E-2066/2008

Mál þetta, sem tekið var til dóms 23. mars sl., er höfðað með stefnu birtri 17. mars 2008.

Stefnandi er Egill Árnason hf., Ármúla 8, Reykjavík.

Stefndi er Stafnar ehf., Síðumúla 31, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér skuld að fjárhæð 6.979.593 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 119.352 krónum frá 5. júní 2007 til 11. ágúst 2007, af 4.053.902 krónum frá 11. ágúst 2007 til 10. október 2007 og af 6.979.593 krónum frá 10. október 2007 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda, en til vara verulegrar lækkunar á kröfum stefnanda og að dráttarvaxtakröfu stefnanda verði vísað frá dómi, en annars að dráttarvextir verði ekki dæmdir fyrr en frá dómsuppsögudegi.

Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Málsatvik.

Stefnandi, sem rekur heildsölu og smásölu með byggingarvörur kveður mál þetta vera til komið vegna viðskipta aðila á árinu 2007 samkvæmt fjórum reikningum, þeim fyrsta með útgáfudag 5. júní 2007 að fjárhæð 199.352 krónur, öðrum með útgáfudag 31. júlí 2007 að fjárhæð 3.934.550 krónur, þriðja með útgáfudag 28. september 2007, að fjárhæð 146.913 krónur og þeim fjórða með útgáfudag 30. september 2007 að fjárhæð 2.778.778 krónur.

Viðskipti þau sem um ræðir voru vegna kaupa stefnda á miklu magni af flísum fyrir nýbyggingu í Kópavogi og lá tilboð frá stefnanda til grundvallar kaupum stefnda á flísunum. Í tilboðinu er boðið upp á tvo möguleika í upphengikerfi með flísunum. Báðar tillögur miðuðust við efni að T-prófíl.

A. Keratwin K3 300x592 eldra kerfi kr. 9.398 m²

litur 406 original AB

B. Keratwin K3 300x592 K 3.2 kerfi

litur 406 mCon kr. 8.548m²

C. Hornflís samkv. teikningu K3 kr.1.810 stk.

litur 406 með tveimur klemmum

Á grundvelli þessa tilboðs var gerður samningur um kaupin sem liggur frammi í málinu. Hann er svohljóðandi:

1. Efnissali tekur að sér samkvæmt samningi þessum að útvega efni samkvæmt neðanskráðu:

2. Til grundvallar samningi þessum eru

a) tilboð E-kk-ef Á-kk-ef dags. 17.8.2006

Liður A og C

b) Tilboðsskrá dagsett 15.3.2006

3. Efniskaupi skuldbindur sig til þess að greiða fyrir efnið að meðtöldum virðisaukaskatti, samkvæmt neðanskráðu:

a) fyrsti hluti 5% við undirritun samnings

b) annar hluti 80% 25. nóvember 2006

c) þriðji hluti 15% 23 desember 2006

d) verði tafir á greiðslum reiknast bankavextir

4. Innifalið í þessum greiðslum eru:

a) efni samkvæmt efnislista efniskaupa

5. Afhendingartímar skulu vera eftirfarandi:

a. Undirkerfi hlut A vinklar/T prófíll vika 39/40-06

b) Undirkerfi hluti B flísaleiðara vika 41/42-06

c) Flísar vika 45/46-06

d) Afhendingartímar miðast við að:

1. Staðfesting efniskaupa og undirskrift eigi síðar en 4.9.06

2. Endanleg magnpöntun efniskaupa og upplýsingar hönnuða liggi fyrir eigi síðar en 20.09.06

...

Samkvæmt tilboði var stefnanda síðan send magntöluskrá frá þýskri verkfræðistofu , þar sem tilgreint var að heildarmagn flísa yrði 1817.58 fm., hornflísar 1355 stk.

Ágreiningur málsins lýtur að því hvort ofangreint tilboð feli í sér að stefndi hafi skuldbundið sig til að kaupa það sem tilgreint er í tilboði stefnanda sem tillaga A og keypt það, en þar er flísafermetrinn á 9.398 krónur, eða tillaga B, en þar er flísafermetrinn á 8.548 krónur. Þá er ágreiningur um hversu mikið magn flísa stefndi keypti og stefnandi afhenti.

Fyrir dóminn komu og gáfu skýrslur G-kk-nf B-kk-nf Ó-kk-nf forstjóri stefnanda, F-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnda, G-kk-nf Á-kk-nf fyrrverandi starfsmaður stefnanda í sérvörudeild og H-kk-nf G-kk-nf byggingarstjóri við Urðarhvarf 6.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður skuldina vera vegna viðskipta aðila samkvæmt 4 reikningum, þeim fyrsta með útgáfudag 5. júní 2007, gjalddaga 5. júní 2007, að fjárhæð 199.352 krónur, annan með útgáfudag 31. júlí 2007, gjalddaga 11. ágúst 2007, að fjárhæð 3.934.550 krónur, þriðja með útgáfudag 28. september 2007, gjalddaga 10. október 2007 að fjárhæð 146.913 krónur og fjórða með útgáfudag 30. september 200, gjalddaga 10. október 2007, að fjárhæð 2.778.778 krónur.

Stefnandi vísar um lagarök til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m.a. stoð í lögum nr. 50/2000 og samningalögum nr. 7/1936.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi kveður stefnanda hafa höfðað mál þetta til heimtu kröfu að höfuðstól 6.979.593 krónur auk dráttarvaxta á grundvelli fjögurra reikninga. Stefndi kveðst hafa keypt flísar og burðarkerfi undir flísarnar af stefnanda. Nánar tiltekið hafi verið um að ræða kaup á mjög miklu magni flísa fyrir nýbyggingu við Urðarhvarf 6 í Kópavogi. Grundvöllur kaupanna hafi verið tilboð frá stefnanda um sölu á flísum dagsett 17. ágúst 2006. Á grundvelli tilboðsins hafi síðar verið gerður samningur um kaupin, 4. september 2006.

Samkvæmt tilboði hafi stefnanda síðar verið send magntöluskrá frá þýskri verkfræðistofu þar sem tilgreint hafi verið að heildarmagn flísa yrði 1817.58 fermetrar, hornflísar 1355 stk. Hafi stefnandi sent í kjölfarið áætlun um kostnað burðarvirkis til samræmis við magnið og hafi hún verið 3.495.000 krónur.

Samkvæmt tilboði hafi verð flísanna átt að vera 8.548 krónur/fm., en hornflísar áttu að kosta 1.810 krónur stk. Samtals hafi viðskiptin átt að nema kr. (8.548 kr./fm x 1817.58 fm +1.810 x 1.355 stk.+3.495.000)= 21.484.224 krónur.

Óumdeilt er að stefndi hafi þegar greitt stefnanda a.m.k. 26.200.000 krónur, eða umtalsvert hærri upphæð en tilboð stefnanda hafi kveðið á um. Sé um að ræða tvírukkanir af hálfu stefnanda, sem hafi ítrekað gjaldfært vörur á stefnda, en hafi síðan ekki átt þær tilbúnar til afhendingar þegar á hafi reynt. Þegar pöntun hafi loks skilað sér, hafi nýr reikningur fylgt, án þess að búið væri að fella þann fyrri niður. Vegna mistaka hafi stefndi hins vegar greitt nokkra þeirra.

Stefnukrafa eigi sér því ekki nokkra stoð í viðskiptum aðila og jafnvel þó svo væri hafi stefndi þegar greitt stefnanda tæpar fimm milljónir umfram tilboðsfjárhæð. Ef kröfur stefnanda ná fram að ganga verði stefndi dæmdur til að greiða rúmar 32 milljónir fyrir rúmlega 21 milljóna tilboðsverk eða 65% hærra verð.

Auk þess liggi fyrir að hluti þess efnis sem stefnandi hafi átt að afhenda samkvæmt tilboði, hafi aldrei verið afhentur. Sé þar um að ræða múrbolta 8 x 75 að verðmæti 312.888 krónur og hins vegar svokölluð k3- hnoð að verðmæti 744.012 krónur sem stefndi hafi orðið að kaupa af öðrum birgi.

Stefndi telur stefnanda hafa höfðað mál þetta til innheimtu reikninga vegna viðskipta sem aldrei hafi átt sér stað. Stefnandi hafi ekki selt stefnda vörur sem að baki reikningunum standi, heldur hafi stefndi þegar greitt fyrir allar flísar og burðarkerfi sem afhent hafi verið. Reikningarnir séu því tilhæfulausir með öllu.

Staðreyndir málsins séu þær að stefnandi hafi gefið fast verðtilboð og verði við það að standa. Augljóst sé að reikningar stefnanda séu mun hærri en magnið af flísum sem hann hafi afhent.

Stefndi byggir á því að hann hafi að fullu gert stefnanda skil á endurgjaldi fyrir viðskipti aðila.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnanda. Byggir stefndi sýknukröfu sína á því að miðað við verkstöðu á verkum stefnanda í þágu stefnda, samkvæmt verksamningum, innborgunum stefnda og gagnkröfum stefnda, komi í ljós að stefndi hafi greitt stefnanda umfram það sem honum hafi borið. Því beri að sýkna stefnda af kröfum stefnanda. Stefndi áskilji sér rétt til þess að gagnstefna til endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem hann hafi þegar ofgreitt, eða 4.715.776 krónur.

Til stuðnings varakröfu sinni um lækkun vísar stefndi til sömu málsástæðna og liggi til grundvallar sýknu. Hann kveðst hafa þurft að kaupa múrbolta að verðmæti 312.888 krónur og k3-hnoð, að verðmæti 744.012 krónur, af öðrum birgi og muni leggja fram reikninga því til sönnunar.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga sem og annarra reglna samningaréttar og kröfuréttar sem gildi um uppgjör tilboða, útgáfu reikninga og viðskipta að baki þeim.

Stefndi kveður dráttarvaxtakröfu stefnanda vanreifaða þar sem ekki sé vísað til vaxtafótar og sæti frávísun ex officio. Að öðru leyti er kröfunni mótmælt sem svo óvissri og umdeildri að dráttarvextir verði ekki lagðir á fyrr en frá uppsögudegi endanlegs dóms í málinu, sbr. 7. gr. laga nr. 38/2001.

Niðurstaða

Mál þetta er sprottið af viðskiptum aðila á grundvelli kauptilboðs og samnings um sölu stefnanda á flísum og undirkerfi til stefnda vegna klæðningar á Urðarhvarfi 6, Kópavogi.

Óumdeilt er að samkvæmt magntöluskrá frá þýskri verkfræðistofu, sem liggur frammi í málinu, var áætlað að 1817.58 fermetrar af flísum færu í ofangreinda klæðningu á húsið. Hins vegar er ágreiningur um hvert endanlegt magn flísanna var sem stefndi fékk afhent frá stefnanda og á hvaða verði stefndi keypti flísarnar.

Stefndi heldur því fram að tilboð stefnanda hafi hljóðað um að stefndi keypti ákveðna tegund af flísum á 8.548 kr./fm, þ.e. að hann hafi gengið að því sem tilgreint er í kostnaðaráætlun stefnanda sem tillaga B, en að stefnandi hafi í dómkröfu sinni miðað verð flísanna við tillögu A, þar sem flísafermetrinn er á 9.398 krónur.

Vitnið G-kk-nf Á-kk-nf, sem var starfsmaður hjá stefnanda á þeim tíma sem samningur aðila tekur til, kvað stefnda hafi keypt flísar af stefnanda samkvæmt tillögu A, þ.e. þar sem flísafermetrinn er tilgreindur 9.398 krónur. Hann kvaðst hafa pantað flísar fyrir stefnda, rúma 1800 fermetra, en þegar flísagámarnir hafi komið til landsins hafi komið í ljós að sendir höfðu verið um 2500 fermetrar af flísum. Í ljós hafi komið að stefndi hafi þurft meira magn af flísum en það og því hafi vitnið pantað fleiri flísar. Hann kvaðst hafa verið í samskiptum við innkaupastjóra stefnda, J-kk-þf V-kk-þf, og átt fund með honum vegna þessara viðskipta. Vitnið kvað stefnda ekki hafa skilað neinum flísum til baka.

Þegar litið er til framangreinds framburður vitnisins, sem telja verður óhlutdrægt, þar sem það hefur hætt störfum fyrir stefnanda fyrir nokkru síðan, eru þær staðhæfingar stefnda, að hann hafi gengið að tilboði stefnanda um kaup á flísum samkvæmt tillögu B, þ.e. 8.548 kr./fm með öllu ósannaðar. Í ljósi framburðar vitnisins og samnings aðila sem liggur frammi í málinu, er að mati dómsins sannað að stefndi keypti flísar af stefnanda á verðinu 9.398 kr./fm.

Þá eru með öllu ósannaðar þær fullyrðingar stefnda að stefnandi hafi tvírukkað fyrir ákveðnar vörusendingar.

Stefndi heldur því fram að magn flísa sem fór í klæðningu utan á húsið hafi verið mun minna en stefnandi geri ráð fyrir samkvæmt fyrirliggjandi reikningum.

Eins og að ofan greinir, skýrði vitnið G-kk-nf svo frá fyrir dómi að stefndi hefði tekið við 2500 fermetrum af flísum sem komu til landsins, auk viðbótarmagns af flísum og hefði stefndi ekki skilað neinu af flísunum til stefnanda. Af framburði byggingastjórans, H-kk-ef G-kk-ef, varð ekki ráðið með vissu hversu mikið magn flísa hefði í raun farið í bygginguna, enda kvaðst hann ekki geta áætlað um hversu mikla rýrnum flísa hefði verið að ræða.

Stefnda var í lófa lagið að afla sér matsgerðar dómkvadds matsmanns um hversu mikið magn flísa hefði í raun verið notað til að klæða húsið. Það gerði stefndi ekki og hefur því hvorki með matsgerð né öðrum sönnunargögnum hrundið þeim staðhæfingum stefnanda að hann hafi selt stefnda það magn flísa sem reikningar hans byggjast á. Þá hefur stefndi ekki lagt fram nein gögn til sönnunar þeim staðhæfingum að hann hafi keypt múrbolta að verðmæti 312.888 krónur og k3- hnoð, að verðmæti 744.012 krónur, af öðrum en stefnanda og í málinu liggja fyrir reikningar frá stefnanda til stefnda þar sem vörur þessar eru tilgreindar.

Eru því ekki efni til að fallast á varakröfu stefnda.

Stefndi telur dráttarvaxtakröfu stefnanda vanreifaða og telur að vísa beri henni frá ex officio, þar sem þar sé ekki í henni vísað til vaxtafótar. Með hliðsjón af nýlegum dómafordæmum Hæstaréttar, m.a. dómi í máli nr. 458/2008 frá 19. mars 2009, sem staðfesti dóm héraðsdóms, þar sem í dómsorði héraðsdóms var um dráttarvexti einungis vísað til III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, verður ekki talið að dráttarvaxtakrafa stefnanda sé svo vanreifuð að henni beri að vísa frá dómi.

Þegar allt framanritað er virt, er fallist á kröfur stefnanda og stefndi dæmdur til greiðslu 6.979.593 króna ásamt dráttarvöxtum eins og krafist er og greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 greiði stefndi stefnanda 450.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Stafnar ehf., greiði stefnanda Agli Á-kk-þgf hf., 6.979.593 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 119.352 krónum frá 5. júní 2007 til 11. ágúst 2007, af 4.053.902 krónum frá 11. ágúst 2007 til 10. október 2007 og af 6.979.593 krónum frá 10. október 2007 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 450.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf