E-627/2020

Mál þetta, sem var höfðað með stefnu 6. febrúar 2020, var dómtekið 29. nóvember 2021. Stefnandi er þrotabú La Dolce Vita ehf., kt. 000000- 0000, [...], en stefndu eru S67 ehf., kt. 000000- 0000, [...], S-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000- 0000, [...], og J-kk-nf G-kk-nf O-kk-nf, kt. 000000- 0000, [...].

Dómkröfur stefnanda eru þær í fyrsta lagi að þrettán greiðslum hins gjaldþrota félags til stefnda, S67 ehf., verði rift en þær eigi það sammerkt að hafa verið greiddar út af bankareikningi félagsins hjá Íslandsbanka hf. nr. [...]. Um er að ræða þessar greiðslur:1. 7.005.000 kr. greiðsla frá 2. janúar 2018

2. 500.000 kr. greiðsla frá 1. mars 2018

3. 800.000 kr. greiðsla frá 14. mars 2018

4. 150.000 kr. greiðsla frá 16. mars 2018

5. 800.000 kr. greiðsla frá 3. apríl 2018

6. 550.000 kr. greiðsla frá 5. apríl 2018

7. 205.000 kr. greiðsla frá 6. apríl 2018

8. 1.000.000 kr. greiðsla frá 19. júní 2018

9. 600.000 kr. greiðsla frá 21. júní 2018

10.1.000.000 kr. greiðsla frá 29. júní 2018

13.8.000.000 kr. greiðsla frá 4. september 2018

Í öðru lagi krefst stefnandi þess að stefndu verði dæmdir til að greiða stefnanda óskipt - in solidum- 21.160.000 kr. ásamt skaðabótavöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kr. 7.005.000 frá 2. janúar 2018, af kr. 500.000 frá 1. mars 2018, af kr. 800.000 frá 14. mars 2018, af kr. 150.000 frá 16. mars 2018, af kr. 800.000 frá 3. apríl 2018, af kr. 550.000 frá 5. apríl 2018, af kr. 205.000 frá 6. apríl 2018, af kr. 1.000.000 frá 19. júní 2018, af kr. 600.000 frá 21. júní 2018, af kr. 1.000.000 frá 29. júní 2018, af kr. 300.000 frá 2. ágúst 2018, af kr. 250.000 frá 14. ágúst 2018 og af kr. 8.000.000 frá 4. september 2018, í hverju tilviki til 4. mars 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð kr. 2.000.000 1. mars 2018, kr. 3.380.000 3. apríl 2018, kr. 1.300.000 2. maí 2018 og kr. 1.000.000 1. júní 2018.

Til vara er þess krafist gagnvart stefndu S-kk-þgf og J-kk-þgf G-kk-þgf að viðurkennt verði að þeir beri einfalda ábyrgð á greiðslu framangreindrar fjárkröfu stefnanda á hendur stefnda S67 ehf.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi allra stefndu samkvæmt mati dómsins eða málskostnaðarreikningi.

Stefndu allir krefjast þess aðallega að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefjast stefndu þess að stefnanda verði gert að greiða þeim málskostnað samkvæmt mati dómsins eða málskostnaðarreikningi að viðbættum virðisaukaskatti.

I

Ágreiningur er með aðilum máls þessa um málsatvik. En félagið La Dolce Vita ehf. rak veitingastað að [...], fyrst undir nafninu Uno en síðar undir nafninu Rústik.

Við stofnun stefnanda skipuðu stjórn hans E-kvk-nf V-kvk-nf I-kvk-nf, H-kvk-nf I-kvk-nf og K-kk-nf Í-kk-nf G-kk-nf og áttu þau jafnframt allt hlutafé félagsins þar til í mars 2017. En 4. þess mánaðar sömdu þau við stefndu S-kk-þf og J-kk-þf G-kk-þf og S-kk-þf K-kk-þf fyrir hönd óstofnaðs félags um að það myndi leggja fram 60.000.000 kr. í hlutafé og eignast þar með 51% hlutafjár í stefnanda. Skyldi greiða hlutafjáraukninguna í formi peninga eða styrks og átti að greiða 15.000.000 kr. við undirritun samkomulagsins en 45.000.000 kr. 1. október 2017. En síðan var gerður viðauki við samkomulagið 28. mars 2017 þar sem forsenda um 10 ára leigusamning um húsnæðið þar sem veitingastaðurinn var gengu ekki eftir. Með viðaukanum var samið um að viðbótarhlutaféð sem átti að leggja fram 1. október 2017 yrði 30.000.000 kr. í stað 40.000.000 kr.

Síðan mun hafa verið horfið frá því að hið óstofnaða félag myndi eignast hluta í stefnanda heldur tók NQ ehf. yfir réttindi óstofnaða félagsins og eignaðist þar með 51% í stefnanda en þetta kemur m. a. fram í ársreikningi stefnanda fyrir árið 2017. Stefndu segja að samhliða því að NQ ehf. eignaðist hlut í stefnanda hafi verið samið um að stefndi S-kk-nf f. h. stefnda S67 ehf. myndi sjá um launabókhald og fjármálastjórn stefnanda og jafnframt hafi verið samið um að stefndi S67 ehf. fengi greiddar 620.000 kr. fyrir þá vinnu á mánuði en hafi aðeins rukkað 496.000 kr. fyrir hvern mánuð þar til haustið 2017.

Í byrjun desember 2017 opnaði veitingastaðurinn Rústik í [...]eftir endurbætur á húsnæðinu en stefndu segja að forsvarsmenn NQ ehf. hafi ekki fundist áherslur stjórnenda stefnanda réttar og ekki staðið nægilega markvisst af rekstri hans. Vegna þess hafi 2. apríl 2018 verið kjörin ný stjórn í stefnanda og stjórnarformaður varð stefndi S-kk-nf en meðstjórnendur stefndi J-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf I-kvk-nf. Framkvæmdastjóri og prókúruhafi var sem fyrr K-kk-nf Í-kk-nf G-kk-nf. Stefndu segja að í kjölfarið á þessu hafi komið upp ágreiningur milli stjórnenda og eigenda stefnanda og í júlí 2018 sagði K-kk-nf Í-kk-nf sig úr framkvæmdastjórn félagsins. Í ágúst 2018 tók S-kk-nf K-kk-nf við sem framkvæmdastjóri stefnanda en sagði sig úr framkvæmdastjórninni 25. september 2018 en 19. sama mánaðar hafði stefndi S-kk-nf sagt sig úr stjórn stefnanda og H-kvk-nf I-kvk-nf gerði slíkt hið sama 26. sama mánaðar. Eftir það var stefndi J-kk-nf G-kk-nf eini stjórnarmaður stefnanda.

Samkvæmt gögnum málsins var forsvarsmanni stefnanda birt áskorun vegna vangoldinnar húsaleigu 7. maí 2018 og yrðu vanskilin ekki greidd innan sjö sólarhringa yrði leigusamningi frá 6. maí 2012 rift. En vanskilin voru þá um 9.000.000 kr. að höfuðstól. Með tilkynningu dags. 17. maí 2018 var leigusamningnum rift og 25. sama mánaðar var krafist útburðar á stefnanda úr hinu leigða húsnæði.

Stefndu segja að við breytingar á húsnæði veitingastaðarins hafi komið upp ágreiningur við leigusalann um þátttöku hans í kostnaði við breytingarnar. Af þeim sökum hafi leigutakinn haldið eftir leigugreiðslum til að setja þrýsting á leigusalann sem hafi endað með því að hann hafi rift leigusamningnum. Þar sem ekki náðist samkomulag við leigusalann hafi stefnandi ákveðið að semja um skil húsnæðisins því ella hafi verið hætta á því að hann yrði borinn út úr húsnæðinu. Hafi húsnæðinu verið skilað 30. október 2018 og rekstri veitingastaðarins var þá hætt. Þegar þetta hafi legið fyrir hafi verið ljóst að áframhaldandi rekstur stefnanda yrði erfiður og í mars 2019 hafi legið fyrir að stefnandi væri ógjaldfær.

Bú stefnanda var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði héraðsdóms Reykjavíkur 29. maí 2019 og var G-kk-nf G-kk-nf H-kk-nf lögmaður skipaður skiptastjóri í þrotabúinu. Eins og fram er komið var stefndi J-kk-nf G-kk-nf þá einn skráður stjórnarmaður í félaginu en á árinu 2017 og fram á árið 2018 var stjórnin skipuðu þremur einstaklingum þ. e. stefndu S-kk-þgf og J-kk-þgf G-kk-þgf og H-kvk-þgf I-kvk-þgf.

II

Stefnandi segir að skoðun á bókhaldi hans hafi leitt í ljós að háar fjárhæðir hafi verið millifærðar út af bankareikningi félagsins til stefnda S67 ehf. frá janúar til september 2018. Útborganir frá stefnanda hafi verið samtals 21.160.000 kr. en innborganir á móti 7.680.000 kr. Í málinu krefjist stefnandi riftunar á útgreiðslunum og endurgreiðslu að teknu tilliti til innborgana.

Stefnandi segir að hið stefnda félag S67 ehf. hafi að öllu leyti verið í eigu stefnda S-kk-ef og hann verið þar eini stjórnarmaðurinn og jafnframt framkvæmdastjóri. Því teljist hið stefnda félag nákomið stefnanda, sbr. 5. og 6. tölulið 3. gr. gjaldþrotalaga.

Stefnandi tekur fram að rekstur stefnanda hafi staðið á brauðfótum en samkvæmt ársreikningi fyrir rekstrarárið 2017 hafi rekstrarafkoma félagsins verið neikvæð um 75.268.858 kr. og eigið fé í árslok neikvætt um 39.573.680 kr. Vörusala á því ári hafi verið 142.783.696 kr. en á árinu 2016 hafi hún verið 279.307.311 kr. Stefnandi hafi því verið ógjaldfær frá árslokum 2017 og þá sjáist á yfirliti bankareiknings að lausafjárstaða stefnanda hafi verið slæm allt frá ársbyrjun 2018 en bankareikningurinn hafi jafnan verið öðru hvoru megin við núllið.

Stefnandi bendir á að allt frá árinu 2017 hafi stefnandi ekki staðið í skilum með greiðslu iðgjalda til lífeyrisjóða né önnur afdregin félagsgjöld starfsmanna. Lýstar forgangskröfur í þrotabúið séu að stærstum hluta frá lífeyrissjóðum vegna uppsafnaðra iðgjaldaskulda á löngum tíma.

Stefnandi segir að það verði ekki ráðið af fylgiskjölum í bókhaldi stefnanda fyrir hvað hafi verið greitt þegar millifært var frá stefnanda og yfir á stefnda S67 ehf. Meðal fylgiskjala séu sjö reikningar gefnir út af S67 ehf. og stílaðir á stefnanda og þeir séu allir dagsettir 1. september 2018 hver að fjárhæð 620.000 kr. Samkvæmt texta á reikningunum séu þeir fyrir bókhald og launaútreikning 300.000 kr. og fyrir fjármálastjórn 200.000 kr. auk virðisaukaskatts fyrir tímabilið febrúar til og með ágúst 2018. Stefnandi segir að þessir reikningar séu tilhæfulausir og skoðist einfaldlega sem aðferð til að koma fé út úr félaginu en hjá því hafi verið starfandi rekstrarstjóri sem hafi haft á sinni könnu þau verkefni sem reikningarnir séu sagðir tilkomnir vegna. Þá tekur stefnandi fram að ekki verði séð af millifærslunum og bókhaldsgögnum að samræmi hafi verið á milli reikninganna og greiðslna til S67 ehf. enda nemi millifærslurnar hærri fjárhæðum.

Stefnandi segir að riftunarkrafan sé byggð á því að greiðslurnar til stefnda S67 ehf. séu gjafagerningar sem beri að rifta skv. 1., sbr. 2. mgr. 131. gr. gjaldþrotalaga.

Stefnandi tekur fram að verði ekki fallist á riftun á grundvelli ofangreinds sé á því byggt að rifta beri greiðslunum á grundvelli 1., sbr. 2. mgr. 134. gr. gjaldþrotalaga þar sem greiðslurnar hafi skert greiðslugetu stefnanda verulega. Þá geti þær alls ekki talist venjulegar eftir atvikum. Einkum og sér í lagi þegar horft sé til þess að stefndi S-kk-nf hafi verið stjórnarformaður stefnanda og jafnframt einn eigandi S67 ehf.

Stefnandi byggir og á því að stjórn hins gjaldþrota félags hafi alla vega frá 1. janúar 2018 verið skylt að hlutast til um gjaldþrotaskipti á búi félagsins, sbr. 2. mgr. 64. gr. gjaldþrotalaga. Þá tekur stefnandi fram að á því tímabili sem greiðslurnar hafi átt sér stað hafi stefndu ekki hirt um að greiða lögboðin iðgjöld til lífeyrissjóða sem hafi verið háar fjárhæðir. Þannig hafi stefndu brotið freklega gegn meginreglunni um jafnræði kröfuhafa en stærsta greiðslan eða 8.000.000 kr. hafi átt sér stað í september 2018 eða skömmu áður en veitingastaðnum var lokað og gjaldþrot var yfirvofandi.

Stefnandi byggir riftunarkröfuna einnig á 141. gr. gjaldþrotalaga en eins og á hafi staðið hafi greiðslurnar verið ótilhlýðilegar hinu stefnda félagi til hagsbóta. Þær hafi leitt til þess að fjármunirnir hafi ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhöfum. Stefnandi hafi verið ógjaldfær eða hafi alla vega orðið það með greiðslunum. Stefndu hafi verið grandsamir um þetta, þ. m. t. stefndu J-kk-nf G-kk-nf og S-kk-nf, sem hafi haft alla þræði í sinni hendi.

Stefnandi segir að endurgreiðslukrafan á hendur stefnda S67 ehf. sé gerð á grundvelli 142. gr. gjaldþrotalaga en félagið hafi haft hag af ráðstöfununum sem krafist sé riftunar á. Tjón þrotabúsins samsvari fjárhæð greiðslnanna að teknu tilliti til innborgana. Stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf beri óskipta ábyrgð með S67 ehf. á endurgreiðslukröfunni á grundvelli almennu skaðabótareglunnar og 108. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Þeir hafi myndað meirihluta í stjórn stefnanda og mátt vera það allt ljóst sem er rakið hér að framan og beri að virða þeim það til sakar. Um bótaábyrgð þeirra vísar stefnandi til 2. mgr. 64. gr. gjaldþrotalaga.

Stefnandi tekur jafnframt fram að umræddar greiðslur hafi falið í sér ólögmætar úttektir andstæðar 79. gr. laga nr. 138/1994. Stefndu sé skylt að endurgreiða þessar úttektir eins og hver önnur ólögmæt lán til hluthafa, sbr. 4. mgr. nefnds ákvæðis. Byggt séá því að greiðslurnar hafi falið í sér saknæmt athafi þar sem stefndu hafi misfarið með vald sem þeir hafi haft í stefnanda, þeir haft eigin hagsmuni af þessum ráðstöfunum og brugðist trúnaðarskyldum sem þeir hafi haft gagnvart stefnanda sem stjórnarmenn. Tjón stefnanda svari a. m. k. til fjárhæða úttektanna.

Auk fyrrgreinda lagagreina vísar stefnandi til 5. mgr. 79. gr. laga nr. 138/1994 en þar komi fram að ef ekki sé unnt að endurgreiða fé sem greitt hefur verið út andstætt lagagreininni þá séu þeir sem gerðu eða framkvæmdu ráðstafanirnar ábyrgir fyrir tapi félagsins. Ekki sér öðrum til að dreifa en hinum stefndu einstaklingum, sem hafi setið saman í stjórn stefnanda og gert ráðstafanirnar sjálfum sér til hagsbóta. En þetta skipti máli með tilliti til varakröfu stefnanda verði annar hvor hinna stefndu einstaklinga sýknaðir af beinni greiðslukröfu að einhverju leyti, sbr. hrd. í máli nr. 584/2016.

Krafa um skaðabóta- og dráttarvexti er studd við ákvæði III. og IV. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, einkum 8. og 1. mgr. 6. gr. Um málskostnaðarkröfu er vísað til 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III

Stefndi S67 ehf. hafnar því með öllu að reikningar frá félaginu í bókhaldi stefnanda séu tilhæfulausir. Stefndi S67 ehf. hafi verið fengið til að sjá um fjármálastjórn og launabókhald stefnanda í byrjun mars 2017 og hafi stefndi átt að fá 500.000 kr. á mánuði auk virðisaukaskatts fyrir þessa vinnu. Hafi reikningar verið gefnir út fyrir hvern mánuð og í upphafi verið greiddir að fullu. Þá hafi stefndi S67 ehf. einnig lánað stefnanda umtalsverða fjármuni frá september 2017 þar til í mars 2019. Því hafi alls ekki verið um tilhæfulausar greiðslur að ræða frá stefnanda til stefnda S67 ehf. heldur hafi greiðslurnar verið fyrir vinnu og endurgreiðslu á lánum. Þá sé ljóst að þegar viðskiptum stefnanda og stefnda S67 ehf. hafi lokið hafi stefnandi staðið í skuld við stefnda S67 ehf. og enn sé skuld til staðar vegna þess að stefndi S67 ehf. hafi lánað stefnanda umtalsvert meiri fjármuni en stefnandi hafi endurgreitt.

Þá segja stefndu að þegar viðskipti stefnanda við stefnda S67 ehf. hafi byrjað hafi stefndu ekki tengst stefnanda á neinn hátt. Þannig hafi allar ákvarðanir um greiðslur fyrir vinnu eða samningar um lántökur við stefnda S67 ehf. ekki verið teknar af stefndu heldur af forsvarsmönnum stefnanda á þeim tíma. Stefndu mótmæla þeirri fullyrðingu stefnanda að á þessum tíma hafi verið starfandi rekstrarstjóri hjá stefnanda sem hafi átt að sjá um þá vinnu sem unnin hafi verið af stefnda S67 ehf. Jafnvel þó svo hafi verið hafi þurft að sjá um bókhald, launaútreikning eða aðra fjármálastjórn og það hafi verið niðurstaða forsvarsmanns stefnanda að fá sérfræðing til þess. Það hafi verið rökrétt vegna reynslu stefnda S-kk-ef að fá hann til verksins. Greiðslur milli stefnanda og stefnda S67 ehf. hafi því verið þáttur í gagnkvæmum og eðlilegum viðskiptum og samið hafi verið um þau áður en nokkur hinna stefndu hafi tengst stefnanda með einhverjum hætti.

Stefndi S67 ehf. hafnar því að stefnandi hafi verið ógjaldfær í árslok 2017. Í mars 2017 hafi verið ákveðið að endurskipuleggja rekstur stefnanda og því hafi veitingstaðurinn verið lokaður frá miðjum ágúst þar til í byrjun desember 2017 og því hafi rekstrartekjur það ár að sjálfsögðu verið minni en árið áður. Til að standa undir breytingum á veitingastaðnum og auka lausafé stefnanda hafi NQ ehf. lánað stefnanda fjármuni. En þetta lánsfé hafi einnig verið notað til að standa undir ýmsum skuldbindingum stefnanda meðan verið var að byggja reksturinn upp að nýju. Stefndi S67 ehf. fullyrðir að rekstrartölur í ársreikningi stefnanda fyrir árið 2017 staðfesti á engan hátt að stefnandi hafi verið ógjaldfær í árslok 2017. En á því ári hafi tap verið á rekstri stefnanda að fjárhæð 75.268.858 kr., eigið fé neikvætt í árslok að fjárhæð 39.573.680 kr. og tekjur hafi verið 142.783.696 kr. samanborið við 279.307.311 kr. árið 2016. En á árinu 2017 hafi hlutafé í stefnanda verið hækkað og ráðist í endurbætur á húsnæði félagsins. Stefndu segja að tap eða neikvætt eigið fé samkvæmt ársreikningi sé engin staðfesting á því að eignir stefnanda hafi í raun verið minni en skuldir og stefnandi því ógjaldfær af þeim sökum. Félög geti verið með neikvætt eigið fé þó markaðsverð eigna sé í raun mun hærra en skuldir. Hvað þetta varðar sé aðeins um reikningslegar forsendur að ræða en ekki mælikvarða á raunveruleg verðmæti eða stöðu. Hér verði að hafa í huga að stefnandi hafi rekið veitingastað á besta stað í miðborg Reykjavíkur sem hafði nýlega verið endurnýjaður. Það eitt og sér hafi falið það í sér að söluverðmæti staðarins hafi verið umtalsvert hærra en bókfært virði eigna samkvæmt ársreikningi stefnanda fyrir árið 2017.

Stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf hafi tekið sæti í stjórn stefnanda í apríl 2018 til að styðja betur við uppbyggingu rekstursins og þá hafi m. a. verið ráðist í að styrkja lausafjárstöðu stefnanda m. a. með því að NQ ehf. og stefndi S67 ehf. hafi lánað stefnanda fjármuni. Um sumarið og haustið 2018 hafi staðið til að NQ ehf. myndi breyta lánum til stefnanda í hlutafé og auk þess að leggja stefnanda til nýtt hlutafé. Í október 2018 hafi hins vegar rekstrarforsendur breyst þegar leigusamningur stefnanda hafi ekki fengist endurnýjaður. Stefndu segja að þá fyrst hafi stefnandi getað verið ógjaldfær þar sem möguleikar til tekjuöflunar hafi skerst verulega og þá fyrst hafi stefnandi átt erfitt með að afla sér fjár til að standa við skuldbindingar sínar.

Stefndi S67 ehf. hafnar þeirri málsástæðu stefnanda að allt frá árinu 2017 hafi stefnandi ekki staðið í skilum með iðgjöld til lífeyrissjóða eða önnur félagsgjöld starfsmanna. Jafnvel þó svo hafi verið sé ljóst af fjárhæðum þeirra að það sýni ekki að stefnandi hafi ekki getað staðið skil á þeim innan skamms tíma né vanskilin verið svo alvarleg að þau hafi leitt til ógjaldfærni stefnanda. Engar aðstæður hafi verið fyrir hendi sem hafi leitt til ógjaldfærni stefnanda fyrr en gert hafi verið árangurslaust fjárnám hjá honum 5. nóvember 2018.

Stefndi S67 ehf. tekur fram að hvað sem líði tapi af starfsemi stefnanda, neikvæðu eigin fé, stöðu á bankareikningum eða meintum vanskilum að þá verði við mat á ógjaldfærni að líta til þess hvort stefnanda hafi verið fært með tekjuöflun, auknu hlutafé eða með öðrum leiðum að standa skil á skuldbindingum sínum. En það liggi fyrir að stefnandi hafi gert ráðstafanir til að auka tekjur sínar, aukið hlutafé og tekið lán hjá stefnda S67 ehf. og NQ ehf. allt í því skyni að standa við skuldbindingar sínar. Stefnandi hafi því ekki orðið ógjaldfær fyrr en það hafi legið fyrir að leigusamningur hans hafi ekki verið endurnýjaður.

Stefndi S67 ehf. hafnar því með öllu að hann hafi verið nákominn stefnanda á því tímabili sem riftunarkrafa stefnanda tekur til í skilningi 5. og 6. töluliðar 1. mgr. 3. gr. laga nr. 21/1991 eins og stefnandi haldi fram. En stefndi S-kk-nf, eigandi og fyrirsvarsmaður stefnda S67 ehf., hafi ekki tekið sæti í stjórn stefnanda fyrr en 2. apríl 2018. Því geti stefndi S67 ehf. í fyrsta lagi frá þeim tíma geta verið talinn nákominn stefnanda í skilningi tilvitnaðs lagaákvæðis.

Stefndi S67 ehf. byggir á því að þær greiðslur sem krafist sé riftunar á séu ekki riftanlegar á grundvelli 131. gr., 134. gr. né 141. gr. laga nr. 21/1991. Til þess að greiðslur séu riftanlegar á grundvelli 131. gr. verði að liggja fyrir að markmið greiðslnanna hafi verið gjafatilgangur, í öðru lagi að gjöfin hafi rýrt eignir skuldarans og í þriðja lagi að gjöfin hafi leitt til eignaaukningar hjá móttakanda. Þessi skilyrði séu ekki til staðar. Ekki hafi verið um að ræða gjöf heldur greiðslur fyrir vinnu og endurgreiðslu skuldar og þar sem um var að ræða greiðslu skulda hafi sú ráðstöfun ekki leitt til rýrnunar á eignum stefnanda né eignaaukningu hjá stefnda S67 ehf. Við greiðslu hafi orðið sú breyting hjá stefnda S67 ehf. að krafa hafi fallið niður en peningaeign hækkað en hjá stefnanda hafi orðið sú breyting að skuldir og peningaeign hafi lækkað. Þá hafnar stefndi því að greiðslurnar hafi ekki verið venjulegar eftir atvikum en um hafi verið að ræða greiðslu fyrir vinnu og endurgreiðslu á lánum.

Stefndi S67 ehf. segir að umræddar greiðslur séu ekki riftanlegar á grundvelli 134. gr. laga nr. 21/1991. Stefndi hafnar því að greiðslurnar hafi ekki talist venjulegar eftir atvikum en það liggi fyrir að viðskipti stefnanda við stefnda hafi byrjað í mars 2017 þegar stefndi S67 ehf. hafi farið að vinna fyrir stefnanda. Stefndi hafi gefið út reikninga fyrir vinnuna og þeir hafi verið greiddir. En á þeim tíma hafi enginn stefndu verið nákomnir stefnanda í skilningi 3. gr. laga nr. 21/1991 né tengdir honum á annan hátt. Á þeim tíma hafi stefndi S67 ehf. einnig lánað stefnanda umtalsverða fjármuni sem greiddir hafi verið til baka með sama hætti.

Þá hafna stefndu því að stefnandi hafi ekki verið gjaldfær þegar umræddar greiðslur áttu sér stað. En á þeim tíma hafi stjórn stefnanda allt frá árinu 2017 unnið markvisst að því að auka tekjuöflun félagsins og afla sér fjár með lántöku og auknu hlutafé til þess að félagið gæti staðið við skuldbindingar sínar. Af þessum ástæðum hafi stjórn stefnanda ekki heldur verið skylt að krefjast gjaldþrotaskipta á búi hans, sbr. 2. mgr. 64. gr. laga nr. 21/1991 eins og stefnandi byggi á. Þá fullyrða stefndu að ekki hafi verið um ótilhlýðilega ráðstöfun að ræða heldur þvert á móti hafi túlkun dómstóla almennt verið sú að ráðstafanir líkt og þær sem fjallað er um í þessu máli fái nokkuð svigrúm þegar verið sé að reyna að endurskipuleggja fjármál fyrirtækja.

Stefndi S67 ehf. hafnar því að stefnandi geti byggt riftun á 141. gr. laga nr. 21/1991. En ekkert bendi til að stefnandi hafi verið ógjaldfær þegar greiðslurnar hafi átt sér stað eða orðið það vegna þeirra. Sönnunarbyrðin hvað það varðar hvíli á stefnanda og sönnun hvað það varðar hafi ekki tekist. Þá hafi ekki verið um ótilhlýðilega ráðstöfun að ræða.

Stefndu benda á að stefndi S67 ehf. hafi 5. mars 2019 greitt kr. 12.500.000 inn á skuld stefnanda við tollstjóra og 6. sama mánaðar kr. 2.300.000 inn á skuld stefnanda við Lífeyrissjóð verslunarmanna. En í báðum tilvikum hafi nefndir kröfuhafar verið búnir að krefjast gjaldþrotaskipta á búi stefnanda og greiðslurnar verið inntar af hendi til þess að þær kröfur yrðu afturkallaðar. Þessar greiðslur hafi komið frá SILO ehf. f. h. stefnda S67 ehf. sem hafi fengið þessa fjármuni lánaða frá SILO ehf. Þessar skuldir hafi verið greiddar þar sem stefnandi hafi ekki verið talinn ógjaldfær á þeim tíma þar sem talið var hugsanlegt að ná samningum um áframhaldandi leigu á húsnæðinu. En skömmu seinna hafi komið í ljós að það hafi verið búið að leigja það þriðja aðila.

Stefndi S67 ehf. byggir kröfu um sýknu af endurgreiðslukröfunni á því að engar riftanlegar ráðstafanir séu fyrir hendi og stefnandi hafi því ekki orðið fyrir tjóni. Því séu ekki skilyrði fyrir endurgreiðslukröfu, sbr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Verði stefndi S67 ehf. ekki sýknaður af riftunarkröfu stefnanda byggir stefndi S67 ehf. kröfu um sýknu af endurgreiðslukröfunni á því að stefndi S67 ehf. hafi greitt stefnanda hærri greiðslur en stefndi S67 ehf. hafi fengið frá stefnanda eftir að þær greiðslur sem fjallað er um í þessu máli áttu sér stað. Gildi þá einu þó litið væri svo á að reikningar stefnda S67 ehf. til stefnanda hafi verið tilhæfulausir eins og stefnandi byggir á. Stefnandi eigi því ekki endurgreiðslukröfu á stefnda S67 ehf. né hafi hann orðið fyrir tjóni.

Stefndi S67 ehf. tekur fram varðandi endurgreiðslukröfuna að stefnandi taki ekki tillit til greiðsla stefnda S67 ehf. inn á skuld stefnanda við Tollstjóra og Lífeyrissjóð verslunarmanna í mars 2019 samtals 14.800.000 kr. Því liggi fyrir að stefndi S67 ehf. hafi lagt stefnanda til umtalsvert meiri fjármuni en stefndi S67 ehf. hafi fengið frá stefnanda á þeim tíma sem hinar umdeildu greiðslur fóru fram. Því sé ljóst að stefndi S67 ehf. hafi engan hag eða not haft af þeim greiðslum sem hann fékk frá stefnanda og þá liggi fyrir að tjón þrotabúsins sé ekkert.

Varðandi endurgreiðslukröfuna byggir stefndi S67 ehf. einnig á því að reikningar sem hann hafi gefið út á hendur stefnanda geti aldrei talist tilhæfulausir þar sem samið hafi verið um þá vinnu sem þeir byggi á löngu áður en stefndu hafi tengst stefnanda á nokkurn hátt eða gátu haft áhrif á þá ákvörðun. Því sé um raunverulega skuld að ræða. Jafnvel þó ekki verði fallist á að taka tillit til 14.800.000 kr. sem stefndi S67 ehf. lagði stefnanda til í mars 2019 þá eigi stefndi S67 ehf. kröfu á hendur stefnanda sem sé tæk til skuldajöfnuðar, sbr. 100. gr. laga nr. 21/1991 eða a. m. k. jafnhárri fjárhæð og sem nemur endurgreiðslukröfu stefnanda. Stefndi S67 ehf. hafi frá mars til október 2017 gefið út reikninga vegna vinnu sinnar í þágu stefnanda að fjárhæð 10.912.000 kr. og frá mars til september sama ár hafi stefndi S67 ehf. greitt inn á bankareikning stefnanda 18.788.000 kr. Kröfu stefnda S67 ehf. á hendur stefnanda hafi því verið samtals 29.700.000 kr. Stefndi S67 ehf. hafi greitt stefnanda 3.472.00 kr. auk 7.680.000 kr. sem stefnandi byggir á að eigi að koma til frádráttar endurgreiðslukröfu hans. Verði fallist á riftunar- og endurgreiðslukröfu stefnanda byggir stefndi S67 ehf. á því að hann eigi kröfu að fjárhæð 18.540.000 kr. á hendur stefnanda til skuldajafnaðar á móti endurgreiðslukröfu stefnanda, sbr. 100. og 143. gr. laga nr. 21/1991 og því beri að sýkna stefnda S67 ehf. af endurgreiðslukröfu stefnanda.

Kröfu um sýknu af skaðabótakröfu stefnanda byggja stefndu á sömu málsástæðum og stefndi S67 ehf. byggir á varðandi endurgreiðslukröfuna. Þá byggja stefndu einnig á því að skilyrði almennu skaðabótareglunnar sem og 108. gr. laga nr. 138/1994 séu ekki uppfyllt. Reikningar stefnda S67 ehf. hafi ekki verið tilhæfulausir heldur vegna umsamins endurgjalds fyrir vinnu í þágu stefnanda. Þá liggi fyrir að frá upphafi viðskiptasambands stefnda S67 ehf. og stefnanda hafi hann alltaf staðið í skuldi við stefnda S67 ehf. og því hafi umræddar greiðslur frá stefnanda til stefnda S67 ehf. verið greiðsla á skuld. Því geti ekki verið um ólögmætar úttektir eða lán að ræða, sbr. 79. gr. laga nr. 138/1994. Þá byggja stefndu á því að bótaábyrgð þeirra geti ekki byggst á 64. gr. laga nr. 21/1991 þar sem ekkert liggi fyrir um það að stefndu hafi verið skylt að krefjast gjaldþrotaskipta á búi stefnanda á því tímamarki sem hann heldur fram eða öðru síðara tímamarki eða vitað eða mátt vita að stefnandi gæti ekki staðið í fullum skilum við lánardrottna sína. Því liggi fyrir að stefnandi hafi ekki sýnt fram á eða leitt að því minnstu líkur að stefndu hafi af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi sýnt af sér saknæma eða ólögmæta háttsemi í tengslum við greiðslur til stefnda S67 ehf. Skilyrði skaðabótaskyldu séu því ekki uppfyllt og því beri að sýkna stefndu af skaðabótakröfu stefnanda.

Stefndi J-kk-nf G-kk-nf byggir sérstaklega á því að hann hafi aðeins verið í stjórn stefnanda frá 2. apríl 2018. Á þeim tíma sem hinar umdeildu greiðslur hafi átt sér stað hafi stefndi J-kk-nf G-kk-nf verið einn af þremur stjórnarmönnum stefnanda. En hann hafi ekki verið með prókúru fyrir stefnanda, ekki komið nálægt daglegum rekstri né fjármálum stefnanda, ekki framkvæmt greiðslur né vitað af umræddum greiðslum á þeim tíma sem þær áttu sér stað. Þá hafi stefndi J-kk-nf G-kk-nf ekki haft nein tengsl við stefnda S67 ehf. og hafi því ekki getað á neinn hátt haft hagsmuni né not af umræddum greiðslum til stefnda S67 ehf.

Stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf krefjast einnig sýknu af varakröfu stefnanda um viðurkenningu á einfaldri ábyrgð þeirra á greiðslu fjárkröfu stefnanda. Stefndu fái ekki séð hvaða tilgangi þessi krafa stefnanda þjóni né hvernig hún samræmist aðalkröfum stefnanda eða málatilbúnaði hans að öðru leyti. Stefndu telja því að vísa eigi þessari kröfu frá dómi ex offico. Ljóst sé að ef stefndu verði sýknaðir af riftunar- og /eða endurgreiðslukröfu stefnanda þá skorti stefnanda lögvarða hagsmuni til þess að fá dóm fyrir varakröfunni, sbr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Verði stefndu ekki sýknaðir af aðalkröfum stefnanda eða varakröfu vísað frá dómi ex offico þá byggja stefndu kröfu sína um sýknu af varakröfunni á öllum sömu málsástæðum og stefndu byggja kröfu sína um sýknu af skaðabótakröfunni á.

Stefndi S67 ehf. segir að verði hann ekki sýknaður af riftunarkröfu stefnanda byggi hann á því til vara að þrátt fyrir að fallist verði á málatilbúnað stefnanda að öllu leyti þá liggi fyrir að stefndi S67 ehf. hafi átt kröfu á stefnanda að fjárhæð 12.960.000 kr. á þeim tíma sem stefnandi krefst riftanlegra ráðstafana frá. En það sé vegna vinnu stefnda S67 ehf. fyrir stefnanda skv. útgefnum reikningum auk lána stefnda S67 til stefnanda að frádregnum innborgunum stefnanda á kröfuna frá mars til desember 2017.

Með vísan til 100. gr. laga nr. 21/1991 krefjast stefndu þess að umræddum kröfum stefnda S67 ehf. á hendur stefnanda verði skuldajafnað upp í endurgreiðslukröfu stefnanda. Að teknu tilliti til þessa verði höfuðstóll endurgreiðslukröfu stefnanda 8.200.000 kr. (21.160.000 – 12.960.000) allt að frádregnum innborgunum 7.680.000 kr. eins og byggt sé á í stefnu málsins.

Til þrautavara krefst stefndi S67 ehf. að riftunarkrafa stefnanda verði lækkuð í 8.550.000 kr. og byggir þar á því að sýnt hafi verið fram á að stefnandi hafi ekki verið ógjaldfær á þeim tíma sem stefnandi byggir á. Að því virtu verði ekki hægt að rifta nema þeim ráðstöfunum sem hafi átt sér stað á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag, sbr. 1. mgr. 131. gr. og 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Frestdagur sé 15. janúar 2019 og því aðeins mögulegt að rifta útborgunum af bankareikningum stefnanda til stefnda S67 ehf., sem átt hafi sér stað eftir 15. júlí 2018. En um sé að ræða þrjár útborganir samtals að fjárhæð 8.550.000 kr. Af þessu leiði að endurgreiðslukrafa og/eða skaðabótakrafa stefnanda lækki einnig og byggja stefndu á því að ef ekki verði fallist á sýknuástæðu þeirra fyrir slíkri kröfu að fjárhæð hennar lækki með vísan til sömu málsástæðna og byggt sé á um lækkun riftunarkröfunnar. Verði slík krafa þ. a. l. samtals kr. 8.550.000 auk dráttarvaxta, allt að frádregnum kr. 7.680.000 sem byggt sé á í stefnu málsins.

Til þrautaþrautavara byggja stefndu á því að stefnandi geti ekki miðað ógjaldfærni við 2. janúar 2018 og miðað kröfugerð sína við þann dag. Engar forsendur séu fyrir því og það sé órökstutt í stefnu hvers vegna stefnandi miði ógjaldfærni við það tímamark. Verði ekki fallist á sjónarmið stefndu um að miða eigi ógjaldfærni við síðara tímamark telja þeir að miða verði við að stefnandi hafi verið ógjaldfær frá upphafi viðskipta stefnanda og stefnda S67 ehf. eða 28. mars. Það leiði til þess að allt sem stefndi S67 ehf. hafi greitt inn á reikning stefnanda frá upphafi viðskiptanna eigi að koma til frádráttar endurgreiðslu/skaðabótakröfu stefnanda m. a. á grundvelli 100. gr. laga nr. 21/1991. Þar sé um að ræða samtals kr. 11.108.000 til viðbótar þeim innborgunum stefnda S67 ehf. til stefnanda sem byggt sé á í stefnu. Þannig verði endurgreiðslukrafa stefnanda kr. 21.160.000 að frádregnum innborgunum sem stefnanandi byggi á og að auki kr. 11.108.000 kr.

Til þrautaþrautaþrautavara byggja stefndu á því á sama hátt og hvað varðar þrautavarakröfu sína að ógjaldfærni stefnanda geti aldrei verið fyrr en 2. apríl 2018 eða frá þeim tíma sem stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf tóku sæti í stjórn stefnanda.

Frá þeim tíma sé um ræða útborganir á árinu 2018 samtals að fjárhæð kr. 12.705.000. Af þessu leiði á sama hátt að endurgreiðslukrafa/skaðabótakrafa stefnanda verði kr. 12.705.000 auk dráttarvaxta allt að frádregnum kr. 7.680.000 eins og byggt sé á í stefnu málsins.

Um lagarök vísa stefnendur til þeirra lagaákvæða sem vitnað hefur verið til hér að framan en einnig vísa þeir sérstaklega til almennra reglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga og að gerða samninga beri að halda sem og almennra reglna kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Þá vísa stefndu til laga um gjaldþrotaskipti o. fl. nr. 21/1991 og laga um einkahlutafélög nr. 138/1994. Kröfu um málskostnað byggja stefndu á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf og verður gerð grein fyrir framburðum þeirra eins og ástæða þykir til þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

IV

Í máli þessu krefst stefnandi, sem er þrotabú, riftunar á 13 greiðslum hans til stefnda S67 ehf. á tímabilinu janúar til september 2018 samtals að fjárhæð 21.160.000 kr. og þá er þess krafist að allir stefndu greiði sömu fjárhæð til stefnanda auk vaxta að frádregnum innborgunum að fjárhæð 7.680.000 kr. Kröfur stefnanda byggja aðallega á lögum nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl.

Bú stefnanda var tekið til gjaldþrotaskipta 29. maí 2019 og frestdagur við skiptin var 15. janúar 2019. Samkvæmt stefnu voru lýstar kröfur í þrotabúið samtals 43.026.272 kr. og þar af forgangskröfur 32.634.933 kr. En samkvæmt gögnum málsins voru kröfur lífeyrissjóða vegna iðgjalda alla vega um 23.000.000 kr. og þau elstu voru frá árinu 2017 en stærsti hlutinn var frá árinu 2018. Samkvæmt ársreikningi stefnanda fyrir árið 2017 var tap félagsins það ár 75.268.858 kr. en árið áður hafði hagnaður verið 16.267.751 kr. Skuldir í árslok 2017 voru 122.173.648 kr. og þar af voru skammtímaskuldir rúmlega 93.000.000 kr. og höfðu þær hækkað um tæplega 44.000.000 kr. frá árinu áður en heildarskuldiar höfðu hækkað um rúmlega 48.000.000 kr. frá árinu áður. Veltufjármunir í árslok 2017 voru 13.978.433 kr. og eigið fé á sama tímamarki var neikvætt um 39.573.680 kr. en í árslok 2016 var það neikvætt um 27.586.900 kr. Vörusala árið 2017 var um 143.000.000 kr. en árið 2016 var hún um 279.000.000 kr. og hafði því lækkað verulega sem skýrist af hluta til af því að veitingastaður sem stefnandi rak mun hafa verið lokaður hluta ársins 2017 vegna endurbóta. Samkvæmt þessu mátti stjórnendum stefnda vera það ljóst í árslok 2017 að staða félagsins væri mjög slæm og í raun hafa líkur staðið til þess að félagið væri í raun ógjaldfært. Enda virðist það ekki hafa greitt iðgjöld til lífeyrissjóða vegna starfsmanna á árinu 2018 og bendir það til þess að félagið hafi verið í verulegum greiðsluerfiðleikum á því ári. Aðgerðir sem ráðist var í til að bjarga stefnanda frá gjaldþroti á árunum 2017 og 2018 skiluðu ekki tilætluðum árangri og stefnandi var úrskurðaður gjaldþrota í maí 2019 eins og áður hefur komið fram.

Við stofnun stefnanda skipuðu E-kvk-nf V-kvk-nf I-kvk-nf, H-kvk-nf I-kvk-nf og K-kk-nf Í-kk-nf G-kk-nf stjórn félagsins en K-kk-nf Í-kk-nf var jafnframt framkvæmdastjóri og prókúruhafi þess. Þau áttu jafnframt allt hlutafé í stefnanda allt þar til 28. mars 2017 þegar samið var um að óstofnað félag myndi eignast 51% af hlutafé stefnanda með hlutafjáraukningu að fjárhæð 45.000.000 kr. En í forsvari fyrir hið óstofnaða félag voru m. a. stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf. Forsendur nefnds samkomulags voru að samningar næðust um áframhaldandi leigu á húsnæði þar sem stefnandi rak veitingastað en það gekk ekki eftir. Var þá gerður viðauki við fyrrgreint samkomulag og upphaflegt hlutafjárframlag var lækkað um 15.000.000 kr. Síðan mun hafa verið horfið frá því að hið óstofnaða félag myndi eignast hlut í stefnanda og í staðinn eignaðist NQ ehf. 51% af hlutafé í stefnanda en stefndi S-kk-nf var meðal eigenda þess félags. Í umræddu samkomulagi segir m. a. að frá undirskrift þess færðist fjármálastjórn, bókhald og launaútreikningur til stefnda S67 ehf. og skyldi greiða 300.000 kr. fyrir bókhald og launaútreikning en 200.000 kr. fyrir fjármálastjórn. Stefnandi telur að reikningar, sem stefndu segja að byggi á þessu samkomulagi, séu tilhæfulausir og greiðslur sem stefndu segja að byggja á þessum reikningum séu riftanlegar.

Stefnandi segir að á árinu 2017 og langt fram á árið 2018 hafi stjórn stefnanda verið skipuð stefndu S-kk-þgf og J-kk-þgf G-kk-þgf og H-kvk-þgf I-kvk-þgf. Hið stefnda félag S67 ehf. hafi að öllu leyti verið í eigu stefnda S-kk-ef og hann jafnframt verið eini stjórnarmaður þess og framkvæmdastjóri. Hið stefnda félag teljist því vera nákomið stefnanda, skv. 5. og 6. tölulið 3. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. Samkvæmt gögnum málsins tók stefndi S-kk-nf sæti í stjórn stefnanda 2. apríl 2018 og verður að telja varhugavert að líta svo á að stefnandi og stefndi S67 ehf. hafi talist nákomnir fyrir þann tíma.

Eins og fram er komið var fjárhagsstaða stefnanda mjög erfið í árslok 2017 og verður að telja að forsvarsmönnum félagsins hafi mátt vera það ljóst þó stefnandi og S67 ehf. teldust ekki nákomin félög fyrr en í byrjun apríl 2018. En stefndu S-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf komu að rekstri stefnanda fyrir það tímamark þó með óbeinum hætti væri, sbr. fyrrgreint samkomulag frá 4. mars 2017 og viðauka við það. Verður því að telja að þær greiðslur sem krafist er riftunar á og áttu sér stað á tímabilinu frá 2. janúar til 4. september 2018 hafi verið ótilhlýðilegar eins og á stóð og verið til hagsbóta stefnda S67 ehf. og á kostnað annarra kröfuhafa. Greiðslurnar hafi orðið til þess að stefnandi hafi orðið ógjaldfær og forsvarsmenn stefnanda hafi vitað það eða í það minnsta mátt vita það. Hvað þetta varðar verður ekki litið framhjá því að stefndi S67 ehf. greiddi töluverða fjármuni til stefnanda á árunum 2017 og 2018 og samkvæmt greinargerð stefndu var þar um lán að ræða. Af því má draga þá ályktun að stefndi S67 ehf. hafi litið svo á að stefnandi ætti í greiðsluerfiðleikum og bar stefndu að taka mið af því þegar greiðslurnar, sem krafist er riftunar á, voru inntar af hendi.

Með hliðsjón af ofanrituðu verður með vísan til 141. gr. laga nr. 21/1991 rift greiðslum í samræmi við dómkröfur stefnanda eða samtals að fjárhæð 21.160.000 kr.

Eins og fram er komið gerði stefnandi samkomulag um það í mars 2017 að dagleg fjármálastjórn, bókhald og launaútreikningur myndi færast til stefnda S67 ehf. og skyldi stefnandi greiða fyrir það samtals 500.000 kr. á mánuði. Fyrir tímabilið frá mars til og með september 2017 gaf stefndi S67 ehf. út reikninga vegna þessa samtals að fjárhæð samtals 3.472.000 kr. (496.000 x 7) en frá október 2017 til og með janúar 2018 gaf stefndi S67 ehf. út reikninga vegna þessa að fjárhæð samtals 2.480.000 kr. (620.000 x 4) eða alls 5.952.000 kr. Eins og atvikum málsins er háttað og með hliðsjón af fyrrgreindu samkomulagi frá 28. mars 2017 þykir varhugavert að telja reikninga þessa tilhæfulausa eða óeðlilega miðað við það tímabil sem þeir taka til. Verður því tekið tillit til þeirra þegar kemur að endurgreiðslu- og fjárkröfu stefnanda. Hins vegar þykir ekki rétt með hliðsjón af því sem áður hefur komið fram um fjárhagsstöðu stefnanda í árslok 2017 að taka tillit til fimm reikninga sem stefndi S67 ehf. gaf út 1. júlí 2018, sem eru sagðir vegna febrúar til og með júní 2018, reiknings dags. 1. ágúst 2018, sem er sagður vegna júlí sama ár, og reiknings dags. 1. september 2018 sem er sagður vegna ágúst sama ár. Þessir reikningar eru alls að fjárhæð 4.340.000 kr. (620.000 x 7). Verður að telja að þessi reikningagerð af hálfu stefnda S67 ehf. hafi verið óeðlileg miðað við það tímamark sem hún átti sér stað og með hliðsjón af fjárhagsstöðu stefnanda á þeim tíma. En ekki verður annað séð en reikningagerð þessi hafi verið einhliða til hagsbóta fyrir stefnda S67 ehf. og án tillits til annarra kröfuhafa stefnanda. Hvað þetta varðar er og að líta til 2. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 varðandi riftun á greiðslum til nákominna.

Samkvæmt ofanrituðu hefur verið fallist á að rifta greiðslum stefnanda til stefnda S67 ehf. að fjárhæð 21.160.000 kr. Til frádráttar þeirri fjárhæð kemur, sbr. dómkröfur stefnanda 7.680.000 kr. og vegna ofangreindra reikninga 5.952.000 kr. eða alls 13.632.000 kr. Þannig að fallist er á að endurgreiðslu- og fjárkrafa stefnanda sé 7.528.000 kr. (21.160.000 – 7.680.000 – 5.952.000). En að öðru leyti en að ofan greinir er ekki fallist á gagnkröfur stefndu þ. m. t. að taka eigi tillit til greiðslna SILO ehf. inn á skuldir stefnanda við tollstjóra og Lífeyrissjóð verslunarmanna en þær geta ekki haft áhrif á niðurstöðu máls þessa.

Með vísan til framanritaðs og 142. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. verður stefndi S67 ehf. dæmdur til að greiða stefnanda 7.528.000 kr.

Eins og fyrr greinir tóku stefndu J-kk-nf G-kk-nf og S-kk-nf sæti í stjórn stefnanda 2. apríl 2018 en komu að rekstri hans frá og með því að fyrrgreint samkomulag frá 4. mars 2017 var gert. Stefndi S-kk-nf annaðist að mestu daglegan rekstur stefnanda frá mars/apríl 2018 og þar til hann hætti afskiptum af félaginu í ágúst 2018 en hann annaðist m. a. greiðslu á reikningum. Stefndi S-kk-nf sagði við aðalmeðferð málsins að greiðslan 4. september 2018 að fjárhæð 8.000.000 kr. til stefnda S67 ehf., sem er meðal þeirra greiðslna sem krafist er riftunar á, hafi verið vegna þess að þá hafi stefndi S-kk-nf verið á leið út úr stefnanda en stefndi S-kk-nf var eini eigandi stefnda S67 ehf. Þessi skýring stefnda S-kk-ef getur ekki orðið til þess að nefnd greiðsla geti talist eðlileg á því tímamarki. Því verður að telja að stefndi S-kk-nf beri ábyrgð með stefnda S67 ehf. á greiðslu á 7.528.000 kr. en þær greiðslur sem hefur verið rift voru til þess fallnar að valda kröfuhöfum stefnanda tjóni og voru til hagsbóta stefnda S67 ehf. en stefndi S-kk-nf var einn eigandi þess félags. Um ábyrgð stefnda S-kk-ef hvað þetta varðar vísast til almennu skaðabótareglunnar og 108. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Samkvæmt dómkröfum stefnanda voru eftir 2. apríl 2018 greiddar 2.300.000 kr. (1.300.000 + 1.000.000) inn á kröfur hans og þykir rétt að lækka fjárkröfuna á hendur stefnda S-kk-þgf um þá fjárhæð. Samkvæmt því skal hann greiða insolidum með stefnda S67 ehf. 5.228.000 kr. (7.528.000 – 2.300.000).

Stefndi J-kk-nf G-kk-nf lýsti því við aðalmeðferð málsins að hann hafi ekki komið að daglegum rekstri stefnanda eftir að hann tók þar sæti í stjórn. Þá hafi hann ekki heldur haft vitneskju um þær greiðslur sem krafist er riftunar á. Þessu var ekki mótmælt og gögn málsins benda ekki til annars en þetta geti staðist. Þá er ekkert komið fram um það að greiðslur stefnanda til stefnda S67 ehf. hafi verið til hagsbóta fyrir stefnda J-kk-þf G-kk-þf. En fjárkröfu, sem felur í sér endurgreiðslu á grundvelli 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991, verður með réttu einvörðungu beint að þeim sem hafði hag af hinni riftanlegu ráðstöfun. Samkvæmt því ber að sýkna stefnda J-kk-þf G-kk-þf af öllum kröfum stefnanda þ. m. t. varakröfu stefnanda um að stefndi J-kk-nf G-kk-nf beri einfalda ábyrgð á greiðslu þeirrar fjárhæðar sem stefndu S67 ehf. og S-kk-nf hafa verið dæmdir til að greiða stefnanda.

Þar sem stefndi S-kk-nf hefur verið dæmdur til að greiða stefnanda með stefnda S67 ehf. 5.228.000 kr. er ekki ástæða til að taka afstöðu til þeirrar varakröfu stefnanda að viðurkennt verði að stefndi S-kk-nf beri einfalda ábyrgð á greiðslu fjárkröfu stefnanda á hendur stefnda S67 ehf.

Rétt þykir að stefndu S67 ehf. og S-kk-nf greiði insolidum dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu á tildæmda fjárhæð frá 6. mars 2020 en þá var liðinn mánuður frá stefnubirtingu. En ekki verður séð að stefndu hafi fyrr en þá verið krafðir um greiðslu.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að dæma stefndu S67 ehf. og S-kk-þf G-kk-þf insolidum til að greiða stefnanda, La Dolce Vita ehf. málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 750.000 kr. En stefnandi, þrotabú La Dolce Vita ehf., skal greiða stefnda J-kk-þgf G-kk-þgf O-kk-þgf 1.000.000 kr. í málskostnað.

Dóm þennan kveður upp I-kk-nf T-kk-nf héraðsdómari sem fékk málið til meðferðar 11. maí 2021 en hafði engin afskipti af rekstri þess fyrir þann tíma.

Dómsorð :

Rift er þrettán greiðslum stefnanda, þrotabús La Dolce Vita ehf., til stefnda S67 ehf. samtals að fjárhæð 21.160.000 kr. á tímabilinu janúar til september 2018 eða nánar tiltekið þannig; 7.005.000 kr. dags. 02/01, 500.000 kr. dags. 01/03, 800.000 kr. dags. 14/03, 150.000 kr. dags. 16/03, 800.000 kr. dags. 03/04, 550.000 kr. dags. 05/04, 205.000 kr. dags. 06/04, 1.000.000 kr. dags. 19/06, 600.000 kr. dags. 21/06, 1.000.000 kr. dags. 29/06 2018, 300.000 kr. dags. 02/08, 250.000 kr. dags. 14/08 og 8.000.000 kr. dags. 04/09.

Stefndi, S67 ehf., greiði stefnanda, þrotabúi La Dolce Vita ehf., 7.528.000 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 6. mars 2020 til greiðsludags og þar af greiði stefndi, S-kk-nf G-kk-nf, insolidum með stefnda S67 ehf. 5.228.000 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 6. mars 2020 til greiðsludags.

Stefndi, J-kk-nf G-kk-nf O-kk-nf, er sýkn af öllum kröfum stefnanda, Stefndu, S67 ehf. og S-kk-nf G-kk-nf, greiði insolidum stefnanda, þrotabúi La Dolce Vita ehf., 750.000 kr. í málskostnað.

Stefnandi, þrotabú La Dolce Vita ehf., greiði stefnda, J-kk-þgf G-kk-þgf O-kk-þgf, 1.000.000 kr. í málskostnað.

I-kk-nf T-kk-nf