E-91/2011

Mál þetta, sem tekið var til dóms 29. febrúar 2012, var höfðað 29. ágúst 2011 af G-kk-þgf H-kk-þgf, Hallgeirsstöðum, Fljótsdalshéraði gegn Hagverki sf., Lagarfelli 18a, Egilsstöðum, H-kk-þgf H-kk-þgf, Kaupvangi 45, Egilsstöðum, R-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf, Lagarfelli 18a, Egilsstöðum og H-kk-þgf H-kk-þgf G-kk-þgf, Byggðavegi 136, Akureyri.

Skilja verður endanlegar dómkröfur stefnanda svo að þess sé krafist að stefndu verði dæmdir in solidum til að greiða stefnanda eftirgreindar fjárkröfur:

Annars vegar að stefndu Hagverk sf., H-kk-nf H-kk-nf og R-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf verði dæmdir til að greiða stefnanda 3.809.390 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og dráttarvexti, frá 28. september 2007 til greiðsludags, allt að teknu tilliti til eftirfarandi innborgana: 500.000 krónur þann 11. júlí 2011, 500.000 krónur þann 3. október 2011, 500.000 krónur þann 7. október 2011 og 500.000 krónur þann 10. október 2011, sem ráðstafað verði miðað við stöðu skuldarinnar á innborgunardegi.

Hins vegar að af framangreindri fjárhæð verði stefndi H-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf dæmdur til að greiða in solidum með stefndu Hagverki sf., H-kk-þgf H-kk-þgf og R-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf 1.904.695 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 28. september 2007 til greiðsludags, allt að teknu tilliti til eftirfarandi innborgana: 250.000 krónur þann 11. júlí 2011, 250.000 krónur þann 3. október 2011, 250.000 krónur þann 7. október 2011 og 250.000 krónur þann 10. október 2011, sem ráðstafað verði miðað við stöðu skuldarinnar á innborgunardegi.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi, H-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda. Til vara krefst hann þess að verða dæmdur til að greiða stefnanda 269.797 krónur, en til þrautavara 1.269.797 krónur, hvort tveggja með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 20. september 2011 til greiðsludags. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Af hálfu annarra stefndu hefur ekki verið sótt þing og er málið því tekið til dóms á hendur þeim á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

I

Í máli þessu endurkrefur stefnandi stefndu um skuld sem til var stofnað með yfirdráttarheimild á tékkareikningi stefnda Hagverks sf., sem stefnandi var ábyrgðarmaður að og innleysti er gengið var að honum um greiðslu skuldarinnar. Krefur hann stefnda Hagverk sf. og eigendur þess félags um alla skuldina, en stefnda H-kk-þf H-kk-þf sem meðábyrgðarmann um helming skuldarinnar.

Í stefnu er málsatvikum lýst svo að með áritun Héraðsdóms Austurlands 24. október 2006 hafi verið fallist á kröfu Kaupþings banka ehf. (sic) á hendur aðilum þessa máls, að frátöldu Hagverki sf., um að þeir yrðu dæmdir in solidum til að greiða fjárhæð 2.834.577 krónur, ásamt dráttarvöxtum frá 10. apríl 2006 til greiðsludags. Dómkrafa þessa máls hafi verið tilkomin vegna gjaldfallinnar yfirdráttarheimildar á tékkareikningi Hagverks sf., [nr.]. Greiðsluskylda stefnanda og stefndu H-kk-ef G-kk-ef og H-kk-ef H-kk-ef hafi verið talin fyrir hendi vegna yfirlýsingar þeirra um sjálfskuldarábyrgð á framangreindum tékkareikningi. Greiðsluskylda stefndu R-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef og H-kk-ef H-kk-ef hafi grundvallast á ábyrgð þeirra sem skráðir eigendur sameignarfélagsins.

Hinn 28. september 2009 hafi stefnandi innleyst skuldina samkvæmt hinni árituðu stefnu með greiðslu að fjárhæð 3.809.390 krónur til Kaupþings banka hf. og hafi verið gefin út kvittun um fullnaðargreiðslu til handa honum. Þá þegar hafi stofnast og gjaldfallið endurkrafa á hendur stefndu sem samskuldurum, sem svari því fé sem stefnandi hafi þurft að inna af hendi til þess að greiða skuldina, nánar tiltekið að fjárhæð 3.809.390 krónur.

Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Í greinargerð stefnda H-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef, sem hér eftir verður vísað til sem stefnda, er málavöxtum nánar lýst svo að hann muni nokkuð greinilega eftir að hafa gengist í ábyrgð fyrir stefnda Hagverk sf. í desember 2001 vegna yfirdráttar á tékkareikningi í Kaupþingi Búðarbanka hf. á Egilsstöðum og halda að hann hafi ábyrgst yfirdrátt allt að 5 milljónum króna. Hann tengist ekki Hagverki sf. nema að því leyti að hann sé skyldur stefnda H-kk-þgf H-kk-þgf. Ábyrgðin hafi verið veitt í greiðaskyni, án nokkurs endurgjalds. Í greinargerð stefnda kemur fram að hann muni ekki eftir undirskrift sinni á framlagða sjálfskuldarábyrgð sem dagsett er 16. apríl 2004, en við skýrslugjöf fyrir dómi dró stefndi þetta til baka og kvaðst kannast við undirskrift sína.

Stefndi kveðst í lok júlímánaðar 2006 hafa tekið við stefnu, útgefinni 17. dag þess mánaðar, vegna máls sem Kaupþing banki hf. hafi höfðað vegna yfirdráttar stefnda Hagverks sf. Hann hafi þá þegar haft samband við stefnda H-kk-þf H-kk-þf sem hafi sagst vera að leysa málið og fullvissað stefnda um að hann þyrfti ekki að hafa frekari áhyggjur af því. Stefndi hafi treyst þessum orðum og ekki mætt við þingfestingu málsins 2. september 2006 fyrir Héraðsdómi Austurlands. Honum hafi síðan orðið kunnugt um ábyrgð sína gagnvart Kaupþingi banka hf. samkvæmt framangreindri stefnu, sem hafi verið árituð þann 24. október 2006, er hann hafi verið boðaður í fjárnám hjá sýslumanninum á Seyðisfirði í febrúar 2007. Vegna formgalla hafi ekki orðið af fyrirhugaðri fyrirtöku og ekkert framhald hafi orðið af því máli gagnvart stefnda.

Í greinargerð stefnda er bent á að samkvæmt bankayfirliti vegna reiknings [nr.], sem stefnandi sé skráður fyrir, hafi stefndi Hagverk sf. greitt 3 milljónir króna inn á reikninginn 10. október 2007.

Í bankayfirliti um ábyrgðir stefnda, dags. 31. desember 2004, sé tilgreind ábyrgð hans [nr.] á tékkareikningi að fjárhæð kr. 5.000.000, sem gildi til 16. apríl 2006. Hann hafi ekki fundið samskonar yfirlit frá bankanum vegna ársins 2005. Í yfirlitum um ábyrgðir stefnda, dags. 31. desember 2006 og 31. desember 2007, sé tilgreind í báðum tilvikum ábyrgð hans [nr.] á tékkareikningi að fjárhæð kr. 5.000.000, sem gildi til 16. október 2008.

Stefndi hafi fengið í hendur innheimtubréf frá stefnanda, dags. 19. janúar 2009 og hafi hann þá verið krafinn um greiðslu á kr. 3.809.390, auk vaxta og kostnaðar.

Við aðalmeðferð málsins gáfu aðilaskýrslur stefnandi og stefndu H-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf H-kk-nf, en auk þeirra gaf skýrslu sem vitni Á-kvk-nf B-kvk-nf, fyrrum útibússtjóri Arion banka á Egilsstöðum. Verður vikið að framburðum þeirra í niðurstöðukafla þessa dóms, eftir því sem tilefni þykir til.

II

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á því að hann eigi endurkröfurétt á hendur stefndu á grundvelli áritaðrar stefnu þar sem stefnandi og stefndu hafi in solidum verið dæmdir til að greiða fjárhæð 2.834.577 krónur.

Mismunandi fjárhæðir í dómkröfum helgist af því, að stefnandi telji sig eiga fullan endurkröfurétt á hendur stefnda, aðalskuldara Hagverki sf., og stefndu, H-kk-þgf H-kk-þgf og R-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf, sem skráðum eigendum sameignarfélagsins. Þessi greiðsluskylda stefndu leiði af óskráðum meginreglum um sameignarfélög sem í gildi hafi verið þegar til skuldarinnar hafi verið stofnað og lögfestar hafi verið með lögum nr. 50/2007, um sameignarfélög. Hins vegar byggi stefnandi á því að hann og stefndi, H-kk-nf G-kk-nf, beri jafna ábyrgð sín í milli um greiðslu skuldarinnar að því leyti, sem hún byggi á yfirlýsingum þeirra um sjálfskuldarábyrgð. Dómkröfur taki mið af þessu þar sem stefndi H-kk-nf G-kk-nf sé krafinn um helming þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hafi innt af hendi til lúkningar dómskuldinni.

Stefnandi kveðst hafa gert tilraunir til innheimtu krafna sinna hjá stefndu fyrir löginnheimtu. Því sé þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar stefnanda af innheimtuviðvörun og milliinnheimtu í samræmi við framlagt yfirlit.

Um lagarök fyrir kröfum sínum vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga, meginreglna um endurkröfurétt og reglunnar um beina, óskipta og ótakmarkaða ábyrgð félagsmanna sameignarfélaga á skuldbindingum þess. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við lög nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing sé vísað til 32. gr. laga nr. 91/1991.

III

Stefndi kveðst mótmæla því að stefnandi geti byggt rétt á því í þessu máli að Kaupþing banki hf. hafi fengið stefnu, útgefna 17. júlí 2006, áritaða um aðfararhæfi gegn honum fyrir Héraðsdómi Austurlands, enda hafi málatilbúnaður bankans ekki lotið að réttarsambandi stefnda og stefnanda.

Í stefnu greinir að stefndi byggi aðalkröfu sína um sýknu í fyrsta lagi á því að hann hafi ekki gengist í ábyrgð fyrir Hagverk sf. þann 16. apríl 2004 vegna yfirdráttar á reikningi nr. […] í Kaupþingi Búnaðarbanka hf., Egilsstöðum og því komi samábyrgð hans með stefnanda ekki til greina. Þessu til stuðnings sé vísað til yfirlits bankans um ábyrgðir hans, dags. 31. desember 2004, þar sem ábyrgð hans vegna reikningsins hafi verið talin gilda til 16. apríl 2006. Við munnlegan flutning málsins var fallið frá þessari málsástæðu.

Ennfremur kveðst stefndi byggja sýknukröfu sína á eftirfarandi málsástæðum:

Að ábyrgð hans frá 16. apríl 2004 hafi fallið úr gildi gagnvart bankanum þegar ný ábyrgðaryfirlýsing, dags. 5. mars 2005, hafi verið undirrituð meðal annars af stefnanda og móttekin af Kaupþingi Búnaðarbanka hf., án þess að stefndi kæmi þar nokkuð við sögu sem ábyrgðarmaður.

Að ábyrgð hans frá 16. apríl 2004 hafi fallið úr gildi 16. apríl 2008 samkvæmt efni sínu og því geti stefnandi ekki byggt kröfu sína um endurgreiðslu eftir þann tíma. Stefndi telji því að ábyrgðaryfirlýsing hans hafi verið fallin úr gildi fyrir tómlæti þegar málið var höfðað.

Að innbyrðis réttarsambandi hans og stefnanda hafi ekki verið á þann veg farið að þeir væru samábyrgðarmenn vegna framangreindrar skuldar stefnda Hagverks sf. á fyrrgreindum tékkareikningi nr. […]. Stefndi telji að engin tengsl séu á milli fyrrgreindra tveggja yfirlýsinga um sjálfskuldarábyrgð. Af skjölunum sé ekki með neinu móti hægt að ráða að það hafi verið forsenda stefnanda þegar hann undirritaði ábyrgðina þann 5. mars 2005 að stefndi væri í samábyrgð með honum.

Varakröfu sína kveðst stefndi byggja á því að hann telji stefnda Hagverk sf. hafa greitt stefnanda 3 milljónir króna inn á kröfu hans þann 10. október 2007 og því séu eftirstöðvar innlausnarfjárhæðarinnar 809.390 krónur. Stefndi byggi varakröfu sína einnig á því að meðábyrgðarmenn stefnanda samkvæmt fyrrnefndum tveimur yfirlýsingum hafi verið tveir einstaklingar, hann sjálfur og stefndi H-kk-nf H-kk-nf og því geti stefnandi ekki krafið hann um meira en þriðjung eftirstöðva innlausnarfjárhæðarinnar í þessu endurkröfumáli eða 269.797 krónur.

Stefndi telji að upphafsdag dráttarvaxta beri að miða við þingfestingardag málsins. Það hafi fyrst verið með málssókn þessari sem stefnandi gerði skýra kröfu á hendur stefnda. Dómkröfur stefnanda í máli þessu gagnvart stefnda séu ekki í samræmi við innheimtubréf, dags. 19. janúar 2009.

Þrautavarakröfu sína kveðst stefndi byggja á því að meðábyrgðarmenn stefnanda samkvæmt fyrrnefndum tveimur yfirlýsingum hafi verið tveir einstaklingar, hann sjálfur og stefndi H-kk-nf H-kk-nf og því geti stefnandi ekki krafið hann um meira en þriðjung innlausnarfjárhæðarinnar (3.809.390 krónur) í þessu endurkröfumáli, þ.e. um 1.269.797 krónur. Um upphafsdag dráttarvaxta sé vísað til umfjöllunar um varakröfu.

Um lagarök vegna aðalkröfu sinnar kveðst stefndi vísa til reglna kröfuréttar um endurkröfur og ábyrgðir, einkum þeirrar undantekningar frá meginreglu um jafna skiptingu ábyrgðar, að endurkröfuréttur stofnist ekki milli sjálfskuldarábyrgðaraðila, nema um samábyrgð þeirra sé að ræða, með vísun til dóma Hæstaréttar í dómasafni réttarins frá 1992, bls. 997 (mál nr. 221/1990 ), frá 1993, bls. 2344 (mál nr. 309/1991 ) og frá 1997, bls. 1704 (mál nr. 350/1996).

Vegna vara- og þrautavarakröfu sé vísað til reglna kröfuréttar um endurkröfur og ábyrgðir, einkum þeirra að við innbyrðis uppgjör ábyrgðarmanna skuli ábyrgð þeirra skiptast að jöfnu og miðast við þá fjárhæð sem innt hafi verið af hendi af ábyrgðarmanni að frádreginni greiðslu frá aðalskuldara, sbr. dóma Hæstaréttar í dómasafni réttarins frá 1998, bls. 255 (mál nr. 223/1997) og frá 2001, bls. 3621 (mál nr. 100/2001).

Um upphafsdag dráttarvaxta sé vísað til 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Um málskostað sé vísað til 129. gr., sbr. 130. gr., laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Um skyldu stefnda til að greiða virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé vísað til laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

1.

Af hálfu annarra stefndu en H-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef, þ.e. stefndu Hagverks sf., H-kk-ef H-kk-ef og R-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef, hefur þing ekki verið sótt. Verður málið að því leyti sem snýr að þeim því dæmt á grundvelli krafna og málatilbúnaðar stefnanda, að því leyti sem samrýmanlegt er framlögðum gögnum, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Engir gallar eru á málinu sem varða frávísun þess án kröfu. Samkvæmt framlögðu vottorði sýslumannsins á Seyðisfirði, sem dagsett er 29. júní 2011, eru stefndu H-kk-nf H-kk-nf og R-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf skráðir eigendur stefnda Hagverks sf. samkvæmt firmaskrá embættisins og hafa engar breytingar verið tilkynntar á eignarhaldi félagsins síðan 27. október 1999. Með stefnu sem árituð var í Héraðsdómi Austurlands 24. október 2006 voru dómkröfur Kaupþings banka hf. gerðar aðfararhæfar á hendur stefndu in solidum, en stefndu í því máli voru allir aðilar þess máls sem hér er til umfjöllunar. Hinn 28. september 2007 innleysti stefnandi skuldina með greiðslu á 3.809.390 krónum og endurkrefur hér aðra stefndu í hinu fyrra máli um þá fjárhæð. Framlögð gögn eru í samræmi við málatilbúnað stefnanda á hendur stefndu Hagverki sf., H-kk-þgf H-kk-þgf og R-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf og á krafa stefnanda á hendur þeim sér stoð í skráðum og óskráðum reglum um beina, óskipta og ótakmarkaða ábyrgð félagsmanna sameignarfélaga á skuldbindingum þess, sbr. 8. gr. laga nr. 50/2007, um sameignarfélög, og meginreglum kröfuréttar um endurkröfurétt ábyrgðarmanna. Við skýrslugjöf fyrir dómi gekkst stefndi H-kk-nf auk þess við kröfunni. Með vísan til framanritaðs verða kröfur stefnanda á hendur stefndu Hagverki sf., H-kk-þgf H-kk-þgf og R-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf því teknar til greina að fullu, ásamt dráttarvöxtum og málskostnaði, sem þykir hæfilega ákveðinn að teknu tilliti til virðisaukaskatts eins og nánar greinir í dómsorði.

2.

Krafa stefnanda á hendur stefnda H-kk-þgf H-kk-þgf er á því byggð að stefnandi eigi endurkröfurétt á hendur stefnda sem nemi helmingi þeirrar fjárhæðar sem stefnandi greiddi til lúkningar skuld við Kaupþing banka hf., sem aðilar þessa máls voru dæmdir in solidum til greiðslu á er stefna bankans á hendur þeim var árituð um aðfararhæfi dómkrafna af héraðsdómara 24. október 2007. Liggur fyrir að krafa bankans á hendur stefnanda og stefnda H-kk-þgf H-kk-þgf byggðist á tveimur sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingum sem þeir gengust undir hvor í sínu lagi til tryggingar á greiðslu yfirdráttarskuldar stefnda Hagverks sf.; stefndi 16. apríl 2004 og stefnandi 5. mars 2005.

Í framburði stefnda H-kk-ef H-kk-ef fyrir dómi kom fram að til hafi staðið að leysa hann undan ábyrgðarskuldbindingu sinni og því hafi stefnandi verið fenginn til þess að gangast í ábyrgð fyrir yfirdráttarskuld stefnda Hagverks sf. á árinu 2005. Staðfest var með framburði Á-kvk-ef B-kvk-ef, fyrrverandi útibússtjóra, að til hafi staðið að leysa stefnda undan ábyrgðinni, en að af því virtist ekki hafa orðið.

Við aðalmeðferð málsins féll stefndi frá þeirri málsástæðu fyrir sýknukröfu sinni að hann hafi ekki gengist í ábyrgð fyrir stefnda Hagverk sf. þann 16. apríl 2004.

Stefndi byggir sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að ábyrgð hans frá 16. apríl 2004 hafi fallið úr gildi gagnvart bankanum þegar ný ábyrgðaryfirlýsing, dags. 5. mars 2004, sem m.a. hafi verið undirrituð af stefnanda, hafi verið móttekin af bankanum. Þessa vörn hefði stefndi getað haft uppi í því máli þar sem dómkröfur Kaupþings banka hf. voru áritaðar um aðfararhæfi á hendur honum og öðrum aðilum þessa máls 24. október 2006, en stefndi tók ekki til varna í málinu. Þar sem þegar hefur verið dæmt um greiðsluskyldu hans samkvæmt umræddri ábyrgðaryfirlýsingu geta varnir stefnda sem lúta að gildi ábyrgðaryfirlýsingarinnar ekki komið til álita í þessu máli. Þegar af þeirri ástæðu verður þessari málsástæðu stefnda hafnað.

Í öðru lagi byggir stefndi sýknukröfu sína á því að ábyrgðaryfirlýsing hans frá 16. apríl 2004 hafi fallið úr gildi 16. apríl 2008 samkvæmt efni sínu og að stefnandi geti ekki krafist endurgreiðslu eftir þann tíma. Sú vörn er haldlaus, enda hefur skylda stefnda til greiðslu skuldarinnar byggst á hinni árituðu stefnu eftir að hún lá fyrir, en ekki ábyrgðaryfirlýsingunni sem slíkri. Með greiðslu skuldarinnar leysti stefnandi til sín kröfu bankans, eins og honum var rétt sem einum þeirra sem dæmdir voru in solidum til greiðslu skuldarinnar. Breytir innlausn stefnanda á kröfunni engu um grundvöll hennar, sem eftir sem áður byggir á hinni árituðu stefnu. Verður þessari málsástæðu því einnig hafnað.

Í þriðja lagi byggir stefndi á því að innbyrðis réttarsambandi stefnanda og stefnda sé ekki þannig háttað að þeir teljist samábyrgðarmenn vegna skuldarinnar. Vísar stefndi til þess að engin tengsl séu á milli ábyrgðaryfirlýsinga sem hann og stefnandi undirrituðu í sitt hvoru lagi og að af skjölunum verði ekki ráðið að undirritun stefnanda hafi byggst á þeirri forsendu að stefndi væri í samábyrgð með honum. Þá er því mótmælt af hálfu stefnda að stefnandi geti byggt rétt í þessu máli á því að Kaupþing banki hf. hafi fengið framangreinda stefnu áritaða um aðfararhæfi, enda hafi málatilbúnaður bankans ekki lotið að réttarsambandi stefnda og stefnanda.

Í greinargerð stefnda er m.a. vísað til dóma Hæstaréttar í málum nr. 221/1990, nr. 309/1991, og nr. 350/1996 í þessu sambandi, en í þeim málum sem þar voru til umfjöllunar var ekki talinn lagagrundvöllur fyrir endurkröfu útgefanda eða upphaflegra ábyrgðarmanna skuldabréfa á hendur þeim sem við framsal bréfanna gengust síðar í sjálfskuldarábyrgð gagnvart framsalshöfum. Ekki verður séð að þeir dómar hafi fordæmisgildi í þessu máli eða að rök standi til þess að líta til þeirra við úrlausn þessa máls.

Ekki verður á það fallist með stefnda að réttaráhrif áritunar héraðsdómara 24. október 2007 á umrædda stefnu Kaupþings banka hf., sem hefur sama gildi og dómur, sbr. 2. mgr. 113. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, lúti einvörðungu að réttarsambandi hans og bankans en ekki að réttarsambandi milli hans og stefnanda þessa máls. Í máli þessu var stefndi dæmdur in solidum með stefnanda þessa máls til að greiða bankanum stefnufjárhæðina, ásamt dráttarvöxtum, og grundvallaðist sú niðurstaða á staðhæfingum bankans um ábyrgð þeirra beggja á skuld á umræddum tékkareikningi stefnda Hagverks samkvæmt ábyrgðaryfirlýsingum sem þeir undirrituðu hvor í sínu lagi ásamt stefnda H-kk-þgf H-kk-þgf, dags. 16. apríl 2004 og 5. mars 2005. Þegar af þeirri ástæðu verður að hafna málsástæðum stefnda sem lúta að því að hann hafi ekki verið samábyrgur með stefnanda fyrir greiðslu skuldarinnar og að stefnandi geti ekki byggt kröfu sína á hinni árituðu stefnu.

Í ljósi framanritaðs þykir stefnandi, gegn mótmælum stefnda, hafa sýnt nægilega fram á að stefndi hafi verið samábyrgur með honum gagnvart Kaupþingi banka hf. vegna téðrar yfirdráttarskuldar stefnda Hagverks sf. og að stefnandi eigi á þeim grundvelli hlutfallslega endurkröfu á hendur honum. Verður aðalkröfu stefnda um sýknu því hafnað.

Vara- og þrautavarakrafa stefnda eru byggðar á þeirri málsástæðu að meðábyrgðarmenn stefnanda samkvæmt fyrrgreindum tveimur ábyrgðaryfirlýsingum hafi verið tveir, hann sjálfur og stefndi H-kk-nf H-kk-nf, og því geti stefnandi ekki krafið stefnda um meira en þriðjung innlausnarfjárhæðarinnar eða eftirstöðva hennar. Enda þótt stefndi H-kk-nf hafi ritað undir báðar framangreindar ábyrgðaryfirlýsingar sem sjálfskuldarábyrgðaraðili, breytir það engu um ábyrgð hans sem skráðs eiganda hins stefnda sameignarfélags á greiðslu allrar skuldarinnar. Eins og þegar hefur verið rakið er í máli þessu fallist á kröfu stefnanda á hendur stefnda H-kk-þgf um greiðslu allrar þeirrar fjárhæðar sem stefnandi innti af hendi til innlausnar skuldarinnar. Eins og atvikum málsins er háttað standa því hvorki laga- né sanngirnisrök til þess að taka þessa málsástæðu stefnda til greina og verður henni hafnað.

Varakrafa stefnda er auk þess byggð á þeirri málsástæðu að stefndi Hagverk sf. hafi greitt 3 milljónir króna inn á kröfu stefnanda hinn 10. október 2007 og eftirstöðvar hennar nemi því einungis 809.390 krónum. Gögn málsins bera aftur á móti með sér að greiðsla þessi hafi verið bakfærð þar sem tékkinn hafi reynst innistæðulaus og er í raun óumdeilt að svo sé. Í málflutningi var á því byggt af hálfu stefnda að hann eigi ekki að þurfa að sæta því að stefnandi hafi ekki haft uppi ýtrustu varnir gegn því að greiðsla þessi yrði bakfærð. Þessi vörn stefnda er haldlaus og verður þessari málsástæðu hans hafnað.

Samkvæmt framanrituðu er bæði vara- og þrautavarakröfu stefnda því hafnað. Krafa stefnanda um að stefndi greiði honum helming þeirrar fjárhæðar sem hann þurfti að inna af hendi til greiðslu skuldarinnar er réttilega byggð á meginreglum kröfuréttar um jafna ábyrgð ábyrgðarmanna, enda er ekki kveðið á um önnur hlutföll í þeim ábyrgðaryfirlýsingum sem stefndi og stefnandi rituðu undir. Ber því að fallast á aðalkröfu stefnanda um að stefndi H-kk-nf H-kk-nf verði dæmdur in solidum með öðrum stefndu í þessu máli til greiðslu helmings þeirrar fjárhæðar sem stefnandi innti af hendi 28. september 2007 til lúkningar kröfu Kaupþings banka hf. á hendur málsaðilum öllum in solidum, þ.e. 1.904.695 krónur, að teknu tilliti til innborgana stefnda H-kk-ef H-kk-ef til stefnanda, eins og nánar greinir í dómsorði.

Við munnlegan flutning málsins var af hálfu stefnanda fallið frá þeim upphafstíma dráttarvaxta gagnvart stefnda H-kk-þgf H-kk-þgf sem greinir í stefnu og miðast við þann dag sem stefnandi leysti til sín skuldina samkvæmt hinni árituðu stefnu. Þess í stað er þess krafist að upphafstími dráttarvaxta miðist við þann dag er stefnandi krafði stefnda fyrst um greiðslu, þ.e. 19. janúar 2009. Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um upphafstíma dráttarvaxta og krefst þess að upphafstími dráttarvaxta, verði þeir dæmdir, miðist í fyrsta lagi við þingfestingardag málsins.

Í innheimtubréfi stefnanda til stefnda, dags. 19. janúar 2009, kom skýrt fram hver væri grundvöllur kröfunnar. Þótt stefndi hafi með bréfi þessu verið krafinn um greiðslu allrar þeirrar fjárhæðar sem stefnandi reiddi af hendi til innlausnar skuldarinnar, ásamt dráttarvöxtum, eru þau atvik ekki þess eðlis að efni þyki til að víkja frá meginreglu 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðbætur og verður upphafstími dráttarvaxta því miðaður við það er mánuður var liðinn frá því er stefnandi krafði stefnda um greiðslu með bréfi þessu, eins og nánar greinir í dómsorði.

Í samræmi við niðurstöðu málsins verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn eins og greinir í dómsorði, að teknu tilliti til virðisaukaskatts og er þar að hluta til um að ræða skyldu in solidum með þeim stefndu sem ekki tóku til varna í málinu.

H-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan að gættu ákvæði 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991, en dómsuppsaga hefur dregist vegna embættisanna dómarans.

Dómsorð:

Stefndu, Hagverk sf., H-kk-nf H-kk-nf og R-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, greiði stefnanda, G-kk-þgf H-kk-þgf, in solidum 3.809.390 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 28. september 2007 til greiðsludags, allt að teknu tilliti til eftirfarandi innborgana: 500.000 krónur þann 11. júlí 2011, 500.000 krónur þann 3. október 2011, 500.000 krónur þann 7. október 2011 og 500.000 krónur þann 10. október 2011, sem ráðstafað verði miðað við stöðu skuldarinnar á innborgunardegi.

Af framangreindri fjárhæð greiði stefndi, H-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, stefnanda in solidum með stefndu, Hagverki sf., H-kk-þgf H-kk-þgf og R-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf, 1.904.695 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 20. febrúar 2009 til greiðsludags, allt að teknu tilliti til eftirfarandi innborgana: 250.000 krónur þann 11. júlí 2011, 250.000 krónur þann 3. október 2011, 250.000 krónur þann 7. október 2011 og 250.000 krónur þann 10. október 2011, sem ráðstafað verði miðað við stöðu skuldarinnar á innborgunardegi.

Stefndi, H-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda 627.500 krónur í málskostnað, en þar af greiði stefndu, Hagverk sf., H-kk-nf H-kk-nf og R-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, stefnanda in solidum með stefnda, H-kk-þgf H-kk-þgf, 75.000 krónur í málskostnað, allt að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

H-kvk-nf B-kvk-nf