E-357/2010

Mál þetta sem dómtekið var 26. janúar sl., var höfðað 10. febrúar 2010, af L-x-x C-x-x og G-kvk-þgf C-x-x, báðum til heimilis að Str. 1 Decembrie 1918, Galati, Rúmeníu, á hendur Fimleikafélagi Hafnarfjarðar og handknattleiksdeild F.H., Kaplakrika, 220 Hafnarfirði.

Endanlegar dómkröfur eru þessar:

Stefnandi gerir aðallega þær kröfur að stefndu verði dæmd in solidum til að greiða stefnendum 13.000 evrur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 15. júlí 2008 til greiðsludags.

Til vara gerir stefnandi þær kröfur að stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar verði dæmt til að greiða stefnendum 13.000 evrur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 15. júlí 2008 til greiðsludags.

Til þrautarvara gerir stefnandi þær kröfur að stefndi Handknattleiksdeild FH verði dæmd til að greiða stefnendum 13.000 evrur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 15. júlí 2008 til greiðsludags.

Í öllum tilfellum krefjast stefnendur málskostnaðar úr hendi stefndu samkvæmt mati dómsins eða síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að teknu tilliti til þess að stefnendur eru ekki virðisaukaskattskyld.

Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar krefst aðallega sýknu af aðalkröfu og varakröfu stefnenda, en til vara að krafa stefnenda verði lækkuð sem nemur gagnkröfum stefnda Handknattleiksdeildar FH í þessu máli.

Stefndi Handknattleiksdeild FH krefst þess að krafa stefndu verði lækkuð sem nemur gagnkröfum stefnda Handknattleiksdeildar FH í máli þessu.

Þá krefjast stefndu sýknu af kröfu um dráttarvexti í öllum tilvikum.

Þá er þess krafist að stefnendur verði dæmdir in solidum til að greiða stefndu málskostnað samkvæmt málskostnaðarreikningi sem lagður verður fram við aðalmeðferð eða samkvæmt mati réttarins. Þá er krafist virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

I.

Aðdraganda máls þessa er að rekja til þess að gerðir voru samningar þann 20. ágúst 2007, þess efnis að stefnendur myndu leika með handknattleiksliðum FH á tímabilinu 3. ágúst 2007 til 30. júní 2010, gegn því að fá mánaðarlegar greiðslur, bónusgreiðslur eftir atvikum, afnot af húsnæði og bíl, ásamt öðrum réttindum nánar tilgreindum í samningi aðila. Voru þeim fengin afnot af íbúð að Sævangi 30, Hafnarfirði, en þar dvöldu stefnendur fram í janúar 2008. Áðurnefndum samningi var slitið og í kjölfarið var gert samkomulag um lokauppgjör, dagsett 2. júní 2008. Samkvæmt samkomulaginu skyldu stefndu fá greiddar 15.000 evrur í síðasta lagi 15. júlí 2008.

Þann 2. júlí 2008 fengu stefnendur greitt að jafnvirði 2.000 evra vegna framangreinds lokauppgjörs en ekki hefur orðið að frekari efndum samkomulagsins frá 2. júní 2008.

Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar hefur mótmælt greiðsluskyldu í málinu. Stefndi Handknattleiksdeild FH hefur viðurkennt greiðsluskyldu sína í málinu en hefur þó haldið fram gagnkröfu til skuldajafnaðar að hluta, reista á 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

II.

Þ-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf formaður stefnda Handknattleiksdeildar FH bar fyrir dómi, að gerður hafi verið við stefnendur samningur um að þau myndu spila með handknattleiksliðum FH veturinn 2007-2008. Vitnið kvað deildina hafa skuldbundið sig til að sjá stefnendum fyrir húsnæði á þeim tíma. Vitnið bar að haustið 2007 hafi leigusali og eigandi íbúðarinnar að Sævangi 30 Hafnarfirði, sem stefnendur höfðu afnot af, haft samband við sig sökum ástands íbúðarinnar. Það var síðan í byrjun árs 2008 sem stefnendur hafi verið rekin út úr húsnæðinu að Sævangi 30. Þetta hafi valdið félaginu aukakostnaði, sem félagið telji eiga að koma til frádráttar greiðslu til stefnenda. Aðspurður um hvort tjón á íbúðinni hefði verið metið sérstaklega, kvað hann svo ekki vera, það hafi aðeins verið metið með tilliti til þess hvort deildin ætti að greiða fyrir skemmdir þær er leigusali fór fram á. Vitnið kvaðst hafa skoðað íbúðina að Sævangi 30 tvisvar og kvað rakaskemmdir hafa verið í múr í kring um glugga og á útveggjum. Aðspurður sagði vitnið að ekki hefði farið fram formleg riftun á leigusamningi, leigusali hafi aðeins farið fram á það við hann munnlega að stefnendur færu úr íbúðinni. Kvað vitnið það hafa legið fyrir í febrúar eða mars 2008 að handknattleiksdeildin myndi bæta leigusala skemmdirnar.

Í símaskýrslu sem tekin var af E-kvk-þgf H-x-x leigusala íbúðarinnar að Sævangi 30, kom fram að haustið 2007 hafi hún verið úti í garði og tekið eftir því að allir gluggar í íbúðinni voru gráir. Er hún kom nær sá hún að móða var á gluggum, kveðst hún því hafa farið inn í íbúðina til þess að athuga hvort vatnsleki væri í íbúðinni. Þegar inn var komið kvaðst hún hafa séð að allt hafi verið orðið á floti í íbúðinni. Hún sagði myglu hafa verið komna í glugga og horn í svefnherbergi, sturtuhengi hafa verið drullugt og búið að opna alveg fyrir ofna. Hún kvaðst sjálf hafa séð um viðgerðir með aðstoð sonar síns og vinar. Aðspurð um hvort skemmdirnar hafi verið metnar, kvað hún smið hafa komið og sagt íbúðina „liggja undir skemmdum“.

III.

Stefnendur gera aðallega kröfu á báða stefndu. Stefnendur byggja á því að Fimleikafélag Hafnarfjarðar hafi staðið að upphaflegum samningi við stefnendur en Handknattleiksdeild F.H hafi gert samninginn um lokauppgjör við stefnendur. Því hafi báðir stefndu komið að samningum við stefnendur. Telja stefnendur því stefndu bera sameiginlega ábyrgð á greiðslu lokauppgjörsins.

Stefnandi byggir á því að stefndi Handknattleiksdeild FH sé undirdeild í Fimleikafélagi Hafnarfjarðar. Þó svo að handknattleiksdeildin hafi sérstaka kennitölu, sé óljóst af lögum félagsins hvort deildin sé nægjanlega sjálfstæð til þess að geta upp á sitt einsdæmi stofnað til skuldbindinga, án aðkomu stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar.

Stefnandi byggir á því að aðilar þessa máls hafi gert með sér samning um lokauppgjör, þar sem komi skýrlega fram skylda stefndu til að greiða stefnendum 15.000 evrur, í síðasta lagi þann 15. júlí 2008. Kröfu sína um greiðslu byggja stefnendur á meginreglu samningaréttar og kröfuréttar um að samninga skuli halda, ábyrgð á skuldbindingum ásamt efndum þeirra með réttum hætti.

Stefnendur byggja dráttarvaxtakröfu sína á því, að samkvæmt samkomulagi aðila í áðurnefndu lokauppgjöri sé gjalddagi kröfunnar þann 15. júlí 2008. Af þeim sökum beri stefndu með vísan til 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, að greiða stefnendum dráttarvexti frá þeim tíma.

IV.

Sýknukröfu sína byggir stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar á því að félagið sé ekki aðili að lögskiptum þeim er liggja til grundvallar kröfum stefnenda. Telur stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar því að dómkröfum stefnenda sé ranglega að sér beint.

Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar hafnar því sem fram kemur í stefnu, þess efnis að hann hafi komið að samningum við stefnendur. Af þessum sökum telur stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar sig ekki bera solidaríska ábyrgð á þeim skuldbindingum sem í þeim felast. Vísar stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar til þess að upphaflegir samningar hafi verið undirritaðir af formanni stefnda Handknattleiksdeildar FH Byggir stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar á því að umræddur aðili hafi enga heimild til að binda stefnda Fimleikafélag Hafnarfjarðar. Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar byggir á því, að jafnvel þó fallist yrði á að báðir stefndu hafi komið að upphaflegum samningum, leiði það ekki til þess að stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar verði talinn eiga aðild að þessu máli, enda eigi það tilurð sína að rekja til uppgjörs, dagsettu 2. júní 2008, milli stefnda Handknattleiksdeildar FH annarsvegar og stefnenda hins vegar.

Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar hafnar því að stefndi Handknattleiksdeild FH sé ekki nægilega sjálfstæður til þess að geta stofnað til skuldbindinga án aðkomu stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar. Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar byggir á því að við skýringu á réttarstöðu ólögákveðinna félaga á borð við stefnda Fimleikafélag Hafnarfjarðar skipti samþykktir félagsins meginmáli. Þær séu í raun grundvallarlög slíkra félaga og hafi afgerandi þýðingu um réttarstöðu þeirra. Um þetta vísar stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar til 18. gr. samþykkta sinna, þar sem með skýrum og ótvíræðum hætti komi fram að hver deild innan stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar skuli hafa sérstaka stjórn, fjárhag og kennitölu. Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar byggir á því að í réttarframkvæmd hafi verið litið til þess hvort kveðið sé á um sjálfstæðan fjárhag einstakra deilda í almennum félögum þegar ákvarðað sé hvort aðili geti borið réttindi og skyldur. Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar byggir á því að í krafti fjárhagslegs og stjórnunarlegs sjálfstæðis sem stefndi Handknattleiksdeild FH njóti samkvæmt samþykktum stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar, hafi stefndi Handknattleiks-deild FH komið einn fram sem samningsaðili gagnvart stefnendum. Það geri stefndi Handknattleiksdeild FH hvorki fyrir atbeina né á ábyrgð stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar. Því beri í ljósi 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að sýkna stefnda Fimleikafélag Hafnarfjarðar af kröfum stefnenda.

Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar byggir varakröfu sína um lækkun á dómkröfu, á því að komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar beri skyldur við stefnendur, þá sé ljóst að réttindi sem leiðir af þeim lögskiptum falli stefnda Fimleikafélagi Hafnarfjarðar í skaut. Að öðru leyti vísar stefndi til málatilbúnaðar stefnda Handknattleiksdeildar F.H.

V.

Stefndi Handknattleiksdeild FH viðurkennir skuldbindingu sína vegna samkomulags um uppgjör á greiðslum til stefnenda frá 2. júní 2008. Stefndi Handknattleiksdeild FH gerir hins vegar kröfu um að fjárkrafa stefndu verði lækkuð með hliðsjón af eftirfarandi.

Upphaflega var í málinu gerð gagnkrafa vegna innborgunar að upphæð 2000 evrur. Sú gagnkrafa hefur verið viðurkennd af stefnendum og voru dómkröfur lækkaðar til samræmis við það.

Aðrar gagnkröfur byggir stefndi Handknattleiksdeild FH á því að stefnendur hafi með saknæmum og ólögmætum hætti, valdið tjóni á leiguíbúð að Sævangi 30, Hafnarfirði, sem stefndi Handknattleiksdeild FH útvegaði stefnendum í samræmi við leikmannasamning við stefnendur. Stefndi Handknattleiksdeild FH byggir á því að kostnaður stefnda nemi þeirri upphæð sem stefndi varð að greiða vegna viðgerðar á íbúðinni. Annars vegar í formi tryggingargjalds að fjárhæð 320.000 krónur og hins vegar útlögð vinna að fjárhæð 258.000 krónur eða samtals 578.000 krónur.

Stefndi Handknattleiksdeild FH byggir gagnkröfur sínar einnig á kostnaði sem stefndi hafi orðið fyrir er útvega þurfti stefnendum annað húsnæði í stað íbúðar þeirrar sem stefnendur höfðu til umráða að Sævangi 30, eftir að stefnendur hafi verið rekin þaðan vegna spjalla á húsnæðinu. Útlagður kostnaður stefnda Handknattleiksdeildar FH er samkvæmt framlögðum dómskjölum eftirfarandi:

Gisting á Hótel Hafnarfirði 26. janúar til 25. febrúar 2008........................................Kr. 95.000,-

Gisting á Hótel Hafnarfirði 26. febrúar til 31. mars 2008........................................kr. 130.300,-

Gisting á Hótel Hafnarfirði 1. apríl til 30. apríl 2008................................................kr. 135.000,-

Gisting á Viking Hótel 18. maí til 2. júní 2008..........................................................kr. 173.400,-

Frá ofangreindum upphæðum dregur stefndi þann kostnað sem hann telur sig að óbreyttu hefði þurft að greiða í húsaleigu á nefndu tímabili, hefðu stefnendur dvalið að Sævangi 30. Byggir stefndi Handknattleiksdeild FH þar af leiðandi á því að raunverulegur kostnaður hans vegna þessa nemi 238.216 krónum.

Ennfremur byggir stefndi Handknattleiksdeild FH á því að stefndi hafi orðið fyrir kostnaði vegna óeðlilegrar notkunar stefnenda á heitu vatni í leiguíbúðinni að Sævangi 30. Byggir stefndi Handknattleiksdeild FH á því að þessi kostnaður hafi numið 60.000 krónum.

Gagnkröfur stefnda Handknattleiksdeildar FH nema því samkvæmt framansögðu 876.276 krónum. Byggir stefndi Handknattleiksdeild FH með vísan til 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, á því að kröfur stefnenda beri að lækka sem því nemur.

Hvað varðar dráttarvaxtakröfu stefnenda, byggja stefndu sýknukröfu sína á tómlæti af hálfu stefnenda. Stefndu byggja á því að ljóst sé að stefnendur hafi dregið þetta mál mun lengur en eðlilegt þyki. Vísa stefndu í því sambandi til 1. mgr. 7. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

VI.

Séu skoðaðir samningar þeir sem stefnendur gerðu um leik með handboltaliðum Fimleikafélags Hafnarfjarðar, verður vart annað séð en að Fimleikafélag Hafnarfjarðar sé þar viðsemjandi stefnenda. Þar er viðsemjandinn „The club“ skilgreindur sem Fimleikafélag Hafnarfjarðar, Kaplakrika 220 Hafnarfirði, skammstafað „FH“ en ekki er þar tekin fram kennitala félagsins. Þess ber þó að gæta að samningarnir eru báðir undirritaðir af Þ-kk-þgf A-kk-þgf J-kk-þgf, en hann er fyrirsvarsmaður Handknattleiksdeildar FH Í samkomulagi um lokauppgjör sem liggur frammi í málinu, er talað um „lokauppgjör milli hkd FH kt. 500380-0479“ og stefnenda. Er samkomulag þetta undirritað af áðurnefndum Þ-kk-þgf A-kk-þgf J-kk-þgf. Yfir undirskrift hans stendur þó „f.h. FH“.

Í ljósi dóma Hæstaréttar í málum nr. 349/1993 frá 11. maí 1995, nr. 50/2001 frá 28. febrúar 2001 og nr. 358/2004 frá 30. september 2004, verður að gera miklar kröfur til skýrleika aðskilnaðar minni eininga innan stærri félaga og stofnana, eigi þær að geta borið sjálfstæðar skyldur eða átt sjálfstæð réttindi að landslögum. Í því skyni að skera úr um hvort stefndi Handknattleiksdeild FH uppfylli þær kröfur, verður meðal annars að líta til samþykkta félagsins. Ekki liggja frammi í málinu sérstakar samþykktir handknattleiks-deildarinnar en fyrir dóminn hafa verið lagðar samþykktir stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar. Fram kemur í 11. gr. samþykkta félagsins að handknattleiksdeildin er undirdeild félagsins, í 18. gr. segir hins vegar að hver deild innan félagsins skuli hafa sérstaka stjórn, aðskilinn fjárhag og kennitölu, hver deild skuli hafa tekjur af félagsgjöldum félagsmanna deildarinnar, af ágóða íþróttamóta og öðrum fjáröflunum. Þó kemur einnig fram í nefndri 18. gr., að allar fjárhagslegar ákvarðanir deilda umfram samþykktar áætlanir beri að leggja fyrir aðalstjórn. Í 2. mgr. 18. gr. kemur fram að aðalstjórn hafi á hverjum tíma fullar heimildir til að skoða bókhald deilda og geti hún tilnefnt sérstakan trúnaðarmann til þeirra verka. Trúnaðarmaður þessi getur eftir atvikum lagt til að aðalstjórn yfirtaki fjármálastjórn deildar. Enn fremur kveður 22. gr. samþykktanna á um að aðalstjórn félagsins skuli boða til aðalfundar deilda, vanræki deildir að halda aðalfund á lögákveðnum tíma. Fari svo, sér aðalstjórn um framkvæmd fundarins. Að endingu verður ekki litið fram hjá þeirri staðreynd að 29. gr. samþykktanna kveður á um, að eignir hverrar deildar, bæði lausafé og fastafjármunir séu sameign félagsins. Í málinu hafa ekki verið lögð fram frekari gögn um starfsemi og skipulag stefndu.

Í ljósi framangreinds er það álit dómsins að ekki hafi verið sýnt fram á það með óyggjandi hætti að stefndi Handknattleiksdeild F.H., geti sjálfstætt borið réttindi og skyldur. Enda bendir heitið Handknattleiksdeild FH til þess að um sé að ræða deild innan stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar, sem ætla verður að lúti boðvaldi stjórnar stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar. Verður sýknukröfu stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar á grundvelli aðildarskorts því hafnað.

Fram kom í málatilbúnaði stefnda Fimleikafélags Hafnarfjarðar að hann teldi formann stefnda Handknattleiksdeildar FH ekki hafa haft heimild til að skuldbinda stefnda Fimleikafélag Hafnarfjarðar. Þó hefur stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar ekki á nokkurn hátt andmælt lögmæti þeirra samninga sem liggja frammi í málinu.

Stefndi Handknattleiksdeild FH hefur viðurkennt greiðsluskyldu sína að því er varðar samninginn um lokauppgjör frá 2. júní 2008, það breytir þó ekki þeirri staðreynd að handknattleiksdeildin verður í ljósi framangreinds ekki talin nægjanlega sjálfstæð til þess að geta ein tekist á hendur slíkar skyldur.

Skuldajafnaðarkrafa stefndu er reist á þeim grundvelli að stefnendur hafi með háttsemi sinni valdið stefndu tjóni. Lagðir hafa verið fyrir dóminn reikningar vegna kaupa á efni og þjónustu. Enginn þessara reikninga er stílaður á stefndu. Enn fremur virðist engin tilraun hafa verið gerð af hálfu stefndu í því skyni að fá umfang umrædds tjóns metið. Að sögn vitnisins Þ-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef voru skemmdirnar skoðaðar með tilliti til þess, hvort stefndu kæmu til með að bæta þann skaða er um ræddi eður ei. Einnig liggur ekkert fyrir um það hvort greiðsluskylda hafi orðið virk vegna hinna áður nefndu skemmda milli stefndu og leigusala íbúðarinnar að Sævangi 30 Hafnarfirði. Hvað varðar kröfu til skuldajafnaðar vegna kostnaðar við það að útvega stefnendum annað húsnæði í stað íbúðarinnar að Sævangi 30, ber að líta til þess að hvorki hefur verið lagður fram leigusamningur né heldur kvittanir fyrir greiðslu á leigu. Enn fremur er ljóst að leigusamningi vegna íbúðarinnar var ekki rift með formlegum hætti, heldur var það sameiginleg ákvörðun stefndu og leigusala að stefnendur skyldu víkja úr húsnæðinu. Er því ekki hægt að taka afstöðu til þess hvert, eða hvort það tjón var af völdum stefnenda. Telst gagnkrafa stefndu því vanreifuð og kemur af þeirri ástæðu ekki til skoðunar.

Ber því með hliðsjón af framansögðu að dæma stefnda Fimleikafélag Hafnarfjarðar til þess að greiða eftirstöðvar samkomulagsins um lokauppgjör milli aðila dags. 2. júní 2008, samtals 13.000 evrur. Ekki er fallist á þá málsástæðu að ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju sé að krefjast efnda í evrum samkvæmt gengi á uppgjörsdegi.

Upphafsdagur dráttarvaxtakröfu stefnanda er 15. júlí 2008 en það er sá dagur sem tilgreindur er í samkomulaginu frá 2. júní 2008 sem lokafrestur til efnda, verða dráttarvextir því dæmdir frá 15. júlí 2008, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að dæma stefnda Fimleikafélag Hafnarfjarðar til að greiða stefnendum málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

F-kk-nf H. A-kk-nf dómstjóri kveður dóminn upp.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Fimleikafélag Hafnarfjarðar, greiði stefnendum L-x-x C-x-x og G-kvk-þgf C-x-x 13.000 evrur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 15. júlí 2008 til greiðsludags.

Stefndi Fimleikafélag Hafnarfjarðar greiði stefnendum 500.000 krónur í málskostnað.

F-kk-nf H. A-kk-nf