S-306/2010

Mál þetta, sem var dómtekið 11. mars 2011, höfðaði sýslumaðurinn á Akureyri með ákæru, útgefinni 18. október 2010, á hendur X, kt. 000000-0000, […];

„fyrir líkamsárás og hótanir, með því að hafa laugardaginn 29. maí 2010, í garðinum við […], hótað því að drepa hænur A, kt. 000000-0000, en hænurnar höfðu strokið yfir í garð ákærðu og síðan að hafa ráðist að A og slegið til hennar með neti sem hún var með til að fanga hænurnar, rifið bol sem hún var í, rifið í hár hennar og togað fast í og síðan slegið hana ítrekað í andlitið beggja megin. Afleiðingar þess fyrir brotaþola var að hún hlaut roða á vinstra eyra og sár og blóðtaum við hljóðhimnuna og eymsli á hálsinum vinstra megin.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. og 233 gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa.

Í málinu gerir A, kt. 000000-0000, […], bótakröfu á hendur ákærðu að fjárhæð kr. 433.060, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38, 2001, frá 29. maí 2010, en dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. sömu laga frá 25. júlí til greiðsludags.“

Ákærða krefst þess aðallega að verða sýknuð af kröfum ákæruvaldsins, til vara að verða ekki gerð refsing, en að því frágengnu að refsing verði dæmd eins væg og lög frekast heimila. Þá krefst hún þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, til vara sýknu af henni, en ella að hún verði lækkuð verulega. Þá krefst hún þess að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda.

I.

Ákærða og A eru nágrannar og liggja húsagarðarnir saman. A hafði, á þeim tíma er ákæra greinir, haldið hænur í um eitt ár sem gæludýr. Kveðst hún hafa haft sex hænur. Hún hafi haft kofa fyrir þær í garði sínum og hænsnhelda girðingu við hann, en sleppt þeim daglega og látið þær ganga lausar, stundum allan daginn. Kveður hún ákærðu í fyrstu hafa látið sér hænurnar vel líka, gefið þeim mat, þegið egg og sagt að viðkunnanlegt væri að hafa þær í nágrenninu.

Í framburði ákærðu og A fyrir dómi kom fram hjá þeim báðum að skömmu áður en atvik gerðust hefði ákærða kvartað yfir ágangi hænanna. A kveðst hafa sagt ákærðu að hún myndi gera ráðstafanir og hafa gert þær, en það hafi tekið nokkra daga að undirbúa það að flytja hænurnar út í sveit.

Ákærða drap á dyr hjá A 29. maí 2010 og bað hana að koma með sér. A kveður ákærðu hafa verið æsta. Hún hafi sagt henni að hún gæti ekki sinnt þessu erindi því hún væri upptekin við matseld. Ákærða hafi sótt erindið fast. A kveðst þá hafa lokað dyrum og læst þeim. Ákærða lýsir þessu efnislega á svipaðan veg, en kveður þó A hafa skellt hurðinni á sig. Ákærða kveður erindi sitt hafa verið að hún vildi sýna A hvernig hænurnar spilltu lóð ákærðu.

Samkvæmt framburði ákærðu, sem er um þetta í samræmi við framburð B og C sem búa handan götunnar, fór ákærða þessu næst yfir götuna og kom að máli við þau þar sem þau voru úti í garði. Hún hafði þar hænurnar á orði og lýsir því sjálf svo að hún hafi látið orð falla um að réttast væri að taka þær og „búmm“ og leikið um leið að hún væri að snúa fugl úr hálslið. Ákærða yfirgaf síðan B og C, sem bera að A hafi komið til þeirra rétt á eftir. Hafi heyrst hávaði frá garði ákærðu. Ályktuðu þau þegar að hún væri að skipta sér af hænunum. Fór A þá til ákærðu. B kveðst hafa ætlað að fara einnig, en orðið eitthvað seinni fyrir. Kveðst hann hafa mætt A er hún var að koma til baka. Hann og C bera bæði að hún hafi þá verið úfin og bolur hennar verið rifinn. C kveðst hafa séð roða á vinstri vanga hennar aftarlega. B kveðst ekki hafa séð þann roða, en staðfestir að C hafi sagt sér frá honum. B fór með A og hjálpaði henni að sækja hænurnar. Ákærða var þá stödd í garði sínum. Kveður B þær hafa skipst á orðum og verið heiftúðugar. Hann kvaðst ekki geta rifjað upp einstök orðaskipti.

C fór einnig á vettvang og ber á sama veg um að orðaskipti hafi ekki verið vinsamleg þarna. Hún staðfestir að A hafi sagt sér að ákærða hafi slegið sig og hún hafi verið tætt og rauð á vanganum.

A fór á slysadeild samdægurs. Samkvæmt bráðasjúkraskrá þar sem komu hennar og ástandi er lýst af Ö aðstoðarlækni og hann staðfesti fyrir dómi var að sjá roða á eyra vinstra megin og við skoðun í það var að sjá sár og blóðtaum við hljóðhimnuna. Ekki voru merki um tapaða heyrn. Þá lýsti A eymslum í hálsi vinstra megin, eða eins og læknirinn skýrði nánar fyrir dómi að vinstra megin á hálsi aftan til voru væg eymsli við þreifingu. Blóðdropa sem sást í hlustinni taldi læknirinn geta skýrst af því að högg hefði komið utan á eyrað.

II.

Ákærða og A eru einar til frásagnar um það sem gerðist milli þeirra frá því hin síðarnefnda fór frá B og C til þess að hún kom til þeirra aftur. Eiginmaður ákærðu mun þó hafa verið viðstaddur. Hann kom fyrir dóminn en kaus að neyta réttar síns til að svara ekki spurningum um atvik.

Ákærða segir svo frá að hún hafi náð sér í netstubb og farið að smala hænunum. Er hún hafi verið búin að reka þær upp fyrir sína lóð hafi A komið og hafi ákærða þá tekið í öxl hennar. A hafi fært sig frá svo flík rifnaði. Ákærða kveðst hafa verið máttlítil í handlegg, svo hún hafi ekki komið hendi í meira en axlarhæð. Hún kveðst viðurkenna að hafa verið reið og hafa tekið í hár A og ýtt henni frá sér og síðan gengið í burtu. Hún hafi verið með netið í höndunum, en ekki sé hægt að slá neitt með því. Rangt sé að hún hafi slegið A í andlitið báðum megin, en rétt að hún hafi tekið í hár hennar og ýtt henni eða fleygt henni frá sér. Hafi hún gert það með sömu hendinni, þ.e. hún hafi sleppt öxl A og tekið í hárið. Spurð hvort hún hafi löðrungað A sagði ákærða að það gæti vel verið að hún hefði náð að koma þessari bækluðu hendi upp að andlitinu á henni en það hafi ekki verið neitt. Hina hendina hafi hún notað til að taka í öxl A.

A kveður ákærðu hafa verið í uppnámi er hún drap að dyrum hjá henni. Hún hafi ákveðið að sinna ekki erindi hennar og lokað dyrunum. Ákærða hafi þá barið fast á dyrnar. Hún hafi hringt til eiginmanns síns og beðið hann að koma. Hún hafi farið út og hitt eiginmann ákærðu. Hann hafi sagt að þetta væri vegna hænanna. Hún hafi farið til ákærðu, sem hafi verið með net og reynt að fanga hænurnar. Hún hafi spurt ákærðu hvað hún væri að gera. Ákærða hafi sagst ætla að drepa þessar hænur. Ákærða hafi síðan rifið í hár hennar, slegið hana með netinu, rifið í hana og dregið hana áfram. Hún hafi fallið á hnén. Ákærða hafi þá slegið hana í höfuðið. Hún geti ekki sagt til um hve mörg höggin hafi verið og með hvorri hendinni ákærða hafi greitt þau. Þau hafi komið vinstra megin á höfuðið. Hún hafi lamast þarna og ekki tekið á móti. Síðan hafi hún losnað einhvern veginn og farið til B og fengið hann til að hjálpa sér með hænurnar.

III.

Framburður ákærðu og brotaþola er samhljóða um það að ákærða hafi tekið í öxl brotaþola svo að flík hennar rifnaði. Sama er að segja um það atriði að ákærða hafi tekið í hár brotaþola. Ákærða kveðst ekki hafa slegið brotaþola. Hún tekur einnig fram að hún hafi ekki verið fær um það vegna þess að hún hafi verið máttlítil í hendinni. Samkvæmt vottorði Æ bæklunarlæknis handleggsbrotnaði hún í júní 2009. Kveðst hann ætla að gripkraftur og beitigeta vinstri handar hafi enn verið skert þann 29. maí 2010, miðað við stöðuna fyrir áverkann í júní 2009. Æ staðfesti vottorðið fyrir dómi. Hann tók fram að erfitt væri að meta hvort þetta girti fyrir að ákærða gæti löðrungað með hendinni, í ákafa gæti gleymst að hreyfigeta væri skert.

Þrátt fyrir neitun ákærðu verður að líta til þess að roði á vinstri vanga og blóðdropi í eyra samrýmist vel framburði brotaþola um að hún hafi verið slegin. Brotaþoli greindi frá því þegar eftir atvikið að ákærða hefði slegið hana. Þrátt fyrir hugsanlega skerta hreyfigetu vinstri handleggs, verður ekki útilokað að ákærða hafi getað löðrungað brotaþola með vinstri hendi. Til hins verður að líta að sýnileg ummerki benda eingöngu til þess að brotaþoli hafi fengið högg vinstra megin í andlitið. Er líklegra en hitt að það eða þau högg hafi verið greidd með hægri hendi. Að þessu virtu verður talið nægilega sannað þrátt fyrir neitun ákærðu, að hún hafi slegið brotaþola a.m.k. eitt högg vinstra megin í höfuð, en ákærða verður látin njóta þess að vafi er um það hvort hún hafi slegið brotaþola ítrekað beggja megin í andlitið, eins og henni er gefið að sök í ákæru. Sama er að segja um það að vafi er um það hvort og með hvaða hætti ákærða hafi slegið til brotaþola með netstúfnum.

Samkvæmt þessu verður ákærða sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa tekið í bol brotaþola svo hann rifnaði, rifið í hár hennar og togað fast í og síðan slegið hana í andlitið vinstra megin, með þeim afleiðingum sem greindar eru í ákæru.

Ákærða kannast við að hafa viðhaft orð og látbragð í viðurvist nágranna sinna sem ekki verður túlkað öðruvísi en hótun um að drepa hænurnar. Ekki verður ályktað að hún hafi ætlað sér að framkvæma þessa hótun, en framganga hennar í kjölfarið var til þess fallin að vekja ugg um það.

Samkvæmt 233. gr. almennra hegningarlaga er það m.a. skilyrði að hótun sé til þess fallin að vekja hjá öðrum manni ótta um líf, heilbrigði eða velferð sína eða annarra. Hótun um að drepa sex hænur, sem ekki þykja geta skipt neinu máli um velferð brotaþolans, getur ekki verið til þessa fallin. Þegar af þeirri ástæðu ber að sýkna ákærðu af því að hafa brotið gegn þessu ákvæði.

IV.

Ákærða hefur ekki sætt refsingum. Ljóst er að hún framdi framangreint brot í uppnámi vegna þess að henni mislíkaði að hænur brotaþola gerðu sig heimakomnar í garði hennar. Árás hennar verður samt sem áður ekki réttlætt. Verður ekki beitt ákvæðum 75. gr. eða 3. mgr. 218. gr. a. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum við ákvörðun refsingar og heldur ekki ákvæðum 74. gr. sömu laga. Hins vegar verður litið til þess að áverkar voru ekki verulegir. Fram kom hjá brotaþola að hún telur heyrn hafa skerst vegna árásarinnar, en um það liggur ekkert fyrir og Ö læknir bar að almennt verði ekki taldar líkur til annars en að hljóðhimna lagist að fullu eftir vægt rof sem blóðdropi í eyra hafi bent til. Við ákvörðun refsingar verður einnig litið til þess að ákærða er komin á sjötugsaldur. Með þetta í huga þykir rétt að fresta ákvörðun refsingar hennar skilorðsbundið eins og nánar greinir í dómsorði.

Brotaþoli krefst skaðabóta úr hendi ákærðu að fjárhæð 433.060 krónur ásamt nánar greindum vöxtum og málskostnaðar. Sundurliðast fjárhæðin í miskabótakröfu að fjárhæð 350.000 krónur, endurgreiðslu kostnaðar vegna komugjalda o.fl., þ.m.t. bætur vegna rifinnar flíkur, samtals að fjárhæð 14.810 krónur og áfallinn málskostnað við gerð bótakröfu, 68.250 krónur.

Ákærða hefur bakað sér bótaskyldu gagnvart brotaþola. Eru skilyrði 26. gr. laga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999, til greiðslu miskabóta uppfyllt. Miskabætur þykja hæfilega ákveðnar 100.000 krónur. Inni í kröfulið um endurgreiðslu útlagðs kostnaðar er staðgreiðslukvittun frá fataverslun fyrir bol, ódagsett, að fjárhæð 7.990 krónur. Þykir mega dæma ákærðu til að bæta brotaþola flík hennar með þeirri fjárhæð. Kröfuliðurinn er að öðru leyti studdur gögnum um greiðslur brotaþola vegna læknisvitjana og fyrir sjúkraskrá. Verður þessi liður tekinn til greina í heild. Samkvæmt þessu verður ákærða dæmd til að greiða brotaþola 114.810 krónur, með vöxtum eins og krafist er. Dráttarvextir verða dæmdir frá 26. desember 2010 í samræmi við kröfugerð við munnlegan málflutning. Málskostnaður ákveðst í einu lagi 95.000 krónur.

Eftir niðurstöðu málsins verður ákærða dæmd til að greiða sakarkostnað að hálfu, en að öðru leyti verður hann felldur á ríkissjóð. Er hér um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda hennar, I-kk-ef Þ-kk-ef hdl., sem ákveðast eins og greinir í dómsorði að virðisaukaskatti meðtöldum, svo og útlagðan kostnað hans vegna öflunar læknisvottorðs, 46.000 krónur.

Gætt var ákvæðis 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 áður en dómur var kveðinn upp.

Dóminn kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

DÓMSORÐ:

Ákvörðun refsingar ákærðu, X, er frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði A 114.810 krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38, 2001, frá 29. maí 2010, til 26. desember 2010, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 95.000 krónur í málskostnað.

Ákærða greiði 148.500 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, I-kk-ef Þ-kk-ef hdl., sem ákveðast í heild 251.000 krónur, en að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði.