E-1916/2013

Mál þetta, sem var höfðað með birtingu stefnu 30. apríl 2013, var dómtekið 23. nóvember sl. Stefnandi eru Kinnarstaðir ehf., Kinnarstöðum í Reykhólahreppi. Stefndu eru Suðurbær ehf., Tómasarhaga 26 í Reykjavík, Þ-kk-nf Þ-kk-nf til heimilis á sama stað og Vörður tryggingarfélag hf., Borgartúni 25 í Reykjavík til réttargæslu.

Suðurbær ehf. höfðaði gagnsök með gagnstefnu sem birt var aðalstefnanda, Kinnarstöðum ehf., 7. júní 2013 en þingfestingardagur í aðalsök var 7. maí s.á.

Aðalstefnandi gerir þá kröfu í aðalsök að stefndu verði dæmdir óskipt til að greiða honum 3.091.000 krónur í skaðabætur, auk dráttarvaxta skv. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá þingfestingardegi til greiðsludags. Jafnframt krefst aðalstefnandi viðurkenningar á rétti sínum til að skuldajafna kröfu sinni um skaðabætur við kröfu stefnda Suðurbæjar ehf., um greiðslu eftirstöðva verklauna. Til vara krefst aðalstefnandi afsláttar úr hendi stefnda Suðurbæjar ehf. að fjárhæð 3.091.000 krónur. Auk þessa krefst aðalstefnandi þess að stefndu verði óskipt gert að greiða honum málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndu kefjast aðallega sýknu af aðalsök og til vara að kröfur aðalstefnanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefjast stefndu greiðslu málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Í gagnstefnu krefst gagnstefnandi, Suðurbær ehf. að aðalstefnandi verði dæmdur til að greiða honum 2.669.714 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sbr. 2. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af 1.806.200 krónum frá 19. október 2011, af 1.946.419 krónum frá 3. nóvember 2011, af 2.006.136 krónum frá 12. nóvember 2011 og af 2.669.719 krónum frá 1. febrúar 2012. Þá er gerð krafa um greiðslu málskostnaðar úr hendi aðalstefnanda.

Aðalstefnandi krefst þess aðallega að gagnkröfum verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður af þeim og til þrautavara að kröfur gagnstefnanda verði lækkaðar verulega. Í öllum tilvikum krefst hann greiðslu málskostnaðar úr hendi gagnstefnanda.

Engar kröfur eru hafðar uppi af hálfu réttargæslustefnda aðrar en um greiðslu málskostnaðar.

I.

Með kaupsamningi dagsettum 13. desember 2010 keypti aðalstefnandi, Kinnarstaðir ehf., efni í stálgrindahús af Hýsi - Merkúr ehf. Kaupverðið var 9.890.655 krónur samkvæmt samningnum, að meðtöldum virðisaukaskatti. Í viðaukum við samninginn sem gerðir voru 14. og 24. janúar 2011, voru gerðar breytingar á samningnum, m.a. hækkaði kaupverðið í 10.486.780 krónur. Húsið hugðist stefnandi nota sem skemmu til að geyma ökutæki og tækjabúnað og sem vinnuaðstöðu.

Í kaupsamningi og viðaukum við hann er tegund og gerð hússins lýst. Þar kemur m.a. fram að um sé að ræða Z-struktur stálgrindarhús frá Joris Ide, 12 metrar að breidd og 25 metrar að lengd, vegghæð er 3,5 metrar og þakhalli 15 gráður. Um lýsingu á útveggjum hússins segir í viðaukanum frá 14. janúar 2011 að þær skuli vera 80 mm að þykkt en í upphaflega kaupsamningnum var gert ráð fyrir 40 mm þykkt. Innifalið í kaupunum voru byggingarnefndarteikningar og teikningar að burðarvirki. Fjórar hurðir fylgdu með kaupunum; tvær iðnaðarhurðir, sú stærri 4 x 4,27 metrar og hin 3,5 x 3 metrar (b x h) og tvær gönguhurðir 0,9 x 2,1 metrar.

Óumdeilt er að aðalstefnandi samdi við gagnstefnanda um að hann reisti húsið. Í tilboði frá gagnstefnanda til aðalstefnanda, dags. 21. desember 2010, er verðið fyrir þá þjónustu 3.110.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Segir í tilboðinu að innfalið í því sé að reisa stálgrindarhús frá Hýsi - Merkúr og klæða, ásamt frágangi á áfellum og hurðum. Þar kemur einnig fram að reiknað sé með að gagnstefnandi leggi til handverkfæri en aðalstefnandi útvegi kranabíl, skotbómulyftara eða önnur sambærileg tæki sem hann eigi til nota við bygginguna. Í tilboðinu var einnig tilboð í uppsteypu á sökklum og plötu en aðalstefnandi gekk ekki að því tilboði heldur fékk annan aðila til þess verks.

Cedrus ehf. sá um gerð teikninga að húsinu. Á teikningu merktri 100-02 er aðaluppdráttur þar sem ytra útlit hússins er sýnt Þar ná veggklæðningar yfir sökkul hússins niður að jörð og hæð iðnaðarhurða er í samræmi við samninginn sem lýst er að framan. Teikningin er dagsett 10. febrúar 2011. Óumdeilt er að þessar teikningar eru eins og teikningar sem Hýsir - Merkúr sendi aðalstefnanda með tölvuskeyti 24. janúar s.á., og forsvarsmaður aðalstefnanda, J-kk-nf G. J-kk-nf staðfesti að væru í samræmi við það sem samið var um. Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, fyrirsvarsmanni gagnstefnanda og byggingarstjóri verksins var samhliða sent afrit af því tölvuskeyti.

Húsið kom til landsins í aprílmánuði 2011. Aðaluppdráttur hússins, teikning nr. 100-02, var áritaður af skipulags- og byggingarfulltrúa 11. apríl 2011. Teikning að sniðmynd sökkuls, teikning nr. 120-02, er dagsett 17. maí s.á. Á þeirri teikningu nær veggklæðningin niður að efri brún sökkulsins, sem er um 400 mm hár, og utanáliggjandi einangrun er á sökklinum. Teikning 120-2 er árituð af skipulags- og byggingarfulltrúa (án dags.) með þeirri athugasemd að ekki sé samræmi á milli aðaluppdráttar og verkfræðiteikninga að því er varðar frágang eininga við sökkul.

Gagnstefnandi hóf vinnu við að reisa húsið í júlí 2011 og lauk vinnu við það í september s.á. S-kk-nf J-kk-nf húsasmíðameistari vann það verk af hálfu gagnstefnanda ásamt fleiri mönnum. Byggingarstjóri var stefndi Þ-kk-nf Þ-kk-nf sem einnig er forsvarsmaður aðalstefnanda.

Eftir að húsið var risið kom í ljós að á því voru tilteknir annmarkar. Í fyrsta lagi var útlit þess ekki í samræmi við aðaluppdrátt hússins þar eð veggklæðningin var styttri en veggirnir. Náði klæðningin því aðeins niður á efri brún sökkuls en ekki niður fyrir sökkul. Misræmið í verkfræðiteikningum og aðaluppdrætti sem skipulags- og byggingarfulltrúinn gerir athugasemd sína við lýsir þessu misræmi. Í öðru lagi hvein í húsinu og var hvinurinn rakinn til (lóðréttra) samskeyta á veggeiningunum. Þá er enn eftir að ganga frá nokkrum áfellum í og við dyr hússins og lokaúttekt byggingarfulltrúa hefur ekki farið fram.

Gagnstefnandi hefur sent aðalstefnanda þrjá reikninga fyrir vinnu við húsið: Reikningur dagsettur 29. september 2011 er að fjárhæð 3.110.400 krónur. Í skýringum á reikningnum segir „vinna við að reisa hús“ og er vísað til tilboðs. Reikningur dagsettur 3. október 2011 er að fjárhæð 140.219 krónur, sem samkvæmt fylgiblaði er vegna múrbolta og vinnu tengdrar þeim. Síðasti reikningurinn er dagsettur 11. janúar 2012 og er að fjárhæð 663.578 krónur. Í skýringum segir „vegna þykktaraukningar á klæðningu sem ekki kom fram á tilboði“. Þá sendi gagnstefnandi stefnda reikning vegna starfsábyrgðartryggingar stefnda Þ-kk-ef þann 12. október 2011, að fjárhæð 59.717 krónur.

Aðalstefnandi greiddi hluta reikningsins frá 29. september 2011, eða 1.304.200 krónur, þann 21. október s.á. Í tölvuskeyti til Þ-kk-ef sama dag útskýrir J-kk-nf G. J-kk-nf, forsvarsmaður aðalstefnanda, hvers vegna hann haldi eftir frekari greiðslum. Vísar hann til þess að úttekt hafi ekki farið fram á húsinu, ekki hafi verið gengið frá áfellum við dyr og óvissa sé með ábyrgð vegna galla á einingum, sem valdi miklum hávaða í húsinu. Gagnstefnandi sendi innheimtubréf 23. febrúar 2012 og ítrekun þann 2. apríl s.á.

Aðalstefnandi mótmælti frekari greiðsluskyldu en hann hafði þegar innt af hendi. Í bréfi til þáverandi lögmanns gagnstefnanda þann 14. mars 2012 mótmælir hann skyldu til að greiða alla aðra reikninga en þann frá 29. september 2011. Kveður hann þann reikning vera í samræmi við samning aðila og hafnar því að honum beri skylda til frekari greiðslu þar sem engin viðbótar- eða aukaverk hafi verið innt af hendi, sem ekki hafi verið hluti af upphaflegri samningsfjárhæð. Þá vísar hann til þeirra fram komnu galla á byggingunni sem hann telji óvissu um hvort séu á ábyrgð aðalstefnanda eða seljanda hússins. Fer hann fram á samkomulag við gagnstefnanda um að matsmenn verði dómkvaddir til að meta það.

Þann 19. júlí 2012 var A-kk-nf E-kk-nf byggingafræðingur og húsasmíðameistari dómkvaddur til að meta umrædda galla í matsmáli aðalstefnanda gegn gagnstefnanda og Hýsi - Merkúr, seljanda hússins. Í matsbeiðni er lagt fyrir matsmann að svara því hvort frágangur klæðninga sé fullnægjandi, einkum varðandi festingar við grind hússins, hvort frágangur hússins sé í samræmi við teikningar sem staðfestar voru af byggingarfulltrúa og hvort frágangur sökkuls sé í samræmi við ákvæði byggingarreglugerðar. Þá er matsmaður beðinn að meta kostnað af úrbótum ágalla ef einhverjir eru.

Matsgerð matsmanns er dagsett 19. desember 2012. Segir í matsgerðinni, varðandi frágang á klæðningu hússins, að samkvæmt lýsingu framleiðanda eigi að vera 6 mm þensluborði milli eininga sem pressaður sé niður í 3 mm við uppsetningu og þjóni þeim tilgangi að einangra og loftþétta. Við skoðun hafi komið í ljós að slíkur þéttiborði sé ekki til staðar. Niðurstaða matmanns er sú að frágangurinn sé ekki í samræmi við framangreinda lýsingu framleiðanda og því ófullnægjandi. Að mati matsmanns sé nauðsynlegt að taka niður allar veggeiningarnar til að koma slíkum borðum fyrir. Telur matmaður kostnað af því vera 1.948.200 krónur. Í skýrslu matsmanns fyrir dómi kom fram að ályktun hans varðandi þetta atriði hafi byggst á upplýsingum frá framleiðanda fyrir aðra gerð veggeininga en þeirra sem notaðar eru í byggingunni. Er gerð nánari grein fyrir framburði hans í niðurstöðukafla dómsins. Niðurstaða matsmanns varðandi festingar klæðningarinnar við grind hússins var hins vegar sú að þær væru í samræmi við framsettar hönnunarkröfur framleiðanda hússins en í matsgerð er innsláttarvilla sem gerir þá niðurstöðu óljósa í matsgerðinni sjálfri en það atriði upplýstist einnig í skýrslu matsmanns fyrir dómi.

Þá er í matsgerð fjallað um ósamræmi í teikningum hússins sem samþykktar voru af byggingarfulltrúa. Lýsir matsmaður misræmi á aðaluppdrætti af útliti hússins annars vegar, sem gerir ráð fyrir að veggklæðingar nái niður fyrir sökkul, og burðarvirkisteikningum hins vegar, sem gera ráð fyrir að veggklæðning nái að efri brún sökkuls og að sökkullinn sé einangraður. Jafnframt getur hann um athugasemd byggingarfulltrúa á síðarnefndu teikningunum. Við skoðun hússins hafi komið í ljós að neðri brún veggeininga séu u.þ.b. 400 mm ofan við efri brún gólfplötu og sökkulveggir séu óeinangraðir og steinsteypa óvarin að hluta. Frágangurinn sé því ekki í samræmi við aðaluppdrátt hússins. Jafnframt er það niðurstaða matsmanns að einangra þurfi sökkul til að frágangur hússins uppfylli ákvæði byggingarreglugerðar. Kostnaðinn af því telur matsmaður vera 997.000 krónur. Þá kemur fram í matsgerðinni að ekki hafi verið gengið frá áfellum í og við dyraop og nemi kostnaðurinn við að ljúka því verki 79.800 krónum. Loks er í matsgerð gert ráð fyrir að aðaluppdráttum hússins verði breytt til samræmis við þá útfærslu á lagfæringum á sökkli sem matsmaður leggur til og áætlar hann kostnað af því 66.000 krónur. Heildarkostnaður við úrbætur samkvæmt matsgerðinni er 3.091.000 krónur sem er stefnufjárhæð kröfu í aðalsök.

Samhliða málarekstri gagnvart stefndu í þessu máli hefur aðalstefnandi höfðað mál vegna sama tjóns gegn seljanda hússins, Hýsi - Merkúr. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 713/2013 sem kveðinn var upp 15. maí 2014 var því máli vísað frá héraðsdómi. Þá var sakaukastefnu aðalstefnanda á hendur Hýsi - Merkúr vísað frá héraðsdómi með úrskurði kveðnum upp þann 21. janúar 2015. Aðalstefnandi höfðaði enn á ný mál á hendur Hýsi - Merkúr, sem var þingfest 30. júní 2015. Þann 28. september sl. lauk því máli með dómssátt aðila. Með sáttinni felst Hýsir - Merkúr á að greiða Kinnarstöðum 1.750.000 krónur í skaðabætur og felur sú greiðsla í sér fullnaðar- og lokauppgjör á kröfu Kinnarstaða á hendur Hýsi - Merkúr.

Forsvarsmaður aðalstefnanda, J-kk-nf J-kk-nf og G-kk-nf Ó-kk-nf J-kk-nf framkvæmdastjóri gáfu skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins og Þ-kk-nf Þ-kk-nf, forsvarsmaður gagnstefnanda. Þá gaf skýrslu A-kk-nf E-kk-nf matsmaður og vitnin Þ-kk-nf L-kk-nf, framkvæmdastjóri Hýsis - Merkúr ehf., S-kk-nf V-kk-nf J-kk-nf húsasmíðameistari, B-kk-nf K-kk-nf skipulags- og byggingarfulltrúi, Þ-kk-nf M-kk-nf J-kk-nf bóndi, Á-kk-nf S-kk-nf verktaki og J-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, stálsmiður.

II.

Aðalstefnandi byggir kröfur sína í aðalsök á því að verk stefnda Suðurbæjar ehf., það er uppsetning á stálgrindarhúsinu sem hann keypti af Hýsi - Merkúr, sé haldið svo verulegum göllum að hann eigi rétt til skaðabóta úr hendi hans. Gallinn felist í því að að húsið sé alls ekki með því útliti sem um var samið þar sem klæðningin nái ekki niður að jörð og það kosti mikið að bæta úr því. Auk þess sé galli í klæðingunni sjálfri, festingum hennar og samskeytum, þar eð hún hreyfist til í vindi og skapar mikla hljóðmengun og það muni að öllum líkindum valda skemmdum á henni með tímanum. Þar sem um marga, ólíka og erfiða ágalla sé að ræða sé ljóst að uppsetning hússins standi ekki undir þeim kröfum sem aðalstefnanda hafi verið lofað og almennt megi gera og telst hún því gölluð í skilningi laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, sem taki til viðskipta aðila, sbr. 2. tölul. 1. gr. laganna. Framkvæmdin sé haldin göllum í skilningi 9. gr. laganna, þ.e. árangur af hinu unna verki standist ekki almennar né sérstakar kröfur varðandi gæði þess og sé gallinn stórvægilegur og feli í sér veruleg frávik varðandi útlit, gerð og frágang byggingarinnar. Þá hafi gagnstefnandi ekki upplýst aðalstefnanda um að byggingin væri ekki í samræmi við teikningar og erfitt verði að bæta úr ágöllum hennar nú. Gagnstefnanda beri að bæta honum allan kostnað og tjón sem hann hefur orðið fyrir vegna vanefnda hans og gera aðalstefnanda þannig eins settan og verksamningurinn hefði aldrei verið gerður. Skaðabótakrafa aðalstefnanda sé byggð á fyrirliggjandi matsgerð sem staðfesti bæði að verk gagnstefnanda hafi verið gallað og hver kostnaðurinn sé af nauðsynlegum úrbótum.

Varakrafa aðalstefnanda um afslátt byggist á því að verkið sé haldið verulegum göllum og því ekki nærri því eins verðmætt eins og það hefði verið ef gallarnir væru ekki fyrir hendi. Gagnstefnanda beri því að veita a-kk-þgf afslátt af umsömdu verði fyrir verkið sem nemi mismuninum á verðmæti hins galla verks og ógallaðs.

Kröfu sína gegn stefnda Þ-kk-þgf, byggingarstjóra hússins að Kinnarstöðum, byggir aðalstefnandi á því að honum hafi sem byggingarstjóra borið að sjá til þess að byggt væri í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, auk þess sem honum hafi borið skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum sem hann stýrði, og tryggja að iðnmeistarar sem komu að verkinu sinntu skyldum sínum og að framkvæmdin væri tæknilega og faglega fullnægjandi. Svo sem fram komi í matsgerð sé byggingunni að mörgu leyti ábótavant. Frágangur á klæðningu sé ófullnægjandi og hvorki í samræmi við leiðbeiningar framleiðanda né aðaluppdrætti, staðfestum af byggingafulltrúa. Útlit hússins sé því ekki í samræmi við þær teikningar, auk þess sem eftir sé að ganga frá hluta áfella. Þá sé frágangur sökkuls og sökkulveggja ekki í samræmi við ákvæði byggingarreglugerðar. Með saknæmri vanrækslu á þessum skyldum sínum hafi stefndi Þ-kk-nf fellt á sig skaðabótaábyrgð á þeim göllum sem á verkinu eru.

Tryggingafélagi byggingarstjóra sé stefnt til réttargæslu í málinu og byggt á því að verði fallist á kröfur í aðalsök á hendur stefnda Þ-kk-þgf beri réttargæslustefnda að bæta það tjón samkvæmt ákvæðum byggingarstjóratryggingar.

Aðalstefnandi sundurliðar kröfu sína með eftirfarandi hætti:

Kostnaður við veggeiningar og þéttingu samskeyta milli þeirra 1.948.200 kr.

Kostnaður við úrbætur á álfellum í og við dyraop 79.800 kr.

Kostnaður við klæðningu og einangrun sökkla 997.000 kr.

Kostnaður við breytingu á aðaluppdráttum 66.000 kr.

Samtals 3.091.000 kr.

Um lagarök vísar aðalstefnandi til ákvæða laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, einkum 1., 9., 13. og 15. gr. laganna og almennra réttarreglna samninga- og kauparéttar, og til ákvæða laga um mannvirki nr. 160/2010 og skilmála byggingarstjóratryggingar vegna réttargæslustefnda. Krafa um dráttarvexti er gerð með vísan til 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur og krafa um málflutningsþóknun byggir á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III.

Stefndu hafna því að þeir beri nokkra ábyrgð á þeim ágöllum sem aðalstefnandi telur vera á stálgrindarhúsinu sem hann keypti af Hýsi - Merkúr ehf. Hlutverk stefndu samkvæmt samningi aðila hafi verið það eitt að reisa skemmu svo sem henni er lýst í kaupsamningi milli aðalstefnanda og Hýsis - Merkúr frá 13. desember 2010, sbr. tilboð gagnstefnanda í uppsetningu hússins frá 21. desember s.á. Gagnstefnandi hafi því ekki selt aðalstefnanda hús heldur lofaðist hann til að reisa upp það hús, sem aðalstefnandi sjálfur hafi keypt, úr því efni og einingum sem aðalstefnandi lagði til. Í fyrrgreindum kaupsamningi sé skýrt að veggeiningarnar skyldu vera 3,5 metrar á hæð og mun ekki ágreiningur um að það var hæðin á veggeiningum þeim sem aðalstefnandi keypti og gagnstefnandi setti upp.

Gagnstefnandi átti enga aðild að samskiptum aðalstefnanda við seljanda eða hönnuði hússins, þ.e. Cedrus ehf., sem vann burðarþols- og útlitsteikningar vegna byggingarinnar. Honum sé því ekki kunnugt um það hvar í kaupaferlinu ákvörðun hafi verið tekin um að hafa sökkla hússins 50 cm háa miðað við gólfplötu hússins eða hver tók þá ákvörðun, hafi það verið annar en a-kk-nf sjálfur. Á gagnstefnanda hafi hvílt sú skylda ein að reisa grind hússins ofan á sökkli þess og klæða grindina með þeirri klæðningu sem aðalstefnandi keypti. Ágreiningur um það hvort rétt hafi verið afgreitt í skiptum aðalstefnanda og seljanda sé honum óviðkomandi.

Stefndi vísar til teikningar 120-02 frá 17. maí 2011 sem sýni vel hvernig ganga eigi frá sökkli hússins. Þar sé skýrt tekið fram og teiknað að klæða eigi sökkulinn utanverðan með 50 mm steinull og megi þar raunar sjá á teikningum að ofan við þá einangrun taki við umrædd klæðning. Hafi á því stigi verið reiknað með að klæðningin næði frá þaki niður að jörð, þ.e. tæki yfir allan sökkulinn, þá hefði teikningin átt að sýna það.

Gagnstefnandi gerir ekki athugasemdir við þá ályktun í matsgerð A-kk-ef E-kk-ef að ekki sé fullt samræmi milli aðaluppdráttar frá 10. febrúar 2011, nr. 100-02, sem samþykktur var af byggingarfulltrúa og ofangreindrar teikningar af sökklum frá 17. maí s.á., nr. 120-02, sem einnig var móttekin af byggingarfulltrúa og árituð um að hún væri ekki í fullu samræmi við aðaluppdrátt. Sýni það glöggt að öllum málsaðilum hlaut að vera ljóst að endanleg hönnun miðaðist við að veggklæðning næði ekki að jörð, heldur yrði sökkullinn einangraður og klæddur sérstaklega. Það staðfesti þennan skilning að byggingarfulltrúi staðfesti úttekt á járnagrind í sökkulveggjum þann 6. júní 2011 samkvæmt nýju teikningunni. Hafi hönnuði því borið að aðlaga aðaluppdrátt að því sem teikningin frá 17. maí hafi leitt fram. Tafir á því að það væri gert felli hvorki bótaskyldu á stefndu í aðalsök né sé tilefni til að veita afslátt á verklaunum fyrir uppsetningu hússins af þessum sökum. Þaðan af síður séu gagnstefnandi og meðstefndi í gagnsök ábyrgir fyrir kostnaði af breytingum á teikningunni svo sem matsmaður virðist leggja til grundvallar í matsgerð sinni.

Gagnstefnandi vakti athygli aðalstefnanda á því að þörf væri á að einangra sökkulinn og ganga frá klæðningu á honum en stefnandi mun ekki hafa verið reiðubúinn til að kaupa einangrun og annað það efni sem til þurfti til að ganga frá sökklinum þannig að frágangur hans væri í samræmi við samþykkta teikningu. Sé enginn ágreiningur milli aðila um að sökkulinn þarf að einangra, þótt aðalstefnandi hafi ekki gert ráðstafanir til þess.

Stefnandi virðist byggja málssókn sína á hendur gagnstefnanda og meðstefnda á því, að teikning af útliti hússins, sem dags. er 10. febrúar 2011, hafi fellt ábyrgð á stefndu, annan eða báða, um að afhenda stefnanda hús í samræmi við þá teikningu. Þessu hafna stefndu. Hvorki gagnstefnandi né meðstefndi sem byggingarstjóri hafi með nokkrum hætti tekið á sig ábyrgð á því að skemman sem aðalstefnandi keypti af seljanda væri í samræmi við umrædda teikningu. Sú ábyrgð hvíldi á stefnanda einum og eru staðhæfingar um annað ekki studdar neinum lagarökum. Ákvæði laga nr. 42/2000 um þjónustukaup renna stoðum undir ábyrgð gagnstefnanda og meðstefnda á efni kaupsamnings aðalstefnanda og þriðja manns, þ.e. seljanda skemmunnar.

Gagnstefnandi og meðstefndi mótmæla gildi matgerðar A-kk-ef E-kk-ef og krefjast þess að hún verði ekki lögð til grundvallar í málinu. Sá formgalli sé á matsgerðinni að hvorki gagnstefnanda né meðstefnda hafi verið tilkynnt um vettvangsgöngu sem mun samkvæmt matsgerðinni hafa farið fram 11. október 2011. Beri matsgerðin þess enda vott að mikið hafi vantað á skýringar á framkvæmd verksins. Þá er stefndi Þ-kk-nf ekki aðili að matsmálinu og hefur matsgerðin því enga þýðingu hvað hann varðar. Gildi það raunar fyrir málið í heild, þar sem gagnstefnanda og stefnda Þ-kk-þgf sé stefnt til sameiginlegrar ábyrgðar. Úr þessum galla verði ekki bætt undir rekstri málsins og beri að líta framhjá matsgerðinni við úrlausn þess.

Þá sé matsgerðin haldin alvarlegum efnislegum galla þar sem matsmaður byggi niðurstöður sínar á upplýsingum um eiginleika annarrar gerðar veggeininga en aðalstefnandi festi kaup á og gagnstefnandi setti upp. Upplýsingarnar eigi við um 40 eða 60 mm þykkar einingar en einingarnar sem stefnandi festi kaup á séu aftur á móti 80 mm þykkar og snið á samsetningu þeirra annað og flóknara en þeirra fyrrnefndu. Óumdeilt sé að í grópinni þar sem fyrrnefndu einingarnar mætast skuli setja þéttilista sem fylgir einingunum. Það eigi hins vegar ekki við um þær einingar sem voru notaðar. Matsgerðin byggi með framangreindum hætti á röngum forsendum og ályktanir matsmanns sömu leiðis. Sé þess krafist að dómurinn líti fram hjá matsgerðinni við úrlausn málsins, a.m.k. hvað varðar allar ályktanir um samsetningu eininga veggklæðningar.

Gagnstefnandi mótmælir því að hann beri bótaábyrgð sökum vöntunar á áfellum við dyr skemmunnar. Efni í þennan verklið hafi skemmst í meðförum aðalstefnanda og aðalstefnandi hafi ekki lagt honum til nýtt efni.

Þá kemur fram í greinargerð í aðalsök að ekki sé ágreiningur um að það hvíni í klæðningu hússins í vindi og að það sé ágalli sem bæta þurfi úr. Það sé hins vegar framleiðslugalli sem hvorki gagnstefnandi né meðstefndi beri ábyrgð á enda hafi verið fylgt leiðbeiningum um uppsetningu. Gagnstefnandi hafi boðist til að fjarlægja plast sem sé á mótum eininga og kunni að draga úr hvini án þess þó að það boð feli í sér viðurkenningu á bótaskyldu. Þá hafi seljandi hússins boðist til að gera á eigin kostnað úrbætur með tilteknum hætti í samræmi við tillögu framleiðanda klæðningarinnar. Byggir gagnstefnandi og meðstefndi á því, að með umræddu boði hafi seljandi fallist á að umræddur galli sé á hans ábyrgð og beri aðalstefnanda því að beina kröfum sínum að honum. Sé þetta raunar staðfest í ábyrgðaryfirlýsingu sem seljandi hefur látið stefnda í té og sé meðal gagna málsins og einnig í sáttatilboði hans sem feli í sér, auk ofangreindra úrbóta, að seljandi kosti klæðningu á sökklum og uppsetningu á áfellum. Beri því að sýkna bæði gagnstefnanda og meðstefnda af öllum kröfum aðalstefnanda skv. ákvæðum 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Meðstefndi Þ-kk-nf andmælir því að sýnt hafi verið fram á saknæma vangæslu af hans hálfu sem byggingarstjóra eða það í hverju tjón aðalstefnanda felist og hvernig orsakasamhengi sé háttað. Af gögnum málsins megi vera ljóst að aðalstefnandi hafi fengið nákvæmlega þá byggingu sem hann sjálfur hafði samið um. Aðalstefnandi hafi hafnað úrbótum varðandi hljóðvist og geti því ekki reist kröfur á byggingarstjóra vegna þess. Að gættu framangreindu tilboði seljanda sé raunar óhugsandi að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni vegna margnefndrar byggingar, umfram það sem hann sjálfur kann að hafa bakað sér með mistökum í innkaupa- og hönnunarferli hússins og eftirfarandi samskiptum við seljanda, m.a. með því að hafna áðurnefndu boði seljanda.

Til stuðnings varkröfu um lækkun krafna aðalstefnanda vísa gagnstefnandi og meðstefndi til fyrri umfjöllunar um efnislegra ágalla á matsgerðinni. Þá krefjast þeir að við mat á mögulegu tjóni aðalstefnanda verði tekið fullt tillit til boða um úrbætur sem seljandi hafi gert honum.

Um lagarök vísa gagnstefnandi og meðstefndi til ákvæða 2. mgr. 16. gr. laga 91/1991, 16. gr. laga nr. 42/2000 svo og grunnreglna kröfu- og samninga- og skaðabótaréttar.

IV.

Í gagnstefnu krefst gagnstefnandi, Suðurbær ehf., greiðslu 2.669.714 króna úr hendi aðalstefnanda. Byggist krafan á fjórum reikningum vegna vinnu við byggingu skemmunnar, samtals að fjárhæð 3.973.914 krónur, að teknu tilliti til innborgunar sem aðalstefnandi hefur innt af hendi að fjárhæð 1.304.200 krónur.

Fyrsti reikningurinn,dagsettur 19. september 2011 er að fjárhæð 3.110.400 krónur sem gagnstefnandi kveður vera það verð sem aðilar sömdu um fyrir verkið og vísar til tilboðs síns þess efnis 21. desember 2010. Ekki sé ágreiningur um að þetta sé það verð sem samið hafi verið um og til frádráttar þessari fjárhæð komi innborgun aðalstefnanda.

Annar reikningurinn er dagsettur 3. október s.á. og er að fjárhæð 140.219 krónur. Gagnstefnandi kveður þennan reikning vera vegna viðbótarvinnu við að smíða járnfestingar við sökkul, sem stefnandi hafi samþykkt að greiða fyrir áður en verkið var unnið.

Þriðji reikningurinn er að fjárhæð 59.717 krónur vegna tryggingar sem Þ-kk-nf Þ-kk-nf, forsvarsmaður gagnstefnanda, keypti eftir að hann féllst á að vera byggingarstjóri verksins. Samið hafi verið svo um að Þ-kk-nf tæki að sér að vera byggingarstjóri gegn því að aðalstefnandi greiddi útlagðan kostnað sem af því hlytist.

Síðasti reikningurinn er dagsettur 1. janúar 2012 að fjárhæð 663.578 krónur. Kveður gagnstefnandi hann vera vegna viðbótarvinnu sem leiddi af því að klæðningin sem notuð var í skemmuna var þykkari en sú sem gert var ráð fyrir í upphafi að notuð yrði og hann lagði til grundvallar tilboði sínu. G-kk-þgf hafi ekki verið tilkynnt um að umfang verksins hefði aukist verulega frá því sem upphaflega var ráðgert og beri honum þessi greiðsla með vísan til grunnreglu 30. sbr. 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup án þess að borið hafi að tilkynna formlega um aukaverk til verkkaupa. Dráttarvaxtakröfu sína byggir gagnstefnandi á 6. sbr. 5. gr. laga nr. 36/2001 um vexti og verðtryggingu.

V.

Aðalstefnandi krefst aðallega frávísunar á kröfum gagnstefnanda. Í gagnstefnu komi hvorki fram sundurliðun krafna né útreikningur auk þess sem málsástæður séu óskýrar þannig að í bága fari við d- og e-lið 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Til vara krefst hann sýknu og til þrautavara lækkunar krafna. Hann mótmælir því að hafa samþykkt að greiða tryggingu byggingarstjóra, hún hafi verið innifalin í upphaflegum samningi aðila. Þá hafnar hann greiðslu reiknings fyrir smíði járnfestinga og byggir á því að smíði þeirra hafi verið óþörf, öfugt við það sem gagnstefnandi hafi talið honum trú um. Þá hafnar aðalstefnandi greiðsluskyldu reiknings dags. 1. janúar 2012 vegna viðbótarvinnu sem gagnstefnandi kveður hafa hlotist af þykkari klæðningum en upphaflega hafi verið ráðgert. Byggir hann á því að gagnstefnanda hafi verið ljós þykkt klæðningarinnar a.m.k. frá því hann fékk tölvuskeyti með þeim upplýsingum 24. janúar 2011. Hann hafi hvorki gert athugasemdir við það þá né síðar og ekki tilkynnt aðalstefnanda um að hann áskildi sér hærra verð fyrir vinnu sína en það sem þegar var samið um. Vanræksla á tilkynningarskyldu sem hvíli á gagnstefnanda samkvæmt ákvæðum laga nr. 42/2000 og tómlæti hans leiði til þess að hann eigi ekki kröfu um greiðslu þessa reiknings.

Þá mótmælir aðalstefnandi dráttarvaxtakröfu í gagnstefnu. Vegna verulegs galla á verkinu hafi hann haft rétt til að halda eftir greiðslu sbr. 3. mgr. 11. gr. laga nr. 42/2000. Með vísan til þess lagaákvæðis og 7. gr. sömu laga beri gagnstefnanda ekki vextir af kröfu sinni í gagnsök jafnvel þótt fallist yrði á hana.

Að öðru leyti vísar aðalstefnandi til málsástæðna og lagaraka í aðalsök.

VI.

Aðalkrafa stefnanda í aðalsök byggir á því að gagnstefnandi Suðurbær ehf. og stefndi Þ-kk-nf Þ-kk-nf beri skaðabótaábyrgð á göllum sem skemman á Kinnarstöðum, sem gagnstefnandi reisti, er haldin. Báðir stefndu hafna bótaábyrgð auk þess sem gagnstefnandi krefur aðalstefnanda um greiðslu ógreiddra reikninga vegna vinnu við að reisa skemmuna.

Í þinghaldi þann 20. nóvember sl. lagði gagnstefnandi fram stefnu aðalstefnanda í máli hans gegn Hýsi - Merkúr ehf., sem þingfest var 30. nóvember 2015 auk dómssáttar sem gerð var í því máli 28. september s.á. Dómkröfur þess máls eru þær sömu og hafðar eru uppi í aðalsök þessa máls og málsástæðurnar einnig að mestu leyti eins. Samkvæmt framangreindri dómssátt hefur Hýsir - Merkúr greitt aðalstefnanda 1.750.000 krónur og segir í sáttinni að greiðslan feli í sér fullnaðar- og lokauppgjör á kröfum stefnanda gagnvart stefnda. Í framangreindu þinghaldi krafðist gagnstefnandi þess, með vísan til fram lagðra gagna, að aðalkröfu þessa máls verði vísað frá dómi. Meðstefndi og réttargæslustefndi tóku undir þá kröfu en aðalstefnandi mótmælti henni sem of seint fram kominni og tilefnislausri, auk þess sem hann mótmælti framlagningu nýrra gagna þar sem gagnaöflun hafði verið lýst lokið. Bókaði dómari af því tilefni þá afstöðu sína að gögn þessi teldust ekki of seint fram komin þar sem tilefni til framlagningar þeirra gagna hefði þá fyrst orðið til eftir að gagnaöflun var lýst lokið.

Kröfu sína um frávísun rökstyður gagnstefnandi með því að dómssátt í máli aðalstefnanda gegn Hýsi - Merkúr feli í sér lokaniðurstöðu um dómkröfur sem séu þær sömu og í aðalsök þessa máls. Þar af leiðandi geti ekki gengið efnisdómar um þær kröfur á ný. Vísar hann til 109. gr. sbr. 116. gr. laga nr. 91/1991 til stuðnings þessari staðhæfingu. Á þetta fellst dómurinn ekki. Aðalstefnanda er mögulegt að höfða fleiri en eitt dómsmál gegn mismunandi aðilum vegna sömu skaðabótakröfunnar. Réttaráhrif 1. mgr. 116. gr. hefur þýðingu varðandi úrslit sakarefnisins gagnvart aðilum viðkomandi dómsmáls og frávísun máls samkvæmt 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 kemur þá aðeins til álita í málaferlum milli sömu aðila og þegar genginn dómur, eða eftir atvikum dómsátt, hefur verið gerð. Er frávísunarkröfu gagnstefnanda því hafnað. Á hinn bóginn kann dómsáttin sem gerð var í máli gegn Hýsi - Merkúr að hafa áhrif á efnislega niðurstöðu þessa máls svo sem rakið verður síðar.

Bótakrafa aðalstefnanda byggir á niðurstöðu matsgerðar A-kk-ef E-kk-ef, dagsett 19. desember 2012, í matsmálinu M-39/2012. Matsþoli samkvæmt matsbeiðni er Suðurbær ehf. og Hýsir - Merkúr er sagt vera til réttargæslu. Fyrirsvarsmaður beggja aðila er tilgreindur Ó-kk-nf G-kk-nf hrl. Hann mætti á fund matsmanns þann 13. september 2012 þar sem ráðgert er að fara á vettvang rúmri viku síðar. Ekkert liggur fyrir um annað en honum hafi kunnugt um tímasetning hennar þótt engin hafi mætt fyrir hönd gagnstefnanda. Verður því ekki litið framhjá efni matsgerðarinnar af þeirri ástæðu einni. Þá er þeirri málsástæðu einnig hafnað að matsgerðin geti ekki haft neitt gildi gagnvart Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf. Þ-kk-nf er eigandi og forsvarsmaður Suðurbæjar ehf., gagnstefnanda þessa máls. Honum er stefnt í málinu sem fyrirsvarsmanni aðalstefnanda og persónulega sem byggingarstjóra verksins. Verður að telja að hann hafi haft nægjanleg tök á því að koma að athugasemdum við gerð matsgerðarinnar sem fyrirsvarsmanni matsþola. Leiðir það því ekki til þess að matsgerðin sé þýðingarlaus varðandi kröfugerð á hendur honum af þessari ástæðu.

Í matsgerðinni hefur matsmaður metið kostnað við úrbætur á ætluðum göllum. Samkvæmt matsgerð eru tveir meginágallar á skemmunni, annars vegar telur matsmaður að ranglega hafi verið gengið frá lóðréttum samskeytum veggeininganna og hins vegar er klæðningin of stutt þannig að sökklar skemmunnar eru óklæddir.

Hvað varðar fyrrnefnda gallann telur matsmaður nauðsynlegt að taka niður alla klæðninguna, setja viðeigandi þéttiborða í samskeytin og setja viðbótarstálplötur við skrúfugötin þegar klæðningin er fest upp á ný. Kostnaðinn við þetta telur hann vera 1.948.200 krónur og er krafa stefnanda vegna þessa liðar sömu fjárhæðar.

Ekki er ágreiningur um það milli aðila að hvíni í klæðningu skemmunnar við tilteknar veðuraðstæður. Aðalstefnandi byggir á því að orsök þess megi rekja til þess að ekki hafi verið rétt gengið frá samskeytum klæðningarinnar og stefndu beri ábyrgð á því. Til stuðnings þessari staðhæfingu vísar hann til framangreindrar niðurstöðu matsgerðarinnar. Stefndu byggja á því að um framleiðslugalla sé að ræða sem þeir beri ekki ábyrgð á.

Matsmaður gaf skýrslu fyrir dómi og staðfesti að athuganir hans og niðurstaða matsgerðar byggi á leiðbeiningum framleiðanda fyrir 40 mm þykka klæðningu en óumdeilt er að notuð var 80 mm klæðning í skemmuna. Í framlögðum gögnum má sjá að nót þykkari klæðningarinnar er ekki eins og þeirrar þynnri. Staðfesti matsmaður þetta atriði einnig í skýrslu sinni fyrir dómi. Því liggur fyrir að niðurstaða matsmanns varðandi þetta atriði er byggð á röngum forsendum og verður hún því ekki lögð til grundvallar niðurstöðu þessa máls. Önnur gögn málsins veita hvorki fullnægjandi upplýsingar um orsök þessa ágalla né umfang hans og kostnað við úrbætur. Verður því að vísa þessum lið í bótakröfu aðalstefnanda sjálfkrafa frá dómi vegna vanreifunar.

Hvað varðar þann galla sem lýtur að frágangi sökkuls og sídd veggklæðninga, er ágreiningslaust að þau atriði eru ekki í samræmi við aðaluppdrátt byggingarinnar sem sýndur er á teikningu nr. 100-02, dagsettri 10. febrúar 2011 og samþykktri af skipulags- og byggingarfulltrúa 11. apríl s.á. Skýrist þetta af því að misræmi er milli framangreinds aðaluppdráttar og burðarþolsteikninga, dagsettra 17. maí s.á. Síðarnefndu teikningarnar gera ráð fyrir að klæðningin nái niður að efri brún sökkuls og að hann sé einangraður utan frá. Hýsir - Merkúr lét aðalstefnanda í té framangreindar teikningar og voru þær hluti af samningi um kaup skemmunnar. Þá liggur fyrir að byggingarefnið, sem aðalstefnandi keypti af Hýsi - Merkúr, var ekki fullnægjandi til að hægt væri að reisa hús í samræmi við aðaluppdráttinn. Með hliðsjón af hæð sökkulsins hefðu veggeiningar þurft að vera u.þ.b. 50 cm lengri en þær sem seljandi afhenti. Matsmaður leggur til að bætt verði úr þessum ágalla með því að einangra sökkulinn og telur kostnaðinn af þeirri framkvæmd vera 997.000 krónur. Af því leiðir að endanlegur frágangur skemmunnar verður öðruvísi en aðaluppdráttur gerir ráð fyrir og þarf því að breyta teikningum til samræmis við það. Áætlar matsmaður að það kosti 66.000 krónur.

Hvorki aðalstefnandi né stefndi Þ-kk-nf Þ-kk-nf bera ábyrgð á mistökum við gerð teikninga af húsinu og eða pöntun byggingarefnis sem þriðji aðili lagði til. Af samningi aðalstefnanda og gagnstefnanda má ráða að verk aðalstefnanda fólst í því að reisa skemmu úr efni sem stefnandi keypti af Hýsi -Merkúr og stefndi Þ-kk-nf var byggingarstjóri þess verks. Engin tengsl eru fyrir hendi milli stefndu annars vegar og seljanda byggingarefnisins og teikninganna hins vegar sem leitt geta til ábyrgðar þeirra fyrrnefndu á mistökum þeirra síðarnefndu. Hins vegar verður að telja að bæði gagnstefnandi sem verktaki og meðstefndi sem byggingarstjóri hafi borið að gera aðalstefnanda viðvart og jafnframt grípa til aðgerða til að láta leiðrétta framangreint misræmi í teikningum þegar þeim varð eða mátti vera það ljóst. Svo sem áður greinir vakti skipulags- og byggingarfulltrúi athygli á þessu ósamræmi með áritun athugasemdar á burðarþolsteikningu auk þess sem fagmönnum má vera augljóst þetta misræmi við skoðun og samanburð teikninganna. Fyrir dómi sagði J-kk-nf forsvarsmaður aðalstefnanda að honum hefði ekki orðið þetta ljóst fyrr en við skoðun skemmunnar þegar smíði hennar var vel á veg kominn. Kemur það heim og saman við framburð S-kk-ef V-kk-ef J-kk-ef húsasmíðameistara, starfsmanns gagnstefnanda sem vann við smíði hennar en hann bar fyrir dómi að hann hefði vakið athygli J-kk-ef á því að einangra þyrfti sökkul skemmunnar. Verður með hliðsjón af framburði þeirra og gögnum málsins lagt til grundvallar úrlausn um þetta atriði að stefndu hafi ekki vakið athygli aðalstefnanda á framangreindu misræmi áður en framkvæmdir hófust né gripið til annarra aðgerða til að forða því að skemman yrði reist á grundvelli teikninga sem ekki samræmdust aðaluppdrætti hennar.

Í lögum nr. 160/2010 um mannvirki er kveðið á um ábyrgð byggingarstjóra en stefndi Þ-kk-nf er bæði fyrirsvarsmaður gagnstefnanda, þ.e. verktakans sem reisti bygginguna og byggingarstjóri verksins. Á honum hvíldi því sú skylda að fara yfir hönnunargögn byggingarinnar sbr. 3. mgr. 29. gr. mannvirkjalaga og hafa virkt eftirlit með því að ekki væru ágallar á verki annarra sem koma að byggingunni, m.a. hönnuða hennar, og jafnframt krefjast úrbóta komi gallar í ljós svo sem nánar er kveðið á um í 4. og 5. málsgrein sömu greinar. Ekki gat dulist við skoðun að gallar voru á hönnunargögnunum og ljóst að nauðsynlegt var að breyta annað hvort aðaluppdrætti eða burðarþolsteikningum byggingarinnar og ganga úr skugga um hvorri teikningunni byggingarefnið hæfði. Þá verður að telja að sú skylda hafi líka hvílt á Þ-kk-þgf sem verktaka að gera aðalstefnanda grein fyrir þessu misræmi í teikningum áður en framkvæmdir hófust enda mátti honum vera ljóst að þetta atriði hefði þýðingu fyrir framkvæmd verksins. Á grundvelli framangreinds er það niðurstaða dómsins að bæði byggingarstjóri og verktaki hafi vanrækt framangreindar skyldur sínar bera þeir óskipta bótaábyrgð gagnvart aðalstefnanda vegna tjónsins sem hlaust af á grundvelli almennra regla skaðabótaréttar sbr. einnig 7. mgr. 29. gr. laga nr. 160/2010 hvað varðar ábyrgð byggingarstjóra.

Fjárhæð bótakröfu aðalstefnanda vegna þessa liðar nemur kostnaði við að einangra sökkulinn sem samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns nemur 997.000 krónum. Aðalstefnandi hefur gert dómssátt í máli sem hann höfðaði gegn Hýsi - Merkúr, sem seldi honum margnefndar teikningar og efni í bygginguna. Í málinu krafði hann stefnda um greiðslu bóta vegna sama tjón og hér er fjallað um og er bótafjárhæðin í öllum liðum sú sama. Með sáttinni féllst Hýsir - Merkúr á að greiða honum 1.750.000 krónur í skaðabætur án þess að nánar sé greint frá forsendum þeirrar fjárhæðar. Segir í sáttinni að hún feli í sér fullnaðar- og lokauppgjör á kröfu stefnanda gagnvart stefnda. Í skýrslu fyrir dómi bar Þ-kk-nf L-kk-nf, framkvæmdastjóri Hýsis - Merkúr, að við ákvörðun um gerð sáttarinnar hafi félagið m.a. haft hliðsjón af niðurstöðu fyrsta dómsmáls aðalstefnanda gegn félaginu, þ.e. dómi héraðsdóms frá 11. október 2013, þar sem fyrirtækið var dæmt til að greiða aðalstefnanda liðlega 1,9 milljón króna í skaðabætur. Svo sem áður greinir var því máli vísað frá héraðsdómi með dómi Hæstaréttar í máli nr. 713/2013. Í héraðsdómi var tekin til greina krafa aðalstefnanda um bætur sem námu kostnaði við að einangra sökkulinn auk bóta vegna breytts útlits hússins og vegna kostnaðar við breytingar á teikningum. Nam bótakrafan vegna þessara þátta liðlega 1,5 milljónum króna. Kröfur stefnanda um bætur vegna hljóðmengunar voru einnig teknar til greina en með mun lægri fjárhæð en krafist var, bæði í því máli og því sem hér er til úrlausnar. Með hliðsjón af fjárhæð dómssáttarinnar og orðalagi hennar og framangreindum ummælum framkvæmdastjóra Hýsis - Merkúr fyrir dómi lítur dómurinn svo á, gegn mótmælum aðalstefnanda, að hann hafi þegar fengið tjón sitt að fullu bætt og verða honum ekki dæmdar frekari bætur. Verður gagnstefnandi og meðstefndi Þ-kk-nf því sýknaðir af þessum hluta kröfugerðar aðalstefnanda.

Að þessari niðurstöðu fenginni stendur eftir af kröfum aðalstefnanda krafa um skaðabætur eða afslátt að fjárhæð 79.800 kr. vegna þess að áfellur við dyr vantar. Óumdeilt er að umræddar áfellur hafa ekki verið settar upp svo sem samið var um að fælist í verki gagnstefnanda og fyrir liggur að efnið í þær skemmdist á byggingarstað en gagnstefnandi segir að aðalstefnandi beri ábyrgð á því og hafi ekki látið honum í té nýtt efni. Gegn mótmælum gagnstefnanda er ósannað að hann hafi boðist til að útvega nýjar áfellur á sinn kostnað. Á hinn bóginn verður tekið tillit til þess að þessum verkþætti er ólokið í niðurstöðu dómsins um gagnkröfur.

Í gagnstefnu krefur gagnstefnandi aðalstefnanda um greiðslu ógreiddra reikninga að frádregnum innborgunum sem hann hefur innt af hendi. Krafan er samtals að fjárhæð 2.669.714 krónur. Upphafleg samningsfjárhæð sem er óumdeild var 3.110.400 krónur og greiddi aðalstefnandi 1.304.200 krónur af þeirri fjárhæð þann 21. október 2011. Þá gaf gagnstefnandi út þrjá aðra reikninga svo sem rakið er í lið IV. Ekki er fallist á það með aðalstefnanda að gagnkrafan sé óljós eða vanreifuð enda ótvírætt við hvaða reikninga er átt og hver fjárhæð þeirra er. Er frávísunarkröfu hans því hafnað.

Ekki er um það deilt að samningur komst á milli aðila um að aðalstefnandi myndi greiða gagnstefnanda 3.110.400 krónur fyrir verk sitt. Ber honum að greiða þá fjárhæð í samræmi við samningsskyldu sína þar að lútandi en að framan hefur kröfu hans um greiðslu skaðabóta verið hafnað.

Þá verður að líta svo á að aðalstefnanda hafi verið heimilt að ráðstafa hluta af þeirri greiðslu, sem gagnstefnanda ber fyrir vinnu sína, til greiðslu skuldar gagnstefnanda við G-kk-þf Ó-kk-þf, annars eiganda aðalstefnanda. Í tölvuskeyti til gagnstefnanda sama dag og hann greiddi inn á reikninginn frá 19. september 2011 útskýrir forsvarsmaður aðalstefnanda að með þessari greiðslu telji hann sig hafa greitt helming upphaflegrar samningsfjárhæðar og haldi öðru eftir vegna ætlaðra galla á verkinu og vegna ólokinna verkþátta. Þá tilkynnir hann gagnstefnanda í sama skeyti að hann hafi einnig dregið frá greiðslunni framangreinda skuld gagnstefnanda við G-kk-þf Ó-kk-þf að fjárhæð 251.000 krónur. Þ-kk-nf Þ-kk-nf, forsvarsmaður gagnstefnanda staðfesti fyrir dómi að hann hefði ekki gert athugasemdir við að greiða reikning G-kk-ef með þessum hætt og telst hann því hafa samþykkt þann greiðslumáta og fjárhæð reikningsins.

Ekki er ágreiningur um það að ekki hefur verið gengið frá öllum áfellum í og við dyraop en samkvæmt upphaflegum samningi aðila var það hluti af því verki sem gagnstefnandi tók að sér og var innifalið í tilboði hans. Samkvæmt matsgerð A-kk-ef E-kk-ef er áætlað að vinna við þann verklið kosti 59.000 krónur. Aðalstefnandi á rétt til afsláttar á samningsbundnu verði sem þessu nemur og ber að lækka kröfu gagnstefnanda til samræmis við það.

Þá gerir gagnstefnandi kröfu um greiðslu 59.717 króna vegna útlagðs kostnaðar við tryggingar byggingarstjóra. Engin skriflegur samningur liggur fyrir um byggingarstjórn verksins. Gegn mótmælum aðalstefnanda er því hafnað sem ósönnuðu að samið hafi verið svo um að sú þjónusta yrði látin í té endurgjaldslaust eða að hún sé innifalin í samningi aðila en þar er ekki vikið að þessari þjónustu. Krafa stefnanda um greiðslu reikningsins verður því tekin til greina.

Við aðalmeðferð málsins féll aðalstefnandi frá mótmælum sínum við reikningi dagsettum 3. október 2011 að fjárhæð 140.219 vegna járnfestinganna.

Loks er ágreiningur um reikning frá 1. janúar 2012 að fjárhæð 663.578 krónur sem er vegna „þykktaraukningar á klæðningu sem kom ekki fram í tilboði“ svo sem segir á reikningnum. Hafnað er kröfu gagnstefnanda um greiðslu þessa reiknings enda verður hvorki séð að samið hafi verið um þá greiðslu né að hann hafi tilkynnt aðalstefnanda þegar honum sannanlegar bárust endanlegar teikningar að skemmunni, í tölvuskeyti þann 24. janúar 2011, að um brostnar forsendur fyrir samningsfjárhæðinni væri að ræða. Gagnstefnandi hefur engin haldbær rök fært fram fyrir því að honum beri án tilkynningar til aðalstefnanda réttur til greiðslu fyrir viðbótarverk vegna þessara breytinga á hönnun byggingarinnar.

Samkvæmt öllu framansögðu er niðurstaða dómsins sú að sýkna beri stefndu í aðalsök af öllum kröfum aðalstefnanda að frátalinni kröfu hans um afslátt vegna frágangs á áfellum við dyr auk þess sem viðurkennt er að greiðsla á skuld gagnstefnanda við G-kk-þf Ó-kk-þf komi til frádráttar kröfu gagnsstefnanda. Hafnað er kröfu gagnstefnanda vegna reiknings dags. 1. janúar 2012 að fjárhæð 663.578 krónur en fallist á kröfu hans um greiðslu annarra reikninga. Ber a-kk-þgf því að greiða gagnstefnanda 1.696.136 krónur (2.669.714 – 59.000 – 251.000 – 663.578 ). Hafnað er kröfu gagnstefnanda um greiðslu dráttarvaxta frá fyrri tíma en uppsögu dóms og vísast í því sambandi til niðurstöðu dómsins vegna bótaskyldu beggja stefndu á hluta af tjóni aðalstefnanda. Verður að telja að a-kk-þgf hafi vegna þessa í öndverðu verið heimilt að beita því vanefndaúrræði að halda eftir greiðslu vegna ágalla á byggingunni sem leiðir til þess að dráttarvaxta verður ekki krafist frá fyrri tíma en dómsuppsögu sbr. 7. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Sá sem tapar máli í öllu verulega skal að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Með hliðsjón af atvikum máls, einkum því að það var ekki fyrr en skömmu áður en dómur þessi var kveðinn upp sem aðalstefnanda mátti vera ljóst að hann hefði fengið tjón sitt bætt, og með vísan til 3. mgr. 130. gr. er rétt hann greiði gagnstefnanda aðeins hluta málskostnaðar sem þykir hæfilega ákveðinn, með hliðsjón af umfangi málsins 300.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Málskostnaður fellur niður að öðru leyti.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp þennan dóm ásamt meðdómsmönnunum J-kk-þgf Á-kk-þgf P-kk-þgf byggingatæknifræðingi og Á-kk-þgf V. B-kk-þgf byggingaverkfræðingi.

D ó m s o r ð :

Stefndu í aðalsök, Suðurbær ehf. og Þ-kk-nf Þ-kk-nf, eru sýknir af kröfu aðalstefnanda, Kinnarstaða ehf. Aðalstefnandi greiði gagnstefnanda, Suðurbæ ehf. 1.696.136 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá dómsuppsögu og 300.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf

J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf

Á-kk-nf V. B-kk-nf