E-5657/2010

Mál þetta, sem var tekið til dóms 11. janúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Íslandsbanka, Kirkjusandi 2, Reykjavík á hendur Ö-kvk-þgf E-kvk-þgf, Rauðalæk 4, Reykjavík, með stefnu birtri 31. ágúst 2010.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að ógilt verði með dómi tímabundin greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna stefndu vegna fasteignarinnar Rauðalækjar 69, Reykjavík, fastanr. 201-6422. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu að mati réttarins auk virðisaukaskatts af honum.

Stefnda krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Málavextir

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur dags. 12. nóvember 2009 var stefndu veitt heimild til að leita tímabundinnar greiðsluaðlögunar fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði sínu, Rauðalæk 69, Reykjavík, fastanr. 201-6422, skv. lögum nr. 50/2009. Umsjónarmaður með greiðsluaðlöguninni var skipaður J-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf hdl.

Hinn 6. janúar 2010 ákvað umsjónarmaðurinn að greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna fyrir stefndu skyldi komast á og var sú ákvörðun ekki borin undir héraðsdóm, skv. 6. mgr. 8. gr. laga nr. 50/2009 og komst því greiðsluaðlögun á hinn 21. janúar 2010, sbr. 7. mgr. 8. gr. sömu laga. Samkvæmt frumvarpi til greiðsluaðlögunar skyldi stefnda greiða 150.000 kr. á mánuði vegna fasteignaveðkrafna í 60 mánuði.

Af hálfu stefndu hafa vanskil orðið á greiðslum nokkurra afborgana sem greiða skyldi samkvæmt greiðsluaðlöguninni. Í málinu er krafist ógildingar á tímabundinni greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna vegna fasteignar stefndu. Stefnda krafðist frávísunar málsins en þeirri kröfu var hrundið með úrskurði 3. desember sl.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður að stefnda hafi ekki staðið við greiðsluaðlögunarsamninginn og því sé mál þetta höfðað. Samkvæmt samningum bar stefndu að greiða 150.000 kr. á mánuði í 60 mánuði. Stefnda greiddi eftirfarandi fjárhæðir á tilgreindum gjalddögum vegna samningsins:

hinn 16. mars 2010 135.000 kr.

hinn 20. apríl 2010 18.301 kr.

hinn 21. maí 2010 154.011 kr.

hinn 3. ágúst 2010 158.064 kr.

Stefnda hefur ekki staðið við greiðslur allra mánaðarlegra afborgana að fjárhæð 150.000 kr. og eru nú í vanskilum þrír gjalddagar (apríl, júní og júlí) samtals að fjárhæð 463.203 kr.

Stefnandi veitti stefndu frest til 5. ágúst 2010 til að greiða upp vanskilin, en stefnda hafi ekki greitt þau upp. Stefnanda er því nauðsynlegt að höfða mál á hendur stefndu til að fá greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna vegna fasteignarinnar Rauðalækjar 69, Reykjavík, ógilta með dómi.

Málið er höfðað skv. heimild í 2. mgr. 11. gr. laga nr. 50/2009 um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna, sbr. 1. mgr. 62. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti. Málskostnaðarkrafa styðst við XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafan um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988, þar sem lögmönnum er gert að innheimta virðisaukaskatt af þjónustu sinni, en skv. 10. tl. 3. mgr. 2. gr. laga nr. 50/1988, er stefnandi ekki virðisaukaskattskyldur aðili. Því ber honum nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda.

Málsástæður og lagarök stefndu

Stefnda byggir í fyrsta lagi sýknukröfu sína á aðildarskorti, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Orðalag kröfu stefnanda er með þeim hætti að krafist er ógildingar á tímabundinni greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna vegna fasteignarinnar Rauðalækjar 4. Samkvæmt orðum sínum getur krafan ekki beinst að stefndu enda er hún ekki eigandi fasteignarinnar Rauðalækjar 4, og hefur aldrei verið, heldur er hún eigandi fasteignarinnar að Rauðalækjar 69, og hefur fengið greiðsluaðlögun vegna þeirrar eignar. Þegar af þessum ástæðum verður að sýkna stefndu af þessari kröfu stefnanda vegna aðildarskorts.

Í öðru lagi er byggt á að sýkna beri stefndu af ofannefndri kröfu stefnanda þar sem ekki er fullnægt skilyrðum þess töluliðar 1. mgr. 62. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti, sbr. 2. mgr. 11. gr. laga nr. 50/2009, sem ætla má að ógildingarkrafan sé reist á, þótt ekki komi það skýrlega fram í stefnu, þ.e. 3. tölul. ákvæðisins. Í þeim tölulið er mælt fyrir um að nauðasamning „megi“ ógilda með dómi ef skuldari „vanefnir verulega skuldbindingar sínar samkvæmt nauðasamningnum“. Á því er byggt af hálfu stefndu að hún hafi ekki vanefnt nauðasamninginn „verulega“ eins og áskilið er í ákvæðinu. Þannig liggur fyrir að samkvæmt ákvörðun umsjónarmanns er greiðsluaðlögunin til fimm ára, og nær því til 60 gjalddaga (5 ár x 12 gjalddagar). Nema fyrirliggjandi vanskil stefndu því aðeins broti af þeim gjalddögum sem greiðsluaðlögunin varir, en hér verður m.a. að horfa til þess að samkvæmt viðteknum skýringum á hugtakinu „verulegur“ í lögfræði er tiltekinn fjöldi atriða verulegur hluti af heild ef þau atriði nema fjórðungi (25-30%) heildarinnar eða meira. Þannig þyrftu vanskil stefndu að nema a.m.k. 15-18 gjalddögum til að geta talist veruleg vanefnd á viðkomandi nauðasamningi. Ljóst er að því fer fjarri að vanskil stefndu séu svo mikil.

Stefnda telur að horfa beri til þess af hvaða ástæðum vanskilin stafa. Fyrst og fremst ræður þar úrslitum að stefnda missti atvinnu sína hjá Háskóla Íslands þegar henni var sagt þar upp störfum 30. nóvember 2009, með þriggja mánaða uppsagnarfresti, þ.e. út febrúar 2010. Frá þeim tíma hafa tekjur stefndu verið hverfandi, sem skýrir vanskil hennar. Hún á þó ágæta von til þess að fá fjármuni í hendur innan ekki alltof langs tíma þar sem hún höfðaði í febrúar 2010 mál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur á hendur Háskóla Íslands og fleirum til heimtu skaða- og miskabóta vegna framangreindrar uppsagnar á þeim grundvelli að hún hafi verið ólögmæt. Í sama máli er enn fremur krafist vangoldinna launa. Krafa stefndu í ofannefndu dómsmáli nemur rúmum 60 milljónum króna auk dráttarvaxta og málskostnaðar. Vinni hún mál þetta getur hún auðveldlega hafið á ný greiðslur samkvæmt greiðsluaðlöguninni og greitt upp vanskil sín. Staða máls þessa er sú að aðalmeðferð verður háð í því 2. febrúar 2011 og er þá dóms að vænta innan fjögurra vikna frá því tímamarki.

Af öllum framanröktum ástæðum verður að sýkna stefndu af kröfum stefnanda í málinu.

Málskostnaðarkrafa stefndu styðst við 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Með vísan til niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur, þar sem frávísunarkröfu stefndu var hafnað og talið að um augljósa ritvillu væri að ræða í dómkröfu, sem heimilt væri að leiðrétta, þ.e. að húsnúmerið á eign stefndu er 69 en ekki 4, þá er kröfu um sýknu vegna aðildarskorts hafnað.

Eins og að framan greinir komst á greiðsluaðlögunarsamningur þar sem stefndu bar að greiða 150.000 kr. á mánuði í 60 mánuði. Samningurinn byggir á lögum nr. 50/2009 um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði. Með vísan til 2. mgr. 11. gr. þeirra laga hefur stefnandi krafist þess að samningurinn verði ógildur. Um ógildinguna fer eftir sömu reglum og gilda um ógildingu nauðasamnings. Samkvæmt 3. tl. 62. gr. laga um gjaldþrotaskipti nr. 21/1991 verður skuldari að vanefna verulega skuldbindingar sínar samkvæmt samningnum svo unnt sé að ógilda hann með dómi. Við aðalmeðferð málsins kom fram að stefnandi liti svo á að fyrsti gjalddaginn væri 3. mars 2010. Engin greiðsla hefur farið fram á þeim gjalddaga, heldur nokkru síðar. Til grundvallar stefnukröfunni eru þrír gjalddagar ógreiddir, þ.e. apríl, júní og júlí. Stefndu var gefinn frestur til að gera upp vanskilin fyrir 5. ágúst 2010, en hún stóð ekki við það, þó voru 158.064 kr. færðar af reikningi hennar hinn 3. ágúst 2010 upp í kröfuna. Af sex gjalddögum fyrir málshöfðun var stefnda því í vanskilum í þremur tilvikum. Upplýst var við aðalmeðferð málsins að stefnda hefði ekkert greitt samkvæmt samningum frá því mál þetta var höfðað. Þá var einnig upplýst að stefnda stundar ekki launaða vinnu heldur þiggur námslán.

Stefnda byggir á því að hún eigi ágæta von um fjármuni þar sem hún hafi höfðað mál gegn Háskóla Íslands og fleirum til heimtu skaða- og miskabóta vegna uppsagnar hennar og einnig sé í málinu gerð krafa um vangoldin laun. Algjörlega er óvíst hvernig niðurstaða þess máls verður og ekki er hægt að líta til þessa hér.

Með vísan til þess sem að framan greinir verður að telja að um veruleg vanskil sé að ræða hjá stefndu og að skilyrði 3. tl. 62. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 2. mgr. 11. gr. laga 50/2009 séu uppfyllt, þannig að tímabundin greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna stefndu vegna fasteignarinnar Rauðalækjar 69, Reykjavík, fastanr. 201-6422, er ógilt.

Með vísan til þessarar niðurstöðu ber stefndu að greiða stefnanda málskostnað svo sem greinir í dómsorði.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Ógilt er tímabundin greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna stefndu vegna fasteignarinnar Rauðalækjar 69, Reykjavík, fastanr. 201-6422.

Stefnda, A-kvk-nf E-kvk-nf, greiði stefnanda, Íslandsbanka hf., 80.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf.