S-937/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 5. apríl sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 29. nóvember 2016, á hendur:

„A, kt. 000000-0000,

[...], Reykjavík,

fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfararnótt [...] 2014 innandyra á veitingastaðnum [...] að [...] í Reykjavík, skallað B, kt. 000000-0000, í andlitið með þeim afleiðingum að horn á vinstri hliðarframtönn brotnaði og hlaut hann þversprungur í glerungi tannarinnar.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981.

Einkaréttarkrafa:

Þá gerir J hdl., f.h. B, kt. 000000-0000, þá kröfu að C, kt. 000000-0000, verði fyrir hönd ólögráða sonar síns, A, kt. 000000-0000, báðum til heimilis að [...] í Reykjavík gert að greiða kröfuhafa skaða- og miskabætur samtals að fjárhæð kr. 1.458.349.- auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá [...] 2014 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst sýknu og að bótakröfu verði vísað frá dómi. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning um átök við skemmtistaðinn [...] kl. 1:52 aðfaranótt [...] 2014. Dansleikur hafi verið í gangi á skemmtistaðnum. Á vettvangi hittist brotaþoli fyrir, B, sem kvað ákærða hafa skallað sig en við það hafi framtönn í honum brotnað. Segir í skýrslunni að sjáanlegt hafi verið að brotnað hefði úr tönninni. Ákærði hafði yfirgefið vettvang en brotaþoli þekkti hann með nafni. Hann vissi þó ekki frekari deili á honum.

Brotaþoli lagði fram kæru [...] 2014. Lýsti hann atvikum svo að hann hefði verið á skemmtistaðnum [...] ásamt vinkonu sinni D. Þau hafi farið afsíðis til að tala saman en þá hafi ákærði komið. Þau hafi þá farið þaðan en brotaþoli hafi gengið utan í ákærða sem hafi byrjað með einhver leiðindi og skallað hann í andlitið með fyrrgreindum afleiðingum. Tók hann eftir því að ákærði fékk gat á höfuðið eftir skallann. Brotaþoli kvaðst aðeins hafa ýtt ákærða frá sér.

Rætt var við vitnið D á vettvangi sem staðfesti frásögn brotaþola og kvaðst hafa séð ákærða skalla brotaþola að ástæðulausu.

Á meðal gagna málsins er læknisvottorð en brotaþoli leitaði á læknavaktina sama dag. Haft er eftir honum að hann hefði orðið fyrir líkamsárás á [...]. Árásarmaðurinn hefði ýtt í hann, skallað hann og kýlt hann í höfuðið. Taldi hann að ýfst hefði upp úr tönn og framtennur voru aumar og viðkvæmar. Við skoðun var tönn aðeins hvöss að innanverðu. Mar var á vinstra gagnauga um það bil 4x4 cm. Stirðleiki var í hálsi við snúningshreyfingu til vinstri. Greiningin var áverki.

Þá leitaði hann til tannlæknis [...] 2014 og segir í vottorði hans að horn vinstri hliðarframtannar hafi brotnað auk þess sem þversprungur hafi myndast í glerungi tannarinnar. Los hafi verið á tönninni og hliðlægri framtönn og svæðið aumt yfir á augntönn. Brotið var lagfært með plastfyllingarefni. Ekki var talið útilokað að rótarfylla þyrfti tönnina og gera krónu í framhaldinu. Við endurmat 6. febrúar sl. sást með röntgenmynd að rótarhluti tanna hélst óbreyttur.

Skýrsla var tekin af ákærða [...] 2015. Kannaðist hann við að hafa verið á skemmtistaðnum umrætt sinn en lýsti atvikum á annan veg en brotaþoli. Ákærði kvaðst hafa ýtt brotaþola frá sér þegar hann var að ryðjast. Hafi hann þá ýtt á móti en þá hafi brotaþoli kýlt hann í andlitið. Þeir hafi síðan „hlaupið saman“ og hafi höfuð á honum farið á andlitið á honum. Við það hafi tennur brotaþola stungist í höfuðið á brotaþola.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði, greindi svo frá að hann hefði verið að skemmta sér þetta kvöld og verið á leið út af staðnum sem verið var að loka. Brotaþoli hafi verið að ryðjast og ýta í hann eins og til að komast fram fyrir hann. Einhver orðaskipti hafi átt sér stað en ákærði kvaðst ekki hafa verið æstur. Kvaðst hann muna eftir því að hafa séð stúlku með honum. Þeir hafi einhvern veginn ýst inn í herbergi eða gang sem lá þarna inn af. Ákærði kvað brotaþola hafa reynt að slá til hans með krepptum hnefa en hann hafi náð að víkja sér undan. Þeir hafi síðan báðir stigið fram í átt að hvor öðrum og þá hafi höfuð ákærða farið í andlit brotaþola. Kvað hann það ekki hafa verið viljaverk. Hafi hann fengið gat á höfðið eftir þetta sem blæddi úr en hafi ekki leitað sér aðhlynningar. Ákærði kannaðist ekki við þann aðdraganda sem brotaþoli lýsti hér fyrir dómi.

Ákærði nafngreindi aðila sem hann kvað hafa verið með sér þetta kvöld. Taldi hann að hann hefði gefið lögreglu upp nafn hans á vettvangi. Líklegt væri að þessi aðili hefði séð aðdragandann að því sem gerðist en aðspurður man hann ekki hvort hann var inni í herberginu. Þá kvaðst hann ekki muna eftir stúlkunni með brotaþola í herberginu og taldi líklegra að hún hefði komið á eftir. Spurður um E, sem ákærði vísar til í skýrslu lögreglu, kvaðst ákærði þekkja hann en myndi ekki hvort hann hafi verið með honum þetta kvöld. Ákærði kvaðst hafa drukkið áfengi þetta kvöld en myndi atvik vel.

Brotaþoli kvaðst hafa kynnst D þetta kvöld og þau hafi verið að skemmta sér á [...]. Talsvert hafi verið af fólki á staðnum. Þau hafi verið svo til nýkomin inn á starfsmannagang eða aðstöðu þegar ákærði hafi komið þangað inn. Hann hafi verið æstur og með ógnandi tilburði. Kvaðst brotaþoli hafa dregið þá ályktun að hann hefði rekist utan í ákærða í troðningi frammi án þess að taka eftir því. Hafi hann því strax beðist fyrirgefningar til að róa ákærða sem stóð í um metersfjarlægð frá honum. Ákærði hafi hins vegar gengið að honum, skallað hann, slegið hann nokkrum sinnum í andlitið og síðan strunsað út. Borinn var undir vitnið framburður hans hjá lögreglu þar sem haft er eftir honum að hann hefði „labbað utan í“ ákærða á starfsmannaganginum og hann hafi elt þau. Hann hafi beðið ákærða afsökunar og hugsanlega ýtt í hann en þá fyrirvaralaust verið skallaður. Brotaþoli kvað rétt eftir sér haft fyrir utan það að hann hefði ekki staðhæft að hann hefði rekist í ákærða áður en farið var inn á ganginn. Brotaþoli kvaðst ekki hafa kýlt ákærða í andlitið að fyrra bragði eða átt í átökum við hann. Brotaþoli kvaðst hafa séð ákærða fyrir utan staðinn með vinum sínum. Hann hafi þá verið með lögregluna í símanum og hafi ákærði gefið honum upp nafn sitt. Hann hafi hins vegar verið farinn þegar lögreglan kom. Brotaþoli kvaðst hafa séð mynd af ákærða á facebook hjá nafngreindum pilt sem hann taldi tekna á bílastæðinu við [...] en þar sést ákærði blóðugur á höfði og í andliti. Afhenti hann lögreglu myndina. Aðspurður kvaðst brotaþoli hafa verið undir áhrifum áfengis umrætt sinn en hann myndi atvik vel.

D kvaðst vera vinkona brotaþola en þau hefðu ekki þekkst lengi þegar atvik þetta átti sér stað. Umrætt sinn hafi hún verið drukkin en myndi vel eftir atvikinu. Bar hún um að hún og brotaþoli hefðu farið afsíðis í herbergi eða starfsmannaaðstöðu á [...]. Þau hafi staðið framarlega í herberginu, nálægt innganginum. Ákærði, sem þau þekktu ekki fyrir, hafi komið inn mjög pirraður, gengið eitthvað fram og tilbaka og síðan skallað brotaþola. Við það fór að blæða úr munni hans. Brotaþoli hafi ýtt honum frá sér og hafi ákærði síðan farið út. Aðspurð kvað vitnið nokkuð margt fólk hafa verið á staðnum og því hafi þau farið afsíðis til að fá næði. Nánar spurð kvað vitnið það ekki rétt að brotaþoli hefði átt upptök að átökum. Enginn aðdragandi hafi verið að því sem gerðist og engin átök átt sér stað í kjölfar þess að ákærði skallaði brotaþola. Henni hefði brugðið mjög við að sjá þetta en höggið hafi verið þungt og ekki óviljaverk. Borinn var undir hana framburður hennar hjá lögreglu um að ákærði hafi komið inn í herbergið og hún og brotaþoli þá ákveðið að fara út. Hafi brotaþoli þá rekist utan í ákærða sem hafi brugðist reiður við og síðan skallað brotaþola. Kvaðst vitnið muna þetta betur þegar framburður hennar væri lesinn og rétt væri eftir henni haft.

F tannlæknir gaf símaskýrslu og fór yfir helstu atriði þeirra gagna sem frá honum koma. Staðfesti hann að brotaþoli hefði fengið greinilegt högg á vinstri hliðarframtönn. Horn tannarinnar hafi brotnað og los hafi verið á henni og framtönn. Um augljósan áverka hafi verið að ræða sem var nýlegur. Hins vegar gæti hann ekki staðfest að þversprungur í glerungi tannarinnar mætti rekja til höggsins. Gætu þær átt sér aðrar skýringar sem vitnið lýsti frekar. Ekki væri hægt að segja til um á þessari stundu hver þróunin yrði en vitnið fór yfir þá möguleika sem til greina kæmu ef illa færi.

E kvaðst vera kunningi ákærða. Hann hafi verið með honum á skemmtistaðnum [...] og séð einhverjar ýtingar á milli ákærða og annars pilts. Hann vissi ekki hver aðdragandi þess var. Þá kvaðst hann muna eftir því að hafa farið inn í hliðarrými með ákærða og brotaþola en man ekki nema eftir því að þeir hafi verið reiðir og einhverjar ýtingar orðið. Kvaðst hann ekki muna eftir því hvort einhverjir fleiri voru þar. Hafi hann farið aftur fram en hitt ákærða fyrir utan staðinn einhverju síðar og þá hafi hann verið blóðugur á enni. Hafi hann sagt að brotaþoli hefði kýlt sig og að þeir hefðu lent í slagsmálum.

G kvaðst þekkja ákærða. Hins vegar kvaðst hann alls ekki geta munað hvað hann var að gera umræddan dag og gat því hvorki sagt af eða á um það hvort hann hafi verið á skemmtistaðnum með ákærða.

Þá komu fyrir dóminn lögreglumennirnir H og I en ekki þykir ástæða til að rekja framburð þeirra sérstaklega.

Niðurstaða

Ákærði kannast við að hafa lent í útistöðum við brotaþola á skemmtistaðnum [...]. Greinir ákærða og brotaþola bæði á um aðdraganda þess svo og hvort ákærði hafi vísvitandi beitt brotaþola ofbeldi. Þeim ber hins vegar saman um að atvik þetta hafi átt sér stað í hliðarrými á skemmtistaðnum.

Brotaþoli greindi frá því fyrir dómi að hann teldi ekki loku fyrir það skotið að hann hafi óviljandi ýtt við ákærða á leið sinni þangað inn og þannig reitt hann til reiði. Hjá lögreglu er haft eftir honum að hann hafi „labbað“ utan í ákærða á leið sinni inn í hliðarrými. Sá framburður kemur heim og saman við frásögn ákærða um að brotaþoli hafi verið að ryðjast og fær hann einnig stoð af framburði vitnisins E. Þykir því mega leggja til grundvallar að þetta hafi verið aðdragandi þess sem síðar gerðist. Skal þess getið að ákærði og brotaþoli þekktust ekki fyrir. Þá voru allir hlutaðeigandi undir áhrifum áfengis.

Brotaþoli og vitnið D bera að ákærði hafi komið inn í hliðarrýmið á eftir þeim en ákærði og E bera að þeir hafi farið þangað inn nær samtímis. Ákærða og brotaþola ber ekki saman um það sem gerðist í kjölfarið. Ákærði lýsti því að brotaþoli hefði slegið til hans en hann vikið sér undan. Þeir hafi síðan stigið í átt hvor til annars og hafi þá höfuð hans lent í andliti brotaþola. Við mat á trúverðugleika ákærða er til þess að líta að framburður hans hefur ekki verið stöðugur, hann bar upphaflega að brotaþoli hefði að fyrra bragði kýlt hann hnefahöggi í andlitið en bar það tilbaka hér fyrir dómi. Þá nafngreindi ákærði einn aðila í skýrslutöku hjá lögreglu og kvað hann hafa verið með sér umrætt sinn. Hér fyrir dómi dró ákærði í efa að hann hefði nafngreint þennan aðila og nefndi þess í stað G en framburður hans kom ekki að gagni. Vitnið E staðfesti á hinn bóginn að hann hefði í reynd verið með ákærða umrætt sinn. Hann hefði þó aðeins orðið vitni að ýtingum á milli ákærða og brotaþola bæði fyrir og eftir að þeir fóru inn í hliðarrýmið, án þess að geta lýst því frekar.

Brotaþoli hefur á hinn bóginn frá upphafi borið að ákærði hafi skallað hann nær fyrirvaralaust. Hafi hann áður en til þess kom reynt að róa hann niður og hugsanlega ýtt í hann. Framburður hans var trúverðugur hér fyrir dóminum. Bar hann raunar að ákærði hefði beitt hann frekara ofbeldi, sem fær stoð af læknisfræðilegum gögnum en ákæra tekur ekki til þeirrar háttsemi eða afleiðinga hennar. Þá fær framburður brotaþola stoð af vitnisburði D sem bar að ákærði hefði skallað brotaþola fyrirvaralaust og af ásetningi. Framburður vitnisins um þetta atriði er að mati dómsins trúverðugur og er á sama veg á rannsóknarstigi. Þykir það ekki draga úr trúverðugleika hennar þó að hún hafi um tíma átt vingott við brotaþola.

Ekki er ágreiningur um að brotaþoli hafi hlotið áverka og að ákærði skurð á höfði. Þannig er ljóst að um fast högg var að ræða. Í því sambandi verður að líta til þess að brotaþoli er hærri en ákærði og hefði hann því þurft að beita sér með ákveðnum hætti til að koma slíku höggi á brotaþola. Í þessu ljósi er ótrúverðugt að ákærði hafi borið sig með þeim hætti sem hann hefur lýst og að höggið hafi orðið fyrir slysni. Þá er eins og áður er rakið ekkert fram komið sem styður að brotaþoli hafi sýnt af sér háttsemi sem réttlætti slíkt ofbeldi ákærða gagnvart honum.

Með hliðsjón af framangreindu þykir hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi með ásetningi beitt ákærða ofbeldi umrætt sinn.

Í ákæru segir að afleiðingar líkamsárásarinnar fyrir brotaþola hafi verið þær að horn hliðarframtannar hafi brotnað. Þessar afleiðingar eru staðfestar með læknisfræðilegum gögnum og framburði F tannlæknis. Hins vegar er með vísan til framburðar hans ósannað að þversprungur í glerungi tannar verði raktar til líkamsárásarinnar. Þá er ekki ákært fyrir þær afleiðingar að los hafi komið á tennur brotaþola. Í ljósi þessa og með hliðsjón af dómaframkvæmd eru áverkar brotaþola og afleiðingar ekki slík að háttsemin verði heimfærð undir 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga heldur 1. mgr. 217. gr. laganna.

Refsiákvörðun og bótakrafa

Ákærði er fæddur árið [...]. Hann hlaut dóm [...] 2015 fyrir líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Hann var þá dæmdur í 6 mánaða fangelsi og var fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Brot ákærða nú er framið fyrir uppkvaðningu framangreinds dóms og ber því að dæma honum hegningarauka samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga, sem samsvarar þeirri þyngingu hegningarinnar, sem kynni að hafa orðið, ef dæmt hefði verið um öll brotin í fyrra málinu. Ákærði var 15 ára þegar atvik máls þessa áttu sér stað. Langt er um liðið frá því að atvik máls þessa áttu sér stað. Verulegur dráttur varð á málinu á rannsóknarstigi en það er ekki umfangsmikið. Ákærði var ekki yfirheyrður fyrr en [...] en með því lauk rannsókn málsins. Ákæra var ekki gefin út fyrr en í lok nóvember 2016 eða rúmum tveimur árum eftir atvikið. Þær skýringar sem komu fram af hálfu ákæruvaldsins eru að mati dómsins ekki réttlætanlegar í svo langan tíma sem raun ber vitni.

Með hliðsjón af framangreindu verður ákærða ekki gerð sérstök refsing í máli þessu.

Ákærði er bótaskyldur vegna háttsemi sinnar en upphafleg bótakrafa var lækkuð við aðalmeðferð málsins. Brotaþoli sem varð fjárráða eftir að bótakrafa hans var sett fram, á rétt á miskabótum úr hendi hans á grundvelli 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Við ákvörðun bóta er litið til þeirra afleiðinga sem fá stoð í gögnum málsins. Þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 200.000 krónur. Krafa brotaþola vegna útlagðs kostnaðar, samtals 32.349 krónur, er tekin til greina enda studd gögnum. Krafa brotaþola ber almenna vexti eins og í dómsorði greinir. Af gögnum málsins má sjá að krafan var fyrst birt ákærða 23. janúar 2017 og miðast upphaf dráttarvaxta við mánuð eftir þann dag. Auk þess greiði ákærði málskostnað vegna meðferðar bótakröfunnar eins og nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 ber ákærða að greiða sakarkostnað málsins, sem er málsvarnarlaun verjanda, eins og nánar greinir í dómsorði.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærða, A, er ekki gerð sérstök refsing.

Ákærði greiði B 232.349 krónur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá [...] 2014 til 23. febrúar 207 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags og 210.500 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns G-kk-ef J-kk-ef E-kk-ef hdl. 400.520 krónur.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)

--------------------- --------------------- ----------------------

Rétt endurrit staðfestir:

Héraðsdómi Reykjavíkur 27. apríl 2017