S-279/2023

Mál þetta er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurlandi þann 21. apríl sl., á hendur X fyrir hegningar- og umferðarlagabrot með því að hafa, [...]2022, ekið bifreiðinni [...], of hratt miðað við aðstæður, þar sem vegur var blautur og háll og útsýni takmarkað vegna snjókomu og storms, og án nægjanlegrar aðgæslu þannig að ákærða missti stjórn á bifreiðinni, sem fór yfir á öfugan vegarhelming og í veg fyrir bifreiðina [...]sem kom úr gagnstæðri átt, þannig að árekstur varð með bifreiðunum og þær höfnuðu báðar utan vegar; allt framangreint með þeim afleiðingum að farþegi í bifreiðinni [...], Y, breskur ríkisborgari fd. [...], hlaut brot á hálsliðum tvö og þrjú, brot á rifjum eitt og tvö hægra megin og rifi tvö vinstra megin og áverka á kviðvegg.

Teljast brot ákærðu varða við 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 22. gr., 1. mgr. og b. og h. liði 2. mgr. 36. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar, til sviptingar ökuréttar skv. 1. mgr. 101. gr. nefndra umferðarlaga og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Málið var þingfest 1. júní 2023.

Við fyrirtöku málsins þann 15. júní 2023 féll ákæruvaldið frá kröfu um sviptingu ökuréttar. Ákærða neitar sök.

Aðalmeðferð fór fram 19. september 2023 og var málið dómtekið að henni lokinni. Af hálfu ákæruvalds eru gerðar þær dómkröfur sem að ofan greinir.

Af hálfu ákærðu er krafist sýknu af öllum kröfu ákæruvalds, en til vara að refsing verði felld niður en til þrautavara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu voru tveir lögreglumenn við almennt eftirlit á Selfossi síðla dags [...] þegar tilkynning barst úr Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um umferðarslys á Biskupstungnabraut [...]. Tilkynningunni fylgdi að um tveggja bifreiða árekstur væri að ræða og minniháttar slys á fólki. Lögreglumennirnir, ásamt áhöfn annarrar lögreglubifreiðar, héldu á vettvang slyssins í forgangsakstri og voru þar mætt kl. 17:21. Í frumskýrslu kemur fram að á leið á vettvang hafi færð verið léleg, mikið slabb á götum, snjókoma og stormur.

Á vettvangi gaf að líta tvær bifreiðar í vegkanti, báðar með akstursstefnu til austurs. Ökumenn og farþegar voru komnir út úr bifreiðunum þegar lögregla mætti á vettvang. Sjá mátti ákomu framan á báðum bifreiðunum og höfðu líknarbelgir beggja bifreiða sprungið ökumanns- og farþegamegin. Þá var hliðarrúða bifreiðarinnar [...] að aftan, hægra megin, brotin. Báðar bifreiðarnar voru á negldum dekkjum. Fyrir liggja ljósmyndir af vettvangi, teknar af lögreglu stuttu eftir slysið. Bifreiðarnar voru fluttar af vettvangi á lögreglustöðina á Selfossi, en þær voru báðar talsvert tjónaða rog óökufærar. Á vettvangi ræddi lögregla stuttlega við X, ökumann bifreiðarinnar [...]. Aðspurð um hvar ákærða kenndi til kvaðst hún hafa fundið til eymsla í brjóstkassa og baki. Í því hafi sjúkraflutningamenn komið á vettvang og tekið að hlúa að ákærðu. Ákærða var síðar flutt með sjúkrabifreið á Heilbrigðisstofnun Suðurlands á Selfossi til frekari skoðunar.

Lögregla tók skýrslu á vettvangi af vitninu Z, ökumanni bifreiðarinnar [...]. Haft var eftir vitninu Z, að hann hafi ekið Biskupstungnabraut í norður átt þegar hann hafi skyndilega séð bifreiðina [...] koma akandi úr gagnstæðri átt. Ökumaður bifreiðarinnar [...]hafi misst stjórn á bifreiðinni og stefnt í átt að honum. Hann hafi bremsað og reynt að beygja frá til að koma í veg fyrir árekstur, en ekki tekist það í tæka tíð. Aðspurður kvaðst vitnið hafa ekið hægt, u. þ. b. 65- 70 kílómetra á klukkustund, en örugglega verið kominn niður í 45 kílómetra á klukkustund þegar áreksturinn átti sér stað. Vitnið hafi blásið í áfengismæli lögreglu sem sýndi 0,0 promille.

Á vettvangi tók lögregla skýrslu af farþegum bifreiðarinnar [...], en fullsetið var í bifreiðinni. Vitnið A kvað þau hafa ekið eftir Biskupstungubraut í norður átt þegar hún hafi séð hvar bifreiðinni [...] hafi verið ekið úr gagnstæðri átt. Bifreiðin hafi rásað og endað á vegarhelmingnum sem þau hafi ekið á. Haft var eftir vitninu A að ökumaður bifreiðarinnar [...] hafi reynt að hægja á akstrinum og beygja frá, en ekki getað komið í veg fyrir áreksturinn. Vitnið B, greindi á sama hátt frá atburðum, þ. e. hún kvaðst hafa séð bifreiðina [...] rása á veginum og fara yfir á öfugan vegarhelming með þeim afleiðingum að bifreiðarnar rákust saman.

Lögregla tók skýrslu af vitnunum C og D á vettvangi, en þau kváðust hafa orðið vitni af árekstrinum. Þau hafi ekið á eftir bifreiðinni [...]norður Biskupstungnabraut og svo tekið eftir bifreið koma akandi úr gagnstæðri átt. Haft var eftir vitninu C, ökumanni þeirrar bifreiðar er ók á eftir [...], að hann hafi séð hvar bifreiðinni var ekið utan í slabb við vegkantinn. Við það hafi bifreiðin farið að rása á veginum og endað á öfugum vegarhelming með þeim afleiðingum að hún hafnaði framan á bifreiðinni [...].

Í frumskýrslu lögreglu segir að rúta frá Brunavörnum Árnessýslu hafi komið á vettvang til þess að ferja ökumann og farþega bifreiðarinnar [...] á Heilbrigðisstofnun Suðurlands á Selfossi til aðhlynningar. Lögregla ræddi þar við vitnið E, einn farþega bifreiðarinnar [...]. Hann kvaðst hafa séð bifreiðina [...]koma akandi úr gagnstæðri átt. Bifreiðin hafi farið að rása á veginum með þeim afleiðingum að hún fór yfir á öfugan vegarhelming. Ökumaður bifreiðarinnar [...] hafi reynt að sveigja frá til að koma í veg fyrir árekstur en ekki tekist það í tæka tíð.

Fyrir liggur læknisvottorð, dagsett 10. mars 2022 og ritað að beiðni Lögreglustjórans á Suðurlandi, þar sem fram kemur að brotaþoli hafi leitað á bráðamóttöku Heilbrigðisstofnunar Suðurlands þann [...]í kjölfar umferðarslyss, en hið rétt er að þetta var [...]. Við komu hafi brotaþoli lýst verkjum í rifjum beggja vegna að framan, í hálsi og í kvið. Tekin var tölvusneiðmynd af höfði, hálsi, brjóstkassa og kvið brotaþola sem leiddi í ljós brot í hálsliðum tvö og þrjú. Brot greindust einnig á rifjum eitt og tvö hægra megin og rifi tvö vinstra megin. Á framanverðum kviðvegg hægra megin greindust áverkar með blæðingu í vöðva og undir húð. Áverkaferli brotaþola var samkvæmt vottorði metið nokkuð alvarlegt. Brotin tvö í hálsliðum voru metin sem óstöðug brot og var hann því fluttur á Landspítala til frekari mats og meðferðar. Samkvæmt nótum Landspítala hafi ekki verið þörf á aðgerð eða frekari inngripum og var brotaþoli útskrifaður þann [...] með stífan hálskraga og veittar leiðbeiningar um frekari eftirfylgni.

Á meðal gagna málsins eru læknisvottorð, rituð að beiðni lögreglustjórans á Suðurlandi, vegna áverka ákærðu auk ökumanns og annarra farþega bifreiðarinnar [...] í kjölfar árekstursins. Samkvæmt umræddum vottorðum voru áverkaferli þeirra margra nokkuð alvarleg. Ákærða sjálf hlaut töluverða áverka.

Að beiðni lögreglustjórans á Suðurlandi vann F bíltæknirannsóknir á bifreiðunum [...]og [...]. Skýrslur rannsóknanna eru dagsettar [...]. Rannsóknirnar beindust að útsýni úr ökutæki, ökuljósum, hjólbörðum, rúðuþurrkum, hjólum og stýrisbúnaði auk þess var lesið úr loftpúðatölvum bifreiðanna. Í niðurstöðum rannsóknar á bifreiðinni [..., sem ákærða ók umrætt sinn, segir að ekkert bendi til þess að útsýni ökumannsins hafi verði hindrað. Óhreinindi hafi verið óveruleg á bæði framrúðu og hliðarrúðum bifreiðarinnar og þá hafi ekki verið að sjá búnað eða skraut sem gæti hafa truflað ökumann við akstur. Framrúða bifreiðarinnar væri þó mikið brotin eftir áreksturinn. Ekki hafi verið hægt að segja til um virkni ljósabúnaðar bifreiðarinnar að framan sökum skemmda í kjölfar árekstursins en ljósabúnaður að aftan hafi verið í lagi. Hjólbarðar bifreiðarinnar voru sagðir hafa verið hálfslitnir og gúmmíið slitið, enda væru þeir orðnir sjö ára gamlir. Þá hafi naglar í dekkjunum verið slitnir og farnir að detta úr. Hjólbarði hægra megin að framan hafi verið skemmdur og loftlaus eftir áreksturinn. Ástandi hjóla og stýrisbúnaðar var lýst sem góðu fyrir árekstur, en stýrisvél hafi fests og klafi hægra megin brotnað við árekstur. Úr loftpúðatölvu hafi fengist þær upplýsingar að bifreiðinni hafi verið ekið á 72 km hraða 5 sekúndum fyrir áreksturinn. Hemlað hafi verið 3,5 til 3 sekúndum fyrir áreksturinn en bremsu síðar sleppt en hemlað aftur 1,5 sekúndu fyrir áreksturinn. Hraði bifreiðarinnar hafi þá farið niður í 48 km og aukist svo aftur, en slíkt gefi til kynna að yfirborð vegarins hafi verið hált og því sé ekki ólíklegt að bifreiðin hafi farið hraðar þegar árekstur varð en fram komi í skýrslunni. Að lokum segir í niðurstöðum skýrslunnar að ekkert hafi bent til skyndibilunar í bifreiðinni sem valdið hafa gæti slysið. Er sú ályktun dregin að líkur sé á að ökumaður hafi ekið of hratt miðað við aðstæður og misst stjórn á bifreiðinni.

Samkvæmt niðurstöðum rannsóknar á bifreiðinni [...] hafi framrúða bifreiðarinnar sprungið við áreksturinn, en annars væru óhreinindi á rúðum að innan sem utan óveruleg. Enginn búnaður eða skraut hafi verið sjáanlegur sem truflað hafi gæti útsýni ökumanns. Ekki hafi verið hægt að segja til um virkni ljósabúnaðar að framan vegna skemmda eftir áreksturinn, en ljós að aftan hafi þó verið í lagi. Hjólbarðar bifreiðarinnar hafi verið í góðu ástandi, loftþrýstingur sá sami í öllum hjólum og dýpt munsturs frá 5 til 8 millimetrum. Samkvæmt rannsókn á loftpúðatölvu hafi bifreiðinni verið ekið á 72 km hraða 4,2 sekúndum fyrir áreksturinn. 1,2 sekúndum fyrir árekstur hafi inngjöf verið sleppt og ökumaður hemlað allt þar til bifreiðarnar skullu saman. Hraði bifreiðarinnar hafi verið skráður 46 km við árekstur, en þar sem hálka og snjór hafi verið á vegi gæti hraði hafa verið meiri. Ekkert hafi bent til skyndibilunar í bifreiðinni sem valdið hafa gæti slysi.

Framburður við aðalmeðferð

Ákærða kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hún hafi veriðá leið á Selfoss umræddan dag. Spáð hefði verið ofsaveðri um kvöldið og ákærða því ætlað að vera mætt á Selfoss áður en veður versnaði. Ákærða hafi keyrt suður eftir Biskupstungnabraut við [...], en hún kvaðst oft hafa keyrt þessa leið og hafi því verið vel kunnug aðstæðum. Ákærða bar að aðstæður hafi verið með þeim hætti að það hafi verið minniháttar úrkoma og byrjað að hvessa. Skyggni hafi verið ágætt en vegurinn hafi verið blautur og háll. Þá hafi jafnframt krapi safnast á veginum þannig að hjólför mynduðust eftir honum þar sem sást í malbik. Þegar hún hafi verið komin aðeins framhjá [...]á leið sinni á Selfoss hafi bifreið hennar ekið í krapa í vegkantinum. Bifreiðin hafi við það skrikað til hægri og ákærða þá reynt að stýra bílnum til vinstri í því skyni að koma bifreiðinni aftur í hjólförin eftir veginum. Henni hafi tekist það, en aftur á móti hafi bifreiðin haldið áfram að renna til vinstri. Ákærða kvaðst fljótlega hafa áttað sig á því að það væri ekkert sem hún hafi getað gerttil að breyta stefnu bifreiðarinnar. Bifreiðin hafi haldið áfram að renna til vinstri þrátt fyrir tilraunir hennar til að rétta bílinn af. Ákærða minntist þess þó ekki að hafa reynt að hemla. Hún hafi séð hvar bifreiðin sem kom akandi úr gagnstæðri átt hafi stefnt á hana og lýsti hún árekstrinum sem gríðarlegu höggi. Bifreið hennar hafi svo numið staðar á vegbrúninni þar sem hún fylltist af reyk. Ákærða hafi hálf skriðið út úr bifreiðinni en síðar notið aðstoðar karlmanns sem hafi komið og hjálpað henni á fætur og stutt hana inn í aðra bifreið. Ákærða kvaðst hafa hlotið rifbeinsbrot í árekstrinum. Síðar hafi fleiri rifbeinsbrot komið í ljós auk ökklabrots. Þá hafi hún jafnframt hlotið meiðsli á hné og handlegg. Aðspurð hversu hratt ákærða hafi ekið þegar árekstur varð kvaðst hún ekki vita það. Hún hafi keyrt varlega, eins og alltaf, og talið sig vel örugga. Aðspurð hvort útsýni hafi verið takmarkað vegna úrkomu og storms kvað ákærða svo ekki hafa verið. Veðrið hafi verið tekið að versna en hún myndi þó ekki kalla það storm. Þá hafi úrkoman ekki verið svo mikil að skyggni hafi verið slæmt.

Vitnið Z, ökumaður bifreiðarinnar RO- D71, gaf skýrslu fyrir dómi gegnum fjarfundarbúnað. Kvaðst hann umræddan dag hafa verið á leið frá Bláa Lóninu að gististað sínum nærri Selfossi. Hann hafi heyrt í útvarpinu umræddan morgun að veðrið tæki að versna með deginum og að von væri á stormi. Því hafi hann ásamt farþegum bifreiðarinnar [...]ákveðið að leggja fyrr af stað frá Bláa Lóninu en þau upphaflega h e fðuhaftí hyggju. Fullsetið hafi verið í bifreið þeirra og voru þau þar alls sex. Aðspurður um aðstæður á vegi og akstursskilyrði kvað vitnið hafa verið rok og blautt. Veðuraðstæður hafi að hans mati ekki verið sérstaklega slæmar en veðrið hafi þó verið versnandi. Vegurinn hafi verið blautur og þá hafi snjór verið byrjaður að safnast þar fyrir, þó ekki þannig að hann hafi verið þakinn snjó. Bifreið hans hafi verið á nagladekkjum og því hafi honum ekki þótt vandamál að keyra veginn. Aðspurður hvort hálka hafi verið á veginum kvaðst vitnið ekki hafa orðið var við það að vegurinn hafi verið háll, en ítrekaði þó að vegurinn hafi verið blautur. Vitnið kvaðst hafa ekið á um 65 til 75 kílómetra hraða þegar hann hafi orðið var við bifreið koma akandi yfir hæð úr gagnstæðri átt. Afturendi þeirrar bifreiðar hafi skyndilega tekið að rása og kvaðst vitnið þá hafa áttað sig á því að ökumaður bifreiðarinnar hafi misst stjórn á henni og hafi stefnt í átt að honum. Vitnið hafi þá hemlað í því skyni að draga úr hraða bifreiðar sinnar og koma í veg fyrir árekstur. Hann kvaðst ekki hafa getað stýrt bílnum til hægri, því við vegkantinn hafi verið mikill halli niður á við og þá hafi hann ekki getað stýrt bílnum til vinstri, því þá hefði hann keyrt yfir á rangan vegarhelming. Bifreiðarnar hafi skollið saman með þeim afleiðingum að bifreið sú er hann ók hafi tekið 90 gráðu snúning og hafnað í vegkantinum. Aðspurður á hvaða vegarhelmingi áreksturinn hafi átt sér stað og hvar ákoma bifreiðanna hafi verið kvað vitnið áreksturinn hafa átt sér stað á sínum vegarhelming. Fremra hægra horn bifreiðarinnar sem ekið var úr gagnstæðri átt hafi skollið á fremri hlið bíls hans. Aðspurður á hvaða hraða vitnið hafi ekið kvaðst hann ekki muna það nákvæmlega, en hann hafi haldið að hann hafi ekið hægt, líklega um 65 km hraða. Kvaðst vitnið hafa ekið varfærnislega miðað við aðstæður. Aðspurður hvort hann hafi hagað akstri sínum og hraða út frá því að hann hafi verið á ferðalagi hér á Íslandi og því líklega ekki kunnugur aðstæður kvað vitnið svo vera. Hann hefði áður keyrt í snjó og hafi passað sig að keyra hægar en hann myndi gera í heimalandi sínu.

Vitnið Y, brotaþoli og farþegi bifreiðarinnar [...], gaf skýrslu fyrir dómi gegnum fjarfundabúnað. Hann kvaðst hafa ferðast til Íslands ásamt fjölskyldu sinni til að fagna [...] sínu. Hann hafi verið í Bláa Lóninu ásamt fjölskyldu sinni þegar þar á skjá hafi komið upp veðurviðvörun þess efnis að stormur væri að skella á. Fjölskyldan hafi því ákveðið að leggja af stað að gististað þeirra í von um að vera á undan storminum. Á leiðinni hafi hann setið í aftasta sæti bifreiðarinnar vinstra megin, þ. e. fyrir aftan farþega í aftursæti bílstjóramegin. Þau hafi keyrt upp brekku ekki langt frá gististað þeirra þegar vitnið kvaðst skyndilega hafa heyrt son sinn, ökumann bifreiðarinnar, hrópa upp og blóta. Vitnið hafi þá litið upp og séð hvar framendi annarrar bifreiðar, sem ók úr gagnstæðri átt, stefndi í átt að þeim, en vitnið kvaðst ekki áður hafa orðið var við umrædda bifreið. Hann hafi lokað augunum og í kjölfarið fundið fyrir miklu höggi. Þegar hann hafi svo opnað augun og reynt að átta sig á aðstæðum hafi hann fundið fyrir sjóntruflunum. Síðar hafi hann áttað sig á því að glugginn hans megin hafi brotnað og þá blæddi úr vinstri hendi hans. Hann hafi komist úr bifreiðinni með aðstoð [...]síns, og kvað hann þá fætur sína hafa gefið sig og að hann hafi fallið til jarðar. [...] hans hafi stutt hann inn í aðra bifreið þar sem hann hafi setið í smá tíma ásamt [...] sinni. Hann hafi á þeim tíma átt erfitt með andardrátt og þurft að „þvinga loft“ í lungu sín. Sjúkrabíll hafi svo komið á vettvang og vitnið þá tilkynnt sjúkraflutningamönnum að hann væri slasaður á hálsi. Settur hafi verið á hann hálskragi og síðar hafi hann verið fluttur með sjúkrabíl á Selfoss. Aðspurður hver veðurskilyrði hafi verið á vettvangi skýrði vitnið frá því að fyrir honum hafi dagurinn virst bjartur og þá hafi hann engra vandræða minnst á leiðinni. Vegurinn hafi þó virst blautur. Aðspurður hverjir áverkar hans hafi verið eftir áreksturinn greindi vitnið frá því að á sjúkrahúsinu á Selfossi hafi honum verið tjáð að hann væri með tvo brotna hálsliði, þrjú brotin rifbein auk áverka á kvið, háls og fótleggjum. Síðar hafi hann komist að því að fimm rifbein hafi brotnað og í maí [...]hafi hann verið upplýstur um að tveir hryggjarliðir hafi jafnframt brotnað.

Vitnið C, ökumaður bifreiðar er ók á eftir bifreiðinni [...], gaf skýrslu fyrir dómi gegnum fjarfundabúnað. Hann kvaðst hafa verið á leið upp hálfgerða blindhæð þegar hann hafi skyndilega séð hvar bifreið kom akandi úr gagnstæðri átt yfir hæðina. Bifreiðinni hafi verið ekið í snjóskafl í vegkantinum og ökumaðurinn við það misst vald á bifreiðinni sem hafi þá farið yfir á rangan vegarhelming og hafnað framan á [...]. Aðspurður út í aðstæður á vegi og veðurskilyrði kvað vitnið hafa verið hvasst, en skyggni hafi verið þokkalegt. Hálka hafi verið á veginum en hann kvaðst þó ekki muna hvort snjór hafi verið á veginum sjálfum. Eftir áreksturinn hafi bætt í úrkomu og rignt á vettvangi. Vitnið kvaðst hafa ekið töluvert undir hámarkshraða vegna veðuraðstæðna og á svipuðum hraða og [...]. Aðspurður hvort útsýni hans hafi verið takmarkað vegna snjókomu og storms kvað vitnið svo ekki hafa verið. Aðspurður hvort bifreiðinni [...]hafi verið ekið hratt eða ógætilega miðað við aðstæður kvaðst vitnið ekki geta lagt mat á það.

Vitnið D, farþegi í framsæti bifreiðarinnar sem ók á eftir [...], gaf skýrslu fyrir dómi gegnum fjarfundabúnað. Hún kvað þau hafi verið að nálgast brekkuna að [...] þegar þau hafið séð aðra bifreið koma akandi úr gagnstæðri átt. Vitnið hafi séð hvar bifreiðin rann til í skafli í vegkantinum og ökumaður hennar hafi við það misst stjórn á bifreiðinni. Ökumaðurinn hafi komið bílnum aftur inn á veginn en við það lent framan á bifreiðinni [...]. Aðspurð hverjar aðstæður á veginum hafi verið kvað vitnið frost og slabb hafa verið á veginum, en þó þannig að sést hafi í malbik. Þá hafi snjóruðningur sest í vegkantinn. Það hafi verið úrkoma og hvasst, en vitnið kvaðst halda að vegurinn hafi þó ekki verið háll. Aðspurð á hvaða hraða bifreið hennar hafi ekið kvaðst hún halda á bilinu 50 til 60 kílómetra hraða á klukkustund. Veðrið hafi ekki verið gott og því hafi þau hagað akstri í samræmi við aðstæður. Vitnið kvaðst halda að bifreiðin fyrir framan þau, [...], hafi ekið á svipuðum hraða. Aðspurð hvort útsýni hafi verið takmarkað vegna snjókomu og storms kvað vitnið ekki hafa snjóað, heldur hafi verið „klaka rigning“. Aðspurð hvort hún hafi upplifað það sem svo að ökumaður bifreiðarinnar sem hafi verið ekið úr gangstæðri átt hafi keyrt ógætilega eða óeðlilega hratt kvað vitnið svo ekki hafa verið.

Vitnið lögreglumaður nr. 1407, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð. Hún kvaðst hafa komið fyrst á vettvang ásamt lögreglumanni nr. h - 1582. Vitnið minntist þess að vonskuveður hafi verið á leiðinni á vettvang, mikil snjókoma og slydda. Færðin hafi verið léleg, skyggni ekki gott á köflum og slabb hafi verið á veginum. Þegar hún hafi komið á vettvang hafi allir farþegar bifreiðanna verið komnir út úr bifreiðunum og hún ásamt lögreglumanni h - 1582 tekið að hlúa að slösuðum. Hún hafi hitt fyrir ákærðu sem hafi verið í miklu uppnámi og verkjuð. Hún hafi rætt við ákærðu lauslega en metið sem svo að ekki væri bært að taka skýrslu af henni á vettvangi. Aðspurð hvenær myndirnar af vettvangi, sem eru á meðal gagna máls þessa, hafi verið teknar, kvað vitnið ekki geta sagt til um það nákvæmlega. Liðið gætu hafa 30 mínútur til klukkutími frá slysi áður en myndirnar voru teknar.

Vitnið lögreglumaður nr. h - 1582 kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kvaðst hafa verið á kvöldvakt með lögreglumanni nr. 1407 við almennt eftirlit umræddan dag þegar þau hafi verið boðuð í útkall vegna umferðar slyss. Samkvæmt minningu hans hafi veður verið afar slæmt og honum ásamt lögreglumanni nr. 1407 ekki litist á færðina á leið á vettvang. Það hafi verið afar hált og mikið krap á veginum. Vitnið greindi jafnframt frá því að á vettvanginum sjálfum hafi verið vont veður. Það hafi gengið á með hríðum og verið hvasst. Á vettvangi kvaðst vitnið hafa rætt við ökumann og farþega bifreiðarinnar [...]. Fyrir dómi voru bornar undir hann áðurnefndar ljósmyndir, teknar á vettvangi efir slysið, þar sem skyggni virtist ágætt. Inntur eftir því hvort aðstæður hafi verið með sambærilegum hætti þegar hann hafi mætt ávettvang kvaðst vitnið minna að veður hafi verið verra og að gengið hafi á með hríðum. Sjá mætti þó á umræddum myndum að vegurinn hafi verið háll.

Vitnið rannsóknarlögreglumaður nr. 9911 kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kvaðst hafa verið beðinn um aðkoma á vettvang umræddan dag. Á leið sinni á vettvang hafi hann ekki ekið hratt, enda hafi verið leiðindafæri. Hann hafi verið mættur á vettvang rúmum klukkutíma eftir áreksturinn og hafði veður þá farið versnandi. Komið hafi verið rökkur og gengið hafi á með slyddu og snjókomu. Vitnið kvaðst hafa tekið skýrslur af ökumönnum og óskað eftir því að framkvæmd yrði bíltæknirannsókn á bifreiðunum tveimur. Aðspurður hvenær hann hafi tekið skýrslu af ákærðu kvað vitnið það hafa verið löngu eftir áreksturinn. Ákærða hafi verið á sjúkrahúsi og liðið mjög illa andlega og því hafi ekki verið tímabært að taka af henni skýrslu. Þá hafi sumarfrí jafnframt valdið töfum. Vitnið F, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð, en hann framkvæmdi áðurnefndar bíltæknirannsóknir á bifreiðunum [...] og [...]. Aðspurður á hvaða hraða bifreiðarnar hafi ekið stuttu áður en árekstur átti sér stað kvað vitnið [...] hafa verið ekið á 73 kílómetra hraða 5 sekúndum fyrir árekstur en bifreiðin hafi verið komin niður í 54 kílómetra hraða við árekstur. [...] hafi verið ekið á 72 km hraða 4,2 sekúndum fyrir árekstur og á 46 km hraða við árekstur. Vitnið kvað upplýsingar um hraða bifreiðanna vera fengnar út frá snúningi hjólanna, og því geti aðstæður á vegi, s. s. hálka, haft áhrif á niðurstöður mælinganna, þ. e. ef hjólin renna t. d. vegna hálku. Aftur á móti væru mælingar á upphafshraða bifreiðanna mjög áreiðanlegar. Vitnið var innt eftir því hvort rannsóknin hafi gefið til kynna einhverskonar bilun í bifreiðinni [...]en vitnið kvað svo ekki hafa verið. Vitnið sagði rannsóknina hafa gefið til kynna að ökumaður bifreiðarinnar [...] hafi misst stjórn og hafi stefnt í ranga átt. Hvað bifreiðina [...] varðaði kvað vitnið engan vafa vera á að bifreiðin hafi verið í góðu ástandi. Hjólbarðar hafi verið góðir og þá hafi rannsóknin gefið til kynna að ekkert fát hafi verið á ökumanninum. Undir vitnið var borið ó samræmi í gögnum bíltæknirannsóknarinnar er laut að bifreiðinni [...], þar sem svokallað vin- númer bifreiðarinnar, einskonar verksmiðjunúmer, er ekki það sama og tilgreint er í gögnum bíltæknirannsóknarinnar. Þá er málsnúmer lögreglu vegna umrædds máls ekki heldur rétt tilgreint í gögnum bíltæknirannsóknarinnar. Vitnið kvað vin- númer bifreiða vera einkennandi fyrir hverja og eina bifreið og að með réttu númeri væri tryggt að hann væri að lesa úr gögnum sem tilheyrðu réttri bifreið. Vitnið gat ekki skýrt þetta ósamræmi að öllu leyti, en minntist þess þó að hafa slegið inn rétt vin- númer bifreiðarinnar, en tölvan hafi ekki hleypt honum áfram. Hann hafi þá brugðið á það ráð að slá inn vin- númer sem gildi fyrir allar bifreiðar af sömu tegund. Að sögn vitnisins ætti það ekki að breyta niðurstöðu rannsóknarinnar og þá benti vitnið jafnframt á að dagsetning árekstursins, fengin úr gögnum lögreglurannsóknarinnar, væri í samræmi við dagsetningu í bíltæknirannsókninni. Það gæfi til kynna að um rétta rannsókn á réttum bíl væri að ræða. Hvað númer lögreglumálsins varðaði kvað vitnið um innsláttarvillu að ræða.

Vitnið G, sérnámslæknir, gaf skýrslu fyrir dómi í gegnum fjarfundabúnað, en hann ritaði vottorð að beiðni Lögreglustjórans á Suðurlandi vegna áverka þeirra er brotaþoli hlaut við áreksturinn. Vitnið skýrði frá því að hann hafi sjálfur hvorki hitt né skoðað brotaþola, heldur hafi það verið annar læknir. Þá hafi hann sjálfur ekki lesið úr tölvusneiðmyndum sem teknar voru af brotaþola. Aðspurður hvaða áverka brotaþoli hafi hlotið kvað vitnið brotaþola hafa verið með áverkamerki í kringum brjóstkassa og að hann hafi verið sendur í tölvusneiðmyndatöku. Þar hafi brotaþoli greinst með óstöðug hálsbrot í öðrum og þriðja hryggjarlið hálshryggjar, en óstöðug brot séu þess eðlis að þau geti valdið frekari skaða á mænu og þá í kjölfarið lömun. Þá hafi brotaþoli hlotið þrjú rifbrot og áverka á kviðvegg, sem vitnið taldi líklega tilkomna vegna öryggisbeltis. Aðspurður hvort hann mæti áverkaferlið sem alvarlegt kvað vitnið svo vera og að miklir kraftar hafi virst vera í spilum.

Forsendur og niðurstöður

Eins og að framan greinir er ákærðu gefið að sök brot gegn umferðarlögum og almennum hegningarlögum, allt eins og nánar greinir í ákæru. Ákærða neitar sök.

Í framburði ákærðu kemur fram hvernig hún hafi misst stjórn á bifreið sinni umrætt sinn við að aka utan í lítinn skafl eða krapa í vegkantinum. Þetta er í samræmi við framburð vitnanna C og D. Hún hefur lýst því að vita ekki hver hraðinn hafi verið en að hún hafi talið sig aka varlega eins og alltaf og talið sig vel örugga. Kom fram hjá henni að hún þekkti leiðina vel og hafi oft ekið hana áður.

Fyrir liggur svokölluð bíltæknirannsókn og hefur F sem annaðist rannsóknina komið fyrir dóminn. Samkvæmt bíltæknirannsókninni var bifreið ákærðu ekið á 73 kílómetra hraða 5 sekúndum fyrir áreksturinn, en hraðinn var kominn niður í 54 kílómetra þegar áreksturinn varð. Samkvæmt bíltæknirannsókninni var hinni bif reiðinni, þ. e. RO- D71 ekið á 72 kílómetra hraða 4,2 sekúndum fyrir áreksturinn, en hraðinn var kominn niður í 46 kílómetra við áreksturinn. Eins og kom fram við aðalmeðferð og liggur fyrir í málinu er ónákvæmni í bíl tæknirannsókninni. Þannig koma ekki heim og saman vin- númer, annars vegar þeirrar bifreiðar sem fjallað er um í skýrslunni og á að vera bifreið ákærðu, og svo raunverulegt vin- númer bifreiðar ákærðu. Auk þess er í bíltæknirannsókninni vísað í málanúmer lögreglu, en það málanúmer sem vísað er í er ekki málanúmer þessa máls. Vitnið F gerði grein fyrir þessu og vel má vera að bíl tæknirannsóknin sé allt að einu um bifreið ákærðu, þó skýrslan um bíltæknirannsóknina beri það ekki með sér. Að þessu virtu þykir vera of mikill vafi um bíltæknirannsóknina til að hún verði lögð til grundvallar um atriði sem eru ákærðu í óhag. Verður því ekki byggt á bíltæknirannsókninni um hraða bifreiðar ákærðu.

Vitnið Z sem ók bifreiðinni [...] kvaðst hafa ekið varfærnislega miðað við aðstæður og taldi sig hafa verið á um 65- 75 kílómetra hraða.

Vitnið C sem ók á eftir bifreiðinni [...] kvaðst hafa ekið töluvert undir hámarkshraða og kvaðst hafa verið á svipuðum hraða og [...]. Kvaðst vitnið ekki geta lagt mat á það hvort [...]hafi verið ekið hratt eða ógætilega miðað við aðstæður.

Vitnið D, farþegi í bifreið C, sem ekið var næst á eftir bifreiðinni [...], kvaðst halda að bifreiðinni sem hún var í hafi verið ekið á 50 – 60 kílómetra hraða, en það hafi verið svipaður hraði og bifreiðinni [...]hafi verið ekið á. Aðspurð hvort hún hafi upplifað það að bifreiðinni [...] hafi verið ekið ógætilega eða óeðlilega hratt kvað hún það ekki vera.

Ekkert þeirra vitna sem komu fyrir dóminn við aðalmeðferð báru um að bifreið ákærður hafi verið ekið hratt eða ógætilega.

Fyrir liggja ljósmyndir af vettvangi. Þær voru hins vegar teknar nokkru eftir að slysið varð og ekki er unnt að fullyrða að þær ljósmyndir sýni aðstæður eins og þær voru þegar slysið varð.

Að ofangreindu virtu er hvorki unnt að fullyrða um hver raunverulegur hraði bifreiðar ákærðu var rétt fyrir áreksturinn eða þegar áreksturinn varð, né heldur að ákærða hafi ekið of hratt miðað við aðstæður.

Eins og áður segir er ákærðu jafnframt gefið að sök líkamsmeiðingar af gáleysi, vegna áverka sem Y er sagður hafa hlotið við slysið. Í læknisvottorði G læknis er lýst tilteknum meiðslum og áverkum, en jafnframt lýsti brotaþoli þessum áverkum sjálfur við skýrslugjöf sína við aðalmeðferð. Til þess er hins vegar að líta að vitnið G, sem ritar læknisvottorðið, hitti aldrei brotaþola sjálfur og skoðaði brotaþola aldrei sjálfur. Er þannig vottorð hans og framburður við aðalmeðferð einungis byggður á því sem aðrir sáu eða skynjuðu, en ekki að neinu leyti á upplifun vitnisins sjálfs um málsatvik. Þó svo að líklegt megi teljast að áverkum brotaþola sé rétt lýst í vottorðinu þá fullnægir þessi sönnunarfærsla ekki kröfum sem gera verður til sönnunarfærslu ákæruvalds í sakamáli um atvik og atriði sem eru sökunaut í óhag.

Af öllu framansögðu leiðir það að ekki er unnt að telja hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákæru og ber því að sýkna hana af öllum kröfum ákæruvalds.

Að þessari niðurstöðu fenginni verður allur sakarkostnaður lagður á ríkissjóð, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, E-kk-ef D-kk-ef E-kk-ef lögmanns, alls 1.355.940 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem og aksturskostnaður lögmannsins, alls 33.840 krónur.

S-kk-nf G. G-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærða, X, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds í máli þessu.

Allur sakarkostnaður vegna málsins greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, E-kk-ef D-kk-ef E-kk-ef lögmanns, alls 1.355.940 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem og aksturskostnaður lögmannsins, alls 33.840 krónur.

S-kk-nf G. G-kk-nf