S-534/2021

1 Mál þetta, sem var dómtekið 22. september sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dagsettri 2. desember 2021, á hendur X, kt. [...], [...], [...],„ fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa, þriðjudaginn 31. ágúst 2021, ekið dráttarvélinni [...] með óskráðum hengivagni án þess að farmur vagnsins, 20 heyrúllur, væri festur við ökutækið, norður Norðausturveg skammt norðan við [...] þar sem lögregla stöðvaði akstur hans.

Telst brot þetta varða við 4. mgr. 80. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. 1. mgr. 2. gr., sbr. 13. gr. reglugerðar nr. 671/2008 um hleðslu, frágang og merkingu farms.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2 Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna til handa verjanda og aksturs-kostnaðar.

Málsatvik

3 Þann 31. ágúst 2021 voru lögreglumenn á ferð um Norðausturveg, skammt norðan við [...], og veittu athygli vagnlest sem var ekið til norðurs. Var um að ræða dráttarvél og óskráðan tengivagn á tveimur hásingum. Á vagninum voru heyrúllur sem var staflað í tvær hæðir, 14 rúllur í tveimur röðum í þeirri neðri og 6 rúllur ofan á, fyrir miðju. Farmurinn var óbundinn og akstur stöðvaður og rætt við ökumann. Ákærði var ökumaður og kvaðst hann vera á leið frá [...] við Skjálfandafljót að [...] í Aðaldal. Taldi hann sér ekki skylt að binda farminn þar sem hengivagninn væri ekki ökutæki heldur landbúnaðartæki. Með bréfi 22. september 2021 var ákærða boðið að ljúka málinu með greiðslu 75.000 króna sektar en hann tók ekki því boði.

4 Hvorki er deilt um hvar ákærði var á ferð né um þaðhvernig farminum var komið fyrir.

Framburðir ákærða og vitna fyrir dómi

5 Ákærði kvað hengivagninn vera landbúnaðartæki. Gaflar væru bæði að framan og aftan. Rúllum í neðri röð hafi verið raðað mjög þétt og hefðu því ekki getað hreyfst. Þá væri efri röðin skorðuð þannig að hver rúlla í efri röð félli í dæld milli tveggja rúlla í neðri röð. Að auki væri 3 cm kantur á hliðum vagnsins. Því hafi ekki verið þörf á að binda farminn. Ákærði kvað hverja rúllu veg aum 400 kíló.

6 Vitnið lögreglumaður nr. A bar að á vagninum hafi verið vörn framan og aftan við neðri röð en ekki við efri röðina. Þá hafi ekkert verið til að varna hliðarskriði. Vitnið kvað veginn þarna vera mjóan með vinkilbeygjum og þar sé yfirleitt mikil umferð. Þá kvaðst vitnið vita til þess að það hafi komið fyrir að heyrúllur falli af vögnum.

7 Vitnið lögreglumaður nr. B kvað þetta vera mjög góðan vagn með aftur- og framgöflum sem hafi hindrað fram- og afturskrið rúlla í neðri röð. Ekkert hafi hins vegar varnað því að efri röðin gæti farið af stað og ekkert til að hindra hliðarskrið. Þá kvað vitnið mikla umferð vera um þennan veg, yfir þúsund bílar á dag. Vegurinn sé dálitið slitinn og fremur mjór. Vitnið kvaðst vita til þess að það komi fyrir að heyrúllur falli af vögnum.

Niðurstaða

8 Samkvæmt 1. mgr. 80. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 skal skorða tryggilega og festa farm við ökutæki. Samkvæmt 4. mgr. 80. gr. laganna setur ráðherra í reglugerð nánari ákvæði um hleðslu og frágang farms og skyldu til að breiða yfir farm, svo og hvernig auðkenna skuli sérstaklega fyrirferðarmikinn farm. Samkvæmt 2. gr. reglugerðar nr. 671/2008 um hleðslu, frágang og merkingu farms skal skorða farm tryggilega og festa við ökutækið. Gengið skal þannig frá að farmurinn byrgi ekki útsýni ökumanns eða hætta sé á að hann hreyfist til eða falli af ökutækinu og valdi tjóni hvort heldur sem er í kyrrstöðu eða í akstri.

9 Þótt það geti vafalaust verið til bóta í mörgum tilvikum að binda niður farm verða ákvæði laga og reglugerðar um skyldu ökumanns til að skorða farm tryggilega og festa við ökutækið ekki skilin svo að farmur skuli undantekningalaust bundinn.

10 Ekki er deilt um frágang farmsins. Fram kom hjá lögreglumanni nr. B að um mjög góðan vagn væri að ræða. Skjólborð voru framan og aftan við neðri röð heyrúllanna. Á hliðum var aðeins lítill kantur, 3 cm að sögn ákærða. Í neðri röð voru tvær raðir hlið við hlið, sjö rúllur í hvorri röð, þétt raðað milli fram- og afturgafla þannig að þær gátu hvorki rúllað fram né aftur. Í efri röð voru sex rúllur, hver þeirra ofan í dæld milli tveggja rúlla í neðri röð. Efri röðin var á miðjum vagni þannig að rúllur í efri röð voru innar á vagninum sem nemur breidd hálfrar rúllu frá brún hans. Verður ekki annað ráðið en vandað hafi verið til við að raða rúllunum á vagninn. Rúllurnar voru ekki vigtaðar við rannsókn málsins en að sögn ákærða var hver rúlla um 400 kíló og miðað við það nam þyngd farmsins um 8 tonnum alls.

11 Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og verður ákærði ekki sakfelldur nema sekt hans sé hafin yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga.

12 Ekki erá því byggt af hálfu ákæruvalds að ákærði hafi ekið hratt eða ógætilega og ekkert fram komið sem bendir til þess. Þótt lögreglumenn sem komu fyrir dóminn þekki til tilvika þar sem heyrúllur hafa fallið af vögnum er ekkert fram komið um hvernig frágangur og aksturslag var í þeim tilvikum. Frágangi farmsins er lýst hér að framan. Er það álit dómsins að ekki sé sýnt að sá frágangur hafi verið ótryggur eða hætta verið á að farmurinn hreyfðist til eða félli af ökutækinu. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvalds.

13 Allur sakarkostnaður málsins verður felldur á ríkissjóð, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem þykja hæfilega ákveðin eins og greinir í dómsorði að teknu tilliti til virðisaukaskatts, og ferðakostnaður hans.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýk naf kröfum ákæruvalds.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns, 223.200 krónur, og 38.100 króna ferðakostnaður hans.