E-505/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms að lokinni aðalmeðferð föstudaginn 5. febrúar, er höfðað með stefnu, áritaðri um birtingu 8. september 2009, af G-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, Lálandi 18, Reykjavík, og Á-kvk-þgf A-kvk-þgf, kt. 000000-0000, sama stað, á hendur Teigi ehf., kt. 000000-0000, Baldursnesi 4, Akureyri, en fyrir hönd einkahlutafélagsins er stefnt J-kk-þgf S. S-kk-þgf, kt. 000000-0000, Miðteigi 8, Akureyri, stjórnarmanni.

Dómkröfur

Stefnendur krefjast þess að stefndu verði gert að greiða þeim 525.308 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af kr. 76.058 frá 16. október 2008 til 24. október 2008 en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefjast stefnendur málskostnaðar að skaðlausu, að viðbættum virðisaukaskatti.

Stefnda krefst aðallega sýknu af kröfum stefnenda en til vara að kröfur þeirra verði stórlega lækkaðar. Í hvorutveggja tilfelli krefst stefnda málskostnaðar að mati dómsins.

Málavextir

Stefnda rekur verzlun sem meðal annars flytur inn sumarhúsaeiningar. Með kaupsamningi, undirrituðum 21. nóvember 2007 keyptu stefnendur af því sumarhús af gerðinni Midgard, með breytingum, frá fyrirtækinu Rana-Hytta. Segir í samningnum að um sé að ræða „tilbúnar einingar með standandi „master-panel“ 23x170, 60-120 cm breiðar, með gluggum gleri og útihurðum. Milliloft með handriði, stigi upp á loft, milliveggir, verönd úr gegnfúavörðu pallaefni ásamt stöplum. Innihurðir meðhöndluð fura með húnum, gólfklæðning. Þakefni og þakrennur. Allir naglar til að festa einingarnar á [steyptan] grunn og þess háttar fylgir með. Allar teikningar sem á þarf að halda fylgja með, fyrir utan teikningar af raflögnum, pípulögnum og grunninum, þær fylgja ekki. Ekki innifalið: Innréttingar, einangrun, raflagnir, pípulagnir, vaskar né salerni. Verð kr. 7.304.814.“ Var tekið fram að verð væri háð gengisbreytingum og breyttum flutningskostnaði.

Áður en samningur þessi var undirritaður höfðu nokkur tölvupóstsamskipti átt sér stað milli aðila. Samskipti þeirra hófust með tölvubréfi stefnandans G-kk-ef til stefnda, 12. júlí 2007, þar sem G-kk-nf fór fram á ýtarlegar upplýsingar um sumarhús af Midgard-gerð og lét þess getið að hann hefði „skoðað lauslega 94 fm hús í byggingu við Leirubakka á Rangárvöllum“ sem hann kvaðst gera ráð fyrir að væri „stækkað Midgard hús.“ Þessu tölvubréfi svarar stefnda með öðru daginn eftir, kemur þar fram að svarinu hafi fylgt lýsing og verðlisti. Hinn 16. júlí svarar G-kk-nf aftur og spyr ýmissa spurninga. Segir svo meðal annars: „Í mínu tilviki geri ég ráð fyrir bústað á steyptri plötu með stífri einangrun undir. Því má fella gólfið úr verðtilboðinu, en etv bjóða gólfklæðningu sem valkost.“ Þessu bréfi svarar stefnda síðar sama dag. Segir þar meðal annars að sé gólfplata steypt, muni „að sjálfsögðu það efni sem fer í timburgólf dragast frá verðinu.“

Hinn 15. ágúst sendi stefnda stefnendum tölvubréf og segir fylgja teikningu með þeim breytingum sem stefnendur hafi óskað eftir. Segir í bréfinu: „Innifalið í verði er: Tilbúnar einingar 60 cm og 120 cm klæddar að utan með standandi „masterpanel“ ísettir gluggar, gler og útihurðir. Allt innveggjaefni ásamt klæðningu bæði loft og veggi og öllum frágangslistum bæði utan sem innan, innihurðir með körmum, gereftum og hurðahúnum. Milliloft með stiga upp og rekkverki. Þakefni „singel“ og þakrennur, pallaefni samkv. teikningu ásamt handriði. Furugólfborð ómeðhöndluð. Allt til að koma húsinu saman þ.e. vinklar, naglar, skrúfur o.þ.h. Festingar og það serm við á til að festa húsið á steyptan grunn. Allt efni er 1. flokks. 1 Slökkvitæki og reyksk. Teikningar fyrir byggingafulltrúa ásamt vinnuteikningum, flutningur til Rvk., tollar og vsk. Ekki innifalið í verði: Allar lagnir, pípu- og raflagnir, teikningar fyrir pípu- og raflagnir [ásamt] teikningum fyrir grunninn þ.e. sjálfur grunnurinn, járnabindi[n]gar o.þ.h. Innréttingar í eldhús og bað ásamt fataskápum. Skorsteinn, flutningur á byggingastað, uppsetning.“

Varan kom til landsins og tók kaupandi við henni í maí 2008. Hinn 16. september skrifar stefnandinn G-kk-nf tölvubréf til stefnda og segir þar meðal annars: „Til viðbótar því, sem vantað hefur til þessa eða ekki verið eins og til stóð, sýnist okkur nú að klæðningu neðan á milliloftið vanti a.m.k. að stórum hluta. Bitarnir í milliloftinu eru „prófíleraðir“ að neðan gagnstætt því sem var hjá D-kvk-þgf og J-kk-þgf og virðast því miðaðir við „fjallakofastíl“. En ég hafði einmitt í upphafi spurt hvort gert væri ráð fyrir hljóðeinangrun m.a. í milliloftum. Það er hægt að klæða neðan á bitana eins og þeir eru, en það vantar panelinn að mestu.“

Hinn 24. september skrifar G-kk-nf stefnda að nýju og segir þar: „Enn bætist við efni sem vantar í sendinguna. Efni í gólfklæðninguna ásamt undirlagsefni vantar og er heldur ekki á pökkunarlistanum. Í sendingunni eru aðeins gólfborð á svefnloftið. Nú er búið að klæða neðan á þakið og uppsetning milliveggja og svefnlofts er í gangi. Það styttist því í að klæða eigi í loft herbergjanna og á steypta gólfið. Láttu mig heyra frá þér eins fljótt og þú getur.“ Þessu bréfi svarar stefnda sama dag. Segir þar: „Það var ekki inni í verði gólfefni á steypt gólf. Það er eingöngu þegar um timburgólf er að ræða þ.e. sett á timbur dragara. Í samningi er talað um gólfklæðningu er þar átt við gólfið í milliloftinu. Panelin í loftið í herbergjunum er í ferli. Lét þá vita.“ Í október gengu nokkur tölvubréf milli aðila um þetta atriði og sat hvor við sinn keip. Hinn 30. október skrifaði lögmaður stefnenda bréf til stefnda og krafðist þess að stefnda afhenti stefnendum „gólfklæðingu fyrir sumarhúsið hið fyrsta“ og bætti jafnframt þann kostnað sem þeir hefðu haft af vanefndum stefnda. Er í bréfinu lagt til að „umrætt gólfefni“ yrði keypt hér á landi á kostnað stefnda til að koma í veg fyrir frekari tafir á framkvæmdum. Stefnda svarar því með bréfi 12. nóvember og er þar ekki fallizt á kröfuna heldur tekið fram að vilji stefnendur halda kröfum sínum áfram muni frekari samskipti fara fram gegn um lögfræðinga aðila. Hinn 9. janúar 2009 skrifar lögmaður stefnda lögmanni stefnenda og býður til sátta í málinu, án viðurkenningar á ábyrgð eða skyldu, að stefnda afhendi stefnendum plastparket á steypta gólfflötinn og komi þá ekki til frekari kröfur á hendur stefnda. Hinn 10. febrúar 2009 hafnar lögmaður stefnenda boðinu, þar sem stefnendur hafi ekki hugsað sér að hafa plastparket í húsi sínu heldur viðarparket. Býður lögmaðurinn lok málsins gegn því að stefnda greiði stefnendum 611.268 krónur og sé sú upphæð vegna kaupa á parketi og kostnaðar af deilu aðila. Á fundi hinn 20. febrúar 2009 bauð lögmaður stefnda um að stefnendur fengju afhent ómeðhöndluð furuborð en því boði var hafnað með tölvubréfi 25. febrúar og sú skýring gefin að stefnendur vilji ekki bíða eftir því að stefnda útvegi gólfefnið að utan. Er í staðinn farið fram á peningagreiðslu. Því boði hafnar lögmaður stefnda með bréfi 4. marz 2009, en í bréfinu kemur fram að stefnda sé reiðubúið að afhenda furugólfborðin og greiða auk þess 130.634 krónur sem stefnda hafi áður samþykkt.

Stefnendur keyptu annað efni í stað þess sem þeir töldu sig vanhaldna um frá stefnda. Samkvæmt gögnum málsins nemur útlagður kostnaður þeirra vegna efniskaupa í stað panelklæðningar 145.583 krónum, en reikningar sem standa að baki þeirri fjárhæð eru dagsettir 29. september 2008, 13. október 2008, 14. október 2008 og 19. nóvember 2008. Stefnendur byggja jafnframt á að útlagður kostnaður þeirra vegna kaupa á gólfefni nemi 407.579 krónum og er hann studdur við reikninga Húsasmiðjunnar dagsetta 23. október 2008 og 14. janúar 2009 og tilboð Egils Árnasonar hf. dagsett 5. febrúar 2009.

Í málinu liggur fyrir tilboð frá ByKo um sölu á panil, furu, sem alls nemur 76.058 krónum og furugólfborðum sem alls nemur 449.250 krónum, eða alls 525.308 krónum. Tilboðið er dagsett 31. ágúst 2009 og sagt gilda til 14. september það ár.

Málsástæður og lagarök stefnenda

Stefnendur segjast byggja kröfu sína á því að galli sé á því sem þeir hafi keypt af stefndu, sbr. VI. kafla laga nr. 48/2003, sbr. 57. gr. laganna, þar sem stefnda hafi ekki afhent þeim gólfklæðningu á steyptan gólfflöt sumarhússins og panelklæðningu í loft herbergja undir millilofti, eins og því hafi borið skylda til samkvæmt kaupsamningi. Hafi stefnendur af þeim sökum orðið fyrir skaðabótaskyldu tjóni, sem nemi andvirði þess efnis sem stefnda hafi vanefnt að afhenda þeim.

Stefnendur segja óumdeilt að panelklæðning sú, sem þeir hafi ekki fengið afhenta, hafi verið innifalin í kaupum þeirra á sumarhúsinu, og hafi forsvarsmaður stefnda tilkynnt í október 2008 að klæðningin væri á leiðinni. Engin svör hafi borizt við fyrirspurnum stefnenda um málið. Þegar stefnendur hafi orðið þess varir að klæðninguna vantaði hafi þeir óskað eftir úrbótum stefnda, sbr. 29. gr. laga nr. 48/2003. Stefnda hafi hins vegar ekki bætt úr vanefndunum með því afhenda nýja klæðningu og hafi þar með fyrirgert rétti sínum til úrbóta og krefjist stefnendur því bóta er svari til tjóns síns.

Stefnendur segja að loftflötur sá, er klæðningu vanti á, sé 40,4 fermetrar að flatarmáli. Stefnendur hafi, til þess að þurfa ekki að stöðva framkvæmdir, nýtt klæðningu sem heyrt hafi til öðru rými hússins á loftið, en hafi keypt annað efni til þess að ganga frá baðherbergi og geymsluherbergi. Sé útlagður kostnaður þeirra vegna þessa 145.583 krónur.

Stefnendur segjast hafa kannað verð sambærilegrar panelklæðningar hér á landi og fylgja hafi átt húsinu, og samkvæmt verðlista ByKo kosti lengdarmetri „furupanels með breiðnót 12x120 mm“ 348 krónur. Stefnendur hafi fengið tilboð ByKo í efnið og hafi það numið 76.058 krónum, sem sé 199 krónur fyrir lengdarmetrann, og sé það meira en 40% afsláttur frá verðlista. Byggi stefnendur skaðabótakröfu sína vegna panelklæðningar á þeirri fjárhæð, sbr. 52. gr. laga nr. 48/2003.

Stefnendur segja upptalningu í kauptilboði og síðar kaupsamningi, með hliðsjón af tölvupóstsamskiptum aðila, taka af allan vafa um að gólfklæðning á steyptan gólfflöt hússins hafi átt að fylgja með í kaupunum. Hefði stefnda ekki hugsað sér það, hefði því borið að sjá til þess að orðalag kaupsamnings yrði skýrt þar um, sérstaklega í ljósi þess að stefnendur hafi óskað eftir því að efnið yrði innifalið og að þeim hafi verið kunnugt um að slík klæðning hafi fylgt með öðru húsi sambærilegu, án þess að þar hefði það sérstaklega verið tekið fram í kaupsamningi.

Stefnendur segja að í samningarétti sé jafnan talið að umdeilanleg eða óljós samningsákvæði skuli skýrð þeim aðila í óhag sem hefði átt að hlutast til um skýrara form eða tjá sig skýrar um einstök ágreiningsatriði, ekki sízt ef hann hafi haft yfirburði við samningsgerðina, svo sem í skjóli sérkunnáttu, eða notið við samninguna aðstoðar lögfræðings eða annars sérfræðings, eða átt hægt með að nýta sér slíka aðstoð. Samningur málsaðila stafi frá stefnda, sem hafi haft færi á að afla sérfræðilegrar aðstoðar við gerð samningsins og undir því komið að tjá sig skýrt í samningnum. Stefnda starfi við innflutning og sölu sumarhúsa og hafi því reynslu af samningsgerðinni. Verði stefnda að bera halla vegna þessa, hafi vilji þess ekki staðið til þess að gólfklæðningin fylgdi í kaupunum.

Stefnendur segja að stefnda haldi því fram að það eigi rétt á að bæta úr vanefndum þeim sem orðið hafi á samningnum af þess hálfu, og sé það á grundvelli 3. mgr. 29. gr. laga nr., 48/2003. Stefnendur segja að í athugasemdum með frumvarpi er orðið hafi að þeim lögum sé fjallað um skilyrði beitingar þess ákvæðis. Um það skilyrði ákvæðisins, að seljandi geti án tafar bætt úr galla eða afhent nýjan söluhlut, segi að það sé byggt á því að neytandi hafi hagsmuni af því að vita sem fyrst um það hvort seljandi hyggist bjóða úrbætur eða nýja afhendingu. Stefnda hafi verið tilkynnt í tölvupósti hinn 24. september 2008 að umrætt gólfefni hafi vantað í sendinguna, en stefnda hafi ekki boðið afhendingu ómeðhöndlaðra furuborða fyrr en á fundi lögmanna aðila hinn 20. febrúar 2009. Sé ljóst að boð þetta hafi ekki komið fram án tafar og hafi stefnda því fyrirgert rétti sínum til úrbóta og krefjist stefnendur skaðabóta úr þess hendi. Stefnendum hafi verið nauðsynlegt að takmarka tjón sitt með því að láta leggja gólfefni á sumarhúsið þegar fyrir hafi legið að stefnda ætlaði sér ekki að efna skyldur sínar samkvæmt kaupsamningi innan sanngjarns frests.

Stefnendur segja að gólfklæðningu hafi vantað á 71,9 fermetra gólfflatar. Stefnendur hafi keypt flísar á hluta gólfflatarins en eikarparket að öðru leyti. Útlagður kostnaður þeirra vegna kaupa á gólfefni hafi alls numið 407.579 krónum. Stefnendur segjast hafa kannað verð hér á landi á sambærilegu gólfefni og fylgja hafi átt húsinu, það er að segja ómeðhöndluðum furugólfborðum 21,135 mm með nót á enda. Samkvæmt verðlista ByKo hafi fermetraverð verið 8.630 krónur en stefnendur hafi óskað eftir tilboði frá verzluninni og hafi það numið 449.250 krónum, eða 5.990 á fermetra, og byggi stefnendur skaðabótakröfu sína á þeirri fjárhæð. Krafizt sé dráttarvaxta samkvæmt 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 af þessari fjárhæð frá 24. október 2008 en þá hafi verið liðinn mánuður frá því að stefnendur hafi krafið stefnda fyrst um afhendingu panelklæðningarinnar.

Stefnendur segjast til vara, verði ekki fallizt á rétt þeirra til skaðabóta, byggja á því að þeir eigi rétt á jafnháum afslætti, sbr. 31. gr. laga nr. 48/2003, af kaupverði hins selda, vegna þess galla sem á því hafi verið. Ljóst sé að vanefndir stefnda á að afhenda allt það sem kaupsamningur hafi kveðið á um rýri verðgildi hins selda. Sé því, með vísan til skaðleysissjónarmiða, þess krafizt að stefnendum verði ákvarðaður afsláttur sem nemi sömu fjárhæð og kostnaður við úrbætur.

Stefnendur segjast vísa til laga nr. 48/2003 um neytendakaup, einkum VI. kafla, 29., 31., 33. og 57. gr.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefnda kveðst byggja sýknukröfu sína, að því leyti er snýst um panelklæðningu, í fyrsta lagi á því að vöruafhending til stefnenda hafi ekki verið gölluð og í öðru lagi á því að stefnendur hafi sýnt af sér tómlæti. Stefnendum hafi borið að gera stefnda grein fyrir því í maí 2008 ef nokkuð hefði vantað í sendingu þess. Samkvæmt 14. gr. laga nr. 48/2003 hafi áhætta fluzt yfir á stefnendur þá. Samkvæmt 27. gr. laganna beri að tilkynna um vanefnd innan ástæðulauss dráttar.

Stefnda segir að stefnendur hafi ekki lagt fram sönnun þess að panelklæðning hafi ekki verið með í sendingu til þeirra í maí 2008. Athugasemdir þeirra hafi ekki komið fram fyrr en 16. september, og hafi þó verið margítrekað við þau að athuga sendinguna strax. Stefnendur beri sönnunarbyrði fyrir því að varan hafi ekki verið afhent en sú sönnun hafi ekki tekizt. Beri því að sýkna stefnda.

Stefnda segir að eftir að slitnað hafi upp úr viðræðum um gólfefni hafi stefnda greitt aðrar kröfur stefnenda, sem hafi aldrei gert kröfu um bætur vegna panelklæðningar fyrr en í stefnu, en stefnendur hafi þegar gert grein fyrir að þeir hefðu leyst málið á annan hátt.

Stefnda kveðst vera tryggt fyrir tjóni sem þessu, sé sannað að það sé á þess ábyrgð. Stefnendur hafi engin gögn lagt fram um það og með tómlæti sínu hafi stefnendur orðið til þess að of seint er fyrir stefnda að leita réttar síns til trygginga, þótt fullnægjandi sönnun kæmi fram. Stefnendur hafi þannig ekki aðeins látið ógert að uppfylla skyldu sína um sönnun heldur hafi einnig fyrirgert rétti sínum með tómlæti. Beri því að sýkna stefnda vegna tómlætis stefnenda.

Þá kveður stefnda stefnendur ekki hafa gert grein fyrir því tjóni sem þeir hafi orðið fyrir vegna meintra vanefnda stefnda. Hafi stefnendur keypt allt annað efni en loftpanel og sé tjón þeirra því ósannað.

Sýknukröfu sína, að því leyti er snýst um gólfklæðningu, kveðst stefnda byggja í fyrsta lagi á því að það hafi efnt samning aðila að fullu. Sé því ekki á ferð galli í skilningi laga um neytendakaup og stefnendur eigi því ekki rétt á efndabótum, afslætti né skaðabótum úr hendi stefnda. Þá kveðst stefnda byggja á því að það hafi fallizt á kröfur stefnenda um afhendingu gólfefnis, fyrst með tilboði um að afhenda plastparket og síðar með boði um afhendingu ómeðhöndlaðra furugólfborða. Þessum boðum hafi stefnendur hafnað og fyrirgert meintum rétti sínum til skaðabóta.

Stefnda segir að stefnendur fullyrði ranglega að þeir hafi óskað eftir því að gólfefni á steyptan flöt væri innifalið í verði. Beri málsatvikalýsing og framlögð gögn með sér að stefnendur hafi greint frá því að fella ætti gólfefni á steyptan flöt úr tilboði, en bjóða það hugsanlega sem valkost. Ljóst sé að stefnda hafi ekki boðið upp á þennan valkost í samskiptum sínum við stefnendur og hafi ástæðan verið sú að óráðlegt sé að leggja umrætt efni á steyptan flöt í sumarhúsi.

Stefnda segir stefnendur bera sönnunarbyrði fyrir því að gólfefni á steypta flötinn hafi verið innifalið í kaupverði. Sé um neytendakaup en ekki fasteignakaup að ræða og því ekki annað innifalið en tilgreint sé í kaupsamningi. Óumdeilt sé að stefnendur hafi fengið ómeðhöndluð furugólfborð afhent og beri því að sýkna stefnda af kröfum stefnenda.

Stefnda segir kröfu stefnenda lúta að því að þeir hafi átt að fá meira magn umrædds efnis en afhent hafi verið. Samningur aðila beri ekki með sér að stefnendur hafi átt að fá meira af ómeðhöndluðum furugólfborðum. Beri stefnendur sönnunarbyrði fyrir staðhæfingu sinni og hafi sönnun ekki tekizt.

Þá kveðst stefnda vísa því á bug að samningur, sem stefnda hafi gert við aðra aðila, leiði til samningsskyldu gagnvart stefnendum. Snúist samningarnir um kaup á lausafé sem sé mismunandi í hverju tilviki fyrir sig og hafi aðrir samningar ekkert sönnunargildi í þessu máli. Þó skuli getið þess að fjárhæð þessara tveggja samninga sé ólík, en hún sé mun lægri í samningi stefnenda þótt sá samningur sé gerður ári síðar. Sýni það hversu ólíkir samningarnir séu.

Stefnda segir að stefnendur hafi getað leitað sérfræðilegrar aðstoðar en hafi ekki gert. Sé enginn aðstöðumunur á aðilum að því leyti. Þá sé rétt að benda á að annar stefnenda sé byggingaverkfræðingur.

Stefnda segir að stefnendur hafi ekki sýnt fram á að umsamin gólfklæðning hafi ekki verið afhent og ekki sýnt fram á að afhending stefnda hafi ekki uppfyllt gallaákvæði skv. 15. gr. laga um neytendakaup. Beri því að sýkna stefnda.

Stefnda segir að jafnvel þótt að komizt verði að þeirri niðurstöðu, að gólfklæðning samkvæmt kaupsamningi eigi við um gólfefni á steypta flötinn, beri allt að einu að sýkna stefnda af skaðabótakröfu stefnenda. Stefnda hafi hinn 9. janúar 2008 boðið stefnendum að útvega þeim gólfefni á umræddan flöt. Hefðu stefnendur samþykkt boð stefnda um plastparket hefði efnið verið komið til þeirra 23. janúar eða um það leyti. Hafi stefnendur þá ekki verið búnir að leggja gólfefnið á sumarhúsið og þeir því ekki orðið fyrir neinu tjóni. Samkvæmt 54. gr. laga nr. 48/2003 beri samningsaðila að takmarka tjón sitt með sanngjörnum ráðstöfunum. Felist jafnframt í því skylda til að takmarka tjón gagnaðila. Sé vitaskuld mun hagkvæmara fyrir stefnda að leggja sjálft fram hið umþrætta efni, fremur en að greiða það fullu verði með verzlunarálagningu á Íslandi. Skylda stefnenda til að takmarka tjón hafi átt við, hvort sem stefnda hafi átt rétt á að bæta úr meintum göllum eða ekki.

Stefnda segir 3. mgr. 29. gr. neytendakaupalaga eiga við um samskipti aðila. Samkvæmt henni sé seljanda heimilt að bæta á eigin kostnað úr galla eða afhenda annan hlut án tafar. Verði að túlka síðara atriðið í ljósi þess að stefnendur hafi ekki verið búnir að leggja gólfefni í sumarhúsið, enda húsið enn í smíðum. Hafi því ekki verið um afhendingardrátt að ræða, frá því að húsið var tilbúið undir gólfefni. Stefnda hafi verið heimilt að bæta á eigin kostnað úr meintum vanefnum, enda hefðu stefnendur komið skaðlausir frá því.

Þá segir stefnda að þó svo komizt verði að þeirri niðurstöðu að í kaupsamningi felist skylda til að afhenda ómeðhöndluð furugólfborð á steyptan gólfflöt, beri engu að síður að sýkna stefnda af skaðabótakröfu stefnenda. Stefnda hafi hinn 20. febrúar 2009 boðizt til að afhenda þeim ómeðhöndluð furugólfborð og hefðu þau þá verið komin til stefnenda tveimur til þremur vikum síðar, og stefnendur ekki orðið fyrir neinu tjóni.

Stefnda segir að kröfur stefnenda vegna panels og gólfefnis eigi það sameiginlegt að stefnendur geri einungis fjárkröfu vegna meintra vanefnda. Leggi þeir fram reikninga vegna allt annarra efna. Að því er gólfefni varði, virðist stefnendur hafa keypt sér efni í líkingu við það sem stefnda hafi mælt með á steypt gólf með hita. Að því er loftpanel varði, virðist þeir hafa keypt veggjaklæðningu. Yrðu kröfur stefnenda teknar til greina myndu þeir hagnast með ólögmætum hætti á stefnda. Geti stefnendur ekki á þennan hátt breytt kaupum sínum einhliða.

Stefnda kveðst byggja varakröfu sína á því að kröfur stefnenda séu allt of háar og ekki nægilega rökstuddar. Stefnda hafi átt rétt á því að bæta sjálfur úr meintum vanefndum. Verði að taka mið af þeim kostnaði sem það sjálft hefði orðið fyrir við að bæta meintan galla. Stefnda hafi átt rétt á því að leggja út fyrir kostnaði við plastparket. Stefnendur segi sjálfir að kostnaður við plastparket hafi á samningstíma ekki verið hærri en þúsund krónur á fermetra og um sé að ræða 71,9 fermetra og sé því ekki rétt að stefnda greiði hærri fjárhæð en 72.000 krónur. Þá beri að líta til kostnaðar stefnda við að afhenda ómeðhöndluð furugólfborð, telji dómur að afhending plastparkets hefði ekki uppfyllt skyldu stefnda. Kostnaður við að afhenda furugólfborðin hefði numið 281.798 krónum, sem sundurliðist svo að verðið hafi verið 2.102 krónur á fermetra, frakt hefði numið 75.000 krónum og ofan á þessar fjárhæðir hefði lagzt virðisaukaskattur.

Þá sé með öllu ósannað að stefnendur hefðu þurft að leggja út fé sem nemi fjárhæð dómkröfu til að bæta úr meintum vanefndum. Benda verði á, að tilboð B-x-ef, sem stefnendur byggi á, sé dagsett 14. september 2009 og því ekki hægt að jafna því saman við þann kostnað sem stefnendur og stefnda hefði orðið fyrir á því verðlagi sem ráðizt hefði af gengi krónunnar í febrúar það ár. Sé dómkrafa stefnenda því of há, bæði hvað varði kröfu vegna panels og gólfefnis.

Stefnda kveðst alfarið mótmæla dráttarvaxtakröfu stefnenda. Ekki hafi verið gerð endanleg fjárkrafa fyrr en með birtingu stefnu. Þá sé dómkrafa stefnenda gerð á grundvelli tilboðs sem dagsett hafi verið 14. september 2009. Geti dráttarvextir því í fyrsta lagi verið dæmdir frá dómsuppsögu. Þá segir stefnda að sökum óvissu í málinu og þess að stefnda hafi boðið stefnendum efndir í samræmi við kröfur þeirra sé því mótmælt að stefnendur eigi rétt til málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefnda kveðst byggja á almennum reglum samningaréttar og reglum kröfuréttar um skuldbindingargildi loforða og samninga. Þá byggi stefnda á lögum um neytendakaup. Málskostnaðarkrafa þess eigi stoð í 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Verða nú raktar skýrslur fyrir dómi eftir því sem ástæða þykir til.

Stefnandi G-kk-nf G-kk-nf kvað stefnendur hafa í júlí 2007 keypt sumarhúsalóð í Leirubakkalandi og þá tekið að svipast um eftir húsi til að koma þar upp. Stefnendur hefðu annars staðar í því landi séð bústað sem þeim hefði litizt á og hefði hann reynzt vera frá fyrirtækinu Rana-Hytta og hefði stefnda umboð fyrir það á hendi. G-kk-nf hefði leitað til stefnda og fengið þaðan verðlista og ýmsar upplýsingar. Þá hefði hann upplýst stefnda um að þau hygðust reisa hús sitt á steyptum grunni og þyrfti því ekki sérstakt gólf með í kaupunum, svo sem gólfbita og einangrun, en klæðning þyrfti að vera á gólfi. Væri því æskilegt að fá tilboð um gólfklæðningu sem kost í innréttingu. Þá hefði hann beðið um tilboð í gerð milliveggja, sem ekki væru burðarveggir, en hann hefði skilið upplýsingar þannig að milliveggir væru hugsanlega ekki innifaldir í hefðbundnum innréttingum. Svör hefðu síðan borizt en þar hefði engin afstaða verið tekin til milliveggja og gólfklæðningar.

Stefnendur hefðu sett sig í samband við eigendur þess húss sem þeir hefðu séð í Leirubakkalandinu og innt þá eftir því hvað hefði fylgt húsinu við kaup. Þar hefði þeim verið sagt að allir milliveggir hefðu fylgt með og klæðning á steypt gólf hússins. Hefðu menn einmitt verið að klæða svefnherbergisgólfið þegar stefnendur hefðu verið í heimsókn.

Fleiri tölvubréf hefðu gengið milli aðila í framhaldi af þessu, og hefði G-kk-nf meðal annars farið fram á að húsið yrði stærra en áður hefði verið gert ráð fyrir. Tilboð hefði svo borizt hinn 15. ágúst og meðal þess sem þar hefði verið innifalið hefðu verið ómeðhöndluð furugólfborð og festingar fyrir bústaðinn á steypta undirstöðu. Þá hefði verið talið upp eitt og annað sem ekki væri innifalið og hefði þar ekki verið minnzt á gólfklæðningar. Hefði G-kk-nf því talið að boðið væri það sama og hefði fylgt hinu húsinu í Leirubakkalandi, er þau hefðu kynnt sér, það er að segja að gólfklæðning fylgdi með.

Fleiri tölvupóstar hefðu gengið milli þeirra, þar til í októberlok að aðilar hefðu orðið sammála um að eiga viðskipti um bústað. Stefnda hefði sent drög að kaupsamningi þar sem hvorki hefði verið minnzt á gólfklæðningu né festingar fyrir steypta flötinn. G-kk-nf hefði þá skrifað stefnda og beðið um að þetta yrði fært inn í samninginn, og svo hefði verið gert. Hefði hann ekki getað skilið það öðruvísi en að átt væri við gólfklæðningu á steyptu plötuna og hefði það verið í samræmi við það sem eigendur hins hússins hefðu fengið.

Samningur hefði svo verið gerður í nóvember, en A-kvk-nf Á-kvk-nf hefði fyrir hönd stefnda komið suður og samið fyrir hönd stefnda. Skyldi bústaðnum skilað fullbúnum en án innréttinga og skápa.

Um mánaðamótin maí og júní hefði bústaðurinn komið til landsins með skipi en sömu smiðir, og reist höfðu það hús er stefnendur hefðu skoðað, hefðu séð um að reisa bústaðinn fyrir stefnendur. Hefði það gengið mjög vel. Þegar komið hefði verið fram á haust hefði verkið verið á því stigi að reistir væru milliveggir og milliloft og bústaðurinn klæddur að innan. Hefði þá komið í ljós að ekki væri nægur panell til að klæða loft herbergjanna undir milliloftinu. G-kk-nf hefði þá þegar gert stefnda viðvart um það að klæðninguna vantaði, og hefði stefnda lofað að athuga málið. Hefði jafnframt komið á daginn að klæðningarinnar var ekki getið á pökkunarlista sem fylgt hefði sendingunni. Sendingin hefði komið í um tuttugu plastpökkuðum pakkningum og hefði ekki verið aðstaða á byggingarstað til að opna þá alla til að kanna innihald. Þá hefði innihalds pakkanna ekki verið getið utan á þeim. Pakkarnir hefðu verið opnaðir eftir því sem smíðinni hefði undið fram.

Þegar smiðirnir hefðu tekið að klæða milliloftið með plötum, svipuðum þeim sem fara hefðu átt á steyptu plötuna, hefði komið í ljós að borðin á milliloftið hefðu verið þverskorin á endum, en þau, sem hefðu átt að fara á gólfið, hefðu átt að vera með nót og fjöður á enda og hliðum. Smiðirnir hefðu sagt G-kk-þgf að greinilegt væri að í sendingunni væri eingöngu plötur fyrir milliloftið. Hann hefði þá haft samband við stefnda hinn 24. september og upplýst það um að gólfklæðninguna vantaði. Því hefði verið svarað að gólfklæðningin hefði alls ekki átt að fylgja en panell í loftin væri á leiðinni. Hann hefði hins vegar aldrei skilað sér. Um mánaðamótin október og nóvember hefði bústaðurinn því sem næst verið tilbúinn að innan og hefði verið mjög bagalegt að hafa ekki klæðningu á gólfin og herbergjaloftin. Hefðu stefnendur afráðið að setja annars konar klæðningu á bað- og þvottaherbergi til að eiga nægan panel á herbergjaloftin og þannig náð panel á öll loftin. Í desember hefði verið komið að því að innrétta baðherbergi og eldhús og hefðu stefnendur þá ákveðið að leggja flísar á þau og anddyri, til að geta komið innréttingunum upp.

Stefnendur hefðu af öðrum ástæðum þurft að rýma íbúðarhús sitt um tíma, eftir áramótin, og hefðu því flutt í sumarhúsið í febrúarmánuði, til tveggja mánaða dvalar. Hefði verið mjög bagalegt að hafa ekki gólfklæðninguna og í febrúar hefðu þau ákveðið að kaupa viðarparket og láta setja á bústaðinn, en það hefði reynzt ódýrara og heppilegra að því leyti að furugólfborð þyrftu að standa lengur í húsinu áður en leggja mætti þau.

G-kk-nf kvaðst vera byggingaverkfræðingur og hafa starfað á Almennu verkfræðistofunni, en vera hættur störfum. Hefði hann einkum sinnt stærri byggingum en hann væri sérfróður um vatnsaflsfræði og virkjanir. Húsbyggingum hefði hann lítið sinnt í starfi og sumarbústöðum alls ekki.

A-kvk-nf A-kvk-nf framkvæmdastjóri stefnda kvað stefnda hafa selt marga bústaði, svipaða þeim sem stefnendur hefðu keypt. Hefði bústaður verið með steyptu gólfi hefðu gólfborðin yfirleitt verið tekin út, „svo framarlega sem var ekki beðið um það sérstaklega“, en væri bústaður með timburgólfi hefðu gólfborðin verið sett ofan á. Panell hefði hins vegar verið á veggjum og lofti. Ef að selja hefði átt efni á steypta gólfið hefði verið talað um gólfefni í samningnum en ekki klæðningu. Gólfklæðning þýði alls ekki efni á gólf.

A-kvk-nf kvaðst hafa sent efni í bústaðina með báðum skipafélögum. Hún bæði ætíð um að fá það flutt í lokuðum gámum en aldrei hefði verið orðið við því, en starfsmenn skipafélagsins hefðu jafnan tekið pöntunina í sundur. Hefði hún því alltaf brýnt fyrir viðskiptavinum sínum að taka á móti efninu á bryggju, taka myndir og athuga strax á byggingarstað hvort eitthvað vantaði eða væri skemmt. Þá hefði hún hvatt þá til að skoða „pakklista“, er greini hvað sé í hverri sendingu, mjög vandlega áður en lengra sé haldið, þannig að bregðast megi við ef nokkuð vanti. Hefði hún margsinnis hvatt G-kk-þf til slíks. Venjulega væri stefnda með menn á sínum vegum sem færu á staðinn og leiðbeindu við uppsetningu og gengju úr skugga um að ekkert vantaði, en sú þjónusta væri ekki innifalin í verði bústaðarins og semdu kaupendur sjálfstætt við þá menn. G-kk-nf hefði viljað nota sinn eigin mann í þetta og hefði A-kvk-nf samþykkt það, en þar hefði verið á ferð maður sem hefði reist annað hús á svipuðum stað. Hefði A-kvk-nf lagt mikla áherzlu á að allt yrði skoðað vandlega og hún látin vita strax, ef nokkuð vantaði.

A-kvk-nf kvaðst skilja hugtakið gólfklæðingu svo að klæðning ofan á bita geti verið spónaplötur og krossviður og svo kæmi gólfefni þar ofan á. Gólfefnið gæti verið margt fleira en parket, svo sem dúkur, flísar og korkur, og væri það endanlegt yfirborðsefni. Furugólfborð væru gegnheil fura sem kæmi í „fallandi lengdum“ og hefði A-kvk-nf útskýrt fyrir G-kk-þgf að þau væru fyrir milliloftið. Furugólfborðin væru viðkvæm fyrir raka og hitabreytingum og ráðlegði hún engum að nota þau á heit gólf því þau þornuðu upp, spryngju og eyðilegðust. Hefði hún sagt G-kk-þgf það í síma, eins og margt annað. Þá hefði hún allar götur vitað af menntun G-kk-ef.

A-kvk-nf staðfesti að G-kk-nf hefði kvartað við sig yfir skorti á merkingum á sendingunni.

A-kvk-nf var spurð hvers vegna svo háttaði til í tilboði því, er hún hefði sent 15. ágúst 2007, að ómeðhöndluð furugólfborð væru talin upp, tengt milliloftinu, heldur sérstaklega, síðar í tilboðinu. Hefði á því verið sú skýring, að G-kk-nf hefði hringt til sín, eftir að hún hefði sent honum uppkast að samningi og hún þá gert honum ljóst að furugólfborðin væru ætluð á milliloftið, en honum „fannst það ekki nógu góð skýring þannig að hann bað um að það yrði sett inn“. Röðin í upptalningunni skipti hér ekki máli, atriði væru talin upp óháð því hvar þau yrðu í húsinu.

A-kvk-nf var spurð um margnefnt hús sem reist hafði verið áður í Leirubakkalandi. Sagði hún að þar hefðu, fyrir mistök verksmiðju, gólfefni komið með í sendingu, án þess að gert hefði verið ráð fyrir því. Hún hefði vitað af þessu en ekki farið fram á sérstaka greiðslu vegna mistakanna enda hefði stefnda ekki haft kostnað af þeim. Hefði umrætt efni verið notað á milliloft en ekki á steypta gólfið nema eitthvað á svefnherbergið að því er hún héldi. Hefðu kaupendur þess húss spurt sig í tölvupósti hvort hún vissi um kaupendur að slíku gólfefni.

A-kvk-nf kvaðst hafa vitað að stefnendur hefðu skoðað umrætt hús áður en þau hefðu ákveðið sín eigin kaup, en ekki væri hægt að bera húsin saman, því hvert hús væri einstakt og unnið eftir óskum kaupanda. Hefði hún sagt stefnendum þetta.

A-kvk-nf kvaðst kannast við að hafa skrifað G-kk-þgf þess efnis að panellinn væri á leiðinni. Hún hefði í framhaldinu boðið honum í símtali að kaupa fyrir hann panel hér á landi, en hann ekki viljað.

Niðurstaða

Óumdeilt er að stefnendur skyldu fá klæðingu á milliloft í sumarhús það sem þeir keyptu og settu saman. Deilt er hins vegar um hvort þeim hafi borið að fá efni til klæðningar ofan á steypt gólf. Í samningi aðila er talið upp hvað sé innifalið í samningnum, og meðal þess er „gólfklæðning“. Stefnda byggir á því að með því orði sé átt við það efni sem fara skyldi á loft og milliveggi en alls ekki klæðningu á hið steypta gólf hússins. Fyrir dómi kvaðst framkvæmdastjóri stefnda hafa útskýrt þetta atriði vandlega fyrir stefnandanum G-kk-þgf í síma, en ekkert liggur fyrir um þennan skilning stefnda í skriflegum gögnum málsins frá þeim tíma er gengið var frá samningi eða fyrr. Að mati dómsins liggur beint við að skýra orðið gólfklæðningu svo að átt sé við klæðingu sem lögð skuli á gólf. Sá sem vill bera fyrir sig að skýra eigi orðið með öðrum hætti beri sönnunarbyrði af þeirri staðhæfingu sinni. Hefði mátt ætlast til þess af stefnda, að kveða skýrt á um það í samningi, úr því stefnda ætlaðist til þess að hugtakið gólfklæðning yrði skýrt með þessum hætti, en viðskipti sem þessi voru hluti af starfsemi stefnda, en stefnendur voru í þeim sem neytendur. Menntun stefnandans G-kk-ef þykir ekki breyta neinu þar um, en ekki hefur verið sýnt fram á að hann hafi í störfum sínum sinnt viðskiptum af þessu tagi eða byggingu lítilla sumarhúsa. Þá má að nokkuru leyti horfa til þess að stefnda var kunnugt um að stefnendur hefðu kynnt sér annað tiltekið hús, sem stefnda hafði selt, og stefnda var ljóst að kaupendur þess hefðu í kaupunum, fengið efni, sem nota mátti til klæðningar á steypt gólf, þó stefnda hafi litið svo á að það hafi verið fyrir mistök. Þykir dóminum ekki hafi tekizt sönnun þess skilnings sem stefnda vill leggja í orðið gólfklæðingu í samningi aðila, en bréfaskipti þeirra, áður en kaupsamningur var undirritaður, þykja ekki taka af tvímæli í þessum efnum. Er því óhjákvæmilegt að líta svo á, að stefnendur hafi mátt ætla að í samningi aðila hafi verið kveðið á um að þeir fengju efni til klæðningar á steypta flöt hússins.

Stefnda telur ósannað að efni hafi vantað í sendingu til stefnenda. Stefnda hafði þann hátt á í viðskiptunum að efni til húsbyggingarinnar var sent til landsins að utan og þar tóku stefnendur við því, án þess að nokkur væri viðstaddur á vegum stefnda. Í september 2008 skrifaði stefnandinn G-kk-nf til stefnda og lýsti sig vanhaldinn um klæðningu, eins og rakið hefur verið. Mótmælti stefnda því ekki að stefnendum hefði ekki borizt það sem sagt var ókomið, heldur kvað fyrst panelinn vera „í ferli“ en svo „á leiðinni“. Er auðsætt að þar átti stefnda við það efni sem fara skyldi á milliloftið en ekki steypta gólfið. Fyrir dómi staðfesti fyrirsvarsmaður stefnda að hafa skrifað stefnandanum G-kk-þgf um að panellinn væri á leiðinni og hefði síðar boðið honum að kaupa fyrir hann panel hér á landi. Stefnda byggði hins vegar jafnan á því að sér hefði ekki borið að útvega stefnendum klæðningu á steypta gólfið. Þykir samkvæmt þessu óhætt að telja sannað að stefnendum hafi ekki borizt klæðning á steypta gólfið og ekki nægileg klæðning á milliloftið.

Stefnda byggir á því að stefnendur hafi tilkynnt um þessi atriði of seint og hafi glatað hugsanlegum rétti sínum vegna tómlætis. Efnið í bústaðinn kom til landsins í maí, en stefnendur tilkynntu um klæðningarskort sinn í september. Fyrir liggur að sendingin kom ekki í lokuðum gámi heldur mörgum plastpökkuðum einingum. Ekki liggur fyrir í skriflegum gögnum málsins að samið hafi verið um eða skorað á stefnendur að aðgæta þegar við móttöku hvort allt væri í sendingunni sem þar hefði átt að vera. Þótt eðlileg varúð bjóði fólki að gera það fyrr en síðar þykir dóminum sem í ljósi eðlis viðskiptanna hafi ekki liðið of langur tími hér, en viðskiptin snerust um sumarhús sem stefnendur skyldu setja saman, og mátti ætla að sumarið yrði nýtt til þess og út af fyrir sig ekki óeðlilegt að sendingin yrði opnuð í áföngum eftir því sem verkinu yndi fram, ef á því væri eðlilegur gangur. Fram kom hjá framkvæmdastjóra stefnda fyrir dómi að jafnan hefði maður á vegum stefnda tekið verið kaupanda innan handar við móttöku vörunnar og uppsetningu en stefnda hefði fallizt á að svo yrði ekki gert nú. Ekkert liggur fyrir um að stefnda hafi fylgzt með því eða kannað hvort allt hefði fylgt sendingunni sem fylgja skyldi. Þykja stefnendur ekki hafa glatað rétti með tómlæti, en stefnda tók ekki sjálft á móti vörunni úr skipi.

Samkvæmt 3. mgr. 29. gr. laga nr. 48/2003 um neytendakaup er seljanda heimilt að bæta úr galla á seldum hlut eða afhenda nýjan „án tafar“, og bjóði seljandi þetta fram í samræmi við lögin getur kaupandi hvorki krafizt afsláttar né riftunar. Stefnendur fóru fram á afhendingu samkvæmt efni samnings með bréfi 30. október en svar stefndu 12. nóvember verður ekki skilið öðru vísi en sem höfnun þess. Hinn 9. janúar 2009 býður stefnda stefnendum svo plastparket á steypta gólfið. Að mati dómsins verður að álíta að það boð hafi ekki komið fram án tafar, og firri því stefnendur ekki rétti í málinu.

Í samningi aðila er sem áður segir talað um „gólfklæðningu“. Þótt í tölvubréfi stefnda til stefnenda í ágúst 2007 hafi verið talað um ómeðhöndluð furugólfborð, þykir það ekki nægja til að slegið verði föstu hvers kyns gólfklæðningu stefnendur skyldu fá. Geta stefnendur ekki átt sjálfdæmi um það.

Stefnendur telja sig eiga rétt til skaðabóta og byggja fjárkröfu sína á tilboði sem þeir hafi leitað eftir og fengið frá ByKo. Tilboðið liggur fyrir í málinu og hefur verið rakið. Í greinargerð sinni segir stefnda að tilboðið sé dagsett 14. september 2009 og segi því ekkert um fjártjón stefnenda veturinn áður. Tilboðið er, sem áður segir, dagsett 31. ágúst 2009 en gilti til 14. september 2009. Að því athuguðu telur dómurinn að fallast megi á það sjónarmið, að tilboð sem dagsett er þá, færi ekki sönnur á hvað umræddar vörur hafi kostað á þeim tíma er hér skiptir máli, en telja má alkunna að innfluttar vörur hafi almennt hækkað töluvert í verði sökum gengisþróunar á þessum tíma. Framangreind andmæli stefnda hefðu mátt vera stefnanda tilefni til að afla sönnunar að þessu leyti, en það var ekki gert. Þykir dóminum að skaðabótakrafa stefnenda sé svo vanreifuð að ekki verði komizt hjá því að vísa henni frá dómi.

Til vara krefjast stefnendur afsláttar af kaupverði. Komizt hefur verið að þeirri niðurstöðu að óhjákvæmilegt sé að miða við að stefnendur hafi, samkvæmt samningi, mátt búast við því að fá efni til klæðningar hins steypta gólfs og álitið er sannað að ekki hafi fylgt með í kaupunum tilskilið magn klæðningar á milliloftið. Þar sem ábendingar stefnenda um þessi atriði þykja ekki hafa komið fram of seint, og stefnda hafi ekki án tafar boðizt til að bæta úr þeim með fullnægjandi hætti, þykir mega ákveða stefnendum afslátt að álitum. Verður hann ákveðinn alls 250.000 krónur og verður stefnda dæmt til að greiða stefnendum þá fjárhæð. Samkvæmt gögnum málsins gerir stefnandi fyrst fjárkröfu á hendur stefnda hinn 10. febrúar 2009. Verður stefnda gert að greiða stefnendum dráttarvexti frá 10. marz það ár. Loks verður stefnda gert að greiða stefnendum 400.000 krónur í málskostnað.

Af hálfu stefnenda flutti mál þetta R-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómslögmaður en af hálfu stefnda B-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf héraðsdómslögmaður. Gætt var ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991.

Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefnda, Teigur ehf., greiði stefnendum, G-kk-þgf G-kk-þgf og Á-kvk-þgf A-kvk-þgf, 250.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. marz 2009 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnendum 400.000 krónur í málskostnað.