S-2727/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 12. desember sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 14. júní 2022, á hendur: „E-kk-þgf H-kk-þgf K-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir líkamsárás með því að hafa, sunnudaginn 18. október 2020, innandyra í íbúð að [...]í Reykjavík, veist með ofbeldi að A, kt. [...], gripið í hár hans að aftanverðu, slegið hann með krepptum hnefa í höfuðið og víðsvegar í líkama þannig að A féll í gólfið, og í kjölfarið veist að honum þar sem A lá í gólfinu með ítrekuðum höggum og spörkum víðsvegar í líkamann, með þeim afleiðingum að A hlaut mar aftan á hnakka, opið sár á höfði, brot á vinstri vanga- og kjálkabeinum, sár í munnholi og á vör, brot á tönn, mar á brjóstkassa og þvagteppu.

Mál nr. 007-2020-

[...]

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

H-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf lögmaður gerir fyrir hönd brotaþola, A, kt. [...], þá kröfu að ákærði E-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, kt. [...], verði dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur samtals 1.600.000 kr. með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi er árásin átti sér stað þann 18. október 2020 og þar til mánuður er liðinn frá því að bótakrafan var birt kærða, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Brotaþoli fer fram á að H-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf hdl. verði skipaður réttargæslumaður hans skv. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 88/2008 og réttargæslumanni verði ákveðin hæfileg þóknun úr ríkissjóði skv. 48. gr. laganna skv. málskostnaðarreikningi sem lagður verður fram við meðferð málsins eða skv. mati dómsins. Verði dómurinn ekki við þeirri kröfu að skipa brotaþola réttargæslumann er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða lögmannskostnað tjónþola við að koma bótakröfunni á framfæri og vegna hagsmunagæslu við meðferð málsins fyrir dómi skv. málskostnaðarreikningi sem lagður verður fram við meðferð málsins eða skv. mati dómsins. Krafan er gerð með vísan til 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008. Auk þess er krafist þess að tekið sé tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun málflutningsþóknunar.“

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins, til vara að honum verði ekki dæmd sérstök refsing en til þrautavara að honum verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa og að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að bætur verði stórlega lækkaðar. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

I Málsatvik

Brotaþoli gaf skýrslu vegna málsins 16. nóvember 2020. Kvaðst hann hafa verið í heimsókn hjá vinkonu sinni, vitninu B, í íbúð að [...]. B hefði farið út og þegar hún kom til baka hefði ákærði verið með henni og hefði brotaþoli þá verið að vaska upp. Ákærði hefði komið aftan að honum, ráðist á hann og gripið í hártaglið á honum án nokkurs fyrirvara. Síðan hefði ákærði kýlt hann nokkur högg með krepptum hnefa hægri handar í andlit og líkama. Kvaðst brotaþoli hafa fallið á gólfið og ákærði þá sparkað í hann og hefðu spörkin lent á maga hans, baki og brjóstkassa. Ákærði og B hefðu síðan vísað honum út. Hann hefði náð að standa upp og síðan farið á bráðamóttökuna. Brotaþoli kvaðst hafa kynnst ákærða um mánuði áður en atvik áttu sér stað og væri B, sem hefði verið vitni að árásinni, góð vinkona ákærða. Við árásina hefði efri gómur hans brotnað, hann kinnbeinsbrotnað vinstra megin og hárlengingar sem hann hafði nýlega fengið sér eyðilagst.

Ákærði gaf skýrslu vegna málsins 23. febrúar 2021. Sagði hann að B væri mikil vinkona sín og væri hann oft að aðstoða hana en hún væri stundum í vafasömum félagsskap. Kvaðst hann hafa vitað hver brotaþoli væri áður en atvik gerðust og kynnst honumí [...]heima hjá C sem nú er látinn. Brotaþoli hefði lagst upp á C en síðan yfirgefið hann og farið upp í [...] og hefði C dáið stuttu síðar. Hefði ákærði aldrei séð annan eins óþverraskap og brotaþoli sýndi C sem þá var farlama. Þegar brotaþoli kom til baka frá [...] hefði hann flutt inn til B sem væri með asperger og tourette. Þegar brotaþoli hefði verið búinn að vera sólarhring hjá B hefði hann komið heim til ákærða. Sjálfur hefði hann þurft að skreppa fráog hefði brotaþoli á meðan verið heima hjá ákærða ásamt þáverandi kærustu hans. Hún hefði síðan hringt grátandi og hafði brotaþoli þá verið að djöflast í henni. Þegar ákærði kom heim hefði brotaþoli áreitt hann kynferðislega. Síðan hefði brotaþoli farið aftur til B sem hefði hringt í ákærða þegar brotaþoli var búinn að vera hjá henni í tvo daga. Hefði brotaþoli þá verið búinn að borða allt úr ísskápnum og ætlað sér að leggjast upp á hana. Hefði ákærði þá farið til B og hent brotaþola út. Kvaðst hann hafa komið að brotaþola að framan og kippt í hárið á honum og hefði hann dottið í gólfið og hann dröslað honum út. Neitaði hann því að hafa kýlt brotaþola og sparkað í maga hans og brjóstkassa þegar hann lá á gólfinu. Hann hefði einungis dröslað honum út og skónum hans á eftir. Þá kvaðst hann ekki hafa verið með hníf á sér og ekki hafa klippt hárið á brotaþola. Kvaðst hann hafa ráðist á brotaþola vegna uppsafnaðs viðbjóðs og reiði yfir þvíhvernig hann fór með C. Hafnaði ákærði því að hafa orðið valdur að kinnbeinsbroti brotaþola og því að efri gómur hans brotnaði.

Fyrir liggur læknisvottorð dags. 19. apríl 2021, vegna komu brotaþola á bráðamóttöku 18. október 2020. Lýsti brotaþoli atvikum svo að hann hefði verið í heimsókn í heimahúsi og áfengi verið haft um hönd. Þangað hefði komið maður sem hefði kýlt hann ítrekað í höfuð og háls. Kvaðst brotaþoli hafa dottið í gólfið en ekki misst meðvitund en vankast dálítið. Árásarmaðurinn hefði haldið áfram og sparkað í hann liggjandi og hefðu spörkin flest endað á baki hans og síðu. Enginn aðdragandi hefði verið að árásinni og hefði hann ekki náð að svara fyrir sig. Er brotaþola lýst svo að áfengislykt hafi fundist úr vitum hans en hann hafi verið vel vakandi, rólegur og gefið góða sögu. Í vottorðinu kemur fram að brotaþoli var greindur með brot á vanga- og kinnkjálkabeinum, opið sár á höfði, sár í munnholi og á vör, tannbrot, mar á brjóstkassa og þvagteppu. Samrýmdust áverkarnir sögu brotaþola. Var honum vísað til háls-, nef- og eyrnalæknis vegna brotsins og fór hann í aðgerð vegna þess 23. október 2020. Þann 12. nóvember 2020 kom brotaþoli í endurkomu á bráðamóttöku með sýkingu í skurðsári.

Einnig liggja fyrir myndir af brotaþola, teknar á bráðamóttöku, þar sem sjá má áverkana, og útprentun úr sjúkraskrá vegna brotaþola. Þá gaf vitnið B skýrslu við rannsókn málsins en ekki er ástæða til að rekja efni hennar.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði sagði að það sem gerðist væri endir sögu. Hann hefði hitt brotaþola í íbúð að [...] tveimur mánuðum fyrr í gegnum sameiginlegan félaga þeirra. Sá hefði ásamt brotaþola verið á fylleríi og þeir búnir að yfirtaka íbúð þar sem C bjó. Þeir hefðu komið illa fram við C og haldið honum í neyslu þar sem hann var rúmliggjandi. Kvaðst ákærði hafa farið þangað til að hitta félaga sinn og skipt sér af því hvernig þeir hefðu komið fram við C og þá séð hvernig brotaþoli virkaði. Þeir hefðu verið búnir að vera þar í a. m. k. mánuð þegar þeir fóru í [...]og skildu C eftir, en hann hefði látist fjórum dögum seinna, örugglega vegna fráhvarfa. Þeir hefðu síðan lent á götunni þegar þeir komu til baka frá [...]. Félagi ákærða hefði átt skjól hjá ákærða þegar hann var á götunni og brotaþoli hefði ætlað að koma sér inn til hans líka og verið frekur og yfirgangssamur. Ákærði kvaðst sjálfur hafa þurft að bregða sér frá á meðan brotaþoli var heima hjá honum. Á meðan hefði þáverandi kærasta ákærða hringt í hann og hefði brotaþoli þá verið með dólg og frekju við hana. Hann hefði hent brotaþola út og hefði hann þá farið til B. Daginn sem atvik gerðust hefði B hringt í hann og grátið yfir því að brotaþoli væri búinn að yfirtaka heimili hennar og væri að skipa henni fyrir og borða matinn hennar. Hefði hann því farið til hennar til að henda brotaþola út.

Ákærði sagði að þegar hann kom til B hefði hún hleypt honum inn. Hann hefði verið ofboðslega reiður og kannski ekki með sjálfum sér og stokkið á brotaþola og tekið hann niður. Hefði hann þá gripið í brotaþola og þeir lent saman á gólfinu og brotaþoli lent undir honum. Það hefði komið honum á óvart þegar hann heyrði hvaða áverka brotaþoli var með. Kvaðst hann hafa hent brotaþola út og jakkanum hans og skóm á eftir honum. Sagði ákærði að brotaþoli væri stærri og sterkari en hann og þegar hann tók brotaþola niður hefði brotaþoli lent á þvottagrind. Hann hefði rifið í hárlengingar sem brotaþoli var með og líklega kýlt hann miðað við þá áverka sem brotaþoli var með. Brotaþoli hefði reynt að ýta honum af sér en hann hefði legið á bakinu og lítið getað svarað fyrir sig. Sagði ákærði að hann hefði síðan rifið brotaþola á fætur og ekki gefið honum færi á að gera neitt og stýrt honum út. Kvaðst hann hvorki hafa verið með hníf né skæri og hefðu hárlengingarnar losnað þegar hann reif í hár brotaþola. Kvaðst ákærði ekki hafa sparkað í brotaþola. Verið gæti að brotaþoli hefði dottið aftur á bak einhvern veginn þegar þeir fóru niður og þá brotnað. Hann hefði slegið brotaþola eftir að hann féll á gólfið en ekki áður.

Kvaðst ákærði hafa ráðist á brotaþola af því að hann vissi að hann hefði sest upp á B og fleira fólk sem hefði verið veikt. B hefði verið miður sín yfir framkomu brotaþola og beðið ákærða að koma. Væri hann ekki maður sem kallaði til lögreglu en hann kvaðst ekki hafa verið að taka lögin í sínar hendur. Myndi hann ekki hvort hann hefði sagt eitthvað við brotaþola þegar hann kom inn í íbúðina en hann hefði ekki beðið brotaþola að yfirgefa íbúðina. Sjálfur hefði hann verið í tiltölulega góðu ástandi og ekki undir áhrifum vímuefna að því er hann minnti. Eftir þetta hefðu þau B átt von á því að lögreglan kæmi. Þau hefðu þrifið blóðbletti sem voru á gólfinu eftir átök hans við brotaþola. Hann myndi ekki hvort brotaþoli hefði verið með áverka eftir þetta. Ekki hefði verið um að ræða tilefnislausa fólskulega árás á saklausan mann heldur hefði verið langur aðdragandi að þessu máli og uppsöfnuð reiði. Myndi hann ekki eftir að hafa sjálfur hlotið áverka í átökunum utan þess að hann hefði tognað í bakinu þegar hann kippti brotaþola á fætur. Kvaðst hann hafa þekkt B frá árinu 2019 en alltaf vitað af brotaþola og heyrt þessar sögur um hann áður en hann hitti hann.

Ákærði sagði að B væri vinur hans en hún væri lág í greind, með tourette, þráhyggju og á rófinu og væri ofsalega meðvirk og gæti ekki borið hönd fyrir höfuð sér. Sagði ákærði að mar aftan á hnakka brotaþola væri væntanlega eftir að þeir duttu í gólfið og rökrétt væri að beinbrotin væru einnig eftir það. Kvaðst hann ekki hafa setið á brotaþola og hamrað á andlitið á honum. Brotaþoli gæti hafa fengið mar á brjóstkassa þegar ákærði lenti ofan á honum. Hvað varðaði þvagteppu hefði brotaþoli verið hjá læknum í mörg ár út af alls konar kvillum vegna lífernis. Íbúð B væri lítil, um 30 fermetrar, og hefðu átökin orðið í stofunni sem væri einnig eldhús. Væri um að ræða þjónustuíbúð, og fengi B aðstoð við töku lyfja og þrif.

Ákærði kvaðst hafa gripið í hárlengingar brotaþola að aftanverðu en það hefði ekki gerst fyrr en þeir voru komnir niður. Hann hefði rokið í brotaþola, sem hefði þá staðið, og tekið í hann beint með báðum höndum og tekið hann niður. Síðan hefði hann rifið í hárið á honum og svo hent honum út. Það hefði hann gert með því að taka í brjóstkassann á brotaþola og lyfta honum upp. Þegar þeir duttu í gólfið hefði brotaþoli lent á bakinu. Verið gæti að hann hefði danglað í brotaþola þegar hann var á gólfinu en hann myndi það ekki. Kvaðst ákærði neita því alfarið að hafa sparkað íhann.

A, brotaþoli, kvaðst hafa verið að vaska upp, og þá verið nálægt útidyrunum. Kvaðst hann hafa fengið að gista hjá B þar sem hann hefði misst af strætó í [...]. Hefði B-x-x til ákærða að sækja fíkniefni og hann á meðan verið að ryksuga og vaska upp. Hún hefði komið til baka með ákærða og hefði ákærði þá gripið í hárlengingar sem brotaþoli var með og slitið þær af, kýlt hann þrisvar svo hann féll í gólfið og sparkað síðan í hann og hoppað á honum, og látið höggin dynja á honum. Við þetta hefði hann þríbrotnað, fengið stóran skurð við eyra, tennur hefðu brotnað og hann fengið stóran skurð á vör sem hefði þurft að sauma innan frá. Kvaðst hann loks hafa náð því að standa upp og fara út, en ákærði hefði ekki hent honum út, og gengið beint niður á bráðamóttöku. Kvaðst hann ekki hafa veist að ákærða.

Kvaðst brotaþoli hafa lent á gólfinu eftir að hann fékk fyrstu þrjú höggin, sem hefðu lent á kinnbeininu vinstra megin, og hefði ákærði slitið hárið af honum þar sem hann lá. Ákærði hefði kýlt hann oftar en tvisvar eftir að hann lenti á gólfinu og þá verið ofan á honum. Hefðu tennurnar þá brotnað og hann fengið tvo stóra skurði. Sagði brotaþoli að þegar hann lenti á gólfinu hefði ákærði ekki fallið á gólfið með honum. Hann hefði fyrst hoppað á honum, síðan sparkað í hann og svo lagst með hnén á upphandleggi brotaþola og kýlt hann. Ákærði hefði ekki verið með hníf á sér þegar hann kom en hefði beðið B um skæri en ekki fengið þau, sagði brotaþoli þegar hann var spurður hvort ákærði hefði klippt hárlengingarnar. Áður en ákærði réðst á hann hefði hann sagt að sér hefði verið borgað fyrir að gera þetta, en hann hefði ekki beðið hann að yfirgefa íbúðina. Kvaðst hann hafa nokkrum sinnum leitað til læknis eftir þetta og verið með svima og sjóntruflanir og hefði sér verið ráðlagt að aka ekki bifreið. Sjálfur hefði hann verið þunnur þegar þetta gerðist en hann vissi ekki hvernig ástand ákærða hefði verið að öðru leyti en því að hann teldi að hann hefði verið útspíttaður, en ákærði hefði ekki misst stjórn á sér. Þá hefði B ekki beðið hann að yfirgefa íbúðina.

Brotaþoli kvaðst hafa kynnst ákærða tveimur til þremur mánuðum fyrr þegar hann hefði keypt af honum [...]. Kvaðst brotaþoli hafa búið hjá C í um mánuð áður en þetta gerðist. C hefði áður verið heimagangur hjá föður brotaþola sem bjó í sama stigagangi en brotaþoli hefði einnig dvalið í íbúð hansá þessum tíma. Þá hefði hann verið heima hjá ákærða skömmu áður en atvik gerðu st og hefði ákærði rekið hann út, sennilega af því að hann var með landa sem hann vildi ekki gefa ákærða. Kvaðst hann hafa kynnst B þegar hún kom með frænku hans heim til C. Hann hefði hringt í hana og beðið um gistingu þegar hann missti af strætó í [...]og hefði þá ætlað að fara þangað daginn eftir. Kvaðst hann ekki hafa fengið að borða hjá B og ekki þekkja hennar andlegu hagi en hafa vitað að hún væri í þjónustuíbúð fyrir fatlaða. Samskipti hans og B hefðu verið góð áður en þetta gerðist og hefði hann alls ekki átt von á því að ákærði kæmi. Sagði hann það rangt sem hefði komið fram hjá ákærða, að hann hefði verið að leggjast upp á fólk sem minna mætti sín og að skipa B fyrir og borða matinn hennar. Þá sagði brotaþoli rétt að ákærði hefði hent honum út af heimili sínu tveimur til þremur dögum fyrr. Þ eir hefðu þá rifist þar sem ákærði væri perri á kynferðissviðinu.

Borinn var undir brotaþola framburður ákærða þar sem hann sagði brotaþola hafa lagst upp á C og B og sagði brotaþoli þá að ákærði hefði búið hjá B í marga mánuði. Kvaðst brotaþoli hafa komið til B á laugardeginum og hefði hann ætlað að fara í [...] á sunnudagskvöldinu. Sagði brotaþoli að þetta hefði litið út eins og B hefði verið að setja hann upp. Hún hefði farið út og eftir um hálftíma hefðu þau komið saman. Þá væri ósatt sem B sagði hjá lögreglu, að hann hefði verið byrjaður að fá sérað borða.

B sagði að brotaþoli hefði verið hjá henni en hún myndi nú ekki hvers vegna hann kom. Hann hefði áður verið hjá ákærða en komið svo til hennar og hefði ætlað sér að vera þar. Hefði henni fundist þetta óþægilegt og teldi að hann hefði jafnvel verið farinn að elda sér eitthvað. Kvaðst hún hafa hringt í ákærða og sagt honum frá þessu og beðið hann að aðstoða sig við að koma brotaþola út. Ákærði hefði komið í einum hvelli og hefði hún opnað fyrir honum og hann þá rokið í brotaþola sem hefði lent á gólfinu. Á kærði hefði slitið hárlengingar sem brotaþoli var meðog danglað dálítið í brotaþola og síðan hent honum út og skónum á eftir honum. Kvaðst hún telja að hann hefði endað á spítala. Eftir að brotaþoli var farin hefðu þau þrifið eftir hann hár og dálítið blóð. Þá hefði þvottagrind brotnað þegar ákærði ýtti brotaþola áhana.

