hann einhvern tímann fyrir eitthvað annað í áheyrn brotaþola.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 6. nóvember 2007, sem er í megindráttum samræmi við ofangreint, en skýrsla. Þar greindi vitnið þó ekki frá því að það myndi eftir að hafa séð ákærða í Barbie-leik við brotaþola og D systur sína.

B, móðir brotaþola, sagðist aldrei hafa grunað að neitt hefði komið fyrir dóttur sína fyrr en eiginmaður hennar, A, hefði sagt henni frá því að hann hefði komið að ákærða með brotaþola uppi í rúmi. Hefði A orðað það svo að hann héldi að ákærði væri að gera brotaþola eitthvað og hefði hún skilið hann svo að hann ætti við eitthvað kynferðislegt. Hann hefði sagst hafa séð ákærða með höndina í klofinu á brotaþola og að þau hefðu orðið mjög vandræðaleg þegar þau hefðu orðið hans vör og stokkið inn í sitt hvort herbergið. Taldi vitnið að A hefði sagt henni frá þessu að kvöldi þess dags sem þetta hefði gerst. Þetta hefði líklega verið á árinu 2003, líkast til um haustið, en e.t.v. haustið 2004. Hefði þetta verið á þeim árum sem eiginmaður hennar hefði verið á S. Ákærði hefði verið tíður gestur á heimilinu á þessum tíma enda góður vinur C, elsta sonar hennar. Hún hefði sjálf verið útivinnandi á þessum tíma og á haustin hefði hún verið að vinna í uppsjávarfiski. Hefði hún verið að vinna mikið á þeim tíma sem A sagði henni frá þessu. Í fyrstu kvaðst B hafa eytt þessu tali og spurt A hvort ákærði hefði ekki bara verið að kitla Y. Tveimur eða þremur dögum síðar hafi A aftur farið að ræða þetta og þá lýst þessu nánar, þannig að brotaþoli hefði legið og ákærði setið á rúmstokknum með höndina í klofinu á henni. Þá hefði þetta runnið betur upp fyrir vitninu, hún orðið fyrir áfalli og ekki vitað hvað hún ætti að gera. Vitnið kvað nokkurn tíma hafa liðið áður en hún hefði haft kjark í sér til að ræða við brotaþola, en hún hefði gert það milli jóla og nýárs, e.t.v. 2-3 mánuðum eftir að A hefði sagt henni frá atburðinum. Þetta hefði verið erfitt mál enda ákærði skyldur þeim og brotaþoli ekki nema 9 eða 10 ára. Hún hefði gætt þess að þær væru tvær einar heima þegar hún ræddi við dóttur sína svo þær yrðu ekki truflaðar. Brotaþoli hefði opnað sig fyrir henni og sagt henni frá því að þetta snerist um Barbie-leiki. Þegar það hefði átt að vera komin nótt í leiknum hefðu þau ákærði verið saman í herbergi og D í öðru herbergi og þá hefði þetta skeð. Brotaþoli hefði lýst þessu þannig að ákærði hefði snert kynfæri hennar með fingri. Hún hefði lýst því hvað ákærði væri með ógeðslegar neglur og að þetta hefði verið vont. Eftir að brotaþoli hefði lýst þessu hefði vitnið spurt hana hvort ákærði hefði bara notað fingur eða hvort eitthvað meira hefði gerst. Y hefði neitað því. Hún hefði sagt að þetta hefði gerst oft. Vitnið sagði brotaþola hafa sagt sjálfstætt frá þessu, þ.e. hún hefði ekki þurft að leiða hana áfram með spurningum. Vitnið tók fram, að til þess að taka af allan vafa hefði hún spurt dóttur sína hvort fleiri hefðu gert henni eitthvað af þessu tagi, þ. á m. hvort pabbi hennar hefði gert henni eitthvað. Dóttir hennar hefði neitað því að aðrir hefðu gert henni nokkuð. Aðspurð sagðist vitnið ekki hafa haft rænu á því að fara með dóttur sína til læknis eftir þetta til að athuga hvort meyjarhaft hennar væri rofið.

Vitnið sagði að þær brotaþoli og D hefðu oft leikið með Barbie- og Bratz-dúkkur og að ákærði hefði stundum farið í Barbie-leik með stúlkunum. Vitnið kvaðst ekki hafa tengt þetta neinum kynlífsleikjum heldur hefði hún bara hugsað með sér að það væri gott að ákærði gæti leikið við þær. Leikurinn hefði oftast verið í herbergi brotaþola en einnig víðar í húsinu. Vitnið kvaðst strax hafa trúað dóttur sinni, enda hefði brotaþoli aldrei logið að henni. Hún hefði sagt eiginmanni sínum frá því sem brotaþoli hefði sagt, en fleirum hefði hún ekki sagt frá þessu. Hún hefði ekki rætt þetta við ákærða, né heldur við systur sína, móður ákærða, fyrr en eftir að A hefði sagt félagsmálayfirvöldum frá atburðinum síðastliðið haust. Hefði hún ekki treyst sér til að ræða þetta við systur sína sökum tengslanna við þau ákærða. Hún hefði hins vegar alltaf gætt dóttur sinnar vel eftir þetta og gætt þess að hún væri ekki ein með einum eða neinum. Þá hefðu þau A sagt C að hafa vakandi auga með systur sinni en ekki taldi vitnið að þau hefðu sagt honum frá því sem Y hefði sagt.

Vitnið taldi ákærða ekki hafa komið eins oft inn á heimilið og áður eftir að brotaþoli hefði sagt henni frá þessu, enda hefði C fljótlega eftir það farið að leigja með unnustu sinni og síðan hefðu ákærði og unnusta hans flutt frá ....

Vitnið kvaðst ekki hafa rætt þessi mál aftur við dóttur sína svo nákvæmlega eins og í fyrsta sinnið, en þetta hefði nokkrum sinnum komið til tals og þá hefði dóttir hennar alltaf talað um Barbie-leik í þessu sambandi. Þegar málið hefði komið upp þar sem brotaþoli var talin gerandi í máli fjögurra stúlkna, hefðu þau A spurt hana hvort það mál gæti tengst eitthvað því sem ákærði hefði gert henni en hún hefði ekki talið svo vera. Vitnið sagði brotaþola hafa verið mjög óörugga eftir að þetta gerðist og ekki hafa mátt sjá af móður sinni. Þá hefði hún verið mjög neikvæð í garð karlmanna og hún væri í meðferð við því. Brotaþoli hefði leitað meira til hennar en föður síns, en það gæti skýrst af því að faðir hennar hefði verið mikið á sjó.

Vitnið taldi tvær tölvur hafa verið á heimilinu á árunum 2002-2003. Tölva þeirra A hafi verið staðsett niðri og tölva C líklega verið fyrst niðri í endaherberginu en síðan verið færð upp. Vitninu var sýnd grunnteikning af neðri hæð hússins að ... á dómskjali nr. IV.3.1 og spurð um herbergjaskipan á árunum 2002-2003. Sagði hún að herbergi sem þar er merkt sem herbergi eldri sonar þeirra, C, hefði fyrst verið hjónaherbergi en þau hefðu síðan flutt hjónaherbergið á efri hæð hússins til að koma öllum börnunum fyrir á neðri hæðinni. Á nokkurra mánaða tímabili hefði herbergjaskipanin verið með þeim hætti sem lýst væri á teikningunni. Þegar C hefði hafið nám við Verkmenntaskólann á Akureyri hefðu þau A flutt hjónaherbergið aftur niður í herbergið sem merkt væri honum á teikningunni. Eftir að C hafi hætt í verkmenntaskólanum og komið heim aftur hefði hann fengið herbergi á efri hæðinni.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 6. nóvember 2007, sem er í megindráttum í samræmi við ofangreint. Þar sagðist hún þó ekki hafa séð sjálf til ákærða í Barbie-leik við dóttur sína eða D, en sagðist minnast þess að eitt sinn hefði hún verið á tali við ákærða í eldhúsinu þegar D hefði komið til hans og spurt hann hvort hann vildi koma í Barbie-leik og hefði hann þá farið með D.

C gaf skýrslu fyrir dóminum gegnum síma. Hann sagði þá ákærða hafa verið bestu vini í efri bekkjum grunnskóla, eftir að ákærði flutti á ... Þeir hefðu mikið spilað tölvuleiki saman, bæði heima hjá vitninu og heima hjá ákærða, ýmist tveir eða með fleiri vinum. Þeir hefðu notað eina tölvu og skipst á að spila tölvuleiki. Meðan annar hefði spilað hefði hinn ýmist setið með eða brugðið sér frá. D, systir ákærða, hefði stundum verið heima með brotaþola á þessum tíma. C minntist þess ekki að ákærði hefði verið að leika við brotaþola eða D í Barbie-leik og taldi það mjög ólíklegt. Hann kannaðist ekki við að ákærði hefði einhvern tímann sagst ætla í Barbie-leik með stúlkunum. Vitnið minntist þess að hafa tvisvar sinnum passað brotaþola meðan foreldrar þeirra hefðu farið út að skemmta sér en kvaðst ekki minnast þess að ákærði hefði verið með honum að passa.

C sagði það hafa komið honum mjög á óvart þegar honum hafi verið sagt frá því sem gerst hefði eftir að málið kom upp. Brotaþoli hefði aldrei sagt honum frá þessu. Þar sem hann hefði ekki vitað af þessu kannaðist hann ekki við að hafa reynt að segja móður þeirra frá þessu. Hann hefði hins vegar rætt það fyrir u.þ.b. tveimur árum við móður þeirra að brotaþoli væri lokuð og mikil mömmustelpa miðað við D frænku þeirra. Hann kvaðst muna eftir því að hafa verið beðinn að gæta vel að brotaþola, en hann hefði skilið það svo að hann ætti að gæta hennar betur en E, yngri bróður vitnisins, enda væri brotaþoli yngri en E.

C sagðist hafa tekið eftir breytingu á hegðun brotaþola, líklega um það leyti sem þetta ætti að hafa gerst, sem hefði falist í því að hún hefði orðið hræddari við hann sjálfan, ákærða, E og fleiri stráka á þeirra aldri. Hún hefði virkað feimin, lokuð og smeyk við stráka, þ. á m. við einn vin C sem hún hefði þó þekkt allt frá barnæsku. Hann hefði ekki tekið eftir því að þetta beindist sérstaklega að ákærða heldur strákum almennt. Hann hefði tengt þetta við það að brotaþoli hefði verið að ganga í gegnum einhverja þroskabreytingu.

Vitnið kvaðst ekki hafa tekið eftir breytingum á framkomu foreldra hans í garð ákærða á þessum tíma, nema að því leyti að faðir hans hefði tekið harðar á því að þeir ákærði væru ekki alltaf í tölvuleikjum. Hann hefði ekki heyrt foreldra sína ásaka ákærða um neitt eða skamma hann, nema fyrir það að vera alltaf í tölvuleikjum. Það hefði alltaf verið mikill samgangur milli fjölskyldna þeirra ákærða og það hefði ekki breyst á þessum tíma. Ákærði hefði þó komið minna á heimilið eftir að hann hefði kynnst unnustu sinni. Þá hefði ákærði eytt meiri tíma með henni og þeir hætt að hanga í tölvuleikjum.

C kvaðst hafa átt herbergi á neðri hæð hússins, við hliðina á baðherberginu, sem áður hefði verið hjónaherbergi, en þetta hefði breyst þegar hann fór í verkmenntaskólann. Herbergjaskipan hefði oft breyst og hann raunar verið í öllum herbergjum hússins. Hann kvaðst ekki kannast við gælunafnið B-kk-nf eða að ákærði hefði verið kallaður því nafni. Ákærði hefði verið kallaður B-kk-nf.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 20. febrúar 2008, sem er í megindráttum í samræmi við skýrslu hans hér fyrir dómi.

D, systir ákærða, sagðist oft hafa leikið sér við brotaþola, bæði heima hjá sér og henni. Þær hefðu leikið ýmsa leiki, þ. á m. Barbie-leik. Tvær tölvur hefðu verið á heimili brotaþola, ein inni í hjónaherberginu og ein inni hjá C. Þær hefðu stundum verið í tölvunni í hjónaherberginu. Minnti vitnið að hjónaherbergið hefði verið á neðri hæð hússins. Þegar þær hefðu verið í Barbie-leik hefðu þær leikið sér í herbergi brotaþola en líka um allt húsið. Stundum hefðu þær leikið að þær eða dúkkurnar þeirra ættu heima í sitt hvoru herberginu og stundum hefði komið nótt í leiknum. E, bróðir brotaþola, og F, bróðir vitnisins, hefðu stundum leikið með þeim og þá leikið með Actionman-dúkkur. C og ákærði hefðu aldrei leikið með þeim. Hún sagðist ekki vita til þess að ákærði hefði leikið með brotaþola í Barbie-leik. Þær brotaþoli hefðu verið og væru ennþá góðar vinkonur en brotaþoli hefði aldrei sagt henni að ákærði hefði gert henni eitthvað.

G, móðir ákærða, sagðist hafa flutt með fjölskyldu sína til ... haustið 2000. Hún rakti í grófum dráttum hvað ákærði hefði haft fyrir stafni frá þeim tíma og út árið 2003. Hún sagði að ákærði hefði verið 15 ára þegar þau fluttu til ... og byrjað í 10. bekk grunnskóla þá um haustið. Vorið eftir hefði hann farið suður og dvalið hjá vini sínum og verið í unglingavinnu um sumarið. Hann hefði komið heim til ... í september og unnið við fiskverkun fram að jólum 2001. Ákærði hefði síðan dvalið hjá systur sinni og ömmu í Reykjavík til að taka bílpróf frá því snemma ársins 2002 fram í mars eða apríl sama ár, en þá hefði hann komið aftur til ... og verið í vinnu fram á haust. Þeir ákærði og C hefðu síðan báðir verið í Verkmenntaskólanum á Akureyri haustið 2002, en komið heim um jólin það ár og hætt frekara námi. Ákærði hefði stundað vinnu á ... árið 2003 og leigt litla íbúð þá um haustið. Hún sagði að ákærði hefði kynnst kærustu sinni á árinu 2004 og að þau hefðu fljótlega farið að búa saman.

Vitnið sagði að þeir ákærði og C hefðu verið mikið saman á þessum tíma, bæði heima hjá C og heima hjá vitninu. D og brotaþoli hefðu sömuleiðis leikið sér mikið saman á báðum stöðum. Yngri sonur hennar, F, hefði einnig stundum leikið við E bróður brotaþola og C. Vitnið sagðist aldrei hafa séð ákærða eða C leika með stúlkunum í Barbie-leik og heldur aldrei hafa heyrt af slíku, hvorki frá D né brotaþola.

Vitnið sagði að samskipti þeirra systranna og fjölskyldna þeirra hefðu alltaf verið góð og ekki breyst neitt á árunum 2002 eða 2003. Samgangur hefði verið mikill og fjölskyldurnar heimsótt hvor aðra og farið í ferðalög saman, síðast á Laugavatn sumarið 2007. Sagði vitnið að henni þætti mjög einkennilegt að systir hennar hefði ekki sagt henni frá þessu fyrr. Hún kvaðst ekki hafa merkt neina breytingu á hegðun brotaþola á þessum tíma.

H, unnusta ákærða, sagðist hafa kynnst ákærða í mars 2004 og þau hefðu byrjað að búa saman stuttu síðar. Hún hefði verið tíður gestur á heimili fjölskyldunnar að ... á þeim tíma, enda hefði vinkona hennar verið unnusta C. Hún sagðist ekki hafa fundið fyrir öðru en elskulegheitum frá allri fjölskyldunni í garð ákærða. Hún kvaðst ekki hafa fundið fyrir neinu óeðlilegu í framkomu brotaþola í garð ákærða á þessum tíma. Brotaþoli hefði brosað við þeim og stundum hoppað í fang ákærða. Foreldrar C hefðu látið þeim ákærða húsgögn í té þegar þau fóru að búa saman. Eftir að þau ákærðu fluttu suður hefðu þau hitt fjölskylduna a.m.k. tvisvar sinnum, m.a. hefði fjölskyldan heimsótt þau á heimili þeirra ákærða. Hún hefði ekki fundið fyrir neinu óvenjulegu í framkomu brotaþola eða foreldra hennar í garð þeirra þá.

Á-kk-nf B-kk-nf, fyrrverandi ráðgjafi hjá Félagsþjónustu Fljótsdalshéraðs, lýsti aðkomu sinni að barnaverndarmáli þar sem brotaþoli hefði verið talin hafa áreitt aðrar stúlkur kynferðislega. Í viðtali sem hann hefði átt við foreldra brotaþola vegna þess hefði faðir hennar greint frá því að brotaþoli hefði sjálf orðið fyrir kynferðisbroti. Sagði vitnið það hafa verið mat hans og samstarfsfélaga hans að ástæða væri til að óska eftir lögreglurannsókn vegna þessa. Ekki hefði verið rætt við brotaþola sjálfa um þann atburð sem faðir hennar hefði skýrt frá. Vitnið minnti að faðir stúlkunnar hefði sagst hafa rætt við stúlkuna strax eftir atburðinn og við það væri átt í greinargerð vitnisins, dómskjal nr. I.3, bls. 2, þar sem segði að A hefði rætt við dóttur sína og hún staðfest að þetta hefði gerst.

Þ-kvk-nf S-kvk-nf E-kvk-nf, sálfræðingur hjá Barnahúsi, gaf skýrslu fyrir dóminum gegnum síma. Hún kvaðst hafa hitt brotaþola þrisvar sinnum og lýsti þeirri meðferð sem stúlkan hefði fengið hjá henni. Helstu einkenni brotaþola væru kvíði og óöryggi og kvaðst vitnið hafa beitt hugrænni atferlismeðferð til að vinna gegn því. Vitnið sagði brotaþola sýna einkenni sem algeng væru meðal þeirra sem orðið hefðu fyrir kynferðisbroti, þ.e. óöryggi, kvíða og brotna sjálfsmynd, enda þótt hún uppfyllti ekki greiningarskilmála fyrir kvíðaröskun. Einnig væri markaleysi í kynferðislegri hegðun einkenni barna sem orðið hefðu fyrir kynferðisbroti, en brotaþola hefði einmitt verið vísað í Barnahús vegna máls þar sem hún hafi verið talin gerandi að kynferðisbroti. Meðferðin hefði beinst að henni sem þolanda brots. Vitnið sagði erfitt að segja til um það hvort brotaþoli myndi jafna sig. Hún væri einmitt að komast á kynþroskaskeið, en þá komi einkenni kynferðisbrota oft sterkar fram og börnum fari þá oft að líða verr. Hvað framtíðina varðaði væri algengt að konur fyndu fyrir óöryggi þegar þær færu að stunda kynlíf seinna meir og þegar þær gengju í gegnum meðgöngur og fæðingar. Einkenni kynferðisbrota væru þó mjög persónubundin. Aðspurð sagði vitnið það eitt einkenna hjá stúlkum sem yrðu fyrir kynferðisbrotum af hálfu karla að þær bæru minna traust til karla og þá sérstaklega karla eða drengja á aldri við þann eða þá sem fremdu brotin. Þá sagði vitnið það þekkt að þegar kynferðisbrot kæmust upp og ef börnum fyndist ekki rétt brugðist við, þá fælist í því trúnaðarbrot. Ef faðir brotaþola teldi hegðun hennar gagnvart sér hafa breyst eftir að hann kom að henni og ákærða, þá gæti vel verið að henni fyndist hann hafa brugðist sér.

Vitnið sagðist byggja sínar niðurstöður á samtölum við brotaþola sjálfa og móður hennar, sem og á sálfræðilegum spurningalistum. Vitnið sagðist ekki enn hafa rætt sjálft brotið í neinum smáatriðum við brotaþola, þær hefðu meira rætt hvernig henni liði núna og hvernig henni hefði liðið í aðstæðunum. Brotaþoli hefði lýst ákveðnum tilfinningum og líðan í sambandi við brotið en vitnið taldi almennt að slíkt yki trúverðugleika frásagna barna.

III.

Niðurstaða.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök að hafa á árinu 2002 eða 2003, káfað á kynfærum Y, sem fædd er 1995, og sett fingur í leggöng hennar. Á þessi misnotkun að hafa átt sér stað á heimili brotaþola.

Við munnlegan málflutning kom fram af hálfu ákæruvalds að aðeins væri ákært fyrir það atvik, sem talið væri að faðir brotaþola hefði orðið vitni að á árinu 2002 eða 2003, en þá hefði ákærði verið 17 eða 18 ára gamall og því sakhæfur.

Ákærði hefur staðfastlega neitað öllum sakargiftum.

Við mat á framburði brotaþola ber að hafa í huga að hún er ung að árum og að fimm til sex ár eru síðan ætluð misnotkun á að hafa átt sér stað. Engu að síður verður ekki fram hjá því litið að ýmis atriði í framburði brotaþola eru ekki í samræmi við skýrslur vitna í málinu.

Faðir brotaþola hefur borið um það að hafa séð, inn um opnar dyr á hjónaherbergi á heimili sínu, brotaþola liggja á bakinu og ákærða með höndina í klofinu á henni. Taldi hann víst að brotaþoli og ákærði hefðu bæði orðið hans vör því þau hefðu stokkið á fætur og farið inn í sitt hvort herbergið. Stuttu síðar hefði hann farið til dóttur sinnar, sem hefði verið skælandi inni í herberginu sínu, og rætt eitthvað við hana, en þó ekki um atvikið. Hélt faðir brotaþola að þetta hefði átt sér stað annaðhvort árið 2002 eða 2003.

Brotaþoli, sem samkvæmt ofangreindu hefur verið 7 eða 8 ára gömul þegar umrætt atvik á að hafa átt sér stað, kvaðst hins vegar ekki minnast þess að nokkur hefði séð til þeirra ákærða eða komið að þeim þegar ákærði hefði verið að káfa á henni. Sérstaklega aðspurð kvaðst hún ekki minnast þess að faðir hennar hefði komið að þeim við slíkar aðstæður.

Brotaþoli sagðist hins vegar muna eftir að hafa heyrt föður sinn skamma ákærða og ákærða afsaka sig og segja að hún hefði viljað þetta. Faðir brotaþola kannaðist hins vegar ekki við að hafa skammað ákærða í kjölfar fyrrgreinds atviks og sagðist raunar ekki hafa rætt atburðinn við ákærða fyrr en í nóvember síðastliðinn. Móðir brotaþola staðfesti og hér fyrir dómi að hafa ekki rætt þetta atvik við ákærða fyrr en eftir að málið kom upp síðastliðinn vetur. Þá kom fram hjá föður brotaþola að eiginkona hans hefði í fyrstu viljað þagga málið niður. Þá kannaðist bróðir brotaþola, C, ekki við hafa heyrt foreldra sína ásaka ákærða um nokkuð eða skamma hann, nema fyrir það eitt að vera alltaf í tölvunni. Fyrrgreindur framburður brotaþola fær því hvorki stuðning í framburði foreldra hennar né bróður.

Brotaþoli hefur lýst því að ákærði hafi stundum leikið sér að Barbie-dúkkum með henni og D, systur ákærða, á heimili hennar og að ætluð misnotkun hafi átt sér stað í tengslum við þann leik. Móðir brotaþola bar einnig um það fyrir dóminum að ákærði hefði stundum leikið sér að Barbie-dúkkum með stúlkunum og faðir brotaþola taldi sig einnig minnast þess. Faðirinn minntist hins vegar ekkert á það í skýrslu sinni hjá lögreglu og móðir brotaþola bar um það hjá lögreglu að hún hefði ekki séð til ákærða í slíkum leik með stúlkunum, en kvaðst minnast þess að hafa einu sinni heyrt D biðja hann um að koma í Barbie-leik. Ákærði kvaðst muna eftir að brotaþoli og systir hans, D, hefðu stundum verið í Barbie-leik, en neitaði því að hafa tekið þátt í slíkum leik með þeim. Hann sagði að stúlkurnar hefðu stundum sóst í að hanga yfir þeim C, en þeir hefðu iðulega rekið þær út úr herberginu þar sem þeir voru.

Brotaþoli hefur og borið um það að C hafi vitað að ákærði tæki þátt í Barbie-leik með þeim frænkum því hún hefði stundum heyrt ákærða segja C frá því að hann ætlaði að fara niður í Barbie, en C hefði þá verið í tölvunni á efri hæðinni. C minntist þess hins vegar ekki að hafa orðið var við að ákærði væri í Barbie-leik með brotaþola og D og kvaðst telja ólíklegt að það hefði gerst. Þá kannaðist hann ekki við að ákærði hefði nokkurn tíma látið hann vita af því að hann ætlaði í Barbie-leik með litlu stelpunum. D, systir ákærða, kannaðist heldur ekki við að ákærði hefði tekið þátt í Barbie-leik með henni og brotaþola. Þá sagðist hún ekki vita til þess að ákærði og brotaþoli hefðu verið í slíkum leik saman. Hún sagði að E, yngri bróðir brotaþola, og F, yngri bróðir sinn, hefðu hins vegar stundum tekið þátt í slíkum leik með þeim frænkum. Hún staðfesti að í leiknum hefðu dúkkurnar stundum átt heima í sitt hvoru herberginu og stundum hefði komið nótt í leiknum. Framburður vitnisins var skýr og trúverðugur að mati dómsins. Móðir ákærða kvaðst aldrei hafa séð ákærða eða C leika með stúlkunum í Barbie-leik og kvaðst aldrei hafa heyrt af slíku, hvorki frá D né brotaþola.

Fram hefur komið að þeir frændur ákærði og C vörðu miklum tíma saman á þessum tíma enda jafnaldrar og bestu vinir að eigin sögn. Þykir framburður C um að hann kannist ekki við að ákærði hafi tekið þátt í Barbie-leik með stúlkunum veikja framburð brotaþola.

Brotaþoli sagðist aldrei hafa rætt þetta mál við bróður sinn, C, en kvaðst halda að hann hefði vitað af þessu þar sem hann hefði alltaf verið að kalla á ákærða þegar ákærði hefði verið í Barbie-leik með henni og D. Þá sagði hún að C hefði reynt að segja móður þeirra frá þessu en hún hefði ekki trúað honum. C staðfesti að brotaþoli hefði aldrei sagt sér frá ætlaðri misnotkun og þar sem hann hefði ekki vitað af henni kannaðist hann ekki við að hafa reynt að segja móður sinni frá misnotkuninni. Framburður C var skýr og greinargóður og í samræmi við framburð hans hjá lögreglu. Telur dómurinn framburð hans mjög trúverðugan.

Loks kvaðst brotaþoli telja að hún hefði verið þriggja eða fjögurra ára þegar ákærði hefði káfað á henni fyrst. Einnig kom fram hjá brotaþola að þetta hefði gerst á heimili hennar þegar ákærði hefði verið í heimsókn hjá C bróður hennar, en ákærði hefði verið tíður gestur á heimilinu. Brotaþoli er fædd 1995 og samkvæmt framburði hennar hefur ætluð misnotkun því hafist á árinu 1998 eða 1999. Fram hefur hins vegar komið að ákærði flutti til ... haustið 2000 og hóf þá nám í 10. bekk grunnskóla. Framburður brotaþola um að misnotkunin hafi hafist þegar hún var þriggja eða fjögurra ára gömul fær því trauðla staðist. Þá hefur brotaþoli borið um það að ákærði hafi hætt að káfa á henni um það leyti sem hún byrjaði í skóla, en þá hefði ákærði verið byrjaður að vera með konunni sinni og þau farin að búa saman. Eins og áður greinir er brotaþoli fædd 1995 og hefur því byrjað í skóla haustið 2001. Þá hefur komið fram að ákærði kynntist konu sinni í mars 2004 og hóf sambúð með henni skömmu síðar. Tvö og hálft ár liðu því frá því að brotaþoli byrjaði í skóla og þar til ákærði kynntist konu sinni. Aftur gætir því þarna ósamræmis í framburði brotaþola. Þykir þetta sömuleiðis draga úr trúverðugleika framburðar hennar.

Ákærði sagði að engin breyting hefði orðið á samskiptum hans við fjölskyldu brotaþola á þessum árum, þ.e. 2002 og 2003, og sagðist ekki hafa fundið fyrir neinni viðhorfsbreytingu í sinn garð hjá foreldrum brotaþola. Þá sagðist hann ekki hafa fundið að brotaþoli forðaðist hann á nokkurn hátt. Þessi framburður ákærða fær stuðning í framburði C og þá er ekki að merkja af framburði foreldra brotaþola að samskipti á milli fjölskyldnanna hafi breyst eftir áðurgreint atvik. Framburður ákærða þykir greinargóður og hefur ekkert komið fram í málinu, sem er til þess fallið að draga trúverðugleika hans í efa.

Eins og áður greinir kvaðst faðir brotaþola hafa séð að ákærði var með höndina í klofi brotaþola í greint sinn, en kvaðst þó ekki hafa séð nákvæmlega hvar eða hvort hann var með höndina innan eða utan klæða. Framburður vitnisins er því ekki ljós að þessu leyti. Þá er til þess að líta að framburður föðurins kom fyrst fram eftir að mál brotaþola, þar sem hún var talin vera gerandi í kynferðismáli, kom til athugunar hjá félagsmálayfirvöldum. Eins og áður greinir fær þessi framburður föður brotaþola ekki stuðning í framburði brotaþola sjálfs eða ákærða, sem hefur eindregið neitað allri sök í málinu. Þrátt fyrir að brotaþoli beri ýmis einkenni kynferðislegrar misnotkunar þykir með vísan til framangreinds og annars ósamræmis, sem er á framburði brotaþola og annarra vitna, ekki talið sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi þá sem greinir í ákæru. Ber því að sýkna ákærða af refsikröfu ákæruvalds í máli þessu.

Með hliðsjón af málsúrslitum og með vísan til 3 mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 er bótakröfu Y vísað frá dómi.

Sakarkostnaður að fjárhæð 877.339 krónur, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda og þóknun réttargæslumanns, sem eru ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem nánar greinir í dómsorði, greiðist úr ríkissjóði

Dóm þennan kveða upp R-kvk-nf B-kvk-nf dómstjóri, Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari og I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af refsikröfu ákæruvalds.

Bótakröfu Y er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður að fjárhæð 877.339 krónur, þar af málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef Á-kk-ef hdl., að fjárhæð 613.536 krónur og útlagður kostnaður hans að fjárhæð 41.635 krónur, svo og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, E-kvk-ef D-kvk-ef P-kvk-ef hdl., að fjárhæð 207.168 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Á-kvk-nf G-kvk-nf

I-kk-nf E-kk-nf