S-405/2014

Mál þetta, sem var dómtekið 7. þ.m., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 30. júlí 2014, á hendur S-kk-þgf L-kk-þgf P-kk-þgf, kt. 000000-0000, [...] í Reykjanesbæ, „fyrir brot gegn valdstjórninni og eignaspjöll, með því að hafa sunnudaginn 11. mars 2012 að heimili sínu að [...] , Reykjanesbæ, ráðist með ofbeldi á lögreglumanninn V, sem var þar við skyldustörf, og slegið hann með flötum lófa á vinstri vanga, sparkað í andlit hans og síðu og nokkru seinna fyrir utan íbúðina tekið upp stein sem vó 3,9 kg og ógnað V og lögreglumönnunum M og G, sem voru þar við skyldustörf, með steininum, sem ákærði kastaði svo í hægri afturhurð lögreglubifreiðar. Af háttsemi ákærða urðu þær afleiðingar að V hlaut verki vinstra megin í andliti ásamt doða, roða og þreifieymsli á kinn, auk þess sem að dæld og rispur komu á hægri afturhurð og rispur á rúðu lögreglubifreiðarinnar.“

Teljast brotin varða við 1. mgr. 106. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu lögreglustjórans á Suðurnesjum er þess krafist að ákærða verði gert að greiða skaðabætur að fjárhæð 184.265 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. júní 2013 til greiðsludags.

Ákærði krefst aðallega sýknu af refsikröfu ákæruvalds en til vara að honum verði einungis gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er gerð krafa um sýknu af bótakröfu og að allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda, verði lagður á ríkissjóð.

I

Fyrir liggur að þrír lögreglumenn, þeir V, M og G, fóru inn á heimili ákærða að [...] í Reykjanesbæ á milli klukkan 12 og 13 sunnudaginn 11. mars 2012, en eiginkona hans hafði þá af tilgreindum ástæðum óskað eftir því að það yrði gert og í því skyni afhent lykla að íbúð hennar og ákærða, sem er í kjallara hússins. Kemur fram í frumskýrslu málsins að lögreglumennirnir hafi fyrst reynt að gera vart við sig með því að banka á útidyrahurðina, en þar sem ekki var svarað hefðu þeir opnað dyrnar, sem hefðu verið ólæstar, og gengið inn í íbúðina. Ákærði hafi verið sofandi í svefnherberginu en vaknað við komu lögreglumannanna og strax brugðist illa við veru þeirra í íbúðinni. Tekur saksókn í málinu til atvika sem eiga að hafa gerst í kjölfarið og styðst hún við skýrslur sem lögreglumennirnir hafa ritað um þau. Fyrir liggur að ákærði var undir áhrifum áfengis í umrætt sinn.

Á meðal gagna málsins er vottorð S-kk-ef T. H-kk-ef læknis þar sem fram kemur að V hafi leitað á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja 11. mars 2012 í kjölfar árásar sem hann kvaðst hafa orðið fyrir þann sama dag. Er þar haft eftir honum að fyrst hafi árásarmaðurinn slegið hann með flötum lófa vinstra megin í andlitið en síðan sparkað í hann og hefðu þau högg einnig lent þar. Hann hafi fundið fyrir verk og dofa vinstra megin í andliti og hafi verkinn leitt aftur í höfuð. Skoðun hafi leitt í ljós nokkurn roða „við [kinnbein] og nokkur þreifieymsl þar“.

II

Í skýrslu sinni fyrir dómi við aðalmeðferð málsins skýrði ákærði svo frá að hann hafi vaknað við það að lögreglumenn voru komnir inn í íbúð hans. Hann hafi brugðist ókvæða við þegar hann gerði sér grein fyrir þessu og innt þá eftir því hvort þeir hefðu heimild til að koma óboðnir inn á heimili hans. Þegar hann hafi gert sér grein fyrir því að málið snerist um að ekkert rafmagn væri í íbúð á hæðinni fyrir ofan, en rafmagnstaflan fyrir húsið er í kjallaranum, hafi hann leitast við að gera lögreglumönnunum grein fyrir því að sú staða væri ekki lengur fyrir hendi og að því búnu beðið þá um að fara út, enda um ástæðulausa heimsókn að ræða. Hann hafi verið orðinn mjög reiður og nánast sturlaður þegar hér var komið sögu. Um atvik í kjölfar þessa bar ákærði við algjöru minnisleysi að öðru leyti en því að hann kvaðst muna þegar hann lá í rúminu og búið var að handjárna hann og síðan aftur þegar hann var kominn út úr húsinu og greip eitthvað og henti frá sér. Kvaðst ákærði þannig ekki minnast þess að hafa gerst sekur um þá háttsemi sem saksókn á hendur honum tekur til, en tók fram að hann hefði enga ástæðu til að rengja frásögn lögreglumannanna þar að lútandi. Þá hélt ákærði því fram að lýsing á atvikum sem bókuð var eftir honum við skýrslugjöf hjá lögreglu, þar sem hann meðal annars gekkst við því að hafa kastað steini í lögreglubifreið, hafi byggst á því sem lögreglumennirnir hefðu þá verið búnir að gera honum grein fyrir. Fram kom hjá ákærða að hann hafi neytt áfengis kvöldið áður og fram undir morgun og enn verið undir umtalsverðum áfengisáhrifum þegar lögreglu bar að garði.

Vitnið V, sem gegndi starfi lögreglumanns á þeim tíma sem hér um ræðir, skýrði svo frá fyrir dómi að eiginkona ákærða hafi komið á lögreglustöðina í Reykjanesbæ hinn umrædda dag. Hafi hún skýrt frá því að vegna ástands ákærða hefði hún ekki treyst sér til að sofa heima hjá sér um nóttina. Hún hafi komið þangað stuttu áður en hún kom á lögreglustöðina en orðið frá að hverfa vegna þess að ástandið hafði ekkert skánað. Íbúi á efri hæð hússins hafi þá verið búinn að hafa samband við hana, skýrt henni frá því að þar væri rafmagnslaust og beðið hana um að kippa því í liðinn, en til þess að það væri unnt þyrfti að komast í rafmagnstöflu fyrir húsið sem er í íbúð hennar og ákærða. Hafi hún óskað eftir aðstoð lögreglu vegna þessa og afhent lykla að íbúðinni ef á þyrfti að halda. Kvaðst V hafa farið á staðinn ásamt tveimur öðrum lögreglumönnum, þeim G og M. Þeir hefðu fyrst reynt að ná tali af íbúanum á efri hæðinni, en hann hafi ekki verið heima. Ákærði hafi ekki komið til dyra þegar þeir bönkuðu upp á hjá honum og hefðu þeir þá farið inn í íbúðina. Útidyrahurðin hafi verið ólæst. Ákærði hafi verið sofandi þegar lögreglumennirnir komu fyrst auga á hann en vaknað þegar þeir kölluðu til hans. Svo sem vonlegt er hafi honum brugðið við að sjá þá. Hann hafi spurt þá hvað þeir væru að gera og hvort þeir hefðu heimild til að koma óboðnir inn á heimili hans. Hefðu þeir í rólegheitum reynt að útskýra fyrir honum að þeir væru komnir til að athuga með rafmagnið og að þeir myndu fara aftur um leið og það mál væri komið í lag. Hann hafi þá sagt þeim að koma inn í herbergið þar sem þeir gætu heyrt í þurrkara sem væri í gangi á efri hæðinni og þannig fengið fullvissu fyrir því að rafmagn væri komið þar á. Ákærði hafi verið orðinn æstur þegar hér var komið sögu. Hann hafi allt í einu ýtt við G og í beinu framhaldi slegið vitnið utan undir með flötum lófa, nánar tiltekið á vinstri vanga. Vitnið og M hefðu þá reynt að taka hann tökum og hafi þá komið til stimpinga. Í þeim hefðu þeir fallið á rúm sem þarna var og vitnið síðan dottið upp fyrir það. Ákærði hafi þá byrjað að sparka frá sér og hefðu spörk hans lent á höfði vitnisins, höndum og brjóstkassa. Þeim hafi fljótlega tekist að hemja ákærða og færa hann í handjárn. Ákærði hafi þá róast og þegar í ljós hafi komið að ekki var lengur rafmagnslaust í íbúðinni á efri hæðinni hefðu lögreglumennirnir tilkynnt honum að verkefni þeirra væri lokið, tekið af honum handjárnin og ekki haft í huga að hafa af honum frekari afskipti. Þegar þeir voru komnir út úr íbúðinni hafi ákærði komið á eftir þeim og beðið um að fá kennitölur þeirra. Þeir hefðu hafnað því. Hann hafi þá tekið upp múrstein sem var við útidyrahurðina. Þeir hefðu náð að koma sér í var á bak við lögreglubifreiðina og steinninn í sömu mund komið fljúgandi og lent á henni. Kvaðst vitnið hafa skynjað þetta sem ógn. Ákærði hafi í framhaldi af þessu verið handjárnaður að nýju og færður á lögreglustöð. Í skýrslu sinni staðfesti V að þær skemmdir á lögreglubifreiðinni sem tilgreindar eru í ákæru hafi hlotist af því þegar steinninn, sem ákærði kastaði, lenti á henni. Jafnframt skýrði hann svo frá að hann hafi fundið fyrir verk og stirðleika aftan á hálsi eftir sparkið frá ákærða og síðan höfuðverk. Þá staðfesti hann það sem haft er eftir honum í fyrirliggjandi læknisvottorði um afleiðingar árásar ákærða og skýrði svo frá að hann hafi fundið fyrir verkjum í nokkra daga. Loks er þess að geta að fram kom hjá vitninu að ákærði hafi iðrast gjörða sinna og beðið lögreglumennina afsökunar á framferði sínu.

Í skýrslum sínum fyrir dómi báru lögreglumennirnir M og G í öllum meginatriðum á sama veg og V um aðdraganda þess að þeir fóru heim til ákærða og atvik þar. Þannig skýrðu þeir báðir svo frá að ákærði hafi stuttu eftir að þeir komu inn í húsið ýtt við G og síðan slegið V utan undir. Í kjölfarið hafi komið til stimpinga sem lyktað hafi með því að ákærði, M og V féllu á rúm í svefnherbergi ákærða. Að sögn M hafi ákærði, þegar hér var komið sögu, sparkað í V, meðal annars í andlit hans, og í vitnisburði sínum skýrði G svo frá að ákærði hafi látið spörkin dynja á V. Þegar búið var að færa ákærða í handjárn hafi hann róast og hafi þá verið tekin ákvörðun um að losa þau. Ákærði hafi fylgt lögreglumönnunum út úr húsinu en þegar út var komið hafi hann viljað fá kennitölur þeirra. Þegar honum var neitað um það hafi hann tekið upp stein, hellustein, og kastað honum frá sér. Steinninn hafi lent á lögreglubifreiðinni. Kom fram hjá G að hann hafi staðið næstur ákærða þegar hann tók steinninn upp og fundist sem hann væri að gera sig líklegan til að kasta steininum í sig. Kvaðst G í öllu falli hafa haft það á tilfinningunni að steinninn ætti að lenda í einhverjum þeirra. Á lögreglustöð hafi ákærði á hinn bóginn sagt við vitnið að ætlun hans hafi verið sú að brjóta framrúðu lögreglubifreiðarinnar.

Við aðalmeðferð málsins lýsti verjandi ákærða því yfir að framlögðu vottorði S-kk-ef T. H-kk-ef læknis væri ekki mótmælt sem óstaðfestu og að sú áverkalýsing sem þar er sett fram væri ekki rengd.

III

Í málinu liggur fyrir skýr og afdráttarlaus vitnisburður þriggja lögreglumanna, þeirra V, M og G, um að ákærði hafi, sunnudaginn 11. mars 2012, á heimili sínu að [...] í Reykjanesbæ, veist að V með því að slá hann í andlitið með flötum lófa og sparkað í hann í átökum við þá sem fylgdu í kjölfarið. Báru þeir V og M á þann veg að ákærði hafi meðal annars sparkað í höfuð þess fyrrnefnda og í vitnisburði sínum skýrði G svo frá að ákærði hafi látið spörkin dynja á honum. Þá hafa lögreglumennirnir greint frá því að ákærði hafi skömmu síðar, þegar þeir voru á leið að lögreglubifreið sem stóð framan við húsið, tekið upp stein og kastað honum í hana. Samkvæmt gögnum málsins var um að ræða hellustein, 3,9 kg að þyngd. Liggja fyrir í málinu ljósmyndir sem lögreglumennirnir hafa staðfest að sýni þær skemmdir á lögreglubifreiðinni sem ákærði hafi orðið valdur að með því að kasta steininum í hana, en það sem þar kemur fram samrýmist þeirri lýsingu á skemmdunum sem sett er fram í ákæru.

Að undanskildum fáeinum atriðum, sem áður er gerð grein fyrir, hefur ákærði borið við minnisleysi um atvik í umrætt sinn. Hefur hann hvað þetta varðar vísað til þess að hann hafi neytt áfengis kvöldið áður og fram undir morgun og enn verið undir umtalsverðum áfengisáhrifum þegar lögreglu bar að garði. Hann hafi þó enga ástæðu til að rengja frásögn lögreglumannanna.

Með vísan til þess sem að framan er rakið telst sannað að ákærði hafi í umrætt sinn ráðist með þeim hætti sem í ákæru greinir á lögreglumann við skyldustörf. Með vísan til framlagðs læknisvottorðs, vitnisburðar lögreglumannsins og þess sem að öðru leyti liggur fyrir í málinu um þessa árás ákærða, eru engin efni til að draga það í efa að hún hafi haft þær afleiðingar sem tilgreindar eru í ákæru. Með vitnisburði lögreglumannanna þriggja og framlögðum ljósmyndum er jafnframt sannað að ákærði hafi orðið valdur að þeim skemmdum á lögreglubifreið, sem lýst er í ákæru, með því að kasta steini í hana. Þegar leyst er úr þeim þætti málsins sem snýr að því hvort ákærði hafi ógnað lögreglumönnunum með steininum er þess að gæta að tveir þeirra hafa, svo sem áður greinir, skýrt svo frá að þeir hafi óttast að ákærði myndi reyna að kasta steininum í þá. Samkvæmt þessu og í ljósi þess sem á undan var gengið í samskiptum lögreglumannanna og ákærða og að teknu tilliti til þess sem fyrir liggur um þetta sakaratriði að öðru leyti þykir mega slá því föstu að þeir V og G hafi haft réttmæta ástæðu til að líta svo á að þeim væri ógnað með framgöngu ákærða sem þannig hafi falið í sér hótun um ofbeldi í skilningi 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er samkvæmt framansögðu sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða. Þá eru engin efni til að líta svo á að sökum ölvunar ákærða hafi verið þannig komið fyrir honum að uppfyllt séu þau ströngu skilyrði seinni málsliðar 17. gr. almennra hegningarlaga, sem leitt geta til refsileysis, en krafa hans um sýknu er meðal annars á því reist.

IV

Ákærði hefur unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 106. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærða var með dómi 20. desember 2011 gert að sæta fangelsi í 60 daga fyrir brot gegn 106. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Sá dómur var að fullu skilorðsbundinn og hefur því ekki ítrekunaráhrif samkvæmt 3. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 61. gr. laganna. Þá var ákærða gerð skilorðsbundin fangelsisrefsing með dómi 16. júní 2005 fyrir líkamsárás. Sakaferill ákærða skiptir hér að öðru leyti ekki máli.

Með þeim brotum sem ákærði er nú sakfelldur fyrir rauf hann skilorð samkvæmt framangreindum dómi frá 20. desember 2011. Verður að taka upp refsingu samkvæmt honum og dæma hana í einu lagi með viðurlögum fyrir brotin, sem mál þetta varðar, sbr. 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða í ljósi þessa og að virtum sakaferli hans hæfilega ákveðin fangelsi í 6 mánuði. Þegar litið er til þess mikla dráttar sem varð á rannsókn og saksókn í málinu, sbr. 3. mgr. 18. gr. og 2. mgr. 53. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, sbr. og 1. mgr. 70. stjórnarskrárinnar, þykir rétt að fresta fullnustu refsingar í heild sinni og svo sem nánar greinir í dómsorði.

Krafa lögreglustjórans á Suðurnesjum á hendur ákærða um greiðslu bóta vegna skemmda á lögreglubifreiðinni 08-236, skráningarnúmer FS D12, sem sannað er samkvæmt framansögðu að hann var valdur að, styðst við reikning verkstæðis vegna viðgerðar á þeim að fjárhæð 184.267 krónur. Ákærði hefur engar athugasemdir gert við reikninginn og verður honum því gert að greiða höfuðstól hans. Í ákæru er á hinn bóginn hvorki tilgreindur vaxtafótur dráttarvaxtakröfu né vísað til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. heimild í 11. gr. sömu laga. Vaxtakrafa í ákæru er því vanreifuð og ber að vísa henni frá dómi.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda þykja að teknu tilliti til virðisaukaskatts hæfilega ákveðin 260.400 krónur. Ákærða verður að auki gert að greiða 16.000 krónur í aksturskostnað verjanda og 29.450 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt yfirliti sækjanda.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, S-kk-nf L-kk-nf P-kk-nf, sæti fangelsi í 6 mánuði. Fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði lögreglustjóranum á Suðurnesjum 184.267 krónur í skaðabætur. Dráttarvaxtakröfu er vísað frá dómi.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, 260.400 krónur, aksturskostnað hans, 16.000 krónur, og 29.450 krónur í annan sakarkostnað.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf