E-432/2014

Mál þetta, sem var dómtekið 22. október sl., var höfðað 24. janúar sl.

Stefnandi er Turbomeca Germany GmbH, Borsteler Chaussee 43, 22453 Hamborg í Þýskalandi.

Stefndi er Vesturflug ehf./BWM Blue West Helicopters Ltd., Skýli eitt, Reykjavíkurflugvelli í Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 89.584,63 evrur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6 gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 7.411,80 evrum frá 26. maí 2012 til 21. janúar 2013, en þá af 89.584,63 evrum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun þann 21. október 2013 að fjárhæð 331,20 evrur. Þess er krafist að dæmt verði að dráttarvextir leggist við höfuðstól kröfu og málskostnaðar á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 12 mánuðum eftir upphafsdaga vaxtanna. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar. Til vara krefst hann þess að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar og málskostnaður verði látinn falla niður.

I

Stefnandi selur þyrlur og varahluti í þyrlur. Stefndi rekur þyrluþjónustu og eru þyrlur hans búnar hreyflum af Turbomeca gerð sem stefnandi framleiðir. Á árinu 2011 var þess farið á leit við þá sem nota Turbomeca hreyfla að skipt yrði um „module“ í hreyflunum, svokallað TU 347 og TU 355. Í framhaldi af því kom starfsmaður stefnanda til stefnda og framkvæmdi viðgerðina.

Stefnandi gaf út tvo reikninga til stefnda, sem gefnir eru út á BlueWest Helicopters, sem er erlent aukaheiti stefnda samkvæmt hlutafélagaskrá. Annars vegar nr. 2555556354, að fjárhæð 7.411,80 evrur, dags. 26. apríl 2014 og hins vegar reikning nr. 2555558551, að fjárhæð 141.677,28 evrur, dags. 21. desember 2012, en stefnda er stefnt til að greiða eftirstöðvar hans að fjárhæð 82.172,83 evrur. Stefnufjárhæðin er því samtals 89.584,63 evrur. Stefnda var sent innheimtuviðvörunarbréf lögmanns stefnanda 14. ágúst 2013 og innheimtubréf lögmanns 26. ágúst 2013. Þann 21. október 2013 greiddi stefndi 331,20 evrur inn á skuldina.

II

Stefnandi byggir kröfu sína á framangreindum reikningum. Hann kveðst vísa til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um ábyrgð manna á skuldbindingum sínum. Stefnandi styðji kröfur um dráttarvexti og vaxtavexti við III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað styðjist við 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Varðandi varnarþing sé byggt á 3. tölulið 36. gr. laga nr. 91/1991.

III

Stefndi kveðst hafa fengið tilboð í viðgerðarkostnað hjá stefnanda sem hafi hljóðað upp á viðgerð TU 355 að fjárhæð 8.147,17 evrur og viðgerð TU 347 að fjárhæð 150.000 evrur, en með afslætti frá framleiðanda að fjárhæð 60.000 evrur, eða viðgerðarkostnaður að fjárhæð 90.000 evrur, en með afslætti að fjárhæð 60.000 evrur, samtals 30.000 evrur.

Stefndi hafi ákveðið að taka síðasta kostinn og hafi því átt að greiða 8.147,17 evrur annars vegar og hins vegar 30.000 evrur. Hann hafi greitt vegna verksins 11.900,89 evrur 7. janúar 2013, 11.900,89 evrur 15. febrúar 2013, 11.900,89 evrur 18. mars 2013, 11.900,89 evrur 26. apríl 2013 og 11.900,89 evrur 21. maí 2013. Þá hafi stefndi boðið fram til uppgjörs tvo varahluti, þ.e. með partanúmer 9550176020, Igniter Box, að verðmæti 3.705,90 evrur hvor, eða samtals að verðmæti 7.411,80 evrur, en stefndi hafi skilarétt á þeim. Samkvæmt þessu hafi stefndi greitt stefnanda samtals 59.504,45 evrur. Hann eigi því inneign hjá stefnanda miðað við þau tilboð sem hann hafi samþykkt.

Greiðsla samkvæmt framangreindum tilboðum stefnanda hafi átt að vera að fjárhæð 38.147,17 evrur. Það hafi stefndi greitt og gott betur. Því beri að sýkna hann af kröfum stefnanda og dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað. Því til viðbótar beri að taka með verðmæti framangreindra varahluta að fjárhæð 7.411,80 evrur.

Vaxtakröfu stefnanda sé sérstaklega mótmælt. Engin heimild sé til að krefja stefnda um dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Takist stefnanda að sýna fram á að honum beri frekari greiðslur, vegna verka í þágu stefnda, en þegar hafi verið reiddar af hendi á grundvelli tilboða og samninga aðila, sé þess krafist til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar og að stefndi verði einungis dæmdur til að greiða stefnanda slíka fjárhæð. Málskostnaður verði þá felldur niður.

IV

Málsaðilar deila um tvo reikninga. Annar reikningurinn er vegna aukahluta í þyrluhreyfla en hinn vegna viðgerðar á hreyflum. Stefndi hefur greitt hluta reikninganna, en krefst sýknu vegna eftirstöðvanna. Ber hann því við að hann hafi fengið tilboð í viðgerðarkostnaðinn og þegar greitt meira en honum hafi borið samkvæmt því. Þá kveðst hann hafa boðið fram skil á varahlutum, en hann eigi skilarétt.

Lögmaður stefnda vísaði til þess í málflutningi að ekki væri unnt að skilja af gögnum málsins hvort um tilboð væri að ræða eða ekki, en gögnin væru á ensku og hefðu ekki verið þýdd. Hann hefði skorað á stefnanda í greinargerð að þýða skjölin. Þyrfti því að taka til athugunar hvort vísa ætti málinu frá af þeim sökum. Í þinghaldi í máli þessu 10. júní sl. bókaði dómari að hann teldi ekki þörf á því að þýða skjöl sem hefðu verið lögð fram í málinu á ensku, sbr. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 91/1991. Ekki voru gerðar athugasemdir við þetta af hálfu aðila. Þá er til þess að líta að stefndi átti í samskiptum við stefnanda á ensku og hefur sjálfur lagt fram gögn á ensku sem hann byggir á í málinu. Verður málinu því ekki vísað frá af þessum sökum.

Framkvæmdastjóri stefnda, S-kk-nf K-kk-nf, gaf skýslu fyrir dómi. Hann lýsti því að stefndi þyrfti að hlýta fyrirmælum stefnanda um skipti á búnaði í hreyflum frá þeim. Stefnandi hafi sent mann í verkið og stefnda hafi verið gefinn upp ákveðinn kostnaður við verkið. Hluturinn hafi verið tekinn út og skoðaður. Þegar hafi átt að setja hann saman aftur hafi komið upp ágreiningur á milli þýskrar og franskrar deildar stefnanda. Franska deildin hafi ekki viljað að hluturinn færi í aftur en þýska deildin hafi talið það ganga. Þetta hafi endað með því að kostnaður stefnda hafi hækkað verulega umfram það sem hann hafi samþykkt. Stefndi hafi einnig pantað varahluti frá stefnanda sem hann hafi viljað skila upp í skuldina. Stefnandi hafi hins vegar neitað að taka við varahlutunum. Spurður um framlögð tölvupóstsamskipti við stefnanda kvaðst vitnið hafa svarað tölvupósti og hafið greiðslur áður en hann hafi áttað sig á afslættinum og því að stefnandi hefði ekki staðið við uppgefið verð. Hann hafi ekki samþykkt kröfu stefnanda með þessum samskiptum.

Lögmaður stefnda vísaði til þess í málflutningi að í málinu ætti að byggja á 2. mgr. 50. gr., sbr. 2. mgr. 48. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, við túlkun á aðilaskýrslu stefnda, þar sem skorað hefði verið á fyrirsvarsmann stefnanda að gefa skýrslu í málinu en hann hefði ekki orðið við því. Framangreind lagaákvæði eiga ekki við í máli þessu. Skýrslur þær sem stefndi óskaði eftir virðast vera teknar af starfsmönnum stefnanda, en ekki fyrirsvarsmönnum. Þá gaf dómari ekki út kvaðningu til viðkomandi um að mæta fyrir dóminn og stefnandi gerði heldur ekki kröfu um það.

Stefndi hefur lagt fram tvö skjöl um þau tilboð sem hann hafi fengið frá stefnanda að fjárhæð 8.147,17 evrur og 30.000 evrur. Í fyrra skjalinu er um að ræða tilboð vegna „T2 turbine disc“ að fjárhæð 8.147,17 evrur. Fram kemur í tilboðinu að það renni út 14. september 2011. Reikningar stefnanda eru dagsettir í apríl og desember 2012. Hvorugur þeirra reikninga er fyrir „T2 turbine disc“. Stefndi hefur ekki fært sönnur á að tilboð þetta tengist framangreindum reikningum.

Síðara tilboðið sem stefndi vísar til kemur fram í tölvupósti, dags. 1. nóvember 2012. Í honum er að finna það sem stefnandi kallar „budgetary repair estimate“ fyrir viðgerð á Arriel 1, en síðari reikningur stefnanda sem upphaflega var að fjárhæð 141.677,28 evrur lýtur að því. Þar kemur fram að stefnandi geti boðið „an average budgetary repair price of approximately“ 90.000 evrur. Þá segir að „std. repair price“ fyrir Arriel 1 sé 150.000 evrur en „estimated discount thanks to commercial policy“ sé 60.000 evrur. Þá er í lok skjalsins að finna rauðlitaðan fyrirvara um að upplýsingarnar séu eingöngu „for budgetary purpose“. Nákvæmt verð ráðist af stöðu hlutarins þegar hann hafi verið tekinn úr og skoðaður. Af framangreindu þykir skýrt að um áætlun af hálfu stefnanda hafi verið að ræða, en ekki fast verðtilboð. Áætlunin ber með sér að hljóða upp á 90.000 evrur sem reiknaðar hafi verið þannig út að venjulegt verð væri 150.000 evrur en frá dragist afsláttur að fjárhæð 60.000 evrur. Þá komu engin andmæli fram af hálfu stefnda vegna fjárhæðar reikningsins fyrr en í greinargerð máls þessa, einungis ósk um greiðslufrest.

Fyrri reikningur stefnanda, að fjárhæð 7.411,80 evrur frá 26. apríl 2012, er vegna tveggja aukahluta sem stefndi hefur staðfest að hafa pantað og fengið afhenta. Hann kveðst hins vegar hafa óskað þess að mega skila þeim, en því hafi verið hafnað. Í framlögðum tölvupóstsamskiptum aðila kemur fram að stefndi bar því við 8. apríl 2013 að hann hafi talið að þessum hlutum hefði verið skilað. Hann fékk þau svör að stefnandi kannaðist ekki við að hafa fengið neina hluti til baka og var stefndi ítrekað beðinn um „tracking number“ til þess að hægt væri að kanna málið, en að öðrum kosti verði litið svo á að málinu væri lokið. Það var svo ekki fyrr en 1. júlí sama ár sem stefndi svaraði því til að hann vildi skila öðrum hlutnum til baka. Umbúðirnar hafi verið rofnar, en hluturinn hafi ekki verið notaður. Stefnandi hafnaði því að taka aukahlutinn til baka. Stefndi hefur ekki vísað til þess á hvaða grundvelli hann eigi skilarétt á framangreindum aukahlutum. Þegar hann fór fram á skil við stefnanda voru liðnir um 14 mánuðir frá útgáfu reikningsins og ósk hans laut einungis að öðrum aukahlutnum. Með hliðsjón af framangreindu þykir stefndi hafa sýnt af sér slíkt tómlæti að stefnanda verði ekki gert að sætta sig við að taka aftur við vörunni.

Stefndi hefur vísað til greiðslna til stefnanda, samtals að fjárhæð 59.504,45 evrur. Óumdeilt er að stefndi innti þessar greiðslur af hendi samkvæmt greiðsluáætlun sem hann gekkst undir og hefur verið tekið tillit til þeirra við framsetningu kröfu stefnanda.

Stefndi andmælir dráttarvaxtakröfu stefnanda á þeim grundvelli að honum sé ekki heimilt að krefjast vaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Með gildistöku laga nr. 38/2001 var sérregla 11. gr. þágildandi vaxtalaga nr. 25/1987, um dráttarvexti af peningakröfum í erlendri mynt, afnumin. Í athugasemdum með frumvarpi því er varð að lögum nr. 38/2001 kemur fram að framvegis fari um dráttarvexti af slíkum kröfum eftir almennum reglum. Ljóst er því að lögin heimila að dráttarvextir samkvæmt 1. mgr. 6. gr. leggist á kröfur í erlendri mynt. Stefndi hefur ekki haldið því fram að reglur alþjóðlegs einkamálaréttar leiði til annarrar niðurstöðu eða rökstutt með öðrum hætti hvers vegna ákvæði laga nr. 38/2001 eigi ekki við.

Rétt stefnanda til höfuðstólsfærslu dráttarvaxta á 12 mánaða fresti má leiða beint af ákvæðum 12. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Það er því óþarft að kveða á um slíka höfuðstólsfærslu í dómsorði.

Með hliðsjón af öllu framangreindu verður aðal- og varakröfu stefnda hafnað og fallist á kröfu stefnanda eins og hún er fram sett.

Stefndi verður, með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 krónur.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Vesturflug ehf., greiði stefnanda, Turbomeca Germany GmbH, 89.584,63 evrur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 7.411,80 evrum frá 26. maí 2012 til 21. janúar 2013, en þá af 89.584,63 evrum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 21. október 2013 að fjárhæð 331,20 evrur.

Stefndi greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað.