E-4416/2019

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

Mál þetta var upphaflega höfðað 9. september 2019 af Betri bílakaupum ehf., […], gegn A-kk-þgf E-kk-þgf C-kk-þgf, […]. Með úrskurði 24. júní 2020 var bú stefnanda tekið til gjaldþrotaskipta og hefur þrotabúið tekið við aðild málsins til sóknar, sbr. bókun í þingbók málsins 16. nóvember 2020.

Stefnandi gerir kröfu um að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 1.307.501 kr. auk dráttarvaxta samkvæmt 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 1. júlí 2019 til greiðsludags. Jafnframt krefst hann málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst hann málskostnaðar úr hendi stefnda.

------

Mál þetta var, sbr. framangreint, höfðað 9. september 2019. Útivist varð af hálfu stefnda og dómkröfur stefnanda áritaðar um aðfararhæfi 18. september 2019. Stefndi óskaði endurupptöku málsins með beiðni sem móttekin var í dómnum 26. maí 2020 og var hún samþykkt án andmæla 12. júní sl. og mál þetta því endurupptekið sama dag og stefnda veittur frestur til að leggja fram greinargerð til 3. september sl. Var málinu úthlutað undirrituðum dómara 5. október eftir að hafa verið úthlutað í fyrstu til aðstoðarmanns dómara. Boðað var til fyrirtöku 6. október en vegna þéttrar dagskrár, einkum lögmanna, var það ekki tekið fyrir fyrr en 16. nóvember sl. Þar var upplýst að stefnandi er nú þrotabú, samkvæmt úrskurði dómstólsins 24. júní 2020, og að búið hefði tekið við rekstri málsins. Samkvæmt upplýsingum frá skiptastjóra, sem liggja frammi í málinu, fór fram árangurslaus kyrrsetning hjá stefnanda 18. febrúar 2020 og árangurslaust fjárnám 14. maí 2020. Stefndi kvað í framangreindu þinghaldi þessa stöðu koma sér í opna skjöldu og gerði af þessu tilefni kröfu um að stefnandi legði fram málskostnaðartryggingu að fjárhæð 1.000.000 kr. Munnlegur málflutningur fór fram um þessa kröfu mánudaginn 30. nóvember sl. og málið tekið til úrskurðar. Kveðinn var upp úrskurður 22. desember sl. þar sem kröfu um málskostnaðartryggingu var hafnað. Ákveðinn var þá málflutningur um frávísunarkröfu stefnda sem fram átti að fara 6. janúar sl. en stefndi féll frá frávísunarkröfu sinni og var því aðalmeðferð ákveðin 27. janúar sl. og málið dómtekið í kjölfar hennar þann dag.

Málsatvik

Stefnandi kveður skuld stefnda byggja á endurskoðuðu uppgjöri á viðskiptareikningi stefnda hjá stefnanda miðað við 18. júní 2019. Stefndi hafi verið starfsmaður Betri bílakaupa ehf. við sölu bifreiða en hafi fengið greiðslur fyrir störf sín í þágu stefnanda sem verktaki. Stefnda kveðst reka minni til þess hafa fengið 30% af framlegð stefnanda af hverri bifreið sem hann hafi selt. Það mun hafa verið skrifstofustjóri stefnanda, S-kvk-nf V-kvk-nf, sem sá um launaútreikninga og greiðslur til stefnda. Hún hafi jafnframt skrifað reikninga í nafni stefnda, gefið þá út og síðan greitt reikningana fyrir hönd stefnanda.

Stefnandi vísar til þess að þegar uppgjör hafi verið gert vegna sölu allra þeirra bifreiða sem stefndi hafði selt og fengið greitt fyrir auk úttekta stefnda hafi komið í ljós að stefndi hafi skuldað töluverða fjárhæð, eða samkvæmt bókhaldi yfirförnu af endurskoðanda 1.307.501 kr., sem er stefnufjárhæðin. Það uppgjör mun ekki hafa legið fyrir fyrr en 18. júní 2019.

Málsástæður og helstu lagarök stefnanda

Stefnukrafan byggist að sögn stefnanda, eins og að framan greinir, á viðskiptareikningi stefnda hjá Betri bílakaupum ehf. skv. niðurstöðu endurskoðanda frá 18. júní 2019. Þar sé niðurstaðan sú að stefndi skuldi stefnanda 1.307.501 kr. sem sé stefnukrafa málsins. Krafist sé vaxta frá fyrsta næsta mánaðar eftir að stefnda hafi verið tilkynnt um kröfuna en að auki sé krafist málskostnaðar.

Stefnandi byggir á meginreglum kröfu og samningaréttarins um greiðslu skulda.

Málsástæður og helstu lagarök stefnda

Stefndi kveðst vera skuldlaus við stefnanda, eins og hann hafi verið við lögaðilann Betri bílakaup ehf., en af stefnu í málinu verði ekki með nokkru móti ráðið hver sé grundvöllur hinnar meintu skuldar á svokölluðum viðskiptareikningi stefnda. Hin meinta skuld sé tilbúningur.

Fyrir liggi að félagið hafi annast alla launaútreikninga, en stefndi hafi gefið út reikninga til stefnanda í nafni stefnda á grundvelli þessara launaútreikninga og launin hafi síðan verið greidd inn á bankareikning stefnda. Stefndi sé skuldlaus við stefnanda enda hafi hann aldrei verið í neinum viðskiptum við stefnanda. Útprentun af „viðskiptareikningi“ stefnda hjá stefnanda sanni ekkert í þeim efnum enda verði ekki með nokkru móti af skjalinu ráðið hvernig hin meinta skuld stefnda við stefnanda sé tilkomin og engin gögn lögð fram, svo sem reikningar, sem styðji kröfugerð stefnanda.

Þá sé krafa stefnanda ekki sundurliðuð í stefnu né sé þar að finna nokkra útreikninga sem styðji það að stefnandi eigi kröfu á stefnda og hvernig hin meinta skuld á „viðskiptareikningi“ stefnda sé tilkomin og hver sé þá grundvöllur kröfunnar. Því beri að sýkna í málinu en einnig sé rétt að íhuga frávísun málsins án kröfu (ex officio) frá dómi, sbr. d, e, f og glið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Um lagarök er vísað til laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, grunnreglna vinnuréttar og meginreglna kröfuréttar. Þá er vísað til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, m.a. 80. gr. og 129. og 130. gr.

Niðurstaða

Stefnandi byggir mál þetta á yfirliti úr bókhaldi Betri bílakaupa ehf. Um er að ræða útskrift sem ber yfirskriftina hreyfingar lánardrottna. Í skjalinu koma fram færslur á reikning stefnda frá ársbyrjun 2015 og fram til 14. júlí 2018. Skjalið er staðfest með áritun S-kk-ef B-kk-ef f.h. Bókhalds og þjónustu ehf.

18. júní 2019 þar sem það er sagt samkvæmt afstemmdu bókhaldi félagsins.

Stefndi hefur til grundvallar sýknukröfu sinni fullyrt að þessi skuld geti ekki staðist þar sem hann hafi aldrei verið í slíkum viðskiptum við stefnanda og skilji ekki hvernig þ essi skuld hafi myndast og enda hafi hann aldrei verið krafinn um greiðslu á skuld samkvæmt viðskiptareikningi og hafi reyndar ekki vitað til þess að hafa átt slíkan reikning hjá Betri bílakaupum ehf.

Stefndi gerði af þessum sökum kröfu til þess að stefnandi útskýrði betur en fram kemur í stefnu , grundvöll kröfu sinnar , eftir atvikum með framlagningu fylgiskjala , svo sem reikninga.

Stefndi dró í efa gildi framangreindrar staðfestingar um að framlagt viðskiptayfirlit væri samkvæmt endur skoðuðu bókhaldi. Ekki var dregin í efa undirritun skjalsins og hver hefði undirritað það en stefndi kvaðst engar upplýsingar hafa um aðkomu þess sem undirritaði skjalið að bókhaldi félagsins eða menntun og stöðu viðkomandi .

Dómurinn telur

, í ljósi þeirra varna sem stefndi hefur haft uppi nú eftir endurupptöku málsins , að rétt hefði verið að stefnandi brygðist við þeim sjónarmiðum sem fram koma í greinargerð stefnda. Þótt niðurstaðan hafi verið sú að engar skýrslur voru gefnar við aðalmeðferð málsins og stefndi hafi ekki gert afdráttarlausa kröfu um slíkt er ekki fólgin í þeirri afstöðu einhvers konar samþykki við málatilbúnaði stefnanda enda byggir stefndi sem fyrr á því að um tilhæfulausa kröfu sé að ræða. Sönnunarbyrði fyrir því að stefndi standi í skuld við stefnanda hvílir á stefnanda. Framlagt viðskiptayfirlit verður ekki talin fullnægjandi sönnun gegn eindregnum mótmælum stefnda og er jafnframt óstaðfest að það stafi frá löggiltum endurskoðanda , eins og stefnandi hefur byggt á . Verður að telja að það hafi staðið stefnanda nær að leggja fram frekari gögn til sönnunar málatilbúnaði sínum eða eftir atvikum kalla aðila fyrir dóm til skýrslugjafar , enda hefði slíkt átt að vera honum hægðarleikur.

Dómurinn telur ekki að óbreyttu ástæðu til að draga í efa miðað við framlögð gögn að stefndi hafi verið í viðskiptum við stefnanda. Frekari gögn hefði þó þurft að leggja fram til staðfestingar á stöðu mála milli aðila og viðskiptasambandi þeirra . Athygli vekur í þeim efnum að upphaflega var skuld st efnda við stefnanda talin nema 2.576.200 krónum en eftir yfirferð endurskoðanda var hún lækkuð í stefnufjárhæð málsins. Engin grein er gerð fyrir ástæðum þessarar lækkunar og þá stefnda ekki veitt neitt færi á því að ganga úr skugga um hvort þessi fjárhæð sé rétt eða hvort skuldin eigi að vera lægri eða eftir atvikum , eins og hann byggir á , að hann sé með öllu skuldlaus við þrotabú upphaflegs stefnanda málsins.

Dómurinn telur því að málið sé vanreifað og að það hefði verið stefnanda í lófa lagið að byggja betur undir stefnukröfur sínar and s pænis mótmælum stefnda. Þetta hefur að mati dómsins komið niður á möguleikum stefnda til að halda uppi vörnum í málinu og , miðað við þær málsástæður sem hann heldur uppi , gert dómnum illmögulegt að fella á málið réttan d óm.

Því verður máli þessu vísað af sjálfsdáðum frá dómi með vísan til e liðar 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Dæma ber stefnanda til greiðslu málskostnaðar , sbr. 2. m gr. 130. gr. laga nr. 91/1991

, en þar verður höfð hliðsjón af því að um er að ræða endurupptekið mál. Verður stefnandi dæmdur með hliðsjón af umfangi málsins til að greiða hluta málskostnaðar stefnda sem telst hæfilegur 400.000 krónur.

Fyrir stefnanda flutti málið

M-kk-nf

J-kk-ef son lögmaður og fyrir stefnda V-kk-nf H-kk-nf

V-kk-nf lögmaður .

L-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi

, þrotabú Betri bílakaupa ehf., greiði stefnda , A-kk-þgf E-kk-þgf C-kk-þgf , 400.000 krónur í málskostnað.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi

, þrotabú Betri bílakaupa ehf., greiði stefnda , A-kk-þgf E-kk-þgf C-kk-þgf , 400.000 krónur í málskostnað.