E-225/2020

Dómur

Mál þetta var höfðað með birtingu stefnu þann 21. janúar 2020 og tekið til dóms að lokinni aðalmeðferð þann 15. september sl.

Stefnandi er Hverablóm ehf., kt. 0000000000, Breiðumörk 3, 810 Hveragerði.

Stefndi er Samkaup hf., kt. 0000000000, Krossmóum 4, 260 Reykjanesbæ.

Í endanlegum dómkröfum krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 8.479.277 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 5.571.497 krónum frá 4. nóvember 2019 til 5. nóvember 2019, og af 8.479.277 krónum frá 6. nóvember 2019 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun stefnda þann 8. nóvember 2019 að fjárhæð 3.611.644 krónur, sem dragast frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Einnig krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að mati dómsins.

Stefndi krefst þess að verða sýknaður af kröfu stefnanda, og að stefnda verði dæmdur málskostnaður út hendi stefnanda, að teknu tilliti til framlagðs málskostnaðarreiknings.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Stefnandi keypti á árinu 2016 gróðurhús í Hveragerði, þar sem ræktuð eru blóm. Á milli fyrrverandi eigenda gróðurhússins og stefnda var munnlegt samkomulag um að eigandi gróðurhússins útvegaði stefnda blómvendi til sölu í verslunum stefnda. Við kaup stefnanda á gróðurhúsinu virðist munnlegt samkomulag hafi verið gert um að stefnandi héldi áfram að útvega stefnda blóm með sama hætti og áður hafði viðgengist. Fóru viðskiptin þannig fram að eigendur stefnanda fóru sjálf með blómvendi í verslanir stefnda á Selfossi, höfuðborgarsvæðinu og á Suðurnesjum, auk þess að fara með blóm til Landflutninga, sem fluttu þau í verslanir stefnda í öðrum landshlutum. Virðist sem stefnandi hafi haft nokkuð frjálsar hendur um það magn sem hann fór með í verslanir stefnda, einkum byggt á fyrri viðskiptum, auk þess sem starfsmenn stefnda settu í einhverjum tilvikum fram sérstakar beiðnir. Blómin voru síðan skráð í birgðabókhald stefnda.

Af málsatvikum þykir einnig ljóst að í samkomulagi aðila fólst að stefndi ætti skilarétt á þeim blómum sem ekki seldust. Fóru skil þannig fram að stefnandi fór í sömu verslanir og hann hafði afhent blómin í áður og skráði hjá sér hvaða blómum var skilað, og kvittuðu starfsmenn stefnda fyrir þeim skilum. Í öðrum verslunum, sem fengið höfðu blómin send, var sá háttur á að starfsmenn stefnda sendu stefnanda endursendingarbeiðni eða kreditbeiðni. Stefnandi gaf síðan út reikning á hendur stefnda með rafrænum hætti (EDI), að teknu tilliti til þeirra blóma sem hafði verið skilað og að einhverju leyti að teknu tilliti til affalla af blómum sem rekja mátti til vörslu eða meðferðar stefnda á blómunum. Stefnandi gaf einnig út kreditreikninga fyrir þeim blómum sem skilað var af hálfu stefnda, og voru þau þá bakfærð úr birgðakerfi stefnda. Lengstum, eða fram í mars 2019, virðist ekki hafa verið neinn ágreiningur um þetta fyrirkomulag, og samskipti aðila verið góð.

Þann 4. mars 2019 sendi stefnandi tölvupóst til stefnda, þar fram komu vangaveltur stefnanda um það hvort hann gæti haldið áfram viðskiptum við stefnda. Bar stefnandi í póstinum að kostnaður og vinnuframlag hans væri orðið allt of mikið miðað við eftirtekjur. Lagði stefnandi til nýtt fyrirkomulag viðskiptanna „til reynslu frá næstu viku og út ágúst“. Í því fyrirkomulagi var gert ráð fyrir því að verslanir stefnda sæju alfarið um að panta blóm, og að stefnandi myndi hætta að áætla fjölda þeirra. Fæli þetta í sér að búðirnar keyptu og ættu þau blóm sem þær pöntuðu og að stefnandi myndi ekki taka við þeim blómum sem ekki seldust. Ekki yrði því um neina bakfærslu eða kreditfærslu að ræða. Þá kom fram í tölvupóstinum nánari útfærsla pantana og afhending blómanna, og á móti ætlaði stefnandi ekki að hækka verðið á blómunum á nefndu tímabili. Í svarpósti stefnda sama dag var þakkað fyrir póstinn, og sagt að haft yrði samband við þau síðar þann dag.

Fyrirsvarsmenn stefnanda báru í skýrslum sínum fyrir dóminum að fyrirsvarsmaður stefnda hefði óvænt komið á fund til þeirra degi eftir framangreindan póst, og þá fallist á framangreint. Í skýrslu þess fyrirsvarsmanns stefnda fyrir dóminum var því hafnað að nokkur fundur um þetta efni hefði átt sér stað. Af gögnum málsins verður ekki fullyrt að meintur fundur hafi átt sér stað.

Í tölvupósti stefnanda til stefnda, dags. 7. maí 2019, kemur fram að stefnandi sé að ljúka við að færa kredittölur og muni svo senda skjalið á stefnda. Með tölvupósti sama dag sendir stefnandi stefnda kredittölur síðustu sex mánaða, en jafnframt kom fram að stefnandi vilji helst losna undan því að taka kredit, a.m.k. þegar búðir panti sjálfar blóm. Með tölvupósti stefnanda til stefnda, dags. 27. maí 2019. kemur fram: „Eruð þið eitthvað búnir að skoða hvað þið viljið gera varðandi kreditmál.“

Stefndi virðist, án athugasemda um að ekki bærust kreditfærslur, hafa greitt reikninga frá stefnanda fyrst um sinn, en á sama tíma eru verslunarstjórar stefnda að spyrjast fyrir um uppsöfnun birgða á blómum og ófrágengnar kreditbeiðnir. Í tölvupósti sem stefnandi sendi á allar verslanir stefnda, dags. 30. júlí 2019, kemur fram: „Eins og mörg ykkar vita tökum við ekki kredit þessa dagana. Ástæðan er sú að við bíðum enn eftir svörum frá Samkaupum varðandi kredit og verð á blómum, og því getum við ekki tekið kredit frá ykkur.“ Í tölvupósti, dags. 10. september 2019, sem fyrirsvarsmaður stefnda sendi til verslunarstjóra, kemur fram að hann hafi átt fund með fyrirsvarsmanni stefnanda þann 9. september, þar sem fram hafi komið að stefnandi myndi útbúa kreditnótur í samræmi við það sem stefnandi hefði sjálfur skráð um skil á blómum. Í tölvupósti stefnda til verslunarstjóra, dags. 19. september 2019, er vísað til fundar með fyrirsvarsmanni stefnanda, en að engar kreditnótur hafi skilað sér frá stefnanda. Í tölvupósti stefnda til stefnanda, dags. 21. október 2019, var því lýst yfir að viðskiptum aðila væri lokið.

Í tölvupósti stefnanda til stefnda, dags. 4. nóvember 2019, var spurt hvor greiðsla vegna september kæmi ekki örugglega inn þann dag. Í svarpósti stefnda sama dag kemur fram að í birgðum stefnda séu nú blómvendir að andvirði 3.706.005 krónur, og að óuppgerðar séu kreditbeiðnir allt til janúar 2019. Berist ekki kreditnótur verði uppsöfnuðum birgðum skuldajafnað á móti reikningum stefnanda og mismunur greiddur þeim. Þann 8. nóvember 2019 greiddi stefndi 3.611.644 krónur til stefnanda.

Aðilaskýrslur fyrir dóminum gáfu fyrirsvarsmenn stefnanda þau J-kvk-nf S-kvk-nf G-kvk-nf og G-kk-nf M. N-kk-nf, og innkaupastjórar stefnda þeir B-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf Ó-kk-nf Ó-kk-nf, auk framkvæmdastjóra innkaupasviðs stefnda, S-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi kveður höfuðstól skuldarinnar að fjárhæð 8.479.277 krónur vera vegna sölu á blómum til stefnda í september og október 2019, samkvæmt framlögðu yfirliti um útgefna reikninga á því tímabili. Þar sem innheimta þeirra hafi ekki borið árangur eigi stefnandi ekki annarra kosta völ en að höfða mál þetta til innheimtu kröfu sinnar.

Í máli stefnanda kom fram að hann hafi verið orðinn ósáttur við það hvernig viðskiptum aðila var háttað, meðal annar vegna umgengni starfsmanna stefnda á blómum, sem hafi valdið miklum afföllum, og þá hafi eftirtekjur stefnanda verið orðnar litlar. Hafi stefnandi ákveðið að breyting yrði að verða á viðskiptunum og því sent stefnda tölvupóst, dags. 4. mars 2019, þar sem boðuð var endurskoðun eða breyting á viðskiptunum. Þeim breytingum hefði ekki verið formlega hafnað af hálfu stefnda, og auk þess hefði innkaupastjóri stefnda óvænt komið á fund stefnanda þann 5. mars 2019, þar sem þessi mál hefðu verið rædd. Stóðu fyrirsvarsmenn stefnanda í þeirri trú eftir þann fund að tillaga þeirra hefði verið samþykkt. Þá hafi stefndi móttekið útgefna reikninga eftir þetta og greitt án athugasemda um að ekki kæmu fram kreditfærslur. Hafi það staðfest trú fyrirsvarsmanna stefnanda um að tillögur þeirra hefðu verið samþykktar.

Stefnandi byggir að öðru leyti á því að uppgjör það sem fram hafi farið af hálfu stefnd, hafi verið framkvæmt einhliða og án samþykkis stefnanda.

Stefnandi styður kröfur sínar aðallega við meginreglur samningaréttarins um skuldbindingargildi samninga, réttarreglur um loforð og að samninga skuli efna. Einnig er vísað til laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, auk meginreglna sömu laga. Dráttarvaxtakröfur eru gerðar á grundvelli III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um aðild vísast til 5. mgr. 17. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um varnarþing fer eftir 1. mgr. 33. gr. sömu laga. Málskostnaðarkrafan byggist á 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991

Málsástæður og lagarök stefnda:

Stefndi byggir á því að hann beri að sýkna þar sem stefnandi eigi ekki kröfu á hendur stefnda. Sú krafa sem stefnandi hafi uppi sé ekki í samræmi við þann samning og framkvæmd sem gilt hefði á milli aðila um að einungis væri greitt fyrir þau blóm sem seld væru í búðum stefnda. Gögn málsins sýni að þannig hafi samningssambandið ekki verið. Reikningsfærslan hafi ævinlega verið þannig að gefinn hafi verið út reikningur fyrir blómum þegar þau fóru í búðir og síðan gefinn út kreditreikningur fyrir óseldum blómum þegar þau voru ekki lengur seljanleg. Fullnaðaruppgjör á viðskiptum aðila hafi þegar farið fram, annars vegar með skuldajafnaðaryfirlýsingu stefnda án athugasemda frá stefnanda og hins vegar með greiðslu stefnda á mismuni réttmætra krafna aðila.

Við upphaf árs 2019 og eftir því sem leið á árið hafi orðið ljóst að stefnandi væri farinn að draga útgáfu kreditreikninga verulega til tjóns fyrir stefnda. Þannig hafi stefndi ekki notið réttar síns til vöruskila á óseldum blómum þrátt fyrir samkomulag aðila þar um. Vanefnd stefnanda hafi leitt til þess að stefndi ofgreiddi stefnanda fyrir viðskiptin. Eftir mánaðamótin febrúar/mars 2019 hafi stefnandi nánast alfarið hætt að gefa út kreditreikninga til samræmis við vöruskil stefnda. Afleiðing þess hafi verið sú að mánaðarleg greiðsla stefnda til stefnanda lækkaði ekki til samræmis við vöruskil og raunsölu blóma líkt og fyrirkomulag viðskiptanna hafði verið. Krafa stefnda á hendur stefnanda vegna vöruskila á blómum hafi því farið sífellt hækkandi og stefndi ítrekað reynt að fá stefnanda til að gefa út kreditreikninga til samræmis við samkomulag aðila. Þegar viðskiptum aðila hafi lokið í október 2019 hafi krafa stefnda vegna þessa numið 4.872.061 krónum, sem væri jafnvirði „vörubirgða“ á óseldum blómum í bókhaldi stefnda. Stefndi byggir á því að með greiðslu á mismun krafna aðila til stefnanda þann 8. nóvember 2019 hafi fengist fullnaðaruppgjör í viðskiptum aðila og að stefnandi eigi því ekki kröfu á hendur stefnda.

