S-2162/2020

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 25. nóvember, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 18. ágúst 2020, á hendur X, kt. 0000000000, […], […], „fyrir hótanir og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa laugardaginn 12. janúar 2019 við strætisvagnaskýli við Fífuhvammsveg í Kópavogi viðhaft ruddalegt og ósiðlegt athæfi með því að ógna með og halda hníf upp að hálsi A, kt. 0000000000, þá 12 ára, sem var til þess fallið að vekja upp ótta hjá A um líf sitt, heilbrigði og velferð.

Telst þetta varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“ Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfi.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu var lögregla við almennt eftirlit á bifreið kl. 22:30 hinn 12 janúar 2019 og var ekin Hamraborg í Kópavogi. Sá lögregla þar hóp ungra drengja sem gaf lögreglu merki um að stöðva. Það gerði lögregla og ræddi við tvo drengjanna, A brotaþola og B. Þeir skýrðu svo frá að maður hefði komið, gripið í úlpu brotaþola og sett hníf að hálsi hans. Drengirnir voru í framhaldinu fluttir á lögreglustöð og þangað komu skömmu síðar móðir brotaþola og faðir B. Í skýrslunni segir jafnframt að drengirnir hafi skýrt svo frá að þeir hafi farið í búð er nefndist „Kvikk skammt frá Smáralindinni. Þar fyrir utan tóku þeir eftir aðila sem virtist horfa mikið á [brotaþola].“ Hann hafi setið í bifreið þar fyrir utan. Brotaþoli hafi brosað til hans og drengirnir síðan gengið inn í búðina. Er þeir hafi komið út hafi maðurinn gefið sig á tal við þá og spurt brotaþola hvort hann væri „leiðtogi“ hópsins. Brotaþoli hafi neitað því og staðið ógn af manninum. Maðurinn hafi þá talað „samhengislaust“ um að hann hafi átt heima í Bandaríkjunum og lengi neytt fíkniefna. Hann væri því óútreiknanlegur. Maðurinn hafi því næst gengið burt og farið í bifreiðina. Í framhaldinu hafi drengirnir farið í strætisvagnaskýli við Fífuhvammsveg. Þá hafi maðurinn komið aftur að þeim, „gengið beint að [brotaþola], gripið í úlpuna hans og sett hníf að hálsi hans.“ Hann hafi sagt við brotaþola að hann ætti ekki að sýna sér óvirðingu.

Í framhaldi af rannsókn lögreglu var X, ákærði í máli þessu, boðaður til skýrslutöku hjá lögreglu. Fór hún fram 18. janúar 2019. Í upphafi yfirheyrslunnar var honum tjáð að málið sneri „að því að það var maður sem veittist að fimm drengjum“ næstliðinn laugardag. Ákærði staðfesti strax að það væri hann sem þar ætti hlut að máli. Í skýrslutökunni lýsir hann því meðal annars að hann hafi gefið sig á tal við drengina, farið svo heim en átt þá erindi út aftur og þá ákveðið „að fara og klára samræðurnar við strætóskýlið“. Hann hafi þó ekki talið þetta líkt sér og verið „pirraður“ á eigin reiði, „en engu að síður held áfram og kem að strætóskýlinu og þar sem ég átta mig á því að þetta er svolítið klikkuð hegðun að þá dreg ég buff upp fyrir andlitið á mér“ þar sem hann hafi ekki viljað að neinn þekkti sig. Síðar í skýrslutökunni segir ákærði að slík atvik hafi aldrei fyrr komið upp og hann telji sig hafa „orðið fyrir stundarbrjálæði“.

