S-2728/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 6. júlí sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 14. júní 2022, á hendur X, kt. [...], [...], Reykjavík, „fyrir eftirfarandi brot í nánu sambandi og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa:

1. Aðfaranótt sunnudagsins 25. október 2020, veist með ofbeldi á þáverandi kærustu sína, A, kt. [...], á heimili hennar að [...], Reykjavík, tekið hana hálstaki í nokkur skipti þannig að hún átti erfitt með andar drátt, slegið hana ítrekað með flötum lófa og krepptum hnefa í líkamann, þar á meðal í höfuð og andlit og sparkað í hana víðsvegar um líkamann. Voru afleiðingar árásar ákærða á A þær að hún hlaut sár á höfði, mar og yfirborðsáverka í kringum augu, yfirborðsáverka á vörum, mar á nefi, mará hálsi, heilahristing, mar og yfirborðsáverka á baki, mar á handleggjum, mar á þumli, mar og yfirborðsáverka á læri og mar á fótleggjum.

Mál 007- 2020- [...]

Telst háttsemi þessi varða við 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Miðvikudaginn 28. júlí 2021, veist með ofbeldi á þáverandi kærustu sína, A, kt. [...], á þáverandi heimili þeirra að [...], [...], ýtt henni upp að skáp og slegið hana að minnsta kosti einu sinni í andlitið með krepptum hnefa að dóttur A, B, kt. [...], viðstaddri, og þannig sýnt henni vanvirðandi, ruddalega og ósiðlega háttsemi. Voru afleiðingar árásar ákærða á A þær að hún hlaut mar og eymsli á vinstri upphandlegg og glóðarauga á vinstra auga.

Mál 007- 2021- [...]

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar er lög leyfa og hæfilegra málsvarnarþóknunar sér til handa.

Farið var með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Ákærði hefur skýlaust játað brot sín. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í báðum liðum ákæru. Ákærði gerir athugasemdir við heimfærslu til refsiákvæðis samkvæmt 1. lið ákæru og telur ákærða og brotaþola ekki hafa verið nákomin í skilningi 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum á þeim tíma sem um ræðir. Af hálfu sakflytjenda var ekki farið fram á sönnunarfærslu vegna þessa atriðis og var málið tekið til dóms eftir að þeim hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði kveðst ekki hafa verið í föstu sambandi með brotaþola þegar þau atvik áttu sér stað 25. október 2020 sem lýst er í 1. lið ákæru. Í frumskýrslu lögreglu segir að brotaþola hafi verið kynnt að hún gæti skorast undan að tjá sig frekar um málið þar sem hún og ákærði væru í sambandi. Þá er haft eftir brotaþola í aðkomuskýrslu rannsóknarlögreglumanns að hún og ákærði hafi byrjað að vera saman í júní eða júlí 2020. Ekki var spurt frekar út í inntak sambandsins og ákærði var ekki spurður um þetta í skýrslutöku hjá lögreglu. Í læknisvottorði er vísað til ákærða sem kærasta. Þá er í upplýsingaskýrslu rannsóknarlögreglumanns frá 15. febrúar 2021 haft eftir brotaþola að hún og ákærði hafi slitið samvistum í tvær vikur eftir árásina en tekið saman aftur og eytt miklum tíma saman eftir að ákærði tók á sínum málum.

Samkvæmt framansögðu, og að virtu því sem upplýst er um samband aðila, liggur fyrir að þau höfðu verið í þriggja til fjögurra mánaða kynferðissambandi er atvik áttu sér stað. Þau voru ekki með sameiginlegt lögheimili en voru komin í sambúð á heimili ákærða þegar seinna tilvikið átti sér stað. Það er mat dómsins þegar litið er til dómaframkvæmdar hvað varðar túlkun á því hvenær samband aðila telst náið í skilningi 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum að tengsl ákærða og brotaþola hafi á þessum tíma ekki verið með þeim hætti að falli undir ákvæðið, einkum hvað varðar festu á félagslegum tengslum þeirra, sbr. til hliðsjónar dóm Landsréttar frá 12. nóvember 2021 nr. 656/2020.

Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir gróft ofbeldi gagnvart brotaþola. Tók hann hana m. a. hálstaki í nokkur skipti þannig að hún átti erfitt með andardrátt. Ákærði játaði þessa verknaðarlýsingu eins og áður greinir. Fyrir liggur að brotaþoli fór á slysadeild í kjölfar líkamsárásarinnar og liggur fyrir læknisvottorð þar sem áverkum hennar er lýst ítarlega. Að mati dómsins telst brot ákærða vera sérlega hættulegt, án tillits til áverka, ekki síst vegna framangreindrar aðferðar sem ákærði beitti ítrekað meðan á atlögu gegn brotaþola stóð. Verður háttsemi hans heimfærð undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði hefur samkvæmt 2. lið ákæru verið sakfelldur fyrir ofbeldi gegn brotaþola en atvikið átti sér stað 28. júlí 2021 eða rétt tæpum níu mánuðum eftir hið fyrra. Brotaþoli og ákærði voru þá komin í sambúð á dvalarstað hans og er óumdeilt að samband þeirra hafi verið með þeim hætti að uppfyllti skilyrði 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga. Á hinn bóginn er það ofbeldi sem þar er lýst, sem einnig er óumdeilt, með þeim hætti að það telst ekki hafa náð því alvarleikastigi að það verði fellt undir ákvæðið, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 30. mars 2022 nr. 47/2021. Þegar til þessa er litið svo og þess hvernig ákæru í máli þessu er háttað, þ. e. ákært fyrir tvö sjálfstæð brot sem eiga sér stað með nokkru millibili, verður háttsemi ákærða heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Þá er brot ákærða rétt heimfært undir ákvæði barnaverndarlaga.

Samkvæmt framansögðu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir tvö ofbeldisbrot gegn þáverandi unnustu sinni og brot gegn barnaverndarlögum. Hann á að baki sakaferil sem nær aftur til ársins 2013, m. a. fyrir fíkniefnalagabrot, umferðarlagabrot og ofbeldisbrot. Ákærði var dæmdur í sex mánaða fangelsi með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur [...] 2018, m. a. fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum. Með dómi Landsréttar frá [...] 2018 var ákærði dæmdur í 30 daga fangelsi skilorðsbundið í tvö ár vegna brots gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ákærði með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur frá [...] 2020 dæmdur í fangelsi í 11 mánuði fyrir umferðarlagabrot. Með brotum þeim sem hann var þá sakfelldur fyrir rauf hann skilorð fyrrgreinds dóms Landsréttar og var honum gerð refsing í einu lagi fyrir öll brotin.

Ákærði hefur samkvæmt þessu ítrekað gerst sekur um ofbeldisbrot og horfir það til þyngingar samkvæmt, 218. gr. c í almennum hegningarlögum. Þá þykja tengsl ákærða og brotaþola til þess fallin að auka á grófleika verknaðar samkvæmt báðum liðum ákæru og gildir einu þó að tengslin hafi á þeim tíma sem greinir í 1. lið ákæru ekki uppfyllt skilyrði 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum. Brot ákærða gegn brotaþola voru alvarleg og brot hans samkvæmt 1. lið ákæru sérlega gróft og ófyrirleitið. Þá var brot ákærða samkvæmt 2. lið ákæru framið í viðurvist barns. Þá var ásetningur ákærða í báðum tilvikum einbeittur. Lítur dómurinn því við ákvörðun refsingar jafnframt til 1., 3. og 6. tl. 1. mgr. 7 0. gr., sbr. 77. gr. almennra hegningarlaga.

Í málinu er hvorki sýnt fram á að forsendur séu til að líta til 4. töluliðar 74. gr. né 75. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar er litið til þess að ákærði hefur játað brot sín greiðlega. Hann hefur glímt við fíknivanda um langt skeið en bein tengsl eru á milli neyslu hans og þeirra ofbeldisbrota sem hann er nú sakfelldur fyrir. Kveðst hann iðrast gjörða sinna og hafa leitað leiða til þess að bæta ráð sitt. Fyrir liggja gögn sem sýna að ákærði hefur nú þegar greitt brotaþola miskabætur. Enn fremur liggja frammi vottorð sem sýna að ákærði hefur staðið sig vel í núverandi afplánun og þá sérstaklega við að taka á fíknivanda sínum. Dómurinn lítur framangreint jákvæðum augum og er við ákvörðun refsingar litið til 5. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Hjá því verður hins vegar ekki litið að ekki er komin slík reynsla á úthald ákærða í þessum efnum að efni sé til að milda refsingu hans með tilliti til þess, svo sem með skilorðsbindingu að hluta og sérskilyrðum. Hins vegar telur dómurinn augljóst að ákærði þarfnast aðstoðar á fleiri en einu sviði til þess að brot sem þessi endurtaki sig ekki. Verður að telja æskilegt að ákærði sæki sér sérhæfða aðstoð, svo sem hjá sálfræðihópi Taktu skrefið eða Heimilisfriði, að afplánun lokinni.

Nokkuð er liðið frá atvikum þessum, til að mynda var fyrra mál ákærða óafgreitt hjá lögreglu þegar seinna brotið átti sér stað. Þá varð töf á málinu á meðan leyst var úr fyrirspurn ákærða um sáttameðferð í málinu, sem síðan var hafnað. Þrátt fyrir að ákærða verði ekki kennt um drátt á rannsókn mála telur dómurinn, þegar litið er til sakaferils ákærða, ekki efni til þess að líta til þessa við ákvörðun refsingar.

Með vísan til alls framangreinds verður ákærði dæmdur í sexmánaða fangelsi.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, I-kk-ef F-kk-ef H-x-x Á-kk-ef lögmanns, 279.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 133.062 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið V-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipað verjanda síns, I-kk-ef F-kk-ef H-x-x Á-kk-ef lögmanns, 279.000 krónur, og 133.062 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf