E-2961/2013

Mál þetta var höfðað 2. júlí 2013 og dómtekið 12. maí 2014.

Stefnandi er S-kk-nf S-kk-nf J-kk-nf, Esjugrund 13, 116 Reykjavík.

Stefndi er íslenska ríkið, Sölvhólsgötu 7, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að ákvörðun bótanefndar nr. 274/2009 frá 28. janúar 2010 verði felld úr gildi og að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 3.100.000 krónur með 4,5% vöxtum frá 2. júlí 2009 til 21. ágúst 2009 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu af öllum dómkröfum stefnanda en til vara er krafist lækkunar dómkrafna stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

I.

Málavextir

Þann 6. október 2006 lagði stefnandi, sem þá var starfsmaður Öryggismiðstöðvar Íslands, fram kæru á hendur H-kk-þgf Þ-kk-þgf V-kk-þgf fyrir árás sem átt hefði sér stað við Hlemmtorg 23. september 2006. Aðdragandanum og atvikinu er lýst svo í lögregluskýrslu að stefnandi hafi umrætt sinn verið við störf sín sem öryggisvörður á Hlemmtorgi. Hann hafði veitt manni eftirtekt sem sýnilega hafi verið ölvaður. Þessum manni hafi ekki verið hleypt inn á Hlemmtorgið sjálft og þurfti ítrekað að vísa honum út. Hafi maðurinn orðið æstur við þetta. Þá er haft eftir stefnanda að árásin hafi orðið þegar hann hafi farið út af Hlemmtorgi og út á Hlemm, þaðan sem hann beygði í átt að Hverfisgötunni. Við hornið á húsinu hafi hann gengið í flasið á manninum sem hafi brugðist ókvæða við. Hafi hann strax byrjað að slá til stefnanda sem hafi tekist að víkja sér undan höggunum. Hann hafi gripið utan um manninn til að reyna að koma höndum hans aftur fyrir bak en það hafi gengið illa. Fór því svo að þeir féllu saman í götuna og lá maðurinn á grúfu og stefnandi reyndi að koma höndum hans aftur fyrir bak. Hafi maðurinn þá náð að spyrna sér úr grúfunni svo að stefnandi féll af honum og maðurinn hafi velt sér ofan á stefnanda. Við það hafi stefnandi fengið talsverðan slink á vinstri öxlina þannig að hann fann til. Hafi hann þá fengið óvænta aðstoð frá strætisvagnabílstjóra sem nafngreindur var, en hann hafi rifið í öxl mannsins og velt honum við þannig að stefnandi komst aftur ofan á manninn. Hélt hann manninum í tökum þar til lögreglan kom á vettvang. Stefnandi kvaðst hafa leitað aðhlynningar á slysadeild í kjölfarið og kvað læknir hann hafa tognað á vinstri brjóstvöðva og upphandlegg sömu síðu. Stefnandi kærði árásina til refsingar og bótaskyldu kærða. Bókað er að honum sé kynntur réttur hans til bóta úr hendi ríkissjóðs sem þolanda brots á almennum hegningarlögum samkvæmt 18. gr. laga nr. 69/1995.

Á meðal gagna er vettvangsskýrsla sem dagsett er 23. september 2006. Vísað er til tilkynningar um áflog á Hlemmi frá fjarskiptamiðstöð. Í skýrslunni er aðkomu á vettvang lýst þar sem lögreglumenn sáu stefnanda liggja ofan á öðrum manni, sem reyndist vera H-kk-nf. Rætt var við stefnanda sem kvaðst hafa verið á göngu er maður hafi komið að sér og ráðist á sig og að endingu hafi þeir fallið í götuna. Stefnandi kenndi sér meins í vinstri öxl eftir atvikið. Þá segir í skýrslunni að H-kk-nf hafi verið áberandi ölvaður og óviðræðuhæfur. Var hann fluttur á lögreglustöðina og vistaður í klefa.

Þann 2. febrúar 2007 var tekin lögregluskýrsla af H-kk-þgf. Kvaðst hann hafa verið í sjoppunni á Hlemmi og ætlað að fá sér vatnsglas þegar stefnandi hafi verið með „stæla“ og ögrað honum með orðum. Hann hafi farið út og sest á bekk við útgangsdyrnar sem snúa að lögreglustöðinni, til að drekka „kardó“ og vatnið á eftir. Skyndilega hafi hann séð hvar hendi var sveiflað fyrir hornið á hurðinni sem lenti í hökunni á honum. Hafi hann kastast aftur við höggið og lent með hnakkann á glerrúðu en svo fram og lent á stéttinni. Stefnandi hafi komið og sest ofan á hann og reynt að halda honum. Hafi hann brugðist við með því að snúa sér undan stefnanda, komist þannig ofan á hann og náð að halda honum í jörðinni. Hann hafi kallað til hans hvað hann væri að „pæla“ með þessu en aldrei slegið hann. Síðan hafi lögregla komið á vettvang og fjarlægt hann. Spurður um ástand sitt upplýsti H-kk-nf að hann hefði sennilega verið „timbraður í fráhvörfum“ enda hafi hann verið í reglulegri „sullneyslu“ á þessu tímabili. Spurður um kæru og frásögn stefnanda af atvikum máls kvaðst H-kk-nf ekki hafa slegið stefnanda heldur hafi hann losað sig frá honum og setið ofan á honum þegar lögreglan kom á vettvang. Þá muni hann ekkert eftir því að strætisvagnabílstjóri hafi verið á staðnum. Er leitað var eftir afstöðu hans vegna áverkavottorðs kvað hann átök ekki hafa verið þess eðlis að stefnandi ætti að hafa slasast eitthvað, í mesta lagi gæti hann hafa marist eitthvað.

Í tengslum við rannsókn málsins var tekin símaskýrsla af B-kk-þgf Þ-kk-þgf B-kk-þgf, sem er strætisvagnabílstjóri sá sem vísað var til í skýrslu stefnanda. Kvaðst hann umrætt sinn hafa verið að koma á leið 16 að Hlemmtorgi. Hann hafi gengið út og hitt stefnanda á horninu gegnt Náttúrufræðistofnun við Hlemm. Þeir hafi verið að spjalla saman þegar náungi hafi komið, greinilega undir áhrifum áfengis, sem var með ógnandi tilburði, háreysti og hendur á lofti. Hann hafi reynt að ráðast á stefnanda þar sem þeir stóðu. Stefnandi hafi tekið á móti honum og einhver átök hafi verið þar til stefnandi lagði hann í stéttina en á meðan hafi hann hringt í lögregluna. Stefnandi hafi haldið honum þangað til. Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort maðurinn hafi náð að koma höggi á stefnanda en þeir hafi tekist á. Í stuttu máli hafi maðurinn ráðist á stefnanda og hann varið sig. Hafi stefnandi strax kvartað undan áverkum er hann hlaut við átökin, í öxl og baki.

Með bréfi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 3. maí 2007, var stefnanda tilkynnt að rannsókn málsins væri lokið og rannsóknargögn yfirfarin með hliðsjón af 112. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991. Var ekki talið að það sem fram hefði komið við rannsóknina þætti nægjanlegt eða líklegt til sakfellis og var málið því fellt niður. Vakin var athygli á kæruheimild skv. 2. mgr. 114. gr. laga nr. 19/1991.

Á meðal gagna málsins er bréf lögmanns stefnanda til bótanefndar, dagsett 25. október 2008, þar sem sótt er um greiðslu bóta samkvæmt lögum nr. 69/1995. Í bréfinu er vísað til tölvubréfs lögmannsins til bótanefndar, sem dagsett er 19. september 2008, þar sem beiðnin kom fyrst fram. Þá var sett fram töluleg krafa um bætur með bréfi til bótanefndar þann 21. júlí 2009.

Með ákvörðun bótanefndar, dagsettri 28. janúar 2010, var ofangreindri beiðni stefnanda hafnað. Taldi nefndin að svo margt væri óljóst í málinu að ekki væri með neinu móti unnt að slá því föstu, eða telja yfir allan vafa hafið að stefnandi hefði hlotið áverka sem leiða mætti af refsiverðum verknaði annars manns, en það væri skilyrði fyrir að bætur yrðu greiddar á grundvelli laga nr. nr. 69/1995.

Stefnandi óskaði eftir endurupptöku málsins á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og lagði fram skriflega yfirlýsingu B-kk-ef Þ-kk-ef B-kk-ef til áréttingar um atvik máls, en beiðninni var hafnað.

