E-673/2012

Mál þetta sem var dómtekið 31. október 2012 er höfðað 15. maí 2012.

Stefnendur eru B-kk-nf M-kk-nf og H-kvk-nf S-kvk-nf S-kvk-nf, Garðavegi 13, Hafnarfirði.

Stefndu eru F-kvk-nf A-kvk-nf og Ó-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf, Klettagötu 16, Hafnarfirði.

Stefnendur krefjast þess að stefndu greiði in solidum 1.810.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. mars 2012 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndu krefjast aðallega sýknu og að stefnendur verði dæmd til að greiða málskostnað, en til vara verulegrar lækkunar á kröfum stefnenda og að málskostnaður verði felldur niður.

I

Stefnendur keyptu fasteignina Garðaveg 13 í Hafnarfirði af stefndu með kaupsamningi dagsettum 29. september 2010 fyrir 34.250.000 krónur. Um er ræða 110 fermetra einbýli, byggt 1943 og 36 fermetra bílskúr byggðan 1986. Eignin var afhent stefnendum 29. nóvember 2010. Afsal var gefið út 17. desember 2010 og þinglýst 21. s.m. Við svonefnt lögskilauppgjör milli aðila, sem fór fram við afsalsgerð, var eftirfarandi handskrifað á uppgjörsblað: „Rætt um rakaskemmdir við afsal og myndun lagna – spóla. Verður afh. Sökkull hefur verið boraður út.“

Stefnendur lýsa atvikum á þann veg að þau hafi skoðað fasteignina Garðaveg 13 í tvígang í ágúst 2010. Fyrri skoðun hafi verið tilkomin fyrir tilviljun en stefnendur hafi komið við á Garðavegi 13 þegar þau voru að skoða aðra fasteign við sömu götu. Hafi stefnendur þá skoðað eignina mjög stuttlega en þar sem eignin hafi verið í einkasölu á fasteignasölunni Hraunhamri hafi stefnda F-kvk-nf bent stefnendum á að hafa samband við þá fasteignasölu. Stefnendur hafi fengið söluyfirlit fasteignarinnar og þar segi að gler og gluggar séu góðu lagi svo og lagnir. Sama texta hafi verið að finna í auglýsingu um eignina á vefnum fasteignir.is sem stefnendur hafi kynnt sér. Stefnendur hafi í kjölfarið skoðað fasteignina og hafi stefndu þá vakið sérstaklega athygli á því að eignin hafi verið verulega endurnýjuð á níunda áratug síðustu aldar og því í mjög góðu ástandi. Stefnendur hafi gert kauptilboð í eignina 8. september 2010. Samningar hafi tekist með aðilum og kaupsamningur verið undirritaður 29. september 2010. Tekið hafi verið fram í kaupsamningnum að söluyfirlit fasteignasölunnar Hraunhamars væri hluti kaupsamnings. Eftir gerð kaupsamnings hafi stefnandinn H-kvk-nf S-kvk-nf skoðað eignina í þriðja sinn í fylgd föður síns, S-kk-ef Þ-kk-ef.

Hinn 3. desember 2010 hafi stefnendur hafist handa við að mála eignina að innan. Þegar gólflistar hafi verið teknir frá veggjum hafi komið í ljós skemmdir og ummerki um raka meðfram veggjum. Skemmdirnar hafi verið mestar við útvegg í stofu, millivegg við eldhús og í herbergi og geymslu suðvestanmegin í húsinu. Hafi stefnendur rætt við stefnda Ó-kk-þf vegna þessara ágalla. Hann hafi fullyrt að um væri að ræða gamlar skemmdir og upplýst stefnendur um að um 4-5 árum áður hafi komið fram ummerki um raka á veggjum fasteignarinnar og hafi verið reynt að koma í veg fyrir vandann með því að bora út sökkulinn. Hinn 9. desember 2010 hafi stefnendur komið athugasemdum sínum á framfæri við fasteignasöluna Hraunhamar. Þann 12. desember hafi stefnendur flutt inn í eignina. Stefnendur hafi ítrekað athugasemdir sínar við fasteignasöluna með tölvupósti 15. desember 2010. Hinn 17. desember 2010 hafi verið haldinn afsalsfundur á fasteignasölunni. Stefnendur hafi komið á framfæri við stefndu athugasemdum sínum vegna rakaskemmdanna. Aðspurð hafi stefndu upplýst að engin drenlögn væri við húsið. Þá hafi stefndu einnig fullyrt að tekist hefði að koma í veg fyrir vandann með því að bora út sökkulinn. Jafnframt hafi stefndu upplýst að lagnir fasteignarinnar hafi verð myndaðar árið 2008 og reynst í lagi. Þegar þessar upplýsingar hafi legið fyrir hafi verið skrifað undir afsalið. Á uppgjöri sem fram hafi farið samhliða afsalsgerðinni hafi verið ritað um framkomnar athugasemdir.

Eftir áramótin 2010/2011 hafi stefnendur á ný orðið vör við ummerki um raka á veggjum fasteignarinnar. Stefnendur hafi þá aflað álits Ö-kk-ef I-kk-ef matsmanns á ástandi fasteignarinnar og hafi skýrsla hans legið fyrir í febrúar 2011. Hafi hún verið kynnt stefndu og hafi stefnendur ítrekað óskað eftir fundi með stefndu á fasteignasölunni Hraunhamri. Hafi stefnendur fundað með stefnda Ó-kk-þgf og föður stefndu F-kvk-þgf, A-kk-þgf Ó-kk-þgf, í byrjun mars og í apríl 2011. Hafi fundirnir verið án niðurstöðu. Á fundi sem haldinn hafi verið 18. maí 2011 hafi A-kk-nf mætt fyrir hönd stefndu. Hafi framkomnir gallar verið ræddir. Hafi A-kk-nf boðist til að láta að tvo ófaglærða starfsmenn sem störfuðu hjá honum grafa skurð austanmegin við húsið undir verkstjórn stefnanda B-kk-ef. Stefnendur hafi hafnað umræddu boði þar sem hvorki hafi verið um að ræða boð um raunverulegar úrbætur né að vinna ætti verkið af fagmönnum.

Þá hafi stefnendur sent stefndu bréf dagsett 30. maí 2011 og leitað eftir sáttum í málinu. Svar stefndu hafi borist með bréfi Húseigendafélagsins dagsettu 24. júní 2011. Þar komi fram að seljendur hafi keypt eignina árið 2002. Um 3-4 árum síðar hafi þau orðið vör við „litlar loftbólur“ á útvegg í stofu. Stefndu hafi gert göt í sökkullinn til að „hleypa loftinu út“. Þegar húsið hafi verið selt í september 2010 var „rétt aðeins farið að bera á þessum loftbólum.“ Hafi fyrra tilboð um að grafa skurð við húsið verið ítrekað. Með bréfi lögmanns stefnenda dagsettu 22. júlí 2011 hafi þessu boði verið hafnað á ný þar sem um hafi verið að ræða tilraunakenndar aðgerðir, sem hafi haft í för með sér verulegt jarðrask og óþægindi án þess að fyrir hafi legið ástæður framkominna galla.

Stefndu gera athugasemdir við málsatvikalýsingu stefnenda. Rangt sé eins og haldið sé fram í stefnu að það hafi fyrst verið við afsalsgerð að upplýst hafi verið að engin drenlögn væri við húsið. Stefndu kveða stefnendur hafa komið í fylgd fasteignasala í september 2010 til að skoða eignina, án þess að gera boð á undan sér. Stefnda F-kvk-nf hafi þá verið ein heima. Fram kom að nýjar þakplötur hefðu verið settar á húsið og þær málaðar. Stefnandi B-kk-nf hafi í því sambandi spurt F-kvk-þf hvort drenlögn væri í kringum húsið. Tengi F-kvk-nf þetta við það að stefnendum hafi verið starsýnt á að niðurfallsrör hafi ekki tengst dreni og stokki og þá hafi þessar umræður spunnist. F-kvk-nf hafi svarað því þannig til að eftir sinni bestu vitneskju væri engin drenlögn, þar sem húsið væri byggt upp á gamla mátann. Í grunni hússins væri grús og allt vatn væri látið leka í gljúpt hraunið. Hún hafi beðið B-kk-þf að hafa samband við Ó-kk-þf eiginmann sinn, til að sannreyna þetta. Stefnendur hafi síðan komið fljótlega aftur með fasteignasala og skoðað eignina að nýju. Stefnendur hafi síðan komið í hið þriðja sinn með föður stefnanda H-kvk-ef S-kvk-ef, S-kk-þgf Þ-kk-þgf, til að skoða eignina, en stefndu telji sig vita að hann sé lærður smiður og því fagmaður á sviði bygginga. Hafi það verið áður en afsal hafi verið undirritað.

Hvað varði lýsingu í söluyfirliti um lagnir, þá kveða stefndu að rétt sé að lagnir hússins hafi verið góðar. Lagnir hafi verið myndaðar fyrir sölu og hafi stefnendur fengið myndbandsspólu til staðfestingar á ástandi þeirra. Matsmaður hafi líklega myndað lagnir á ný. Engar athugasemdir hafi komið fram um ásigkomulag lagna. Ítrekað sé að stefnendum hafi verið kunnugt um að drenlögn hafi ekki verið við eignina og lýsing á lögnum hafi því átt við lagnir hússins sem slíkar. Þá hafni stefndu því sem haldið sé fram í stefnu að þau hafi reynt að leyna meintum raka og rakamyndun í innveggjum. Ennfremur að „á ný hefði orðið vart við bólumyndanir þrátt fyrir fyrri aðgerðir stefndu“ eins og það sé orðað í stefnu. Stefndu kveða að á afsalsfundi hafi þetta verið rætt og stefndu hafi tekið fram að það hefði nánast ekkert borið á þessu eftir aðgerðir. Stefnandi B-kk-nf hafi á þeim fundi tekið undir það og tekið fram „að þetta væri allt þurrt“ og átti við veggina eftir að hann hafi rifið parketlista frá til að undirbúa málningarvinnu. Þá hafni stefndu því að þau hafi ekki reynt að sætta málið á sanngjarnan hátt, en stefnandi H-kvk-nf S-kvk-nf hafi þrátt fyrir vilja stefnanda B-kk-ef til sátta, verið ófáanleg til sanngjarnra sátta. Stefndu kveða að öllum tillögum þeirra til að komast að rótum vandans og til að sætta málið hafi verið hafnað. Viðhorf stefnenda, einkum H-kvk-ef S-kvk-ef, hafi verið að stefndu skyldu meðal annars koma fyrir dreni í kringum húsið og kanna ástand gólfplötu, allt á kostnað stefndu.

Að beiðni stefnenda var T-kk-nf J-kk-nf byggingafræðingur dómkvaddur 20. október 2011 til að meta ætlaða galla á fasteigninni. Matsgerð T-kk-ef lá fyrir í janúar 2012 og var með henni staðfest að umtalsverður raki væri í milliveggjum og botnplötu. Í matsgerðinni kemur fram að það sé álit matsmanns að vatn komi frá þaki og úr brekku ofan við húsið og leki undir húsið. Þetta vatn valdi raka í botnplötu og veggjum hússins. Niðurstaða matsgerðarinnar sé að setja þurfi jarðvegslögn umhverfis húsið og tengja lögnina við fráveitukerfi bæjarins. Þegar rakastig veggja og botnplötu sé ásættanlegt skuli gera við skemmdir á yfirborði veggja og mála þá. Heildarkostnaður úrbóta sé 1.810.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Með bréfi dagsettu 20. febrúar 2012 gerðu stefnendur kröfu á hendur stefndu í samræmi við niðurstöðu matsgerðar T-kk-ef J-kk-ef, en kröfum þeirra var hafnað með bréfi stefndu dagsettu 5. mars 2012.

II

Stefnendur kveðast byggja kröfu sína á því að fasteignin Garðavegur 13 sé gölluð í skilningi 18. og 19. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Stefnendur byggi á niðurstöðu matsgerðar T-kk-ef J-kk-ef um að vöntun á drenlögn í kringum húsið leiði til þess að óeðlilegur raki myndist í veggjum og botnplötu fasteignarinnar en það valdi skemmdum á húsinu. Þá byggi stefnendur á því að fasteignin hafi verið kynnt þeim sem eign í góðu ásigkomulagi og hafi þau því mátt hafa væntingar til þess að eignin væri ekki haldin umtalsverðum rakaskemmdum. Þessi ágalli sé þess eðlis að eignin standist ekki réttmætar kröfur stefnenda um gæði og eiginleika og teljist eignin gölluð í skilningi laga um fasteignakaup. Enn fremur byggi stefnendur á ákvæðum 27. gr. laga nr. 40/2002 um að fasteign teljist gölluð sé hún ekki í samræmi við upplýsingar sem veittar séu í söluyfirliti eða auglýsingum fyrir fasteignina. Stefnendur byggi á því að stefndu hafi gefið rangar upplýsingar í söluyfirliti eignar þar sem fullyrt sé að lagnir séu í góðu lagi. Það hafi fyrst verið við afsalsgerð sem stefndu hafi upplýst að engin drenlögn væri við húsið.

Einnig byggi stefnendur á ákvæðum 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup um að fasteign teljist gölluð ef kaupandi fái ekki upplýsingar sem seljandi veit eða megi vita um og kaupandi hafi réttmæta ástæðu til að ætla að hann fái. Byggt sé á því að stefndu hafi borið að upplýsa stefnendur um að vart hafi orðið við ummerki um raka á innveggjum og ráðstafanir sem gerðar hafi verið til að koma í veg fyrir vandann. Þá hafi stefndu borið að upplýsa stefnendur um að aftur hafi orðið vart við bólumyndanir vegna raka þrátt fyrir fyrri aðgerðir stefndu. Þá sé ennfremur á því byggt að stefndu hafi borið skylda til að upplýsa um að engin drenlögn hafi verið við húsið. Umræddar upplýsingar hefðu haft verulega þýðingu varðandi það hvort stefnendur hefðu ráðist í kaupin.

Stefnendur byggja á því að röng og/eða ófullnægjandi upplýsingagjöf stefndu við kaupin feli í sér saknæma háttsemi og fasteignin teljist gölluð í skilningi 18. og 19. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Eignin uppfylli ekki eðlilegar kröfur um vatnsþéttingu og standist ekki þær gæðakröfur sem gerðar verði til sambærilegra eigna. Stefnendur eigi því rétt á fá tjón sitt bætt með greiðslu skaðabóta úr hendi seljenda, sbr. 37. og 43. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Tjón stefnenda sé sá kostnaður sem þau verði fyrir við að bæta úr göllum á fasteigninni.

Stefnendur byggi fjárhæð skaðabótakröfu sinnar á niðurstöðu matsgerðar T-kk-ef J-kk-ef. Það sé niðurstaða matsmanns að kostnaður við nauðsynlegar úrbætur sé 1.810.000 krónur. Sundurliðist krafan nánar eins greini í matsgerð eða 150.000 krónur vegna vinnuaðstöðu, 1.200.000 krónur vegna kostnaðar við að grafa fyrir jarðvegslögn og leggja hana, 310.000 krónur vegna kostnaðar við viðgerðir á veggjum og 150.000 krónur vegna hönnunarkostnaðar, alls 1.810.000 krónur. Stefnendur byggi á því að stefndu beri sameiginlega og óskipta ábyrgð á tjóni stefnenda sem seljendur fasteignarinnar sem hafi verið í óskiptri sameign þeirra.

Fallist dómurinn ekki á kröfu stefnenda um skaðabætur sé á því byggt að fasteignin sé gölluð og stefnendur eigi rétt til afsláttar af kaupverði eignarinnar, sbr 37. og 41. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Sé vísað til sömu sjónarmiða og að framan. Á því sé byggt að þeir gallar á fasteigninni, sem staðreyndir séu með matsgerð T-kk-ef J-kk-ef, rýri verðgildi hennar þannig að stefnendur eigi rétt á afslætti af kaupverði hennar. Fjárhæð afsláttarins samsvari kostnaði við úrbætur sem sé verðmætisrýrnun eignarinnar. Fjárhæð afsláttarkröfu sé hin sama og í skaðabótakröfu og sundurliðist á sama hátt.

Þá geri stefnendur kröfu um að þeim verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefndu. Við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tilliti til lögmannskostnaðar, kostnaðar við öflun matsgerðar og annars kostnaðar sem stefnendur hafi orðið fyrir við meðferð málsins. Við ákvörðun málskostnaðar beri að taka tillit til þess að stefnendur séu ekki virðisaukaskattskyldir aðilar og geti ekki innskattað kostnað sinn af aðkeyptri þjónustu.

Hvað varðar lagarök vísa stefnendur til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða. Þá er vísað til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Krafan um dráttarvexti styðst við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og krafa um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991.

III

Stefndu kveðast vísa til þess að eignin hafi verið byggð árið 1943 og sé því rétt að verða 70 ára. Þessar upplýsingar hafi legið fyrir við söluna. Stefndu hafi gefið upp allar upplýsingar sem þau hafi vitað um eignina. Lögð sé á það áhersla að strax við fyrstu skoðun hafi það komið fram að ekki væri drenlögn við eignina. Kaupendum hafi auk þess mátt vera það ljóst miðað staðsetningu og aldur eignarinnar. Það sé venja frekar en hitt að ekki sé drenlögn við hús á þessum aldri. Stefnendur virðist hafa gert sér glögga grein fyrir því enda hafi verið um það rætt strax í upphafi og ekki gerðar við það athugasemdir.

Rík skoðunarskylda hvíli á stefnendum. Í matsgerð segi meðal annars: „Samkvæmt þeim teikningum sem liggja fyrir er ekki nein jarðvegslögn umhverfis húsið.“ Í kaupsamningi sé tekið fram að við samningsgerðina hafi aðilar kynnt sér tiltekin gögn og ekki gert athugasemdir við þau. Þar séu teikningar meðal tilgreindra gagna. Samkvæmt framburði stefndu og miðað við tilgreind gögn telji stefndu rangt að stefnendum hafi ekki verið eða hafi ekki mátt vera kunnugt um að eignin væri án drenlagnar. Þá leggi aldur hússins auknar skyldur á stefnendur að kynna sér rækilega gögn og ástand hússins. Rangt sé að reyna að bera fyrir sig lýsingu í söluyfirliti um lýsingu lagna á síðari stigum og gegn betri vitund, en þessa lýsingu verði að skoða í samhengi við annað í málinu. Vísast til þess sem fram komi í málavaxtalýsingu stefndu um ásigkomulag lagna, en upplýst hafi verið að lagnir sem slíkar voru í lagi. Þá sé lögð áhersla á að við skoðun eignarinnar hafi stefnendur fengið aðstoð fagmanns, en faðir annars stefnenda sé smiður. Þau geti því ekki vikið sér undan því að hafa haft alla möguleika til að kynna sér ástand eignarinnar. Ónóg skoðun, sé um hana að ræða, sé því á ábyrgð stefnenda. Þá sé bent á dómafordæmi sem þrengi mjög að ætluðum rétti kaupenda til bóta, hafi kaupendur notið kunnáttu fagmanns við kaupin.

Í matsgerð dómkvadds matsmanns komi fram að matsmaður telji að verðgildi eignarinnar hafi ekki rýrnað, að teknu tilliti til úrbóta. Því sé hafnað sem ósönnuðu að stefnendur hafi orðið fyrir tjóni af völdum þeirra atriða sem stefnendur byggi á. Fari fram þær úrbætur sem matsmaður vísi til, sé það til að auka á verðmæti eignarinnar. Þá sé það áréttað að stefndu hafi boðið sættir og lagfæringar á þeim vanköntum sem þá hafi verið ljósir auk þess sem kynni að koma í ljós við þær lagfæringar. Það hefði verið án kostnaðar fyrir stefnendur. Stefnendur hafi hafnað því. Því sé mótmælt að boðnar viðgerðir hefðu ekki verið vel unnar og undir eftirliti og umsjón fagmanna. Yfirlýsingar stefnenda þess efnis séu rangar. Nú krefjist stefnendur hins sama auk alls þess kostnaðar sem hefði auðveldlega verið hægt að komast hjá. Þetta sé alfarið á ábyrgð stefnenda. Bent sé á skyldu stefnenda til að takmarka tjón sitt, komist rétturinn að því um bótaskylt tjón sé að ræða.

Þá kveðast stefndu hafna því að eignin að Garðavegi 13 hafi verið gölluð í skilningi laga um fasteignakaup. Taka verði mið af því að um sé að ræða 70 ára gamla eign. Eignin standist allar kröfur sem gera megi til eignar á þessum aldri. Ekkert komi fram í matsgerð sem hnekki þessu áliti. Þá sé vísað til þess að í 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup sé það skilyrði varðandi mat á galla að „ágallinn rýri verðmæti hennar svo nokkru varði eða seljandi hafi sýnt af sér saknæma háttsemi“. Ágallinn, sé hann yfirleitt viðurkenndur af dóminum, nemi um 4,3% af kaupverði. Samkvæmt dómatúlkun þurfi ágallinn að nema a.m.k. 10% af söluverðmæti þegar um gamlar eignir sé að ræða. Varðandi síðara skilyrðið um „saknæma háttsemi“ þá sé því alfarið hafnað og bent á að stefnendur hafi sönnunarbyrði fyrir ætlaðri saknæmri háttsemi. Vísist til málavaxta og lýsingar stefndu í þessu máli, sem sýni hið gagnstæða. Stefndu hafi eftir bestu getu upplýst stefnendur um húsið og bent á aldur þess. Þá sé vísað til 29. gr. sömu laga um skyldur kaupanda til skoðunar á fasteign og afleiðingar þess séu þessar skyldur ekki ræktar. Miðað við málsatvik geti stefnendur ekki borið fyrir sig „galla á fasteign“.

Þá mótmæli stefndu matsgerð Ö-kk-ef I-kk-ef. Hún sé einhliða og standist ekki þær kröfur sem réttafarslög geri til gagna í bótamáli.

Til vara sé þess krafist, komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að eignin teljist gölluð í skilningi laga um fasteignakaup, að stefnendur eigi einungis rétt til afsláttar, sem takmarkist við ætlaðan kostnaði þeirra við að gera eignina jafn góða og við mætti búast, en ekki þeirrar verðmætaaukningar sem endurbætur leiði til.

Loks mótmæla stefndu því að eignin hafi verið haldin göllum í skilningi 18. og 19. gr. laga um fasteignakaup nr. 40/2002. Líta verði til þess sem fram hafi komið um aldur eignarinnar, fyrirliggjandi gagna við gerð kaupsamnings, upplýsinga stefndu, skoðunarskyldu stefnenda og aðstoðar fagmanns við skoðun eignarinnar. Þá sé því mótmælt að matsgerð dómskvadds matsmanns staðfesti galla. Einnig sé mótmælt að umrædd matsgerð staðfesti rýrnun á verðmæti fasteignarinnar sem leiði til þess að stefnendur eigi rétt til skaðabóta eða afsláttar. Enn fremur því að stefndu hafi ekki og eftir bestu vitund gefið upp allar þær upplýsingar sem kostur hafi verið á. Þá sé bent á fyrirliggjandi teikningar sem hafi sýnt að ekki hafi verið drenlögn við eignina.

Enn fremur sé því mótmælt sem röngu að það hafi fyrst komið til tals við afsalsgerð að engin drenlögn væri við húsið. Kaupsamningur og ákvæði hans, hvað sem öllum framburði líði, staðfesti það. Mótmælt sé að eignin, miðað við aldur, hafi ekki uppfyllt þau skilyrði sem ætla megi, þar með talið um vatnsþéttingu. Stefnendur verði að búast við að eign á þessum aldri og án drenlagnar, kunni að einhverju leyti að vera vanbúin varðandi vatnsþéttingu. Því sé mótmælt að stefnendur geti krafist afsláttar, sbr. 37. gr. laga nr. 40/2002. Skilyrði þess sé að fasteign sé gölluð en það skilyrði sé ekki uppfyllt í málinu.

Hvað lagarök varðar vísa stefndu til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Einnig til meginreglna kröfuréttar, skaðabótaréttar og samningaréttar. Varðandi málskostnað vísa stefndu til 130. og 131. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Sérstaklega er bent á að málatilbúnaður þessi er algjörlega óþarfur og öllum sáttartilraunum stefndu hefur verið hafnað. Gerðar eru því sérstakar kröfur um málskostnað stefndu til handa. Varðandi virðisaukaskatt á málflutningsþóknun vísast til laga nr. 50/1988.

IV

Stefnendur og stefndu gáfu aðilaskýrslur fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Þá gáfu skýrslur vitnin T-kk-nf J-kk-nf, byggingafræðingur og dómkvaddur matsmaður, Á-kvk-nf H-kvk-nf löggiltur fasteignasali, S-kk-nf Þ-kk-nf, A-kk-nf Ó-kk-nf og Á-kk-nf M-kk-nf Ó-kk-nf.

Stefnandinn B-kk-nf M-kk-nf greindi frá því að hann hefði skoðað fasteignina Garðaveg 13 tvisvar áður en hann og H-kvk-nf S-kvk-nf gerðu tilboð í eignina. Við skoðunina hefði hvorki verið minnst á rakaskemmdir í húsinu né bólumyndun á veggjum af völdum raka. Ekki hafi heldur verið minnst á að seljendur hefðu borað út sökkul hússins eða að drenlögn væri ekki við húsið. B-kk-nf greindi frá því að þegar farið var að mála veggi hafi komið fram, að hann hélt, gamlar rakaskemmdir og viðgerðir. Hafi stefndi Ó-kk-nf M-kk-nf þá greint frá því að seljendur hefðu lagað umræddar skemmdir. Þá sagði B-kk-nf frá því að á afsalsfundi 17. desember 2010 hefði verið rætt um rakaskemmdir í húsinu og þá hafi komið fram að borað hefði verið í grunninn og einnig að algengt væri að ekki væru drenlagnir við hús í Hafnarfirði. Upplýsingar um það hafi ekki komið fram fyrr. Um það bil mánuði eftir afhendingu hafi kaupendur orðið vör við að bólur mynduðust á veggjum hússins og nýjar skemmdir hafi komið fram. Þau hafi haft samband við fasteignasöluna og lýst yfir áhyggjum vegna ástandsins. Þau hafi óskað eftir því að haft yrði samband við seljendur. Haldnir hafi verið þrír fundir til að finna leiðir til úrbóta. Aðallega hafi verið rætt um orsök vandans og hvernig ætti að leysa hann. Lagnir hafi verið myndaðar og matsskýrsla unnin. Sem sættir hafi stefndu boðið að láta grafa skurð ofan við húsið. Stefnendum hafi í sjálfu sér ekki litist illa á hugmyndina en B-kk-nf hafi ekki viljað taka að sér verkstjórn framkvæmda, en það hafi verið skilyrði af hálfu stefndu. Stefnendur töldu ekki ásættanlegt að verkið yrði unnið af ófaglærðum aðila.

Stefnandi H-kvk-nf S-kvk-nf S-kvk-nf gaf skýrslu fyrir dómi og greindi frá því að hún hefði skoðað Garðaveg 13 með föður sínum 13. nóvember 2010 Tilefnið hefði verið að hana langaði til að sýna honum þá eign sem þau voru að kaupa. H-kvk-nf S-kvk-nf sagði að á afsalsfundinum hefði komið fram að til væri myndspóla af lögnum. Myndina fékk hún í hendur eftir gerð afsalsins í desember 2010 eða í janúar 2011. H-kvk-nf S-kvk-nf kvaðst fyrst hafa áttað sig á því á afsalsfundinum að ekki væri drenlögn við húsið, en henni hefði fyrr verið kunnugt um aldur hússins. Hefði það verið í lok ágúst þegar hún sá söluyfirlit fyrir eignina. Hún hefði þó ekki upplifað húseignina sem gamla enda hefði verið lögð áhersla á að búið væri að endurnýja eignina.

Stefnda F-kvk-nf A-kvk-nf bar fyrir dómi að hún hefði greint stefnendum frá því við skoðun að skipt hefði verið um þakplötur á húsinu sumarið áður og þær málaðar. Henni væri minnisstætt að þegar talað hafi verið um þakið við B-kk-þf utandyra hefðu niðurfallsrör sem komu frá þakinu verið sýnileg. Sést hefði að þau voru án tengingar og að þau færu ekki ofan í jörðina. Þá kvaðst hún vita að ekki væru drenlagnir við hús í Hafnarfirði sem byggð væru á hrauni. Kvaðst F-kvk-nf hafa sagt B-kk-þgf að fá upplýsingar um þetta hjá Ó-kk-þgf, en það hafi hann ekki gert. Þá kom fram hjá F-kvk-þgf að stefndu hefðu ekki orðið vör við raka í húsinu en fyrir nokkrum árum hefðu þau tekið eftir smávægilegum bólum á veggjum niður við gólflista sem ekki voru til ama. Stefndu hefðu aldrei tekið gólflista frá veggjum þótt málað væri. Þau hafi leitað ráða hjá sér fróðari mönnum og verið ráðlagt að bora lítil göt í sökkul hússins til að þar loftaði betur og það hafi virkað og lítið sem ekkert sést af bólum á veggjum eftir það. Engu hafi verið leynt um þessar framkvæmdir og þær ræddar á afsalsfundinum.

Stefndi Ó-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins og greindi frá því að rætt hafi verið við stefnendur um raka í veggjum, hvað orsakaði og um mögulegar leiðir til að koma í veg fyrir vandann. Lagnir hafi verið mældar og þrýstiprófaðar og niðurstaðan hafi verið að þær væru í lagi. Frekari athuganir hafi leitt í ljós að vatn væri í grunninum. Sagði Ó-kk-nf M-kk-nf að tengdafaðir hans, A-kk-nf Ó-kk-nf, hefði verið þeim til aðstoðar í málinu. Hafi hann hringt í B-kk-þf og boðið þá lausn að grafa skurð fyrir ofan húsið, en það væri rökrétt vegna þess að húsið stendur í halla. Þessu hafi stefnendur hafnað en þau hafi viljað fá fagaðila til að vinna verkið. Einnig hafi stefnendur viljað fá drenlögn í kringum húsið. Ó-kk-nf M-kk-nf kvaðst ekki hafa leynt neinum upplýsingum. Húsinu hafi verið haldið við í þau níu ár sem þau hafi búið í því. Hvað varði bólumyndanir þá hafi þær verið litlar á afmörkuðu svæði á útvegg í stofu og hafi aðeins smitað á innvegg. Þetta hafi gerst fyrir mörgum árum og hafi ekki valdið skemmdum. Málað hafi verið yfir bólurnar þegar málað hafi verið. Ekki hafi borið á þessum bólum eftir að borað hafi verið í grunninn. Það hafi líklega verið gert 2007 eða 2008. Þegar bólurnar hafi verið til staðar hafi þær verið vel sýnilegar og hefðu verið sýnilegar stefnendum við skoðun eins og öðrum, enda engin húsgögn við vegginn. Þá hafnaði Ó-kk-nf því aðspurður að til hafi staðið að fá ófaglærða aðila til að grafa við húsið.

Vitnið T-kk-nf J-kk-nf byggingafræðingur og dómkvaddur matsmaður kom fyrir dóminn og staðfesti matsgerð sína. Hann greindi frá því að hann hefði séð ummerki eftir raka á veggjum og látið mæla raka í veggjum og botnplötu. Hann taldi óhugsandi að búa í húsinu án þess að verða var við rakann. Meiri raki mældist í veggjum en botnplötu. Þá kom fram hjá vitninu að húsið hefði verið byggt í samræmi við það sem tíðkaðist á byggingartíma þess, en mjög stutt væri síðan farið var að setja jarðvegslagnir við hús í Hafnarfirði.

Á-kvk-nf H-kvk-nf löggiltur fasteignasali hjá Hraunhamri kvaðst hafa heyrt af því eftir afhendingu eignarinnar að vart hefði orðið við raka í henni. Það hafi verið 9. desember 2010 og hafi kaupendur talað um gamlar rakaskemmdir. Hafi kaupendur óskað eftir því að rætt yrði um skemmdirnar á afsalsfundi og hafi það verið gert. Rætt hafi verið um að spóla með myndum af lögnum yrði afhent kaupendum. Þá hafi komið fram að sökkull hússins hefði verið boraður út. Hafi kaupendur verið að hugsa um að gera fyrirvara við undirritun afsals en ákveðið hafi verið að gera það ekki. Vitnið heyrði næst af málinu 14. janúar 2011 en þá hafi kaupendur haft samband af því að raki var kominn í skemmdirnar. Kvaðst vitnið hafa bent kaupendum á að fá matsmann til að skoða ummerki eftir raka. Vitnið hélt þrjá fundi með aðilum þar sem reynt var að sætta málið og finna út úr því hvað um væri að ræða. A-kk-nf faðir F-kvk-ef hafi verið á fundunum og sú tillaga hafi komið fram að tveir menn yrðu fengnir til að grafa skurð fyrir ofan húsið. Um það varð ekki samkomulag og til þess kom ekki. Kaupendur fóru fram á að kunnáttumenn yrðu fengnir til verksins og vildu þau ekki fá þá menn sem fulltrúi seljanda bauð fram. Vitnið annaðist skjalagerð vegna kaupanna en skoðaði ekki eignina né útbjó söluyfirlit fyrir hana.

Vitnið A-kk-nf Ó-kk-nf gaf skýrslu fyrir dómi og greindi frá því að hann hefði komið að samningaviðræðum á fundum sem haldnir voru til að fara yfir gallamál eða kvartanir kaupenda. Fyrst hafi verið farið yfir skoðunarskýrslu og rætt um hvaða ástæður gætu legið að baki göllunum. Reynt hafi verið að finna sameiginlega lausn. Ákveðið var að skoða lagnir og athuga inntak klóaks- og vatnslagna. Á öðrum fundi kom fram að ekkert hefði fundist athugavert við lagnir. Einnig kom fram að ekki væri drenlögn við húsið en líkleg skýring á raka var talin vera sú að vatn kæmist undir húsið. Vitnið kvaðst hafa bent á að dren væri almennt ekki lagt í kringum hús í hrauni í Hafnarfirði. Ákveðið var að taka sýni úr sökklinum og rakamæla hann og myndu seljendur sjá um það. Af því hafi ekki orðið þar sem boð hafi komið frá Á-kvk-þgf fasteignasala um að kaupendur, B-kk-nf og H-kvk-nf, teldu það óþarft því grafa yrði dren í kringum húsið. Einn fundur hafi verið haldinn eftir þetta og þá kvaðst vitnið hafa boðið B-kk-þgf að láta grafa drenskurð ofan við húsið. Hann bauðst til að leggja til menn og efni í verkið en B-kk-nf myndi hafa stjórn á staðnum. Ekki hafi komið fram hvaða menn vitnið hafi ætlað að velja til verksins. Eftir þetta báðu kaupendur um fund á fasteignasölunni. Þá hafi komið í ljós að þau vildu ekki þiggja þessa aðstoð en fóru fram á að grafið yrði dren í kringum húsið og að það yrði gert af fagmönnum. Þar með lauk aðkomu vitnisins að málinu, en alþekkt væri að hús í Hafnarfirði væru ekki með drenlögn.

V

Stefnendur keyptu fasteignina Garðaveg 13 í Hafnarfirði af stefndu með kaupsamningi dagsettum 29. september 2010. Fyrir kaupin skoðuðu stefnendur fasteignina tvisvar sinnum. Eftir að kaupsamningur var gerður skoðaði stefnandi H-kvk-nf S-kvk-nf eignina einu sinni og þá í fylgd föður síns. Stefnendur halda því fram að eignin sé haldin göllum í skilningi 18. og 19. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þau byggja á niðurstöðu matsgerðar T-kk-ef J-kk-ef byggingafræðings um að sú staðreynd að drenlögn er ekki við húsið leiði til þess að óeðlilegur raki myndist í veggjum og botnplötu fasteignarinnar og valdi rakinn skemmdum. Þá byggja stefnendur einnig á því að stefndu hafi gefið rangar upplýsingar í söluyfirliti fyrir eignina þar sem fullyrt er að lagnir séu í lagi, en það var ekki fyrr en við gerð afsals að upplýst var að ekki væri drenlögn við húsið. Þá vísa stefnendur enn fremur til þess að stefndu hafi borið að upplýsa stefnendur um að vart hefði orðið við ummerki eftir raka á innveggjum og þær ráðstafanir sem stefndu gerðu til að koma í veg fyrir ætlaðan galla. Stefndu hafna þessum sjónarmiðum stefnenda og benda á að upplýst hafi verið við skoðun á eigninni að ekki væri drenlögn við húsið. Þau hafi ekki leynt stefnendur neinum upplýsingum varðandi ætlaðan raka og rakamyndun í innveggjum. Loks benda stefndu á að fasteignin sé nær 70 ára gömul sem leiði til þess að rík skoðunarskylda hafi hvílt á stefnendum við kaupin.

Í máli þessu deila aðilar um það hvenær fram hafi komið að engin drenlögn var við húsið, hvort stefndu hafi gefið fullnægjandi upplýsingar um eignina, hvort stefnendur hafi notið aðstoðar fagmanns við skoðun eignarinnar og loks um leiðir sem stefndu buðu stefnendum að annast og kosta til að ráða bót á ætluðum raka í fasteigninni.

Af hálfu stefndu er öðrum þræði byggt á því að stefnendur hafi við skoðun eignarinnar fengið aðstoð fagmanns, þar sem faðir annars stefnanda sé smiður. Stefndu telji þannig að stefnendur hafi haft alla möguleika til að kynna sér ástand eignarinnar. Upplýst er í málinu og ekki um það deilt að annar stefnenda, H-kvk-nf S-kvk-nf, skoðaði eignina 13. nóvember 2010 í fylgd föður síns, S-kk-ef Þ-kk-ef. Meðal málsgagna er yfirlýsing S-kk-ef, sem hann staðfesti fyrir dómi, þess efnis að hann hafi stundað nám í húsasmíði í kvöldskóla á Siglufirði á árunum 1963-1966, en keypt jörð í Skagafirði vorið 1965 og hafið þar búskap. Hafi hann ekki lokið námi í húsasmíði og ekki starfað við smíðar síðan 1964 þegar hann hafi verið verkamaður í byggingarvinnu. Að þessu virtu er ekki fallist á að S-kk-nf Þ-kk-nf geti talist vera kunnáttumaður á sviði fasteigna. Verður að hafna sjónarmiðum stefndu um að stefnendur hafi við skoðun eignarinnar notið aðstoðar fagmanns á sviði bygginga við kaup eignarinnar.

Svo sem fram er komið öfluðu stefnendur matsgerðar dómkvadds matsmanns, T-kk-ef J-kk-ef, byggingafræðings. Í matsgerð hans, dagsettri í janúar 2012, kemur fram að mikill raki mældist víða í neðsta hluta útveggja og milliveggja. Telur matsmaður ljóst að það vatn sem kemur frá þaki og úr brekku ofan við húsið fari, að veggjum þess og niður með þeim. Síðan fari vatnið undir húsið og renni eftir halla jarðvegs. Sama sé að segja um yfirborðsvatn sem falli á stétt við húsið, það fari að húsinu og undir húsið og valdi því að neðsti hluti veggja og botnplata séu í raka og vatni. Umhverfis húsið sé ekki jarðvegslögn sem taki við því vatni sem kemur frá lóð eða jarðvegi. Um þetta segir meðal annars orðrétt í matsgerðinni: „Samkvæmt þeim teikningum sem liggja fyrir er ekki nein jarðvegslögn umhverfis húsið sem taka ætti við því vatni sem kemur frá lóð eða nánasta jarðvegi. Þar sem mikill raki mælist neðarlega í milliveggjum eins og í vegg milli stofu og eldhúss eru ekki neinar lagnir í grunni undir botnplötu eða við vegg. Þar sem raki mælist í millivegg sem er milli baðs og herbergis (geymslu á teikningu) eru lagnir undir botnplötu og í vegg. Það eru frárennslislagnir frá handlaug, klósetti og baðkari.“

Stefnendur lýsa því svo að fljótlega eftir afhendingu eignarinnar hafi orðið vart við skemmdir vegna raka á innveggjum við gólf. Fram kom fyrir dómi hjá stefnanda B-kk-þgf M-kk-þgf að þegar gólflistar hafi verið teknir frá veggjum vegna málningarvinnu hefðu komið í ljós að hann taldi gamlar rakaskemmdir. Hefðu veggir verið spartlaðir og málaðir en um mánuði eftir afhendingu hafi stefnendur tekið eftir því að bólur hefðu myndast á málningu á veggjum. Stefnda F-kvk-nf A-kvk-nf bar fyrir dómi að stefndu hefðu aldrei orðið vör við raka í húsinu, en fyrir um 4-5 árum hafi þau orðið vör við bólur á málningu sem hafi verið spartlaðar og málað yfir þegar málað var en gólflistar hefðu ekki verið rifnir frá veggjum. Aðspurð um það hvort ekki hefði verið ástæða til að skýra stefnendum frá bólunum og því sem gert hafði verið til að koma í veg fyrir þær bar F-kvk-nf að bólurnar hefðu ekki verið til ama og að lítið hafi borið á þeim eftir að sökkullinn hafi verið boraður út og hafi þær ekki truflað stefndu. Stefndi Ó-kk-nf M-kk-nf greindi frá því að stefndu hefðu fyrir nokkrum árum orðið vör við bólumyndun á afmörkuðu svæði á útvegg í stofu sem hefði aðeins smitað á innvegg. Um hefði verið að ræða litlar bólur en engar skemmdir. Þetta hefði aldrei verið til ama frekar en sprungur í horni. Hann hefði borað göt á grunn hússins og þá hefðu þau losnað við vandann. Pínulitlar bólur hefðu komið fram síðar. Í bréfi til stefnenda, dagsettu 24. júní 2011, sem stefndu fólu Húseigendafélaginu að rita, kemur fram að í september 2010 hafi aðeins verið farið að bera á loftbólum, en þær hafi ekki verið til ama en voru sýnilegar við skoðun þar sem húsgögn hafi ekki staðið við vegginn. Einnig segir að skoðun á grunni árið 2002 hafi leitt í ljós að hann hafi verið þurr, en göt hafi á þessum tíma verið boruð á sökkul hússins til að hleypa út lofti og koma í veg fyrir að loftbólur kæmu fram á útvegg í stofu.

Fyrir liggur að aðilar málsins ræddu um þessar skemmdir bæði á afsalsfundi og einnig síðar án niðurstöðu eða samkomulags milli aðila um úrbætur. Án tillits til þess hvort loftbólur voru til staðar í málningu á útvegg í stofu þegar stefndu sýndu stefnendum eignina og seldu eða ekki þykir að mati dómsins ósannað að stefndu hafi verið kunnugt um raka í veggjum og botnplötu og þannig leynt stefnendur vitneskju um slíkan ágalla á eigninni. Sama er að segja um raka í grunni hússins. Er því ekki fallist á það með stefnendum að þau hafi sem kaupendur eignarinnar ekki fengið þær upplýsingar um hana sem stefndu sem seljendur vissu eða máttu vita um eignina og stefnendur höfðu réttmæta ástæðu til að ætla að þau fengju, sbr. 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá verður einnig að hafa í huga að bólur í málningu á veggjum eru sýnilegar við skoðun fasteignar og hefðu því ekki dulist stefnendum í máli þessu við skoðun eignarinnar. Samkvæmt 1. mgr. 29. gr. laga nr. 40/2002 getur kaupandi fasteignar ekki borið fyrir sig galla á fasteign sem hann þekkti eða átti að þekkja til þegar kaupsamningur var gerður.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið er hafnað þeim sjónarmiðum stefnenda að stefndu hafi leynt upplýsingum um raka og skemmdir af völdum raka í eigninni, enda ósannað að stefndu hafi vitað eða mátt vita um þann raka í innveggjum og botnplötu sem kom í ljós þegar farið var að rífa gólflista frá veggjum. Breytir engu fyrir þessa niðurstöðu þótt stefndi Ó-kk-nf M-kk-nf hafi borað göt á sökkul hússins á árinu 2007 eða 2008 til að lofta út í því skyni að koma í veg fyrir að loftbólur mynduðust í málningu á veggjum innan dyra. Er því ekki fallist á það með stefnendum að stefndu hafi sýnt af sér saknæma háttsemi við sýningu eignarinnar og sölu hennar til stefnenda.

Fasteignin Garðavegur 13 í Hafnarfirði var byggð árið 1943. Var stefndu ljóst að þau voru að kaupa nær 70 ára gamla fasteign. Fram kom hjá H-kvk-þgf S-kvk-þgf fyrir dómi að hún hefði tekið eftir aldri hússins á söluyfirliti í lok ágúst 2010. Ekki liggur annað fyrir en að eignin hafi verið byggð í samræmi við þær kröfur sem giltu á byggingartíma hennar. Fram kom hjá vitninu T-kk-þgf J-kk-þgf byggingafræðingi og dómkvöddum matsmanni að húsið væri byggt eins og tíðkaðist á þeim tíma og að stutt væri síðan að farið var að setja jarðvegslagnir við hús í Hafnarfirði. Þá segir í matsgerð hans að samkvæmt teikningum sé ekki jarðvegslögn umhverfis húsið til að taka við því vatni sem kemur frá lóð eða jarðvegi. Óháð því hvenær stefndu upplýstu stefnendur um að engin drenlögn væri umhverfis húsið þykja stefnendur ekki hafa sýnt fram á að húsið hafi verið byggt andstætt kröfum sem giltu 1943 eða að umbúnaður hússins að þessu leyti sé annar en almennt tíðkast um hús í Hafnarfirði frá þessum tíma. Þá er fram komið að stefndu munu samkvæmt því sem fram kemur í áðurnefndu bréfi Húseigendafélagsins hafa látið mynda lagnir árið 2008 í tengslum við framkvæmdir á eigninni og þá fengið staðfest að lagnir væru í góðu lagi, en í söluyfirliti fyrir eignina er ástandi lagnanna lýst á þann veg. Enn fremur liggur fyrir að teikningar af lögnum hússins sýna að drenlögn er ekki við húsið, en samkvæmt kaupsamningi um eignina kynntu aðilar sér teikningar og ýmis önnur gögn og upplýsingar við gerð kaupsamnings, sbr. ákvæði í 22. tölulið samningsins, og gerðu engar athugasemdir við þau. Að þessu virtu verður ekki fallist á þau sjónarmið og kröfur stefnenda sem reistar eru á því að rangar upplýsingar séu í söluyfirliti fyrir eignina eða að eignin sé gölluð í skilningi 27. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup eins og stefnendur halda fram.

Samkvæmt 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup telst fasteign gölluð ef hún stenst ekki þær kröfur um gæði, búnað og annað sem leiðir af lögunum og kaupsamningi. Notuð fasteign telst þó ekki gölluð nema ágallinn rýri verðmæti hennar svo nokkru varði eða seljandi hafi sýnt af sér saknæma háttsemi. Því er áður hafnað að stefndu hafi sýnt af sér saknæma háttsemi. Fyrir liggur að stefnendur keyptu fasteignina af stefndu fyrir 34.250.000 krónur. Krafa stefnenda nemur 1.810.000 krónum eða um 5,3% af kaupverði hússins. Ekki er unnt að líta svo á að þeir annmarkar, sem um ræðir samkvæmt matsgerðinni, teljist rýra verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varði, sbr. áðurgreint ákvæði síðari málsliðar 18. gr. laga um fasteignakaup. Er niðurstaða dómsins því sú samkvæmt þessu ákvæði að fasteignin teljist ekki gölluð í skilningi III. kafla laga nr. 40/2002 um fasteignakaup og er því ekki fallist á að stefnendur eigi skaðabótakröfu á stefndu eða rétt til afsláttar, sbr. IV. kafla laganna vegna galla á fasteigninni Garðavegi 13 í Hafnarfirði.

Að öllu framangreindu virtu er ekki fallist á sjónarmið og kröfur stefnenda í málinu og eru stefndu sýknuð af kröfum stefnenda. Eftir þessari niðurstöðu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að dæma stefnendur til að greiða stefndu óskipt málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 577.300 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Stefndu, F-kvk-nf A-kvk-nf og Ó-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf, eru sýkn af kröfum stefnenda, B-kk-ef M-kk-ef og H-kvk-ef S-kvk-ef S-kvk-ef.

Stefnendur greiði stefndu óskipt 577.300 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf