S-441/2012

Mál þetta er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 22. nóvember 2012 á hendur A

„fyrir fíkniefnabrot

með því að hafa, föstudaginn 31. ágúst 2012 í [...]skóla [...], haft í vörslum sínum 3,74 g af sveppum sem innihéldu ávana- og fíkniefnið psilocybin og psilocin.

Telst brot ákærða varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001 með síðari breytingum.

Þess er krafist, að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta upptöku á framangreindum fíkniefnum (efnaskrá nr. 23548), samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákæra í máli þessu var þingfest 17. janúar 2013. Kom þá ákærði fyrir dóminn ásamt Ó-kk-þgf S-kk-þgf hrl., og óskaði þess að fá hann skipaðan verjanda sinn í málinu og var það gert. Ákærði neitaði sök en ekki var þess óskað að leggja fram greinargerð af hálfu ákærða. Var málinu frestað til aðalmeðferðar sem fram fór 22. febrúar 2103 og var málið tekið til dóms að henni lokinni. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvalds eru þær kröfur sem að ofan greinir.

Af hálfu ákærða eru gerðar þær kröfur að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds og að allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun til handa skipuðum verjanda.

Málavextir.

Það er upphaf máls þessa samkvæmt frumskýrslu lögreglu, að föstudaginn 31. ágúst 2012 var óskað lögregluaðstoðar í [...]skóla [...], og hitti lögregla þar E og F. Sýndu þau lögreglu ætlaða sveppi í plastpoka og kváðust hafa tekið þetta af ákærða í skólahúsnæðinu fyrr um daginn, en í pokanum mátti sjá afskorna og litla sveppi í glærum plastpoka og í stærri plastpokanum mátti sjá gras og ætla mátti að búið hafi verið að tína litlu sveppina úr grasinu og setja í litla glæra plastpokann. Tók lögregla sveppina í sína vörslu.

Ákærði gaf lögreglu skýrslu vegna rannsóknar á málinu að viðstaddri B fósturmóður sinni. Kvaðst ákærði hafa, laust eftir kl. 15:00, umræddan dag hafa farið á salerni skólans og séð þar plastpoka. Hafi hann tekið pokann og farið með hann [...] þar sem hann sé vanur að sitja. Þar hafi hann hitt aðra nemendur og þau hafi saman skoðað í pokann. Til þeirra hafi komið starfsmaður skólans og beðið hann að koma niður til [...] sem hafi þakkað fyrir að hjálpa þeim. Eftir þetta hafi hann farið heim. Aðspurður kvaðst ákærði hafa skoðað í pokann á salerninu og séð einhverskonar gróður í honum sem hafi verið illa lyktandi og honum fundist þetta ekki eiga að vera þarna. Hann hafi því ákveðið að fara með þetta [...] í þeim tilgangi að kanna hvort aðrir nemendur könnuðust við þetta og ef svo væri ekki að þá hafi hann ætlað að fara með þetta á skrifstofu skólans. Á [...] hafi hann hitt C og D en geti ekki nafngreint aðra þar sem hann hafi ekki þekkt þá. Hafi ákærði spurt C og D hvað þetta væri og þau svarað neitandi þannig að ákærði hafi þá ákveðið að kíkja sjálfur í pokann og róta í honum og þá hafi hann fundið annan lítinn poka með litlum hausum. Þegar hann hafi verið að skoða innihaldið og tekið litla pokann upp til að skoða hvort þar væri eitthvað meira að finna þá hafi starfsmaður komið að honum og síðan hafi verið farið til [...]. Kvað ákærði sér ekki hafa verið kunnugt hvað það væri sem verið hafi í pokanum.

Voru sveppirnir sendir tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu og reyndust vera 3,74 g að þyngd. Var sýni sent Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði og reyndist innihalda psilocybin og psilocin skv. matsgerð sem liggur fyrir í málinu.

Framburður ákærða og vitna við aðalmeðferð

Ákærði gaf skýrslu fyrir dóminum við aðalmeðferð og greindi frá því að umrætt sinn hafi hann verið í skólanum, þar sem hann sé nemandi, og um þrjúleytið hafi hann farið á salerni [...]. Þegar hann hafi verið þar að sinna erindum sínum hafi hann séð poka sem hafi setið bak við klósettið hægra megin og fundist hann vera eitthvað gruggugur, en ekkert pælt í því fyrst. Svo hafi hann kíkt í pokann þar sem honum hafi fundist þetta út úr samhengi. Ofan í pokanum hafi hann séð heilan helling af gróðri bara, grasi og einhverjum sveppum og eitthvað. Farið með pokann [...]og spurt þar vini sína og fólk í kring hvort það vissi hvað þetta væri. Hafi fólkið svarað því neitandi. Þá hafi ákærði kíkt ofan í pokann og séð þar annan lítinn glæran plastpoka þar sem hafi verið hausar eða toppar af sveppum. Úr því hafi ákærði tekið litla pokann úr og ætlað að skoða hvort það væri eitthvað fleira í honum. Þá hafi starfsmaður skólans komið og beðið sig að koma með sér til [...]. Hafi ákærði farið með honum niður og útskýrt mál sitt og hafi sér verið þakkað fyrir það. Ekki kvaðst ákærði vita hvers vegna starfsmaður skólans hafi komið til sín. Ákærði hafi ætlað sér að athuga hvort það væri eitthvað meira í pokanum en hann hafi ætlað sér að láta stjórnendur eða starfsmenn skólans vita um þetta. Hann hafi verið forvitinn og verið að skoða og því ekki verið búinn að koma þessu á framfæri. Vinir ákærða sem voru með honum á annarri hæðinni hafi verið C og D. Ekki hafi ákærða grunað sem skyldi að þarna væri á ferðinni eitthvað sem ekki væri í lagi. Ekki kvaðst ákærði neyta fíkniefna en hann hafi prófað það og séu 2-3 ár síðan. Hafi ákærði ekki haft neinn grun um hvað þetta væri en hann hafi ekki áður séð til neinna sveppa. Lögregla hafi áður haft afskipti af sér vegna örlítilla leifa sem hann hafi haft á sér, en það hafi verið annað en sveppir. Það hafi verið ekki fyrir svo löngu síðan en það hafi ekki verið sín eign. Aðspurður taldi ákærði að það hafi kannski verið 15-20 mínútur frá því hann hafi fundið pokann þangað til starfsmaður skólans hafi haft af honum afskipti, en hann hafi þó ekki verið sérstaklega að fylgjast með tímanum og kvaðst ákærði ekki vera viss um þetta, en það hafi þó verið meira en 5 mínútur og innan við klukkustund.

Vitnið E, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og bar um það að málið hafi komið til sín á þann hátt að tveir kennarar hafi séð að ákærði hafi verið með einhvern poka og verið eitthvað að vesenast með hann [...]. Hafi kennararnir beðið vitnið að fara að athuga þetta. Hafi vitnið gert það og ekki séð neitt sérstakt eða saknæmt að mati vitnisins á þeim tíma. Hafi vitnið farið [...]. Svo í framhaldinu hafi ákærði komið til þeirra með þennan poka með einhverju í sem þau hafi ekki vitað neitt nákvæmlega hvað hafi verið og hafi þau kallað til lögreglu sem hafi komið og skoðað þetta. Ákærði hafi komið [...] með kennara skólans, en ekki mundi vitnið glöggt hvaða kennari það hafi verið. Hafi ákærði gefið þá skýringu að hann hafi fundið þetta inni á salerni og hafi verið að skoða þetta [...]. Vitnið mundi ekki glöggt hve langur tími leið frá því vitnið fór [...] í fyrra skiptið og þar til ákærði kom [...], en taldi að það hafi ekki verið langur tími, á að giska 10-15 mínútur en gæti hafa verið skemmra. Hafi vitnið tekið pokann af ákærða og kallað til lögreglu til að skoða málið. Ekki vissi vitnið til þess að áður hefðu fundist fíkniefni á glámbekk í skólanum.

Vitnið F, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og bar um það að hún hafi verið kölluð inn á skrifstofu til E og þar hafi verið plastpoki með efni í sem vitnið hafi verið beðin um að bera kennsl á, sem vitnið hafi ekki getað svona staðfastlega. Í framhaldinu hafi verið hringt á lögreglu og hún beðin um að koma og greina það sem í pokanum hafi verið. Hafi lögreglumaðurinn tekið pokann með sér. Ekki kvaðst vitnið hafa hitt ákærða þennan dag, en hann hafi verið farinn úr húsi þegar þetta var. Ekki vissi vitnið um önnur dæmi þess að fíkniefni hefðu fundist í húsnæði skólans, en vitnið hafi hafið störf við skólann [...].

Vitnið C kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og bar um það að ákærði hafi verið [...] og hafi fundið einhvern sveppapoka. Ekki hafi vitnið verið með ákærða þegar ákærði hafi fundið pokann, en ákærði hafi komið [...] með pokann og sýnt vitninu þetta. Hafi ákærði sýnt sér poka sem hafi verið sveppir í. Hafi ákærði sagst hafa fundið þetta. Hafi komið fram hjá ákærða að það væru sveppir í pokanum. Hafi ákærði verið hissa, enda ekki á hverjum degi sem maður finni einhvern sveppapoka á baðherberginu. Ekki kvaðst vitnið hafa þekkt þetta. Minnti vitnið að ákærði hafi ætlað að henda sveppunum. Ekki mundi vitnið til þess að kennarar eða starfsmenn skólans hafi skipt sér af þessu, en taldi að ákærði hafi farið með þetta til [...] eða eitthvað. Kvaðst vitnið ekki muna þetta frekar. Aðspurður kvaðst vitnið minna að ákærði hafi sagt að það væru sveppir í pokanum. Hafi ákærði sýnt sér þetta. Kvað vitnið að ákærði hafi sagst ætla að henda þessu. Minnti vitnið að þetta hafi verið Bónus innkaupapoki eða annars konar venjulegur búðarpoki. Ekki hafi pokinn verið glær. Ekki mundi vitnið til þess að ofan í búðarpokanum hafi verið glær poki. Hafi vitnið séð ofan í pokann og í honum hafi verið sveppir, sem hafi virst vera þurrkaðir og ætlaðir til átu. Kvaðst vitnið hafa séð svona einu sinni áður hjá ótilgreindum vini sínum. Kvaðst vitnið strax hafa gert sér grein fyrir hvað þetta væri. Ekki mundi vitnið til þess að eitthvað annað hafi verið í pokanum s.s. aðrar jurtir.

Vitnið D kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hún hafi verið í skólanum og hafi verið með ákærða meginhluta dagsins. Hafi vitnið aldrei séð þennan poka áður. Þau hafi setið [...], ákærði farið á salerni og komið til baka með pokann í hendinni og þá hafi sveppirnir verið í honum. Þau hafi verið eitthvað að skoða þetta bara og svo hafi komið kennari og tekið þetta af ákærða og farið með hann til [...]. Aðspurð um hvernig vitnið hafi vitað að það hafi verið sveppir í pokanum svaraði vitnið því til að hún hafi séð svona áður. Hafi vitnið skoðað í pokann og minnti vitnið að þetta hafi verið innkaupapoki frá Krónunni. Ekki hafi verið sérstaklega rætt hvað ákærði ætlaði að gera með þetta en þau hafi bara verið að skoða þetta. Hafi vitninu fundist fáránlegt að strax eftir að kennarinn kom hafi allir farið að ásaka ákærða. Vitnið kvaðst ekki vera góð í að greina tíma, en það hafi ekki verið langur tími frá því ákærði hafi komið með þetta úr salernisförinni uns kennarinn kom og tók þetta af honum, minna en ein klukkustund, en meira en ein mínúta, á að giska stundarfjórðungur.

Vitnið G, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og bar um það að hafa verið að kenna í síðasta tíma á föstudegi [...]. Hafi hún farið út úr stofunni til að sækja eitt og annað og hafi hún þá rekið augun í hóp af krökkum sem hafi verið með eitthvað. Eitthvað hafi vitninu fundist krakkarnir vera flóttalegir, eins og þau væru með eitthvað sem þau ættu ekki að vera með. Hafi vitnið [...] og látið E vita og beðið hann að [...]og kanna þetta. Hafi E [...] sagst ekki orðið neins var. Hafi vitnið farið aftur í kennsluna og lokið henni. Svo eftir kennslustundina þá hafi vitnið sagt samstarfskonu sinni frá þessu og sagt eitthvað á þá leið að krakkarnir væru með eitthvað sem þau ættu ekki að vera með og væru eitthvað laumuleg. Hafi samstarfskonan litið þangað og samsinnt vitninu. Hafi samstarfskonan [...] og litið [...] og komið [...] og sagt „annað hvort voru þau í dúntekju, eða þau eru með eitthvað meira en lítið furðulegt í poka“. Í framhaldi af því hafi þær farið að hópnum og að drengnum sem hafi verið með pokann og beðið hann að sýna þeim pokann og hafi hann gert það. Þær hafi ekki borið kennsl á innihaldið og ekkert vitað almennilega hvað þetta væri. Hafi þær beðið drenginn að koma með sér niður til E sem hann hafi gert. Þar með hafi lokið hlut vitnisins. Aðspurð um hve langur tími hafi liðið frá því vitnið fór fyrst fram uns hún fylgdi ákærða [...] kvaðst vitnið ekki vera viss, en hún hafi verið dálítið lengi að pæla í þessu áður en hún hafi haft afskipti af krökkunum. Gat vitnið sér þess til að e.t.v hafi liðið 30, jafnvel 40, mínútur frá því vitnið varð þess fyrst áskynja að krakkarnir voru með eitthvað sem þau ættu ekki að vera með uns hún hafi fylgt ákærða til [...]. Krakkahópurinn hafi verið breytilegur að stærð meðan á þessu öllu stóð, frá 4-5 upp í 6-7. Hafi ákærði verið í hópnum. Minnti vitnið að um hafi verið að ræða svolítið stóran hvítan plastpoka, ekki gegnsæjan.

Niðurstaða.

Í máli þessu er óumdeilt að umrætt sinn hafði ákærði margnefndan poka í húsnæði [...]. Fyrir liggur matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði þar sem lýst er þeirri niðurstöðu að í sveppum sem í pokanum voru, hafi fundist þau efni sem getið er um í ákæru.

Ákærði hefur borið að skömmu áður en starfsmenn skólans höfðu af honum afskipti vegna pokans hafi hann fundið pokann á salerni skólans og hafi pokinn áður verið honum ókunnugur, en hann hafi tekið pokann þar sem honum hafi þótt þetta einkennilegt og ætlað að kanna hvort einhver vissi hvað þetta væri. Nýtur þetta stuðnings í framburði vitnanna C og D. Hefur ekkert komið fram sem hnekkir þessu og verður byggt á þessu við úrlausn málsins.

Ákærði hefur borið að hann hafi séð ofan í pokann og að í honum hafi hann séð helling af gróðri bara, gras og einhverja sveppi og eitthvað. Í öðrum litlum glærum plastpoka ofan í pokanum hafi verið litlir hausar eða toppar af sveppum. Sér hafi ekki verið ljóst hvað þetta væri og hafi hann engan grun haft um að þarna væri á ferðinni eitthvað sem ekki væri í lagi.

Vitnið C hefur borið um að ákærði hafi m.a. sagt að í pokanum væru sveppir, en vitnið kvað sér hafa verið ljóst um hvað væri að ræða. Kom ekkert fram í framburði vitnisins um að ákærða hafi grunað eða hann haft fyrir því vissu að um gæti verið að ræða fíkniefni.

Vitnið D kvað sér hafa verið ljóst um hvað væri að ræða, en ekki kom neitt fram í framburði hennar um að ákærða hafi verið það ljóst eða hann haft um það grun.

Vitnin E, F og G, starfsmenn skólans, báru ýmist að þau hafi ekki vitað neitt nákvæmlega, eða getað greint staðfastlega hvað hafi verið í pokanum, eða ekki borið kennsl á innihald pokans og ekkert vitað almennilega hvað þetta var. Hafði vitnið G eftir ónafngreindri samstarfskonu sinni að annað hvort hefðu krakkarnir verið í dúntekju eða þau væru með eitthvað meira en lítið furðulegt í poka.

Ekki liggja fyrir myndir af pokanum og innihaldi hans og er ekki upplýst hvernig umhorfs var í pokanum.

Með hliðsjón af framburði vitnanna C og D þykir vera með nokkrum ólíkindablæ að ákærði hafi engan grun haft um að í pokanum gætu ólöglega ávana- og fíkniefni. Allt að einu þykir óvarlegt fullyrða að ákærði hafi gert sér grein fyrir að svo gæti verið, en við það mat er litið til framburða starfsmanna skólans sem kváðust ekki hafa gert sér grein fyrir hvað væri í pokanum og þeirrar staðhæfingar ákærða að hann hafi aldrei séð svona lagað áður, en ákærði var aðeins 17 ára gamall þegar þetta var og kvaðst enga reynslu hafa haft af ofskynjunarsveppum. Er þannig ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að huglægum refsiskilyrðum sé fullnægt.

Þá verður ekki litið fram hjá því að matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafæðum hefur ekki verið staðfest fyrir dómi.

Samkvæmt framansögðu ber að sýkna ákærða af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að ákveða að allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, sbr. 218. gr. laga nr. 88/2008, en um er að ræða kostnað vegna efnagreiningar, kr. 31.573, auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða, Ó-kk-ef S-kk-ef hrl., en þau eru hæfilega ákveðin kr. 124.500 að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ó-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf lögreglustjóri flutti málið af hálfu ákæruvalds.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, A, er sýkn af öllum kröfum ákæruvalds.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ó-kk-ef S-kk-ef hrl., kr. 124.500 að meðtöldum virðisaukaskatti.

S-kk-nf G. G-kk-nf