E-968/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 26. mars sl., er höfðað með stefnu birtri 8. september sl.

Stefnandi er NBI hf., kt. 000000-0000, Austurstræti 11, Reykjavík, vegna útibús 0182, Austurvegi 6, Hvolsvelli.

Stefndi er Á-kk-nf R. K-kk-nf, kt. 000000-0000, Freyvangi 1, Hellu.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 800.000 krónur ásamt dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 27. ágúst 2009 til greiðsludags og málskostnað að mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda í máli þessu. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Málavextir.

Stefnandi lýsir málavöxtum svo að 7. júní 1993 hafi Torf- og grjóthleðslan ehf. stofnað tékkareikning nr. 6585 við útibú stefnanda að Austurvegi 6, Hvolsvelli. Þann 27. mars 2009 hafi innistæðulausar færslur á reikninginn numið 7.038.805 krónum og hafi honum þá verið lokað. Stefndi hafi tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð þann 15. mars 2003 á skuld gagnvart stefnanda fyrir allt að 800.000 krónum auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar. Eigandi tékkareikningsins hafi verið úrskurðaður gjaldþrota 20. maí 2009 og verði því ekki stefnt.

Í ábyrgðaryfirlýsingunni kemur fram að ábyrgðarmaðurinn gangist í ábyrgð á skuldbindingum viðskiptamanns sem sinni eigin skuld í samræmi við tilgreinda skilmála á fram- og bakhlið skjalsins og almenn viðskiptakjör einstaklinga við Landsbankann svo og almenna viðskiptaskilmála. Á bakhlið ábyrgðarinnar kemur fram að ábyrgðarmaður hafi kynnt sér innihald bæklings um persónuábyrgðir sem bankinn hafi gefið út með upplýsingum til ábyrgðarmanna og samkomulag um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga. Einnig er vísað í samkomulag milli fjármálafyrirtækja, Neytendasamtakanna og stjórnvalda.

Stefndi segist hafa fengið yfirlit dags. 31. desember 2003 um ábyrgðir sínar vegna Torf- og grjóthleðslunnar ehf. og hafi þar staðið að ábyrgðin skyldi gilda til 18. mars 2007. Hann hafi fengið sams konar tilkynningar um áramótin 2004-2005 og 2005-2006. Áramótin 2006-2007 hafi honum borist tilkynning um ábyrgðina en þá hefði gildistímanum verið breytt þannig að skráð var að hún gilti ótiltekið. Stefndi segist ekki hafa fengið fleiri tilkynningar vegna ábyrgðarinnar fyrr en með milliinnheimtubréfi dags. 10. mars 2009 þar sem Torf- og grjóthleðslan ehf. hafi verið krafin um rúmlega sjö milljónir króna auk vaxta og kostnaðar. Með bréfi dagsettu 16. mars sama ár til útibússtjóra mótmælti stefndi kröfunni þar sem ábyrgðinni hafi ekki verið ætlað að gilda nema til fjögurra ára.

Lögð hefur verið fram í málinu uppsögn sjálfskuldarábyrgðar undirrituð af stefnda 22. desember 2008. Segir í yfirlýsingunni að hann geri sér grein fyrir því að uppsögnin taki gildi þann dag sem hún sannanlega berist Landsbankanum og að ábyrgðin falli ekki niður við uppsögnina heldur muni fjárhæð hennar miðast við stöðu skuldar á reikningnum í lok þess bankadags sem uppsögnin berst bankanum. Samkvæmt gögnum málsins var staða reikningsins á þessum tíma neikvæð um rúmar sex milljónir króna.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir á því að stefndi hafi undirritað sjálfskuldarábyrgð vegna skuldar Torf- og grjóthleðslunnar ehf. á tékkareikningi. Stefnandi byggir á meginreglum kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga og byggir vaxtakröfur á III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 3. mgr. 5. gr., 1. mgr. 6. gr. og 12. gr. Krafa um málskostnað er reist á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að sjálfskuldarábyrgðin hafi fallið úr gildi fjórum árum frá undirskrift ábyrgðarinnar eða þann 15. mars 2007, eða í síðasta lagi fjórum árum frá móttöku stefnanda á ábyrgðinni þann 18. mars 2003 eða þann 18. mars 2007. Í ábyrgðaryfirlýsingunni sé vísað í bækling stefnanda um upplýsingar til ábyrgðarmanna og tekið fram að þar sé að finna helstu ákvæði samkomulags fjármálafyrirtækja, Neytendasamtakanna og stjórnvalda en í samkomulaginu komi fram að skuldaábyrgð eða veð fyrir yfirdráttarheimild tékkareiknings skuli ekki gilda lengur en í fjögur ár frá útgáfudegi. Þá hafi stefnda borist tilkynningar þar sem fram komi að sjálfskuldarábyrgðin gildi til 18. mars 2007. Það sé ekki fyrr en á yfirliti dags. 31. desember 2006, eða tveimur og hálfum mánuði áður en sjálfskuldarábyrgðin hafi fallið niður, að stefnandi hafi tilkynnt að ábyrgðin gilti ótiltekið. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi ekki getað breytt einhliða skilmálum ábyrgðaryfirlýsingarinnar á þann hátt að hún gilti ótímabundið þannig að bindandi yrði fyrir stefnda. Telur stefndi þetta stangast á við góða viðskiptahætti.

Stefndi vísar til meginreglna samninga- og kröfuréttar og laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002, einkum 19. gr. Krafa um málskostnað er reist á XXI. kafla laga nr. 91/1991, eða 129. gr., 130. gr. og 131. gr. laganna.

Niðurstaða.

Óumdeilt er að stefndi gekkst í ábyrgð vegna skuldbindinga einkahlutafélagsins Torf- og grjóthleðslunnar með undirritun sinni 18. mars 2003. Ekkert kemur fram í yfirlýsingunni um gildistíma hennar en á bakhlið skjalsins kemur fram að ábyrgðarmaður hafi kynnt sér innihald bæklings um persónuábyrgðir sem bankinn hafi gefið út með upplýsingum til ábyrgðarmanna og samkomulag um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga. Einnig er vísað í samkomulag milli fjármálafyrirtækja, Neytendasamtakanna og stjórnvalda. Umrætt samkomulag gildir um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga og á því ekki við í þessu máli þar sem stefndi gekkst í ábyrgð vegna skuldbindinga einkahlutafélags.

Kemur þá til skoðunar hvort ábyrgðinni hafi verið ætlað að gilda í fjögur á og hafi þá fallið úr gildi þann 18. mars 2007. Óumdeilt er að stefndi fékk sent yfirlit yfir umrædda ábyrgð í nokkur ár þar sem fram kom að ábyrgðin gilti til 18. mars 2007. Stefndi kannast við að hafa fengið yfirlit sem dagsett er 31. desember 2006 þar sem fram kemur að gildistími sé ótiltekinn. Ekki er að sjá af gögnum málsins að þessi breyting hafi leitt til viðbragða af hálfu stefnda. Stefndi sagði upp ábyrgðinni skriflega 22. desember 2008 og með undirskrift sinni undir uppsögnina viðurkennir hann að hún taki gildi þann dag sem hún sannanlega berst bankanum og jafnframt að ábyrgðin falli ekki niður við uppsögnina heldur muni fjárhæð hennar miðast við stöðu skuldarinnar í lok þess bankadags sem uppsögnin berst bankanum. Starfsmaður bankans staðfestir móttöku sama dag og samkvæmt yfirliti yfir umræddan reikning var staða hans neikvæð um rúmlega sex milljónir króna á tímabilinu 16. desember til 29. desember 2008. Verður því að telja sannað að ábyrgðin hafi verið í fullu gildi allt þar til stefnandi sagði henni upp eins og að framan er rakið. Sjálfskuldarábyrgð stefnda nam 800.000 krónum og ber honum að standa stefnanda skil á þeirri fjárhæð ásamt vöxtum og kostnaði ein og nánar greinir í dómsorði.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kvað upp dóminn. Dómsuppkvaðning hefur dregist fram yfir lögbundinn frest en dómari og lögmenn aðila töldu ekki þörf endurflutnings.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Á-kk-nf R. K-kk-nf, greiði stefnanda, NBI hf., 800.000 krónur ásamt dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 27. ágúst 2009 til greiðsludags og 150.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.