S-2859/2020

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 10. september sl., var höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 30. apríl 2020, á hendur „X, kennitala […], fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt fimmtudagsins 7. júní 2018, utan við […], […], ráðist á A, kennitala […], með því að slá hann ítrekað með lóðbolta í höfuð og líkama er A sat í farþegasæti kyrrstæðrar leigubifreiðar með þeim afleiðingum að hann hlaut grunnt sár á hnakka hægra megin.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala […], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða honum kr. 1.556.956, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 7. júní 2018 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er kynnt fyrir ákærða en með dráttarvöxtum frá þeim degi, samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, til greiðsludags, auk greiðslu þóknunar við réttargæslu að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts á réttargæsluþóknun.“

Ákærði krefst þess að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa og að fullnustu refsingarinnar verði frestað skilorðsbundið. Þá krefst hann þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður af henni og til þrautavara að bætur verði stórlega lækkaðar. Loks krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði og að við ákvörðun málsvarnarlauna verði tekið tillit til virðisaukaskatts.

I

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst henni aðfaranótt fimmtudagsins 7. mars 2018 tilkynning um átök við leigubifreið í […]. Á vettvangi hitti lögregla fyrir bílstjóra leigubifreiðarinnar, D, ákærða, brotaþola, A, og vitnið, B. Brotaþoli var með áverka á andliti og kvaðst hafa verið laminn með hamri. Hann hefði tekið leigubifreið í […] til að sækja kærustu sína, B. Þar á bifreiðastæði hefði B og ákærði komið að og ákærði þá slegið til hans með hamri þar sem hann sat í framsæti bifreiðarinnar. Ákærði hefði slegið hann þrisvar í höfuð og tvisvar í fætur og farið síðan í burtu. Kvaðst brotaþoli vera með tvær tennur lausar eftir árásina.

Fram kom hjá B í samtali hennar við lögreglumenn að hún hefði átt í „ofbeldisfullu“ sambandi við brotaþola. Hefði hún, áður en atvik gerðust, verið með ákærða á heimili móður hans í […]. Ákærði hefði skaðað brotaþola vegna þess hvernig hann hefði komið fram við hana. Þegar ákærði frétti að brotaþoli væri fyrir utan hefði hann tekið hamar, gengið út og sagst „ætla að ganga fram af honum“. Ákærði hefði síðan slegið brotaþola með hamrinum þar sem brotaþoli sat í leigubifreiðinni en hún reynt að stöðva ákærða en ekki tekist það. Einnig var rætt við D, bílstjóra leigubifreiðarinnar, á vettvangi. Kvaðst hann hafa ekið brotaþola á vettvang. Á leiðinni hefði brotaþoli hringt í B sem hefði verið treg til að gefa upp heimilisfangið þar sem hún var stödd en gert það að lokum. Þegar þeir voru að nálgast […] hefði hann heyrt mikil öskur í símanum og B segja að það væri verið að ráðast á hana. Hann hefði stuttu síðar lagt bifreiðinni í […] og ákærði þá ráðist á brotaþola inni í bifreiðinni, lamið hann nokkur högg með hamri, kýlt hann með krepptum hnefa og sparkað í hann. Kvaðst hann hafa náð hamrinum af ákærða og beðið hann að hætta og hefði ákærði þá gengið í burtu með hamarinn.

Í skýrslunni er rakin bókun lögreglumanns nr. […] um að lögreglumenn hefðu fyrr um nóttina séð brotaþola við reiðhöllina í Víðidal. Brotaþoli hefði þá verið með sjáanlega áverka á andliti, stóra kúlu við augabrún vinstra auga, og einnig hefði hann virst vera með áverka á hné og var blóðblettur sjáanlegur þar. Hafnaði brotaþoli þá boði lögreglumanna um að aka honum á slysadeild.

Skýrsla var tekin af ákærða vegna málsins 12. júní 2018. Kvaðst hann hafa lamið brotaþola með lóðbolta umrætt sinn. Sagði hann ákærða ítrekað hafa barið fyrrverandi kærustu sína, B, sem hefði verið hjá ákærða umrætt sinn. Hann hefði heyrt frá B, sem var í símanum að ræða við brotaþola, að hann væri á leiðinni. Kvaðst ákærði þá hafa sagt að hann mundi berja brotaþola ef hann kæmi nálægt húsinu. Verkfærið sem hann notaði sé járn með tréskafti um 30 cm langt og með járnhnúð á endanum. Kvaðst ákærði ekki vita hve oft hann lamdi brotaþola en brotaþoli hefði þá setið í framsæti leigubifreiðar og reynt að berja hann á móti og bera hendur fyrir höfuð sér. Höggin hefðu lent bæði á höfði brotaþola og á líkama hans. Síðan hefði hann hlaupið í burtu og losað sig við verkfærið á hlaupum. Þá kvaðst hann hafa verið kominn út á undan B.

Þá var tekin skýrsla af brotaþola þar sem hann var staddur á bráðamóttöku í kjölfar árásarinnar. Bar hann þá um að ákærði hefði slegið hann sex sinnum með hamri, ýmist í höfuðið, andlitið eða vinstri fótlegginn. Höggin hefðu verið föst og hefði eitt þeirra lent beint framan á munni hans, eitt á hnakkann og fjögur önnur í andlitið. Í framburði vitnisins B, sem skráður var niður við sama tækifæri, kom fram að ákærði hefði slegið brotaþola fjórum til sex sinnum og hefði árásin verið fólskuleg. Ákærði hefði notað áhald sem hún hefði ekki séð vel en taldi það hafa verið bogið líkt og kúbein.

Fyrir liggur vottorð […], slysa og bráðalæknis, dagsett 11. febrúar 2019. Þar kemur fram að brotaþoli hafi, aðfaranótt 7. júní 2018, komið á bráðamóttöku og greint frá því að hann hefði orðið fyrir líkamsárás. Óþekktur maður hefði slegið hann með hamri og hann við það hlotið áverka á hnéskel á vinstra fæti, sár á vinstri augabrún og aftan á höfði hægra megin. Við skoðun var lítið sár hliðlægt á vinstri hnéskel og mar undir. Þá var um tveggja til þriggja cm sár hliðlægt á vinstri augabrún en ekki blæddi úr því. Loks var sár á hnakka hægra megin, grunnt án virkrar blæðingar. Einnig kemur fram í vottorðinu það mat læknisins að áverkar komi heim og saman við lýsingu brotaþola á atvikum og að ekki finnist lífshættulegir áverkar á brotaþola en árásin hefði verið alvarleg þar sem hamar hefði verið notaður sem barefli samkvæmt lýsingu brotaþola.

Við aðalmeðferð voru af hálfu ákæruvalds og ákærða lögð fram gögn um lóðbolta, þ. á m. myndir þar sem sjá má útlit þeirra og lögun og frekari upplýsingar um þá, t.d. stærð þeirra.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði sagði vitnið B, sem þá var kærasta brotaþola, hafa hringt í sig og viljað hitta hann af því að brotaþoli hefði verið að beita hana ofbeldi. Sagði ákærði að hann og B hefðu einnig verið saman um skeið. Þau hefðu hist og á endanum farið heim til móður ákærða í […]. Þar hefði hann frétt að brotaþoli væri á leiðinni. Hefði hann komið því til brotaþola í gegnum B að ef hann kæmi þá mundi ákærði lemja hann. Þegar leigubifreiðin sem brotaþoli kom með var alveg að koma hefði hann hlaupið út og gripið með sér lóðbolta. Hann hefði stöðvað leigubifreiðina áður en henni var beygt inn á bifreiðastæðið og opnað dyr bifreiðarinnar við framsæti farþegamegin. Hann hefði síðan slegið til brotaþola en ekki náð neinum höggum á hann og hefðu þetta ekki verið mjög föst högg. Eitt höggið hefði a.m.k. farið í fótinn á brotaþola, í hnéð, en hann muni ekki hvar hin lentu en þau hefðu ekki verið aflmikil. Á meðan þetta gerðist hefði brotaþoli setið inni í bifreiðinni en ákærði verið fyrir utan hana og því hefði verið lítið svigrúm til að slást. Kvaðst ákærði fljótlega hafa rekið lóðboltann í sig og misst hann og þá reynt að kýla brotaþola með krepptum hnefa. Síðan hefði hann hlaupið í burtu og falið sig í runna. Hann hefði þá orðið var við að lögregla var að leita að honum en síðan sofnað í runnanum. Ákærði sagði að B hefði komið út á eftir honum og hefði atlögu hans að brotaþola verið að ljúka þegar hún kom. Leigubifreiðastjórinn hefði setið undir stýri á meðan atvik gerðust. Kvaðst hann telja að vopnið sem hann notaði hefði verið um 30 cm á lengd þar sem þetta sé sú lengd sem hann giskaði á þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu. Það sé sívala járn með tréskafti og smágöndull niður í hinum endanum, úr kopar. Um sé að ræða gamalt verkfæri sem hafi, þegar það var notað, verið hitað yfir eldi eða gasi. Það sé ekki þungt, gæti verið allt frá 50 og upp í 200 grömm. Ákærði kvaðst einnig hafa reynt að slá brotaþola með krepptum hnefa en ekki hitt hann eins og hann ætlaði sér. Kvaðst hann ekki hafa séð neina áverka á brotaþola eftir þetta. Ákærði sagði að brotaþoli hefði ögrað honum með því að koma en samskipti þeirra áður en atvik gerðust hefðu ekki verið önnur en þau að hann sendi brotaþola þau skilaboð í gegnum B að hann ætti ekki að koma. Kvaðst hann telja að brotaþoli hefði vitað að ákærði mundi ráðast á hann þar sem hann hefði sagt það hátt á meðan B var í símanum að tala við brotaþola. Ákærði kvaðst hafa verið mjög reiður yfir því að brotaþoli kom en atvik hefðu gerst hratt og hefði hann hætt atlögu sinni þegar lögreglan kom. Leigubifreiðastjórinn hefði sagt eitthvað til að reyna að stöðva þetta en ekki skipt sér af þessu að öðru leyti.

Ákærði kvaðst alfarið neita því að hafa lamið brotaþola með lóðboltanum í hnakkann. Erfitt hefði verið að gera slíkt þar sem brotaþoli sat allur inni í bifreiðinni sem sé ekki jeppi og hafi hann því ekki náð að fara upp með vopnið. Hafi hann lamið brotaþola þar hefðu þau högg verið mjög laus. Brotaþoli hefði reynt að verja sig og slá til baka en hann viti ekki hvort honum tókst það. Kvaðst ákærði hafa upplifað það svo að brotaþoli væri tilbúinn í slagsmál en muni ekki eftir því að hann hefði borið hendur fyrir höfuð sér. Ákærði kvaðst ekki hafa verið undir áhrifum þegar atvik gerðust en búinn að vaka lengi. Hann var handtekinn nokkrum dögum seinna vegna annarra atvika og gaf þá einnig skýrslu vegna þessa máls. Hann staðfesti að hafa borið um það hjá lögreglu að hafa ekki notað hamar heldur járn á tréskafti, um 30 cm, með járni á endanum. Það sé hins vegar ekki rétt að það hafi verið járn á endanum heldur hafi það verið eir sem sé mýkri en járn. Þá sagði hann rétt sem kom fram í framburði hans hjá lögreglu að hann hefði losað sig við verkfærið á hlaupum. Einnig sé rétt að hann muni ekki hve oft hann lamdi brotaþola. Þá sagði ákærði það geta verið að brotaþoli hefði reynt að berja hann á móti og sett hendur fyrir höfuð sér eins og hann lýsti hjá lögreglu og taldi að hann gæti hafa munað þetta betur þá. Einnig staðfesti ákærði þann framburð sinn hjá lögreglu að höggin hefði lent á höfði og líkama brotaþola. Þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu hefði honum verið mjög brugðið vegna sakargifta sem bornar voru á hann í hinu málinu.

Þá voru ákærða sýndar myndir af nokkrum lóðboltum. Fylgdu þeim skýringar og þ. á m. eru þeir kenndir við tiltekin landssvæði. Sagði ákærði að enginn þeirra væri eins og sá sem hann notaði. Lóðboltinn hefði verið eins að uppbyggingu og sá sem kenndur er við Hrafnkelsstaði en annars ekki líkur honum. Lengdin gæti hafa verið svipuð eða styttri eða um 2025 cm. Hausinn á lóðboltanum hefði verið lítill og sé það helst sá lóðbolti sem kenndur er við Eyrarbakka sem sé með svipaðan haus.

Vitnið A brotaþoli, kvaðst hafa farið með leigubifreið upp í Breiðholt að sækja vitnið B, vinkonu sína. Hann hefði setið í framsæti farþegamegin og þegar þangað var komið hefðu dyr bifreiðarinnar verið rifnar upp og ákærði barið hann með hamri í höfuðið og síðan í hnéð. Taldi hann að hnéskel hans hefði jafnvel brotnað. Atvik hefðu gerst hratt og átti hann sér einskis ills von og náði því ekki að verja sig að öðru leyti en að bera hendurnar fyrir sig. Hamarinn hefði lent ofan til á höfði hans, aðeins til hliðar hægra megin og hann fengið tvö til fjögur högg í höfuðið. Þá kannist hann við að hafa fengið sár á hnakka. Þegar þetta gerðist var B nýkomin inn í leigubifreiðina og leigubifreiðastjórinn sat í bílstjórasætinu. Kvaðst hann telja að árásinni hefði lokið þegar bílstjórinn fjarlægði ákærða. Brotaþoli sagði að honum hefði brugðið mikið. Var honum ekið á slysadeild og var þá með áverka á höfði, skurð sem blæddi úr. Áður en þetta gerðist hefðu engin samskipti verið milli hans og ákærða og hann ekki ögrað ákærða á nokkurn hátt. Viti hann ekki af hverju ákærði réðst á hann. Hann hefði séð að vopnið sem ákærði barði hann með var klaufhamar en ákærði veittist ekki að honum á annan hátt. Aðspurður kvaðst hann ekki telja að ákærði hefði notað lóðbolta við árásina. Atvik hefðu gerst hratt og hann orðið hræddur. Fyrir honum var þetta tilraun til að drepa hann. Hann sé með varanleg meiðsli á vinstri fæti eftir árásina. Þá hefðu atvik setið í honum frá því þetta gerðist. Brotaþoli sagði að vitnið B hefði verið kærasta hans, með hléum, í nokkur ár. Brotaþoli kvaðst muna eftir því að hafa farið á slysadeild og reyndust þá vera meiðsl undir hnéskelinni og hefði hann leitað aftur til læknis vegna þess. Kvaðst hann ekki muna eftir því að lögregla hefði haft afskipti af honum fyrr um kvöldið eða að hafa þá lent í átökum og fengið áverka. Hann hefði ekki verið með áverka fyrir atlöguna. Voru brotaþola kynnt framlögð gögn um afskipti lögreglu af honum í Víðidal þessa nótt og kvaðst hann ekki muna eftir því að hafa þá verið með áverka en verið gæti að þá hefði verið blóð á buxunum hans. Kvaðst brotaþoli ekki vera viss um að hann hefði endilega munað atvik betur þegar hann gaf skýrslu en nú fyrir dómi þar sem árásin hafi setið mjög í honum.

Vitnið B kvaðst hafa verið stödd hjá ákærða þegar brotaþoli hringdi þangað og kvaðst ætla að koma með leigubifreið og sækja hana. Ákærði hefði ekki verið sáttur við að hún væri að fara að hitta brotaþola. Vitnið kvaðst síðan hafa farið út og ákærði á eftir henni og hún farið inn í leigubifreiðina og reynt að vara brotaþola við. Kvaðst hún hafa séð framan í brotaþola þegar hann kom og virtist vera í lagi með hann. Ákærði kom rétt á eftir henni og hafi hann rifið upp dyrnar við framsætið farþegamegin þar sem brotaþoli sat og lamið brotaþola með hamri eða einhverju stykki í höfuðið og hnéskelina. Kvaðst hún hafa haldið að hann mundi drepa brotaþola fyrir framan hana. Leigubifreiðastjórinn hefði hringt í lögreglu og […] og brotaþoli síðan farið á slysadeild. Kvaðst vitnið telja að ákærði hefði barið brotaþola beint á höfuðið, tvö til þrjú högg, og síðan í hnéskelina og brotið hana. Hefði hún séð blóð á höfði brotaþola eftir þetta og óttast um hann. Brotaþoli kvarti enn undan verk í hnénu eftir þetta. Á meðan þetta gerðist hafi hún setið í aftursæti bifreiðarinnar og bílstjórinn í sínu sæti. Vitnið kveðst hafa verið nýbyrjuð aftur með brotaþola þegar þetta gerðist en hvað varðar tengsl hennar við ákærða þá hefðu þau á þessum tíma verið að neyta fíkniefna saman og verið eitthvað saman. Áður en atvik gerðust hefði brotaþoli verið í símasambandi við hana og hefði hún sagt ákærða frá því að brotaþoli væri að koma. Hann sagði ekkert við hana annað en að honum fyndist það vera rugl að hún væri að fara. Hann hefði verið ör en hún hefði ekki séð hann grípa barefli þegar hann fór út. Bareflið sem ákærði notaði hefði annað hvort verið langt járnstykki eða hamar. Brotaþoli hefði borið hendurnar fyrir sig til að verja sig en höggin hefðu beinst að höfði hans og barði ákærði hann fast. Hefði hún heyrt brotaþola emja þegar ákærði barði hann. Brotaþoli hefði allan tímann setið í framsætinu. Hefði ákærði slegið brotaþola í hnakkann hægra megin. Muni hún einungis eftir því að hann hefði slegið brotaþola með hamri en ekki ráðist á hann á annan hátt. Útilokaði vitnið ekki að hún hefði áður en atvik gerðust sagt ákærða að brotaþoli hefði verið ógeðslegur við hana en hún bað hann aldrei um að berja brotaþola. Þá taldi vitnið að það væri rétt að hún hefði verið treg til að gefa brotaþola upp heimilisfangið þegar þau ræddu saman í síma fyrir atvikið en það hefði verið af annarri ástæðu.

Vitnið lögreglumaður nr. […] kvaðst hafa ritað frumskýrslu vegna málsins. Á vettvangi hefði hann hitt brotaþola og vitnið B og sáu þau að brotaþoli hafði orðið fyrir árás og var hann blóðugur í framan, líklega við munn og annað augað. Hann ræddi við þau bæði á vettvangi og nafngreindu þau árásarmanninn. Ritaði hann niður frásögn þeirra á þann hátt sem greinir í skýrslunni. Vitnið staðfesti að hafa unnið frumskýrslu málsins og hafa tekið þær myndir af brotaþola sem þar eru. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa tekið eftir áverkum á hnakka brotaþola.

Vitnið lögreglumaður nr. [...] kvaðst hafa rætt við vitnið D á vettvangi í kjölfar atvika. Hann hefði skrifað niður framburð vitnisins og síðan bókað hann inn í kerfi lögreglu og þaðan hefði hann væntanlega verið settur í frumskýrslu. Það væri svo hlutverk rannsakanda að taka ítarlegri skýrslu. Kvaðst hann nú hvorki geta lýst ástandi brotaþola né B á vettvangi og ekki muna hvort brotaþoli var með áverka. Vitnið kvaðst nú ekki muna hver framburður vitnisins D var en staðfesti þann framburð vitnisins sem bókaður er í frumskýrslu eftir að hann var kynntur fyrir honum.

Vitnið lögreglumaður nr. […] kvaðst hafa verið á vakt hjá rannsóknardeild og kallaður út þegar málið kom upp. Hefði hann farið á slysadeild og rætt þar við brotaþola og vitnið B. Ákærði hefði síðar verið handtekinn vegna annars máls og þá einnig verið tekin af honum framburðarskýrsla vegna þessa máls. Framburður brotaþola og vitnisins hefði verið tekinn upp með hljóðupptöku og síðan skráður niður eftir upptökunni. Taldi vitnið að ekki hefði verið þörf á að gera sérstaka samantekt vegna þessara framburða umfram það sem fram komi í skýrslu hans. Eftir að hafa rætt við þau þrjú hafi hann væntanlega talið að atvik lægju öll fyrir en ekki hefði verið mikið misræmi á milli þessara framburða. Framburður vitnisins D í frumskýrslu lögreglu var í samræmi við annað sem fram var komið og því var ekki talin þörf á því að taka skýrslu af honum. Þá sagði vitnið að ekki hefði farið fram sérstök rannsókn á vettvangi og þar með bifreiðinni og ekki var leitað að vopninu. Hann hefði fengið vitneskju um vopnið fimm dögum eftir að atvik gerðust og taldi ekki líklegt að það mundi finnast þá. Fram hefði komið hjá ákærða að hann hefði kastað því frá sér einhvers staðar á hlaupum. Kvaðst vitnið hafa talið brotaþola vera skýrsluhæfan þegar skýrslan var tekin af honum en hann minnti að hann hefði ekki verið að öllu leyti samvinnuþýður. Hann hefði þá verið með sjáanlega áverka. Vitnið kvaðst hafa unnið þá skýrslu sem hefur að geyma framburð ákærða þannig að skýrslan var skráð á sama tíma og hún var tekin og ákærði las hana síðan yfir og staðfesti að rétt væri þar haft eftir honum.

Vitnið lögreglumaður nr. […], þá […], kvaðst hafa, fyrr um kvöldið, farið í útkall í [...] vegna ölvunar og óláta þar sem vísa hefði þurft manni út. Viðkomandi var farinn þegar þeir komu á vettvang og hefðu þeir því ekið um hverfið í leit að honum og þá séð brotaþola á gangi í Víðidal. Hann hefði virkað rólegur og ekki undir miklum áhrifum þegar þeir ræddu við hann. Var hann með áverka á enni, einhvers konar kúlu, storknað blóð sem virtist vera gamalt og með blóð í fötum. Kvaðst brotaþoli ekki vita hvað hefði komið fyrir hann og kom ekkert fram um að hann hefði lent í átökum í [...]. Hafnaði hann allri aðstoð af hálfu lögreglumanna eins og að leita til læknis og varð það niðurstaðan að hann þáði far niður í bæ.

Vitnið lögreglumaður nr. […] kvaðst þessa nótt hafa farið í útkall í […] vegna ölvunar og óláta. Viðkomandi hefði verið farinn af vettvangi þegar lögreglumenn komu og hefðu þeir því ekið um nágrennið og þá séð brotaþola á gangi í Víðidal. Þegar þeir ræddu við hann hefðu þeir talið að hann hefði verið aðeins ölvaður og séð að hann var með áverka á enni, smákúlu og skurð og hefði verið blóð í buxum hans. Hefði hann ekki getað greint frá því hvernig hann hlaut áverkana. Þeir hefðu boðið honum aðstoð, m.a. að aka honum til læknis en hann afþakkaði alla aðstoð aðra en far niður í miðbæ. Aðspurður sagði vitnið að brotaþoli hefði ekki verið með áverka á hnakka þegar þeir sáu hann. Þeir hefðu skoðað hann og telja að þeir hefðu séð áverkana hefði brotaþoli verið með þá.

Vitnið […] læknir, læknanúmer […], kvaðst hafa skoðað brotaþola sömu nótt, í kjölfar atvikanna. Brotaþoli lýsti því að hann hefði orðið fyrir líkamsárás, verið sleginn með hamri og hann var með nokkra áverka sem virtust vera hættulitlir þó að þetta sé hættulegt áverkamunstur. Brotaþoli var útskrifaður eftir að búið hafði verið um sár á höfði hans og hné og telji vitnið að hann hafi ekki komið aftur á slysadeild vegna þessara áverka. Vitnið sagði að áverkar á hné kynnu að hafa verið meiri en yfirborðsáverkar en brotaþoli hefði afþakkað myndatökur. Þau hefðu hins vegar hvorki fundið á honum beinbrot né tannbrot. Á þessum tíma hefði þetta litið út fyrir að vera sár sem gætu gróið vel. Kvaðst vitnið telja að áverkarnir gætu samrýmst því að hann hefði verið sleginn með barefli en um hafi verið að ræða sljóa áverka eða sár.

Þá sagði vitnið að áverkamynstrið sé hættulegt af því að hamri var beitt en hversu hættulegur hamarinn er fari eftir því hvernig honum er beitt og hversu fast er slegið. Telja verði að hamar sé lífshættulegt vopn. Um nóttina hefði það virst sem brotaþoli hefði sloppið vel. Sagði vitnið að barefli sé líklegra en hnefi eða hnúi til að valda broti eða innri áverkum, blæðingu, mari eða öðrum heilaáverka. Í þeim skilningi sé þetta miklu hættulegra vopn en margt annað. Hamar sé þannig gerður að hann færir orkuna á minna höggsvæði sem þannig dreifist minna. Höfuðið sé viðkvæmasti staðurinn. Minni áverkar á höfði geta skaðað meira eða drepið en högg á útlim. Þá sagði vitnið að þyngd bareflis skipti einnig máli en þetta fari allt eftir hraða og þyngd. Vitnið kvaðst ekki hafa fundið neitt við skoðun sem valdi því að hann dragi sögu brotaþola í efa. Annars konar barefli en hamar gæti hafa valdið áverkunum sem hann telji samrýmast því að brotaþoli hafi verið sleginn með hamri eða öðru barefli. Vitnið staðfesti innihald vottorðsins sem hann bar um að yfirlæknir hefði ritað en hann áður staðfest efni þess.

Vitnið D kvaðst hafa verið að aka leigubifreið umrætt sinn og tekið brotaþola upp í […] og ekið honum á vettvang í […]. Kvaðst hann ekki hafa tekið eftir því að brotaþoli væri með áverka þegar hann kom inn í bifreiðina. Þegar þeir komu í […] kom ákærði æðandi að með hamar og opnaði dyr bifreiðarinnar við framsæti farþegamegin þar sem brotaþoli sat. Ákærði var mjög æstur og reyndi að höggva til brotaþola með hamrinum og taldi hann að höggin hefðu beinst að andliti og höfði hans. Hann ætlaði sér í manninn en ekki einungis að hræða hann. Brotaþoli hefði tekið á móti með höndum og fótum og varið sig með því að bera hendurnar fyrir andlitið. Muni hann ekki hvort ákærði hefði náð að hæfa brotaþola en það gæti verið og kvaðst hann ekki hafa séð hvort hann hefði verið með áverka eftir þetta. Hefði vitnið kallað að þeim að gera þetta fyrir utan bifreiðina. Brotaþoli hefði síðan náð hamrinum af ákærða og vitnið síðan tekið við honum. Ákærði hefði síðan óskað eftir því að fá hamarinn til baka og hefði vitnið þá kastað hamrinum til hans og hefði ákærði farið á brott með hamarinn. Vitnið hefði síðan snúið bifreiðinni og þá mætt lögreglu sem hefði tekið skýrslu af honum. Vitnið kvaðst telja að vopnið sem ákærði notaði hefði verið lítill slaghamar frekar en klaufhamar en hann hefði ekki verið þungur. Kvaðst hann viss um að ekki hefði verið um lóðbolta að ræða. Þá sagði vitnið að brotaþoli hefði verið í símanum á leiðinni og hann minnti að hann hefði verið í vafa um hvort hann ætti að fara á vettvang. Vitnið staðfesti að hafa lýst atvikum fyrir lögreglu á vettvangi og hafa þá munað atvik betur.

III

Niðurstaða

Ákærði er ákærður fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt fimmtudagsins 7. júní 2018, ráðist á brotaþola, með því að slá hann ítrekað með lóðbolta í höfuð og líkama, er brotaþoli sat í farþegasæti kyrrstæðrar leigubifreiðar, með þeim afleiðingum að hann hlaut grunnt sár á hnakka hægra megin. Í ákæru er brotið talið varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt því varðar brot fangelsi allt að 16 árum hljótist stórfellt líkams eða heilsutjón af árás eða ef brot er sérstaklega hættulegt vegna þeirrar aðferðar, þ. á m. tækja, sem notuð eru, svo og þegar sá, er sætir líkamsárás, hlýtur bana af atlögu.

Ákærði neitar sök. Fyrir dómi viðurkenndi hann að hafa slegið brotaþola nokkur högg með lóðbolta, m.a. í hné, en taldi þau hafa verið máttlítil. Sagði hann ástæðu þess vera þá að hann teldi að brotaþoli hefði verið að beita B ofbeldi. Hann neitaði að hafa slegið brotaþola í hnakkann og þannig valdið þeim áverkum er greinir í ákæru en staðfesti þann framburð sem hann gaf hjá lögreglu að einhver högg hefðu lent á höfði brotaþola. Þá kvaðst hann einnig hafa slegið brotaþola með krepptum hnefa. Sagði hann aðstæður hafa valdið því að lítið svigrúm hefði verið til að veitast að brotaþola þar sem hann sat inni í bifreiðinni.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. sömu laga skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Verður þannig ekki byggt á framburði sem fram kom við rannsókn málsins nema hann hafi verið staðfestur fyrir dómi, eða fleira komi til.

Vitni að atvikum, brotaþoli, B og D, hafa öll borið um að ákærði hafi veist að brotaþola með barefli. Brotaþoli sagði ákærða hafa barið sig í höfuð og hné með hamri. Hefðu tvö til þrjú högg lent á höfði hans, og m.a. hefði eitt höggið lent aðeins til hliðar hægra megin. Þá kvaðst hann hafa hlotið sár á hnakka við árásina. Vitnið B sagði ákærða hafa barið brotaþola tvö til þrjú högg í höfuðið og eitt í hnéskel með annað hvort hamri eða járnstykki og hefði eitt höggið lent á hnakka brotaþola hægra megin. Þá bar vitnið D um að ákærði hefði nokkrum sinnum „höggið“ til brotaþola með hamri og hefðu höggin beinst að höfði hans og andliti. Hann muni ekki hvar ákærði hæfði brotaþola eða hvort hann hlaut áverka. Þá báru vitnin öll um að brotaþoli hefði borið hendur fyrir sig til að reyna að verjast höggunum frá ákærða. Eru þessir framburðir vitnanna í meginatriðum samhljóða þeim framburði sem hafður var eftir þeim við rannsókn málsins.

Ákærði hefur með greinargóðum hætti lýst því verkfæri sem hann notaði við atlöguna. Fær lýsing hans ekki beina stoð í framburði vitna sem báru ýmist um að ákærði hefði verið með slaghamar eða klaufhamar utan þess að vitnið B taldi hann jafnvel hafa verið með járnstöng. Er það í nokkru samræmi við lýsingu hennar við rannsókn málsins þar sem hún taldi að um sveigt áhald hefði verið að ræða og líkti því við kúbein. Vopnið liggur ekki fyrir og fæst ekki séð að við rannsókn málsins hafi verið reynt að upplýsa hvað varð um það eða nánar um gerð þess vopns sem ákærði hefði játað að hafa beitt. Það var fyrst við meðferð málsins fyrir dómi sem slíkra upplýsinga var aflað. Samkvæmt framangreindu er óumdeilt að ákærði notaði barefli umrætt sinn. Allan vafa um tegund og hættueiginlega áhaldsins ber að túlka ákærða í hag. Einungis er við framburð ákærða að styðjast um stærð og gerð þess lóðbolta sem hann kveðst hafa notað og framburðir vitna eru nokkuð misvísandi eins og rakið hefur verið. Öll lýsa þau þó hamri eða einhverju sambærilegu sem telja verður að sé enn hættulegra vopn en það sem ákærði hefur viðurkennt að hafa notað. Verður að telja að með framburði þeirra sé fram komin sönnun um að ákærði hafi slegið brotaþola með einhvers konar barefli. Bar ákærði um það fyrir dómi að áhaldið sem hann notaði hefði verið 20 til 25 cm á lengd og að þyngd þess væri á bilinu 50 til 200 grömm. Verður niðurstaða málsins við það miðuð að ákærði hafi beitt slíkum lóðbolta við atlöguna.

Fyrir liggur að lögregla hafði afskipti af ákærða fyrr um nóttina og reyndist hann þá vera með áverka á andliti og á vinstra hné. Í þeim gögnum sem liggja fyrir um ástand hans eru hins vegar engar upplýsingar um að hann hafi þá verið með sár á hnakka eins og lýst er í ákæru. Af fyrirliggjandi læknisvottorði verður ráðið að við skoðun reyndist brotaþoli vera með sár á hnakka auk fleiri áverka sem samrýmdust því sem lögreglumenn sáu fyrr um nóttina og staðfestu brotaþoli og […] læknir það í framburði sínum fyrir dómi. Mat læknirinn það svo að áverkar brotaþola gætu samrýmst lýsingu hans á árás og byggir niðurstöðu sína á því að hamri eða öðru barefli hafi verið beitt við atlöguna.

Framburður brotaþola og vitnanna, B og D, hefur verið stöðugur og trúverðugur um þau atriði sem máli skipta við úrlausn málsins, þ. á m. um að ákærði hafi beint höggum sínum að höfði brotaþola. Fær sá framburður þeirra stuðning í framburði ákærða. Þá hefur framburður brotaþola og B um að ákærði hefði slegið í hné brotaþola einnig verið stöðugur í gegnum meðferð málsins. Verður ekki á það fallist með ákærða að rannsókn lögreglu hafi verið svo ábótavant og í andstöðu við ákvæði laga nr. 88/2008 að ekki væru efni til að horfa til framburða á rannsóknarstigi við úrlausn málsins eða að það verði talið koma niður á vörnum ákærða. Óumdeilt er að brotaþoli sat í farþegasæti leigubifreiðarinnar þegar ákærði veittist að honum og er ekkert annað fram komið en að um fólksbifreið hafi verið að ræða, hvað varðar stærð hennar. Er fallist á það með ákærða að það hljóti að hafa takmarkað athafnir hans þegar hann veittist að brotaþola að brotaþoli sat inni í bifreið en að sama skapi var brotaþoli króaður af þar og hafði ekki möguleika á að forða sér. Þó verður ekki fallist á þær varnir ákærða að aðstæður hafi valdið því að hann hefði ekki getað komið höggi á hnakka brotaþola hægra megin sem var sú hlið sem snéri að ákærða. Telur dómurinn þannig sannað að ákærði hafi veist að brotaþola með vopni sem hann beindi m.a. að höfði og líkama brotaþola og að um ítrekuð högg var að ræða.

Brot ákærða er í ákæru heimfært undir 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940. Ákærði hefur, eins og rakið hefur verið, viðurkennt að hafa veist að brotaþola með lóðbolta. Einu upplýsingarnar sem liggja fyrir um áhaldið og hættueiginleika þess koma frá ákærða og úr þeim gögnum sem lögð voru fram við aðalmeðferð málsins. T elja verður að vopn það sem ákærði beitti hafi, í samræmi við framburð ákærða, verið létt og með haus á endanum. Þó að við það sé miðað að sá haus hafi verið úr eir , eins og ákærði byggir á , er það engu að síður mat dómsins að áhaldið sé hættulegt vopn þegar því er beint að höfði eins og ákærði gerði í umrætt sinn. Þá er einnig til þess að líta að atlagan var ofsafengin samkvæmt framburði vitna. Í ljósi framangreinds er það mat dómsins að atlaga ákærða hafi verið sérstaklega hættuleg árás í skilningi 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940.

Með vísan til framangreinds þykir sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin þar að sök í ákæru og er brot hans þar rétt heimfært til refsiákvæða.

IV

Ákærði er fæddur í […]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 28. apríl 2020, hefur ákærða nokkrum sinnum verið gerð refsing, m.a. vegna brota gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940, lögum um ávana og fíkniefni nr. 65/1974 og umferðarlögum nr. 50/1987. Við ákvörðun refsingar ákærða nú ber að líta sérstaklega til þess að ákærði var 12. september 2018 dæmdur í 60 daga fangelsi skilorðsbundið í tvö ár vegna brota, m.a. gegn 1. mgr. 257. gr., 155. gr. og 244. gr. laga nr. 19/1940. Ákærði framdi brot það sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir áður en sá dómur var kveðinn upp og telst því sú refsing sem ákærða er nú gerð vera hegningarauki vegna þess dóms, sbr. 78. gr. laga nr. 19/1940. Ákærði er í máli þessu sakfelldur fyrir líkamsárás. Verður til refsiþyngingar litið til 1. og 3. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga en brot ákærða beindust gegn heilsu og velferð brotaþola. Þá verður að telja að árásin hafi verið ofsafengin og ásetningur ákærða einbeittur þegar hann tók með sér vopn og veittist strax að brotaþola með höggum þegar hann kom, sbr. 6. tölulið sama lagaákvæðis. Í ljósi alls framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu hennar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

V

Brotaþoli krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða honum 1.500.000 krónur á miskabætur og byggir kröfu sína á 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Samkvæmt framangreindu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir brotið. Hefur hann þannig með ólögmætri og saknæmri háttsemi sinni valdið brotaþola miska. Ekki liggja fyrir önnur gögn um afleiðingar árásarinnar en lýsing í læknisvottorði á þeim áverkum sem raktir eru í ákæru. Þá lýsti brotaþoli því í framburði sínum að atvik hefðu lagst þungt á hann.

Með vísan til framangreinds og málsatvika verða miskabætur ákveðnar að álitum og með hliðsjón af dómvenju. Þykja þær hæfilega ákveðnar 300.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði. Er upphafstími dráttarvaxta ákveðinn með hliðsjón af því að ákærða var birt bótakrafan með fyrirkalli 27. maí 2020. Þá greiði ákærði brotaþola 250.000 krónur í málskostnað, og er við ákvörðun málskostnaðar tekið tillit til virðisaukaskatts.

Eftir úrslitum málsins verður ákærði dæmdur til greiðslu alls málskostnaðar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, er teljast alls hæfilega ákveðin 650.000 krónur. Þá greiði ákærði 42.300 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvaldsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið M-kvk-nf O-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A, kennitala […], 300.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 7. júní 2018 til 27. júní 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 250.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 650.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 42.300 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf

Með vísan til framangreinds og málsatvika verða miskabætur ákveðnar að álitum og með hliðsjón af dómvenju. Þykja þær hæfilega ákveðnar 300.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði. Er upphafstími dráttarvaxta ákveðinn með hliðsjón af því að ákærða var birt bótakrafan með fyrirkalli 27. maí 2020. Þá greiði ákærði brotaþola 250.000 krónur í málskostnað, og er við ákvörðun málskostnaðar tekið tillit til virðisaukaskatts.

Eftir úrslitum málsins verður ákærði dæmdur til greiðslu alls málskostnaðar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, er teljast alls hæfilega ákveðin 650.000 krónur. Þá greiði ákærði 42.300 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvaldsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið M-kvk-nf O-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A, kennitala […], 300.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 7. júní 2018 til 27. júní 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 250.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 650.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 42.300 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf