S-447/2021

Mál þetta, sem var dómtekið 24. maí sl., var höfðað með þremur ákærum á hendur R-kk-þgf E-kk-þgf G-kk-þgf, kt. [...], [...], Akureyri.

1 Fyrst er ákæra lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dags. 26. október 2021, þar sem ákærða eru gefin að sök „eftirtalin brot:

I Fyrir brot gegn sóttvarnarlögum og umferðarlagabrot, með því að hafa á tímabilinu frá 22. október til 26. október 2020 ekki sinnt fyrirmælum um einangrun vegna staðfestrar COVID- 19 sýkingar, en á því tímabili var hann staddur á Suðurnesjum og á höfuðborgarsvæðinu en átti að vera í einangrun á heimili sínu á Akureyri, og með því að hafa, aðfaranótt mánudagsins 26. október 2020, ekið bifreiðinni [...] sviptur ökuréttindum frá bifreiðastæði við Nettó í Borgarnesi og að [...] á Akureyri þar sem lögreglumenn höfðu afskipti af honum.

Brot þessi eru talin varða við 1. og 2. mgr. 9. gr., sbr. 10. gr. reglugerðar nr. 800/2020 um sóttkví, einangrun og sýnatöku við landamæri Íslands vegna COVID- 19, sbr. 1. og 3. mgr. 3. gr., sbr. 5. mgr. 14. gr. núgildandi reglugerðar nr. 1100/2021 um sóttkví og einangrun og sóttvarnarráðstafanir á landamærum Íslands vegna COVID- 19, sbr. 1. og 2. mgr. 7 gr., sbr. 19. gr. sóttvarnarlaga nr. 19/1997, með síðari breytingum og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

I I

Fyrir fíkniefnalagabrot og brot gegn lögum um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum, með því að hafa, að morgni mánudagsins 30. nóvember 2020, verið með í vörslum sínum í iðnaðarbili sem hann hafði umráð yfir að [...] á Akureyri, 3,58 grömm af amfetamíni og 1,96 grömm af kókaíni, og 35 ml af Testosteron stungulyfi, 15 ml af sterum af óþekktri gerð, 100 töflur af Danabol DS/Methandrostenolone, 200 töflur af Winstrol Depot/Stanazolol, 30 töflur af Tamoxifen og 60 töflur af sterum af óþekktri gerð.

Brot þessi eru talin varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana og fíkniefni nr. 65/1974, með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 1. mgr. 4. gr. laga um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum nr. 84/2018, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er þess krafist að ákærða verði gert að sæta upptöku á efnum og lyfjum þeim sem lögregla lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 44.956 samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 og samkvæmt 2. máls. 4. mgr.4. gr. laga nr. 84/2018.“

2 Í öðru lagi er ákæra héraðssaksóknara, dags. 3. mars 2022, þar sem ákærða eru gefin að sök „eftirtalin brot:

I.

Fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa þriðjudaginn 20. júlí 2021 við [...] á Akureyri, ítrekað hótað lögreglumönnum [...], [...] og [...] sem voru þar við skyldustörf lífláti.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa að kvöldi föstudagsins 19. nóvember 2021, ekið bifreiðinni [...] sviptur ökuréttindum og óhæfur til ess[sic] að stjórna henni örugglega vegna ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist 95 ng/ml amfetamín, 65 ng/ml fenazepam, 26 ng/ml klónazepam, 64 ng/ml kókaín, 40 ng/ml. metamfetamín og 21 ng/ml meýlfenidat) um Sólheima í Reykjavík þar sem lögreglan stöðvaði aksturinn.

Telst háttsemi þessi varða við 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar, skv. 99. gr. og 101. gr. laga nr. 77/2019.“3 Þriðja ákæran er útgefin af lögreglustjóranum á Norðurlandi eystra, dags. 28. apríl 2022, á hendur ákærða og A, kt. [...], [...], Akureyri, „fyrir fíkniefnalagabrot, með því að hafa, aðfaranótt þriðjudagsins 3. ágúst 2021, verið með í sameiginlegum vörslum sínum á heimili A að [...] á Akureyri 4,77 grömm af amfetamíni, 7,98 grömm af kókaíni og eina töflu af MDMA, Brot þessi eru talin varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana og fíkniefni nr. 65/1974, með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er þess krafist að ákærðu verði gert að sæta upptöku á efnum þeim sem lögregla lagði hald á og tilgreind eru í efnaskrá nr. 46.515 samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.“

4 Ákærði krefst þess að ákærulið I í ákæru héraðssaksóknara, dags. 3. mars 2022 verði vísað frá dómi. Þá krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa og hæfilegra málsvarnarlauna til handa skipuðum verjanda.

Ákæra lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dags. 26. október 2021

Ákæruliður I

Málavextir

5 Í skýrslu lögreglu segir að lögreglumaður hafi verið við eftirlit í Borganesi klukkan 2:10 aðfaranótt 26. október 2020 og ákveðið að ræða við ökumann bifreiðarinnar [...], sem var lagt við aðalinngang verslunarmiðstöðvar. Vegna stöðu covid- 19 faraldursins hafi lögreglumaðurinn setið í bifreið sinni og rætt við bílstjórann gegnum opnar rúður. Ökumaðurinn hafi skýrt frá ferðum sínum. Í kjölfarið hafi lögreglumaðurinn flett upp númeri bifreiðarinnar og séð að ákærði væri skráður eigandi bifreiðarinnar. Lögreglu-maðurinn hafi þekkt hann á mynd sem manninn sem hafi setið við stýri bifreiðarinnar í umrætt sinn. Í ljós hafi komið að hann væri sviptur ökurétti og ætti að vera í einangrun vegna covid- 19 sýkingar. M álið hafi verið tilkynnt til lögreglunnar á Akureyri.

6 Þá kemur fram að í framhaldinu hafi bifreiðin verið sett í vöktun myndavélakerfis lögreglunnar á Akureyri og boð hafi komið um bifreiðina kl. 5:54. Lögregla hafi farið rakleiðis að [...] þar sem vitað var að ákærði hefði iðnaðarbil. Við komuna, klukkan 06:00, hafi bifreiðin verið þar í lausagangi og sést hafi á eftir aðila í dökkum buxum, „camo“ peysu, með ljósa derhúfu fara inn í bil nr. 102 og loka á eftir sér. Hann hafi svo komið að glugga og lögregla þekkt hann sem ákærða. Hann hafi sagt að hann hafi ekki verið á bifreiðinni og ekki vita hver hefði verið að keyra. Þá ætti hann ekki bifreiðina heldur félagi hans í Reykjavík. Þá hafi hann neitað að hafa farið út. Lögregla hafi tekið kveikjuláslykla bifreiðarinnar.

7 Við uppflettingu í ökutækjaskrá hafi komið í ljós að eigendaskipti höfðu verið höfð á bifreiðinni daginn áður, 25. október. Fyrrum eigandi væri búsettur í Reykjanesbæ. Haft hafi verið samband við fyrrum eiganda sem hafi skýrt frá því að hafa verið í samskiptum á Facebook við aðila sem kallaði sig „R-kk-nf G-x-x“ um söluna. Þeir hafi hist á milli klukkan 20 og 21 um kvöldið til að ljúka viðskiptunum. Maðurinn hafi verið klæddur í vinnubuxur, „camo“ peysu og með húfu og verið einn á ferð.

8 Í kjölfarið hafi lögregla fengið heimild héraðsdóms til að fá upplýsingar um notkun á síma ákærða með símanúmerið [...], þar á meðal staðsetningu símtækis hans. Þær hafi sýnt að símtækið hafi á umbeðnum tíma verið staðsett á Akureyri en margar hringingar verið framsendar í símanúmerið [...]. Lögregla hafi þá fengið úrskurð til að afla einnig upplýsinga um notkun þess númers, þar á meðal staðsetningu símtækisins. Þær hafi leitt í ljós að símtæki sem hafði það númer hafi meðal annars tengst við símaendurvarpa í Reykjavík og á Suðurnesjum á þeim tíma sem ákærði var talinn hafa verið á ferð þar.

Framburður ákærða og vitna

9 Ákærði kveðst hafa verið smitaður af covid- 19 á þessum tíma og haldið sig í [...], Akureyri og aldrei yfirgefið staðinn. Hann hafi hvorki verið í Borgarnesi né í b ifreiðaviðskiptum á Suðurnesjum. Hann kvað símanúmer sitt vera [...] enekki kannast við númerið [...]. Aðspurður um bifreiðina [...] kvaðst hann ekki eiga hana. Hann hafi átt hana en muni ekki hvenær, hann kaupi og selji hundrað bíla á ári. Ákærði kaus að tjá sig ekki um það hvort hann hafi einhvern tímann framsent símtöl úr skráðum síma sínum á annað símanúmer.

10 Vitnið B kvaðst ekki muna atvik vel, enda sé hann bílasali og selji líklega um fjórar bifreiðir á dagog langt sé um liðið. Hann muni þó eftir að lögregla hafi haft samband og kvaðst hafa greint lögreglu rétt frá atvikum. Aðspurt um framburð hafðan eftir vitninu í lögregluskýrslu, þess efnis að hann hafi sótt ákærða og þeir ekið að Garði, þar sem bifreiðin [...] hafi verið staðsett og það hafi tekið um 15 mínútur, kvað vitnið það vera rétt. Þeir hafi svo gengið frá eigendaskiptum og farið hvor sína leið. Hann kvaðst ekki muna eftir því að lögregla hafi borið undir hann myndir og ekki muna hvernig ákærði var klæddur.

11 Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa verið að taka síðasta hring um bæinn fyrir lok kvöldvaktar. Hann hafi hitt ákærða í bifreið fyrir utan Nettó, sem sé sérstakt á þessum tíma sólarhrings. Hann hafi fengið hjá honum persónuupplýsingar og tekið niður bílnúmerið. Vitnið hafi svo flett bifreiðinni upp þegar hann var kominn á stöðina og séð að ökumaðurinn var ekki með ökuréttindi. Við uppflettinguna hafi komið upp mynd af ákærða, hann hafi annað hvort verið skráður eigandi bifreiðarinnar eða áður verið höfð afskipti af honum á þessari bifreið. Enginn vafi hafi leikið á að myndin sem kom upp hafi verið af sama manni og hafði setið við stýrið. Aðspurt kvað vitnið hafa verið dimmt úti en bifreiðastæðið hafi verið mjög vel upplýst og hann séð vel.

12 Lögreglumaður nr. [...] kvað tilkynningu hafa borist frá lögreglumanni í Borgarnesi um hugsanlegt brot ákærða á sóttvarnalögum og akstur án ökuréttinda. Uppgefið bílnúmer hafi verið sett í vöktun og laust fyrir sex hafi komið boð um að bifreiðinni hefði verið ekið inn í bæinn. Lögregla hafi farið að [...] þar sem lögregla vissi að ákærði hefði iðnaðarbil. Þegar þangað var komið hafi bifreiðin verið í lausagangi fyrir utan og þau séð á eftir ákærða fara inn og rætt við hann þar. Honum hafi verið kynntur grunur lögreglu en hann neitað því að hann ætti við rök að styðjast. Lögregla hafi séð að ákærði hefði átt viðskipti með bifreiðina daginn áður á Suðurnesjum og fengið heimild til að skoða símagögn hans. Fyrst hafi verið rannsökuð gögn sem lutu að símanúmeri skráð á ákærða og komið í ljós að sá sími hafi verið staðsettur á Akureyri á umræddum tíma. Símtöl úr þeim síma hafi hins vegar verið framsend í annað númer og heimild fengist til að skoða einnig gögn varðandi það númer. Sá sími hafi á umræddum tíma verið staðsettur á þeim stöðum sem þau hafi grunað ákærða um að hafa verið á. Þá hafi vitnið hringt í umrætt númer daginn eftir. Það símtal hafi flust í síma ákærða og hann svarað.

Niðurstaða

13 Ákærða er gefið að sök brot gegn sóttvarnalögum og umferðarlagabrot, með því að hafa á tímabilinu 22. til 26. október 2020 ekki sinnt fyrirmælum um einangrun vegna covid-19 sýkingar og ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti aðfaranótt 26. október 2020.

14 Ákærði neitar sök og kvaðst ekki hafa yfirgefið [...] á þeim tíma sem hann var í einangrun vegna covid- 19 smits. Hann kaus að svara ekki spurningum varðandi símtalsflutninga úr síma hans í númerið [...].

15 Lögreglumaður nr. [...] bar að hafa haft afskipti af ökumanni bifreiðarinnar [...] í Borgarnesi aðfaranótt laugardagsins 26. október 2020. Hann hafi í kjölfarið flett upp númeri bifreiðarinnar í upplýsingakerfi lögreglu og þar komið upp mynd af ákærða. Hann væri þess fullviss að um sama mann væri að ræða og hann hefði rætt við þá um nóttina í umræddri bifreið. Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa farið að [...] nokkrum mínútum eftir að bifreiðinni var ekið inn fyrir bæjarmörk Akureyrar. Bifreiðin hafi staðið fyrir utan í gangi og lögregla séð á eftir ákærða inn í húsið og rætt við hann í kjölfarið. Vitnið B kvaðst fyrir dómi muna atvik illa en hafa skýrt lögreglu rétt frá í samtali eftir atvikin. Þá staðfesti hann að það væri rétt eftir sér haft að hann hafi sótt manninn sem keypti umrædda bifreið af honum, þeir hafi ekið að Garði þar sem bifreiðin var staðsett. Þeir hafi svo gengið frá eigendaskiptum og farið hvor sína leið. Í framburði hans hjá lögreglu kvaðst hann hafa átt samskipti við mann með notendanafnið „R-kk-nf G-x-x“. Símagögn sýna að á þessum tíma voru símtöl flutt úr síma ákærða í símanúmerið [...]og að á tímabilinu frá 22. til 26. október tengdist sá sími við símaendurvarpa á Höfuðborgarsvæðinu og á Suðurnesjum. Meðal annars tengist síminn endurvarpa við Hvalfjarðargöng 22. október, endurvörpum á Suðurnesjum að kvöldi 25. október, á Kjalarnesi síðar það kvöldog endurvarpa á Tungunesmúla aðfaranótt 26. október.

16 Að öllu framangreindu virtu er það álit dómsins að sannað sé að ákærði hafi verið þar á ferð á umræddum tíma, er hann skyldi vera í einangrun og að hann hafi ekið bifreiðinni sviptur ökurétti.

17 Ákærði byggir á því að þágildandi reglugerð nr. 800/2020 um sóttkví og einangrun og sýnatöku við landamæri Íslands vegna covid- 19 uppfylli ekki skilyrði 69. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 um skýrleika refsiheimilda. Samkvæmt 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar verður engum gert að sæta refsingu nema hann hafi gerst sekur um háttsemi sem var refsiverð samkvæmt lögum á þeim tíma sem hún átti sér stað eða má fullkomlega jafna til slíkrar háttsemi. Áskilnaður um að háttsemin skuli vera refsiverð samkvæmt lögum girðir ekki fyrir að í lögum sé stjórnvöldum falið að mæla fyrir um í almennum stjórnvaldsfyrirmælum hvaða háttsemi sé refsiverð. Af henni leiðir þó að löggjafinn verður í meginatriðum að lýsa því í lögum sem varðað getur refsingu svo refsað verði fyrir háttsemi sem er nánar útfærð í stjórnvaldsfyrirmælum. Samkvæmt 12. gr. sóttvarnalaga nr. 19/1997, eins og ákvæðið var þegar atvik urðu, hafði ráðherra heimild til, að fenginni tillögu sóttvarnalæknis, að ákveða hvort grípa skyldi til opinberra sóttvarnaráðstafana, svo sem ónæmisaðgerða, einangrunar smitaðra, sótthreinsunar, afkvíunar byggðarlaga eða landsins alls, lokunar skóla eða samkomu banns. Á grundvelli þeirrar heimildar var mælt svo fyrir í 9. gr. reglugerðar nr. 800/2020 að einstaklingur með staðfesta sýkingu af covid- 19 sem ekki þyrfti á sjúkrahúsdvöl að halda skyldi vera í einangrun í heimahúsi eða stað sem almannavarnir og heilsugæsla á hverjum stað tilgreini. Einstaklingur í einangrun skyldi halda sig heima við og hafa bein samskipti við sem fæsta. Samkvæmt 10. gr. reglugerðarinnar varða brot gegn reglugerðinni sektum eða fangelsi samkvæmt 19. gr. sóttvarnalaga nr. 19/1997 eða 175. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að áliti dómsins uppfylla ákvæði 1. mgr. og 2. mgr. og 9. gr. reglugerðarinnar kröfur 69. gr. stjórnarskrárinnar um skýrleika refsiheimilda og hafa fullnægjandi stoð í lögum nr. 19/1997. Samkvæmt öllu framangreindu verður ákærði sakfelldur fyrir þau brot sem lýst er í þessum ákærulið og eru þau rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður II

18 Við meðferð málsins fyrir dómi breytti sækjandi ákæru á þann veg að fallið var frá sakargiftum að því er varðaði „15 ml af sterum af óþekktri gerð“ og „60 töflur af óþekktri stærð“. Játaði ákærði skýlaust háttsemi samkvæmt þessum lið ákærunnar svo breyttum. Játning hans fær stoð í gögnum málsins og verður hann sakfelldur fyrir brot sitt sem er réttilega heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Ákæra héraðssaksóknara, dags. 3. mars 2022

Ákæruliður I

Málavextir

19 Samkvæmt lögregluskýrslu barst tilkynning kl. 16:03 þann 20. júlí 2021, um æstan mann ráðast að konu fyrir utan [...] á Akureyri og að hann hefði brotið bílrúðu. Á vettvangi væri fólk að reyna að róa hann. Tveir lögreglumenn, nr. [...] og [...], fóru á vettvang og á leið þangað voru þau upplýst um að um ákærða væri að ræða. Lögregla kom á vettvang klukkan 16:09 og segir í skýrslu að ákærði hafi strax veist að þeim, en maður að nafni D-x-x að róa hann niður. Ákærði hafi ekki verið viðræðuhæfur, mjög æstur og í annarlegu ástandi. Hann hafi gengið upp á klöpp austan við húsið og ekki hlýtt fyrirmælum lögreglu um að stoppa og setjast niður. Hann hafi í tvígang sagt: „Ég ætla að drepa alla.“ Hann hafi verið spurður hvort hann væri með eitthvað á sér sem gæti skaðað þau og þá framvísað farsíma, veski og vasahníf og kastað frá sér hnífnum að beiðni lögreglu. Þá hafi lögreglumaður nr. [...] komið á vettvang. Ákærði hafi verið ósáttur við það og sagt honum að koma sér í burtu. Ákærða hafi verið sagtað koma með lögreglu en ekki hlýtt. Þá hafi honum verið tilkynnt að hann væri handtekinn. Lögreglumaður nr. [...] hafi dregið upp gasbrúsa og ákærði spurt hvort hann yrði „maze- aður“ og verið tjáð að piparúði yrði notaður ef hann fylgdi ekki fyrirmælum um að leggjast niður. Lögreglumenn nr. [...] og [...] hafi einnig dregið upp gasbrúsa og beint að ákærða. Ákærði hafi þá sagt: „Ég drep ykkur öll einn daginn sko, einn daginn drep ég ykkur“og beint þeim orðum að lögreglumönnunum þremur. Eftir ítrekaðar skipanir hafi ákærði lagst niður ogverið færður í handjárn. Á leið í lögreglubifreið hafi hann sagt: „Ef ég væri í alvörunni brjálaður þá væri ég í alvörunni núna að stúta ykkur, ég get alveg sagt ykkur það.“ Fram kemur að ákærði hafi óskað eftir verjanda á vettvangi en hætt við það þegar á lögreglustöð var komið.

Framburður ákærða og vitna

20 Ákærði kannaðist við að hann væri maðurinn á upptökunum. Hann kvaðst hafa verið í miklu uppnámi vegna persónulegra málefna og það virðist hafa verið tilefni þess að einhver hafi kallað lögreglu til. Hann muni ekki hvort hann hafi verið undir áhrifum. Fyrst hafi komið tveir lögreglumenn og hann verið að reyna að fá að vita af hverju væri verið að hafa afskipti af honum. Hann hafi verið búinn að gefast upp og verið kominn með hendur aftur fyrir bak, en verið að biðja um örlítið svigrúm. L ögreglumennirnirvirðist hafa lesið í ástandið og það verið orðið töluvert rólegra þegar annar lögreglumaður hafi komið þar að og hleypt öllu í háaloft. Sá lögreglumaður hafi ekki verið með búkmyndavél og því skorti á heildarmynd atvika. Aðspurður um hvort hann hafi hótað lögreglumönnum lífláti kaus ákærði að tjá sig ekki. Hann sagði að sér væri alls ekkert illa við þessa lögreglumenn og ekki við lögregluna yfir höfuð. Hann hafi hins vegar verið í miklu uppnámi og ekki fengið svör við sínum spurningum og ekki verið leyft að hafa samband við lögfræðing. Þetta hafi farið svona í hita leiksins og honum þyki fyrir því. Hafi hann hótað lögreglumönnunum hafi þær hótanir verið innihaldslausar og sagðar í hita leiksins. Horfa þurfi á heildarmyndina og aðdragandann að orðum hans. Aðspurður um hvað hafi gerst sem vanti á upptökuna kvað hann mikilvægt að öll atvikin liggi fyrir en nefndi ekki tilgreind atvik eða orðaskipti.

21 Lögreglumaður nr. [...] kvað tilkynningu hafa borist um á rás karls á konu og að hann hefði brotið bílrúðu. Lögreglumenn hafi farið á vettvang og fljótlega óskað frekari aðstoðar. Vitnið hafi þá farið á vettvang, líklega um fimm mínútum á eftir þeimsem fyrr fóru á staðinn. Þegar hún kom hafi þau þá staðið uppi á klöpp á bak við [...]. Ákærði hafi verið mjög æstur, í annarlegu ástandi, óviðræðuhæfur og óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að fara með þeim. Vitnið hafi þá tekið upp gasbrúsa og miðað á hann. Hann hafi þá farið að fyrirmælum og verið færður á lögreglustöðina. Ákærði hafi hótað að drepa þau og bent á þau. Hann hafi sagt: „Ég drep ykkur, einn daginn mun ég drepa ykkur“. Í lögreglubifreiðinni hafi hann sagt: „Ef ég væri í alvörunni brjálaður þá væri ég að stúta ykkur núna“. Vitnið kvaðst þó vísa til upptöku um nákvæmt orðalag. Vitnið kvað ákærða hafa óskað eftir verjanda við handtökuna en þegar komið var á lögreglustöðina og honum verið boðið að fá verjanda hafi hann ekki viljað það. Aðspurð um hvort hún kannaðist við framburð ákærða um að ástandið hafi verið orðið rólegt en fuðrað upp aftur við komu hennar kvað vitnið ákærða hafa öskrað að sér um leið og hún kom, að drulla sér í burtu. Hún hafi ekkert sagt en fylgst með. Þegar ákærði hafi ekki hlýtt fyrirmælum hafi hún gripið inn í sem stjórnandi. Aðspurð um fyrri afskipti af ákærða kvaðst hún sjálf ekki hafa haft bein afskipti af honum áður, en hún viti gegnum vaktina að hann sé óútreiknanlegur og erfiður viðfangs.

22 Lögreglumaður nr. [...] kvað tilkynningu hafa borist um mann að ráðast á konu. Hann hafi farið á vettvang ásamt félaga sínum. Á leið þangað hafi þau fengið upplýsingar um að ákærði ætti í hlut. Þegar á vettvang var komið hafi ákærði verið mjög æstur. Þau hafi verið róleg og yfirveguð og ekki farið í aðgerðir heldur reynt að átta sig á aðstæðum. Þarna hafi verið kærasta ákærða, móðir hans og vinur og allir verið í uppnámi. Lögreglumennirnir hafi reynt að tala ákærða til, róa hann og fá hann til að tala við þau. Hann hafi ekki verið til í það og ítrekað sagt þeim að koma sér í burtu. Hann hafi ráfað um og þau kallað eftir frekari aðstoð. Ákærði hafi gengið upp á klöpp og liðsauki þá borist. Sá lögreglumaður sem kom hafi tekið við stjórninni og kynnt ákærða að hann væri handtekinn. Ákærði hafi þá hótað þeim og það hafi farið svo að piparúði hafi verið dreginn upp og ákærða sagt að fara á hnén. Ákærði hafi þá sagt við lögreglumennina: „Ég drep ykkur öll einn daginn, einn daginn drep ég ykkur öll“ og bent á þau. Augljóst hafi verið að þessu hafi verið beint að þeim. Ákærði hafi líka á einhverju tímapunkti sagst ætla að drepa alla. Hann hafi þó hlýtt fyrirmælum og verið handjárnaður og færður á lögreglustöð. Aðspurður um orðaskipti í lögreglubifreiðinni kvað vitnið ákærða hafa sagt, rétt áður en hann fór inn í bifreiðina, eitthvað á þá leið að ef hann væri í alvöru trylltur myndi hann stúta þeim. Vitnið myndi þó orðalagið ekki nákvæmlega og kvaðst ekki muna til þess að hafa fengið beinar hótanir inni í lögreglubifreiðinni. Aðspurt um óskir ákærða um verjanda kvað vitnið hann hafa beðið um verjanda þegar verið var að færa hann í handjárn og honum verið tjáð að hann fengið að hafa samband við verjanda á lögreglustöðinni, nokkrum mínútum síðar. Aðspurt um hvernig vitninu hafi orðið við ummæli ákærða kvað hann þetta verið ónotalegt þar sem ákærði hafi virkað óútreiknanlegur og beint ummælum sínum að þeim.

23 Lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa farið í útkall vegna manns sem hefði ráðist á konu og brotið bílrúðu. Þegar á vettvang var komið hafi hann tekið á móti þeim mjög æstur um leið og þau stigu út úr lögreglubifreiðinni. Í fyrstu hafi hann virst ætla að veitast að þeim en einhver félagi ákærða hafi komið í veg fyrir það. Það hafi verið mikill æsingur þarna og þau reynt að komast að því hvað hefði komið fyrir og rætt við fólk þar. Ákærði hafi farið upp á klöpp í nágrenninu. Hann hafiverið mjög æstur og þau reynt að ræða við hann og róa hann niður. Þau hafi beðið hann að taka allt úr vösum og hann orðið við því og kastað til þeirra hnífi. Þau hafi svo fengið liðsinni annars lögreglumanns, en vitnið minni að áður en hún kom hafi ákærði öskrað að hann ætlaði að drepa alla. Þegar þriðji lögreglumaðurinn kom á vettvang hafi ákærði sagt henni að drulla sér í burtu. Hann hafi verið mjög óútreiknanlegur og erfitt að átta sig á hvernig hann myndi bregðast við gagnvart þeim. Þegar niður af klöppinni var komið hafi ákærði verið handtekinn. Hann hafi ekki verið til samvinnu og verið ógnað með „maze“ brúsa til að fá hann til að hlýða. Hann hafi bent á hvert og eitt þeirra og sags tætla að drepa þau einn daginn. Hann hafi svo verið færður í handjárn og inn í lögreglubifreið. Þá hafi hann sagt eitthvað á þá leið að ef hann væri í alvörunni reiður væri hann búinn að stúta þeim. Vitninu hafi ekki liðið vel við þessar hótanir, enda sé þetta óútreiknanlegur maður sem þau treysti ekki. Aðspurt kvaðst byggja þá lýsingu á ákærða á fyrri afskiptum sínum af honum.

Niðurstaða

24 Ákærði krefst þess að þessum lið ákærunnar verði vísað frá dómi. Er byggt á því að ákærði hafi verið sviptur þeim grundvallarrétti að fá verjanda. Hann hafi verið handtekinn laust eftir fjögur síðdegis en fyrst fengið að tala við verjanda um hálfum sólarhring síðar.

25 Lögreglumenn nr. [...] og [...] lýstu því að ákærði hafi við handtökuna óskað eftir aðstoð verjanda og kvað lögreglumaður h 1320 honum hafa verið tjáð að hann fengi að hafa samband við lögmann á lögreglustöðinni, nokkrum mínútum síðar. Lögreglumaður nr. [...] kvað hann þá hafa hætt við að vilja aðstoð lögmanns. Í vistunarskýrslu lögreglu kemur fram að ákærði hafi óskað eftir samtali við lögfræðing klukkan 2:55 aðfaranótt 21. júlí og rætt við hann kl. 3:54.

26 Á upptöku úr búkmyndavél lögreglumanns nr. [...] má sjá að ákærði segist ítrekað, á meðan verið er að handtaka hann og færa hann inn í lögreglubifreið, vilja tala við lögfræðing strax og er tjáð að hann fái að hringja á eftir. Á lögreglustöðinni áréttar hann þetta klukkan 16 :33 og er tjáð að hann eigi rétt á því. Klukkan 16:35 kveðst hann hins vegar ekki þurfa lögmann. Þá óskaði ákærði ekki eftir verjanda við skýrslutöku að morgni næsta dags.

27 Samkvæmt 2. mgr. 28. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála á sakborningur sem hefur verið handtekinn í þágu rannsóknar máls rétt á því að hafa samband við lögmann þegar eftir handtöku. Samkvæmt því var ekki brotið á rétti ákærða þó honum væri ekki leyft að hringja í lögmann í miðri handtöku. Honum stóð hins vegar til boða að tala við lögmann þegar eftir komu á lögreglustöð en taldi þess ekki þörf. Verður ekki fallist á að brotið hafi verið á rétti hans þannig að það geti varðar frávísun ákærunnar. Þá fer ekki á milli mála fyrir hvaða háttsemi ákært er fyrir. Er sakargiftum á hendur ákærða lýst nægilega skilmerkilega til þess að hann geti tekið afstöðu til þeirra og haldið uppi vörnum. Uppfyllir verknaðarlýsing ákæru þar með skilyrði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Verður frávísunarkröfu ákærða hafnað.

28 Með framburði vitnanna lögreglumanna nr. [...], [...] og [...] og myndskeiði úr búkmyndavél lögreglumanns nr. [...] er sannað að ákærði hafi við handtöku sagt við lögreglumennina: „Ég drep ykkur öll einn daginn, einn daginn drep ég ykkur.“ Einnig að hann hafi, þegar verið var að færa hann inn í lögreglubifreiðina, sagt: „Ef ég væri í alvörunni brjálaður væri ég núna að stúta ykkur, ég get sagt ykkur það.“ Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæru. Verður ekki fallist á að lögreglumaður á vettvangi hafigengið þannig fram að það réttlæti orð ákærða að neinu leyti. Þá breytir engu um sakfellingu að ákærði beri því við að ef hann hafi hótað þeim hafi hann ekki meint neitt með orðum sínum, þau hafi aðeins verið sögð í hita leiksins. Er háttsemin rétt heimfærð til refsiákvæðis í ákæru.

Ákæruliður II

29 Ákærði hefur skýlaust játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið II. Er játning hans í samræmi við gögn málsins og verður hann sakfelldur fyrir brot sitt, en það er í ákæru réttilega heimfært til refsiákvæða.

Ákæra lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dags. 28. apríl 2022

30 Við meðferð málsins féll sækjandi frá sakargiftum á hendur meðákærðu í máli samkvæmt ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dags. 28. apríl 2022. Ákærði R-kk-nf Ö-kk-nf játaði skýlaust þá háttsemi sem þar er lýst. Er játning hans í samræmi við önnur gögn málsins og verður hann sakfelldur fyrir brot sittog erþað réttilega heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Ákvörðun refsingar, önnur viðurlög og sakarkostnaður

31 Ákærði er nú sakfelldur fyrir brot gegn sóttvarnalögum, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og sviptur ökuréttindum, vörslur fíkniefna og frammistöðubætandi efna og brot gegn valdstjórninni. Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins var ákærði, þann 3. október 2010, dæmdur til greiðslu sektar og sviptur ökurétti í 12 mánuði fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Þann 20. janúar 2015 gekkst hann undir greiðslu sektar og sviptingu ökuréttar í 24 mánuði fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þann 23. júlí 2015 var hann dæmdur í fangelsi í 24 mánuði, þar af 21 mánuð skilorðsbundinn í þrjú ár, fyrir brot gegn valdstjórninni og eignaspjöll. Hann lauk afplánun óskilorðsbundins hluta refsingarinnar 10. júlí 2016. Þá hlaut ákærði dóm þann 13. júlí 2017 fyrir þjófnað og tilraun til þjófnaðar, vörslur fíkniefna, tollalagabrot, nytjastuld, eignaspjöll, húsbrot, hótanir, líkamsárás, akstur undir áhrifum fíkniefna og sviptur ökurétti, Skilorðshluti dómsins frá 23. júlí 2015 var tekinn upp og refsing dæmd í einu lagi. Var refsing ákveðin fangelsi í 2 ár og 3 mánuði, skilorðsbundið í 4 árog ákærði sviptur ökurétti ævilangt. Þann 7. október 2021 var hann dæmdur til refsingar fyrir akstur undir áhrifum fíkniefna, sviptur ökurétti. Var um skilorðsrof að ræða og dómurinn frá 13. júlí 2017 tekinn upp og ákærða gerð refsing í einu lagi. Var refsingin ákveðin fangelsi í tvö ár og fimm mánuði, en fullnustu 27 mánaða af refsingunni frestað skilorðsbundið í tvö ár. Ævilöng svipting ökuréttar var áréttuð. Þau brot sem ákærði er nú sakfelldur fyrir eru öll framin fyrir uppsögu síðastgreinds dóms, að undanskildu broti er varðar vörslur fíkniefna samkvæmt ákæru útgefinni 28. apríl 2022. Verður á kærða dæmdur hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ber því samkvæmt 60. gr. sömu laga að dæma upp dóminn frá 7. október 2021 og gera ákærða refsingu í einu lagi eftir 77. gr. og 78. gr. laganna. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og níu mánuði. Þar sem um er að ræða hegningarauka við dóm sem var skilorðsbundinn að hluta þykir mega fresta fullnustu hluta refsingarinnar skilorðsbundið, svo sem greinir í dómsorði.

32 Áréttuð er ævilöng svipting ökuréttar.

33 M eð vísan til 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 og 4. mgr. 4. gr. laga nr. 84/2018 skal ákærði sæta upptöku á þeim efnum og lyfjum er í dómsorði greinir.

34 Samkvæmt 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar, þ. m. t. málsvarnarlaun verjanda síns sem gætti hagsmuna hans á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn. Fyrir dómsuppsögu var gætt ákvæðis 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómsorð :

Ákærði, R-kk-nf Ö-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í tvö ár og níu mánuði en fresta skal fullnustu 30 mánaða af refsingunni og sá hluti hennar falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt.

Gerð eru upptæk 8,33 grömm af amfetamíni, 9,94 grömm af kókaíni, 1 MDMA tafla, 35 ml af testosterone stungulyfi, 100 töflur af danabol DS/methandrostenolene, 200 töflur af winstrol depot/stanazol og 30 töflur af tamoxifen.

Ákærði greiði 1.745.346 krónur í sakarkostnað, þ. m. t. þóknun skipaðs verjanda síns, F-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.471.725, krónur.