S-289/2016

Mál þetta, sem dómtekið var þann 30. mars sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurlandi, dagsettri 17. nóvember 2106 á hendur ákærða A

„fyrir brot gegn almennum hegningarlögum, barnaverndar- og áfengislögum

I.

með því að hafa, um hádegisbil föstudaginn 19. febrúar 2016, í heimildarleysi og óleyfi ruðst inn um aðaldyr íbúðarhúsnæðis að B og veist þar að húsráðanda, C, vopnaður hnífi, þar sem ákærði hótaði að brenna húsnæðið, að vinna barnabörnum hennar mein og henni sjálfri lífláti, áður en ákærði stakk hnífnum í kommóðu sem staðsett var í anddyri húsnæðisins og blóðgaði sjálfan sig að barninu D, ásjáandi og þannig; á ófyrirleitinn hátt misboðið, móðgað og sýnt af sér yfirgang og ruddalegt athæfi gagnvart barninu.

Telst háttsemi ákærða varða við 231. gr., 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80, 2002.

II.

með því að hafa, síðdegis sama dag og í fyrsta ákærulið greinir, á þáverandi heimili sínu að E, haft í vörslum sinni 14 lítra af heimtilbúnu (svo) áfengi með 47% áfengisinnihaldi sem aflað hafði verið andstætt ákvæðum áfengislaga nr. 75, 1998.

Telst háttsemi ákærða varða við 5. mgr. 19. gr. i.f. áfengislaga nr. 75, 1998 sbr. 1. mgr. 27. gr. nefndra áfengislaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til þess að sæta upptöku á framangreindu áfengi, sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins, samkvæmt 1. mgr. 28. gr. áfengislaga nr. 75, 1998 og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

S-kvk-nf M-kvk-nf hdl. gerir kröfu fyrir hönd F og G vegna ólögráða dóttur þeirra D um að ákærða verði gert að greiða D kr. 700.000 að viðbættum vöxtum frá 19. febrúar 2016 til greiðsludags samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, en síðan dráttarvaxta (svo) samkvæmt 1. mgr. 6. gr., samanber 9. gr. sömu laga, að mánuði liðnum frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þess er krafist að bótakrafa þessi verði tekin upp í ákæru og hún dæmd í væntanlegu refsimáli á hendur sakborningi í ofangreindu lögreglumáli og að sakborningi verði refsað lögum samkvæmt. Þá er þess krafist að sakborningur verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar vegna þóknunar lögmanns kröfuhafa fyrir að hafa uppi bótakröfu þessa samkvæmt mati réttarins.

S-kvk-nf M-kvk-nf hdl. gerir kröfu fyrir hönd F um að ákærða verði gert að greiða F kr. 500.000 að viðbættum vöxtum frá 19. febrúar 2016 til greiðsludags samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, en síðan dráttarvaxta (svo) samkvæmt 1. mgr. 6. gr., samanber 9. gr. sömu laga, að mánuði liðnum frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þess er krafist að bótakrafa þessi verði tekin upp í ákæru og hún dæmd í væntanlegu refsimáli á hendur sakborningi í ofangreindu lögreglumáli og að sakborningi verði refsað lögum samkvæmt. Þá er þess krafist að sakborningur verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar vegna þóknunar lögmanns kröfuhafa fyrir að hafa uppi bótakröfu þessa samkvæmt mati réttarins.

S-kvk-nf M-kvk-nf hdl. gerir kröfu fyrir hönd G um að ákærða verði gert að greiða G kr. 520.149 að viðbættum vöxtum frá 19. febrúar 2016 til greiðsludags samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, en síðan dráttarvaxta (svo) samkvæmt 1. mgr. 6. gr., samanber 9. gr. sömu laga, að mánuði liðnum frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þess er krafist að bótakrafa þessi verði tekin upp í ákæru og hún dæmd í væntanlegu refsimáli á hendur sakborningi í ofangreindu lögreglumáli og að sakborningi verði refsað lögum samkvæmt. Þá er þess krafist að sakborningur verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar vegna þóknunar lögmanns kröfuhafa fyrir að hafa uppi bótakröfu þessa samkvæmt mati réttarins.

S-kvk-nf M-kvk-nf hdl. gerir kröfu fyrir hönd C um að ákærða verði gert að greiða C kr. 702.704 að viðbættum vöxtum frá 19. febrúar 2016 til greiðsludags samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, en síðan dráttarvaxta (svo) samkvæmt 1. mgr. 6. gr., samanber 9. gr. sömu laga, að mánuði liðnum frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þess er krafist að bótakrafa þessi verði tekin upp í ákæru og hún dæmd í væntanlegu refsimáli á hendur sakborningi í ofangreindu lögreglumáli og að sakborningi verði refsað lögum samkvæmt. Þá er þess krafist að sakborningur verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar vegna þóknunar lögmanns kröfuhafa fyrir að hafa uppi bótakröfu þessa samkvæmt mati réttarins.“

Ákærði játar sök samkvæmt ákærulið II en krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins að því er ákærulið I varðar en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann þess að bótakröfum verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður af þeim og til þrautavara að þær verði lækkaðar verulega.

Ákæruliður I, málavextir.

Föstudaginn 19. febrúar 2016 kl. 13:27 barst lögreglu tilkynning um að G hefði óskað eftir aðstoð lögreglu að B þar sem maður væri þar fyrir utan vopnaður hnífi. Lögreglumenn komu á vettvang kl. 13:35 og höfðu þar tal af tilkynnanda sem tjáði þeim að ákærði hefði komið að heimili hans og haft í hótunum við móður hans, C. Hafi C tjáð þeim að hún hafi verið ein heima með sonardætrum sínum, D og H, þegar ákærði hafi skyndilega komið inn í húsið, staðið í anddyrinu og haft í hótunum við hana. Hafi hann að sögn C verið með hníf í höndum og hafi hann hótað að drepa alla fjölskylduna. Hafi ákærði stungið hnífnum fast í kommóðu í anddyrinu og við það hafi hann skorið sig og hafi blóð verið í anddyrinu og blóðdropar þaðan út á götu. Hafi C sagt ákærða mjög æstan og ógnandi og hafi hún fengið hann til þess að fara út úr húsinu og þá hafi hún læst útidyrahurðinni og hringt í son sinn, tilkynnanda í máli þessu. Hann kvaðst hafa verið við I ásamt F og J og hafi þau verið að bíða eftir lögreglu vegna þess að búið hafi verið að brjóta afturljós í bifreið sem þar hafi staðið. G kvaðst hafa farið heim til sín og þá mætt ákærða þar sem hann hafi ekið suður K og verið með ógnandi handabendingar. G hafi talið ástæðu hegðunar ákærða vera þá að hann hafi á miðvikudeginum farið til ákærða og beðið hann um að hætta að selja bróður G landa þar sem hann væri mikill áfengissjúklingur. Hefði ákærði orðið mjög æstur og haft í hótunum við hann. Í lögregluskýrslu segir að D hefði verið mjög brugðið og væri hún skelkuð eftir hamaganginn. Þá hefði fjölskyldunni verið mjög brugðið og hefði hún pakkað niður og farið til vina sinna í L þar sem fólkið hefði ekki treyst sér til að vera lengur í húsinu. Ákærði var handtekinn á vinnustað sínum að M kl. 14:50 sama dag og hafi hann þá verið rólegur og ekkert skilja hvers vegna lögreglan væri að hafa afskipti af honum. Komið hafi ljós að hann hafi verið með plástur á fingri og kvaðst hann hafa skorið sig á glerbroti í vinnunni, en hann kvaðst vinna við [...]

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði komið að B í þeim tilgangi að fá útskýringar á því af hverju verið væri að fylgjast með honum. Hafi þau verið að hræða hann og hafi G verið ógnandi gagnvart honum. Þá hafi hann misst vinnu sína af þeim sökum. Hann kvaðst hafa bankað og hafi honum verið boðið inn. Hann kvaðst hafa opnað hurðina og séð C sem hafi sagt að G hafi verið úti í garði. Hann hafi ekki verið þar og hafi ákærði þá ákveðið að segja við C það sem hann væri við hugsa. Hann hafi sagt að ef svona atvik endurtækju sig myndi hann tilkynna það til lögreglu eða fara dómstólaleiðina. Hann kvaðst áður hafa komið inn á þetta heimili. Hann kvaðst ekki hafa séð neina aðra þarna inni nema C og ekki heyrt barnsgrát. Hann kvaðst ekki hafa talið að C hefði verið hrædd. Hann kvaðst ekki hafa tekið eftir blóði í anddyrinu en kvaðst hafa slasað sig á tveimur fingrum í vinnunni og væri mögulegt að það væri skýringin á blóðinu. Hann kvaðst hafa haldið á síma og væri mögulegt að hann hefði slegið honum í skáp rétt við hurðina. Hann mundi ekki hvort hann hefði slegið fast. Hann kvaðst ekki hafa verið með hníf á sér. Hann kvaðst síðan hafa yfirgefið húsið og ekið í vinnuna. Hann kvaðst hafa mætt G og J á leiðinni. Hann kannaðist ekki við að hafa sent þeim fingurmerki eins og verið væri að sýna byssu. Hann kannaðist við að hafa hitt J nokkrum dögum áður en neitaði að hafa sett hníf að hálsi sínum og hótað að stinga G og brenna húsið hans. Hafi J sagt honum að láta G í friði.

Vitnið C skýrði svo frá fyrir dómi að ákærði hafi komið á heimili hennar og hafi hún verið með tvö börn þar, og hafi yngra barnið verið sofandi. Hann hafi ekki bankað en komið beint inn. Ákærði hafi haldið á hnífi og sagt að hún verði að fara fram með barnið þar sem hann vildi tala við hana eina. Hún sýndi með látbragði í dóminum að ákærði hefði haldið hnífnum meðfram síðu sinni. Hann hafi hótað að drepa þau öll og brenna húsið og þá hafi hann sagt að það væri hann sem stjórnaði. Hún kvaðst hafa fengið sjokk, skolfið en hún var viss um að ákærði hafi haldið á hnífi en ekki farsíma. Hún kvaðst ekki hafa séð ákærða skera sig með hnífnum en hann hafi stungið hnífnum á skáp í anddyrinu og væri enn þann dag í dag far í skápnum. Hún kvað ákærða hafa tekið af sér heilsuna og væri hún enn á lyfjum vegna þessa. Hún kvaðst hafa staðið í þeirri trú að ákærði myndi láta verða af hótunum sínum. Hún kvað barnið D hafa skilið allt sem fram hafi farið á milli þeirra en hún hafi verið grátandi og talaði hún enn um það sem gerðist. Hún kvaðst ekki hafa tekið eftir umbúðum á höndum ákærða. Hún kvaðst hafa haldið að ákærði væri undir áhrifum fíkniefna, hafi framkoma hans verið með þeim hætti. Hún kvaðst ekki hafa leitað til sálfræðings eða geðlæknis vegna þessa atviks. Hún kvaðst ekki hafa vitað til þess að ákærði hefði áður komið á heimili hennar.

Vitnið G skýrði svo frá fyrir dómi að hann hafi á tímabili selt áfengi og hafi ákærði keypt það af honum. Hafi hann þá stundum komið á heimili vitnisins, síðast sennilega 2014 eða 2015. Hann kvað ákærða ekki hafa komið á heimilið eftir það. Hann kannaðist ekki við að ákærði hafi komið inn án þess að banka á þessum tíma. Hann kvað tveimur dögum áður en umræddir atburðir urðu hafa verið hringt í sig vegna bróður hans sem hafi verið í mjög slæmu ástandi vegna áfengisdrykkju. Hann hafi viljað koma bróður sínum í meðferð og á M hafi hann hitt ákærða og sagt honum að vandræði bróður hans væru ákærða að kenna. Hafi hann fært ákærða þau skilaboð frá móður vitnisins að ákærði ætti ekki að selja honum áfengi. Hafi ákærði þá sagt að honum kæmi það ekki við, hann gæti drepist. Hann kvaðst hafa farið heim og þá hafi ákærði hafa hringt í sig og sagt að þeir ættu að leysa þetta með karlmannlegum hætti og hittast á íþróttavellinum. Hafi vitnið sagt að hann kæmi ekki og hafi ákærði þá hringt aftur og sagst ætla að drepa þau og kveikja í húsinu. Hann kvaðst hafa farið í vinnuna daginn eftir og hafi konan hans hringt og sagt að einhver hefði brotið ljósin á bíl þeirra. Hafi hún hringt á lögreglu og beðið eftir henni. Hann kvaðst hafa farið aftur í vinnuna en móðir hans hafi verið heima með börnin. Hann kvað móður sína hafa hringt og sagt að ákærði hefði komið með hníf og hefðu hann og J ekið í átt heim til vitnisins. Hafi þeir þá mætt ákærða sem hafi sýnt með fingurmerki eins og verið væri að skjóta úr byssu. Hafi þeir þá farið heim til vitnisins og hafi móðir hans verið þar í miklu uppnámi og D dóttir hans hafi grátið mjög mikið. Hafi lögreglan komið á vettvang skömmu síðar. Hann kvað þau öll hafa farið til L vegna þessa atviks og komið aftur á mánudeginum. Hann kvað dóttur sína ekki ræða þetta atvik í dag en hún væri stundum hrædd við að fara ein út eða vera ein heima.

Vitnið J skýrði svo frá fyrir dómi að daginn fyrir umrætt atvik hafi G hringt í sig og sagt að ákærði hefði verið að hræða hann í símtali. Hann kvaðst hafa farið til G og þá hafi ákærði hringt í hann og sagt honum að koma á fótboltavöll og þar gætu þeir leyst þetta í eitt skipti fyrir öll. Eftir símtalið hafi hann ákveðið að fara í vinnuna til ákærða til þess að leysa þessar deilur. Hafi ákærði verið mjög reiður og kvaðst hann hafa sagt honum að róa sig, þetta væri óþarfi. Hafi ákærði tekið hníf og sett hann að eigin hálsi til að sýna hvað hann myndi gera. Hann kvað G hafa hringt í sig og sagt að einhver hefði brotið ljós í bifreið og hefðu þeir beðið í I eftir lögreglu. Um 15 mínútum síðar hefði móðir G hringt og sagt að ákærði hefði verið með hníf og hefði hótað að drepa hana. Hann kvaðst hafa ekið í átt að heimili G og hefðu þeir mætt ákærða sem hefði ekið á móti þeim og hefði ákærði sýnt þeim fingurmerki, tvo fingur fram og þumalfingur upp. Móðir G hefði verið mjög taugaveikluð og hefði barnið D grátið mjög mikið. Hann kvaðst hafa séð blóðbletti í íbúðinni og í snjónum fyrir utan og far í kommóðu í anddyri. Hann kvaðst hafa farið með D upp í herbergið og reynt að róa hana. Hann kvað þau ekki hafa rætt atvikið. Hann kvaðst ekki vera í neinu sambandi við ákærða eftir þetta atvik.

Vitnið N skýrði svo frá fyrir dómi að hann hafi verið að vinna með ákærða umræddan dag. Hann kvað ákærða hafa meitt sig og kvaðst hann hafa hjálpað honum að setja plástur á sig en hann mundi ekki hvenær. Hafi ákærði ekki sagt honum hvað gerðist en vitnið taldi að hann hefði skorið sig á flösku. Hann tók ekki eftir að ákærði hefði verið eitthvað öðru vísi þennan dag en venjulega.

Vitnið O lögreglumaður skýrði svo frá fyrir dómi að borist hafi tilkynning um mann með hníf á umræddu heimili. Þegar lögreglumenn hafi komið á vettvang hafi gerandi verið farinn. C hafi verið í mikilli paník og hafi hún sagt að eldra barnið hafi orðið vitni að hótunum ákærða. Hafi ekki leynt sér að barnið hafi verið skíthrætt og þá hafi ekki leynt sér að mikið hefði gengið á. Hann kvað C hafa sagt að ákærði hefði keyrt hníf í kommóðu í anddyrinu og kvaðst vitnið hafa séð far í henni. Hann taldi fráleitt að gatið stafaði af því að farsíma hefði verið slegið í kommóðuna. Ákærði hafi verið handtekinn skömmu síðar á vinnustað hans að M og hafi engin vandamál verið við handtökuna, ákærði hafi verið rólegur. Ákærði hafi verið með umbúðir á hendi.

Vitnið P lögreglumaður skýrði svo frá fyrir dómi að borist hafi tilkynning um mann vopnaðan hnífi og þegar komið hafi verið á vettvang hafi fólk verið þar mjög skelkað og sagt ákærða hafa komið á staðinn með ógnandi tilburði, hann hafi hótað fólki lífláti og hafi hann verið nýfarinn af vettvangi. Hann kvað C og D báðar hafa verið mjög skelkaðar og hafi stúlkan haldið sig til hlés og verið mjög brugðið. Hann kvað hafa sést far í kommóðu í anddyri en C hafi sagt ákærða hafa stungið hnífi þar. Hann kvað gatið hafa samsvarað því að hnífi hefði verið stungið þar en mjög ólíkleg væri að það væri vegna þess að farsíma hefði verið slegið á kommóðuna, gatið væri greinilega eftir eitthvað oddhvasst. Hann taldi nokkuð ljóst að um nýlegt gat hafi verið að ræða, engin óhreinindi hafi verið í því. Ákærði hafi síðan verið handtekinn án átaka á M. Hann kvað ákærða hafa verið skorinn á hendi og hefði sárið verið með umbúnað.

Vitnið Q yfirlæknir staðfesti læknisvottorð sitt í símaskýrslu fyrir dómi. Hann kvað C hafa verið skelkaða og kvíðna við skoðun. Hún hafi fengið kvíðastillandi lyf og svefnlyf, hún hafi ekki endurnýjað kvíðastillandi lyfið en svefnlyfið hafi hún endurnýjað. Hann staðfesti að C hefði orðið fyrir áfalli, hún hefði borið sig þannig, þetta hefði verið hluti af geðskoðun.

Niðurstaða.

Ákærða er í þessum lið ákærunnar gefið að sök að hafa í heimildarleysi og óleyfi ruðst inn í íbúðarhúsnæði að B og veist þar að C vopnaður hnífi. Honum er gefið að sök að hafa hótað að brenna húsnæðið, vinna barnabörnum C mein og henni sjálfri lífláti áður en hann stakk hnífnum í kommóðu og blóðgaði sjálfan sig að barninu D ásjáandi og með þeim hætti misboðið, móðgað og sýnt af sér yfirgang og ruddalegt athæfi gagnvart barninu sem var tæplega [...] gamalt. Ákærði neitar sök en kannast við að hafa komið á heimilið í þeim tilgangi að fá útskýringar á tiltekinni hegðun G, sonar C, gagnvart honum, en hann hafi talið að hann væri að fylgjast með ákærða og hefði ógnað honum. Ákærði heldur því fram að hann hafi bankað og hafi honum verið hleypt inn. Hann hafi sagt C hug sinn og sagt að ef þetta endurtæki sig myndi hann fara til lögreglu eða fara dómstólaleiðina. Hann kvaðst ekki hafa séð nein börn þarna inni, aðeins C. Ákærði kannaðist ekki við að hafa verið með hníf meðferðis en útilokaði ekki að hann hefði slegið síma sínum í skáp í anddyrinu, en upplýst var að gat var á umræddum skáp eða kommóðu. Þá er upplýst að blóðblettir voru á vettvangi og hefur ákærði ekki útilokað að þeir hafi stafað frá honum, enda hafi hann skorið sig á fingrum við vinnu sína sama dag. Ekki hefur verið lagt fram áverkavottorð vegna þessara áverka á ákærða og engar ljósmyndir af þeim liggja fyrir. Er því ekki hægt að útiloka að ákærði hafi hlotið þessa áverka með þeim hætti er hann hefur skýrt frá. Ákærði og C eru ein til frásagnar um það sem þeim fór á milli og engin skýrsla var tekin af barninu D í Barnahúsi eða með öðrum hætti. Liggur því ekki fyrir með óyggjandi hætti að barnið hafi orðið vitni að samskiptum ákærða og C. Þeim sem afskipti höfðu af C eftir þetta atvik ber öllum saman um að henni hafi verið verulega brugðið en hún upplýsti fyrir dómi að hún hafi hvorki leitað til sálfræðings né geðlæknis af þessum sökum. Frásögn ákærða af atvikum er með nokkrum ólíkindum en með hliðsjón af öllu framansögðu verður að telja að það mikill vafi leiki á sekt hans að ekki verði hjá því komist að sýkna hann af þessum ákærulið.

Ákæruliður II.

Ákærði játar sök samkvæmt þessum ákærulið og vísast um málavexti til ákæruskjals. Sannað er að ákærði hefur gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum lið ákæru og þar þykir rétt færð til refsiákvæða. Ákærði hefur með háttsemi sinni unnið sér til refsingar.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærði ekki áður sætt refsingu.

Refsing ákærða er hæfilega ákveðin 100.000 krónur í sekt til ríkissjóðs, sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í 8 daga.

Með vísan til þeirra lagaákvæða er í ákæru greinir ber að gera upptækt það áfengi sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að vísa öllum einkaréttarkröfum frá dómi.

Þá ber með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að dæma ákærða til greiðslu hluta sakarkostnaðar. Verður ákærða gert að greiða kostnað vegna rannsóknar á etanóli í vökvasýnum og matsgerð þar að lútandi, samtals 20.625 krónur, en annar útlagður kostnaður greiðist úr ríkissjóði. Þá greiði ákærði 1/10 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, K-kvk-ef E-kvk-ef H-kvk-ef hdl., 590.240 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en 9/10 hlutar greiðast úr ríkissjóði.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, A er sýkn af ákærulið I í máli þessu.

Vegna ákæruliðar II greiði ákærði 100.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 8 daga.

Upptækt er gert það áfengi sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Öllum einkaréttarkröfum er vísað frá dómi.

Ákærði greiði kostnað vegna rannsóknar á etanóli í vökvasýnum og matsgerð þar að lútandi, samtals 20.625 krónur, en annar útlagður kostnaður greiðist úr ríkissjóði. Þá greiði ákærði 1/10 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, K-kvk-ef E-kvk-ef H-kvk-ef hdl., 590.240 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en 9/10 hlutar greiðast úr ríkissjóði.

H-kk-nf O. A-kk-nf