E-5630/2010

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 19. apríl sl. er höfðað 12. ágúst 2010 af Ártúnsbrekku ehf. á hendur Reykjavíkurborg.

Stefnandi krefst þess að staðfest verði með dómi að stefnda beri að fella niður að fullu fasteignagjöld, þ.e. fasteignaskatt, holræsagjald og vatnsskatt, sem lögð voru á ófokheldar fasteignir stefnanda með fastanúmer 229-8153 og 229-8067 að Rafstöðvarvegi 1a samkvæmt álagningarseðlum vegna áranna 2007, 2008, 2009 og 2010. Einnig krefst stefnanda málskostnaðar að mati dómsins auk 24,5% virðisaukaskatts.

Stefndi krefst þess aðallega að máli stefnanda verði vísað frá dómi og stefnanda verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins. Til vara, verði ekki fallist á aðalkröfu stefnda, krefst stefndi þess að hann verði alfarið sýknaður af kröfum stefnanda auk málskostnaðar að mati dómsins.

Þann 19. apríl sl. fór fram munnlegur málflutningur um frávísunarkröfu stefnda í samræmi við 2. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Dómkröfur stefnanda í þeim þætti málsins eru að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað.

Stefnandi lýsir atvikum þannig í stefnu að hann hafi keypt framangreinda eignarhluta að Rafstöðvarvegi 1a í Reykjavík 10. mars 2007. Um sé að ræða ófokheldar nýbyggingar. Fyrir hafi legið þinglýsingarvottorð dags 9. mars sem hafi sýnt að engin veðbönd hvíldu á eignarhlutunum, m.ö.o. stefnandi hafi eignast þá veðbandalausa. Þann 24. apríl 2007 hafi sýslumaður hins vegar orðið við kröfu VBS Fjárfestingarbanka hf. um að skuldabréfum að fjárhæð 252.000.000 krónur sem hafi hvílt á öðrum eignarhlutum á sömu lóði, yrði þinglýst á þessa eignarhluta stefnanda. Þetta hafi verið gert án vitundar stefnanda en krafan hafi byggt á þeirri forsendu að um leiðréttingu væri að ræða þar sem lóðarréttindi hefðu verið veðsett með skuldabréfum sem hvíldu á eldri fasteignum á lóðinni og ekki hefði verið tekið tillit til þess þegar ný eignaskiptayfirlýsing fyrir Rafstöðvarveg 1a hafi verið innfærð í ársbyrjun 2007. Við þetta hafi skapast mikið óvissuástand og t.a.m. verið útilokað fyrir stefnanda að fara út í framkvæmdir til að ljúka byggingu eignanna.

Þá segir í stefnu að þegar kaupin hafi verið gerð 10. mars 2007 hafi legið fyrir að engin fasteignagjöld hafi verið innheimt af eignunum enda um ófokheldar byggingar að ræða. Haustið 2008 hafi hins vegar verið gefinn út álagningarseðill fasteignagjalda 2007 fyrir aðra bygginguna, þ.e. með fastanúmer 229-8153. Samkvæmt innheimtuseðlinum sé heildarfjárhæð álagðra gjalda 244.731 króna með einum gjalddaga 1. september 2007. Samkvæmt álagningarseðlum fyrir árið 2008 hafi verið lögð gjöld á báðar byggingarnar sem hafi dreifst á sex gjalddaga. Á byggingu með fastanúmer 229-8067 hafi verið lagðar 79.995 krónur og á byggingu með fastanúmer 229-8153 hafi verið lögð gjöld að fjárhæð 300.970 krónur. Samkvæmt álagningarseðli fyrir árið 2009 hafi gjöldin fyrir byggingu 229-8067 verið 88.213 krónur og fyrir byggingu með fastanúmer 229-8153 hafi gjöldin verið 328.748 krónur. Gjalddagar séu níu. Samkvæmt álagningarseðli fyrir árið 2010 séu gjöldin fyrir byggingu 229-8067 73.810 krónur og fyrir byggingu með fastanúmer 229-8153 263.8l92 krónur. Gjalddagar séu níu.

Stefnandi segir að umræddar byggingar séu nýbyggingar sem enn hafi ekki fengið fokheldisvottorð. Þær séu ekki í nothæfu ástandi og skili engum tekjum. Í þeim sé hvorki rafmagnsinntak, hiti né kalt vatn auk þess sem þær séu báðar óeinangraðar hvað varði þak sem sé ófrágengið og haldi ekki vatni. Eingöngu sé um að ræða uppsteypta veggi og þak og teljist byggingarstig þeirra því til matsstigs 3 (burðarviki reist) en ekki 4 (mannvirki fokhelt) sem sé forsenda skráningar til fasteignamats. Vegna mistaka hjá Fasteignaskrá hafi byggingarnar verið skráðar sem fokheldar og þar af leiðandi fengið svokallað húsmat. Eftir margítrekaðar athugasemdir stefnanda hafi þessi mistök loks verið leiðrétt 12. janúar sl. og því sé eingöngu um lóðarmat að ræða, en lóðin sé eign Reykjavíkurborgar.

Stefnandi segir að margítrekuðum beiðnum um leiðréttingu gjaldanna hafi ekki verið svarað efnislega af hálfu stefnda og leiðrétting hafi ekki átt sér stað. Það liggi fyrir án nokkurs vafa að álagningin hafi byggt á röngum gjaldagrunni og skýra heimild sé að finna í lögum um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda í lögum nr. 29/1995, sbr. 1. gr. þeirra.

Eins og skýrt sé kveðið á um í framangreindri lagagrein skuli stjórnvöld hafa frumkvæði að endurgreiðslu þegar þeim verði ljóst að ofgreitt hafi verið. Stefnandi hafi margsinnis farið fram á leiðréttingu gjaldanna á grundvelli þess að byggingarnar hafi ranglega verið skráðar fokheldar. Leiðréttingin hafi hins vegar ekki fengist og kröfum sé haldið í innheimtuferli sem komið sé á það stig að uppboðsbeiðni hafi verið send sýslumanni. Stefnanda sé því nauðugur sá kostur að höfða mál til að fá álagninguna fellda niður með dómi eins og fram komi í dómkröfum.

Kröfunni til stuðnings vísar stefnandi til laga nr. 91/1991 og laga nr. 29/1995. Krafa um málskostnað er reist á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 og krafan um virðisaukaskatt ofan á málskostnað styðst við lög nr. 50/1988 þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur, Honum beri því nauðsyn til að fá dóm fyrir skattinum úr hendi stefnda.

Stefndi segir atvikalýsingu stefnanda að mörgu leyti villandi. Fyrrgreindar fasteignir séu í eigu stefnanda. Stefndi hafi lagt fasteignagjöld á eignirnar. Stefnandi hafi ekki greitt þau en óskað eftir niðurfellingu gjaldanna. Stefndi hafi hafnað þeirri beiðni. Ákvörðun stefnda um álagningu fasteignaskatta grundvallist á fasteignamati sem nú fari fram hjá Þjóðskrá Íslands, áður Fasteignamati ríkisins, samkvæmt 29. gr. laga um skráningu og mat fasteigna nr. 6/2001, sbr. síðari breytingar með lögum nr. 77/2010. Ljóst sé því að stefndi hafi ekki forræði á ákvörðun um fasteignamat eigna.

Í þessum þætti málsins er deilt um hvort málatilbúnaður stefnanda fullnægi ákvæðum laga nr. 91/1991. Í fyrsta lagi byggir stefnandi frávísunarkröfu sína á því að dómkröfur stefnanda séu vanreifaðar og málatilbúnaður hans ekki nægilega glöggur, sbr. d- og e-e-lið 80. gr. þeirra. Samhengi skorti milli málsástæðna og dómkrafna. Í öðru lagi að möguleg réttindi stefnanda séu ekki orðin til, sbr. 1. mgr. 26. gr. laga nr. 91/1991 og í þriðja lagi að sakarefnið eigi ekki undir dómstóla, sbr. 1. mgr. 24. gr. sömu laga, sbr. enn fremur 78. gr. stjórnarskrárinnar, 4. mgr. 7. gr. og 2. mgr. 9. gr. sveitastjórnarlaga nr. 45/1998, 3. mgr. 4. gr. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga og lög nr. 6/2001 um skráningu og mat fasteigna.

Við flutning málsins andmælti stefnandi framangreindum sjónarmiðum stefnda. Ekki færi má milli mála að dómkröfur hans lytu að viðurkenningu á réttindum í skilningi d-liðar 80. gr. laga nr. 91/1991 og þær væru skýrar. Einnig væri ljóst að gjaldagrunnur væri rangur. Málið snúist einfaldlega um að fá viðurkenningardóm fyrir því að stefnda beri að reiðrétta ranglega álögð fasteignagjöld vegna mistaka við skráningu í Þjóðskrá, sbr. lög nr. 29/1995. Ekki léki því nokkur vafi á að málið ætti undir dómstóla.

Eins og fram hefur komið krefst stefnandi staðfestingar á því að stefnda beri að fella niður að fullu fasteignagjöld sem lögð voru tilteknar fasteignir í hans eigu á ákveðnu tímabili. Rökstuðningi í stefnu fyrir þessari viðurkenningarkröfu er verulega áfátt og samhengi málsatvika, málsástæðna og lagaraka óljóst. Meginmálsástæða stefnanda er að álagning umræddra fasteignagjalda hafi byggt á röngum gjaldagrunni og skýra heimild sé að finna í lögum um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda í lögum nr. 29/1995, sbr. 1. gr. þeirra. Á hinn bóginn verður ekki ráðið af lýsingu málsástæðna í stefnu hvernig tilvísun í þessa löggjöf samræmist dómkröfu stefnanda. Í þessum málatilbúnaði stefnanda felst slíkt ósamræmi milli kröfugerðar stefnanda og málsástæðna hans að óhjákvæmilegt er að vísa málinu frá dómi vegna vanreifunar enda er hún í brýnni andstöðu við e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Í samræmi við þessa niðurstöðu og með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað sem þykir eftir atvikum og umfangi málsins hæfilega ákveðinn 200.000 krónur.

Á-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

ÚRSKURÐARORÐ

Kröfu stefnanda, Ártúnsbrekku ehf., á hendur stefnda Reykjavíkurborg, er vísað frá dómi.

Stefnandi greiði stefnda 200.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf B-kvk-nf