S-297/2017

I

Mál þetta, sem dómtekið var 31. október síðastliðinn, var höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu. Fyrri ákæran var gefin út 2. maí síðastliðinn, á hendur „X, kt. 000000-0000, [...],[...], fyrir líkamsárásir, hótanir og heimilisofbeldi í Reykjavík á árinu 2016 á hendur sambýliskonu sinni, með því að hafa:

1. Fimmtudaginn 29. september innandyra að [...], veist að sambýliskonu sinni, A, kt. 000000-0000, með ofbeldi með því að ýta á höfuð A þannig að höfuðið snéri fyrst niður á gólf og svo á tölvu í íbúðinni, síðan slegið hana þannig að hún lenti með höfuðið á spegli í íbúðinni, síðan í kjölfarið eftir að A yfirgaf íbúðina dregið hana aftur inn í íbúðina með ofbeldi og jafnframt á sama tíma hótað henni með búrhníf og strokið honum um háls hennar, og var þetta til þess fallið að vekja hjá A ótta um líf sitt og velferð, en afleiðingar þessarar atlögu voru yfirborðsáverkar á höfði, opið sár á hálsi, margir yfirborðsáverkar á úlnlið og hendi og mar á mjóbaki og mjaðmagrind.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 23, 2016 og 233. gr. sömu laga.

2. Að morgni föstudagsins 23. desember innandyra að [...], veist að sambýliskonu sinni, A, kt. 000000-0000, með ofbeldi með því að sparka í hægra læri hennar og rifið í hár hennar þannig að hárlokkar losnuðu og dregið hana eftir gólfi íbúðarinnar, allt með þeim afleiðingum að A hlaut mar á hægra læri, rispur á hægra handarbaki og hár losnaði af höfði hennar og jafnframt á sama tíma hótað henni, sagst ætla að drepa hana og var þetta til þess fallið að vekja hjá A ótta um líf sitt og velferð.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 23, 2016 og 233. gr. sömu laga.“

Síðari ákæran var gefin út 20. júní síðastliðinn. Þar er ákærði ákærður „fyrir eftirtalin brot framin á árinu 2017 á höfuðborgarsvæðinu:

1. Fyrir líkamsárás og heimilisofbeldi, með því að hafa laugardaginn 25. mars 2017 innandyra að [...] í Reykjavík, veist að fyrrverandi sambýliskonu sinni, A, kt. 000000-0000, með ofbeldi með því að grípa í rúllukragann á peysu A svo hún féll í gólfið, og í framhaldinu haldið henni niðri og slegið hana með krepptum hnefa í nokkur skipti á sitthvort eyrað, síðan gripið með báðum höndum í hálsmálið á peysunni og hert þannig að hálsi hennar að hún átti erfitt með andardrátt, síðan slegið hana í síðuna og ýtt við henni, en A náði að klæða sig úr peysunni og komast burt, allt með þeim afleiðingum að A hlaut dreifð eymsli á hálsi beggja vegna og húðmar beggja vegna, mar og eymsli á brjóstkassa aðallega utanvert og aftanvert, eymsli og mar á vinstra herðablaði, mar utanvert á vinstri upphandlegg og dreifð eymsli á báðum upphandleggjum og báðum framhandleggjum, mar á vinstra læri og álímdar neglur brotnuðu á löngutöng og þumalfingri hægri handar.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 23, 2016.

2. Fyrir brot á lögreglulögum, með því að hafa sama dag og getur í ákærulið 1 við handtöku við [...] á [...] eigi farið að fyrirmælum lögreglu, en ákærði náði taki á vesti lögreglumannsins B, sem beita þurfti varnarúða, þegar ákærði sótti að lögreglu við handtökuna.

Telst þetta varða við 19. gr., sbr. 41. gr. lögreglulaga nr. 90, 1996.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Þá var gefin út framhaldsákæra á hendur ákærða 5. september síðastliðinn og segir þar að auka verði við ákæru, sem gefin var út á hendur ákærða 20. júní 2017 „með þeim hætti, að í málinu krefst D-kvk-nf M-kvk-nf E-kvk-nf, hdl. f.h. A, kt. 000000-0000 að ákærði X, kt. 000000-0000 greiði brotaþola skaðabætur, samtals að fjárhæð kr. 248.578 og miskabætur að fjárhæð kr. 1.500.000,-, sbr. 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af fjárhæðinni frá 25. mars 2017, en síðan með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“ Vísar ákæruvaldið til 1. mgr. 153. gr. og 5. mgr. 173. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 í ákæruskjalinu.

Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar. Hann krefst þess að bótakröfunni verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð. Þess er krafist að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Málavextir vegna fyrri ákæruliðar í ákæru frá 2. maí eru þeir að lögreglan var kvödd að bensínstöð á Bíldshöfða að kvöldi þess dags sem í ákæruliðnum getur. Þar var brotaþoli og að sögn starfsfólks hafði hún komið þangað skólaus og í miklu uppnámi. Í frumskýrslu er haft eftir brotaþola að hún hefði flúið heimili sitt vegna barsmíða sambýlismanns hennar, ákærða í málinu. Í skýrslunni segir að brotaþoli hafi verið með „sjáanlegt mar á líkamanum og sár á hálsi. Hún var í miklu uppnámi, grét og talaði hratt og samhengislaust. Hún tjáði okkur að X hefði barið hana með krepptum hnefa í rifbeinin og hefði ítrekað kýlt hana í höfuðið og hún heyrði illa með hægra eyra vegna þess. Auk þess tjáði hún okkur að hann hefði otað stórum eldhúshníf með svörtu skafti að hálsi hennar og andliti og hótað að nota hnífinn.“ Lögreglumenn fóru að heimili ákærða og brotaþola, handtóku hann og færðu á lögreglustöð. Í skýrslu segir að íbúðin hafi verið snyrtileg og engin merki verið um átök. Þeir lögðu hald á hníf með svörtu handfangi sem var í eldhúsvaski.

Brotaþoli var einnig flutt á lögreglustöð þar sem rannsóknarlögreglumaður tók af henni skýrslu. Þar skýrir brotaþoli svo frá að hún og ákærði hefðu þá verið í sambandi í um 8 mánuði og byggi hún hjá honum í nefndri íbúð. Hún ætti þó lögheimili annars staðar. Hún skýrði frá því að þetta kvöld hefðu þau rifist vegna tölvu- og símamála en ákærði hefði ásakað hana um að hafa rústað þeim tengingum. Hún kvaðst hafa sagt honum að hún myndi vilja pakka dótinu sínu saman, sofa í öðru herbergi og tölvan yrði svo löguð á morgun. Haft er eftir brotaþola að þau hefðu svo haldið áfram að rífast og ákærði hefði ýtt höfði hennar niður í gólf og í tölvuna til þess að sýna henni hvað hún hefði skemmt. Brotaþoli kvaðst nú hafa beðið ákærða um að fá að hringja í móður sína og verið byrjuð þegar hann hefði „dúndrað“ í hana þannig að hún hefði lent með höfuðið í spegli í forstofunni. Hún hefði síðan hlaupið út en komið aftur og beðið ákærða um að opna og hefði hann gert það eftir smástund og þá verið með hníf. Hann hefði dregið hana inn í íbúðina og þá hefði fatahengi dottið á hana. Þá kvaðst hún hafa séð að hnífur, sem ákærði var með, hafi verið kominn að hálsi hennar.

Brotaþoli var flutt á slysadeild og í vottorði læknis segir að hún hafi orðið að flýja heimili sitt vegna líkamsárásar sambýlismanns. Við komuna sé mikil spenna í henni og hún ör í tali. Hún geti illa lýst atvikum en segir hann hafa lúbarið sig og ógnað sér með hníf en hún eigi erfitt með að lýsa því í smáatriðum. Í vottorðinu segir að brotaþoli hafi borið þá áverka er í ákæru greinir. Þá voru og teknar myndir af brotaþola á lögreglustöð og sýna þær áverka á höndum, fótum, rassi, brjósti og hálsi.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu 3. október. Hann kvað brotaþola hafa örugglega verið heima hjá honum í sjö til átta mánuði eins og hann orðaði það. Hann var spurður hvort hún hefði búið alveg hjá honum og hann svaraði „já, svona yfirleitt. Fengið að sofa.“ Varðandi samskipti þeirra umrætt kvöld sagði hann að þau hefðu tekist á um síma en hann hefði ekki lamið hana eða snert hana svoleiðis eins og haft er eftir honum. Þá kvaðst hann ekki hafa beitt hníf eins og brotaþoli hélt fram.

Málavextir vegna síðari ákæruliðar í ákæru frá 2. maí eru þeir að lögreglan var kvödd að nefndu húsi að morgni þess dags sem í ákæruliðnum getur. Þegar lögreglumenn komu á vettvang voru ákærði og brotaþoli þar í miklu uppnámi og sökuðu hvort annað um ofbeldi. Tekið er fram í skýrslunni að íbúðin hafi verið hrein og þrifaleg og engin merki um óreglu. Húsmunir hafi hins vegar verið hreyfðir og vasi brotinn. Ákærði skýrði svo frá að þau hefðu rifist út af færslum á samskiptamiðlum og hefði brotaþoli ráðist á sig. Hann kvaðst ekki hafa beitt hana ofbeldi heldur aðeins varið sig. Samkvæmt skýrslunni var ákærði með sjáanlega áverka í andliti og skurð á nefi. Brotaþoli var með áverka á hægra læri og bringu, auk þess sem hárlufsur féllu frá höfði hennar. Brotaþoli kvað konu hafa haft samband við sig kvöldið áður og sagt sér að ákærði væri að stíga í vænginn við hana. Hún kvaðst hafa rætt þetta við ákærða þarna um morguninn og hefði hann þá ráðist á hana. Hann hefði dregið hana á hárinu eftir gólfum íbúðarinnar, sparkað í læri hennar, tekið hana kverkataki og fleira. Hún kvað áverka á ákærða vera vegna þess að hún hefði reynt að verja sig.

Rannsóknarlögreglumaður kom á vettvang og ritaði um það skýrslu. Þar kemur efnislega hið sama fram og rakið var hér að framan. Í lok skýrslunnar segir að brotaþoli hafi verið sátt við að yfirgefa íbúðina en viljað taka saman föggur sínar. „A tók sér langan tíma að taka saman þá muni sem hún átti í íbúðinni og elti X hana um allt með frekju og yfirgangi, talandi um að hún væri að stela hlutum frá honum. Þegar A var búin að koma nánast öllu dótinu sínu út neitaði hún að yfirgefa íbúðina og brást illa við afskiptum lögreglu. Hún kvaðst vilja fá réttargæslumann strax og sagðist ekkert fara. Henni var því vísað út til að tryggja öryggi hennar og X, þar sem ekki var möguleiki á því að skilja þau eftir á vettvangi.“

Hvorki ákærði né brotaþoli fóru á slysadeild en meðal gagna málsins eru myndir af þeim. Á mynd af ákærða sést áverki á efri vör og nefrót. Á mynd af brotaþola sést mar á hægra læri og áverki á hægri hendi. Einnig eru myndir af hári á stól og borði sem sagt er vera af brotaþola.

Málavextir vegna ákæru frá 20. júní eru þeir að lögreglan var kvödd að húsi á [...]. Þar var brotaþoli í bíl ásamt tveimur börnum sínum. Hún kvað ákærða vera að elta sig. Hann kom skömmu síðar og kvað brotaþola hafa stolið frá sér peningum og munum auk þess sem hún væri með síma hans. Eftir viðræður við lögreglumenn fór ákærði á brott en kom aftur skömmu síðar. Brotaþoli ók nú á brott en ákærði hvarf inn í garð. Lögreglumenn svipuðust um eftir ákærða og fundu bíl hans við hús það sem nefnt er í ákærunni. Skömmu síðar kom ákærði og var ákveðið að handtaka hann fyrir að fara ekki að fyrirmælum lögreglu og fyrir heimilisofbeldi og líkamsárás. Ákærði kvað ekki koma til greina að hann yrði handtekinn en lögreglumaðurinn, sem nefndur er í ákærunni, tók í höndina á honum og setti hana aftur fyrir bak. Í lögregluskýrslu segir að ákærði hafi reiðst mjög við þetta, rifið sig lausan og náð taki á vesti lögreglumannsins. Þá segir og að ákærði hafi sótt að lögreglumönnum og því hafi þeir beitt á hann varnarúða áður en hann var handtekinn.

Við skýrslutöku hjá lögreglu kvaðst brotaþoli hafa farið heim til ákærða umræddan dag til að semja við hann um bætur fyrir hluti er hann hefði eyðilagt fyrir henni. Ákærði væri fyrrverandi kærasti hennar. Hún lýsti því í skýrslunni að ákærði hefði komið aftan að henni og gripið í kragann á peysunni hennar þannig að hún féll í gólfið. Hún lýsti því síðan að ákærði hefði kýlt sig fjórum eða fimm sinnum með krepptum hnefa í sitt hvort eyra. Hann hefði síðan þrengt að hálsi hennar með því að halda peysunni að honum. Loks hefði hann lamið hana í síðuna og tuskað hana til en hún hefði náð að koma sér úr peysunni og komast á brott. Hún hefði því næst ekið út á [...] en þangað hefði ákærði elt hana eins og rakið var.

Tekin var skýrsla af ákærða og neitaði hann að hafa ráðist á brotaþola eins og hún hafði lýst. Hann kannaðist hins vegar við að til rifrildis hefði komið milli þeirra þennan dag út af síma er hann hefði viljað fá. Ákærði kannaðist við að hafa gripið í brotaþola til að fá símann sinn en ekki fellt hana í gólfið og hún hefði ekki fallið í það. Að öðru leyti hafnaði hann alfarið áburði brotaþola.

Brotaþoli fór á slysadeild skömmu eftir miðnætti 26. mars. Í vottorði þaðan segir að hún hafi komið vegna áverka er fyrrverandi sambýlismaður hafi valdið. Lýsti hún atlögu hans á sama hátt og rakið var. Í vottorðinu segir: „Við skoðun þá er hún með allnokkur þreyfieymsli og dofatilfinningu á hvirfli. Á ca þumalfingursgómstóru svæði er skallablettur sem hún segir vera eftir að hann hafði hárreitt sig. Ekki að sjá mar eða bólgu á eyrum. Ekki merki um gat á hljóðhimnu. Dreift þreifiaum á eyrum og eyrnasvæði og yfir vinstra kjálkabarði en ekkert sjáanlegt mar. Dreifð eymsli á hálsi beggja vegna og sjáanlegt línulegt húðmar beggja vegna sem getur samrýmst því að vera eftir fatnað sem þrengt hefur að hálsinum. Dreifð eymsli á brjóstkassa, aðallega utanvert og aftanvert. Utanvert við vinstra herðablað er sjáanlegt mar ca gómstórt og eymsli á um það bil lófastóru svæði þar. Sjáanlegir marblettir utanvert á vinstri upphandlegg. Dreifð eymsli á báðum upphandleggjum. Dreifðir marblettir og eymsli á báðum framhandleggjum. Á hægri hendi voru brotnar álímdar neglur á löngutöng og þumalfingri. Dreifð þreyfieymsli niður eftir ganglimum beggja vegna á báðum lærum og fótleggjum og sjáanlegt mar neðst á vinstra læri. Kvartaði um verki í baki en ekki mikil þreyfieymsli þar og ekkert mar að sjá.“

Lögreglan tók myndir af áverkum brotaþola og sjást á þeim roðablettir á líkama hennar. Eru þeir á þeim stöðum sem um getur í læknisvottorðinu. Þá var og tekin mynd af rifinni peysu.

III

Ákærði bar að þegar atburður sá gerðist, sem fyrri ákæruliður ákæru frá 2. maí fjallar um, hafi hann búið á heimilinu sem tilgreint er í ákæruliðnum. Hann og brotaþoli hefðu aldrei verið sambýlisfólk en þau hefðu verið saman í um tvö ár. Hún hefði alltaf átt lögheimili annars staðar og hefði það verið af fjárhagslegum ástæðum. Ákærði kvað brotaþola ekki hafa búið hjá sér, það er hún hafi aldrei átt lögheimili hjá sér. Hann kvaðst hafa legið uppi í sófa nefndan dag er brotaþoli hefði ráðist á hann. Ástæðan var að hún taldi hann vera að senda öðrum konum skilaboð. Eftir það hefðu þau slegist. Hún hefði tekið hann hálstaki enda væri hún sterkari en hann. Hann kvaðst hafa orðið hræddur og látist vera dauður. Þá hefði hún slakað á og hann losnað. Eftir það kvað hann brotaþola hafa farið út. Hann kvaðst ekki hafa slegið brotaþola en hún gæti hafa rekist í eitthvað. Þá neitaði hann að hafa ógnað brotaþola með hníf. Hann kvaðst ekki hafa ógnað henni. Hann kvað tölvuna hafa verið í svefnherberginu og átökin hefðu ekki borist þangað. Ákærði kvað brotaþola taka mikið af lyfjum og hefði hann ekki tök á að greina frá þeim öllum. Hann kvaðst ekki geta tjáð sig frekar um þetta atvik en tók fram að brotaþoli hefði ekki sýnt sér áverka á sér en hún hefði verið reið. Brotaþoli hefði sagt að þegar hún væri í þessum ham þá réði enginn við hana. Ákæruatriðin voru borin undir ákærða og neitaði hann að hafa gert á hlut brotaþola eins og segir í ákæruliðnum og áverkar þeir, sem þar eru taldir, hafi ekki verið af hans völdum. Hann ítrekaði hins vegar að þau hefðu slegist. Þá kvað hann sambandi þeirra ekki hafa lokið eftir það sem gerðist þennan dag.

Varðandi síðari ákæruliðinn bar ákærði að hann hefði, sem fyrr, legið uppi í sófa og verið með símann. Brotaþoli hefði þá ráðist á sig og þegar hann hefði sagst ætla að hringja í lögregluna hefði hún tryllst eins og hann orðaði það. Hún hefði rifið af honum símann og hringt á lögregluna. Hann hefði svo náð í símann og hringt á lögregluna. Hún hefði svo hringt aftur í lögregluna og sagt að hún þyrfti ekki að koma en þá kvaðst hann hafa öskrað að þeir ættu að koma. Lögreglan hefði svo komið í framhaldinu. Hann kvaðst enga áverka hafa séð á brotaþola en sjálfur hefði hann borið áverka. Lögreglumenn hafi hvatt brotaþola til að taka dótið sitt og fara en hún hefði tekið sér langan tíma til að tína það saman. Þegar hún var farin kvaðst hann hafa farið út til að slaka á en þegar hann hefði komið aftur um stundarfjórðungi síðar hefði brotaþoli verið komin aftur inn í íbúðina. Hann kvaðst ekki hafa sparkað í brotaþola en verið geti að hann hafi tekið í hár hennar er hann var að losa um hálstakið sem hún hélt honum í en hann kannaðist ekki við að við það hafi hár losnað af henni. Hann benti á að brotaþoli væri haldin ýmsum sjúkdómum sem gætu valdið hárlosi. Þá kvaðst hann ekki hafa hótað henni og ekki hafa séð áverka á henni. Sjálfur hefði hann borið áverka. Ákærði kvað þau ekki hafa búið saman á þessum tíma frekar en fyrr. Þau hafi verið par og haldið því áfram eftir þennan atburð.

Varðandi fyrri lið ákæru frá 20. júní þá kvað ákærði samband þeirra hafa verið sem fyrr, þau hefðu verið sundur og saman. Hann kvað þau elska hvort annað þrátt fyrir allt. Varðandi það sem gerðist 25. mars kvað ákærði þetta hafa verið eins og í fyrri skiptin. Brotaþoli hefði tekið símann hans og svo farið af heimilinu. Hún hefði verið reið og farið en ekki hefði komið til átaka milli þeirra eins og lýst er í ákæruliðnum. Ákærði tók fram að hann hefði aldrei slegið brotaþola. Nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa slitið af brotaþola hálsmen í átökunum og kunni hún að hafa hlotið áverka á hálsi við það. Aðra áverka á brotaþola geti verið að rekja til varnarviðbragða ákærða. Brotaþoli hafi líklega sjálf rifið peysu sem hún hafi verið í. Hann kannaðist við að hafa elt brotaþola út á [...] í þeim tilgangi að ná í símann og verið eilítið æstur. Hann kvaðst hafa verið stöðvaður fyrir of hraðan akstur í Garðabæ og þá sagt lögreglumönnunum að hann væri á leiðinni að ná í símann sinn sem konan hans hefði stolið. Hann hefði beðið þá um aðstoð en þeir hefðu hafnað því og sagt honum að sækja hann sjálfur. Ákærði kvaðst þá hafa sagt þeim að þá myndi lögreglan koma og fjarlægja hann eins og svo reyndin varð.

Varðandi síðari ákæruliðinn kvað ákærði lögregluna hafa verið að tala við brotaþola á [...]. Hann kvaðst hafa vitað að síminn hans væri í bíl brotaþola eins og hún hefði viðurkennt síðar. Hann hefði beðið lögreglumenn að leita að símanum en þeir hefðu ekki viljað það. Þeir hefðu beðið hann að fara og hefði hann ekið stuttan spöl og stansað til að róa sig. Hann hefði svo farið aftur að bíl brotaþola og þá hefðu verið þar tveir lögreglumenn er hefðu sagst ætla að handtaka hann. Hann hefði spurt fyrir hvað og þeir sagt að hann hefði ekki farið að fyrirmælum um að fara í burtu. Annar lögreglumannanna hefði sett handjárn á hægri hönd hans og eins hefði hann verið kominn með þá vinstri aftur fyrir bak. Þá hefði verið úðað í andlit hans sem hefði verið óþarfi þar eð hann hefði ætlað að aka heim. Hann neitaði að hafa tekið í vesti lögreglumanns en kunni að hafa snert hann. Lögreglumaðurinn hefði snert hann.

Ákærði var spurður um samband hans og brotaþola og kvað hann þau hafa kynnst í nóvember 2015 og standi samband þeirra enn. Þó að nálgunarbann sé í gildi hafi hann meðal annars sótt brotaþola í morgun til að hún gæti mætt við aðalmeðferð málsins. Þá hefðu þau hist í gær. Hann kvað brotaþola ekki hafa búið hjá sér og hún átt lögheimili annarsstaðar. Þá lýsti ákærði utanlandsferðum er þau fóru saman og stormasömu sambandi þeirra meðan á þeim stóð. Einnig kvað ákærði það geta verið að sumir áverkar á brotaþola sem lýst hefur verið hér að framan hafi komið af því að hann hafi verið að verjast atlögum brotaþola.

Brotaþoli var fyrst spurð um fyrri ákærulið í ákæru frá 2. maí. Hún kvaðst hafa verið sambýliskona ákærða á þessum tíma og þau búið á þeim stað er í ákæru getur. Hún kvað samband þeirra hafa verið mjög stormasamt en einnig ástríkt á sama tíma. Það hafi einkennst af mikilli ást og afbrýðisemi, miklum látum og slagsmálum eins og hún orðaði það. Þetta kvöld hefði komið til átaka milli þeirra en hún kvaðst ekki muna mikið eftir því en hún hefði endað nakin uppi á bensínstöð. Hún kvaðst vera mikill sjúklingur og lýsti veikindum sínum en þau orsaki meðal annars minnisleysi. Nánar spurð um atburði kvöldsins kvaðst hún hafa sagt ákærða að hún væri lasin og þyrfti að komast til læknis og beðið hann að hringja á sjúkrabíl. Eftir einhver samskipti þeirra á milli kvað hún ákærða hafa ráðist á sig og rifið í hár hennar og eins hefði hún fengið skurð á enni af spegli í forstofunni en ákærði hefði skellt sér í spegilinn. Þá hefði hún fengið högg í kvið og höfuð. Hún kvaðst hafa tekið á móti og komist út. Hún kvað ákærða hafa sett hníf á hálsinn á henni en það hefði ekki verið sá hnífur sem mynd er af í gögnum málsins. Hún kvaðst hafa fengið sár á háls, eyra og enni og mar á síðu.

Varðandi síðari lið ákærunnar kvaðst brotaþoli hafa verið á þessu heimili að undirbúa jólin þennan morgun. Hún kvað ákærða hafa læst sig inni á baðherbergi með síma. Þau hefðu ræðst við um þetta og orðið reið. Í kjölfarið hafi fylgt slagsmál og hefðu þau borist um íbúðina. Í slagsmálunum hefði hún fundið fyrir hárflygsum sem hefðu dottið af henni. Hún kvaðst hafa tekið ákærða hálstaki og þá haft yfirhöndina. Ákærði hefði lamið hana ítrekað í síðuna og bak við eyrun. Þá hefði hann sagst ætla að hringja á lögregluna og sjá til þess að hún yrði ekki með börnum sínum um jólin. Hún kvað hann hafa sparkað í kvið sér þar sem hún lá í gólfinu. Eins hefði hann dregið hana á hárinu eftir gólfinu. Þá hefði hann slegið hana og fannst henni eins og hún væri að missa meðvitund. Lögreglan hafi komið og hefði henni verið sagt að taka dótið sitt og fara.

Varðandi fyrri lið ákæru frá 20. júní þá byrjaði brotaþoli á að segja að þau ákærði hötuðu og elskuðu hvort annað og þau hefðu verið sundur og saman eins og hún orðaði það. Þá hefðu þau stutt hvort annað eftir bestu getu. Þennan dag hefðu þau rifist um samskipti þeirra við annað fólk og eins um síma. Þau hefðu slegist og hefði sími hennar farið fram af svölum íbúðarinnar. Brotaþoli kvað ákærða hafa þrengt að hálsi hennar með peysu hennar og hefði hún fallið í gólfið við það. Eins hefði hann slegið hana í eyrun og gripið um hendur hennar. Þá hefði hann sparkað í síðu hennar. Þegar hún hafi legið í gólfinu hefði hún sparkað í áttina til hans. Hún kvaðst svo hafa komist út og í bíl sinn, ekið til barnsföður síns, náð í börnin sín og ekið út á [...]. Hún kvaðst eiga það til að fá marbletti ef hún er undir miklu álagi eins og hún hafi verið síðastliðin tvö ár.

Systir brotaþola var spurð um samskipti ákærða og brotaþola. Hún kvaðst ekki geta borið um einstök atvik enda rynnu þessir atburðir síðastliðin tvö ár saman í eitt. Hún kvað brotaþola hafa búið hjá ákærða og hefði hann hent henni út að undangengnu ofbeldi. Einu sinni hefði verið búið að bera dót brotaþola út og hún sjálf ein taugahrúga en vildi samt ekki fara frá ákærða. Í það skipti kvað systirin hana hafa búið hjá sér í rúma viku. Þetta hefði svo endurtekið sig síðar en ekki gat systirin tímasett þetta.

Móðir brotaþola bar að hún myndi ekki vel dagsetningar en hún hefði í nokkur skipti heimsótt ákærða og brotaþola. Eins hefði brotaþoli leitað til hennar. Brotaþoli hefði breyst við að kynnast ákærða. Hún hefði orðið uppstökk og það var eins og gleðin hyrfi úr henni. Móðirin kvað það vera tilfinningu sína að ákærði hefði eins og tangarhald á henni. Brotaþoli hefði hins vegar alltaf sagt að ástandið hjá þeim myndi lagast. Þá kvaðst móðirin hafa séð áverka á brotaþola sem hún sagði að væru af völdum ákærða. Þessir áverkar hefðu verið á upphandlegg, framhandlegg, síðu og eins hefði verið búið að hárreita brotaþola.

Lögreglumaður, sem ritaði frumskýrslu þess mál sem fyrri liður ákæru frá 2. maí fjallar um, staðfesti hana. Hún kvað lögregluna hafa verið kvadda að bensínstöð og þar hefði brotaþoli verið. Henni var mikið niðri fyrir og virtist vera í miklu áfalli, talaði hratt og mikið. Hún var skólaus og sagði sambýlismann sinn hafa ráðist á sig. Hún kvað hann hafa kýlt sig í andlitið og eins hefði hún borið áverka á hálsi. Eins kvað hún ákærða hafa hótað sér og að lokum hefði hann hent henni út og þess vegna væri hún skólaus. Brotaþoli hefði verið flutt á lögreglustöð en lögreglumaðurinn kvaðst hafa farið á heimili ákærða. Þar hefðu engin merki verið um átök en eldhúshnífur hefði verið í eldhúsi. Ákærði var handtekinn. Hann hefði neitað því að hafa ráðist á brotaþola en sagt að þau væru oft að rífast. Eins sagði hann að brotaþoli ætti við geðræn vandamál að stríða.

Lögreglumaður, er kom á bensínstöðina með skýrsluritara, bar að hafa hitt brotaþola sem var grátandi og greinilega miður sín. Þá var greinilegt að henni leið illa. Hún hafi verið með áverka og víða marin. Hún kvaðst hafa orðið fyrir ofbeldi af hálfu sambýlismanns. Brotaþoli kvað sambýlismanninn hafa lagt hníf að hálsi sér auk annars. Brotaþoli hefði verið flutt á lögreglustöð en síðan hefði ákærði verið handtekinn. Hún kvað brotaþola hafa lýst hnífnum og hefði hnífur, sem kom heim og saman við lýsingu brotaþola, verið haldlagður heima hjá ákærða. Hann var þar í eldhúsvaski.

Lögreglumaður kom á heimili ákærða vegna kvartana yfir hávaða þennan dag. Hún ræddi við ákærða sem kannaðist við að til átaka hefði komið milli hans og brotaþola og hefði hann ýtt henni út og væri hún farin. Hún kvaðst ekki hafa rætt við nágranna eða aðra.

Rannsóknarlögreglumaður, sem tók við rannsókn málsins, sem um er fjallað í þessum ákærulið, staðfesti skýrslu sína. Hún kvað brotaþola hafa borið sýnilega áverka eins og rakið er í skýrslunni. Þá hafi brotaþoli verið í mikilli geðshræringu og hafi verið erfitt að ræða við hana.

Lögreglumaður, sem kom á vettvang vegna atviks sem síðari ákæruliður í ákæru frá 2. maí fjallar um, bar að brotaþoli og ákærði hefðu ásakað hvort annað um að hafa beitt hitt ofbeldi. Eins hefðu þau lýst langri ofbeldissögu. Hann kvað lögreglumenn hafa verið lengi á staðnum í því skyni að koma á samkomulagi milli þeirra. Það hefði ekki gengið og á endanum hefði brotaþola verið vísað út til að aðskilja þau. Hann kvaðst hafa rætt við brotaþola sem hefði sagt að hún hefði borið framhjáhald á ákærða sem hefði reiðst við það. Þá hefði hún lýst áverkum, meðal annars hefði hún sýnt sér hárflygsur sem hún hefði sagt að ákærði hefði rifið af sér. Ákærði hefði sagt sér að brotaþoli hefði ráðist á sig og hann hefði verið að verja sig. Hann hefði borið sýnilega áverka. Þau hefðu verið að rífast allan tímann sem lögreglumenn voru á staðnum. Hann kvað heimilið ekki hafa borið merki um óreglu en einhver húsgögn hafi verið brotin. Lögreglumaðurinn staðfesti frumskýrslu sína um atburðinn.

Lögreglumaður sem kom á vettvang vegna atviks sem síðari ákæruliður í ákæru frá 2. maí fjallar um, bar að ákærði og brotaþoli hefðu ásakað hvort annað. Brotaþoli hafi verið byrjuð að pakka dótinu sínu þegar þeir komu á vettvang og aðgerðum lögreglu hafi lokið með því að brotaþola var vísað út. Ákærði bar einhverja áverka. Þá kvað hann þau tvö hafa verið að rífast allan tímann og verið að ásaka hvort annað. Hann kvaðst ekki muna eftir að greina frá áverkum á brotaþola.

Rannsóknarlögreglumaður sem kom á vettvang vegna atviks sem síðari ákæruliður í ákæru frá 2. maí fjallar um, bar að ákærði hefði borið áverka í andliti. Brotaþoli hefði sýnt sér hárflygsur sem hún sagði að ákærði hefði rifið úr sér og eins hefði hann dregið hana eftir gólfinu á hárinu. Þá hefði hún sýnt áverka á læri. Þau voru bæði „snarvitlaus“ eins og hún orðaði það. Hún kvað lögreglumennina hafa átt fullt í fangi með að koma í veg fyrir að þau réðust á lögreglumennina eða hvort á annað. Þau hafi bæði verið mjög dónaleg, óforskömmuð og ósvífin eins og hún orðaði það. Brotaþoli hafi ekki virst vera hrædd. Þá kvað hún heimilið hafa verið snyrtilegt en eitthvað hafi verið brotið.

Lögreglumaður, sem kom að máli sem síðari liður ákæru frá 20. júní fjallar um, kvað ákærða hafa haldið því fram að brotaþoli hefði stolið af henni hlutum og peningum. Þá væri hún með símann hans. Hún kvað lögreglumenn hafa sagt ákærða að þeir myndu ræða við brotaþola og var hann beðinn um að koma ekki þangað. Ákærði hefði sagt að hann ætlaði að fá símann og hefði svo farið á brott. Lögreglumenn hefðu farið og rætt við brotaþola er var í miklu uppnámi. Hún hefði sagt að ákærði væri búinn að vera að elta sig á bíl og hún væri ekki með símann. Ákærði hefði nú komið og verið mjög ógnandi. Hann hefði verið beðinn að fara, annars yrði hann handtekinn fyrir að fara ekki eftir fyrirmælum lögreglu. Ákærði hefði farið en lögreglumenn ræddu við brotaþola er bar að ákærði hefði beitt hana líkamlegu ofbeldi nóttina áður og eins sent henni smáskilaboð með hótunum. Ákærði hefði nú komið gangandi en horfið um leið. Lögreglumenn hefðu farið að leita að ákærða og fundið hann. Honum var tilkynnt að hann væri handtekinn fyrir líkamsárás. Lögreglumaðurinn kvaðst hafa tekið upp handjárn. Við það hefði ákærði orðið mjög ógnandi og gripið í vesti lögreglumannsins, sem nefndur er í ákæruliðnum. Lögreglumaðurinn hefði tekið upp varnarúða og úðað á ákærða er svo var handtekinn.

Lögreglumaður, sem nefndur er í síðari lið ákæru frá 20. júní, bar að á vettvangi á [...] hefðu lögreglumenn fyrst hitt ákærða. Hann hefði sagst vilja fá síma er brotaþoli hefði tekið. Ákærði hefði farið en lögreglumenn hefðu farið og hitt brotaþola sem hefði virst í verulegu uppnámi og verið grátandi. Hún hefði sagt að ákærði hefði ráðist á sig og hótað sér lífláti. Þá kvað hún ákærða hafa hert að hálsi sér með peysu. Ákærði hefði nú komið aftur og verið mjög ógnandi í hegðun. Lögreglumaðurinn kvaðst hafa farið að ræða við hann og hann hefði bara talað um símann og viljað að lögreglumenn myndu leita í bíl brotaþola. Ákærði hefði svo spólað í burtu en komið svo aftur og lagt fyrir aftan lögreglubílinn og bíl brotaþola sem hefði flýtt sér í burtu enda verið hrædd. Ákærði hefði nú horfið en varðstjóri hefði ákveðið að hann skyldi handtekinn enda orðið ljóst að málið snerist um heimilisofbeldi. Skömmu síðar hefði ákærði komið og kvaðst lögreglumaðurinn hafa sagt við hann að hann væri handtekinn en ákærði hefði svarað að það kæmi ekki til greina. Lögreglumaðurinn kvaðst þá hafa tekið í hönd ákærða og sagt honum að setja hana aftur fyrir bak en ákærði hefði hafnað því og rifið sig lausan og svo rifið í vestið. Í framhaldinu kvað lögreglumaðurinn ákærða hafa verið ógnandi og hefði hann þá úðað varnarúða á hann.

Lögreglumaður, sem kom að atviki því sem síðari liður ákæru frá 20. júní fjallar um, bar að hafa verið í [...] og farið út á [...] en þangað hafði verið óskað eftir aðstoð. Eftir viðræður við brotaþola og lögreglumenn á vettvangi hefði verið ákveðið að handtaka ákærða ef hann kæmi aftur. Ákærði hefði svo komið og var lögreglumaðurinn þá kvaddur á vettvang. Er þangað kom kvaðst hann hafa séð að lögreglumaður sá sem nefndur er í ákæruliðnum greip um hönd ákærða og greip þá ákærði í lögreglumanninn sem tók upp úðabrúsa og úðaði framan í ákærða. Í framhaldinu var ákærði handtekinn. Lögreglumaðurinn kvaðst hafa séð að ákærði var mjög ógnandi í garð lögreglumannsins er hafði tekið í hönd hans.

Rannsóknarlögreglumaður, sem kom að rannsókn máls sem fyrri liður ákæru frá 20. júní fjallar um, kvaðst hafa farið á [...] og tekið skýrslu af brotaþola og tekið ljósmyndir af henni. Þá kvaðst hann og hafa yfirheyrt ákærða. Hann kvaðst hafa séð áverka á brotaþola, bæði á hálsi og upphandlegg. Þá hafi gervineglur verið brotnar og bolur rifinn. Brotaþoli hafi virst vera hrædd og var í miklu uppnámi. Eftir að hún hafði róast var tekin af henni skýrsla sem var hljóðrituð.

Fulltrúi félagsþjónustunnar, sem kom á vettvang vegna atviks sem síðari ákæruliður í ákæru frá 2. maí fjallar um, bar að hafa rætt við brotaþola. Hún hefði skýrt frá því að hún hefði verið að pakka inn jólagjöfum þegar ákærði hefði komið, rifið í hár henni og hent henni inn í herbergi. Þá hefði brotaþoli sýnt henni áverka á líkamanum. Bæði brotaþoli og ákærði hefðu verið mjög æst.

Læknir, sem ritar vottorð um brotaþola vegna þess sem fyrri ákæruliður ákæru frá 2. maí fjallar um, staðfesti það. Hann kvað sár á hálsi hennar geta verið eftir hníf. Þá kvað hann suma marbletti brotaþola hafa getað verið eldri en frá sama kvöldi en aðrir voru nýrri. Þessir áverkar hefðu verið þannig að ýmislegt gæti hafa valdið þeim, svo sem fall, hún klipin eða átök. Þá kvað hann brotaþola vera með bólgusjúkdóm í ristli. Hún væri á lyfjum og sum þeirra gætu aukið líkur á blæðingu eða marblettum.

Læknir, sem ritar vottorð um brotaþola vegna þess sem fyrri ákæruliður ákæru frá 20. júní fjallar um, staðfesti það. Þar með staðfesti hann að húðmar á hálsi geti samrýmst því að þrengt hefði verið að hálsinum með fatnaði. Þá tók hann fram að áverkar brotaþola hafi virst vera ferskir. Hann kvað hana hafa verið miður sín.

IV

Í fyrri ákærunni er ákærða gefið að sök ofbeldi gagnvart brotaþola sem sögð er vera sambýliskona hans. Í síðari ákærunni er hún sögð fyrrverandi sambýliskona hans. Ákærði hefur haldið því fram að brotaþoli hafi aldrei verið sambýliskona hans heldur hafi þau verið saman. Brotaþoli hafi átt lögheimili annars staðar og hafi það verið af fjárhagsástæðum. Hér að framan var rakinn framburður ákærða og brotaþola um samband þeirra svo og framburður vitna um heimilishald á þeim tveimur heimilum sem tilgreind eru í ákæru. Þar kemur greinilega fram að brotaþoli átti föt og aðra muni á heimilunum. Af þessum gögnum verður því ekki dregin önnur ályktun en sú að ákærði og brotaþoli hafi verið sambúðaraðilar í skilningi 218. gr. b almennra hegningarlaga er atburðir þeir gerðust sem ákært er fyrir í fyrri ákærunni. Af þessu leiðir að brotaþoli var fyrrum sambýliskona ákærða er atburður sá gerðist sem ákært er fyrir í síðari ákærunni. Samkvæmt þessu er ekki fallist á þá málsástæðu ákærða að hann og brotaþoli hafi ekki verið sambýlisfólk.

Í fyrri ákærulið fyrri ákærunnar er lýst árás og ofbeldi sem ákærða er gefið að sök að hafa beitt brotaþola. Ákærði neitar sök en hefur kannast við að til átaka hafi komið milli hans og brotaþola nefndan dag. Hann kvað brotaþola hafa átt upptökin eins og rakið var. Í kaflanum hér að framan var því lýst hvernig lögreglan kom að brotaþola á bensínstöð þar sem hún var skólaus og í miklu uppnámi. Brotaþoli lýsti því sem gerst hafði fyrir lögreglumönnum á vettvangi og eins fyrir lækni á slysadeild eins og rakið var. Þá bar brotaþoli um atburðinn hjá rannsóknarlögreglumanni. Brotaþoli bar efnislega á sama hátt fyrir dómi um þessi atvik eins og rakið var. Þá er þess að geta að áverkavottorð styður framburð brotaþola um að henni hafi verið veittir þeir áverkar er í ákæru greinir. Einnig eru meðal gagna málsins myndir af brotaþola og sýna þeir þá áverka er í ákæru greinir. Það er mat dómsins að brotaþoli hafi gefið trúverðuga skýrslu fyrir dómi sem styðst við framangreind gögn. Það er því niðurstaða dómsins að sakfella ákærða, gegn neitun hans, fyrir það sem hann er ákærður fyrir í þessum ákærulið. Brot hans varðar við 218. gr. b almennra hegningarlaga sem tæmir sök hans og verður honum því ekki jafnframt refsað fyrir brot gegn 233. gr. sömu laga.

Í síðari ákærulið fyrri ákærunnar er því lýst hvernig ákærði á að hafa veist að brotaþola og hvaða afleiðingar ákæruvaldið telur það hafa haft. Í II. kafla hér að framan var lýst komu lögreglumanna í íbúðina nefndan dag, aðkomunni á vettvangi og framkomu ákærða og brotaþola. Ákærða og brotaþola bar saman um það fyrir dómi að til átaka hefði komið milli þeirra og að þau hefðu slegist eins og rakið var. Hvorugt þeirra leitaði læknis en myndir voru teknar af þeim og sýna þær þá áverka á brotaþola sem í ákæru greinir auk þess sem þær sýna hárlokka í íbúðinni sem sagðir eru vera úr brotaþola. Þá sýna myndir einnig áverka í andliti ákærða en ekki er ákært vegna þess. Þegar framangreind gögn eru virt, svo og framburður ákærða og brotaþola, telur dómurinn sannað að ákærði hafi veist að brotaþola á þann hátt sem honum er gefið að sök í ákærunni og valdið henni þeim áverkum sem þar greinir. Eins og ákæru er háttað þarf ekki að taka afstöðu til þess hvernig áverkar ákærða eru tilkomnir. Brot ákærða varðar við 218. gr. b almennra hegningarlaga sem tæmir sök hans eins og áður var komist að niðurstöðu um.

Í fyrri lið síðari ákærunnar er ákærða sem fyrr gefið að sök ofbeldi gagnvart brotaþola eins og þar er lýst. Lögregla kom ekki á vettvang og hafði fyrst afskipti af brotaþola og ákærða er þau voru komin suður á [...]. Hér að framan voru rakin samskipti lögreglu við þau þar. Brotaþoli lýsti því hvernig ákærði hefði ráðist á hana en ákærði neitaði því. Brotaþoli fór á slysadeild og var áverkavottorð rakið í II. kafla hér að framan. Í vottorðinu kemur fram að brotaþoli bar áverka eins og í ákæru greinir. Þá voru teknar myndir af brotaþola og sýna þær áverka eins þeim er lýst í ákæru og læknisvottorði. Einnig eru myndir af rifinni peysu. Fyrir dómi neitaði ákærði sök og kvað ekki hafa komið til átaka milli hans og brotaþola þennan dag. Brotaþoli bar hins vegar á annan hátt eins og rakið var. Það er niðurstaða dómsins að framburður brotaþola um þessi atvik sé trúverðugur og með því að hann fær stuðning af framangreindum gögnum málsins verður hann lagður til grundvallar. Ákærði verður því sakfelldur fyrir það sem honum er gefið að sök í þessum ákærulið og er brot hans þar rétt fært til refsiákvæðis.

Í síðari ákæruliðnum er ákærða gefið að sök brot á lögreglulögum. Hann hefur neitað sök og var framburður hans rakinn í III. kafla hér að framan. Þar var einnig rakinn framburður þriggja lögreglumanna. Tveir þeirra bera um að ákærði hafi ekki hlýtt fyrirmælum og allir þrír bera þeir um að hann hafi tekið í vesti lögreglumanns. Með þessum framburði vitnanna er sannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi brotið gegn ákvæðum lögreglulaga eins og hann er ákærður fyrir. Brot hans er rétt fært til refsiákvæðis í ákærunni.

Ákærði hefur ekki áður gerst sekur um lögbrot. Refsing hans verður ákveðin samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga og er hún hæfileg fangelsi í 9 mánuði sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði segir.

Skaðabótakrafa brotaþola sundurliðast svo að krafist er 248.578 króna „vegna fatnaðar, muna og tækja í eigu brotaþola er kærði hefur eyðilagt við árásir sínar á brotaþola“ eins og segir í bótakröfunni. Þá er krafist 1.500.000 króna í miskabætur. Til stuðnings kröfu sinni um bætur fyrir munatjón hefur brotaþoli lagt fram lista yfir muni og kemur þar fram, að því er virðist, hennar eigið verðmat. Einnig hefur hún lagt fram ljósmyndir af fatnaði, skóm, gleraugum og öðrum munum og eru allir þessir hlutir skemmdir á einhvern hátt. Önnur gögn hafa ekki verið lögð fram til stuðnings kröfu um bætur fyrir munatjón og í ákæru er ekki getið um annað munatjón en brotnar gervineglur. Bótakrafa brotaþola er því verulega vanreifuð og óhjákvæmilegt að vísa henni frá dómi. Miskabætur til brotaþola eru hæfilega ákveðnar 600.000 krónur. Þær skulu bera vexti eins og krafist er og nánar greinir í dómsorði. Það athugast að ekki verður séð að bótakrafan hafi verið birt ákærða fyrr en við þingfestingu framhaldsákærunnar og skulu dráttarvextir reiknast frá þeim degi er liðnir voru 30 dagar frá þeim degi.

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða sakarkostnað eins og í dómsorði segir. Einnig verður hann dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola en hvort tveggja er ákveðið með virðisaukaskatti í dómsorði.

Dóminn kváðu upp héraðsdómararnir A-kk-nf Í-kk-nf dómsformaður, K-kvk-nf K-kvk-nf og Þ-kk-nf S. G-kk-nf.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í 9 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum 3 árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 25. mars 2017 til 18. október sama ár en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði 144.280 krónur í sakarkostnað, málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef hrl., 1.054.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, D-kvk-ef M-kvk-ef E-kvk-ef hdl., 527.000 krónur.

A-kk-nf Í-kk-nf

K-kvk-nf K-kvk-nf

Þ-kk-nf S. G-kk-nf