E-773/2016

Mál þetta er höfðað 2. mars 2016 og dómtekið 25. nóvember 2016.

Stefnandi er A, fd. ..., litháískur ríkisborgari.

Stefndi er íslenska ríkið, Arnarhváli, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda samtals 2.000.000 króna, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr., sbr. 1. málsl. 4. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 21. ágúst 2015 til 8. apríl 2016, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar auk virðisaukaskatts, án tillits til gjafsóknar.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða málskostnað. Til vara er þess krafist að stefnukrafa verði lækkuð verulega og málskostnaður felldur niður.

Málsatvik

Föstudaginn 21. ágúst 2015 var stefnandi handtekinn ásamt tveimur samlöndum sínum, þeim T og B, að í Reykjavík, vegna gruns um fjársvik með því að hafa greitt fyrir vörur á internetinu með stolnum greiðslukortaupplýsingum. Í skýrslu lögreglu um handtökuna kemur fram að tveimur dögum fyrr hafi borist tilkynning frá starfsmanni verslunarinnar Tölvulistans um að pöntuð hefði verið fartölva í netverslun á nafni G, og beðið um að varningurinn yrði sendur að ... í Reykjavík. Ekki hafi verið unnt að sannreyna kennitölu viðkomandi og því hefði fartölvan ekki verið send, en grunur hafi vaknað um að verið væri að misnota greiðslukort. Í kjölfarið leitaði lögregla upplýsinga hjá greiðslumiðlunarfyrirtækjum og kom í ljós að fleiri pantanir hefðu borist þar sem þess var óskað að varningur væri sendur á þetta heimilisfang. Þann 20. ágúst barst lögreglu tilkynning um að pöntuð hefði verið fartölva frá fyrirtækinu computer.is sem skyldi afhendast að ..., en stolnar greiðslukortaupplýsingar hefðu verið gefnar upp við viðskiptin. Daginn eftir fylgdist lögregla með úr fjarlægð þegar sendingin var afhent. Þegar henni hafði verið veitt viðtaka knúðu lögreglumenn dyra og hittu þar fyrir stefnanda og bræðurna T og B.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að lögreglumennirnir hefðu ekki séð hver tók á móti sendingunni, en þremenningarnir hefðu tjáð þeim á vettvangi að fjórði maðurinn hefði verið með þeim. Þeir hefðu verið spurðir nánar um þann mann, en fátt verið um svör. Í húsnæðinu hafi fundist ferðataska með nýjum vörum, m.a. tveimur fartölvum. Rætt hafi verið við eiganda hússins, sem greindi frá því að þrír menn hefðu tekið það á leigu þann 18. ágúst. Voru þremenningarnir handteknir og fluttir í fangageymslu.

Stefnandi var yfirheyrður síðar sama dag og kom þá fram hjá honum að hann væri móðurbróðir þeirra T og B og hefðu þeir boðið honum að koma með sér í þessa ferð. Fram kemur í skýrslunni að stefnanda hafi verið kynnt að honum væri óskylt að svara spurningum er vörðuðu brotið sem honum var gefið að sök, en væri áminntur um sannsögli kysi hann að tjá sig. Jafnframt er bókað í skýrsluna að honum hafi verið kynnt ákvæði 117. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 „þess efnis að hann þyrfti ekki að svara spurningum er vörðuðu frændur hans“. Stefnandi kvaðst ekkert vita um málið, en sagðist þó hafa vitað að vörur, sem pantaðar hefðu verið á netinu hefðu borist í húsið þar sem þeir dvöldu. Hann kvaðst hins vegar ekki vita hver hefði haft með það að gera. Hann kvaðst ekki heldur vita hvort frændur hans hefðu verið að panta vörur með þessum hætti. Þá kvaðst hann ekki vita hver hefði tekið á móti pakkanum sem barst á dvalarstað þeirra rétt áður en þeir voru handteknir. Hann kvað þá aðeins hafa verið þrjá í húsinu.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, uppkveðnum 22. ágúst, var stefnanda gert að sæta gæsluvarðahaldi til 28. ágúst á grundvelli rannsóknarhagsmuna og gert að sæta einangrun á meðan á gæsluvarðhaldinu stóð. Úrskurður héraðsdóms var staðfestur með dómi Hæstaréttar 25. sama mánaðar.

Ákærði var yfirheyrður á ný 26. ágúst og upplýsti hann þá að T og B hefðu sagt honum frá því að þeir hefðu komist yfir greiðslukortaupplýsingar á heimasíðu sem þeir hefðu farið inn á. Þar hafi þeir komist yfir greiðslukortanúmer til að nota við að panta og kaupa vörur. Stefnandi sagðist sömuleiðis halda að T hefði pantað vörurnar sem voru í húsinu, en hann hefði tekið við pökkunum sem bárust. Hann kvaðst ekkert hafa tekið þátt í þessu og hefði hann eingöngu komið hingað til lands til að verja hér frítíma sínum.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu 27. ágúst játaði T að hafa staðið að fjársvikabrotunum sem honum voru gefin að sök. Hann kvað stefnanda hafa vitað „næstum því ekki neitt“ um málið, þótt hugsanlega hefði hann grunað eitthvað þegar sendingarnar bárust í húsið þar sem þeir dvöldu. Hann kvað bróður sinn hins vegar hafa vitað eitthvað meira um málið, en þó ekki tekið þátt í að panta vörurnar. B neitaði sakargiftum við yfirheyrslu 28. ágúst. Sama dag hafnaði dómari við Héraðsdóm Reykjavíkur kröfu lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu um að stefnanda yrði gert að sæta farbanni til 25. september og var hann þá leystur úr haldi.

Með bréfi frá lögreglustjóra, dagsettu 3. desember 2015, var stefnanda tilkynnt að rannsókn málsins hefði verið hætt og málið fellt niður gagnvart honum á grundvelli 145. gr. laga nr. 88/2008.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að hann eigi rétt á bótum á grundvelli 1. og 2. mgr. 228 gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008. Með bréfi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettu 3. desember 2015, hafi verið staðfest að rannsókn málsins hafi verið hætt og málið fellt niður. Hann eigi því rétt á bótum, enda hafi hann verið saklaus handtekinn og látinn sæta gæsluvarðhaldi vegna gruns um fjársvik, frá 21. til 28. ágúst 2015, á grundvelli rannsóknarhagsmuna.

Með vísan til 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 eigi maður sem borinn er sökum í sakamáli rétt til bóta samkvæmt 2. mgr. sömu lagagreinar, ef mál hans hefur verið fellt niður. Samkvæmt 2. mgr. 228. gr. skuli dæma bætur vegna aðgerða samkvæmt IX.-XIV. kafla laganna ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi. Bæta skuli fjártjón og miska, sbr. 4. mgr. 228. gr. Þá feli ákvæði 228. gr. í sér hlutlæga bótaskyldu.

Af hálfu stefnanda er á því byggt að skilyrði handtöku samkvæmt 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008 hafi ekki verið uppfyllt í máli hans. Hann hafi verið handtekinn og vistaður í fangaklefa í þágu rannsóknar meintra fjársvikabrota sem hann var saklaus af. Engar upplýsingar hafi legið fyrir um hugsanlega aðkomu hans að þeim brotum sem voru til rannsóknar. Svo virðist sem hann hafi verið handtekinn fyrir þær sakir einar að hafa dvalið í húsnæði með þeim sem grunaðir voru í málinu. Engar upplýsingar eða gögn hafi legið fyrir sem hafi tengt stefnanda við þau brot sem hann var grunaður um. Samkvæmt þessu sé skilyrðum 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 fullnægt og eigi stefnandi því rétt á bótum. Með vísan til þess krefjist stefnandi 500.000 króna í miskabætur vegna ólögmætrar handtöku og frelsissviptingar.

Af hálfu stefnanda er einnig á því byggt að skilyrði gæsluvarðhalds samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 hafi ekki verið uppfyllt í málinu. Engar upplýsingar hafi legið fyrir hjá lögreglu um tengsl hans við meint brot. Þá hafi ekkert fundist á dvalarstað hans sem gat bendlað hann við brotin. Hann hafi því ekki verið undir rökstuddum grun um refsiverða háttsemi, eins og áskilið sé í ákvæðinu.

Á meðan á gæsluvarðhaldinu stóð hafi stefnandi verið yfirheyrður tvisvar sinnum með fimm daga millibili. Í skýrslutökunum hafi ekkert komið fram til stuðnings því að rökstuddur grunur væri um að hann hefði á nokkurn hátt verið viðriðinn þau brot sem voru til rannsóknar. Þá sé ekki að sjá að lögregla hafi, á þeim tíma sem leið á milli yfirheyrslna, aflað upplýsinga sem staðfestu slíkan grun, enda hafi þær upplýsingar ekki verið fyrir hendi. Stefnandi hafi ávallt haldið fram sakleysi sínu, mótmælt kröfu lögreglu um gæsluvarðhaldsvist og kært úrskurð þess efnis til Hæstaréttar Íslands. Krefst stefnandi 1.500.000 króna í miskabætur vegna þess tjóns sem hann hafi orðið fyrir vegna gæsluvarðhaldsvistar í rúma sjö sólarhringa.

Þá vísar stefnandi til þess að líta beri til þeirra breytinga sem urðu við gildistöku laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, sem leystu af hólmi eldri lög um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991. Í athugasemdum með frumvarpi sem varð að lögum nr. 88/2008 komi fram að lagt sé til að skilyrði fyrir bótum vegna sakamáls verði rýmkuð frá eldri lögum. Orðalag 228. gr. laga nr. 88/2008 sé afdráttarlaust um að maður sem hefur verið borinn sökum í sakamáli eigi rétt til bóta. Í 175. gr. laga nr. 19/1991 hafi sagt: „Kröfu um bætur samkvæmt þessum kafla má taka til greina.“ Þá hafi í 176. gr. laganna enn fremur sagt: „Dæma má bætur vegna handtöku, leitar á manni [...].“ Þessu hafi verið breytt með ákvæði 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008, þar sem nú segi: „Dæma skal bætur vegna aðgerða skv. IX.-XIV. kafla laga þessara ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi.“ Það sé mat stefnanda að skýrt orðalag 228. gr. laga nr. 88/2008 leiði til þess að skylt sé að greiða bætur séu skilyrði ákvæðisins uppfyllt, sem sé raunin í þessu máli.

Stefnandi telur að túlka beri ákvæði 2. málsl. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 þröngt í ljósi 5. mgr. 67. gr. og 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Stefnandi hafi verið samvinnuþýður frá upphafi málsins og ekkert aðhafst sem gæti talist hafa stuðlað að þeim aðgerðum sem hann var látinn sæta.

Stefnandi hafi orðið fyrir verulegum miska vegna þeirrar frelsissviptingar sem hann hafi þurft að þola vegna handtöku og einangrunarvistunar í rúma sjö sólarhringa samfellt, vegna tilhæfulausra sakargifta. Hvorki hafi verið grundvöllur fyrir handtöku né gæsluvarðhaldi. Vísar stefnandi í því sambandi til framangreinds bréfs lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 3. desember 2015, þar sem honum hafi verið tilkynnt að rannsókn málsins hafi verið hætt og það látið niður falla gagnvart honum.

Varðandi fjárhæð miskabótakröfu vísar stefnandi til þess að samkvæmt 5. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 skuli bæta bæði fjártjón og miska, en stefnandi krefst samtals 2.000.000 króna í miskabætur. Þá vísar stefnandi jafnframt til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 í þessu sambandi. Stefnandi telur að miskabótakrafa sé hæfileg með hliðsjón af dómaframkvæmd. Hann vísar til þess að hann hafi verið látinn sæta einangrunarvist í fangaklefa um vikutíma. Þá verði að líta til þess að hann hafi verið gestur í ókunnu landi er atvik áttu sér stað. Handtaka og frelsissvipting að ósekju í sjö sólarhringa hafi eðli málsins samkvæmt í för með sér miska fyrir þann sem slíkri meðferð sæti.

Til stuðnings dómkröfum sínum vísar stefnandi til meginreglna skaðabóta- og refsiréttar, auk meginreglna sakamálaréttarfars og stjórnarskrár lýðveldisins Íslands um þvingunaraðgerðir. Þá vísar stefnandi til ákvæða laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, einkum 74. gr., 90. gr. og 228. gr. laganna. Vísað er til hinnar almennu sakarreglu skaðabótaréttar og reglna skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 26. gr. þeirra. Þá er jafnframt vísað til 67. gr. og 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, sbr. 5. gr. og 8. gr. laga nr. 97/1995, og til 5. gr. og 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Stefnandi kveður kröfu um dráttarvexti styðjast við III. og IV. kafla laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, með síðari breytingum. Um málskostnaðarkröfu er vísað til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991, og um varnarþing til 32. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir á því að aðgerðir lögreglu hafi að öllu leyti verið lögmætar og skilyrðum laga nr. 88/2008 fyrir þeim fullnægt. Staðhæfingu stefnanda um að hann hafi verið handtekinn fyrir þær sakir einar að hafa dvalið með hinum grunuðu hér á landi, er mótmælt. Legið hafi fyrir að vörur pantaðar með stolnum greiðslukortaupplýsingum hefðu verið sendar á dvalarstað stefnanda og hann verið viðstaddur þegar sendingin barst 21. ágúst 2015. Með hliðsjón af skýringum stefnanda og annarra sakborninga á vettvangi um að fjórði maðurinn hefði verið með í för, hafi lögregla ekki átt annarra kosta völ en að handtaka þá alla enda engin leið á þeim tíma að greina hver eða hverjir þeirra hafi staðið að ætluðum brotum. Telji stefndi því að skilyrði 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008 hafi verið uppfyllt.

Í fyrstu skýrslutöku af sakborningum sem fram fór sama dag hafi verið mikið misræmi í frásögn þeirra og því hafi verið ógerlegt á þeim tíma að skera úr um hver hefði pantað vörurnar á netinu. Rökstuddur grunur hafi verið um aðild stefnanda að ætluðum brotum enda dvaldi hann á staðnum sem vörurnar bárust á. Það hafi ekki verið fyrr en við skýrslutöku 26. ágúst að stefnandi upplýsti að T hefði staðið að umræddum brotum.

Stefndi bendir jafnframt á að stefnandi hafi við skýrslutöku viðurkennt að honum hafi verið kunnugt um að þeir sem dvöldu með honum í húsnæðinu hafi verið að panta vörur á netinu með ólögmætum hætti. Frá þessu hafi hann þó ekki greint við skýrslutöku 21. ágúst, og ekki fyrr en við skýrslutöku 26. ágúst. Þá hefði hann einnig upplýst að honum hefði orðið þetta ljóst 19. ágúst, eða tveimur dögum áður en hann var handtekinn.

Það sé mat stefnda að handtaka og gæsluvarðhaldsvist stefnanda hafi verið lögmæt eins og málið hafi legið fyrir. Stefnandi hafi á þeim tíma legið undir rökstuddum grun um aðild að fjársvikum. Skilyrði XIV. kafla laga nr. 88/2008, þar með talið varðandi gæsluvarðhald, hafi því verið uppfyllt.

Stefndi mótmælir því að skilyrði séu til að dæma stefnanda bætur úr hendi stefnda samkvæmt þeim réttarheimildum sem hann vísar til. Þá er einnig á því byggt að eigin sök stefnanda sé svo veruleg að fella eigi niður bætur þar sem stefnandi hafi valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á, sbr. 2. málsl. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008. Sjónarmiðum stefnanda varðandi eigin sök, þar á meðal að túlka beri umrætt ákvæði þröngt, sé hafnað.

Stefndi byggir á því að eðlilegt hafi verið að hafa stefnanda í einangrun og ekki séu skilyrði til að greiða honum bætur af þeim sökum. Vísað er til fyrirliggjandi dómsúrskurða í málinu. Sá tími sem stefnandi hafi verið í haldi hafi verið vel nýttur, en rannsókn málsins hafi snúið að þremur mönnum sem voru handteknir. Tjón stefnanda sé ósannað. Líta verði til þess hvernig málið horfði við lögreglu er stefnandi var handtekinn. Aðgerðir lögreglu hafi verið í samræmi við aðstæður og innan heimilda laga, auk þess sem legið hafi fyrir dómsúrskurður um beitingu umræddra rannsóknaraðgerða.

Stefndi byggir varakröfu sína um lækkun stefnukröfu á sömu málsástæðum og sjónarmiðum og um aðalkröfu. Stefnukrafan sé of há og sé gerð krafa um verulega lækkun hennar. Beri með vísan til þeirra sjónarmiða sem komi fram í 2. málsl. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 að lækka kröfuna.

Þá er vaxtakröfu stefnanda mótmælt. Ekki séu skilyrði til að dæma vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, sbr. dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 146 og 147/2015. Stefndi mótmælir sömuleiðis kröfu um upphafstíma dráttarvaxta og telur að verði þeir dæmdir beri að miða við dómsuppkvaðningu, en hafi stefnda ekki borist kröfubréf.

Niðurstaða

Stefnandi krefst miskabóta vegna handtöku 21. ágúst 2015 og gæsluvarðhalds sem hann sætti frá 22. til 28. sama mánaðar. Svo sem rakið hefur verið beindist rannsókn lögreglu í málinu að meintu fjársvikabroti stefnanda og tveggja manna annarra. Lauk máli stefnanda með niðurfellingu saksóknar, sbr. 145. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008.

Stefnandi byggir kröfu sína á 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008, en samkvæmt þeirri lagagrein á maður, sem borinn hefur verið sökum í sakamáli, rétt til bóta ef mál hans hefur verið fellt niður. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar skal dæma bætur vegna aðgerða samkvæmt IX.-XIV. kafla laganna, ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi. Um hlutlæga bótaábyrgð er að ræða samkvæmt framangreindum ákvæðum. Þó má fella niður bætur eða lækka þær ef sakborningur hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á. Þessar reglur eru í samræmi við ákvæði 5. mgr. 67. gr. og 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, og 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, sem stefnandi byggir jafnframt á í málinu.

Í 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008 kemur fram að lögreglu er rétt að handtaka mann ef rökstuddur grunur leikur á að hann hafi framið brot sem sætt getur ákæru, enda sé handtaka nauðsynleg til að koma í veg fyrir áframhaldandi brot, til að tryggja návist hans eða öryggi hans eða annarra ellegar til að koma í veg fyrir að hann spilli sönnunargögnum.

Sem að framan er rakið beindist rannsókn lögreglu að fjársvikabroti þar sem grunur var um að vörur hefðu verið keyptar á netinu og greitt fyrir með stolnum greiðslukortaupplýsingum. Þann 21. ágúst 2015 fylgdist lögregla með afhendingu slíkrar sendingar í húsi þar sem stefnandi dvaldi með tveimur mönnum öðrum, en húsnæðið hafði verið leigt til skamms tíma. Á vettvangi fundust óuppteknar pakkningar með fartölvum og ýmsum öðrum varningi í ferðatösku. Ekki lá fyrir hver hefði veitt sendingunni viðtöku, en í skýrslu lögreglu kemur fram að mennirnir hafi vísað á fjórða mann. Eftirgrennslan hafi þó leitt í ljós að aðeins þrír menn hefðu haft afnot af húsnæðinu. Með vísan til framangreinds verður að telja að lögreglu hafi verið rétt að handtaka stefnanda og að fullnægt hafi verið skilyrðum 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008 til þess.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu hafði stefnandi réttarstöðu sakbornings, sbr. 2. mgr. 64. gr. laga nr. 88/2008, auk þess sem honum var kynnt að hann hefði rétt til að skorast undan því að svara spurningum er vörðuðu hina sakborningana tvo vegna frændsemi við þá, sbr. 2. mgr. 117. gr. sömu laga. Þótt stefnanda hafi samkvæmt framangreindu verið frjálst að svara ekki spurningum við yfirheyrslur hjá lögreglu bar honum eigi að síður að skýra satt og rétt frá kysi hann að tjá sig á annað borð, sbr. 3. mgr. 64. gr. laga nr. 88/2008 eða, eftir atvikum, 1. mgr. 65. gr. þeirra laga. Það gerði stefnandi hins vegar ekki við yfirheyrslu hjá lögreglu í kjölfar handtöku 21. ágúst, heldur neitaði hann vitneskju um málið og kvaðst ekki vita til þess að sakborningarnir tveir, T og B, hefðu átt þátt í meintum fjársvikabrotum. Þá neituðu T og B jafnframt sakargiftum.

Rannsókn málsins var á frumstigi og eins og málið lá fyrir verður talið að fullt tilefni hafi verið til að krefjast gæsluvarðhalds yfir stefnanda 22. ágúst. Þá er fallist á það með stefnda að rökstuddur grunur hafi verið um að stefnandi hefði gerst sekur um refsiverða háttsemi svo að uppfyllt væru skilyrði gæsluvarðhalds á grundvelli a- og b-liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Þá hafi rannsóknarhagsmunir horft til þess að hann sætti einangrun á meðan á gæsluvarðhaldinu stóð. Verður jafnframt talið að stefnandi hafi með röngum framburði sínum hjá lögreglu stuðlað að því að hann var úrskurðaður í gæsluvarðhald.

Fjórir dagar liðu þar til stefnandi var yfirheyrður á nýjan leik, en til þess er að líta að um nokkuð umfangsmikla rannsókn lögreglu var að ræða, sem beindist m.a. að því að rekja greiðslukortaupplýsingar, athuga rafræn gögn í tölvum sakborninga og vörukaup þeirra hér á landi. Við yfirheyrslu 26. ágúst, sem lauk klukkan 14:13, gerði stefnandi grein fyrir vitneskju sinni um meinta refsiverða háttsemi annarra sakborninga í málinu. Verður ekki talið að hann hafi eftir það stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á. Stefnandi var laus úr haldi eftir að héraðsdómari hafnaði kröfu um að hann sætti farbanni með úrskurði, uppkveðnum 28. ágúst klukkan 17:10. Þykir hann eiga rétt til bóta úr hendi stefnda samkvæmt 1. mgr., sbr. 1. málslið 2. mgr., 228. gr. laga nr. 88/2008 vegna gæsluvarðhalds frá 26. til 28. ágúst 2015. Með hliðsjón af atvikum málsins þykja bætur hæfilega ákveðnar 250.000 krónur, sem beri vexti eins og í dómsorði greinir.

Málskostnaður milli aðila fellur niður, en gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði. Þóknun lögmanns hans er ákveðin með virðisaukaskatti 757.020 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, íslenska ríkið, greiði stefnanda, A, 250.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 2. mars 2016 til greiðsludags.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef héraðsdómslögmanns, 757.020 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf