E-2499/2016

Mál þetta, sem var dómtekið 22. júní sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af D&C ehf., Fagraþingi 1 í Kópavogi á hendur B-kk-þgf E-kk-þgf, Gyðufelli 16 í Reykjavík með stefnu birtri 6. júlí 2016.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 498.205 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af þeirri fjárhæð frá 30. apríl 2013 til greiðsludags. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað að mati dómsins.

Málsatvik

Mál þetta er til komið vegna viðgerðar stefnanda á bifreiðinni PS-814 sem er af gerðinni Mercedes-Benz, árgerð 2004. Stefnandi er bifreiðaverkstæði sem þjónustar fólksbíla og jeppa, meðal annars af þeirri gerð. Stefndi er atvinnubílstjóri og ekur umræddri bifreið sem leigubifreið.

Stefndi rekur að sjálfskipting bifreiðarinnar hafi bilað í janúar 2013 og hann hafi þá leitað til stefnanda um viðgerð á henni. Stefndi kveður að honum hafi verið tjáð að viðgerð myndi kosta 550.000 krónur og hafi hann tekið því boði, meðal annars vegna þess að starfsmaður stefnanda sem hafi átt að annast verkið hafi áður gert upp skiptingu fyrir stefnda sem hafi tekist ágætlega. Stefndi rekur að viðgerð hafi verið talið lokið síðdegis þann 6. febrúar og hafi hann þá fengið reikning frá stefnanda að fjárhæð 632.928 krónur. Um miðnætti sama dag hafi bifreiðin stoppað með miklum hávaða og látum. Viku síðar kveðst stefndi hafa farið með bifreiðina að nýju á verkstæði stefnanda en sú viðgerð hafi einungis dugað í fjóra daga. Jafnframt segir stefndi að bifreiðin hafi farið á verkstæði stefnanda í þriðja skiptið án fullnægjandi árangurs. Þann 13. mars hafi stefndi fengið reikning frá stefnanda að fjárhæð 748.205 krónur. Síðan þá hefur bifreiðin að sögn stefnda verið ökufær en með vanköntum.

Stefndi lýsir þessum vanköntum svo að þegar bifreiðinni sé ekið af stað komi hökt, mismikið eftir aðstæðum. Á lágum snúningi vélarinnar komi ,,drunur“ og ávallt þegar skiptingin bremsi. Á hægri ferð niður brekku þegar bifreiðin bremsar gangi hún í rykkjum, þar sem bremsan haldi við og sleppi á víxl. Þegar bifreiðin sé að vinna sig upp í hraða og yfir í að halda við (bremsa) komi ,,slinkur“. Þegar auka þurfi hraðann, t.d. eftir beygju, vilji skiptingin ,,tipsa“, þ.e. áður en skiptingin taki gírinn sé eins og eitthvað skoppi inni í henni. Með því að skipta um olíu og síu á 20.000 kílómetra fresti í stað 60.000 kílómetra fresti megi halda ofangreindum bilunum í skefjum en bifreiðin sé aldrei góð.

Stefndi segir enn fremur að í maí 2016 hafi komið í ljós að ,,endaslagið“ á skiptingunni væri alltof mikið. Stefndi hafi fengið bifreiðaverkstæði F-kk-ef Ó-kk-ef til að lagfæra skiptinguna utan frá en það hafi ekki tekist og þurfi að taka skiptinguna úr bifreiðinni. Stefndi hefur lagt fram reikning frá Bifreiðaverkstæði Friðriks Ólafssonar, dags. 10. júlí 2013. Í reikningnum er því lýst að skipt hafi verið um legu og pakkdós aftast í sjálfskiptingu og settar stilliskífur milli legu og jóka. Í reikningnum er einnig tekið fram að bifreiðin sé þá ekin 522.321 kílómetra.

Meðal gagna málsins er afgreiðsluseðill, dags. 6. febrúar 2013. Stefndi greiddi stefnanda 250.000 krónur og stefnandi gaf út reikning, dags. 11. mars 2013 vegna þessarar viðgerðar. Fjárhæð reikningsins er 498.205 krónur, sem er stefnufjárhæðin.

Stefnandi hefur lagt fram yfirlýsingu G-kk-ef M-kk-ef, fyrirsvarsmanns stefnanda. Í yfirlýsingunni er því lýst að sjálfskipting bifreiðarinnar PS-814 hafi verið tekin úr henni og tekin í sundur, skipt um þéttingar og diska í öllum kúplingum og þær stilltar í 1 mm með stillihringjum. Skipt hafi verið um einstefnukúplingar f1 og f2, skipt um diskahaldara og öxul (útás) vegna slits. Endaslag hafi verið stillt samkvæmt framleiðanda. Ventlabox hafi verið tekið í sundur og gormar, ventlar, kúlur og segulspólur hafi verið yfirfarin og hreinsuð. Sjálfskiptingin hafi þá verið sett aftur í bifreiðina, stjórnbúnaður villulesinn og villur hreinsaðar út og skiptiferlið hafi verið endursett. Bifreiðin hafi verið prufukeyrð og afhent stefnda. Um hálfum sólarhring síðar hafi komið fram bilun í skiptingu þar sem olíudæla hafi gefið sig. Sjálfskiptingin hafi verið tekin úr bifreiðinni og tekin í sundur, allt innvols, ventlabox og túrbína hafi verið þrifið og skipt hafi verið um olíudælu. Bifreiðin hafi verið prufukeyrð og verið í lagi.

Stefndi hefur lagt fram yfirlýsingu Ó-kk-ef A-kk-ef og verklýsingu P-kk-ef O-kk-ef. Í yfirlýsingu Ó-kk-ef kemur fram að hann hafi ekið bifreiðinni PS-814 í afleysingum fyrir stefnda síðan fyrir jól 2009, eða bæði fyrir og eftir viðgerð á sjálfskiptingu hennar. Sjálfskiptingin hafi ekki verið söm eftir viðgerð. Það felist aðallega í því að högg komi á bifreiðina þegar hún taki fyrsta gír, sem sé meira áberandi þegar skiptingin sé köld en hverfi þó ekki alveg þegar skiptingin hitni. Þá sé skiptingin sein að skipta sér niður þegar vél bifreiðarinnar sé á lágum snúningi, þannig að fram komi högg í vélbúnaðinum sem skili sér inn í bifreiðina. Skiptingin sé einnig lengi að skipta sér upp þegar vélin sé komin á háan snúning. Einnig komi stundum fram sérkennileg högg í skiptinguna við handskiptingu niður, sem ekki hafi komið fyrir viðgerðina.

Við aðalmeðferð málsins gaf G-kk-nf M-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, aðilaskýrslu. Verður vitnað til framburðar hans eftir því sem þörf þykir.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi vísar til þess að krafa hans sé til komin vegna viðgerðar á bifreiðinni PS-814. Gert hafi verið við og skipt um ýmsa hluti, m.a. sjálfskiptingu, pakkningar og diska, einstefnubremsur, startara og olíudælu samkvæmt framlögðum reikningi. Þessi skuld hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Fram kom hjá lögmanni stefnanda við aðalmeðferð málsins að bifreið stefnda sé árgerð 2004 og hafi verið ekin um 500 þúsund kílómetra þegar hún kom til viðgerðar í janúar 2013. Sjálfskipting bifreiðarinnar hefði verið tekin í sundur til bilanagreiningar og hún lagfærð. Sjálfskiptingin hafi bilað aftur vegna olíudælu. Bifreið stefnda sé leigubifreið og því eigi lög nr. 42/2000, um þjónustukaup, ekki við. Ekkert hefði komið fram um galla á viðgerð. Stefnda hafi ítrekað verið bent á að dómkveðja matsmann til að sanna galla, en það hafi hann ekki gert. Tilvist galla sé því ósönnuð. Þá væri því mótmælt sem nýrri málsástæðu að ósannað væri að viðgerð hefði farið fram á bifreið stefnda.

Stefnandi vísar til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um ábyrgð manna á skuldbindingum sínum. Jafnframt vísar stefnandi til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Krafa um vexti og dráttarvexti byggist á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, einkum III. og V. kafla. Þá styðst krafa um málskostnað við 129. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing er vísað til 32. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi vísar til þess að eftir þriðju viðgerð stefnanda á bifreiðinni PS-814 og rúmlega 200.000 króna hækkun á viðgerðarkostnaði og í ljósi ástands sjálfskiptingar bifreiðarinnar hafi hann mótmælt því að greiða meira nema fullnaðarviðgerð færi fram á sjálfskiptingunni. Stefnandi hafi hafnað þessu og stefndi hafi því haldið eftir sinni greiðslu.

Viðgerðarþjónusta stefnanda hafi verið gölluð frá upphafi. Viðgerðin hafi ekki verið framkvæmd á réttan hátt og árangur hennar hafi verið algerlega óásættanlegur. Stefndi hafi þegar greitt stefnanda 250.000 krónur fyrir viðgerð sem sé ófullnægjandi. Það sé ekki í samræmi við gildandi reglur að stefnandi krefji stefnda um fullnaðargreiðslu eins og verkið eða þjónustan hafi verið fullnægjandi. Stefndi vísar til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, einkum rétt til úrbóta, til að halda eftir greiðslu og til afsláttar.

Stefndi sagði við aðalmeðferð málsins að bifreiðin væri í dag keyrð um 700 þúsund kílómetra. Stefndi vísaði til þess að engin verkskýrsla lægi fyrir. Því væri ósannað að sú vinna sem tilgreind væri á reikningi stefnanda hefði í raun verið unnin. Þá væru gallar sannaðir með yfirlýsingum Ó-kk-ef A-kk-ef og P-kk-ef O-kk-ef

Niðurstaða

Fyrir liggur að stefndi leitaði til stefnanda í janúar 2013 með bifreiðina PS-814 til viðgerðar á sjálfskiptingu hennar. Stefnandi hefur lagt fram ódagsetta yfirlýsingu G-kk-ef M-kk-ef, fyrirsvarsmanns stefnanda, þar sem viðgerðinni er lýst. Við aðalmeðferð málsins mótmælti stefndi því að sannað væri að sú vinna sem tilgreind væri á reikningi stefnanda hefði í raun verið unnin, en lögmaður stefnanda mótmælti þessari málsástæðu sem of seint fram kominni. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki eða aðili hefur þarfnast leiðbeininga dómara en ekki fengið þær. Stefndi er ólöglærður og flytur mál sitt sjálfur. Þegar dómari tók málið fyrir í fyrsta skipti 1. desember 2016 skoraði stefndi á stefnanda að leggja fram vinnuskýrslur sem sýndu fram á hvað hefði verið unnið. Í þinghaldi 13. desember 2016 var af hálfu stefnanda lögð fram fyrrnefnd yfirlýsing fyrirsvarsmanns stefnanda, sem stefnandi sagði að væri vinnuskýrsla vegna viðgerðar á bifreið stefnda, en stefndi mótmælti því að skjalið væri hin raunverulega vinnuskýrsla sem skorað hefði verið á stefnanda að leggja fram. Mótmæli stefnda byggja á því að ósannað sé að fyrrnefnd yfirlýsing sé verkskýrsla vegna verksins. Þar sem sú yfirlýsing var lögð fram eftir að stefndi skilaði greinargerð sinni og þar sem hann bókaði mótmæli við sönnunargildi yfirlýsingarinnar um leið og hún var lögð fram er þessi málsástæða stefnda ekki of seint fram komin.

Verður því leyst efnislega úr þeirri málsástæðu stefnda að ósannað sé að umrædd viðgerð hafi farið fram, eins og stefnandi lýsir henni. Eins og rakið var í málsatvikalýsingu hafa aðilar málsins lagt fram eintak af reikningi stefnanda og stefndi hefur lagt fram afgreiðsluseðil. Afgreiðsluseðillinn og reikningurinn eru með samhljóða upptalningu liða, með þeirri undantekningu að olíudælu er ekki getið í afgreiðsluseðlinum, en fram er komið að stefndi fékk afgreiðsluseðilinn eftir fyrstu viðgerð, áður en skipt var um olíudælu. Ráða má af afgreiðsluseðlinum og reikningnum að sjálfskipting bifreiðarinnar hafi verið tekin úr henni, gerð upp og sett í hana aftur. Þá er því lýst í þessum skjölum hvaða varahlutir hafi verið notaðir. Þessi lýsing fær stoð í fyrrnefndri yfirlýsingu fyrirsvarsmanns stefnanda, en efni hennar var rakið í málsatvikalýsingu. Með vísan til þessa telur dómurinn sannað að viðgerð hafi farið fram á bifreið stefnda í samræmi við það sem lýst er í yfirlýsingunni, reikningnum og afhendingarseðlinum og er málsástæðu stefnda um að það sé ósannað því hafnað.

Stefndi hafnar greiðsluskyldu umfram það sem hann hefur þegar greitt enda hafi árangur viðgerðarinnar verið algerlega óásættanlegur. Lög nr. 42/2000, um þjónustukaup, gilda samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laganna um hvers kyns samninga um kaup á þjónustu sem veitt er neytendum í atvinnuskyni gegn endurgjaldi og þegar veitt þjónusta felur í sér vinnu við meðal annars lausafjármuni. Samkvæmt 3. mgr. 1. gr. er með neytanda átt við einstakling sem er kaupandi þjónustu og kaupin eru ekki í atvinnuskyni eða í tengslum við starf hans. Fyrir liggur að stefndi er leigubílstjóri og bifreiðin PS-814 er sú bifreið sem hann ekur í starfi sínu. Þótt stefndi sé einstaklingur er óhjákvæmilegt að líta svo á að kaup hans á viðgerðarþjónustu af stefnanda séu í tengslum við starf hans sem leigubílstjóri, enda bifreiðin atvinnutæki. Gilda lögin því ekki um þá þjónustu sem stefndi keypti af stefnanda.

Stefndi lýsir því að bifreiðin PS-814 sé ökufær en með miklum vanköntum, en lýsing stefnda á þessum vanköntum er reifuð í málsatvikalýsingu. Þótt dómurinn telji ekki ástæðu til að draga í efa lýsingu stefnda verður ekki séð að stefndi hafi gert reka að því að afla sér sönnunar um það hvort þessa vankanta megi rekja til óforsvaranlegra vinnubragða stefnanda, mistaka eða vanrækslu, svo sem með öflun matsgerðar samkvæmt IX. kafla laga nr. 91/1991. Gegn mótmælum stefnanda hefur stefndi ekki sannað að svo sé.

Þar sem dómurinn telur sannað að umrædd viðgerð hafi farið fram og að stefndi hafi ekki sannað að vankanta á bifreið hans megi rekja til óforsvaranlegra vinnubragða stefnanda, mistaka eða vanrækslu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda stefnufjárhæðina. Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 350.000 krónur.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, B-kk-nf E-kk-nf, greiði stefnanda, D&C ehf., 498.205 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 498.205 krónum frá 30. apríl 2013 til greiðsludags og 350.000 krónur í málskostnað.