E-1282/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 5. desember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Lagarökum ehf., Síðumúla 27, 108 Reykjavík, á hendur Viðarsúlu ehf., Smiðjuvegi 12, 200 Kópavogi.

I.

Stefnandi gerir þá dómkröfu að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 961.117 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001, af 194.814 kr. frá 2.5.2012 til 2.7.2012, af 270.365 kr. frá 2.7.2012 til 28.9.2012, af 345.916 kr. frá 28.9.2012 til 30.11.2012, af 540.190 kr. frá 30.11.2012 til 30.12.2012, af 702.085 kr. frá 30.12.2012 til 2.2.2013, af 745.257 kr. frá 2.2.2013 til 28.2.2013, af 788.429 kr. frá 28.2.2013 til 31.3.2013, og af 961.117 kr. frá 31.3.2013 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi vaxtavaxta skv. 12. gr. s.l., er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Þá er krafist málskostnaðar auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

II.

Málsatvik

Forsaga málsins er sú að í júní 2009 leituðu forsvarsmenn Sigurplasts ehf., þeir S-kk-nf L. S-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, og J-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf til stefnanda um lögmannsþjónustu vegna Sigurplasts ehf., en þá var sótt að félaginu og þeim af Arion banka hf., sem var viðskiptabanki Sigurplasts ehf. Töldu þeir S-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf að bankinn færi með ranga kröfu gegn félaginu en það skuldaði m.a. gengislán í bankanum. Sigurplast ehf. var síðan úrskurðað gjaldþrota 30. september 2010 og var félaginu þá skipaður skiptastjóri. Skiptastjóri höfðaði riftunarmál í kjölfar gjaldþrots Sigurplasts ehf., héraðsdómsmálið nr. E-220/2012 var höfðað af Þ-x-x. Splasts (áður Sigurplast) gegn Viðarsúlu ehf., S-kk-þgf L. S-kk-þgf og J-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf og gætti K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, hrl. hagsmuna Viðarsúlu ehf. og S-kk-ef L. S-kk-ef í málinu. en stefnandi T-kk-nf A-kk-nf, þá hdl., gætti hagsmuna J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef. Í öðru máli, þb. Splasts nr. E-221/2012 (dskj. nr. 15), gegn S-kk-þgf L. S-kk-þgf og J-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, var sami háttur hafður á, það er að K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf hrl. gætti hagsmuna S-kk-ef L. S-kk-ef en T-kk-nf A-kk-nf hdl. gætti hagsmuna J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef.

Þann 18. apríl 2013 var svo ákveðið að K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf hrl. gætti einnig hagsmuna J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef.

Ágreiningur er hins vegar milli aðila um það hvort stefnandi hafi á einhverjum tíma unnið fyrir S-kk-þf L. S-kk-þf persónulega eða fyrir félagið Viðarsúlu ehf.

Stefnandi byggir kröfur sínar á hendur stefnda vegna vinnu sinnar á átta reikningum, samtals að fjárhæð 961.117 kr., en sú fjárhæð er sundurliðuð í stefnu. Í málinu liggur fyrir innheimtuviðvörun stefnanda til stefnda, dags. 14.4.2015, vegna ógreiddra reikninga frá árinu 2012 og 2013, samtals að sömu fjárhæð, og vísað er nánar til meðfylgjandi yfirlits í bréfinu. Yfirlitið liggur ekki fyrir í málinu.

Þá er framlagt í málinu innheimtubréf T-kk-ef A-kk-ef hrl. fyrir stefnanda, dags. 14. janúar 2016, vegna reikninga skv. viðskiptayfirliti frá 2.5.2012 til og með 31.3.2013, samtals að fjárhæð 961.117 kr. auk. dráttarvaxta og kostnaðar.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að í júní 2009 hafi forsvarsmenn Sigurplasts ehf., þeir S-kk-nf L. S-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda og J-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, snúið sér til stefnanda vegna lögmannsþjónustu vegna Sigurplasts ehf. og þeirra sjálfra, en hart hafi þá verið sótt að félaginu og þeim af Arion banka hf., sem var viðskiptabanki Sigurplasts ehf. Þeir hafi talið að bankinn færi með ranga kröfu gegn félaginu en félagið hefði meðal annars skuldað gengislán í bankanum. Af þessu hafi sprottið mikil vinna af hálfu stefnanda fyrir Sigurplast ehf. og nefnda forsvarsmenn félagsins, samanber nánar vinnuskýrslu þar að lútandi á dskj. nr. 6. Þessa vinnu hafi stefnandi unnið fyrir Sigurplast ehf., sem hefði orðið gjaldþrota en vinnan haldið áfram fyrir S-kk-þf og J-kk-þf S-kk-þf og félög þeim tengdum, meðal annars stefnda. Við gjaldþrotið hefði verið ákveðið að þessi vinna yrði reikningsfærð á stefnda, sjá meðal annars dskj. nr. 7 og nánar dskj. nr. 3, 4 og 5.

Hinn 18. apríl 2013 hefðu þeir S-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf ákveðið að K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf hrl., sem unnið hafði um skeið með stefnanda að ýmsum málum fyrir þá og félög þeirra, skyldi framvegis sjá um mál þeirra. Það hefði ekki verið vandamál af hálfu stefnanda, en stefndi hefði þá verið búinn að safna umstefndri skuld, sem enn væri ógreidd.

Stefnandi hafi mikið reynt að gera til að fá kröfu sína greidda og boðið stefnda ýmis kjör án árangurs.

Ógreiddir reikningar, sem myndi höfuðstól stefnukröfu, samtals að fjárhæð 961.117 kr., séu eftirfarandi:

Nr. Útgáfudagur/gjalddagi Fjárhæð

2193 31.03.2013 172.688,-

2110 28.02.2013 43.172,-

2046 02.02.2013 43.172,-

1962 30.12.2012 161.895,-

1923 30.11.2012 194.274,-

1750 28.09.2012 75.551,-

1534 02.07.2012 75.551,-

1419 02.05.2012 330.692,- (ógr. est. 194.814 kr.).

Með reikningum hefðu fylgt vinnuskýrslur en samandregin vinnuskýrsla sé framlögð í málinu sem dómskjal nr. 5.

Stefnandi vísar til meginreglu samninga- og kröfuréttarins um loforð og efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái m.a. lagastoð í lögum nr. 50/2000. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga, nr. 38/2001, með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988. Varðandi varnarþing er vísað til 36. gr. laga nr. 91/1991.

Til vara er þess krafist að stefnukrafa verði lækkuð verulega. Þá krefst stefndi þess að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda samkvæmt málskostnaðaryfirliti, sem lagt verði fram síðar, eða að mati réttarins.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi mótmælir því sem röngu og ósönnuðu að stefnandi hafi á einhverjum tíma unnið fyrir S-kk-þf L. S-kk-þf persónulega eða félagið Viðarsúlu ehf. Ljóst sé að K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf hrl. hafi á öllum stigum máls frá 13. september 2010 gætt hagsmuna stefnda og S-kk-ef L. S-kk-ef. Það sé því rangt og ekki stutt neinum gögnum að stefnandi hafi gætt hagsmuna stefnda á umræddum tíma. Þessu til sönnunar vísar stefndi til svara við riftunarbréfum þb. Sigurplasts ehf. gegn annars vegar S-kk-þgf L. S-kk-þgf, bréf dags. 16. maí 2011 (dskj. nr. 16), og hins vegar svar stefnda, dags. 16. maí 2011 (dskj. nr. 17). Þar komi skýrt fram að K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, hrl., gæti hagsmuna stefnda og S-kk-ef L. S-kk-ef. Því sé ljóst að stefnandi hafi aldrei gætt hagsmuna stefnda Viðarsúlu ehf. eða S-kk-ef L. S-kk-ef í umræddum málum eftir gjaldþrot Sigurplasts, sbr. einnig dskj. 14 og 15.

Stefnandi hafi ekki haft stöðuumboð fyrir stefnda né nokkurt annað umboð til að gæta hagsmuna hans og vandséð hvaða vinnu hann hafi unnið í þágu stefnda Viðarsúlu ehf. þar sem annar lögmaður hefði frá upphafi gætt hagsmuna þess félags. Það að á einhverjum tíma hafi hið stefnda félag af góðsemi við J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf greitt hluta af vinnu stefnanda fyrir hann þýði ekki að stefndi hafi tekist á hendur greiðsluskylda vegna umbjóðanda stefnanda. Það hafi þess þá heldur ekki heimilað stefnanda án samráðs við stefnda að skrifa alla vinnu vegna umbjóðanda síns, J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef, á stefnda.

Stefndi mótmælir því að framlagt dskj. nr. 3 hafi eitthvert sönnunargildi í máli þessu eða skapi stefnda á nokkurn hátt greiðsluskyldu. Þá bendir stefndi á að þeir reikningar, sem virðast hafa verið útgefnir á stefnda í dskj. nr. 4, beri ekki með sér hvaða vinna hafi verið unnin, enda sé skýringartexti allra reikninganna ,,Lögfræðiþjónusta“ og ekki sé mögulegt án vinnuskýrslna að átta sig á því fyrir hvaða vinnu sé verið að krefja um greiðslu.

Í tölvupóstsamskiptum milli stefnanda og stefnda á dskj. nr. 18 komi skýrt fram að stefndi hafi umrædda reikninga ekki undir höndum og óski eftir vinnuskýrslum vegna þeirra. Í tölvuskeytunum komi fram að reikningunum sé mótmælt af hálfu stefnda þar sem þeir varði hvorki hann né vinnu sem hann hafi samþykkt að greiða fyrir. Þá beri dómskjal 5, vinnuskýrsla stefnanda. með sér að vinna hans hafi verið í þágu þáverandi umbjóðanda hans, J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef, en ekki í þágu stefnda. Vísað sé í vinnu fyrir J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf vegna Sigurplastsmála, vegna meiðyrðamáls J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef á hendur DV og vegna skuldamála J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef við Dróma. Hvergi komi fram að stefnandi hafi nokkurn tíma unnið fyrir stefnda, enda hafi hann notið aðstoðar annars lögmanns.

Stefndi telur að dómskjal nr. 6 virðist varða vinnu stefnanda fyrir Sigurplast ehf. og hvorki verði séð að það varði stefnda á nokkurn hátt né hafi einhverja tengingu við hina framlögðu reikninga stefnanda.

Þá kveður stefndi dómskjal nr. 7 ekki hafa neitt sönnunargildi og mótmælir því að stefndi hafi gefið stefnanda óútfylltan tékka fyrir umbjóðanda stefnanda, J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf, enda hafi stefnandi ekki lagt fram gögn sem sanni heimild hans til reikningsfærslu á stefnda út í hið óendanlega. Stefnandi hafi heldur ekki lagt fram nein önnur gögn er staðfesti að hann hafi haft heimild stefnda til að reikningsfæra án samþykkis vinnu fyrir umbjóðanda hans, J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf.

Dómskjal nr. 8 beri með sér að verið sé að kalla eftir gögnum í málum umbjóðanda stefnanda, J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef. Gögn stefnda hefðu hins vegar verið í vörslum K-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef hrl. Þá sýni dómskjal nr. 9 ekkert annað en að stefndi hafi einhvern tíma samþykkt að greiða einhverja tiltekna reikninga fyrir umbjóðanda stefnanda, J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf, og kallað eftir vinnuskýrslum. Sama eigi við um dskj. nr. 11, enda skýri stefndi afstöðu sína til umræddrar innheimtu í dskj. nr. 18 sem eru tölvupóstsamskipti aðila. Stefndi telur að stefnandi hafi ekki haft heimild án samráðs við sig til að reikningsfæra vinnu vegna umbjóðanda stefnanda, J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef.

Í fyrsta lagi telur stefndi að hér sé um að ræða aðildarskort skv. 2. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, sem leiði til sýknu þar sem ljóst sé að vinnan, sem hér er krafið um, hafi aldrei á neinum tíma verið unnin fyrir stefnda þar sem hann var ekki umbjóðandi stefnanda og gögn máls beri með sér, svo sem framlagðar vinnuskýrslur á dskj. nr. 5 og 6 sýni greinilega.

Í öðru lagi telur stefndi að stefnandi hafi átt að kalla eftir heimild til reikningsfærslu umræddrar vinnu ef stefndi hefur átt að bera hana í samræmi við áskilnað laga um lögmenn nr. 77/1998 og þá sérstaklega 24. gr. laganna, sem áskilji að umbjóðanda lögmanns sé gerð grein fyrir kostnaði við vinnuframlag í hans þágu. Hér liggi fyrir að umbjóðandi stefnanda var J-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf en ekki stefndi þessa máls. Ekkert liggi frammi í máli þessu um samskipti stefnanda við umbjóðanda sinn, J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf, hvað þá varðandi greiðsluskyldu hans gagnvart stefnanda og hvort hann á einhverjum tíma hafi verið gerð grein fyrir vinnu í hans þágu. Hvorki hafi verið lagður fram samningur um greiðsluskyldu stefnda né gögn sem sýni samþykki fyrir greiðslu vegna vinnu.

Í þriðja lagi er á því byggt að þrátt fyrir að stefndi hafi af greiðasemi við umbjóðanda stefnanda, J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf, greitt tiltekna reikninga fyrir hann, þá hafi það ekki veitt stefnanda heimild til að reikningsfæra alla vinnu í þágu umbjóðanda síns á stefnda án sannanlegs samþykkis. Stefndi mótmælir því að kominn hafi verið á samningur milli aðila um viðvarandi greiðslur vegna þriðja manns eða að komist hafi á bindandi samningur um greiðsluskyldu stefnda. Gögn málsins beri með sér að ekki var skýrt hvað var verið að vinna við, enda hefði ítrekað verið kallað eftir vinnuskýrslum og þegar þær lágu fyrir hafi stefndi mótmælt því að hann bæri greiðsluskyldu þar sem mál, sem vinnuskýrslur tilgreindu, hefðu ekkert varðað hann.

Stefndi byggir á því að gegn eindregnum mótmælum hans við greiðsluskyldu beri stefnandi sem sérfræðingur hallann af því að hafa ekki tryggt sér skýra heimild fyrir reikningsfærslu sinni á hendur stefnda og mótmælir því að einhvers konar samningur um greiðslur fyrir þriðja aðila hafi komist á. Engin gögn um slíkt liggi fyrir, hvað þá að samið hafi verið um viðvarandi greiðslur

Í ljósi framangreinds ber að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Stefndi byggir á meginreglum kröfuréttar og samningaréttar, lögum um meðferð einkamála, nr. 91/1991, lögum um lögmenn, nr. 77/1998, og almennum reglum samningaréttar og kröfuréttar.

Varðandi kröfu um málskostnað vísa stefndu til 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991 og ákvæða 21. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV.

Niðurstaða

Ágreiningur málsins snýst um hvort stefnandi hafi haft heimild til að krefja stefnda um greiðslu fyrir lögfræðiþjónustu fyrir J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf.

Framkvæmdastjóri stefnda, S-kk-nf L. S-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð. Hann kvað T-kk-þf A-kk-þf hrl. hjá stefnanda hafa unnið fyrir sig og J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf vegna gjaldþrota Sæplasts ehf. í sept. 2010, hann hafi beðið um gjaldþrotaskipti á fyrirtækinu. Eftir þann tíma hafa T-kk-nf ekki unnið neitt fyrir sig eða stefnanda. Tímaskýrslu á dómskjali nr. 5 í málinu hafi hann fengið fyrst á þessu ári og öll vinna á umstefndum reikningum í máli varði eingöngu fyrrverandi meðeiganda sinn að Sæplasti ehf., J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf. Hann hafi aldrei fengið umrædda reikninga. Þá hafi aldrei verið samið um að stefndi greiddi stefnanda fyrir vinnu fyrir J-kk-þf S-kk-þf. K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf hrl. hafi alfarið annast málefni sín og stefnda frá september 2010 og aldrei hafi verið leitað til T-kk-ef A-kk-ef hrl. Þá kvað hann þau mál, sem tilgreind eru í framlögðum vinnuskýrslum, sér og stefnda óviðkomandi, enda varði þau eingöngu vinnu fyrir J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf. Þá mótmælti hann því að stefnanda hafi nokkurn tíma verið veitt umboð eða heimild til að skuldfæra reikninga á stefnda vegna vinnu stefnanda fyrir J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf.

J-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, fyrrum meðeigandi S-kk-ef L. S-kk-ef að Sæplasti ehf., gaf vitnaskýrslu við aðalmeðferð. Hann bar að aldrei hafi verið samið um að stefndi hefði greiðsluskyldu vegna vinnu lögmanns síns, T-kk-ef A-kk-ef hrl., hjá stefnanda. T-kk-nf hafi verið sinn lögmaður og annast sín mál vegna málaferla vegna DV-máls, þar hafi T-kk-nf fengið greitt vegna vinnu sinnar og aldrei hafi verið samið um að stefndi ætti að greiða kostnað vegna mála sinna. Varðandi vinnuskýrslur, sem liggja fyrir í málinu og bornar voru undir vitnið, þá kvaðst vitnið fyrst hafa frétt af þeim og málinu sl. vor. Þá kvaðst vitnið ekki hafa fundað með T-kk-þgf vegna þeirra eða reikninganna. T-kk-nf A-kk-nf hrl. hafi verið lögmaður sinn og aldrei hafi verið samningur um eða hefð væri fyrir því að stefndi greiddi fyrir sig eftir að Sæplast ehf. var sett í þrot.

Í málinu liggja fyrir ljósrit úr endurriti þinghalda í héraðsdómsmálinu E-220/2012 fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, Splast ehf. gegn Viðarsúlu ehf., S-kk-þgf L. S-kk-þgf og J-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf. Þar kemur fram að K-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf hrl. gæti hagsmuna stefnda Viðarsúlu ehf. og S-kk-ef L. S-kk-ef og að T-kk-nf A-kk-nf hdl. gæti hagsmuna J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef. Sama á við um héraðdómsmálið nr. E-221/2012, Splast ehf. gegn J-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf og S-kk-þgf L. S-kk-þgf, þar gæta sömu lögmenn hagsmuna aðila.

Samkvæmt framburði vitnisins J-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef og skýrslu S-kk-ef L. S-kk-ef, framkvæmdastjóra stefnda, við aðalmeðferð ber þeim saman um að stefnandi hafi ekki haft umboð eða heimild til þess að skuldfæra á stefnda lögfræðiþjónustu stefnanda fyrir J-kk-þf S-kk-þf. Þá verður ekki talið að fyrirliggjandi gögn í málinu bendi ótvírætt til annarrar niðurstöðu. Þrátt fyrir að stefndi hafi af greiðasemi við umbjóðanda stefnanda, J-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf, greitt tiltekna reikninga fyrir hann, verður ekki fallist á að það hafi veitt stefnanda heimild til að reikningsfæra alla vinnu í þágu umbjóðanda síns á stefnda án sannanlegs samþykkis hans.

Stefnanda hefur því ekki tekist að færa sönnur á að stefnda hafi borið að inna af hendi greiðslur á umstefndum reikningum.

Þá liggur fyrir að J-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf ber að lögmaður sinn, T-kk-nf A-kk-nf hrl., hafi ekki fundað með sér vegna reikninganna eða vinnuskýrslna sem fyrir liggja í málinu. Telja verður að dómkröfum stefnanda í málinu sé ekki beint að réttum aðila og því ber að fallast á kröfu stefnda um sýknu sem byggir á aðildarskorti, samanber 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Að fenginni þessari niðurstöðu og með vísan til 130. gr. laga nr. 91/1991 ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað, sem telst hæfilega ákveðinn eins og nánar er kveðið á um í dómsorði.

Vegna embættisanna dómara hefur uppkvaðning dóms dregist umfram frest skv. 115. gr. eml. nr. 91/1991. Dómari og aðilar máls eru sammála um að ekki sér þörf á endurflutningi.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, Viðarsúla ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, Lagaraka ehf.

Stefnandi greiði stefnda 450.000 kr. í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf