E-7325/2007

Mál þetta var höfðað 30. október 2007 og dómtekið 10. þ.m.

Stefnandi er Hönnunar- og listamiðstöðin ehf., Rafstöðvarvegi 1 A, Reykjavík.

Stefndi er Listaháskóli Íslands, Skipholti 1, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 2.790.706 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt „1. mgr. laga nr. 38/2001“ frá 14. ágúst 2007 til greiðsludags og málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans.

1

Stefndi er listaskóli á háskóastigi og útskrifar árlega nemendur úr hinum ýmsu listgreinum. Á hverju vori er af því tilefni haldin útskriftarsýning þar sem verk útskriftarnema eru sýnd.

Hinn 28. febrúar 2007 gerðu stefndi, sem leigutaki, og Miðstöðin ehf., sem leigusali, með sér samkomulag um að stefndi tæki á leigu aðstöðu til sýningarhalds í húsnæði leigusala, samtals um 2.600 fermetra, að Rafstöðvarvegi 1 A , Reykjavík fyrir útskriftarverkefni nemenda í myndlistardeild og hönnunar- og arkitektúrdeild. Um var að ræða allt það rými, sem leigusali hafði til umráða á viðkomandi stað, bæði sýningarskála og vörugeymslu. Leigutímabilið skyldi vera 5.-30. maí 2007. Sýningin yrði opnuð 12. maí og henni mundi ljúka 28. s.m. Eftir það hefðu nemendur tvo daga til að fjarlægja verk sín af staðnum. Í samningnum segir að húsnæðið sé ekki tilbúið til sýningarhalds en leigusali ábyrgist að ýmsir þættir, sem upp eru taldir, verði komnir í lag fyrir 5. maí. Þá eru talin upp atriði sem leigutaki skyldi sjá um, svo sem smíði og málun á tilfallandi lausum veggjum, merkingar og sérhæfða lýsingu. Upphæð húsaleigu fyrir tímabilið skyldi vera 3.000.000 króna og greiðast samkvæmt reikningi frá leigusala í tvennu lagi; 1.500.000 krónur 2. maí 2007 og 1.500.000 krónur 2. júní s.á.

Leigusali framseldi allan rétt samkvæmt framangreindum samningi til stefnanda málsins og stefndi greiddi umsamda leigu á réttum gjalddögum.

Í stefnu greinir frá því að stefndi hafi ekki skilað húsnæðinu í samræmi við ákvæði samningsins. Forsvarsmaður stefnanda hafi gengið eftir efndum að því leyti, fyrst munnlega en síðan með tölvubréfum 5. og 8. júní en húsnæðinu hafi ekki verið skilað fyrr en 21. júní 2007. Einnig hafi stefnandi leigt stefnda vinnupall sem hafi ekki verið skilað fyrr en 13. ágúst 2007. Þá hafi stefndi ekki greitt orkureikninga sem hafi verið stílaðir á stefnanda. Af hálfu stefnanda hafi verið gerðar athugasemdir við skil og skilatíma með tölvubréfi 25 júní 2007 og stefnda verið ritað innheimtubréf lögmanns 24. september 2007.

2

Dómkrafa stefnanda sundurliðast svo:

Reikningur nr. 10, dags. 13. ágúst 2007, leiga á vinnupalli, kr. 101.088, reikningur nr. 9, dags. 14. ágúst 2007, orkunotkun, kr. 153.157, reikningur nr. 11, dags. 13. ágúst 2007, leiga 31. maí til 21. júní 2007, kr. 2.536.461.

Stefnandi reisir kröfur sínar á því að gerður hafi verið tímabundinn leigusamningur gegn ákveðinni greiðslu en stefndi hafi með einhliða og ólögmætum hætti haldið húsnæðinu lengur en um hafi verið samið og beri honum að bæta stefnanda það. Þá skuldi stefndi stefnanda fyrir leigu á vinnupalli og orkureikninga fyrir þann tíma sem hann hafi haft umráð hins leigða samkvæmt samningi og eftir það.

3

Í tilgreiningu stefnda á málsatvikum og málsástæðum segir að fyrir hafi legið við samningsgerðina að ekki væri um fullklárað húsnæði að ræða og hefði stefnandi aldrei getað leigt húsnæðið út á almennum markaði. Samningur aðila hafi í raun ekki verið viðskiptalegs eðlis heldur hafi vakað fyrir aðilum ákveðið samstarf sem væri báðum í hag. Til þessa, sem og eðlis starfsemi aðila, verði að líta við túlkun á samningi þeirra.

Sýningu nemenda stefnda hafi lokið 28. maí og verið lokið við að tæma húsnæðið af hálfu stefnda 30. maí eins og um hafi verið samið. Fjögur sett af lyklum hafi verið í umferð. Einu settinu hafi verið skilað stefnanda við skil á húsnæðinu, eitt hafi verið í vörslum Öryggismiðstöðvarinnar, eitt í fórum framkvæmdastjóra sýningarinnar, sem hafi verið erlendis á þessum tíma, og eitt settið í fórum eins nemanda stefnda sem hafi fengið leyfi stefnanda milliliðalaust til þess að hafa einkasamkvæmi í húsnæðinu eftir lok sýningarinnar.

Stefndi hafi látið standa áfram eitthvað af framkvæmdum sínum og umbótum, sem talið hafi verið að kæmu stefnanda til góða, og hafi vegna þess verið reynt að ná sambandi við hann eftir skil húsnæðisins.

Aldrei hafi komið fram formleg áskorun af hálfu stefnanda viðvíkjandi skilum á húsnæðinu. Þá hafi engin úttekt farið fram á húsnæðinu, hvorki fyrir afhendingu né eftir að því hafði verið skilað. Hafi stefnandi talið skil stefnda ófullnægjandi hafi honum borið að grípa til aðgerða vegna þess þegar í stað. Þegar fulltrúar frá stefnda hafi hitt fyrirsvarsmenn stefnanda 21. júní 2007 á staðnum hafi þeir skilað þeim lyklum sem eftir hafi orðið og beðið um staðfestingu á því að málið væri fullfrágengið án eftirmála. Engar athugasemdir hafi komið fram af hálfu stefnanda varðandi skil húsnæðisins og handsalað hafi verið með aðilum að málinu væri þar með að fullu og öllu leyti lokið. Þó hafi komið fram að hugsanlega hefði vinnupallur í eigu stefnanda verið fjarlægður fyrir misgáning af hálfu stefnda er húsnæðið var tæmt. Í ljós hafi síðan komið að vinnupallurinn var í vörslu stefnda. Lengi vel hafi verið reynt að ná sambandi við fyrirsvarsmann stefnanda til að skila honum. Þegar það hafi tekist að lokum hafi komið í ljós að honum hentaði að fá pallinn í lok september.

Af hálfu stefnda er kröfum stefnanda mótmælt sem röngum og ósönnuðum. Þær byggi á engan hátt á samningi aðila og í tölvubréfi stefnanda 25. júní 2007 komi ekki fram kröfur um frekari leigugreiðslur, leigu fyrir vinnupalla eða greiðslu orkureikninga. Stefndi byggir á því að af hans hálfu hafi verið staðið að öllu leyti við samning aðila með greiðslu á leigu fyrir afnot húsnæðisins sem og með skilum húsnæðisins á umsömdum tíma. Vilji stefnandi halda öðru fram beri honum að sanna það. Það hafi hann ekki gert og beri því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda að þessu leyti. Enginn samningur hafi legið fyrir um leigu stefnda á vinnupalli og hann hafi ekki verið krafinn um slíka leigu af hálfu stefnanda fyrr en er mál þetta hafi farið af stað. Krafan eigi sér því enga stoð. Í samningi aðila hafi ekki verið kveðið á um að stefndi greiddi hita- eða rafmagnskostnað og því líti stefndi svo á að sá kostnaður hafi verið innifalinn í greiðslum samningsins enda hafi stefndi aldrei verið krafinn um greiðslu vegna þessa, hvorki meðan á notkun hans á húsnæðinu stóð né í beinu framhaldi af skilum á húsnæðinu.

Um lagarök er af hálfu stefnda vísað til almennra reglna kröfu- og samningaréttar sem og reglna einkamálaréttarfars, einkum reglna um sönnun og sönnunarbyrði.

4

Ekki verða fundin nein rök til að fallist verði á sjónarmið stefnda sem lúta að því að leigusamningur aðila hafi ekki verið viðskiptalegs eðlis.

Í tölvubréfum K-kk-ef B-kk-ef, framkvæmdastjóra og stjórnarformanns stefnanda, 5. og 8. júní 2007 til J-kvk-ef F-kvk-ef, framkvæmdastjóra stefnda, setur hann fram kvartanir vegna þess að enn sé ekki búið að ganga frá húsnæðinu og skila lyklum. Ekki kemur fram af gögnum málsins að þessu hafi verið andmælt. Í tölvubréfi K-kk-ef 25. júní 2007 til J-kk-ef Þ-kk-ef, deildarforseta hönnunar- og arkitektúrdeildar stefnda, segir m.a.: „Skil á lyklum og sameiginleg yfirferð átti sér stað kl. 16 fimmtudaginn 21. júní. F.h. Listaháskóla Íslands mættu J-kk-nf Þ-kk-nf og K-kk-nf S-kk-nf J-kk-nf en fyrir hönd leigusala voru K-kk-nf B-kk-nf og Á-kk-nf G-kk-nf. Eftirfarandi atriði komu fram við yfirferðina: 1) Eingöngu var skilað einu lyklasetti af 4. Fram kom að eitt væri sennilega enn hjá Öryggismiðstöðinni. Vitað er að eitt hafði glatast þar sem það var geymt undir steini og það fjórða er sennilega enn í vörslu smiðanna sem voru á vegum skólans. Af hálfu skólans hafði verið skipt um lása að rými myndlistardeildar og var lyklum að nýjum lásum skilað.“ Því, sem hér var sagt, var ekki mótmælt í svarpósti J-kk-ef sem sendur var daginn eftir.

Samkvæmt framangreindu verður á því byggt að skil stefnda á húsnæðinu hafi farið fram 21. júní 2007 í staðinn fyrir 30. maí eins og samningur kvað á um. Á hinn bóginn gerði stefnandi ekki reka að því að neyta lögmæltra úrræða til að fá umráð húsnæðisins þegar að loknum umsömdum leigutíma.

Vitnið Á-kk-nf G-kk-nf var byggingarstjóri að umræddu húsi og kvað hann byggingarframkvæmdum við það ekki vera lokið. Hann kvað húsið vera ætlað sem hönnunar- og listamiðstöð en ekki hefði önnur starfsemi farið þar fram en sú sem um ræðir í málinu. Ekkert er að öðru leyti komið fram um það.

Krafa stefnanda um leigugreiðslu er sett fram sem bótakrafa. Þegar af þeirri ástæðu að stefnandi hefur ekki sýnt fram á tjón sitt ber að sýkna stefnda af henni. Krafa stefnanda um leigu fyrir vinnupall styðst ekki við samning og atvik að því að hann var um tíma í vörslu stefnda eru slík að ekki er tilefni fjárkröfu af hálfu stefnanda. Kröfuliður þessi verður því ekki tekinn til greina.

Reikningur vegna orkunotkunar byggist á álestrum 8. maí 2007 og 21. júní s.á. Á grundvelli 1. mgr. 23. gr. laga nr. 36/1994 um húsaleigu ber stefnda að greiða orkukostnaðinn enda var ekki á annan veg samið, sbr. 5. mgr. tilvitnaðrar lagagreinar.

Samkvæmt framanrituðu er niðurstaða dómsins sú að dæma beri stefnda til að greiða stefnanda 153.157 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði en litið verður svo á að í dráttarvaxtakröfu stefnanda sé ritvilla með því að niður hafi fallið „6. gr.“ eftir „1. mgr.“

Ákveðið er að málskostnaður skuli falla niður.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Listaháskóli Íslands, greiði stefnanda, Hönnunar- og listamiðstöðinni ehf., 153.157 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 24. október 2007 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

S-kk-nf H. S-kk-nf