E-2008/2015

Mál þetta var höfðað 8. júní 2015 og dómtekið 25. febrúar 2016.

Stefnandi er A-kk-nf K-kk-nf Þ-kk-nf, Frjóakri 5, Garðabæ en stefndi er íslenska ríkið.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 2.000.000 króna ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr., sbr. 1. málslið 4. gr., laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af 400.000 krónum frá 9. júní 2010 til 15. júní 2010, en frá þeim degi af 1.200.000 krónum til 23. júní 2010, en frá þeim degi af 2.000.000 króna til 11. júlí 2015, en frá þeim degi með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga, til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Stefndi krefst þess að vera sýknaður af öllum kröfum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað. Til vara krefst hann þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður felldur niður.

I.

Málavextir

Tildrög þess að stefnandi sætti rannsókn lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu má rekja til upplýsinga sem embættinu bárust um hugsanlega kannabisræktun í iðnaðarhúsnæði að Síðumúla í Reykjavík. Í skýrslu lögreglu kemur fram að við eftirgrennslan lögreglu þann 5. maí 2010 hafi komið í ljós að upplýsingar þessar áttu við rök að styðjast. Í kjölfarið var framkvæmd húsleit og lagt hald á kannabisplöntur og fleiri sakargögn. Á meðal þess sem fannst voru skattframtöl merkt stefnanda og gögn er honum tengdust svo og fleiri aðilum. Tæknideild lögreglunnar framkvæmdi rannsókn á vettvangi og fundust þá m.a. fingraför stefnanda.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness frá 9. júní 2010 var lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu veitt heimild til húsleitar að Asparhvarfi 19, en stefnandi og aðili sem jafnframt tengdist fyrrnefndri húsleit að Síðumúla, voru þar samleigjendur. Í úrskurðinum er vísað til þess að í greinargerð lögreglunnar með kröfunni hafi komið fram að fyrir lægju upplýsingar þess efnis að þessir aðilar væru stórtækir í kannabisræktun og að neytt væri fíkniefna í húsnæðinu að Asparhvarfi. Með vísan til 1. mgr. 103. gr., sbr. 1. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008 ákvað dómari að krafan fengi meðferð fyrir dómi án þess að sakborningar yrðu kvaddir á dómþing.

Í skýrslu um húsleitina, sem framkvæmd var í kjölfar úrskurðar héraðsdóms, kemur fram að Asparhvarf 18 sé 500 fm einbýlishús á þremur hæðum. Svefnherbergi stefnanda og unnustu hans var á efri hæð hússins. Við leitina fannst víðs vegar um húsið, í bílskúr og í hesthúsi, mikið magn kannabisefna, kannabisgræðlingar í ræktun, og búnaður tengdur ræktun kannabisefna. Þá fundust smelluláspokar sem innihéldu marijúana og grammavog. Í svefnherbergi stefnanda fundust tvö peningabúnt, samtals 442.000 krónur, myndavél og ýmis gögn, m.a. teikningar sem sýndu ætlaða uppsetningu ræktunar í öðru húsnæði. Meðleigjandi stefnanda var handtekinn á vettvangi við komu þangað en aðrir voru ekki í húsnæðinu.

Við skoðun á myndavélinni komu í ljós myndbönd sem sýndu fjórar ræktanir. Á myndböndunum sáust þeir aðilar, sem auk stefnanda voru grunaðir um kannabisræktun.

Stefnandi gaf sig fram við lögreglu fjórum dögum eftir húsleitina eða þann 15. júní 2010. Var hann handtekinn og vistaður í fangaklefa frá kl. 10:20 til 16:54 en þá hófst skýrslutaka yfir honum. Að henni lokinni var hann færður í fangaklefa að nýju og var látinn laus kl. 23:56.

Þann 23. júní 2010 voru kveðnir upp tveir úrskurðir í Héraðsdómi Reykjavíkur þar sem annars vegar var fallist á kröfu lögreglu um að nánar tilgreindum síma- og fjarskiptafyrirtækjum væri gert að veita upplýsingar um símagögn er tengdust símtækjum stefnanda og þá endurvarpa í fjarskiptakerfum sem símtækin hefðu tengst á tímabilinu 10. nóvember 2009 til 12. nóvember 2009. Hins vegar var fallist á kröfu lögreglu um að viðskiptabankar stefnanda afléttu bankaleynd hvað varðaði allar upplýsingar um fjármálaviðskipti hans og inneignir frá 1. janúar 2008 til og með 22. júní 2010.

Í úrskurðunum er vísað til þess að stefnandi og samleigjandi hans greiði um 600.000 krónur á mánuði fyrir leigu á Asparhvarfi 18 en skráðar tekjur hans séu langt undir þeirri fjárhæð. Jafnframt er vísað til upplýsinga frá einum meðákærðu sem staðfestu beina aðild stefnanda að meintum brotum.

Þá var kveðinn upp úrskurður í Héraðsdómi Reykjaness þann 20. október 2010 þar sem fjarskiptafyrirtæki var gert skylt að veita lögreglu upplýsingar um öll fjarskipti sem tengdust tilteknu tölvupóstfangi stefnanda tímabilið 1. júní 2009 til og með 20. október 2010. Einnig var kveðinn upp úrskurður þann 20. janúar 2011 þar sem sama fjarskiptafyrirtæki var gert skylt að afhenda öll send og móttekin tölvupóstsamskipti, tölvusamskipti, tölvugögn og IP-tölur sem tengdust sama netfangi stefnanda frá 1. júní 2009 til 15. október 2010 og lögreglu heimilað að rannsaka efni þeirra.

Með ákæru dagsettri 20. maí 2014 var stefnanda gefið að sök, að hafa í félagi við aðila sem voru meðákærðir, staðið að framleiðslu mikils magns fíkniefna, annars vegar að Asparhvarfi og hins vegar að Suðurlandsbraut. Ákært var fyrir vörslur fíkniefna í sölu- og dreifingarskyni og fyrir ræktun á kannabisplöntum í sama tilgangi. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur þann 19. janúar 2015 í máli nr. S-517/2014 var stefnandi sýknaður af ákæru þessari.

Stefnandi telur sig hafa orðið fyrir miska vegna þvingunarráðstafana lögreglu í tengslum við rannsókn hennar og telur sig því eiga rétt á bótum úr hendi stefnda.

II.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi telur sig eiga rétt á bótum frá stefnda samkvæmt 228. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Hann hafi verið beittur þvingunarráðstöfunum á rannsóknarstigi en sýknaður af ákæru með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 19. janúar 2015.

Stefnandi telur undantekningu 2. ml. 2. mgr. 228. gr. laganna ekki eiga við í málinu enda hafi ekki verið sýnt fram á að hann hafi valdið eða stuðlað að nokkru því sem leiða hefði átt til þvingunarráðstafana. Ekkert sé því fram komið í málinu sem geti réttlætt að bætur til hans verði lækkaðar eða felldar niður að öllu leyti.

Til vara byggir stefnandi á því að verði ekki fallist á hina hlutlægu bótaábyrgð sé stefndi engu að síður skaðabótaskyldur gagnvart stefnanda á grundvelli sakarreglunnar og vinnuveitandaábyrgðar stefnda á starfsmönnum sínum.

Í greinargerð rekur stefnandi að hann telji lögmæt skilyrði hafa brostið til þeirra aðgerða sem gripið var til af hálfu lögreglu. Hafi friðhelgi einkalífs hans og heimilis verið rofin með aðgerðunum. Stefnandi hafi verið sýknaður með dómi af þeim ákæruatriðum er honum hafi verið gefin að sök. Telur hann þannig ljóst að ekki hafi verið fyrir hendi rökstuddur grunur um brot eins og gengið hafi verið út frá.

Stefnandi telur að þvingunarráðstafanir lögreglu hafi verið ólögmætar. Breyti þar engu um þótt úrskurðir héraðsdóms hafi í einhverjum tilfellum verið fengnir til að ráðast í umræddar aðgerðir enda hafi sýknudómur héraðsdóms síðar sýnt að aðgerðir þessar hafi verið ónauðsynlegar og staðfest sakleysi stefnanda. Auk þess telur stefnandi að með aðgerðum þessum hafi verið gengið lengra en nauðsynlegt var og því brotið gegn meðalhófsreglum 3. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 og 2. mgr. 13. gr. lögreglulaga nr. 90/1996. Með þessum ólögmætu aðgerðum telur stefnandi að stefndi, og starfsmenn sem stefndi ber ábyrgð á, hafi sýnt af sér sök, þannig að skilyrðum hinnar almennu sakarreglu sé fullnægt. Þá megi þeim hafa verið fulljóst að aðgerðir þessar hefðu alvarleg og meiðandi áhrif á stefnanda. Telur stefnandi að í öllu falli hafi verið fyrir að fara gáleysi hjá starfsmönnum stefnda að framkvæma hinar umdeildu aðgerðir. Stefnandi telur skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu einnig til staðar. Telur stefnandi það sennilega afleiðingu af hinni ólögmætu háttsemi að af henni hljótist miski þess sem fyrir verði.

Stefnandi gerir kröfu um miskabætur með vísan til 5. mgr. 228. gr. sml. vegna hinna ólögmætu þvingunarráðstafana stefnda en jafnframt grundvallist miskabótakrafa hans á 26. gr. laga nr. 50/1993. Þvingunarráðstafanir gegn stefnanda hafi verið óþarfar og falið í sér ólögmætt inngrip í réttindi saklauss manns. Það telur stefnandi fela í sér meingerð í skilningi síðargreinda ákvæðisins.

Í greinargerð sundurliðar stefnandi kröfu sína um bætur og rökstyður svo að þvingunarráðstafanir þær sem hann hafi þurft að sæta hafi falið í sér inngrip í einkalíf hans og valdið honum miska. Jafnframt hafi falist í þeim meingerð gegn frelsi hans, friði og persónu. Bendir stefnandi á að í sumum tilvikum hafi þvingunarráðstafanirnar varað óþarflega lengi. Stefnandi telur að líta verði til þess að málið hafi tekið um fimm ár í rannsókn og ákæruferli. Um óhæfilegan drátt hafi verið að ræða og því brotið á rétti hans til réttlátrar og hraðrar málsmeðferðar. Við fjárhæð miskabóta verði að líta til þess að gengið hafi verið á grundvallarréttindi stefnanda sem bundin séu í stjórnarskrá og mannréttindasáttmála Evrópu.

Krafa stefnanda sundurliðast svo:

Húsleit 400.000 kr.

Handtaka 800.000 kr.

Skoðun á upplýsingum úr síma 100.000 kr.

Skoðun á tölvupósti 400.000 kr.

Skoðun á bankaupplýsingum 300.000 kr.

Samtals 2.000.000 kr.

Kröfur um vexti miðist við 9. júní 2010 þegar húsleitin átti sér stað, 15. júní 2010 þegar handtakan átti sér stað og 23. júní 2010 þegar úrskurðað var um aðgang lögreglu að síma, tölvupósti og bankaupplýsingum.

III.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi mótmælir því að uppfyllt séu skilyrði hlutlægar bótaábyrgðar í skilningi 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 svo og sakarreglunnar. Þá hafnar stefndi alfarið bótakröfu stefnanda.

Stefndi bendir á að augljóst megi telja af gögnum málsins að rökstuddur grunur hafi legið fyrir um að stefnandi tengdist þeim málum sem ákært hafi verið fyrir þótt hann hafi verið sýknaður með dómi.

Hvað varði handtöku stefnanda bendir stefndi á að honum hafi verið kunnugt um að lögregla vildi hafa tal af honum en ekki gefið sig ekki fram fyrr en sex dögum síðar þ.e. sex dögum eftir að húsleit fór fram að Asparhvarfi 18. Við þá húsleit hafi komið fram ýmis gögn sem bentu til þess að hann tengdist meintum refsiverðum brotum og styrktu grun lögreglu um að stefnandi væri sakborningur. Á rannsóknarstigi hafi einnig legið fyrir framburður eins sakbornings um að stefnandi hefði staðið að ræktun kannabisefna að Suðurlandsbraut, Asparhvarfi og jafnvel á fleiri stöðum.

Með því að gefa sig ekki fram fyrr hafi stefnandi ekki verið samstarfsfús við lögreglu við upphaf rannsóknar. Hafi því verið eðlilegt að handtaka stefnanda í samræmi við 1. mgr. 90. gr. til að tryggja návist hans. Bendir stefndi á að um leið og nauðsynlegum skýrslutökum lauk hafi stefnandi verið látinn laus þ.e. fyrir miðnætti sama dag og hann var handtekinn. Telur stefndi því skilyrði 2. ml. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 80/2008 uppfyllt.

Varðandi aðgang að síma og tölvupósti er vísað til þess að lögregla hafi verið að rannsaka viðkomandi mál og með skoðun á símgögnum reynt að staðsetja stefnanda og aðra sakborninga og voru röksemdir lögreglu nægjanlegar til að dómari féllst á beiðni lögreglu. Voru allar aðgerðir lögreglu gagnvart stefnanda byggðar á lögmætum dómsúrskurðum. Þá hafi þær verið lögmætar og jafnframt nauðsynlegar í þágu rannsóknar málsins. Stefndi telur ekki unnt að halda því fram að gengið hafi verið lengra en ástæða hafi þótt til enda verið að rannsaka stórfelld afbrot sem leiddu til fangelsisdóma allra ákærðu nema stefnanda. Við rannsókn málsins hafi að fullu verið gætt ákvæða 53. gr. laga nr. 80/2008.

Varðandi bótarétt á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 er þeirri kröfu alfarið hafnað enda hafi þvingunaraðgerðir verið byggðar á rökstuddum grun sem hafi verið það sterkur að ákveðið hafi verið að gefa út ákæru á hendur stefnanda. Þá sé í stefnu vart gerð grein fyrir þeim miska sem stefnandi telur sig hafa orðið fyrir vegna rannsóknar lögreglu og síðar ákæru. Þá séu allar fjárhæðir órökstuddar með öllu og ekki reynt að sýna fram á tjónið með neinum hætti.

Varðandi bætur fyrir húsleit er þeim alfarið hafnað. Stefnandi bar sjálfur hjá lögreglu að hann hefði lítið verið í Asparhvarfi 18 síðasta mánuðinn fyrir húsleit en búið hjá unnustu sinni. Virtist stefnandi hafa litið svo á að hann hefði aðeins aðgang að einu herbergi sem hann leigði en umgangur í húsinu hafi verið mikill að hans sögn, m.a. í herbergi hans. Sama eigi við um bótakröfur vegna aðgangs að símtölum og tölvupósti svo og fjárhagsupplýsingum. Engin rök séu færð fyrir fjárhæðum og ekki reynt að sýna fram á þann miska sem krafið er um bætur fyrir.

Verði fallist á það með stefnanda að stefndi sé bótaskyldur er gerð krafa um verulega lækkun frá dómkröfum stefnanda og er vísað til sömu málsástæðna og í tengslum við aðalkröfu. Stefndi áréttar að stefnufjárhæðin sé fjarri því sem dómaframkvæmd hefur talið eðlilegt í bótamálum af þessum toga. Þá sé bótafjárhæðin sjálf ekki byggð á neinum rökum. Enginn grundvöllur sé fyrir fjárhæðinni né heldur reynt að sýna fram á í hverju tjónið er fólgið. Ekki hafi heldur verið sýnt fram á með gögnum að það hafi valdið stefnanda nokkru fjárhagslegu tjóni eða miska að rannsókn og ákærumeðferð tók langan tíma.

Varðandi vaxtakröfuna er henni mótmælt þar sem krafan kemur ekki fram fyrr en rúmum fimm árum eftir þá atburði sem stefnandi byggir á. Auk þess sem vextir eldri en fjögurra ára eru fyrndir í samræmi við ákvæði laga um fyrningu nr. 150/2007.

IV.

Niðurstaða

Stefnandi reisir aðalkröfu sína um bætur á 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Fyrir liggur að hann var beittur rannsóknaraðgerðum á árinu 2010 og 2011 af hálfu lögreglu í tengslum við rannsókn á meintum fíkniefnabrotum hans og fleiri aðila. Eins og áður er lýst var um að ræða húsleit sem framkvæmd var 9. júní 2010 á heimili stefnanda, handtöku og vistun í fangaklefa 15. júní 2010 frá kl. 10:14 til 23:56 eða í tæpar 14 klukkustundir. Þá var veittur aðgangur að upplýsingum um símtöl og fjarskipti við síma, tímabilið 10. til 12. nóvember 2009, samkvæmt dómsúrskurði þann 23. júní 2010, aðgangur að bankareikningum og fjárhagsupplýsingum tímabilið 1. janúar 2008 til 22. júní 2010 eða rúm tvö og hálft ár, samkvæmt dómsúrskurði 23. júní 2010 og aðgangur að tölvupósti hans tímabilið 1. júní 2009 til 20. október 2010 eða tæpa 17 mánuði, einnig samkvæmt dómsúrskurðum 23. júní 2010 og 20. janúar 2011.

Samkvæmt 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 á maður sem borinn hefur verið sökum í sakamáli rétt til bóta samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins hafi hann verið sýknaður með dómi án þess að það hafi verið gert vegna þess að hann var talinn ósakhæfur. Samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins skal dæma bætur vegna aðgerða samkvæmt IX.-XIX. kafla laganna ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi. Undantekning frá meginreglu 1. mgr. kemur fram í 2. ml. 2. mgr. 228. gr. laganna en þar segir að fella megi niður bætur eða lækka þær ef sakborningur hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á.

Fyrir liggur að stefnandi var sýknaður af ákæru um fíkniefniefnabrot með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 19. janúar 2015. Á hann því rétt til bóta samkvæmt hinni hlutlægu bótareglu 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008. Gildir hér einu hvort aðgerðir lögreglu hafi verið að öllu leyti lögmætar og fullt tilefni til þeirra.

Kemur þá til skoðunar hvort stefnandi hafi valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem beitt var þannig að bætur kunni að falla niður eða lækka að þeim sökum. Dómurinn telur einsýnt að stefnandi hafi ekki stuðlað að því að framkvæmd var húsleit, að upplýsingar voru fengnar um símtöl, fjarskipti, tölvuskeyti og tölvusendingar svo og bankareikninga og aðrar fjárhagsupplýsingar. Var hér um að ræða rannsóknaraðgerðir sem algengt er að gripið sé til þegar rökstuddur grunur leikur á að sakborningur eigi aðild að fíkniefnabrotum og kröfðust rannsóknarhagsmunir þess að hann var ekki boðaður á dómþing er kröfur lögreglu um aðgerðirnar voru teknar fyrir, sbr. 1. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008. Verður því fallist á greiðslu bóta vegna rannsóknaraðgerða þeirra eins og nánar verður rakið.

Hvað varðar handtöku stefnanda og vistun í fangaklefa er til þess að líta sem fram kemur í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli S-517/2014 um að hann hafi ákveðið að gefa sig fram eftir að hann „frétti af því“ að lögregla leitaði hans. Er augljóst að það tengdist handtöku meðleigjanda hans. Mátti stefnanda vera ljóst að full þörf væri á því að hann gæfi sig fram við lögreglu enda bjó hann yfir vitneskju um fíkniefni á heimili hans að Asparhvarfi. Breytir hér engu hvort þau hafi verið í hans eigu eða ekki. Stefnandi gaf sig hins vegar ekki fram fyrr en sex dögum eftir húsleitina og var hann þá handtekinn. Telja verður að stefnandi hafi stuðlað að handtöku sinni umrætt sinn og er í þessu sambandi höfð hliðsjón af almennum reglum skaðabótaréttar um eigin sök. Til þess er að líta að lögregla hafði þegar hér er komið við sögu lagt hald á mikið magn af fíkniefnum og öðrum sakargögnum á heimili stefnanda og samleigjanda hans. Þá hafði lögregla lagt hald á gögn sem gáfu ástæðu til að ætla að hann tengdist meintum fíkniefnabrotum. Óneitanlega hlaut dráttur á því að stefnandi gæfi sig fram að styrkja grunsemdir lögreglu um aðild hans að meintum brotum.

Samkvæmt því sem fram kemur í vistunarskýrslu var stefnandi í haldi lögreglu frá kl. 10:14 til 23:56 eða í 13 klukkustundir og 42 mínútur. Hann var færður í tæknideild kl. 16:07 og þaðan 16:19. Þá var hann færður til yfirheyrslu kl. 16:54 en henni lauk kl. 18:54. Í greinargerð kemur fram að á sama tíma og stefnandi var yfirheyrður hafi verið teknar skýrslur af einum meðkærða og hans unnustu. Að þeim skýrslutökum loknum hafi hann verið látinn laus. Dómurinn telur ljóst vera að rannsóknarhagsmunir lágu til grundvallar því hvernig skýrslutökum var hagað. Hins vegar hefur stefndi ekki lagt fram gögn sem nauðsynleg eru til þess að leggja mat á hæfilega lengd þess tíma sem stefnandi var í haldi. Vistunarskýrsla meðkærða er til að mynda ekki á meðal gagna málsins eða önnur gögn sem varpað gætu ljósi á þetta.

Að öllu ofangreindu virtu verður að telja skilyrði 2. ml. 2. mgr. 228. gr. uppfyllt fyrir handtöku stefnanda og vistun í fangaklefa. Hins vegar bar að láta stefnanda lausan úr haldi að yfirheyrslu lokinni og ber því að greiða honum bætur fyrir að þurfa að sæta þeirri þvingunarráðstöfun frá kl. 18:54-23:56.

Í 5. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 segir að bæta skuli fjártjón og miska samkvæmt lagagreininni ef því er að skipta. Stefnandi á rétt á miskabótum vegna þeirra rannsóknaraðgerða sem hann stuðlaði ekki að. Við mat á fjárhæð bóta er litið til þess að rökstuddur grunur var, þegar húsleit var gerð á heimili stefnanda, um að stefnandi ætti aðild að fíkniefnabrotum. Sá grunur styrktist er leið á rannsókn og voru því efni til þeirra rannsóknaraðgerða er fylgdu í kjölfarið. Stefnandi var sýknaður af ákæru lögreglu á þeim grunni að aðild hans sem aðalmanns að meintum brotum var ósönnuð. Af hálfu stefnanda hafa engin rök verið færð fram um að meðalhófs hafi ekki verið gætt á rannsóknarstigi í tengslum við húsleit, og aðgang að upplýsingum um símtöl og önnur fjarskipti. Taka bætur vegna þessara aðgerða því mið af þessum atriðum.

Að mati dómsins verður ekki annað séð en að það tímabil sem óskað var aðgangs að tölvupósti og fjarskiptum stefnda svo og bankaupplýsingum hafi verið óþarflega langt. Til þess er að líta að þær upplýsingar sem lögreglu voru látnar í té eru persónulegar og ganga nærri friðhelgi einkalífs sakborninga. Þurfa að vera enn ríkari ástæður fyrir aðgangi að slíkum upplýsingum nái þær yfir langt tímabil. Í greinargerð stefnda segir að á því tímabili sem rannsóknaraðgerðum var beitt hafi verið til rannsóknar nokkur mál á hendur stefnanda sem ákæra í máli þessu hafi ekki lotið að, þ.e. fleiri fíkniefnaræktanir. Verður ekki séð af gögnum málsins að það hafi réttlætt þá tímalengd sem veittar upplýsingar náðu yfir. Þá liggur ekki fyrir í gögnum eða rökstuðningi lögreglu fyrir kröfunum á sínum tíma, hvaða rannsóknarhagsmunir aðrir réttlættu tímalengdina. Verður því höfð hliðsjón af þessu við mat á hæfilegum bótum.

Að öllu framangreindu virtu verða bætur til handa stefnanda ákveðnar í einu lagi 400.000 krónur.

Stefnandi krefst vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og eru þeir miðaðir við dagsetningu hverrar rannsóknaraðar um sig. Krafan þessi er að öðru leyti ekki rökstudd í stefnu. Stefndi mótmælir kröfu um vexti samkvæmt ofangreindu ákvæði og telur að jafnvel þó að ljóst sé að tilefni hafi ekki gefist til að hafa umrædda kröfu uppi fyrr en að gengnum dómi í sakamálinu, sé krafa um vexti fyrnd í samræmi við ákvæði laga um fyrningu nr. 150/2007 en vextir fyrnist á fjórum árum. Á þetta verður fallist með stefnda.

Eins og áður segir er endanleg fjárhæð bóta nú ákveðin með dómi. Rétt þykir að sú fjárhæð beri dráttarvexti frá þeim tíma er mánuður var liðinn frá því mál þetta var þingfest eða frá 11. júlí 2015.

Rétt þykir að málskostnaður milli aðila falli niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, sem þykir hæfileg 500.000 krónur.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, íslenska ríkið, greiði stefnanda 400.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. júlí 2015.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 500.000 krónur.

S-kvk-nf H-kvk-nf