E-3630/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 10. apríl sl., var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af A-kk-þgf Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, Grænlandsleið 9, 113 Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 18. september sl., á hendur Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3, 108 Reykjavík til viðurkenningar á rétti til greiðslu bóta úr slysatryggingu sjómanna vegna tjóns af völdum vinnuslyss er stefnandi varð fyrir um borð í fiskiskipinu Klakki SK-5, skipaskrárnúmer 1472, sem gert var út af FISK-Seafood ehf. Þá krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða honum málskostnað, þ.m.t. kostnaður stefnanda af 25,5% virðisaukaskatti, samkvæmt mati réttarins eða síðar framlögðum málskostnaðarreikningi komi til aðalmeðferðar málsins, þ.m.t. er útlagður kostnaður stefnanda af því að færa fram sönnur á tjón sitt, eins og mál þetta væri eigi gjafsóknarmál.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda, en til vara að sök verði skipt og stefnanda gert að bera meirihluta tjóns síns sjálfur. Þá krefst stefndi í báðum tilvikum málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi sem lagður verði fram við aðalmeðferð málsins.

I

Málavextir

Í stefnu lýsir stefnandi málavöxtum svo að hann hafi slasast við vinnu sína sem háseti um borð í fiskveiðiskipinu Klakki SK-5 (áður SK-510) 20. september 2010. Slysið hafi borið að með þeim hætti að grandari sem stefnandi var að hala niður festist í tromlu og rykkti honum til en við það hafi stefnandi fengið slink á bakið og fallið aftur fyrir sig í rennu á þilfarinu og komið niður á bakið. Slysið hafi orðið í upphafi veiðiferðar sem hófst slysdaginn 20. september 2010. Stefnandi tilkynnti skipstjóra ekki um umrætt slys er það átti sér stað. Í skipsbók Klakks SK-5 var fært inn þann 16. október sama ár: „A-kk-nf Þ-kk-nf matsveinn kvartaði um eymsli í fæti, sem hann rekur til meiðsla að kvöldi 20. sept. Ekki var tilkynnt um meiðslin þá. A-kk-nf var háseti og var að vinna við veiðarfæri.“ Í skipsbók fyrir daginn 15. nóvember 2010 er bókað: „A-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf matsv. tilkynnti um verki í baki, sem leiddu niður í fót. Lætur athuga það þegar komið er í land 16/11'10.“

Í lögregluskýrslu 24. september 2012 kemur fram að haft hafi verið símasamband við átta áhafnarmeðlimi Klakks SK-5 sem skráðir voru um borð í veiðiferðina frá og með 20. september 2010 þegar umrætt slys á að hafa átt sér stað og mögulega gátu hafa séð atvikið. Í samtölum við þá kom fram að enginn þeirra myndi eftir því að hafa séð umrætt atvik eiga sér stað á dekkinu um borð í Klakki SK-5 20. september 2010. Þá hafi enginn þeirra munað sérstaklega eftir því að stefnandi hafi verið meiddur í þeirri veiðiferð sem um ræði. Allir hafi þeir þó getað vottað að stefnandi hafi leyst af sem matsveinn í veiðiferð eftir umrædda veiðiferð og þá hafi hann verið áberandi kvalinn af verkjum í baki og verið farinn að draga annan fótinn vegna verkja sem leitt hafi niður í hann. Fram kemur í lögregluskýrslunni að einnig hafi verið haft samband við H-kk-þf Þ-kk-þf E-kk-þf sem ekki hafi verið lengur í áhöfn skipsins en hann hafi sagst muna nokkuð vel eftir umræddu atviki og var því tekin formleg skýrsla af honum hjá lögreglu 19. september 2012. Í henni er haft eftir H-kk-þgf Þ-kk-þgf um lýsingu atvika að áhöfnin hafi verið á leið til veiða og skipið á útstími þegar óhappið varð. Kvaðst hann muna að hann hafi verið með A-kk-þgf Þ-kk-þgf á dekkinu ásamt að minnsta kosti tveimur öðrum við að taka svokallaðan grandara af grandaraspili. Það sé alltaf fjögurra manna verk. Hann hafi stjórnað grandaraspilinu með handstýringu, stöng sem ráði hraðanum á snúningi spilsins. Kvaðst hann hafa verið staðsettur innan við dekkið og horft aftur með skipinu og séð vel þangað sem stefnandi hafi verið. A-kk-nf Þ-kk-nf hafi verið við endann á vírnum og hans hlutverk hafi verið að gera vírinn upp í hönk á dekkinu þannig að vírinn hafi komið niður framan við stefnanda sem hafi tekið við honum þannig að hann sneri baki í þá tvo sem áttu að kippa vírnum lausum ef hann skorðaðist. Hann muni ekki hverjir hafi verið með honum og stefnanda við þetta verk. Hann kvaðst muna eftir því „að hann hafi séð vírinn klemmast og mennina tvo reyna að kippa vírnum upp úr skorðunni en A-kk-nf Þ-kk-nf hafi ekki orðið var við að vírinn væri að snúast til baka svo þegar hann reyndi að draga vírinn til sín fór hann að snúast til baka upp á spilið þannig að það kippti A-kk-þgf Þ-kk-þgf til baka.“ Kvaðst H-kk-nf ekki hafa verið nógu fljótur að stoppa spilið. Þar sem stefnandi hafi staðið á dekkinu hafi verið hár kantur sem afmarkaði rennu við hliðina á dekkinu. Við það að stefnandi kipptist aftur á bak hafi hann ekki náð að taka af sér fallið með því að stíga aftur á bak því fóturinn hafi skorðast við kantinn og stefnandi því lent á bakinu. Hann segist muna að stefnandi hafi strax kennt sér meins í bakinu og það hafi síðan ágerst það mikið að þegar leið að lokum veiðiferðarinnar hafi hann verið orðinn óvinnufær með öllu vegna verkja í bakinu. Hann segist vita að stefnandi hafi ekki verið orðinn vinnufær í næsta túr og hann hafi ekki verið til sjós eftir það.

Stefnandi leitaði til læknis á Heilsugæslustöðinni á Sauðárkróki 27. september 2010 sama dag og skipið kom í land og aftur 18. október sama ár. Í vottorði F-kk-ef B-kk-ef 8. desember 2011 segir að þangað hafi stefnandi leitað vegna verkja í mjóbaki með leiðni niður í hægri ganglim. Um fyrra viðtalið segir í vottorðinu: „Er með þekkt brjósklos í baki, fór í segulómun fyrir 4 árum, telur sjálfur að það sé við neðstu hryggjarliðina. Lýsir leiðni niður í rasskinn og læri hægra megin og alveg niður í hné. Hefur verið með slæma verki undanfarið og á í vandræðum á sjónum.“ Um seinna viðtalið segir í vottorðinu: „Þriggja vikna saga um verki í mjóbaki með leiðni niður í hægri ganglim. Fyrir viku vaknaði hann með dofa og skertan kraft í hægri fæti. Ekki slæmur af verkjum eins og er. Er með fyrri sögu um brjósklos á 2 neðstu bilum, ekki farið í aðgerð. Er með dropfót.“ Í lok vottorðsins kemur fram að telja verði ólíklegt að lömun í hægri fæti gangi til baka eftir þetta langan tíma sem ásamt liðþófaröskun í mjóbaki skerði getu stefnanda til að stunda líkamlega erfiða vinnu í framtíðinni, svo sem sjómennsku.

Stefnandi fór í segulómun á hrygg 28. október 2010. Í myndasvari E-kk-ef B-kk-ef læknis segir um niðurstöðu rannsóknarinnar: „Fokal disc prolaps yfir til hægri á L5-S1 bilinu og er þessi prolaps heldur stærri nú heldur en var á fyrri rannsókn 09.05.2006.“ Stefnanda var í kjölfarið vísað til taugaskurðlæknis. Í læknisvottorði B-kk-ef H-kk-ef 9. október 2012 segir að sjúklingur hafi komið til sín á stofu 1. desember 2010. Hann hafi kvartað um verki í baki en aðallega í hægri fæti. Hann hafi verið með lömun um hægri ökkla, með dofa og stöðugum rafstraum aftan í læri og kálfa. Verkur hafi aðallega verið í fæti. Sjúklingur hafi sagst hafa fyrst fengið einkenni frá baki 2006 og verið þá með verki í hægri fæti en þau einkenni hafi gengið til baka á nokkrum vikum og hafi sjúklingur sagst hafa fengið fulla bót. Í niðurstöðu læknisins segir: „sjúklingur var með disk prolaps 2006, L:V-S:I hægra megin. Einkenni gengu til baka og náði sjúklingur sér að fullu, en eftir óhappið 20.09.'10 fékk hann aftur einkenni sem eru mun alvarlegri en áður og er hann með lömun um hægri ökkla og sýnir endurtekin segulómun mun stærra brjósklos sem virðist hafa orðið við slysið.“ Stefnanda var í kjölfarið vísað áfram til I-kk-ef H. Ó-kk-ef heila- og taugaskurðlæknis. Fór hann í aðgerð hjá honum 20. desember 2010. Í læknabréfi hans 11. febrúar 2011 segir að stefnandi sé með „kláran drop fót. Þetta eru mest L5 einkenni, verkur kannski eftir S1 og það er búið að gera hjá honum segulómun af mjóbakinu sem sýnir brjósklos á L5-S1 bilinu sem þrýstir á S1 taugina. Á erfitt með að sjá að þetta geti skýrt drop fótinn en maður getur séð af og til skaranir í taugavæðingu.“ Hann hafi ákveðið að bjóða honum aðgerð til að létta á S1 tauginni í von um „motoriskan bata“. Í göngudeildarnótu hans 9. desember 2011 segir að stefnandi hafi farið í aðgerð hjá honum vegna brjóskloss L5-S1 hægra megin. Hafi hann þá verið búinn að vera í níu vikur eftir slys með „total dropfót“ og verk í hægri ganglim. Hann hafi lagast af verknum en „dropfóturinn“ hafi ekki gengið til baka. Við skoðun sé hann með „total dropfót ennþá“.

Í læknisvottorði H-kvk-ef T-kk-ef 3. apríl 2012 sem ritað er í tilefni beiðni lögmanns stefnanda um upplýsingar um fyrra heilsufar stefnanda, með tilliti til stoðkerfis, segir að stefnandi hafi 10. desember 2002 verið farþegi í aftursæti í bíl er ekið var á. Hann hafi eftir það fengið verki í lendhrygg og stirðleika. Við skoðun á Heilsugæslustöð Grafarvogs sex dögum síðar hafi hann verið talinn tognaður á lendhrygg. J-kk-nf M-kk-nf heimilislæknir hafi ritað vottorð vegna áverkans 2. október 2006. Komi þar fram að stefnandi væri með verki flesta daga og lítið áreynsluþol. Hann hafi orðið að hætta vinnu sinnu á sjó vegna verkja. Gerð hafi verið segulómrannsókn af lendhrygg stefnanda í maí 2006. Hafi þá komið fram brjósklos í bili L5-S1 sem hafi ýtt hægri taugarót aftur á við. Muni ekki hafa verið gerð aðgerð vegna brjósklossins. Stefnandi hafi ekki haft kvartanir frá baki fyrir þetta slys.

Í matsgerð G-kk-ef B-kk-ef læknis og I-kk-ef S-kk-ef hrl. um mat á afleiðingum umferðarslyss 10. desember 2002 kemur fram að stefnandi hafi verið heilsuhraustur fyrir slysið og staðfesti heilsugæslulæknir að hann hefði ekki leitað til hans vegna bakverkja fyrir slysið. Kemur þar fram að stefnandi kveðst vera með óþægindi í hálsi sem hann hafi verið með allt frá slysinu. Sé það sérstaklega áberandi þegar hann sé að vinna upp fyrir sig. Hann kveðst alltaf vera þreyttur í baki og stirður. Hann hafi verið slæmur í baki allt frá slysinu og einkenni farið versnandi. Hann segi verki eða óþægindi leiða niður í hægri fót og hafi það verið svo lengi. Í niðurstöðu matsgerðarinnar kemur fram að fyrir liggi að stefnandi tognaði í lendhrygg við slysið. Ekkert liggi fyrir um að hann hafi tognað í hálsi og brjósklos í baki sé ekki unnt að tengja umferðarslysinu 10. desember 2002 enda hafi það ekki verið staðreynt fyrr en á árinu 2006. Töldu matsmenn um að ræða væga tognun í lendhrygg og var varanlegur miski metinn 7 stig og varanleg öroka 5%.

Í ódagsettri tilkynningu lögmanns stefnanda til stefnda um slys innanlands er slysinu lýst með þeim hætti að hinn slasaði hafi verið að hala niður grandara á þilfari Klakks þegar grandarinn festist í tromlunni og rykkti slasaða til með þeim afleiðingum að hann hafi hlotið slink á bankið. Meiðslin séu „lenda og liðþófarask með rótarkvilla og total hægri dropfæti.“ Í tilkynningu útgerðar til stefnda vegna slysatryggingar sjómanna 16. maí 2012 er haft eftir stefnanda um tildrög slyssins að hann hafi verið að hala niður grandara þegar hann festist í tromlu og rykktist þannig að hann fékk slink á bakið. Stefnandi hafi ekki talað við skipstjóra eftir að þetta gerðist og því ekkert meira verið gert vegna þess. Hann hafi seinna kvartað yfir verkjum og talið þá vera vegna þessa atviks. Þá segir þar að stefnandi hafi ekki haft samband við skipstjóra né útgerðarstjóra eftir að hann hafi orðið óvinnufær og vottorðið hafi sagt að hann væri óvinnufær vegna veikinda en ekki vegna slyss.

Stefndi hafnaði bótaskyldu í málinu 6. júní 2012 þar sem stefnandi hefði ekki tilkynnt skipstjóra skipsins um atvikið fyrr en tæpum mánuði síðar. Þá er vísað til þess að í tilkynningu útgerðarinnar til stefnda hafi komið fram að ekki væri vitað um sjónarvott að slysinu. Þá liggi fyrir vottorð heilsugæslunnar þar sem fram komi að þangað hafi stefnandi leitað 27. september 2010 og 18. október sama ár án þess að minnst sé á slysið eða áverka sem einkennin voru rakin til. Hafnaði félagið greiðsluskyldu úr slysatryggingu sjómanna. Stefnandi sætti sig ekki við afstöðu stefnda og sendi kvörtun til úrskurðarnefndar í vátryggingamálum. Í áliti nefndarinnar 5. febrúar 2013 segir að ekki sé nægjanlega sannað miðað við fyrirliggjandi gögn að líkamsáverka stefnanda megi rekja til meints atviks sem lýst sé að átt hafi sér stað 20. september 2010. Þegar af þeirri ástæðu eigi stefnandi ekki rétt til bóta úr slysatryggingu sjómanna úr tryggingu FISK-Seafood ehf. hjá stefnda. Stefnandi unir ekki niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar og höfðaði því mál þetta.

Skýrslu fyrir dóminum gáfu stefnandi, H-kk-nf Þ-kk-nf E-kk-nf, sem var háseti á Klakki SK-5, og S-kk-nf S-kk-nf skipstjóri skipsins.

II

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að hann hafi orðið fyrir alvarlegu líkamstjóni í vinnuslysi um borð í Klakki SK-5 20. september 2010. Stefnandi kveður útgerð Klakks hafa verið með gilda slysatryggingu sjómanna vegna áhafnar skipsins hjá stefnda þegar slysið varð sbr. vátryggingarskírteini nr. 8415258. Stefnandi hafi verið skráður í áhöfn Klakks og því slysatryggður samkvæmt þeirri tryggingu. Varanleg örorka hans hafi þó ekki enn verið metin vegna slyssins en læknisfræðileg gögn þyki staðfesta að stefnandi hafi orðið fyrir líkamstjóni sem rakið verði til þessa slyss. Greinst hafi stórt brjósklos milli liða L5 og S1 í lendhrygg og eftir að það hafi verið fjarlægt með skurðaðgerð í desember 2010 sitji ennþá eftir lömun í hægri fæti. Stefnandi muni til frambúðar búa við „dropfót“ sem afleiðingu af slysinu. Þar sé um að ræða einkenni sem ekki hafi verið til staðar fyrir slysið og verði þau rakin til þeirra bakáverka sem stefnandi hlaut í slysinu. Sjónvitni hafi orðið að slysinu þegar stefnandi fékk slink á bakið við að grandaravír sem hann var að vinna við um borð í Klakki festist í tromlu og kippti stefnanda til svo hann fékk slink á bakið og féll við það aftur fyrir sig og kom niður á bakið. Hann hafi fyrst fundið fyrir núverandi einkennum, sem lýst hafi verið frá baki og niður í hægri fót, eftir þetta atvik um borð í Klakki. Þá hafi hann leitað til læknis við fyrsta mögulega tækifæri vegna bakverkjanna eða sama dag og skipið kom til hafnar. Slysið hafi ekki verið fært inn í skipsbók fyrr en 16. október 2010.

Í lögregluskýrslu sé haft eftir nokkrum þeirra sem skráðir voru í áhöfn Klakks SK-5 í veiðiferðinni 20. til 27. september 2010 að þeir muni ekki eftir að hafa séð umrætt atvik þegar stefnandi féll eða að hann hafi verið sérstaklega meiddur í þeim túr. Þeir hafi þó allir getað vottað að stefnandi hafi í næstu veiðiferð, 27. september 2010 til 4. október, verið áberandi kvalinn af verkjum í baki og verið farinn að draga annan fótinn vegna verkja. Stefnandi hafi þá leyst af sem matsveinn.

Stefnandi telur að af þessu megi ráða að bakeinkenni sín verði rakin til veiðiferðarinnar 20. til 27. september 2010. Frásögn stefnanda af slysinu fái staðfestingu í frásögn vitnisins H-kk-ef Þ-kk-ef E-kk-ef, háseta á Klakki SK-5, sem vegna aðstæðna við vinnu á dekki hafi verið sá eini sem gat séð slysið, þegar stefnandi kipptist til og féll á bakið. Þá beri vitnið að stefnandi hafi þegar eftir atvikið kennt sér meins í bakinu og að það hafi síðan ágerst þegar líða tók að lokum veiðiferðarinnar. Sú staðreynd að stefnandi leitaði þegar til læknis við komu í land 27. september 2010 staðfesti þessa frásögn. Þá staðfesti aðrir úr áhöfn Klakks SK-5 að stefnandi hafi í næstu veiðiferð á eftir verið áberandi kvalinn af verkjum og dregið fótinn á eftir sér vegna verkja. Sú veiðiferð hafi hafist að kvöldi sama dags og stefnandi kom í land og leitaði fyrst læknis vegna verkja í mjóbaki og leiðni niður í hægri fót, eða 27. september 2010. Þá styðji læknisfræðileg gögn áverka og einkenni stefnanda og að hann búi ennþá og varanlega við afleiðingar slyssins. Því eigi stefnandi rétt á bótum úr slysatryggingu sjómanna, að öðrum skilyrðum uppfylltum, þeim að hann hafi beðið tjón, tímabundið eða varanlegt, af völdum slyssins en tjón hans hafi enn ekki verið metið. Stefnandi hafi þannig lögvarða hagsmuni af því að fá dóm til viðurkenningar á bótarétti sínum úr slysatryggingu sjómanna Klakks SK-5 hjá stefnda. Krafist er viðurkenningardóms um bótaskyldu stefnda með vísan til 2. mgr. 25. gr. laga 91/1991.

Um lagarök vísar stefnandi til siglingalaga nr. 34/1985, kjarasamnings milli LÍÚ og félags sjómanna og laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Stefnandi styður kröfur um málskostnað við lög nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað er reist á lögum nr. 50/1988, sbr. og reglugerð nr. 562/1989. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og sé honum því nauðsyn að fá dóm fyrir þessum skatti úr hendi stefnda. Stefnandi hefur hlotið gjafsókn í máli þessu.

III

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnanda. Um málið fari eftir almennum sönnunarreglum skaðabótaréttar utan samninga. Samkvæmt þeim verði sá sem krefst skaðabóta að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni auk þess sem hann ber sönnunarbyrðina fyrir því hver atvik að baki tjóninu urðu. Þá beri honum að sanna að orsakatengsl séu milli tjóns hans og atvika. Sé ekkert tilefni til þess að víkja frá þessum reglum við úrlausn málsins. Sönnunarbyrðin hvíli því á stefnanda um að viðkomandi slys hafi átt sér stað eins og hann haldi fram, um borð í Klakki 20. september 2010, og að orsakatengsl séu milli meints slyss og umstefnds líkamstjóns. Sýknukrafa stefnda byggi á því að stefnanda hafi ekki lánast sönnun um þessi atriði.

Í fyrsta lagi byggir stefndi á því að ekki sé fyllilega sannað að stefnandi hafi orðið fyrir slysi um borð í Klakki þann 20. september 2010. Ekkert sé skráð í skipsbók Klakks um að slys hafi átt sér stað um borð í skipinu þann dag. Vísar stefndi í þessu sambandi til reglna nr. 138/1986 um skipsbækur, þar sem segi m.a. að skrá skuli sérstaklega nákvæmar skýrslur um hvert það slys eða tjón sem verða kann á mönnum og geta þess hvað olli, hvernig það bar að og hvernig brugðist var við. Samtímaskráning sé ekki til um hið meinta slys í skipsbók Klakks. Leggur stefndi áherslu á sönnunargildi skipsbókar í málum sem þessum sem og skyldu skipverja að upplýsa um atvik sem snúa að þeim svo skipstjóri geti sinnt skyldu sinni. Þá komi fram í lögregluskýrslu að í samtölum lögreglunnar við átta áhafnarmeðlimi hafi aðeins einn munað eftir að hafa séð umrætt atvik eiga sér stað á dekkinu um borð í Klakki þann 20. september 2010. Sjö áhafnarmeðlimir muni ekki sérstaklega eftir því að stefnandi hafi verið meiddur í þeirri veiðiferð sem um ræði. Hvergi komi fram í gögnum málsins að stefnandi hafi rætt slysið við áhafnarmeðlimi eða tilkynnt þeim um það. Þá sé í lögregluskýrslu haft eftir skipstjóra skipsins, S-kk-þgf S-kk-þgf, að hann hafi ekki fengið upplýsingar um að stefnandi hafi slasast í umræddri veiðiferð. Hins vegar hafi stefnandi kvartað undan verkjum síðar þann 16. október 2010 og það hafi verið skilmerkilega skráð í dagbók af honum. Í skipsbók fyrir þann dag sé að finna eftirfarandi skráningu: „A-kk-nf Þ-kk-nf matsveinn kvartaði um eymsli í fæti sem hann rekur til meiðsla að kvöldi 20. sept. Ekki var tilkynnt um meiðslin þá. A-kk-nf Þ-kk-nf var háseti og var að vinna við veiðarfæri.“ Ekki sé hér minnst einu orði á fall eða hnykk á bakið eða að rekja megi þessi eymsli í fæti til bakverkja. Aðeins er skráð eftir stefnanda að hann sé með eymsli í fæti sem hann reki til atviks næstum því mánuði fyrr, sem hann kaus að tilkynna ekki. Mótmælir stefndi því að skráning þessi sé staðfesting eða viðurkenning á því að slys hafi átt sér stað eins og lýst sé í stefnu. Leggur stefndi áherslu á að hér sé ekki um samtímaskráningu að ræða heldur einhliða lýsingu stefnanda sjálfs á meintu atviki. Ekki sé því hægt að byggja á þessari skráningu við úrlausn málsins. Aðeins einn áhafnarmeðlimur, H-kk-nf Þ-kk-nf E-kk-nf, segist hafa orðið vitni að slysi stefnanda þann 20. september 2010. Haft sé eftir honum í lögregluskýrslu 19. september 2012, um tveimur árum eftir slysið, að tveir aðrir áhafnarmeðlimir hafi verið að vinna með honum og stefnanda við að taka svokallaðan grandara af grandaraspili. Stefnandi hafi dottið aftur á bak og lent á bakinu þegar togað var í vír sem hann hafi verið að taka við. Stefnandi hafi strax kennt sér meins í bakinu og það hafi síðan ágerst það mikið að þegar leið að lokum veiðiferðarinnar hafi hann verið orðinn óvinnufær með öllu vegna verkja í baki. Stefnandi hafi ekki verið orðinn vinnufær í næstu veiðiferð og hafi ekki verið til sjós eftir það. Ekki neinn annar áhafnarmeðlimur taki undir lýsingu H-kk-ef Þ-kk-ef á slysinu og ástandi stefnanda. Þá sé það ekki rétt að stefnandi hafi verið óvinnufær í næstu veiðiferð og hætt þá á sjó, eins og fram er komið. Hvorki stefnandi né H-kk-nf Þ-kk-nf hafi tilgreint þá tvo áhafnarmeðlimi sem voru að vinna með þeim við grandaraspilið. Með vísan til þess mótmælir stefndi því að þessi framburður hafi þýðingu í málinu.

Í læknisvottorði F-kk-ef B-kk-ef komi fram að stefnandi hafi leitað á heilsugæsluna út af verkjum í mjóbaki með leiðni niður í hægri ganglim þann 27. september 2010 og síðan aftur þann 18. október 2010. Í hvorugt skiptið komi fram lýsing á slysi eða áverka sem einkennin eru rakin til. Með öðrum orðum, ekki er greint frá meintu slysi eða tengingu einkenna við það í tveimur læknaviðtölum eftir meintan slysaatburð. Verði ekki ráðið af þessum læknisvottorðum hvenær og með hvaða hætti stefnandi varð fyrir hnjaski. Þá komi fram í læknisvottorðum til atvinnurekanda að stefnandi sé óvinnufær frá 1. janúar 2011 til 30. apríl 2011 vegna sjúkdóms, en ekki vinnuslyss. Miðað við þessi gögn sé mikill vafi á því að stefnandi hafi lent í slysi um borð í Klakki umræddan dag, sem falli undir slysatryggingu sjómanna hjá stefnda. Þennan vafa verði að túlka stefnanda í óhag enda hvíli sönnunarbyrðin á honum. Í þessu sambandi ítrekar stefndi að stefnandi hafi ekki tilkynnt skipstjóra og útgerð Klakks um meint slys og afleiðingar þess í samræmi við almennar reglur og reglugerð nr. 200/2007 um ráðstafanir er stuðla að bættu öryggi og heilsu starfsmanna um borð í skipum. Hafði skipstjórinn og útgerðin af þeim sökum ekki tilefni til að óska eftir rannsókn á atvikinu eða bregðast á annan hátt við því, einfaldlega vegna þess að þeir hafi ekki vitað um það. Stefnandi sé mjög reyndur sjómaður og hafi því mátt vita hve mikla þýðingu það hefði að tilkynna skipstjóra samstundis ef hann hefði orðið fyrir slysi um borð í skipi. Það gerði hann ekki og verði að bera hallann af því. Síðari tíma frásögn stefnanda og eins vitnis tveimur árum síðar um atvik hafi að mati stefnda ekkert sönnunargildi, enda í mótsögn við önnur samtímagögn og aðra áhafnarmeðlimi sem voru að vinna með stefnanda um borð í skipinu. Telur stefndi því ósannað að stefnandi hafi lent í umstefndu slysi um borð í Klakki þann 20. september 2010.

Verði hins vegar talið sannað að stefnandi hafi lent í slysi þennan dag byggir stefndi í öðru lagi á því að sýkna verði hann samt sem áður þar sem orsakasamband milli slyssins og líkamstjóns stefnanda sé ósannað. Af dómum Hæstaréttar í líkamstjónamálum megi ráða, að ekki sé nægilegt til sönnunar um orsakatengsl milli atburðar og tjóns að ekki sé útilokað að um slík tengsl geti verið að ræða, heldur þarf að vera nokkuð víst að um orsakatengsl sé að ræða og í öllu falli meiri líkur fyrir því en minni. Vegi þungt við sönnunarmat í því sambandi, hvort samtímagögn séu til staðar eða ekki og hvenær viðkomandi einkenni hafa sannanlega komið fram. Síðari tíma frásögn aðila um atvik og einkenni í þessu sambandi hafi ekki sönnunargildi, nema að því leyti sem hún er aðila í óhag. Að mati stefnda vanti mikið á að meiri líkur en minni séu fyrir því, að stefnandi hafi í raun hlotið brjósklos yfir til hægri á L5-S1 bilinu í lendhrygg og lömun í hægri fæti út af því, af völdum slyss um borð í Klakki þann 20. september 2010. Í málinu liggi fyrir að við segulómrannsókn þann 9. maí 2006 greindist stefnandi með brjósklos yfir til hægri á L5-S1 bilinu, sem valdi þrýstingi á taugarót. Þá liggi fyrir að þetta sama brjósklos yfir til hægri á L5-S1 bilinu með þrýsting á taugarót hafi enn verið til staðar við segulómrannsókn þann 28. október 2010 eða um mánuði eftir slysið. Hafi stefnandi, allt frá því hann fyrst greindist með brjósklos, verið með verki niður í hægri ganglim. Í matsgerð G-kk-ef B-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef komi fram að brjósklosið sem greindist 9. maí 2006 væri ótengt umferðarslysi sem stefnandi lenti í 10. desember 2002 þar sem það hafi ekki verið staðreynt fyrr en á árinu 2006.

Stefnandi hafi því verið greindur árið 2006 með brjósklos yfir til hægri á L5-S1 bilinu vegna sjúkdóms. Þá hafi stefnandi verið 33 ára að aldri. Rannsóknir sýni að brjósklos sé hluti af hrörnunarsjúkdómi í baki sem algengust séu hjá miðaldra karlmönnum á aldrinum 30 til 40 ára. Þau verði vegna hrörnunarbreytinga í brjóskþófum milli hryggjarliða og komi við endurtekið álag. Í ljósi þess að rekja megi umstefnd einkenni stefnanda eftir meint slys 20. september 2010 til nákvæmlega sömu breytinga og greindust við segulómskoðun 9. maí 2006, sem þá voru rakin til sjúkdóms, byggir stefndi á því að ekki séu orsakatengsl milli slyssins og þessara umstefndu einkenna stefnanda. Brjósklos sé hrörnunarsjúkdómur og ekki líklegt, að mati stefnda, að meira högg þann 20. september 2010 skipti máli í þróun sjúkdómsins þar sem einkenni hans geti verið mismikil frá einum tíma til annars. Rannsóknir sýni að brjósklos verði almennt ekki við slys nema í algjörum undantekningartilvikum og þá aðeins við meiriháttar slys, þar sem mikið reyni á hrygg, eða við háorkuáverka. Sé það kallað áverkabrjósklos. Sé þá gengið út frá því að kraftur sem verkar á hrygginn sé það mikill að hann hafi í þeim tilfellum verið fræðilega nægilegur til þess að hryggur hefði brotnað. Að öðrum kosti er ekki talið að hryggþófi eða brjóskþófi geti gefið sig þannig að brjósklos verði. Verði áverki til þess að brjósklos myndist verði einkenni strax frá upphafi mjög mikil með bakverkjum og verkjum niður í ganglim vegna taugarótarþrýstings og gangi þau einkenni að öllu jöfnu ekki til baka fyrr en eftir mjög langan tíma. Gögn málsins beri ekki með sér að stefnandi hafi orðið fyrir slíku meiriháttar slysi. Þvert á móti verði ekki annað ráðið af þeim en að stefnandi hafi fengið minniháttar slink eða hnykk á bakið þegar hann datt aðeins niður, ef marka megi lýsingar í læknisvottorðum sem ganga verði út frá að séu alfarið byggðar á framburði stefnanda sjálfs. Að minnsta kosti sé ósannað að krafturinn á hrygg stefnanda hafi verið það mikill þegar hann datt að það hafi getað leitt til hryggjarbrots.

Þá liggi fyrir í gögnum málsins að stefnandi hélt áfram að vinna í kjölfar slyssins og kláraði veiðiferðina án vandamála. Hann lagðist t.d. ekki í rúmið vegna verkja. Þá hafi stefnandi farið í fjórar veiðiferðir eftir að slysið átti sér stað; frá 27. september 2010 til 4. október 2010 sem háseti, frá 11. til 18. október 2010 sem matsveinn, frá 4. til 9. nóvember 2010 sem matsveinn og frá 9. til 16. nóvember 2010 sem matsveinn. Í skipsbók Klakks fyrir þrjár fyrstu veiðiferðirnar sé ekki að finna neina skráningu um að stefnandi hafi verið slæmur í baki og ekki getað sinnt störfum sínum um borð í skipinu. Í lok síðustu ferðarinnar sé hins vegar í fyrsta sinn skráð í skipsbók, þann 15. nóvember 2011, að stefnandi hafi tilkynnt um verk í baki sem leiði niður í fót, án þess að orsök þess tiltekin sérstaklega. Haft sé eftir flestum áhafnarmeðlimum sem lögreglan talaði við að þeir hafi fyrst tekið eftir því að stefnandi væri kvalinn af verkjum í baki og verið farinn að draga fótinn vegna verkja í róðri síðar þegar hann hafi leyst af sem matsveinn. Miðað við færsluna í skipsbókina 15. nóvember 2010 verði að ganga út frá því að um sé að ræða þessa síðustu veiðiferð stefnanda. Að þessu virtu verður að leggja til grundvallar að stefnandi hafi unnið fulla vinnu og farið í fjórar veiðiferðir á tveimur mánuðum eftir slysið þrátt fyrir umstefnd brjóskloseinkenni sín, sem fyrst voru greind árið 2006 eins og fram er komið. Einkenni áverkabrjóskloss komi fram strax eftir slys og gangi ekki til baka fyrr en löngu seinna. Af þeim sökum sé mjög ólíklegt að stefnandi hafi getað unnið þetta lengi eftir meint slys með umstefnd brjóskloseinkenni. Telur stefndi það benda til þess að ekkert orsakasamband sé milli slyssins og umstefndra einkenna stefnanda. Þá hafi stefnandi ekki nefnt við lækna 27. september og 18. október 2010 að hann hafi dottið og fengið meiriháttar hnykk eða slink á bakið heldur þvert á móti hafi hann vísað til langvarandi verkja út af þekktu brjósklosi. Auk þess hafi stefnandi ekki nefnt meiriháttar áverka á baki við skipstjóra þann 16. október 2010 heldur hafi hann aðeins upplýst um óskilgreindan verk í fæti sem rekja mætti til slyss í veiðiferð um það bil einum mánuði fyrr. Styrki það enn frekar þá skoðun stefnda að orsakasamband skorti í þessu máli. Að lokum mótmæli stefndi því sem ósönnuðu að brjóskloseinkenni sem greindust hjá stefnanda 9. maí 2006 hafi að fullu gengið til baka áður en stefnandi hafi lent í umræddu slysi 20. september 2010. Í áðurnefndri matsgerð vegna umferðarslyss 10. desember 2002 komi fram að við skoðun 11. janúar 2007 hafi stefnandi upplýst að hann hafi verið slæmur í baki allt frá slysinu og einkenni hafi farið versnandi. Hann segi verki eða óþægindi leiða niður í hægri fót og hafi það verið til staðar í langan tíma. Þá segi í læknisvottorði F-kk-ef B-kk-ef að í viðtali 27. september 2010 hafi komið fram að stefnandi sé með þekkt brjósklos við neðstu hryggjarliðina sem komið hafi fram í segulómun fjórum árum fyrr. Hann lýsi leiðni niður í rasskinn og læri hægra megin og alveg niður í hné. Bendi þetta ekki til þess að fyrri brjóskloseinkenni hafi gengið til baka. Þvert á móti verði ekki annað ráðið af þessu en að þau hafi enn verið fyrir hendi á árinu 2010. Að þessu öllu virtu telur stefndi að ekki sé sannað að umstefnt líkamstjón stefnanda sé að rekja til meints slyss um borð í Klakki þann 20. september 2010.

Þá taki stefndi fram að af stefnu verði ekki ráðið hvort stefnandi byggi á 171. gr. eða 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Byggi stefnandi á 171. gr. krefst stefndi sýknu þar sem slysatrygging hans sé bundin við bótakröfur skv. 172. gr. laganna, eins og fram kemur í framlögðum skilmálum.

Verði fallist á að slys hafi átt sér stað og að orsakasamband sé milli þess og líkamstjóns stefnanda krefst stefndi þess, með vísan til 2. málsliðar 1. mgr. 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985 og/eða almennra reglna um eigin sök, að bætur verði felldar niður eða lækkaðar þar sem rekja megi slysið til vítaverðs gáleysis stefnanda. Í því sambandi bendi stefndi á, að stefnandi hafi mátt vita að vírinn af spilinu gæti skorðast á milli vírsnúninga á spilinu og farið að snúa vírnum til baka inn á spilið og því mætti alltaf búast við því að kippa þyrfti í vírinn til að losa hann ef hann skorðaðist meðan verkið væri unnið. Hefði stefnandi auðveldlega getað komið í veg fyrir meint slys með því að fylgjast með þeim sem áttu að sjá um að kippa vírnum lausum ef hann festist og staðsetja sig betur við verkið þannig að ekki væri hætta á að hann félli við ef kippt væri snögglega í vírinn. Verklag stefnanda hafi falið í sér augljósa hættu á að tjón yrði ef keðjurnar flæktust og að kippa þyrfti í þær til að losa þær.

Aðild stefnda að málinu byggist á 1. mgr. 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Kveðst stefndi byggja málsvörn sína á almennum reglum skaðabóta- og vátryggingarréttar, siglingalögum nr. 34/1985 og lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála, reglum nr. 138/1986 um skipsbækur og reglugerð nr. 200/2007 um ráðstafanir er stuðla að bættu öryggi og heilsu starfsmanna um borð í skipum. Krafa stefnda um að stefnandi greiði honum málskostnað er byggð á 129.-130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Niðurstaða

Í máli þessu krefst stefnandi viðurkenningar á rétti til greiðslu bóta úr slysatryggingu sjómanna vegna slyss sem hann kveðst hafa orðið fyrir við vinnu sína sem háseti um borð í fiskiskipinu Klakki SK-5 20. september 2010. Hefur stefnandi lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm um kröfur sínar í samræmi við 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Stefnandi reisir kröfu sína á hendur stefnda á því að þegar slysið varð hafi hann verið tryggður slysatryggingu hjá stefnda sem útgerð skipsins, FISK-Seafood ehf., hafði keypt til hagsbóta fyrir hann, sbr. 2. mgr. 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Í málinu liggur fyrir afrit af vátryggingarskírteini FISK-Seafood ehf. vegna slysatryggingar sjómanna fyrir tímabilið 1. janúar 2010 til 31. desember 2010 ásamt vátryggingarskilmálum SS25. Óumdeilt er að framangreind trygging var í gildi 20. september 2010 er meint slys átti sér stað og að stefnandi var lögskráður á skipið þann dag og tryggður samkvæmt skilmálum tryggingarinnar.

Aðalkrafa stefnda um sýknu byggist á því að ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir slysi í umrætt sinn. Verði talið sannað að slysið hafi orðið með þeim hætti sem stefnandi lýsir, byggir stefndi á því að ósönnuð séu orsakatengsl slyssins og líkamstjóns stefnanda. Til vara krefst hann þess að sök verði skipt.

Stefnandi lýsti atvikinu svo fyrir dómi að er slysið varð hafi hann verið „að skipta um grandara, sem er vír sem heldur trollinu. Er að hringa niður grandarann, er að hala hann niður og þá festist vírinn í tromlunni og rykkir mér tilbaka...ég fæ bara hnykk og dett aftur og það er renna þarna...og ég dett bara með bakið á það...stend upp svona mjög fljótlega...fæ hnykk akkúrat niður á bakið.“ Daginn eftir hafi hann fundið fyrir eymslum og verið orðinn enn verri daginn þar á eftir. Hann hafi þó ákveðið að fara í næstu veiðiferð sem stóð frá 27. september til 4. október 2010. Hann hafi verið mjög slæmur í þeirri ferð þar sem honum versnaði og versnaði. Eftir þá ferð hafi hann ákveðið að taka sér frí og jafna sig. Skipstjóri skipsins hafi svo beðið hann um að leysa af sem matsveinn í veiðiferð sem stóð frá 11. til 18. október 2010 og hann hafi gert það. Í þeirri ferð hafi löppin á honum verið „alveg dauð“ og hann ekki haft „neina hreyfigetu í fætinum“ þegar hann ætlaði fram úr einn morguninn. Hafi hann þá látið skipstjóra skipsins vita. Fyrir liggur að stefnandi fór einnig í veiðiferð sem stóð frá 4. til 9. nóvember og aftur frá 9. til 16. nóvember 2010.

Í málinu er óumdeilt að stefnandi tilkynnti ekki skipstjóra skipsins um umrætt slys fyrr en nokkru eftir að það átti að hafa átt sér stað. Er bókað í skipsbók skipsins 16. október 2010: „A-kk-nf Þ-kk-nf matsveinn kvartaði um eymsli í fæti, sem hann rekur til meiðsla að kvöldi 20. sept. Ekki var tilkynnt um meiðslin þá. A-kk-nf Þ-kk-nf var háseti og var að vinna við veiðarfæri.“ Spurður fyrir dómi um ástæður þess að hann tilkynnti ekki um slysið er það átti sér stað sagði stefnandi „svona lagað er ekki skráð í skipsbækur...ef menn detta og eitthvað svona smotterí, menn halda að þetta lagist...þannig að menn eru ekki að skrá svona smávægilegt.“ Þetta hafi svo ekki verið skráð fyrr en hann hafi „fengið í löppina“ og þá hafi hann rakið þetta til þess að hann hafi dottið á bakið. Þykir þessi frásögn stefnanda vera í samræmi við skráningu sem er í skipsbók 15. nóvember 2010 en fyrir þann dag er bókað: „A-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf matsv. tilkynnti um verki í baki, sem leiddu niður í fót. Lætur athuga það þegar komið er í land 16/11'10.“

H-kk-nf Þ-kk-nf E-kk-nf sem var háseti um borð í Klakki SK-5 í veiðiferðinni 20. til 29. september, gaf skýrslu fyrir dómi. Kvaðst hann hafa orðið vitni að því er stefnandi féll aftur fyrir sig á bakið umrætt sinn er unnið var við veiðarfæri. Lýsti hann atvikum svo að þeir hafi verið „að taka niður grandara...ég var að stjórna kapalvindunni, [A-kk-nf] var að hringa niður vírinn á dekkinu...þá kemur álag á vírinn og hann kippist snögglega til baka og [A-kk-nf] dettur aftur á bak og meiðist“. Hann hafi kveinkað sér við fallið. Þetta hafi gerst snöggt og „...vírinn kippir strax í ef það kemur ólag á hann, þá klemmist vírinn og fer að dragast inn í stað þess að slaka, fara út, það kemur strax kippur“. Lýsti vitnið því að stefnandi hefði kveinkað sér við fallið. Honum hafi svo versnað er leið á ferðina og líðan hans orðið verri og verri. Staðfesti vitnið fyrir dómi skýrslu sína hjá lögreglu en þar er höfð eftir honum ítarleg lýsing á atvikum að slysinu sem rakin er hér framar. Verður framburður vitnisins H-kk-ef Þ-kk-ef um atvik að slysinu og fall stefnanda lagður til grundvallar við úrlausn málsins. Þá verður og lögð til grundvallar sú frásögn H-kk-ef Þ-kk-ef að aðstæður hafi verið með þeim hætti er slysið varð að stefnandi hafi snúið baki í þá sem með honum unnu og þeir snúið baki í hann. Verður því ekki talið óeðlilegt að engir aðrir en umræddur H-kk-nf Þ-kk-nf hafi séð er slysið varð en hann var efstur við spilið, stjórnaði því og hafði yfirsýn yfir vinnusvæðið. Verður á engan hátt talið að frásögn H-kk-ef Þ-kk-ef sem hann gaf fyrir lögreglu, þess efnis að stefnandi hafi ekki farið í aðra veiðiferð eftir þá veiðiferð er slysið átti sér stað og ekki farið á sjó eftir það, rýri á nokkurn hátt framburð hans hvað varðar atvik og tildrög slyssins. Með hliðsjón af ofansögðu þykir sannað að stefnandi hafi orðið fyrir slysi 20. september 2010 um borð í Klakki SK-5 er hann var við vinnu sína á dekki skipsins, hann hafi fallið á bakið og á járnrennu sem þar hafi verið. Telur dómurinn skort á samtímaskráningu í skipsbók ekki breyta þeirri niðurstöðu. Þá þykir það ekki geta skipt sköpum í málinu þó ekkert sé haft eftir stefnanda í skráningu læknis á heilsugæslustöð Sauðárkróks 27. september og 18. október 2010 um slysið eða tildrög þess. Stefnandi sjálfur þá skýringu á því að ekki hafi verið getið um slysið í þessum heimsóknum hans til heilsugæslunnar að hann hafi ekki verið spurður sérstaklega um það.

Kemur þá til skoðunar hvort orsakasamband sé fyrir hendi hvað varðar umrætt slys og líkamstjón stefnda sem hann býr sannarlega við í dag. Dómurinn telur að leggja verði til grundvallar í þessum þætti málsins þá lýsingu stefnanda fyrir dómi á líðan sinni að er leið á veiðiferðina er slysið átti sér stað í og sem stóð til 27. september 2010 hafi ástand hans versnað hægt og rólega. Í lok þeirrar veiðiferðar sem stóð til 16. nóvember 2010 hafi hann verið orðinn kvalinn af verkjum í baki sem leitt hafi niður í hægri fót. Fær þessi lýsing einnig að nokkru stoð í framburði vitnisins H-kk-ef Þ-kk-ef og að hluta í framburði vitnisins S-kk-ef S-kk-ef sem fyrir dómi rak minni til þess að stefnandi hefði verið slæmur í mjöðm, baki og fæti en gat þó ekki sagt til um það nákvæmlega í hvaða veiðiferð það hefði verið, þeirri er slysið átti að hafa átt sér stað í eða síðar.

Í málinu hefur stefnandi byggt á því að slysið hafi valdið brjósklosi yfir til hægri á liðbili L5-S1 sem hafi haft þær afleiðingar að hann sé með svokallaðan „dropfót“. Í málinu liggur ekki fyrir matsgerð þar sem lagt er mat á heilsufar og líðan stefnanda í dag en fyrir dómi lýsti hann ástandi sínu sem slæmu, hann gangi „vitlaust“, sé með spelku sem virki ekki og kominn með mikla verki í mjaðmir. Þá hafi hann ekki stjórn á fætinum, misstígi sig og þurfi að vera mjög varkár við hvert fótstig. Þá sé hann með bakverki sem séu stundum það miklir að hann þurfi að liggja fyrir. Fær þessi lýsing að nokkru leyti stoð í þeim læknisvottorðum og læknabréfum sem liggja fyrir í málinu og ljóst að einkennum sem þar er lýst hafa ekki gengið tilbaka.

Stefndi hefur í málinu haldið því fram að margt bendi til þess að líkamlegt ástand stefnanda sé ekki að rekja til slyssins heldur þess að hann hafi átt að glíma við brjósklos í einhvern tíma áður en slysið varð. Bendi ýmislegt til þess að fyrra brjósklos hafi ekki gengið tilbaka eins og stefnandi hefur haldið fram heldur hafi hann þvert á móti glímt við verki í baki og fæti í nokkurn tíma fyrir slysið. Í matsgerð G-kk-ef B-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef 16. janúar 2007 hafi verið komist að þeirri niðurstöðu að brjósklos stefnanda sem greint var hjá honum 2006 sé ekki að rekja til umferðarslyss sem hann hafi orðið fyrir á árinu 2002. Telur stefndi ljóst að brjósklos stefnda stafi af sjúkdómi sem sé hvorki að rekja til slyssins 2002 né þess slyss sem hér sé deilt um. Þá valdi það vafa um orsakatengsl vegna slyssins um borð og líkamstjóns stefnanda að haft sé eftir stefnanda í vottorði I-kk-ef H-kk-ef Ó-kk-ef 10. desember 2010 að hann hafi hrasað í lest um borð í togara sex mánuðum áður. Sjálfur kannaðist stefndi hvorki við að hafa nefnt þetta við lækninn né mundi hann eftir að hafa lent í neinu slíku atviki sex mánuðum áður. Engin gögn málsins styðja frekar þessa skráningu.

Ekki verður fram hjá því litið að lýsing stefnanda á ástandi sínu strax eftir slysið og dagana þar á eftir, sem rakin er hér að framan, kemur ekki heim og saman við að hann hafi orðið fyrir brjósklosi í umræddu slysi þar sem slíkur áverki hefði haft í för með sér skýr brjóskloseinkenni með skyndilegum og miklum sársauka. Hefur stefnandi lýst því að hafa fundið til við fallið en haldið áfram vinnu sinni. Honum hafi svo versnað daginn eftir og líðan hans orðið verri og verri á næstu dögum og vikum. Í gögnum málsins kemur fram að stefnandi var á árinu 2006 greindur með brjósklos yfir til hægri á L5-S1 bili. Verður að telja ólíklegt að það brjósklos hafi gengið að fullu til baka þótt einkenni þess geti hafa verið mismunandi mikil eftir tímabilum. Niðurstaða dómsins er því sú að ekki sé fyrir hendi orsakasamband milli slyss stefnanda um borð í Klakki SK-5 20. september 2010 og líkamstjóns hans. Skilyrði til viðurkenningar á rétti stefnda til greiðslu bóta úr slysatryggingu sjómanna svo sem hann krefst, eru því ekki uppfyllt. Ber að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Rétt þykir, með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, að málskostnaður milli aðila falli niður. Stefnanda var veitt gjafsókn með bréfi innanríkisráðuneytisins 15. maí 2013. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, J-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hrl., sem telst hæfilega ákveðin 873.480 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts, og útlagður kostnaður vegna vottorða, sem telst vera 49.033 krónur, samtals 922.513 krónur.

Af hálfu stefnanda flutti málið J-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf hrl.

Af hálfu stefnda flutti málið S-kvk-nf A-kvk-nf hdl.

Dóminn kveða upp H-kvk-nf G-kvk-nf dómsformaður og sérfróðu meðdómsmennirnir B-kk-nf P-kk-nf S-kk-nf, bæklunarskurðlæknir og G-kk-nf G-kk-nf, heila- og taugaskurðlæknir. Dómsformaður tók við meðferð málsins 6. mars sl.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., er sýkn af kröfum stefnanda, A-kk-ef Þ-kk-ef Þ-kk-ef.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, 922.513, krónur greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, J-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hrl., 873.480 krónur með virðisaukaskatti og útlagður kostnaður 49.033 krónur.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

H-kvk-nf G-kvk-nf (sign.)

B-kk-nf P-kk-nf S-kk-nf (sign.)

G-kk-nf G-kk-nf (sign.)