S-1734/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 28. nóvember sl., höfðaði ríkislögreglustjóri með ákæru útgefinni 20. desember 2006 á hendur ákærða, R-kk-þgf M-kk-þgf B-kk-þgf, (...), Klettási 17, Reykjanesbæ, „fyrir eftirtalin skatta- bókhalds- og hegningarlagabrot, í eigin atvinnurekstri:

I. Fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt og almennum hegningarlögum.

Með því að hafa rangfært, á virðisaukaskattskýrslum, skilaskyldan virðisaukaskatt vegna sölu á virðisaukaskattskyldri þjónustu, vegna uppgjörstímabilanna janúar 1998 til og með desember 2000, og að hafa með þessu komið sér undan að standa sýslumanninum í Keflavík skil á innheimtum virðisaukaskatti, í samræmi við það sem lög áskilja, samtals að fjárhæð kr. 3.305.376,- sem sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil: Framtalin skattsk. Vantalin skattsk. Vangoldinn VSK velta velta

Árið 1998

Jan. – feb. kr. 2.136.710 kr. 38.445 kr. 116.803

Mars – apríl kr. 1.934.267 k 1.145.986 kr. 483.478

Maí – júní kr. 2.277.693 kr. 2.295.317 kr. 793.090

Júlí-ágúst kr. 1.504.647 kr. 1.261.772 kr. 391.930

Sept.-okt. kr. 4.350.805 kr. 3.807 kr. 316.474

Nóv.-des. kr. 1.522.092 kr. -1.353.992 kr. -312.340

kr. 13.726.214 kr. 3.391.335 kr. 1.789.435

Árið 1999

Jan. – feb. kr. 118.300 kr. -100.489 kr. -23.490

Mars – apríl kr. 98.716 kr. 59.500 kr. 15.915

Maí – júní kr. 0 kr. 180.354 kr. -112.069

Júlí-ágúst kr. 894.002 kr. 183.667 kr. 139.661

Sept.-okt. kr. 366.000 kr. 345.100 kr. 132.045

Nóv.-des. kr. 965.659 kr. 806.862 kr. 251.991

kr. 2.442.677 kr. 1.474.994 kr. 404.053

Árið 2000

Jan. – feb. kr. 142.394 kr. 72.289 kr. 31.158

Mars – apríl kr. 660.141 kr. 499.178 kr. 154.607

Maí – júní kr. 215.100 kr. 194.440 kr. 56.437

Júlí-ágúst kr. 1.331.990 kr. 972.226 kr. 328.110

Sept.-okt. kr. 2.596.994 kr. -594.345 kr. 60.165

Nóv.-des. kr. 951.218 kr. 1.704.379 kr. 481.411

kr. 5.897.837 kr. 2.848.167 kr. 1.111.888

Vangoldinn VSK samtals: kr. 3.305.376

Telst þetta varða við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50,1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42, 1995, 191. gr. laga nr. 82,1998 og 3. gr. laga nr. 134, 2005 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.

II. Fyrir brot gegn lögum um tekjuskatt, lögum um tekjustofna sveitarfélaga og almennum hegningarlögum.

Með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 1999 til 2001 vegna tekjuáranna 1998 til 2000 og hafa þannig komið sér undan greiðslu tekjuskatts og útsvars gjaldárin 1999 og 2001 samtals að fjárhæð kr. 2.300.060,- sem sundurliðast sem hér greinir:

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar gjaldárið 1999:

Rekstrartekjur: kr. 15.802.605

Möguleg rekstrargjöld: kr. -12.620.550

Tekjuskattsstofn: kr. 3.182.055

Tekjuskattsstofn samkvæmt framtali: kr. -0

Vantalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn: kr. 3.182.055

Vangreiddur tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 30,41% kr. 967.663

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 11,79% kr. 375.164

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals:  kr. 1.342.827

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar gjaldárið 2001:

Rekstrartekjur: kr. 8.746.004

Möguleg rekstargjöld: kr. -6.098.434

Tekjuskattsstofn: kr. 2.647.570

Tekjuskattsstofn samkvæmt framtali: kr. -158.014

Vantalinn tekjuskatts- og útsvarsstofn: kr. 2.489.556

Vangreiddur tekjuskattur, tekjuskattsprósenta 26,41% kr. 657.491

Vangreitt útsvar, útsvarsprósenta 12,04% kr. 299.742

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals:  kr. 957.233

Samtals vangreiddur tekjuskattur og útsvar: kr. 2.300.060

Telst þetta varða við 2. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt nr. 90, 2003, sbr. áður 2. og 6. mgr. 107. gr. eldri laga nr. 75, 1981 um tekjuskatt- og eignarskatt, 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4, 1995, um tekjustofna sveitarfélaga og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.

III. Fyrir bókhaldsbrot.

A. Með því að hafa rangfært bókhald og bókhaldsgögn í eftirgreindum tilvikum:

1) Með því að hafa ranglega bakfært í bókhaldi reikning nr. 332, dagsettan 26. apríl 1998, þar sem viðskiptamaður var Stálbær ehf., en reikninginn fékk hann greiddan 29. apríl 1998.

2) Með því að hafa ranglega fært reikning nr. 377, dagsettan 4. janúar 1999, þar sem viðskiptamaður var V.Í.S., sem efniskaup, í stað þess að færa hann sem útselda vinnu.

3) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 384, dags. 14. júlí 1999, þar sem viðskiptamaður var T-kk-nf Ö-kk-nf, að hann væri að fjárhæð kr. 38.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 380.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

4) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 406, dags. 4. febrúar 2000, þar sem viðskiptamaður var Suðurnes hf., að hann væri að fjárhæð kr. 10.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 100.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

5) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 414, dags. 30. apríl 2000, þar sem viðskiptamaður var K-kk-nf S. S-kk-nf, að hann væri að fjárhæð kr. 20.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 200.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

6) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 424, dags. 30. apríl 2000, þar sem viðskiptamaður var B-kk-nf B-kk-nf, að hann væri að fjárhæð kr. 20.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 200.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

7) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 419, dags. 5. júlí 2000, þar sem viðskiptamaður var Reykjanesbær, að hann væri að fjárhæð kr. 50.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 500.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

8) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 426, dags. 4. ágúst 2000, þar sem viðskiptamaður var Byggingafélagið Kambur ehf., að hann væri að fjárhæð kr. 20.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 200.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

9) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 429, dags. 18. ágúst 2000, þar sem viðskiptamaður var Byggingafélagið Kambur ehf., að hann væri að fjárhæð kr. 50.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 500.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

10) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 440, dags. 30. ágúst 2000, þar sem viðskiptamaður var B-kk-nf B-kk-nf, að hann væri að fjárhæð kr. 17.500,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 175.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

11) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 435, dags. 8. september 2000, þar sem viðskiptamaður var Byggingafélagið Kambur ehf., að hann væri að fjárhæð kr. 50.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 500.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

12) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 437, dags. 10. september 2000, þar sem viðskiptamaður var S-kvk-nf, að hann væri að fjárhæð kr. 10.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 100.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

13) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 441, dags. 6. október 2000, þar sem viðskiptamaður var Dýraspítalinn, að hann væri að fjárhæð kr. 18.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 180.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

14) Með því að hafa ranglega fært á afrit reiknings nr. 461, dags. 30. desember 2000, þar sem viðskiptamaður var Byggingafélagið Kambur ehf., að hann væri að fjárhæð kr. 75.000,- þegar hið rétta var að hann var að fjárhæð 750.000 og hafa með sama hætti rangfært fjárhæð reikningsins í bókhaldi.

Telst þetta varða við 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145, 1994, um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37, 1995 um breyting á þeim lögum, sbr. 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

I.

Við þingfestingu málsins 8. febrúar síðastliðinn játaði ákærði brot sín en kvaðst þó ekki vera tilbúinn til að tjá sig um eða samþykkja þær fjárhæðir er fram kæmu í ákæruliðum I og II. Þá krafðist ákærði frávísunar málsins með vísan til 2. mgr. 138. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 4. gr. viðauka nr. 7 við Mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 með síðari breytingum, sbr. lög nr. 56/2005, en ákærði hafði áður sætt refsikenndu álagi með úrskurði ríkisskattstjóra dagsettum 30. júlí 2004. Í öðru lagi yrði ekki séð að fjárhæðir í ákærunni væru í samræmi við úrskurð ríkisskattstjóra. Úrskurður var kveðinn upp í frávísunarþætti málsins þann 20. júní sl. og var úrskurðarorð svohljóðandi:

„Frávísunarkröfu ákærða er hafnað. Ákvörðun sakarkostnaðar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, bíður efnisdóms í málinu.“

Núverandi dómari tók við meðferð málsins 4. október s.l. Fyrir munnlegan flutning þess um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga kom ákærði fyrir dóm og var inntur eftir afstöðu sinni til ákærunnar. Ákærði játaði brot samkvæmt I. kafla ákæru en gerði fyrirvara við fjárhæðir. Ákærði játaði einnig brot samkvæmt II. kafla ákæru en gerði fyrirvara við fjárhæðir. Ákærði játaði brot samkvæmt III. kafla ákæru án fyrirvara.

Forsaga málsins er sú að rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins hjá ákærða hófst þann 10. september 2002 og lauk með skýrslugerð 2. október 2003. Með bréfi, dagsettu 9. október 2003, var ríkisskattstjóra sent málið til endurákvörðunar skatta og gjalda. Ríkisskattstjóri kvað upp úrskurð 30. júlí 2004 um endurálagningu. Í úrskurðinum var refsiviðurlögum samkvæmt skattalögum beitt. Ákærði undi úrskurði ríkisskattstjóra og greiddi ákærði síðan hin álögðu gjöld ásamt álagi ríkisskattstjóra og vöxtum löngu áður en mál þetta var höfðað.

Með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins til ákærða, dagsettu 9. október 2003, var ákærða tilkynnt um fyrirhugaða ákvarðanatöku um refsimeðferð í málinu og honum gefinn kostur á að tjá sig um ákvarðanatökuna áður en til hennar kæmi. Með svarbréfi, sem verjandi ákærða ritaði 28. október 2003, var óskað eftir því að fallið yrði frá refsimeðferð, en að öðrum kosti yrði málið sent yfirskattanefnd til úrlausnar. Með bréfum skattrannsóknarstjóra ríkisins, dagsettum 3. júní 2004 og 23. september sama ár, var ákærða tilkynnt um tafir á fyrirhugaðri ákvarðanatöku um refsimeðferð. Með bréfi skattrannsóknarstjóra, dagsettu 11. mars 2005, var mál ákærða sent yfirskattanefnd og þess krafist að honum yrði ákvörðuð sekt vegna brota í sjálfstæðri starfsemi hans. Með bréfi, dagsettu 24. apríl 2006, lýsti verjandi ákærða því yfir að ákærði vildi ekki hlíta því að yfirskattanefnd afgreiddi mál hans og vísaði yfirskattanefnd máli ákærða þá frá nefndinni með úrskurði þann 10. maí 2006. Í framhaldi af því sendi skattrannsóknarstjóri ríkisins mál ákærða til ríkislögreglustjóra með bréfi dagsettu 14. júní 2006. Gaf ríkislögreglustjóri síðan út ákæru í máli þessu þann 20. desember 2006.

II.

Ákærði hefur fyrir dómi játað að hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Samræmist játning ákærða rannsóknargögnum málsins, en ákæra styðst við lögreglurannsókn sem fram fór á grundvelli bréfs skattrannsóknarstjóra ríkisins til ríkislögreglustjóra 5. júlí 2005 og rannsóknargagna sem því fylgdu. Er samkvæmt þessu sannað að ákærði hefur gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir. Ákærði hefur á hinn bóginn gert fyrirvara við fjárhæðir í ákæru og gert athugasemdir við að þær séu ekki í samræmi við þær fjárhæðir sem koma fram í úrskurði ríkisskattstjóra frá 30. júlí 2004, en ágreiningslaust er að ákærði hefur að fullu greitt skattaskuld sína í samræmi við niðurstöðu þess úrskurðar. Ljóst er að ákæra er byggð á sjálfstæðri rannsókn ríkislögreglustjóra og fjárhæðir í ákæru byggðar á henni, auk rannsóknar skattrannsóknarstjóra. Fjárhæðir í I. kafla ákæru eru mjög svipaðar fjárhæðum í úrskurði ríkisskattstjóra um sömu atvik og er ekki ástæða til að gera athugasemdir við ákæruna að því leyti. Í II. kafla ákæru, þar sem fjallað er um vangreiddan tekjuskatt og útsvar, er hins vegar verulegur munur á fjárhæðum frá því sem er í ofangreindum úrskurði ríkisskattstjóra. Af hálfu ákærða er gerð athugasemd við að ekki skuli þar tekið tillit til yfirfæranlegs taps, sem fjallað er um í nefndum úrskurði ríkisskattstjóra. Af hálfu ákæruvaldsins var gefin sú skýring á þeim mismun að við meðferð málsins hjá skattayfirvöldum hafi verið horft til yfirfæranlegs taps sem komi til frádráttar greiðsluskyldu. Ekki væri um slíkt að ræða í umfjöllun lögreglu. Í úrskurði ríkisskattstjóra er settur fram mismunur; hækkun eða lækkun á ýmsum þeim liðum sem hafa áhrif á fjárhæð álagningar, en í rannsókn skattrannsóknarstjóra og lögreglu eru hins vegar tíundaðar heildarfjárhæðir, annars vegar framtalinna tekna og gjalda og hins vegar þær heildarfjárhæðir sem urðu niðurstaða rannsóknar, og þannig fundinn vangreiddur tekjuskattur og útsvar og þar með sú fjárhæð sem undan var dregin, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt.

III.

Við úrlausn málsins verður, í samræmi við það sem að framan greinir, lagt til grundvallar að útreikningur á vangoldnum sköttum í ákæru sé réttur.

Ákærði hefur haldið því fram að brot þau sem hann er ákærður fyrir í máli þessu séu fyrnd og beri því að sýkna hann. Brot ákærða skv. I. og II. kafla ákæru eru samkynja og náðu samfellt yfir tímabilið frá janúar 1998 til og með desember 2000. Síðasti gjalddagi þeirra gjalda sem ákært er fyrir í I. kafla ákæru var í byrjun febrúar 2001, en gjalda sem ákært er fyrir í II. kafla síðar á árinu 2001. Reikningar þeir sem getið er í III. kafla ákæru voru gefnir út á tímabilinu frá 26. apríl 1998 til 31. desember 2000.

Skv. 1. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 63/1998, telst fyrningarfrestur frá þeim degi er refsiverðum verknaði lauk. Síðasta brotið var fullframið í febrúarbyrjun 2001, eða síðar á árinu. Skýrsla var tekin af ákærða hjá ríkislögreglustjóranum 18. september 2006. Með þeirri skýrslutöku var fyrning rofin skv. 4. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga. Verður að líta á þau brot sem ákært er fyrir í málinu sem samfellda brotastarfsemi og teljast þau meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og 3. tl. 1. mgr. 37. gr. laga um bókhald nr. 145/1994, sbr. lög nr. 37/1995. Telst fyrningarfrestur því vera 10 ár, samanber 3. tl. 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga og brot ákærða því ófyrnd.

Ákærði er samkvæmt framansögðu fundinn sekur um undanskot virðisaukaskatts, tekjuskatts og útsvars, samtals að fjárhæð 5.605.436 krónur. Þá hefur hann gerst sekur um bókhaldsbrot, en eins og fram kemur í ákæru og ákærði hefur skýlaust játað, rangfærði hann bókhald í 14 tilvikum. Því verða brot hans að teljast meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og 3. tl. 1. mgr. 37. gr. bókhaldslaga með áorðnum breytingum og eru þau réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákvæði 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt var breytt með 3. gr. laga nr. 134/2005 á þann hátt að lágmark fésektar, sem þar er mælt fyrir um, á ekki við ef brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti samkvæmt virðisaukaskattsskýrslu, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur séu miklar. Þessar breyttu reglur eiga ekki við um brot ákærða gegn tilvitnuðu ákvæði laga um virðisaukaskatt.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu. Þykir refsing hans með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Rétt þykir að fresta fullnustu þessarar refsingar ákærða og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Dæma ber ákærða einnig til sektargreiðslu. Verður sektarfjárhæðin ákveðin 11.211.000 krónur. Vararefsing þykir hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef J-kk-ef hdl., þykja að teknu tilliti til virðisaukaskatts hæfilega ákveðin 388.440 krónur og verður ákærða gert að greiða þau. Annan kostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf, settur héraðsdómari, dæmir mál þetta.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, R-kk-nf M-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði. Fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 11.211.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, en sæti ella fangelsi í þrjá mánuði.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef J-kk-ef hdl., 388.440 krónur.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf