S-175/2016

Mál þetta er höfðað með ákæru útgefinni af Lögreglustjóranum D þann 30. september 2016, á hendur A

„fyrir fjárdrátt

með því að hafa, mánudaginn 16. mars 2015 klukkan 12:47, í auðgunarskyni, er hún var við afgreiðslustörf á veitingastaðnum B, útbúið 12“ bát og afhent eiginmanni sínum bátinn og pappamál samtals að andvirði kr. 1.568, án þess að stimpla vörurnar inn í sjóðsvél veitingastaðarins og greiða fyrir þær. Auk þess að hafa, á tímabilinu 11. mars til og með 24. mars 2015, í auðgunarskyni, er hún var við afgreiðslustörf á veitingastaðnum B, dregið sér fé úr sjóðsvél veitingastaðarins með því að eyða út sölufærslum en taka samt við andvirði þeirra í reiðufé af viðskiptavinum og setja í sjóðsvélina, en síðan taka samsvarandi fjárhæð úr uppgjöri sjóðsvélar veitingastaðarins í sínar vörslur, í alls sjö skipti, samtals að fjárhæð 12.589, sem hér segir:

miðvikudaginn 11. mars 2015, klukkan 12: 48 kr. 2.578

miðvikudaginn 11. mars 2015, klukkan 13:04 kr. 799

fimmtudaginn 19. mars 2015, klukkan 10:22 kr. 1.519

fimmtudaginn 19. mars 2015, klukkan 12:41 kr. 1.568

föstudaginn 20. mars 2015, klukkan 10:21 kr. 3.038

mánudaginn 23. mars 2015, klukkan 18:50 kr. 1.568

þriðjudaginn 24. mars 2015, klukkan 10:37 kr. 1.519

(Mál 319-2015-1522)

Telst brot ákærðu varða við 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá hefur Þ-kk-nf J-kk-nf, hdl. krafist þess fyrir hönd C ehf., kt. 410949-0169, að ákærða verði í fyrsta lagi dæmd til að greiða kröfuhafa skaðabætur að fjárhæð samtals kr. 12.589,-, ásamt vöxtum samkvæmt 8 gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. mars 2015 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Í öðru lagi að ákærða verði dæmd til að greiða kröfuhafa skaðabætur að fjárhæð kr. 1.568,-, ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. mars 2015 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.“

Málið var þingfest 10. nóvember 2016.

Ákærða neitar sök og hafnar bótakröfu.

Aðalmeðferð málsins hófst 9. febrúar 2017 en varð ekki lokið þann dag. Var aðalmeðferðinni fram haldið 14. febrúar 2017 og málið dómtekið að henni lokinni.

Af hálfu ákæruvalds eru þær kröfur gerðar sem að ofan greinir.

Af hálfu bótakrefjanda eru gerðar sömu dómkröfur og í ákæru greinir, auk kröfu um málskostnað.

Ákærða krefst þess aðallega að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvalds og að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að henni verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa og að hún verði sýknuð af bótakröfu. Í báðum tilvikum er krafist hæfilegra málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Málavextir

Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu hófst mál þetta með því að með bréfi, dags. 28. apríl 2015, lagði lögmaður C ehf., sem rekur veitingastaði undir nafninu B, fram kæru og beiðni um opinbera rannsókn vegna ætlaðra brota ákærðu. Var kæran send Lögreglustjóranum í D.

Í kærunni segir að ákærða hafi hafið störf á veitingastað kæranda þann 2. apríl 2013 og hafi frá upphafi starfað sem verslunarstjóri á veitingastað kæranda í D. Í marsmánuði 2015 hafi fyrirsvarsmenn kæranda orðið varir við óeðlilegar færslur í kassakerfi veitingastaðarins og kannað í kjölfarið bókhaldsgögn, upptökur úr eftirlitsmyndavélum og haft samband við samstarfsmenn ákærðu. Þessi skoðun kæranda hafi leitt í ljós að ákærða hafi bakfært sölufærslur og tekið við greiðslu, yfirgefið vinnustaðinn nokkrum stundum áður en vinnudegi lauk og fengið samstarfsmenn til að stimpla sig út, og afhent veitingar til eiginmanns síns án þess að taka við greiðslu. Í kjölfar fundar framkvæmdastjóra og mannauðsstjóra kæranda með ákærðu 30. mars 2015 hafi ákærðu verið sagt upp störfum sama dag. Eru hafðar eftir ákærðu þær skýringar að bakfærslur hafi verið gerðar til að laga uppgjör þannig að það myndi stemma. Hafi ákærða neitað því að hafa dregið sér fé og raunar fyrst í stað neitað bakfærslum.

Kærunni fylgdu upptökur úr eftirlitsmyndavélum veitingastaðarins þar sem kærandi kveður að sjáist 7 tilvik þar sem ákærða bakfæri sölufærslur en taki samt sem áður við greiðslu í formi reiðufjár frá viðskiptavinum. Nánar tiltekið slái ákærða inn í kassakerfið það sem viðskiptavinur sé að kaupa, taki við greiðslu viðskiptavinar í reiðufé, bakfæri söluna þannig að engin sala sé skráð í kassakerfið, framkvæmi aðgerð í kassakerfinu til að opna skúffu og gefi til baka og setji fjármunina í kassann. Í kjölfar þessarar aðgerðar sé of mikið reiðufé í kassanum, enda búið að taka við greiðslu sem ekki hafi verið skráð sala fyrir. Skoðun á umræddum dögum í bókhaldi hafi hins vegar sýnt að ekki hafi verið umframreiðufé í kassanum. Telji kærandi allar líkur á að ákærða hafi dregið sér umrædda fjármuni. Hún hafi sem verslunarstjóri haft það hlutverk að gera upp kassann í lok hvers dags og koma reiðufé í banka tvisvar í viku. Aðrir starfsmenn hafi þar hvergi komið nærri.

Þá segir í kærunni að á myndskeiði sjáist þegar ákærða útbúi svokallaðan 12 tommu bát og leggi hann til hliðar án þess að stimpla hann inn í kassakerfið. Stuttu síðar gangi eiginmaður ákærðu beint inn á veitingastaðinn og beint inn á baksvæðið þar sem ákærða færi honum bátinn og gosglas. Eiginmaðurinn fari svo með vörurnar og setjist í veitingasalinn og borði bátinn. Skömmu síðar yfirgefi ákærða og eiginmaðurinn staðinn. Varan hafi ekki verið stimpluð inn í kassa og ekki hafi verið greitt fyrir hana. Starfsmenn hafi ekki heimild til að gefa matvörur og allar vörur þurfi að stimpla inn í kassakerfi veitingastaðarins.

Lögregla tók framburðarskýrslu af ákærðu þann 27. ágúst 2015. Hafnaði ákærða alfarið þeim ásökunum að hafa tekið peninga úr sjóðsvél ófrjálsri hendi og bakfært greiðslur. Sagði ákærða ástæðu þess að hún hafi þurft að skrá sölu inn í kerfið og síðan eyða þeim út þá að galli hafi verið í tölvukerfinu. Það hafi átt til að frjósa og til að kerfið virkaði aftur þyrfti að setja inn sölu og síðan eyða henni út. Þetta væri algengt á öðrum stöðum B á landinu. Kvað hún að aðrir starfsmenn B í D gætu staðfest þetta. Spurð út í það sem fram kæmi í kærunni að hún hafi neitað að hafa dregið sér fé og hafa gefið þær skýringar að bakfærslurnar hafi verið til að laga uppgjör þannig að það stemmdi, kvað ákærða að þetta væri ekki rétt eftir sér haft. Hún hafi sagt þeim að hún hafi gert þessa aðgerð til að endurræsa kassann. Hún hafi ekki tekið neina peninga og það hafi hún sagt þessum mönnum. Forsvarsmenn fyrirtækisins hafi vitað af þessu og það hafi staðið til að laga þetta. Spurð um ástæður þess að hlutfall reiðufjár í sölu frá júlí 2012 til mars 2015, sem lýst sé í kæru, kvaðst ákærða ekki vita um ástæður þess. Um afhendingu veitinga til eiginmanns síns kvað ákærða að hann hafi stundum unnið ýmis smáverk s.s. við lagfæringar og annað smálegt og henni hafi verið sagt af yfirmönnum að greiða honum í veitingum þar sem hann væri ekki á launaskrá. Það hafi komið fyrir oftar en einu sinni að hann hafi aðstoðað hana og fengið greitt fyrir viðvikið með veitingum.

Ekki eru efni til að rekja frekar rannsókn málsins.