Á meðal gagna málsins eru ýmis læknisfræðileg gögn, m.a. læknisvottorð vegna komu stefnanda á slysadeild eftir atvikið, greinargerð B-kk-ef J-kk-ef, læknis, dagsett 31. ágúst 2007 og vottorð heilsugæslulæknis dagsett 31. janúar 2009.

Þá var lögð fram matsgerð S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarlæknis og I-kk-ef S-kk-ef, dags. 23. febrúar 2009, sem stefnandi og Vátryggingafélag Íslands hf. stóðu saman að. Niðurstaða matsmanna er sú að stefnandi hafi hlotið varanlegan miska eftir árásina, 15 stig, og varanlega örorku 20%. Heilsufar stefnanda var talið vera stöðugt þann 23. september 2007.

Stefnanda var veitt gjafsóknarleyfi þann 21. janúar 2013 en gjafsóknin er takmörkuð við rekstur málsins fyrir héraðsdómi.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi skýrslu fyrir dómi og vitnin H-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf og B-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf. Þá staðfestu matsmenn örorkumat sitt fyrir dóminum.

Við upphaf aðalmeðferðar lagði lögmaður stefnanda fram yfirlit yfir málflutningsræðu sína á þremur síðum, með kaflaskilum. Bókað var eftir lögmanni stefnda að hann mótmælti því sem þar kæmi fram sem nýjum málsástæðum of seint fram komnum. Dómurinn telur mótmælin ekki eiga við rök að styðjast. Umrætt yfirlit hefur að geyma meginatriði málsatvika, ofangreinda málsástæðu stefnanda og viðbrögð við málsástæðum stefnda sem fram komu í greinargerð, tilvísanir í dóma, álit umboðsmanns Alþingis og fræðirit, þá koma fram skýringar á leiðrétti kröfugerð. Rúmast þetta innan þeirra marka sem vanalegt er að fram komi í yfirlitum sem þessum sem aðeins eru hliðsjónargögn og til skýringar.

II.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi telur hafið yfir allan vafa að hann hafi hlotið áverka sem leiða megi af refsiverðum verknaði H-kk-ef Þ-kk-ef V-kk-ef þann 23. september 2006. Þar með séu uppfylltar kröfur 1. mgr. 1. gr. laga nr. 69/1995 um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota. Samræmi sé í frásögn stefnanda og B-kk-ef Þ-kk-ef B-kk-ef af atburðum en hins vegar megi ráða af gögnum málsins að framburður H-kk-ef sé ótrúverðugur. Um tilefnislausa líkamsárás hafi verið að ræða af völdum ölvaðs manns sem hafi ráðist á stefnanda, sem hafi verið að sinna starfi sínu sem öryggisvörður. Stefnandi telji þannig ljóst að brotið varði við almenn hegningarlög enda um fólskulega líkamsárás að ræða, sbr. 217. gr. og 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Frásögn B-kk-ef hjá lögreglu sé hafin yfir allan vafa og skrifleg yfirlýsing hans sé í samræmi við frásögn stefnanda, þ.e. að H-kk-nf hafi ráðist á hann fyrir utan Hlemm og að stefnandi hafi varið sig. Misræmi það er bótanefndin vísi til virðist að mati stefnanda lúta að því hvort B-kk-nf hafi staðið nálægt, eða verið að tala við stefnanda þegar H-kk-nf hafi ráðist á hann. Stefnandi telji þessi blæbrigði í frásögn ekki vera þess eðlis að óljóst sé hvað gerst hafi enda skipti mestu að B-kk-nf hafi orðið vitni að atburðunum og hann hringt í lögreglu og tilkynnt atvikið.

Frásögn H-kk-ef sé aftur á móti óljós og margt í ósamræmi við frásögn stefnanda, B-kk-ef og lögreglunnar sem hafi komið á vettvang. Ljóst sé af frásögn hans að hann mundi ekki hvernig atvikum var háttað. Fyrir liggi að H-kk-nf hafi að eigin sögn verið í daglegri „sullneyslu“ á þessu tímabili og líklega í fráhvörfum með timburmenn þegar atburðurinn varð. Þá hafi hann setið við drykkju á kardimommudropum rétt fyrir atburðinn. Lögreglan, B-kk-nf og stefnandi staðfesta að H-kk-nf hafi verið sjáanlega ölvaður þegar atburðurinn varð. Stefnandi telji framangreind atriði benda til þess að frásögn H-kk-ef sé, vegna ástands hans, óáreiðanleg.

Stefnandi byggir kröfu sínar um bætur á fyrirliggjandi matsgerð S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef, dags. 23. febrúar 2009, en vegna fram kominna athugasemda stefnda í greinargerð var við upphaf aðalmeðferðar lögð fram leiðrétt kröfugerð sem tekur mið af lágmarksbótum eins og þær voru ákvarðaðar á þeim tíma sem um ræðir, þ.e. 3.100.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta.

Krafa stefnanda um þjáningabætur byggist á 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þjáningabætur honum til handa eru reiknaðar með hliðsjón af matsgerð S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef, dags. 23. febrúar 2009.

Kröfur stefnanda styðjast við l. nr. 69/1995 um greiðslu ríkissjóðs til þolenda afbrota, einkum 1., 2., og 6. gr. Þá vísar stefnandi til skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum, einkum 3.-7. gr. Um vaxtakröfuna vísar stefnandi sérstaklega til 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, með síðari breytingum, og um dráttarvaxtakröfuna til 1. mgr. 6. gr. og 1. mgr. 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001.

Um málskostnað er vísað til 21. kafla laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. þeirra. Stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur aðili skv. lögum nr. 50/1988 og ber því nauðsyn til að tekið verði tillit til skattsins við ákvörðun málskostnaðar.

III.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir á því að skilyrði greiðslu bóta samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 69/1995 séu ekki uppfyllt. Það sé stefnanda að sanna að líkamstjón hans sé afleiðing af verknaði sem telst refsiverður samkvæmt almennum hegningarlögum.

Í ákvörðun bótanefndar komi fram að málsatvik séu óljós og misræmis hafi gætt í framburðum þeirra sem tjáðu sig hjá lögreglu um atburðarásina. Samkvæmt frumskýrslu stefnanda hafi hann verið á gangi þegar kærði hafi ráðist á hann en ekki sé getið um strætisvagnabílstjórann B-kk-þf Þ-kk-þf B-kk-þf. Í kæruskýrslu tveimur vikum síðar kvaðst stefnandi hafa gengið út úr biðskýlinu, í áttina að Hverfisgötu, beygt fyrir hornið á húsinu og þá gengið í flasið á kærða sem hafi umsvifalaust ráðist á sig. Þá sé getið um að hann hafi fengið óvænta aðstoð frá fyrrgreindum strætisvagnabílstjóra. Í vettvangsskýrslu lögreglunnar sé hvorki tekið fram að stefnandi hafi verið á tali við bílstjórann né að bílstjórinn hafi verið vitni að atburðum þessum. Kærði neiti alfarið sök í málinu og fullyrðir að stefnandi hafi veist að sér.

Stefndi telur að málsatvik séu mjög óljós. Fullyrðing stefnanda um refsiverðan verknað standi á móti fullyrðingu hins kærða um nauðvörn. Lýsing stefnanda á atvikum sé þar að auki á reiki sem og þáttur strætisvagnabílstjórans sem komið hafi á vettvang. Atburðarásin, eins og henni sé lýst af stefnanda, sé því ósönnuð. Ekki sé því unnt að slá því föstu, eða telja það hafið yfir allan vafa, að stefnandi hafi hlotið áverka sem leiða megi af refsiverðum verknaði annars manns. Beri því að sýkna stefnda af öllum dómkröfum stefnanda.

Þá byggir stefndi á því að ekki séu uppfyllt skilyrði 6. gr. laga nr. 69/1995 enda liggi ekki fyrir að stefnandi hafi sett fram bótakröfu við meðferð máls að öðru leyti en því sem fram kemur um þá fyrirætlan í skýrslu lögreglu.

Stefndi mótmæli matsgerð stefnanda í heild sinni. Stefndi hafði enga aðkomu að henni og var ekki látinn vita um gerð hennar. Þegar af þessari ástæðu verði að mótmæla matinu.

Stefndi telur einnig að mál þetta sé mjög vanreifað og leggur í mat dómara málsins hvort málinu verði vísað frá dómi án kröfu..

Vegna breyttrar kröfugerðar vegna skaðabótakröfu voru gerðar athugasemdir við framsetningu hennar við munnlegan málflutning.

