S-122/2014

Mál þetta, sem þingfest var 26. febrúar 2014 og dómtekið 6. maí sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 26. febrúar 2014, á hendur M-kvk-þgf S-kvk-þgf Á-kvk-þgf, kt. ,[...], [...], Hafnarfirði[...],

„fyrir umferðarlagabrot í Hafnarfirði með því að hafa sunnudaginn 18. ágúst 2013, ekið bifreiðinni KM-466 óhæf um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana-og fíkniefna (í þvagi fannst kókaín) um Fjarðarhraun við Reykjanesbraut uns aksturinn var stöðvaður. Telst brot ákærðu varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. a., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.“

Ákærða kom fyrir dóminn og neitaði sök. Hófst aðalmeðferð þann 6. maí sl. og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málsatvik.

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu veitti lögregla bifreiðinni KM-466 athygli þar sem henni var ekið á móti lögreglu. Sneri lögregla við og hafði afskipti af ökumanni sem er ákærða. Var farið með ákærðu á lögreglustöð og gaf hún þar þvagsýni sem reyndist jákvætt á COC og THC. Kallað var á hjúkrunarfræðing sem tók blóðsýni úr ákærðu. Var þvagsýni tekið kl. 03:05 og vottar Y viðveru sína við þvagtöku. Klukkan 3:49 var blóðsýni tekið úr ákærðu og vottar hjúkrunarfræðingur blóðtökuna og lögreglumaður staðfestir hana. Segir í beiðni um lyfjarannsókn að ToxCup sé jákvætt á COC og THC.

Í málinu liggur fyrir matsgerð frá Rannsóknarstofu i lyfja- og eiturefnafræði Háskóla Íslands þar sem fram kemur að kókaín hafi mælst í þvagi en ekki verið mælanlegt í blóði. Í gögnum málsins liggur fyrir afrit sektargerðar þar sem ákærðu var boðið að gangast undir sektargreiðslu en hún hafnaði.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærða gaf skýrslu fyrir dóminum. Kvaðst hún hafa verið að koma frá kunningja sínum um nóttina er hún var stöðvuð. Hún hafi verið færð á lögreglustöð þar sem kvenlögregla hafi staðið við salernisdyrnar þegar ákærða gaf þvagsýni. Treglega hafi gengið að taka þvagsýni þar sem ákærða hafi verið með blöðrubólgu og hafi hún gert margar tilraunir til þess að pissa sem hafi að lokum tekist en hún hafi verið látin drekka mikið vatn á meðan beðið var eftir því að hún gæti pissað. Þær hafi síðan báðar farið með þvagsýnið inn á varðstofu þar sem sá lögreglumaður einnig var í lögreglubílnum sem stöðvaði hana. Sá lögreglumaður hafi ekki verið við þvagsýnatökuna. Ákærða kvaðst hafa verið inni á varðstofunni á meðan lögreglan beið eftir niðurstöðum úr þvagprufunni og á meðan beðið var eftir hjúkrunarfræðingi til að taka blóðsýni. Ákærðu hafi verið sleppt í kjölfarið. Neitaði ákærða því að hafa neitt kókaíns fyrir akstur eða stuttu fyrir hann og hafa verið edrú í marga mánuði áður en hún var tekin. Kvað ákærða að henni hafi verið haldið í margar klukkustundir á lögreglustöðinni áður en henni var sleppt.

Vitnið X lögreglumaður gaf skýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa haft afskipti af ákærðu á Fjarðarhrauni í Hafnarfirði, en lögreglan kannist við ákærðu af fyrri afskiptum. Ákærða hafi verið færð á lögreglustöð þar sem þvagsýni hafi verið tekið í ToxCup og lögreglumaður af sama kyni verið viðstaddur þvagsýnatökuna. Sýnið hafi gefið jákvæða svörun á fíkniefni og þá hafi verið kallað á hjúkrunarfræðing til að taka blóðsýni. ToxCup sé þannig að sérstakt lok sé sett á sýnaglasið eftir sýnatöku og í lokinu sé sérstakt efni sem gefi svörun við fíkniefnum. Vitnið kvað aðspurt að reglurnar við þvagsýnatöku þá riti sá sem er viðstaddur sýnatökuna undir þar til gert eyðublað sem vottur en ef þörf er á tveimur lögreglumönnum við þvagsýnatöku þá riti þeir báðir á eyðublaðið. Tveir lögreglumenn séu að jafnaði ekki við þvagsýnatöku nema ástæða þyki til, kærði sé mjög dópaður eða órólegur. Svo hafi ekki verið í þessu tilviki.

Vitnið Y lögreglumaður gaf skýrslu fyrir dóminum og kvað lögregluna hafa ákveðið að stöðva ákærðu við akstur. Vitnið kvað ákærðu hafa sýnt ákveðin merki um fíkniefnaneyslu, þurrk í munni við að tala og önnur útlitseinkenni sem gáfu vísbendingu um fíkniefnaneyslu. Hafi því verið farið með ákærðu á lögreglustöð og þvagsýni tekið. Vitnið kvaðst hafa fylgt ákærðu á salerni þar sem þvagsýni var tekið. Um sé að ræða sérstök sýnaglös, einnota. Vitnið kvaðst ekki muna til þess að erfiðlega hafi gengið hjá ákærðu að gefa þvagsýnið. Það hafi sýnt jákvæða svörun á fíkniefni og því verið kallað á hjúkrunarfræðing til að taka blóðsýni. Eftir það hafi ákærða verið laus.

Vitnið Z deildastjóri gaf símaskýrslu fyrir dóminum og kvað kókaín brotna niður úr líkamanum og hverfa úr blóði og þvagi að jafnaði á tólf klukkustundum og jafnvel á styttri tíma. Helmingatími kókaíns sé mjög stuttur. Helmingunartími kókaíns í blóði sé um ein klukkustund en það fari eftir magni og neyslu. Það sem hafi mælst í þvagi ákærðu sé kókaín. Aðspurt kvað vitnið yfirleitt ekki magngreina fíkniefni í þvagi þar sem það sé ekki samanburðarfært. Kvað vitnið kókaín finnast lengur í þvagi en blóði. Kvað vitnið kókaín halda áfram að brotna niður í þvagi og sé í nokkra sólahringa jafnvel hægt að finna afleiður kókaíns í þvagi. Í þessu tilfelli hafi verið um hreint kókaín að ræða.

Forsendur og niðurstöður.

Ákærða neitar sök í máli þessu og kvað marga mánuði hafa liðið frá því að hún neytti fíkniefna. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var ákærða handtekið kl. 2:50 aðfaranótt 24. ágúst 2013 og þvagsýni tekið kl. 03:05 og blóðsýni kl. 3:49. Af þessu má ráða að framburður ákærðu um að henni hafi verið haldið í margar klukkustundir á lögreglustöðinni ekki trúverðugur.

Vitnið Z skýrði svo fyrir dóminum að helmingatími kókaíns væri mjög hraður í blóði og brotnaði niður á nokkrum klukkutímum en eftir mikla neyslu sé hægt að finna kókaín í blóði og þvagi í allt að tólf klukkustundir. Í þvagi ákærðu hafi fundist hreint kókaín. Með hliðsjón af þessu telur dómurinn fullsannað að ákærða hafi neytt kókaíns í síðasta lagi nokkrum klukkustundum áður en lögreglan hafði afskipti af henni umrætt sinn.

Samkvæmt 1. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006, má enginn stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna, sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði eftir lögum um ávana- og fíkniefni og reglugerðum settum á grundvelli þeirra. Samkvæmt fylgiskjali I með reglugerð nr. 233/2001 telst kókaín til slíkra efna en samkvæmt 1. mgr. 2. gr., sbr. 4. mgr., laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni er varsla og meðferð þessa efnis óheimili á íslensku yfirráðasvæði. Í 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga segir að finnist ávana-og fíkniefni í blóði eða þvagi ökumanns teljist hann óhæfur til að stjórna ökutæki. Í máli þessu kveðst ákærða ekki hafa verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Sannað er að kókaín fannst í þvagi ákærðu eftir að hún lauk akstri. Með ofangreindri lagasetningu hefur löggjafinn ákveðið að litið skuli svo á að þannig sé komið fyrir ökumanni, sem um ræðir í 1. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga, ef kókaín mælist í þvagi hans. Niðurstaða um það er í engu háð mati eftir öðrum forsendum á því hvort ökumaður sé í reynd undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Ákvæði 1. mgr. og 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga, sem að þessu leyti eru hliðstæð fyrirmælum um áfengisáhrif við akstur í fyrstu þremur málsgreinum 45. gr. laganna, fela ekki í sér sakalíkindareglu í andstöðu við 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, heldur bann við akstri ef ávana- og fíkniefni eru greinanleg í blóði eða þvagi. Þá er ekki á valdi dómstóla að hreyfa við þessari ákvörðun löggjafans, sem er reyst á málefnalegum grunni.

Að þessum niðurstöðum fengnum verður ákærða sakfelld fyrir þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákæru og verður gerð refsing fyrir. Þá verður ekki tekið undir það með ákærðu að skilyrði undanþáguákvæðis 1. mgr. 102. gr. umferðarlaga séu uppfyllt þannig að ákærða verði ekki svipt ökurétti eins og krafist er en meðal annars er skilyrði fyrir því ef undanþágureglunni er beitt, að ökumanni hafi ekki áður gerst sekur um samskonar brot. Samkvæmt sakavottorði ákærðu gekkst hún undir viðurlagaákvörðun 19. mars 2012 vegna ölvunar- og fíkniefnaaksturs og var gert að greiða sekt og svipt ökurétti. Ákærða var einnig dæmd 5. mars 2014 í þrjátíu daga skilorðsbundið fangelsi fyrir sölu- og dreifingu fíkniefna. Verður ákærðu því nú gerður hegningarauki við þá refsingu skv. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Að þessu virtu er refsing ákærðu nú ákveðin sekt í ríkissjóð 100.000 krónur, sem ákærðu ber að greiða til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í átta daga. Þá ber að svipta ákærðu ökurétti í tvö ár. Að auki verður ákærða dæmd til að greiða allan sakarkostnað sem er samkvæmt yfirliti 79.228 krónur auk málsvarnalauna skipaðs verjanda síns M-kk-ef J-kk-ef hdl., 225.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð.

Ákærða, M-kvk-nf S-kvk-nf Á-kvk-nf, skal greiða 100.000 krónur í sekt til ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í átta daga.

Ákærða er svipt ökurétti í tvö ár.

Ákærða greiði allan sakarkostnað, 305.128 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns M-kk-ef J-kk-ef hdl., 225.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf