E-250/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 9. þ.m., er höfðað 19. febrúar 2013 af Tröllakór 12-16, húsfélagi, Tröllakór 12 í Kópavogi, á hendur Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3 í Reykjavík. Þá er málið jafnframt höfðað gegn S-kk-þgf S-kk-þgf, Heiðarhjalla 29 í Kópavogi, en í áritun lögmanns hans á stefnu, sbr. b. liður 3. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, er birtingardags ekki getið.

Stefnandi krefst þess að stefndi S-kk-nf verði dæmdur til að greiða honum 20.208.180 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 27. september 2012 til greiðsludags, að frádreginni innborgun 17. júlí 2012 að fjárhæð 7.712.600 krónur.

Stefnandi krefst þess að stefnda Vátryggingafélag Íslands hf. verði gert að greiða honum 8.222.367 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 27. apríl 2012 til greiðsludags, en að frádreginni innborgun 17. júlí 2012 að fjárhæð 7.712.600 krónur.

Þá krefst stefnandi þess að stefndu verði gert að greiða honum málskostnað.

Stefndi S-kk-nf krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans.

Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. krefst aðallega sýknu, en til vara er þess krafist að kröfur stefnanda sæti lækkun. Þá er krafist málskostnaðar.

I

Samkvæmt gögnum málsins stóð byggingarfélagið Ris ehf., síðar S12 byggingar ehf., á árunum 2006 og 2007 að smíði fjöleignarhúss að Tröllakór 12-16 í Kópavogi, en í húsinu, sem er á fjórum hæðum, munu vera 30 íbúðir. Fokheldisvottorð var gefið út 22. desember 2006 og byggingarfulltrúi Kópavogs gaf út vottorð um lokaúttekt 31. janúar 2008. Stefndi S-kk-nf, sem er húsasmíðameistari, var byggingarstjóri hússins og hafði ábyrgðartryggingu vegna þess starfs hjá stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. sem byggingarfélagið hafði tekið fyrir hann. Málið hefur stefnandi höfðað til heimtu bóta vegna galla sem hann telur vera á sameign fjöleignarhússins. Er málsókn á hendur stefnda S-kk-þgf byggð á því að gallana megi rekja til vanrækslu hans sem byggingarstjóra á eftirliti með byggingu hússins. Þá er kröfu um greiðslu bóta beint að tryggingafélaginu á grundvelli starfsábyrgðar-tryggingar byggingarstjórans. Eftir skilmálum um þá tryggingu náði hún til skaðabótaskyldu sem falla kynni á byggingarstjóra vegna almenns fjártjóns viðskiptamanns vátryggðs sem rakið yrði til þess að ekki hafi verið byggt í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, sbr. 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, enda hafi vátryggður með undirritun sinni staðfest ábyrgð sína á hlutaðeigandi mannvirki fyrir byggingarfulltrúa og tjónið félli undir hana að lögum. Samkvæmt skilmálunum og framlagðri staðfestingu um síðustu endurnýjun tryggingarinnar, sem tók til tímabilsins 1. janúar til 31. desember 2007, liggur fyrir að ábyrgð tryggingafélagsins vegna hvers einstaks tjónsatviks var takmörkuð við 7.712.600 krónur, en til viðbótar henni getur komið kostnaður, sem vátryggður kann að hafa stofnað til vegna ákvörðunar um skaðabótaskyldu eða bótafjárhæð, og vextir. Er þess að geta um fjárhæð vátryggingarinnar að samkvæmt 33. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998, sem þá var í gildi, skyldi ábyrgðartrygging byggingarstjóra nema minnst 5.000.000 króna vegna hvers einstaks tjónsatviks og sú fjárhæð taka breytingum í samræmi við breytingar á byggingarvísitölu frá grunntölunni 229,8 stig.

Bú S12 bygginga ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 9. september 2010. Í kjölfarið ákváðu eigendur íbúða í fjöleignarhúsinu að fela stefnanda að leita allra leiða til að sækja skaðabætur vegna þess tjóns sem þeir telja sig hafa orðið fyrir. Var stefnda S-kk-þgf tilkynnt að kröfu um greiðslu skaðabóta yrði beint að honum og að stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. á grundvelli starfsábyrgðartryggingarinnar. Þá var tryggingafélaginu tilkynnt um gallana og leitað eftir afstöðu þess til bótaskyldu. Staðfesti félagið að ábyrgðartrygging byggingarstjóra hafi verið í gildi til 1. janúar 2008. Bótaskyldu var á hinn bóginn hafnað að svo stöddu. Var sérstaklega óskað eftir því að stefnandi hlutaðist til um að dómkvaddir yrðu matsmenn til að meta hvort ábyrgð félagsins ætti við, þ.e. hvort byggt hafi verið í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, sbr. grein 4.1 í vátryggingarskilmálum.

Þann 26. maí 2011 dómkvaddi Héraðsdómur Reykjaness að beiðni stefnanda þá H-kk-þf S-kk-þf byggingartæknifræðing og húsasmíðameistara og F-kk-þf J-kk-þf byggingartæknifræðing til að skoða og leggja mat á nánar tilgreinda annmarka í átta liðum sem stefnandi telur vera á sameign fjöleignarhússins. Verður síðar gerð grein fyrir einstökum liðum í matsgerð hinna dómkvöddu manna 24. október 2011 að því marki sem dómkrafa stefnanda er á henni reist, en þeir telja að kostnaður af úrbótum nemi samtals 24.068.300 krónum.

Stefnandi krafðist þess með bréfi 27. mars 2012 að stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. greiddi honum skaðabætur að fjárhæð 14.337.842 krónur úr starfsábyrgðartryggingu þeirri sem stefndi S-kk-nf hafði sem byggingarstjóri hjá félaginu. Var krafan byggð á því að félaginu bæri að miða fjárhæð vátryggingarinnar við vísitölu byggingarkostnaðar þann 1. janúar 2010, eða 10.902.029 krónur, auk 3.435.813 króna vegna lögmannskostnaðar og útlagðs kostnaðar. Félagið samþykkti að greiða bætur úr ábyrgðartryggingunni með 11.199.582 krónum og var sú greiðsla innt af hendi 17. júlí 2012. Var þá miðað við vísitölu byggingarkostnaðar 1. janúar 2007, þ.e. vátryggingarbætur að fjárhæð 7.712.600 krónur, auk mats- og lögfræðikostnaðar að fjárhæð 3.486.982 krónur. Stefnandi undirritaði uppgjörið með fyrirvara um betri rétt.

Stefnandi tilkynnti stefnda S-kk-þgf 27. mars 2012 að matsgerð lægi fyrir og að krafa hefði verið gerð í ábyrgðartryggingu hans sem byggingarstjóra og áskilinn væri réttur til að krefjast skaðabóta vegna þess tjóns sem eftir stæði að fengnum bótum úr starfsábyrgðartryggingunni. Sú krafa var síðan sett fram með bréfi 27. ágúst 2012.

Stefnandi telur sig eiga rétt til frekari bóta úr hendi stefndu en honum hafa þegar verið greiddar samkvæmt framansögðu og hefur hann höfðað málið til heimtu þeirra.

II

Svo sem fram er komið byggir stefnandi á því að stefndi S-kk-nf beri sem byggingarstjóri skaðabótaábyrgð á tjóni sem stefnandi hafi orðið fyrir vegna þess að frágangi á sameign fjöleignarhússins að Tröllakór 12-16 Kópavogi hafi verið verulega ábótavant af hálfu byggingaraðila hússins, S12 bygginga ehf. Grundvallar stefnandi ábyrgð stefnda á því að með vísan til ákvæða skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og byggingarreglugerðar nr. 441/1998, sem þá giltu, hafi hann sýnt af sér ámælisverða saknæma háttsemi sem byggingarstjóri hússins. Lagaleg umgjörð um störf byggingarstjóra sé byggð á því að einn aðili sé ábyrgur fyrir framkvæmdum á verkstað gagnvart tjónþola og starfsábyrgðartrygging eigi að vera fyrir hendi til að bæta tjónþola það tjón sem hann verður fyrir vegna gáleysis byggingarstjóra í starfi. Á stefnda S-kk-þgf hafi samkvæmt 3. mgr. 44. gr., 51. og 52. gr. laganna og 32. og 33. gr. reglugerðarinnar hvílt ríkar umsjónar- og eftirlitsskyldur með byggingar-framkvæmdunum og honum hafi borið að sjá til þess að faglega væri staðið að þeim og til samræmis við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir. Nýleg dómafordæmi Hæstaréttar hafi afmarkað og staðfest víðtæka ábyrgð byggingarstjóra að þessu leyti. Stefndi hafi verið skráður byggingarstjóri hússins 11. apríl 2006. Þann 22. nóvember 2007 hafi hann sem slíkur gefið út yfirlýsingu um að framkvæmdum væri lokið, sbr. 2. mgr. 35. gr. reglugerðarinnar, og 27. nóvember 2007 hafi hann óskað eftir að lokaúttekt yrði framkvæmd. Á grundvelli þeirra gagna hafi byggingarfulltrúi Kópavogsbæjar staðfest lokaúttekt 31. janúar 2008. Á hinn bóginn sé ljóst samkvæmt framlagðri matsgerð að ýmislegt hafi farið úrskeiðis við byggingu hússins og frágang lóðar og ekki verið búið að bæta úr því þegar lokaúttekt fór fram. Í stað þess að knýja á um lokaúttekt hafi stefnda í ljósi starfsskyldna sinna borið að óska eftir stöðuúttekt þar sem verið væri að taka ófullgert húsnæði í notkun, sbr. 3. mgr. 55. gr. tilvitnaðrar reglugerðar. Á stöðuúttektarvottorði hefði þá verið getið um áframhaldandi ábyrgð byggingarstjóra og frest til handa byggingaraðila. Ljóst sé af þessari framgöngu stefnda að hann hafi talið að framkvæmdum væri lokið og engir ókláraðir verkþættir til staðar.

Með vísan til þess sem að framan er rakið er á því byggt af hálfu stefnanda að stefndi hafi vanrækt skyldur sínar sem byggingarstjóri með saknæmum hætti og beri skaðabótaábyrgð á því tjóni sem stefnandi hafi orðið fyrir vegna galla á fjöleignarhúsinu að Tröllakór 12-16. Framlögð matsgerð sýni fram á raunverulegt fjárhagslegt tjón með óyggjandi hætti.

Þess er áður getið að dómkvaðning matsmanna tók til átta verkþátta. Nær kostnaðarmat matsmanna til þeirra allra, en að auki mátu þeir kostnað vegna hönnunar og tækniumsjónar. Verður nú gerð grein fyrir niðurstöðum matsmanna að því marki sem við þær er stuðst af hálfu stefnanda.

Í fyrsta lagi er kröfugerð stefnanda á því byggð að frágangur lóðar sé ekki í samræmi við teikningar og að stefndi beri ábyrgð á því. Í skilalýsingu með eigninni komi auk þess skýrt fram að lóð skuli afhendast fullbúin. Telja matsmenn að hæð lóðar og frágangur á lóðarmörkum sé ekki í samræmi við séruppdrætti af lóðinni. Samtals séu 720 m³ af umframjarðvegi í lóðinni auk þess sem færa þarf til 20 m³ við vestanverða lóðina. Lóðin sé ekki með jöfnum halla að lóðarmörkum eins og teikningar sýna. Samkvæmt ákvæði 1. mgr. 38. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998 hafi stefnda S-kk-þgf borið sem byggingarstjóra, en einnig sem skráðum húsasmíðameistara við byggingu fjöleignarhússins, að sjá til þess að lóðin væri jöfnuð í rétta hæð. Matsmenn hafi staðreynt að malarstígur umhverfis húsið og hellulagður göngustígur meðfram akstursbraut að norðanverðu séu ekki til staðar þrátt fyrir að gert sé ráð fyrir þeim á séruppdrætti af lóðinni. Í stað göngustíganna hafi verið lagðar grasþökur og malbik. Matsmenn hafi einnig komist að þeirri niðurstöðu að gerð og frágangur leiksvæðis fyrir börn sé ekki í samræmi við séruppdrætti. Þessir ágallar á lóðinni séu augljósir og hafi ekki getað farið fram hjá stefnda. Vísar stefnandi hvað þennan matslið varðar að auki til 4. mgr. 65. gr. og 1. mgr. 66. gr. byggingarreglugerðarinnar. Í matsgerð er kostnaður af því að koma lóðinni í umsamið horf talinn vera 4.805.700 krónur og er kröfugerð stefnanda byggð á því mati.

Í öðru lagi telja matsmenn að frágangur snjóbræðslupípa í snjóbræðslukerfi hússins sé ófullnægjandi. Samkvæmt teikningum hafi átt að leggja átta pípur með 25 cm millibili í hverju innskoti við innganga. Sex pípur hafi hins vegar verið lagðar og bil milli þeirra því mun meira á köflum auk þess sem þær hafi verið lagðar of djúpt. Matsmenn telji að lögnin muni ekki bræða eins jafnt af sér og ef lagt hefði verið eftir uppdráttum. Í ljósi niðurstöðu matsgerðar sé ekki gerð krafa um bætur vegna þess að leggja hefði átt lagnir á stærra svæði, heldur látið við það sitja að gera kröfu um greiðslu bóta vegna kostnaðar sem er því samfara að bæta við snjóbræðslulögnina á því svæði sem hún er þegar til staðar. Samkvæmt sundurliðun matsmanna standi þá eftir krafa að fjárhæð 652.680 krónur.

Í þriðja lagi hafi matsmenn staðreynt að gólfhiti meðfram suðurvegg íbúða 102 og 103 sé yfir eðlilegum viðmiðunarmörkum, einkum þar sem fólk heldur til að jafnaði, t.d. í eldhúsi, borðstofu og við garðhurð. Telja matsmenn að einangrun yfir lögnunum sé ófullnægjandi eða að þær séu lagðar of ofarlega, jafnvel ofan við einangrun vegna þess hvernig lögnum er komið fyrir við deiligrind, þ.e. þær eru þar lagðar ofan við járnbendingu. Telur stefnandi að byggingarstjóra hafi borið að ganga úr skugga um að hitalagnir væru lagðar þannig að þær yllu ekki óeðlilegum gólfhita og telur stefnandi að ekki hafi verið unnið á faglegan hátt við þennan verkþátt. Er krafa um bætur vegna þessa ágalla byggð á mati matsmanna á kostnaði af úrbótum, en það hljóðar upp á 2.287.000 krónur.

Í fjórða lagi hafi matsmenn staðreynt að yfirborð malbiks í bílageymslu væri ójafnt og á því væru hólar og hæðir. Væru pollar eða ummerki um polla hér og hvar á gólfinu. Hafi skoðun matsmanna leitt í ljós að vatn renni ekki af gólfinu í niðurföll með fullnægjandi hætti og pollar myndist, sem séu frá 10 mm og upp í 15 mm að dýpt. Telja matsmenn að frávik séu í gólfi og telja líklegt að það hafi verið lagt þannig í upphafi þar sem ekki séu sýnileg ummerki um sig. Matsmenn telja faglegt og eðlilegt að gólf sé lagt þannig að allt vatn renni af því í niðurföll og óeðlilegt sé að pollar myndist á gólfinu. Mikil vatnsnotkun sé ætíð í bílageymslum vegna þrifa á bifreiðum og öðrum farartækjum. Telur stefnandi að gólfið hafi verið lagt út með þessum frávikum við byggingu hússins eða það hafi sigið síðar vegna ófullnægjandi undirlags. Allt að einu beri byggingarstjóri ábyrgð á því að ekki voru viðhöfð fagleg vinnubrögð við frágang malbiksins og undirlags undir það. Nemur krafa stefnanda vegna þessa 2.408.600 krónum og er hún grundvölluð á mati matsmanna á kostnaði af nauðsynlegum úrbótum.

Í fimmta lagi óskaði stefnandi mats á því hver væri orsök leka í stigahúsum fjöleignarhússins og leka úr lofti á jarðhæð þess, meðal annars í bílageymslu og á gangi fyrir framan geymslur og hjólageymslu. Jafnframt var óskað eftir því að lagt yrði mat á það hvort frágangur þaks sé með fullnægjandi hætti með tilliti til frárennslismála. Með matsgerð hafi verið staðfestur leki á geymslugangi, í bílageymslu og í stigahúsum sem stafi af ófullnægjandi frágangi á asfaltþéttidúk ofan á þakplötu yfir ganginum og bílageymslunni. Þéttidúkur hafi verið lagður beint upp á múrkerfi en ekki beint upp á steyptan útvegg, sem séu eðlileg og fagleg vinnubrögð. Það sé jafnframt niðurstaða matsmanna að frágangi þakbrunna og/eða tengingu þeirra við þakniðurfallspípur sé áfátt, en það valdi því að vatn renni ekki rétta leið niður þakniðurföll. Þessir ágallar hafi valdið leka- og rakaskemmdum á fasteigninni. Stefnda S-kk-þgf hafi sem byggingarstjóra hússins borið að gæta að því að frágangur utanhúss væri faglega unninn að þessu leyti og beri því ábyrgð á að raunin sé önnur. Kostnaður vegna úrbóta er í matgerð metinn á 4.556.200 krónur og gerir stefnandi kröfu um greiðslu þeirrar fjárhæðar.

Í sjötta lagi telja matsmenn að settir hafi verið upp rangir blásarar í útsogskerfi hússins miðað við það sem fyrirskipað er á samþykktum teikningum. Þeir blásarar sem settir voru upp afkasti u.þ.b. 60% af því sem fyrirskrifað er á teikningum við 50Pa þrýsting. Þessi ágalli valdi því að þeir þurfi að ganga á meiri snúningi og valdi því óeðlilega miklum hávaða í íbúðum hússins og íbúum óþægindum. Telur stefnandi að byggingarstjóra hafi borið að ganga úr skugga um að réttir blásarar væru settir upp miðað við teikningar og beri ábyrgð á því að svo var ekki gert. Samkvæmt matsgerð er kostnaður vegna nýrra blásara og uppsetningar á þeim talinn vera 4.678.000 krónur og tekur kröfugerð stefnanda til þess að hann fái þá fjárhæð að fullu greidda.

Loks gerir stefnandi kröfu um greiðslu bóta vegna kostnaðar við hönnun og tækniumsjón sem komi til með að falla á hann vegna framangreindra úrbóta, en hann er samkvæmt matsgerð talinn geta numið 820.000 krónum.

Dómkrafa á hendur stefnda S-kk-þgf nemur samkvæmt þessu og svo sem áður er fram komið 20.208.180 krónum (4.805.700 + 652.680 + 2.287.000 + 2.408.600 + 4.556.200 + 4.678.000 + 820.000).

