S-357/2009

Mál þetta, sem var dómtekið 28. janúar s.l., höfðaði sýslumaðurinn á Akureyri hér fyrir dómi með tveimur ákærum, hinni fyrri gegn X;

„…fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 26. september 2009, slegið [A] eitt hnefahögg í andlitið, þar sem [A] sat í framsæti bifreiðar fyrir utan veitinga- og skemmtistaðinn Sjallann, Geislagötu 14 á Akureyri, með þeim afleiðingum að hann hlaut 1 og ½ cm. langan skurð á undir neðri vör og hruflsár og bólgu á vörinni, en læknir þurfti að loka sárinu með 5 sporum.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa.

Í málinu gerir [A] bótakröfu á hendur ákærða að fjárhæð kr. 178.200.“

Með seinni ákærunni er mál höfðað gegn ákærða X og Z;

„…fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 14. júní 2009, fyrir utan veitinga- og skemmtistaðinn Sjallann, Geislagötu 14 á Akureyri, sparkað margoft í höfuð og líkama [B] sem lá í jörðinni eftir að hafa verið snúinn niður og síðan einnig sparkað í höfuð og líkama [C] unnustu [B], þegar hún lagðist ofan á unnusta sinn til að verja hann spörkum ákærðu, með þeim afleiðingum að [B] nefbrotnaði og hlaut opið sár á vör og mar á höfði, brjóstkassa og mjóbaki og [C] hlaut blæðingu undir húð hliðlægt á höfði hægra megin fyrir ofan eyrað, fleiðursár og mar fyrir ofan olnboga á hægri hendi, mar á hægri hendi og tvo litla skurði á hægra hné.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. og 11. gr. laga nr. 20,1981.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

1. Í málinu gerir [B] bótakröfu á hendur ákærðu að fjárhæð kr. 712.804, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001, frá 14. júní 2009, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga 38, 2001, frá þeim tíma sem bótakrafan var kynnt þeim til greiðsludags.

2. Í málinu gerir [C] bótakröfu á hendur ákærðu að fjárhæð kr. 366.234, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001, frá 14. júní 2009, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laganna til greiðsludags, en að auki er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til að greiða brotaþola málskostnað samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða að mati dómara, auk virðisaukaskatts.“

Meðferð málanna var sameinuð hér fyrir dómi.

Ákærði X krefst aðallega sýknu af sakargiftum hvað varðar árás á [C] og frávísun bótakröfu hennar, en að öðru leyti vægustu refsingar sem lög leyfa og sýknu af bótakröfum [C] en ella og að öðru leyti lækkunar bótakrafna.

Ákærði Z krefst aðallega sýknu af broti gegn [C], en til vara og að öðru leyti vægustu refsingar sem lög leyfa og þá aðeins fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Þá krefst hann frávísunar bótakrafna, en til vara sýknu af þeim, en ella lækkunar.

I.

Ákærði X játar sakargiftir samkvæmt ákæru fyrir árás á [A]. Með skýlausri játningu ákærða, sem ekki er ástæða til að efa að sé sannleikanum samkvæm, er nægilega sannað að hann hafi framið það brot sem honum er þar gefið að sök og varðar við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

II.

Aðfaranótt 14. júlí 2009 var lögreglan á Akureyri kvödd að Sjallanum vegna bardaga þar utan dyra. Er lögreglan kom á staðinn dreifðist fólk sem hafði verið vestan hússins. Segir í frumskýrslu lögreglu að brotaþoli [B] hafi legið á jörðinni vestan við Sjallann er að var komið. Hann hafi verið með sjáanlega sprungna neðri vör og nef hans hafi verið bólgið og marið. Lögregluþjónar ræddu við nokkra viðstaddra og óku brotaþolum á slysadeild til aðhlynningar.

Brotaþolar komu fyrir lögreglu til skýrslugjafar 16. júní 2009. Ekki þykir ástæða til að rekja hér sérstaklega skýrslur sem lögregla tók af vitnum og ákærðu við rannsókn málsins.

Samkvæmt áverkavottorði [D], læknis, sem er ritað 29. júlí 2009, leitaði [C] á slysadeild sjúkrahússins á Akureyri kl. 04:40 þann 14. júní 2009. Við skoðun mátti sjá blæðingu undir húð hliðlægt á höfði hægra megin rétt fyrir ofan eyrað. Ekki voru aðrir greinanlegir áverkar á höfði eða andliti. Rétt fyrir neðan olnboga hægra megin mátti sjá lítið fleiðursár og mar. Á handarbaki hægra megin sást mar og rétt fyrir neðan hné hægra megin voru tveir litlir skurðir, sem ekki voru djúpir, u.þ.b. ½ sm. að lengd hvor um sig. Sár voru þrifin og skurðir plástraðir.

Samkvæmt áverkavottorði sama læknis, dagsettu 24. júní 2009, leitaði [B] á slysadeild sjúkrahússins á Akureyri aðfaranótt 14. júní. Hann var eftir sig en vel áttaður á stað og stund. Mikil bólga og blæðing voru yfir nefi og blóð í báðum nösum. Nefbein virtist hliðrað til hægri og virtist miðsnesið örlítið hliðrað til vinstri. Lítil sár voru á neðri vör sem seytilblæddi úr. Við gagnauga hægra megin var hruflsár og blæðing undir húð. Einnig voru eymsli neðarlega við brjóstkassa hægra megin og mar þar. Þá voru eymsli við þreifingu yfir lendarhrygg og sérstaklega yfir vöðvum hryggsúlu hægra megin. Grunur var um brot á nefbeini. Einnig var opið sár á vör og mar á höfði, brjóstkassa og mjóbaki. Sár voru þrifin, blóð hreinsað úr andliti og sjúklingi bent á að leita til sérfræðings í háls-, nef- og eyrnalækningum.

Ákærði Z neitar sök, að öðru leyti en því að hann kveðst hafa sparkað einu sinni í öxl [B]. Hann ber að hafa þá ætlað að sparka í höfuð [B], en runnið til. Síðan hafi hann séð til ferða lögreglu og ætlað að forða sér. Ákærði kveðst hafa verið mjög ölvaður og ekki muna glöggt eftir öllum atvikum. Hann kveður mann að nafni [E] hafa verið þarna á staðnum og segist hafa talið að sá væri í einhverjum vandræðum. Hafi [E] hvatt til átaka. Ákærði kveðst ekki vita hvort aðrir en hann hafi sparkað til [B] eða í hann og þá kveðst hann ekki kannast við að hafa séð brotaþola [C]. Ákærði kveðst hafa verið klæddur rauðum stuttermabol. Hann sýndi í réttinum að hann er með húðflúr á báðum handleggjum. Ákærði kveður meðákærða hafa verið þarna með sér, en ekki muna hvort hann réðst að [B].

Ákærði X ber að þeir meðákærði hafi ráðist á [B], hrint honum svo hann féll og síðan sparkað í hann. Ákærði kveðst ekki muna til þess að hafa snert við brotaþola [C]. Hann kveðst ekki muna eftir að hún hafi lagst ofan á [B]. Ákærði kveðst hafa verið drukkinn og ekki muna hvar eða hversu oft hann sparkaði í [B] og ekki vita hvað meðákærði hafi gert. Hann kveðst ekki heldur muna hvort hann hafi hætt árásinni af sjálfsdáðum eða vegna utanaðkomandi truflunar.

Vitnið [B] ber að fyrir utan Sjallann hafi sér verið hrint og hann fallið við það. Síðan hafi verið sparkað í hann. Unnusta hans, [C], hafi lagst ofan á hann. Segir [B] að [E] hafi verið upphafsmaður þessa. Hafi [E] borið hann sökum um að hafa ráðist á frænda sinn. Árásarmennirnir hafi verið vinir [E] og hann látið þá gera þetta fyrir sig. Hafi það verið [E] sem ýtti honum fyrst. [B] kveðst hafa nefbrotnað. Þá hafi hann verið aumur í brjóstkassa í þrjá mánuði eftir árásina.

Vitnið [C] kveðst hafa verið að fara út úr Sjallanum ásamt [B]. Þau hafi séð að [F], sem hafi verið með vinkonu vitnisins, [J], hafi átt í einhverjum vandræðum. [B] hafi hlaupið til og hún á eftir. Þá hafi þau skyndilega verið umkringd af [E] og fleiri mönnum með honum. Þessi hópur hafi ráðist að [B], hann hafi skyndilega legið í götunni og hópur manna verið að sparka í hann. Hún hafi reynt að hlífa honum með því að leggjast yfir hann og þá hafi verið sparkað í hana einnig, m.a. í höfuð og hún hrökklast frá. Hún kveðst ekki þekkja þá sem hafi sparkað í [B], en kveðst hafa gefið lögreglu upp nöfn eftir því sem henni hafi verið sagt áður en hún gaf þar skýrslu. Líklega hafi það verið þrír til að byrja með en tveir haldið áfram. Kveður hún [E] hafa hrint [B] fyrst og hann þá fallið. Hún kveðst ekki vita fyrir víst hvort einn eða fleiri hafi sparkað í hana en hún hafi orðið fyrir fleiri spörkum en einu.

Vitnið [F] kveðst hafa verið fyrir utan Sjallann. Þar hafi verið ráðist á hann. Lögregla hafi verið komin að og hafi verið að tala við hann þegar hann hafi séð ráðist á [B] og hann tekinn niður. Þrír hafi ráðist að [B] og sparkað í hann. Vitnið kveðst ekki hafa þekkt mennina en verið sagt seinna hverjir þetta hefðu verið. Nefndi vitnið [K], [E], S-kk-þf og [G]. Hafi þessir menn ráðist að vitninu. Vitnið kveður [C] hafa reynt að hjálpa [B] og hafi hún fengið spörk, en vitnið kveðst ekki hafa séð hvort það var frá einum manni eða fleiri.

Vitnið [H] var að störfum sem dyravörður í Sjallanum. Kveðst vitnið hafa séð ákærða Z sparka a.m.k. einu sinni í liggjandi mann. Hafi sparkið, sem hafi verið mjög þungt, lent í honum ofarlega að framanverðu. Hafi ákærði Z tekið tilhlaup. Vitnið kveður skjólvegg hafa byrgt sér sýn að nokkru, en þegar hann hafi komið í hlið skjólveggsins hafi lögregla verið að koma að og viðstaddir forðað sér. Vitnið sá ekki sparkað í [C] og kveðst ekki hafa séð árás af hálfu ákærða X.

Vitnið [I] kveðst hafa séð þrjá menn hlaupa að manni og kýla hann niður. Hún hafi hringt til lögreglu. Hún minnist þess að hafa séð þarna [E], en aðra þarna hafi hún ekki þekkt. Hana minni að [E] hafi egnt menn upp. Vitnið kvaðst þekkja [B] og [C] aftur er það sá þau í dómsal og ber að það hafi verið [B] sem var sleginn niður. Síðan hafi a.m.k. tveir menn sparkað í hann. [C] hafi lagst ofan á hann en mennirnir haldið áfram að sparka. Hafi sér fundist langur tími líða, 5-10 mínútur, áður en lögregla kom að. Sérstaklega spurð kvað hún sig minna að [C] hafi legið ofan á [B] uns lögregla kom. Spurð um sérkenni á árásarmönnum nefndi vitnið að einn hafi verið í rauðri peysu.

Vitnið [E] ber að ákærðu hafi báðir sparkað í [B], eftir að annar hvor hafi fellt hann og síðan í [C] eftir að hún hafi lagst yfir [B]. Tók vitnið fram að hafa sjálfur verið í ,,ýtingum“ til að byrja með. Vitnið kveðst hafa séð eitt mikið spark frá ákærða Z lenda í andliti [B]. Hafi ákærðu sparkað hvort sem var í [C] eða [B]. Spurður um tengsl við ákærðu kvað hann ákærða X vera frænda sinn og ákærða Z vera kunningja sinn.

Vitnið [J] segir 3-4 menn hafa sparkað í [B]. Hafi [C] lagst ofan á hann en mennirnir haldið áfram að sparka.

Vitnið [L] kveðst hafa verið að störfum í Sjallanum og gengið út fyrir. Þá hafi hún séð hóp af strákum á götunni. Einn þeirra, sem hafi verið í vínrauðum bol og með húðflúr á handleggjum hafi bakkað, tekið tilhlaup og sparkað af afli í andlit liggjandi manns. Vitnið kveðst hafa hlaupið öskrandi að og maðurinn þá látið af árásinni. Þá kvað vitnið unnustu hins fallna hafa verið á staðnum með blóð í hárinu og grátandi.

Vitnið [K] kveðst hafa séð ákærða X sparka í [B]. Síðan hafi vitnið verið tekið frá og ekki séð fleira.

Vitnið [M] kveðst hafa haldið nefndum [K] frá slagsmálum þarna úti. Tveir menn, sem vitnið þekkti ekki, hafi ásamt [E] slegið [B] niður. Ókunnu mennirnir hafi sparkað í hann eftir að hann var fallinn. Annar þeirra hafi verið með húðflúr. Að minnsta kosti eitt eða tvö spörk hafi lent í [B]. [C] hafi lagst yfir hann en mennirnir sparkað áfram, báðir tveir. Vitnið kveðst hafa náð öðrum þeirra frá og reynt ásamt fleirum að hjálpa [B] uns lögregla kom.

III.

Framburður vitna, sem rakinn er hér að framan í meginatriðum, er eindreginn um að tveir menn, sem miðað við framburð ákærðu sjálfra er ekki vafi um að voru þeir, hafi sparkað margoft í [B] liggjandi á götunni fyrir utan Sjallann. Þá er framburður vitna einnig eindreginn um það að báðir mennirnir hafi haldið áfram að sparka eftir að [C] lagðist ofan á [B] og látið sig einu gilda í hvoru þeirra spörkin lentu. Framburður [H] er eindreginn um að ákærði Z hafi sparkað fast í [B], þótt hann sæi ekki gleggra en svo hvar sparkið lenti en að það hafi verið ofarlega að framanverðu. Lýsing vitnisins [L] á útliti þess, sem hún kveðst hafa séð sparka af afli í andlit [B], samrýmist útliti ákærða Z. Þótt ekkert sé nánar upplýst um hvar einstök spörk lentu, fjölda þeirra og hvort þau voru veitt af miklu afli þykir ekki varhugavert að telja nægar sönnur færðar með framburðum vitna á verknaðarlýsingu ákæru um að ákærðu báðir hafi sparkað margoft í höfuð og líkama beggja brotaþola.

Afleiðingum árásar ákærðu er lýst í framangreindum læknisvottorðum. Fallist verður á það með ákærðu að þótt lækni hafi grunað að nefbein [B] væri brotið liggur ekki fyrir sönnun þess að svo hafi verið. Með tilliti til þessa verður fallist á að afleiðingar brotsins séu ekki svo miklar sem segir í 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981. Varðar árás ákærðu á [B] við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum og árás þeirra á [C] við sama ákvæði. Háttsemi ákærðu er sérstaklega vítaverð og ber að líta til refsimarka í lokamálslið ákvæðisins við ákvörðun refsingar. Við ákvörðun refsingar ber einnig að líta til þess, sbr. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, að ákærðu sýndu í verki styrkan og einbeittan brotavilja og gerðust sekir um fólskulega líkamsárás án nokkurs tilefnis, sem var til þess fallin að valda verulegum skaða, þótt svo hafi ekki farið. Þá er til refsiþyngingar að þeir unnu verkið í sameiningu, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði X er tæplega tvítugur að aldri. Þann 15. júní 2006 var hann sakfelldur með dómi fyrir brot gegn 244. gr. og 244. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga, en ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þann 4. desember sama ár var hann sakfelldur með dómi fyrir brot gegn 244. gr. og 151. gr. almennra hegningarlaga og sætti hegningarauka. Var ákvörðun refsingar frestað á ný, skilorðsbundið í tvö ár. Þann 2. nóvember 2007 var hann dæmdur í þriggja mánaða óskilorðsbundið fangelsi fyrir brot gegn 244. gr., 244. gr., sbr. 20. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga og greindir skilorðsdómar þá dæmdir upp. Þann 10. júní 2008 sætti hann 140.000 króna sekt samkvæmt lögreglustjórasátt fyrir brot gegn 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga. Ákærði er hér sakfelldur fyrir þrjú brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Ber að tiltaka refsingu samkvæmt 77. gr. sömu laga.. Ákveðst hún fangelsi í fjóra mánuði. Þegar litið er til þess að ákærði hefur ekki fyrr sætt refsingu fyrir ofbeldisbrot þykir fært að binda fullnustu hennar skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði Z er rúmlega 21 árs gamall. Hann var sakfelldur með dómi þann 11. október 2005 fyrir brot gegn 244. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga, en ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þann 16. október 2007 var hann dæmdur til greiðslu 100.000 króna sektar fyrir brot gegn 1., sbr. 2. gr. 45. gr. umferðarlaga og sviptur ökurétti í 8 mánuði. Ákærða hefur ekki fyrr verið gerð refsing fyrir ofbeldisbrot. Ákærði er hér sakfelldur fyrir tvær líkamsárásir sem báðar varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og ber að tiltaka refsingu hans eftir reglum 77. gr. sömu laga. Ákveðst hún fangelsi í þrjá mánuði. Með hliðsjón af sakaferli ákærða og því að hann lýsti því í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði breytt um lífsstíl, verður refsingin skilorðsbundin að fullu.

[A] krefst skaðabóta úr hendi ákærða X. Gerð er krafa um 178.200 krónur, þar af 20.000 krónur vegna vinnumissis í þrjá daga, 8.200 krónur vegna sjúkrakostnaðar og 150.000 krónur í miskabætur. Fyrstnefndi liðurinn er engum gögnum studdur og verður að vísa honum frá dómi. Krafa um endurgreiðslu sjúkrakostnaðar er gögnum studd og verður dæmd eins og hún hljóðar. Með heimild í a. lið 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999, verður krafa um miskabætur tekin til greina. Ákveðst fjárhæð þeirra 100.000 krónur. Samtals verður ákærði dæmdur til að greiða brotaþola 108.200 krónur. Vaxta er ekki krafist.

[B] krefst þess að ákærðu verði dæmdir óskipt til að greiða sér 646.570 krónur og málskostnað, auk vaxta eins og er rakið í ákæru. Gerð er krafa um endurgreiðslu kostnaðar af komu á slysadeild, 4.600 krónur, bætur fyrir tjón á fötum, 41.970 krónur og 600.000 krónur í miskabætur. Fyrsti liðurinn er studdur gögnum og verður tekinn til greina. Sá næsti er studdur skýrum ljósmyndum af blóðugum fatnaði og upplýsingum verslunar um almennt verð á nýjum fötum. Þótt ekki liggi fyrir frekari sönnunargögn verður talið nægilega sýnt að brotaþoli hafi orðið fyrir umtalsverðu tjóni á fatnaði og verða honum dæmdar 40.000 krónur í skaðabætur í þessum lið með hliðsjón af framlögðum gögnum. Miskabætur verða ákærðu dæmdir til að greiða honum, sem þykja hæfilega ákveðnar 200.000 krónur. Samtals verða ákærðu því dæmdir til að greiða óskipt [B] 244.600 krónur í skaðabætur. Málskostnaður ákveðst 60.000 krónur.

[C] krefst þess að ákærðu verði dæmdir óskipt til að greiða sér 300.000 krónur í miskabætur og málskostnað, auk vaxta eins og rakið er í ákæru. Ákærðu verða dæmdir til að greiða henni miskabætur, sem þykja hæfilega ákveðnar 100.000 krónur. Málskostnaður ákveðst 60.000 krónur. Vextir af kröfum [C] og [B] verða dæmdir eins og krafist er. Dráttarvextir verða dæmdir í samræmi við kröfugerð við flutning máls, að gættri reglu 9. gr. laga nr. 38/2001, frá 1. október 2010.

Ákærðu verða dæmdir til að greiða sakarkostnað. Samkvæmt framlögðum yfirlitum nemur hann 71.224 krónum, sem þeir verða dæmdir til að greiða óskipt. Þá verður hvor um sig dæmdur til greiðslu málsvarnarlauna, eins og nánar greinir í dómsorði, að virðisaukaskatti þar meðtöldum.

Dóm þennan kveður upp E-kk-nf S-kk-nf, héraðsdómari.

Gætt var ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 áður en dómur var kveðinn upp.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði X sæti fangelsi í fjóra mánuði. Fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði Z sæti fangelsi í þrjá mánuði. Fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði X greiði [A] 108.200 krónur.

Ákærðu greiði óskipt [B] 244.600 krónur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001 frá 14. júní 2009 til 1. október sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 60.000 krónur í málskostnað.

Ákærðu greiði óskipt [C] 100.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001 frá 14. júní 2009 til 1. október sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 60.000 krónur í málskostnað.

Ákærði X greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef hdl., 188.250 krónur.

Ákærði Z greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef hdl., 188.250 krónur.

Annan sakarkostnað, 71.224 krónur, greiði ákærðu óskipt.