S-725/2013

Mál þetta, sem þingfest var 26. september 2013 og dómtekið 30. janúar sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, dagsettri 12. ágúst 2013, á hendur X, kt. 000000-0000, [...];

„fyrir fjárdrátt en til vara fyrir ólögmæta meðferð fundins fjár, með því að hafa dregið sér samtals 9.139.913 kr., en til vara 5.621.300 kr., af andvirði tékka, nr. 2279596 útgefnum af Ulster Bank Limited, þann 13.05.2009 af M og stílaður var á ákærða að fjárhæð 9.139.913 kr. svo sem nánar er rakið í 1. og 2. tölulið. Andvirði tékkans, sem reyndist falsaður, lagði NBI hf., kt. 000000-0000, nú Landsbankinn hf., inn á tékkareikning ákærða nr. [...], þann 24. júní 2009.

1. Millifært þann 30. júní 2009 annars vegar samtals 3.517.800 kr. og hins vegar 800 kr., samtals 3.518.600, af tékkareikningi sínum nr. [...] og inn á reikning nr. [...], í eigu Best Mark Asia Ltd., í HSBC bankanum í Hong Kong.

2. Millifært samtals 5.621.300 kr., af tékkareikningi sínum nr. [...]og inn á eftirtalda reikninga í sinni eigu:

a) Þann 1. júlí 2009 millifært kr. 830.000,- inn á reikning nr. [...].

b) Þann 1. júlí 2009 millifært kr. 4.500.000,- inn á reikning nr. [...].

c) Þann 2. júlí 2009 millifært kr. 291.300,- inn á reikning nr. [...].

Telst háttsemi þessi varða við 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en vara við 246. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í málinu gerir B hdl., fyrir hönd NBI hf., kt. 000000-0000, nú Landsbankinn hf., kröfu um skaðabætur úr hendi ákærða og/eða þess aðila sem ákærður kann að vera í málinu. Jafnframt gerir Landsbankinn kröfu um vexti af kr. 9.139.913,- skv. 8. – 9. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá tjónsdegi, 24.06.2009 til 20.12.2009, en dráttarvexti frá þeim degi samkvæmt III. kafla sömu laga til greiðsludags.“

Ákærði kom fyrir dóminn 3. október sl. og neitaði sök og óskaði eftir fresti til greinargerðar. Lagði hann fram greinargerð í þinghaldi þann 7. nóvember sl. Hófst aðalmeðferð þann 30. janúar sl. og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málsatvik.

Samkvæmt gögnum málsins og frásögn ákærða eru málavextir þeir að ákærði auglýsti rallbifreið sem hann átti, [...]. með skráningarnúmer [...] ásamt aukahlutum til sölu á veraldarvefnum. Frá upphafi ársins 2009 til loka ársins átti ákærði í viðræðum við aðila sem sýndu kaupum á bifreiðinni áhuga. Mikið magn tölvupósts liggur fyrir í málinu. Þykir ástæða til að rekja eftirtalin tölvupóstsamskipti milli ákærða og H, kaupanda bifreiðarinnar.

Hinn 27. apríl 2009 sendi H ákærða tölvupóst þar sem hann lýsti áhuga á því að kaupa bifreið ákærða og óskaði eftir ljósmyndum og nánari upplýsingum. Kvaðst H sjá um sendingarkostnað og annan kostnað í tengslum við kaupin. Ákærði svaraði honum í tölvupósti sama dag og gaf upplýsingar um bílinn ásamt því að kaupverðið væri 31.500 evrur. Að kvöldi 27. apríl s.á. svaraði H ákærða og bað ákærða um allar bankaupplýsingar ákærða svo að hann gæti látið viðskiptavin sinn millifæra greiðslu til ákærða. Þá kvaðst H ætla að biðja sendingaraðilann að hafa samband við ákærða til að sækja bílinn þegar greiðslan hefði borist ákærða. Daginn eftir sendi ákærði H upplýsingar um banka og reikningsnúmer og spurði jafnframt hvort H ætlaði örugglega að kaupa bílinn. Kvaðst ákærði vera með annan áhugasaman kaupanda svo að hann þyrfti að fá svar fljótt. Næstu tölvupóstsamskipti sem liggja fyrir í málinu eru frá 16. júní 2009 en þá sendi H ákærða bréf og kvaðst hafa verið í viðskiptaferð erlendis og þótti leitt að hafa ekki haft samband fyrr. Segir hann í póstinum að hann hafi fengið upplýsingar um að bankayfirfærslan hafi verið gerð í samræmi við bankaupplýsingarnar sem ákærði sendi H og bað ákærða um að láta sig vita þegar greiðslan bærist. Sama dag svaraði ákærði H og spurði hann hvort bankinn væri búinn að senda greiðslu og hversu mikla peninga hann hafi sent. Hinn 29. júní 2009 svaraði H ákærða og kvaðst vilja vita hversu mikið ákærði hafi fengið inn á reikning sinn. Þann sama dag svaraði ákærði H og kvaðst vera að reyna að komast að því. Kvað hann bankann hafa skipt ávísuninni í íslenska mynt en það virtist vera hærri fjárhæð en söluverðið sem þeir hafi samþykkt. Síðan spurði ákærði hvernig H vildi hafa þetta og hvort hann hafi haft samband við flutningsaðilann. Þann sama dag svaraði H ákærða og kvað viðskiptavin sinn hafa sent ákærða 51.000 evrur í stað 31.500 evra fyrir mistök en þeir fjármunir hafi verið ætlaðir til greiðslu fyrir aðrar vörur sem hafi verið keyptar af öðrum seljanda.

Í tölvupósti frá H til ákærða 29. júní 2009 bað H ákærða um heimilisfang þar sem sækja mátti bílinn og kvað H það geta orðið á föstudeginum í næstu viku. Fór H fram á að bifreiðin yrði í góðu standi þegar hún yrði sótt.

Á þessum tíma hafði Landsbankanum borist tékki númer [...] að fjárhæð 51.500 evrur ásamt bréfi frá Ulster Bank þann 24. júní 2009 og beiðni um að andvirði tékkans yrði lagt inn á reikning ákærða. Keypti Landsbankinn tékkann án aðkomu ákærða þann sama dag og lagði andvirðið, 9.139.913 krónur, inn á bankareikning ákærða númer [...] hjá Landsbankaútibúinu Laugavegi 77, þar sem ákærði var með bankaviðskipti sín. Sendi Landsbankinn ákærða kvittun fyrir kaupunum á tékkanum og innlögn á reikning ákærða í pósti.

Eins og segir að ofan óskaði H eftir því hinn 29. júní 2009 við ákærða að hann endurgreiddi umframgreiðsluna til HSBC banka í Hong Kong. Daginn eftir fór ákærði í útibú Landsbankans að Laugavegi 77 og ræddi við þjónustufulltrúa og kvað að um ofgreiðslu hafi verið að ræða vegna bifreiðakaupa og þörf væri á því að senda umframgreiðsluna til baka. Í beinu framhaldi voru 19.500 evrur eða 3.517.800 krónur millifærðar á umbeðinn reikning í Hong Kong. Daginn eftir, eða 1. júlí 2009, millifærði ákærði af reikningi sínum [...] yfir á reikning [...] 830.000 krónur, reikning [...] 4.500.000 krónur og 2. júlí 291.300 krónur inn á reikning [...]. Voru allir þessir reikningar í eigu ákærða og í Landsbankanum. Í tölvupósti hinn 30. júní 2009 ræddu ákærði og H um móttöku bílsins í London.

Þann 8. júlí 2009 sendi ákærði H tölvupóst og bað hann um að svara sér vegna flutnings á bílnum til London. Þann sama dag svaraði H ákærða og kvaðst þurfa að greiða sendingarkostnaðinn með greiðslu frá ákærða sem hann væri að bíða eftir og kvaðst vanta staðfestingu á því að peningarnir væru á leiðinni.

Í tölvupósti hinn 9. júlí til H kvaðst ákærði hafa rætt við bankann um millifærsluna sem hann lét gera 30. júní. Hinn 9. júlí sendi H ákærða tölvupóst og kvaðst vilja hætta við kaupin á bílnum, þar sem viðskiptavinur hans sé ósáttur, og vill fá endurgreiðslu á kaupverðinu en ákærði geti haldið eftir 2.500 evrum fyrir ómakið. Ákærði svaraði þá H og kvað ekki vera hægt að hætta við millifærsluna sem fór fram 30. júní. H bað ákærða að afturkalla ekki millifærsluna og sendi ákærði afrit af þeim tölvupósti til G í Landsbankanum þar sem hann biður hana að bíða með að stoppa millifærsluna. Þann sama dag spyr ákærði H enn hvenær flutningsaðilinn sæki bílinn. Að morgni 10. júlí 2009 sendi G ákærða tölvupóst þar sem hún segir millifærsluna hafa gengið eftir og H sendi ákærða sama morgun tölvupóst þar sem hann spurði um millifærsluna á 19.500 evrunum.

Næstu tölvupóstsamskipti sem liggja fyrir eru frá 13. júlí 2009 en þá sendi H ákærða tölvupóst þar sem hann kvaðst hafa fengið staðfestingu á því að 19.500 evrurnar hafi skilað sér. Jafnframt kvað hann bílinn verða sóttan um næstu helgi. Þá bað hann ákærða að lána sér 3.000 evrur fyrir flutningskostnaði bílsins en flutningsaðilinn myndi endurgreiða honum það þegar bíllinn yrði sóttur. Þá sendi H ákærða skannað vegabréf sitt. Daginn eftir sendi ákærði H tölvupóst þar sem hann kvaðst verða í burtu í tíu daga frá 22. júlí og kvaðst geta útvegað flutningsaðila fyrir bílinn sem kostaði 1.600 evrur. Ef H gæti sent sér 1.600 evrur gæti ákærði sent bílinn áður en hann færi í frí.

Engin tölvupóstssamskipti liggja fyrir frá 14. júlí 2009 til 1. ágúst s.á. en þá sendi H bréf til ákærða og spurði hann hvenær hann kæmi úr fríi. Ákærði svaraði H sama dag og kvað vin sinn vera tilbúinn að kaupa bílinn fyrir 5.000 evrur en ákærði bjóst við að H þætti það allt of lágt verð. Hinn 3. ágúst svaraði H ákærða og kvað það óásættanlegt en spurði hvort vinurinn gæti borgað 15.000 evrur. Hinn 4. ágúst ítrekaði H fyrirspurn sína. Sama dag svaraði ákærði H og kvað vin sinn ekki hafa það fé og spurði H jafnframt hvort hann vildi að ákærði reyndi að selja bílinn fyrir H. Hinn 5. ágúst svaraði H ákærða og kvaðst vera í fjárþröng og vildi selja bílinn á 8.000 evrur. Daginn eftir svaraði ákærði H og kvað vin sinn ekki hafa áhuga. Sama dag bað H ákærða að hjálpa sér að selja bílinn.

Þar sem Landsbankinn var ekki með greiðslumiðlun við útlönd þurfi hann að fá milligöngu Arion banka til að kanna áreiðanleika tékkans. Var tékkinn sendur til J.P.Morgan banka sem síðan staðfesti við Arion banka í lok júlí 2009 að engin innistæða væri fyrir tékkanum. Ekki var farið fram á að ákærði framseldi tékkann áður en Landsbankinn keypti hann.

Í lok ágúst eða byrjun september 2009, þegar Landsbankanum var ljóst að innistæða var ekki fyrir tékkanum, var strax haft samband við ákærða sem kom í bankann daginn eftir og skýrði stöðu sína. Upplýsti ákærði að hann hefði selt bifreið og væri hún farin úr landi til kaupandans.

Hinn 18. september 2009 óskaði starfsmaður bankans eftir því við ákærða í tölvupósti að hann afhenti bankanum afrit af flutningsskjölum bifreiðarinnar sem ákærði kvaðst hafa selt fyrr um sumarið.

Hinn 21. september 2009 sendi ákærði tölvupóst til S í Landsbankanum og kvaðst vera búinn að ræða við lögfræðing vegna málsins og vildi hann kanna hvar hann stæði í þessu leiðindamáli.

Hinn 30. september var bifreiðin [...] skráð úr landi á nafni [...], félags í eigu ákærða, en ákærði seldi bifreiðina [...] í Svíþjóð.

Næstu tölvusamskipti milli ákærða og H fóru fram hinn 9. október 2009. Sendi H þá fyrirspurn til ákærða og kvaðst hafa verið veikur og spurði um bílinn. Ákærði svaraði honum sama dag og sagði að ekkert hefði gerst með hann. H svaraði sama dag og spurði um vin ákærða sem hafði sýnt bílnum áhuga. Kvaðst H vanta illilega peninga. Þann 20. október s.á. óskaði H eftir svörum frá ákærða. Daginn eftir sendi ákærði H tölvupóst og kvað ekkert hafa gerst í málunum. Sama dag sendi H tölvupóst til ákærða og kvaðst eiga vin sem vildi kaupa bílinn á 17.500 evrur. Vinurinn vilji fá bankaupplýsingar frá ákærða til að greiða fyrir bílinn. H kvaðst hafa samþykkt verðið. Kvað H að ákærði ætti síðan að millifæra 16.000 evrur á reikning sinn en ákærði átti að fá 1.500 evrur fyrir. Sama dag svaraði ákærði H og kvað vininn geta greitt beint til H, haft síðan samband við ákærða og sótt bílinn. Aftur sama dag sendi H ákærða tölvupóst og kvaðst þurfa aðstoð ákærða því vinurinn megi ekki vita að H eigi bílinn. Hinn 23. október sendi ákærði H tölvupóst og spurði hann hvort hann sé að selja bílinn fyrir 17.500 evrur og hvort ákærði eigi að halda eftir 1.500 evrum og senda H 16.000 evrur. Sama dag svaraði H ákærða og segir honum að hafa ekki áhyggjur af flutningi bílsins, vinur H muni sækja bílinn. H muni ræða við ákærða þegar greiðslan væri komin til hans. Daginn eftir svaraði ákærði H og sagði honum að þetta gengi ekki upp vegna gjaldeyrishafta hér á landi. H svaraði ákærða sama dag og sagði vininn vera búinn að senda greiðsluna til ákærða og bað ákærða þá að senda sér greiðsluna til baka í íslenskum krónum. Ákærði áframsendi þennan tölvupóst til S í Landsbankanum og upplýsti hana um gang málsins og kvaðst ekki vilja segja H hvað ákærði viti til að eyðileggja ekki möguleikana á að ná honum.

Hinn 11. nóvember 2009 sendi ákærði D, útibússtjóra Landsbankans, tölvupóst, vegna kröfu bankans um endurgreiðslu sem barst ákærða sama dag. Hinn 30. nóvember 2009 barst ákærða tölvupóstur frá L. Kveðst L vera vinur H og vilja kaupa bifreiðina og hafa greitt fyrir hana 27.900 pund af reikningi í Ulster Banka inn á reikning ákærða á Íslandi. Þann sama dag svaraði ákærði L í tölvupósti og kvað ekkert vera komið inn á reikning ákærða og spurði ákærði L hvort hann hefði sent millifærslu (bank transfer) eða tékka (check). Í næstu tölvupóstsamskiptum þeirra kemur m.a. fram að tékki hafi verið sendur og var áfram talað um bifreiðina [...]. Var lögreglunni sent bréf þann 7. desember 2009 og ákærði kærður fyrir meint auðgunarbrot og fölsun á tékka að fjárhæð 27.900 pund. Hinn 28. desember 2009 sendi ákærði H tölvupóst og hvatti hann til að hætta að senda sér þetta „bullshit“. Aftur daginn eftir sendi L tölvupóst til ákærða og kvaðst hafa upplýsingar frá bankanum sínum um að búið væri að millifæra yfir á reikning ákærða.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa auglýst bifreið til sölu á netinu og fengið mikið af tilboðum og fyrirspurnum. Þar hafi m.a. verið aðili, H, sem að endingu hafi keypt bifreiðina. Ákærði hafi fengið greiðslu frá þeim aðila í júní 2009 og fengið staðfestingu frá bankanum um að það væri í lagi með greiðsluna. Það hafi síðan verið í lok júlí að kaupandinn hafi sagst vilja skila bifreiðinni og fá endurgreitt og hafi ákærði verið ósáttur við það því að ákærði hafi verið búinn að ráðstafa söluverðinu. Kaupandinn hafi beðið sig um að senda 19.500 evrur til baka þar sem ritari hans hafi ofgreitt til hans þegar bifreiðin var greidd. Ákærði hafi farið í bankann um fjórum dögum eftir að greiðslan fór inn á hans reikning, með tölvupóstinn frá kaupandanum. Hafi hann fengið staðfestingu þá í bankanum um að greiðslan væri í lagi og í framhaldi hafi starfsmaður bankans millifært þessa ofgreiðslu inn á bankareikning í Hong Kong. Um tveimur mánuðum síðar hafi ákærði fengið símhringingu frá starfsmanni Landsbankans og honum tilkynnt um að ávísunin hafi verið fölsuð. Kvaðst ákærði ætíð hafa viljað semja við bankann og greiða hluta fjárhæðarinnar til baka. Hann hafi hins vegar ekki viljað taka á sig alla fjárhæðina þar sem bankinn hefði ekki upplýst hann um að það tæki nokkrar vikur að staðreyna áreiðanleika tékkans. Ákærði kvaðst hafa viljað semja við bankann um þær fimm milljónir sem hann hafi haldið eftir en ekki alla fjárhæðina en það hafi ekki verið í boði af hálfu bankans.

Ákærði kvaðst, aðspurður, hafa auglýst bifreiðina fyrst haustið 2008 og fengið nokkur tilboð í hana. Ákærði kvað bifreiðina hafa verið á sölusíðunni í nokkra mánuði eftir að hann seldi bifreiðina þar sem mjög erfitt sé að taka auglýsingar út af netinu. Ákærði kvaðst hafa byrjað rallakstur árið 1997 og átt sjö til átta rallbíla. Hann hafi selt bifreið áður úr landi, það hafi sennilega verið árið 2000. Þessi sala núna hafi verið frábrugðin að því leyti að kaupandi hafi ekki komið til að skoða bifreiðina né látið einhvern skoða bifreiðina fyrir sig. Ákærði kvaðst hafa fengið nokkuð gott verð fyrir bifreiðina. Hann hafi sjálfur keypt bifreiðina á 47.000 evrur á árinu 2007 og verið sáttur við að selja hana á 31.000 evrur. Hafi ákærði verið sáttur við kaupandann í fyrstu, þeir hafi verið í góðu símasambandi og tölvupóstsamskiptum en kaupandinn hafi ætíð hringt í ákærða úr leyninúmeri en ákærði hafi reynt að hringja í símanúmer sem kaupandinn hafði gefið honum upp í tölvupósti en kaupandinn að vísu aldrei svarað í þeim númerum. Mánuði síðar hafi kaupandinn viljað skila bílnum, eða selja hann aftur, kaupandinn hafi viljað selja bílinn sjálfur eða ákærði myndi selja sjálfur bílinn fyrir hann. Þetta hafi verið í kringum mánaðamótin júlí/ágúst. Minnti ákærða að kaupandinn hafi fyrst sent sér tölvupóst um mánaðamótin janúar/febrúar 2009. Aftur í apríl hafi hann sent sér tölvupóst og sagst vilja kaupa bílinn fyrir einhvern annan og sagt sér að greiðsla væri á leiðinni til sín. Aðspurður um að ákærði hafi bara lagt fram tölvupóst um samskipti þeirra frá lokum apríl 2009, kvað ákærði það rétt, hann hafi ekki heyrt frá kaupandanum í lengri tíma en svo hafi greiðslan allt í einu borist. Kaupandinn hafi sagt í tölvupósti í apríl að hann ætli að kaupa bílinn. Aðspurður um það að ákærða hafi fundist ekki allt með felldu, kvað ákærði þá tilfinningu hafa komið um mánuði eftir að salan fór fram. Kaupandinn hafi komið með alls konar skýringar, móðir hans væri á sjúkrahúsi, þriðji maður vildi kaupa bílinn, en sá maður megi ekki vita að H ætti bifreiðina og ákærði hafi einnig setið undir hótunum frá kaupandanum í símtölum. Bíllinn hafi aldrei verið sóttur og þetta hafi verið orðið tómt bull.

Ákærði var spurður um framburð sinn hjá lögreglu í mars 2011 um að hann ætlaði aldrei að láta kaupandann hafa reikningsnúmer sitt þar sem hann hafi alltaf verið „skeptískur“ á þessi viðskipti og að honum hafi fundist þessi samskipti ótrúleg. Aftur í framburði hans í nóvember 2012 um að hann hafi verið „skeptískur“ á þessi viðskipti í maí eða apríl, en núna segist hann hafa fyrst orðið „skeptískur“ um mánuði eftir að hann fékk greiðsluna fyrir bílinn. Kvaðst ákærði þá hafa verið farinn að gruna að ekki væri allt með felldu, það væri alltaf eitthvert svindl á netinu. Einn félagi ákærða hafi lent í því að hann hafi fengið senda ávísun, sem vinurinn hafi þurft að framselja, en svo hafi komið í ljós að tékkinn hafi verið falsaður. Því hafi ákærði alltaf verið í „vörn“ og beðið um bankamillifærslu. Borinn var undir ákærða framburður hans í nóvember 2012 hjá lögreglu um að hann hafi borið viðskiptin undir hina og þessa og fengið mismunandi viðbrögð. Ákærði kvaðst hafa talað við vini sína og fjölskyldu og fengið ýmis viðbrögð, bæði að hann ætti að passa sig og að láta bílinn ekki fyrr en greiðsla væri komin o.s.frv. Aðspurður um tölvupóst frá 16. júní 2009 frá kaupandanum þar sem H hafi sagst hafa sent peninga í bankann og óskað svars um hvort ákærði hafi fengið peningana kvað ákærði það rétt. Þeir hafi ekki verið í neinum samskiptum frá því í lok apríl í einn og hálfan mánuð og þá hafi ákærði allt í einu fengið greiðslu. Ákærði kvað aðspurður þetta ekki hafa hringt neinum viðvörunarbjöllum hjá sér. Hann hafi fengið nokkur tilboð á þessu tímabili en ákærði hafi fyrst uppgötvað að greiðslan væri frá H þegar hann spurði um greiðsluna. Kvaðst ákærði hafa fengið nokkur tilboð og þá fyrirspurnir um það hvernig hann vildi frá bílinn greiddan. Ákærði kvað sig minna að hann hafi fengið tilkynningu frá bankanum um að greiðsla hafi borist inn á reikning hans. Kvittun frá bankanum var borin undir ákærða og kvaðst hann ekki kannast neitt sérstaklega við hana en líklega hafi hann fengið hana senda í pósti. Ákærði kvaðst hafa rætt við þrjá þjónustufulltrúa bankans, sem allir hafi staðfest að greiðslan væri í lagi, áður en hann millifærði greiðslurnar út af reikningnum.

Ákærði var spurður um það hvað hafi gerst eftir að ákærða var ljóst að peningarnir væru komnir inn á reikning hans og þar til bankinn hafði samband við ákærða og tilkynnt honum um um að tékkinn hafi verið falsaður. Ákærði kvað kaupandann hafa óskað eftir því að hann millifærði 19.500 evrur á bankareikning í Hong Kong en ákærði hafi litið svo á að hann sjálfur ætti aðrar greiðslur. Ákærði kvaðst aldrei hafa séð neinn tékka og hann hafi aldrei verið beðinn um að framselja hann. Kvaðst ákærði hafa verið í góðri trú um að hann væri búinn að selja bifreiðina eftir samskipti sín við starfsmenn bankans. Í framhaldi hafi ákærði spurt kaupandann hvenær hann ætlaði að sækja bílinn. Hins vegar hafi kaupandinn aldrei sótt bílinn.

Aðspurður hvers vegna ákærði hafi notað bifreiðina í rallkeppni eftir að hann seldi bílinn, kvað ákærði samkomulag hafa verið á milli sín og kaupandans en ákærði hafi verið búinn að skipuleggja sumarið áður vegna þátttöku í rallkeppnum. Kvaðst ákærði hafa rætt þetta samkomulag við kaupandann í síma en þau samskipti hafi ekki verið í gengum tölvupóst. Samkomulagið hafi verið um að ákærði bæri þá ábyrgð á bílnum í þessum keppnum.

Aðspurður hvers vegna hann hafi millifært peningana inn á aðra reikninga kvaðst ákærði hafa millifært inn á reikninga sem hann notaði meira. Hann hafi þó ekki farið með reikningana lengra en inn á aðra reikninga í sama banka. Ákærði kvaðst hafa greitt upp skuldir sínar með þessum peningum.

Aðspurður um það hvenær honum hafi orðið ljós fölsun tékkans, kvað ákærði það hafa verið um það bil tveimur mánuðum síðar. Ákærði kvaðst hafa orðið mjög sár, fúll og reiður. Starfsmaður bankans hafi verið æstur og dónalegur og ákærði farið í mikla vörn en honum hafi fundist hann hafa verið plataður. Taldi ákærði að hann hafi verið plataður alveg eins og bankinn. Ákærði kvaðst, aðspurður af starfsmanni bankans, hafa sagt starfsmanninum að bifreiðin væri farin úr landi. Ástæða þess hafi verið framkoma bankastarfsmannsins. Hafi hann talið að hann væri kannski í betri samningsstöðu við bankann ef bíllinn væri farinn úr landi en ákærði hafi talið að hann væri búinn að tapa um 10.000.000 króna auk bílsins. Honum hafi verið sagt að bankinn myndi ganga á útgefanda tékkans en ekki sig en um mánuði síðar hafi afstaða bankans breyst. Ákærði kvaðst hafa sagt starfsmanni bankans, eftir að bankinn krafði hann um flutningsgögn fyrir bifreiðinni, að bíllinn hafi aldrei farið úr landi en það hafi verið með tölvupósti 14. október 2009 eða tæpum mánuði síðar.

Aðspurður um tölvupóst 18. september 2009, afrit um að bifreiðin hafi verið skráð úr landi 30. september 2009, flutningsskjöl frá Eimskip frá 1. október 2009, tölvupóst frá 14. október 2009 til bankans um að hann hafi aldrei sent bifreiðina úr landi og síðan bréf til lögmanns bankans 10. desember 2009, þar sem ákærði segir: „... svo vel vill til að umbjóðandi minn hefur enn undir höndum þá bifreið er hann seldi H á vordögum. Er því eðlilegt að Landsbankinn leiti réttar síns gagnvart H og er umbjóðandi minn tilbúinn að aðstoða Landsbankann með öllum mögulegum ráðum og tryggja að bankinn komi að minnsta kosti höndum yfir bifreið þá sem H á hér á landi,“ kvaðst ákærði hafa verið að skapa sér betri samningsstöðu við bankann. Kvað ákærði það ekki hafa hvarflað að sér að láta bankann vita að hann væri búinn að selja bifreiðina aftur. Ákærði kvaðst hafa selt bifreiðina til Svíþjóðar í september 2009 en það hafi gengið hratt fyrir sig. Sá kaupandi hafi komið til landsins og skoðað bifreiðina. Kaupverðið, 23.000 evrur, hafi verið greitt í seðlum. Kvað ákærði það hafa verið ásættanlegt verð þar sem hann hafi verið búinn að nota bifreiðina í tvær keppnir um sumarið. Ákærði kvaðst ekki muna vel í hvað hann hafi notað peningana, en evrunum hafi verið skipt í banka, að því er ákærða minnti, í Landsbankanum í Keflavík.

Aðspurður um það að ákærði hafi viljað semja við bankann, kvaðst ákærði ekki hafa boðið bankanum greiðslur eftir seinni söluna. Ákærði hafi hins vegar alltaf viljað semja við bankann og boðið bankanum bílinn upp í skuldina. Aðspurður um að bjóða bankanum bifreiðina upp í skuldina á sama tíma og hann var búinn að selja bílinn úr landi öðrum aðila, kvað ákærði að hann hefði bara tekið á því ef bankinn hefði samþykkt það, kannski boðið bankanum annan bíl upp í skuldina. Aðspurður um það að ákærði hafi viljað semja við bankann eða sýnt sáttavilja, kvað ákærði sig minna að samningsboð hafi komið fram í bréfi hans til bankans þrátt fyrir að engin gögn væru um það í skjölum málsins.

Ákærði kom aftur fyrir dóminn að vitnaskýrslum loknum og var spurður um tvær ávísanir sem liggja fyrir í málinu. Ákærði kvaðst ekki geta skýrt hvers vegna þær ávísanir hafi borist honum, ákærði telji að þessir aðilar hafi bara verið að halda áfram að reyna að nota ákærða til að ná fé út úr bankanum. Þá kvaðst ákærði hafa verið í tölvusambandi fram í nóvember að beiðni bankans við kaupandann, þar sem verið var að leita að honum. Þá kvaðst ákærði ætíð hafa viljað greiða bankanum rúmar fimm milljónir til baka en hann hafi ekki verið tilbúinn til að taka á sig alla fjárhæðina.

Vitnið R, eiginkona ákærða, kom fyrir dóminn. Kvaðst hún hafa vitað að umrædd fjárhæð hafi verið lögð inn á reikning ákærða og ákærði hringt í bankann daginn eftir og fengið upplýsingar um að það væri í lagi með greiðsluna. Síðan hafi ákærði fengið upplýsingar um að um ofgreiðslu hafi verið að ræða og hann beðinn um að millifæra mismuninn til baka. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað að um tékka var að ræða en þau hafi fengið að vita löngu síðar að tékkinn hafi verið falsaður. Vitninu hafi fyrst dottið í hug þegar kaupandinn fór að rugla um kaupin að eitthvað væri að en ekki að um svindl hafi verið að ræða. Aðspurð um að ákærði hafi síðan selt bifreiðina aftur úr landi, kvað hún fyrri söluna hafa verið svindl en þau ekki vitað betur en að salan hafi farið fram og þau átt peninginn. Peningarnir hafi síðan verið notaðir til að greiða upp skuldir. Kannaðist vitnið ekki við að þau hafi verið „skeptísk“ varðandi söluna fyrr en kaupandinn vildi hætta við kaupin.

Vitnið S, starfsmaður Landsbankans, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið þjónustufulltrúi fyrirtækja á þessum tíma. Kvað hún bankanum hafa borist bréf í lok júní 2009, frá Ulster banka á Írlandi, með tékka að fjárhæð 51.000 evrur ásamt beiðni um að andvirði tékkans yrði lagt inn á reikning ákærða. Ákvörðun hafi verið tekin um að bankinn keypti tékkann og legði andvirði hans inn á reikning ákærða þar sem hann hafi verið góður viðskiptamaður bankans. Tékkinn hafi verið innleystur án aðkomu ákærða. Síðan hafi ákærða verið send kvittun fyrir kaupum tékkans. Tékkinn hafi í framhaldi verið sendur til alþjóðlegrar greiðslumiðlunar hjá bankanum sem kom tékkanum í innlausn hjá útgáfubanka. Á þessum tíma hafi Landsbankinn þurft að fara með þessa beiðni í gengum Arion banka. Þaðan hafi tékkinn verið sendur til JP Morgan banka í Bandaríkjunum. Það ferli hafi tekið nokkurn tíma og taki í allt fjórar til sex vikur í dag. Í lok júlí hafi komið bréf frá JP Morgan til Arion banka um að tékkinn væri falsaður en Landsbankinn síðan fengið upplýsingar um það nokkru síðar. Þegar vitnið hafi fengið það bréf í hendur hafi það hringt í ákærða og hann komið í bankann daginn eftir ásamt konu sinni. Þá hafi verið farið yfir málið og ákærði verið miður sín eins og starfsmenn bankans. Lögmenn bankans hafi síðan tekið málið að sér. Vitnið kvaðst fyrst hafa fengið upplýsingar frá ákærða í símtalinu að peningarnir væru tilkomnir vegna sölu á bíl. Á einhverjum tímapunkti hafi vitnið farið fram á að ákærði sendi bankanum afrit af útflutningsskýrslu bílsins. Nokkru síðar hafi ákærði sagst ætla að fá ráðleggingar frá sínum lögfræðingi en hafi ekki fundist þær koma málinu við. Aðspurt um tölvupóst frá 14. október 2009, kvaðst vitnið þá fyrst hafa fengið upplýsingar um að ákærði hafi aldrei sent bifreiðina úr landi. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað þá að ákærði hafði þá þegar selt bifreiðina öðrum aðila og flutt hana úr landi. Vitnið kvaðst ekki kannast við að ákærða hafi verið ráðlagt að halda samskiptum áfram við kaupanda bílsins og upplýsa hann ekki um að vitað væri að tékkinn væri falsaður. Ákærði hafi ekki boðið samninga, enda hefði vitnið, ef svo hefði verið, vísað slíku til lögfræðideildar eða útibússtjóra.

Vitnið kvað aðrar reglur hafa verið í gildi á þessum tíma um innlausn tékka en væru í dag en reglurnar væru mun stífari nú. Algengt hafi verið á þessum tíma að tékkar hafi komið erlendis frá með beiðni um innlausn en það hafi tekið langan tíma að fá staðfestingu á því hvort tékki væri í lagi eða ekki. Ákærða hafi ekki verið send tilkynning um beiðnina á sínum tíma eins og gert væri í dag. Vitnið kvað andvirði tékka á þessum tíma hafa verið lagt inn á reikninga viðskiptamanna án sérstakra fyrirvara en í þessu tilviki hafi bréf frá banka fylgt með ávísuninni og því verið ákveðið að kaupa tékkann.

Vitnið B, lögfræðingur hjá Landsbankanum, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa komið að málinu fyrir hönd Landsbankans og haft samband við ákærða. Í ljós hafi komið að ákærði hafi ekki ætlað að greiða neitt af fjárhæðinni og hafi því verið tekin ákvörðun um að kæra málið til lögreglu. Aðspurt kvað vitnið ákærða ekki hafa sýnt neinn vilja til að endurgreiða það fé sem hann sannanlega fékk í sinn hlut né alla fjárhæðina. Kvað vitnið ákærða allar götur hafa sagst hafa afhent kaupandanum bifreiðina uns bankinn krafði ákærða um útflutningsskjöl. Þá fyrst hafi ákærði sagt bankanum að bifreiðin hafi aldrei verið flutt úr landi. Kvaðst vitnið fyrst vera að heyra það núna að ákærði hafi selt bifreiðina í annað sinn. Ákærði hafi ekki boðið bankanum neina greiðslu vegna seinni sölunnar. Vitnið kvað það rétt vera að ef ákærði hefði afhent bifreiðina í kjölfar sölunnar til kaupandans, hefði bankinn litið öðruvísi á málið. Aðspurt kvað vitnið bankann hafa keypt tékkann og lagt andvirði hans inn á reikning ákærða en ekki framselt tékkann í skilningi tékkalaga. Kvað vitnið fullljóst hafa verið, áður en kæra var send til lögreglu, að ákærði hafi ekki ætlað sér að greiða krónu af tjóni bankans. Vitnið kvaðst aðspurt ekki vita neitt um það hvernig ákærði hafi útskýrt fyrir starfsmanni bankans ástæðu þess að hann þyrfti að millifæra 19.500 evrur á bankareikning í Hong Kong. Aðspurt kvað vitnið innistæðu síðari tékka ekki hafa verið kannaða, þar sem bréf og tékkarnir hafi borist bankanum með nákvæmlega sama formi og fyrsti tékkinn. Þá kvað vitnið kæru bankans til lögreglu byggjast á því að ákærði hafi tekið þátt í því að auðgast á kostnað bankans. Ekki væri verið að innheimta tékkann hjá ákærða. Ákærða hafi verið gefinn kostur á að endurgreiða féð til bankans og málið yrði látið falla niður en ákærði hafi hafnað því.

Forsendur og niðurstöður.

Ákærði neitar sök í málinu en játar að hafa millifært þá fjárhæðir af reikningi sínum [...], eins og segir í lið 1 og 2 í ákæru. Þá kveðst ákærði hafa verið grandlaus um innistæðuleysi tékkans allt þar til í lok september 2009 er þjónustufulltrúi Landsbankans hafði samband við hann og upplýsti hann um stöðu mála. Ákærði hafi þá strax farið í bankann og skýrt sína hlið á málinu.

Eins og fram kemur að ofan, var ákærði í sambandi við kaupandann H hinn 27. apríl 2009 og daginn eftir kvaðst H ætla að kaupa bifreiðina [...] af ákærða og tilkynnti honum að hann mætti eiga von á greiðslu í næstu viku. Engin samskipti voru á milli þeirra fyrr en ákærði fékk tölvupóst frá H um að hann hefði sent peninga inn á reikning ákærða. Landsbankinn keypti tékkann 24. júní 2009 án nokkurrar aðkomu ákærða og lagði andvirði hans inn á reikning ákærða sem ákærði ráðstafaði í framhaldi á þann hátt sem segir í ákæru. Hinn 8. júlí s.á. talaði H um flutning á bílnum en 9. júlí vildi hann hætta við kaupin og bað ákærða að millifæra kaupverðið á sig en ákærði skyldi halda eftir 2.500 evrum fyrir ómakið. Tölvusamskipti bera síðan með sér að ákærði og H ræddu um að flytja bílinn til London eftir að H hafði óskað eftir því að falla frá kaupunum. Ákærði kvaðst frá upphafi hafa verið „skeptískur“ á þessi viðskipti og rætt þau við vini sína og fleiri sem höfðu reynslu af svikum á veraldarvefnum. Ákærði notaði bifreiðina í rallkeppnir í byrjun og lok júlí 2009 og kveðst eingöngu hafa munnlegt samþykki kaupandans til að nota bifreiðina eftir að hún hafði verið seld.

Þegar vitnið S hafði samband við ákærða í lok ágúst eða byrjun september 2009, og tilkynnti honum um innistæðuleysi tékkans, vissi ákærði að H ætlaði að hætta við kaupin. Þá sagði ákærði S að hann væri búinn að selja bifreiðina og senda hana úr landi. Hinn 21. september 2009 tjáði ákærði bankanum að hann vildi kynna sér réttarstöðu sína og hélt Landsbankanum í þeirri trú að bifreiðin hefði verið send úr landi til kaupandans, allt til 14. október 2009. Þá þegar fór ákærði með rangt mál þar sem bíllinn hafði verið seldur og fluttur úr landi 30. september s.á. Virðist ákærði hafa gert þetta allt eftir að hann kvaðst hafa leitað sér aðstoðar lögfræðings.

Af allri þessari atburðarás er ljóst að ákærði hefur tvíselt bifreiðina og fengið hana tvígreidda. Ákærði gerði sannanlega aldrei tilraun til að endurgreiða fyrra söluverðið til Landsbankans og ekki þegar hann seldi bílinn í annað sinn. Ekkert er um það í gögnum málsins né kom það fram við aðalmeðferð málsins að ákærði hafi strax, þegar bankinn hafði gert honum grein fyrir innistæðuleysi tékkans, reynt að ganga út úr sölunni við H. Ákærði ber því við að Landsbankinn hafi beðið sig um að halda H heitum á meðan verið væri að finna út úr því hver hann væri en vitnið S kannaðist ekki við að hafa beðið ákærða um það. Tölvupóstur frá ákærða til S, hinn 24. október 2009, styður hins vegar þá frásögn ákærða.

Telur ákæruvaldið að ákærða hafi mátt vera ljóst frá upphafi að viðskiptin við H hafi verið sýndarviðskipti en ákærði hafi sjálfur lýst því að hann hafi verið skeptískur á viðskiptin strax í upphafi, m.a. vegna þess að kaupandinn kom ekki til landsins til að skoða bílinn. Þrátt fyrir það hafi hann ráðstafað öllu fénu, að hluta til kaupandans aftur og að hluta í eigin þágu. Telur ákæruvaldið því sannað að ákærði hafi tekið þátt í því með H að svíkja fé út úr Landsbankanum eins og ákært er fyrir.

Í 247. gr. almennra hegningarlaga segir að dragi maður sér fjármuni eða önnur verðmæti, sem hann hefur í vörslum sínum, en annar maður er eigandi að, án þess þó að verknaðurinn varði við 246. gr., þá skal hann sæta fangelsi allt að 6 árum. Í 2. mgr. segir svo að hafi maður notað peninga annars manns í heimildarleysi í sjálfs sín þarfir, þá skuli honum refsað fyrir það samkvæmt 1. mgr. hvort sem honum hefur verið skylt að halda peningunum aðgreindum frá sínu fé eða ekki.

Ekkert af því sem að ofan er rakið hefur fært sönnur á, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi átt þátt í því að Landsbankinn keypti umræddan tékka og lagði andvirði hans inn á reikning ákærða 24. júní 2009. Ekkert er heldur fram komið um að ákærði hafi verið í vondri trú eða mátt vita á þeim tíma að söluandvirði bílsins hafi verið illa fengið eða væri komið inn á reikning hans með sviksamlegum hætti. Hefur ekki verið sýnt fram á ásetning ákærða til fjárdráttar á þeim tíma sem ákært er fyrir og verður hann því ekki sakfelldur fyrir þá háttsemi.

Í 246. gr. almennra hegningarlaga segir að ef maður kastar eign sinni á fundna muni eða muni, sem án aðgerða hans eru komnir í vörslur hans, þá varði það sektum eða fangelsi allt að þremur árum.

Ákærða varð í síðasta lagi ljóst í lok ágúst eða byrjun september 2009 að umþrættur tékki var innistæðulaus. Háttsemi ákærða eftir þann tímapunkt er ákærða ekki til framdráttar og var ákærði sannanlega í vondri trú þegar hann seldi bifreiðina aftur úr landi og hélt söluandvirðinu, eftir að hann hafði fengið upplýsingar um að tékkinn hafi verið innistæðulaus er Landsbankinn keypti og lagði inn á bankareikning ákærða. Þegar ákærði millifærði féð af reikningi sínum 29. júní og 1. og 2. júlí 2009, er ekkert annað fram komið en að ákærði hafi verið í góðri trú um að söluandvirði bílsins væri greitt og honum hafi verið heimilt að ráðstafa fénu. Verður ekkert annað ráðið af samskiptum ákærða við kaupandann H á þeim tíma og fram undir miðjan júlí 2009. Var ákærða ekki á þeim tíma gerð grein fyrir því að það gæti tekið vikur eða mánuði að fá innistæðu tékkans staðfesta frá útgáfubanka. Staðfesti vitnið S það einnig fyrir dóminum. Telur dómurinn, eins og háttseminni er lýst í ákæru, ákæruvaldið ekki hafa fært fram lögfulla sönnun um að ákærði hafi gerst sekur um að hafa, á þeim tíma er ákært er fyrir, kastað eign sinni á féð eins og greinir í ákvæðinu, þar sem ósannað er að ákærði hafi haft ásetning til þess á þeim tíma er hann millifærði féð af reikningi sínum og nýtti sér í eigin þágu. Verður ákærði því ekki sakfelldur fyrir brot gegn 246. gr. almennra hegningarlaga.

Að þessum niðurstöðum fengnum ber að vísa bótakröfu Landsbankans frá dómi.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga ber að leggja allan sakarkostnað á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, G-kk-ef V-kk-ef hdl. 753.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð.

Ákærði, X, er sýkn í þessu máli.

Bótakröfu Landsbanka Íslands er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef V-kk-ef hdl. 753.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 26.2. 2014.