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði sagðist hafa verið á leið heim með konu sinni þegar þau hefðu komið við á eldneytissölu við Smáralind. Þar hefði konan farið inn í búð en hann beðið í bifreiðinni á meðan. Þá hefði hann séð „þennan umrædda strákahóp“ koma gangandi inn á planið og fara inn í búðina. Það hefðu verið „svona læti í kring um þá“. Mætti kalla þau „dólgslæti“ og „voru svona að gefa [ákærða] augnráð“ og hefðu því næst farið inn í búðina. Þar hefðu þeir áfram verið „með þessa hegðun“ og „þessi dólgslæti“ haldið áfram. Kona ákærða hefði verið þar í röð „og þeir ryðjast fram fyrir hana í röðinni og koma síðan út með tilheyrandi vanvirðingu og dólgslæti“ við ákærða. Þeir hefðu séð að ákærði fylgdist með þeim. Piltarnir hefðu svo gengið í burtu og einn þeirra þá snúið sér við, horft á ákærða ögrandi augnaráði og lyft höndum. Ákærði hefði þá farið úr bifreiðinni og gengið að honum og spurt hvað um væri að vera. Ákærði sagðist ekki muna svar piltsins. Ákærði hefði sagt honum „að þeir ættu ekki að vera með svona hegðun og vanvirðingu við bara ókunnugt fólk á almannafæri.“ Hefði ákærði „sjálfur þurft að brenna [sig] á því þegar [hann] var yngri.“ Þegar ákærði hefði verið að ræða þetta við piltinn hefði kona ákærða komið að og rekið ákærða inn í bifreiðina. Þegar ákærði hefði gengið í bifreiðina hefði pilturinn kallað á eftir honum og spurt hvort hann hefði brennt sig á eldi. Við þetta hefði ákærði orðið „ennþá pirraðri“. Kona sín hefði hins vegar skammað sig og sagt sér að koma. Þau hefðu ekið heim og á leiðinni hefði hún staðfest að þeir hefðu „verið með þessi læti“ inni í búðinni og hefðu einnig sýnt afgreiðslumanninum vanvirðingu. Á leiðinni heim hefði ákærði séð piltana standa við strætisvagnabiðstöð skammt frá. Ákærði hefði átt heima skammt frá og þar sem hann hefði verið „reiður og pirraður“ hefði hann ákveðið að fara „og klára þessar samræður.“ Ákærði hefði farið til piltanna og þá hefði sami piltur og áður hefði kallað, spurt sig hvað hann ætlaði að gera. Ákærði hefði tekið í úlpu hans báðum höndum, „sitt hvoru megin við rennilásinn“, og sagt að hann ætlaði ekki að gera neitt en slíku væri ekki að treysta þegar menn kæmu svona fram við ókunnuga. Þeir vissu ekkert hvern þeir hittu, ákærði gæti „þess vegna verið einhver vitleysingur sem væri með hníf eða eitthvað vopn eða myndi bregðast illa við.“ Að þessu sögðu hefði ákærði sleppt piltinum. Ákærði hefði spurt piltana hvaðan þeir kæmu og þeir svarað að þeir hefðu verið í kvikmyndahúsi, ef ákærði myndi rétt. Ákærði sagðist telja að hann hefði spurt um kvikmyndina og að samræðurnar hefðu endað á „þannig lagað séð góðum nótum.“ Hefði þá strætisvagn komið, þeir farið í hann en ákærði heim.

Nánar spurður hvernig „dólgslæti“ piltanna hefðu verið, sagði ákærði að það hefðu verið „læti í kring um þá, þeir töluðu mjög hátt“ og „þegar þeir komu inn á planið þá lít ég út um gluggann og þá [...] er horft eitthvað, með svona ögrandi einhvern veginn hegðun.“ Ákærði sagði að á þessum tíma hefði hann starfað sem leiðsögumaður, mikið á jöklum og fjöllum, og alltaf gengið með lítinn hníf sem festur væri á lyklakippu. Hann hefði hins vegar ekki tekið hnífinn upp þetta sinn og piltarnir hefðu ekki séð hnífinn. Hnífurinn, sem væri þannig að brjóta mætti saman, væri silfurlitaður með um 5 cm blaði.

Ákærði sagðist ekki muna til þess að hann hefði sýnt lögreglu hnífinn.

Ákærði var spurður um það sem eftir honum er haft í lögregluskýrslu að hann hafi dregið „buff upp fyrir andlitið“ á sér svo hann þekkist ekki, og hefði komið rólega aftan að þeim og sagt að hann vildi tala við þann eina sem hefði verið með derring. Ákærði kvaðst kannast við þetta. Spurður hvers vegna hann hefði hulið andlit sitt svaraði hann þannig að þegar hann hefði verið að nálgast piltana, þá hefði allt verið „í gangi í hausnum.“ Væri mjög ólíkt sér að bregðast svona við en hann væri yfirleitt mjög þolinmóður og rólegur. Ákærði hefði hins vegar verið búinn að ganga í gegn um mikið á þessum tíma og þetta hefði verið „kornin sem fylltu mælinn“. Hann sagðist ekki hafa vitað hvernig piltarnir brygðust við þegar þeir sæju sig aftur, hvort rifrildi yrði eða slíkt.

Ákærði var spurður um það sem eftir honum er haft í lögregluskýrslu að pilturinn hefði haldið áfram með „kjaft og pirring“ þannig að ákærði hafi tekið í úlpu hans, dregið hann að sér, sagt honum „að halda kjafti“ og hlusta á sig. Hegðun, eins og piltarnir hafi haft í frammi, endaði aðeins illa. Ákærði sagðist kannast við þetta en tók fram að tvö ár væru liðin frá atvikinu og hann myndi ekki allt í smáatriðum. Hann hefði hins vegar sagt piltunum hann væri „ekki að fara að gera neitt.“ Ákærði var spurður hvort hann hefði einhverja skýringu á því að piltarnir bæru um að hann hefði tekið upp hníf. Ákærði sagði að sér dytti ekki annað í hug en það að hann hefði talað um hníf og sagt að hann væri hugsanlega „einhver vitleysingur“ með hníf.

Ákærði sagði að atvikið hefði hvílt þungt á sér. Það hefði verið svo ólíkt sér að bregðast svona við að hann hefði í framhaldinu rætt þetta við geðlækni sinn, en hann gengi til læknis vegna ADHD sem hann væri með.

Ákærði sagðist hafa verið allsgáður og á leið heim úr vinnu.

Ákærði var spurður hvort rétt hefði verið, sem haft er eftir honum í lögregluskýrslu, að hann væri ekki með hnífinn á sér í yfirheyrslunni en hann væri „úti í bíl“. Ákærði sagði að þetta gæti verið rétt. Hann hefði ekki verið beðinn um að athenda hnífinn.

Brotaþoli, A, sagðist hafa verið að koma úr kvikmyndahúsi með félögum sínum og hefðu þeir komið við á eldsneytissölu við Smáralind. Með sér hefðu verið C, D, B og E. Félagar brotaþola hefðu sagt að „kall“ væri „að stara á okkur“ svo brotaþoli hefði snúið sér við og vinkað „út í loftið“. Þá hefði maðurinn komið að brotaþola og ávarpað hann með orðum eins og: „Svo þú heldur að þú sért kóngurinn“ og fleiri í svipuðum dúr. Drengirnir hefðu ekkert hugsað um það frekar og maðurinn farið aftur í bifreið sína. Þeir hefðu í framhaldinu gengið yfir að strætisvagnaskýli. Maðurinn hefði svo komið þangað. Þegar brotaþoli hefði snúið sér við hefði maðurinn verið kominn alveg að honum. Maðurinn hefði tekið í fatnað brotaþola, um hálsmál, og því næst komið með hníf nokkra cm frá hálsi brotaþola. Fyrir andlitinu hefði maðurinn haft húfu sem hægt hefði verið „að breyta í buff“. Nánar spurður sagðist brotaþoli telja manninn hafa haldið í sig með vinstri hönd en haft hnífinn í hægri. Hnífurinn hefði verið opnanlegur vasahnífur. Brotaþoli hefði fyrst séð hnífinn þegar hann hefði verið kominn upp að sér, um fjóra til fimm cm frá sér. Brotaþoli sagði að lengd blaðsins hefði verið á bilinu fimm til tíu cm.

Brotaþoli sagði að maðurinn hefði haldið áfram að tala við drengina. Hann hefði aftur sagt að brotaþoli héldi að hann væri „kóngurinn“. Maðurinn hefði sagt að hann hefði átt heima „í Ameríku“ og hefði „drepið fólk“, eða eitthvað í þá veru. Maðurinn hefði talað eins og brotaþoli væri „í einhverju gengi bara“.

Brotaþoli sagðist hafa verið „stressaður en samt ekki“, og nánar spurður sagðist hann hafa orðið „mjög stressaður“. Hann hefði reynt að vera rólegur. Spurður hvort hann hefði orðið hræddur svaraði hann „nei, ekki alveg.“ Nánar spurður hvað hann hefði átt við með að hann hefði orðið „mjög stressaður“ svaraði brotaþoli: „bara svona adrenalín“. Nánar spurður bætti hann við: „Ég var alveg skjálfandi en það var ekkert af því að ég væri hræddur, bara adrenalín.“ Brotaþoli sagðist aðspurður ekki hafa verið hræddur um að maðurinn beitti hnífnum. „Hann hefði verið löngu búinn að því ef hann hefði ætlað að nota hann“, bætti brotaþoli við.

Brotaþoli sagði að þegar strætisvagninn hefði komið hefði maðurinn spurt piltana hvert þær ætluðu og þeir svarað að þeir ætluðu til Hafnarfjarðar. Hann hefði þá sagt að hann ætlaði með þeim. Brotaþoli hefði svarað að það væri velkomið, og þeir félagar farið inn í vagninn en maðurinn snúið við.

Brotaþoli var spurður um það sem eftir honum er haft í lögregluskýrslu þess efnis að hann hefði verið „að panika“ og sér ekki liðið vel. Hann sagði þetta rétt. „Það var svolítið svoleiðis, en ekki svona eitthvað þannig að ég var mjög hræddur, en ég var mjög stressaður“ bætti brotaþoli við.

Brotaþoli sagði að ekki hefðu verið læti í þeim félögum.

Brotaþoli sagði að þegar þeir hefðu verið staddir í Hamraborg hefðu þeir séð lögreglu á ferð, stöðvað hana og sagt sögu sína.

Vitnið C sagði þá félaga hafa farið inn í búð við eldsneytissölu. Maður hefði setið í bifreið sinni og brotaþoli hefði brosað eitthvað til hans. Maðurinn hefði komið út og talað eitthvað við brotaþola, en vitnið sagðist muna lítið eftir orðum hans. Þeir hefðu sagt manninum að þeir ætluðu að strætisvagnaskýlinu og taka svo vagn heim. Eftir það hefði maðurinn farið en drengirnir farið að skýlinu. Maðurinn hefði svo komið þangað, grímubúinn, „og hann byrjaði á því eitthvað að tala við okkur [...], ég man eftir að hann spurði hvort við vissum hvernig hann [liti] út, við sögðum bara nei og eitthvað, [...] og síðan tók hann upp hnífinn, hélt eitthvað á honum, setti hann síðan upp við hálsinn á [brotaþola] og við náttúrulega allir bökkuðum burtu. Síðan var hann eitthvað að tala við hann [...], síðan kom strætóinn og þá tók hann niður hnífinn, setti hnífinn niður“.

Vitnið kvaðst ekki muna hvernig hnífurinn var á litinn. Vitnið sagðist ekki muna til þess að neitt hafi verið fast við hann, svo sem lyklakippa eða slíkt. Vitnið sagði að sig minnti að ákærði hefði opnað hnífinn, en tók fram að langt væri um liðið.

Vitnið sagðist hafa fengið „sjokk“ þegar það hefði séð hnífinn. Vitnið sagðist ekki muna stærð hnífsins, blaðið hefði getað verið styttra en 10 cm.

Vitnið sagðist ekki muna hvort ákærði hefði tekið í brotaþola, en þó telja að hann hefði tekið í upphandlegg hans, „svo að hann mundi ekki fara“.

Vitnið B sagði þá félaga hafa farið í búð við eldsneytissöluna. Þar fyrir utan hefði verið „einhver gæi í einhverjum bíl“ sem „var alltaf að horfa á [brotaþola] og [brotaþoli] var alltaf að horfa á hann til baka.“ Þetta hefði verið mjög sérkennilegt. „Svo kemur hann eitthvað að [brotaþola] bara, þegar við vorum að labba allir fjórir úr Orkunni á leiðinni í strætóskýlið: ‚heldurðu að þú sért einhver svaka gaur með því að vera að horfa á okkur‘.“ Brotaþoli hefði hlegið og svarað manninum „til baka“ í sama tóni: ‚Nei, hver heldur þú að þú sért?‘. Maðurinn, sem hefði verið með konu sinni, hefði þá farið. Þegar piltarnir hefðu verið búnir að bíða í stundarfjórðung eftir strætisvagninum hefði maðurinn komið að skýlinu, „með grímu yfir sér“, og „tekur [brotaþola] með hnífinn að [hálsi] hans og segir bara: ‚heldurðu virkilega að þú sért einhver svaka kall‘ og eitthvað.“ Í framhaldinu hafi maðurinn sagt að piltarnir myndu ekki hvernig hann liti út og hann gæti bara drepið brotaþola og gengið í burtu. „En við vissum samt að hann var ekkert að fara að gera neitt, hann væri löngu búinn að því í staðinn fyrir að vera að tala þetta allt.“ Brotaþoli hefði ákveðið að taka undir allt sem maðurinn segði „og svo fór gæinn bara í burtu og svo tókum við strætó í Hamraborg og svo keyrði lögga fram hjá okkur og við bara sögðum henni hvernig þetta var“.

Vitnið sagðist telja að maðurinn hefði hugsanlega farið að brotaþola „af því að hann var að horfa mest á hann og augljóslega líka bara af því að hann var minnsti gæinn þarna.“ Maðurinn hefði tekið um hálsmál brotaþola.

Nánar spurt um hnífinn sem maðurinn hefði verið með sagði vitnið að blaðið hefði verið silfurlitað en „gripið“ dökkt. Væri þetta lokanlegur „hnífur sem þú getur léttilega sett aftur í vasann.“ Væri ekki ólíklegt að maðurinn gengi jafnan með hnífinn á sér. Hann hefði hins vegar verið búinn að taka hann upp og hnífsblaðið úti þegar hann hefði komið að skýlinu.

Vitnið sagði að ef maðurinn hefði ekki verið með hnífinn úti hefðu þeir félagar örugglega „lamið hann á staðnum“.

Vitnið sagðist hafa staðið við hlið brotaþola þegar atvikið hefði orðið. Piltarnir hefðu staðið þétt, um metra frá brotaþola. Væri líklegt að frásögn þeirra væri efnislega samhljóða.

Vitnið kvaðst telja þá ekki hafa orðið hrædda. Eftir atvikið hefðu þeir rætt hvort einhver hefði verið „að panika“ en þeir hefðu ekki talið svo hafa verið.

Vitnið D sagðist hafa farið með félögum sínum á eldneytissölu nálægt Smáralind. Þar hefði bifreið verið fyrir utan. Þegar þeir hefðu komið út hefði dökkklæddur maður komið að þeim og rætt við þá. Vitnið sagðist ekki muna nákvæmlega hvað sagt hefði verið, en maðurinn hefði „sagt okkur að við þurfum að passa okkur og eitthvað svona“. Þeir hefðu ekki hugsað frekar um þetta en farið að strætisvagnaskýli og beðið þar eftir vagni. Maðurinn hefði þá komið þangað „með lambhúshettu á sér og er með hníf úti og setur hnífinn upp við [brotaþola].“ Nánar spurt sagði vitnið að maðurinn hefði gripið í brotaþola, einhvers staðar „milli maga og rifbeins“, tekið svo hníf úr vasa og sett að hálsi brotaþola. Maðurinn hefði sagt eitthvað við brotaþola. Vitnið sagði hnífinn hafa verið venjulegan vasahníf og mætti draga blaðið út. Vitnið sagðist halda að það hefði séð manninn draga blaðið út.

Vitnið sagði að maðurinn hefði sagt að hann ætlaði að fara með þeim heim. Sagði vitnið að sig minnti að hann hefði farið með þeim í vagninn og setið þar fyrir aftan þá en þeir þá hugsað um hvernig þeir ættu að komast frá honum.

Vitnið sagðist hafa orðið hrætt og hafa séð að brotaþoli hafi orðið mjög hræddur.

Lögregluþjónn 1 kvaðst hafa verið akandi á eftirlitsferð þegar drengjahópur, fjórir eða fimm, hefði veifað lögreglubifreiðinni. Í framhaldinu hefði einn þeirra skýrt lögreglu frá því að við strætisvagnabiðstöð við Fífuhvammsveg hefði maður komið að honum með hníf og lagt að hálsi hans. Annar drengur hefði tekið undir orð hins fyrri. Vitnið hefði ákveðið að hefja rannsókn málsins. Farið hefði verið á lögreglustöðina og foreldrar drengjanna fengnir þangað.

Niðurstaða

Af skýrslu ákærða, brotaþola og vitnanna C, B og D er ljóst að brotaþoli var á ferð með félögum sínum umrætt kvöld. Þar varð ákærði á vegi þeirra og gaf sig á tal við hópinn, þó fyrst og fremst við brotaþola. Jafnframt er ljóst að þeim samskiptum lauk, drengjahópurinn fór að strætisvagnaskýli skammt frá en ákærði leiðar sinnar. Þá er ljóst af skýrslunum að ákærði kom að nýju þangað sem drengirnir voru þá, við strætisvagnaskýli, og hóf þar samskipti við brotaþola. Ákærða og drengjunum ber saman um að hann hafi tekið í fatnað brotaþola. Þeim ber hins vegar ekki saman um það atriði hvort ákærði hafi haldið á hnífi. Ákærði ber að hann hafi tekið báðum höndum um brotaþola en brotaþoli og vitnin C, B og D bera að ákærði hafi borið hníf að hálsi brotaþola. Hafi hnífurinn verið nokkra cm frá hálsinum. Af frumskýrslu lögreglu og skýrslu lögregluþjóns fyrir dómi verður ráðið að strax sama kvöld hafi brotaþoli og vitnið B tjáð lögreglu að maður hafi borið hníf að hálsi brotaþola. Ákærði bar fyrir dómi að hann hefði verið með hníf á sér umrætt sinn en ekki tekið hann upp. Hvorki hnífurinn né mynd af honum liggur fyrir í málinu en lýsing ákærða fyrir dómi á hnífnum er í sjálfu sér ekki ólík lýsingu drengjanna á þeim hníf sem þeir segja ákærða hafa borið. Ákærði hefur gefið þá skýringu á framburði drengjanna að hann hafi sjálfur talað um hníf. Að mati dómsins er ekki sennilegt að slík orð ákærða ein hafi orðið til þess að drengirnir telji allir sig hafa séð ákærða bera hníf nálægt hálsi brotaþola. Þegar á allt framanritað er horft þykir mun líklegri skýring á þeim framburði þeirra að framburðurinn sé í raun réttur. Þykir ekkert mæla gegn honum í málinu annað en neitun ákærða. Með trúverðugum framburði brotaþola, sem fær stoð í framburði vitnanna C, B og D, er sannað í málinu að ákærði hafi umrætt sinn, svo sem honum er gefið að sök, haldið hnífi upp að hálsi brotaþola, sem þá var tólf ára gamall.

Í 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er lögð refsing við því að hafa í frammi hótun um að fremja refsiverðan verknað ef hótunin er til þess fallin að vekja hjá öðrum manni ótta um líf, heilbrigði eða velferð sína eða annarra. Er hér ekki gert að fortakslausu skilyrði að hótunin hafi í raun vakið óttann. Fyrir dómi kvaðst brotaþoli hafa orðið „mjög stressaður“ en ekki hræddur. Hann hefði ályktað sem svo að hefði sú verið ætlun ákærða í raun að beita hnífnum hefði hann verið búinn að því.

Í hæstaréttarmáli nr. 410/2006 voru einum ákærðra meðal annars gefnar að sök hótanir, sbr. 233. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa dregið upp stóran hníf eða sveðju og otað vopninu ítrekað að brotaþolanum, og var háttsemin í ákæru talin til þess fallin að vekja hjá brotaþolanum ótta um líf sitt og heilbrigði. Fram kemur í dóminum að við aðalmeðferð málsins í héraði hafi brotaþolinn borið að sér hefði ekki staðið ógn af þessari gjörð hins ákærða heldur hefði hann litið á hana sem grín og að hinn ákærði væri að fíflast. Að þessu athuguðu staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um sýknu hins ákærða af þessu ákæruatriði, en bætti við orðunum: „enda eru ekki efni til að meta athæfi ákærða [...] á annan veg en [brotaþoli] hefur gert samkvæmt þessum framburði sínum.“

Telja verður að sú háttsemi, að bera í óleyfi hníf að hálsi annars manns, sé almennt til þess fallin að vekja hjá þeim manni ótta um líf sitt og heilbrigði. Má hér vísa til dóms Hæstaréttar Íslands í máli nr. 593/2016.

Í máli þessu liggur fyrir að ákærði kom að kvöldlagi grímubúinn að brotaþola, sem þá var tólf ára gamall, tók í flík hans með annarri hendi og bar í hinni hníf að hálsi hans þannig að hnífurinn mun hafa verið nokkra cm frá hálsinum. Jafnframt er ljóst að ákærði talaði til brotaþola og þó ekki verði einstökum orðum slegið föstum er ljóst að hann hefur verið ávítandi og gagnrýninn. Ákærði og brotaþoli þekktust ekki áður. Ekkert í samskiptum ákærða og brotaþola þetta kvöld eða því sem fyrir liggur um hátterni brotaþola og félaga hans gaf nokkurt tilefni til þessarar gjörðar ákærða. Þegar á allt framanritað er horft er óhjákvæmilegt að líta svo á að með þeirri gjörð sinni sem lýst er í ákæru og sannað er að ákærði viðhafði hafi hann, í skilningi 233. gr. laga nr. 19/1940 gagnvart brotaþola haft í verki í frammi hótun um að fremja refsiverðan verknað og hafi hótunin verið til þess fallin að vekja hjá brotaþola um líf sitt, heilbrigði eða velferð. Þó brotaþoli hafi borið að hann hafi í raun ekki orðið hræddur fær það ekki breytt því að heimfæra verður umrædda háttsemi ákærða undir 233. gr. laga nr. 19/1940. Verður að telja háttsemina ruddalega gagnvart brotaþola, sem eins og áður segir var tólf ára gamall, og varðar háttsemin jafnframt við 1. og 3. mgr. 99. gr. laga nr. 80/2002 svo sem í ákæru segir. Samkvæmt framanrituðu er sök ákærða sönnuð samkvæmt ákæru og hefur hann unnið sér til refsingar. Við ákvörðun refsingar verður horft til þess að ákærði hefur frá upphafi játað háttsemi sína að hluta þó hann hafi ætíð neitað að hafa haft hníf í hendi umrætt sinn. Þá hefur honum samkvæmt sakavottorði ekki áður verið gerð refsing vegna brota á þeim lögum sér hér reynir á. Fram kom af hans hálfu að hann hefði eftir atvikið leitað aðstoðar geðlæknis vegna atviksins. Ekki liggur fyrir sérstakt vottorð þess efnis en af hálfu ákæruvalds var lýst yfir að þetta væri ekki vefengt og verður við þetta miðað. Ákærði bar að drengirnir hefðu verið með „dólgshegðun“ og einhver læti. Um það verður engu slegið föstu, en jafnvel þótt rétt væri hjá ákærða að einhver fyrirferð hefði verið í drengjunum réttlætti það á engan hátt þá háttsemi er ákærði er ákærður fyrir í málinu.

Samkvæmt sakavottorði var í júlí 2020 gerð við ákærða sátt vegna umferðarlagabrots og fól sáttin í sér 70.000 króna sekt í ríkissjóð. Það brot sem ákærði er sakfelldur fyrir í þessu máli framdi hann fyrir gerð sáttarinnar og verður refsing hans nú því ákveðin sem hegningarauki. Verður refsing hans ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað og niður falli hún að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð. Ákærða verður gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.261.700 krónur með virðisaukaskatti, og þóknun B-kk-ef E-kk-ef lögmanns, sem gætti hagsmuna ákærða á rannsóknarstigi, 68.820 krónur með virðisaukaskatti en annar sakarkostnaður mun ekki hafa fallið til. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór S-kk-nf Ó-kk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 1.261.700 króna málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, og 68.820 króna þóknun B-kk-ef E-kk-ef lögmanns sem gætti hagsmuna ákærða á rannsóknarstigi. af hálfu ákæruvalds var lýst yfir að þetta væri ekki vefengt og verður við þetta miðað. Ákærði bar að drengirnir hefðu verið með „dólgshegðun“ og einhver læti. Um það verður engu slegið föstu, en jafnvel þótt rétt væri hjá ákærða að einhver fyrirferð hefði verið í drengjunum réttlætti það á engan hátt þá háttsemi er ákærði er ákærður fyrir í málinu.

Samkvæmt sakavottorði var í júlí 2020 gerð við ákærða sátt vegna umferðarlagabrots og fól sáttin í sér 70.000 króna sekt í ríkissjóð. Það brot sem ákærði er sakfelldur fyrir í þessu máli framdi hann fyrir gerð sáttarinnar og verður refsing hans nú því ákveðin sem hegningarauki. Verður refsing hans ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað og niður falli hún að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð. Ákærða verður gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.261.700 krónur með virðisaukaskatti, og þóknun B-kk-ef E-kk-ef lögmanns, sem gætti hagsmuna ákærða á rannsóknarstigi, 68.820 krónur með virðisaukaskatti en annar sakarkostnaður mun ekki hafa fallið til. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór S-kk-nf Ó-kk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 1.261.700 króna málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, og 68.820 króna þóknun B-kk-ef E-kk-ef lögmanns sem gætti hagsmuna ákærða á rannsóknarstigi.