Vitnið sagði að þau ákærði væru mjög góðir vinir og búin að vera það lengi en brotaþola hefði hún þekkt skemur. Hefðu þau ákærði rætt um málsatvik en framburður hennar væri allur frá henni kominn. Væri hún ekki viss hvort hún hefði verið búin að biðja brotaþola að fara en telja það, og hann hefði þá verið með stæla við hana. Hefði ákærði veist að brotaþola til að koma honum út og vissi hún ekki af hverju hún hringdi ekki í lögreglu. Ákærði hefði verið reiður og farið beint í brotaþola og hent honum á þvottagrindina. Hún hefði ekkert sagt en líka verið reið. Myndi hún ekki hvort ákærði bað brotaþola að yfirgefa íbúðina. Kvaðst hún hafa séð áverka á andliti brotaþola þegar hann fór en ákærði hefði ekki verið með áverka. Verið gæti að brotaþoli hefði nefnt það að hann ætlaði að fara aftur upp í [...] en hún hefði aldrei fengið að vita hvenær. Hann hefði verið búinn að vera lengi hjá henni en hún myndi ekki hvort hann hefði gist.

Þá kvaðst vitnið búa í þjónustuíbúð og vera með tourette og einhverja greindarskerðingu. Sjálf hefði hún bæði neytt áfengis og fíkniefna á þessum tíma. Þau ákærði væru góðir vinir og hefði hann nú búið hjá henni á annað ár. Væru þau ekki kærustupar en hefðu verið það um tíma. Kvaðst hún kannast við að ákærði hefði verið með hníf á sér eins og hún bar um í skýrslu hjá lögreglu en ekki að hann hefði verið með skæri. Kvaðst hún kannast við það að einhverju leyti að ákærði hefði komið inn og byrjað að kýla og slá brotaþola, eftir að hafa verið kynntur framburður hennar þess efnis hjá lögreglu, og að brotaþoli hefði verið blóðugur í andliti eftir þetta. Kvaðst hún telja að það væri ekki rétt sem haft væri eftir henni í skýrslu hjá lögreglu að ákærði hefði sagt henni að hún mætti ekki segja neinum frá þessum og ekki lögreglu.

D, yfirlæknir á bráðamóttöku, sagði brotaþola hafa komið þangað 18. október 2020. Hefði brotaþoli sagt að ráðist hefði verið á hann og hann kýldur ítrekað og síðan dottið á gólfið og þá verið sparkað í hann. Það hefði verið áfengislykt úr vitum hans en hann verið rólegur og gefið góða sögu. Hann hefði verið með áverka á höfði, eyra, andliti og munni. Einnig hefði hann fundið til í brjóstkassa og verið sendur í myndatöku. Fyrir utan marbletti og eymsli hefði hann reynst vera með brotið kinnbein, sár við eyra og í vör og tannbrot eða tannflís af gervitönn hefði fundist í sári. Erfitt hefði verið að greina hvaðan flísin kom. Væru yfirgnæfandi líkur á því að þetta hefði verið nýtt brot þar sem tannflísin var í sárinu. Sárin hefði þurft að sauma og síðan hefði brotaþoli farið í aðgerð hjá háls-, nef- og eyrnalækni nokkrum dögum síðar en fengið sýkingu í kjölfarið. Í vottorðinu hefði vitnið einnig getið um þvagteppu en síðar hefði komið í ljósað líklegast væri um að ræða [...]. Kvaðst vitnið telja áverka brotaþola samræmast lýsingu hans á atvikum að undanskilinni þvagteppu sem gæti tengst lyfjum frekar en árás. Hefðu allir áverkanir sem brotaþoli var með verið ferskir.

III

Niðurstaða

Ákærði er ákærður fyrir líkamsárás á hendur brotaþola sem í ákæru er talin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði neitar sök en viðurkennir að hafa gripið í hárlengingar brotaþola og að hafa kýlt hann. Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá skaldómurreisturá sönnunargögnum sem færð eru framvið meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. sömu laga.

Einungis ákærði, brotaþoli og vitnið B eru til frásagnar um atvik. Samkvæmt 126. gr. laga um meðferð sakamála metur dómari sönnunargildi vitnisburðar við úrlausn máls. Í því sambandi skal meðal annars hugað að afstöðu vitnis til ákærða og eftir atvikum brotaþola, hagsmunum þess af málsúrslitum, þroska þess, áreiðanleika skynjunar þess á atvikum, minni, ástandi og hegðun þess við skýrslugjöf, öryggi þess og skýrleika í svörum og samræmi í frásögn. Við lok skýrslu B kom fram að hún og ákærði byggju saman og hefðu gert á annað ár. Þau hefðu um tíma verið í ástarsambandi og hefðu rætt saman um atvik. Fyrir liggur að B er fötluð og kom fram hjá henni að hún væri m. a. greindarskert. Verður við mat á framburði B litið til þeirra nánu tengsla sem augljóslega eru á milli hennar og ákærða og höfð hliðsjón af því að vegna fötlunar hennar kann hún að einhverju leyti að vera í viðkvæmri stöðu gagnvart ákærða.

Af framburði ákærða og B má ráða að ákærði kom á heimili hennar eftir að hún óskaði eftir aðstoð hans og vildi losna við brotaþola af heimili sínu og má það einnig ráða af því sem síðar gerðist. Ekkert er þó fram komið sem bendir til þess að ákærði hafi beðið brotaþola að yfirgefa heimili B áður en hann veittist að brotaþola. Hefur ákærði skýrt gerðir sínar með vísan til háttsemi brotaþola áður gagnvart honum og fólki sem hann þekkti. Má af framburði hans ráða að framkoma brotaþola gagnvart B hafi verið dropinn sem fyllti mælinn. Hann viðurkenndi að hafa komið inn á heimili B að hennar beiðni í því skyni að koma brotaþola út af heimilinu og að hafa þá verið reiður.

Framburður ákærða, B og brotaþola er samhljóða hvað það varðar að ákærði hafi veist að brotaþola um leið og hann kom inn í íbúð B og togað í hár eða hárlengingar ákærða að aftanverðu og kýlt hann. Að öðru leyti er framburður þeirra hvað þetta varðar ekki á einn veg. Hjá lögreglu lýsti brotaþoli atvikum að mestu eins og greinir í ákæru. Fyrir dómi sagði hann að ákærði hefði einnig bæði hoppað á honum eftir að hann féll á gólfið og kýlt hann ítrekað. Í skýrslu sinni fyrir dómi kvaðst ákærði hafa rifið í hár brotaþola ogsagði að hann gæti hafadanglað í hann eftir að hann var fallinn á gólfið. Þá sagði hann líklegt að hann hefði kýlt brotaþola miðað við þá áverka sem hann var með. H já lögreglu neitaði hann að hafa slegið brotaþola. Þá sögðu ákærði og B að brotaþoli hefði dottið á þvottagrind áður en hann féll á gólfið.

Einungis brotaþoli bar um að ákærði hefði veist að honum með spörkum eftir að hann féll á gólfið en ákærði hefur alfarið neitað því. Fyrir liggur, samkvæmt vottorði og vætti þess læknis sem skoðaði brotaþola á bráðamóttöku, að brotaþoli sagði honum að sparkað hefði verið í hann og reyndist hann vera með áverka á brjóstkassa og þvagteppu. Af framburði læknisins verður ráðið að þvagteppan gæti eins verið af öðrum orsökum. V erðurekki, eins og atvikum er háttað, hafnað þeim framburði ákærða að brotaþoli hafi hlotið áverka á brjóstkassa í fallinu. Þá verður af framburði brotaþola hjá lögreglu ráðið að ákærði hafi einnig slegið hann víðsvegar í líkamann. Verður ákærði að njóta þess vafa sem fram er kominn um tilurð þessara áverka. Einnig telur dómurinn, með vísan til vottorðs og vættis læknisins, sannað að brotaþoli hafi við atlöguna hlotið þá áverka sem í ákæru greinir, fyrir utan þvagteppu, en læknirinn taldi áverkana samrýmast frásögn brotaþola.

Eins og að framan er rakið hefur framburður bæði ákærða og brotaþola tekið breytingum í gegnum meðferð málsins. Metur dómurinn framburð þeirra trúverðugan að því marki sem hann samrýmist öðru sem fram er komið. Framburður brotaþola hefur verið stöðugur um að ákærði hafi gripið í hár hans að aftanverðu og slegið hann með krepptum hnefa í höfuð og víðsvegar í líkamann. Fær þetta að einhverju leyti stoð í framburði ákærða og B og vottorði og vætti framangreinds læknis. Hvað varðar það að ákærði hafi sparkað í brotaþola eftir að hannféll á gólfið er einungis við framburð hansað styðjast. Þá nefndi hann fyrst fyrir dómi að hann hefði fengið önnur högg en spörk þegar hann láá gólfinu en þeim höggum er ekki lýst nánar í ákæru. Eins og að framan er rakið er vafi um tilurð áverka á brjóstkassa og þvagteppu.

Með vísan til framangreinds er ósannað að ákærði hafi veist að brotaþola með ítrekuðum höggum og spörkum víðsvegar um líkamann þar sem brotaþoli lá á gólfinu. Að öðru leyti telur dómurinn sannað að ákærði hafi veist að brotaþola eins og í ákæru greinir. Er háttsemi ákærða rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

IV

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 10. júní 2022, nær sakaferill ákærða allt aftur til ársins 1984. Var ákærði þann [...] 2005 dæmdur í Hæstarétti í þriggja ára fangelsi fyrir brot gegn 194. gr. almennra hegningarlaga, umferðarlögum og lögum um ávana- og fíkniefni. Síðan þá hefur ákærði ítrekað verið ýmist dæmdur til refsingar eða gengist undir sektargerð lögreglustjóra, m. a. vegna brota gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum, síðast með sektargerð 13. nóvember 2019 vegna umferðarlagabrota. Þar á meðal var ákærði með dómi héraðsdóms [...]2014 dæmdur í 15 daga fangelsi fyrir brot gegn umferðarlögum og lögum um ávana-og fíkniefni. Var dómurinn hegningarauki vegna dóms héraðsdóms [...] 2014 en ákærði var þá dæmdur í 60 daga fangelsi vegna brota gegn framangreindum lögum auk almennra hegningarlaga og áfengislaga. Ákærða var þann 16. nóvember 2019 veitt reynslulausn í eitt ár á eftirstöðvum refsinga vegna tveggja framangreindra dóma, 25 dögum. Með broti því sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir hefur hann rofið skilyrði reynslulausnarinnar og verða eftirstöðvarnar teknar upp og dæmdar með í þessu máli, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga.

Forsaga ákærða og brotaþola og sú vitneskja sem ákærði hafði um framkomu brotaþola gagnvart öðrum gaf ákærða ekki tilefni til að veitast að brotaþola eins og hann hefur nú verið sakfelldur fyrir. Þá er ekkert fram komið sem bendir til þess að hann hafi áður beðið brotaþola að yfirgefa húsnæðið. Eru hvorki forsendur til að líta til 3. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum né 4. töluliðar 1. mgr. 74. gr. sömu laga, til refsilækkunar. Við ákvörðun refsingar verður litið til þess að háttsemi ákærða olli brotaþola alvarlegum líkamlegum áverkum, sbr. 1. og 2. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Verður að nokkru litið til þessa við ákvörðun refsingar. Verður refsing ákærða ákveðin samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga og þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga.

Brotaþoli krefst þess að ákærði greiði honum 1.600.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir alvarlegt brot gagnvart brotaþola og framlögð gögn benda til þess að brotaþoli hafi orðið fyrir miska vegna árásarinnar. Hefur ákærði með háttsemi sinni bakað sér bótaábyrgð á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin, með hliðsjón af atvikum, 7 00.000 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta eins og í dómsorði greinir. Ákærði greiði brotaþola 300.000 krónurí málskostnað, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 500.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 49.480 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvaldsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið L-kvk-nf Á-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

Við uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga um meðferð sakamála.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, E-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, sæti fangelsi í 60 daga.

Ákærði greiði A, 7 00.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu frá 18. október 2020 til 27. júl í 2022, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 300.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 500.000 krónur, og 49.480 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf