S-5791/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 29. nóvember sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 28. september sama ár, á hendur: „H-kk-þgf É-kk-þgf S-kk-þgf, kennitala [...], [...], með dvalarstað í fangelsinu [...], fyrir eftirtalin kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum, framin á árinu 2021 í gegnum einkaskilaboð á samfélagsmiðlinum Snapchat:

1. Brot gegn blygðunarsemi og barnaverndarlagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 31. ágúst 2021, sent A, kennitala [...], mynd af berum getnaðarlim sínum og viðhaft kynferðislegt tal við hana, en með háttsemi sinni særði hann blygðunarsemi hennar og sýndi henni ósiðlegt athæfi.

(M. 007- 2021-

[...]

)

Telst þetta varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

2. Kynferðislega áreitni, en til vara fyrir brot gegn blygðunarsemi og barnaverndarlagabrot, með því að hafa laugardaginn 10. júlí 2021, viðhaft kynferðislegt tal við B, kennitala [...], en með háttsemi sinni særði hann blygðunarsemi hennar og sýndi henni ósiðlegt athæfi.

(M. 007- 2021-

[...]

)

Telst þetta varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kt. [...], er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 1.000.000,- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 1. september 2021 þar til mánuður er liðinn frá birtingu skaðabótakröfu þessarar en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er þess krafist að [á]kærða verði gert að greiða þóknun vegna réttargæslu að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á réttargæsluþóknun.

Fyrir hönd C kt. [...] og D kt. [...], vegna ólögráða dóttur þeirra B kt. [...], er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 1.000.000- auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 11. júlí 2021 en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þess er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að [á]kærða verið gert að greiða þóknun vegna réttargæslu að mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

I 1. Af hálfu ákærða er þess aðallega krafist að honum verði ekki gerð refsing en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa og að framkomnar bótakröfur verði stórlega lækkaðar. Verjandi ákærða krefst hæfilegar málsvarnarþóknunar sér til handa er greiðist úr ríkissjóði.

II

2. Ákærði hefur skýlaust játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Um málavexti vísast til ákæruskjals. Í málsgögnum eru ítarlega rakin þau samskipti sem vísað er til í ákæru og í ljósi þess verður verknaðarlýsing ákæru talin uppfylla skilyrði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök.

3. Brotaþoli samkvæmt 1. ákærulið var 16 ára gömul þegar atvik gerðust og brotaþoli samkvæmt 2. ákærulið 12 ára. Samkvæmt 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga skal hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við barn yngra en 15 ára sæta fangelsi ekki skemur en eitt ár og allt að 16 árum. Þá segir í 2. mgr. lagaákvæðisins að önnur kynferðisleg áreitni en sú sem greinir í 1. mgr. varði fangelsi allt að sex árum. Í dómaframkvæmd hefur m. a. sambærileg háttsemi verið heimfærð undir 199. gr. almennra hegningarlaga og 2. mgr. 202. gr. laganna, með hliðsjón af aldri brotaþola. Hefur bæði kynferðislegt tal og kynferðislegar myndsendingar verið talið falla undir 2. mgr. 202. gr. að öðrum skilyrðum uppfylltum. Samkvæmt 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 skal hver sá sem sýnir barni yfirgang, ruddalegt eða ósiðlegt athæfi, særir það eða móðgar, sæta sektum eða fangelsi allt að tveimur árum. Verður ákvæðinu beitt samhliða m. a. 209. gr. almennra hegningarlaga ef brotaþoli er yngri en 18 ára. Með hliðsjón af framangreindu eru brot ákærða rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru hvað varðar 1. ákærulið og samkvæmt aðalkröfu ákæruvaldsins í 2. ákærulið.

4. Farið var með málið samkvæmt ákvæðum 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu en sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

III

5. Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 20. september 2023, var ákærði með dómi Landsréttar í máli nr. [...], sem kveðin var upp [...] 2023, dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir brot gegn umferðarlögum og 209. gr., 2. mgr. 210. gr. a, 199. gr., 2. mgr. 202. gr., 4. mgr. 202. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga. Við meðferð þess máls var aflað matsgerða um sakhæfi ákærða og er rakið í dómnum að ákærði hafi verið sakhæfur og ekkert hefði komið fram sem bendir til þess að refsing geti ekki borið árangur, sbr. 16. gr. almennra hegningarlaga. Er það niðurstaða matsmanna að neysla ákærða á lyfjum og kannabis kunni að hafa haft áhrif á hegðun hans þegar atvik áttu sér stað. Ber ákærði engu að síður ábyrgð á háttsemi sinni, sbr. 17. gr. sömu laga. Voru þau brot sem ákærði er nú sakfelldur fyrir framin á sama tímabili og áður en framangreindur dómur var kveðinn upp. Verður honum því nú gerður hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga, er samsvari þeirri þyngingu refsingarinnar sem kynni að hafa orðið ef dæmt hefði verið um öll brotin í fyrra málinu.

6. Með framangreindum dómi Landsréttar var ákærði sakfelldur fyrir fjölda brota sem hann var talinn hafa framið á hömlulausan hátt gagnvart ungum stúlkum og var hann þar talinn hafa sóst eftir því að eiga kynferðisleg samskipti við ungar stúlkur. Verður það sama talið eiga við í máli þessu. Ákærði sendi brotaþolum skilaboð án þess að skeyta um það hver væri móttakandi þeirra eða um afleiðingar háttseminnar annars og voru brot hans gróf. Ákærði var handtekinn í maí 2021 og yfirheyrður vegna hluta þeirra brota sem hann var sakfelldur fyrir í fyrra málinu. Hélt hann brotum sínum áfram eftir að hann var látinn laus og framdi m. a. þau tvo brot sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir. Er það mat dómsins að ásetningur ákærða til brotanna hefði verið mjög sterkur. Við ákvörðun refsingar ákærða erþví, til refsiþyngingar, litið til 1., 2., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Til málsbóta er horft til þess að ákærði játaði skýlaust brot sín fyrir dómi, sbr. 8. töluliður sama lagaákvæðis. Þá verður einnig horft til þess að samkvæmt framlögðu vottorði hefur ákærði átt við veikindi að stríða. Þó eru ekki forsendur til að líta sérstaklega til 74. eða 75. gr. almennra hegningarlaga við ákvörðun refsingar. Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni þessa máls og 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Í ljósi alvarleika sakarefnisins og sakarferils ákærða eru ekki forsendur til að skilorðsbinda refsingu ákærða.

7. Í málinu gera brotaþolar kröfu um miskabætur auk vaxta og dráttarvaxta, eins og að framan er rakið. Ákærði samþykkir bótaskyldu vegna beggja krafnanna en gerir athugasemdir við fjárhæðirnar og krefst þess að þær verði stórlega lækkaðar. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir brot gegn þeim báðum og hefur hann með háttsemi sinni bakað sér bótaábyrgð á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Engin sérfræðigögn liggja fyrir um líðan brotaþolanna sem voru báðar á viðkvæmum aldri þegar atvik gerðust. Þá eru kynferðisbrot ávallt tilþess fallin að valda brotaþolum miska. Verður litið til þessa við ákvörðun miskabóta og alvarleika brotanna og dómafordæma. Þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin 400.000 krónur til hvors brotaþola. Bera dæmdar bætur vexti og dráttarvexti eins og nánar greinir í dómsorði. Verður upphafstími dráttarvaxta við það miðaður að bótakröfurnar voru birtar fyrir ákærða ásamt fyrirkalli 11. október 2023.

8. Ef maður er saksóttur fyrir fleiri en eitt brot skal það, samkvæmt 1. mgr. 143. gr. almennra hegningarlaga, gert í einu máli eftir því sem við verður komið. Fyrra málið á hendur ákærða var höfðað með ákærum sem gefnar voru út í mars 2022. Hafa ekki komið fram sérstakar skýringar á því hvers vegna þau mál sem hér eru til umfjöllunar voru ekki afgreitt samhliða en þau höfðu þá þegar verið í um hálft ár til rannsóknar hjá lögreglu. Í ljósi þess og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga um meðferð sakamála skal ákærði greiða helming málsvarnarþóknunar skipaðs verjanda síns K-kk-ef R-kk-ef lögmanns, sem alls er ákveðin 9 00.000 krónur, en helmingur hennar greiðist úr ríkissjóði. Þá greiði ákærði alla þóknun skipaðra réttargæslumanna brotaþola, eins og í dómsorði greinir. Við ákvörðun þóknunar lögmannanna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

9. Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið M-kvk-nf O-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

10. S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, H-kk-nf É-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í þrjámánuði.

Ákærði greiði A 400.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, frá 1. september 2021 til 11. nóvember 2023, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði B 400.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, frá 11. júlí 2021 til 11. nóvember 2023, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, fráþeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði helming málsvarnarþóknunar skipað verjanda síns, K-kk-ef R-kk-ef lögmanns, sem alls er ákveðin 900.000 krónur, en helmingur hennar greiðist úr ríkissjóði, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, A, G-kvk-ef P-kvk-ef lögmanns 350.000 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, B, P-kk-ef G-kk-ef lögmanns 350.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)