E-5866/2022

Mál þetta, er dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 10. október sl., var höfðað með stefnu, birtri 9. desember 2022, af stefnanda A, [...], á hendur íslenska ríkinu vegna B.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða henni 6.842.988 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af þeirri upphæð frá 9. desember 2022 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að meðtöldum virðisaukaskatti.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hennar hendi.

Málsatvik

Tildrög máls eru þau að stefnanda var sagt upp störfum hjá stefnda, B, þann 27. janúar 2022. Stefnandi hóf störf hjá embættinu þann 2. júní 2016, þá sem skrifstofumaður og var samkvæmt ráðningarsamningi, dags. 14. ágúst 2017, fastráðin sem skrifstofumaður á [...]sviði þann 1. september 2019. Þann 29. ágúst 2017 var síðan útbúin starfslýsing handa stefnanda með stöðu skrifstofumanns í [...], í faghópi [sérhæfðs verkefnis] á [...]sviði. Þá var síðan 21. september 2020 útbúin starfslýsing fyrir stefnanda í stöðu sérfræðings 1, í sama faghópi á sama sviði. Stefnandi var kosin fulltrúi starfsfólks embættisins í öryggisnefnd þann 21. febrúar 2020 og sinnti því hlutverki allt þar til henni var sagt upp störfum.

Stefnandi kveðst hafa farið á fund mannauðs- og sviðsstjóra hjá B þann 27. nóvember 2020 og kvartað þar undan einelti sem hún taldi sig hafa orðið fyrir á vinnustað af hálfu vissra samstarfsmanna. Taldi hún birtingarmynd eineltisins koma fram í neikvæðum athugasemdum þeirra, lítillækkandi framkomu og virðingarskorti gagnvart sóttvarnaráðstöfunum hennar á vinnustaðnum.

Í tölvupósti stefnanda, 30. nóvember 2020, til mannauðs- og sviðsstjóra stefnda, auk meintra gerenda eineltisins, eftir því sem dómurinn kemst næst, kvað stefnandi m. a. að samtalið á framangreindum fundi hafi ekki átt að vera eineltiskvörtun, þó svo að hún hafi upplifað framkomu samstarfsmanna sinna sem einelti, heldur hafi það komið skýrt fram frá henni að það þyrfti mögulega að fræða ákveðna samstarfsmenn um hennar heilsufarlegu stöðu í ljósi Covid- 19 faraldursins sem þá hafi geisað í samfélaginu.

Í tölvupósti mannauðsstjóra stefnda frá 1. desember 2020 til stefnanda kom fram að viðbragðsáætlun stefnda vegna eineltis hafi verið virkjuð og stefnandi þá upplýst um hvað það hefði í för með sér. Með tölvupósti mannauðsstjóra stefnda 16. febrúar 2021 til stefnanda og meintra gerenda að eineltinu var upplýst um það að einstaklingur innan hópsins glímdi enn við vanlíðan í kjölfar ábendinga um einelti. Óskað hafi verið eftir utanaðkomandi ráðgjöf og voru viðtakendur erindisins þá beðnir um að hitta sálfræðing E hvor í sínu lagi 19. febrúar 2021 og sóttu allir hlutaðeigandi viðtalstímana. Í tölvupósti stefnanda sama dag til [forstöðumanns B]og mannauðsstjóra stefnda kvartaði stefnandi undan því að hafa enn eina ferðina orðið fyrir áreiti frá samstarfsmanni vegna persónulegra sóttvarna sinna. Síðar sama dag sendi stefnandi svo tölvupóst á sömu aðila auk sviðsstjóra og upplýsti um það að hún væri farin heim á vottorði vegna áreitninnar.

Í tölvupósti mannauðsstjóra stefnda 4. mars 2021 til stefnanda og meintra gerenda að eineltinu voru hlutaðeigandi boðuð á sameiginlegan fund 11. mars 2021 með sálfræðingi E. Þar áttu aðilar að fá tækifæri til að segja sína hlið á samskiptum við hver annan og hlusta á sjónarhorn hinna. Að sögn stefnanda var tíminn síðan afboðaður þar sem fyrir lá að meintir gerendur hygðust ekki mæta í tímann.

Á meðal gagna málsins er skýrsla sálfræðings stefnanda, dags. 16. október 2022. Þar kemur fram að stefnandi hafi verið til meðferðar frá júní 2019 vegna fyrri áfalla. Þá hafi stefnandi greint frá einelti í vinnu í lok árs 2020. Í viðtali 7. október 2021 hafi stefnandi greint frá auknum kvíða, svefnvanda og mikilli vanlíðan sökum lítils sveigjanleika í vinnu og að það væri verið að reyna að bola henni úr starfi. Gert hafi verið mat á vanlíðan stefnanda vegna eineltis á vinnustað með sjálfsmatskvörðum og niðurstöður þess gefið vísbendingar um alvarleg einkenni áfallastreitu, aukin streituviðbrögð og kvíðaeinkenni. Einnig hafi lífsgæði stefnanda minnkað, viðvarandi svefnleysi, aukinn kvíði og streita hafi valdið stefnanda verulegri vanlíðan. Heilsufarsáhyggjur ásamt fjárhagsáhyggjum hafi haft töluverð áhrif á lífsgæði hennar. Loks kemur þar fram að stefnandi hafi sent tölvupóst á sálfræðinginn þann 13. október 2021 þar sem hún ítrekaði einelti á vinnustað.

Með tölvupósti stefnda til stefnanda 4. júní 2021 samþykkti stefndi beiðni stefnanda um að hún yrði í 50% starfi hjá stefnda frá 1. september 2021 til 31. maí 2022 svo hún gæti sinnt meistaranámi í lögfræði en hún hefur þegar lokið BA- námi á sviði lögfræði.

Í tölvupósti skrifstofustjóra fjármála og rekstrar hjá [...]ráðuneytinu 20. desember 2021 til B segir að innsend rekstraráætlun embættisins þurfi að taka miklum breytingum til lækkunar ef hún eigi að fást samþykkt.

Í samantekt B frá 29. desember 2021 af fundi með fulltrúum frá [...]ráðuneytinu þann 22. s. m. kemur m. a. fram að fulltrúum ráðuneytisins hafi þótt launakostnaður of hár hjá embættinu sem þýddi að of margir starfsmenn væru þar. Ráðuneytið vænti að embættið skilaði inn uppfærðri rekstraráætlun og með henni skyldi fylgja ítarleg greinargerð um hvernig staðið skyldi að niðurskurði og hvaða afleiðingar fylgi þeim niðurskurði hvað þjónustustig embættisins varðaði.

Með bréfi B 27. janúar 2022 til [...]ráðuneytisins var ráðuneytið upplýst um að níu manns í 7,38 stöðugildum hjá embættinu yrði sagt upp störfum þann dag. Þá kom fram að uppsagnirnar væru hluti af þeirri aðgerðaráætlun embættisins að skera niður og hagræða í rekstri í kjölfar kröfu ráðuneytisins.

Með bréfi þann 27. janúar 2022 var stefnanda sagt upp störfum sem sérfræðingur með þriggja mánaða fyrirvara. Í bréfinu kom fram að krafa hefði verið gerð af [...]ráðuneytinu um hagræðingu í rekstri embættisins og að ein af hagræðingar- aðgerðum er ákveðin hefði verið væri að fækka starfsmönnum. Þá var stefnandi upplýst um rétt sinn til skriflegs rökstuðnings fyrir uppsögninni.

Stefnandi óskaði eftir skriflegum rökstuðningi fyrir uppsögninni með tölvupósti 31. janúar 2022. Í rökstuðningi, 14. febrúar 2022, kom fram að [...]ráðuneytið hefði gert kröfu á embættið um að það skilaði rekstraráætlun er yrði innan ætlaðra fjárheimilda embættisins fyrir árið 2022 en mismunur þar að lútandi hefði verið verulegur. Hlutfall launagjalda af heildarútgjöldum væri 84% og því yrði slíkri kröfu um niðurskurð ekki náð nema með fækkun stöðugilda, uppsagna á óunninni yfirvinnu og breytinga á störfum. Þá kom fram að við mat á því hvaða starfsmönnum yrði sagt upp hefði verið horft til skýrslu [...]ráðuneytisins um [tilteknar ríkisstofnanir] frá mars 2021, verkefnastöðu, stafrænna umbóta, breytts vinnulags, opinberra hagsmuna embættisins og framtíðarsýnar er stefnt væri að. Litið hefði verið til hlutverks starfsmanna samanborið við væntanlega þróun á verkefnum og þannig metið hvaða störf það væru sem breytingar myndu hafa mest áhrif á. Jafnframt að með vísan til stafrænnar þróunar, þ. m. t. rafrænna [sérhæfðra verkefna], fækkunar á mótteknum skjölum á pappír og breytts verklags, væri ætlað að svigrúm væri til fækkunar starfsmanna við [sérhæft verkefni]. Þá var vísað til þess að stöðugildi sérfræðings við [sérhæft verkefni] nýttist ekki til jafns á við stöðu löglærðs fulltrúa og að fækkun um stöðugildi sérfræðings ylli minnstri röskun á afgreiðslu og framgangi verkefna.

Stefnandi leitaði til Stéttarfélags lögfræðinga og ritaði lögmaður félagsins stefnda tölvupóst, dags. 18. febrúar 2022, þar sem óskað var eftir upplýsingum um það hvort embættið hefði gætt að og skoðað það hvort ekki væru forsendur til að færa stefnanda á milli sviða í ljósi þess að hún væri öryggistrúnaðarmaður hjá embættinu. Þá var óskað eftir viðbótarrökstuðningi fyrir uppsögninni og hæfnismati því er notað hefði verið þegar gerður var samanburður á hæfni stefnanda og þeirra starfsmanna sem hún var miðuð við. Í viðbótarrökstuðningi, dags. 9. mars 2022, var m. a. vísað til þess að stefnandi væri með BA í lögfræði og gegndi starfi sérfræðings á [...]sviði og að hún uppfyllti því ekki skilyrði laga um að hafa lokið embættisprófi eða grunnnámi ásamt meistaraprófi í lögum til að gegna stöðu löglærðs fulltrúa. Skoðað hafi verið hvort forsendur væru til að færa stefnanda milli sviða í ljósi stöðu hennar sem öryggistrúnaðarmanns en niðurstaðan verið sú að starf sérfræðings í öðrum verkefnum utan [sérhæfðs verkefnis]myndi síður nýtast til að bæta afgreiðsluhraða eða verkefnastöðu í heild. Þá hafi fækkun starfsmanna í kjölfar hagræðingar verið þvert á svið og ekki til laus störf hjá embættinu. Í ljósi framangreinds hafi ekki verið talin ástæða til að gera hæfnismat fyrir stefnanda.

Í bréfi 29. mars 2022 óskaði lögmaður Stéttarfélags lögfræðinga eftir upplýsingum frá stefnda um hvort og þá hvaða hæfnismöt hafi verið framkvæmd innan [...]sviðs, m. a. hvort slík hæfnismöt hefðu verið framkvæmd fyrir almenna starfsmenn annars vegar og löglærða fulltrúa hins vegar. Enn fremur var óskað svara við því hvort embættið hefði metið stefnanda sem ráðinn skrifstofumann á meðal almennra starfsmanna á sviðinu þegar uppsögn hennar var ákveðin. Í svarbréfi stefnda, dags. 12. apríl 2022, kom m. a. fram að gert hefði verið hæfnismat á löglærðum fulltrúum annars vegar og skrifstofufólki hins vegar. Þar sem stefnandi sinnti starfi sérfræðings 1 en ekki starfi skrifstofumanns hafi hún ekki verið metin sem slík er uppsögn hafi verið ákveðin.

Með bréfi, dags. 23. maí 2022, lögmanns Stéttarfélags lögfræðinga var krafist f. h. stefnanda að uppsögn hennar yrði þá þegar dregin til baka, en stefnanda ellegar greiddar skaðabætur. Byggt var á því að uppsögnin hefði verið ómálefnaleg og ólögmæt. Farið var fram á viðbrögð embættisins við kröfunni innan 15 daga frá dagsetningu bréfsins. Í svarbréfi stefnda, dags. 7. júní 2022, var því mótmælt að brotið hefði verið gegn stjórnsýslulögum og óskráðum reglum stjórnsýsluréttar við uppsögn stefnanda. Þar kom fram að við uppsögn starfsmanna hefði meðalhófs verið gætt og vandað til ákvörðunar um hvaða starfsmönnum yrði sagt upp. Uppsögn stefnanda hefði verið lögmæt og kröfu um afturköllun uppsagnarinnar hafnað sem og kröfu um greiðslu skaða- og miskabóta.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að stefndi hafi með ólögmætum og saknæmum hætti brotið gegn stefnanda með ákvörðun sinni um að segja stefnanda upp störfum þar sem engar forsendur að lögum hafi verið til þess. Röksemdir að baki ákvörðuninni haldi í engu. Ákvörðun stefnda sé ógild að stjórnsýslurétti og málsmeðferð hafi verið verulega ábóta-vant. Með ákvörðun sinni hafi stefndi bakað stefnanda tjón sem stefndi beri fébótaábyrgð á gagnvart stefnanda, en um sé að ræða hvoru tveggja kröfu um fjártjóns- og miskabætur.

Stefndi hafi með uppsögn á ráðningarsamningi brotið reglur laga er kveði á um vernd trúnaðarmanna gegn uppsögn og annarri mismunun, þ. m. t. 2. mgr. 9. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, sbr. 11. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur, sbr. og 2. og 4. mgr. 30. gr. laga nr. 94/1986 um kjarasamn-inga opinberra starfsmanna. Stefnandi hafi verið kjörin öryggistrúnaðarmaður embætt-isins 21. febrúar 2020 og gegnt því allt þar til uppsagnar kom. Stefnda hafi við uppsagnir borið að sjá til þess að stefnanda yrði ekki sagt upp störfum og óheimilt hafi verið að segja henni upp störfum þar sem hvorki forsendur né nauðsyn hafi staðið til slíks. Sönnunarbyrði um að ekki hafi mátt komast hjá uppsögn trúnaðarmanns hvíli á stefnda.

Með uppsögninni hafi stefndi brotið í bága við ákvæði reglugerðar nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnu-stöðum og gegn viðbragðsáætlun embættisins er sett var á grundvelli reglugerðarinnar. Stefnandi telji uppsögnina hafa átt rót að rekja til eineltiskvörtunarmála hennar en í stað þess að fullnægja skyldum sínum um málsmeðferð samkvæmt reglugerðinni, þ. m. t. að rannsaka eineltiskvörtun stefnanda, frekari kvartanir í framhaldi og ljúka kvörtunar-málinu með niðurstöðu, sbr. III. kafla reglugerðar nr. 1009/2015, hafi stefndi kosið að losa sig við stefnanda sem starfsmann. Stefndi beri bótaskyldu vegna framangreinds. Þá byggi bótaskylda og á brotum stefnda á jákvæðri athafnaskyldu stjórnenda B og [forstöðumanns B] og ráðherra sem æðra stjórnvalds, sbr. 1. gr. laga nr. 50/2014 um framkvæmdarvald og stjórnsýslu ríkisins í héraði og álit umboðsmanns Alþingis.

Uppgefnar ástæður stefnda fyrir uppsögn stefnanda haldi í engu og engin lögmæt ástæða né nauðsyn hafi verið til uppsagnarinnar og forsendur er legið hafi að baki verið rangar og ógildar. Stefndi hafi sem stjórnvald verið bundið af þeirri óskráðu meginreglu stjórnsýsluréttar að byggja ákvarðanir á málefnalegum sjónarmiðum. Stefndi hafi þurft að rökstyðja og réttlæta nauðsyn þess að skerðing á fjárframlögum til rekstrar embættis-ins hafi þurft hvoru tveggja að bitna sérstaklega á sviði og deild þeirri sem stefnandi hafi starfað á en einnig að nauðsynlegt og réttlætanlegt hafi verið að segja stefnanda upp störfum fremur en öðrum á þeirri skrifstofu. Stefndi hafi ekki sýnt fram á framangreint.

Uppsögnin hafi ekki verið byggð á lögmætum og málefnalegum sjónarmiðum. Ekki hafi verið lagt faglegt mat á hvort nauðsynlegt hafi verið að velja stefnanda úr til þess að þola uppsögn fremur en aðra starfsmenn hjá stefnda. Stefnda hafi borið skylda til að sjá til þess að nægjanlegra upplýsinga væri aflað um allar þær aðstæður og atvik sem þýðingu kynnu að hafa áður en afstaða væri tekin um uppsögn stefnanda. Það hafi ekki verið gert og ekkert sýnilegt mat farið fram á því hvort nauðsynlegt hafi verið að segja stefnanda upp störfum. Þá hafi engin formleg greining farið fram á því hvort nauðsynlegt hafi verið að segja starfsmönnum upp á því sviði sem stefnandi hafi starfað á.

Uppsögnin og rökstuðningur stefnda fyrir henni brjóti gegn lögum nr. 50/2014 um framkvæmdarvald og stjórnsýslu ríkisins í héraði. Stefnandi hafni fullyrðingu í rökstuðn-ingi stefnda fyrir uppsögn að stefnandi hafi gegnt starfi sérfræðings á [...]sviði, sú fullyrðing stangist á við ráðningarsamning milli aðila, en samkvæmt honum hafi stefnandi verið ráðin í starf skrifstofumanns. Starfsheitið sérfræðingur sé ekki til í lögum nr. 50/2014 og geti því ekki haft réttarlega þýðingu. Hafi stefnda því við undirbúning ákvörðunar um uppsögn borið að flokka stefnanda sem starfsmann í sama lagi og [...]starfsmenn og skrifstofufólk á [...]sviði, þ. e. sem skrifstofumann. Stefnda hafi borið skylda til þess að framkvæma hæfnismat á öllum þeim almennu starfsmönnum, þ. m. t. stefnanda, til ákvörðunar um hver þyrfti að þola uppsögn.

Ekki hafi legið fyrir hvort unnt hefði verið að finna stefnanda annað starf innan embættisins. Þar sem það hafi ekki verið gert hafi stefndi ekki gætt að reglum laga nr. 37/1993 við ákvörðun sína, svo sem að rannsóknarreglu og reglu um meðalhóf. Þar beri ekki einungis að miða við þá deild eða svið sem stefnandi hafi starfað innan heldur hafi borið að taka með í reikninginn alla starfsmenn embættisins og öll svið og deildir þess.

Þar sem stefndi hafi ekki sýnt fram á hagræðingu af uppsögn stefnanda geti að lögum ekki annað átt við en að uppsögn hennar hafi raunverulega átt rætur að rekja til ávirðinga á hendur henni er snúi að háttsemi eða frammistöðu hennar í starfi, eða þá því að hún hafi lagt fram eineltiskvartanir. Hafi stefnda því boðið að fylgja 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, sbr. 1. málslið 1. mgr. 44. gr. Þar sem engin lagaskilyrði hafi verið uppfyllt til uppsagnar samkvæmt lögunum sé hún ólögmæt.

Ákvörðun stefnda um uppsögn stefnanda brjóti gegn form- og efnisreglum stjórn-sýslulaga nr. 37/1993, óskráðum meginreglum stjórnsýsluréttar og sé í andstöðu við góða stjórnsýsluhætti. Stefnandi telji réttmætisreglu og lögmætisreglu stjórnsýsluréttarins ekki hafa verið virtar. Þá hafi verið brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. laga nr. 37/1993, jafnræðisreglu 11. gr. laganna, meðalhófsreglu 12. gr. laganna og andmælarétti 13. gr. laganna, sbr. 21. gr. og 1. mgr. 44. gr. laga nr. 70/1996. Jafnframt hafi verið brotið gegn tilkynningarskyldu 14. gr. laganna og upplýsingarrétti 15. gr. laganna.

Stefnandi byggi fjártjónskröfu á þeim launum sem hún hafi notið í starfi. Við lok uppsagnarfrests í apríl 2022 hafi sú launafjárhæð numið 325.113 krónum fyrir 50% starf. Aðilum hafði samist um að stefnandi gegndi 50% starfi fram til loka maí 2022 en frá 1. júní það ár færi hún að nýju í 100% starf. Við lok uppsagnarfrests hafi laun fyrir 100% starf numið 650.225 krónum. Fjártjónskrafan taki mið af launum í 24 mánuði að telja frá lokum uppsagnarfrests, þar af einn mánuð fyrir 50% starf og 23 mánuði fyrir 100% starf. Stefnandi hafi takmarkað tjón sitt með því að þiggja greiðslur úr sjúkrasjóði BHM, atvinnuleysisbætur frá Vinnumálastofnun og ráðið sig til starfa hjá F. Þá hafi stefnandi þegið tvær greiðslur frá stefnda vegna uppgjörs á orlofi. Mismunur á öllu framangreindu og þar með fjárhagslegt tjón stefnanda nemi alls 2.842.988 krónum. Stefnandi sundurliði fjártjónskröfu sína með eftirfarandi hætti:

Mánuður

Launakrafa

Greiðslur

úr

sjúkrasjóði

Atvinnuleysis

- bætur

Uppgjör á

orlofi

Laun frá

F Mismunur pr. mánuð

Maí 2022 325.113 499.093 - 173.980

Júní 2022 650.225 499.093 151.132

Júlí 2022 650.225 499.093 27.781 123.351

Ágúst 2022 650.225 499.093 151.132

September

2022 650.225 291.809 128.344 230.072

Október 2022 650.225 439.244 210.981

Nóvember

2022 650.225 451.795 198.430

Desember 2022 650.225 475.325 14.700 160.200

Janúar 2023 650.225 342.252 307.973

Febrúar 2023 650.225 331.298 318.927

Mars 2023 650.225 331.298 331927

Apríl 2023 650.225 16.565 476.009 157.651

Maí 2023 650.225 547.001 103.224

Júní 2023 650.225 631.485 18.740

Júlí 2023 650.225 568.746 81.479

Ágúst 2023 650.225 596.364 53.861

September

2023 650.225 596.364 53.861

Október 2023 650.225 596.364 53.861

Nóvember

2023 650.225 596.364 53.861

Desember 2023 650.225 596.364 53.861

Janúar 2024 650.225 596.364 53.861

Febrúar 2024 650.225 596.364 53.861

Mars 2024 650.225 596.364 53.861

Apríl 2024 650.225 596.364 53.861

Samtals 15.280.288 2.288.181 2.516.121 42.481

7.590.51

Stefnandi byggir kröfu um miskabætur á 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Vísist til atvika máls og að stefndi hafi gripið til uppsagnar á öryggistrúnaðarmanni er notið hafi verndar gegn uppsögn og sniðgengið skyldu um að láta fara fram hæfnismat um hvaða starfsmenn þyrftu að þola uppsögn. Stefndi hafi brugðist við að rannsaka eineltiskvartanir stefnanda með þeim hætti sem honum hafi borið samkvæmt reglugerð og viðbragðsáætlun. Með framangreindu hafi stefndi bakað stefnanda andlega meingerð. Aðför stefnda að stefnanda hafi valdið henni andlegu tjóni, rýrt starfsheiður sem og álit. Stefnandi geri kröfu um að stefndi greiði sér miskabætur að fjárhæð 4.000.000 króna.

Alls nemi höfuðstóll aðalkröfu stefnanda 6.842.988 krónum (2.842.988 krónur + 4.000.000 króna). Þá krefjist stefnandi dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kröfufjárhæð frá birtingardegi stefnu, 9. desember 2022, sbr. 4. mgr. 5. gr. sömu laga, til greiðsludags.

Stefnandi styðji kröfu sína um málskostnað við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, aðallega 129. og 130. gr. laganna, en krafa um virðisaukaskatt af málskostnaði byggi á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggi á því að B hafi sagt stefnanda upp á grundvelli ástæðna sem varðað hafi rekstur embættisins. Því hafi hvorki verið skylt að áminna hana og gefa henni færi á að bæta ráð sitt áður en henni var sagt upp störfum né að gefa henni kost á að tjá sig um ástæður uppsagnarinnar, sbr. 44. gr. laga nr. 70/1996. Rekstur embættisins hafi verið erfiður frá því að því hafi verið komið á fót, auk þess sem að fyrir uppsögnina hafi legið fyrir um nokkra hríð að þörf væri á því að bregðast við rekstrarvanda og öðrum áskorunum er embættið hafi staðið frammi fyrir. Um þetta vísi stefndi til skýrslu [...]ráðuneytisins um [tilteknar ríkisstofnanir] frá mars 2021 og til skýrslu Ríkisendurskoðunar um B frá nóvember 2021.

B hafi verið bæði rétt og skylt að taka tillit til þess sem komið hafi fram í framangreindri skýrslu [...]ráðuneytisins. Meðal þess hafi verið að vegna aukinnar rafrænnar þjónustu kynnu að vera tækifæri til að breyta skipulagi og verklagi í starfsemi [tiltekinna ríkisstofnana] og hagræða í rekstri þeirra. Vísist til þess að ráðuneytið fari með mál er varði framkvæmdarvald og stjórnsýslu ríkisins í héraði, þar með talið [yfirmenn tiltekinna ríkisstofnana], sbr. 29. tölulið 2. gr. forsetaúrskurðar nr. 6/2022 um skiptingu stjórnarmálefna milli ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands.

B hafi verið skylt, samkvæmt þeirri ábyrgð sem á honum hvíli sem forstöðumanni ríkisstofnunar, að bregðast við kröfu [...]ráðuneytisins um að hagrætt yrði í rekstri embættisins, sbr. m. a. 38. gr. laga nr. 70/1996. B hafi sett sér nýtt skipurit 1. ágúst 2021 og skilað rekstraráætlun fyrir árið 2022 til ráðuneytisins 30. nóvember sama ár. Vegna halla í innsendri rekstraráætlun hafi ráðuneytið hafnað áætluninni 20. desember 2021 og lagt fram framangreinda kröfu um hagræðingu í rekstri. B hafi talið, eftir að hafa metið hvaða aðgerðir væru nauðsynlegar til að freista þess að uppfylla kröfu ráðuneytisins um að rekstur embættisins yrði innan marka fjárheimilda, nauðsynlegt að segja upp níu starfsmönnum, þar á meðal stefnanda, en auk þess hafi verið hagrætt í rekstri embættisins með ýmsum öðrum hætti.

Áður en ákveðið hafi verið að segja stefnanda upp störfum hafi verið metið hvar í starfsemi embættisins væri unnt að skera niður og í framhaldi hvaða starfsmönnum yrði sagt upp störfum. B hafi haft svigrúm að þessu leyti í samræmi við almennar reglur um stjórnunarrétt vinnuveitanda. Gögn málsins beri með sér að ákvarðanir um þessi atriði hafi byggst á ítarlegri og vandaðri greiningu á starfsemi embættisins.

Sú afstaða B að unnt væri að fækka starfsmönnum við [sérhæft verkefni] á [...]sviði hafi m. a. byggst á framtíðarsýn fyrir [tilteknar ríkisstofnanir], verkefnastöðu, stafrænum umbótum og breyttu vinnulagi.

Stefndi hafni því að stefnandi hafi gegnt stöðu „skrifstofumanns“ og byggir á því að hún hafi gengt stöðu „sérfræðings 1“. Um þetta vísist til þess að sérstök starfslýsing þar að lútandi hafi verið gerð fyrir stefnanda 21. september 2020, hún hafi átt aðild að Stéttarfélagi lögfræðinga, þegið laun sem sérfræðingur samkvæmt kjarasamningi þess félags og undirritað tölvubréf sín sem sérfræðingur. Heimilt hafi verið að ráða stefnanda í stöðu sérfræðings. Þótt ekki sé fjallað um stöðu sérfræðings í lögum nr. 50/2014 um framkvæmdarvald og stjórnsýslu ríkisins í héraði verði ekki ráðið að þar séu ákvæði sem girði fyrir það, sbr. 2. mgr. 5. gr. laganna. Í fyrrgreindri skýrslu [...]ráðuneytisins séu stöður hjá [tilteknum ríkisstofnunum] flokkaðar eftir því hvort annars vegar sé um að ræða [yfirmenn tiltekinna ríkisstofnana], lögfræðinga og sérfræðinga eða hins vegar skrifstofumenn.

Í framhaldi af því að ákveðið hafi verið að unnt væri að segja upp starfsmönnum sem starfað hafi við [sérhæft verkefni] hafi verið lagt mat á það hvort og þá að hvaða marki segja ætti upp skrifstofumönnum, sérfræðingi og/eða löglærðum fulltrúum. Litið hafi verið til hlutverks starfsmanna samanborið við væntanlega þróun verkefna og þannig metið hvaða störf það væru sem breytingar myndu hafa mest áhrif á. Þar sem töluverð fækkun hafi verið í mótteknum skjölum á pappír milli ára og gert hafi verið ráð fyrir að sú þróun myndi halda áfram samhliða aukningu í rafrænum [sérhæfðum verkefnum]hafi m. a. með tilliti til stafrænnar þróunar og breytts verklags verið talið rétt að fækka stöðugildum um eitt stöðugildi löglærðs fulltrúa, stöðugildi sérfræðings og eitt stöðugildi skrifstofumanns. Staða sérfræðings hafi verið borin saman við stöður löglærðs fulltrúa og skrifstofumanns að þessu leyti og niðurstaðan orðið sú að unnt væri að leggja hana niður, m. a. þar sem hún nýttist ekki til jafns á við stöðugildi löglærðs fulltrúa og fækkun um stöðugildi sérfræðings verið talin valda minnstri röskun á afgreiðslu og framgangi verkefna. Stefnanda hafi því verið sagt upp störfum, enda hafi hún ekki uppfyllt hæfnisskilyrði til að gegna stöðu löglærðs fulltrúa og ekki hafi verið gerð krafa um háskólamenntun, sem var metin til launa við launasetningu stefnanda sem sérfræðings, til að gegna stöðu skrifstofumanns, auk þess sem ekki hafi verið tilefni til að bera hæfni hennar saman við hæfni þeirra einstaklinga sem gegndu stöðum skrifstofumanna í ljósi þeirra verkefna sem stefnandi hafði sinnt sem sérfræðingur. Þá hafi ekki verið lausar stöður hjá embættinu sem unnt hafi verið að færa stefnanda í, hvort sem litið var til [...]sviðs eða annarra sviða embættisins, enda hafi niðurskurðaraðgerðir náð þvert á svið þess.

Sú ákvörðun að segja stefnanda upp störfum hafi byggst á fullnægjandi rannsókn og mati á starfsmönnum embættisins og hvernig þeir kæmu til með að nýtast í starfseminni að loknum niðurskurðaraðgerðum, auk þess sem málefnaleg sjónarmið hafi búið að baki ákvörðuninni. Almennra reglna stjórnsýsluréttar, semvið hafi átt, hafi því verið gætt.

Lögmætt hafi verið að segja stefnanda upp störfum þótt hún verið hafi fulltrúi starfs-manna í öryggisnefnd, en lögin girði ekki fyrir að öryggistrúnaðarmanni sé sagt upp störfum. Uppsögnin hafi verið liður í framangreindum hagræðingaraðgerðum og hún í engu verið látin gjalda þess í starfi eða á annan hátt að hafa verið kosin öryggistrúnaðar-maður. Sérstaklega hafi verið metið hvort forsendur væru til að færa hana í annað starf innan embættisins en niðurstaðan orðið að slíkt myndi síður nýtast til að bæta afgreiðslu-hraða eða verkefnastöðu í heild, auk þess sem engin störf hafi verið laus sem hægt hefði verið að færa stefnanda í, þar sem fækkun starfsmanna hafi verið þvert á svið embættis-ins. Stefndi telji í ljósi alls framangreinds, sér í lagi þess mats sem búið hafi að baki ákvörðun um að leggja niður stöðu sérfræðings við [sérhæft verkefni], að málefnalegar ástæður hafi legið fyrir sem réttlætt hafi að stefnanda, ásamt átta öðrum starfsmönnum, hafi verið sagt upp störfum fremur en öðrum. Ekki hafi verið unnt að komast hjá upp-sögninni að teknu tilliti til þeirra lögmætu og málefnalegu markmiða sem stefnt hafi verið að.

Brugðist hafi verið við eineltiskvörtunum stefnanda í samræmi við viðbragðsáætlun embættisins og lög og reglur sem gilda um það efni. Kvartanir hafi verið teknar alvarlega og utanaðkomandi sérfræðingur fenginn til ráðgjafar og aðstoðar. Því sé mótmælt að uppsögn stefnanda tengist á nokkurn hátt kvörtunum hennar. Þá sé því mótmælt að ráð-herra hafi brotið gegn skyldum sínum í þessu samhengi og bent á að ekkert liggi fyrir um það að stefnandi hafi leitað til ráðuneytisins vegna málsins. Jafnframt sé því mótmælt sem röngu og ósönnuðu að stjórnendur B hafi beitt stefnanda hjarðeinelti með því að fylgja lögum og reglum við afgreiðslu beiðna stefnanda um orlofstöku, veikindaleyfi og námsleyfi eða með öðru háttalagi sínu gagnvart henni.

Skilyrði séu þá hvorki fyrir því að stefnda sé skylt að greiða stefnanda skaða- né miskabætur þar sem ákvörðunin um að segja stefnanda upp hafi hvorki verið ólögmæt né saknæm og sama eigi við um viðbrögð við eineltiskvörtun stefnanda. Sérstaklega sé byggt á því að skilyrði b-liðar 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993 séu ekki uppfyllt þar sem stefnandi hafi ekki verið beitt ólögmætri meingerð í skilningi stafliðarins. Í öllu falli sé þá byggt á því að fjárhæð skaðabótakröfunnar beri að lækka verulega, enda eigi stefnandi ekki rétt á bótum sem nema launatapi yfir 24 mánaða tímabil. Verði slík krafa hvorki studd við dómaframkvæmd né venju áöðrum grundvelli. Loks mótmælir stefndi fjárhæð miskabótakröfu stefnanda sem allt of hárri og í engu samræmi við réttarframkvæmd.

Stefndi byggir kröfu sína um málskostnað á ákvæðum XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstöður

Ágreiningur málsins lýtur að lögmæti ákvörðunar B um að segja stefnanda upp störfum 27. janúar 2022. Stefnandi telur uppsögnina ólögmæta og krefst skaða- og miskabóta. Stefnandi reisir málatilbúnað að meginstefnu á því að með uppsögninni hafi stefndi brotið í bága við réttmætisreglu stjórnsýsluréttar auk annarra reglna stjórnsýslulaga og meginreglna stjórnsýsluréttar, einkum rannsóknarreglu og meðalhófsreglu. Þá hafi uppsögnin brotið í bága við reglur laga er kveði á um vernd trúnaðarmanna gegn uppsögn og annarri mismunun. Jafnframt byggir stefnandi á því að uppsögnin hafi ekki verið vegna hagræðingar í rekstri stefnda heldur vegna persónulegra ávirðinga á hendur henni, einkum vegna eineltiskvartana hennar. Stefndi byggir á því að ástæða uppsagnarinnar hafi verið hagræðing í rekstri embættisins og telur það hafa verið lögmæta og málefnalega forsendu uppsagnarinnar. Þá er deilt um það hvort stefnandi hafi gegnt stöðu skrifstofumanns eða þá stöðu sérfræðings 1 í starfi hjá stefnda.

B telst vera stjórnvald í skilningi stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og uppsögn stefnanda því stjórnsýsluákvörðun í skilningi þeirra laga, sbr. 2. mgr. 1. gr. laganna. Samkvæmt 43. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins hefur forstöðumaður stofnunar rétt til að segja starfsmanni upp störfum eftir því sem fyrir er mælt í ráðningarsamningi. Í 2. mgr. 38. gr. laganna segir að forstöðumaður beri ábyrgð á því að rekstrarútgjöld og rekstrarafkoma stofnunar sé í samræmi við fjárlög og að fjármunir séu nýttir á árangursríkan hátt. Þá segir að ef útgjöld fara fram úr fjárlagaheimildum geti ráðherra veitt forstöðumanni áminningu samkvæmt 21. gr. eða veitt honum lausn frá embætti samkvæmt VI. kafla ef hann hefur gerst sekur um ítrekaða eða stórfellda vanrækslu í starfi með þeim hætti sem að framan er lýst.

B komst hér að þeirri niðurstöðu, í kjölfar kröfu um hagræðingu í rekstri frá [...]ráðuneytinu, að nauðsynlegt væri að fækka starfsmönnum til að ná fram hagræðingu. B var heimilt við slíkar aðstæður að segja starfsmönnum upp störfum án þess að gefa þeim kost á að tjá sig um ástæður uppsagnarinnar áður en hún tók gildi, sbr. 2. málslið 1. mgr. 44. gr. laga nr. 70/1996. Í lögum nr. 70/1996 er ekki að finna reglur um til hvaða sjónarmiða beri að líta við val forstöðumanns á því hvaða starfsmanni eða starfsmönnum skuli sagt upp við slíkar aðstæður. Því verður að játa forstöðumanni nokkuð rúmar heimildir við þær aðstæður og sætir slík ákvörðun ekki öðrum takmörkunum en þeim að aðgerðir, sem gripið er til, þurfa að vera í samræmi við lög og meginreglur stjórnsýsluréttar. Ein af grunnreglum stjórnsýsluréttar er réttmætisreglan, en samkvæmt henni verða stjórnvöld ávallt að reisa matskenndar ákvarðanir á málefnalegum sjónarmiðum, sem og gæta meðalhófs með tilliti til réttinda og hagsmuna þeirra sem slíkar ákvarðanir kynnu að hafa áhrif á. Hafi starfsmaður verið ráðinn til ákveðins starfs getur verið nægilegt í þessu sambandi að uppsögn hans sé reist á því að ekki sé talin þörf á að nokkur gegni umræddu starfi lengur, sbr. dóm Hæstaréttar frá 10. maí 2007 í máli nr. 647/2006. Hafi starfsmaður á hinn bóginn sinnt ákveðnu verkefni á tilteknu tímabili dugar ekki að líta eingöngu til þess að það verkefni muni dragast saman eða leggjast af, heldur þarf jafnframt að leggja frekara mat á hæfni hans í samanburði við aðra starfsmenn, m. a. með tilliti til þekkingar og starfsreynslu á viðkomandi sviði, sbr. dóm Hæstaréttar frá 25. september 2014 í máli nr. 75/2014.

Þá er til þess að líta að stefnandi gegndi á þeim tíma sem henni var sagt upp starfi hlutverki fulltrúa starfsfólks embættisins í öryggisnefnd og naut þá samkvæmt því réttar-verndar 4. mgr. 30. gr. laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna, sbr. 11. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur, sbr. 2. mgr. 9. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, en þar er kveðið á um að trúnað-armaður, þ. m. t. fulltrúi starfsmanna í öryggisnefnd, skuli að öðru jöfnu sitja fyrir um að halda starfi þegar til uppsagnar kemur vegna fækkunar starfsmanna. Þurfa því að vera ríkar og málefnalegar ástæður fyrir því að segja trúnaðarmanni upp störfum.

Líkt og að framan greinir hafnaði [...]ráðuneytið 20. desember 2021 innsendri rekstraráætlun B og tók fram að hún þyrfti að taka miklum breytingum til lækkunar ætti hún að fást samþykkt. Á fundi 22. sama mánaðar tjáðu fulltrúar ráðuneytisins embættinu að launakostnaður þess væri of hár, sem þýddi að þar störfuðu of margir, og væntu þeir þess að embættið skilaði uppfærðri rekstraráætlun ásamt greinargerð um það hvernig staðið skyldi að niðurskurði. B upplýsti ráðuneytið þann 27. janúar 2022 að níu starfsmönnum í 7,38 stöðugildum hjá embættinu yrði sagt upp störfum þann dag, og væri þetta hluti af aðgerðaáætlun embættisins um að skera niður og hagræða í rekstri þess í kjölfar kröfu ráðuneytisins þar um. Stefnanda var sagt upp störfum sama dag með bréfi þar sem kom fram að ein af hagræðingaraðgerðum, í kjölfar kröfu ráðuneytisins um hagræðingu í rekstri, væri sú að fækka starfsmönnum.

Í rökstuðningi stefnda fyrir uppsögn stefnanda, dags. 14. febrúar 2022, kom m. a. fram að við mat á því hvaða starfsmönnum yrði sagt upp hafi verið horft til skýrslu [...]-ráðuneytisins um [tilteknar ríkisstofnanir] frá mars 2021, verkefnastöðu, stafrænna umbóta, breytts vinnulags, opinberra hagsmuna embættisins og framtíðarsýnar er stefnt væri að. Litið hafi verið til hlutverks starfsmanna samanborið við væntanlega þróun á verkefnum og þannig metið hvaða störf það væru sem breytingar myndu hafa mest áhrif á. Þá kom þar fram að með vísan til stafrænnar þróunar, þ. m. t. rafrænna [sérhæfðra verkefna], fækkunar á mótteknum skjölum á pappír og breytts verklags væri ætlað að svigrúm væri til fækkunar starfsmanna við [sérhæft verkefni]. Þá var vísað til þess að stöðugildi sérfræðings við [sérhæft verkefni] nýttist ekki til jafns á við stöðugildi löglærðs fulltrúa og að fækkun um stöðugildi sérfræðings ylli minnstri röskun á afgreiðslu og framgangi verkefna.

Í viðbótarökstuðningi stefnda, 9. mars 2022, kom m. a. fram að skoðað hefði verið sérstaklega hvort forsendur væru til að færa stefnanda á milli sviða í ljósi stöðu hennar sem öryggistrúnaðarmanns en niðurstaðan orðið að starf sérfræðings í öðrum verkefnum utan [sérhæfðs verkefnis] myndi síður nýtast til að bæta afgreiðsluhraða eða bæta verkefnastöðu í heild. Þá hafi fækkun starfsmanna í kjölfar hagræðingar verið þvert á svið og ekki verið laus störf hjá embættinu. Í ljósi þessa hafi ekki verið talin ástæða til að gera hæfnismat fyrir stefnanda. Í svarbréfi stefnda til lögmanns stéttarfélags stefnanda frá 12. apríl 2022 kom m. a. fram að gert hefði verið hæfnismat á löglærðum fulltrúum annars vegar og skrifstofufólki hins vegar en þar sem stefnandi hafi sinnt starfi sérfræð-ings 1 en ekki skrifstofumanns hafi hún ekki verið metin sem slík þegar uppsagnir hafi verið ákveðnar.

Í vitnaskýrslu [forstöðumanns B], fyrir dómi kom fram að fimm starfsmönnum hefði verið sagt upp á því sviði sem stefnandi starfaði á, [...] sviði, m. a. vegna rafrænna [sérhæfðra verkefna] og mikillar fækkunar á skjölum [vegna sérhæfðs verkefnis]. Kvað hún að af þeim fimm sem sagt var upp á sviðinu hafi verið sagt upp einum [...]starfsmanni, tveimur löglærðum fulltrúum, einum sérfræðingi í [sérhæfðu verkefni], þ. e. stefnanda, og svo einum sérfræðingi í [...]. Ekki hefði verið ráðið í stöðu sérfræðings í [sérhæfðu verkefni] frá því að stefnanda hefði verið sagt upp. Hvað varðar verkefni stefnanda við uppsögn kvað hún hana hafa verið sérfræðing sem unnið hafi undir handleiðslu löglærðra fulltrúa. Jafnframt að ekki hefði verið framkvæmt persónulegt hæfnismat á stefnanda gagnvart öðrum starfsmönnum þar sem enginn annar hefði gegnt sömu stöðu og hún, þ. e. sérfræðingur í [sérhæfðu verkefni], en það starf hafi á hinn bóginn verið metið gagnvart öðrum störfum á sviðinu, Það er skrifstofumönnum og lög-lærðum fulltrúum. Kvað hún að þar sem starf sérfræðings á þessu sviði hafi ekki verið talið nauðsynlegt hafi stefnanda verið sagt upp.

Í vitnaskýrslu D, sviðsstjóra á [...]sviði, fyrir dómi kom fram að verkefni stefnanda hafi verið að [sinna sérhæfðu verkefni] undir handleiðslu löglærðra fulltrúa. Við uppsagnirnar hafi verkefnastaðan verið metin, horft til rafrænna [sérhæfðra verkefna]og breytinga á verkferlum. Sviðið í heild sinni hafi verið metið og talið hafi verið að staða sérfræðings nýttist verst af öllum störfum á sviðinu og horft til þess að löglærðir fulltrúar gætu gengið í öll störf.

Hvað varðar ágreining aðila um hvort stefnandi hafi gegnt stöðu skrifstofumanns eða sérfræðings 1 við uppsögn ber að horfa til þess að stefnandi og stefndi voru bundin við kjarasamning stéttarfélags stefnanda við stefnda, þ. e. kjarasamning Stéttarfélags lögfræðinga, auk annarra, og fjármála- og efnahagsráðherra f. h. ríkissjóðs frá 1. apríl 2019, sbr. 1. mgr. 4. gr. laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna. Í grein 11.1.1 kjarasamningsins kemur fram að stofnanasamningur sé hluti af kjarasamn-ingnum. Í stofnanasamningi B og Stéttarfélags lögfræðinga, auk annarra, frá 10. ágúst 2020, sem telja má þannig sem vissa réttarheimild í þessu samhengi, er að finna skilgreinda starfsheitið sérfræðingur 1 og er sú skilgreining í samræmi við starfslýsingu þá sem útbúin var til handa stefnanda 21. september 2020. Þá tók stefnandi laun samkvæmt starfsheitinu sérfræðingur 1 frá því tímamarki og undirritaði tölvubréf sín með því starfsheiti. Í ljósi framangreinds er það mat dómsins að stefnandi hafi gegnt stöðu sérfræðings 1 hjá stefnda frá og með 21. september 2020.

Í starfslýsingu þeirri sem útbúin var til handa stefnanda þann 21. september 2020 vegna starfsins sérfræðingur 1 kemur fram að starfsmaðurinn starfi að málflokkum er varði [sérhæft verkefni]. Starfsmaður vinni að faglegri afgreiðslu [sérhæfs verkefnis] samkvæmt verkferlum, undir yfirumsjón löglærðra fulltrúa. Um helstu verkefni segir: dagleg vinna við [sérhæft verkefni] sem viðkomandi fær úthlutað í samráði við fagstjóra eða sviðsstjóra, vinna að úrlausn [sérhæfs verkefnis], tekur þátt í teymis- og sam-ráðsfundum, upplýsingagjöf, leiðbeiningar og samskipti við viðskiptavini, afleysing í bakvinnslu ásamt því að sinna öðrum verkefnum að beiðni sviðsstjóra eða fagstjóra. Þá segir m. a. að hæfnikröfur fyrir starfið séu BA- próf í lögfræði.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið, m. a. framlagðra gagna og vitnisburðar, verður á það fallist að ástæða uppsagnar stefnanda hafi verið hagræðing í rekstri embætt-isins. Á það verður fallist með stefnda að ekki hafi þurft að framkvæma hæfnismat á stefnanda gagnvart öðrum starfsmönnum þar sem stefnandi var sú eina sem gegndi stöðu sérfræðings 1 við [sérhæft verkefni]. Þótt hún hafi upphaflega verið ráðin sem skrifstofu-maður tók starf hennar breytingum til frambúðar með starfslýsingu sérfræðings 21. sept-ember 2020 og verður ekki annað séð en að hún hafi fallist á þá breytingu á starfi. Það varð síðar mat stjórnenda stefnda að staða sérfræðings við [sérhæft verkefni] væri ekki nauðsynlegt og að fela mætti löglærðum fulltrúum þau verkefni sem sérfræðingur við [sérhæft verkefni] hafði með höndum. Stefnanda skorti menntunarskilyrði löglærðs fulltrúa og var stefnandi því ekki metin í samanburði við löglærða fulltrúa sviðsins. Virðist uppsögn stefnanda hafa verið reist á því að ekki var talin þörf á að nokkur gegndi starfinu lengur.

Eins og atvikum er hér háttað þykir stefndi jafnframt hafa sýnt nægilega fram á með sömu sjónarmiðum að ríkar og málefnalegar ástæður hafi verið fyrir uppsögn stefnanda þrátt fyrir vernd 4. mgr. 30. gr. laga nr. 94/1986. Í ljósi alls framangreinds eru ekki efni til að hnekkja því mati sem þar kemur fram um að réttmætt hafi verið að segja stefnanda upp störfum miðað við fyrirliggjandi þarfir embættisins og verkefnastöðu. Þá var ekki farið strangar í sakir en nauðsyn bar til miðað við aðstæður. Verður því að fallast á með stefnda að við ákvörðunina hafi verið byggt á málefnalegum sjónarmiðum og meðalhófi.

Þá er það mat dómsins að af gögnum málsins og skýrslugjöf vitna fyrir dómi verði ekki ráðið að kvartanir stefnanda vegna eineltis á vinnustað stefnda hafi sannarlega haft nokkra þýðingu um þá ákvörðun stefnda að segja stefnanda upp störfum hjá stefnda.

Að öllu framangreindu virtu á stefnandi því ekki rétt til greiðslu bóta frá stefnda vegna uppsagnarinnar og verður stefndi því sýknaður af fébótakröfu stefnanda í málinu. Ekki verður þá talið að í uppsögninni hafi falist ólögmæt meingerð af hálfu stefnda gegn æru eða persónu stefnanda í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Ber því með hliðsjón af framansögðu að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í málinu.

Eins og málið er vaxið þykir þó rétt að málskostnaður á milli aðila falli niður.

Málið fluttu lögmennirnir H-kvk-nf R-kvk-nf G-kvk-nf fyrir stefnanda og Þ-kk-nf H-kk-nf fyrir stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Stefndi, íslenska ríkið, er sýknaður af kröfum stefnanda, A.

Málskostnaður fellur niður.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf