E-2783/2016

I.

Mál þetta var höfðað 12. september 2016 og dómtekið 4. september 2017. Stefnandi er þrotabú RT veitinga ehf., Borgartúni 28, Reykjavík, en stefndi er Sjónver ehf., Silungakvísl 6, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru eftirfarandi:

1. Að rift verði samkomulagi milli stefnda Sjónvers ehf. og RT veitinga ehf., 30. desember 2014, þar sem kveðið var á um að RT veitingar ehf. skyldu afhenda stefnda fasteign að Álfhellu 13, Hafnarfirði, fastanúmer 231-0608, og bifreiðina MH-136, af gerðinni Volvo S40, árgerð 2005.

2. Að stefndi Sjónver ehf. verði dæmdur aðallega til að gefa út afsal til stefnanda fyrir fasteigninni að Álfhellu 13, Hafnarfirði, fastanúmer 231-0608 án nokkurra áhvílandi skulda en til vara til greiðslu á 25.000.000 króna með vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 30. desember 2014 til 15. október 2016, þegar liðinn verður einn mánuður frá þingfestingu þessa máls, en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

3. Að stefndi Sjónver ehf. verði dæmdur til að greiða stefnanda 1.400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 30. desember 2014 til 15. október 2016, þegar liðinn verður einn mánuður frá þingfestingu þessa máls, en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu, auk málskostnaðar.

II.

Málsatvik

RT veitingar ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 6. janúar 2016 og var frestdagur hinn 19. október 2015.

RT veitingar ehf. höfðu rekið veitingastaðinn Ruby Tuesday um árabil. Í kjölfar rekstrarerfiðleika var rekstur Ruby Tuesday, seldur G. Arnfjörð ehf. með kaupsamningi, dags. 30. desember 2014.

Samkvæmt kaupsamningnum var kaupverð 50.000.000 króna og var kaupverðið greitt þannig:

1) 15.000.000 króna greiddar með peningum hinn 20. janúar 2015,

2) með afsali á fasteigninni Álfhellu 13, Hafnarfirði 25.000.000 króna og

3) með útgáfu skuldabréfs 10.000.000 króna.

Í kaupsamningnum var einnig mælt fyrir um að „innifalið“ í kaupunum væri leigusamningur um Skipholt 19 Reykjavík til tíu ára, þar sem annar af tveimur veitingastöðum Ruby Tuesday var til húsa. Enn fremur var samið um húsaleigu, 700.000 krónur á mánuði.

Samhliða kaupsamningnum undirrituðu Sjónver ehf. (eiganda fasteignarinnar að Skipholti 19) og G. Arnfjörð ehf. samning um leigu á fasteign Sjónvers ehf. að Skipholti 19, undir rekstur Ruby Tuesday.

Einnig gerðu RT veitingar ehf. og Sjónver ehf. með sér „Samkomulag“ sem dags. er 30. desember 2014 og undirritað af fyrirsvarsmanni beggja félaganna, Þ-kk-þgf S-kk-þgf. Í samkomulaginu segir að vegna fyrirhugaðrar sölu RT veitinga ehf. á rekstri veitingastaðarins Ruby Tuesday til G. Arnfjörð ehf. sé það ein af forsendum þess að kaupin gangi eftir að Sjónver ehf. geri leigusamning til 10 ára við G. Arnfjörð ehf. um Skipholt 19 í Reykjavík, þar sem annar af veitingastöðum Ruby Tuesday sé til húsa. Í samkomulaginu lýsir Sjónver ehf. því einnig yfir að húsaleiga verði 700.000 krónur á mánuði, verðtryggð gegn því að RT veitingar greiði upp skuld sína við Sjónver með eftirfarandi hætti:

1. Með fasteigninni við Álfhellu 13, Hafnarfirði, … að verðmæti kr. 25.000.000,-

2. Með bifreiðinni MH-136, sem er af gerðinni Volvo S40, árg. 2005, að verðmæti kr. 1.400.000,-

Í skýrslu sem skiptastjóri stefnanda tók af sameiginlegum fyrirsvarsmanni Sjónvers ehf. og RT veitinga ehf. hinn 9. febrúar 2016, er haft eftir fyrirsvarsmanninum að fasteigninni að Álfhellu 13 í Hafnarfirði hafi verið ráðstafað til Sjónvers ehf. til þess að kaupsamningur um rekstur Ruby Tuesday næði fram að ganga. Þetta hafi verið gert í þeim tilgangi að Sjónver ehf. fengi eitthvað greitt. Kemur þar einnig fram að Sjónver ehf. hafi verið að gæta hagsmuna sinna og hafi orðið að fá eitthvað og að fyrirsvarsmaður hafi talið að þessar 25 milljónir sem fengist hafi fyrir fasteignina myndu nægja til að borga skuldir félagsins. Sú hafi þó ekki orðið raunin. Í sömu skýrslutöku kemur einnig fram að skuldir RT veitinga ehf. í árslok 2015 hafi numið um 167,2 milljónum króna sem séu að mestu leyti skuldir gagnvart Sjónveri ehf. og fyrirsvarsmanninum persónulega.

Í gögnum málsins liggur fyrir samandreginn ársreikningur RT veitinga ehf. fyrir árið 2014, sem áritaður er af G-x-x R-kk-þgf E-kk-þgf endurskoðanda. Samkvæmt ársreikningnum nam tap af rekstri félagsins 19.445.008 krónum árið 2014. Langtímaskuldir voru 65.101.396 krónur.

Í skýringum með ársreikningnum 2014 segir að RT veitingar ehf. „skuldi tengdu félagi, Sjónveri ehf. um 100.000.000 kr., sem ekki eru vaxtareiknaðar. Fjárhæðin er færð um það bil til helminga sem langtímaskuld og skammtímaskuld, en verulegur hluti hennar er uppsöfnuð húsaleiguskuld. Félagið skuldar MP banka verðtryggt 18.341.200 kr. jafngreiðslulán (, nú í verðtryggðum íslenskum krónum?) með 67 mánaða eftirstöðvum greiðslutíma. Mánaðarleg greiðsla er 327.329 kr. miðað við vísitölu í janúar 2015, en það svarar til 3.927.948 kr. greiðslu á 12 mánuðum. Félagið skuldar Íslandsbanka hf. lán að eftirstöðvum 102.913 kr., sem gjaldfalla á árinu 2015.“

Í samantekt endurskoðanda RT veitinga ehf. sem liggur fyrir í málinu er gerð nánari grein fyrir tölulegum þætti ársreikningsins og þar með talið fyrrgreindri 100 milljóna króna skuld RT veitinga ehf. við Sjónver ehf. Segir að skuldin sé tvískipt, annars vegar 49.400.000 krónur sem hafi verið hluti langtímaskulda, en langtímaskuldir félagsins hafi verið þessar:

1. Sjónver ehf. 49.400.000 kr.

2. MP banki hf. (nú Kvika hf.) 18.341.200 kr.

3. Íslandsbanki hf. 102.913 kr.

Samtals 67.844.113 krónur

Afborganir næsta árs 2.741.717 kr.

Tilgreint sem langtímaskuldir í ársreikningi 65.101.396 kr.

Þessu til viðbótar hafi verið skuld á almennum viðskiptareikningi 51.122.573 krónur, en sú fjárhæð hafi verið innifalin í skuldum við lánardrottna, sem tilgreindar hafi verið 77.116.680 kr. í ársreikningnum. Samtals hafi því verið tilgreindar skuldir við Sjónver ehf. 100.522.573 krónur (49.400.000 kr. + 51.122.573 kr.), sem skiptust þannig að 49,14% þeirra voru meðal langtímaskulda en 50,86% meðal skammtímaskulda.

Í gögnum málsins liggja einnig fyrir upplýsingar um millifærslur Sjónvers ehf. til RT veitinga ehf. á árinu 2015, þar sem nánar kemur fram að Sjónver ehf. hafi millifært 8.430.000 krónur til RT veitinga ehf. á tímabilinu 6. janúar 2015 til 26. október 2015. Þá liggur einnig fyrir að hinn 1. apríl 2016, þremur mánuðum eftir að RT veitingar ehf. voru teknar til gjaldþrotaskipta, tók Sjónver ehf. yfir greiðslu á láni RT veitinga ehf. við Kviku banka hf. (áður MP banki hf.) og námu eftirstöðvar ásamt verðbótum á þeim tíma 14.896.788 krónum.

Samkvæmt kröfuskrá í þrotabú RT veitinga ehf. voru kröfuhafar upphaflega níu, og lýstar kröfur samtals að fjárhæð 27.913.603 krónur. Kvika banki ehf. afturkallaði kröfu sína að fjárhæð 15.722.104 krónur eftir að Sjónver ehf. tók yfir greiðslu lánsins. Samtals voru lýstar kröfur í búið að fjárhæð 12.191.499 krónur. Sjónver ehf. lýsti ekki kröfu í bú stefnanda.

Þ-kk-nf S-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, gaf aðilaskýrslu fyrir dóminum. Vitnaskýrslur gáfu G-kk-nf I-kk-nf A-kk-nf K-kk-nf, T-kvk-nf R-kvk-nf Þ-kvk-nf og G-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf.

Þ-kk-nf S-kk-nf kvað m.a. fyrir dóminum að tap hefði verið á rekstri RT veitinga á árunum 2013 og 2014. Kvað hann fjárveitingar frá Sjónveri til RT veitinga á þessum árum, 2010 til 2015, hafa verið til þess að koma í veg fyrir vanskil gagnvart birgjum o.fl. Þegar eitthvað vantaði upp á hafi hann lánað RT veitingum ehf. fé og Sjónver hafi þá millifært fjárhæðir. Hann hafi síðan ákveðið að selja reksturinn í lok árs 2014. Reksturinn hafi gengið erfiðlega. Hann hafi því haft samband við G-kk-þf A-kk-þf sem hafi tekið við rekstrinum. Hann hafi ekki átt nægjanlegt fjármagn og þess vegna hafi fasteignin verið lögð fram. Hún hafi hentað til að gera upp við Sjónver ehf. að einhverju leyti. Þá hafi G-kk-nf sett það sem skilyrði að gerður yrði leigusamningur um reksturinn. Kaupin hefðu aldrei gengið eftir nema vegna þess að með þeim fylgdi leigusamningur að Skipholti 19. Þá kvað Þ-kk-nf markmiðið með sölu á rekstrinum hafa verið fyrst og fremst að losna frá honum og „hreinsa um skuldirnar“. Hann hafi samið við alla stærstu birgja eins og sjá megi á kröfulýsingunni. RT veitingar hafi verslað við um 50 birgja, alla helstu heildsala í Reykjavík. Hann hafi samið við þá alla í kjölfar sölu rekstursins. Kaupverðið fyrir reksturinn hafi verið notað að hluta til þess. Þá hafi Sjónver ehf. tekið yfir lán hjá Kviku banka í byrjun árs 2015, sem RT veitingar tóku upphaflega, eftir að úrskurður um gjaldþrotaskipti lá fyrir. Það hafi verið gert vegna þess að allur búnaður og tæki RT veitinga hafi líklega verið handveðsett. Vilji hafi verið til þess að leysa öll mál eftir sölu á rekstrinum. Sem dæmi má nefna að þegar komið hafi að greiðslu orlofs fyrir starfsfólkið, í maí 2015, þá hafi Sjónver millifært 3.500.000 krónur til RT veitinga svo að unnt væri að greiða starfsfólkinu það út. Um samkomulag Sjónvers og RT veitinga 30. desember 2014 tók Þ-kk-nf fram að viðskiptum hafi verið stillt upp með þessum hætti þar sem hann hefði talið eðlilegt að Sjónver fengi eitthvað af endurgjaldinu sem greitt hefði verið fyrir reksturinn. Það hafi þurft að losa fasteignina, hún hafi ekki hentað inn í bú RT veitinga en hafi hentað Sjónveri ágætlega. Þá hafi einnig verið eðlilegt að eitthvað væri gert í kröfum Sjónvers ehf. á hendur RT veitingum. Ekki hafi verið eðlilegt að Sjónver samþykkti endalaust skuldir og að ekkert yrði gert. Sjónver ehf. hafi þurft að hugsa um sína hagsmuni. Sjónver hafi ekki fengið greidda leigu frá RT veitingum um langan tíma. Taldi hann að 25.000.000 króna sem var mat á fasteigninni hafi nægt til að semja um skuldirnar. Hann hafi samið við langflesta, víða fengið skuldir gagnvart viðskiptaaðilum lækkaðar og gert upp við mjög marga. Þá tók hann fram að lítil leiga hefði verið greidd til Sjónvers, en leiguna hafi átt að greiða með peningum. Þá sagði hann að ekki hefði farið fram mat á virði rekstrar RT veitinga ehf. þegar hann var seldur G. Arnfjörð. Um bifreiðina sem afhent hafi verið Sjónveri ehf. tók Þ-kk-nf fram að dóttir hans, starfsmaður RT veitinga, hefði notað bílinn. Hún hafi verið á lágum launum og bílinn verið verðlítill. Þess vegna hafi hann verið tekinn. Sjónver hafi ekki fengið neina greiðslu fyrir bílinn auk þess sem G-kk-nf A-kk-nf hafi ekki viljað hann.

Þ-kk-nf tók einnig fram að Sjónver ehf. hefði lengi verið varasjóður fyrir RT veitingar ehf. Sjónver hafi því ekki fengið allt andvirði fasteignarinnar, heldur hafi hluti þess verið notaður í þágu RT veitinga ehf. Sjónver hafi átt kröfu á hendur RT veitingum að fjárhæð 100 milljónir króna.

G-kk-nf I-kk-nf A-kk-nf K-kk-nf, fyrirsvarsmaður G. Arnfjörð ehf., staðfesti að það hefði verið skilyrði fyrir kaupunum að fá leigusamning um Skipholt 19.

T-kvk-nf R-kvk-nf Þ-kvk-nf fyrrverandi starfsmaður RT veitinga bar m.a. fyrir dóminum að hún hefði fengið bílinn upp í launagreiðslur vegna þess að hún hafi verið á lágum launum hjá RT veitingum ehf. Þá tók hún fram að þegar vantað hafi fjármuni til að greiða fyrir vörur, borga laun og annað þá hafi hún haft samband við Þ-kk-þf til þess að fá fjármuni.

G-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf endurskoðandi RT veitinga áritaði ársreikning RT veitinga. Vitnið staðfesti að RT veitingar hefði fengið fyrirgreiðslu og fjármuni frá Sjónveri, sbr. 100 milljóna króna skuld félagsins við Sjónver sem gerð væri grein fyrir í ársreikningum. Þá hafi hann séð Sjónvers megin að greiðslur hafi farið yfir til RT veitinga. Þá taldi vitnið að RT veitingar hefði verið komið í þrot löngu fyrr ef Sjónver hefði ekki lagt félaginu til fjármagn.

III.

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi telur að rifta beri afhendingu RT veitinga ehf. á fasteigninni að Álfhellu 13 í Hafnarfirði til stefnda. Vísar stefnandi til kaupsamnings RT veitinga ehf. við G. Arnfjörð ehf., um rekstur Ruby Tuesday á Íslandi 30. desember 2014, en samkvæmt honum hafi endurgjaldið, m.a. átt að greiðast með afhendingu fasteignarinnar til RT veitinga hf.

Stefnandi telur að samkomulag frá 30. desember 2014, á milli RT veitinga ehf. og Sjónvers ehf., sem undirritað er af Þ-kk-þgf S-kk-þgf fyrrverandi framkvæmdastjóra, eiganda og stjórnarmanni RT veitinga ehf. og fyrirsvarsmanni stefnda f.h. beggja samningsaðila, hafi ekki þýðingu á meðan óljóst sé um tilvist skulda RT veitinga ehf. gagnvart stefnda. Um heimild til riftunar vísar stefnandi til 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti.

Stefnandi telur enn fremur að þó að RT veitingar ehf. hafi verið í skuld við stefnda Sjónver ehf. þá sé greiðslan riftanleg samkvæmt 2. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991, þar sem dótturfélagið RT veitingar ehf. telst nákomið móðurfélaginu Sjónveri ehf.

Telur stefnandi greiðsluna riftanlega í 24 mánuði frá frestdegi hvort tveggja samkvæmt 131. gr. og 134. gr. laga nr. 21/1991.

Stefnandi telur ljóst að markmið stefnda hafi verið að koma bæði fasteigninni að Álfhellu 13 og bifreiðinni MH-136 út úr þrotabúi RT veitinga ehf. til þess að gera hlut stefnda, er sé nákominn kröfuhafi, betri en annarra kröfuhafa.

Stefnandi vísar einnig til 141. gr. laga nr. 21/1991 til stuðnings kröfum sínum.

Stefnandi tekur fram að frestdagur hafi verið 19. október 2015. Verði fallist á að afhending fasteignarinnar til stefnda sé riftanleg, þá sé einnig fullnægt skilyrðum fyrir að dæma stefnanda rétt til að fá afsal fyrir fasteigninni. Til vara er krafist greiðslu á andvirði hennar sem lagt var til grundvallar í kaupsamningi RT veitinga ehf. við G. Arnfjörð ehf. hinn 30. desember 2014.

Stefnandi krefst þess að honum verði greitt andvirði bifreiðarinnar MH-136 af gerðinni Volvo S40, árg. 2001, sem átti að ganga til stefnanda sem hluti af söluverði veitingarekstursins, en var þess í stað afhent dóttur Þ-kk-ef, stjórnarmanns RT veitinga ehf. Nemi krafa stefnanda þeirri fjárhæð sem verðmæti bifreiðarinnar var metið í viðskiptunum, sbr. samkomulagið 30. desember 2014. Stefnandi telur að um hafi verið að ræða beint undanskot frá aðför skuldheimtumanna RT veitinga ehf. Reisir stefnandi kröfu sína á áðurgreindum lagatilvísunum sem varða fasteignina Álfhellu 13 í Hafnarfirði.

Stefnandi krefst vaxta af varakröfunni um andvirði fasteignarinnar og af kröfunni um andvirði bifreiðarinnar samkvæmt 4. gr. vaxtalaga frá þeim degi er RT veitingar ehf. áttu að fá fasteignina í hendur samkvæmt kaupsamningnum 30. desember 2014, en þann dag hafi einnig verið kveðið á um að afhenda skyldi bifreiðina MH-136.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda. Telur stefndi að RT veitingar ehf. hafi ekki verið ógjaldfært í nóvember 2014, sbr. 64. og 65. gr. laga nr. 21/1991 og að stefnandi hafi ekki sýnt fram á að svo hafi verið. Stefndi tekur þó fram að á þessum tíma hafi RT veitingar ehf. skuldað stefnda verulega fjárhæð, m.a. vegna vangoldinnar leigu, en að öðru leyti hafi félagið ekki verið með mikil uppsöfnuð vanskil gagnvart öðrum kröfuhöfum eins og kröfuskrá í þrotabú RT veitinga ehf. gefi til kynna. Fáir kröfuhafar hafi lýst kröfum í búið og heildarfjárhæð lýstra krafna sé ekki mjög há. Þær séu að mestu leyti komnar til eftir að rekstur Ruby Tuesday hafi verið seldur út úr félaginu.

Stefndi telur skilyrðum 131. gr. laga nr. 21/1991 ekki fullnægt. Að því er fyrsta skilyrði ákvæðisins varðar bendir stefnandi á að áður en gengið hafi verið frá samningi um sölu á rekstri Ruby Tuesday hafi RT veitingar ehf. í raun engar eignir átt. Ástæða þess að RT veitingar ehf. hafi haft ágóða af sölunni í kjölfar samfellds tapreksturs Ruby Tuesday hafi verið sú að stefndi hafi verið reiðubúinn að mæta skilyrði kaupanda, G. Arnfjörð ehf., um áframhaldandi leigu á húsnæðinu Skipholti 19. Það sé því varla hægt að tala um að stefndi hafi rýrt eignir þegar hann hafi verið sá sem hafi gert það að verkum að einhver jákvæð eign hafi komið inn í rekstur RT veitinga ehf., undir lok árs 2014.

Þá hafnar stefndi því að ráðstöfunin hafi leitt til auðgunar eða eignaaukningar stefnda, sbr. annað skilyrði ákvæðisins. Stefndi hafi átt fjárkröfu á hendur stefnanda að fjárhæð 100 milljónir króna og því hafi með ráðstöfuninni aðeins verið greiddur hluti þeirrar kröfu. Því sé ekki hægt að ræða um beina auðgun eða eignaaukningu heldur sé réttara að tala um greiðslu skuldar sem sannanlega hafi verið fyrir hendi á þeim tíma sem greiðslan átti sér stað. Þá telur stefndi að líta verði til þess að á þessum tíma hafi stefndi verið stærsti kröfuhafi RT veitinga ehf. Stefndi hafi fengið hlutagreiðslu upp í kröfu sína en hafi einnig þurft að afskrifa háa fjárhæð og hafi því tapað verulegum fjármunum með því að leggja til viðbótar fjármuni til reksturs RT veitinga ehf.

Þriðja skilyrði ákvæðisins um að tilgangur stefnanda með ráðstöfuninni hafi verið að gefa, telur stefndi ekki heldur fullnægt. Um hafi verið að ræða hlutagreiðslu skuldar sem hafi verið fyrir hendi og komin á gjalddaga.

Stefndi hafnar því að umrædd ráðstöfun falli undir ákvæði 2. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Tekur stefndi fram að skuldir stefnanda gagnvart stefnda hafi verið fallnar í gjalddaga og atvik verið þannig að eðlilegt hafi verið að nýta fjármuni sem féllu til þegar reksturinn var seldur G. Arnfjörð ehf. til að greiða að hluta upp skuldir RT veitinga ehf. við stefnda. Ítrekar stefndi að forsenda fyrir sölu rekstursins hafi verið að húsnæðið að Skipholti 19, sem væri í eigu stefnda, yrði áfram leigt undir rekstur Ruby Tuesday. Hafi stefndi þurft að ráðstafa eign sinni til þess að stefnandi gæti selt reksturinn. Ef RT veitingar ehf. hefðu ekki lofað stefnda því að nota kaupverðið til greiðslu vangoldinnar leigu við stefnda, hefði stefndi ekki haft neina hagsmuni af því að gera nýjan leigusamning um eign sína við G. Arnfjörð ehf. Þá hefði salan ekki getað gengið eftir og ágreiningur í máli þessu væri ekki til staðar, enda hefðu engir fjármunir komið inn til RT veitinga ehf. Ráðstöfun fasteignarinnar og bifreiðar upp í skuldir RT veitingar ehf. gagnvart stefnda hafi því verið eðlilegar viðskiptaákvarðanir.

Stefndi mótmælir því að skilyrðum 141. gr. laga nr. 91/1992 sé fullnægt, auk þess sem enga umfjöllun sé að finna í stefnu um þessa málsástæðu stefnanda. Þannig liggi í fyrsta lagi ekkert fyrir um hvaða skuldir hafi nákvæmlega verið fyrir hendi í nóvember 2014, en á þeim tíma hafi stefndi verið stærsti kröfuhafi RT veitinga ehf. Í öðru lagi hefðu engar eignir komið inn til RT veitinga ehf. nema vegna þess að stefndi gerði nýjan leigusamning um eign sína til þess að sala rekstursins næði fram að ganga. Þá sé ljóst að ráðstafanirnar á fasteigninni og bifreiðinni hafi ekki á neinn hátt leitt til skuldaaukningar.

IV.

Niðurstaða

Bú RT veitinga ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði 6. janúar 2016. Greiðslur þær sem krafist er að verði rift voru inntar af hendi 30. desember 2014. Frestdagur við skiptin er 19. október 2015. Greiðslurnar voru því inntar af hendi minna en tveimur árum fyrir frestdag, samkvæmt 2. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., en félögin RT veitingar ehf. og Sjónver ehf. voru nákomin í skilningi 5. tölul. 3. gr. laganna.

Þrotabúið höfðar mál þetta til riftunar á greiðslum sem runnu til stefnda að fjárhæð samtals 26.400.000 krónur, í tengslum við sölu RT veitinga ehf. á veitingarekstri Ruby Tuesday til þriðja aðila hinn 30. desember 2014.

Stefnandi reisir kröfu sína um riftun á 131. gr. og 134. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., en einnig á 141. gr. sömu laga. Telur stefnandi að markmið stefnda hafi verið að koma bæði fasteigninni og bifreiðinni út úr þrotabúi RT veitinga ehf. til þess að gera hlut stefnda, er sé nákominn kröfuhafi, betri en annarra kröfuhafa.

Stefndi telur að RT veitingar ehf. hafi ekki verið ógjaldfært í nóvember 2014, sbr. 64. og 65. gr. laga nr. 21/1991. Þá telur stefndi að skilyrðum 131. gr. laga nr. 21/1991 sé ekki fullnægt. Stefndi hafnar því að ráðstöfunin falli undir 2. mgr. 134. gr. laganna, þar sem eðlilegt væri að fjármunir sem fengust fyrir sölu rekstursins væru notaðir til að greiða skuldir gagnvart stefnda, auk þess sem þetta fyrirkomulag hafi verið forsenda fyrir sölunni og enn fremur leigusamningi stefnda við hinn nýja rekstraraðila. Þetta hafi því verið eðlilegar viðskiptaákvarðanir. Þá mótmælir stefndi því að skilyrðum 141. gr. laga nr. 21/1991 hafi veri fullnægt.

Ljóst er og óumdeilt að hið gjaldþrota félag, RT veitingar ehf., afhenti stefnda umrædda fasteign og bifreið í þeim tilgangi að greiða upp í skuldir þess gagnvart stefnda, en þær skuldir voru verulegar og námu um 100 milljónum króna í árslok 2014, auk annarra skulda. Var þetta m.a. staðfest af fyrirsvarsmanni stefnda í skýrslutöku hjá skiptastjóra stefnanda og fyrir dóminum. Fyrirsvarsmaður tók einnig fram í skýrslugjöf sinni fyrir dóminum að reksturinn hefði gengið erfiðlega árin 2013 og 2014 og að markmið með sölu hans í árslok 2014, hafi fyrst og fremst verið að losna frá rekstrinum og „hreinsa um skuldirnar“. Samkvæmt ársreikningi félagsins 2014, nam tap af rekstri þess 19.445.008 krónum rekstrarárið 2014 og 33.992.960 krónum rekstrarárið 2013.

Ákvæði 134. gr. laga nr. 217/1991, mælir fyrir um þrjú skilyrði og nægir að einu þeirra sé fullnægt svo riftun nái fram að ganga allt að því gefnu að greiðsla hafi þrátt fyrir allt ekki verið venjuleg eftir atvikum. Fyrsta skilyrðið er að greitt hafi verið með óvenjulegum greiðslueyri, annað að greitt hafi verið fyrr en eðlilegt var og hið þriðja að greidd fjárhæð hafi skert greiðslugetu þrotamanns verulega.

Dómurinn telur að afsal RT veitinga ehf. á fasteigninni og bifreiðinni hafi verið greiðsla á skuld með óvenjulegum greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Voru greiðslur með þessum hætti ekki venjulegar eftir atvikum í viðskiptum RT veitinga ehf. og stefnda. Ekki skiptir máli í þessu sambandi að stefndi hafi verið reiðubúinn að gera leigusamning við kaupanda rekstrarins og greiðslugeta RT veitinga ehf. hafi lagast tímabundið við þessa ráðstöfun. Aðalatriðið er að með afhendingu RT veitinga ehf. á fasteign og bifreið til stefnda, var verið að greiða skuld RT veitinga ehf. við stefnda. Með því var raskað með ólögmætum hætti því jafnræði sem ríkja ber milli lánardrottna. Hefur og ekki verið leitt í ljós að þrotamaður hafi verið gjaldfær við greiðsluna og verið það þrátt fyrir hana.

Krafa stefnanda samkvæmt 1. tölul. dómkröfunnar um að rift verði „samkomulagi“ stefnda Sjónvers og RT veitinga ehf. á sér ekki stoð í riftunarreglum gjaldþrotalaga. Hún kemur því ekki til frekari álita í máli þessu enda hefur stefnandi í raun ekki byggt á henni við aðalmeðferð máls þessa.

Stefnandi hefur ekki gert kröfu um að afhendingu fasteignarinnar sem greiðslu verði rift. Hann hefur heldur ekki sýnt fram á í riftunarmáli þessu að hann eigi rétt á afsali fyrir henni. Verður því hér látið við það sitja að rifta greiðslum í samræmi við varakröfu stefnanda samkvæmt 2. tölulið dómkröfunnar. Samkvæmt framansögðu eru fyrir hendi skilyrði til að rifta greiðslu að fjárhæð 25.000.000 króna. Einnig ber að fallast á kröfu stefnanda samkvæmt 3. tölulið dómkröfu stefnanda um greiðslu 1.400.000 krónum sem eru andviðri bifreiðarinnar, hvort tveggja með greiðslu vaxta eins og nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, ber stefnda, Sjónveri ehf., að greiða stefnanda, þrotabúi RT veitingar ehf., 900.000 krónur í málskostnað og hefur þá verið tekið tillit til frávísunarþáttar málsins.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefnda, Sjónveri ehf., ber að greiða stefnanda, þrotabúi RT veitinga ehf., 26.400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 30. desember 2014 til 15. október 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 900.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)