E-9793/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 26. maí sl., er höfðað með birtingu stefnu 1. september 2009.

Endanleg dómkrafa stefnanda er að ákvörðun Sjúkratrygginga Íslands frá 17. desember 2008 verði felld úr gildi, sem og að úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga frá 27. maí 2009, í málinu nr. 401/2008, K-kvk-nf S-kvk-nf Þ-kvk-nf gegn Sjúkratryggingum Íslands, verði felldur úr gildi.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt málskostnaðaryfirliti.

Stefndi krefst sýknu af kröfu stefnanda.

Þá er þess krafist að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað samkvæmt ákvörðun réttarins. Að auki er krafist álags á málskostnað.

Málsatvik

Stefnandi er hjúkrunarfræðingur að mennt og var við vinnu sína að hjálpa skjólstæðingi í teygjusokk, í heimahúsi 30. júlí 2007. Notaði hún til verksins svonefnda sokkaífæru. Var þröngt um stefnanda og erfitt að athafna sig og þurfti hún að beygja sig og snúa sér til hliðar við verkið. Þegar hún beygði sig niður fékk hún mikinn verk í hnéð. Í lýsingu á slysinu sem sent var heilsugæslunni Mjódd segir hún: ,,Þegar ég beygði mig til að aðstoða skjólstæðing fékk ég mikinn verk í hnéð og var eins og eitthvað hefði smollið eða rifnað.“ Ofangreind lýsing á atvikinu er sams konar í ,,tilkynningu um slys“ er send var Tryggingastofnun ríkisins 15. febrúar 2008, en þar segir jafnframt: ,,Var með verk í vinstri hné og fæti sem frekar versnaði, þannig að ég fór til heimilislæknis hálfum mánuði síðar. Kom þá í ljós við segulómun að liðþófinn var rifinn.“ Bóta úr slysatryggingum almannatrygginga var hafnað með bréfi slysatryggingasviðs Tryggingastofnunar 3. mars 2008, þar sem atvikið þótti ekki uppfylla skilyrði slysahugtaksins í 2. ml. 1. mgr. 27. gr. almannatryggingalaga nr. 100/2007.

Lögmaður stefnanda óskaði eftir endurupptöku málsins 17. október 2008, þar sem ekki hefði verið skýrt rétt frá atvikum í fyrri tilkynningu. Var í endurupptökubeiðni skýrt svo frá atvikum að skjólstæðingur stefnanda hefði spyrnt í hana, svo að hnéð gaf sig og lögð var fram lýsing stefnanda á atvikinu. Stefndi ákvað að endurupptaka málið 21. nóvember 2008 til að rannsaka það nánar og upplýsa betur, enda hafði lögmaður stefnanda staðhæft að í gögnum sem legið hafi til grundvallar synjun bótaskyldu, hefði verið skýrt rangt frá atvikum.

Í vottorði H-kk-ef Ó. T-kk-ef læknis frá 4. desember 2008 er atvikum lýst með sambærilegum hætti og stefnandi hafði áður gert, en þar segir jafnframt: ,,Hún þurfti að beygja sig og jafnframt að snúa sér til hliðar til að geta framkvæmt verkið. Fann hún þá fyrir smelli í vinstra hné.“ Í framhaldinu segir svo: ,,K-kvk-nf sem er 60 ára hjúkrunarfræðingur verður fyrir snúningsáverka á hné við vinnu sína þann 30. júlí 2007 við heimahjúkrun.“

Stefndi taldi að stefnandi hefði ekki sýnt fram á að hún hefði orðið fyrir slysi í skilningi almannatryggingalaga og sendi lögmanni stefnanda bréf 17. desember 2008 þar sem greiðslu bóta úr slysatryggingum almannatrygginga var hafnað. Stefnandi kærði þessa niðurstöðu til úrskurðar almannatrygginga 19. desember 2008. Með úrskurði úrskurðarnefndar almannatrygginga frá 27. maí 2009 var fyrri niðurstaða staðfest, þ.e. sú niðurstaða að stefnandi ætti ekki rétt til bóta úr slysatryggingu almannatrygginga, þar sem ekki yrði talið að neitt utanaðkomandi og skyndilegt hafi gerst er stefnandi varð fyrir áverka á hné við vinnu sína 30. júlí 2007.

Fyrir dómi lýsti stefnandi atvikinu þannig að hún hefði verið að færa sjúkling í sokkaífæru. Hún hefði lyft fæti sjúklings, en sjúklingurinn ekki farið rétt inn í sokkaífæruna, þannig að stefnandi hafi þurft að beygja sig snögglega og taka um fót sjúklings. Við það hefði smollið í hnénu. Hún kvaðst sjálf hafa undirritað tilkynningu um vinnuslys og einnig hafi hún ritað eigin hendi slysa- og atvikaskráningu.

Við aðalmeðferð málsins lagfærði lögmaður stefnanda kröfugerð sína og færði til þess horfs sem greinir í endanlegum stefnukröfum.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að ytri atvik hafi þróast með óvæntum hætti og það hafi leitt til þeirra áverka sem hún hafi fengið umrætt sinn. Sjúklingur hafi ekki viljað að stefnandi færði hana í sokk án þess að nota sokkaífæru. Hafi orðið að vinna verkið við þröngar aðstæður eins og lýst hafi verið. Er stefnandi hafi verið að færa sjúklinginn í sokkinn hafi sjúklingur streist á móti, hvort sem það hafi verið viljandi eða óviljandi og þá hafi slysið orðið.

Stefnandi byggir á því að í öllum lýsingum hennar á slysatviki komi fram, að hún hafi verið að sinna heimahjúkrun er hún hafi slasast. Hún hafi verið að meðhöndla ákveðinn sjúkling, er hún hafi orðið fyrir áverkanum. Það komi skýrlega fram í öllum hennar lýsingum á slysinu, til að mynda eftirfarandi lýsingu: ,,Hún var að hjálpa geðfötluðum skjólstæðing í teygjusokk. Aðstaða þar sem sjúklingur var, er mjög þröng og erfið og átti hún frekar erfitt með að athafna sig. Hún þurfti að beygja sig og jafnframt að snúa sér til hliðar til að geta framkvæmt verkið.“

Þarna segi að stefnandi hafi verið að hjálpa geðfötluðum skjólstæðingi sínum í teygjusokk og hafi þurft að beygja sig og snúa sér til hliðar til að geta framkvæmt verkið. Það komi ekki sérstaklega fram að hún hafi hjálpað sjúklingnum þannig að hún hafi tekið á fæti hans, þar sem það hafi legið í augum uppi.

Stefnandi byggir á því að hún hafi verið að aðstoða sjúklinginn með því að klæða hann í teygjusokk, er hún fékk áverkann, en ekki að hún hafi einungis verið að undirbúa verkið.

Þá byggir stefnandi á því, að ef texti tilkynningar hafi orkað tvímælis, hefði Tryggingastofnun átt að rannsaka málið frekar og fá skýringar hjá henni á atvikinu. Það hafi hins vegar ekki verið gert, áður en upphafleg ákvörðun hafi verið tekin og því sé ljóst að Tryggingastofnun ríkisins hafi hvorki gætt leiðbeiningar- og rannsóknarskyldu sinnar né andmælaréttar stefnanda, eins og skylt hafi verið samkvæmt meginreglum stjórnsýsluréttar og ákvæðum 7., 10., og 13. gr. laga nr. 37/1993, áður en ákvörðun hafi verið tekin í málinu 3. mars 2008 og aftur 17. desember 2008.

Stefnandi byggir á því að ekki fái staðist að opinbert stjórnvald noti sér óljósa lýsingu á tjónsatviki sér í hag, heldur hafi stjórnvaldið átt að rannsaka málið frekar með hlutlausum hætti.

Stefnandi byggir á því að hún hafi orðið fyrir líkamsáverka af utanaðkomandi atburði, eins og hér hafi verið lýst og heyri undir 2. ml. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 og beri því að fella úrskurð úrskurðarnefndar úr gildi.

Stefnandi bendir á að lýsingar hennar á slysinu á dómskjali nr. 6 séu ekki nýjar og breyttar lýsingar á slysatviki, heldur ítarlegri skýringar og lýsingar á því hvernig slysið varð.

Þá byggir stefnandi á því að samkvæmt 1. ml. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007, sé það vinnuveitandi sem eigi að senda slysatilkynningu um slysið til Sjúkratryggingastofnunar, áður Tryggingastofnunar ríkisins, þegar vinnuveitandi sé fyrir hendi. Hafi það verið gert í þessu máli. Þannig sé ekki unnt að kenna stefnanda um ónákvæma lýsingu á slysinu, heldur vinnuveitanda hennar. Einnig hafi borið að tilkynna slysið til Vinnueftirlits ríkisins, en það hafi ekki verið gert.

Bendir stefnandi á að hvorki sá sem skrifaði undir tilkynningu til vinnuveitanda hennar, né hún sjálf hafi kunnað skil á slysahugtaki almannatryggingalaga, eins og það sé túlkað af úrskurðarnefnd almannatrygginga og Sjúkratryggingum Íslands og því hafi lýsingin ekki verið nákvæmari en raunin varð.

Jafnframt bendir stefnandi á að Sjúkratryggingar Íslands beri sönnunarbyrði í þessu máli þar sem stjórnvaldið hafi ekki fullnægt rannsóknar- og leiðbeiningarskyldu sinni við þá ákvörðun sem tekin var í málinu.

Verði ekki fallist á ofangreinar málsástæður, byggir stefnandi kröfur sínar á því, að er hún slasaðist hafi hún unnið við óvenjulegar og erfiðar aðstæður, í þröngri stöðu. Við mat á því hvort um hafi verið að ræða skyndilegan, utanaðkomandi atburð, verði að líta til þeirrar aðstöðu sem stefnandi var í, er hún slasaðist og þess að löggjafinn hafi ákveðið að tryggja mönnum bætur við slíkar aðstæður. Tilgangur og sérstakt eðli almannatrygginga eigi að leiða til þess að skýra verði ákvæði 2. ml. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 rúmri lögskýringu í þessu máli. Vísi stefnandi til úrskurðar almannatrygginga frá 4. apríl 2006, í máli nr. 47/2006, því til stuðnings.

Þá byggir stefnandi á því að skýra verði hugtakið slys með þeim hætti sem gert hafi verið af úrskurðarnefnd almannatrygginga fyrir gildistöku 9. gr. laga nr. 74/2002. Byggir stefnandi á, að af þeim sökum verði áfram að horfa til þeirrar skilgreiningar á slysahugtaki almannatryggingalaga, sem fram komi í áliti umboðsmanns Alþingis í málinu nr. 2516/1998, sbr. og úrskurð úrskurðarnefndar almannatrygginga í máli nr. 144/2001, frá 22. ágúst 2001, á þá leið að hugtakið slys beri að skýra með rýmri hætti samkvæmt almannatryggingalögum, en í vátryggingarétti, þ.e. að slysatburður sé skyndilegur og utanaðkomandi í þeim skilningi að áverkinn sem af honum leiði gerist snögglega og án þess að við honum hafi mátt búast og stafi ekki síst af ákveðnum aðstæðum, svo sem miklu álagi.

Byggir stefnandi á því að það komi hvergi fram í lögskýringargögnum með lögum nr. 74/2002, að ætlun löggjafans hafi verið að þrengja það slysahugtak sem umboðsmaður Alþingis hafi komist að í ofangreindu áliti sínu. Nánast hafi verið um formsatriði að ræða, fremur en efnislegt. Í þessu sambandi bendi stefnandi á, að í þeim úrskurði úrskurðarnefndar almannatrygginga sem beðið sé um ógildingu á, í þessu máli sé um það að ræða að nefndin túlki slysahugtak 2. ml. 1. mgr. 27. gr. almannatryggingalaga með hliðstæðum hætti og hugtakið slys í vátryggingarrétti. Þar með sé um að ræða ákveðna stefnubreytingu úrskurðar almannatrygginga, frá því sem verið hafi fyrir gildistöku laga nr. 74/2002, sem ekki fái staðist. Í þessu efni sé og vísað til greinargerða Sjúkratrygginga Íslands til úrskurðarnefndar almannatrygginga.

Stefnandi byggir einnig á því að horfa beri til reglna vinnuréttar um öryggi við vinnu og hættulausa vinnuaðstöðu í samræmi við lög nr. 46/1980, sbr. t.d. 12. og 13. gr. laganna, sbr. 24. gr. og 37. gr. þeirra. Vísar stefnandi í þessu tilviki einnig til reglugerðar nr. 431/1997, þ.e. 2. gr., 3. gr. og 4. gr. hennar. Þá vísar stefnandi til 3. kafla 1. viðauka með reglugerðinni. Einnig vísar stefnandi til reglugerðar nr. 499/1994 um öryggi og hollustu þegar byrðar eru handleiknar, svo sem til 2. gr., 3. gr., 5. gr. og til 1., 2., og 3. gr. 1. viðauka við reglugerðina.

Byggir stefnandi á að horfa verði til ofangreindra reglna um ábyrgð vinnuveitanda á hættulausri vinnuaðstöðu varðandi úrlausn málsins, hlutlægt séð, á þá leið að hafi ofangreindar reglur verið brotnar, eins og stefnandi byggi á, liggi fyrir ábyrgð vinnuveitanda á líkamstjóni stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnda

Málsástæður stefnda er varða aðild málsins verða ekki reifaðar, enda hefur stefnandi lagfært kröfugerð sína til samræmis við athugasemdir stefnda um aðild málsins.

Stefndi bendir á að stefnandi hafi orðið fyrir snúningsáverka á hné, þegar hún beygði sig niður og sneri sér á sama tíma. Atvikið teljist ekki slys í skilningi almannatryggingalaga, heldur hafi verið um innri atburð í líkama stefnanda að ræða, sem gerst hafi fyrir tilstilli stefnanda sjálfs, án nokkurs skyndilegs, utanaðkomandi atburðar. Um athöfn hafi verið að ræða sem gerst hafi fyrir tilstilli vilja stefnanda, þótt afleiðingarnar hafi verið aðrar en hún vænti. Atburðurinn hafi verið vegna innri verkunar í líkama, og því ekki utanaðkomandi. Atburðurinn hafi ekki gerst í skyndingu, heldur í fyrir fram ákveðinni athöfn. Því sé einungis eitt af fjórum skilyrðum slysahugtaks 2. ml. 1. mgr. 27. gr. almannatryggingalaga uppfyllt, þ.e. að atburðurinn hafi valdið stefnanda líkamstjóni. Skilyrði bótaskyldu sé að öll fjögur skilyrði slysahugtaksins séu uppfyllt.

Stefnanda hafi borið að tilkynna tjónið, sbr. 1. mgr. 28. gr. almannatryggingalaga. Samkvæmt 1. mgr. 52. gr. þeirra beri að sækja um allar bætur til Tryggingastofnunar (nú Sjúkratrygginga Íslands) og umsækjendum sé skylt að veita allar nauðsynlegar upplýsingar til að hægt sé að taka ákvörðun um bótarétt samkvæmt 2. mgr. 52. gr. Stefndi hafi afgreitt mál stefnanda með þeim hætti sem sambærilegur er við fjölmörg slysamál sem stofnunin afgreiði á hverju ári. Því sé mótmælt að stefndi hafi ekki sinnt rannsóknarskyldu sinni samkvæmt 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og að stefnda beri að rannsaka og upplýsa hvaða vistmaður hafi átt í hlut eða leggjast í víðtæka rannsókn á því hvort atvik séu ekki með þeim hætti sem stefnandi hafi lýst í endurupptökubeiðni.

Upphafleg ákvörðun hafi verið tekin á grundvelli gagna sem stafað hafi frá stefnanda sjálfum. Málið hafi engu að síður verið endurupptekið að liðnum kærufresti að beiðni stefnanda. Þegar gögn sem stefnandi hafi sjálfur aflað hafi ekki stutt lýsingu í endurupptökubeiðni, hafi málinu aftur verið synjað. Stefnanda hafi verið bent á kæruleið sem hann hafi nýtt og hafi úrskurðarnefnd almannatrygginga staðfest afgreiðslu stefnda á málinu. Því er mótmælt að stefndi hafi ekki gætt að andmælarétti stefnanda, samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga.

Málsástæða stefnanda um að ekki hafi verið gætt að leiðbeiningaskyldu samkvæmt 7. gr. stjórnsýslulaga virðist samofin þeirri málsástæðu að ekki hafi verið gætt að andmælarétti. Strax frá upphafi hafi stefnanda verið bent á kæruleið og gögn hafi verið fullnægjandi á hverjum þeim tíma sem ákvörðun var tekin. Gögnum hafi verið skilað á tilskildum eyðublöðum sem hafi verið rétt út fyllt og hafi skýrt með fullnægjandi hætti frá málsatvikum. Umsókn stefnanda hafi í engu verið ábótavant. Því sé með öllu mótmælt þeim fullyrðingum stefnanda að stefndi hafi ekki gætt að leiðbeiningaskyldu sinni.

Þá hafnar stefndi þeirri fullyrðingu stefnanda að skýra beri slysahugtakið með rýmri hætti í tilviki stefnanda og að löggjafinn hafi ákveðið að tryggja mönnum sem starfi í þeirri aðstöðu sem stefnandi hafi starfað, bætur.

Stefndi bendir á að slysatryggingar almannatrygginga séu sérstaks eðlis og að mörgu leyti skyldari einkavátryggingum en félagslegum úrræðum, sem styðjist við 76. gr. stjórnarskrárinnar. Launþegum sé tryggður réttur gegn áföllum vegna vinnuslys, m.a. í almanntryggingalöggjöfinni, í tryggingum samkvæmt kjarasamningum, með greiðslum í sjúkrasjóði verkalýðsfélaga eða lífeyrissjóði. Slysatrygging almannatrygginga sé því aðeins hluti af því bótakerfi sem verði virkt við vinnuslys. Þær veiti mönnum betri rétt en þeir hefðu ella samkvæmt almannatryggingalöggjöfinni og séu því oftast viðbót við þau lágmarksréttindi sem öllum séu tryggð með lögum og í stjórnarskrá. Því sé um sérstöðu að ræða innan almannatryggingalöggjafarinnar, sem verði að hafa í huga með tilliti til lögmætisreglu stjórnsýsluréttarins við túlkun og beitingu ákvæða slysatryggingakaflans. Þess vegna sé ekki sjálfgefið að þau sjónarmið sem eru ráðandi við túlkun annarra þátta almannatrygginga eigi við um slysatryggingaþátt þeirra.

Þá hafni stefndi þeirri fullyrðingu stefnanda að skýra verði hugtakið slys með þeim hætti sem gert hafi verið af úrskurðarnefnd almannatrygginga fyrir gildistöku 9. gr. laga nr. 74/2002.

Fyrir setningu laga nr. 74/2002 hafi Tryggingastofnun ríkisins um áratuga skeið stuðst við þá skilgreiningu sem lagt hafi verið til að sett yrði í lögin. Þetta komi fram í greinargerð með lögunum og einnig að sú skilgreining væri í samræmi við þá skilgreiningu sem notuð sé í vátryggingarrétti og í þágildandi dönskum lögum um slysatryggingar. Í raun hafi því verið fest í sessi túlkun Tryggingastofnunar á hugtakinu og um leið brugðist við þeirri tilhneigingu sem borið hafi á, í kjölfar álits umboðsmanns Alþingis í máli nr. 2516/1998 frá 31. ágúst 2000, að skýra hugtakið með víðtækari hætti en í vátryggingarrétti og þá á grundvelli félagslegra sjónarmiða.

Tilvísun stefnanda til úrskurðar úrskurðarnefndar í máli nr. 4/2006 frá 4. apríl 2006, eigi ekki við, enda atvik með talsvert öðrum hætti en í máli þessu. Þótt vísað hafi verið í séreðli almannatrygginga í niðurstöðu nefndarinnar hafi bótaskylda einnig verið viðurkennd með vísan til dansks réttar í vinnuslysatryggingum. Stefndi taki ekki undir skýringar úrskurðarnefndar á að félagslegur grunnur almannatrygginga leiði til þess að ekki sé farið að skýru lagaákvæði 2. ml. 1. mgr. 27. gr. almannatryggingalaga.

Stefndi telji málsástæður stefnanda í II a og b í stefnu renna stoðum undir sýknukröfu sína af þeim málsástæðum sem byggt sé á í hluta I í stefnu. Þá séu málsástæður í hluta II c í stefnu óviðkomandi umsókn stefnanda um slysabætur. Stefndi hafni þeim sjónarmiðum sem þar komi fram, sem óviðkomandi máli þessu, enda hafi þær ekki áhrif á skilgreiningu slysahugtaksins.

Ekki hafi þýðingu í þessu máli að vinnuveitandi stefnanda hafi ekki tilkynnt slysið til vinnueftirlitsins.

Kröfu um málskostnað styður stefnandi við XXI. kafla einkamálalaga nr. 91/1991, einkum 129. og 130. gr. Krafa um álag á málskostnað er studd a og c lið 1. mgr. og 2. mgr. 131. gr. laganna. Stefndi kveður að stefnanda hafi mátt vera það ljóst hver niðurstaða þessa dómsmáls yrði, með hliðsjón af niðurstöðu úrskurðarnefndar almannatryggingalaga og slysahugtaks 2. ml. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007, sbr. lög nr. 74/2002.

Stefndi bendir á að úrskurðarnefnd almannatrygginga sé sjálfstæð og óháð í störfum sínum, sbr. 1. mgr. 7. gr. laga nr. 100/2007. Málsmeðferð nefndarinnar hafi verið mjög ítarleg og yfirgripsmikil í máli þessu. Stefndi hafi tekið ákvörðun á grundvelli fyrirliggjandi gagna, sem hafi verið fullnægjandi til að upplýsa málið. Stefndi hafi talið að ekki hafi verið sýnt fram á slys.

Sá sem óski bóta samkvæmt almannatryggingalögum þurfi eðli málsins samkvæmt að sýna fram á að atvik eigi undir ákvæði laganna. Til stuðnings umsókn um slysabætur sé því nauðsynlegt að leggja fram gögn er upplýst geti málið.

Áskoranir stefnanda um að stefndi rannsaki atvikið á jafn ítarlegan hátt og krafist sé, þegar fullnægjandi gögn liggi fyrir, séu komnar langt út fyrir þær kröfur sem leiða megi af rannsóknarskyldu stefndu. Verði einnig að líta til þess að á stefnda hvíli málshraðaregla 9. gr. stjórnsýslulaga, sem bindi stefnda til að taka ákvarðanir í málum svo fljótt sem unnt sé.

Niðurstaða

Samkvæmt 27. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar taka slysatryggingar m.a. til slysa við vinnu og er óumdeilt að stefnandi var við vinnu er hún hlaut áverka á hné 30. júlí 2007. Þá segir í ofangreindu ákvæði 27. gr. laganna að með slysi sé átt við skyndilegan, utanaðkomandi atburð sem valdi meiðslum á líkama þess sem tryggður er og gerist án vilja hans.

Kemur til skoðunar hverju sinni sem á þetta ákvæði reynir, hvort atburðir teljist skyndilegir og utanaðkomandi.

Í tilkynningu stefnanda um slys, sem stefnandi undirritaði sjálf, og er dagsett 15. febrúar 2008 segir: ,,Var að hjálpa skjólstæðingi í teygjusokk með sokkaífæru eins og oft er í heimahúsum. Við þessar aðstæður eru oft þrengsli og erfitt að athafna sig. Þegar ég beygði mig til að aðstoða skjólstæðinginn, fékk ég mikinn verk í hnéð sem lýsti sér eins og eitthvað hefði smollið eða rifnað…“ Slysa- og atvikaskráning vegna slyss er með sama orðalagi og tilkynningin. Þá segir í læknisvottorði H-kk-ef Ó. T-kk-ef, sem stefnandi leitaði til 14. ágúst 2008, að lýsing stefnanda á slysinu sé eftirfarandi: ,,Hún var að hjálpa geðfötluðum skjólstæðingi í teygjusokk. Aðstaða þar sem sjúklingur var, er mjög þröng og erfið og átti hún frekar erfitt með að athafna sig. Hún þurfti að beygja sig og jafnframt að snúa sér til hliðar til að geta framkvæmt verkið…“

Á grundvelli ofangreindrar lýsingar stefnanda sjálfs á atvikum, hafnaði stefndi því að um væri að ræða skyndilegan, utanaðkomandi atburð og taldi því þá áverka sem stefnandi hlaut á hné, ekki vera slys í skilningi almannatryggingalaga.

Það var fyrst með bréfi lögmanns stefnanda frá 17. október 2008 til Tryggingastofnunar ríkisins, þ.e. eftir að stefndi hafði hafnað bótaskyldu, að fram kom sú frásögn stefnanda að sjúklingur sá sem hún aðstoðaði hafi sýnt ákveðinn mótþróa og spyrnt á móti er hún var að reyna að færa hann í sokk. Fyrir dómi skýrði stefnandi ekki frá á þann veg að sjúklingur sá er hún var að aðstoða hefði spyrnt á móti, er hún var að færa sjúklinginn í sokk.

Stefnandi ber sönnunarbyrði fyrir því að atvik hafi verið með þeim hætti sem hún lýsti, eftir að stefndi hafnaði bótaskyldu. Sú sönnun hefur ekki tekist og ber að leggja til grundvallar að atvik hafi verið með þeim hætti sem hún lýsti í tilkynningu um slys og hjá heimilislækni, þ.e. að hún hafi verið að beygja sig og jafnframt að snúa sér til hliðar til að geta hjálpað sjúklingi í sokk, en sú frásögn á sér og samhljóm í frásögn hennar fyrir dómi. Sá áverki sem hún hlaut við þessar aðstæður telst ekki slys í skilningi 27. gr. almannatryggingalaga nr. 100/2007. Með hliðsjón af dómum sem fallið hafa í sambærilegum málum eftir gildistöku laga nr. 100/2007, er ekki fallist á að túlka beri hugtakið slys rúmri lögskýringu, með skírskotun til almenns og félagslegs eðlis almannatrygginga, enda kemur fram í athugasemdum með frumvarpi því er varð að lögum nr. 74/2002, að sú skilgreining á slysahugtakinu sem komi fram í 9. gr. síðastnefndra laga og áréttuð er í 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 sé í samræmi við þá skilgreiningu sem notuð er í vátryggingarrétti.

Vísan stefnanda til reglna um vinnuveitandaábyrgð á ekki við í máli þessu, sem höfðað er til ógildingar stjórnvaldsákvörðun.

Stefnandi hefur haldið því fram að stefndi hafi ekki rannsakað málið nægilega og brotið gegn rannsóknarreglu við meðferð málsins. Mál þetta hófst að frumkvæði stefnanda og lagði hún fram gögn til Tryggingastofnunar ríkisins. Viðbótargagna var aflað við endurupptöku málsins og er ekkert fram komið í málinu sem rennt getur stoðum undir staðhæfingar stefnanda um að rannsóknarregla hafi verið brotin við málsmeðferðina, eða að stefnanda hafi ekki verið gefinn kostur á að neyta andmælaréttar síns. Þá liggur fyrir að stefnanda var leiðbeint um kæruleiðir og beiðni hennar um endurupptöku málsins var samþykkt af stefnda.

Þegar framangreint er virt verður ekki fallist á að reglur stjórnsýsluréttarins hafi verið brotnar við málsmeðferð stefnda á erindi stefnanda.

Með vísan til framangreinds verður stefndi sýknaður af kröfu stefnanda.

Stefndi hefur krafist þess að stefnandi greiði álag á málskostnað með vísan til a- og c- liðar 1. mgr. og 2. mgr. 132. gr. laga nr. 91/1991. Er ekki fallist á að skilyrði séu til þess í máli þessu, samkvæmt framangreindum ákvæðum laga nr. 91/1991. Verður þvert á móti talið að í máli þessu séu skilyrði til að láta hvorn aðila greiða sinn hluta málskostnaðar.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Sjúkratryggingar Íslands, er sýkn af kröfum stefnanda, K-kvk-ef S-kvk-ef Þ-kvk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

I-kvk-nf E-kvk-nf