Forsendur og niðurstaða

Við aðalmeðferð skýrði ákærða frá því að hún sé saklaus af því sem á hana er borið. Kassinn hafi verið leiðinlegur og hún hafi verið að fá hann til að virka og þess vegna séu þessar eyðslufærslur. Vísað ákærða til lögregluskýrslu sinnar um þetta. Kassinn hafi alltaf verið að frjósa og þau hafi stundum verið að restarta honum, en það hafi tekið 2-3 mínútur sem sé ekki í boði þegar kúnnar séu að bíða. Þeim hafi verið kennt að fara þessa leið, þ.e. að eyða út færslu og ýta á greitt og opna til að geta haldið áfram viðskiptum við kúnnann. Hún hafi ráðfært sig um þetta við verslunarstjóra annars staðar en þeir hafi líka gert þetta. Nefndi ákærða E sem dæmi um þetta, en hún sé verslunarstjóri á veitingastaðnum í F. Þessa aðferð hafi ákærða sjálf kennt starfsfólki. Það hafi tekið allt of langan tíma að slökkva og kveikja á kassanum þegar mikið hafi verið að gera og þau hafi oft misst kúnna út af staðnum þess vegna, en þess vegna hafi hún notað umrædda aðferð. Það hafi ekki verið hægt að gera neitt annað. Þetta hafi hún bara gert þegar kassakerfið hafi frosið enda ekki ástæða til þess í annan tíma. Færslurnar hafi alltaf verið settar inn til að hafa bókhaldið rétt. Það hafi stundum verið gert strax en stundum við lokauppgjör.

Aðspurð um myndir sem sýni að kassinn hafi ekki verið frosinn kvað ákærða að kassinn hafi verið frosinn og búinn að vera leiðinlegur. Annars hefði hún ekki verið að þessu. Þegar kassinn hafi frosið hafi bara verið hægt að gera þetta eða restarta. Aðspurð kvaðst ákærða hafa séð um uppgjörið, nema hún hafi verið í fríi. Hún hafi líka séð um að fara með uppgjörið í banka. Hafi verið reynt að gera það alla vega annan hvern dag.

Aðspurð um afhendingu veitinga til eiginmanns síns kvaðst ákærða hafa gert það. Hún hafi fengið um það fyrirmæli frá skrifstofunni að greiða honum á þennan hátt fyrir ýmis smáviðvik. Fyrirmælin hafi komið frá G gæðastjóra sem hafi verið yfir ákærðu á þessum tíma. Ekki hafi fylgt þessu nein nánari fyrirmæli um hvernig þetta skyldi gert. Aðspurð um hvaða viðvik eiginmaðurinn hafi unnið kvað ákærða að hann hafi gert margt. Til dæmis hafi verið mikið vesen með grillofninn sem hafi þurft að skipta út oftar en einu sinni og hann sé ábyggilega 100 kíló. Hafi eiginmaðurinn hjálpað þeim a.m.k. tvisvar við að taka ofninn upp og niður. Svo hafi þurft að beintengja ofninn og það hafi eiginmaðurinn gert fyrir hana. Lýsti ákærða fleiri slíkum viðvikum sem eiginmaður hennar hafi unnið á staðnum. Hann hafi ekki sótt sérstaklega að fá greitt fyrir þetta en fengið þennan eina bát í þetta eina skipti. Hún hafi umrætt sinn hringt í E sem hafi þá verið stödd á skrifstofunni og hún hafi sagt „á maðurinn hennar A að vinna frítt endalaust þarna D, hann er bara í því endalaust að gera einhverja hluti?“ og þá hafi hún sagt „já blessuð segðu henni bara að gefa honum bara að borða.“ E hafi talað þarna við G gæðastjóra sem hafi sagt þetta við E. Stundum hafi hann líka fengið veitingar sem hafi verið skrifaðar á ákærðu.

Nánar aðspurð hvernig tölvan sé þegar hún „frýs“ kvað ákærða að þá væri ekki hægt að klára afgreiðsluna. Það sé hægt að eyða út færslu, en ekki ýta á greitt og klára afgreiðsluna. Afgreiðslan stöðvist þannig. Þetta eina tilvik þegar eiginmaðurinn fékk bát geti hafa verið þegar var skrifað á hana. Mundi ákærða ekki hvort þann bát sem lýst er í ákæru hafi hann fengið vegna smáviðvika eða hvort báturinn hafi verið skrifaður á hana. Hún hafi aldrei verið beðin að setja hann á launaskrá. Enginn sérstakur starfsmaður sé til að sinna smáviðvikum á staðnum. Hún hafi þurft að redda svoleiðis, annað hvort með því að fá manninn sinn til þess eða með því að fá iðnaðarmann utan úr bæ.

Aðspurð hvernig þetta hafi gengið fyrir sig lýsti ákærða því að kassinn hafi verið þannig frosinn að hún hafi orðið að eyða línu og ýta á greitt til að geta opnað kassann og setja peningana í og svo hafi sú færsla verið færð inn aftur af því að það hafi ekki verið hægt að bakka út úr því eða gera öðru vísi, nema með því að restarta og bíða.

Aðspurð hvernig hafi verið að því staðið þegar hún hafi skrifað á sig vörur, kvað ákærða að það hafi ekki endilega verið gert alveg samstundis. Það hafi þurft að gera fyrir lok vinnudags.

Aðspurð um fjölda starfsmanna kvað ákærða að það hafi verið aðeins mismunandi og stundum afleysingafólk, en giskaði á 10 manns.

Vitnið H kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hafa unnið undir stjórn ákærðu í rúmt ár á B. Vitnið kvaðst hafa hætt vinnu á staðnum í febrúar 2015 að því að hana minnti. Kvaðst vitnið vita til þess að ákærða hafi fengið fyrirmæli um að gefa eiginmanni sínum að borða í staðinn fyrir viðvik sem hann hafi unnið þar. Þær hefðu t.a.m. aldrei getað borið úr húsnæðinu ofn sem hafi bilað oftar en einu sinni. Í sambandi við kassakerfið kvað vitnið að það hafi oftar en einu sinni verið bilað. Hafi vitnið margsinnis lent í því sjálf. Hafi vitnið leyst ákærðu af þegar var knattspyrnumót í D og þá hafi kassinn bilað og hún þurft að senda hann til I. Kassinn hafi alltaf verið að frjósa. Kassinn hafi verið í I í rúman dag. Kvaðst vitnið vita það fyrir víst að ákærða hefði aldrei stolið þarna peningum. Hafi vitnið aldrei orðið vitni að slíku. Aðspurð um hvernig kassakerfið hafi verið bilað kvað vitnið að það hafi lýst sér þannig að kassinn hafi frosið. Þá hafi vitnið oft þurft að restarta kassanum, en hún hafi líka notað þá aðferð að eyða út færslum til að flýta fyrir afgreiðslu, eins og þegar knattspyrnumótið hafi verið, en þá hafi kassinn frosið stanslaust. Vitnið hafi þá verið í sambandi við J gæðastjóra sem hafi yfirleitt sagt henni að restarta kassanum, en henni hafi aldrei verið kennt það að hún mætti ekki eyða út færslu. Hún hafi hins vegar alltaf stimplað færslurnar inn aftur og það hafi ákærða gert líka. J hafi aldrei nefnt við vitnið að það mætti ekki eyða út færslum og vitnið hafi gert það til að flýta fyrir svo að kúnninn þyrfti ekki að bíða. Þegar knattspyrnumótið hafi verið þá hafi verið svo mikið að gera að hún hafi ítrekað misst kúnna út úr húsinu vegna þess að bið hafi verið eftir afgreiðslu meðan hún hafi verið að restarta kassanum. Það hafi tekið svo langan tíma að kúnninn hafi ekki haft þolinmæði í það. Henni hafi verið kennd þessi aðferð af ákærðu og einhver hafi kennt ákærðu það. Vitnið kvað ákærðu líka hafa notað þessa aðferð. Þetta hafi alltaf verið leiðrétt. Ákærða hafi séð um uppgjörið og vitnið hafi líka gert það í afleysingum. Ákærða hafi yfirleitt farið með uppgjörið í bankann, en vitnið hafi líka gert það og þá í afleysingum. Vitnið kvaðst hafa orðið vitni að því þegar ákærða hafi verið í símanum og henni hafi verið sagt að gefa manni sínum að borða í staðinn fyrir hjálpina. Vitnið hélt að þá hafi ákærða talað við E í símann og eða G gæðastjóra. Vitnið kannaðist við að eiginmaður ákærðu hafi sinnt ýmsum viðvikum á staðnum. Vitnið hafi bara séð hann einu sinni fá einn 6 tommu bát í staðinn.

Vitnið K kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kvaðst ekkert hafa séð af því að ákærða hafi dregið sér fé, en vitnið hafi unnið með ákærðu á veitingastaðnum. Kassakerfið hafi stundum átt það til að frjósa. Ekki gat vitnið lýst því hve oft það hafi verið. Ekki kvaðst vitnið muna hvernig hún hafi brugðist við því. Nánar aðspurð kvaðst vitnið endurræsa kerfið þegar það gerist. Nánar tiltekið slökkva og kveikja aftur. Ekki mundi vitnið vel hver hafi kennt henni það. Líka hafi verið notuð sú aðferð að fara inn í eitthvað til að ógilda, en þá hafi kassinn hætt að vera frosinn. Hún noti ekki þá aðferð og kvaðst telja að aðrir starfsmenn gerðu það ekki, „alla vega ekki núna“. Ekki kvaðst vitnið hafa séð ákærðu nota þessa aðferð. Ekki hafi vitnið heldur séð ákærðu taka peninga úr sjóðsvélinni. Ekki kvaðst vitnið hafa séð ákærðu afgreiða vörur fram hjá kassakerfinu. Ekki kvaðst vitnið heldur hafa séð ákærðu afhenda eiginmanni sínum veitingar án þess að greiða fyrir þær. Kvaðst vitnið muna eftir að eiginmaður ákærðu hafi sinnt einhverjum viðvikum á veitingastaðnum, nánar tiltekið að tengja prentara. Aðspurð hvernig kassakerfið hagi sér þegar það frjósi, kvað vitnið það vera misjafnt. Stundum sé bara ekki hægt að fara inn í eitthvað tiltekið t.d. að prenta út sölu, en stundum sé allt alveg frosið. Hélt vitnið að hægt sé að eyða út línum þegar kerfið er frosið, en gat ekki fullyrt hvort þá væri hægt að opna skúffuna.

Vitnið L, gæðastjóri hjá B, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hún hafi verið kölluð til þegar framkvæmdastjóri og rekstrarstjóri hafi verið að fara yfir videoupptökur og hafi hún skoðað upptökur með þeim. Í framhaldinu hafi hún farið með þeim til D þar sem ákærðu hafi verið vikið úr starfi og hafi vitnið tekið yfir rekstur staðarins. Á myndböndunum hafi komið fram að viðskiptavinur komi og versli og varan sé slegin inn í kassann. Þá hefði verið eðlilegt framhald að ýta á greitt og annað hvort peningar eða kort, en þegar viðskiptavinur hafi greitt með peningum hafi greiðslunni verið eytt og svo reynt að opna kassann. Þá komi upp melding um að ekki sé hægt að opna kassann nema með því að eyða færslunni alveg út. Þá þurfi að ýta á greitt og peningar og þá núllist allt út og svo ýta á annað og opna skúffuna. En ákærða hafi slegið inn vöruna og eytt svo út línunni og þá sé ekki hægt að opna skúffuna til að setja peninginn í. Síðan sé færslunni alveg eytt og peningurinn settur í skúffuna. Færslan fari þannig aldrei í kerfið. Vitnið kvaðst þekkja vel afgreiðslukassana á veitingastaðnum. Hún sjái alveg á myndböndunum á hvað ákærða sé að ýta. Ekki hafi hún séð neitt á myndböndunum um að kassakerfið sé eða hafi verið frosið. Þegar það gerist sé ekki hægt að gera neitt. Þegar það gerist hafi kössunum verið restartað. Þegar kassinn sé alveg frosinn sé ekki hægt að gera neitt annað en að restarta og kvaðst ekki þekkja aðra aðferð. Vitnið kvaðst á myndböndunum ekki hafa séð ákærðu leiðrétta svona færslur og setja þær inn. Ekki kvaðst vitnið hafa vitneskju um hvort ákærða hafi haft leyfi til að afhenda eiginmanni sínum veitingar.

Aðspurð kvaðst vitnið þekkja til þess að utanaðkomandi fólk hafi verið fengið til smáviðvika á veitingastöðunum, en þá væri því greidd laun. Kvaðst ekki þekkja til þess að fólk hafi fengið að borða í staðinn. Kvaðst vita til þess að eiginmaður ákærðu hafi hjálpað til á staðnum við að koma fyrir grillofni. Kvaðst ekki vita hvort hann hafi fengið greitt fyrir það. I sé maður sem sjái um slíka hluti. Úti á landi séu yfirleitt fengnir sjálfstæðir verktakar til þess. Undir vitnið var borin mynd úr eftirlitsmynd þar sem sjá má eitthvað liggja á borði. Vitnið sagðist halda að þetta væri 6 tommu bátur en þetta gæti líka verið 12 tommu bátur. Aðrar myndir voru bornar undir vitnið þar sem sjá má ákærðu halda á einhverju og kvaðst vitnið ekki geta sagt hvort það væri 6 eða 12 tommu bátur. Aðspurð kvaðst vitnið kannast við að kassakerfið hafi stundum stöðvað aðgerðir í afgreiðslu. Breytingar geti hafa orðið á skjámynd í kassakerfi, eftir að mál þetta hafi komið upp. Ekki kvaðst vitnið vita hver hafi þjálfað ákærðu í starfi. Vitnið kvaðst hafa skoðað brot af upptökum úr myndavélakerfi. Aldrei hafi vitnið séð ákærðu taka peninga og setja í sínar vörslur. Aldrei hafi vitnið séð hvað ákærða hafi gert við peningana í kassanum. Vitnið hafi ekki horft upptökur af heilum dögum, heldur bara einstakar aðgerðir. Vitnið hafi ekki farið yfir áritaða strimla úr kassanum. Vitnið hafi skoðað færsluskrár úr kassa. Vitninu voru sýndir uppgjörslistar. Kvaðst vitnið ekki geta gert grein fyrir innihaldi þeirra án þess að hafa svokallaða Z skýrslu þar sem hefði verið hægt að sjá raunverulega uppgjörstölu. Uppgjörslistinn sé bara hluti uppgjörsins. Z skýrsla sé forsenda þess að unnt sé að túlka uppgjörslistann og segja til um hvort hann sé réttur. Vitnið kvaðst kannast við að hafa heyrt að ef einhver sé að hjálpa þá megi gefa honum að borða. Það hafi gerst t.d. með viðgerðarmenn sem hafi komið á staðinn. Kvaðst ekki geta sagt til um hvort ákæða hafi haft leyfi til slíks. Aðspurð hvort vitnið þekkti það hvernig kassinn á veitingastaðnum í D, á þeim tíma sem greinir í ákæru, hafi hagað sér þegar hann fraus, kvaðst vitnið ekki geta sagt til um það, enda hafi hún ekki verið á staðnum. Það hafi væntanlega verið eins og aðrir kassar. Flestir kassarnir hafi verið eins á þessum tíma, en ekki allir.

Vitnið M, eiginmaður ákærðu, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kannaðist við að hafa tekið að sér ýmis smáviðvik á B fyrir ákærðu þegar hún hafi verið að vinna þar. Gerði vitnið grein fyrir ýmsum slíkum verkum, m.a. við að flytja eða færa grillofn. Oft hafi hún beðið sig um þetta þar sem löng bið hafi verið eftir iðnaðarmönnum eða þeir hafi bara alls ekki komið. Hann hafi aldrei farið fram á greiðslur fyrir þessi viðvik, en einu sinni hafi hann þó átt að fá matarbita. Þessi skilaboð hafi komið frá skrifstofunni í I. Ekki kvaðst vitnið muna hvenær það hafi verið, en hann hafi ekki verið mikið fyrir þetta fæði. Matarbitinn, sem hann hafi fengið, hafi verið lítil. Systir vitnisins, E, hafi orðið vitni að þessu.

Vitnið N gaf skýrslu fyrir dóminum gegnum síma við aðalmeðferð. Vitnið starfaði með ákærðu. Vitnið kvaðst aldrei hafa séð ákærðu taka peninga eða vita um það. Vitnið hafi séð eiginmann ákærðu inna af hendi smáviðvik á veitingastaðnum og fá að borða. Vitnið kannaðist við að kassakerfið hafi oft verið í óreglu. Kerfið hafi m.a. átt það til að frjósa og þá hafi þurft að restarta. Ákærða hafi sýnt sér hvernig væri slökkt á tölvunni þegar þetta hafi gerst. Þegar kassinn hafi verið frosinn hafi ekki verið hægt að gera neitt. Stundum hafi afgreiðslan stöðvast og samt verið hægt að gera eitthvað í kassanum, en vitnið mundi ekki vel hvernig því hafi verið háttað. Vitnið kannaðist við að einhvern tíma hafi ákærða nefnt við sig að það vantaði peninga í sjóðsvél. Vitnið kannaðist við að ákærða hafi stundum beðið sig að skrifa vörur á ákærðu ef eiginmaður hennar hafi fengið veitingar. Stundum hafi ákærða sagst myndu gera það sjálf síðar.

Vitnið E, mágkona ákærðu, gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð. Vitnið hefur starfað á B frá árinu 2004 og sem verslunarstjóri frá árinu 2009. Vitnið kannaðist við að kassakerfið eigi til að stöðvast eða láta illa. Það sé úr sér gengið og gamalt og sé alltaf verið að reyna að laga það. Kvað ákærðu margoft hafa haft samband við sig vegna þessa. Úrræðin hafi oft verið að búa til færslu og eyða henni út, ýta á greiðsla og peningar og þá komi núllfærsla og svo ýta á annað og opna og þá sé hægt að opna kassann, t.d. til að telja það sem í honum er. Þetta gerist af og til. Þá sé sett inn vara og svo línunni eytt. Annars opnist kassinn ekki. Þessa aðferð hafi vitnið notað og margir aðrir. Svo sé líka hægt að fara inn í rýrnun og gera rýrnun. Henni og öðrum hafi verið kennd sú aðferð sem hún hafi lýst. Aðspurð um fyrirkomulag viðgerða og viðhalds á veitingastöðunum á höfuðborgarsvæðinu kvað vitnið að einn maður sinni því og það sé alls ekki alltaf nógu gott. Hann sé svona viðhaldsmaður og starfi hjá B. Alls staðar úti á landi þurfi að senda tölvupóst til höfuðstöðvanna og biðja um að láta laga það sem aflaga fer. Oft hafi því fylgt löng bið. Vitnið kvaðst vita til þess að eiginmaður ákærðu hafi tekið að sér slík verk. Ákærða hafi oft sagt sér þetta. Vitnið kannaðist við að hafa verið stödd á skrifstofunni í höfuðstöðvunum þegar ákærða hafi verið í símanum út af slíku og þá hafi G gæðastjóri sagt að ákærða skyldi endilega gefa honum að borða í staðinn. Það tíðkist á B. Hún hafi sjálf þurft að gera þetta. Aðspurð um uppgjör kvað vitnið ekki hægt að lesa úr því að gagni nema hafa svokallaða Z skýrslu með, ásamt sölutölum. Annars sé það ekki hægt. Uppgjörsblöð fyrir sama dag geti verið mismunandi. Skrifstofan geri upp í öðru kerfi en sé á stöðunum og þær tölur fari ekki alltaf saman.

Aðspurð um hver hafi kennt vitninu framangreinda aðferð þegar kassinn láti illa kvað vitnið það hafa verið O fyrrverandi framkvæmdastjóra B. Vitnið kvaðst hafa heyrt frá ákærðu að kassinn í D hafi oft verið að frjósa. Hún hafi ekki séð það sjálf, enda ekki verið á staðnum. Aðspurð um símtalið þar sem ákærða hafi fengið fyrirmæli um að gefa manni sínum að borða, kvaðst vitnið hafa verið sjálf að tala við ákærðu í símann og jafnhliða við yfirmenn á skrifstofunni. G gæðastjóri hafi staðið beint fyrir framan vitnið og sagt þetta.

Vitnið P gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð. Vitnið starfaði á B í 11 ár. Vitnið kannaðist við að kassakerfið hafi verið að stöðvast eða hlýða ekki. Þá hafi vitnið restartað, eða fara út úr kerfinu með því að eyða færslu. Þannig hafi verið hægt að komast inn í kerfið aftur og fá kassann til að virka. Með því að eyða færslu eigi vitnið við að eyða línu. það hafi ekki endilega verið bara ein aðferð, heldur hafi fólk bara fiktað sig áfram og reynt að bjarga sér einhvern vegin. Til að opna skúffu hafi verið hægt að ýta á sérstakan takka til þess, þar sem hún hafi verið við vinnu, en vitnið viti ekki hvernig kerfið hafi verið í D, en hún hafi þó unnið á staðnum þar um eina verslunarmannahelgi fyrir 3 árum og muni að þá hafi kassinn þar frosið ítrekað. Ákærða hafi þá ekki verið. Vitnið kvaðst vita til þess að þeir sem hafi unnið smáviðvik á staðnum, en ekki verið starfsmenn, hafi fengið að borða samkvæmt fyrirmælum gæðastjóra. Minnti vitnið að G hafi verið gæðastjóri í D. Stundum hafi verið gefið vitlaust til baka og uppgjörið hafi ekki alltaf stemmt. Stundum hafi kassinn verið í mínus og stundum í plús. Enginn sérstakur hafi kennt vitninu þá aðferð sem vitnið hafi notað þegar kassinn hafi frosið, en hún hafi hringt í aðra til að fá leiðbeiningar, t.d. í gæðastjóra eða framkvæmdastjóra. Það hafi ekki alltaf virkað að kveikja og slökkva á kerfinu.

Vitnið G kom fyrir dóminn við aðalmeðferð. Vitnið starfar sem gæðastjóri hjá B. Vitnið kvaðst ekki muna þetta tilfelli vel, en það hafi verið gert að þegar utanaðkomandi fólk hafi gert einhver viðvik, þá hafi því verið gefið að borða. Það hafi samt aldrei verið þannig að fólk sé áskrifandi að mat. Mundi ekki sérstaklega eftir að hafa heimilað ákærðu að gefa eiginmanni sínum að borða, en hafi samt örugglega heimilað henni að gefa honum að borða meðan hann hafi verið að vinna einhver verk. Vitnið kvaðst ekki vera sérlega kunnug kassakerfinu á B. Það hafi komið fyrir að kassakerfi hafi frosið. Yfirleitt sé reynt að endurræsa, en vegna vanþekkingar á kassakerfinu geti hún ekki sagt til um það hvort sú aðferð hafi verið notuð að eyða út færslu. Aðspurð kannaðist vitnið við E, en kvaðst ekki muna eftir símtali um að gefa eiginmanni ákærðu að borða. Vitnið kannaðist við að hafa heyrt að eiginmaður ákærðu hafi tekið að sér ýmis viðvik.

Ákærðu er gefinn að sök fjárdráttur í 7 afmörkuðum tilfellum eins og nánar er lýst í ákæru.

Samkvæmt því sem að framan greinir hefur ekkert vitni lýst því að hafa séð eða á annan hátt orðið vitni að því að ákærða hafi á ólögmætan hátt tekið peninga úr peningakassanum á B þar sem hún var við störf. Vitnið L hefur þó lýst því að aðfarir ákærðu sem sjáist á myndavélaupptökum séu óeðlilegar. Ekki liggur fyrir að uppgjör kassans hafi verið rangt þá daga sem tilteknir eru í ákæru og hefur því ekki verið lýst.

Í ákæru er lýst tiltekinni aðferð sem byggt er á að ákærða hafi notað við meintan fjárdrátt í 7 tiltekin skipti. Ákærða hefur gefið á því framangreindar skýringar hver hafi verið ástæða þess að hún hafi eytt út sölufærslum, en þær skýringar lúta að því að afgreiðslukassinn hafi iðulega frosið og þá hafi eina færa leiðin til að fá hann aftur til að virka verið sú að eyða út fyrri færslu. Kveðst ákærða hafa gert þetta. Fyrir dóminn hafa komið vitni, eins og að framan er lýst, sem staðfesta bæði að kassinn hafi verið til vandræða og iðulega frosið, sem og að þá hafi gjarnan verið notuð sú aðferð sem ákærða hefur lýst, til að fá kassann til að virka aftur. Að virtum framburði þessara vitna þykir varhugavert að hafna skýringum ákærðu eins og málavöxtum er háttað að öðru leyti, en áður lýstur framburður vitnisins L, sem er starfsmaður kæranda, getur ekki breytt þessu en hún varð ekki vitni að neinu því sem lýst er í ákærunni og kemur ekki til álita að framburði hennar verði jafnað til matsgerðar óvilhalls dómkvadds matsmanns sbr. ákvæði XIX. kafla laga nr. 88/2008.

Rannsóknargögnum fylgdu upptökur úr öryggismyndavélum á umræddum veitingastað. Sést þar m.a. til ákærðu þar sem hún afgreiðir viðskiptavini og potar með fingri í tölvuskjá afgreiðslukassans. Að mati dómsins verður engin sakfelling byggð á þessum upptökum. Sama máli gegnir um framlögð gögn um sölu- og uppgjörstölur, en vitni hafa lýst því að ófært sé að draga af þeim ályktanir án þess að bera saman við svokallaðar Z skýrslur.

Er samkvæmt framansögðu ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi dregið sér það fé sem lýst er í framangreindum 7 tilfellum í ákæru, svo að varði við 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu er jafnframt gefinn að sök fjárdráttur með því að hafa afhent eignmanni sínum veitingar eins og nánar er lýst í ákærunni. Hefur ákærða gefið á þessu þær skýringar að eiginmaður hennar hafi margsinnis aðstoðað hana við störf sín og innt af hendi ýmis viðvik á veitingastaðnum, án þess að vera þar launaður starfsmaður. Hafi hún haft heimild yfirmanna til þessa. Fyrir dóminn hafa komið vitni sem hafa borið um það að eiginmaður ákærðu hafi innt af hendi ýmsa aðstoð á veitingastaðnum, þ. á m. sjálfur eiginmaður ákærðu. Þá hefur jafnframt komið fram hjá vitnum að heimilt hafi verið að umbuna fyrir slíka aðstoð þegar um hafi verið að ræða utanaðkomandi fólk sem ekki var á launum sem starfsmenn, eða sem aðkeyptir iðnaðarmenn. Þá hefur komið fram hjá vitninu E að hún hafi verið milliliður milli ákærðu og G gæðastjóra, í símtali, um að ákærðu væri heimilt að láta mann sinn hafa veitingar fyrir slíkt og hefur G borið að þetta kunni að vera rétt þó hún muni ekki eftir samtalinu, en slíkt hafi verið heimilt. Þykir því ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi gerst sek um brot gegn 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 umrætt sinn með því að afhenda eiginmanni sínum umræddar veitingar.

Samkvæmt framansögðu verður ákærða sýknuð af öllum kröfum ákæruvalds í málinu. Samkvæmt 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að vísa frá dómi einkaréttarkröfu C ehf.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, S-kk-ef S. F-kk-ef hdl., kr. 908.758, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, auk ferða- og aksturskostnaðar verjandans, kr. 59.852.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærða, A, er sýkn af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Einkaréttarkröfu C ehf. er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S. F-kk-ef hdl., kr. 908.758, auk ferða- og aksturskostnaðar verjandans, kr. 59.852.

S-kk-nf G. G-kk-nf