E-938/2010

Mál þetta, sem var þingfest 14. apríl 2010, er höfðað af stefnanda, Gassa arkitektum ehf., Sunnubraut 6, Kópavogi, á hendur stefnda, Kársnessókn, Kastalagerði 7, Kópavogi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 1.599.739 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af tilteknum fjárhæðum á gjalddögum sem lýst er í stefnu málsins, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 250.000 krónur. Jafnframt er þess krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað.

Stefndi krefst þess aðallega að máli þessu verði vísað frá dómi, til vara að stefndi verði sýknaður og til þrautavara að krafa stefnanda verði stórlega lækkuð. Í öllum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar úr henda stefnanda.

Málið var flutt um kröfu stefnda um frávísun málsins 6. september 2010 og tekið til úrskurðar. Í þessum þætti málsins er þess krafist af hálfu stefnda að málinu verði vísað frá dómi og að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað. Af hálfu stefnanda er þess krafist að kröfu stefnda um frávísun málsins verði hrundið og að málið verði tekið til efnismeðferðar. Þess er krafist að ákvörðun um málskostnað bíði efnismeðferðar en fari svo að málinu verði vísað frá er þess krafist að málskostnaður verði felldur niður.

I.

Í stefnu málsins segir um málsatvik og málsástæður að stefnandi sé arkitektastofa. Skuld stefnda sé til komin meðal annars vegna vinnu við teikningar eins og meðfylgjandi tveir reikningar beri með sér. Í stefnu er tilgreint númer reiknings, útgáfudagur og fjárhæð hvors reiknings. Fram kemur að til frádráttar komi 250.000 krónur sem stefndi hafi greitt áður en innheimtuaðgerðir lögmanns hafi hafist og verði tekið tillit til innborgunarinnar við uppgjör kröfunnar.

Stefndi lýsir atvikum þannig í greinargerð sinni að hann hafi síðast liðin ár átt í nokkrum viðskiptum við G-kk-þf T-kk-þf arkitekt, sem sé einn af eigendum stefnanda, í tengslum við hönnun safnaðarheimils stefnda. Hafi viðskiptin byggst á sérstökum hönnunarsamningi, dagsettum 30. desember 2005. Segir stefndi þá tvo reikninga sem stefnt sé vegna að öllum líkindum vera tilkomna vegna þessa samnings.

Reikningarnir tveir beri það ekki með sér að vera vegna vinnu við teikningar. Segi á þeim fyrri: „Safnaðarheimili Kársnessóknar – verk nr. 602 vinna umfram samning: Breytingar á bílageymslu, ný umsókn, prentun og skráningartafla“. Sé reikningurinn síðan sundurliðaður og kveðið á um kostnaðarliði vegna „vinnu umfram samning vegna sparnaðar“, „vinnu ágúst – nýtt byggingarnefndarsett“ og „útlagðs kostnaðar skráningartafla, prentun“. Á síðari reikningnum sé reyndar að finna „teikningar/lokaúttekt“ meðal þeirra kostnaðarliða sem verið sé að innheimta fyrir, en ekki sé minnst á teikningavinnu að öðru leyti. Aðrir kostnaðarliðir séu „á framkvæmdatíma – rest“ og verðbætur sem virðist leggjast ofan á kostnaðarliðina.

Hafa verði í huga, sé um að ræða reikninga vegna framangreinds hönnunarsamnings, að upphaflega hafi verið gert ráð fyrir að heildarkostnaður yrði 13.000.000 krónur. Í 7. gr. samningsins sé kveðið á um að þurfi stefnandi að vinna verk að beiðni stefnda umfram samning skuli semja um það sérstaklega og skrifleg beiðni stefnda liggja fyrir áður en vinna hefjist. Tímagjald skuli vera 7.500 krónur auk virðisaukaskatts, en breytist með tilliti til launavísitölu ár hvert.

Einnig verði að hafa í huga að fljótlega eftir gerð hönnunarsamningsins hafi verið ákveðið að ganga til samninga við Kópavogsbæ um að gera bílastæðahús undir safnaðarheimilið. Hafi verið samið við G-kk-þf T-kk-þf um aukinn kostnað vegna þessa þáttar. Í heildina hafi umsaminn kostnaður verið 20.126.180 krónur. Hafi aukakostnaðurinn sem stefndi hafi fallist á að hans mati verið umfram það sem sanngjarnt mætti telja í ljósi þess að hönnunarvinna vegna bílastæðahúss sé mun einfaldari en vegna safnaðarheimilisins sjálfs. Stefndi hafi ekki átt annarra kosta völ en að fallast á viðbótarkostnaðinn, þannig að gengið yrði til samninga við Kópavogsbæ um kjallarann. Telur stefndi að stefnandi hafi að þessu leyti sýnt af sér óbilgirni og ósanngirni í garð hans. Þá verði að hafa í huga að aðalhönnuður verksins, G-kk-nf T-kk-nf, hafi haft starfsstöð í Danmörku sem hafi leitt til aukins kostnaðar.

Stefndi kveðst hafa greitt stefnanda og Conís, sem hafi verið undirverktaki stefnanda, vegna verksins 23.374.934 krónur á grundvelli hönnunarsamningsins, þrátt fyrir að samið hafi verið um að heildakostnaður næmi 20.126.180 krónum með virðisaukaskatti. Vinna samkvæmt framangreindum tveimur reikningum rúmist því vel innan hönnunarsamningsins.

Skriflegir samningar liggi ekki að baki framangreindum tveimur reikningum líkt og hönnunarsamningurinn áskilji ef um sé að ræða verk umfram kostnað eða þess sem samið hafi verið um, enda hafi þeir ekki verið samþykktir af hálfu stefnanda hingað til. Ástæða þess að 250.000 krónur hafi verið greiddar til stefnanda hafi verið hótanir arkitekts um að skrifa ekki upp á teikningar, sem nauðsynlegar hafi verið til að fá samþykki byggingarfulltrúa fyrir úttekt safnaðarheimilisins.

Án þess að skriflegir samningar eða samþykki fyrir umræddum reikningum liggi fyrir virðist sem þeir eigi að tilgreina vinnu vegna umsaminnar aukavinnu við bílastæðakjallarann. Í ljósi þess samnings sem liggi fyrir og þess samkomulags sem tekist hafi um bílastæðakjallarann hafi stefndi litið svo á að vinnan sem reikningarnir tilgreini hafi verið innifalin í því sem samið hafi verið um, enda hafi umsaminn viðbótarkostnaður verið ríflegur.

II.

Stefndi byggir kröfu sína um frávísun á því að málavextir og málsástæður stefnanda séu ekki í samræmi við kröfur 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Ómögulegt sé fyrir stefnda að gera sér grein fyrir því hvernig stefnukrafan sé samsett auk þess sem ákveðnir þættir séu augljóslega ekki rétt fram settir. Þannig sé í engu lýst í stefnu fyrir hvaða þjónustu hinir tilgreindu reikningar séu og það verði heldur ekki ráðið af efni þeirra sjálfra.

Hvergi komi fram að um sé að ræða vinnu vegna teikninga eins og dómkrafan virðist í aðalatriðum vera byggð á, nema að litlum hluta á öðrum reikningnum. Þá sé ekki hægt að ráða af stefnunni hvaða mögulegi samningur geti legið að baki reikningunum.

Ekki sé gerð grein fyrir því með skýrum og gagnorðum hætti hvernig umrædd skuld eigi að hafa stofnast. Þá sé ekki gerð grein fyrir því með skýrum og gagnorðum hætti á hverju umrædd skuld grundvallist, þ.e. á hvaða samningi hún kunni að hafa risið og hvort og þá hvernig samið hafi verið um greiðslu umfram samning eins og annar reikningurinn kveði á um.

Stefndi byggir á því að framangreindir vankantar á kröfugerð og efni stefnunnar leiði til þess að vísa beri málinu frá dómi vegna vanreifunar auk þess sem greiða skuli stefnda málskostnað að skaðlausu.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefndi eigi aðild að málinu beri að vísa því frá á grundvelli 2. mgr. 18. gr. laganna þar sem G-kk-nf T-kk-nf sé ekki aðili að dómsmáli þessu, en hann hafi einn verið tilgreindur verksali í hönnunarsamningnum.

Um lagarök vísar stefndi til b., d. og e. liða 1. mgr. 80. gr. og 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um málskostnað byggir á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en krafan um virðisaukaskatt á lögum nr. 50/1988.

III.

Við munnlegan flutning málsins mótmælti stefnandi frávísunarkröfu stefnda. Ekki væri þörf samaðildar í málinu. Samningssamband aðila væri þannig til komið að G-kk-nf T-kk-nf arkitekt hafi unnið hönnunarsamkeppni um safnaðarheimili stefnda. Stefndi hafi óskað eftir því að hann stofnaði fyrirtæki hér á landi með íslenska kennitölu.

Þá telur stefnandi að krafa hans sé sett fram með skýrum hætti í stefnu. Stefnandi sé arkitektastofa. Reikningarnir sem um ræði í málinu séu meðal annars vegna teikninga eins og fram komi í stefnu, en eðlilega sé einnig um að ræða frekari umsýslu vegna slíkra verkefna, svo sem öflun tilskilinna leyfa og þess háttar.

Ekkert liggi fyrir í málinu um að reikningunum hafi verið mótmælt. Þvert á móti hafi þeir verið viðurkenndir með innborgun 16. febrúar 2009. Ekkert tilefni hafi því verið til frekari gagnaöflunar. Stefnukrafa og málaútlistun sé skýr. Krafan byggi á tveimur reikningum og óumdeilt sé að stefnandi hafi unnið fyrir stefnda. Deila aðila snúist eingöngu um réttmæti þeirrar fjárhæðar sem stefndi sé krafinn um. Ekkert sé í stefnu sem ekki megi rökstyðja betur gefi varnir stefnda tilefni til þess.

IV.

Stefndi hefur krafist frávísunar málsins á grundvelli b., d. og e. liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt b. lið ákvæðisins ber í stefnu að geta nafna fyrirsvarsmanna aðila, stöðu þeirra og heimilis eða dvalarstaðar. Í stefnu er ekki gerð grein fyrir því hver sé fyrirsvarsmaður stefnanda. Er þetta ágalli á málatilbúnaði hans, en hann hefur þó ekki í för með sér að málinu verði vísað frá dómi.

Eins og fram hefur komið gerði stefndi 30. desember 2005 hönnunarsamning um safnaðarheimili við G-kk-þf T-kk-þf arkitekt. Skömmu síðar var samið um aukinn kostnað vegna bílastæðahúss undir safnaðarheimilið. Stefndi kveðst þegar hafa greitt vegna samningsins umfram það sem samið hafi verið um. Í stefnu er engin grein gerð fyrir því hvaða viðskipti liggi að baki kröfu stefnanda. Einungis kemur fram í stefnu að krafan byggi á tveimur reikningum og er fjárhæð þeirra og útgáfudagur tilgreindur. Ekki verður ráðið af reikningunum hvaða viðskipti liggi að baki þeim, en á öðrum reikningnum kemur þó fram að um sé að ræða vinnu umfram samning. Í 7. gr. hönnunarsamningsins segir að sérstaklega skuli samið um verk umfram samning og að skrifleg beiðni stefnda skuli liggja fyrir áður en vinna hefjist. Engin slík beiðni hefur verið lögð fram í málinu, né hefur verið gerð grein fyrir því í stefnu hvort og að hve miklu leyti um er að ræða verk umfram samninginn. Þá er ekki getið um hvert samband stefnanda, stefnda og G-kk-ef T-kk-ef sé. Skýringar stefnanda við munnlegan flutning um frávísun málsins eru of seint fram komnar. Skortir þannig verulega á að stefnandi hafi gert grein fyrir þeim atvikum sem málsástæður hans eru byggðar á. Af þessum sökum verður fallist á með stefnda að vísa málinu frá dómi með vísan til e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Með hliðsjón af úrslitum málsins og með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 150.000 krónur.

Úrskurð þennan kveður upp B-kvk-nf B-kvk-nf settur héraðsdómari.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Gassa arkitektar ehf., greiði stefnda, Kársnessókn, 150.000 krónur í málskostnað.

B-kvk-nf B-kvk-nf