S-1363/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 15. mars 2012, er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á Suðurnesjum 21. nóvember 2011 á hendur X, kt. […], […], „fyrir líkamsárás, með því að hafa, að morgni laugardagsins 19. desember 2009, á […], tekið Y, kt. […], þáverandi sambýliskonu sína, hálstaki með þeim afleiðingum að Y leið útaf á gólf íbúðarinnar og missti meðvitund. Afleiðingar árásarinnar voru þær að Y hlaut marbletti á hálsi.“

Þetta er talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981, og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Við upphaf aðalmeðferðar málsins 15. mars 2012 óskaði ákærandi eftir því að bókað yrði að meintur brotavettvangur hafi verið […], en ekki […], eins og greinir í ákæru. Af hálfu ákærða var því mótmælt að ákæru yrði breytt hvað þetta varðar.

Ákærði krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, en til vara krefst hann sýknu af kröfum ákæruvaldsins. Til þrautavara er gerð krafa um að ákærða verði ekki gert að sæta refsingu. Þá er þess krafist að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þ. á m. þóknun verjanda.

I.

Hinn 17. mars 2011 mætti Y hjá lögreglu og greindi frá því að fyrrverandi sambýlismaður hennar, ákærði í þessu máli, hefði beitt hana heimilisofbeldi. Í lögregluskýrslu skýrði hún frá því að hafa byrjað í sambúð með ákærða í mars 2008, en hún hefði farið frá honum 19. desember 2009. Á þessu tímabili hefði ákærði beitt hana líkamlegu og andlegu ofbeldi. Hún skýrði frá því að daginn sem þau slitu sambúð, hinn 19. desember 2009, hafi ákærði ætlað að fara með son sinn á körfuboltamót í […]. Tímaáætlun mótsins hefði breyst og ákærði viljað fá bílinn til að fara með drenginn, en hún hefði sagt að hún gæti ekki látið hann fá bílinn og þau hefðu byrjað að rífast. Ákærði hefði tekið hana hálstaki og hert það mikið að hálsinum að hún hefði misst meðvitund. Hún hefði vaknað á gólfinu og verið mjög áttavillt í byrjun, skolfið og nötrað. Ákærði hefði svo farið fljótlega út með drenginn og farið í […]. Hún hefði hins vegar farið á slysadeild. Hún greindi lögreglu jafnframt frá fleiri atvikum þar sem ákærði hefði ráðist á hana og sagði einnig að hann hefði ráðist á son hennar vorið eða sumarið 2008.

Við yfirheyrslu ákærða hjá lögreglu 21. júní 2011, sem til er á hljóðupptöku, var hann spurður hvort hann hefði lagt hendur á Y með því að hafa tekið hana hálstaki 19. desember 2009 og svaraði hann já. Var hann þá spurður hvað hefði gerst þann dag og kvaðst hann hafa ætlað með son sinn í […] að spila körfubolta. Ákærði hefði haldið að hann ætti að byrja kl. 12:30 en svo hefði móðir drengsins hringt og sagt að hann ætti að byrja kl. 11:30. Ákærði hefði því haft 10-15 mínútur til að koma drengnum í […]. Ákærði kvaðst hafa tekið bíllyklana af Y, sem hefði sofið áfengisdauða í stofunni, en hún hefði brugðist illa við og elt hann út á bílastæði hangandi á bakinu á honum. Hann hefði dregið hana inn aftur og tekið eitthvert hálstak á henni og hrint henni frá sér og svo farið af stað. Þá sagði ákærði að aðdragandinn að þessu hefði verið sá að hún hefði hent kaffibolla í bak hans. Hún hafi ekki ætlað að láta hann fá bíllyklana eða ekki viljað að hann færi. Hún hefði hangið eitthvað á honum á bílaplaninu og hent í hann bolla. Hann hefði losað sig við hana með því að taka á henni og hann hefði líka tekið hana hálstaki og svo farið í […]. Nánar tiltekið hefði hann tekið hana kverkataki, hálstaki, með hægri hendi, en hann væri ekki alveg viss, hugsanlega hefði hann notað vinstri líka, eða aðra hvora. Um ástæðu þess að hann hefði gert þetta sagði ákærði að hann hefði viljað fá sínu framgengt og losna við hana. Ákærði var jafnframt spurður um önnur atvik, m.a. hvort hann hefði lagt hendur á son Y sumarið 2008, og vildi hann þá ekki svara frekari spurningum lögreglu og neitaði að undirrita lögregluskýrslu.

Í málinu liggur fyrir læknisvottorð Ó-kk-ef R-kk-ef I-kk-ef, sérfræðings á slysa- og bráðasviði Landspítala-háskólasjúkrahúsi Fossvogi, dags. 25. mars 2011. Í því segir að Y hafi komið á slysadeild 20. desember 2009 til skoðunar eftir heimilisofbeldi sem hún hefði orðið fyrir deginum áður. Við skoðun hafi hún verið með glóðarauga á öðru auganu og það hafi verið aðeins bólgið. Einnig hafi hún verið með roða yfir kinnbeini, en ekki væri að sjá aðra áverka í andliti. Á hálsi hafi mátt sjá útkomna rauða marbletti, eins og eftir fingur. Það væru í það minnsta tvö för á hálsinum sitt hvorum megin við barkann, u.þ.b. 2-3 cm, bæði tvö. Teknar voru myndir af áverkum hennar og liggja þær fyrir í gögnum málsins.

II.

Ákærði sagði fyrir dómi að atvik umræddan dag, 19. desember 2009, hefðu gerst á […], en ekki […]. Hann kvaðst hafa vaknað um klukkan 11 og undirbúið morgunmat fyrir son sinn áður en hann færi með hann á körfuboltamót. Móðir drengsins hefði svo hringt í ákærða og sagt að hún hefði gefið honum upp ranga tímasetningu á körfuboltamótinu og að það byrjaði kl. 11:30. Ákærði hefði því sagt drengnum að flýta sér og fara út í bíl. Þegar ákærði hafi ætlað að ná í bíllyklana inni í stofu hjá Y hafi hún neitað að láta hann hafa þá. Hann hefði tekið lyklana af henni og ætlað að koma sér út í bíl en þá hafi hún komið út á eftir honum og grýtt bolla í bak hans. Hann hefði sest inn í bílinn en þá uppgötvað að hann hefði gleymt veski sínu og því farið aftur inn í húsið. Þar hefði Y ráðist á hann, hoppað á hann og reynt að koma í veg fyrir að hann færi. Hann hefði þá „bara tekið á móti henni“ og reynt að fá sínu framgengt til að koma syni sínum á körfuboltamótið. Þannig hefðu orðið einhver slagsmál þarna. Ákærði var spurður hvort hann hefði tekið Y hálstaki og kvaðst hann hafa gert það í slagsmálunum, en hún hefði verið hangandi á baki og hálsi hans. Ákærði kvaðst hafa slegist á móti og reynt að yfirbuga hana. Þá sagði ákærði að hann minntist þess ekki að Y hefði misst meðvitund eða dottið á gólfið. Nánar um það hvernig hann hefði tekið Y hálstaki sagði ákærði að hann hefði tekið með hægri hendi um háls hennar og ýtt henni frá sér. Jafnframt sagði ákærði að það hefði ekki verið ásetningur hans að meiða Y.

Um áverka á hálsi Y sagði ákærði að þeir væru eftir áflog þeirra. Fram kom að eftir umrætt atvik hefðu ákærði og Y slitið sambúð sinni, en þau hefðu hist nokkrum sinnum eftir það sem vinir. Að lokum kom fram hjá ákærða að honum hefði ekki verið kynntur réttur sinn til verjanda við skýrslutöku hjá lögreglu 21. júní 2011.

Vitnið Y sagði fyrir dómi að hún hefði vaknað umræddan morgun en svo lagt sig í stofusófanum. Ákærði hafi ætlað að fara með son sinn á körfuboltamót í […]. Móðir drengsins hefði svo hringt og sagt að ákærði yrði að fara strax með drenginn. Vitnið kvaðst hafa orðið alveg brjálað þar sem það hefði haft plön fyrir daginn og viljað hafa bílinn, en ákærði hafi viljað fara á honum. Þau hefðu rifist um bílinn og ákærði hefði tekið vitnið hálstaki, rifið í höfuð þess og „svæft“ það næstum því, en vitnið sagði að sér hefði liðið eins og það hefði dottið í gólfið og svifið í skýjum. Vitnið kvaðst svo hafa staðið upp og orðið brjálað og hent kaffibolla á eftir ákærða þegar hann hafi farið upp í bílinn, en bollinn hefði ekki farið í hann. Aðspurt hvort vitnið hefði misst meðvitund þegar ákærði hefði tekið það hálstaki kvaðst það hafa verið að detta út. Nánar spurt um atvik og hvort vitnið hefði neitað að láta ákærða fá bíllyklana og ráðist á hann sagði vitnið að það hefði neitað honum um bíllyklana og hann hefði þurft að taka þá af vitninu.

Fram kom að vitnið hefði slitið sambúð við ákærða eftir þetta atvik. Þegar vitnið var spurt af hverju það hefði ekki lagt fram kæru fyrr en í mars 2011 kvaðst það hafa verið í viðtölum hjá félagsráðgjafa og í framhaldi þess ákveðið að fara til lögreglu. Aðspurt neitaði vitnið því að það hefði lagt fram kæru á hendur ákærða vegna deilna um fjárskipti og sagði að þær kæmu málinu ekkert við. Ef svo væri hefði vitnið væntanlega lagt fram bótakröfu í málinu, en það hefði ekki gert það.

Vitnið Ó-kk-nf R-kk-nf I-kk-nf, sérfræðingur á slysa- og bráðasviði Landspítala-háskólasjúkrahúss í Fossvogi, kom fyrir dóm og staðfesti fyrirliggjandi læknisvottorð.

III.

Frávísunarkrafa ákærða er byggð á því að slíkir annmarkar séu á ákæru málsins að vísa beri því frá dómi, en í ákæru segi að brotavettvangur sé […], en ekki […]. Samkvæmt 1. mgr. 180 gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála má hvorki dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Þó má sakfella ákærða þótt aukaatriði brots, svo sem staður og stund þess, séu ekki skýrt eða rétt greind, enda telji dómari að vörn hafi ekki verið áfátt þess vegna. Þegar ákærði gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir dómi skýrði hann frá því í upphafi að atvik hefðu gerst að […] en ekki […]. Er því ljóst að vörn ákærða hefur ekki orðið áfátt vegna þess að réttur staður er ekki tilgreindur í ákæru og er um slíkt aukaatriði brots að ræða að annmarki þessi getur ekki leitt til frávísunar málsins.

Fyrir dómi bar ákærða og brotaþola, Y, saman um að ákærði hafi þurft að fara með son sinn á körfuboltamót fyrr en hann hafði gert ráð fyrir og að upp hafi komið deila um það hvort þeirra ætti að hafa bílinn. Þeim ber ekki alveg saman um hvað gerðist í framhaldinu. Brotaþoli lýsir því að þau hefðu rifist og ákærði tekið hana hálstaki. Ákærði hefði svo farið í bílinn og brotaþoli hent á eftir honum kaffibolla. Ákærði lýsir atvikum hins vegar þannig að hann hefði farið í bílinn og brotaþoli hefði hent á eftir honum kaffibolla. Hann hefði svo farið aftur inn í húsið til að ná í veski sitt en þá hefði brotaþoli ráðist á hann og reynt að koma í veg fyrir að hann færi. Ákærði viðurkennir að hafa þá tekið hana hálstaki, en hún hafi verið hangandi á baki hans og hálsi. Með hliðsjón af þessum framburði ákærða virðist sem hann byggi sýknukröfu sína á neyðarvörn, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að mati dómsins liggur ekkert fyrir um að ákærða hafi verið nauðsynlegt að beita jafn harkalegum aðferðum og að taka brotaþola hálstaki og verður hann með vísan til framburðar síns, vitnisburðar brotaþola, og fyrirliggjandi læknisvottorðs, sakfelldur fyrir líkamsárás, með því að hafa tekið brotaþola hálstaki. Hins vegar er ósannað gegn neitun ákærða að brotaþoli hafi misst meðvitund. Verknaður ákærða er rétt heimfærður til refsiákvæða í ákæru.

IV.

Ákærði er fæddur í […]. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Ákærði krefst þess að honum verði ekki gerð refsing og vísar í því sambandi til heimildar í 3. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 til að láta refsingu niður falla ef líkamsárás er unnin í áflogum eða átökum milli þess sem henni veldur og þess sem misgert er við. Að mati dómsins eru ekki efni til að láta refsingu falla niður. Hins vegar þykir rétt, í ljósi atvika og þess hversu langur tími er liðinn frá broti ákærða, en brotaþoli lagði ekki fram kæru fyrr en um 15 mánuðum eftir að það var framið, að fresta ákvörðun refsingar ákærða í tvö ár, enda haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til að greiða sakarkostnað. Um er að ræða kostnað vegna læknisvottorðs, 31.950 krónur, og þóknun verjanda, sem þykir hæfilega ákveðin, með hliðsjón af tímaskýrslu, 294.925 krónur, að virðisaukaskatti meðtöldum.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákvörðun refsingar ákærða, X, er frestað í tvö ár, enda haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 326.875 krónur í sakarkostnað, þar með talda 294.925 króna þóknun verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns.

S-kvk-nf B-kvk-nf