S-530/2007

Mál þetta, sem þingfest var þann 31. janúar sl. og dómtekið 5. maí sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 13. desember 2007, á hendur X, kt. 000000-0000, Þorlákshöfn,

„fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa, snemma morguns, laugardaginn 13. janúar 2007, ekið bifreiðinni Y, austur Suðurlandsveg undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,74‰ og í þvagi 2,36‰) og óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa kókaíns, uns ákærði ók bifreiðinni á vegrið í Svínahrauni, Sveitarfélaginu Ölfusi, með þeim afleiðingum að bifreiðin hafnaði utan vegar.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 48. gr. og 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. og 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga nr. 50,1987 sbr. 5. gr. laga nr. 66,2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50,1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar, samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. lög nr. 44, 1993, lög nr. 57, 1997, lög nr. 23, 1998, lög nr. 132, 2003, lög nr. 84, 2004.“

Ákærði kom fyrir dóminn þann 14. febrúar sl. og neitaði að hafa ekið umrætt sinn. Aðalmeðferð fór fram þann 14. apríl 2008 og framhald aðalmeðferðar þann 5. maí sl. Krafðist ákærði sýknu og að málsvarnarlaun yrðu lögð á ríkissjóð.

Í frumskýrslu lögreglu segir að tilkynning hafi komið um útafakstur og akstur á vegrið á Suðurlandsvegi í Svínahrauni um klukkan sjö þann 13. janúar 2007. Þrír aðilar hafi verið í bifreiðinni grunaðir um ölvun. Kvaðst tilkynnandi myndu aka þeim að Litlu-kaffistofunni. Þegar lögregla kom að Litlu-kaffistofunni hefðu þrír aðilar staðið þar fyrir utan. Ákærði hafi verið í ljósleitri peysu og ljósum buxum, P í dökkum jakka og rauðri íþróttatreyju fyrir innan og G í dökkum jakka. Aðspurðir af lögreglu hver hefði ekið bifreiðinni kváðu þeir að einhver Hvergerðingur hefði verið að keyra en síðar í lögreglubifreiðinni nokkru síðar hefðu þeir sagt einhvern Reykvíking hafa ekið og þeir ekki vitað hvað hefði orðið af honum eftir óhappið. Í framhaldi hefðu þessi þrír aðilar verið færðir á lögreglustöð þar sem þeir hefðu allir verið greinilega undir áhrifum áfengis. Fram kemur í frumskýrslunni að á leið lögreglunnar á Selfoss hefðu þeir stansað við vettvang þar sem óhappið varð. Vegurinn hafi verið þakinn snjó og flugháll. Skafrenningur og éljagangur hafi verið á vettvangi. Við skoðun á vettvangi hafi mátt sjá á förum við bifreiðina að farið hafði verið út úr bifreiðinni um þrennar dyr. Fótspor hafi verið við báðar hurðirnar hægra megin og við bílstjórahurð vinstra megin. Þar hafi vinstri afturhurð verið læst. Engin fótspor hafi verið sjáanleg frá bifreiðinni út í hraunið eða önnur för sem gátu gefið til kynna að fleiri hafi verið í bifreiðinni. Þá kemur fram að rætt hafi verið við H-kk-þf, sem tilkynnti um óhappið. Hann hafi verið á leið til Reykjavíkur til vinnu ásamt B-kk-þgf S-kk-þgf og E-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf þegar þeir komu að óhappinu sem hafi greinilega verið nýskeð. Hefðu þrír aðilar staðið í vegkantinum við bílinn og virst vera ölvaðir. Tveir þeirra hafi verið í dökkum jökkum og einn í ljósri peysu með eins konar skellum og hafi sá einnig verið í ljósum buxum. Kvaðst H-kk-nf hafa ekið þeim að Litlu-kaffistofunni og spurt þá á leiðinni hver hefði ekið. Hefðu þeir í dökku yfirhöfnunum þá bent á þann í ljósu peysunni og eftir að hafa rætt við lögregluna hefði hann aftur spurt þá um ökumanninn og hann þá fengið sama svar. H-kk-nf kvaðst ekki hafa mætt neinni bifreið á leið yfir Hellisheiðina né ekið fram á neinn. Þá hefði hann ekki ekið fram á neinn gangandi á leið að Litlu-kaffistofunni. Í frumskýrslunni kemur fram að lögreglan hafi rætt við S-kk-þf símleiðis í Litlu-kaffistofunni. Hefði hann verið þar um morguninn þegar þrír útlendingar komu þar inn. Þeir hefðu keypt kaffi og sígarettur, drukkið kaffið og farið síðan út. Lögreglan hefði síðan sótt þessa menn. Þá kemur fram að ljósmyndir hafi verið teknar af vettvangi en slæmar aðstæður hafi verið til ljósmyndunar. Ljósmyndir hafi verið teknar af yfirhöfnum aðila og inni í bifreiðinni eins og hún var þegar lögreglan kom að henni. Ákærði ásamt félögum hans voru fluttir á lögreglustöðina á Selfossi og vistaðir í fangaklefum. Nokkru síðar hefði P bankað á klefadyrnar og viljað yfirgefa lögreglustöðina þar sem hann væri saklaus. Aðspurður um það hver hefði ekið, kvaðst hann ekki vita það.

Skýrslur fyrir lögreglu.

Fyrir lögreglu kvaðst ákærði hafa byrjað að drekka áfengi kvöldið fyrir óhappið. Til hans hefðu þeir P og B komið og drukkið með honum. Þeir hefðu ákveðið að fara til Reykjavíkur og fengið Y, sem væri Pólverji, til að keyra þá. Kvaðst ákærði síðast muna eftir sér á einhverjum bar í Reykjavík og ekki vitað þá hvað hafi orðið af Y og það næsta sem ákærði mundi eftir var hvar hann vaknaði í fangageymslu lögreglunnar á Selfossi. Ákærði kvaðst ekki geta upplýst hver hefði ekið bifreiðinni frá Reykjavík þar til hún lenti í óhappinu en hann gæti sjálfur hvorki neitað eða játað að hafa ekið þar sem hann myndi það ekki. Þá gat ákærði ekki gefið neina skýringu á því hvers vegna kveikjuláslyklarnir að bifreiðinni hefðu fundist í buxnavösum hans við öryggisleit lögreglunnar.

G B kvaðst hjá lögreglu ekki hafa ekið bifreiðinni í umrætt sinn, hann hefði setið í aftursæti bifreiðarinnar. Hann hefði verið drukkinn og mundi bara þegar þeir fóru áleiðis heim frá Reykjavík. Kvað hann P og X hafa farið með þeim til Reykjavíkur og einhver Pólverji ekið. Þeir hefðu farið á einhvern bar og drukkið þar en bílstjórinn þá yfirgefið þá. G kvaðst ekki geta sagt til um hver hefði ekið bifreiðinni frá Reykjavík en hann hefði sofnað á leiðinni austur og verið mjög ölvaður og vaknað við það þegar bifreiðinni var ekið utan í víravegriðið og hafnað utan vegar.

P kvaðst hjá lögreglu hafa setið í farþegaframsæti bifreiðarinnar þegar hún lenti í óhappinu og B hafi setið í aftursæti. P kvaðst aðspurður ekki vita hvort þeir hafi verið þrír eða fleiri í bifreiðinni á leiðinni austur þar sem hann hafi verið sofandi í bifreiðinni. Kvað P að hann og B hefðu ásamt ákærða verið á Goldfinger kvöldinu áður. P og B hefðu farið út í bifreiðina og beðið eftir X en sofnað á meðan þeir biðu. P kvaðst ekki hafa vaknað fyrr en þeir lentu í óhappinu. Við óhappið hefði honum brugðið og hann flýtt sér út úr bifreiðinni og upp á Suðurlandsveg. X og B hefðu komið á eftir sér upp á veg en hann hefði ekki séð hver hefði komið út um bílstjóradyrnar. Það hefðu hins vegar bara verið X og B sem komu út úr bifreiðinni. Eftir smátíma hefði hann stöðvað bifreið sem hefði ekið þeim þremur á Litlu-kaffistofuna. Aðspurður um að hafa bent á manninn í ljósu fötunum í þeirri bifreið sem ökumann, kvaðst hann ekki muna til þess að hafa gert það.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst ekki muna eftir atvikinu utan að hafa vaknað á lögreglustöð sama dag og óhappið átti sér stað. Hann hefði verið við drykkju frá því deginum áður og því lítið muna. Kvaðst hann hafa farið til Reykjavíkur kvöldinu áður ásamt fleirum til að skemmta sér og hefði Y vinur hans ekið þeim til Reykjavíkur. Ákærði kvað þá hafa verið fjóra í bifreiðinni þegar þeir lögðu af stað til Selfoss en ekki muna hversu margir þeir voru þegar lögreglan kom til þeirra. Aðspurður kvaðst ákærði ekki muna eftir því að lögreglan hefði fundið kveikuláslyklana í vasa hans á lögreglustöðinni. Ákærði kvaðst ekki muna til þess að hafa ekið bifreiðinni umrædda nótt.

E-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, kvaðst hafa verið á leið frá Selfossi til Reykjavíkur ásamt vinnufélögum sínum, þegar hann sá hvar bifreið hafði greinilega ekið utan í vegrið á Hellisheiðinni og farið út af veginum. Kvaðst E-kk-nf hafa stöðvað þar sem menn stóðu í vegkantinum og boðist til að aka þeim að Litlu-kaffistofunni. E-kk-nf kvaðst hafa fundið áfengislykt af mönnunum og spurt þá hver þeirra hefði verið að aka bifreiðinni og tveir þeirra hefðu bent á manninn í ljósu fötunum. Kvaðst E-kk-nf telja að óhappið hafi verið nýskeð þegar þeir komu að. E-kk-nf kvað mennina ekki hafa nefnt það að fjórði maðurinn hefði verið með þeim í för og þá kvaðst hann ekki hafa séð neinn gangandi mann, hvorki á Hellisheiðinni né á leiðinni til Reykjavíkur.

B-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið á leið til Reykjavíkur ásamt fleirum til vinnu þegar þeir hefðu séð menn standa í vegkantinum hjá bifreið utanvegar. Hefðu þeir boðist til að aka mönnunum að Litlu-kaffistofunni og tilkynnt um óhappið til lögreglu. Kvað hann mennina ekki hafa nefnt það að þeir hefðu verið fleiri, en einn þeirra hefði talað nokkuð á íslensku. Kvað hann mennina hafa bent á einn þeirra og sagt að hann hefði ekið. Þá kvaðst B-kk-nf ekki hafa séð nokkurn mann gangandi á Heiðinni né á leið til Reykjavíkur.

J-kk-nf V-kk-nf H-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa farið að Litlu-kaffistofunni til að sækja ákærða og fleiri samkvæmt tilkynningu um útafakstur og grun um ölvun við akstur. Ekkert hefði komið fram um það hver hefði ekið bifreiðinni. Á vettvangi hefðu þeir skoðað aðstæður og fótspor frá bifreiðinni og hefðu öll skóför legið upp á þjóðveginn. Lítil umferð hefði verið á þessum tíma. Á leiðinni til Selfoss hefði lítið verið hægt að ræða við mennina, þeir hefðu ekki talað íslensku og allir verið ölvaðir. Bifreiðin hefði verið sótt síðar upp á Heiðina og færð á lögreglustöðina á Selfossi en kveikjuláslyklarnir sem fundust á ákærða hefðu gengið að bifreiðinni.

G B, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa farið til Reykjavíkur ásamt fleirum kvöldið áður en óhappið varð. Þá hefði hann verið í bifreiðinni þegar hún lenti í óhappinu en hann muni ekki hver ók bifreiðinni. Þá kvaðst hann ekki muna hversu margir þeir voru saman þegar óhappið varð en hann hefði verið drukkinn. Hann kvaðst ekkert muna eftir þeirri ferð og því sem gerðist í framhaldi af óhappinu utan að hann man eftir því að hafa verið staddur á lögreglustöð.

Ó-kk-nf G-kk-nf A-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa fengið tilkynningu um umferðaróhapp í Svínahrauni og farið á vettvang. Hefðu hann og J-kk-nf lögreglumaður farið að Litlu-kaffistofunni en tilkynnt hafði verið um að þangað hefði verið farið með þá sem lentu í umferðaróhappinu. Aðspurður kvaðst Ó-kk-nf ekki hafa séð neinn mann á gangi á Heiðinni á leiðinni á vettvang. Þá hefði hann skoðað vettvang og bifreiðina en fótspor hefðu verið frá bifreiðinni upp á þjóðveg. Ó-kk-nf kvaðst ekki muna hvort eða hvenær umræður fóru fram um það hver hefði ekið bifreiðinni.

P-kk-nf A-kk-nf, (P) kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa farið með ákærða og fleirum til Reykjavíkur kvöldið fyrir óhappið. Hann hefði verið ölvaður og sofnað í bifreiðinni áður en þeir fóru frá Reykjavík. Næst myndi hann eftir sér þegar óhappið varð. Hann kvaðst aldrei hafa séð ökumanninn en hann hefði verið farinn út úr bifreiðinni þegar hann sjálfur komst út úr henni. Hann hefði flýtt sér upp á þjóðveg og stöðvað fyrstu bifreiðina sem hefði komið aðvífandi. Sá bílstjóri hefði ekið þeim félögum að Litlu-kaffistofunni.

R-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa farið á vettvang ásamt fleiri lögreglumönnum en fyrst farið að Litlu-kaffistofunni. Þar hefðu þeir haft afskipti af ákærða og félögum hans. P-kk-nf hefði talað ágæta íslensku en aðrir ekki. Kvaðst R-kk-nf hafa spurt þá hver hefði ekið og hefðu þeir orðið tvísaga um það, ýmist að maður frá Hveragerði eða frá Reykjavík hefði ekið bifreiðinni þegar hún fór út af. Kvað hann að þeir hefðu kannað vettvang en greinileg fótspor hefðu legið frá bifreiðinni, bílstjóramegin, farþegamegin frammi í og hægra megin aftur í. Ekki hefði verið hægt að sitja í farþegasætinu hægra megin þar sem mikið drasl hefði verið í því sæti, enda engin fótspor legið þeim megin frá bifreiðinni. Á lögreglustöð hefðu þeir verið beðnir um að merkja á teikningu hvar hver hefði setið í bifreiðinni og kváðust P-kk-nf og G báðir hafa setið hægra megin aftur í en ákærði ekki viljað merkja inn á teikninguna hvar hann hefði setið. P-kk-nf hefði þó sagt að ákærði hefði setið frammi í bifreiðinni. H-kk-nf hefði í símtali sagt R-kk-þgf að tveir af mönnunum hefðu bent á þann ljósklædda sem ökumann. Kveikjuláslyklarnir hefðu fundist í buxnavasa ákærða. Við skoðun á bifreiðinni hefðu gólfmottur frammi í verið blautar og einnig hægra megin aftur í en gólfteppið fyrir aftan ökumann hefði verið áberandi þurrt. Þá hefði bílhurðin vinstra megin aftur í verið læst. Ef maður hefði farið þeim megin út úr bifreiðinni hefðu spor í snjónum verið augljós. Aðspurður kvað R-kk-nf að ljósmyndir hefðu verið teknar á vettvangi, af bifreiðinni og inni í henni.

H-kk-nf H-kk-nf J-kk-nf, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið á leið til vinnu frá Selfossi ásamt fleirum þegar hann kom að bifreið utanvegar austast í Svínahrauninu. Þegar hann kom að hefði hann stansað og þá hefðu þrír menn komið út úr bifreiðinni. Hefði hann gengið úr skugga um að þeir væru ekki slasaðir og síðan ekið þeim á Litlu-kaffistofuna. Á leiðinni hefði hann rætt við þá og spurt þá hver hefið ekið þar sem mikil áfengislykt hafi verið af þeim. H-kk-nf kvaðst hafa litið inn í bifreiðina þegar hann kveikti á viðvörunarljósum bifreiðarinnar og enginn hefði verið í bifreiðinni. Aðspurður kvaðst H-kk-nf ekki hafa velt því fyrir sér hver hefði komið út um bílstjóradyrnar. Kvaðst H-kk-nf ekki muna hvernig þeir voru klæddir, og eftir að hafa skoðað myndir af þeim kvaðst hann ekki þekkja mennina svo að hann gæti staðfest á hvern var bent sem ökumann.

Niðurstöður.

Ákærði neitaði fyrir dómi að hafa ekið í umrætt sinn. Þá kvaðst ákærði ekki muna hvort hann ók eða ekki í skýrslutöku hjá lögreglunni. Vitnin G og P-kk-nf kváðust hvorugir muna eða vita hver hefði ekið bifreiðinni þegar óhappið varð. Ákærði kvað fjórða mann hafa ekið en ekki vita hver það var. Vitnið H-kk-nf sagði í símtali við lögreglu, þegar hann tilkynnti um óhappið og grun sinn um ölvun við akstur, að tveir dökkklæddu mennirnir hefðu bent á þann ljósklædda sem ökumann. Fyrir dóminum gat vitnið ekki sagt hver var hvað, enda langt um liðið. Einu upplýsingarnar um það hver hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn er frásögn H-kk-ef og B-kk-ef um að bent hefði verið á þann ljósklædda sem ökumann þegar þeir óku mönnunum að Litlu-kaffistofunni. Þá kvaðst vitnið H-kk-nf ekki hafa séð hver þeirra það var sem sté út úr ökumannssæti bifreiðarinnar þegar vitnið kom að óhappinu. Í gögnum málsins liggur fyrir að blóðsýni hafi verið tekið úr þremenningunum en þeir hafi allir legið undir grun í upphafi máls. Framburður ákærða og vitnanna P-kk-ef og G er með ólíkindum og ótrúlegt að þeir hafi ekki vitað hver það var sem ók bifreiðinni. Þá er frásögn þeirra um ókunna fjórða manninn, sem átti að hafa ekið og hvarf sporlaust eftir óhappið, með ólíkindum. Þrátt fyrir það þykir ekki fram komin lögfull sönnun, svo hafið sé yfir allan skynsamlegan vafa, að það hafi verið ákærði sem ók bifreiðinni eins og segir í ákæru. Þrátt fyrir að ákærði hafi verið ljósast klæddur af þeim þremenningum, eins og sést á ljósmyndum er liggja frammi í málinu, þá verður ákærði ekki sakfelldur á þeim forsendum en vitnið H-kk-nf treysti sér ekki til að þekkja ákærða frá félögum hans eftir ljósmyndum sem voru teknar af þeim þremenningum á lögreglustöðinni. Af þessu leiðir að sýkna ber ákærða af þeirri háttsemi sem lýst er í ákæru.

Með vísan til 166. gr. laga um meðferð opinberra mála skal allur sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði sem er samkvæmt yfirliti 410.933 krónur auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 237.048 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, auk ferðakostnaðar, 36.480 krónur, en verjandinn kom fjórum sinnum fyrir dóminn vegna þessa máls.

Ó-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf sótti málið af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, er sýkn í máli þessu.

Allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 237.048 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og ferðakostnaður, 36.480 krónur, skal greiddur úr ríkissjóði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.