Til stuðnings kröfum stefnda um málskostnað vísar stefndi til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Niðurstaða

Úrlausn máls þessa lýtur að því hvort stefnandi hafi, að morgni 23. september 2006, orðið fyrir tjóni sem leiða megi af almennum hegningarlögum, sbr. 1. gr. laga nr. 69/1995 og eigi þar með rétt á bótum úr ríkissjóði.

Stefnandi byggir á því að skilyrði 1. gr. laganna séu uppfyllt enda hafið yfir allan vafa að hann hafi hlotið áverka sem leiða megi af refsiverðum verknaði, sem heimfærður verði undir 217. eða 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Stefndi telur hins vegar ósannað að líkamstjón stefnanda sé afleiðing af slíkum verknaði enda séu málsatvik óljós og misræmis gæti í framburðum stefnanda og vitnisins B-kk-ef Þ-kk-ef B-kk-ef. Þá beri H-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf, hinn meinti árásarmaður, á annan veg um atburðarásina umræddan morgun.

Eins og gerð hefur verið grein fyrir í málavaxtalýsingu, og er óumdeilt, var stefnandi við störf sem öryggisvörður á Hlemmtorgi umræddan morgun. Þá er óumdeilt að átök urðu á milli hans og H-kk-ef sem lyktaði með því að lögregla var kölluð til af vitninu B-kk-þgf og H-kk-nf færður í fangageymslu. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, sem er mjög rýr að efni til, „lá“ stefnandi ofan á H-kk-þf. Kvaðst hann hafa verið á gangi er H-kk-nf hafi komið að sér og ráðist á sig og endað þannig að þeir féllu í götuna. Hvorki er getið um vitni í skýrslu lögreglu né um nákvæma staðsetningu stefnanda og B-kk-ef.

Í kæru stefnanda greindi hann frá því að umræddan morgun hefði H-kk-nf verið drukkinn og í árásarham fyrir utan Hlemmtorg. Hafi þurft að vísa honum út margoft en við það hafi hann orðið æstari. Tildrögum líkamsárásarinnar lýsti stefnandi svo að hann hefði í eitt skiptið gengið út af Hlemmtorginu og út á Hlemm og beygt í átt að Hverfisgötunni. Við hornið á húsinu hafi hann gengið „beint í flasið“ á H-kk-þf sem brást ókvæða við og byrjaði strax að slá til stefnanda sem vék sér undan höggunum. Þá lýsti hann átökunum þeirra á milli og hvernig þeir féllu saman í götuna en af lýsingunni er ljóst að þeir veltust um, fyrst hafði stefnandi yfirhöndina en því næst H-kk-nf. Þá kvaðst stefnandi hafa fengið „óvænta aðstoð“ frá strætisvagnabílstjóranum B-kk-þgf sem „reif í öxl“ H-kk-ef og velti honum við svo að stefnandi náði yfirhöndinni á ný.

Í símaskýrslu sinni þann 26. janúar 2007 greindi B-kk-nf frá því að hann hefði hitt stefnanda á horninu gegnt Náttúrufræðistofnun, við Hlemm. Þeir hafi verið að ræða saman þegar H-kk-nf hafi komið með látum og drukkinn. Hafi hann reynt að ráðast á stefnanda sem hafi tekið á móti honum. Hafi orðið átök þar til stefnandi lagði hann í stéttina þar til lögreglan kom á vettvang.

Fyrir dómi bar stefnandi á sama veg og í lögregluskýrslu um afskipti sín af stefnanda fyrr um morguninn. Hann kvaðst hafa verið á tali við B-kk-þf þegar H-kk-nf hafi komið aftan að honum og verið með læti. Hafi hann þá tekið hann upp við húsvegg og beðið hann rólega um að hætta og sleppt honum en hafi ekki vitað fyrr en H-kk-nf kom aftur að honum og „þetta fer bara í götuna“. Þegar borin eru undir hann ummæli hans í lögregluskýrslu um að hafa „gengið í flasið“ á H-x-x kvaðst hann vilja leiðrétta sig enda langt um liðið og hann myndi þetta ekki nákvæmlega. Spurður um þátt B-kk-ef kvað hann hann hafa náð að losa höndina á H-kk-þgf frá hálsi hans þannig að stefnandi næði að snúa sér við.

Þá kom H-kk-nf fyrir dóminn og kvaðst hann umræddan morgun hafa verið í þeim „gír“ að hann hafi örugglega verið hávær. Spurður um það hvort honum hefði verið vísað út af Hlemmtorgi kvað hann stefnanda hafa haft einhver afskipti af honum og verið að „móðga og stinga í hann“. Þá hafi hann staðið í gættinni þegar honum hafi verið hrint frá dyrunum og ekki vitað fyrr en stefnandi hafi verið kominn ofan á hann og sat klofvega yfir maga hans. Kvaðst H-kk-nf þá hafa náð að henda honum upp með mjöðmunum og snúa hann niður. Aðspurður kvaðst hann muna eftir öðrum manni en sá hefði ekki tekið þátt í átökunum. Spurður um það sem fram kæmi í skýrslu hans hjá lögreglu um upphaf átakanna kvaðst hann muna eftir því að stefnandi hefði reynt að slá til hans og hafi hann hrokkið undan högginu og farið í rúðuna og svo í götuna.

B-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf gaf skýrslu fyrir dóminum og lýsti aðdraganda svo að H-kk-nf hefði komið upp að honum og stefnanda þar sem þeir stóðu gegnt Náttúrufræðistofnun. Einhver orðaskipti, sem hann mundi ekki hver voru, hafi orðið þeirra á milli en síðan hafi H-kk-nf ráðist á stefnanda. Sjálfur hafi hann ekki tekið þátt í átökum en hélt í hönd H-kk-ef einu sinni svo að stefnandi gæti komið sér í betri aðstöðu við að halda honum niðri á meðan beðið var lögreglunnar. Hann hafi ekki séð nein högg ganga á milli þeirra heldur hafi þeir tekist á. Hafi H-kk-nf slegið til stefnanda fyrst en hann hafi varið sig. Kvaðst hann vera vinnufélagi stefnanda og vel málkunnugur honum.

Eins og rakið hefur verið ber stefnanda og H-kk-nf ekki saman um aðdraganda þeirra átaka sem síðar urðu. Fram kom fyrir dómi að H-kk-nf kannaðist við að stefnandi hefði haft einhver afskipti af honum. Þá kvaðst hann hafa verið í einhvers konar „gír“ og hávær. Hann kvaðst þó hafa verið ágætlega áttaður þó að hann hafi verið drukkinn. Samræmist þetta ekki þeirri lýsingu sem gefin er á ástandi hans í lögregluskýrslu. Þá kvaðst H-kk-nf hafa sýnt lögreglunni mótspyrnu og samræmist það framburði B-kk-ef.

Framburður H-kk-ef er ekki að öllu leyti stöðugur kemur að lýsingu á upphafi átakanna og er skýrsla hans fyrir dómi nokkuð á annan veg en hjá lögreglu. Hann hélt sig hins vegar við það að stefnandi hefði átt upptökin, leiðrétti það sem áður var haft eftir honum hjá lögreglu og kvað stefnanda ekki hafa slegið sig heldur slegið til hans. Engin högg hafi gengið á milli þeirra. Samræmist það framburði stefnanda að því undanskildu að stefnandi kvað H-kk-þf hafa átt upptök að átökunum og hafi að fyrra bragði slegið til stefnanda.

Lýsing stefnanda, H-kk-ef og B-kk-ef samræmist því að snörp átök hafi átt sér stað á milli þeirra fyrstnefndu. Bera þeir þannig báðir að þeir hafi verið að verja sig, velst um og um tíma hafi H-kk-nf haft yfirhöndina. Lýsir hann því sjálfur hvernig hann ýtti stefnanda frá sér, með því að spyrna í hann og náð honum undir sig. Kvaðst hann aldrei hafa verið á grúfu eins og haft væri eftir stefnanda í kæruskýrslu. Hvað sem því líður er ljóst af framburði vitna, og því sem fram kemur í frumskýrslu lögreglu, að stefnandi náði yfirhöndinni undir lokin og lá á H-kk-þgf þegar lögreglan kom á staðinn. Báðir eru þeir sterklega byggðir og virðist ekki mikill hæðarmunur á þeim.

Synjun bótanefndar um greiðslu bóta samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 69/1995 var á því byggð að málsatvik væru á margan hátt óljós og að nokkurs misræmis gætti í framburði vitna samkvæmt skýrslum lögreglunnar. Virðist nokkur atriði hafa ráðið niðurstöðu, í fyrsta lagi að B-kk-ef hafi ekki verið getið í frumskýrslu, auk þess sem aðkoma hans hafi verið óvænt enda hafi stefnandi hvorki getið þess í kæruskýrslu sinni að þeir hafi verið á tali saman né að hann væri vitni. Í öðru lagi að ósamræmi hafi verið í lýsingu stefnanda í frumskýrslu annars vegar og kæruskýrslu hins vegar um upphaf hinnar meintu líkamsárásar. Þá var í þriðja lagi vikið að framburði H-kk-ef sem var á skjön við framburð H-kk-ef og B-kk-ef. Þess má geta að ekki er að öllu leyti rétt eftir haft í ákvörðun bótanefndar en þar er ranglega haft eftir B-kk-þgf að hann hafi hitt stefnanda „fyrir utan skýlið á Hlemmi“. Einnig er ranglega haft eftir stefnanda að hann hafi gengið í flasið á H-kk-þgf „sem hafi ráðist umsvifalaust á hann með höggum“.

Bótanefnd hafnaði því að endurskoða ákvörðun sína, eins og lýst hefur verið, en þær upplýsingar sem lagðar voru fram var yfirlýsing B-kk-ef og upplýsingar um að hringt var í lögregluna úr farsíma B-kk-ef. Þegar óskað var endurskoðunar hafði kærumál stefnanda verið fellt niður hjá lögreglu. Bréf þar sem tilkynnt var um ákvörðun þessa er ekki á meðal gagna málsins en það mun hafa verið dagsett 11. október 2010.

Kemur þá til skoðunar hvort telja megi sannað að stefnandi hafi umrætt sinn orðið fyrir líkamsárás sem felld verði undir 217. eða 218. gr. almennra hegningarlaga. Við mat á því eru nokkur atriði sem skipta máli. Í fyrsta lagi aðdragandinn fyrr um morguninn en H-kk-nf kvaðst sjálfur hafa verið ósáttur við stefnanda og í „gír“. Samræmist hið síðarnefnda því sem stefnandi og B-kk-nf báru um hegðan hans fyrr um morguninn. Engin vitni eru þó af orðaskiptum á milli stefnanda og H-kk-ef. Þá eru engin vitni sem stutt geta framburð H-kk-ef um að stefnandi hafi hrint honum eða stuggað á annan hátt við honum svo að hann féll við. Hins vegar liggur fyrir vitnisburður B-kk-ef um að H-kk-nf hafi komið aðvífandi með látum. Stefnandi hefur frá upphafi borið að H-kk-nf hafi ráðist að sér og reynt að slá til hans. Framburður B-kk-ef gengur í sömu átt, þ.e. að H-kk-nf hafi fyrstur reynt að slá til stefnanda. Þrátt fyrir þetta verður ekki hjá því litið að lýsing stefnanda á upphafi hinnar meintu árásar er ekki á einn veg. Í kæruskýrslu kemur fram að H-kk-nf hafi fyrirvaralaust eftir að stefnandi „gekk í flasið á honum“ byrjað að slá til hans. Fyrir dómi bar hann fyrst að H-kk-nf hefði komið aftan að honum með látum en leiðrétti sig eins og áður segir. Þá kvaðst hann hafa tekið H-kk-þf rólega upp að vegg og reynt að róa hann en án árangurs. Lenti þeim þá saman og enduðu í götunni eins og áður er lýst. B-kk-nf bar um að orðaskipti hefðu átt sér stað áður en það gerðist en gat ekki lýst þeim frekar.

Það er mat dómsins, að ofangreindum atriðum virtum, að stefnanda hafi ekki tekist, með framlögðum gögnum og skýrslutökum fyrir dómi, að varpa nægilega skýru ljósi á atburðarásina umrætt sinn, svo unnt sé að telja sannað, að um líkamsárás hafi verið að ræða gagnvart stefnanda, sem heimfærð verði undir ofangreind ákvæði almennra hegningarlaga eins og áskilið er í 1. mgr. 1. gr. laga nr. 69/1995. Þegar af þeirri ástæðu ber að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Rétt er að hver aðili beri sinn kostnað af málinu.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, sem er málflutningsþóknun lögmanns hans 550.000 krónur., greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, íslenska ríkið, er sýkn af kröfum stefnanda, S-kk-ef S-kk-ef J-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, sem er málflutningsþóknun lögmanns hans 550.000 krónur., greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf H-kvk-nf