E-362/2022

I.

Mál þetta er höfðað með birtingu stefnu þann 30. ágúst 2022 og þingfest 2. september sama ár. Stefnandi er ELVA lögmenn slf., [...], með aðsetur að Krossalind 29 í Kópavogi. Stefndi er H-kk-nf H-kk-nf, [...].

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 993.860 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38./2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. maí 2022 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu.

Stefndi gerði upphaflega kröfu um að málinu yrði vísað frá og var sú krafa tekin til meðferðar um hana eina samkvæmt heimild í 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var kröfu um frávísun hafnað með úrskurði sem kveðinn var upp þann 1. febrúar síðastliðinn. Endanlegar kröfur stefnda eru að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og að honum verði tildæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda samkvæmt mati dómsins. Eins og síðar greinir verður greinargerð stefnda einnig skilin þannig og með vísun í greinargerð sem lögð varfram um frávísunarkröfu, að höfð sé uppi gagnkrafa til skuldajafnaðar.

II.

Mál þetta er risið af skuld sem stefnandi hefur krafið stefnda um vegna lögmannsþjónustu, en dómkröfur stefnanda saman standa af nokkrum liðum. V arðar málið reikning að fjárhæð 9 93.860 krónur sem stefnandi kveður vera skuld sem ekki hafi fengist greidd af stefnda, en honum hafi verið gerður reikningur fyrir vinnu fyrirsvarsmanns og starfsmanns. Reikningur þessi, sem gefinn var út 20. maí 2022 með gjalddaga 23. maí sama ár, hafi verið vegna vinnu í nokkrum aðgreindum málum sem stefnandi hafi tekið að sér fyrir stefnda að beiðni hans. Liggja fyrir vinnuskýrslur vegna reikningsins.

E-kvk-nf Ó-kvk-nf S. W-kk-nf, lögmaður og fyrirsvarsmaður stefnanda, kveðst hafa verið verjandi stefnda í sakamálinu nr. S - 78/2019. Stefndi hafi verið sýknaður að hluta en sakfelldur fyrir tiltekna ákæruliði. Stefndi hafi falið henni að óska eftir leyfi til áfrýjunar dómsins til Landsréttar og liggur fyrir umsókn um slíkt leyfi. Hafi stefnandi unnið og skráð 19,5 klukkustundir þar sem tímagjald hafi verið 19.000 krónur. Þóknun vegna verksins hafi því verið 459.420 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Vinna annars lögmanns samkvæmt tímaskýrslu hafi ekki fallið undir þetta mál. Á vinnuskýrslu sem liggur fyrir í málinu er tilgreind 20 klukkustunda vinna, ýmist með tímagjaldinu 19.000 krónur eða 25.000 krónur, en samtals nemur kostnaður fyrir vinnuna 534.440 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Starfsmaður stefnanda hafi jafnframt gætt hagsmuna stefnda í öðrum málum sem lögmaður hans og skráð tíma vegna þeirra í vinnuskýrslur. Er getið um vinnu vegna kröfu um miskabætur vegna ákeyrslu, mætt hafi verið í matsmáli vegna landamerkjadeilu, bótakrafa sett fram vegna ólögmætrar friðhelgis- og frelsisskerðingar, viðvik unnin vegna lóðarleigu og skipulagsmála auk þess sem vinna hafi farið í fund im eð stefnda um stöðu mála. Nánar greinir stefnandi þannig frá þessu málum:

Stefnandi kveður E-kvk-þf Ó-kvk-þf S. W-kvk-þf hafa verið lögmann stefnda, sem brotaþola í landsréttarmálinu nr. 609/2019 og í héraðsdómsmálinu nr. 293/2018. Mismunur hafi verið á dæmdum málskostnaði og skráðum og unnum tímum eftir vinnuskýrslum. Hafi hann numið 248.310 krónum með virðisaukaskatti. Stefndi hafi einnig falið stefnanda að krefjast greiðslu miskabóta úr „ Bótasjóði ríkisins“. Lögmaðurinn hafi gert kröfu um 50.000 krónur í umsýslukostnað vegna bótakröfunnar með samþykki stefnda. Hafi lögmaðurinn ákveðið að reikningsfæra fjögurra klukkustunda vinnu fyrir þetta verk eins og fram komi á vinnuskýrslu þrátt fyrir að vinnan hafi verið meiri. Tímagjald lögmannsins hafi verið 19.000 krónur og þóknun fyrir verkið því samtals 94.240 krónur með virðisaukaskatti. Inn í þeirri fjárhæð sé umsýslukostnaður vegna miskabóta-kröfunnar að fjárhæð 50.000 krónur eins og fram komi á kröfubréfi. Hafi stefnda því verið gefinn afsláttur að fjárhæð 204.070 krónur þar sem þóknun hans hafi átt að vera kr. 298.310 með virðisaukaskatti (248.310 + 50.000).

Stefnandi greinir svo frá að A hafi gætt hagsmuna stefnda í ágreiningsmáli um landamerki á milli jarða í Langholti. Hafi lögmaður sá óskað eftir að starfsmaður stefnanda sækti þing fyrir sig vegna matsmálsins í Héraðsdómi Suðurlands. Starfsmaðurinn hafi unnið og skráð eina klukkustund fyrir vinnu vegna málsins með 25.000 króna endurgjaldi vegna málsins og í samráði við A. Venjulegt tímagjald stofunnar hafi á þessum tíma verið 27.500 krónur. Þóknunin hafi þá numið 31.000 krónum með virðisaukaskatti.

Stefndi hafi þann 15. mars 2019 falið E-kvk-þgf Ó-kvk-þgf S. W-kvk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnanda aðgera kröfu um miska- og skaða bætur fyrir ólögmæta friðhelgis- og frelsisskerðingu.

Liggur fyrir umboð og bréf til ríkislögmanns, dags. 24. september 2021 vegna þessarar þjónustu. Hafi lögmaðurinn unnið sem nam sjö og hálfri klukkustund við þessa kröfugerð og skráð þá vinnu með tímagjaldinu 19.000 krónur. Þóknunin hafi því numið 176.700 krónum með virðisaukaskatti.

Stefnandi greinir svo frá að stefndi hafi leitað til stefnanda vegna misræmis sem verið hafi á hreppamörkum milli Flóahrepps og Grímsnes- og Grafningshrepps er varðað hafi land stefnda. Jafnframt hafi hann leitað til stefnanda vegna skráningar lóðar og lóðarleigu. Hafi stefndi óskað eftir því að stefnandi setti sig í samband við skipulagsfulltrúa vegna málsins (dskj. nr. 21). Hafi lögmaðurinn unnið og skráð tvær og hálfa klukkustund vegna málsins á tímagjaldinu 25.000 krónur, en venjulegt tímagjald lögmannsstofunnar hafi á þessum tíma verið 27.500 krónur. Þóknun vegna þessa verks hafi því numið 77.500 krónum með virðisaukaskatti.

Í stefnu kemur fram að stefndi hafi reglulega komið við hjá stefnanda og viljað ræða málin sín og önnur mál. Ekki hafi hver og einn fundur verið skráður en uppsafnaður tími vegna funda skráður við og við. Farið hafi verið varlega í að skrá tíma vegna funda, en unnar hafi verið og skráðar fimm vinnustundir með 25.000 króna tímagjaldi, þegar venjulegt tímagjald hafi verið 27.500 krónur. Þóknun vegna þessa hafi því numið 155.000 krónum með virðisaukaskatti.

Samkvæmt ofangreindu sundurliðar stefnandi kröfu sína þannig:

Áfrýjunarleyfi: 459.420 krónur

Ákeyrsla/bótakrafa: 94.240 krónur

Matsmál fyrirtaka: 31.000 krónur

Bótakrafa ríkisl.: 1 76.700 krónur

Skipulagsmál: 77.500 krónur

Fundir: 155.000 krónur

Samtals: 993.860 krónur

Stefnandi kveður stefnda hafa fengið greiddar miskabætur að fjárhæð 1.634.117 krónur vegna dóms Landsréttar í máli nr. 609/2019 þann 7. apríl 2022. Munnlegt samkomulag hafi tekist um að vinna í þágu stefnda yrði greidd þegar stefndi fengi miskabætur úr „ Bótasjóði ríkisins“ og hafi stefnandi óskað eftir því við stefnda að fá að skuldajafna bótum á móti ógreiddri vinnu í þágu stefnda, sbr. vinnuskýrslur sem liggi fyrir. Þrátt fyrir munnlegt samkomulag þar um hafi stefndi hafnað þvímeð bréfi en það liggur fyrir meðal málsgagna. Stefndi sé hvorki með farsíma né tölvupóst. Hafi stefnandi óskað eftir formlegri afstöðu stefnda til vinnuskýrslna í rekjanlegu bréfi, dags. 6. maí 2022 (dskj. nr. 6). Stefnda hafi gefist kostur á að koma með athugasemdir við vinnuskýrslur fyrir 20. sama mánaðar. Bréfið hafi verið afhent stefnda 11. maí 2022 samkvæmt staðfestingu frá Póstinum. Engar athugasemdir hafi borist frá stefnda og hafi hann ekki mótmælt vinnuskýrslunum og telur stefnandi þær því samþykktar. Reikningurinn að fjárhæð 993.860 með virðisaukaskatti hafi verið gefinn út 20 maí á grundvelli vinnuskýrslna. Hafi skuldin samkvæmt honum ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé stefnanda nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

III.

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að lögmenn eigi rétt á að áskilja sér hæfilegt endurgjald fyrir störf sín í þágu umbjóðanda, sbr. 24. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn.

Vinnuskýrslur þær sem reikningur er reistur á tilgreini hæfilegt endurgjald fyrir þá vinnu sem starfsmaður stefnanda hafi unnið í þágu stefnda að hans beiðni. Beri að leggja þær vinnuskýrslur til grundvallar þar sem stefndi hafi ekki mótmælt þeim þegar sérstaklega var leitað eftir athugasemdum frá honum við þær. Stefnandi byggir á þeirri meginreglu kröfuréttar að kröfuhafi sem ekki hefur fengið fullar efndir, eigi kröfu á hendur skuldara um það sem vangreitt er. Hafi þessari meginreglu verið slegið fastri í dómum Hæstaréttar, t. d. í máliréttarinsnr. 600/2011, í máli nr. 464/2012 og í máli nr. 50/2013.

Um frekari lagarök vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um skuldbindingargildi loforða og réttar efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái meðal annars lagastoð í 45., 47. og 54. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, laga nr. 42/2000 um þjónustukaup og almennra reglna kröfuréttar um efndir samnings. Vísar stefnandi sem fyrr til 24. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn og reglna dómstóla sýslunnar nr. 2/2021 um málsvarnarlaun eða þóknun til verjanda og þóknun til réttargæslumanna o. fl. varðandi tímagjald lögmannsins. Um gjalddaga kröfunnar er einkum vísað til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000. Kröfur um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, með síðari breytingum og kröfu um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV.

Stefndi lagði sem fyrr segir fram greinargerð og krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi, sbr. heimild í 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991. Eftir að kröfu þeirri hafði verið hafnað lagði stefnandi fram greinargerð þar sem krafist var sýknu og málskostnaðar úr hendi stefnanda. Stefndi, sem er ólöglærður, fékk leiðbeiningar dómara við meðferð málsins. Er stefnda var gefinn kostur á að skila greinargerð um efnisvarnir afhenti dómari honum leiðbeiningar um ritun greinargerðar en þær höfðu einnig verið afhentar honum við þingfestingu málsins. Skýrði dómari fyrir stefnda hvað fælist í efnisvörum máls og að þeim til stuðnings mætti leggja fram gögn.

Efnisvarnir sínar setur stefndi fram í nokkrum tölusettum liðum. Í fyrsta lagi varðandi áfrýjunarleyfi kveður hann umsóknina vera frá annarri lögmannsstofu, hún sé langloka sem að miklu leyti tilheyri öðru máli enda auðþekkt fingraför þar á. Er kröfunni hafnað. Verður að skilja málatilbúnað þennan á þá lund að stefnandi byggi á aðildarskorti stefnanda um þennan þátt, vinna sú sem tilgreind sé of umfangsmikil og væntanlega tímaskráning þar sem en auk þess sé um óskylt mál að ræða.

Varðandi bótakröfu hafi stefnandi sótt stíft að fá umboð til að sækja bótafé, en seinna sagt honum að hann mætti hringja sjálfur til Siglufjarðar. Hafi þá komið í ljós að aðstoðin hafi reynst óþörf, brotaþola hafi borist féð án allrar aðstoðar. Þá hafi reikningsnúmeri verið komiðþ arinn.

Þriðji liður í vörnum sínum styður stefndi við að stefnandi ekkert haft ekkert haft með það mál að gera og ekki mætt að beiðni hans. Verður að gera ráð fyrir að varnir þessar eigi við um mætingu í matsmáli vegna landamerkjamáls og að E-kvk-nf Ó-kvk-nf hafi ekki haft umboð til að gæta þar hagsmuna stefnda.

Fjórði liður í vörnum stefnda er um að stefndi hafi setið yfir stefnanda meðan krafan hafi verið samin, hugsanlega í 30 mínútur. Er hér vísast átt við kröfu stefnanda vegna vinnu við að setja fram bótakröfu á hendur ríkissjóði vegna friðhelgis- og frelsisskerðingar. Ber að skilja vörn stefnda þannig að krafan sé of há miðað við vinnu lögmannsins.

Í fimmta lið kveður stefndi að fyrirspurnir um stöðu mála í héraði hafi ekki verið að beiðni hans. Er hér miðað við uppsetningu í greinargerð átt við kröfu stefnanda vegna hagsmunagæslu í tengslum við lóðarleigu og skipulagsmál og að stefndi hafi ekki óskað eftir þeirri þjónustu lögmannsins.

Undir sjötta lið í vörnum sínum segir stefndi að fundir hafi allir verið tengdir máli og konan fengið vel greitt. Væntanlega ber að skilja vörn þessa þannig að þegar hafi verið greitt fyrir þá tíma og vinnu sem fór í fundi með stefnda og að krafa stefnanda sé því efnd og þar með liðin undir lok.

Stefndi byggir á því að lögmanni sé skylt að gera verkkaupa grein fyrir hugsanlegum kostnaði hverju sinni. Stefna málsins hafi komið alfarið aftan að stefnda en stefnandi hafi gengist við skuld við stefnda með viðbótargögnum sem sýni framkvæmdir á heimili, yfirlýsingu frá smið og yfirlýsingu um boð í veiði þar sem stefnandi hafi keypt veiðileyfin. Stefnandi hafi ávallt gert mikið úr eigin orðheldni, ekki hvað minnst við prófmál hennar í Landsrétti. Þá segir: „Greiðsla á sinn fyrrum vinnustað er þessu ótengt.“ Kveður stefndi skuld stefnanda við sig nema 1.950.000 krónum. Verður að túlka vörn þessa á þá lund að stefndi haldi uppi gagnkröfu á hendur stefnanda sem fara megi með eftir 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991.

Við munnlegan flutninga málsins lagði stefndi áherslu á að hann hefði talið sig semja við lögmanninn en ekki félag á hennar vegum. Vinna við áfrýjunarleyfisbeiðni væri of mikil að umfangi og varðandi liði kröfunnar um mætingu matsmáli, varðandi umsókn um bætur fyrir þolendur afbrota og liðsinni vegna lóðarleigu og hreppamarka hefði E-kvk-nf Ó-kvk-nf ekki haft umboð til að gæta hagsmuna hans. Þá ítrekaði stefndi að lögmaðurinn hefði átt að gera grein fyrir kostnaðinum fyrirfram en það hefði ekki verið gert. Að öðru leyti vísaði stefndi til þess sem áður er rakið um málsástæður hans.

V.

Við aðalmeðferð gáfu skýrslu fyrirsvarsmaður stefnanda, E-kvk-nf Ó-kvk-nf S. W-kvk-nf. Þá gáfu skýrslu fyrir dómi vitnin B, A, C, D og E.

Í málinu gerir stefnandi sem fyrr segir kröfu um greiðslu skuldar vegna lögmannsþjónustu sem E-kvk-nf Ó-kvk-nf S. W-kvk-nf hafi látið stefnda í té og eru kröfur sundurliðaðar og skýrðar í málatilbúnaði stefnanda.

Samkvæmt 3. mgr. 19. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn er þeim heimilt að stofna félag um rekstur sinn í því formi sem þeir sjálfir kjósa, þar á meðal með takmarkaðri ábyrgð.

Breytir slík takmörkun ekki því að lögmaður beri alltaf óskerta ábyrgð á tjóni sem hann eða starfsmaður hans bakar öðrum með störfum sínum. Stefnandi er sýnilega félag sem stofnað er til á grundvelli þessa lagaákvæðis. Er í umsókn um áfrýjunarleyfi frá 7. maí 2021 getið um stefnanda og E-kvk-þf Ó-kvk-þf S. W-kvk-þf lögmann í bréfsefni neðanmáls og í vinnuskýrslu vegna þess getið um þann lögmann. Varðandi aðrar kröfur er i vinnuskýrslu getið um stefnanda. Verður ekki fallist á þær varnir stefnda að stefnandi sé ekki varðandi málatilbúnað í heild sinni réttur aðili að kröfum á hendur honum þar sem félagið sæki þær fyrir dómi en ekki lögmaðurinn sjálfur.

Samkvæmt 24. gr. áðurnefndra laga er lögmönnum rétt að áskilja sér hæfilegt endurgjald fyrir störf sín og skal umbjóðanda hans eftir því sem unnt er gert ljóst hvert það gæti orðið í heild sinni. Þar á meðal getur lögmaður áskilið sér hluta af þeirri fjárhæð sem umbjóðandi fær greitt í máli, svo og hærra endurgjald ef mál vinnst en ef það tapast. Segir í 2. mgr. 24. gr. laganna að loforð um ósanngjarnt endurgjald fyrir starf lögmanns bindur ekki umbjóðanda hans. Í framburði sínum fyrir dómi nefndi E-kvk-nf Ó-kvk-nf að myndast hefði viðvarandi viðskiptasamband um lögmannsaðstoð fyrir stefnda. Stefndi hafi leitað mikið til hennar ogkomið á fundi vegna mála sinna en hann væri ekki með tölvupóst eða síma. Stefndi hafi lagt hart að henni að biðja um áfrýjunarleyfið umrædda og verið meðvitaður um að hann þyrfti að borga fyrir vinnu vegna þeirrar beiðni. Varðandi kröfur þær sem hún hafigert fyrir stefnda hafi hann lesið yfir og samþykkt það sem hún sendi.

Um þá málsástæðu að skylt sé að gera verkkaupa grein fyrir hugsanlegum kostnaði hverju sinni virðist á því byggð að það hafi ekki verið gert fyrirfram varðandi hagsmunagæslu lögmannsins. Sem fyrr segir mælir 24. gr. lögmannalaga svo fyrir að umbjóðanda skuli gert ljóst eftir því sem unnt er hvert endurgjald gæti orðið í heild sinni. Ekki verður dregin í efa fullyrðing af hálfu stefnanda um að stefnda hafi verið gerð grein fyrir og verið ljóst að endurgjald kæmi fyrir þjónustu lögmannsins og að stefndi hafi lesið yfir erindi sem sérstaklega voru send fyrir hans hönd. Regla 24. gr. lögmannalaga um að umbjóðanda lögmanns skuli gerð grein fyrir hvert endurgjald geti orðið í heild sinni er ekki fortakslaus samkvæmt orðalagi sínu. Verður ekki litið svo á að krafa lögmanns til endurgjalds almennt sé því aðeins lögvarin að umbjóðanda hafi verið gerð grein fyrir hvað það gæti orðið. Verður að túlka ákvæðið þannig að beiting þess standi í samhengi við hvort endurgjald geti talist óvenjulega hátt eða óhóflegt, en nefnd 24. gr. er afdráttarlaus um að lögmaður geti krafist hæfilegs endurgjalds. Vísast hér meðal annars til hrd. 1. mars 2012 í málinu nr. 481/2011. Verður því að meta hvort einstakir liðir dómkröfu stefnanda sé innan þeirra marka sem 24. gr. lögmannalaga og meginreglur kröfuréttar setja Fyrir liggur beiðni um leyfi til að áfrýja til Landsréttar dómi í sakamálinu nr. S - 78/2019 og er vinna vegna þeirrar beiðni og viðvik lögmannsins í tengslum við hana sundurliðuð í vinnuskýrslu. Beiðnin er skýrlega fram sett og vönduð og er vinna við hana tilfærð á vinnuskýrslu. Að mati dómsins hefur hvorki verið sýnt fram á að tímafjöldi vegna þeirrar vinnu sé úr hófi eða tímagjald of hátt. E-kvk-nf Ó-kvk-nf S. W-kk-nf var skipaður verjandi stefnda í sakamáli því sem gekk í héraði og var tilefni beiðni um áfrýjunarleyfi sem ekki verður efast um að stefndi óskaði eftir. Vinna þessi getur ekki hafa verið innifalin í dæmdum sakarkostnaði og þá málsvarnarlaunume ðli sínu samkvæmt, sbr. einnig ákvæði XXXVI. kafla laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála enda ekki komið fram um að hún hafi verið samþykkt og málið gengið til Landsréttar. Þá er leyfisbeiðnin undirrituð af henni fyrir hönd stefnda og stefnandi sem félag tilgreint í bréfsefni. Vinnuskýrsla vegna þessarar hagsmunagæslu kröfunni til stuðnings er vegna vinnu E-kvk-ef Ó-kvk-ef. Er stefnandi því samkvæmt framansögðu réttur aðili og ekkert fram komið um að lögmaðurinn hafi verið fulltrúi annars lögmanns vegna þessarar vinnu heldur sjálfstætt starfandi undir merkjum rekstrafélags síns. Ber samkvæmt framansögðu að taka kröfulið þennan til greina.

Kröfu stefnanda um þóknun vegna vinnu við að setja fram kröfu um bætur fyrir hönd stefnda sem brotaþola hefur stefndi hafnað á þeim grundvelli að stefnandi hafi sótt stíft eftir að fá umboð til að sækja bæturnar. Honum hafi síðar verið bent á að hringja sjálfur í stofnunina sem málið heyrði undir og aðstoð lögmannsins reynst óþörf enda féð allt skilað sér. Í vinnuskýrslu sem lögð er fram af hálf u stefnanda eru skráðir 4 unnir tímar vegna þessa með tímagjaldinu 19.000 krónum. Gerir stefnandi sem fyrr segir grein fyrir afslætti sem veittur hafi verið stefnda vegna þessarar vinnu. Í málinu liggur fyrir bréf E-kvk-ef Ó-kvk-ef lögmanns til „ Bótasjóðs ríkisins“, dags. 15. desember 2019. Verður að gera ráð fyrir að bréfið sé ritað bótanefnd þeirri sem starfar samkvæmt lögum nr. 69/1995 um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota. Skrifar lögmaðurinn undir bréfið og á bréfsefni er nafn stefnanda, Kom fram í skýrslu E-kvk-ef Ó-kvk-ef fyrir dómi að þóknun hafi átt að greiða þegar bætur þessar yrðu gerðar upp, en hún hafi gert stefnda skýra grein fyrir að hann þyrfti að greiða fyrir vinnuna. Þegar bæturnar hafi verið greiddar út hafi hún óskað eftir að skuldajafna þóknun á móti þeim en stefndi hafnað því. Fyrir liggur millifærsla inn á reikning merktan kennitölu stefnda þótt óskað sé eftir ráðstöfun bótanna á fjárvörslureikning lögmanns. Engu að síður er undirritun lögmannsins á skilgrein fyrir bótunum og er lögmaðurinn einnig tilgreindur í ákvörðun bótanefndarinnar og bréfi sömu nefndar, dags. 5. apríl 2022, en þar nefndur fjárvörslureikningur lögmannsins. Að mati dómsins er nægilega leitt í ljós að stefndi hafi óskað eftir liðsinni lögmannsins við heimtu bótanna og verður ekki á það fallist að það hafi verið óþarft. Umboð vegna þessarar hagsmunagæslu liggur fyrirog er upphaflega gefið A en þar er auk þess vísað til annarra starfsmanna undir merkjum [...] ögmannsstofu þar sem E-kvk-nf Ó-kvk-nf er tilgreind. Styður umboðið einnig að E-kvk-nf Ó-kvk-nf hafi komið fram sem lögmaður að beiðni stefnda til að sækja umræddar bætur. Er ekki sýnt fram á að endurgjald það sem krafist er af stefnanda vegna þessarar vinnu sé ósanngjarnt eða óhóflegt og ber samkvæmt framansögðu að fallast á þennan kröfulið stefnanda.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði félaginu fyrir þóknun vegna hagsmunagæslu í matsmáli sem varðaði landamerkjadeilu sem stefndi stóð í. Kemur fram að A, lögmaður hafi óskað eftir því að stefnandi sækti dómþing fyrir siger matsbeiðnin var tekin fyrir. Í endurriti af þinghaldi í máli þessu kemur fram að stefndi hafi mætt í héraðsdómi 17. febrúar 2021 sem matsþoli ásamt E-kvk-þgf Ó-kvk-þgf lögmanni og er bókað eftir henni að A gæti hagsmuna matsþola í málinu. Í vinnuskýrslu sem fyrir liggur í málinu er færð ein vinnustund 13. ágúst 2021 vegna mætingar í fyrirtöku á Selfossi fyrir A lögmann. Segir í vinnuskýrslu um þennan lið að fært sé úr Manor vegna matsmáls. Í þinghaldinu er ekki bókað eftir stefnda að E-kvk-nf Ó-kvk-nf hafi ekki haft umboð til að mæta við fyrirtökuna en stefndi mætti þar ásamt henni. Er á hinn bóginn bókað í þingbók aðhún kvaðst ekki hafa umboð til að taka afstöðu til nýrra breyttrar matsspurningar en engu að síður gætti hún hagsmuna stefnda við fyirtökuna og fékk málinu frestað.

Þótt lögmaður mæti vegna annars lögmanns sem með mál fer kann hinn síðarnefndi að gera umbjóðanda sínum um það reikning fyrir endurgjaldi. Ekkert útilokar þó að lögmaður sá sem mætir við þessar aðstæður krefji viðkomandi skjólstæðing beint fyrir þá hagsmunagæslu enda geta fleiri lögmenn komið að máli fyrir sama umbjóðanda. Verður ekki dregið í efa að E-kvk-nf Ó-kvk-nf hafi haft umboð til að mæta fyrir stefnda í þinghaldinu og liggur ekki fyrir að A hafi krafið stefnda um endurgjald fyrir þessa þingsókn, en stefndi gat ekki búist við að liðsinni þetta yrði endurgjaldslaust. Ber þvíað taka þennan kröfulið stefnanda til greina en í vinnuskýrslu þar sem þessi liður kemur fram er stefnandi tilgreindur sérstaklega.

Samkvæmt umboði stefnda, dags. 27. september 2021, veitti hann E-kvk-þgf Ó-kvk-þgf S. W-kvk-þgf merkjum [...]- lögfræðiþjónustu ehf. fullt og ótakmarkað umboð til þess að gæta hagsmuna sinna í tengslum við mál, nánar tiltekið að leggja fram bótakröfu á hendur íslenska ríkinu vegna ólögmætrar friðhelgis- og frelsisskerðingar 15. mars 2019. Er í umboðinu nánar greint frá hvað í umboðinu felst og þar á meðal að afla gagna og setja fram kröfur. Þótt bréf lögmannsins til ríkislögmanns sé dagsett 24. september 2021 er augljóst að krafan hefur verið sett fram að beiðni stefnda og hefur hann ekki haldið öðru fram. Bréfi til heimtu kröfunnar er ítarlegt og liggur vinnuskýrsla til stuðnings kröfunni, en þar eru færðar sjö og hálf klukkustund og tímagjald að fjárhæð 19.000 krónur. Nemur krafa stefnanda þó fjórum vinnustundum eða færri en þeim sem skráðar voru. Þótt krafan hafi verið sett fram undir merkjum [...] hefur stefndi ekki borið því við að stefnandi sé rangur aðili hennar en undir kröfubréfið ritar E-kvk-nf Ó-kvk-nf sem lögmaður en ekki fulltrúi annars lögmanns. Verður ekki fallist á að krafa stefnanda vegna þessarar hagsmunagæslu sé ósanngjörn eða of há eins og stefnandi heldur fram. Ekki hafa verið lögð fram gögn um afdrif kröfunnar, eftir atvikum með greiðslu innheimtuþóknunar ef á hana hefur verið fallist, en óháð því verður að líta svo á lögmaðurinn hafi með réttu mátt reikna sér endurgjald vegna þessarar vinn sem ekki telst óhóflegt. Ber því að taka þennan kröfulið stefnanda til greina.

Krafa vegna liðsinnis stefnanda vegna misræmis á hreppamörkum er varðað hafi land stefnda og lóðarskráningar er studd vinnuskýrslu þar sem skráð er ein og hálf vinnustund fyrir tvo fundi vegna skipulagsmála og tölvupóstsamskipta við Flóahrepp. Þá er skráð ein vinnustund sem uppsafnað „vegna sameiningar lóðar og hreppamörkin“. Eru báðar færslur frá nóvember 2021. Liggur einnig fyrir tölvupóstssamskipti við hreppinn og aðra vegna málsins frá nóvember 2021. Ber stefndi því við að þessi hagsmunagæsla og vinna hafi ekki verið í umboði hans. Að mati dómsins er ósennilegt að lögmaðurinn hafi sinnt þessari hagsmunagæslu óumbeðið og gerði stefndi ekki athugasemdir við bréf lögmannsins frá 6. maí 2022 þegar færi gafst. Er hvorki sýnt fram á að skráning vinnustunda sé úr hófi eða endurgjald samkvæmt þeim ósanngjarnt og ber því að taka kröfur stefnanda vegna þessarar vinnu til greina.

Um fundi við stefnda og kröfur stefnanda vegna þess eru þær studdar vinnuskýrslum og hvergi verður séð að sú vinna hafi ekki verið unnin eða endurgjald vegna hennar sé ósanngjarnt. Stefndi virðist bera því við að lögmaðurinn hafi fengið greitt fyrir þessa vinnu en ekkert lagt fram því til stuðnings og telst því krafan ógreidd. Ber því að taka þennan lið kröfu stefnanda til greina.

Krafa stefnda sem hann setur fram sem gagnkröfu að fjárhæð 1.950.000 krónur er ekki studd gögnum eða reifuð skilmerkilega. Í greinargerð stefnda til stuðnings frávísunarkröfu er þessi krafa sundurliðuð á þann hátt að stefndi hafi unnið fyrir stefnanda að [...]í 10 tímaog endurgjald nemi 200.000 krónum. Hann hafi unnið í íbúð í hlíðunum við annan mann og er 1.000.000 króna til greind og 50 tímar. Þá eru tilgreindar fjárhæðir fyrir silungsveiði 1. júní 2019, 5 stangir fyrir 125.000 krónur og fyrir laxveiði 2. júlí 2021, 3 stangir fyrir 150.000 krónur. Loks er nefndur „Akstur fimm ferðir 75.000“ og „Prófmál 400.000“ Samtala er nefnd með fjárhæðinni 1.950.000 sem endurtekin er í greinargerð um efnisvarnir sem skuld stefnanda við stefnda.

Þótt lögmenn hafi heimild til að stofna félög um rekstur sinn verður kröfu fyrir verk sem unnið er fyrir lögmanninn persónulega ekki skuldajafnað á móti kröfu þess félags. Breytir hér engu þótt lögmaðurinn hafi fyrir dómi nefnt að hún hafi tekið tillit til aðstoðar frá stefnda við færslu tímaskráningar. Er því ekki um sömu aðila að ræða um aðstoð við stefnda persónulega og skilyrði skuldajafnaðar um að kröfur verði að vera gagnkvæmar ekki uppfyllt. Þá liggja ekki fyrir gögn um aðstoð stefnda á heimili lögmannsins eða í íbúð við [...], vinnuskýrslur, reikningar eða nánari skýringar, svo unnt sé að leggja dóm á. Framburður E um þessa vinnu er í ósamræmi við aðra framburði og samræmist heldur ekki kröfum stefnda. Að því er varðar kröfu vegna veiðileyfa er einnig ósannað að stofnast hafi til kröfu á hendur stefnanda um greiðslu fyrir slík leyfi en samkvæmt framburðum fyrir dómi hafi verið um boðsferðir að ræða eftir því sem vitni rekur minni til. Um „akstur“ liggur ekkert fyrir í gögnum málsins og hvergi verður sé að stefndi hafi áskilið sér endurgjald af lögmanninum E-kvk-þgf Ó-kvk-þgf eða stefnanda fyrir flutning prófmáls. Ber af þessum ástæðum að hafna því að kröfur þessar sem stefndi hefur sett fram í greinargerðum sínum geti komið til skuldajafnaðar til lækkunar á kröfu stefnanda þar sem þær eru vanreifaðar að öllu leyti. Þá hefur ekki verið gagnstefnt til greiðslu fjárhæðar sem samkvæmt greinargerð stefnda er hærri en stefnukrafan á hendur honum.

Með vísan til þessa og þar sem hvergi kemur fram að kröfur stefnanda hafi verið greiddar í heild eða að hluta ber að taka þær til greina á grundvelli 24. gr. laga nr. 77/1998 og meginreglu kröfuréttar sem meðal annars kemur fram í 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Skal fjárhæðin bera dráttarvexti eins og krafist er eða frá útgáfudegi reiknings stefnanda, sbr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnda málskostnað sem hæfilega telst ákveðinn 800.000 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sbr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

E-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, H-kk-nf H-kk-nf, greiði stefnanda, ELVU lögmönnum slf., 993.860 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. maí 2022 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 800.000 krónurí málskostnað.

E-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf