S-846/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 9. febrúar 2011, er höfðað samkvæmt ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 29. nóvember 2010, á hendur Ó-kk-þgf J-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, …, Reykjavík, fyrir kynferðisbrot með því að hafa, laugardaginn 19. júní 2010, að …, Reykjavík, káfað innanklæða á kynfærum Y.

Telst þetta varða við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 8. gr. laga nr. 61/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu Y, kt. 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu miskabóta að fjárhæð 600.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 19. júní 2010 til þess dags þegar mánuður er liðinn frá því bótakrafan var kynnt ákærða, en dráttarvöxtum frá þeim degi samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þá er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til greiðslu þóknunar vegna réttargæslu samkvæmt mati réttarins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á réttargæsluþóknun.

Verjandi ákærða gerir þær kröfur að ákærði verði sýknaður af ákæru, en til vara að ákærða verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa, sem jafnframt verði skilorðsbundin að öllu leyti. Þá krefst hann þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að bótakrafa verði lækkuð verulega. Loks krefst verjandi málsvarnarlauna að mati dómsins.

Málsatvik

Laugardagsmorguninn 19. júní 2010, klukkan 9:36, barst lögreglu tilkynning um að konu hefði verið nauðgað í kjallaraíbúð að … í Reykjavík. Á vettvangi hittu lögreglumenn ákærða, Ó-kk-þf J-kk-þf G-kk-þf, sem kvaðst vera húsráðandi, en með honum í íbúðinni voru Y og A. Kom fram að fólkið hafi verið í teiti í íbúðinni eftir lokun veitingahúsa í miðborginni og hafi kona að nafni B verið með þeim. Þau hafi setið að drykkju og kemur fram í skýrslu lögreglu að talsvert af áfengisumbúðum hafi verið á stofuborði. Var Y í talsverðu uppnámi. Hún sagði ákærða hafa rennt niður peysu sem hún var íklædd, farið með hendur inn á klof sitt og þuklað á kynfærum. Þetta hafi gerst á meðan hún sofnaði skamma stund í sófa í stofu, en hún hefði vaknað við tilburði ákærða. Henni hafi verið mjög brugðið og misboðið. Hafi hún stöðvað ákærða og hringt í Neyðarlínu eftir aðstoð.

Ákærði sagðist hafa boðið fólkinu heim til sín, en hann þekkti Y lítillega þar sem hún væri fyrrum nágrannakona eiginkonu sinnar. Ákærði viðurkenndi að hafa kysst Y og þreifað á henni í sófanum, en taldi sig hafa fengið samþykki hennar til þess. Vildi hann fá að biðja Y fyrirgefningar og sagðist sjá eftir því sem hefði gerst.

A sagðist hafa sofnað í sófa í stofunni, en vaknað við öskur og læti í Y. Hann kvaðst hvorki hafa séð aðdraganda að atvikinu, né geta lýst atburðarásinni betur.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að Y hafi verið fylgt á slysadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss og liggur fyrir skýrsla læknis á Neyðarmóttöku um réttarlæknisfræðilega skoðun.

Í málinu er upptaka af fyrrnefndu símtali sem barst Neyðarlínu og er það 8 mínútur og 39 sekúndur að lengd. Hefst upptakan á því að starfsmaður svarar og kona heyrist segja um hæl: „Ég veit ekki hvar ég er.“ Eftir það heyrast karl og kona eiga orðaskipti og er konan í miklu uppnámi og grætur. Hún segist hafa fundið fyrir höndunum á honum, hann hafi verið að þukla á henni og sé búinn að renna niður um hana. Maðurinn virðist reyna að róa hana og spyr hvort þau hafi ekki verið að horfa á klámmynd. Konan svarar að sér sé alveg sama. Hún hrópar ítrekað að hún hafi vaknað með höndina á honum í klofinu á sér og að maður geri ekki svona. Upptökunni lýkur þegar lögreglumenn koma á vettvang í íbúðinni.

Mánudaginn 28. júní 2010 mætti Y á lögreglustöð til að leggja fram kæru á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot. Hún sagðist hafa hitt ákærða á veitingastað í miðborginni nóttina sem um ræðir, en þau væru fyrrum nágrannar. Ákærði hafi boðið í samkvæmi heima hjá sér og hafi stúlka sem heiti B og erlendur karlmaður að nafni A slegist í för með þeim. Y sagðist hafa setið í sófa í stofunni heima hjá ákærða og hafi A verið við hlið hennar. Hún hafi sofnað, en síðan vaknað við að ákærði var kominn með höndina ofan í nærbuxur hennar og búinn að setja fingur inn í leggöng hennar. Hún hafi sprottið á fætur og hringt á Neyðarlínuna. Hún sagði þau ákærða ekki hafa rætt neitt kynferðislegt þessa nótt. Hann hafi þó „reynt við hana“, kallað hana sæta og fallega, en það hafi aldrei verið neitt á milli þeirra.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu 20. júlí 2010. Hann sagði Y hafa rætt mjög opinskátt um kynlíf í samkvæminu og meðal annars haft á orði að hún ætti „dótakassa“ fullan af kynlífsleikföngum. Hann hafi sjálfur gerst grófur í talanda og þau horft saman á klámmynd. Á einhverjum tímapunkti hafi hann setið við hlið Y og haldið utan um hana og hafi hann sagt við hana að hún væri glæsileg. Hann hafi síðan farið að sækja drykk handa henni, komið til baka og sest í sófann hjá henni. Sagðist ákærði hafa snúið sér að Y, rennt hettupeysunni um 10 cm niður og sagt við hana: „Kysstu mig.“ Hann hafi sett höndina í nokkrar sekúndur í klofið á henni, en hún þá sprottið á fætur öskrandi og rutt áfengisglösum í gólfið. Síðan hafi hún verið komin með símann í höndina og hringt til lögreglu. Ákærði sagði af og frá að hann hefði sett fingur í leggöng Y, en hann hafi snert bert hold. Þetta hafi aðeins staðið í sekúndubrot, þá hafi hún stokkið upp öskrandi.

Y gaf skýrslu hjá lögreglu á ný hinn 10. nóvember 2010. Hún vísaði því á bug að samræður í samkvæminu hefðu verið á kynferðislegum nótum, en sagði þó að verið gæti að hún hafi nefnt „dótakassa“ í gríni. Þá sagðist hún ekki muna eftir að þau hafi horft á klámmynd og að ákærði hafi haldið utan um hana á meðan á því stóð.

Fyrir liggur vottorð S-kvk-ef E-kvk-ef J-kvk-ef sálfræðings, dagsett 27. janúar 2011, vegna Y. Kemur þar fram að Y hafi átt fimm viðtöl við sálfræðinginn og hafi hún greinst með áfallastreituröskun og þunglyndi í kjölfar hins meinta brots. Niðurstöður sjálfsmatskvarða samsvari vel frásögnum hennar í viðtölum. Hún hafi ávallt virst hreinskilin, verið trúverðug og samkvæm sjálfri sér. Y eigi enn erfitt með að takast á við minningar, rík forðunarhegðun sé til staðar og ekki hafi dregið mikið úr einkennum áfallastreitu. Þessi einkenni valdi henni verulegri vanlíðan og truflun í daglegu lífi. Hafa beri í huga að Y eigi fyrri áfallasögu og sé það mat sérfræðingsins að það hafi áhrif á upplifun hennar af hinu meinta broti. Þrátt fyrir það þyki ljóst að atvikið hafi aukið vanlíðan hennar og einkenni.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins.

Ákærði sagðist hafa hitt Y á veitingastað í miðborginni nóttina sem um ræðir. Þau hafi farið heim til hans og hafi stúlka að nafni B og erlendur piltur, A, slegist í för með þeim. Mikið fjör hafi verið í samkvæminu. Skömmu eftir að þau komu hafi Y „flassað brjóstunum“ fyrir framan A. Ákærði sagðist hafa spurt hvort hann mætti sjá líka, en hún hafi ekki svarað því. Síðan hafi nóttin liðið og það hafi verið „drykkja og daður“ í gangi allan tímann. Um síðir hafi B farið að tala um að hún vildi fara heim. Ákærði sagðist hafa boðið henni að gista, en hún hafi ekki þegið það. Þau tvö hafi rætt saman frammi í eldhúsi og hafi hann spurt hana hvort hún vildi kyssa hann, en hún hafi ekki heldur viljað það. Eftir að B var farin hafi hann farið inn í stofu þar sem Y og A voru fyrir. Y hafi beðið hann um að færa sér sæng, sem hann hafi gert. Þegar hann rétti henni sængina hafi hún sagt við hann að hún væri „svo gröð“ sem honum hafi ekki fundist slæmt að heyra. Þá hafi hún viðhaft kynferðislegt tal við A og hafi þeir horft hvor á annan og glott. Meðal annars hafi hún sagst eiga „dótakassa“ og viljað fara inn á netsíðuna einkamal.is í tölvu sem var á borðinu. Hún hafi haft orð á því að ekkert hneykslaði hana. Ákærði sagðist hafa sýnt þeim „bláa mynd“ í tölvunni. Þau hafi horft saman á myndina og sagðist ákærði hafa talið að „eitthvað væri að koma þarna“ – að hann „væri að fara í threesome eða eitthvað“. Ákærði sagðist hafa setið við hlið Y í sófanum, en A hafi setið hinum megin við hana. Hún hafi beðið hann um að rétta sér glas, sem hann hafi gert. Hann hafi haldið í hönd hennar á meðan þau horfðu á myndina, strokið henni um vangann og sagt við hana að honum fyndist hún æðisleg. Eftir einhvern tíma hafi hann snúið sér að henni, rennt rennilásnum á hettupeysunni um 10 cm niður og ætlað að reyna að kyssa hana. Hún hafi verið með sængina yfir sér og haft fæturna uppi á borði. Hann hafi snúið sér að henni og stungið hendinni í klofið á henni. Hann hafi haldið að hann væri „kominn á séns“ með konu sem hann þekkti vel. Þá hafi Y öskrað svo rosalega að hann hafi hrokkið upp. Hún hafi verið með símann í hendinni og hringt í lögreglu.

Ákærði sagðist ekki vita hvort A var sofandi þegar þetta gerðist. Hann tók fram að ef Y hafi sofnað þá hafi það ekki verið nema í augnablik. Hann hafi ekki horft í augun á henni og því ekki vita hvort þau voru opin eða lokuð. Ákærði sagðist hafa haldið að „eitthvað væri komið í gang“ á milli þeirra Y. Hann hafi verið drukkinn og eitt leitt af öðru. Það hafi verið búið að vera „eitthvað dæmi“ á undan. Honum hafi ekki fundist hann þurfa að spyrja hvort hann mætti gera þetta. Hann hafi talið að Y væri að „reyna við“ sig. Hún hafi verið að gefa A undir fótinn, en hann hafi sagst eiga konu. Ákærði sagðist hreinlega hafa ætlað að koma í hans stað.

Y lýsti atvikum í samkvæminu í umrætt sinn. Vel hafi farið á með þeim fjórum og hafi þau verið að spjalla. Y sagðist hafa verið svolítið skotin í erlenda stráknum, A. Hafi þau verið búin að kyssast tvisvar sinnum inni í stofu, en hann hafi síðan sagt henni að hann væri með konu. Ákærði og B hafi lengst af verið frammi og hafi B ekki komið aftur inn í stofu. Y sagðist hafa steinsofnað í sófa í stofunni. Hafi ákærði verið við hlið hennar þegar hún sofnaði, en A hinum megin við hana og hafi hann verið sofandi. Hún hafi vaknað við að henni hafi fundist eins og hún væri að fá fullnægingu. Hafi þá verið búið að taka buxur hennar frá og ákærði verið með höndina í klofinu á henni. Y sagðist hafa tekið upp símann og hringt í 112. Hún sagðist ekki muna eftir því að þau hafi verið að horfa á klámmynd áður en hún sofnaði. Hún hafi hins vegar verið að gantast með það við A að hún ætti „dótakassa“. Hún sagðist ekki minnast þess að hafa lyft peysunni sinni og sýnt brjóst sín í samkvæminu. Þá sagðist hún engan kynferðislegan áhuga hafa haft á ákærða.

A sagðist hafa verið í samkvæminu ásamt þremur manneskjum sem hann hafi ekki þekkt. Þau hafi skemmt sér vel framan af, drukkið og spjallað. Um morguninn hafi hann sofnað, en vaknað við að stúlkan við hlið hans hafi verið að öskra og hafi hún hringt í lögreglu sem kom á vettvang skömmu síðar. A sagðist ekkert hafa vitað hvað hefði gerst. Þegar hann sofnaði hafi þau setið þrjú í sófanum, stúlkan í miðjunni, ákærði hægra megin við hana, en hann vinstra megin. Þau hafi horft á klámmynd í tölvu, en ákærði hafi haft frumkvæði að því. Hann hafi komið með tölvuna til þeirra og sest hjá þeim. A sagði sér ekki hafa fundist stúlkan og ákærði vera að draga sig saman. Hins vegar hefði verið daður í gangi milli hans sjálfs og stúlkunnar. Hann sagðist ekki muna eftir neinu kynferðislegu tali þeirra á milli fyrr en ákærði fór að sýna klámmyndina. Þau hafi gert grín að myndinni sín á milli og hlegið. Hann minntist þess að stúlkan hafi lyft peysu sinni og sýnt honum brjóst sín. Hún hafi verið að reyna við hann og þau hafi daðrað. Hún hafi hins vegar ekki sýnt ákærða nokkurn slíkan áhuga og hafi hann dregið þá ályktun að þau væru góðir vinir. Honum hafi fundist ákærði vera að reyna við hina stúlkuna sem var í samkvæminu.

B sagðist hafa verið í samkvæminu með þessu fólki, sem hún hafi ekki þekkt. Ákærði hafi boðið þeim drykki og fólkið farið á internetið og verið eitthvað að gantast. Hún hafi verið inni í eldhúsi með ákærða, en Y og A verið inni í stofu að ræða saman. Hún hafi síðan ákveðið að fara heim, en ákærði hafi beðið hana um að læðast út því hann hafi ekki viljað að þau hin færu einnig. Þegar hún var komin fram í forstofu á leið út hafi ákærði spurt hana hvort hún væri til í að hitta hann einhvern tíma til að „ríða“. Hún hafi ákveðið að bíða eftir leigubíl fyrir utan húsið þar sem henni hafi ekki liðið vel. B sagðist ekki hafa tekið eftir að neinn kynferðislegur áhugi væri milli ákærða og Y. Hún hafi ekki heldur orðið vör við neitt kynferðislegt tal. Þau hafi verið að gantast með að finna klámsíður á netinu, en hún vissi ekki til þess að það hefði verið gert.

N-kvk-nf Ó-kvk-nf, hjúkrunarfræðingur á Neyðarmóttöku Landspítala – háskólasjúkrahúss, og S-kvk-nf E-kvk-nf J-kvk-nf sálfræðingur gerðu grein fyrir aðkomu sinni að málinu og viðtölum sem þær hefðu átt við brotaþola. Þá komu C, eiginkona ákærða, og D, tengdamóðir hans, fyrir dóminn og lýstu samskiptum við brotaþola nokkrum dögum eftir atvikið. Loks gáfu skýrslu fyrir dóminum lögreglumennirnir R-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf, sem komu á vettvang í umrætt sinn. Ekki eru efni til að rekja framburð vitnanna.

Niðurstaða

Ákærði hefur viðurkennt að hafa snert kynfæri Y innanklæða, eins og lýst er í ákæru, en kveðst hafa talið að hún væri því samþykk og neitar að um kynferðisbrot hafi verið að ræða. Segir ákærði samskipti þeirra Y um nóttina hafa verið með þeim hætti að hann hafi talið að „eitthvað væri komið í gang“ á milli þeirra. Hann hafi talið að hún væri að „reyna við“ sig og ekki fundist hann þurfa að spyrja hvort hann mætti snerta hana með þessum hætti. Hefur ákærði í þessu sambandi nefnt ýmis dæmi um kynferðislegt tal og látbragð sem Y hafi viðhaft um nóttina, auk þess sem sýningu klámmyndar hefur borið á góma.

Y hefur borið að hún hafi ekki haft nokkurn áhuga á ákærða í þá veru sem hann hefur lýst. Hins vegar hafi hún verið „svolítið skotin“ í A, sem fylgdi þeim í samkvæmið og ber þeim saman um að þau hafi daðrað lítið eitt. Hvorki A né B sögðust hafa orðið vör við að Y hafi sýnt ákærða nokkurn kynferðislegan áhuga. Sagðist A hafa dregið þá ályktun að þau væru góðir vinir. Honum hafi fundist ákærði vera að „reyna við“ B. Hefur ákærði einnig borið að svo hafi verið, en af framburði þeirra B verður ráðið að hann hafi ekki haft erindi sem erfiði. Framburður ákærða um kynferðislegt tal Y fær ekki stoð í vitnisburði hinna þriggja sem voru í samkvæminu, þótt Y og A beri saman um að gantast hafi verið með „dótakassa“ og A hafi minnst þess að hún hafi sýnt honum undir peysu sína. Sem að framan er rakið hafa Y, A og B lýst aðdraganda atviksins með sambærilegum hætti og verður ráðið af framburði þeirra að lýsingar ákærða á kynferðislegu tali og látbragði Y séu ýkjukenndar. Verður ekki talið að ákærði hafi haft réttmæta ástæðu til að ætla að Y sýndi honum þannig áhuga að honum væri velkomið að snerta hana með þeim hætti sem hann gerði. Viðbrögð konunnar, sem meðal annars verða ráðin af hljóðupptöku af símtali við Neyðarlínu, eru til marks um að henni var gróflega misboðið við káf ákærða. Samkvæmt framansögðu verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem í ákæru greinir og varðar brot hans við 199. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði er fæddur árið 1966 og hefur hann ekki sætt refsingu svo vitað sé. Hann er í máli þessu sakfelldur fyrir kynferðislega áreitni gagnvart brotaþola með því að snerta nakin kynfæri hennar, svo sem rakið hefur verið. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 5 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 2 árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Dæma ber ákærða til að greiða Y miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga. Í vottorði sálfræðings sem liggur fyrir í málinu kemur fram að brot ákærða hafi valdið brotaþola mikilli vanlíðan, þótt einkenni áfallastreitu sem hún greinist með megi að einhverju leyti rekja til eldri atvika. Þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 300.000 krónur, sem beri vexti sem í dómsorði greinir.

Ákærði verður dæmdur til að greiða 548.454 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 276.100 krónur og þóknun réttargæslumanns brotaþola, F-kvk-ef Ó-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 163.150 krónur. Þóknun lögmanna er ákvörðuð með virðisaukaskatti og er hún fyrir vinnu undir rannsókn málsins og dómsmeðferð.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf, settur vararíkissaksóknari.

Dóm þennan kveða upp héraðsdómararnir R-kvk-nf H-kvk-nf, G-kk-nf S-x-x M-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Dómsorð:

Ákærði, Ó-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í 5 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 2 árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði Y 300.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 19. júní 2010 til 16. janúar 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði 548.454 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 276.100 krónur og þóknun réttargæslumanns brotaþola, F-kvk-ef Ó-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 163.150 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf

G-kk-nf S-x-x M-kk-nf

S-kk-nf S-kk-nf