S-12/2016

Árið 2016, föstudaginn 24. júní, er á dómþingi Héraðsdóms Suðurlands, sem háð er í dómsal embættisins að Austurvegi 4 á Selfossi af R-kvk-þgf T-kvk-þgf héraðsdómara og dómsformanni, H-kk-þgf O. A-kk-þgf dómstjóra og S-kk-þgf G. G-kk-þgf héraðsdómara, í málinu nr. S-12/2016:

Ákæruvaldið

(M-kvk-nf Ó-kvk-nf aðstoðarsaksóknari) gegn

(S-kk-nf S-kk-nf hrl.)

kveðinn upp svohljóðandi

dómur:

Mál þetta, sem þingfest var þann 17. mars 2016 og tekið til dóms að lokinni aðalmeðferð þann 3. júní sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dagsettri 24. febrúar 2016, á hendur ákærða, A.

„fyrir eftirgreind brot framin á tjaldsvæðinu á X aðfaranótt eða snemma að morgni sunnudagsins 3. ágúst 2014:

1. Kynferðisleg áreitni með því að hafa tekið um aftanvert höfuð eða háls B, og kysst hana nokkrum sinnum á munninn og káfað á rassi hennar innanklæða.

Telst þetta varða við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Tilraun til nauðgunar, en til vara blygðunarsemisbrot, kynferðisleg áreitni og líkamsárás með því að hafa í kjölfar framangreindrar háttsemi, ruðst inn á útisalerni þar sem B var að hafa þvaglát, neitað að fara út er hún bað hann um það og komið í veg fyrir að hún kæmist út, berað kynfæri sín og beðið hana um að fróa sér og gripið í hönd hennar og fært höndina að kynfærum sínum en hún náði þá að rífa sig lausa og komast út. Afleiðingar háttseminnar voru þær að B hlaut marbletti á hægri framhandlegg.

Telst þetta varða við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 20. gr. sömu laga, en til vara við 209. gr., 199. gr. og 217. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa C, fyrir hönd ólögráða dóttur hennar brotaþolans B, dags. 26. september 2014, en krafan er svohljóðandi:

„Einkaréttarkrafa:

Af hálfu brotaþola er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 1.500.000 auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 3. ágúst 2014 til þess dags þegar mánuður er liðinn frá því bótakrafa er kynnt ákærða, og dráttarvaxta eftir þann dag skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þá er gerð krafa um þóknun við réttargæslu úr hendi sakbornings samkvæmt mati réttarins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á réttargæsluþóknun.“

Ákæruvaldið gerir þær kröfur sem í ákæru greinir.

Af hálfu brotaþola eru gerðar sömu kröfur og í bótakröfu greinir að því undanskildu að miskabótakrafa er lækkuð og gerð er krafa um miskabætur að fjárhæð 800.000 krónur. Þá krefst skipaður réttargæslumaður brotaþola þóknunar fyrir störf sín.

Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu og að bótakröfu verði vísað frá dómi. Þá krefst verjandi ákærða málsvarnarlauna sér til handa.

Málsatvik

Ákærði og brotaþoli, sem ekki þekktust fyrir umrædda nótt, voru ásamt öðrum ungmennum í útilegu á tjaldsvæðinu á X um verslunarmannahelgina 2014. Samkvæmt frumskýrslu barst lögreglu tilkynning um kynferðisbrot á X rétt fyrir klukkan sjö að morgni sunnudagsins 3. ágúst 2014. Lögregla fór á staðinn og hitti fyrir brotaþola og ákærða. Samkvæmt frumskýrslu greindi brotaþoli lögreglu frá því að ákærði hafi áreitt sig kynferðislega þegar hún hafi verið á leið á útisalerni og einnig hafi ákærði komið inn á salernið þar sem brotaþoli hafði þvaglát og meðal annars þvingað brotaþola til að koma við getnaðarlim ákærða. Í framhaldinu var brotaþoli flutt á lögreglustöðina á Selfossi og síðan á Neyðarmóttöku fyrir þolendur kynferðisofbeldis í Reykjavík. Við skoðun á Neyðarmóttöku fyrir þolendur kynferðisofbeldis var aflað blóð- og þvagsýna úr brotaþola í þágu rannsóknar málsins. Fyrra blóðsýni var tekið klukkan 11:13, þvagsýni gaf brotaþoli klukkan 12:00 og síðara blóðsýni var tekið klukkan 12:20. Samkvæmt rannsókn rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræðum mældist 0,48‰ alkóhól í fyrra blóðsýninu en 0,25‰ í því síðara. Í þvagsýni mældist 0,32‰ alkóhól.

Í skýrslu lögreglu um afskipti af ákærða á vettvangi kom fram hjá ákærða að hann og brotaþoli hafi farið saman inn á útisalerni til að hafa þvaglát en brotaþoli hafi hlaupið út þegar ákærði hafi sett „dótið sitt inn“ eftir að hann hafði þvaglát, eins og segir í skýrslu lögreglu. Ákærði var færður á lögreglustöðina á Selfossi og vistaður í fangaklefa. Þar voru blóðsýni tekin úr ákærða og einnig gaf hann þvagsýni. Fyrra blóðsýnið var tekið klukkan 09:55, eða þremur klukkustundum eftir að málið var tilkynnt lögreglu, en síðara blóðsýnið var tekið kl. 11:00 og þvagsýni gaf ákærði klukkan 09:30. Samkvæmt rannsókn rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræðum mældist 0,94‰ alkóhól í fyrra blóðsýninu en 0,79‰ í því síðara. Í þvagsýni mældist 1,38‰ alkóhól.

Lögregla tók myndir af vettvangi, bæði af tjaldsvæðinu sem ákærði og brotaþoli dvöldu á og útisalernum. Fyrir liggur að átta útisalerni tilheyrðu tjaldsvæðinu og voru þau, samkvæmt mælingum lögreglu, í um 120 metra fjarlægð frá tjaldsvæðinu sjálfu. Einnig liggja frammi í málinu myndir sem lögregla tók inni á umræddu útisalerni, meðal annars af lokunarbúnaði á hurð salernisins. Samkvæmt mælingum lögreglu var gólfpláss inni á umræddu salerni um 90 x 55 cm. Samkvæmt því mun gólfpláss inni á salerninu hafa verið um 0,48 fermetrar. Sjálf salernisskálin var gegnt inngangi og var nokkur umbúnaður kringum hana og tók hann yfir breidd útisalernisins. Þá var lítill vaskur hægra megin við innganginn og salernisskál til nota fyrir karlmenn vinstra megin við innganginn. Fyrir liggur að hurð útisalernisins opnast út.

Við komu brotaþola á Neyðarmóttöku gerði N, kvensjúkdómalæknir réttarlæknisfræðilega skoðun á brotaþola. Í skýrslu læknis segir meðal annars. „Þreytuleg en kemur vel fyrir. Segir skilmerkilega frá öllu sem gerðist. Er brugðið við þetta og búin að vera hágrátandi frá því að þetta gerðist.“ Í kafla skýrslunnar, sem ber heitið „Áverkar og önnur verksummerki“, er gerð grein fyrir marblettum á framhandleggjum brotaþola. Þá fylgja skýrslunni ljósmyndir af framhandleggjum brotaþola, teknar á Neyðarmóttöku.

Lögregla tók skýrslu af ákærða eftir dvöl í fangaklefa síðdegis þann 3. ágúst 2014, en skýrsla var tekin af brotaþola þriðjudaginn 5. sama mánaðar. Lögregluskýrslur voru teknar af vitnum á tímabilinu frá 5. ágúst til 17. september 2014. Einkaréttarkrafan var birt ákærða þann 29. febrúar sl., þegar ákæra í máli þessu var birt.

Gerð verður grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna fyrir dómi í niðurstöðukafla dómsins að því leyti sem þörf krefur til úrlausnar málsins. Auk ákærða og brotaþola, gáfu eftirtalin vitni skýrslu fyrir dómi: C, móðir brotaþola, D, kærasti brotaþola, vinir brotaþola, þau E, F, G og H. Vinir og kunningjar ákærða, þau I, J og K. L lögreglumaður, M sálfræðingur og N kvensjúkdómalæknir.

Niðurstaða

Ákærða er gefin að sök kynferðisleg áreitni samkvæmt fyrri tölulið ákæru og samkvæmt síðari ákærulið tilraun til nauðgunar, en til vara blygðunarsemisbrot, kynferðisleg áreitni og líkamsárás, eins og nánar greinir í ákæruskjali. Eins og áður er rakið voru ákærði og brotaþoli ásamt fleiri ungmennum stödd á tjaldsvæðinu á X umrædda verslunarmannahelgi og höfðu bæði neytt áfengis. Mikið ber á milli framburðar ákærða og brotaþola bæði hjá lögreglu og fyrir dómi um atvik á leið þeirra að útisalernum í nágrenni tjaldsvæðisins og um atvik inni á útisalerninu.

Óhætt þykir að fullyrða að umrædda verslunarmannahelgi hafi samskipti átt sér stað milli vinahóps ákærða og vinahóps brotaþola á tjaldsvæðinu á X. Þau ungmenni sem gáfu skýrslu fyrir dómi í máli þessu voru 16 og 17 ára gömul þegar atburðurinn átt sér stað og voru öll vitnin sem eitthvað gátu borið um atvik máls undir áhrifum áfengis umrædda nótt. Þá þykir fram komið að atburðir sem leiddu til ákæru í máli þessu hafi átt sér stað síðla nætur eða undir morgun sunnudaginn 3. ágúst 2014. Vinir brotaþola, vitnin D, E, F, G og H, báru flest við minnisleysi og gátu að mjög takmörkuðu leyti gefið sjálfstæða frásögn af atvikum fyrir dómi. Úr vinahópi ákærða var það aðeins vitnið I sem gat borið um atvik máls.

Fyrri ákæruliður

Af framburði brotaþola fyrir dómi verður ekki annað ráðið en að ákærði hafi, á leið þeirra að útisalerninu, viðhaft þá háttsemi sem lýst er í fyrri ákærulið og á því byggði ákæruvaldið málflutning sinn fyrir dómi. Þykir ekki koma að sök þó í ákæru sé ekki tilgreint nákvæmlega hvar hin ætluðu atvik samkvæmt þessum tölulið ákæru hafi átt sér stað enda var vörnum ákærða ekki áfátt að þessu leyti, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Ákærði kvaðst fyrir dómi hafa rætt við brotaþola og farið með henni að tjöldum vina hennar fyrir umrædda ferð á útisalernið. Um samskipti þeirra fyrr um kvöldið kom fram hjá brotaþola að hún og ákærði hafi rætt saman, þau hafi verið að kynnast eins og brotaþoli orðaði það. Þá lýsti brotaþoli því hins vegar að ákærði hafi verið ágengur og reynt kyssa hana fyrir framan alla á tjaldsvæðinu og hafi D, kærasti hennar í kjölfarið rætt við ákærða og sagt honum að láta brotaþola í friði. Þann framburð brotaþola gat vitnið D, ekki staðfest, en fyrir liggur að vitnið sofnaði áfengissvefni áður en þeir atburðir sem mál þetta fjallar um áttu sér stað. Vitnið F, vinkona brotaþola, kvaðst hafa séð ákærða og brotaþola spjalla saman og reykja, en hvorki séð þau kyssast né haldast í hendur. Vitnið E, vinkona brotaþola, gat ekki staðfest þann framburð sinn hjá lögreglu að ákærði hafi verið mikið utan í brotaþola. Vitnið G, vinur brotaþola, mundi ekki eftir að hafa séð einhver samskipti milli ákærða og brotaþola. Síðar í framburði vitnisins kom fram að vitnið minnti að ákærði og brotaþoli hafi rætt saman umrædda nótt, en ekkert meir eins og vitnið orðaði það. Vitnið H, vinur brotaþola, kvaðst muna eftir að hafa séð ákærða og brotaþola ræða saman og tók fram að ákærði hafi ekki verið ágengur við brotaþola. Hins vegar mundi vitnið ekki eftir að ákærði hafi verið að nuddast utan í brotaþola eins og vitnið orðaði það í skýrslutöku hjá lögreglu. Að framansögðu virtu þykir mega byggja á að fyrir umrædda ferð á útisalernið hafi ákærði og brotaþoli átt í einhverjum samskiptum.

Ákærði lýsti atvikum á leiðinni að útisalerninu á þann veg að hann, brotaþoli og vinur ákærða I, hafi farið saman í göngutúr um tjaldsvæðið. Í þeim göngutúr hafi þau, þ.e. ákærði og brotaþoli, haldist í hendur og hafi það verið með samþykki brotaþola og án nokkurrar þvingunar af hálfu ákærða. Ákærði kvað brotaþola hafa greint frá því að hún þyrfti að pissa og ákærði tekið undir það. Því kvaðst hann hafa sagt I, vini sínum að þau ætluðu að fara að pissa og I, þá farið en þau tvö gengið í átt að útisalerninu. Á leiðinni hafi þau kysst tvisvar, svokallaða „mömmukossa“ og kvað ákærði brotaþola hafa svarað þeim kossum og verið vinaleg. Fyrir utan þessa kossa hafi engar líkamlegar snertingar átt sér stað milli þeirra á leiðinni að útisalerninu. Ákærði var inntur eftir því af hverju hann hafi ekki greint lögreglu frá því að hann og brotaþoli hafi haldist í hendur á leiðinni að útisalerninu. Svaraði ákærði því til að vinur hans hafi séð þau haldast í hendur og kyssast. Einnig vísaði ákærði til þess að þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu hafi hann aðeins verið 17 ára gamall, hræddur, nýkominn úr fangaklefa og ekki vitað hvað um hafi verið að ræða.

Brotaþoli lýsti aðdraganda að ferð á útisalernið með öðrum hætti. Vinir hennar, F, E og G hafi verið vakandi og hafi hún beðið E og F að koma með sér á salernið en þær ekki nennt því þar sem þær hafi verið búnar að koma sér vel fyrir. Hún hafi því lagt ein af stað, en síðan hafi ákærði kallað í hana og beðið hana að bíða. Á leiðinni hafi ákærði ítrekað reynt að grípa í hönd hennar eins og hann ætlaði að leiða hana og einnig hafi hann stöðvað hana, tekið aftan í hnakka hennar og reynt að kyssa hana. Kvaðst brotaþoli hafa reynt að ýta ákærða í burtu. Þá hafi ákærði einnig farið innanklæða inn á bak hennar og rass, en hún alltaf ýtt honum í burtu. Kvaðst brotaþoli bæði hafa beðið ákærða að hætta og ýtt honum í burtu. Þetta hafi verið óþægilegt og ákærði rosalega ágengur eins og brotaþoli orðaði það. Þau hafi verið ein á ferð og kannaðist brotaþoli ekki við að vinur ákærða hefði verið með þeim einhvern hluta leiðarinnar. Sérstaklega aðspurð kvað brotaþoli ákærða hafa kysst sig nokkrum sinnum „mömmukossa“, en það hafi verið gegn hennar vilja. Ítrekaði brotaþoli að hafi ákærða tekist að halda í hönd hennar hafi það ekki verið með hennar samþykki.

Vitnið I, vinur ákærða, kvaðst hafa vaknað um nóttina, farið að leita að að ákærða og fundið hann ásamt brotaþola. Þá hafi hann gengið nokkra metra með þeim en farið aftur að tjöldunum þegar ákærði hafi tilkynnt að þau væru að fara að pissa og að hann ætlað að tala við vitnið síðar. Lýsti vitnið því að hafa séð ákærða og brotaþola ganga saman hönd í hönd áður en hann snéri sér við og gekk í átt að tjöldunum. Sérstaklega aðspurt kvaðst vitnið hafa séð ákærða og brotaþola takast í hendur og hann hafi ekki greint að það væri gegn vilja brotaþola. Aðspurður hvort hann hafi séð ákærða og brotaþola kyssast umrædda nótt, minnti vitnið að svo hafi verið, en tók fram að hann gæti ekki fullyrt það. Vitnið E, mundi aðspurð ekki eftir því hvort brotaþoli hafi beðið vitnið um koma með sér á útisalernið. Vitnið F, kvaðst hvorki hafa verið nærri brotaþola þegar hún fór á útisalernið né þegar hún kom til baka. Hins vegar minnti vitnið að brotaþoli hafi fyrr um nóttina beðið sig um að koma með sér á útisalernið. Vitnið G, kvaðst ekki hafa séð brotaþola fara á útisalernið. Aðspurður um þann framburð sinn hjá lögreglu að hann hafi séð brotaþola og ákærða ganga saman að útisalerninu og í framhaldinu ekki séð brotaþola í um 20 mínútur, kvaðst vitnið ekki muna eftir framangreindum atvikum. Að nokkru leyti skýrði vitnið frá með öðrum hætti þegar leið á skýrslutöku yfir honum fyrir dómi eins og nánar verður rakið í umfjöllun um síðari ákærulið. Vitnið H, kvaðst ekki hafa séð brotaþola fara á útisalernið.

Samkvæmt framansögðu er ágreiningslaust að ákærði og brotaþoli gengu saman að útisalerninu umrædda nótt. Samkvæmt framburði vitnisins I, merkti vitnið ekki að ákærði hafi beitt brotaþola þvingun af einhverju tagi þá stuttu stund sem hann var hjá ákærða og brotaþola áður en þau fóru á útisalernið. Aðspurður kvaðst vitnið ekki muna eftir því að vinir brotaþola hafi sagt sér að þau, þ.e. vinirnir, hafi séð ákærða og brotaþola kyssast og spurt vitnið hvar ákærði væri, en á þann veg greindi vitnið lögreglu frá.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008, er það ákæruvaldsins að sanna að ákærði hafi viðhaft þá háttsemi gegn brotaþola sem lýst er í fyrri tölulið ákæru og þannig gerst brotlegur við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Engin vitni voru að samskiptum ákærða og brotaþola á leið þeirra að útisalerninu að undanskildu vitninu I, en framburður hans styður svo langt sem hann nær framburð ákærða hvað fyrri tölulið ákæru varðar. Með vísan til þessa, 109. gr. laga nr. 88/2008, eindreginnar neitunar ákærða bæði fyrir dómi og hjá lögreglu, þykir að mati dómsins vera uppi slíkur vafi um atvik að sýkna verði ákærða af þeim sökum sem á hann eru bornar í fyrri tölulið ákæru.

Síðari ákæruliður

Engin vitni voru að atvikum inni á útisalerninu og eru því ákærði og brotaþoli ein til frásagnar um málsatvik. Ákærði kvaðst fyrir dómi ekki muna hvort þau hafi rætt um að ákærði færi með brotaþola inn á salernið en tók fram að þau hafi haldist í hendur. Fram kom hjá ákærða að það hafi ekki staðið til af hans hálfu að eitthvað kynferðislegt myndi gerast milli þeirri inni á útisalerninu og tók ákærði fram að hann hafi á þessum tíma verið 17 ára gamall hreinn sveinn. Meðan brotaþoli hafi pissað kvaðst ákærði hafa reynt að loka hurðinni. Eftir að brotaþoli hafi lokið sér af kvaðst ákærði hafa pissað og notað aðal salernisskálina og brotaþoli setið við hliðina á henni á meðan, þ.e. ákærða á vinstri hönd við rör sem þar var. Eftir að hafa lokið sér af hafi hann snúið til vinstri og sett getnaðarlim sinn inn undir buxurnar. Ákærði merkti inn á ljósrit af mynd lögreglu framangreindar staðsetningar og miðað við það verður ekki annað ráðið en að ákærði hafi snúið í átt að brotaþola þegar hann setti getnaðarlim sinn inn undir buxurnar. Aðspurður kvað ákærði brotaþola þá „mögulega“ hafa séð kynfæri hans. Nánar aðspurður kvað ákærði brotaþola „alveg pottþétt“ hafa séð kynfæri hans.

Síðan hafi brotaþoli opnað hurðina, þau farið út en brotaþoli þá hlaupið í burtu. Nánar aðspurður mundi ákærði ekki hvort þeirra hafi opnað en hann hafi kallað eftir brotaþola. Ákærði kvaðst ekki vita af hverju brotaþoli hafi hlaupið í burtu, en hann hafi ekki nennt að standa í þessu, verið þreyttur og farið inn í bíl að sofa. Þá hafnaði ákærði því alfarið að nokkuð kynferðislegt hafi átt sér stað inni á útisalerninu. Þannig neitaði ákærði því að hafa berað kynfæri sín og beðið brotaþola um að fróa sér sem og að hafa gripið í hönd brotaþola og fært að kynfærum sínum. Þá kvað ákærði brotaþola hvorki hafa beðið um að komast út af útisalerninu né reynt að komast út. Einnig hafnaði ákærði því að hafa reynt að koma í veg fyrir að brotaþoli kæmist út af salerninu. Ítrekaði ákærði að hann hafi aðeins verið að pissa fyrir framan brotaþola og taldi ákærði sig ekki hafa gert neitt rangt með því.

Ákærði lýsti því að eftir að inn í bifreiðina kom hafi vinkona brotaþola barið í bílrúðuna og síðan, eftir að ákærði kom út úr bifreiðinni, lamið sig. Einhverju síðar hafi hann séð brotaþola grátandi og öskrandi og hafi hún þá sagt við sig „þú reyndir að nauðga mér“. Þá kvaðst ákærði hafa sagt við brotaþola eitthvað á þessa leið „að ef þetta kom eitthvað rangt út, bara biðst ég afsökunar, ég var alls ekki að reyna að gera neitt, ég var bara að pissa fyrir framan.“ Kvaðst ákærði hafa fengið „sjokk“ og farið að gráta þegar á hann voru bornar ásakanir um nauðgun.

Frásögn brotaþola fyrir dómi um atvik inni á útisalerninu var með allt öðrum hætti. Brotaþoli kvaðst hafa farið inn á útisalernið og talið sig hafa læst að sér. Hún og ákærði hafi ekki rætt um að fara saman inn á útisalernið og ákærði verið fyrir utan þegar hún fór inn. Hún hafi sest niður og pissað en ákærði þá komið inn. Hafi henni tekist að standa upp og girða upp um sig. Ákærði hafi lokað og haldið við hurðina eða læsinguna, ekki hleypt brotaþola út og sagst ætla að pissa þegar hún hafi ítrekað óskað eftir að komast út. Síðan hafi ákærði girt niður um sig buxurnar og beðið brotaþola um „að rúnka sér“. Þegar hún hafi neitað hafi ákærði gripið fast í annan hvorn framhandlegg sinn og ætlað að toga hann niður að getnaðarlimnum. Þegar þetta hafi átt sér stað hafi hún staðið við salernisskál ætlaða karlmönnum en ákærði staðið við vaskinn. Brotaþoli merkti einnig inn á ljósrit af mynd lögreglu framangreindar staðsetningar og miðað við það verður ekki annað séð en að brotaþoli og ákærði hafi staðið gegnt hvort öðru sitt hvoru megin fyrir framan aðalsalernið, ákærði með bakið að vaskinum og brotaþoli með bakið að salernisskál fyrir karlmenn.

Sérstaklega aðspurð kvaðst brotaþoli hafa séð getnaðarlim ákærða en aldrei snert hann. Ákærði hafi ekki verið með standpínu. Ákærði hafi ekki pissað meðan þau voru þarna inni og hann hafi ekki verið búinn að setja getnaðarlim sinn inn undir buxurnar þegar hún fór út af útisalerninu. Einhvern veginn hafi henni tekist að komast út og hlaupið í burtu. Hvernig það hafi gerst gat brotaþoli ekki lýst, líklega hafi hún „ráðist á hurðina“, eins og brotaþoli orðaði það. Minnti brotaþola að ákærði hafi kallað á eftir henni. Kvaðst brotaþola hafa liðið mjög óþægilega inni á útisalerninu og verið frekar hrædd. Eftir að út af útisalerninu kom hafi hún hlaupið að tjaldinu sínu og minnti brotaþola að E, og F, hafi komið á móti henni, en brotaþoli kvaðst hafa hlaupið beint til G, vinar síns og þau rætt lengi saman fyrir utan tjaldsvæðið. Kvaðst hún hafa sagt G, hvað gerst hafi með sama hætti og að framan greinir. Á þessum tímapunkti hafi hún verið hágrátandi, mjög hrædd og í miklu sjokki. Þá greindi brotaþoli frá því að áður en lögregla fór með ákærða hafi hann sagt „fyrirgefðu“ þegar hann gekk framhjá henni.

Vinir brotaþola, vitnin H, F, G og H, vísuðu til þess að langt væri um liðið og báru við minnisleysi þegar þau voru spurð fyrir dómi um hvaða frásögn brotaþoli hafi gefið þeim af atvikum. Átti það sérstaklega við um vitnið E. Vitnið lýsti því að brotaþoli hafa verið grátandi en mundi ekki hvort brotaþoli hafi greint sér frá atvikum inni á útisalerninu. Hins vegar hafi legið í loftinu að ákærði hafi nauðgað brotaþola. Vitnið kvaðst ekki muna eftir að brotaþoli hafi sagt sér að ákærði hafi girt niður um sig og reynt að láta hana „rúnka sér“, eins og vitnið bar hjá lögreglu. Vitnið F, kvað brotaþola hafa legið grátandi í grasinu þegar hún kom að. Brotaþoli hafi sagt sér að ákærði hafi komið inn á útisalernið og reynt að kyssa hana. Hins vegar var frásögn vitnisins um það hvað gerst hafi inni á útisalerninu ekki í samræmi við framburð vitnisins hjá lögreglu. Fyrir dómi lýsti vitnið atvikum þannig að brotaþoli hafi greint vitninu frá því að ákærði hafi girt niður um sig og beðið brotaþola „að fara niður á sig“. Aðspurt kvaðst vitnið með framangreindu orðalagi eiga við að ákærði hafi beðið brotaþola um að „totta hann“, það hafi brotaþoli sagt sér. Vitninu var kynnt að í skýrslu hjá lögreglu hafi hún greint frá því að ákærði hafi beðið brotaþola um að gefa honum „hand job“. Í skýrslutökunni kom fram að vitnið vissi ekki hvað það þýddi, en ítrekað aðspurt af lögreglu kvað vitnið brotaþola hafi átt gera eitthvað við getnaðarlim ákærða með „höndunum“. Aðspurð um framangreint misræmi í skýrslutöku fyrir dómi kvaðst vitnið standa í þeirri trú að hún hafi í skýrslutöku hjá lögreglu sagt „blow job“, sem þýði tott á íslensku, en ekki „hand job“, sem vitnið kvað vera frekar líkt totti „nema bara með hendinni“. Dómurinn hefur kynnt sér hljóðupptöku af skýrslu vitnisins hjá lögreglu og kemur þar skýrt fram að vitnið notaði orðalagið „hand job“ og framangreinda skýringu. Vitnið G, kvaðst, þar sem brotaþoli hafi horfið í um tíu mínútur, hafa farið að útisalerninu og hitt brotaþola sem hafi verið hágrátandi og liðið illa. Brotaþoli hafi greint vitninu frá því að ákærði hafi ruðst inn á útisalernið og áreitt sig. Vitnið kvaðst aðspurt ekki muna eftir hvort brotaþoli hafi gefið nánari lýsingu á atvikum.Vitnið staðfesti að brotaþoli hafi verið mjög hrædd um að D, kærasti hennar myndi hætta með henni vegna þessa atviks og verið hrædd um að D, myndi halda að eitthvað annað en það sem gerðist hefði átt sér stað. Vitnið H, kvað brotaþola hafa verið hágrátandi og greint frá því að hún og ákærði hafi verið að spjalla saman og síðan farið saman á útisalerni þar sem þau hafi bæði þurft að pissa. Inni á salerninu hafi ákærði tekið upp getnaðarliminn og beðið brotaþola um að gera eitthvað, en vitnið mundi ekki nákvæmlega hvað. Vitnið D, kærasti brotaþola, kvaðst hafa verið vakinn og þá hafi brotaþoli verið grátandi og hrædd og sagt sér að hún og ákærði hafi farið inn á útisalerni en ákærði varnað henni útgöngu og síðan girt niður um sig og beðið brotaþola að gera eitthvað við getnaðarlim ákærða. Móðir brotaþola, vitnið C, kvað brotaþola hafa verið í mjög mikilli geðshræringu, grátandi og auðheyrilega hrædd þegar brotaþoli hringdi í vitnið um klukkan átta umræddan morgun. Vitnið L, lögreglumaður kvað brotaþola hafa verið frekar miður sín, grátandi og undir áhrifum áfengis þegar vitnið kom á vettvang.

Ákærði og brotaþoli voru bæði börn að aldri þegar atburður sá sem mál þetta fjallar um átti sér stað. Einnig liggur fyrir að bæði höfðu neytt áfengis umrædda nótt og voru undir áhrifum áfengis. Þrátt fyrir það var framburður þeirra beggja skýr og greinargóður og metur dómurinn framburð beggja trúverðugan í öllum meginatriðum. Þykir það misræmi sem var á framburði þeirra hjá lögreglu og fyrir dómi, og fjallað hefur verið um hér að framan, ekki rýra trúverðugleika þeirra svo einhverju skipti.

Í síðari lið ákæru er ákærða aðallega gefin að sök nauðgun. Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008, er það ákæruvaldsins að sanna að ákærði hafi með ásetningi brotið gegn brotaþola í umrætt sinni með þeim hætti sem lýst er í ákæru og þannig gerst brotlegur við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 20. gr. sömu laga.

Brotaþoli hefur bæði hjá lögreglu og fyrir dómi greint þannig frá að ákærði hafi ruðst inn á útisalernið þar sem hún hafi verið að hafa þvaglát. Í rannsóknargögnum lögreglu kemur fram á mynd sem lögregla tók af læsingu innan á hurð útisalernisins að ekki hafi þurft mikið afl til að opna hana að utan. Lásinn hafi gefið eftir án þess að brotna eða ganga úr lagi. Ákærði hins vegar hefur frá upphafi málsins haldið því fram að þau hafi farið saman inni á útisalernið þar sem þau hafi bæði þurft að pissa. Fær sá framburður ákærða stoð í framburði vinar hans I, svo langt sem hann nær.

Í máli þessu er hins vegar ekki á öðru að byggja um atvik inni á útisalerninu en framburði ákærða og brotaþola. Í ákæru er vísað til þess að afleiðingar hinnar ætluðu háttsemi ákærða inni á útisalerninu hafi orðið þær að brotaþoli hafi fengið marbletti á hægri framhandlegg. Kemur því til skoðunar hvort framangreindir áverkar renni stoðum undir frásögn brotaþola af atvikum umrætt sinn, þ.e. valdbeitingu af hálfu ákærða.

Vitnið N, kvensjúkdómalæknir, sem skoðaði brotaþola laust fyrir hádegi sunnudaginn 3. ágúst, kvað brotaþola hafa verið með marbletti á báðum framhandleggjum. Í skýrslu Neyðarmóttöku, sem vitnið staðfesti fyrir dómi, er í kafla sem ber heitið „Áverkar og önnur verksummerki“, gerð grein fyrir framangreindum marblettum. Þar segir að á hægri framhandlegg hafi þrír marblettir verið að koma í ljós sem gætu samrýmst frásögn brotaþola um að togað hafi verið í handlegg brotaþola. Þá hafi verið marblettur á innanverðum vinstri framhandlegg sambærilegur við hina og segir að hann gæti samrýmst því að haldið hafi verið um handlegginn. Fyrir dómi kvað vitnið N, marblettina hafa verið litla og álíka stóra og hafi þeir litið mjög svipað út. Vitnið kvað mjög erfitt að segja til hvenær þessir marblettir hafi myndast enda einstaklingsbundið. Þó sé með nokkurri vissu hægt að segja að ef marblettur sé orðinn gulur sé hann örugglega ekki yngri en 18 klukkustunda gamall. Vitnið kvaðst hafa metið marblettina sem nýja, en tók fram að hún sé ekki vön að tilgreina að marblettir séu „að koma í ljós“, og kvaðst hún ekki geta skýrt út af hverju hún hafi hagað skráningu þannig, en hún hafi litið svo á að um væri að ræða nýja marbletti. Tók vitnið fram að blettirnir hafi ekki verið gulir. Vitnið kvað brotaþola hafa sagt sér að tekið hafi verið í „hendina á henni“ og kvaðst vitnið hafa litið svo á að tekið hafi verið um annan handlegg brotaþola. Því hafi hún sagt í skýrslu sinni að þeir gætu samrýmst því að einhver hafi togað í handlegg hennar, t.d. gætu litlir marblettir verið eftir fingurgóma. Nánar aðspurð kvað vitnið frásögn brotaþola mögulega geta samrýmst því að togað hafi verið í annan handlegg hennar, en auðvitað hafi marblettir ekki komið á báða handleggi við það. Ítrekað aðspurð kvað vitnið alla marblettina geta samrýmst því að togað hafi verið á svipuðum tíma í framhandleggi brotaþola.

Brotaþoli gat ekki tilgreint í hvorn handlegginn ákærði hafi gripið í skýrslu sinni fyrir dómi en í yfirheyrslu hjá lögreglu kvað hún ákærða hafa gripið í hægri hönd sína. Á myndbandsupptöku af yfirheyrslunni, sem dómurinn hefur kynnt sér, sést brotaþoli sýna framangreint með því að grípa um úlnlið sinn, þ.e. þeim megin sem vitnið N, greindi þrjá litla marbletti á framhandlegg. Ákærða er gefið að sök að hafa „gripið í hönd hennar [brotaþola, innskot dómara] og fært höndina að kynfærum sínum [ákærða, innskot dómara]“. Samkvæmt þessu orðalagi er því í ákæru vísað til þess að ákærði hafi gripið í fremsta hluta handleggs brotaþola, framan við úlnlið. Með vísan til þess sem að framan er rakið og þeirra fyrirvara sem fram komu í framburði vitnisins N, liggur að mati dómsins ekki fyrir lögfull sönnun þess að marbletti á hægri framhandlegg brotaþola megi rekja til þeirrar valdbeitingar sem ákærða er gefið að sök í ákæru að hafa beitt í umrætt sinn.

Telja verður óumdeilt, með vísan til framburða vina brotaþola og framburðar brotaþola sjálfs, sem fær stoð í framburði móður brotaþola, vitnisins C, og lögreglumannsins L, að brotaþola hafi verið mjög brugðið þegar hún leitaði til vina sinna eftir að hún kom út af útisalerninu í umrætt sinn. Þrátt fyrir það verður ekki framhjá því litið að framburður ákærða og brotaþola, sem dómurinn hefur metið báða trúverðuga, af atvikum umrætt sinn er í öllum meginatriðum í verulegu ósamræmi. Með vísan til þessa sem að framan er rakið, eindreginnar neitunar ákærða allt frá upphafi rannsóknar máls þess, aðstæðna að öðru leyti og með vísan til 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88/2008, er að mati dómsins uppi slíkur vafi í máli þessu að sýkna verði ákærða af broti gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 20. gr. sömu laga og 199. gr. sömu laga.

Kemur þá til skoðunar hvort sú háttsemi sem ákærða er gefið að sök feli í sér brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði hefur viðurkennt að hafa kastað af sér þvagi inni á útisalerninu í viðurvist brotaþola, en í því felst óhjákvæmilega að ákærði hafi handfjatlað beran getnaðarlim sinn. Þá viðurkenndi ákærði einnig að hafa snúið sér í átt að brotaþola þegar hann setti getnaðarlim sinn inn undir buxurnar og hafi brotaþoli „alveg pottþétt“ séð liminn, eins og ákærði orðaði það. Ákærði taldi sig með því hins vegar ekki hafa gert neitt rangt. Brotaþoli kvað ákærða ekki hafa kastað af sér vatni inni á útisalerninu. Þá staðfesti brotaþoli að hafa séð getnaðarlim ákærða en ekki komið við hann.

Í 209. gr. almennra hegningarlaga segir að hver sem með lostugu athæfi særir blygðunarsemi manna eða er til opinbers hneykslis skal sæta fangelsi allt að 4 árum en fangelsi allt að 6 mánuðum eða sektum ef brot er smávægilegt. Í skýrslu ákærða fyrir dómi kom fram að ekkert kynferðislegt hafi vakað fyrir honum þegar hann fór með brotaþola inn á útisalernið og af hans hálfu hafi ekki staðið til að eitthvað kynferðislegt myndi gerast milli þeirra inni á útisalerninu og fær það stoð í framburði vitnisins I, svo langt sem það nær. Brotaþoli, sem kvaðst hafa liðið mjög óþægilega, lýsti því að ákærði hafi ekki verið með standpínu. Er það í samræmi við framburð hennar hjá lögreglu en þar kom fram að getnaðarlimur ákærða hafi ekki verið harður.

Með vísan til þess sem að framan er rakið þykir eins og aðstæðum var háttað í umrætt sinn, ekki uppfyllt skilyrði lagaákvæðisins um lostugt athæfi, þ.e. að háttsemi ákærða hafi verið af kynferðislegum toga eða stjórnast af kynferðislegum hvötum. Verður því að sýkna ákærða af broti gegn 209. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt framangreindu ber því að sýkna ákærða af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Með vísan til framangreindrar niðurstöðu er einkaréttarkröfu í máli þessu vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

Sakarkostnaður

Samkvæmt yfirliti sakarkostnaðar er útlagður sakarkostnaður samtals 266.309 krónur. Með vísan til 2. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 skal allur sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 879.780 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Einnig greiðist úr ríkissjóði þóknun réttargæslumanns brotaþola, H-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns, vegna vinnu við rannsókn málsins og fyrir dómi, sem þykir hæfilega ákveðin 613.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnaður, 13.200 krónur.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti M-kvk-nf Ó-kvk-nf aðstoðarsaksóknari málið.

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari og dómsformaður, H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri og S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kváðu upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A, er sýkn af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Einkaréttarkröfu í máli þessu er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður, 1.772.289 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-x-x hrl., 879.780 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og þóknun réttargæslumanns brotaþola, H-kvk-ef L-kvk-ef hdl., 613.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnaður, 13.200 krónur.

R-kvk-nf T-kvk-nf

H-kk-nf O. A-kk-nf

S-kk-nf G. G-kk-nf