S-531/2005

Mál þetta, sem dómtekið var þann 20. mars sl., er höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni þann 22. desember 2005, á hendur X,

„fyrir kynferðisbrot með því að hafa, aðfararnótt laugardagsins 15. október 2005, á heimili sínu, káfað á kynfærum dóttur sinnar [B], sett fingur í kynfæri stúlkunnar og lagt getnaðarlim sinn að kynfærum hennar.

Telst þetta varða við 1. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. lög nr. 40, 1992 og lög nr. 40, 2003.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Af hálfu [B] er krafist miskabóta að fjárhæð 2.000.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta samkvæmt lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38, 2001.“

Verjandi ákærða krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Hann krefst þess að framkominni bótakröfu verði vísað frá dómi, til vara að ákærði verði sýknaður af henni en til þrautavara að krafan verði lækkuð verulega. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Samkvæmt rannsóknargögnum eru tildrög málsins þau að I læknir hringdi á lögreglustöðina á Akureyri kl. 09:17 laugardaginn 15. október 2005 og tilkynnti að fyrr um morguninn hefði B leitað til slysadeildar FSA og skýrt frá því að hún hefði vaknað við að faðir hennar var að reyna að afklæða hana. Kvað hann B hafa verið í mikilli geðshræringu og ekki viljað tala um atburðinn í smáatriðum eða gangast undir skoðun. Hún hefði aðeins sagt að faðir hennar hefði gert eitthvað sem feður ættu ekki að gera og að hann hefði verið ölvaður. Með B var móðir hennar sem vildi að málið yrði tilkynnt lögreglu. Einnig voru systir B og ...stúlka með þeim.

Í kjölfarið var rannsóknarlögreglumanni tilkynnt um málið og ræddi hann við I lækni og J hjúkrunarfræðing. Þá ræddi hann einnig við móður B sem staðfesti frásögn læknisins. Loks tilkynnti lögreglumaðurinn starfsmanni Fjölskyldudeildar Akureyrarbæjar um málið og var ákveðið að hafast ekkert að í málinu fyrr en ljóst væri hvort kæra yrði lögð fram.

Þann 17. október 2005 barst svo lögreglu bréf frá Barnaverndarnefnd Eyjafjarðar þar sem óskað var eftir lögreglurannsókn á málinu. Þann 18. s.m. kom B á lögreglustöðina og skýrði stuttlega frá atvikum umrædda nótt.

Daginn eftir kl. 10.54 mætti ákærði hjá lögreglu samkvæmt boðun en kaus að nota rétt sinn til að tjá sig ekki um málið fyrr en honum hefði verið skipaður verjandi.

Sama dag kl. 15.55 gaf B skýrslu fyrir dómi að viðstöddum skipuðum verjanda ákærða. En þann 24. október 2005 gaf ákærði skýrslu hjá lögreglu.

II.

Ákærði kveður dætur sínar, B og A, hafa búið hjá sér þegar meint atvik varð. Þær hafi haft sitt hvort herbergið en hann sofið uppi á svefnlofti. Kveðst ákærði hafa verið að skemmta sér umrætt kvöld á veitingastaðnum ...... Hann hafi verið við drykkju og verið svolítið slompaður en muni þó eftir atvikum. Skemmtistaðnum hafi verið lokað um klukkan fjögur og hann þá gengið heim. Hann hafi verið þó nokkra stund að ganga heim og að auki komið við í miðbænum og fengið sér að borða og hitt fólk. Kveður ákærði líklegt að hann hafi komið heim um kl. hálfsex, þá orðinn þreyttur og blautur. Ákærði segir að rökkvað hafi verið í íbúðinni þegar hann hafi komið heim en kveikt á sjónvarpi. Hann kveðst hafa byrjað á því að fara úr blautu fötunum og þá aðeins klæðst brók og bol. Hann kveðst hafa séð A sofandi í stofusófanum og farið að ýta við henni en hún eigi til að verða ill þegar ýtt sé við henni sofandi. Kveðst hann hafi slökkt á sjónvarpinu og ýtt við A en hún hafi slegið eitthvað til hans og velt sér á hina hliðina. Kveðst hann hafa ákveðið að koma henni inn í rúm, með illu eða góðu. Hann hafi því farið inn í herbergi hennar til að taka sængina af rúminu. Þá hafi hann séð B þar og farið að ýta við henni. Hún hafi umlað eitthvað og hann orðið hálfsmeykur því hann hafi vitað að hún var að drekka um kvöldið. Kveður ákærði B hafa verið eitthvað skrýtna og hann hafi ekki vitað hvort hún var sofandi eða vakandi. Kveðst ákærði hafi ýtt við henni og margsagt „hvað er að gerast, B af hverju ert þú hér?“ Hún hafi loks vaknað upp og orðið mjög ill. Hann hafi bakkað út úr herberginu og ýtt aftur við A án árangurs. Kveðst ákærði síðan hafi farið inn í eldhús og heyrt að B hringdi eitthvað, hálfskælandi. Ákærði kveðst hafa komið aftur í dyragættina á meðan B var í símanum og hafi hún verið sturluð og öskrað á hann. Hann hafi ákveðið að tala bara við hana daginn eftir og farið upp á loft að sofa og þá séð A vera eitthvað að rumska í sófanum. Ákærði kveðst hafa verið hálfreiður og fundist þetta allt hálf skrýtið því oft hafi gist krakkar hjá þeim og þá hafi þau bara hrúgað sig saman í eitt herbergi. Ákærði kveðst ekki hafa vitað af því að stúlkurnar færu út eftir að hann fór upp á svefnloftið en hann hafi athugað með þær daginn eftir, bæði sent sms-skilaboð og hringt í þær. Ákærði kveðst hafa haft það fyrir reglu að banka áður en hann færi inn í herbergi dætra sinna en í þetta skipti hafi honum ekki dottið í hug að einhver væri inni í herbergi A. Ef hann hefði vitað af B þar hefði hann aldrei farið þar inn, hún sé ofsalega skapstór og argi á hann þegar henni finnist tilefni til. Aðspurður um hvort hann hafi vitað af því að ... stúlka hefði ætlað að gista kveðst ákærði hafa haft grun um það en ekki vitað það fyrir víst eða gleymt því, hann hafi ekki verið spurður leyfis. Aðspurður um hvort ekki hafi komið til greina að bera A inn í rúm B þegar hann hafi séð að B var í rúmi A kveður ákærði það ekki hafa hvarflað að sér, hann hafi strax kveikt á perunni að þar væri ábyggilega einhver.

Ákærði kveður B hafa búið hjá sér veturinn 2003-2004 og þá hafi sambúðin gengið nokkuð vel. Hún hafi svo farið sem skiptinemi til Bandaríkjanna veturinn 2004-2005 en hún og A flutt inn til hans haustið 2005. Sambúðin hafi verið frekar erfið, hann hafi reynt að hafa hemil á dætrunum og sjálfum sér. Þær hafi gengið illa um þó að hann hafi reynt að fá þær til að bæta umgengnina. Ákærði segir B hafa minnst á að hún vildi flytja út frá honum. Hann hafi þá sagt henni að hún réði hvað hún gerði þegar hún yrði 18 ára en hann vildi hafa A áfram. Ákærði kveðst telja að hún hafi viljað flytja vegna samskiptaörðugleika þeirra, hann hafi sett ofan í við hana vegna drykkju og henni hafi einnig fundist hann drekka of mikið. Ákærði kveður B hafa verið erfiða í samskiptum og nefnir sérstaklega heiftarlegt rifrildi þegar hann hafi ætlað í bað og ekkert handklæði verið hreint. Hann hafi týnt upp 6-7 handklæði inni í herbergi B og þeim hafi lent saman vegna þessa. Þá hafi orðaforði B verið þvílíkur að hann hafi aldrei upplifað annað eins, hún hafi meðal annars kallað hann ræfil og aumingja. Hún hafi ætlað að ýta honum út úr herberginu en hann þá stjakað við henni þannig að hún hafi dottið eða sest í rúmið sitt og verið hálfgrátandi og ofsalega reið. Hann hafi þá hreinlega grátið undan henni og A hafi orðið vitni að því. Þau hafi þó getað rætt þetta aftur. Ákærði kveður þetta hafa verið um mánuði fyrir þá nótt sem um ræðir í málinu. Ákærði segir móður B hafa verið í vandræðum með hana vorið 2005 og hann hafi þá náð að miðla málum, móðir B hafi þá verið að því komin að henda henni út en ástandið hafi svo lagast.

Aðspurður um drykkju sína kveðst ákærði ekki hafa talið hana vandamál þó öðrum hafi kannski þótt það. Hann hafi reyndar hugsað um að hætta þessu, bæði því það væri dýrt að drekka og honum hafi ekki liðið vel yfir drykkjunni því hann hefði áður farið í meðferð og sleppt því að drekka í mörg ár. Ákærði kveðst hafa farið að smakka vín aftur um verslunarmannahelgina fyrir tveimur árum en ávallt passað sig mjög vel því áður hafi hann stundum missti stjórn á sér með víni og orðið mjög reiður. Eftir skilnað við konu sína hafi hann þó verið mjög meyr og ef hann reiddist orðið mjög bitur á eftir. Ákærði segir skilnaðinn hafa verið sér mjög erfiðan og það hafi háð sér í samskiptum við aðrar konur.

Aðspurður kveðst ákærði eiga fjórar dætur, þrjár þeirra með C, móður B. Eftir umrædd atvik segir hann A hafa hringt í hann og verið eðlilega en svo hafi verið eins og allt í einu hafi verið klippt á það. Ákærði kveður yngstu dótturina koma til sín og gista hjá sér, hún hafi meðal annars eytt gamlaárskvöldi hjá honum og móður hans.

Aðspurður um hugsanlegar skýringar á framburði B kveðst ákærði engar hafa og kveður sér hafa liðið mjög illa vegna málsins. Ef til vill hafi B séð þetta sem tækifæri til að komast út. Ákærði kveðst tvívegis hafa haft samband við B eftir þetta, annars vegar sent sms-skilaboð til að láta hana vita að hann hefði endurgreitt henni lán að fjárhæð kr. 50.000 og síðar sent henni ljóð, einnig í sms-skilaboðum.

Vitnið B kveðst hafa verið úti að skemmta sér umrætt kvöld með A systur sinni og D vinkonu sinni. Þær hafi neytt áfengis en ástand vitnisins hafi verið ágætt þar sem henni hafi fundist hún bera ábyrgð á hinum. Vitnið kveðst ekki muna hvenær þær komu heim um nóttina, það hafi verið eftir að partíi lauk, kannski um þrjú leytið. Þá hafi hún, A og D farið heim og einhver strákur hafi verið með A en hann hafi farið mjög snemma. Þá hafi aðrir vinir A einnig komið en staldrað stutt við, líklega um hálftíma. Vitnið kveðst ekki þekkja strákinn sem var með A. Vitnið segir það hafa verið fyrirfram ákveðið að D myndi gista hjá þeim og að faðir hennar hafi vitað af því. Aðspurt kveðst vitnið hafa hringt í eina bestu vinkonu sína í Bandaríkjunum þegar heim var komið, hún hafi saknað hennar ótrúlega mikið og grátið vegna þess. Þær hafi rætt ýmislegt, meðal annars um fyrrverandi kærasta sinn. Aðspurt segir vitnið að þær hafi ekki rætt um heimilisástand sitt. Vitnið segir að þegar hún hafi farið að sofa hafi ekki aðrir verið í íbúðinni en hún, A og D. Hún hafi verið í tölvunni þegar D sofnaði í hennar herbergi og A inni í stofu. Því hafi hún farið að sofa í rúmi A og þá verið klædd nærbuxum og brjóstahaldara. Vitnið kveðst hafa vaknað við að pabbi hennar var að snerta kynfæri hennar með fingrunum og segir vitnið aðspurt að hann hafi sett fingur inn í leggöng hennar. Þá hafi hann einnig reynt að hafa við hana samfarir. Vitnið kveðst halda að ákærði hafi sleikt kynfæri hennar en þetta sé þó í móðu og hún sé ekki viss. Vitnið kveðst hafa fundið fyrir kynfærum hans í klofi sínu og hann hafi ítrekað spurt hvað væri í gangi, ákærði hafi þá verið við hliðina á henni. Vitnið kveðst hafa verið í nærbuxunum allan tímann, hann hafi sett hönd sína inn fyrir þær og hún hafi einnig verið í nærbuxunum þegar hún fann fyrir getnaðarlim hans. Vitnið kveðst ekki muna hvort hann reyndi að klæða hana úr. Vitnið kveðst í fyrstu hafa frosið og ekki svarað neinu en svo hafa vafið sænginni að sér og farið fram, staðið þar smá stund en svo hringt og beðið um að hún yrði sótt. Vitnið kveðst fyrst hafa hringt í vin sinn E, svo bróður sinn og loks móður sína. Á meðan hafi pabbi hennar farið upp í herbergið sitt og þá hafi hún farið aftur inn í herbergið til að vekja ekki systur sína. Þá hafi hann komið aftur og hún hótað að berja hann ef hann færi ekki út og hann hafi þá farið. Vitnið segir útilokað að framburður hennar sé byggður á misskilningi og að hún hafi þarna ruglað saman martröð og veruleika.

Aðspurt um klæðnað ákærða kveðst vitnið ekki muna hvernig hann var klæddur þegar hann var uppi í rúmi hjá henni. Þegar hann kom aftur inn í herbergið þegar hún var að tala við móður sína, hafi hann verið á bol og nærbuxum. Aðspurt segir vitnið aldrei neitt þessu líkt hafa átt sér stað áður. Aðspurt um framburð D fyrir lögreglu, þess efnis að vitnið hafi á ...... farið fram og hringt í einhvern kveðst vitnið minna að hún hafi farið fram og sest í sófann þar, hún hafi kannski hringt í E.

Vitnið segir sambúð hennar og föður hennar ekki hafa gengið vel, hún hafi verið að hugsa um að flytja út vegna drykkju hans. Hann hafi þá lofað að hætta en svo komið fullur heim og þetta gerst. Aðspurt segir vitnið enga fyrirstöðu hafa verið fyrir því að hún flytti út, en hún hefði ekki flutt því ákærði hafi sagst vera hættur að drekka. Aðspurt um samkomulag vitnisins og ákærða þegar þau bjuggu saman áður segir vitnið það hafa verið glatað, þó ekki alltaf. Sambúð þeirra haustið 2005 hafi ekki byrjað illa en svo hafi hann byrjað að drekka aftur og þá hafi sambúðin orðið mjög slæm. Komið hafi til tals að þær flyttu út frá föður sínum vegna drykkju hans, það hafi verið hugmynd móður hennar, eða sameiginleg hugmynd þeirra. Það hafi þó ekki komið til framkvæmda af því hann hafi sagst vera hættur að drekka. Aðspurt um hvort vitnið sé enn reitt vegna tveggja atvika sem hún lýsti fyrr við skýrslutöku fyrir dómi; annars vegar þar sem ákærði hefði gengið í skrokk á móður hennar og hins vegar atvik frá fyrri jólum, kveðst vitnið hafa verið búin að fyrirgefa ákærða þetta.

Vitnið kveðst hafa frosið alvega þegar þetta atvik varð og líða illa yfir þessu þó hún reyni að hugsa ekki um þetta. Vitnið kveðst vera í meðferð í Barnahúsi og kveðst ekki hafa verið í neinu sambandi við ákærða eftir þetta, hún vilji ekki tala við hann. Aðspurt kveðst vitnið ekki hafa séð það fyrir, þegar hún sagði að pabbi hennar hefði gert henni eitthvað sem feður ættu ekki að gera, að höfðað yrði dómsmál á hendur honum.

Vitnið C, móðir B, kveður B hafa hringt í sig grátandi umræddan morgun um klukkan 6.30 og beðið vitnið að sækja sig. Hún kveðst hafa viljað vita hvað gengi á, en hún hafa bara beðið hana að sækja sig. Vitnið kveðst hafa spurt hvort eitthvað hefði gerst og þá hafi B sagt að pabbi hennar hefði gert eitthvað sem feður ættu ekki að gera dætrum sínum. Vitnið kveðst þá hafa spurt hvort hann hefði reynt að nauðga henni og B sagt já. Vitnið segir ástand B hafa verið slæmt, hún hafi grátið mikið. Vitnið kveðst hafa heyrt B reka ákærða út úr herbergi sínu en ekki heyrt í ákærða. Hún hafi líklega talað tvisvar við B umrædda nótt en kveðst þó ekki fullviss, þær hafi talað saman á meðan B var á heimili sínu og kveðst vitnið hafa sagt henni að koma sér út af heimilinu. Þær hafi svo talað saman aftur þegar hún var komin á ...... Vitnið kveðst einnig hafa talað við A þá um morguninn og hún hafi sagst vera reið, hún hafi ekki orðað hvers vegna hún væri reið enda hafi hún örugglega gert ráð fyrir að vitnið vissi það. Vitnið segir B hafa grátið mikið þegar hún náði í hana um morguninn. Hún hafi ekki viljað fara á sjúkrahúsið heldur bara viljað fara heim og reyna að gleyma þessu. Kveðst vitnið ekki áður hafa séð B í slíku uppnámi. B hafi ekki lýst atvikum nákvæmlega fyrir vitninu og kveðst vitnið ekki hafa þrýst á hana að gera það. B hafi aðeins sagt að ákærði hefði gert henni eitthvað og að hún hefði bara frosið. Á sjúkrahúsinu hafi þær rætt við lækni og líklega hjúkrunarfræðing en B hafi þar aðeins talað um að hún vildi fara heim og ekki lýst atvikum. Vitnið kveðst hafa rætt málið við B á sunnudagsmorgninum, en hún hafi ekki viljað fara út í smáatriði. Vitnið kveðst aðallega hafa rætt við hana um hvað hún vildi gera í málinu en hún hafi þá ekki verið viss um hvað hún vildi. Aðspurt segir vitnið B ekki áður hafa hringt í sig um nótt.

Vitnið segir ákærða og B hafa búið saman áður í ……, veturinn 2003-2004. Þá hafi sambúðin gengið misjafnlega en almennt vel. Sambúð ákærða við dæturnar þennan vetur hafi hins vegar ekki gengið nógu vel vegna drykkju hans. Þeim hafi ekki liðið nógu vel og rætt hafi verið um að þær flyttu þaðan, B hafi viljað flytja vegna þess hve erfið sambúðin væri. Vitnið segir samskipti ákærða við dætur sínar hafa verið misjafna, komið hafi upp eitt atvik þar sem ákærði var drukkinn á miðjum degi. Vitnið segir hafa farið ágætlega á með þeim þegar ákærði var ódrukkinn. Vitnið kveðst hafa tjáð ákærða að hennar vegna mætti hann halda áfram að drekka en dæturnar ættu ekki að búa við það. Ákærði hafi fallist á þetta og ákveðið hafi verið að dæturnar byggju hjá honum áfram fyrst um sinn. Staðan yrði skoðuð jafnóðum ef eitthvað kæmi upp á. Ekkert hafi verið því til fyrirstöðu að stúlkurnar flyttu þótt það hefði ekki verið komið til framkvæmda. Aðspurt segir vitnið B ekki hafa rætt það um nóttina að hún þyrfti nú að flytja frá föður sínum. Aðspurt um atvik sem B nefndi við skýrslutöku fyrir dómi, annars vegar að ákærði hefði gengið í skrokk vitnisins og hins vegar að hann hefði á jólum hent dúkku B í gólfið og svo B einnig, kveðst vitnið kannast við umrædd atvik. Vitnið kveðst telja að B hafi eflaust gramist þetta en ekki þannig að þetta eitraði líf hennar.

Vitnið kveður B ekki hafa nein samskipti við ákærða eftir þetta og A hafa lítil samskipti við hann. F, yngsta dóttir þeirra, hafi þó hitt ákærða. A og F hafi farið í könnunarviðtal í Barnahúsi og niðurstaða þess hafi verið að mjög ólíklegt væri að ákærði hefði beitt þær kynferðislegu ofbeldi. Aðspurt kveðst vitnið aldrei hafa grunað ákærða um að misnota dætur sínar.

Vitnið segir B hafa átt erfitt með svefn í kjölfar atburðarins og þar af leiðandi reynst erfitt að mæta í skólann. Þetta hafi því haft áhrif á námsárangur hennar Hún segir þó að svefnvandamál B séu eitthvað að lagast.

Vitnið A, systir B, kveðst hafa verið í partíi ásamt B og D vinkonu þeirra umrætt kvöld. Vitnið segir að þær hafi verið undir áfengisáhrifum en ekki miklum. Vitnið kveðst ekki muna hvað klukkan var þegar þær komu heim. Hún segir að vinur hennar, G, hafi komið til hennar stuttu eftir að þær voru komnar heim og stoppað þar smástund, hann hafi verið farinn áður en ákærði kom heim. Þá segir vitnið að tveir aðrir strákar hafi einnig komið að heimili þeirra um nóttina en aðeins verið þar í smástund, þeir hafi farið um leið og G. Líklega hafi liðið um einn og hálfur tími frá því að þeir fóru þar til þær fóru að sofa. Aðspurt segir vitnið að ákærði hafi vitað að D ætlaði að gista hjá þeim þessa nótt. Vitnið segir að þær hafi farið í tölvuna, líklega á netið. Kveðst vitnið svo hafa farið að horfa á sjónvarpið og B spurt hvort hún mætti sofa í hennar herbergi en D hafi sofið í herbergi brotaþola. Hún hafi sjálf sofið í stofusófanum en kveðst ekki vita hvor þeirra B hafi sofnað á undan. Aðspurt segir vitnið B eiga marga vini í Bandaríkjunum en kveðst ekki muna hvort hún talaði við þá þetta kvöld. Vitnið kveðst hafa vaknað við að B öskraði. Ákærði og B hafi bæði verið inni í herbergi vitnisins en B verið að reka ákærða út þaðan og sagst ætla að lemja hann ef hann færi ekki. Ákærði hafi farið upp til sín. Vitnið kveðst ekki hafa séð hvernig ákærði var þá klæddur og ekki hafa talað við hann. Vitnið kveðst þá hafa farið inn til B, sem hafi verið hágrátandi að tala í símann við móður þeirra. B hafi sagt að þær skyldu fara, hún skyldi ekki koma þarna aftur. Hún hafi ekki strax sagt henni hvað hefði gerst en þegar þær hafi verið komnar út hafi hún sagt að ákærði hefði reynt að nauðga henni. Aðspurt um framburð í lögregluskýrslu segir vitnið það rétt sem þar komi fram að B hafi sagt að ákærði hefði gert eitthvað sem feður ættu ekki að gera dætrum sínum en hún hefði einnig sagt að hann hefði reynt að nauðga sér. B hafi ekki lýst því nákvæmlega hvað gerðist en H frænka hennar hafi nýlega sagt henni nánar frá því. Vitnið segir að þær hafi farið í herbergi E á .... B hafi skroppið fram í sófa en vitnið telur hana ekki hafa talað í símann þar. Aðspurt segir vitnið ástand B hafa verið ágætt um kvöldið og nóttina fyrir þetta atvik.

Aðspurt segir vitnið sambúð hennar, B og ákærða þennan vetur hafa gengið ágætlega. Vitnið kveður sig ráma í eitthvað rifrildi yfir handklæðum, ákærði hafi verið að kvarta yfir því að þær notuðu handklæðin bara einu sinni. Vitnið kveðst ekki minnast þess að ákærði hafi tekið rifrildið nærri sér. Aðspurt segir vitnið B ekki hafa rætt það þarna um nóttina að nú myndu þær flytja frá ákærða.

Vitnið E kveðst hafa verið skólafélagi B fyrir nokkrum árum og hafa verið í sambandi við hana annað slagið. Þegar hann hafi komið til ... í haust hafi þau farið að hittast aftur. Vitnið kveðst hafa verið sofandi þegar B hringdi í hann umræddan morgun, hágrátandi. Hún hafi fyrst hringt í farsíma vitnisins, sambandið hafi slitnað og hún þá hringt í heimasíma hans. Hann hafi strax heyrt að eitthvað hefði komið fyrir, hún hafi sagt að svolítið hefði gerst og beðið hann að koma inn á ..... Vitnið kveðst ekki hafa getað það en B hafi sagt honum að pabbi hennar hefði reynt að gera svolítið með henni sem pabbar ættu ekki að gera. Vitnið segir að B hafi sagt að ákærði hefði reynt að nauðga henni, hún hafi a.m.k. gefið það í skyn en hann muni ekki nákvæmt orðalag. Hún hafi ekki lýst atvikum nánar. Vitnið kveðst þekkja B nokkuð vel og segir hana hafi verið í „sjokki“ og grátandi. Hún hafi verið í miklu uppnámi og kveðst vitnið ekki hafa heyrt í henni í slíku ástandi áður. Vitnið kveðst minna að þau hafi talað saman aftur í síma kannski um tíu leytið, þegar mamma hennar var búin að sækja hana. Vitnið staðfestir að það sé rétt sem fram kemur lögregluskýrslu, að B hafi hringt í hann til að láta hann vita að mamma hennar myndi sækja hana, hann hafi beðið hana að láta sig vita hvort einhver gæti sótt hana.

Vitnið kveðst hafa komið inn á heimili B og ákærða nokkrum sinnum og hafi ekki vitað annað en sambúðin hefði gengið ágætlega, hann hafi aldrei orðið var við neitt óeðlilegt. Vitnið kveður B ekki hafa kvartað yfir sambúðinni eða sagt að henni liði ekki vel á heimilinu, hún hafi þó einhvern tíma nefnt að hún vildi flytja út frá ákærða. Vitnið segir að eftir atburðinn hafi B sagst ætla að flytja út, hún gæti ekki búið þarna lengur.

Vitnið H kveðst hafa verið partíi með B í félagsheimilinu ..... umrætt kvöld. Þær hafi báðar verið að drekka en B ekki verið drukkin, a.m.k. ekki nærri því eins drukkin og vitnið. Vitnið segir að B hafi drukkið hvítvín, hún hafi a.m.k. verið með eina hvítvínsflösku en hún viti ekki hvort hún hafi drukkið eitthvað annað. Vitnið kveðst hafa drukkið mikið umrætt kvöld og farið heim til sín, á ......., á undan B. Hún viti svo að B hafi hringt til hennar um kl. 7 að morgni til að biðja hana að opna fyrir sér. Vitnið kveðst fyrst hafa svarað í símann en strax skellt á, hún hafi verið mjög ölvuð og ekkert vitað hvað var um að vera. Hún hafi haldið að stelpurnar væru kannski ennþá á djamminu. B og A hafi hringt ítrekað og loks hafi líklega A fengið herbergisfélaga vitnisins til að opna fyrir þeim, hún hafi bara farið niður og opnað og farið svo beint aftur upp á herbergi án þess að tala við B. Vitnið kveðst hafa sent B sms-skilaboð síðar á laugardeginum en hún hafi þá verið í „sjokki“ og ekkert viljað segja hvað hefði gerst. Þær hafi svo talað saman á mánudeginum eftir og þá hafi B sagt henni að ákærði hefði reynt að nauðga henni. B hafi sagt að hún hefði farið heim til sín að sofa þarna um nóttina og svo vaknað við að ákærði var að gera hluti við hana. Hann hefði þó ekki náð að nauðga henni því hún hafi vafið teppi utan um sig og öskrað á hann að fara fram, því næst hringt í E og mömmu sína og svo farið upp á heimavist. Fram kemur að vitnið og B eru systradætur og segir vitnið B vera sína næstbestu vinkonu. Aðspurt kveðst vitnið halda að sambúð B, A og ákærða hafi gengið ágætlega en B hafi þó ekki litist á þegar ákærði drakk. Vitnið segir B ekki hafa rætt um að hún vildi flytja út frá föður sínum.

Vitnið D kveðst hafa verið að skemmta sér með B og A systur hennar í umrætt sinn, þær hafi drukkið smávegis áfengi. Vitnið segir hafa verið fyrirfram ákveðið að hún gisti hjá þeim systrum um nóttina, B hafi verið búin að ræða það við móður hennar. Vitnið kveðst ekki vita hvort ákærða var kunnugt um þetta, hún hafi þó talið að B hefði verið búin að ræða þetta við hann. Vitnið kveðst telja að þær hafi komið heim til systranna um klukkan tvö. Skömmu eftir að þær komu heim hafi þrír strákar komið í heimsókn en þeir staldrað stutt við. Þær stöllur hafi farið að leika sér í tölvunni og B hafi talað við vini sína í Bandaríkjunum, fyrst á netinu og svo í síma. Hún hafi ekki heyrt mikið af símtalinu en þó heyrt B segjast sakna einhverra og hún hafi annað hvort hlegið eða grátið í símann. Vitnið kveðst hafa sofnað í rúmi A en er þó ekki viss og telur við nánari umhugsun að hún hafi sofnað í rúmi B en tölvan hafi verið í herbergi A. Aðspurt kveðst vitnið muna eftir að A hafi vakið hana og beðið hana að færa sig í herbergi B. Hún hafi svo vaknað um morguninn við hróp B sem hrópaði: „farðu, farðu“. Vitnið hafi fyrst haldið að hún væri að hrópa á A og reynt að sofna aftur til að blanda sér ekki í málið en stuttu síðar hafi A komið inn í herbergið til hennar og sagt að þær þyrftu að fara. Vitnið kveðst hafa spurt hvers vegna og A hafi sagt að hún skyldi segja henni það seinna. Vitnið hafi þá tekið saman dótið sitt og þær hafi farið á ....... Á leiðinni þangað hafi vitnið spurt hvað væri um að vera og þá hafi B sagt: „basically my father just tried to rape me“. Á ...... segir vitnið þær hafa farið inn í herbergi vina systranna en þar hafi enginn verið. B hafi viljað fá smá frið til að hringja og farið fram en hún og A hafi orðið eftir í herberginu og talað saman. Hún hafi því ekki heyrt símtalið en kveðst minna að A hafi sagt sér, eða hún hafi náð því, að B væri að hringja í móður sína eða bróður. Foreldrar B hafi svo sótt þær og farið með þær heim. Vitnið segir B hafa grátið og verið í mikilli geðshræringu. Þegar móðir B hafi komið hafi B hlaupið til hennar, faðmað hana og grátið en vitnið kveðst ekki hafa skilið hvað þeim fór á milli. Mikill munur hafi verið á ástandi B áður en þær hafi farið að sofa og eftir að þær vöknuðu.

Aðspurt um kynni sín af B kveðst vitnið hafa komið til Íslands í ágúst sl. og strax hafa kynnst A, sem hafi kynnt hana fyrir B. Þetta kvöld hafi hún þó í fyrsta skipti komið á heimili þeirra. Hún viti ekki hvernig sambúð systranna við föður þeirra hafi gengið en segir að fyrr um kvöldið, þegar þær hafi verið að taka sig til, hafi þau öll verið saman á heimilinu. Hafi ákærði spilað á gítar og sér hafi fundist það býsna huggulegt. Vitnið kveðst ekki hafa séð ákærða eftir að þær komu heim um nóttina.

III.

Í málinu liggur fyrir svohljóðandi læknabréf I læknis:

„[...]“

I kom fyrir dóminn og staðfesti ofangreint læknabréf sitt. Hann kvað B hafa verið í mikilli geðshræringu, hún hafi hjúfrað sig upp að móður sinni og ekki viljað tjá sig um hvað hefði gerst. Vitnið kveðst ekki hafa spurt hana um smáatriði varðandi snertingar eða hversu ákærða hefði orðið ágengt í að afklæða hana. B hafi sagt að ekki væru á henni neinir áverkar og hún hafi ekki viljað gangast undir læknisskoðun. Hún hafi því farið heim án skoðunar að höfðu samráði við vakthafandi kvensjúkdómalækni.

Einnig liggur fyrir í málinu greinargerð K, uppeldis- og afbrotafræðings í Barnahúsi um viðtalsmeðferð á B. Segir þar m.a.:

„[...].“

K bar vitni fyrir dóminum í síma og staðfesti framlagða greinargerð sína. Hún kveður meðferð B fyrst og fremst snúa að því að takast á við afleiðingar þessa og þær hafi því ekki farið nákvæmlega ofan í hvað gerðist. Hún hafi í upphafi fengið endurrit skýrslu sem tekin var fyrir dómi af B um atvikið. Vitnið kveðst ekki hafa gögn um námsárangur B en hún segi námsárangur minni. Aðspurt um hvort vitnið hefur skoðað einhver fyrri atvik með tilliti til þess hvort þau geti skýrt reiði B kveðst vitnið ekki hafa gert það, nema fram hafi komið hjá henni að hún sé ákærða einnig reið fyrir drykkju. Aðspurt um dæmigerð einkenni þolenda kynferðisbrota segir vitnið mjög mörg einkenni geta komið upp og það fari eftir „karakter“ barnanna hvernig þau lýsi sér. Algengustu afleiðingarnar séu kvíði og þunglyndi en önnur fari í „agressíva“ hegðun; sýni reiðiviðbrögð og „agressíva“ hegðun gagnvart öllu og öllum. Varðandi þetta ráði fyrst og fremst „karakter“ barnsins og aldur.

Þá liggur fyrir í málinu svohljóðandi greinargerð L félagsráðgjafa á FSA:

„[...]“

IV.

Ákærði hefur alfarið neitað sök í máli þessu. Hann hefur hér fyrir dómi, líkt og fyrir lögreglu, lýst því að umrædda nótt hafi hann komið ölvaður á heimili sitt eftir næturskemmtan og þá m.a. reynt að vekja B með þeirri ætlan að færa hana úr rúmi A. Hún hafi brugðist undarlega við og hann hafi síendurtekið; „hvað er að gerast, B hvað er þú að gera hér?“ Hún hafi loks vaknað og brugðist hin versta við. Hann hafi þá farið fram, reynt án árangurs að vekja A, farið inn í eldhús og heyrt að B hringdi eitthvað hálfgrátandi. Þegar hann hafi komið aftur í dyragætt herbergisins hafi hún verið sturluð og öskrað á hann.

B lýsir því hins vegar svo að hún hafi vaknað við að faðir hennar, ölvaður, hafi snert kynfæri hennar með fingrum og setti fingur inn í leggöng hennar. Á meðan á þessu hafi staðið hafi hann ítrekað spurt hvað væri í gangi. Hún hafi frosið þangað til hún hafi fundið fyrir kynfærum hans við kynfæri sín, þá hafi hún tekið við sér, náð að vefja um sig sænginni, staðið upp og farið fram. Í fyrstu hafi hún ekki viljað vekja vitnin A og D en þegar ákærði hafi komið aftur inn í herbergið til hennar, eftir að hún var komin þangað á ný, hafi hún öskrað á hann að koma sér í burtu, annars myndi hún lemja hann og með því vakið systur sína.

Ákærði og B eru ein til frásagnar um hvað gerðist inni í herberginu. Hefur hvorugt þeirra, að áliti dómsins, borið með þeim hætti hér fyrir dómi að einhver tiltekin atriði gefi tilefni til að draga trúverðugleika þeirra í efa. Verður þá, við mat á því hvort sekt ákærða er sönnuð, að líta til þess að í 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar kemur fram sú grundvallarregla að hver sá sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi skal talinn saklaus þar til sekt hans hefur verið sönnuð, sbr. einnig 2. mgr. 6. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Þá kemur fram í 45. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 að sönnunarbyrði um sekt sakbornings og atvik sem telja megi honum í óhag hvíli á ákæruvaldinu.

Vitnin E, C, A, D og I hafa öll borið að B hafi verið í mikilli geðshræringu og grátið mikið eftir atburðinn. Styðja frásagnir þeirra af viðbrögðum B, svo og vottorð og skýrsla K, framburð hennar um atvik. Á hinn bóginn verður ekki fram hjá því litið að B var undir einhverjum áhrifum áfengis og sýndi nokkur geðbrigði er hún ræddi í síma áður en hún fór að sofa. Vettvangur var ekki rannsakaður þegar meint brot var tilkynnt lögreglu og B gekkst ekki undir skoðun á neyðarmóttöku eða mat á andlegu ástandi að því er virðist vegna neitunar hennar. Þá var alkóhólmagn í blóði hennar ekki rannsakað.

Ákærði var ölvaður er hann kom heim í greint sinn, en ekki nýtur við mælingar á alkóhólmagni í blóði hans. Óvarlegt er að álykta að hann hafi vitað um veru B í herbergi A er hann fór þangað inn og skýring hans á för sinni þangað því út af fyrir sig ekki ótrúverðug eins og á stóð. Sambúð ákærða og dætra hans, einkum B, virðist hafa verið nokkuð stormasöm undir það síðasta en fyrir liggur að hann sýndi aldrei tilhneigingu til kynferðislegra athafna gegn dætrum sínum.

Við heildstætt mat á framangreindu er hegðun B eftir hinn meinta atburð í raun eina vísbendingin sem styður framburð hennar um að ákærði hafi framið þann verknað er honum er að sök gefinn. Gegn staðfastri neitun ákærða og þess er að framan greinir til stuðnings framburði hans þykir varhugavert að telja brot hans sannað með vísan til þeirra grundvallarákvæða um réttindi sakbornings er að ofan eru rakin. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Með vísan til úrslita málsins og 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála er bótakröfu B vísað frá dómi.

Í málinu liggur fyrir sakarkostnaður vegna túlks fyrir dómi að fjárhæð kr. 9.000. Með vísan til úrslita málsins og 164. og 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skal sá kostnaður greiddur úr ríkissjóði, auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef H-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin kr. 250.000- og er þá virðisaukaskattur meðtalinn.

Réttargæslulaun skipaðs réttargæslumanns B, E-kvk-ef S-kvk-ef hdl. sem þykja hæfilega ákveðin kr. 130.000- að virðisaukaskatti inniföldum, ber að greiða úr ríkissjóði.

Dómsuppsaga hefur tafist lítillega vegna anna dómsformanns.

Dóm þennan kveða upp F-kk-nf Ó-kk-nf, dómstjóri og héraðsdómararnir Ó-kk-nf Ó-kk-nf og Á-kk-nf P-kk-nf Á-kk-nf.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Bótakröfu B er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður, að fjárhæð kr. 389.000-, greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef H-kk-ef hdl., kr. 250.000- að virðisaukaskatti meðtöldum og réttargæslulaun réttargæslumanns B, E-kvk-ef S-kvk-ef hdl. kr. 130.000- að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

F-kk-nf Ó-kk-nf.

Á-kk-nf P-kk-nf Á-kk-nf..

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.

Dómurinn er kveðinn upp að viðstöddum E-kk-þgf Þ-kk-þgf sýslumannsfulltrúa sem mætir vegna R-kvk-ef H-kvk-ef vararíkissaksóknara. Þá er mættur Þ-kk-nf H-kk-nf verjandi ákærða, en ákærði sækir ekki þing.

Dómþingi slitið.

F-kk-nf Ó-kk-nf.

Á-kk-nf P-kk-nf Á-kk-nf.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.