E-330/2014

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 25. nóvember sl., er höfðað með áritun lögmanns stefndu á stefnu 7. mars 2014.

Stefnandi er E-kk-nf O-kk-nf V-kk-nf, kt. 000000-0000, búsettur í Svíþjóð.

Stefndu eru Pratik Kumar, kt. 000000-0000, Súlunesi 3, Garðabæ og App Dynamic ehf., kt. 000000-0000, Hlíðarsmára 2, Kópavogi.

Stefnandi krefst þess í fyrsta lagi að stefndu verði in solidum dæmd til að greiða stefnanda skaðabætur að álitum samkvæmt mati dómsins með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. september 2011 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi þess í öðru lagi að stefndu verði in solidum dæmd til að greiða stefnanda miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. september 2011 til greiðsludags.

Loks krefst stefnandi þess að stefndu verði in solidum dæmd til greiðslu málskostnaðar að mati dómsins að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Stefndu krefjast þess aðallega að dómkröfum stefnanda verði vísað frá dómi, en til vara er krafist sýknu af þeim.

Þá gera stefndu, hvor um sig, kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Krafa stefndu um frávísun málsins er hér einungis til meðferðar.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefndu verði hafnað og að stefndu verði dæmd til að greiða honum málskostnað að mati dómsins.

II.

Málsaðila greinir að verulegu leyti á um málsatvik.

Stefnandi heldur því fram að í apríl 2009 hafi stefndi P-x-x leitað aðstoðar hans við að hanna iPhone-forrit, sem þá hafi verið kallað Remote Jr, en kallist nú Remote HD. Hafi stefnandi hannað allt viðmót forritsins, skjámyndir og heildarútlit þess. Síðar hafi útlitshönnun vefsíðunnar www.remotejr.com (nú www.remotehd.com) verið í höndum stefnanda, ásamt því sem hann hafi einnig samið stærstan hluta kynningar- og hjálpartexta fyrir vefinn, sinnt kynningarmálum fyrir forritið og búið til sýningarmyndbönd um forritið og notkun þess.

Hinn 10. nóvember 2009 hafi sú útgáfa af forritinu, þar sem viðmót stefnanda hafi verið orðið hluti af forritinu, verið sett í sölu í iTunes App Store. Í þeirri útgáfu hafi stefnanda verið getið sem annars af höfundum forritsins og sérstaklega tekið fram að notendaviðmótið hafi verið endurhannað.

Af hálfu stefndu er því hins vegar haldið fram að á árinu 2008 hafi stefndi P-x-x hafið þróun á forriti, sem síðar hafi fengið nafnið Remote Jr, en forritið geri eigendum iPhone-síma kleift að stjórna borðtölvum með símanum. Forritið hafi verið í tveimur hlutum, annars vegar Remote Jr fyrir síma og hins vegar Remote Helper fyrir tölvur. Kveðst stefndi Pratik hafa þróað forritið frá grunni, þ.e. skrifað tölvukóðann, hannað grafíkina og búið til notendaviðmótið. Hinn 24. apríl 2009 hafi fyrsta opinbera útgáfa forritsins Remote Jr, útgáfa 1.3 verið sett á markað. Forritinu hafi verið mjög vel tekið og það selst vel. Stefndi P-x-x hafi því haldið áfram að þróa forritið.

Hinn 26. júní 2009 hafi önnur útgáfa forritsins komið á markað, þ.e. Remote Jr, útgáfa 2.0. Eins og áður hafi það verið stefndi P-x-x sem skrifað hafi tölvukóðann, hannað grafíkina og búið til notendaviðmótið. Nýja útgáfan hafi innihaldið fjölmargar nýjungar, en upptalning á þeim verði látin liggja á milli hluta.

Þar sem vinsældir R-x-x J-x-x hafi vaxið stöðugt hafi stefndi P-x-x ákveðið að ráða starfsmann til þess að sinna afmörkuðum verkefnum. Í byrjun ágúst 2009 hafi stefndi P-x-x ráðið stefnanda til starfa. Hlutverk stefnanda hafi verið að sjá um afmarkaða þætti varðandi Remote Jr, s.s. markaðssetningu, uppfærslu á vefsíðu, notendaþjónustu og uppfærslu á grafík og notendaviðmóti.

Í október 2009 hafi stefndi Pratik falið stefnanda að setja upp nýjan vef fyrir forritið áður en Remote Jr, útgáfa 2.2 kæmi á markað. Stefnandi hafi ekki séð sér fært að verða við því, heldur hafi hann ákveðið að fara í fimm vikna frí og hafi enn verið í fríi þegar ofangreind útgáfa 2.2 kom á markað 10. nóvember 2009. Eðli málsins samkvæmt hafi útgáfa forritsins verið mislukkuð þar sem skort hafi allan stuðning við útgáfuna, s.s. nýtt vefsvæði, markaðssetningu og samskipti við notendur. Allt hafi þetta verið verkefni sem stefnandi hafi átt að sinna.

Stefndi P-x-x kveðst hafa verið allt annað en ánægður með frammistöðu stefnanda þar sem hann hafði greitt honum að fullu í samræmi við samkomulag þeirra án þess að stefnandi skilaði umsömdu vinnuframlagi á meðan hann var í áðurgreindu fimm vikna fríi. Stefndi P-x-x hafi síðan engu sambandi náð við stefnanda í desember 2009 og hafi stefndi P-x-x því haldið áfram að sinna þeim störfum sem stefnandi átti að sinna.

Stefnandi heldur því fram að hann hafi notið lítilla sem engra tekna á meðan unnið hafi verið að þeirri útgáfu, sem komið hafi á markað 10. nóvember 2009, en þess í stað hafi verið ákveðið með munnlegum samningi við stefnda Pratik að stefnandi skyldi fá 20% hlutdeild af öllum sölutekjum, þ.e. brúttótekjum, af forritinu í iTunes App Store og öðrum miðlum á meðan höfundarframlags hans nyti við.

Í greinargerð stefndu segir hins vegar að frá fyrstu stundu hafi það legið ljóst fyrir að stefnandi eignaðist ekkert tilkall til höfundarréttar stefnda P-x-x vegna starfa stefnanda í þágu hans, enda hafi starf stefnanda ekki verið þess eðlis. Þeir hafi hins vegar orðið ásáttir um að stefnandi fengi 20% af nettó hagnaði af sölu forritsins á meðan stefnandi starfaði fyrir stefnda Pratik við Remote Jr.

Þá segir í greinargerð að stefnandi hafi alfarið starfað undir handleiðslu og á ábyrgð stefnda Pratik. Hvað varði uppfærslu stefnanda á grafík Remote Jr hafi stefndi Pratik veitt stefnanda nákvæmar leiðbeiningar og forskrift að því hvernig uppfærslu á grafík forritsins skyldi háttað. Öll vinna stefnanda hafi verið unnin eftir forskrift og á ábyrgð stefnda Pratik.

Óumdeilt er að í apríl 2010 lauk samstarfi þeirra stefnanda og stefnda P-x-x að ósk hins síðarnefnda. Kveðst stefndi P-x-x hafa sagt stefnanda upp störfum vegna óánægju með störf hans, bæði í lok árs 2009 og byrjun árs 2010, en stefnandi lýsir því sem svo að stefndi P-x-x hafi óskað eftir því að slíta samstarfinu við hann. Kveðst hann hafa gert stefnda P-x-x tilboð um fjárhagslegt uppgjör þeirra á milli vegna samstarfsslitanna og tekna af forritinu, en samkomulag hafi ekki náðst þeirra á milli. Að sögn stefnda P-x-x hafi hins vegar orðið að samkomulagi þeirra á milli að stefndi P-x-x greiddi stefnanda umsamda þóknun út apríl 2010 gegn afhendingu á gögnum sem vörðuðu forritið og voru í eigu stefnda P-x-x. Stefnandi hafi hins vegar ekki staðið við það.

Vorið 2010 kveðst stefndi P-x-x hafa tekið þá ákvörðun að næsta útgáfa af forritinu Remote Jr yrði sett á markað undir nýju nafni þar sem forritið hefði algjörlega verið endurskrifað fyrir iPad og haft að geyma fjölmarga nýja möguleika. Stefndi Pratik kveðst hafa ráðið grafískan hönnuð til þess að endurhanna útlit forritsins með það að markmiði að forritið virkaði sem best bæði á iPhone og iPad. Hönnuðurinn hafi fengið aðgang að grafík úr fyrri útgáfum forritsins ásamt öðru efni sem stefnandi hafði áður haft aðgang að. Hönnuðurinn hafi síðan skapað nýtt útlit og notendaviðmót samkvæmt fyrirmælum og leiðsögn stefnda P-x-x. Kveðst stefndi P-x-x hafa sett hið nýja forrit á markað 1. júní 2010 og hafi það fengið nafnið Remote HD.

Stefnandi bendir á að í gögnum málsins megi sjá yfirlit yfir útgáfusögu forritsins frá því að það kom fyrst á markað vorið 2009 og allt fram til síðustu útgáfu, sem gefin hafi verið út 9. desember 2010 og beri útgáfunúmerið 4.2.2. Höfundarframlag stefnanda hafi orðið hluti af forritinu, hinni seldu vöru, frá og með útgáfu 2.2, sem komið hafi út 10. nóvember 2009, en hinn 1. júní 2010 hafi forritinu verið gefið nýja heitið Remote HD og hlotið útgáfunúmerið 4.0. Þrátt fyrir breytingarnar sem fylgt hafi útgáfu 4.0 og þeim uppfærslum sem síðar hafi verið gefnar út, sé útlit forritsins nánast óbreytt og byggt á höfundarframlagi stefnanda. Forritið sé enn boðið til sölu hjá iTunes App Store. Af gögnum málsins megi og ráða að forritið hafi ýmist verið selt af stefnda Pratik, App Dynamic slf. eða App Dynamic ehf. Stefndu hafi ekki veitt upplýsingar um tekjur eða tekjutímabil hvers og eins, þrátt fyrir áskoranir þess efnis.

Í greinargerð stefndu er upplýst að stefndi P-x-x hafi selt forritið Remote Jr, útgáfu 1.3, í eigin nafni frá 24. apríl 2009 til 26. júní 2009, en þá hafi útgáfa 2.0 komið á markað. Stefndi Pratik hafi haldið áfram að selja Remote Jr, útgáfu 2.0, í eigin nafni til 10. nóvember 2009, en þá hafi útgáfa 2.2 komið á markað. Stefndi hafi einnig selt þá útgáfu í eigin nafni allt til 1. júní 2010 þegar Remote HD hafi verið sett á markað. Frá 29. júlí 2010 og þar til í janúar 2012 hafi Remote HD verið boðið til sölu af App Dynamic slf., en frá janúar 2012 til dagsins í dag hafi sala forritsins farið fram með atbeina stefnda, App Dynamic ehf.

Óumdeilt er að hinn 16. júní 2011 lét stefnandi skrá höfundarrétt sinn að forritinu í Bandaríkjunum, þ.e. höfundarrétt að útliti forritsins, eins og það hafi verið í nóvember 2009. Að sögn stefnanda njóti sá réttur verndar hér á landi.

Stefndi Pratik kveður skráningu stefnanda ná yfir notendaviðmót Remote Jr forritsins, sem hann sé sjálfur höfundur að. Skráning stefnanda beri yfirskriftina „Remote Jr - iPhone Application Design“ og séu níu verk undir þeirri skráningu. Á skráningarblaðinu fullyrði stefnandi að hann sé höfundur að hinu skráða verki. Enginn fyrirvari sé gerður við skráninguna og þá hafi stefndi ekki takmarkað höfundarrétt sinn með nokkrum hætti. Skráning stefnanda sé skýrt og ótvírætt brot á höfundarrétti stefndu. Stefnandi hafi einungis komið að uppfærslu á grafík fyrir eina útgáfu Remote Jr og hafi sú vinna verið að öllu leyti grundvölluð á fyrri grafík og þar að auki unnin samkvæmt fyrirmælum og leiðbeiningum stefnda P-x-x. Í greinargerð er upplýst að stefndi App Dynamic ehf. hafi hinn 2. september sl. höfðað dómsmál á hendur stefnanda í Bandaríkjunum til ógildingar á skráningu stefnanda og til greiðslu skaðabóta.

III.

Stefndu benda á að samkvæmt inngangskafla stefnu og fyrirkalli beinist málsókn stefnanda að Pratik Kumar og App Dynamic ehf. Stefnandi geri síðan grein fyrir aðild málsins í sérstökum kafla í stefnu sem beri fyrirsögnina „Um aðild málsins“. Þar segi stefnandi:

„Líkt og fjallað hefur verið um hefur stefndi P-x-x ýmist selt forritið persónulega eða í gegnum félög sín App dynamic slf. eða App dynamic ehf. Er því farin sú leið að stefna Pratik persónulega og App dynamic ehf. Aftur á móti hefur App dynamic slf. verið brottfellt skv. Fyrirtækjaskrá Ríkisskattstjóra, en af félagssamningi App dynamic slf verður ekki annað ráðið en að stefndi P-x-x beri ótakmarkaða ábyrgð á félaginu og er honum því einnig stefnt vegna þess félags.“

Af tilvitnuðum orðum verði ekki annað ráðið en að stefnandi sé í raun og veru að beina málssókninni bæði að stefnda Pratik persónulega og vegna App Dynamic slf., án þess að það sé tilgreint í inngangskafla eða fyrirkalli stefnunnar.

Samkvæmt félagssamningi App Dynamic slf. sé stefndi P-x-x skráður fyrir 90% eignarhlut í félaginu, en K-kvk-nf Ó-kvk-nf Ó-kk-ef fyrir 10% eignarhlut í félaginu. Í félagssamningum komi síðan fram að ábyrgð K-kvk-ef takmarkist við eignarhlut hennar í félaginu eða 10%. Síðan segi að félagsmenn ábyrgist skuldir vegna rekstrarins, einn fyrir alla og allir fyrir einn.

Eins og stefnandi hafi kosið að haga kröfugerð sinni í málinu verði að telja að stefnanda hafi borið að stefna K-kvk-þgf Ó-kvk-þgf Ó-kk-ef ásamt stefnda Pratik til þess að gæta hagsmuna sinna í málinu vegna App Dynamic slf. Þar sem stefnandi hafi ekki gætt að því beri að vísa kröfum hans frá héraðsdómi.

Þá benda stefndu á að stefnandi hafi kosið að haga kröfugerð sinni með þeim hætti að krefjast skaðabóta að álitum og miskabóta að fjárhæð 500.000 krónur in solidum úr hendi stefnda App Dynamic ehf. og stefnda P-x-x persónulega og vegna App Dynamic slf. Stefnandi kjósi að haga kröfugerð sinni með þessum hætti jafnvel þótt ekki verði betur séð en að hann telji að hin meinta bótaskylda háttsemi hafi átt sér stað á árunum 2008 til dagsins í dag.

Stefnandi geri ekki nokkra grein fyrir því í stefnu hver meintur höfundarréttur hans sé eða reyni að afmarka höfundarrétt sinn með nokkrum hætti. Stefnandi láti þar við sitja að fullyrða að stefnandi eigi rétt til skaðabóta úr hendi stefndu vegna ólögmætrar hagnýtingar á höfundarrétti hans. Stefnandi geri enga tilraun til þess að afmarka þessi ætluðu réttindi sín í stefnu og því verði ekki annað sé en að stefnandi telji sig eiga hlutdeild í öllum höfundarrétti stefndu sem hafi orðið til við forritun, hönnun og þróun á tölvuforritum stefndu, Remote Jr og Remote HD á árunum 2008 til og með 2014. Því sé harðlega mótmælt að stefnandi hafi öðlast nokkur slík réttindi á þeim örfáu mánuðum sem hann hafi starfað fyrir stefnda Pratik veturinn 2009 til 2010. Þessi vöntun á því að gera með nákvæmum hætti grein fyrir því hver ætlaður höfundarréttur hans sé, hvernig hann stofnaðist og á hvaða tímabili, leiði til þess að málatilbúnaður stefnanda verði svo óskýr að í bága fari við 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þessi óskýrleiki geri jafnframt stefndu erfitt fyrir að halda uppi vörnum í málinu, sem leiði sömuleiðis til þess að vísa beri dómkröfum stefnanda frá dómi.

Af stefnu verði ekki ráðið hvernig stefndi App Dynamic ehf., sem stofnað hafi verið árið 2012, geti borið skaðabótaábyrgð á meintu tjóni stefnanda á árunum 2009 til og með 2011. Með sama hætti verði ekki séð hvernig stefndi Pratik geti verið skaðabótaskyldur vegna atvika í rekstri App Dynamic slf., sem hafi verið stofnað í lok júlí 2010 og fellt brott í janúar 2012, og eigi að hafa átt sér stað fyrir stofnun þess og eftir að rekstri félagsins var hætt. Með sama hætti sé það illskiljanlegt hvernig stefndi P-x-x geti verið persónulega ábyrgur vegna ætlaðrar bótaskyldrar háttsemi sem eigi að hafa átt sér stað í rekstri stefnda App Dynamic ehf. á árunum 2012 til dagsins í dag.

Stefndu benda á að stefnandi geri ekki grein fyrir bótagrundvelli málsins í stefnu. Annars vegar virðist sem stefnandi byggi málssóknina á ótilgreindum skaðabótareglum utan samninga og hins vegar að stefndi P-x-x hafi brotið gegn samningi milli hans og stefnanda sem gerður hafi verið við upphaf samstarfs þeirra. Bótagrundvöllur málsins sé því óljós sem torveldar stefndu að halda uppi vörnum í málinu. Með sama hætti og áður eigi það að leiða til frávísunar málsins frá héraðsdómi.

Stefnandi verði að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni, hvert umfang tjónsins sé og hver beri skaðabótaábyrgð á því. Engin tilraun sé gerð til þess í stefnu. Af stefnu verði ekki með nokkru móti ráðið hver ætlaður höfundarréttur stefnanda sé og í hvaða forriti og útgáfu viðkomandi forrits framlag stefnanda sé að finna. Aðeins sé fullyrt að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni þar sem hann eigi höfundarrétt að forritum sem stefndi Pratik hafi skrifað frá grunni og síðan þróað áfram yfir sjö ára tímabil. Í stefnu sé ekki með nokkrum hætti gerð grein fyrir umfangi ætlaðs tjóns stefnanda. Það sé hreinlega ekkert á það minnst. Það gefi augaleið að slíkur málatilbúnaður sé í andstöðu við 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og geri stefndu nánast ómögulegt að halda uppi vörnum í málinu.

Af stefnu virðist mega ráða að stefnandi telji sig hafa verið órétti beittan af stefnda Pratik og tveimur lögaðilum, þ.e. stefnda App Dynamic ehf. og App Dynamic slf. Fyrir liggi að stefnda App Dynamic ehf. var stofnað árið 2012. Ekkert réttarsamband hafi nokkurn tímann verið á milli stefnda App Dynamic ehf. og stefnanda. Skaðabótaábyrgð stefnda App Dynamic ehf. sé ekki afmörkuð með nokkrum hætti og virðist samkvæmt stefnu meðal annars eiga að taka til ætlaðrar skaðabótaskyldrar háttsemi meðstefndu árið 2009 til og með 2011, þ.e. áður en til stefnda App Dynamic ehf. var stofnað.

Með sama hætti hafi App Dynamic slf. verið stofnað árið 2010 og lagt niður í janúar árið 2012. Engin umfjöllun sé um það í stefnu hvers vegna stefndi P-x-x sé skaðabótaskyldur vegna ætlaðrar skaðabótaskyldrar háttsemi, sem eigi að hafa átt sér stað í starfsemi félagsins á þeim árum. Hvað þá heldur að skaðabótaábyrgð Pratik vegna félagsins taki til áranna 2009 og 2012-2014, þ.e. áður en félagið var stofnað og eftir að því var slitið. Með sama hætti komi það ekki fram í stefnu hvers vegna stefndi P-x-x sé persónulega ábyrgur vegna ætlaðrar skaðabótaskyldrar háttsemi sem eigi að hafa átt sér stað í einkahlutafélagi sem hann hafi verið í forsvari fyrir á árunum 2012-2014.

Kjarni málsins sé eftirfarandi: Stefnandi hafi kosið að haga kröfugerð sinni með þeim hætti að krefjast skaða- og miskabóta in solidum úr hendi tveggja aðila vegna ætlaðrar skaðabótaskyldrar háttsemi þriggja aðila, þ.e. einstaklings og tveggja lögpersóna, á árunum 2008 til og með 2014. Stefnandi greini ekki með nokkrum hætti á milli þessara aðila í stefnu. Hvorki varðandi það hver hin ætlaða bótaskylda háttsemi hvers og eins hafi verið eða hvenær hún hafi átt sér stað. Með sama hætti verði ekki ráðið með skýrum hætti af stefnu á hvaða bótagrundvelli málssóknin sé reist gagnvart framangreindum aðilum, þ.e. hvort stefnandi sækji málið á grundvelli skaðabótareglna innan eða utan samninga, á grundvelli sakarreglunnar, vinnuveitandaábyrgðar o.s.frv. Með sama hætti sé skaða- og miskabótakröfu stefnanda ekki markaður neinn tími. Kröfugerðin sé því svo óviss og óljós að dómur verði ekki lagður á hana.

Slík kröfugerð sé í andstöðu við 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og leiði til þess að vísa beri málinu frá héraðsdómi.

Stefnandi kveður kröfugerð sína í málinu um bætur að álitum byggjast á 2. mgr. 56. gr. höfundalaga nr. 73/1972, þar sem mælt sé fyrir um heimild til að ákveða bætur að álitum vegna brota á lögunum. Stefndu hafi brotið á höfundarrétti stefnanda og valdið honum tjóni. Þá kveður stefnandi óþarft að afmarka hina bótaskyldu háttsemi í tíma þar sem stefndu séu skyldir aðilar, þ.e. stefnda App Dynamic ehf. sé í eigu stefnda Pratik.

Eins og fram komi í b-lið 59. gr. höfundalaga sitji yfirleitt sá, sem brjóti gegn höfundarrétti, á þeim gögnum sem þurfi til að staðreyna brotið og tjónið sem af því hafi hlotist. Sönnunarstaða þess, sem verði fyrir tjóni vegna brota á höfundarrétti, sé því oft erfið. Í höfundalögum sé því gert ráð fyrir því að í þeim tilvikum, sem ekki verði færðar sönnur á tjónið eða hagnaðinn, skuli bætur dæmdar að álitum eftir mati dómara hverju sinni. Fram komi í athugasemdum með frumvarpi til laga um breytingu á höfundalögunum, sem breyttu m.a. 56. gr. laganna, að reglan um bætur að álitum styðjist að nokkru leyti við dómaframkvæmd.

Þá bendir stefnandi á að samkvæmt gögnum málsins hafi stefndi Pratik borið ótakmarkaða ábyrgð á App Dynamic slf. á því tímabili sem reksturinn var í höndum þess félags. Höfundarréttarframlag stefnanda sé frá 10. nóvember 2009.

Stefnandi kveður bætur á grundvelli höfundalaga vera bætur utan samninga. Um sé að ræða saknæmt frávik frá ákvæðum laganna. Hin bótaskylda háttsemi sé fólgin í því að nýta sér höfundarverk stefnanda án þess að greiða fyrir höfundarréttinn. Stefndu eigi að vera ljóst á hvaða tímabili hvor þeirra nýtti sér höfundarverk stefnanda. Kveður stefnandi stefnda P-x-x hafa með ólögmætum og saknæmum hætti eignað sér höfundarverk stefnanda.

Viðurkennt sé í skaðabótarétti að þegar fleiri en einn hafi valdið tjóni og ekki sé ljóst hver þáttur hvers um sig er í tjóninu sé heimilt að krefja þá sem ábyrgð bera á tjóninu um bætur in solidum. Ekkert sé því hins vegar til fyrirstöðu að dómari dæmi hvern og einn sérstaklega til greiðslu bóta ef svo beri undir. Ekkert mæli því gegn því í málinu að stefndi P-x-x verði dæmdur til að greiða stefnanda bætur vegna tiltekins tímabils, en stefndi App Dynamic ehf. vegna annars tímabils.

IV.

Í máli þessu krefst stefnandi annars vegar skaðabóta að álitum samkvæmt mati dómsins og hins vegar miskabóta að fjárhæð 500.000 krónur, hvort tveggja úr hendi stefndu in solidum, og í báðum tilvikum með dráttarvöxtum frá 30. september 2011 til greiðsludags.

Stefnandi kveður kröfugerð sína um skaðabætur að álitum byggjast á 2. mgr. 56. gr. höfundalaga nr. 73/1972 þar sem mælt sé fyrir um að heimilt sé að ákveða bætur að álitum úr hendi hins brotlega verði ekki færðar sönnur á tjón brotaþola.

Í 2. mgr. 56. gr. höfundalaga segir að við ákvörðun bóta vegna brota á lögunum skuli ekki eingöngu miða við það beina fjárhagstjón sem höfundur eða annar rétthafi hafi orðið fyrir, heldur beri einnig að líta til þess fjárhagslega hagnaðar sem hinn brotlegi hafi haft af brotinu. Verði ekki færðar sönnur á tjón brotaþola eða hagnað hins brotlega skuli ákveða bætur að álitum hverju sinni.

Í athugasemdum við ákvæðið í frumvarpi til laga um breytingu á höfundalögum kemur fram um þetta atriði að ekki hafi þótt fært að lögfesta nánari viðmiðunarreglur um ákvörðun bótafjárhæðar vegna brota á lögunum. Þá segir að eðlilegt væri þó að í framkvæmd yrði miðað við hæfilegt endurgjald, eins og samið hefði verið fyrir fram um not höfundarverks eða annarra þeirra framlaga sem njóti höfundarréttarverndar, að viðbættu álagi vegna frekara tjóns brotaþola eða hagnaðar hins brotlega. Ef ekki reyndist unnt að færa sönnur á það um hve háar fjárhæðir væri þar að ræða gæti þrautalendingin orðið sú að bæta við endurgjaldið jafnháu andlagi þannig að bæturnar næmu alls tvöföldu endurgjaldi fyrir lögmæt not.

Til þess að bætur verði dæmdar að álitum þarf samkvæmt framangreindu að sýna fram á að bótagrundvöllur sé fyrir hendi og að bótakrefjandi hafi orðið fyrir tjóni. Í gögnum málsins kemur fram að stefnandi hefur skráð höfundarrétt sinn að forritinu í Bandaríkjunum, þ.e. að útliti forritsins eins og það var í nóvember 2009. Í málinu er m.a. deilt um framlag stefnanda til forritsins í núverandi útgáfu, þ.e. Remote HD og höfundarrétt hans að því. Engar sérfræðiskýrslur eða matsgerðir liggja frammi í málinu um framlag stefnanda til verksins. Þá hefur stefnandi ekki gert nokkurn reka að því að leiða í ljós umfang tjóns síns vegna ætlaðra brota stefndu á höfundarrétti hans eða eftir atvikum hagnað þeirra af brotinu, t.d. með matsgerð dómkvaddra matsmanna.

Í d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamálalaga segir að í stefnu skuli greina svo glöggt sem verða megi dómkröfur stefnanda, svo sem fjárhæð kröfu í krónum, viðurkenningu á tilteknum réttindum, ákvörðun á eða lausn undan tiltekinni skyldu o.s.frv. Meginreglan er því sú að ef stefnandi hyggst t.d. höfða mál um skyldu stefnda til að greiða sér peningaupphæð verður hann að gera kröfu um tiltekna upphæð í stefnu. Í ákvæðinu er hins vegar gerð sú undantekning frá meginreglunni að í stefnu megi krefjast bóta fyrir tiltekið skaðaverk án þess að greina frá fjárhæð bótakröfu, ef enn er óvíst um hana. Um er að ræða undantekningarreglu, sem ber samkvæmt almennum túlkunarreglum að skýra þröngt. Samkvæmt fræðiritum er tilgangur reglunnar sá að mæta þörfum þess, sem telur sig eiga skaðabótakröfu án þess að honum sé enn fært að finna fjárhæð hennar, til dæmis vegna þess að afleiðingar bótaskylds verknaðar hafa ekki komið fram til fullnaðar, og hætta er á fyrningu kröfunnar eða sambærilegum réttarspjöllum ef mál verður ekki höfðað þá þegar.

Með vísan til alls þess sem að framan greinir verður ekki fallist á að áðurnefnd undantekningarregla eigi við í málinu, enda verður talið að stefnandi hafi átt þess kost að setja fram í stefnu kröfu um tiltekna fjárhæð á grundvelli gagna málsins, sérfræðiskýrslna eða matsgerðar dómkvaddra matsmanna. Það gerði stefnandi ekki og telst skaðabótakrafa hans, eins og hún er sett fram í stefnu, svo óskýr að vísa beri henni frá dómi.

Í málinu beinir stefnandi kröfum sínum að stefnda P-x-x K-x-x og A-x-x D-e-x og krefst bóta úr hendi þeirra in solidum. Í stefnu er tiltekið að stefndi Pratik hafi ýmis selt forritið persónulega eða í gegnum félög sín App Dynamic slf. eða App Dynamic ehf., en fyrrnefnda félagið hafi verið lagt niður. Þar sem stefndi Pratik hafi borið ótakmarkaða ábyrgð á því félagi sé honum því einnig stefnt vegna þess félags.

Í greinargerð kemur fram að sala á forritinu fór fram í nafni samlagsfélagsins frá 29. júlí 2010 og fram í janúar 2012, en þá hafi App Dynamic ehf. tekið við sölu á forritinu. Ekkert er vikið að því í stefnu hvernig staðið var að því að einkahlutafélagið yfirtók reksturinn sem áður var á hendi samlagsfélagsins. Af stefnu verður hins vegar ekki annað ráðið en að stefnda Pratik sé stefnt vegna háttsemi sem átti sér stað á meðan reksturinn var á hendi samlagsfélagsins. Samkvæmt félagssamningi fyrir samlagsfélagið var eignarhluti stefnda Pratik í félaginu 90%, en 10% eignarhluti var í eigu K-kvk-ef Ó-kk-ef Ó-kk-ef. Úr því að stefnandi beinir kröfum sínum að stefnda Pratik sérstaklega vegna starfsemi samlagsfélagsins bar honum að stefna K-kvk-þgf Ó-kvk-þgf einnig vegna þess, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Eins og áður greinir krefst stefnandi bóta úr hendi stefndu in solidum vegna þeirra tekna sem hann hafi orðið af frá því að umrætt forrit var sett í sölu 10. nóvember 2009 með hans höfundarframlagi. Þó kemur fram í stefnu að stefnandi fékk greitt fyrir framlag sitt í samræmi við samkomulag hans og stefnda Pratik til og með janúar 2010. Ekki þykir því ljóst í stefnu frá hvaða tímamarki stefnandi krefst bóta úr hendi stefndu. Þá liggur ekki skýrt fyrir á hvaða bótagrundvelli stefnandi byggir mál sitt. Annars vegar byggir hann á bótareglum höfundalaga, þ.e. skaðabótareglum utan samninga, en hins vegar vísar stefnandi til þess að stefndi P-x-x hafi brotið gegn samningi hans og stefnanda. Þá er ekki gerð nægjanleg grein fyrir aðild stefndu að málinu og bótaábyrgð þeirra. Þannig er engin grein gerð fyrir því í stefnu hvernig stefnda App Dynamic ehf., sem stofnað var árið 2012, geti borið skaðabótaábyrgð á ætluðu tjóni stefnanda áður en til félagsins var stofnað eða hvernig stefndi Pratik geti borið persónulega ábyrgð á ætlaðri bótaskyldri háttsemi í rekstri stefnda App Dynamic ehf. frá stofnun þess til dagsins í dag.

Auk framangreinds þykir á það skorta í stefnu að gerð sé grein fyrir því í hverju framlag stefnanda var fólgið við hönnun og gerð forritsins og er látið við það sitja að vísa þar um til gagna málsins. Kemur þannig ekki skýrt fram í stefnu hver þau réttindi stefnanda eru, sem hann telur varin af ákvæðum höfundalaga, og sem hann telur að stefndu hafi nýtt sér með ólögmætum og saknæmum hætti.

Með hliðsjón af öllu framangreindu þykir kröfugerð stefnanda svo óskýr og málatilbúnaður hans í heild sinni svo óljós og vanreifaður að vísa beri málinu frá dómi.

Með hliðsjón af málsúrslitum er stefnanda gert að greiða stefndu 300.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, E-kk-nf O-kk-nf V-kk-nf, greiði stefndu, Pratik Kumar og App Dynamic ehf., 300.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir,

í Héraðsdómi Reykjaness, 17. desember 2014,