S-342/2010

Málið, sem dómtekið var 6. október síðastliðinn, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 20. apríl 2010 á hendur „U-kvk-þgf D-kvk-þgf K-kvk-þgf, kt. 000000-0000, Austurbergi 28, Reykjavík, fyrir fjárdrátt með því að hafa, frá 5. september 2000 til 22. maí 2005 er hún starfaði við heimaþjónustu hjá Félagsþjónustunni í Reykjavík á vernduðu heimili að Krummahólum 8, Reykjavík, dregið sér samtals 386.276 kr. af sameiginlegum bankareikningi vistmanna heimilisins, sem ákærða hafði prókúru fyrir til matarinnkaupa fyrir heimilið með því að skuldfæra reikninginn í eftirgreind 156 skipti fyrir einkaneyslu sinni á eftirgreindum stöðum í Reykjavík og nágrenni:

Tilvik Rannsóknar Dags. Tilgreindir Fjárhæð

tilvik viðskiptamenn

1 A13 05.09.00 Íslandsbanki 12.620

2 A21 04.12.00 Íslandsb. 3.770

3 B20 09.11.01 Nana, snyrtivöruvöruverslun 3.570

4 C13 03.02.02 Mc Donalds 1.747

5 C18 13.02.02 Passamyndir 1.600

6 C24 15.02.02 Hreyfill nr. 551 1.100

7 C27 21.02.02 Toppmyndir 1.457

8 C33 23.03.02 Gull og silfursmiðjan 1.200

9 C34 23.03.02 Lyf og Heilsa Mjódd 998

10 C42 20.04.02 Catalina ehf. 800

11 C43 20.04.02 Catalina ehf. 800

12 C44 20.04.02 Leigubifreið. Hreyfill nr. 566 1.180

13 C45 20.04.02 Hreyfill/S-kk-nf G-kk-nf Ó-kk-nf 3.500

14 C46 19.04.02 Catalina ehf. 600

15 C47 20.04.02 Catalina ehf. 600

16 C48 20.04.02 Kaffi Reykjavík 1.000

17 C49 20.04.02 Kaffi Reykjavík 600

18 C51 20.04.02 Skeljungur hf. 930

19 C52 23.04.02 Gull og silfursmiðjan 2.800

20 C53 28.04.02 Dominos pizza 1.840

21 C57 11.05.02 Olíufélagið hf. 696

22 C58 11.05.02 Skeljungur 1.035

23 C62 01.06.02 Dominos Pizza 1.460

24 C63 02.06.02 Mc. Donalds 1.198

25 C66 08.06.02 Hreyfill 1.290

26 C67 08.06.02 Fjörukráin 1.200

27 C68 08.06.02 Fjörukráin 600

28 C69 08.06.02 Klakaspor ehf. 500

29 C70 08.06.02 Players sportkl. 600

30 C71 08.06.02 Players sportkl. 1.000

31 C76 17.08.02 McDonalds 1.198

32 C84 07.10.02 Sýslumaðurinn í Reykjavík 30.150

33 D2 13.01.03 Valsk.kolaportinu 1.990

34 D4 14.01.03 Gullúrið 1.890

35 D6 14.01.03 NANA, snyrtivöruverslun 3.880

36 D8 18.01.03 Ýr hárgreiðslustofa 4.390

37 D10 19.01.03 Klakaspor ehf. 2.800

38 D14 02.02.03 Hreyfill nr. 83 1.140

39 D15 02.02.03 Dominos Pizza 2.340

40 D16 08.02.03 Klakaspor ehf. 1.500

41 D17 08.02.03 Klakaspor 1.000

42 D18 09.02.03 Dominos pizza 1.310

43 D22 17.02.03 Læknavaktin ehf. 400

44 D23 17.02.03 Læknavaktin 500

45 D24 17.02.03 LYFJA HF.,Smáratorgi 2.929

46 D31 28.02.03 Dominos Pizza 1.890

47 D33 10.03.03 Bókhaldsþjónusta 5.000

48 D35 05.10.03 Kaffiport 540

49 D36 05.10.03 Kaffiport 280

50 D37 05.10.03 Hans v/kolaport 2.700

51 D39 12.10.03 Dominos Pizza 2.375

52 D42 07.11.03 ELKO Smáratorgi 4.215

53 D45 09.11.03 Players sportkl. 2.000

54 D46 09.11.03 " 1.800

55 D47 09.11.03 " 1.100

56 D48 09.11.03 Hreyfill 1.650

57 D49 09.11.03 Players sportkl. 1.000

58 D50 09.11.03 " 2.200

59 D51 09.11.03 BSR nr.27 1.530

60 D52 09.11.03 Klakaspor 3.800

61 D53 09.11.03 Klakaspor 2.000

62 D54 09.11.03 Hreyfill nr. 33 1.140

63 E1 05.01.04 Borgarbrot ehf. 3.810

64 E6 06.01.04 Heilsugæslustöð Efra Brh. 600

65 E9 13.01.04 Íslandsb. greiddur reikn. U-kk-nf 7.160

66 E16 11.02.04 Verslunin Leikbær 6.953

67 E17 11.02.04 Verslunin Leikbær 2.980

68 E20 13.02.04 NANA 3.260

69 E21 13.02.04 Íslandsbanki 6.026

70 E22 14.02.04 Nikkabar 600

71 E23 14.02.04 Nikkabar 600

72 E24 14.02.04 Nikkabar 600

73 E25 15.02.04 Nikkabar 600

74 E26 14.02.04 Nikkabar 600

75 E27 15.02.04 Hreyfill nr. 87 1.090

76 E28 15.02.04 Klakaspor ehf. 600

77 E29 15.02.04 " 600

78 E30 15.02.04 " 2.000

79 E31 15.02.04 BSR nr.83 1.300

80 E33 16.02.04 Breiðholtslaug 650

81 E35 18.02.04 Verslunin Kiss 1.290

82 E36 18.02.04 Breiðholtslaug 650

83 E42 21.02.04 Söluturn. Hraunb. 1.019

84 E43 24.02.04 " 1.510

85 E45 27.02.04 Hreyfill nr. 260 1.530

86 E46 27.02.04 PROmo tónleikar 1.300

87 E47 27.02.04 Players sportkl. 1.400

88 E48 28.02.04 " 700

89 E49 28.02.04 " 700

90 E50 28.02.04 " 700

91 E51 28.02.04 " 700

92 E52 28.02.04 BSR nr. 97, J-kk-nf S-x-x. 1.500

93 E53 28.02.04 Klakaspor ehf. 600

94 E54 28.02.04 " 600

95 E55 28.02.04 Hreyfill nr. 143 1.130

96 E56 28.02.04 Dominos Pizza 1.900

97 E61 07.03.04 Olíufélagið hf. 1.198

98 E65 14.03.04 Klakaspor ehf. 1.600

99 E66 14.03.04 " 1.600

100 E67 14.03.04 " 1.600

101 E68 14.03.04 " 1.600

102 E69 14.03.04 Hreyfill nr. 528 1.140

103 E70 14.03.04 Hreyfill nr. 429 1.630

104 E71 16.03.04 Borgarbros 4.683

105 E74 17.03.04 Breiðholtslaug 650

106 E75 17.03.04 Læknavaktin 500

107 E76 17.03.04 Lyfja hf. 681

108 E77 18.03.04 Breiðholtslaug 650

109 E78 19.03.04 Bókhaldsþjónusta 5.700

110 E85 07.04.04 365 Áskrift 4.095

111 E87 07.04.04 Klakaspor ehf. 600

112 E88 08.04.04 " 1.000

113 E89 08.04.04 " 1.000

114 E90 08.04.04 BSR nr.21 870

115 E92 16.05.04 HB Veitingar 4.500

116 E93 16.05.04 " 1.400

117 E94 16.05.04 " 1.400

118 E95 16.05.04 Klakaspor 1.200

119 E96 16.05.04 " 600

120 E97 16.05.04 " 200

121 E98 16.05.04 BSR nr.54 1.090

122 E101 18.05.04 Heilsugæslan, Efra Breiðholti 600

123 E102 19.05.04 ART innrömmun 13.700

124 E105 17.06.04 Söluturn. Hraunbæ 880

125 E106 25.06.04 Klakaspor 200

126 E110 27.06.04 " 1.350

127 E113 30.06.04 NANA 1.880

128 E114 30.06.04 Office 1 6.477

129 E116 02.07.04 Dominos Pizza 2.460

130 E121 20.08.04 Tannlæknastofa 24.000

131 E124 26.08.04 Sölut. Hraunbæ 2.495

132 E125 27.08.04 " 925

133 E126 28.08.04 Skeljungur hf. 866

134 E128 29.08.04 " 1.457

135 E129 07.09.04 Prófíll ehf. 41.070

136 E133 15.09.04 Íslandsbanki 11.227

137 E135 16.09.04 LYFJA HF, Smáratorgi 1.198

138 E136 18.09.04 Café Adesso 430

139 E139 20.10.04 Sölut. Hraunbæ 1.040

140 E140 20.10.04 Lyfja hf., Smáratorgi 802

141 E141 22.10.04 Saumaverk I-kvk-ef 1.980

142 E144 23.10.04 Kringlukrá sf. 1.100

143 E145 23.10.04 " 1.100

144 E146 23.10.04 " 1.100

145 E147 23.10.04 " 1.100

146 E148 23.10.04 Dubliner-Vínstúka Ísl. 1.000

147 E149 23.10.04 " 1.000

148 E150 23.10.04 BSR nr. 367 1.850

149 E151 23.10.04 Leifasjoppa 1.020

150 E152 24.10.04 Olíufélagið hf. 1.289

151 E153 26.10.04 Domus Medica 300

152 E154 26.10.04 Apótekið, Iðufelli 532

153 F3 21.01.05 Hreyfill nr. 551 1.100

154 F5 22.01.05 Sölut. Hraunbæ 994

155 F9 28.02.05 Hekla hf. 11.981

156 F16 22.05.05 HB Veitingar 2.400

Samtals 386.276 kr.

Telst þetta varða við 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í málinu er þess krafist af hálfu Reykjavíkurborgar, kt. 000000-0000, að ákærða verði dæmd til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 386.276 kr. auk vaxta samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38, 2001 frá 25. maí 2005 en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags, sbr. 6. gr. laganna. Krafist er málskostnaðar samkvæmt mati réttarins vegna þóknunar lögmanns brotaþola.“

Ákærða neitar sök og krefst sýknu. Þess er krafist að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði. Ákærða krefst þess að skaðabótakröfunni verði vísað frá dómi.

II

Með bréfi 14. október 2005 kærði Reykjavíkurborg ákærðu til lögreglu fyrir fjárdrátt. Í kærubréfinu kemur fram að hún hafi unnið á vernduðu heimili þar sem fjórir geðveikir menn hafi búið. Meðal þess sem ákærða átti að gera var að kaupa inn til heimilisins einu sinni í viku matvörur og hreinlætisvörur. Ákærði hafði debetkort til að ráðstafa fé sem var inn á sameiginlegum reikningi vistmanna og taldi kærandi að hún hefði greitt með kortinu ýmsar greiðslur sem hún hafi ekki getað gefið haldbærar skýringar á. Sumarið 2005 óskaði félagsráðgjafi eftir því að ákærða yrði leyst frá störfum vegna gruns um fjárdrátt og í framhaldinu funduðu starfsmenn kæranda með ákærðu til að gefa henni kost á að skýra málið. Í kærubréfinu segir um þennan fund: „Kærða viðurkenndi á fundinum að hafa „fengið lánað“ fé með úttektum úr hraðbanka. Aðspurð um ýmsar, sýnilega óheimilar, úttektir sagðist kærða hafa „farið kortavillt“ í veski sínu. Hún sagðist jafnframt hafa greitt til baka í formi innkaupa sem hún hefði sjálf greitt fyrir. Engin gögn finnast um slíkar endurgreiðslur. Kærða segist enn fremur hafa hent bókhaldsgögnum fyrri ára.“ Í framhaldinu var ákærða leyst fyrirvaralaust frá störfum.

Lögreglumenn ræddu við starfsmenn kæranda sem höfðu komið að rekstri heimilisins og bar þeim saman um að peninga af hinum sameiginlega reikningi hefði aðeins átt að nota til að kaupa vörur til sameiginlegra nota heimilismanna. Við yfirheyrslur bar ákærða að sakargiftirnar væru vitleysa. Hún var spurð um einstakar færslur og svaraði því oftast til að hún myndi ekki eftir þeim eða þá að um mistök hefði verið að ræða. Í öðrum tilvikum gaf hún skýringar sem ekki verða raktar hér, en rétt er að taka fram að ákærða var ekki ákærð fyrir allt það sem hún var kærð fyrir í upphafi.

III

Ákærða bar að hafa unnið hjá Félagsþjónustunni í Reykjavík, meðal annars á vernduðu heimili fyrir geðveika menn að Krummahólum 8 eins og segir í ákæru. Störf hennar hafi verið fólgin í því að reka heimilið, það er að elda, þrífa, kaupa inn, fara með heimilismenn til læknis og svo framvegis. Hún kvaðst hafa haft prókúru fyrir sameiginlegan reikning heimilismanna og keypt inn til heimilisins fyrir fé sem var inn á reikningnum. Hún var spurð um skuldfærslurnar, sem tilgreindar eru í ákærunni, og kvaðst hún ekki muna eftir einstökum tilvikum. Hún var og spurð um það hvort einhverjar þessara færslna væru fyrir hana sjálfa og kvað hún það hafa getað gerst að hún hefði ruglast á korti sínu og korti heimilismanna.

Ákærða var spurð nánar um færslurnar sem tilgreindar eru í ákærunni. Hún kvaðst ekki muna hvort hún hefði innt þessar greiðslur af hendi út af reikningnum og mundi ekkert eftir þessum greiðslum og færslum. Hún kannaðist hins vegar við undirskrift sína á skjölum sem tengjast greiðslunum. Þá kvað hún þessar færslur greinilega ekki tengjast rekstri heimilisins. Þegar hún var ekki í vinnu þá notaði afleysingamaður kortið, en heimilismenn notuðu það ekki. Farið var yfir færslur í ákærunni með ákærðu og voru svörin alltaf þau að hún gæti ekki svarað spurningum um færsluna því að hún myndi ekki eftir henni. Hún var spurð að því hvort einhverjar færslur væru tilgreindar í ákærunni sem gætu tengst rekstri heimilisins og gat hún ekki svarað því, hún myndi þetta ekki. Varðandi lið 32 kannaðist hún við að það hefðu verið útgjöld vegna sín. Hún hefði tekið og greitt með röngu korti og endurgreitt þessa fjárhæð. Í lið 47 hefði hún verið að greiða gerð skattskýrslu fyrir heimilismann. Ákærða var almennt spurð um færslurnar og hvaða skýringu hún gæti gefið á þeim. Hún svaraði því til að eina skýring hennar væri sú að hún hefði tekið rangt kort og greitt með korti heimilismanna í stað þess að greiða með sínu eigin korti. Ákærða kvaðst ekki neita því að kortið hefði verið notað til að greiða með þær greiðslur sem tilgreindar eru í ákærunni. Þá kvað hún langt um liðið frá því þetta gerðist og henni hefði liðið illa út af því. Hún hafi og reynt að vinna sig út úr þessu. Þetta sagði hún til skýringar á því að hún myndi illa eftir færslunum. Hún kvað Á-kvk-þf K-kvk-þf vera dóttur sína, en kvaðst ekki muna eftir að hafa greitt læknisþjónustu fyrir hana.

Þ-kvk-nf S-kvk-nf P-kvk-nf, félagsráðgjafi á geðsviði Landspítalans, bar að hún hafi starfað við að gæta að félagslegum réttindum heimilismanna og að þeir fengju þá þjónustu sem þeir þyrftu á að halda. Hún kvaðst hafa byrjað að athuga með bókhald heimilismanna eftir að ákærða hafði tjáð henni að yfirdráttur væri á reikningnum, en henni hafi aldrei verið kynntar reglur um notkun reikningsins. Þ-kvk-nf kvaðst strax hafa rekið augun í úttekt úr hraðbanka en fengið þá skýringu hjá ákærðu að hún hefði keypt ryksugupoka. Þá hafi hún gert athugasemdir við að ákærða fyllti bíl sinn af bensíni tvisvar í mánuði og greiddi það með kortinu. Henni fannst það óeðlilegt þar sem aðeins væri verslað einu sinni í viku. Þá kvaðst Þ-kvk-nf einu sinni hafa rætt við ákærðu um færslur sem henni fundust óeðlilegar og hafi hún beðið ákærðu um skýringar. Ákærða hafi ekki getað gefið skýringar, orðið pirruð og farið. Þ-kvk-nf kvaðst þá hafa hringt í bankann og beðið um yfirlit nokkur ár aftur í tímann sem hún hafi svo farið yfir og fundist margt í hæsta máta óeðlilegt. Þarna hafi meðal annars verið úttektir frá snyrtistofum og hjá tannlæknum sem hún kvaðst hafa vitað að voru ekki vegna íbúanna. Í framhaldinu kvaðst Þ-kvk-nf hafa beðið um að kortinu yrði lokað. Hún tók fram að heimilismenn höfðu aldrei aðgang að kortinu heldur hefði ákærða ein verið með kortið meðan hún starfaði við heimilið.

H-kvk-nf G-kvk-nf var um tíma yfirmaður ákærðu til ársloka 1999 og hafði ráðið hana til starfa. Hún kvað ákærðu hafa haft sömu starfsskyldur, eftir að hún hætti sem yfirmaður hennar, og hún hafði haft á starfstíma sínum. Þær voru að sinna heimaþjónustu, það er að fara inn á heimili og sjá um það. Reikningurinn sem hér um ræðir hafi verið stofnaður til að greiða út af honum fyrir mat, hreinlætisvörur og annað sem þarf til reksturs heimilis. Heimilismenn hafi allir greitt jafnt inn á reikninginn og af honum var svo greitt til framangreindra nota. H-kvk-nf kvaðst hafa kynnt ákærðu verklagsreglur þær sem giltu á heimilinu og hún hafi skráð hana sem handhafa kortsins á reikninginn.

S-kvk-nf H-kvk-nf var flokksstjóri hjá Reykjavíkurborg á umræddum tíma og leysti hún af á heimilinu sem um ræðir. Hún kvaðst oft hafa leyst ákærðu af í veikindum. Hún kannaðist við reikninginn sem hefði verið sameign vistmanna og fyrir fé af honum hafi verið keyptar vörur til heimilisins. Hún kvaðst hafa haft pinnúmer og því getað tekið fé út úr hraðbanka með kortinu til að versla fyrir. Upphæðina sem hún keypti fyrir hafi hún fært í þar til gerða bók og látið kassastrimil fylgja. Í sumarleyfum hafi deildarstjóri haft kortið og látið þann sem leysti af hafa reiðufé. Deildarstjórinn er látinn, en S-kvk-nf og hún hafi ekki farið í sumarleyfi á sama tíma.

IV

Samkvæmt gögnum málsins lögðu heimilismenn að Krummahólum 8 fé í sameiginlegan sjóð er nota skyldi til að kaupa nauðsynjar til heimilisins. Ákærða hafði aðgang að þessum reikningi með korti og átti að nota fé af honum í þessum tilgangi. Í ákærunni er henni gefið að sök að hafa látið skuldfæra reikninginn í 156 skipti fyrir einkaneyslu sinni eins og þar er rakið. Hér að framan var rakinn framburður ákærðu fyrir dómi. Hún kannaðist við að hafa notað kortið en kvaðst mest lítið muna eftir þeim skiptum sem tilgreind eru í ákærunni. Þegar hún var spurð nánar um þau tilvik, sem í ákærunni greinir, hafði hún helst þær skýringar á þessum færslum að hún hefði tekið rangt kort til að greiða með, það er greitt með korti heimilisins í stað þess að nota sitt eigið. Þá bar hún og að hún myndi ekki eftir einstökum færslum eins og rakið var, að undanskildum færslum nr. 32 og 47. Þegar færslur þær, sem í ákæru greinir, eru athugaðar kemur í ljós að engar þeirra geta verið vegna sameiginlegra útgjalda til reksturs heimilisins og á það einnig við færslu nr. 47 sem er vegna skattskýrslu eins heimilismanns og átti sá kostnaður að greiðast af honum einum. Ákærða bar að hafa endurgreitt færslu nr. 32, en þar hefði hún notað kort heimilismanna í misgripum. Engin gögn styðja þessa fullyrðingu hennar og er henni hafnað. Í langflestum tilvikum er um að ræða úttektir á alls konar veitingastöðum, oft á kvöldin og um nætur. Sú skýring ákærðu að hún hefði óvart greitt með korti heimilisins í stað síns eigin korts gæti staðist ef um fá tilvik væri að ræða en ekki eins og hér stendur á og alls ekki þegar sama kortið er notað margsinnis sama kvöldið á sama veitingastaðnum. Þá er það og upplýst með framburði vitna, sem að framan var rakinn, að enginn annar en ákærða notaði kortið á því tímabili sem um ræðir. Það er því niðurstaða dómsins að ákærða hafi notað kortið til að greiða með fyrir einkaneyslu sína eins og henni er gefið að sök í ákærunni.

Samkvæmt framansögðu verður ákærða sakfelld fyrir fjárdrátt, eins og henni er gefið að sök í ákærunni en brot hennar er þar rétt fært til refsiákvæðis. Ákærðu hefur ekki verið refsað áður. Er refsing hennar, með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga, hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði sem bundin skal skilorði eins og segir í dómsorði.

Ákærða hefur verið sakfelld fyrir fjárdrátt og verður því dæmd til að greiða Reykjavíkurborg bætur að fjárhæð 386.276 krónur með vöxtum, eins og krafist er og nánar greinir í dómsorði, en samkvæmt gögnum málsins greiddi bótakrefjandi heimilismönnum það fé sem ákærða hafði dregið sér. Það athugast að ákærðu var birt bótakrafan 27. ágúst 2008 og miðast upphaf dráttarvaxta við það er liðnir eru 30 dagar frá þeim degi.

Loks verður ákærða dæmd til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns og málskostnað brotaþola eins og nánar greinir í dómsorði.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Ákærða, U-kvk-nf D-kvk-nf K-kvk-nf, sæti fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins haldi hún almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða greiði Reykjavíkurborg 386.276 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 25. maí 2005 til 27. september 2008 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 100.000 krónur í málskostnað.

Ákærða greiði málsvarnarlaun verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hrl., 401.600 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kk-nf Í-kk-nf.