Svo sem fram er komið greiddi Vátryggingafélag Íslands hf. vátryggingabætur úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra að fjárhæð 7.712.600 krónur þann 17. júlí 2012 vegna þess tjóns sem félagið telur stefnanda hafa orðið fyrir með hliðsjón af fyrirliggjandi matsgerð. Sú fjárhæð kemur því til frádráttar dómkröfu stefnanda. Verði félaginu gert að greiða frekari bætur með dómi í máli þessu lækki dómkrafan á hendur stefnda S-kk-þgf sem því nemur.

Varðandi dráttarvaxtakröfu stefnanda er vísað til þess að stefndi hafi verið krafinn um greiðslu 27. ágúst 2012. Stefnanda beri því réttur til dráttarvaxta frá 27. september 2012 að telja, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Kröfu sína á hendur stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. reisir stefnandi á sama grunni og við á um ábyrgð meðstefnda S-kk-ef, en að auki á þeirri vátryggingu sem hann hafði hjá félaginu vegna starfs síns sem byggingarstjóri. Stefndi hafi selt lögboðna starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra, sbr. 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og 33. gr. þágildandi byggingarreglugerðar nr. 441/1998, sem feli í sér að því beri að greiða bætur ef vátryggingartaki, hinn stefndi byggingarstjóri, verður skaðabótaskyldur samkvæmt reglum skaðabótaréttar. Um starfsábyrgðartrygginguna giltu skilmálar AP-28. Stefndi hafi látið stefnanda í té afrit af endurnýjun starfsábyrgðartryggingar með gildistíma frá 1. janúar til 31. desember 2007, þar sem fram komi að vátryggingarfjárhæðin sé 7.712.600 krónur. Hafi stefndi greitt þá fjárhæð til stefnanda. Ekki sé ágreiningur um greiðslu kostnaðar vegna ákvörðunar um skaðabótaskyldu, sem komi til viðbótar þessari fjárhæð. Í 33. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998 komi fram að ábyrgð samkvæmt tryggingunni vegna hvers einstaks tjónsatviks takmarkist við 5.000.000 króna sem breytist eftir vísitölu byggingarkostnaðar 1. janúar ár hvert miðað við grunnstig 229,8 ársins 2005. Þetta sé og staðfest í vátryggingarskírteini. Vátryggingarskilmálarnir tilgreini ekki á nákvæman hátt við hvaða tímamark beri að miða vegna verðbóta vátryggingarfjárhæðarinnar samkvæmt lögum og vátryggingarskírteini, þ.e. hvenær vátryggingaratburður varð í skilningi vátryggingarréttar. Eru dómkröfur á hendur hinu stefnda félagi grundvallaðar á því að félaginu hafi borið að greiða hærri bætur úr vátryggingunni vegna ákvæða laga og vátryggingarskírteinis um vísitöluhækkun tryggingarfjárhæðarinnar og þá þannig að miða beri fjárhæð vátryggingar við byggingarvísitölu 1. janúar 2008. Bendir stefnandi í því sambandi á að lokaúttekt hafi farið fram 31. janúar 2008. Ljóst sé að þá fyrst hafi verkinu verið lokið, sbr. 1. mgr. 33. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998. Vátryggingaratburður hafi því orðið á árinu 2008 í skilningi vátryggingarréttar og telur stefnandi að vátryggingarfjárhæð skuli miðast við það tímamark lögum samkvæmt og með vísan í ákvæði vátryggingarskírteinis. Stefndi S-kk-nf hafi auk þess hlutast til um að lokaúttekt færi fram þrátt fyrir sýnilega annmarka á fasteigninni, til dæmis að því er varðar lóð hússins, í stað þess að hlutast til um að framkvæmd yrði stöðuúttekt í samræmi við fyrirmæli 3. mgr. 55. gr. reglugerðarinnar. Saknæm vanræksla hans hafi því spannað tímabil á árinu 2008 og því sé rétt að miða við vísitölu byggingarkostnaðar 1. janúar 2008. Byggingarvísitala var 377,9 stig þann dag. Verðbætt fjárhæð samkvæmt því og áðurgreindum forsendum að öðru leyti nemi því 8.222.367 krónum. Til frádráttar komi greiddar vátryggingarbætur að fjárhæð 7.712.600 krónur. Þá krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða dráttarvexti frá 27. apríl 2012 af fjárhæð aðalkröfu, eða mánuði eftir að hann var krafinn formlega um greiðslu og honum afhent afrit matsgerðar. Bendir stefnandi á lið 8.2 í vátryggingarskilmálum varðandi skyldu stefnda til greiðslu dráttarvaxta hvað sem líður fjárhæð vísitölubundinnar vátryggingar.

Um aðild stefnanda vísast til 57. gr. og 2. mgr. 71. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús.

Um lagarök fyrir því að beina fjárkröfu í senn að byggingarstjóra og því tryggingafélagi sem hann var starfsábyrgðartryggður hjá vísar stefnandi til 1. mgr. 19. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála. Þá lætur stefnandi þess getið að hann nýti sér rétt sinn samkvæmt 1. mgr. 44. gr., sbr. 45. gr., laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga til að hafa uppi sjálfstæða kröfu á hendur stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. á grundvelli reglna vátryggingarréttar og vátryggingarskírteinis byggingarstjóra hjá félaginu.

III

Stefndi S-kk-nf byggir sýknukröfu sína á því að stefnandi hafi nú þegar móttekið greiðslur frá meðstefnda sem nemi hærri fjárhæð en það fjártjón sem mögulega megi rekja til mistaka eða vanrækslu stefnda. Því beri að sýkna hann af öllum kröfum stefnanda.

Verður nú gerð grein fyrir sjónarmiðum stefnda að því er tekur til einstakra liða í kröfugerð stefnanda samkvæmt því sem áður er gerð grein fyrir.

Krafist er sýknu af kröfu um greiðslu bóta vegna lóðarfrágangs. Að meginstefnu til sé hér verið að gera kröfu um greiðslu bóta vegna verkþátta sem séu ókláraðir. Byggingastjóra beri einvörðungu að hafa eftirlit með unnu verki, en geti ekki talist ábyrgur fyrir því ef byggingaraðili klárar ekki einstaka verkþætti. Þannig sé það ekki á ábyrgð byggingarstjóra ef byggingaraðili fjarlægir ekki jarðveg af lóð, eða lýkur ekki við frágang á lóðamörkum, eða leggur ekki gangstíga. Á byggingarstjóra geti ekki hvílt sú skylda að láta framkvæma slík óunnin verk á eigin kostnað. Stefndi byggir sýknukröfu af þessum lið samkvæmt framansögðu á því að utan ábyrgðarsviðs byggingarstjóra falli skylda til að sjá til þess að byggingaraðili ljúki verki sínu. Á stefnda hvíli engin slík skylda til framkvæmda. Bendir stefndi á að í framlagðri matsgerð sé beinlínis tekið fram að um ófrágengið og óunnið verk sé að ræða. Að því er varðar frágang leiksvæðis, en þar sé ekki um ólokið verk að ræða, er á það fallist að lögun þess sé ekki með þeim hætti sem gert hafi verið ráð fyrir, en það sé hringlaga en átti að vera sporöskjulaga. Hins vegar er því andmælt að það leiði til fjártjóns fyrir stefnanda. Um sé að ræða jafngóða lausn og sú sem varð ofan á sé á engan hátt til þess fallin að draga úr leikgleði barna og fullorðinna og sé engum til tjóns.

Stefndi hafnar alfarið kröfu sem stefnandi gerir um greiðslu bóta vegna þess að snjóbræðslukerfi sé ekki í samræmi við það sem mælt hafi verið fyrir um í skilalýsingu seljanda. Byggingarstjóri beri ekki ábyrgð á skilalýsingu. Hugsanlega gæti stefnandi átt kröfu á hendur seljanda íbúða vegna ágreinings um efni skilalýsingar, en alls ekki á hendur byggingarstjóra. Þar sem ekki hafi verið gerð krafa um snjóbræðslu á aðaluppdrætti og byggingarlýsingu aðalhönnuðar verði ekki gerð krafa á hendur stefnda vegna meintra galla eða vöntunar á slíku kerfi. Krafa um snjóbræðslukerfi sé heldur ekki gerð samkvæmt byggingarreglugerð. Þá er á því byggt að meint brostin loforð seljanda í skilalýsingu til kaupanda felli ekki ábyrgð á byggingarstjóra. Það sé einnig ósannað að snjóbræðslukerfið virki ekki sem skyldi, en matsmenn hafi lagt mat á virkni kerfisins um hásumar. Þó að kerfið sé þannig úr garði gert að einungis sé um að ræða 6 slaufur í stað 8 sé það niðurstaða matsmanna að snjóbræðslan virki sem slík. Þá er því andmælt að snjóbræðslulagnir á 11,5 cm dýpi liggi of djúpt eða að það geti út af fyrir sig talist galli. Loks heldur stefndi því fram að hvað sem öllu framangreindu líði hafi stefnandi ekki sýnt fram á fjártjón stefnanda vegna snjóbræðslulagna.

Að því er varðar kröfu vegna gólfhita heldur stefndi því fram að samkvæmt matsgerð sé ekki talið að vikið hafi verið frá samþykktum lagnateikningum. Það hafi verið viðtekin venja í byggingariðnaði að leggja „rör í rör“ lagnir ofan á einangrun botnplötu. Af matsgerð verði ekki ráðið að um sök byggingarstjóra sé að ræða og verður því að sýkna hann af dómkröfum stefnanda hvað þennan kröfulið varðar. Stefnandi beri sönnunarbyrði fyrir meintri sök stefnda og þar með mögulegri ábyrgð hans. Sök stefnda verði á engan hátt grundvölluð á matsgerðinni, heldur leiði hún hið gagnstæða í ljós. Þar sem ekki hafi verið sýnt fram á saknæmt atferli stefnda verði að sýkna hann af þessum kröfulið. Vísar stefndi þessu til stuðnings til dóms Hæstaréttar frá 19. júní 2013 í máli nr. 83/2013. Þá tekur stefndi fram að sú tillaga matsmanna að úrbótum, sem feli það í sér að samþykktum teikningum verði breytt, geti aldrei orðið grundvöllur bóta úr hendi stefnda. Engin skylda hvíli á byggingarstjóra að lögum að endurhanna lagnir samkvæmt teikningum sem opinberir aðilar hafa samþykkt.

Um kröfu vegna galla á gólfi bílageymslu er vísað til þess í greinargerð stefnda að það sé malbikað og að í matsgerð komi fram að það sé með vatnshalla. Þá sé staðhæft í matsgerðinni að bleyta standi á akstursleið í miðri geymslu og norðurhluta hennar. Ekki sé um polla að ræða heldur bleytu, svo sem alltaf megi búast við á malbikuðu bílastæði. Er vörn stefnda hvað þennan kröfulið varðar í fyrsta lagi á því byggð að stefnanda hafi ekki tekist að sanna að um galla sé að ræða sem stefndi beri ábyrgð á, enda sé ekkert leitt í ljós um orsakir hins meinta galla. Þá nefni matsmenn ekki þá mögulegu orsök að malbikið sem notað var hafi verið of gljúpt. Í öðru lagi er á því byggt að þeir annmarkar sem um ræðir séu innan eðlilegra skekkjumarka þegar malbik er lagt, en það efni sé gljúpara en steypa og láti hraðar undan við notkun. Því kalli slíkt gólfefni á ríkara viðhald heldur en til dæmis steypt gólf og langlíklegast sé að matsmenn séu að lýsa sliti á gólfinu fremur en að það sé haldið galla sem stefndi geti borið ábyrgð á. Sú bleyta sem sýnd er á fylgiskjali með matsgerð sé víðast undir 1 cm að dýpt og þessar aðstæður myndist aldrei við eðlilega notkun bílastæðisins heldur hafi matsmenn skapað þær með því að sprauta vatni á gólfið. Matsmenn telji æskilegt að gólf í bílageymslu séu með vatnshalla. Ekki sé annað að sjá en að svo hafi verið frá upphafi og langlíklegast að um galla í efni sé að ræða eða þá eðlilegt slit, enda bleytusvæðin í akstursleið samkvæmt niðurstöðu matsmanna. Í ljósi þess að byggingarreglugerð hafi ekki að geyma kröfur um yfirborðsfrágang á gólfum í bílageymslu og í ljósi óskýrleika matsgerðar um orsök tjóns verður að sýkna stefnda af þessum kröfulið. Er til frekari áréttingar sýknukröfu bent á skjal sem stefndi hefur lagt fram í málinu þar sem fram komi að í klæðningu megi gera ráð fyrir fráviki (ójöfnu) upp á 13 mm ef mælt er með þriggja metra réttskeið. Gólf bílageymslunnar sé alls staðar undir þessum mörkum ef undan er skilinn einn punktur þar sem dýpt bleytu mældist 15 mm.

Um kröfu stefnanda vegna leka er í greinargerð fallist á með matsmönnum að til staðar sé leki á geymslugangi og í stigagangi sem rekja megi til orsaka sem byggingarstjóri hefði mátt veita eftirtekt við eftirlit sitt. Samtals nemur krafa stefnanda vegna þessa 2.459.600 krónum, sbr. matsliði 5a og 5b. Aftur á móti er því hafnað að um bótaskyldu geti verið að ræða vegna matsliðar 5c, en hann tekur til þakleka. Þannig komi beinlínis fram í niðurstöðu matsmanna að engin lekamerki, sem fallið geti undir þennan matslið, hafi sést og að úrbætur hafi verið gerðar á þeim fjórum lekastöðum, nánar tiltekið fjórum þakniðurföllum, sem að sögn stefnanda voru til staðar á sínum tíma. Matsmenn hafi ekki staðreynt lekaummerki frá öðrum þakniðurföllum og því beri að sýkna stefnda af þeirri kröfu stefnanda sem grundvölluð er á niðurstöðu matsmanna samkvæmt þessum matslið, en sú krafa hans nemur 2.096.600 krónum. Niðurstaða matsmanna sem byggist á meintum leka í íbúðum sem búið sé að lagfæra dugi ekki til sönnunar fyrir því að lekið hafi frá öðrum niðurföllum en þeim fjórum sem lagfærð voru. Verði ekki fallist á sýknukröfu af þessum kröfulið verði stefndi einungis gerður ábyrgur fyrir þeim frágangi sem var ábótavant, þ.e. þar sem raunverulegur leki var til staðar. Það eigi einungis við í fjórum tilvikum og eigi þessi kröfuliður því að sæta verulegri lækkun.

Í þinghaldi í málinu 9. janúar 2014, en þá fór aðalmeðferð þess fram, lagði lögmaður stefnda fram bókun sem snýr að afstöðu stefnda til kröfugerðar stefnanda á grundvelli matsliða 5a og 5b. Er nú á því byggt og í því sambandi vísað til áður framlagðra fundargerða, sem ritaðar voru um fundi sem íbúðaeigendur áttu með byggingaraðila hússins, að tekist hafi að gera við þann leka sem umræddir matsliðir taka til. Sá frágangur hafi ekki verið síðri en samkvæmt fyrirskrifaðri hönnun og ekkert tjón hafi orðið. Af hálfu stefnanda var framangreindum málsástæðum mótmælt sem of seint fram komnum.

Krafist er sýknu af kröfu stefnanda sem tekur til galla á útsogskerfi. Í matsgerð sé komist að þeirri niðurstöðu að lagnir og útsogsbox séu í samræmi við teikningar og gott verklag. Þá séu ventlar á stokkum í íbúðum af venjulegri gerð. Matsmenn komast hins vegar að þeirri niðurstöðu að blásarar sem keyptir voru hafi verið haldnir galla, en ekki sé fundið að verklagi við ísetningu þeirra. Gallarnir felist í því að blásararnir afkasti ekki fyrirskrifuðum 68 l/s við 50 Pa á hálfum afköstum. Ábyrgð byggingarstjóra takmarkist við eftirliti með verklagi og að byggt sé í samræmi við samþykktar teikningar. Byggingarstjóri beri hins vegar ekki ábyrgð á göllum í einstaka íhlutum eða byggingarefni sem meistarar leggja til í húsbygginguna. Því verði þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af þessum kröfulið. Þá byggir stefndi sýknukröfu á því að þó að blásarar uppfylli ekki kröfur samkvæmt fyrirliggjandi teikningum þá uppfylli þeir skilyrði byggingarreglugerðar um loftskipti og teljist því ekki gallaðir, en á byggingarstjóra hvíli ekki skylda til eftirlits umfram fyrirmæli byggingarreglugerðar. Þá sé ósannað að hávaði fá útsogskerfi sé yfir leyfilegum mörkum, en í matsgerð sé ekki hvað þetta varðar vísað til brota á fyrirmælum byggingarreglugerðar. Þá byggir stefndi sýknukröfu á því að meint hávaðamyndun orsakist líklegast af því að umbeðin loftskipti séu það mikil að hávaði getur myndast við það eitt að hvergi kemur loft á móti því mikla útsogi sem krafist er. Beint samhengi er á milli aukins útsogs og aukins meints hávaða. Er á því byggt að engu breyti þó að öflugri blásarar yrðu settir upp að því slíkt leiði ekki til annars en að hægt verði að framkalla enn meiri hávaða en nú sé mögulega til staðar með enn meiri blásturskrafti. Í tilvikum sem þessum myndist undirþrýstingur þar sem blásarar nái ekki öllu lofti út úr því rými sem á að loftræsa. Myndist hvinur og hvimleitt baul af þeim sökum. Í matsgerð komi fram að íbúar í íbúð nr. 403 hafa lokað fyrir lofttúðu í baðherbergi í íbúð sinni. Með því hafi íbúarnir sjálfir framkallað hvin og baul í loftræstingu íbúðar sinnar. Byggingarstjóri verði ekki gerður ábyrgur vegna slíkra aðgerða íbúa í fjöleignarhúsinu og verði því að sýkna stefnda af þessum kröfulið. Við framangreint bætist að ekki verði ráðið af matsgerð að matsmenn hafi kannað hvort blásarar væru bilaðir, en slit á mannvirki og íhlutum sé ekki á ábyrgð byggingarstjóra. Ekki komi heldur fram að matsmenn hafi kannað hvort borið hafi á meintum óhljóðum í öðrum íbúðum og sé því algerlega hafnað að sýnt hafi verið fram á eitthvað sem réttlætt getur niðurstöðu matsmanna um orsök tjóns og umfang bóta. Með því að ekki hafi verið leitt í ljós að stefndi hafi með saknæmum hætti farið á svig við skyldur sínar sem byggingarstjóri að því er tekur til útsogskerfis fjöleignarhússins beri að sýkna hann af þeirri kröfu stefnanda sem hér hefur verið til umfjöllunar. Verði ekki á það fallist krefst stefndi stórfelldrar lækkunar á henni. Annars vegar á þeim grunni að draga verði endursöluverð hinna útskiptu blásara frá kröfunni. Hins vegar megi leita raunhæfari og ódýrari leiða til að minnka mögulegan hávaða frá loftræstikerfi. Augljósasta leiðin sé sú að þeir sem lokað hafa fyrir lofttúður í íbúðum sínum opni þær aftur.

Stefndi byggir kröfu sína um lækkun á dómkröfum stefnanda á því að í kostnaðarmati matsmanna, sem stefnandi leggi óbreytt til grundvallar kröfugerð sinni, hafi ekki verið tekið tillit til endurgreiðslu á virðisaukaskatti vegna vinnu á verkstað. Þá byggir stefndi á því að í ljósi eðlis ábyrgðar hans sem byggingarstjóra verði að gera ríkar kröfur til sönnunar um orsök tjóns og umfang þess. Allan vafa þar að lútandi verði að túlka stefnda í hag.

Þegar á allt framangreint er litið telur stefndi augljóst að stefnanda hafi verið greidd mun hærri fjárhæð frá meðstefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. en sem nemur því fjártjóni sem stefndi S-kk-nf geti að lögum borið ábyrgð á sem byggingarstjóri. Beri því að sýkna stefnda af öllum dómkröfum stefnanda.

Stefndi vísar til meginreglna skaðabótaréttar og reglna einkamálaréttarfars um sönnun og sönnunarbyrði. Þá vísar stefndi til ákvæða byggingarreglugerðar nr. 441/1998 og byggingarlaga nr. 73/1997.

IV

Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. byggir kröfu sína um sýknu af kröfum stefnanda aðallega á því að vátryggingarfjárhæð samkvæmt vátryggingarskírteini sé að fullu greidd með 7.712.600 krónum. Í öðru lagi er byggt á því að ekki hafi verið sýnt fram á að fjárhæð þess tjóns sem hinn stefndi byggingarstjóri beri ábyrgð á nemi hærri fjárhæð en stefnanda hefur þegar verið greidd.

Um úrlausn málsins fari eftir skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997, sem og byggingarreglugerð nr. 441/1998. Lög um vátryggingarsamninga nr. 30/2004 gildi jafnframt um þá vátryggingu sem hér er fjallað um, en samkvæmt 146. gr. þeirra gilda þau um alla nýja vátryggingarsamninga sem gerðir eru frá og með 1. janúar 2006 og alla vátryggingarsamninga sem eru endurnýjaðir eða framlengdir frá og með þeim degi. Viðkomandi vátryggingarsamningur hafi sannanlega verið endurnýjaður 1. janúar 2006 og aftur 1. janúar 2007, en stefndi telur að tjónið geti ekki hafa orðið síðar en á því ári.

Um eitt tjón sé að ræða í því tilviki sem hér er til úrlausnar og því geti ekki komið til að greidd verði hærri fjárhæð úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra en sem nemur vátryggingarfjárhæð vegna eins tjóns. Af því leiði að þegar fundið er út hvaða vátryggingarfjárhæð beri að miða við verði fyrst að finna út hvenær tjón telst hafa orðið, það er á hvaða vátryggingarári. Stefndi telur að tjónið hafi orðið eigi síðar en á árinu 2007 og því sé tjónið fullbætt með greiðslu bóta sem nema þeirri vátryggingarfjárhæð sem í gildi var á því ári, en óumdeilt sé að hún nemi 7.712.600 krónum.

Samkvæmt 1. mgr. 33. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998 skal byggingarstjóri hafa í gildi tryggingu vegna fjárhagstjóns sem leitt getur af gáleysi í starfi hans. Tryggingin skal gilda í að minnsta kosti 5 ár frá lokum framkvæmdar sem hann hefur stýrt. Samkvæmt 2. mgr. 33. gr. reglugerðarinnar skal tryggingin nema minnst 5.000.000 króna vegna hvers einstaks tjónsatviks og heildarfjárhæð tryggingabóta innan hvers tólf mánaða tímabils skal nema minnst 15.000.000 króna. Fjárhæðirnar skulu miðast við byggingarvísitölu, 229,8 stig, og breytast 1. janúar ár hvert í samræmi við breytingar á vísitölunni.

Í 8. grein vátryggingarskilmála sem hér eiga við sé að finna ákvæði varðandi vátryggingarfjárhæðina og segir um það í grein 8.1: „Ábyrgð félagsins vegna hvers einstaks vátryggingaratburðar takmarkast við vátryggingarfjárhæð sem tilgreind er í vátryggingarskírteini eða endurnýjunarkvittun. Heildargreiðsla félagsins vegna allra vátryggingaratburða innan sama vátryggingartímabils getur aldrei orðið hærri en fram kemur á vátryggingarskírteini eða endurnýjunarkvittun.“

Í grein 3.1 í vátryggingarskilmálum kemur fram að vátryggingin tekur til vátryggingaratburðar sem verður á vátryggingartímabili. Í grein 3.2 er þetta skýrt nánar með eftirfarandi hætti: „Komi afleiðingar atviks sem tjón hefur hlotist af og gerst hefur á vátryggingartímabilinu ekki í ljós fyrr en vátryggingin er fallin úr gildi greiðir félagið samt sem áður bætur. Bætur greiðast þó ekki ef afleiðingar koma í ljós þegar liðin eru meira en fimm ár frá lokaúttekt, samkvæmt 53. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998, á mannvirki því sem vátryggður annaðist byggingarstjórn á og ábyrgð hans tekur til.“ Ekkert ákvæði laga, reglugerðar, eða vátryggingarskilmála mæli hins vegar fyrir um að vátryggingarfjárhæð hækki eftir að vátrygging er fallin úr gildi. Í samræmi við ákvæði 33. gr. byggingarreglugerðar sé í 10. grein skilmálanna mælt fyrir um það að vátryggingarfjárhæðir breytist 1. janúar ár hvert til samræmis við breytingar á byggingarvísitölu. Iðgjald og eigin áhætta breytist á sama hátt. Ákvæði þetta eigi vitaskuld aðeins við ef vátryggingarsamningur er endurnýjaður, enda geti vátryggingarfjárhæð ekki hækkað eftir að gildandi samningur er fallinn úr gildi.

Af byggingarsögu fjöleignarhússins að Tröllakór 12-16 megi sjá að bygging þess hafi að meginstefnu til farið fram á árinu 2006 og fokheldisvottorð hafi verið gefið út 22. desember það ár. Hefði að mati stefnda komið til greina að miða við það ár sem byggingarár hússins og það ár sem tjónið varð. Hins vegar hafi verið ákveðið að miða við að tjónið hafi orðið á árinu 2007 þegar byggingu hússins var í raun lokið og því miðað við vátryggingarfjárhæð sem var í gildi fyrir árið 2007. Vátryggingin hafi verið afturkölluð 18. janúar 2008, eins og staðfest hafi verið í samræmi við 33. gr. reglugerðar nr. 441/1998 með tilkynningu stefnda til umhverfisráðuneytisins. Ekki hafi verið greitt iðgjald vegna vátryggingartíma eftir þann 31. desember 2007 og því hafi vátryggingin ekki endurnýjast sem slík þann 1. janúar 2008. Hins vegar komi fram í grein 14.2 í vátryggingarskilmálum að enda þótt vátryggingin sé úr gildi fallin beri félagið ábyrgð gagnvart tjónþola á tjóni er rekja megi til tjónsatvika sem verða þar til átta vikur eru liðnar frá því að félagið tilkynnti vátryggðum og umhverfisráðuneyti að vátryggingin væri fallin úr gildi, nema önnur fullnægjandi trygging hafi verið tekin.

Varðandi þá málsástæðu stefnanda að miða beri fjárhæð starfsábyrgðartryggingar byggingarstjóra við vísitölu byggingarkostnaðar 1. janúar 2008 vísar stefndi til þess að beiðni um lokaúttekt hafi verið lögð fram 27. desember 2007, sem bendi til að byggingarframkvæmdum hafi þá verið lokið. Þá sé ekki fært að miða tjónsdag við það hvenær lokaúttekt fer fram, en ýmsar ástæður séu fyrir því að það geti ekki talist tækt tímamark í þessum efnum.

Með vísan til þess sem að framan er rakið telur stefndi að krafa um skaðabætur vegna galla á fjöleignarhúsinu hafi orðið til þegar byggingu þess var lokið og ekki síðar en á árinu 2007. Því verði að miða greiðsluskyldu við vátryggingarfjárhæð vátryggingar sem þá var í gildi, sbr. dóm Hæstaréttar 19. desember 2012 í máli nr. 240/2012. Fallist dómurinn á sjónarmið stefnda um að rétt vátryggingarfjárhæð hafi þegar verið innt af hendi leiðir þar af að sýkna ber félagið af öllum kröfum stefnanda.

Í greinargerð stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. er sérstaklega vikið að mögulegri bótaskyldu meðstefnda og umfangi hennar. Er í því sambandi tekið fram að í tölvubréfi til lögmanns stefnanda 11. júlí 2012 hafi verið farið yfir kröfur stefnanda með vísan til fyrirliggjandi matsgerðar og sett fram tilboð um greiðslu bóta án skuldbindingar fyrir félagið og meðstefnda. Hafi verið gerðir margvíslegir fyrirvarar við einstaka matsliði, bæði hvað varðar bótaskyldu byggingarstjóra sem og varðandi mat á bótafjárhæðum í matsgerðinni. Þó var þess getið sérstaklega að félagið teldi vera líkur á að um bótaskyldu byggingarstjóra væri að ræða vegna liða nr. 2, 5 og 8 í matsgerð, en um leið voru gerðar ýmsar athugasemdir við mat á fjártjóni vegna þeirra liða, og eins var tekið fram að bótaskylda væri aðeins líkleg að hluta til vegna liða 2 og 8. Hafi á grundvelli þessa verið boðin fram greiðsla að fjárhæð 7.712.600 krónur í vátryggingarbætur, en metið tjón samkvæmt fyrrnefndum þremur matsliðum nemi 11.585.000 krónum.

Þessu næst eru í greinargerðinni gerðar athugasemdir við einstaka matsliði og kröfugerð stefnanda á grundvelli þeirra. Að því er varðar kröfu vegna frágangs lóðar tekur stefndi fram að þar sé að meginstefnu til fjallað um verk sem ekki hafi verið lokið við. Byggingarstjóri beri sem slíkur ekki ábyrgð á að verki sé lokið. Þá telur stefndi að tjón vegna leiksvæðis sé ósannað, það er að ekki hafi verið sýnt fram á að önnur lögun leiksvæðis en gert var ráð fyrir valdi stefnanda fjárhagslegu tjóni. Um kröfu vegna snjóbræðslukerfis bendir stefndi á að í umfjöllun matsmanna komi fram að ekki sé gerð grein fyrir snjóbræðslulögnum í byggingarlýsingu á uppdráttum aðalhönnuðar og jafnframt að matsmenn hafi staðreynt að deiligrind snjóbræðslu sé í samræmi við uppdrætti. Þá er það mat stefnda að ekki hafi verið sýnt fram á að brotið hafi verið gegn lögum eða reglugerð þegar hitalagnir voru lagðar í gólf. Ekki sé gerð grein fyrir því í matsgerð hver sé orsök þess að hiti sé yfir eðlilegum viðmiðunarmörkum, en settar fram getgátur um að einangrun yfir lögnum sé ófullnægjandi. Sök byggingarstjóra geti ekki talist sönnuð hvað þetta varðar og hið sama eigi við um fjártjón sem hér á að hafa orðið, enda séu orsakir galla ekki ljósar eða sannaðar. Varðandi pollamyndun á gólfi í bílageymslu tekur stefndi fram að matsmenn geti ekki sagt til um það hvort hana megi rekja til frávika við niðurlögn malbiks eða sigs. Ekki verði séð að sýnt sé fram á sök byggingarstjóra þegar orsök galla sé ekki einu sinni ljós. Þá komi einnig fram í matsgerð að matsmönnum sé ekki kunnugt um að til séu samræmdar kröfur um halla á malbikuðum bílaplönum.

Stefndi telur, miðað við það sem að framan er rakið, að ekki hafi verið sýnt fram á að bótaskylt fjártjón stefnanda nemi hærri fjárhæð en þeirri sem þegar hefur verið innt af hendi og hafnar því frekari bótakröfum einnig á þeim grundvelli.

Stefndi bendir sérstaklega á að í kröfugerð stefnanda sé almennt ekki tekið tillit til þess að unnt er að fá virðisaukaskatt endurgreiddan vegna vinnu manna við íbúðarhúsnæði. Kröfufjárhæðir séu í öllu falli alltaf of háar sem þessu nemur.

Verði ekki fallist á sýknukröfu stefnda er þess krafist að tildæmdar bætur verði lækkaðar með tilliti til þess tjóns sem telst vera á ábyrgð byggingarstjóra og sannað með vísan til matsgerðar.

Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um greiðslu dráttarvaxta og gerir almennan fyrirvara við hana. Samkvæmt 3. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 beri skuldara að greiða dráttarvexti frá og með þeim degi þegar liðinn er mánuður frá því að kröfuhafi sannanlega krafði skuldara með réttu um greiðslu. Er því mótmælt að stefnandi geti átt rétt til dráttarvaxta frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi, sbr. niðurlag 4. mgr. 5. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001. Til vara krefst stefndi þess að dómkrafa stefnanda beri ekki dráttarvexti fyrr en frá 27. apríl 2012, en þá var liðinn einn mánuður frá dagsetningu bréfs stefnanda til stefnda þar sem fjallað er um bótakröfu á hendur stefnda með vísan til fyrirliggjandi matsgerðar.

V

Samkvæmt 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 ber byggingarstjóri ábyrgð á því að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir. Hæstiréttur hefur í nokkrum dómum fjallað um skaðabótaábyrgð byggingarstjóra, sbr. dóma réttarins 20. desember 2005 í máli nr. 267/2005, 13. mars 2008 í máli nr. 318/2007, 5. nóvember 2009 í máli nr. 37/2009 og 4. mars 2010 í máli nr. 369/2009. Með hliðsjón af þessum dómum, sbr. enn fremur dóm réttarins 19. júní 2013 í máli nr. 83/2013, verður dregin sú ályktun að ábyrgð stefnda S-kk-ef, sem reist er á sakarreglunni, hafi ekki einvörðungu legið í því að sjá til þess að byggt yrði í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, heldur hafi honum einnig borið skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum sem hann stýrði, þar á meðal að iðnmeistarar, sem komu að verkinu fyrir hans atbeina, sinntu skyldum sínum og framkvæmdin væri tæknilega og faglega fullnægjandi. Fellir stefndi á sig skaðabótaábyrgð með saknæmri vanrækslu á þessum skyldum, sbr. dóm Hæstaréttar 13. desember 2012 í máli nr. 239/2012.

Svo sem fram er komið eru dómkröfur stefnanda í málinu reistar á matsgerð dómkvaddra matsmanna, þeirra H-kk-ef S-kk-ef og F-kk-ef J-kk-ef byggingartæknifræðinga, en með henni telur stefnandi að fram sé komin sönnun fyrir því að gallar séu á sameign fjöleignarhússins að Tröllakór 12-16 sem stefndi S-kk-nf beri ábyrgð á og að kostnaður vegna úrbóta á þeim nemi 20.208.180 krónum. Þar af eigi 8.222.367 krónur að falla á stefnda Vátryggingafélag Íslands hf. á grundvelli starfsábyrgðartryggingar byggingarstjóra sem stefndi S-kk-nf hafði hjá félaginu. Til frádráttar framangreindum kröfum á hendur stefndu komi þegar greiddar vátryggingarbætur að fjárhæð 7.712.600 krónur.

Fyrsti liður matsgerðar tekur til frágangs lóðar. Að meginstefnu til snýr kostnaðarmat samkvæmt þessum kröfulið að verkþáttum sem ekki var að fullu lokið við af byggingaraðila hússins þegar bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta 9. september 2010. Þannig kemur í fyrsta lagi fram í matsgerð að lóð er ófrágengin á svæði meðfram lóðarmörkum að sunnanverðu þar sem annars vegar er stallur í lóðinni og hins vegar steyptur veggur sem ekki hefur verið fyllt að. Telja matsmenn að hæð lóðar og frágangur á lóðarmörkum sé ekki í samræmi við séruppdrætti af lóðinni. Í öðru lagi staðreyndu matsmenn að malarstígur hefur ekki verið gerður á lóð við húsið, en á samþykktum séruppdráttum hönnuða komi fram að malarstígur skuli vera við suðurhlið og fyrir vestur- og austurenda hússins að hellulögðu svæði sem er við norðurhlið þess. Í þriðja lagi staðreyndu matsmenn að ekki er hellulagður göngustígur á lóð að norðanverðu, en hann sé sýndur á samþykktum séruppdráttum hönnuða og eigi samkvæmt honum að liggja meðfram akstursbraut upp á bílgeymslu og að hellulögðu svæði. Telja matsmenn að kostnaður af því að ráða bót á þeim annmörkum sem að framan er lýst nemi 4.692.300 krónum. Í ljósi þeirrar stöðu sem er uppi í málinu að því er tekur til framangreindra verkþátta er fallist á þá málsvörn stefnda að fyrir hendi sé vanefnd af hálfu byggingaraðila fjöleignarhússins sem byggingarstjóri geti ekki borið ábyrgð á eftir fyrirmælum 51. gr. laga nr. 73/1997. Skortir hér þannig það skilyrði fyrir skaðabótaábyrgð stefnda að tjón stefnanda verði rakið til saknæmrar vanrækslu hans á þeim skyldum sem á honum hvíldu samkvæmt ákvæðinu og áður er getið. Það að lokaúttekt fór fram við þessar aðstæður að beiðni stefnda fær ekki haggað þessari niðurstöðu. Er stefndi því sýknaður af dómkröfu stefnanda að þessu leyti. Kröfugerð stefnanda sem byggð er á þessum lið matsgerðarinnar tekur enn fremur til leiksvæðis á lóð hússins. Í matsgerðinni kemur fram að samkvæmt séruppdráttum sé gert ráð fyrir 55 m² sporöskjulöguðu leiksvæði á lóðinni. Malarborið leiksvæði sé á þeim stað þar sem það er sýnt á séruppdráttum og til samræmis við þá sé það afmarkað með kantsteinum. Stærð þess sé aftur á móti 34 m² og það sé hringlaga. Lögun og stærð leiksvæðisins sé samkvæmt þessu ekki í samræmi við séruppdrætti. Er kostnaður við úrbætur metinn 113.000 krónur. Hvað sem þessu líður er það mat dómsins að ekki hafi hlotist tjón vegna framangreindra frávika frá séruppdráttum og verður því að hafna kröfu stefnanda samkvæmt þessum lið.

Annar liður matsgerðar snýr að hitalögn undir hellulagðri stétt við norðurhlið hússins. Matsmenn staðreyndu við skoðun að frágangur á snjóbræðslupípum er ekki í samræmi við uppdrætti að því leyti að þær eru sex en eiga að vera átta. Bil á milli þeirra sé af þessum sökum mun meira á köflum en uppdrættir sýna. Allt að einu telja matsmenn að lögnin sem slík geti virkað en að hún muni ekki bræða jafnt af sér eins og ef lagt væri eftir uppdráttum. Þá liggi snjóbræðslupípur um 11,5 cm undir yfirborði hellulagnar en algengast sé að miða við 8 cm til að kerfið virki sem best. Megi ætla að afköst snjóbræðslu minnki um u.þ.b. 8% við hvern cm af sandi sem við bætist. Kröfugerð stefnanda í þessum þætti málsins felur í sér að ráðin verði bót á þessum annmörkum. Þeirri niðurstöðu matsgerðar að snjóbræðslukerfinu sé að hluta áfátt vegna mistaka við lögn þess hefur ekki verið hnekkt. Með viðhlítandi eftirliti stefnda hefði mátt koma í veg fyrir þessi mistök, sem meta verður þannig honum til sakar. Verður hann því dæmdur til að greiða stefnda skaðabætur vegna þessara ágalla. Í matsgerð er virðisaukaskattur innifalinn í kostnaðartölum en leita má endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað að fullu. Að teknu tilliti til þessa verður þessi kröfuliður tekinn til greina með 544.020 krónum.

Í þriðja lagi var matsmönnum falið að leggja mat á hvort gólfhiti væri eðlilegur á stöðum þar sem hitalagnir liggja undir húsinu og ef svo væri ekki hvort rekja megi það til rangrar staðsetningar eða rangrar einangrunar hitalagna. Um þetta segir í niðurstöðu matsmanna að þeir hafi staðreynt að á svæði meðfram suðurvegg í íbúðum 102 og 103 hafi hiti verið yfir eðlilegum viðmiðunarmörkum. Sé hitinn meiri en búast megi við í húsi með ofnhitakerfi. Ekki verði úr þessu bætt nema með því að breyta legu stofnlagna hitakerfis á þessum stað og telja matsmenn hagkvæmast að leggja nýjar stofnlagnir utan við húsvegg frá deilikistu á geymslugangi í húsi nr. 14. Í málinu liggur fyrir að hönnun hitakerfisins var í höndum S-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef lagnahönnuðar hjá VSB verkfræðistofu. Í vitnisburði hans fyrir dómi kom fram að hitalagnir „rör í rör“ hafi almennt verið lagðar á þann hátt að þær liggi ofan á einangrun botnplötu og séu ekki sérstaklega einangraðar fyrir utan þá einangrun sem fóðurrör og loftbil gefa. Hönnun hans hafi tekið mið af þessari venju og svo sem fyrirliggjandi teikningar sýni. Eins og að framan er rakið er ein af meginskyldum byggingarstjóra að tryggja að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti. Í þessu máli er ekki um það deilt að slíkir uppdrættir lágu fyrir auk þess sem sá háttur sem þar er mælt fyrir um að skuli viðhafður hafði tíðkast í fjölda ára, sbr. til hliðsjónar dómur Hæstaréttar 19. júní 2013 í máli nr. 83/2013. Verður það því ekki metið stefnda til saknæmrar vanrækslu að hafa treyst því að umræddar teikningar af hitakerfinu væru í samræmi við lög og reglugerðir. Verður því ekki fallist á að stefndi beri skaðabótaábyrgð á þeim göllum sem reyndust vera á hitakerfinu.

Fjórði liður matsgerðar varðar gólf í bílageymslu, en það er malbikað. Segir í matsgerð að við skoðun hafi matsmenn séð að yfirborð gólfs sé ójafnt og á því hólar og hæðir. Hér og hvar hafi verið pollar og/eða ummerki um polla á gólfinu. Létu matsmenn vatn renna á gólf bílageymslunnar og sannreyndu með því að vatn hreinsast ekki af því í niðurföll, heldur stóðu pollar víðsvegar á því á akstursleið í miðri geymslunni og í norðurhluta hennar. Pollarnir hafi verið misdjúpir, en víða 10 mm og allt að 15 mm. Á fylgiskjali með matsgerðinni kemur fram varðandi þetta að dýpt fimm polla hafi verið 10 mm og að einn hafi verið 15 mm djúpur, en fimm aðrir hafi verið grynnri, eða 5-8 mm. Telja matsmenn að ekki sé hægt að segja til um hvort þetta sé vegna frávika við niðurlögn eða sigs. Líkur standi þó til þess að um hið fyrrnefnda sé að ræða, enda séu ekki sýnileg ummerki um að gólf hafi sigið. Engar kröfur séu í byggingarreglugerð um yfirborðsfrágang á gólfum í bílageymslum. Matsmenn telja á hinn bóginn að „faglegt og eðlilegt sé að leggja gólf í bílgeymslu þannig að lágmarki að vatn renni af þeim í niðurföll og æskilegt að þau séu gerð sem vatnshallagólf“. Gólf í bílageymslunni uppfylli þetta ekki. Til að bæta úr þessum annmarka þurfi að leggja malbik ofan á það sem fyrir er með nægum halla að niðurföllum. Er kostnaður af þeirri framkvæmd talinn nema 2.408.600 krónum og er þá tekið mið af því að gólfflöturinn sé 694 m². Í vitnisburði sínum kvaðst H-kk-nf S-kk-nf matsmaður vera þeirrar skoðunar að með því að á skorti að umrætt gólf í bílageymslu fjöleignarhússins geti talist vatnshallagólf uppfylli það ekki ákvæði byggingarreglugerðar, en í þessu sambandi hefur verið vísað til 1. mgr. 112. gr. hennar. Hvað sem því líður telst í ljós leitt með matsgerðinni að ekki hafi verið fylgt forsvaranlegum vinnubrögðum við yfirborðsfrágang á gólfi bílageymslunnar og að hann sé fjarri því að vera faglega fullnægjandi. Með vísan til þess sem að framan greinir um ábyrgð byggingarstjóra er á það fallist með stefnanda að stefndi beri ábyrgð á verkinu að þessu leyti. Á stefndi því rétt til bóta úr hendi hans vegna þessa ágalla. Kostnaðarmati matsmanna hefur ekki verið hnekkt. Samkvæmt þessu og að teknu tilliti til reglna um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað verður þessi liður í kröfugerð stefnanda tekinn til greina með 2.286.444 krónum.

Í fimmta lagi var matsmönnum falið á grundvelli matsbeiðni að leggja mat á umfang og orsakir leka úr lofti á jarðhæð fjöleignarhússins, meðal annars í bílageymslu og fyrir framan geymslur og hjólageymslu. Þá var þeim jafnframt falið að meta umfang og orsakir leka í stigagangi hússins. Um þessi matsatriði segir svo í niðurstöðukafla matsgerðar: „Matsmenn telja að lekar séu í geymslugangi sem stafa af ófullnægjandi frágangi á asfaltþéttidúk ofan á þakplötu yfir ganginum og bílageymslu. Leki kemur meira og minna fram eftir endilöngum geymsluganginum og undir blómakeri í austurenda hans. Þéttidúkur er færður upp á múrkerfi en ekki beint upp á steyptan útvegg sem er eðlilegt og faglega rétt. Til að bæta úr þarf að taka upp hellulögn meðfram húsum 14 og 16, fjarlægja sandlag og jarðveg úr blómakeri og þrífa þakdúk. Taka þarf neðan af múrkerfi a.m.k. 30-40 cm upp fyrir endanlegt yfirborð hellulagnar til að hægt sé að líma asfaltþéttidúk upp á veggi a.m.k. 15 cm upp fyrir endanlegt yfirborð. Ganga þarf frá við hurðir á fullnægjandi hátt. Gera síðan við neðri brún múrkerfis og útfæra í samræmi við leiðbeiningar framleiðenda þ.e. þannig að það endi um 10 cm ofan við endanlegt yfirborð hellulagnar. Ganga síðan aftur frá sandi og hellulögn. Ganga frá jarðvegi í blómakeri. Bæta þarf við hellur þar sem að þær ganga nú inn að steyptum vegg. Þetta verk er eðlilegt að vinna samhliða matslið 2. Þegar búið er að lagfæra þéttidúk þarf að gera við rakaskemmdir inni í geymslugangi, blettamála og mála. Taka þarf málmklæðningu neðst af útveggjum stigahúsa 14 og 16 og af útveggjum hússins þar sem að þéttidúkur er færður upp undir. Taka þarf niður einangrun til að komast að. Sjóða þarf á asfaltdúkinn viðbót sem nær a.m.k. 15 cm upp fyrir endanlegt yfirborð hellulagnar og vel niður fyrir kverk á milli veggja og þakplötu. Ganga síðan aftur frá einangrun og málmklæðningu.“ Þess er áður getið að í greinargerð stefnda var fallist á þessa niðurstöðu matsmanna og að sú missmíði sem hér um ræðir sé á ábyrgð hans með því að hann hafi mátt veita henni eftirtekt við eftirlit sitt. Þá er engin athugasemd gerð við tölulegan grundvöll kröfugerðar stefnanda hvað þennan þátt málsins varðar ef undan er skilin almenn krafa um lækkun vegna endurgreiðslu á virðisaukaskatti. Í ljósi þessa og með því að þær málsástæður stefnda, sem fyrst voru settar fram við upphaf aðalmeðferðar, fá ekki komist að í málinu gegn andmælum stefnanda, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður krafa stefnanda, sem byggð er á kostnaðarmati samkvæmt liðum 5a og 5b í matsgerð, tekin til greina með 2.060.002 krónum. Hefur virðisaukaskattur þá að fullu verið dreginn frá vinnuliðum.

Matsliður 5c tekur til þakleka. Í matsgerð er þess getið að þegar matsmenn skoðuðu þak hússins hafi verið búið að gera lagfæringar á nokkrum niðurfallsbrunnum og ekki hafi orðið vart við leka frá þeim eftir það. Engin ummerki eftir leka hafi verið sýnileg en ekki hafi verið ágreiningur um að lekaskemmdir hefðu komið fram. Matsmenn hefðu skoðað þakið ásamt J-kk-þgf J-kk-þgf húsasmið sem framkvæmt hefði bráðabirgðaviðgerðir á þakniðurföllum. Þessu næst segir svo um þennan matslið í kafla sem ber yfirskriftina „skoðun matsmanna á vettvangi“: „Eftir það hættu lekar inn í húsið. Viðgerðir fólust í því að í fjóra þakbrunna var stungið ø40 mm plastpípu og þétt meðfram henni með kítti við yfirborð þakflatar. Þetta leiðir til þess að vatn rennur ekki um þakbrunna í þakfleti og vatn sem fer um þakbrunna í þakkanti lendir ekki á samskeytum þakbrunna og niðurfallspípa.“ Í umfjöllun matsmanna um matsliðinn segir síðan svo: „Að leki hafi stöðvast við að þakbrunnum var lokað eða plastpípum stungið í gegnum þau, eins og nánar er lýst hér að framan, telja matsmenn það staðfesta að frágangur þakbrunna og/eða tenging þeirra við þakniðurfallspípur sé áfátt. … Ekki er hægt að komast að til að skoða samsetningu þakbrunna og niðurfallspípa þar sem að þær eru í þaki/vegg. Til að taka upp fráganginn þarf að fjarlægja þakbrunna og jafnvel taka frá útveggjaklæðningu. Matsmenn staðreyndu ekki hvort að tengingum þakbrunna sé almennt áfátt eða hvort að það eigi aðeins við um þá fjóra brunna sem voru lagfærðir. Þó ætla þeir að ástandi fleiri brunna sé áfátt sbr. að vatn lekur niður með þakniðurfallspípum á svölum við íbúð 401 þar sem múrkerfi hefur verið rifið frá og telja má fullvíst að sami frágangur hafi verið viðhafður á öllum stöðum.“ Í niðurstöðukafla lýsa matsmenn þeim úrbótum sem þeir telja nauðsynlegar og tekur kostnaðarmat þeirra til þess að allir þakbrunnarnir, 22 að tölu, verði teknir upp og frágangur við þá lagfærður. Í vitnisburði J-kk-ef J-kk-ef húsasmiðs fyrir dómi kom fram, svo sem getið er um í matsgerð, að viðgerð hans á þakniðurföllum hafi einungis verið til bráðabirgða. Í vitnisburði H-kk-ef S-kk-ef matsmanns kom fram að ekki hafi verið merki um leka frá öðrum þakbrunnum eða niðurföllum á þaki fjöleignarhússins en þeim fjórum sem sérstaklega var bent á. Með vísan til þess sem að framan er rakið er það mat dómsins að ekki liggi fyrir í málinu viðhlítandi sönnun fyrir því að umfang þakleka sé annað og meira en beinlínis telst í ljós leitt með matsgerðinni. Að því sögðu hefur því ekki verið hrundið að missmíði sé á húsinu að því er tekur til þeirra fjögurra niðurfalla sem þegar hefur verið gert við til bráðabirgða og að hún sé á ábyrgð stefnda. Samkvæmt þessu, kostnaðarmati matsmanna og reglum um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu á verkstað verður þessi liður í kröfugerð stefnanda tekinn til greina með 341.538 krónum.

Í sjötta lagi tekur matsgerð til útsogskerfis fjöleignarhússins. Segir í matsgerðinni undir liðnum „umfjöllun matsmanna“ að þeir hafi staðreynt að loftræsting íbúða virki, en hávaði berist frá henni, mismikill eftir því hversu mikill hraði er á blásurum á þaki. Stokkar og ventlar virðist vera í samræmi við uppdrætti og það sem almennt gerist. Sogbox á þaki séu stærri en samkvæmt uppdráttum, en það eitt skýri ekki hljóð frá útsogskerfi eða valdi öðrum vandamálum. Þessu næst segir svo í matsgerðinni: „Blásarar á þaki eru annarrar gerðar en tilgreint er á uppdráttum sem dæmi um blásara sem hægt er að nota. Á teikningu segir: „Allir ómerktir blásarar þurfa að uppfylla eftirfarandi: 68 l/s [við] 50 Pa, skal nást á hálfum afköstum. Hljóðkröfur max 48 dB(A) frá blásara út í umhverfið, t.d. SystemAir DVS190EZ Roof Fan.“ Blásarar sem eru á þakinu afkasta u.þ.b. 60% af því sem fyrirskrifað er á teikningum við 50 Pa þrýsting eins og sjá má á [línuritum]. Þar sem blásarar sem notaðir hafa verið eru afkastaminni en fyrirskrifaðir blásarar þurfa þeir að ganga á meiri snúningi að jafnaði og gefa þá frá sér meiri hávaða til umhverfisins og niður í loftstokka. Með afkastameiri blásurum er hægt að stilla niður hraða á blásurum og draga úr hávaða. Við skoðun á loftræstikerfi kom ekki annað athugavert í ljós.“ Að þessu sögðu er það niðurstaða matsmanna að nauðsynlegt sé að skipta um alla blásarana, en þeir eru 28 talsins, jafnvægisstilla kerfi og festa ventla. Er kostnaður af þeirri aðgerð talinn nema 4.678.000 krónum. Hönnun loftræstikerfis var í höndum S-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef. Í vitnisburði hans kom fram að þeir blásarar sem settir voru upp uppfylli kröfur byggingarreglugerðar og að ekki sé á neinn hátt óeðlilegt að þeir hafi orðið fyrir valinu. Við hönnun loftræstikerfisins hafi verið tekið mið af því að settir yrðu upp blásarar sem myndu geta skilað afköstum umfram þörf, en á bak við það liggi sú hugmynd að menn eigi borð fyrir báru einkum þegar óhreinindi fara að setjast í lagnir. Þá lýsti S-kk-nf Á-kk-nf því mati sínu að hávaði frá loftræstikerfinu, sé hann á annað borð til staðar, hljóti að stafa af öðru en blásurunum og að menn yrðu þar af leiðandi ekki betur settir hvað þetta varðar ef þeim blásurum sem fyrir eru yrði skipt út fyrir stærri blásara. Af vitnisburði H-kk-ef S-kk-ef matsmanns verður ekki annað ráðið en að þetta álit hönnuðarins geti átt við rök að styðjast og að þannig sé ekki unnt að slá því föstu að hvinur frá loftræstikerfinu hverfi við það eitt að skipt verði um blásara. Þá kom fram hjá matsmanninum að hljóðmæling hafi ekki verið framkvæmd, enda hafi matsbeiðni ekki tekið til þess. Loks er þess að geta að samkvæmt vitnisburði matsmannsins uppfylla þeir blásarar sem settir voru upp í húsinu þær kröfur um afköst sem byggingarreglugerð áskilur „og því sem hönnuður fyrirskrifar í afköstum en ekki með þeim skilyrðum sem hann setur“. Að því virtu sem að framan er rakið er að mati dómsins ekki raunhæft að bregðast við þeim frávikum, sem samkvæmt framansögðu eru á loftræstikerfi fjöleignarhússins miðað við fyrirliggjandi teikningar, með þeim aðgerðum sem matsmönnum var falið að meta kostnað af og getur stefnandi ekki talist hafa beðið tjón sem þeim kostnaði nemur. Verður því hafnað kröfu stefnanda um skaðabætur úr hendi stefnda af þessum sökum.

Eins og málið liggur fyrir verður að meta tjón stefnanda vegna hönnunar og tækniumsjónar, sem í matsgerð er talið nema 820.000 krónum, að álitum og þykir það hæfilega bætt með 200.000 krónum.

Samkvæmt því sem að framan er rakið telst stefnandi hafa sýnt fram á að hann eigi kröfu að fjárhæð 5.432.004 (544.020 + 2.286.444 + 2.060.002 + 341.538 + 200.000) krónur á hendur stefnda S-kk-þgf á grundvelli ábyrgðar hans sem byggingarstjóra fjöleignarhússins að Tröllakór 12-16. Greiddar vátryggingarbætur samkvæmt starfsábyrgðartryggingu sem stefndi hafði hjá meðstefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. nema hærri fjárhæð. Af þessu leiðir að sýkna ber stefndu af kröfum stefnanda og kemur því ekki til þess að taka þurfi afstöðu til þeirrar málsvarnar stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. sem snýr að fjárhæð starfsábyrgðartryggingar meðstefnda.

Eftir framangreindum málsúrslitum verður stefnanda gert að greiða stefndu málskostnað svo sem í dómsorði greinir.

Mál þetta dæma Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf héraðsdómari og meðdómsmennirnir Á-kk-nf I-kk-nf byggingarverkfræðingur og J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf byggingartæknifræðingur.

D ó m s o r ð

Stefndu, S-kk-nf S-kk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., eiga að vera sýkn af kröfum stefnanda, Tröllakórs 12-16, húsfélags.

Stefnandi greiði stefnda S-kk-þgf 1.000.000 króna og stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. 300.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf