S-332/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 25. mars sl., endurupptekið og dómtekið á ný 14. þ.m., er höfðað með tveimur ákærum. Með ákæru, útgefinni 13. nóvember 2008, höfðaði sýslumaðurinn á Akureyri hér fyrir dómi sakamál á hendur X, fyrir eftirtalin fíkniefna- og vopnalagabrot;

„A.

Að hafa haft í vörslum sínum 8,47 grömm af hassi, 0,27 grömm af tóbaksblönduðu hassi, 1 stk. fjaðurhníf með 10,5 cm blaði, 1 stk. stunguhníf með 9,2 cm blaði, 1 stk. útdraganlega stálkylfu, 2 stk. hafnaboltakylfur, 1 stk. sverð með 58,7 cm blaði, 1 stk. kastspjót og 1 stk. skátahníf (Orginal Bowie) með 15 cm löngu blaði, en lögreglan fann fíkniefnin og vopnin við húsleit á heimili hans að Drekagili 28 á Akureyri, fimmtudaginn 16. febrúar árið 2006.

B.

Að hafa föstudaginn 13. október 2006 haft í vörslum sínum 1 stk. útdraganlega gormakylfu og 1 stk. kjötöxi með 15 cm löngu blaði, sem lögreglan fann þann sama dag við leit í bifreiðinni AR-877 á Miklubraut í Reykjavík.

C.

Að hafa miðvikudaginn 15. ágúst 2007, ásamt tveimur öðrum aðilum, haft í vörslum sínum 4,33 grömm af amfetamíni, 1 stk. rafstuðbyssu, 2 stk. loftskammbyssur, 1 stk. hafnaboltakylfu, 1 stykki trékylfu og 1 stk. hníf, en lögreglan fann fíkniefnin og vopnin við leit í bifreiðinni LY-803, þar sem hún stóð við Borgarbraut 1 á Akureyri.

D.

Að hafa þriðjudaginn 14. ágúst 2007, ásamt tveimur öðrum aðilum, haft í vörslum sínum að Stallatúni [...] á Akureyri, 0,09 grömm af amfetamíni sem lögreglan fann við leit í húsinu.

E.

Að hafa í greint sinn, þriðjudaginn 14. ágúst 2007, haft í vörslum sínum höggvopn úr plastefni, með sömu útlits- og notkunareiginleika og hnúajárn, sem hann framvísaði við lögreglumenn við upphaf húsleitar í Stallatúni [...] á Akureyri.

Brot samkvæmt A lið ákærunnar teljast varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82, 1998 og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001 og a-e lið 2. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998.

Brot samkvæmt B lið ákærunnar telst varða við a og c liði 30. gr. sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998.

Brot samkvæmt C lið ákærunnar telst varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82,1998 og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001, 1. mgr. 12. gr. og b og c lið 2. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998.

Brot ákærða samkvæmt D lið ákærunnar telst varða við 2. gr., sbr. 5 gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 60, 1980, sbr. lög nr. 13, 1985 og sbr. lög nr. 82,1998 og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001.

Brot ákærða samkvæmt E lið ákærunnar telst varða við c lið 30. gr. sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar. Þess er auk þess krafist að honum verði gert að sæta upptöku á 8,47 grömmum af hassi, 0,27 grömmum af tóbaksblönduðu hassi og 4,42 grömm af amfetamíni, samkvæmt efnaskrám lögreglu nr. 8.731 og 12.262.

Einnig er gerð krafa um upptöku á 1 stk. rafstuðbyssu, 2 stk. loftskammbyssum, 1 stk. fjaðurhníf með 10,5 cm blaði, 1 stk. stunguhníf með 9,2 cm blaði, 1 stk. útdraganlegri stálkylfu, 3 stk. hafnarboltakylfum, 1 stk. trékylfu, 1 stk. sverði með 58,7 cm blaði, 1 stk. kastspjóti og 1 stk. skátahníf (Orginal Bowie) með 15 cm löngu blaði, 1 stk. útdraganlegri gormakylfu, 1 stk. kjötöxi, 1 hníf og höggvopni úr plasti sem útbúið hafi verið sem hnúajárn, samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 16, 1998 og 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.“

Mál nr. S-416/2008 var sameinað þessu. Það höfðaði ríkissaksóknari gegn ákærða og öðrum manni með ákæru útgefinni 18. desember 2008. Mál meðákærða var skilið frá og dæmt sér í lagi, en ákærða X er í þessari ákæru gefið að sök brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni með því að hafa að kvöldi föstudagsins 3. október 2008 að Skessugili ..., Akureyri, haft í vörslum sínum 0,59 g af hassi sem fannst í jakkavasa hans.

Er þetta talið varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974, sbr. lög nr. 13, 1985 og lög nr. 68, 2001 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001, sbr. reglugerð nr. 848, 2002.

Er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og að fíkniefnið verði gert upptækt.

I.

Ákærði neitar alfarið sök samkvæmt fyrri ákæru, en játar sök samkvæmt þeirri síðari, útgefinni 18. desember 2008. Þykir játning hans við því broti í samræmi við gögn málsins og þykir ekki ástæða til að draga í efa, að hún sé sannleikanum samkvæm. Er hann því sannur að sök um þá háttsemi, sem honum er þar gefin að sök, og er réttilega heimfærð til refsiákvæða. Gerir hann þá kröfu, að verða dæmdur til vægustu refsingar, sem lög leyfa vegna þeirrar ákæru. Hvað fyrri ákæruna varðar, sem útgefin er 13. nóvember 2008, gerir hann aðallega kröfu um sýknu, en til vara, að hann verði dæmdur til vægustu refsingar, sem lög leyfa. Þá gerir hann þá kröfu, að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þ.á.m. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns ásamt virðisaukaskatti, en til vara að ríkissjóði verði gert að greiða hluta sakarkostnaðar.

II.

Ákæra útgefin 13. nóvember 2008.

A. liður.

Ákærði kveðst hafa búið að Drekagili ... í um mánuð er húsleit var gerð hjá honum 16. febrúar 2006. Kveðst hann hafa verið í neyslu á þessum tíma og neytt fíkniefna á heimilinu. Hafi hann aðallega neytt kannabisefna auk áfengis. Við leitina fannst ætlað hassefni sem reyndist vera 8,47 gr. af hassi milli rúmdýnu og rúmbotns í gestaherbergi í íbúðinni. Einnig fannst öskubakki með tóbaksblönduðu „hassmalli“ í gestaherberginu. Ákærði kveðst ekki hafa haft hugmynd um efnið, sem fannst í rúminu, og telur að einhver gesta hans hafi skilið þetta þarna eftir. Hvað tóbaksblandaða efnið varðaði vill ákærði hvorki játa að hafa átt það eða neita því, en telur þó vel geta verið, að hann hafi átt það.

Um þau vopn, sem fundust á heimilinu, kveðst hann eiga hluta þeirra, en sum þeirra hafi verið skilin þar eftir. Þá telji hann ekki alla þá hluti, sem getið er í ákæru, vera vopn, t.a.m. hafnaboltakylfur, en aðra þeirra kveður hann vera safngrip, en tekur fram, að hann hafi reynt að spila hafnabolta. Þá segir hann fjaðurhnífinn einnig vera safngrip og hafa fengið hann að gjöf frá vini sínum, en stunguhníf kveðst hann ekkert kannast við. Hnífarnir hafi þó verið í vörslum sínum á heimili sínu, en hann kvað heimili sitt hafa verið „opið svæði“ og hafi vinir dvalið hjá honum og frændi hans.

Vitnið [C], sem ákærði tók fram að hefði verið nýbúinn að gista í herberginu, kom fyrir dóminn til skýrslugjafar og kvaðst ekkert kannast við fíkniefnin, sem þar fundust, en hann kvaðst hafa verið löngu fluttur út úr íbúðinni og hafa verið í Reykjavík um nokkurn tíma, þegar húsleitin fór fram. Tók hann það fram, að mikill gestagangur hefði verið í íbúðinni.

Þ, lögreglumaður, kom fyrir dóminn og staðfesti skýrslu sína um húsleitina, þar sem fíkniefnin og áhöld til fíkniefnaneyslu fundust, auk greindra vopna og meintra vopna.

Fíkniefni þau, sem getið er í ákæru, fundust á heimili ákærða og hefur engin skynsamleg skýring komið fram á því, að fíkniefnin voru þarna önnur en sú, að ákærði hafi komið þeim þar fyrir. Fíkniefnin voru því í hans vörslum. Verður hann sakfelldur fyrir fíkniefnabrot það, sem lýst er í A. lið ákæru og varðar við þar til greind ákvæði laga um ávana- og fíkniefni og reglugerðar um sömu efni og önnur eftirlitsskyld efni. Jafnframt er fallist á upptöku þeirra, eins og nánar greinir í dómsorði. Þá varða vörslur ákærða á þeim munum sem taldir eru upp í þessum ákærulið við tilgreind ákvæði vopnalaga í ákærunni, hvað varðar aðra muni en tvær hafnaboltakylfur, en ekki þykir nægilega sýnt, að þær hafi verið notaðar sem vopn eða ásetningur hafi staðið til þess. Verður ekki fallist á með ákæruvaldinu að vörslur ákærða á þeim varði við ákvæði vopnalaga og verður ákærði því sýknaður af þessu ákæruatriði. Á hinn bóginn verður fallist á upptöku annarra vopna samkvæmt þessum ákærulið, eins og greinir í dómsorði.

B. liður.

Ákærði kvaðst hér fyrir dómi kannast við að hafa sagst eiga gormakylfu og kjötöxi, sem greind eru í B. lið ákæru, og hafa afsalað sér mununum til eyðingar hjá lögreglu, þar sem hann hafi viljað koma þeim í eyðingu strax. Verður ákærði því sakfelldur fyrir brot gegn tilgreindum ákvæðum vopnalaga með vörslum þessara muna, enda engin skynsamleg skýring á því að kjötöxin var í vörslum ákærða í bifreið ásamt gormakylfunni önnur en sú, að hann hafi haft þann tilgang að vopnast með henni. Eru brot ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Þar sem þessum munum hefur þegar verið afsalað til eyðingar hjá lögreglu þykir óþarft að kveða sérstaklega á um upptöku þeirra.

C. liður.

Klukkan 06:26 miðvikudaginn 15. ágúst 2007 var tilkynnt um að maður hefði verið með hafnaboltakylfu í versluninni Strax að Borgarbraut 1 á Akureyri. Lögregla fór á vettvang og fann þar fyrir í bifreiðinni YL-803 ökumann, [A], og farþega, [B]. Ákærði stóð þá við bifreiðina og var í annarlegu ástandi. Vopn sáust í bifreiðinni og var fólkið handtekið og leit gerð í bifreiðinni. Var hald lagt á muni sem taldir eru upp í þessum ákærulið. Fjórar kúlur af amfetamíni fundust svo í skjóðu undir aftursæti og ein kúla til viðbótar við hlið skjóðunnar. Efst í skjóðunni var poki með hvítum töflum, sem ákærði kannaðist við á þeim tíma að eiga og kvað vera lyf sem hann hafi notað. Ákærði kvaðst fyrir dómi ekkert kannast við fíkniefnin eða það að eiga lyfin, en tekur fram að hann gefi stundum lyfin sín. Þá kvaðst hann ekki eiga vopnin, en hann mundi atvik ekki vel, en kvaðst hafa verið í neyslu á þessum tíma og hafa verið mjög drukkinn. Hefði hann bæði neytt hass og amfetamíns auk áfengis, en ökumaður bifreiðarinnar og farþeginn hefðu verið að neyta fíkniefna líka og hefðu þau öll líklegast verið að neyta þeirra fíkniefna, sem fundust. Rafstuðbyssuna, sem fannst við leitina, og ákærði kvaðst á sínum tíma hafa fengið að gjöf, kannaðist ákærði við hafa skoðað og leikið sér með.

Vitnið [A] kvaðst hér fyrir dómi hafa átt fíkniefnin, en hann hefði ekki pakkað þeim inn og hefði farþeginn komið þeim fyrir undir aftursæti bifreiðarinnar. Þætti [A] og farþegans [B] mun hafa lokið með dómum yfir hvoru þeirra. [B] var ekki boðuð hér fyrir dóm við meðferð þessa máls.

Lögreglumennirnir Æ og Ö komu fyrir dóminn og staðfestu lögregluskýrslur sínar, sem liggja fyrir í málinu um atvikið.

Fyrir liggur að ákærði neytti fíkniefna á þessum tíma og var í mjög annarlegu ástandi er hann var handtekinn. Fíkniefnin fundust í skjóðu, sem mun hafa tilheyrt [B], en þar voru einnig lyf sem tilheyrðu ákærða. Þykir ekki varhugavert að leggja til grundvallar dómi, að ákærði hafi haft vörslur þessara efna, eins og segir í ákæru, í sameiningu með [A] og [B]. Ákærði neitar sök um loftskammbyssur og hníf, en helst var á honum að skilja að hann hefði fengið að gjöf rafstuðtæki í líki gsm síma. Loftskammbyssur þessar voru í hólfi í bifreiðinni. Ökumaður, [A], taldi helst að ákærði hefði verið með þær. Ákærði segir um þessar byssur að ef hann myndi játa þær á sig myndi hann vilja fá þær. Dómurinn telur að rétt sé hér að leggja til grundvallar að ákærði hafi verið með vörslur þessara byssna.

Ákæruvaldinu hefur ekki tekist sönnun um að ákærði, sem ekkert kveðst vita um hníf, með blaði innan við 10 sm., sem var í einhvers konar slíðri og lá í aftursæti bifreiðarinnar, hafi verið með hann í vörslum sínum eða að hann sé eigandi hans. Verður ákærði því þegar af þeirri ástæðu sýknaður af sakargiftum hvað þennan hníf varðar. Gegn neitun ákærða verður ekki lagt til grundvallar að lítil „trékylfa,“ sem virðist helst vera einhvers konar skrautgripur, flokkist undir vopn. Verður ákærði samkvæmt því sýknaður af sakargiftum hvað hana varðar.

Meðferð ákærða á hafnaboltakylfunni, með því að halda á henni inn í verslun, auk þess sem hann var þá í mjög annarlegu ástandi, verður metið honum til vopnaburðar, enda útilokað að kylfan hafi verið ætluð til íþróttaiðkunar við það tækifæri. Varðar það við c. lið 2. mgr. 30. gr. sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 16/1998.

Samkvæmt þessu er ákærði í þessum þætti málsins sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 12. gr. og c lið 2. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998, með vörslum á rafstuðbyssu, tveimur loftskammbyssum og hafnaboltakylfu. Verður fallist á kröfu um upptöku þessara muna. Ákærði verður ekki dæmdur til að þola upptöku á „trékylfu“ og hníf.

Háttsemi ákærða í þessum ákærulið er rétt færð til tilgreindra ákvæða laga um ávana- og fíkniefni og reglugerðar um slík efni og önnur eftirlitsskyld efni.

Greind fíkniefni hafa þegar verið gerð upptæk með dómi.

D. liður.

Ákærði kveðst ekki muna eftir að hafa verið að nota efni, sem honum er gefið að sök að hafa haft í vörslum sínum samkvæmt þessum ákærulið.

Vitnið [D] kom fyrir dóminn, en hann var húsráðandi að Stallatúni 2, þegar húsleit var gerð þar 14. ágúst 2007. Mundi hann ógreinilega eftir atvikum, þar sem hann hafi verið drukkinn og neytt fíkniefna, þ.á.m. amfetamíns, en þeirra hefði hann neytt m.a. með ákærða og stúlku, sem kom í fylgd ákærða, og taldi hann, að fíkniefnin hefðu komið inn á heimili sitt með þeim.

S, lögreglumaður, og R, lögreglumaður, komu að ákærða og [D] í íbúð, þar sem efni þetta fannst á stofuborði. Bæði komu þau fyrir dóminn og staðfestu lögregluskýrslur sínar í málinu.

Þykir dóminum nægilega í ljós leitt, að ákærði hafi haft vörslur efnisins ásamt öðrum og verður hann sakfelldur samkvæmt ákæru í þessum lið og er háttsemin rétt færð til refsiákvæða í ákæru. Þá verður fallist á upptöku efnisins, eins og nánar greinir í dómsorði. Þó áréttist, að samkvæmt þessum ákærulið er ákærða gefið að sök, að hafa haft greint efni í vörslum ásamt tveimur mönnum öðrum, en dóminum þykir nægilega í ljós leitt, að hann hafi haft það í vörslum sínum við annan mann.

E. liður.

Ákærði viðurkennir vörslur plasteftirlíkingar af hnúajárnum, en telur vörslurnar ekki refsiverðar.

Enda þótt um sé að ræða vopn úr öðru efni en hnúajárn, að því gefnu að hnúajárn séu úr járni, hefur það sambærilega eiginleika og hnúajárn og má beita því með svipuðum hætti. Vörslur þessa vopns varða við tilgreind ákvæði vopnalaga. Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur fyrir brot gegn þeim og fallist á kröfu um upptöku vopnsins.

III.

Ákærði ber fyrir sig fyrningu hvað A. og B. lið varðar hér að ofan. Atvik í A. lið ákærunnar hafi átt sér stað hinn 16. febrúar 2006, en síðustu afskipti lögreglu af honum hafi verið, þegar skýrsla hafi verið tekin af honum 2. júní sama ár. Þá hafi atvik samkvæmt B. lið ákæru orðið hinn 13. október 2006, en lögregla hafi þá ekki haft frekari afskipti af honum vegna þess máls. Ákæra sú, sem hér sé til umfjöllunar, sé útgefin 13. nóvember 2008 og birt ákærða 2. janúar 2009, en þá hafi fyrningarfrestur samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verið liðinn. Einu gildi þótt ákært hafi verið áður vegna atvikanna með ákæru, útgefinni 17. desember 2007, en þá ákæru hafi ekki tekist að birta fyrir ákærða og því hafi málið verið endursent ákæruvaldinu með bréfi, dagsettu 30. júní 2008. Því hafi útgáfa þeirrar ákæru ekki rofið fyrningu.

Eins og bent er á af hálfu ákærða var ákæra vegna þessara ákæruliða gefin út á hendur honum hinn 17. desember 2007. Voru þá eigi liðin tvö ár frá þeim atvikum, sem ákært er fyrir. Tókst ekki að birta ákærða fyrirkall í því dómsmáli og var málið því endursent ákæruvaldinu hinn 30. júní 2008. Ekki liggur hér fyrir hve mörg fyrirköll voru gefin út og ekki heldur hvers vegna birting þeirra tókst ekki.

Með útgáfu ákæru 17. desember 2007 var fyrningarfrestur rofinn. Ný ákæra var gefin út 13. nóvember 2008, innan 6 mánaða frá því að hin fyrri var endursend, en rétt er að taka fram að henni var ekki vísað frá dómi, heldur endursend ákæruvaldinu vegna þess að ekki hafði tekist að birta fyrirkall, með vísan til samkomulags dómstólaráðs og ríkissaksóknara um slíkt verklag. Nýju ákæruna tókst að birta 2. janúar 2009. Dómari telur að líta beri til rofs fyrningarfrests með fyrri ákærunni og þess að hann rann ekki út frá því tímamarki er hún var gefin út, uns tókst að birta ákærða fyrirkall, þótt ákæran hefði verið endursend og síðan endurnýjuð eins og hér hefur verið lýst. Verður því ekki fallist á að sök hafi fyrnst.

IV.

Ákærði á töluverðan sakaferil að baki. Skiptir hér mestu, að refsingu hans í máli þessu, hvað varðar brot hans samkvæmt ákæru sýslumannsins á Akureyri, ber að tiltaka sem hegningarauka við dóm Hæstaréttar hinn 24. janúar 2008, en þá var ákærði dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir brot gegn 231. gr. og 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Eins og hér stendur á þykir ekki ástæða til að ætla, að refsing ákærða hefði orðið þyngri svo nokkru nemi, ef brot þau, sem hér um ræðir og ákærði er sakfelldur fyrir, hefðu verið dæmd með í þeim dómi. Verður ákærða því ekki gerð sérstök refsing vegna þeirra. Refsing hans fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni samkvæmt ákæru ríkissaksóknara ákveðst 28.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi fangelsi í tvo daga í stað sektarinnar, verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu þessa dóms að telja.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað, en þar er um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, sem ákveðast í heild að virðisaukaskatti meðtöldum, eins og í dómsorði greinir. Þar af hefur hann þegar fengið greiddar 53.120 krónur vegna starfa á rannsóknarstigi.

Dóm þennan kveður upp E-kk-nf S-kk-nf, héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, greiði 28.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu þessa dóms að telja, en sæti ella fangelsi í tvo daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef, hdl., á rannsóknar- og dómstigi, samtals 357.938 krónur.

Upptæk eru gerð 9,06 grömm af hassi, 0,27 grömm af tóbaksblönduðu hassi og 0,09 grömm af amfetamíni, sem skráð eru í efnaskrám lögreglu nr. 8.731, 12.262 og 14.600, 1 stk. rafstuðbyssa, 2 stk. loftskammbyssur, 1 stk. fjaðurhnífur með 10,5 cm löngu blaði, 1 stk. stunguhnífur með 9,2 cm löngu blaði, 1 stk. útdraganleg stálkylfa, 1 stk. hafnaboltakylfa, 1 stk. sverð með 58,7 cm löngu blaði, 1 stk. kastspjót, 1 stk. skátahnífur (Orginal Bowie) með 15 cm löngu blaði og höggvopn úr plasti, sem útbúið er sem hnúajárn.