E-262/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 11. september s.l., hefur K, ... Reykjavíkhöfðað hér fyrir dómi með stefnu birtri 15. maí s.l. á hendur M, ... Akureyri.

Eru dómkröfur stefnanda þær að henni verði með dómi veittur lögskilnaður við stefnda. Þá krefst hún málskostnaðar úr hendi stefnda að viðbættri fjárhæð er nemi virðisaukaskatti samkvæmt málskostnaðaryfirliti, eins og mál þetta væri eigi gjafsóknarmál.

Stefndi sótti dómþing við þingfestingu málsins þann 24. maí s.l. Hann skilaði greinargerð sinni á dómþingi þann 28. júní s.l., en sótti ekki þing eftir það.

Stefndi kveðst í greinargerð sinni fallast á kröfu stefnanda um lögskilnað. Hann krefst sýknu af málskostnaðarkröfu stefnanda og gerir sjálfur kröfu um málskostnað auk virðisaukaskatts á málskostnað.

I.

Málavextir eru í stuttu máli þeir, að málsaðilar gengu í hjónaband í október 1994. Með leyfisbréfi 7. maí 2002 veitti sýslumaðurinn á Höfn leyfi til skilnaðar að borði og sæng. Leyfið féll niður er aðilar tóku upp sambúð að nýju vorið 2003. Í ágústmánuði 2004 slitu aðilar enn samvistum og þann 1. október það ár krafðist stefnandi skilnaðar að borði og sæng hjá sama sýslumanni. Ekki náðist samkomulag þeirra í millum og vísaði sýslumaður kröfu stefnanda frá þann 6. janúar 2005. Stefnandi höfðaði þá mál til útgáfu skilnaðar að borði og sæng og krafðist auk þess óskiptrar forsjár dóttur þeirra. Sú stefna var þingfest 17. maí 2005. Lyktir þess máls urðu þær að stefnanda var veittur skilnaður að borði og sæng með dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra þann 25. janúar 2006, en með réttarsátt dagsettri 1. desember 2005 hafði tekist samkomulag um að forsjá og lögheimili dóttur þeirra yrði hjá stefnanda. Bú málsaðila var tekið til opinberra skipti með úrskurði Héraðsdóms Austurlands þann 10. nóvember 2005 og lauk þeim skiptum með úthlutunargerð 29. júní 2006.

Samkvæmt gögnum og málatilbúnaði stefnanda óskaði hún eftir lögskilnaði hjá sýslumannsembættinu í Reykjavík þann 25. janúar 2007 með vísan til 36. gr. hjúskaparlaga. Staðhæfir stefnandi að stefndi hafi neitað henni um lögskilnaðinn og hafi hann ekki mætt til sýslumanns þrátt fyrir ítrekaðar boðanir. Hinn 1. mars s.l. hafi sýslumaðurinn vísað málinu frá embættinu. Vegna þessa sé málshöfðun stefnanda nauðsynlegt til að fá lögskilnað. Gjafsóknarleyfi til handa stefnanda hafi verið gefið út 17. apríl s.l.

Varðandi málsástæður og lagarök vísar stefnandi einkum til 2. mgr. 41. gr., sbr. 2. mgr. 36. gr. áðurnefndra laga nr. 31, 1993. Er á það bent að samkvæmt síðarnefndu lagagreininni eigi hvor maki um sig rétt á lögskilnaði eftir að eitt ár er liðið frá því að leyfi var veitt til skilnaðar að borði og sæng eða dómur gekk. Stefnanda hafi verið veitt leyfi til skilnaðar að borði og sæng með dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 25. janúar 2006. Málsaðilar hafi slitið samvistum í ágúst 2004 og hafi ekki tekið upp sambúð í neinu formi eftir þau tímamörk. Og þar sem málsaðilar séu ekki sammála um að æskja lögskilnaðar þá sé nauðsynlegt að dómstólar fjalli um kröfuna, sbr. áðurnefnda 2. mgr. 41. gr. hjúskaparlaga nr. 31, 1993.

Um málskostnaðarkröfu vísar stefnandi til 130. gr. laga nr. 90, 1991 og um virðisaukaskatt af henni til laga nr. 50, 1988. Þá er einnig vísað til 117. gr. laga nr. 31, 1993.

Svo sem að framan greinir gerir stefndi ekki athugasemd við kröfu stefnanda um lögskilnað, en staðhæfir í greinargerð að málssókn stefnanda hafi verið óþörf og hafi valdið sér óþarfa kostnaði. Bendir hann á að hann hafi gert sýslumannsembættinu í Reykjavík viðvart um búferlaflutninga eftir að honum var birt kvaðning um að mæta hjá því embætti vegna lögskilnaðarkröfu stefnanda, en hann hafi verið reiðubúinn að mæta hjá sýslumannsembættinu á Akureyri og leysa málið án málaferla. Telur stefndi málshöfðun þessa með öllu óþarfa og því eðlilegt að stefnandi greiði allan málskostnað samkvæmt a lið 131. gr. laga nr. 91, 1991.

II.

Í málinu liggur fyrir endurrit úr hjónaskilnaðarbók sýslumannsins í Reykjavík frá 26. janúar s.l. um að stefnandi hafi þar farið fram á lögskilnað við stefnda á grundvelli dóms frá 25. janúar 2006 um skilnað að borði og sæng. Þá liggur fyrir bréf sýslumannsins í Reykjavík, sem dagsett er 1. mars 2007, þar sem fram kemur að stefndi hafi ítrekað verið boðaður til fyrirtöku skilnaðarmálsins. Síðast hafi það verið gert með boðunarbréfi, sem stefnda hafi verið birt af stefnuvotti en hann þrátt fyrir það ekki mætt. Segir í niðurlagi bréfsins að málinu sé vegna þessa vísað frá embætti sýslumannsins í Reykjavík og er stefnanda bent á að leita til dómstóla með skilnaðarkröfu sína.

Að framangreindu virtu, en einnig með hliðsjón af 3. mgr. 71. gr. laga nr. 91, 1991 þykir nægjanlega fram komið að málsókn stefnanda sé réttlætanleg.

Með vísan til framangreinds er það niðurstaða dómsins að veita beri stefnanda lögskilnað frá stefnda.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Stefnandi hefur gjafsókn í máli þessu. Samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi lögmanns stefnanda varði hann 23 vinnustundum í málið og fylgdi sundurliðun þeirra í sérstakri tímaskýrslu, en fyrir hverja klukkustund áskildi hann sér 12.500 kr., þannig að þóknun nam 287.500 kr. Við þá fjárhæð lögðust 70.438 kr. í virðisaukaskatt. Að auki var útlagður kostnaður sagður vera, en ekki liggja fyrir kvittanir þar um, vegna birtingarvottorðs 1.900 kr., vegna aksturs frá starfsstöð lögmanns á reglulegan þingstað dómsins og aftur á starfsstöð 12.741 kr. og loks flugfar millum Reykjavíkur og Akureyrar og aftur til Reykjavíkur 12.780 kr., og var því heildarfjárhæð reiknings 385.359.

Þegar gætt er að umfangi málsins og þeim hagsmunum sem í húfi voru þykir málflutningsþóknun hæfilega ákveðin 187.500 kr. og hefur þá ekki verið lagður virðisaukaskattur á fjárhæð hennar. Samkvæmt 2. mgr. 127. gr. laga nr. 91, 1991 kemur aðeins í hlut dómstóla að ákveða þóknun handa lögmanni gjafsóknarhafa og á því ekki að réttu lagi að taka afstöðu til útlagðs kostnaðar hans í dómi.

Dóm þennan kvað upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Stefnanda, K, er veittur lögskilnaður frá stefnda eiginmanni sínum, M.

Málskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda, K, greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málflutningsþóknun lögmanns hennar 187.500.