S-198/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 4. nóvember, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 3. júlí 2009, á hendur X,

„fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 26. júlí 2008, utandyra á Hólabraut, Akureyri, slegið [A] í andlitið með hækju með þeim afleiðingum að hann hlaut mar og bólgur undir hægra auga auk þess sem fimm tennur brotnuðu.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa: Af hálfu [A], kt. 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu bóta að fjárhæð kr. 1.500.000 auk vaxta samkvæmt 8. gr., sbr. 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. frá 26. júlí 2008 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafan var kynnt ákærða, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Af hálfu [A] er þess einnig krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu lögmannskostnaðar samkvæmt mati réttarins eða síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.“

Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfi. Verjandi hans krefst málsvarnarlauna sér til handa úr ríkissjóði. Gengið var á vettvang að loknum fyrri degi aðalmeðferðar.

Málavextir

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu sem liggur fyrir í málinu voru tveir borgaralega klæddir lögregluþjónar við eftirlit á ómerktri bifreið aðfaranótt 26. júlí 2008. Segir í skýrslunni að er þeir hafi ekið framhjá Borgarbíói við Hólabraut hafi þeir séð hóp manna framan við húsið og hafi átök virzt milli manna. Er þeir stigu út úr bifreiðinni kveðst skýrsluritari hafa séð mann sem hann þekkti sem annan tvíburabræðranna Þ eða X, ákærða í þessu máli, og hafi maður þessi haldið á hækju og virzt talsvert æstur. Síðan hafi komið í ljós að maður þessi var ákærði. Skýrsluritari kveðst hafa tekið hækjuna af manninum og eigandi hennar hafi þá gefið sig fram, haltrandi, og sagt hækjuna hafa verið rifna af sér og væri hann hálf farlama eftir. Hafi honum verið afhent hækjan. Lögregluþjónarnir hafi svo óskað eftir aðstoð þar sem átök hafi haldið áfram framan við kvikmyndahúsið.

Samkvæmt lögregluskýrslu sem liggur fyrir í málinu var tilkynnt um slagsmál á Hólabraut kl. 02:40 hinn 26. júlí 2008. Er einkennisklædda lögreglu hafi borið að garði hafi slagsmálum verið lokið en margt fólk á staðnum og menn æstir. Þar hefði verið [A] og hefði hann sagzt hafa verið sleginn í andlit með hækju. Hafi hann verið með áverka á hægra kinnbeini. Er haft eftir [A] í skýrslunni að annar „Skaptabróðirinn“ hafi slegið sig með hækjunni, en að hann vissi ekki hvor. Loks segir að [A] hafi verið ekið á slysadeild sjúkrahússins til aðhlynningar.

Í málinu liggur fyrir endurrit úr bráðasjúkraskrá Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri og segir þar að [A] hafi komið á slysadeild kl. 03:04 umrædda nótt. Skoðun hafi leitt í ljós að hann hafi verið með „stórt hematome á hæ. kinn, rétt undir auganu.“ Við þreifingu finni hann sársauka en ekki séu merki um augljós brot. Þá segir að ekki sé að sjá nein sár í munnholi en hann sé „með brotnar tennur. Brotnu tennurnar eru tönn nr. 11 og 15 og það er í efri góm. Í neðri góm er brotin tönn nr. 43. Lausar tennur: tönn nr. 11 og 12. Engar blæðingar. Engir áverkar á nefi.“ Í málinu liggur fyrir ódagsett vottorð Æ tannlæknis. Segir þar um áverka á [A]: „Tönn 12 var brotin í sundur upp að beinbrún labialt en nálægt ging brún ling. Tönn 11 var með mikið brotinni tannkrónu dist-incis. Brotið var incis af tönn 13. Tönn 21 er verulega aum við áslátt. Þá er brotið út úr tönnum 33,32. Glóðarauga á hægra auga.“ Í málinu liggur fyrir ódagsett vottorð Ö tannlæknis. Segir þar að í fyrstu komu [A] hafi Æ sinnt honum en síðan Ö. Í vottorðinu segir um áverka [A]: „Tönn 11 brotnaði verulega dist-inc. Tönn 22 brotnaði í tvennt v ging og undir gingival brún lab. 23 brotn incis. Mikil eymsli í frt ng, eink 31. Verul mar og bólga í andliti.“ Segir í vottorðinu að áður hafi [A] haft allar tennur heilar.

Verða nú rakin skýrslugjöf og framburður ákærða og vitna eftir því sem ástæða þykir til.

Ákærði kvaðst muna vel eftir umræddu kvöldi. Hann hefði verið á staðnum og hugsanlega tekið „einhvern smá þátt“ í átökunum sem hefðu orðið, en aldrei hefði hann þó slegið [A]. Ákærði sagði að rifrildi hefði orðið, en [A] hefði slegið vinkonu ákærða, [B], sem hefði hringt í ákærða og beðið hann um að koma á vettvang. Þegar ákærði hefði komið á svæðið, ásamt félaga sínum, [C], kölluðum „c“, hefðu þar verið læti og fljótlega mikill mannsöfnuður. Þá hefði [C] kýlt [A] niður með hnefanum. Ákærði kvaðst ekki hafa tekið eftir áverkum á [A] eftir það og ekki hafa séð fleiri slá hann.

Ákærði kvaðst hafa haldið á hækju en engan mann lamið með henni. Hækjan hefði verið á þvælingi og myndu fleiri hafa handleikið hana. Hækjan hefði verið í eigu [D] nokkurs, sem einnig hefði verið á staðnum.

Ákærði kvaðst hafa verið í svartri hettupeysu með hvítri rönd á hægri hönd, með gráa og hvíta derhúfu, í „galla“buxum og hvítum skóm.

Þá kvaðst ákærði vera rétthentur.

Vitnið [A] sagðist hafa skemmt sér með vinum sínum á veitingahúsinu Dátanum. Þaðan hefði verið gengið út og vinur vitnisins hefði tekið að syngja lag yfir stúlku nokkurri, sem hefði tekið söngnum heldur þunglega og kallað á nokkurar vinkonur sínar, sem hefðu komið og reiðzt mjög, af ókunnum ástæðum. Þær stúlkur hefðu kvatt nokkura vini sína á vettvang og hefðu mál þróazt þannig að hópurinn hefði elt vitnið og vin þess út að Borgarbíói. Þar hefði maður að nafni [D] talað rólega við vitnið og vin þess, og fullvissað þá um að ekkert væri að óttast. Á meðan hefðu tveir vinir þessa [D] verið í símanum að safna liði og tíu mínútum síðar hefði vitnið verið þar með tveimur vinum sínum, [E] og [F] að nafni, en aðrir verið þrettán. Átök hefðu orðið, bolir vitnisins og vinar þess hefðu verið rifnir. Stúlka nokkur hefði hent hækju að vitninu, sem hefði tekið hækjuna upp og ætlað að rétta stúlkunni hana aftur en þá hefði einhver rifið hækjuna af vitninu, líklega ljóshærð stúlka, „og þá kemur allur hópurinn á okkur, eða á mig sérstaklega“. Næst hefði margir slegið vitnið og kvaðst vitnið muna vel eftir því að hafa fengið högg með hækju, hægra megin á nef og munn, svo tennur hefðu brotnað. Þá hefði ákærði fengið annað högg, ekki af hækju, undir vinstra auga, líklega frá öðrum manni. Ákærði hefði verið eini maðurinn á staðnum með hækju, en eigandi hækjunnar hefði staðið töluvert frá. Vitnið kvaðst fyrst hafa séð ákærða með hækjuna þegar búið hefði verið að slá vitnið með henni og raunar ekki hafa séð ákærða fyrr vitnið hefði verið slegið.

Vitnið sagðist hafa verið statt fyrir framan auglýsingaskiltin við Borgarbíó þegar það hefði fengið höggið á munninn. Eftir höggið hefði vitnið verið dregið og þá farið í götuna. Upp við kvikmyndahúsið hefði svo einhver hlaupið að vitninu og slegið það niður aftur. Hefði það gert maður í svartri hettupeysu og „galla“buxum. Hópur manna hefði veitzt að vitninu þarna um kvöldið og gæti það ekki nafngreint nema tvo til þrjá. Um einni til einni og hálfri mínútu eftir að vitnið hefði verið slegið í götuna öðru sinni hefði lögregla komið á svæðið. Hefði vitnið þegar bent lögreglu á ákærða.

Vitnið var spurt um þá lýsingu atvika sem eftir því var höfð í lögregluskýrslu, þar sem vitnið meðal annars kvað ákærða hafa þrifið af sér hækjuna, sveiflað henni og slegið vitnið með henni. Vitnið sagði að nú væri allnokkuð liðið frá atburðum en lögregluskýrslan gefin þegar skammt hefði verið liðið frá atburðum. Væri lögregluskýrslan því líklegri til að vera rétt.

Vitnið kvaðst hafa fengið verulega áverka. Hafa verið bólgið og marið í mánuði og greinilegt glóðarauga hálfu ári síðar. Þrjár eða fjórar tennur hefðu brotnað og hefði vitnið þurft að fara í tugi tíma hjá tannlækni.

Við lok fyrri dags aðalmeðferðar var gengið á vettvang. Að því loknu bar vitnið [A] vitni að nýju og kvað þá ákærða vera þann sem rifið hefði af sér hækjuna, örskömmu áður en vitnið hefði verið slegið með henni.

Vitnið [D] sjómaður kvaðst lítt muna eftir atburðum, en einhver slagsmál hefðu orðið. Vitnið hefði verið á tveimur hækjum og önnur verið tekin af því. Enginn hefði þó verið laminn með hækjunni, en henni hefði verið hent utan í vegg, og væri nú skella á henni í sama bláa lit og kvikmyndahúsið. Vitnið kvaðst hafa séð vel yfir svæðið og sagðist myndu hafa orðið var við ef nokkur hefði verið laminn með hækjunni. Vitnið kvaðst ekki muna hverjir hefðu verið á staðnum og kvaðst ekki vera í vinahópi ákærða. Sæi vitnið hann nú í annað sinn. Ekkert kvaðst vitnið muna til þess að ákærði hefði haft sig í frammi í átökunum.

Vitnið kvað sig minna að það hefði fengið hækjuna aftur með því að vinkona sín hefði rétt sér hana. Vitnið hefði verið á staðnum þegar lögregla hefði komið.

Vitnið R rannsóknarlögregluþjónn kvaðst hafa verið við eftirlit á ómerktri bifreið og í borgaraklæðum, ásamt vinnufélaga sínum S, þegar þeir hefðu séð fjöldaslagsmál við Borgarbíó og tveimur fylkingum lostið saman. Um tíu manns hefðu verið virkir í átökunum og svipaður fjöldi horft á.

Þeir hefðu farið út og reynt að stilla til friðar, en það tekið nokkura stund, hugsanlega þar sem viðstaddir hafi ekki áttað sig á að lögregla væri komin. Hefði vitnið þá séð mann halda á hækju, um hana miðja, og þar verið kominn annar tveggja, ákærði eða nauðalíkur tvíburabróðir hans. Vitnið hefði tekið hækjuna af manninum og ætlað að fara með hana inn í bifreiðina en þá hefði komið haltrandi maður á einni hækju og sagt þessa hækju hafa verið tekna af sér. Vitnið hefði þá afhent honum hækjuna.

Vitnið sagði að þarna hefði verið mikil ölvun, mikil læti í mönnum og „allir bara vitlausir“ og útilokað að eiga skynsamlegar samræður við nokkurn viðstaddra. Fljótlega hefði merkt lögreglubifreið komið en viðstaddir farið hver í sína átt.

Vitnið kvaðst ekki hafa rætt við [A] á vettvangi.

Vitnið [G] kvaðst hafa verið með vini sínum, [H], þegar [A] hefði komið með einhverjum vinum sínum. Þetta hefði verið skammt frá Stjörnusól. [A] og vinir hans hefðu haft uppi einhverjar leiðindaathugasemdir, einkum í garð [H]. Næst hefði vinkona vitnisins, [B], komið að. Hún hefði næst hringt í ákærða og beðið hann um að koma því „þessir strákar voru eitthvað brjálaðir“.

Fyrst hefði fólk verið statt við Stjörnusól en síðan færzt yfir að Borgarbíói. Ákærði hefði komið þangað ásamt „c“ og þriðja manni, sem vitnið kvaðst ekki muna hver væri. Kvaðst raunar vitnið enga þessara þriggja þekkja, þó það vissi hver ákærði væri. Væru þau ekki í sama vinahópi.

[B] hefði sagt komumönnum undan og ofan af málavöxtum og „c“ hefði tryllzt og ráðizt á [A] og kýlt hann. Vitnið kvaðst hafa verið á staðnum allt þar til lögregla hefði verið komin á staðinn en aldrei séð ákærða veitast að [A].

Vitnið sagði að vinur sinn, [D], hefði verið á staðnum og á hækjum. Önnur hefði verið tekin af honum og hefði [D] síðan sagt vitninu að henni hefði verið hent í vegg kvikmyndahússins. Vitnið kvaðst hafa haft góða yfirsýn yfir atburði og kvaðst aldrei hafa séð hækjunni beitt í átökunum, en kvaðst væntanlega myndu hafa séð það, ef svo hefði verið. Hefði vitnið engan nema [D] séð halda á hækjunni.

Vitnið kvað ekki marga hafa tekið þátt í átökunum sem það kvaðst ekki lýsa sem hópslagsmálum.

Vitnið kvaðst hafa verið í glasi en ekki mjög ölvað.

Vitnið [B] starfsmaður […] kvaðst hafa verið á leið úr Sjallanum er vitnið hefði séð [A], við Stjörnusól, í einhverjum stælum við [G]. Þar hefðu einnig verið einhverjir vinir [A] og hugsanlega hefði [H], vinur vitnisins og [G] verið þarna líka. [G] hefði sopið af flösku en [A] þá slegið uppundir flöskuna en vitnið þá ýtt honum burtu. Hópurinn hefði eitthvað færzt og rifrildi haldið áfram. Upp við Borgarbíó hefði hópur manna komið, þar á meðal ákærði og einnig [D] og sá verið á tveimur hækjum. Vitnið kvaðst engan annan hafa séð með hækju og ekki [D] nema á hækjunum báðum.

Vitnið kvaðst hafa séð strák, sem vitnið kvaðst vita að sé kallaður „c“, slá [A] með hnefanum, og hefði hópurinn þá verið við Borgarbíó. Vitnið hefði hins vegar ekki séð ákærða veitast að honum, en ákærði hefði staðið við hlið vitnisins nær allan tímann.

Vitnið kvaðst hafa verið á staðnum þegar lögreglan hefði komið.

Vitnið kvað sig og ákærða ekki vera sérstaka vini, en ákærði væri vinur unnusta vitnisins.

Vitnið [E] sagðist hafa verið með vinum sínum, [F], [A] og [I]. [I] hefði sagt eitthvað við nærstadda stúlku sem hefði reitt hana til reiði. Þá hefði einhverja drengi drifið að, en tekizt hefði að róa menn og [I] hefði verið komið af staðnum. Vitnið og félagar þess hefðu gengið í átt að Stjörnusól og þá séð glerflösku kastað að sér. [A] hefði tekið flöskuna upp og kastað aftur í jörðina. Nokkurar stúlkur, fimm til sex, hefðu þá komið og sagzt hafa fengið í sig glerbrot við þetta. Stúlkurnar hefðu slegið þá í andlitið og rifið boli þeirra. Hefði [A] fengið blóðnasir af. Nokkurir strákar hefðu því næst komið að og spurt hvern þeir þyrftu að berja. Vitnið hefði þá ýtt einum þeirra í burtu og þá einhverjar ýtingar hafizt. Hefðu þeir þá gengið að Borgarbíói og þá komið þrír til fjórir aðrir strákar, stærri. Einn þeirra hefði verið á hækju og hefði sá rétt ákærða hækjuna. Fljótlega hefðu borgaralega klæddir lögreglumenn komið og hefðu einn þeirra þegar gripið vitnið og haldið upp að vegg. Slagsmálin hefðu líklega ekki verið byrjuð þegar lögreglan hefði komið.

Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða slá [A] með hækjunni. Vitnið kvað sig minna að báðir hefðu verið á staðnum, ákærði og tvíburabróðir hans.

Vitnið kvaðst hafa drukkið fjóra eða fimm bjóra um kvöldið, en ekki hafa verið drukkið.

Vitnið [F] kvað atburðarás kvöldsins hafa hafizt með því að félagi vitnisins, [I], hefði sagt eitthvað sem hefði reitt nokkurar stúlkur mjög til reiði og þær þá farið að rífast við vitnið og félaga þess. Einhver strákur hefði komið á staðinn og einnig tekið að rífast við þá. Félagi þess stráks hefði komið að og verið á hækjum, og hefði hann dregið vitnið og vini þess í burtu og reynt að róa þá. Næst hefði vitnið vitað til þess að hópur manns hefði verið kominn á staðinn og búið að lemja [A] með hækjunni. Vitnið hefði hins vegar ekki séð það gerast. Ákærði, eða tvíburabróðir hans, hefði verið á vettvangi og hefði vitnið séð hann með hækjuna örskömmu eftir að [A] hefði verið sleginn. Hefði ákærði þá staðið í hópi, skammt frá [A], og hækjan lafað niður. Vitnið kvaðst ekki vita hvort einhver annar hefði slegið [A] með hækjunni og síðan afhent ákærða hana, og ekki vita hvort [A] hefði fengið fleiri högg en með hækjunni. Vitnið kvaðst ekki hafa séð blóð á hækjunni og ekki hvort hún hefði verið bogin.

Vitnið kvaðst sjálft ekki hafa verið lamið Vitnið kvaðst telja líklegt að allir viðstaddir hafi verið ölvaðir. Á staðnum hefðu verið sex til sjö manns.

Vitnið [C] kvaðst hafa farið út á lífið með vini sínum ákærða umrædda nótt. Upp við Borgarbíó hefðu orðið einhverjar deilur orðið milli einhverra drengja og stúlkna og hefði vitnið eitthvað blandað sér í þær. Líkamleg átök hefðu ekki verið mikil en þó einhver. Vitnið hefði fengið kjaftshögg og slegið einhvern hnefahögg á gagnauga, en kvaðst ekki vita hvern. Það kvaðst engan hafa séð með áverka á staðnum en sjálft hefði vitnið fengið glóðarauga. Vitnið kvaðst ekki hafa barið nokkurn mann á munninn.

Vitnið kvaðst aldrei hafa séð ákærða með hækju á vettvangi. Hún hefði gengið milli manna, einhvern tíma verið í höndum einhverrar stúlku og svo legið á gangstétt, en enginn hefði verið laminn með henni.

Vitnið V læknir kvaðst hafa skoðað [A] daginn eftir umræddan atburð. [A] hefði komið á sjúkrahúsið nóttina áður og sá læknir, er þá hefði tekið við honum, hefði mælt fyrir um hvað gera skyldi daginn eftir. Röntgen-mynd hefði sýnt að bein hefðu ekki brotnað en hins vegar verið talsverð mjúkpartabólga yfir hægra gagnauga. Vitnið kvaðst ekki treysta sér til að fullyrða um hvort líklegra væri að umræddir áverkar kæmu af hnefahöggi eða höggi með hækju.

Vitnið Æ tannlæknir kvaðst hafa haft [A] til meðhöndlunar. Þegar [A] hefði komið til vitnisins hefði hann borið allmikla áverka, með glóðarauga á hægra auga og mar í andliti og allmikla áverka á tönnum, mest á framtönnum í efri gómi, hægra megin, en einnig í neðri gómi vinstra megin. Ein tönn hefði verið mjög illa brotin og brotið úr nokkurum öðrum.

Vitnið kvaðst ekki treysta sér til að fullyrða hvort veita mætti áverka sem þessa með hnefahöggi, en ljóst væri að hann hefði fengið verulega mikið högg eða þá ítrekuð högg. Allir tannáverkarnir gætu hafa komið af einu höggi, en vera mætti að tennur skyllu saman eftir höggið, þannig að brotni upp úr þeim. Alls hefði séð á sex tönnum [A] og væri ekki ofsagt að fimm tennur hans hefðu brotnað.

Niðurstaða

Af þeim gögnum málsins er stafa frá sjúkrahúsi og tannlæknum, og ekki hefur verið mótmælt í málinu, framburði vitnisins [A] og þeirri stoð sem hann fær í framburði vitnisins Æ tannlæknis, er sannað í málinu að [A] hafi umrædda nótt verið veittir þeir andlitsáverkar sem í ákæru greinir.

[A] hefur eindregið borið að þeir áverkar, sem í ákæru greinir, hafi sér verið veittir með höggi með hækju og það hafi ákærði gert. Þá hefur hann borið fyrir dómi, að fleiri menn hafi kýlt sig í átökunum. Ákærði neitar eindregið sök og kveðst aldrei hafa slegið [A], hvorki með hækju né á annan hátt. Annar maður, [C], hafi hins vegar slegið [A] í andlit.

Allnokkur vitni hafa fyrir dómi um það sem gerzt hafi í átökunum. Nokkuð er misjafnt hvað þau telja að hafi orðið um hækjuna í átökunum, en ekkert þeirra kveðst þó beinlínis hafa séð henni beitt sem barefli. Raunar kveðst [A] sjálfur ekki hafa séð það, en kveðst byggja sannfæringu sína um að sú sé raunin, á því að ákærði hafi verið með hækjuna í höndum örskömmu eftir að [A] hafi verið með henni sleginn. Þá bar [A], í síðari skýrslu sinni fyrir dómi, að ákærði hefði, fyrir atlöguna, hrifsað hækjuna úr höndum [A].

Framburður [A] um að ákærði hafi haft hækjuna í höndum fær stoð í framburði vitnisins [F] sem kveðst hafa séð ákærða með hækjuna örskömmu eftir að [A] hafi verið sleginn. Þá fær framburður [A] um þetta mikla stoð í framburði vitnisins RErlingssonar sem kveðst hafa séð ákærða með hækjuna er vitnið hefði komið á vettvang. Ákærði kveðst hafa haldið á hækju um tíma þá um nóttina, en hún hafi gengið milli manna og hann engan lamið með henni. Í ljósi þessa alls, og þá sérstaklega framburði R rannsóknarlögregluþjóns, þykir dóminum sannað að ákærði hafi haldið á hækjunni skömmu eftir að [A] voru veittir þeir áverkar sem í ákæru greinir.

Eins og áður segir neitar ákærði eindregið að hafa slegið [A], hvort sem væri með hækju eða án. Framburður hans um þetta fær stoð í vætti vitnanna [G], [B] og [C], en öll báru þau ákveðið fyrir dómi að þau hefðu ekki séð ákærða veitast að [A]. Kvaðst vitnið [B] hafa staðið við hlið ákærða í átökunum og veitir það framburði hennar um framgöngu ákærða meiri vigt. Þá kvaðst vitnið [E] ekki hafa séð ákærða slá [A], en það vitni kvaðst telja að átökin hefðu ekki hafizt fyrr en eftir að lögregla hefði verði komin á staðinn og hún haldið vitninu föstu upp við vegg.

Áður hefur verið rakið að ekkert vitna hefur borið að það hafi beinlínis séð [A] sleginn með hækju, þó allnokkur munur sé á því hvernig vitni lýsa ferðum hækjunnar. Eigandi hækjunnar, vitnið [D], bar fyrir dómi að hækjan hefði aldrei verið notuð sem barefli heldur hefði henni verið kastað í vegg kvikmyndahússins. Kvaðst vitnið hafa haft skýra yfirsýn yfir vettvanginn. Á hinn bóginn kvaðst vitnið fyrir dómi lítið muna eftir atburðum og í skýrslu sinni hjá lögreglu hafði vitnið borið á allt annan hátt, en þá sagði vitnið að einhver maður hefði tekið hækjuna af sér og „lét vaða í andlitið á [A]“. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 skal dómur reistur á þeim sönnunargögnum sem færð eru fram fyrir dómi, en eins og áður segir bar vitnið [D] fyrir dómi að enginn hefði notað hækjuna sem barefli um kvöldið. Fyrir dómi staðfesti vitnið hins vegar einnig skýrslu sína fyrir lögreglu en áréttaði að það hefði engan séð slegið með hækjunni.

Vitnið [G] kvaðst fyrir dómi ekki hafa séð hækjunni beitt í átökunum en vitnið kvaðst hafa haft góða yfirsýn og kvaðst telja sig myndu hafa séð það ef hækju hefði verið beitt.

Vitnið [B] kvaðst engan mann hafa séð með hækju annan en eiganda hennar, vitnið [D]. Eins og áður segir þykir dóminum sannað að ákærði hafi haldið á hækjunni í lok átakanna er lögregla kom á svæðið. Vitnið [C] kvað engan mann hafa verið sleginn með hækjunni en hún hefði gengið milli manna.

Þegar á framanritað er horft telur dómurinn að framburður ákærða hafi fengið töluverða stoð í því sem eftir vitninu [D] var haft í lögregluskýrslu. Sú stoð minnki hins vegar við gagnstæðan framburð sama vitnis fyrir dómi, en verði þó ekki að engu enda bar vitnið fyrir dómi að það myndi atburði lítt. Eins og áður segir þykir sannað að ákærði hafi verið með hækjuna í höndum, skömmu eftir að [A] voru veittir áverkarnir. Framburður vitnisins [B] um að enginn nema vitnið [D] hafi handleikið hækjuna missir mjög vægi við það að sannað þykir að ákærði hafi haldið á hækjunni við komu lögreglu á staðinn. Á hinn bóginn verður að líta til þess að enginn hefur fyrir dómi sagzt hafa séð hækjunni beitt í átökunum, ákærði hefur eindregið neitað að hafa slegið með hækjunni og vitnin [G] og [C] báru fyrir dómi að enginn hefði verið sleginn með hækju. Þó vitnið [F] hafi sagt að skyndilega hafi verið búið að slá [A] með hækjunni, þá verður ekki horft fram hjá því að vitnið kvaðst sjálft ekki hafa séð slíkt gerast.

Í málinu liggur hins vegar fyrir upptaka úr öryggismyndavél Borgarbíós. Þykir hún sýna eitt og annað sem máli skiptir. Á upptökunni sést að hækju hefur verið kastað og svo virðist sem [A] gangi að henni og taki hana upp og gangi með hana að hópi fólks. Verður fólk svo í vari og sést lítt til þess um stutta stund, en þvaga virðist vera á svæðinu. Hópurinn kemur svo í ljós og er hækjan greinilega hafin á loft og er þá í höndum manns í dökkri peysu með hvítri rönd eða röndum á ermi, í „galla“buxum og með derhúfu, og þar sem ekki sést á myndunum annar maður svo búinn þykir mega ætla að þar fari ákærði. Virðist af upptökunni greinilega sem hann slái með hækjunni inn í mannþröng, en ekki sést með vissu hvort nokkur og þá hver verður fyrir. Skömmu síðar er sem hækjan sé í höndum annars manns, óþekkts.

Sú upptaka sem hér hefur verið lýst þykir hafa töluverð áhrif á þýðingu framburðar vitna um atburðarásina. Upptakan þykir styðja verulega við þá frásögn [A] að hækjunni hafi verið kastað og hann tekið hana upp og myndast við að rétta hana aftur. Þá þykir upptakan sýna að skömmu síðar er ákærði kominn með hækjuna í hendur, þó upptakan taki ekki af tvímæli um það hvernig hækjan hefur komizt úr höndum [A] í hendur ákærða. [A] hefur verið eindreginn í þeim framburði að hann hafi þá verið sleginn í andlitið með hækjunni og að það hafi ákærði gert. Gegn þeim framburði hefur staðið eindregin neitun ákærða og svo framburðir nokkurra vitna, sem, eins og áður er rakið, hafa borið fyrir dómi að þau hafi ekki séð hækjunni beitt sem barefli. Vitnin [G] og [B] báru auk þess fyrir dómi að þær hefðu engan annan en [D] séð með hækjuna. Í ljósi þeirrar upptöku úr eftirlitsmyndavél sem rakin hefur verið, þykir allt að einu ljóst að ákærði hefur haft hækjuna í höndum og meðal annars hafið hana á loft í átökunum, þó slíkt kunni að hafa farið fram hjá vitnum, enda ljóst að atburðarás hefur verið hröð og viðstaddir hafa verið æstir. Þá virðist eindregið af upptökunni sem ákærði slái með hækjunni inn í mannþröng, þar sem ljóst virðist að [A] var meðal annarra, og þykir það veita mjög verulega stoð við framburð [A] um þetta efni. Þegar á framanritað er horft þykir mega telja, að með framburði [A] og þeirri miklu stoð sem hann þykir fá með upptökum eftirlitsmyndavélarinnar, sé sannað að ákærði hafi í átökunum greitt [A] höfuðhögg með hækjunni.

Við munnlegan málflutning var af hálfu ákærða bent á að sjálfur væri hann rétthentur og áverkar [A] hefðu komið á hægri hluta andlits hans. Ekki verður talið að þetta atriði breyti neinu um sönnun þess að ákærði hafi veitt [A] höfuðhögg með hækjunni.

Ákærði hefur borið að [C] hafi slegið [A] hnefahögg í höfuð og fær það stoð í framburði [B]. Sjálft bar vitnið [C] fyrir dómi að það hefði slegið einhvern mann hnefahögg í höfuð, þó vitnið hafi ekki sagzt vita hver orðið hefði fyrir. [A] sjálfur segir marga menn hafa slegið sig, fyrir utan höggið sem hann kveðst hafa fengið af hækjunni. Þá virðist mega ráða af upptöku úr eftirlitsmyndavél að einhver maður, annar en ákærði, veitist all harkalega að [A], eftir atvikið þar sem hækjunni var beitt. Þykir mega slá því föstu að [A] hafi fengið fleiri högg í höfuðið en það sem ljóst þykir að hann hafi fengið með hækjunni.

Ákærða er í málinu gefið að sök að hafa valdið [A] nánar tilgreindum áverkum í andliti og tannbrotum. Er brot ákærða heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Eins og áður er rakið þykir ljóst að fleiri menn en ákærði hafi greitt [A] höfuðhögg. Þó [A] hafi fyrir dómi lýst sig sannfærðan um að áverkar sínir væru komnir af högginu með hækjunni, ber að skýra allan vafa málsins ákærða í hag, og þykir dóminum í ljósi allra málavaxta ekki komin fram sönnun um að ákærði hafi valdið þeim áverkum sem ljóst er að [A] hlaut í átökunum. Verður ákærði sýknaður af því atriði. Umrædd hækja hefur ekki verið lögð fram og ekki rannsökuð í málinu, svo sem til að leggja megi sérstakt mat á þyngd hennar og hættueiginleika sem bareflis. Allan vafa ber að túlka ákærða í hag og verður að miða við að hún hafi verið frekar létt. Af sömu ástæðu verður ekki slegið föstu hvernig höggið með hækjunni kom nákvæmlega á [A], þó talið verði að um höfuðhögg hafi verið að ræða. Þegar á allt framanritað er horft verður ekki talið sannað að atlagan að [A] hafi verið þannig að heimfærð verði undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Með því að veita [A] höfuðhögg með hækjunni þykir ákærði hins vegar hafa brotið gegn 217. gr. almennra hegningarlaga og þykir sú háttsemi rúmast innan ákæru, en þar var honum gefið að sök að hafa slegið [A] í andlitið með hækju. Verður ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 217. gr. almennra hegningarlaga og hefur unnið sér til refsingar. Hann er hins vegar sýknaður af því að hafa valdið [A] tilgreindum áverkum og ber með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 að vísa bótakröfu [A] frá dómi.

Sakaferill ákærða er með þeim hætti að í marz 1998 var hann dæmdur í 20 daga fangelsi, skilorðsbundið til tveggja ára, fyrir eignaspjöll. Í apríl 2007 var hann dæmdur í tveggja mánaða fangelsi, skilorðsbundið til þriggja ára, fyrir minniháttar líkamsárás. Hinn ellefta október 2005 var ákærði loks dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi, og þar af fullnustu tveggja mánaða frestað skilorðsbundið í þrjú ár, fyrir fíkniefnalagabrot og var þá framanrakinn dómur frá apríl 2003 dæmdur með. Fullnustu þess hluta refsingarinnar sem ekki var frestað með dóminum, er lokið. Með broti sínu nú rauf ákærði skilorð dómsins frá október 2005. Verður umræddur dómur nú tekinn upp og eftirstöðvar hans dæmdar með í máli þessu. Refsing ákærða nú verður ákveðin fangelsi í fjóra mánuði.

Brot ákærða var framið í lok júlí 2008 en ákæra var gefin út í byrjun júlí 2009. Ljóst er að brotið var framið í átökum en margt er á huldu um þau og upptök þeirra, en allan vafa þar um ber að skýra ákærða í hag. Þegar á allt er litið þykir mega ákveða að fullnustu refsingar ákærða skuli frestað og falli hún niður að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð svo sem nánar greinir í dómsorði. Ákærði var í málinu ákærður fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og meðal annars gefið að sök að hafa valdið öðrum manni töluverðum líkamsáverkum. Í málinu er hann sakfelldur fyrir brot gegn 217. gr. almennra hegningarlaga og sýknaður af því að hafa valdið umræddum líkamsáverkum. Þykir því rétt að málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ö-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem ákveðast alls 498.000 krónur og hefur þá verið litið til reglna um virðisaukaskatt, verði að hálfu greidd úr ríkissjóði, en að hálfu af ákærða. Ekki hefur verið getið um annan sakarkostnað. Gætt var ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvaldsins fór með málið E-kk-nf Þ-kk-nf fulltrúi.

Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Bótakröfu [A] er vísað frá dómi.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ö-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 498.000 krónur, greiði ríkissjóður að hálfu en ákærði að hálfu.