Stefndi bendir á að öll skilyrði skuldajafnaðar hafi verið uppfyllt þegar stefndi hafi lýst yfir skuldajöfnuði þann 4. nóvember 2019. Kröfurnar hafi verið gagnkvæmar, og sambærilegar, þ.e. annars vegar krafa um greiðslu vegna vörukaupa og hins vegar krafa um greiðslu vegna vöruskila. Þá hafi þær verið hæfar til að mætast og krafa stefnda sannanlega verið gild ásamt því að vera skýr og ótvíræð. Stefndi telur að jafnframt beri að líta til þess að kröfurnar hafi verið samrættar, þ.e. af sömu rót runnar. Þegar svo stendur á sé réttur til skuldajafnaðar ríkari en ella. Sé því ljóst að báðum kröfum aðila, þ.e. annars vegar kröfu stefnda vegna óuppgerðra vöruskila og hins vegar kröfu stefnanda vegna sölu á blómum til stefnda, hafi lokið þann 8. nóvember 2019. Stefndi standi því ekki í skuld við stefnanda og beri því að sýkna stefnda.

Stefndi telur viðbúið að stefnandi muni byggja á því, sem mótbáru gegn framangreindu, að samningssamband aðila hafi tekið breytingum eftir að stefnandi lýsti skoðun sinni á því, þann 4. mars 2019, að vöruskil stefnda gætu ekki gengið lengur og að til verðhækkunar kæmi ef því fyrirkomulagi yrði ekki breytt. Þannig hafi stefndi átt að bera áhættuna af óseldum blómum eftir þetta tímamark og eigi því ekki kröfu á hendur stefnanda vegna óuppgerðra vöruskila. Stefndi hafnar þessu alfarið, enda hafi ekkert samkomulag komist á með aðilum um breytingu á eðli viðskiptanna, og stefnandi hafi haldið áfram að afhenda blóm samkvæmt fyrra fyrirkomulagi. Ekkert liggi fyrir í málinu um að stefndi hafi fallist á slíka breytingu heldur þvert á móti taki stefndi fram í samskiptum við stefnanda að ekki hafi verið fallist á breytingu á viðskiptasambandinu. Þá hafi engin breyting orðið á viðskiptum aðila eftir tölvupóst stefnanda þann 4. mars 2019 og stefnandi áfram skráð niður vöruskil, fjarlægt óseld blóm úr verslunum stefnda og gefið út einstaka kreditreikninga. Þá beri öll samskipti aðila með sér að stefnandi hafi litið svo á að stefndi ætti enn rétt til vöruskila þrátt fyrir óskir stefnanda um að því fyrirkomulagi yrði breytt. Auk þessa sé jafnframt ljóst að stefnandi gat ekki einhliða breytt samningssambandi aðila þvert á það sem um var samið, til hagsbóta fyrir sjálfan sig á kostnað stefnda. Ljóst sé því að skilaréttur stefnda á óseldum blómum hafi varað allt þar til viðskiptasambandi aðila lauk í október 2019. Stefndi hafi eignast kröfu á hendur stefnanda vegna óuppgerðra vöruskila, sem hann síðan skuldajafnaði við kröfu stefnanda. Eftir að mismunur krafnanna var síðan greiddur þann 8. nóvember 2019 lauk skuldarsambandi aðila. Ber því að sýkna stefnda í málinu. Þá mótmælir stefndi því sem of seint fram kominni málsástæðu að líta megi á greiðslur stefnda á reikningum stefnanda sem tómlæti eða athafnaleysi á þann hátt að með því hafi stefndi samþykkt breytingar á samkomulagi aðila.

Verði ekki fallist á framangreint byggir stefndi á því til vara að hann beri að sýkna þar sem stefndi eigi gagnkröfu á hendur stefnanda til skuldajafnaðar. Til stuðnings þessu byggir stefndi á þeim sömu rökum og að framan hefur verið lýst auk eftirfarandi. Samkvæmt 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála sé stefnda heimilt að hafa uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar við kröfu stefnanda ef almennum skilyrðum fyrir skuldajöfnuði er fullnægt. Líkt og rakið hafi verið þá séu skilyrði til þess að skuldajafna kröfum aðila uppfyllt.

Þá megi af framlögðu yfirliti yfir viðskipti aðila á árinu 2019 ráða hvernig hafi farið að bera á vanefndum stefnanda á útgáfu kreditreikninga eftir mánaðamótin febrúar/mars 2019. Stefnandi hafi þannig dregið verulega úr útgáfu kreditreikninga til samræmis við vöruskil stefnda með þeim afleiðingum að „vörubirgðir“ á óseldum blómum hrönnuðust upp og krafa stefnda á hendur stefnanda vegna óafgreiddra vöruskila hækkaði. Við lok viðskipta aðila, þ.e. þegar uppgjör á viðskiptunum hafi raunverulega farið fram eða þann 8. nóvember 2019, hafi staðan verið sú að um 4.240 blómvendir, sem stefndi hafði skilað aftur til stefnanda í samræmi við vöruskilarétt sinn, voru óafgreiddir af stefnanda, þ.e. ekki höfðu verið gefnir út kreditreikningar fyrir þeim. Gagnkrafa stefnda, sem stefndi byggir á að rétt sé að skuldajafna við kröfu stefnanda, nemi andvirði þessara vöruskila. Krafan sé jafnframt hærri en stefnufjárhæð málsins. Af þeim sökum byggir stefndi á því að hann beri að sýkna af kröfum stefnanda í máli þessu.

Verði ekki fallist á framangreindar málsástæður stefnda byggir stefndi á því að krafa stefnanda sé ósönnuð og af þeim sökum beri að sýkna stefnda. Að mati stefnda verði ekki ráðið um forsögu málsins. Stefnanda hafi láðst að greina frá mikilvægum atvikum um grundvöll málsins auk þess sem stefnandi hafi ekki greint frá gagnkröfu stefnda, sem honum var fullljóst að væri fyrir hendi. Stefnandi hafi því ekki gert neina grein fyrir þeim viðskiptum og/eða samningi sem hann telur að skuld stefnda byggist á. Málið er vanreifað að þessu leyti. Stefnandi hafi auk þess ekki gert neina tilraun til þess að sanna grundvöll kröfu sinnar, t.a.m. með framlagningu kvittana frá stefnda fyrir móttöku þeirrar vöru sem málið snýr að. Stefndi hafi skorað á stefnanda, í samræmi við 2. mgr. 67. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, að leggja fram slíkar kvittanir en að öðrum kosti beri að líta svo á að stefndi hafi ekki móttekið umræddar vörur og krafa stefnanda þar með ósönnuð. Verður að mati stefnda ekki séð annað en að stefnanda hafi verið í lófa lagið að haga málatilbúnaði sínum af æskilegri nákvæmni og því beri að sýkna stefnda.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfu og samningaréttar máli sínu til stuðnings. Þá vísar stefndi til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og til meginreglna íslensks réttarfars. Málskostnaðarkrafa stefnda byggist á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Forsendur og niðurstaða:

Ekki virðist ágreiningur um það að til staðar var munnlegt samkomulag um að stefnandi afhenti blóm til sölu í verslunum stefnda, og að þau blóm sem ekki seldust á líftíma þeirra voru tekin til baka af stefnanda og/eða bakfærð með útgáfu kreditreikninga. Með þeim hætti greiddi stefndi eftir á fyrir þau blóm sem seldust. Ágreiningur málsins snýr hins vegar að því hvort samkomulaginu hafi verið breytt með þeim hætti sem stefnandi lagði til í tölvupósti til stefnda þann 4. mars 2019, að eftirleiðis skyldi stefndi sjálfur panta og kaupa blómin af stefnanda og því yrði ekki um kreditfærslu að ræða á þeim blómum sem ekki seldust.

Sú tillaga sem stefnandi setti fram í framangreindum tölvupósti fól í sér grundvallarbreytingu á gildandi samkomulagi í viðskiptum aðila og fyrirkomulagi reikningsskila sem verið hafði við lýði frá árinu 2016. Stefnandi ber sönnunarbyrðina fyrir því að tillaga hans um þá breytingu hafi verið samþykkt af hálfu stefnda.

Stefnandi byggir á því að nafngreindur innkaupastjóri stefnda hafi komið á fund á starfstöð stefnanda þann 5. mars 2019 þar sem framangreind breytingartillaga hafi verið samþykkt. Þá hafi stefndi greitt útgefna reikninga eftir útsendingu tölvupóstsins án athugasemda um að þar kæmu ekki fram kreditreikningar.

Stefndi hafnar því að tillaga stefnanda hafi verið samþykkt með einhverjum hætti. Engin breyting hafi orðið á viðskiptunum, stefnandi hafi eftir sem áður sjálfur komið með eða sent blóm í verslanir stefnda, og þá hafi stefnandi áfram skráð niður þau blóm sem ekki seldust.

Innkaupastjóri stefnda bar fyrir dómi að hann hefði aldrei komið á meintan fund á starfstöð stefnanda. Í gögnum málsins eru engar upplýsingar um að sá fundur hafi verið haldinn. Þá verður ekki af gögnum málsins séð að stefndi hafi á öðrum tíma samþykkt tillögur stefnanda um breytingu á samkomulaginu, og bera gögn málsins það fremur með sér að stefndi hafi verið að kalla eftir því að gefnir yrðu út kreditreikningar. Með sama hætti verður ekki af gögnum málsins séð að stefnandi sjálfur hafi talið að tillagan hafi verið samþykkt af hálfu stefnda. Þannig kemur til dæmis fram í tölvupósti stefnanda til stefnda þann 7. maí 2019 að stefnandi vilji helst losna undan því að taka kredit. Í tölvupósti stefnanda til stefnda þann 27. maí 2019 kemur fram: „Eruð þið eitthvað búnir að skoða hvað þið viljið gera varðandi kreditmál.“ Í tölvupósti sem stefnandi sendi á allar verslanir stefnda þann 30. júlí 2019 kemur fram: „Eins og mörg ykkar vita tökum við ekki kredit þessa dagana. Ástæðan er að við bíðum enn eftir svörum frá Samkaupum varðandi kredit.“

Í skýrslu G-kk-ef M. N-kk-ef, fyrirsvarsmanns stefnanda fyrir dóminum staðfesti hann að hafa átt fund með fyrirsvarsmönnum stefnda í september 2019. Hann gat þó ekki staðfest hvert hefði verið efni fundarins eða niðurstaða. Af gögnum málsins verður ráðið að fundirnir hafi mögulega verið tveir, og umræðuefnið hafi verið vöntun á útgáfu kreditreikninga, og fyrirsvarsmenn stefnda talið að stefnandi myndi eftir það bæta úr og gefa út kreditreikninga fyrir því sem væri uppsafnað í birgðastöðu verslana stefnda.

Með vísan til framangreinds hefur stefnandi ekki sannað að stefndi hafi samþykkt tillögu stefnanda um breytingu á því samkomulagi sem var í gildi milli aðila um sölu á blómum. Fyrirkomulag viðskiptanna hélst óbreytt að öðru leyti en því að stefnandi hætti að gefa út kreditreikninga. Þannig fór stefnandi sjálfur áfram með eða sendi blóm til verslana stefnda, og tók til baka og skráði hjá sér þau blóm sem ekki seldust. Breytir engu að mati dómsins þótt stefndi hafi greitt einhverja reikninga frá stefnanda án þess að þar kæmu fram kreditfærslur, sem stefnanda bar sjálfum að gefa út samkvæmt gildandi samkomulagi.

Afleiðing þess að ekki voru gefnir út kreditreikningar af hálfu stefnanda var sú að birgðastaða í bókhaldi stefnda jókst, þótt ljóst sé vegna eðlis vörunnar, sem á sér stuttan líftíma, að raunveruleg birgðastaða í verslunum jókst ekki að sama skapi. Stefndi byggir á því að birgðastaða í bókhaldi hans hafi við lok viðskiptanna, 8. nóvember 2019, verið 4.240 blómvendir að andvirði 4.936.422 krónur, og með greiðslu á 3.611.644 krónum til stefnanda, nemi gagnkrafa hans hærri kröfu en dómkrafa stefnanda, og því beri að sýkna.

Stefndi lagði fram yfirlit yfir birgðastöðu á óseldum blómum í verslunum sínum við lok viðskiptanna. Frá upphafi viðskipta aðila og til loka þeirra hélt stefnandi jafnframt kreditbók um óseld blóm í verslunum stefnda og voru kreditreikningar ávallt gefnir út í samræmi við það bókhald. Hafi stefnandi talið að skráð birgðastaða stefnda og sú fjárhæð sem stefndi dró frá útgefnum reikningum væri röng, þá hefði honum verið í lófa lagið að leggja fram kreditbókhald sitt og hverjar kreditfærslur hefðu átt að vera samkvæmt bókhaldi hans. Það gerði stefnandi ekki og ber hallann af því.

Með vísan til alls framangreinds verður stefndi sýknaður af kröfu stefnanda í máli þessu.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað, sem hæfilegur þykir 1.488.000 krónur að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Samkaup hf., er sýkn af kröfu stefnanda, Hverablómi ehf.

Stefnandi greiði stefnda 1.488.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf blómum. Fyrirkomulag viðskiptanna hélst óbreytt að öðru leyti en því að stefnandi hætti að gefa út kreditreikninga. Þannig fór stefnandi sjálfur áfram með eða sendi blóm til verslana stefnda, og tók til baka og skráði hjá sér þau blóm sem ekki seldust. Breytir engu að mati dómsins þótt stefndi hafi greitt einhverja reikninga frá stefnanda án þess að þar kæmu fram kreditfærslur, sem stefnanda bar sjálfum að gefa út samkvæmt gildandi samkomulagi.

Afleiðing þess að ekki voru gefnir út kreditreikningar af hálfu stefnanda var sú að birgðastaða í bókhaldi stefnda jókst, þótt ljóst sé vegna eðlis vörunnar, sem á sér stuttan líftíma, að raunveruleg birgðastaða í verslunum jókst ekki að sama skapi. Stefndi byggir á því að birgðastaða í bókhaldi hans hafi við lok viðskiptanna, 8. nóvember 2019, verið 4.240 blómvendir að andvirði 4.936.422 krónur, og með greiðslu á 3.611.644 krónum til stefnanda, nemi gagnkrafa hans hærri kröfu en dómkrafa stefnanda, og því beri að sýkna.

Stefndi lagði fram yfirlit yfir birgðastöðu á óseldum blómum í verslunum sínum við lok viðskiptanna. Frá upphafi viðskipta aðila og til loka þeirra hélt stefnandi jafnframt kreditbók um óseld blóm í verslunum stefnda og voru kreditreikningar ávallt gefnir út í samræmi við það bókhald. Hafi stefnandi talið að skráð birgðastaða stefnda og sú fjárhæð sem stefndi dró frá útgefnum reikningum væri röng, þá hefði honum verið í lófa lagið að leggja fram kreditbókhald sitt og hverjar kreditfærslur hefðu átt að vera samkvæmt bókhaldi hans. Það gerði stefnandi ekki og ber hallann af því.

Með vísan til alls framangreinds verður stefndi sýknaður af kröfu stefnanda í máli þessu.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað, sem hæfilegur þykir 1.488.000 krónur að teknu tilliti til greiðslu virðisaukaskatts.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Stefndi, Samkaup hf., er sýkn af kröfu stefnanda, Hverablómi ehf.

Stefnandi greiði stefnda 1.488.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf