S-322/2020

Dómur

Mál þetta er höfðað með ákæru Lögreglustjórans í Vestmannaeyjum 13. maí 2020, á hendur X

„fyrir hótanir, eignaspjöll og vopnalagabrot með því að hafa að morgni sunnudagsins 5. ágúst 2018 í Herjólfsdal í Vestmannaeyjum farið inn í hvítt tjald, tekið hníf sem þar var og otað honum að A sem var þar gestkomandi, en síðan farið út úr tjaldinu, gengið á bak við það og stungið í gegnum tjalddúkinn með hnífnum og skorið á hann gat og síðan stungið hendinni inn um gatið og otað hnífnum aftur að A

(Mál nr. 31920183229)

Telst þetta varða við 233. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum og 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998 með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu B, er þess krafist á ákærði verði dæmdur til að greiða bætur samtals að fjárhæð kr. 15.000,, auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 5. ágúst 2018 til þess dags er mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.“

Ákærði neitar sök og hafnar bótakröfu.

Aðalmeðferð fór fram 11. nóvember 2020 og var málið dómtekið að henni lokinni.

Af hálfu ákæruvalds eru þær dómkröfur gerðar sem að ofan greinir.

Af hálfu bótakrefjanda eru gerðar sömu dómkröfur og greinir í ákæru, að viðbættri kröfu um málskostnað úr hendi ákærða.

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu, en til vara að ákærða verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa og að hún verði í öllu falli skilorðsbundin. Vegna einkaréttarkröfu er krafist frávísunar. Þá krefst ákærði þess að sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda ásamt útlögðum kostnaði verjandans.

Fyrir uppkvaðningu var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu þann 10. ágúst 2028 barst lögreglu þann 5. s.m. kl. 07:27 tilkynning um mann sem hefði skorið á hvítt hústjald í Herjólfsdal. Þegar lögregla kom á vettvang tók á móti henni C, titlaður gæslustjóri, en föðurnafns er ekki getið. Vísaði C gæslustjóri lögreglu á D sem var inni í tjaldinu sem skorið hafði verið á.

Gaf lögregla sig á tal við D sem kvaðst hafa setið í sófa inni í hvítu hústjaldi í Herjólfsdal. Hann hafi þar verið ásamt A þegar tveir strákar, sem þau þekktu ekki, hafi komið inn í tjaldið. Hafi A sagt við þá að þeir væru ekki velkomnir í tjaldið og sagt þeim að fara út. Er haft eftir D að þá hafi annar strákurinn orðið brjálaður og hótað öllu illu. Hafi hinn strákurinn beðið „Y“ að róa sig en það hafi ekki gengið. Kvað D „Y“ hafa gengið að kommóðu í tjaldinu og tekið þar hníf upp úr skúffu. Hafi strákurinn svo farið út úr tjaldinu og gengið á bak við það og skorið gat á bakhlið þess með hnífnum og síðan hefðu þeir gengið í burtu.

Sýndi D lögreglunni stórt gat á bakhlið tjaldsins og tók lögreglan ljósmyndir af gatinu. Var D eftir þetta ekið til síns heima.

Þegar lögregla ætlaði að ræða við A á vettvangi reyndist hún farin, en eftir henni var haft, að sá sem hefði skorið tjaldið hefði verið dökkhærður, stuttklipptur, frekar dökkur yfirlitum, með sólgleraugu og í grárri 66° norður hettupeysu. Leitaði lögregla að manni með þetta útlit í Herjólfsdal, en án árangurs.

Síðan hafði A símsamband við lögreglu og kvaðst hafa fundið gerandann á Facebook, en hann héti X og er haft eftir henni í frumskýrslunni að um þetta væri hún örugg.

Þá ræddi lögregla í síma við B, eiganda hins skorna tjalds, og staðfesti hann að hann óskaði þess að höfðað yrði mál gegn manni þeim sem skorið hefði á tjaldið.

Lögregla tók skýrslu af A þann 5. ágúst 2018. Kvað hún tvo stráka hafa komið inn í tjaldið og hafi annar þeirra verið kallaður Y. Lýsti A atvikinu á áþekkan hátt og fram kemur að ofan. Kom fram hjá henni að sá sem hafi verið með hnífinn hafi verið í grárri rúllukragapeysu merktri 66° norður, dökkhærður og dökkur yfirlitum. Hafi hann sagst vera hálfur [...] og hálfur [...]. Þá tók lögregla skýrslu af D þann 9. ágúst 2018. Lýsti hann atburðum á svipaðan hátt og að ofan kemur fram. Kvað hann að sá sem hafi verið með hnífinn hafi verið mjög líkur [...], með skegg, þó ekki mikið, og dökkhærður. Kvaðst D hafa séð mynd af honum, sem A hafi sýnt honum, og hann héti X að því er hann héldi.

Lögregla tók skýrslu af ákærða vegna þessa þann 9. nóvember 2019. Kannaðist ákærði við að hafa verið á Þjóðhátíð umrætt sinn. Kvaðst hafa drukkið mikið og tekið einhver efni. Kannaðist ákærði ekkert við það atvik sem lýst er að ofan. Kvaðst ákærði hafa verið í 66° norður buxum og bláum HM galla. Kannaðist við að hafa verið á Facebook á þessum tíma og þá undir sínu eigin fulla nafni. Hann sé kallaður Y og hafi átt heima [...]. Hann hafi ekki átt dökkgráa 66° norður hettupeysu. Ákærði kannaðist við að lýsingin gæti passað við sig, en kvaðst ekki muna neitt eftir þessu. Þá var ákærði spurður um afstöðu til þess að taka þátt í myndsakbendingu vegna málsins og samþykkti hann það. Ekki er hins vegar að sjá að slík rannsóknaraðgerð hafi farið fram.

Ekki eru efni til að rekja frekar rannsókn málsins og atvik þess.

Forsendur og niðurstaða

Ákærði lýsti því við aðalmeðferð að hann gæti ekki lýst atvikum neitt, enda myndi hann ekkert eftir þessu og kannaðist ekkert við það sem lýst er í ákæru. Hann hafi verið á Þjóðhátíð 2018 ásamt vinum. Kvaðst ekki muna hvenær hann hafi komið þangað og taldi að hann hefði farið á sunnudeginum. Kvaðst muna lítið eftir laugardagskvöldi til sunnudagsmorguns. Kvaðst muna eftir hvítum tjöldum en að hann myndi ekki eftir að hafa verið inni í neinu slíku að ógna fólki með hníf. Ekki kvaðst hann heldur muna eftir að hafa verið vísað út úr tjaldi. Ekki heldur að hafa tekið hníf í slíku tjaldi eða að hafa otað honum að A. Kannaðist heldur ekki við að hafa skorið á tjald eins og lýst er í ákæru. Kvaðst ákærði einfaldlega ekki kannast við neitt af því sem lýst er í ákærunni. Almennt kvað hann hins vegar minni sitt frá þessari Þjóðhátíð vera bara gott. Hann hafi komið frekar snemma í Herjólfsdal og verið í brekkunni með vinum sínum, en myndi ekki allt eftir öllu kvöldinu, enda væri orðið langt síðan. Kvaðst klárlega myndu muna ef eitthvað þessu líkt hefði gerst. Aðspurður um ástand sitt á Þjóðhátíðinni kvað hann það sjálfsagt hafa verið eins og hjá flestum, mikið drukkið og skemmt sér. Hann hafi þannig verið bæði undir áhrifum áfengis og sennilega einhvers fleira, þá líklega kókaíns. Aðspurður kvaðst ákærði vera kallaður Y. Aðspurður kvaðst ákærði gera sér grein fyrir því að sú athöfn að stinga mann með hnífi væri refsiverð.

Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa neina minningu um neitt sem stendur í ákærunni, nema það eitt að hafa verið í Herjólfsdal. Aðspurður kvaðst ákærði muna að hafa vaknað seint á sunnudeginum, en kvaðst ekki muna sérstaklega vel eftir laugardagskvöldinu og sunnudagsmorgninum.

Aðspurður um lýsingar vitna kvað ákærði að þær gætu komið heim og saman við hann, að frátöldu því að hann hafi ekki verið í 66° norður hettupeysu og ekki með sólgleraugu. Útlitslýsingin passi annars. Kannaðist ákærði ekki við lýsingar vitna af atburðum. Aðspurður kvaðst ákærði eiga ættir að rekja til [...].

Ákærði kvaðst telja að ástæða þess að hann myndi ekki eftir þessu væri sú að þetta hafi ekki gerst.

Vitnið A kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að þetta hafi verið á Þjóðhátíð 2018, á laugardagsnóttinni. Hún og kærastinn hennar hafi verið að ganga heim úr Herjólfsdal og ákveðið að stoppa við í þessu tiltekna tjaldi, sem sé í eigu vinafólks. Þau hafi farið þar inn og ætlað að skilja þar eftir bakpoka vitnisins. Svo hafi þau ákveðið að fá sér að borða þarna. Þegar þau hafi verið sest að borði sínu hafi ókunnugur strákur komið ásamt vini sínum. Hafi vitnið spurt hvort hann þekkti einhvern í tjaldinu og hann neitað því. Hafi hún þá bent honum á að það væri ekki í boði að ganga óboðinn inn tjald hjá ókunnugu fólki og hafi því beðið hann að fara út. Hafi strákurinn neitað þessu og hún þá ítrekað þetta. Strákurinn hafi augljóslega ekki verið með réttu ráði og verið frekar fullur og reiður. Hafi hann sagst geta gert það sem hann vildi. Hafi vitnið þá orðið dálítið hrædd, en ákveðið að standa fast á sínu og aftur sagt honum að fara út. Hafi hann þá farið í skúffu og tekið upp hníf, en þá hafi hún og kærastinn staðið á fætur og hafi strákurinn komið með hnífinn upp að henni og sagt að hann gæti gert hvað sem hann vildi. Hafi strákurinn spurt hvort þetta væri það sem hún vildi. Þá hafi vinur hans orðið skelkaður og beðið hann að koma með sér út. Hafi strákurinn ekki viljað það og haldið áfram að hóta þeim. Svo hafi vinurinn náð að draga strákinn út. Þá hafi hann skorið gat á tjaldið á tveimur stöðum. Hafi vitnið þá hlaupið til gæslunnar sem hafi byrjað að leita að gerandanum. Hafi vitnið verið send á spítala í losti.

Aðspurð kvað vitnið að vinur stráksins hafi kallað strákinn Y, sem hafi verið eins og gælunafn.

Vitnið lýsti því nánar að strákurinn hafi lagt hnífinn undir höku vitnisins. Hann hafi haldið á hnífnum með einni hendi og hafi blaðið staðið út frá greipinni. Vitnið kvaðst hafa séð þegar strákurinn hafi skorið á tjaldið og séð hnífinn koma í gegn.

Vitnið kvaðst hafa óttast að strákurinn myndi skera sig undir hökuna, eða myndi beina hnífnum að D kærasta sínum.

Aðspurð kvað vitnið að strákur þessi hafi verið meðalhár og grannvaxinn, dökkhærður og frekar brúnn svona eins og hann væri kannski [...] að hálfu. Kvaðst ekki muna augnlitinn.

Vitnið lýsti því að eftir að vinkonur hennar hafi heyrt af þessu þá hafi þær séð strákinn á Tinder og tekið af því skjáskot. Þær hafi svo sett skjáskotið inn á spjallið og spurt vitnið hvort það væri sami strákur og hún hafi haldið það. Hún hafi svo fengið upplýsingar um fullt nafn hans frá vinkonum sínum og komið því á framfæri við lögreglu. Nafnið hafi verið X. Vitnið kvaðst vera alveg viss um að skjáskotið af Tinder sýni gerandann.

Aðspurð kvaðst vitnið ekki muna nákvæmlega hvenær hún hafi komið á framfæri við lögreglu þeim upplýsingum sem hún hafði fengið frá vinkonum sínum. Það hafi verið nokkru síðar og eftir að hún hafi gefið skýrslu sína, en kvaðst ekki muna hvort það hafi verið dagar eða vikur. Kvaðst ekki muna hvort hún hafi hringt eða farið á lögreglustöð. Hún hafi ekki verið með gögn, en bara verið með nafnið. Vitnið kvaðst ekki muna til þess að hún hafi aftur verið fengin til að gefa skýrslu hjá lögreglu vegna þessa. Vitnið minntist þess ekki að hafa upplýst lögreglu um hvaða vinkonur hennar hafi fundið þennan mann á Tinder. Lögregla hafi aldrei haft samband við hana og leitað eftir því að hún bæri kennsl á manninn í myndsakbendingu.

Þá lýsti vitnið því að fullt nafn stráksins hafi hún fundið á Facebook, en fullt nafn sé ekki gefið upp á Tinder.

Vitnið D gaf skýrslu við aðalmeðferð og kvað þetta hafa verið á Þjóðhátíð 2018, að því er vitnið minnti seint á laugardagsnótt eða snemma á sunnudagsmorgni. Vitnið og A hafi verið í tjaldi og ætlað að fá sér að borða. Þá hafi komið inn þessi strákur ásamt vini sínum. A hafi sagt þeim að fara út þar sem þeir ættu ekkert erindi inn í þetta tjald. Þau hafi talað eitthvað við vininn, en á meðan hafi strákurinn farið í skúffu og náð þar í hníf og sagt eitthvað hótandi og veifað hnífnum í andlitið á A. Hafi vitnið staðið upp og sagt stráknum að róa sig og eitthvað þannig. Vinur stráksins hafi líka sagt honum að róa sig og reynt að draga hann út. Hafi vininum svo tekist að draga strákinn út og þau A verið eftir inni í sjokki. Allt í einu hafi svo komið hnífur í gegnum tjalddúkinn skammt frá höfði vitnisins. Strákurinn hafi líklega verið ölvaður og verið reiður og með stæla. Hann hafi beint hnífnum að andliti A og hafi hnífsoddurinn verið kannski 1520 sentimetra frá andliti hennar. Vitnið minnti að þetta hafi verið venjulegur netahnífur eins og notaður sé til sjós. Vitnið kvað að þau A hafi verið hrædd. Aðspurður hvort strákurinn hafi sagt eitthvað kvaðst vitnið ekki muna það vel, en það hafi verið eitthvað á þá leið að hann mætti alveg vera þarna. Vitnið kvaðst ekki hafa séð strákinn skera tjaldið, en hann hafi séð hnífinn koma í gegn og heyrt vininn segja „hvað er að þér“. Þetta hafi mjög líklega verið sömu menn og hafi verið inni í tjaldinu. Þetta hafi líka verið sami hnífur. Þau hafi svo farið og talað við gæsluna.

Aðspurður um lýsingu á stráknum með hnífinn kvað vitnið hann hafa verið dökkur eða brúnn með dökkt hár. Kvaðst ekki hafa vitað nafn hans þarna, en sér hafi verið sýnd mynd af honum og þá hafi vitnið séð að hann héti X. Vitnið kvaðst nokkuð viss um að maðurinn á myndinni hafi verið strákurinn í tjaldinu. Hann hafi alla vega verið mjög líkur honum. Þetta sé hann. Aðspurður kvaðst vitnið hafa verið ölvaður.

Vitnið kvaðst ekki geta sagt til um hvernig strákur þessi hafi verið klæddur, en vinur hans hafi verið í gulri regnkápu.

Aðspurður um mynd sem A hafi sýnt sér kvað vitnið að þau hafi verið að pæla í hver þetta hafi verið og þau hafi ekkert vitað um það, en svo hafi A sent sér mynd af Facebook og spurt „er þetta ekki hann?“. Þessi samskipti hafi verið á Snapchat kannski viku eða svo eftir Þjóðhátíð. Vitnið kvaðst ekki hafa upplýst lögreglu um þetta, en kvaðst vita til þess að það hafi verið gert. Vitnið kvaðst hafa upplýst lögreglu um að hafa séð þessa mynd og aðdraganda þess í skýrslutöku hjá lögreglu. Lögregla hafi aldrei haft samband við vitnið og óskað eftir því að hann bæri kennsl á viðkomandi mann, annað hvort í myndsakbendingu eða með öðrum hætti.

Lögreglumaður nr. 9703 kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að borist hafi tilkynning um að skorið hafi verið á hvítt hústjald í Herjólfsdal. Hafi verið sagt að maður dökkur yfirlitum hafi verið ógnandi með hníf. Hafi lögregla farið á vettvang, en þá hafi maðurinn og félagi hans verið á bak og burt, en lögregla hafi fengið upplýsingar frá gæslumanni þarna. A hafi líka verið farin, en D hafi enn verið á vettvangi og sýnt lögreglu tjaldið. Tjaldið hafi verið sundurskorið á einni hlið. Lögregla hafi leitað þessara manna eftir þeim lýsingum sem fengist hafi, en án árangurs. Lýsingarnar hafi verið þannig að annar mannanna hafi verið dökkur yfirlitum í grárri hettupeysu. Kvaðst ekki muna lýsingu á hinum manninum. Annar lögreglumaður hafi seinna tekið við upplýsingum í síma um að gerandinn hafi fundist á Facebook. Tilkynnandinn muni hafa verið alveg handviss um að það væri maðurinn. Vitnið mundi ekki hver hafi komið þessum upplýsingum á framfæri, en aðspurður kvað vitnið það geta verið rétt að A hafi gert það. Þetta hafi verið fljótlega eftir atvikið. Vitnið hafi haft samband við eiganda tjaldsins og hafi hann viljað fara fram á skaðabætur. Vitnið kvaðst ekki vita hvort gerð hafi verið upplýsingaskýrslu um upplýsingagjöf A um það hver maðurinn hafi verið, en það muni hafa verið bókað í dagbók. Vitnið kvaðst ekki hafa komið frekar að rannsókn málsins og vissi ekki hver hafi stýrt henni. Vitnið staðfesti að B, eigandi tjaldsins, hafi farið fram á það að sakamál yrði höfðað á hendur þeim sem skorið hefði á tjaldið.

Samkvæmt framansögðu hefur ákærði ekki kannast neitt við þá atburði sem lýst er í ákæru og kveður þetta ekki hafa gerst, þó svo að hann kannist við að hafa verið í Herjólfsdal og að lýsingin geti átt við hann. Ekki eru þá aðrir til frásagnar um þessa atburði en vitnin A og D, en ekkert liggur fyrir um hver er sá maður sem var með hinum óþekkta ribbalda í tjaldinu og virðist aldrei hafa verið rætt við hann undir rannsókn málsins, eða kannað nánar um hann.

Fyrir liggur að vitnin A og D þekktu ekki til þess manns sem þau bera að hafa komið í tjaldið og skorið á það. Höfðu þau ekki séð hann áður og vissu ekki neitt frekar um hann. Liggur ekki fyrir að þau hafi nokkurn tíma síðan séð mann þennan, en kveðast hafa séð mynd af honum á Facebook og Tinder, en ekkert liggur fyrir um það nánar, hvorki hvaða myndir það voru né af hverjum. Verður þessum athugunum þeirra, sem og athugunum ónefndra vinkvenna vitnisins A, hvergi nærri jafnað til þess að myndsakbending hafi farið fram við rannsókn málsins. Liggur þannig í raun ekkert handfast fyrir um að ákærði hafi hér verið að verki, annað en óljósar fullyrðingar, byggðar á myndum af Facebook og Tinder, sem hafa heldur ekki verið lagðar fram í málinu. Þá er þess jafnframt að geta að ekkert vitni sá hver skar í tjalddúkinn, en að virtum framburði vitnanna A og D má ætla að tveir menn hafi getað komið til greina við þann verknað, en ekki liggur fyrir hverjir það voru.

Samkvæmt ofansögðu er ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þann verknað sem lýst er í ákæru og ber að sýkna hann af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Samkvæmt 235. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 verður sakarkostnaður ekki lagður á ákærða í málinu og greiðist hann úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, kr. 802.900 að virðisaukaskatti meðtöldum, auk útlagðs kostnaðar og ferðakostnaðar verjandans, kr. 16.221.

Samkvæmt 2. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 ber að vísa frá dómi einkaréttarkröfu B.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Einkaréttarkröfu B er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, kr. 802.900, sem og ferðakostnaður og útlagður kostnaður verjandans, kr. 16.221.

S-kk-nf G. G-kk-nf málinu. Þá er þess jafnframt að geta að ekkert vitni sá hver skar í tjalddúkinn, en að virtum framburði vitnanna A og D má ætla að tveir menn hafi getað komið til greina við þann verknað, en ekki liggur fyrir hverjir það voru.

Samkvæmt ofansögðu er ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þann verknað sem lýst er í ákæru og ber að sýkna hann af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Samkvæmt 235. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 verður sakarkostnaður ekki lagður á ákærða í málinu og greiðist hann úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, kr. 802.900 að virðisaukaskatti meðtöldum, auk útlagðs kostnaðar og ferðakostnaðar verjandans, kr. 16.221.

Samkvæmt 2. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 ber að vísa frá dómi einkaréttarkröfu B.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærði, X, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Einkaréttarkröfu B er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, kr. 802.900, sem og ferðakostnaður og útlagður kostnaður verjandans, kr. 16.221.

S-kk-nf G. G-kk-nf