E-3115/2006

Mál þetta var höfðað 29. maí 2006 og dómtekið 18. þ.m.

Stefnandi er IP-Fjarskipti ehf., Hlíðarsmára 12, Kópavogi.

Stefndi er Netheimur ehf., Síðumúla 3-5, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 5.085.609 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001af 3.909.632 krónum frá 7. október 2005 til 8. s.m. en af 5.085.609 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 1.000.000 króna 10. október 2005. Einnig krefst stefnandi greiðslu málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af köfum stefnanda en til vara að þær verði lækkaðar verulega og í báðum tilvikum krefst stefndi greiðslu málskostnaðar úr hendi stefnanda. Upphaflegri aðalkröfu stefnda, um frávísun málsins, var hafnað með úrskurði 2. nóvember 2006.

Stefnandi á og rekur fjarskiptanet og býður upp á margvíslega fjarskiptaþjónustu fyrir endursöluaðila og jafnframt fyrir fyrirtæki og einstaklinga undir nafninu HIVE. Stefndi er þjónustufyrirtæki sem sinnir margvíslegri fyrirtækjaþjónustu á tölvu- og hugbúnaðarsviði. Í greinargerð stefnda segir að starfsemi fyrirtækisins hafi fyrst um sinn einkum snúist um netþjónustu og verið fólgin í því að selja einstaklingum og fyrirtækjum netaðgang. Þegar svokallaðar háhraðatengingar hafi farið að ná almennri fótfestu hér á landi hafi stefndi farið að huga að endursölu á slíkum tengingum. Það leiddi til þess að Firstmile á Íslandi ehf. og stefndi gerðu 12. febrúar 2004 með sér samstarfssamning um endursölu stefnda á xDSL tenginum fyrir Firstmile.

Verður nú vikið að nokkrum ákvæðum samningsins sem einkum verða talin geta haft þýðingu. Í grein 3.1 ræðir um afsláttarþrep af stofn- og mánaðargjöldum: „Afsláttur fyrir hverja selda xDSL tengingu, stofn –og mánaðargjöld: 1) 0-249 tengingar 10%. 2) 250-499 tengingar 15%. 3) 500 tengingar eða fleiri 20%. Þegar endursöluaðili nær að selja tilskilinn fjölda tenginga hækkar afslátturinn á öllum seldum tengingum frá og með næstu mánaðamótum þar á eftir. Bókun: a) Endursöluaðili lýsir því yfir að hann mun vinna að því að flytja alla sína Internet viðskiptavini, um 400, yfir á kerfi Firstmile ásamt því að með samningi við BT um BT- net . . . vera með 20% afslátt strax við undirskrift samnings. Gangi framangreindar forsendur ekki eftir gilda framangreindir magnafslættir, skv. tl. 1-3. b) Allar tengingar sem endursali selur undir vörumerkinu BT-net eru fríar fyrsta mánuðinn.“ Samkvæmt grein 3.2 skyldi útsöluverð – stofngjald ADSL vera 5000 krónur en stofngjaldið skyldi fellt niður væri 12 mánaða áskrift „tryggð á port.“ Í 9. gr. segir m.a. að greiðsla fyrir stofngjald og afnotagjald fari fram í gegnum reikningsgerð endursöluaðila og innheimtist af endursöluaðilanum með annarri þjónustu en Firstmile geri mánaðarlega reikning á endursöluaðila sem byggist á skráðum og fráteknum tengingum endursöluaðila í xDSL kerfi Firstmile; eindagi reikninga sé 30 dögum frá lokum reikningsmánaðar. Í grein 10 segir: „Samningurinn tekur gildi við undirskrift. Samningurinn er ótímabundinn og ber að segja honum upp skriflega með sex mánaða fyrirvara. Við uppsögn samnings ber endursöluaðila að ganga frá uppgjöri á öllum langtímatengisamningum og skilum á öllum búnaði, gögnum og öðru er varðar samning þennan og er í eigu Firstmile.“ Í 12. grein er kveðið á um heimild hvors samningsaðila til að rifta samningnum að uppfylltum tilteknum skilyrðum.

Viðskipti tókust síðan, grundvölluð á téðum samstarfssamningi. Firstmile á Íslandi ehf. var yfirtekið af stefnanda og sameinað honum með samrunaáætlun 25. apríl 2005 sem var samþykkt á hluthafafundi 8. júlí s.á. og miðast uppgjörsdagur við 1. janúar 2005. Með kaupsamningi 31. mars 2005 keypti Stafræn dreifing ehf. ADSL- viðskipti stefnda. Skyldi öll ADSL- þjónusta við viðskiptavini stefnda yfirfærð og framseld til Stafrænnar dreifingar ehf., sérstaklega samstarfssamningur um sölu- og markaðssetningu á ADSL-þjónustu milli stefnda og Skífunnar, Dags Group ehf., dags. 1. mars 2004, um BT-net. Í samningnum segir m.a.: „Seljandi skuldbindur sig til að segja upp samningi við Firstmile á Íslandi ehf. eigi síðar en 7. apríl 2005 og aðstoða kaupanda við að yfirfæra og flytja allar tengingar sem verið hafa hjá Firstmile. Ef til kemur uppsagnarkostnaður vegna tengingar hjá Firstmile (innan 12 mánaða frá tengingu) ber kaupandi þann kostnað (5000 kr. per tengingu).“ Með kaupsamningi, dags. 7. apríl 2005, keypti Skífan ehf., „nú Dagur Group ehf.“, allt hlutafé í Starfrænni dreifingu ehf. Stefndi var aðili að samningnum að því er tók til loforðs um yfirfærslu réttinda.

Forsvarsmenn stefnda og Stafrænnar dreifingar ehf. sendu framkvæmdastjóra Firstmile á Íslandi ehf. símskeyti 7. apríl 2005 þar sem tilkynnt var frá og með þeim degi uppsögn á samstarfssamningi Firstmile á Íslandi ehf. og stefnda, dags. 12. 2004. Jafnframt segir þar að Stafræn dreifing ehf. muni ekki yfirtaka réttindi samkvæmt framangreindum samningi. Í tölvupósti stefnda 21. júní 2005 til stefnanda er tilkynnt að stefndi hafi gert breytingu á rekstrarfyrirkomulagi sínu og skipt upp annars vegar ADSL-internetþjónustu sinni og hins vegar almennri fyrirtækjaþjónustu. Nýr rekstraraðili ADSL-þjónustunnar sé Stafræn dreifing ehf. og er stefnandi beðinn að senda reikninga sína á það fyrirtæki framvegis. Stefnandi varð við þessari beiðni og gerði frá og með 30. júní 2005 reikninga á Stafræna dreifingu ehf. samkvæmt endursölusamningi frá 12. febrúar 2004.

Stefnandi sendi stefnda 4. október 2005 lokauppgjör vegna uppsagnar stefnda á umræddum samstarfssamningi. Boðað var að 8. s.m. yrði gerður reikningur á Stafræna dreifingu ehf. samkvæmt niðurstöðu uppgjörsins, að upphæð 5.355.609 krónur.

Með símbréfi stefnda til stefnanda 7. október 2005 eru gerðar nokkrar athugasemdir við kröfugerð stefnanda og boðað að önnur atriði verði skoðuð betur. Einnig er þar látin í ljós undrun yfir því að hætta eigi öllum viðskiptum og þar með slíta öllum tengingum viðskiptavina fyrirtækisins. Ljóst er að forsvarsmenn stefnda voru ekki undir þetta búnir og sáu fram á erfiðleika af þessum sökum eins og raun varð á. Á miðnætti 7. október 2005 voru rofnar tengingar viðskiptavina Stafrænnar dreifingar ehf., 576 talsins, sem voru enn í gildi samkvæmt langtímasamningum, þrátt fyrir að aðilar málsins hefðu reynt að ná samkomulagi sem kæmi í veg fyrir það. Að samkomulagi varð síðan að stefnandi opnaði hinn 10. október 2005 fyrir viðskiptavini Stafrænnar dreifingar ehf., annarra en einstaklinga, gegn greiðslu á 1.000.000 króna.

Stefnandi sendi Stafrænni dreifingu ehf. tvo reikninga, annan 7. október 2005 að upphæð 3.909.632 krónur, hinn 8. s.m. að upphæð 1.175.977 krónur. Reikningarnir eru reistir á framangreindu lokauppgjöri. Það, að samtala þeirra er 5.085.609 krónur í stað 5.355.609 í samræmi við uppgjörið, skýrist af misritun á reikningi, dags. 7. október 2005, sem felst í því að fjárhæð er þar rituð 364.400 krónur í stað 634.400 króna Höfuðstólsfjárhæðir dómkröfu stefnanda og upphafsdagar dráttarvaxtakröfu byggjast á reikningunum.

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á því að með einhliða uppsögn stefnda á samstarfssamningi, dags. 12. febrúar 2004, hafi 10. gr. samningsins komið til framkvæmda. Stefnandi byggir einnig á því að stefndi hafi ekki gert neinar athugasemdir við forsendur lokauppgjörs heldur hafi hann með athöfnum sínu, orðum og tölvupóstum viðurkennt skyldu sína að greiða dómkröfur stefnanda. Um fjárhæð dómkröfu vísar stefnandi til 2. mgr. 10. gr. samstarfssamningsins og grundvallist hún á útreikningi stefnanda á forsendum samstarfssamningsins samkvæmt uppgjöri sem sent hafi verið stefnda 4. október 2005 en reikningar, dags. 7. og 8. október 2005, hafi verið stílaðir á Stafræna dreifingu ehf. í samræmi við fyrirmæli stefnda sem hafi verið send stefnanda 21. júní 2005.

Sýknukrafa stefnda byggist annars vegar á aðildarskort, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Um það er einkum vísað til framangreinds tölvupósts stefnda 21. júní 2005 til stefnanda sem vitni um að stefndi hafi framselt réttindi sín og skyldur samkvæmt samningnum við stefnanda. Þetta hafi gerst án athugasemda af hálfu stefnanda sem þegar hafi farið að gefa reikninga sína út á nafn Stafrænnar dreifingar ehf. og með aðgerðum sínum viðurkennt nýjan viðsemjanda samkvæmt samningnum. Sýknukrafa stefnda er einnig á því reist að stefnandi eigi enga kröfu á hendur sér. Af gögnum málsins sé ljóst að stefndi hafi ítrekað mótmælt forsendum lokauppgjörs stefnanda. Í samningi aðila frá 12. febrúar 2004 komi hvergi fram að fjárhæðir séu endurkræfar verði samningi aðila sagt upp né heldur að stefnda bæri að flytja allar tengingar af tengineti stefnanda við uppsögn. Þvert á móti hafi það verið skilningur stefnda að þeir, sem þegar væru með langtíma tengisamninga, fengju að klára þá á tengineti stefnanda. Þar sem stefnandi hafi staðið fast við túlkun sína um að rjúfa tengingar á miðnætti 7. október 2005 nema greidd yrði tilskilin fjárhæð hafi stefndi séð sig knúinn til að leita samninga við stefnanda um að halda inni nettengingum viðskiptavina Stafrænnar dreifingar ehf. og takmarka tjón af völdum þessa. Í því hafi ekki falist viðurkenning á réttmæti kröfu stefnanda.

Varakrafa stefnda er á því reist að hafna beri öllu liðum, sem dómkrafa stefnanda sé reist á samkvæmt lokauppgjöri hans sem nánar verður vikið að síðar, að því undanskildu að hann telji að dæmd fjárhæð geti að hámarki verið sú fjárhæð sem nemi riftunargjaldi, 5.000 krónur, fyrir hverja tengingu sem hafi verið á neti stefnanda, samtals 576 tengingar, að frádregnum umsömdum 20% afslætti. Samkvæmt þessu beri að lækka kröfu stefnanda a.m.k. að því marki að eftirstöðvar nemi 2.304.000 (5000x576x20% afsláttur) krónum að frádreginni einni milljón króna sem greiddar hafi verið 10. október 2005.

Ekki liggur fyrir í málinu að stefndi hafi samþykkt að annar aðili kæmi í stað stefnda um skyldur samkvæmt samstarfssamningi þeirra og skortir þannig á að uppfyllt sé óhjákvæmilegt skilyrði skuldskeytingar. Verður því eigi fallist á sýknukröfu stefnda að því leyti sem hún er reist á aðildarskorti.

Af uppsögn stefnda á samstarfssamningi aðila leiddi að stefnanda var rétt að flytja allar tengingar af tengineti sínu að loknum sex mánaða fresti eða á miðnætti 7. október 2005. Á grundvelli 10. gr. samningsins á stefnandi réttmæta kröfu á hendur stefnda og verður ekki fallist á að sýkna beri stefnda vegna þess að stefnandi eigi engar frekari kröfu á hendur honum. Á hinn bóginn er ekki fallist á það með stefnanda að samþykki stefnda við kröfu hans, eins og hún var fram sett í fullnaðaruppgjöri og lokareikningum, verði dregið af því sem aðilum kann að hafa farið á milli í samkomulagsumleitunum í byrjun októbermánaðar 2005.

Lögmaður stefnanda sendi stefnda innheimtubréf 23. janúar 2006 þar sem krafist var greiðslu á 5.355.609 krónum auk dráttarvaxta og lögmannsþóknunar. Í svarbréfi lögmanns stefnda, dags. 1. febrúar 2006, segir m.a.: „Umbjóðendur mínir bjóðast hér með til þess að greiða uppsagnargjöld fyrir alla viðskiptavini sína til IP Fjarskipta og er útlistun eftirfarandi:

BTNET megin, 495 x 5000 kr. = 2.475.000

Netheims megin, 81 x 5000 kr. = 405.000

Samtals 2.880.000.

Frá þessari upphæð 2.880.000 skal að sjálfsögðu draga þá upphæð er greidd var þann 10. október og er því sú upphæð sem boðin er til greiðslu miðað við núverandi stöðu: 1.880.000 kr.“

Við framangreinda viðurkenningu er stefndi bundinn. Þess ber þó að gæta að enda þótt hún sé í meginatriðum í samræmi við kröfugerð stefnanda, sem að þessu lýtur, er þar við það miðað að veittur sé 20% afsláttur „BTNETS megin“ þannig að sá liður lækkar í 1.980.000 krónur og 10% afsláttur „Netheims megin“ þannig að sá liður lækkar í 364.500 krónur. Samtals 2.344.500 krónur en til frádráttar koma ein milljón króna sem stefndi greiddi stefnanda 10. október 2005.

Framsetning kröfuþátta stefnanda er fremur óglögg og kemur einungis fram í áðurgreindu lokauppgjöri. Auk þess, sem þegar er getið, er þar um að ræða gjöld vegna ókláraðra tengisamninga miðað við 7. október 2005, endurkröfu vegna frímánða, sem veittir hafi verið viðskiptavinum í upphafi viðskiptasambanda, og endurkræfan afslátt vegna langtíma tengisamninga. Þessir þættir kröfunnar eiga sér ekki stoð í samstarfssamningi aðila, sbr. 10. gr. hans, og verða því ekki teknir til greina.

Samkvæmt framansögðu er niðurstaða málsins sú að dæma beri stefnda til að greiða stefnanda 1.344.500 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði. Einnig ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem er ákveðinn 300.000 krónur.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Netheimur ehf., greiði stefnanda, IP-Fjarskiptum ehf., 1.344.500 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 1. nóvember 2005 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf H. S-kk-nf.