X-7/2012

Með beiðni til Héraðsdóms Reykjaness, dagsettri 16. maí sl., sem móttekin var sama dag, krefst skiptastjóri þrotabús Costa ehf., kt. […], þess á grundvelli 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. að varnaraðila, B-kk-þgf Þ-kk-þgf J-kk-þgf, kt. […], verði með úrskurði gert að afhenda skiptastjóra þb. Costa ehf. allar eigur félagsins eins og þær eru tilgreindar í beiðninni.

Varnaraðili krefst þess að kröfu sóknaraðila verði hafnað. Þá er krafist málskostnaðar.

Krafa sóknaraðila var tekin fyrir á dómþingi 8. júní 2012. Þar reis ágreiningur um kröfuna og var farið með hann samkvæmt 170. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var málið munnlega flutt 12. júní sl. og tekið til úrskurðar að því loknu.

I

Sóknaraðili lýsir málsatvikum þannig að 3. maí 2012 hafi bú Costa ehf. verið tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness og S-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómslögmaður skipuð skiptastjóri þrotabúsins. Skiptastjóri hafi samdægurs hafist handa í samræmi við XIV kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Starfsstöð hins gjaldþrota félags hafi verið heimsótt 4. maí sl. og þar fundist margar þær eignir sem skráðar eru eignir félagsins samkvæmt tiltækum skattframtölum og ársreikningum. Á staðnum hafi skiptastjóri rætt við varnaraðila, B-kk-þf Þ-kk-þf J-kk-þf, sem sé eini skráði stjórnarmaður Costa ehf., ásamt því að vera einn í framkvæmdastjórn félagsins. Farið hafi verið yfir eignir félagsins samkvæmt þeim gögnum sem skiptastjóri hafi haft undir höndum og hafi varnaraðili kannast við að umræddar eignir væru í eigu hins gjaldþrota félags en hafi þó viljað leita leiða til að halda þeim til að skaða ekki rekstur annarra félaga sem hann væri í forsvari fyrir. Samkomulag hafi orðið á milli varnaraðila og skiptastjóra um að honum yrði veittur frestur til kl 16:00 mánudaginn 7. maí sl. til að leggja tryggingu inn á fjárvörslureikning skiptastjóra, ella væri skiptastjóra nauðsynlegt að gera eignir Costa ehf. upptækar.

Varnaraðili hafi mætt til skýrslutöku hjá skiptastjóra 7. maí sl. ásamt Ú-kk-þgf G-kk-þgf fyrrum stjórnarformanni félagsins. Farið hafi verið yfir aðdraganda að gjaldþroti félagsins og rekstur þann sem félagið hafi haft með höndum. Þá hafi varnaraðili reynt að gera grein fyrir því í höndum hverra þær tölvur væru sem teldust eign þrotabúsins en væru ekki staðsettar á starfsstöð félagsins að Bæjarlind 2 í Kópavogi. Rætt hafi verið við varnaraðila um að skiptastjóri yrði að taka í sína vörslu tölvubúnað og önnur fjárhagsleg verðmæti í eigu félagsins, en þó yrði varnaraðila gefinn kostur á að velja úr þann búnað sem hann teldi sig nauðsynlega þurfa á að halda og hafi skiptastjóri verið tilbúinn til þess að skoða leigu á slíkum búnaði.

Í stað þess að afhenda skiptastjóra umbeðin gögn í eigu þb. Costa ehf. hafi samstarfskona varnaraðila komið að máli við starfsmann skiptastjóra og sagt að þrotabúið ætti ekki nein tæki lengur. Arðvis hf. hafi keypt þau öll á árinu 2011. Því til sönnunar hafi hún afhent lista sem sagður var úr fjárhagsbókhaldi Arðvis hf. og nefnist keypt á árinu. Hafi listinn að geyma upptalningu á flestum þeim hlutum sem skiptastjóri hafi óskað eftir að fá afhent úr þb. Costa ehf. ásamt dagsetningum og upphæðum. Flest tækin séu sögð keypt í desember 2011, en upphæðir á þessum lista stemmi ekki við greiðslur inn á bankareikninga Costa ehf. Ekki væri að sjá að þessar eignir hafi verið seldar frá félaginu. Hafi skiptastjóri því samdægurs sent áskorun um afhendingu eigna á lögheimili og þekkt aðsetur varnaraðila þar sem honum hafi verið veittur frestur til föstudagsins 11. maí 2012 til að verða við áskoruninni, að öðrum kosti væri skiptastjóra nauðsynlegt að leita atbeina Héraðsdóms Reykjaness með kröfu um að héraðsdómari kveði upp aðfararhæfan úrskurð um skyldu varnaraðila til að láta eignir félagsins af hendi. Hafi varnaraðili ekki orðið við áskorun skiptastjóra.

Meðal þeirra eigna sem krafist sé að úrskurður um skyldu til afhendingar á séu eftirtalin tæki sem skráð séu eign Costa ehf. samkvæmt skattframtali félagsins 2011:

MacBook Pro 2.66GHz/4GB 17‘ HP Color Laser Jet CP2025 Litageislaprentari

MacBook Pro 2.4GHz/2 GB Heimaljósastúdío Interfit

Mac Pro 2x2.26GHz Quad-CoreCurrent Go ProVision Kit Euro Ljósmyndavörur

27' iMac MB953 Talva APC Net Shelter

Mac mini 2.53GHz Sever Apple 30' Cinema Display HP

iMac 27'2.66 Hz Quad 4G. LG 50' Sjónvarp.

Intel Core i5 750 Lyunfield 2.66 GHz Tússtöflur

Toshiba Satellite Pro L350ö267 fartölva W7 Minni og örgjövi

iMac 27'3.06 GHz 4G 1TB. Tölva Linsa EF28-135mm Canon Speedlight 580 Ex

OptiPlex 380 borðtölva Kingston 4GB fyrir PowerEdge

iMac 21.5'3.06 GHz QNAP TS-809 Rack Pro NAS Server

OptiPlex 780 turntölva Danfoss kælispenna

Studio 1558 fartölva Loftræstikerfi 1 M.T 1500 lonizer

Bókhaldsgögn félagsins Eignarhlutur í Kjarna gagnaveitu ehf.

Gagnkvæmir samningar

II

Varnaraðili kveðst mótmæla málsatvikalýsingu sóknaraðila. Hafi varnaraðili verið fyrirsvarsmaður Costa ehf., sem tekið hafi verið til gjaldþrotaskipta. Varnaraðili hafi þá átt um helmingshlut í félaginu. Félagið hafi unnið í verktöku fyrir annað félag sem heiti Arðvis hf. Costa ehf. hafi verið með starfsstöð að Bæjarlind 2, Kópavogi á sama stað og Arðvis hf. Hafi samningur verið í gildi milli félaganna sem undirritaður hafi verið 23. júlí 2010. Ekki hafi verið um hefðbundinn verktakasamning að ræða milli aðila, þar sem verkkaupi hafi átt að útvega ýmislegt fyrir verktaka til að vinna verkið. Átti verktaki einnig að greiða húsaleigu til verkkaupa, en við gjaldþrotið hafi húsaleiguskuld verktaka við verkkaupa verið orðin veruleg. Viðskiptum félaganna hafi í grófum dráttum verið hagað þannig að Costa ehf. hafi fengið greitt frá Arðvis hf. fyrir þau verkefni sem félagið hafi unnið í þágu þess síðarnefnda. Tekjur Costa ehf. hafi árið 2010 numið um 18 milljónum króna og sé hluti af því vegna sölu á tækjabúnaði. Árið 2011 hafi Costa ehf. glímt við rekstrarerfiðleika og hafi svo farið að Arðvis hf. hafi þurft að taka yfir þau verkefni sem Costa ehf. hafi unnið að til að halda verkefnunum áfram. Hafi starfsfólki Costa ehf. verið sagt upp og tækjabúnaður seldur til Arðvis hf. Hafi reikningar verið gefnir út vegna þessara viðskipta. Bankayfirlit, sem skiptastjóri hafi aðgang að og hafi skoðað, sýni að Arðvis hf. hafi greitt Costa ehf. verulega fjármuni vegna þessa allt fram til apríl 2012, eftir að Arðvis hf. hafi tekið verkin yfir. Costa ehf. hafi svo verið úrskurðað gjaldþrota í maí 2012 vegna vanskila á lífeyrisgreiðslum starfsmanna.

Þá kveðst varnaraðili mótmæla því sem fram komi í kröfu sóknaraðila, að varnaraðili hafi við heimsókn skiptastjóra þb. Costa ehf. 4. maí sl. kannast við að þær eignir, sem vísað sé til í kröfu hans, hafi verið í eigu sóknaraðila. Slíkt komi ekki fram í skýrslu skiptastjóra eða öðrum gögnum málsins. Því sé einnig mótmælt að varnaraðili hafi gert samkomulag við skiptastjóra um afhendingu þessara eigna eða leigu þessara muna. Þeim upplýsingum hafi þvert á móti verið komið á framfæri við skiptastjóra að munirnir væru ekki lengur í eigu þrotabúsins. Þeir hafi verið seldir og Costa ehf. fengið greitt fyrir þá. Þrátt fyrir það hafi sóknaraðili krafist afhendingar tiltekinna muna af varnaraðila og sé því mótmælt.

Varnaraðili kveðst vísa til þess að krafa sóknaraðila sé haldin verulegum ágöllum. Í fyrsta lagi sé upptalning þeirra muna, sem vísað sé til í kröfugerð sóknaraðila, byggð á upptalningu í skattframtali Costa ehf. fyrir árið 2010. Margir þessara muna hafi verið seldir og því ekki unnt að verða við kröfu um afhendingu þeirra. Þá séu aðrir munir með öllu óskilgreindir í kröfu sóknaraðila. Nefna megi að krafist sé án nánari tilgreiningar úrskurðar um afhendingu gagnkvæmra samninga og bókhaldsgagna félagsins. Fyrir liggi að skiptastjóri hafi fullan aðgang að slíkum gögnum. Þá sé talinn upp eignarhlutur í félaginu Kjarni gagnaveita ehf., en skiptastjóri hafi verið upplýstur um að Costa ehf. eigi í raun ekkert í félaginu. Sé því ekki hægt að verða við kröfu sóknaraðila. Krafa sóknaraðila byggi á heimild skiptastjóra þrotabús, sbr. 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., til þess að krefjast þess að héraðsdómari kveði upp úrskurð um skyldu hlutaðeigandi til að láta eign af hendi eða veita aðgang að húsnæði, ef þrotamaðurinn eða forráðamaður félags eða stofnunar, sem sé til gjaldþrotaskipta, neiti að afhenda skiptastjóra eignir þrotabúsins eða synji honum um aðgang að húsnæði þar sem ástæða sé til að ætla að eignir eða gögn búsins sé að finna.

Munir þeir, sem krafa sóknaraðila nái til, séu hins vegar ekki í eigu eða vörslu þrotabúsins eða fyrrverandi fyrirsvarsmanns þess. Þeir séu eign félagsins Arðvis hf., eins og skiptastjóri hafi ítrekað verið upplýstur um og gögn liggi fyrir um. Heimild skiptastjóra, samkvæmt 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991, nái samkvæmt orðalagi sínu ekki til þess að krefjast afhendingar á munum sem eru í eigu eða vörslum þriðja manns. Ákvæði 3. mgr. 82. gr. laganna heimili ekki að beina slíkri kröfu að þriðja manni. Séu munir ekki í eigu eða vörslu þrotamanns eigi ákvæði 3. mgr. 82. gr. laganna einfaldlega ekki við. Í því máli sem hér um ræði séu munir þeir, sem sóknaraðili krefst að fá afhenta úr hendi varnaraðila, hvorki í eigu né vörslu þrotamanns eða fyrirsvarsmanns hans. Séu því ekki lagaskilyrði til þess að verða við kröfu skiptastjóra í málinu. Varnaraðili geti sjálfur ekki orðið við þessari kröfu og sé henni því ranglega beint að honum.

Til þess að fá afhenta muni sem séu ótvírætt eign þrotamanns, en í vörslu þriðja manns, þurfi að óska eftir beinni aðfarargerð sem fram fari á grundvelli laga um aðför, nr. 90/1980. Hvað varði eignir sem hafi verið framseldar til þriðja manns, þá eigi skiptastjóri þess kost að höfða riftunarmál eftir reglum XX. kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., telji hann tilefni og skilyrði til þess. Heimild þá sem skiptastjóri byggi málið á eigi ekki við þegar svo hátti sem í máli þessu, að munir séu ekki lengur í eigu eða vörslu þrotamanns eða fyrrverandi fyrirsvarsmanns hans. Þá geti þrotamaður eða fyrirsvarsmaður hans ekki afhent munina og ekki sé hægt að úrskurða um skyldu hans til þess að gera það, enda væri þá gengið framhjá skýrum lagafyrirmælum um beina aðför og gengið á eignarrétt þriðja manns. Réttindi sóknaraðila þurfi að vera afar skýr, óumdeild og ótvíræð til þess að heimild 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 komi til álita, en það séu þau alls ekki í máli þessu.

Í ljósi þess að þeir munir sem farið sé fram á að úrskurðað verði um afhendingu á séu hvorki í eigu né vörslu þrotamanns eða fyrirsvarsmanns hans, sé ekki hægt að úrskurða um afhendingu þeirra á grundvelli heimildar í 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991. Krafa sóknaraðila sé auk þess afar óskýr, enda nái hún til muna sem hafi verið seldir og tilgreining sóknaraðila sé auk þess mjög villandi. Beri því að hafna kröfunni.

Hvað lagarök varðar vísar varnaraðili til 81. og 82. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Um málskostnað er vísað til 129. gr., sbr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III

Bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 3. maí 2012 og S-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómslögmaður skipuð skiptastjóri í búinu. Samkvæmt 87. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. skal skiptastjóri þegar eftir skipun sína leita vitneskju um eignir og réttindi sem tilheyri búinu, hvar þær sé að finna og hver fari með umráð þeirra eða hafi umsjón með þeim. Skal skiptastjóri tafarlaust gera ráðstafanir til að svipta þrotamann umráðum eigna. Þá skal skiptastjóri gera ráðstafanir til að hann fái í hendur bókhaldsgögn þrotamanns. Í 81. gr. laganna segir að þrotamanni eða fyrirsvarsmanni félags sé skylt að veita skiptastjóra upplýsingar og gögn sem krafist er vegna gjaldþrotaskiptanna.

Í máli þessu krefst sóknaraðili úrskurðar um skyldu varnaraðila til að afhenda skiptastjóra allar eigur félagsins samkvæmt nánari tilgreiningu í beiðni sóknaraðila sem byggð er á skattframtali ársins 2011. Um er að ræða ýmsa muni, svo sem tölvur, prentara, sjónvarp, örgjörva, ljósmyndavörur, tússtöflur, loftræstikerfi, auk bókhaldsgagna, samninga og eignarhluta í Kjarna gagnaveitu ehf.

Krafa sóknaraðila er reist á 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Þar segir að neiti þrotamaður að afhenda skiptastjóra eignir þrotabúsins eða synji honum um aðgang að húsnæði þar sem ástæða er til að ætla að eignir eða gögn búsins sé að finna, þá geti skiptastjóri krafist þess skriflega að héraðsdómari kveði upp úrskurð um skyldu hlutaðeigandi til að láta eign af hendi eða veita aðgang að húsnæði. Nær heimild skiptastjóra þannig til þess að leita atbeina héraðsdóms til að ná umráðum eigna þrotabús sem haldið er fyrir honum og einnig til að tryggja sér aðgang að húsnæði þar sem ástæða er til að ætla að finna megi eignir þrotabús eða gögn þess. Samkvæmt þessu verður úrræði 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. eingöngu beint að þrotamanni eða forráðamanni félags sem hefur eignir í sínum vörslum eða hindrar aðgang að húsnæði þar sem ætlaðar eignir þrotabús eru.

Varnaraðili byggir á því að þeir munir sem um ræðir séu hvorki í eigu né vörslum varnaraðila. Þeir séu eign þriðja aðila, félagsins Arðvis hf. Hefur varnaraðili lagt fram reikninga sem Costa ehf. gaf út í desember 2011 fyrir ýmsum munum sem eru tilgreindir í beiðni sóknaraðila til dómsins. Skráð er á reikningana að Arðvís hf. hafi móttekið vöruna.

Þrátt fyrir að tilgreining sóknaraðila á munum og gögnum sé byggð á skattframtali Costa ehf. árið 2011 þykir ekki með því sýnt fram á það svo óyggjandi sé að munir þessir séu í eigu þrotabúsins eða í vörslum varnaraðila. Áðurnefndir reikningar sem varnaraðili hefur lagt fram benda til annars, en það er sóknaraðila að færa sönnur á þá fullyrðingu að umþrættir munir séu eign þrotabúsins en ekki Arðvis hf. sem hefur sömu starfsstöð og Costa ehf. hafði. Þykir sóknaraðili ekki hafa hnekkt þeim skjölum sem varnaraðili hefur lagt fram í málinu til staðfestingar fullyrðingu sinni. Þá verður ekki ráðið af skýrslu sem skiptastjóri tók af varnaraðila sem fyrirsvarsmanni Costa ehf. hinn 7. maí sl., að varnaraðili hafi neitað sóknaraðila um afhendingu á munum í eigu þrotabúsins eða í vörslum varnaraðila. Sama á við um afhendingu á öðrum gögnum og skjölum. Hvað varðar gagnkvæma samninga og eignarhluta í Kjarna gagnaveitu ehf. þykir tilgreining sóknaraðila svo óskýr að hún uppfyllir ekki ákvæði 3. mgr. 82. gr. nefndra laga nr. 21/1991 og verður ekki hjá því komist að hafna kröfu sóknaraðila um afhendingu á þessum gögnum. Í áðurnefndri skýrslu af varnaraðila, dagsettri 7. maí sl., segir að bókhaldsgögn Costa ehf. séu hjá G-kk-þgf Ó-kk-þgf hjá Hyggi ehf. Samkvæmt því eru gögnin ekki í umráðum varnaraðila.

Samkvæmt framansögðu verður að fallast á það með varnaraðila að ákvæði 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 eigi ekki við um kröfu sóknaraðila og eru því ekki efni til að verða við henni. Er því hafnað kröfu sóknaraðila um afhendingu þeirra eigna og gagna sem sóknaraðili krefst umráða yfir. Eftir niðurstöðu málins verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 125.500 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú r s k u r ð a r o r ð:

Hafnað er kröfu sóknaraðila, þrotabús Costa ehf., um að varnaraðila, B-kk-þgf Þ-kk-þgf J-kk-þgf, verði gert að afhenda allar eignir félagsins samkvæmt lista í beiðni dagsettri 16. maí 2012.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 125.500 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf