E-1020/2006

Mál þetta var dómtekið 8. janúar s.l. að loknum munnlegum málflutningi.

Stefnandi er Miklatorg ehf., (IKEA) kt. 540293-2809, Holtagörðum við Holtaveg í Reykjavík, en stefndi Hrafna-Flóki ehf., kt. 650995-2019, Vesturvangi 11, Hafnarfirði.

Lögmaður stefnanda er L-kk-nf Ö-kk-nf S-kk-nf hrl., en lögmaður stefnda er H-kk-nf Á-kk-nf hrl.

I. Dómkröfur.

1. Stefnandi gerir kröfu um að stefndi greiði honum skuld að fjárhæð 71.395 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr.6. gr. laga nr. 38/2001 frá 14.12.2005 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðar-reikningi.

2. Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að mati dómsins.

II. Málavextir.

Stefndi hafði í ágúst og nóvember 2005 keypt eldhúsinnréttingu í 6 íbúðir í húsið nr. 14 við Hveramörk í Hveragerði, auk þess sem keyptir voru fataskápar og innréttingar í þvottaherbergi og kemur fram hjá stefnda að kostnaður við kaupin hafi verið á þriðju milljón króna. 14. desember 2005 hafði stefndi svo keypt ýmsar vörur hjá stefnanda fyrir 71.935 krónur og reikningur vegna þessara vöruúttekta enn í vanskilum og er málið höfðað vegna þessarar skuldar. Stefndi kveður að á móti þessari skuld komi kostnaður að upphæð 309.009 krónur, við að bæta úr því, að eldhúsinnréttingarnar sem hafi verið seldar með 60 sm gati fyrir ísskáp hafi reynst eftir samsetningu vera með gati sem hafi verið 59,6 sm. Innréttingarnar höfðu verið seldar ósamsettar og hafði G-kk-nf V-kk-nf húsasmíðameistari ásamt lærlingi sínum sett þær saman og hafði stefnandi verið látin strax vita eftir samsetningu og hafði S-kk-nf H-kk-nf starfsmaður stefnanda farið til Hveragerðis og mælt upp innréttingarnar og staðreynt að þær voru rétt upp settar og að gatið var 59,6 sm.

Í málinu hefur verið lagður fram listi yfir 21 ísskápstegund, sem stefnandi telur vera vinsælustu tegundir ísskápa í Evrópu, er gefin upp hæð og breidd þeirra og er einn þeirra breiðari en 59,6 sm og tveir 59,5 sm á breidd. Það var mat fyrirsvarsmanns stefnda að flestir þessara ísskápa kæmust ekki með góðu móti inn í bilið. Stefndi hafði því snúið sér til stefnanda og kvartaði yfir því að ekki hefði verið afhentir réttir hlutir miðað við kaupin og myndir (teikningar) varðandi þau. Hann hafði í þessu sambandi haft samband við verslunarstjóra stefnanda, G-kvk-þf H-kvk-þf Þ-kvk-þf og bent henni á að innréttingarnar væru gallaðar miðað við kaupin, þar sem ekki væri hægt að koma fyrir í þeim almennum ísskápum, sem notaðir væru hér á landi. Fyrirsvarsmaður stefnda kvað G-kvk-þf H-kvk-þf þá hafa lagt til að settar yrðu masonitþynnur í innréttinguna og hafði stefndi þá viljað fá greiddan þann aukakostnað sem af því leiddi og því ekki verið mótmælt. Fram kemur hjá stefnda að hann hafi látið trésmiði taka niður innréttingarnar og koma þynnunum fyrir á réttum stað og setja svo upp innréttingarnar aftur og næmi kostnaðurinn vegna þessa 309.009 krónum.

III. Málsástæður og lagarök.

1. Stefnandi byggir kröfu sína á framlögðum reikningi, sem ekki hafi fengist greiddur og vísar til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m.a. lagastoð í 45. gr. og 51. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Þá er vísað til 49. gr. laganna um gjalddaga kröfunnar. Dráttarvaxtakrafan styðjist við III. kafla laga nr. 38/2001 og málskostnaðarkrafan við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

2. Stefndi vísar og til meginreglna kröfuréttarins og í því sambandi til laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 t.d. gr. 17,18,22,37 og 48. Málskostnaðarkrafan styðjist við 1. mgr. 103. gr. laga nr. 91/1991.

IV. Sönnunarfærsla.

Í málinu gaf skýrslu fyrirsvarsmaður stefnda Þ-kk-nf Á-kk-nf, kt. 010148-4569, Vesturvangi 11, Hafnarfirði, en vitni báru eftirtaldir starfsmenn stefnanda, G-kvk-nf H-kvk-nf Þ-x-x, kt. 170447-4689, Kvisthaga 6, Reykjavík, Þ-kk-nf H-kk-nf Æ-kk-nf, kt. 090265-5399, Kársnesbraut 11, Kópavogi og S-kk-nf H-kk-nf, kt. 180264-4749, Eyrarhrauni 40, Þorlákshöfn. Þá bar og vitni G-kk-nf V-kk-nf, kt. 200849-2059, Hveramörk 14, Hveragerði, en það setti upp eldhúsinnréttingarnar á vegum stefnda.

Fram kom hjá vitninu G-kvk-þgf H-kvk-þgf, að það annaðist þjónustu við fyrirtæki sem versla við IKEA að því hafi verið falið af innréttingardeild IKEA að teikna og gera tilboð í innréttingar, sem hafði komið beiðni um. Venjulega vinna þeir þetta sjálfir, en af því að þetta voru fjórar innréttingar, þótti ráðlegt að fyrirtækjaþjónustan tæki þetta að sér og þess vegna teiknaði það og gerði þetta tilboð og sendi til hlutaðeigandi aðila. Það hafði svo ekki reynst í lagi af því að teikningarnar sem það hafði fengið frá innréttingadeild og upplýsingar, sem það hafði fengið frá þessum aðila voru ekki réttar. Það fór saman yfir þetta með þeim sem hafði gert tilboðið og gerði svo þetta upp á nýtt og sendi tilboðið svo beiðanda, en í því var innsláttarvilla, en eftir að það hafði verið leiðrétt hana var tilboðinu tekið og svo unnið samkvæmt því. Það þurfti svo að breyta og endurnýja hluti í einhverjar innréttinganna vegna þess að það höfðu ekki verið fullkomnar upplýsingar, sem því voru gefnar. Reikningur, dskj. nr. 5, varði hluta af innréttingunum. Það hafði annaðist sölu margra innréttinga og hafði að meðaltali teiknað um 100 innréttingar á ári, auk þess að hafa áður teiknað innréttingar fyrir innréttingafyrirtæki, sem það átti sjálft og flutt inn HTH innréttingar. Aldrei hafi áður borist kvartanir um að innréttingarnar frá IKEA rúmi ekki venjulegan ísskáp. Það kannast við að hafa gert framlagðar teikningar merktar IKEA á dskj. nr. 10 og unnið þær í innréttingateikniforriti frá IKEA. Það kvað koma þar fram, að bil fyrir ísskáp séu 60 sm og sé þar átt við utanmál skápsins sem er inni í innréttingunni, sem er gerð utan um ísskápinn. Það kvað þetta í raun ekki vera stífa 60 sm heldur væri bilið yfirleitt minna eða 59,8 sm, en málið væri gefið upp sem 60 sm bil að til að rugla ekki fólk, svo sem lengri tölur gerðu. Það kvað það yfirleitt vera þannig hjá þeim innréttingafyrirtækjum sem það þekkti, að þetta bil væri 2-4 mm minni en uppgefið væri og það þannig jafnað af upp á við. Þetta eigi og við ísskápa og tæki sem verið væri að selja inn í innréttingarnar, væru t.d. eldavélar og önnur tæki í 60 sm bil ekki 60 sm, heldur yfirleitt 59,6 sm t, svo að þær komist inn í bilið án þess að rispast á hliðunum. Það kvað það standard lausn eins og bilið sé útfært af stefnanda, þar sem ísettur efri skápur, sem er rétt tæpir 60 sm myndar bilið á milli tveggja hliða niður með. Standard ísskápur frá heimilistækjafyrirtækjum, sem sé rétt tæpur 60 sm eigi að komast fyrir í bilinu sem sé fyrir ísskápa í innréttingar frá stefnanda.

Það kvaðst ekki hafa látið stefnda vita að innanmál bilsins gæti verið mismunandi og farið niður um allt að 4 mm. Það kvaðst aldrei hafa gert það og því ekki haft þarna annað verklag en venjulega. Vitnið kvað standardísskápa yfirleitt vera 2 mm mjórri en bilið eða 59,6 sm, en bilið í innréttingu stefnanda eða skápurinn, ofan ísskáps væri yfirleitt 59,8 sm. Ísskáparnir gætu þó farið neðar í 59,4 sm á breidd. Gram skápur 59,9 sm hefði þó ekki komist inn. Vitnið kvað það einhver mistök ef bilið í innréttingunni sem stefndi keypti væri 59,6 sm, því að bilið í innréttingunni frá stefnanda hafi aldrei mælst minna en 59,8 sm eða efri skáparnir sem væru seldir í þessi bil. Ekki mistök í afgreiðslu og ekki komi annar skápur til greina. Teikningarnar á dskj. nr. 10 væru ekki vinnuteikningar.

Vitnið Þ-kk-nf H-kk-nf var verslunarstjóri hjá stefnanda og kvaðst hafa komið að þessu máli með þeim hætti, að það hafi fengið upplýsingar um, að útistandandi væri reikningur á hendur stefnda sem ekki væri vilji til að greiða og eftir að hafa kynnt sér málið, hafi það talið að ekki væri um annað að ræða en láta málið fara lengra. Það kvað vera seldar um 1800 eldhúsinnréttingar frá stefnanda á ári hérlendis og 400 fleiri í allt hjá stefnanda í Evrópu og víðar. Það vissi ekki til að svona kvörtun um of mjótt bil fyrir ísskáp hafi komið til stefnanda og vísað til eigin reynslu, sem leigutaka um að verða menn að sætta sig við að ísskápar kæmust ekki í svona bil og það orðið þá að koma honum fyrir annarsstaðar. Vitninu voru sýndar framlagðar teikningar frá stefnanda, þar sem gert er ráð fyrir að bil fyrir ísskáp sé 60 sm og treysta sér ekki til að segja um hvort 59,6 sm bil væri rétt m/v þær, en það væri rétt, að fyrirliggjandi pöntun miðaðist við standard bil. Vitninu var sýndur listi um breidd nokkurra standard ísskápa, sem það hafði látið útbúa og taldi það að allir fyrrgreindir ísskápar nema einn hefði komist í 59,6 sm bilið, en ekki væri reiknað með að bilið umfram breidd ísskápsins væri mikið, heldur sátalítið. Það kannaðist við að vitnið S-kk-nf hafi kannað uppsetningu stefnda á innréttingunum og það verið rétt og bilið hafi verið 59,6 sm. Það kannaðist við að vitnið G-kvk-nf H-kvk-nf hafi ráðlagt að setja masonitplötu milli yfirskáps og hliðarplata, en það taldi kostnaðaráætlun stefnda við þessa aðgerð frekar háa og taldi að það myndi taka um 1/2 tíma að breikka hvort bil með þessum hætti.

Vitnið S-kk-nf vann í samsetningardeild stefnanda og kvaðst hafa farið til Hveragerðis til að mæla innréttingu, sem sett hafi verið þar upp af hálfu stefnda. Hún hafi verið rétt sett upp og bilið fyrir ísskáp mælst 59,6 sm og það ekki verið frábrugðið því sem það átti að venjast með innréttingar frá stefnanda, en það kvað alvant því að setja þessar innréttingar saman á vegum stefnanda og eigi venjulegir ísskápar að komast inn í þetta bil. Vitninu voru sýndar framlagðar teikningar stefnanda um eldhúsinnréttingar hans og samkvæmt því væri utanmál skápsins yfir ísskápnum 60 sm og að honum kæmu hliðarklæðningarnar sem móta bilið og samkvæmt því ætti minnsta bil að vera 60 sm. Það vissi ekki hvort búið var að setja aðrar innréttingar í húsinu í Hveragerði, sem það skoðaði, er hann mældi upp þar eina innréttingu, en áréttaði að utanmál skápsins og innanmál bils hlyti alltaf að vera það sama.

Vitnið G-kk-nf V-kk-nf, kvaðst hafa verið að breyta gistiheimili í Hveragerði í íbúðir, sem ætlaðar hafi verið til leigu. Það kvað afgreiðslur stefnanda á eldhúsinnréttingum í íbúðirnar í nokkur skipt hafa verið vitlausar og það þurft að fara 2-3 ferðir aukalega til Reykjavíkur vegna þess. Það kvaðst hafa fengið eina íbúðina til afnota fyrir sig og er það hafi ætlað að koma fyrir þar ísskáp sínum Westinghouse, 5-6 ára hafi komið í ljós, að hann komst ekki inn í bilið, en það hafi reynst of mjótt, en það hafi ekki verið 60 sm sem reiknað var með, en inn í það bil hefði ísskápurinn komist.. Það hafði rætt þetta við vitnið G-kvk-þf H-kvk-þf, sem talað hafi um að það reddaði þessu með því að setja masonitplötu milli skáps og hliðarplatna, en einnig hefði þurft að breyta sökkli og kvað vitnið það hafa tekið 10 tíma fyrir það og aðstoðarmann að breyta því, en búið hafi verið að setja innréttingar upp er þetta uppgötvaðist, en tímagjald þeirra hafi verið 3.364 krónur.

Fyrirsvarsmaður stefnda, Þ-kk-nf Á-kk-nf, kvaðst vera byggingarfræðingur með 35 ára reynslu og hafa verið að standa í breytingum á húsum og þetta gistiheimili í Hveragerði verið eitt þeirra. Breytingar á því verið teiknaðar á fullkominn máta. Hann hafði farið til stefnanda og fengið tilboð í eldhúsinnréttingar í húsið og átt ágætt samstarf við starfsfólk stefnanda. Að vísu hafi afgreiðslur reynst vitlausar, en þegar setja átti ísskáp í eina innréttinguna hafi það vandamál komið upp, að bilið fyrir ísskáp hafi reynst of lítið. Fram hafi komið hjá G-kvk-þgf H-kvk-þgf, að þetta vandamál hafi komið upp áður og fleiri aðilar hafi lent í þessu og hún ráðlagt þeim að taka innréttingarnar niður og setja masonitplötur á milli til að breikka bilið. Hann kvaðst reka annað fyrirtæki sem leigi út íbúðir, sem heitir Virðir og þeir útvegi ekki ísskápa í leiguhúsnæðið og væri óforsvaranlegt að allir standard ísskápar komist ekki inn í bilið. Hann kvaðst hafa verið ráðgjafi Norræna iðnþróunarsjóðsins í innréttingum og þekkti því nokkuð vel til mála og einnig hafi hann mælt HTH innréttingar og þar sé þetta bil alltaf 60 sm. Hann kvað G-kvk-þf H-kvk-þf hafa lofað sér að bæta þetta á einhvern hátt, en ekki áttað sig fyrr en hann var búinn að borga allt nema framangreindan reikning.

V. Niðurstöður.

Fram er komið í málinu, að stefndi sem átti húsið nr. 14 við Hveramörk í Hveragerði, þar sem rekið hafði verið gistiheimili hugðist breyta húsinu í 6 íbúðir til útleigu. Hann lét gera nauðsynlegar teikningar vegna þessara breytinga á húsnæðinu og fékk teikningar frá stefnanda um þær eldhúsinnréttingar sem hann var með á boðstólnum og felldi þær að teikningunum um breytingar á húsinu. Samkvæmt þessum teikningum dskj. nr. 10 og vitnisburði G-kvk-ef H-kvk-ef, sem útfærði þessar reikningar af hálfu stefnanda, markast bilið sem ætlað er fyrir ísskáp í innréttingunni af utanmáli efri skáps í bilinu, en það er 60 sm og verður að telja að stefnanda hafi verið rétt að miða við þetta mál og ganga úr frá því, að eftir samsetningu væri þetta bil 60 sm, sem mun algengasta bilið við smíði innréttinga hér á landi og svo í innfluttum innréttingum. Skýringar vitnisins G-kvk-ef H-kvk-ef, sem og annarra starfsmanna stefnanda um að í reynd hafi bilið verið 59,8 sm, en ekki hafi þótt rétt að tilgreina svo nákvæmt mál á teikningunni þar sem það ruglaði almenning í ríminu og því yrði að notast við sléttar tölur þykja fáranlegar og ekki skipta máli, þar sem ósannað er að stefnandi hafi tekið það fram við stefnda, að bilið eða utanmál efri skápsins kynni í reynd að vera minna eða 59,8 sm. Stefndi mátti því treysta því að bilið væri eftir samsetningu 60 sm og verður því talið að varan eða innréttingarnar hafi ekki haft þá eiginleika, sem hann mátti reikna með.

Fram kom hjá vitninu G-kvk-þgf H-kvk-þgf að bilið væri miðað við að flestir algengustu ísskápar, sem framleiddir væru í Evrópu kæmust inn í bilið og er vísað til dskj. nr. 11 um breidd á helstu ísskápum, sem fluttir eru til landsins, þ.e. standard ísskápum. Raunhæft er að miða við að til að koma ísskáp fyrir í bilinu þurfti það að vera 0,5-1 sm breiðari en skápurinn, en þá þarf og að hafa í huga, að til að festa kápuna á hliðunum eru stundum notaðar kúptar skrúfur og þarf þá að bæta þykkt skrúfuhaussins við uppgefna breidd. Ef miðað er við að bilið verði að vera að lágmarki 0,5 sm breiðara en skápurinn og bilið reyndist vera í innréttingunni sem stefndi keypti 59,6 sm. er ljóst af framangreindu viðmiðun að af tilgreindum 21 ísskáp hefðu aðeins 2 komist inn í bilið, en 18 hefðu komist í bilið væri það 60 sm og 8 ef bilið væri 59,8 sm. Það hefðu því einungis tveir standardísskápar komist í 59,6 sm bilið. Fram er komið hjá stefnanda að ekki verði um kennt mistökum við framleiðslu vörunnar né afhendingar hennar og verður því talið að sök stefnanda liggi í því að vanrækja að upplýsa stefnda um að hún væri haldin þeim annmörkum, að eftir samsetningu yrði bilið mun minna en gefið væri upp á teikningu, svo að einungis fáeinir standardísskápar kæmust í bilið og er fallist á að þetta takmarki nokkuð notagildi innréttinganna.

Með vísan til 18. gr. laga nr. 50/2000 teljast innréttingarnar gallaðar og á stefndi rétt til skaðabóta með vísun til 3. gr. 40. gr. laganna.

Í málinu liggur fyrir vætti G-kk-ef V-kk-ef húsasmíðameistara, að það tæki 10 tíma fyrir hann og aðstoðarmann hans að breikka bilið í 60 sm með því að setja masonitplötu milli ytra byrðis efri skápanna og hliðarplatanna sem mynda bilið. Vitnið kvað það og aðstoðarmann þess vera með tímagjald 3.364 krónur og er því vinnukostnaður við lagfæringarnar a.m.k. 67.280 krónur. Þá er eftir kostnaður við efniskaup, útréttingar o.fl. og með vísan til dskj. nr. 13 þykir ekki óvarlegt að ætla að sá kostnaður nemi hærri fjárhæð en 4.115 krónur sem er mismunur á stefnufjárhæðinni og vinnukostnaði stefnda við lagfæringar og er ekki ósanngjarnt að telja þennan kostnað við útréttingar nokkuð hærri.

Það þykir því mega fallast á að gagnkrafa stefnda sé a.m.k. jafnhá og jafnvel hærri en stefnukrafan og megi skuldajafna henni við kröfu stefnanda og því séu skilyrði til að sýkna stefnda af kröfu stefnanda í málinu.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnanda til að greiða stefnda 80.000 krónur í málskostnað.

Dóm þennan kveður upp G-kk-nf L. J-kk-nf héraðsdómari.

DÓMSORÐ

Stefndi, Hrafna Flóki ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, Miklatorgs ehf.

Stefnandi greiði stefnda 80.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf L. J-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómi Reykjaness 28.2.2007.