E-853/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 5. apríl sl., var þingfest 21. september 2016. Stefnandi er Gæðabakstur ehf., Lynghálsi 7, Reykjavík, en stefndi er Matvélar og umbúðir ehf,, Markarflöt 12, Garðabæ.

Dómkröfur stefnanda eru þær að staðfest verði með dómi riftun stefnanda þann 26. nóvember 2015 á kaupum á vélinni Vemag Robot 500B Type 128 – Bakery Design. Einnig er gerð krafa um að stefndi verði dæmdur til að endurgreiða stefnanda 15.559.812 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. desember 2015 til greiðsludags gegn afhendingu á framangreindri vél. Þá krefst stefnandi þess einnig að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnda að skaðlausu að mati dómsins.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu og til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar. Málskostnaðar er krafist.

Frávísunarkröfu stefnda var hrundið með úrskurði 3. mars 2017. Mál vegna sama ágreinings var þingfest 3. febrúar 2016 en því máli var vísað frá dómi 16. júní 2016.

I

Stefnandi er fyrirtæki sem framleiðir ýmsar gerðir af brauðum, flatkökum, kökum o.fl. en stefndi er heildverslun með vélar og tæki, m.a. frá þýska framleiðandanum Vemag Maschinenbau GmbH. Þann 15. mars 2015 komst á bindandi samningur um kaup á vélinni Vemag Robot 500B Type 128 – Bakery Design. Fljótlega eftir að vélin hafði verið afhent stefnanda lét hann í ljós óánægju sína við stefnda og hinn þýska framleiðanda vélarinnar. Taldi stefnandi að framleiðsla vélarinnar stæði ekki undir þeim væntingum sem lofað væri í kynningarbæklingum um vigtun og skömmtun hvíthveitibrauðs en það hefði verið forsenda stefnanda fyrir kaupunum. Telur stefnandi vélina verulega gallaða og hefur aflað mats til sönnunar á þeirri málsástæðu sinni.

Fyrir dóminn komu til skýrslugjafar V-kk-nf Þ-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, P-kk-nf B-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, G-kk-nf S-kk-nf og P-kk-nf S. P-kk-nf, starfsmenn stefnanda, E-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf, löggiltur endurskoðandi, og matsmaðurinn E-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf.

II

Stefnandi segir að málavextir séu þeir að hann hafi um nokkurt skeið leitað að nýrri skömmtunarvél fyrir brauðdeig og þá sérstaklega fyrir hvíthveitibrauðsdeig. Hafi hann verið í samskiptum við ýmsa seljendur í leit að vél sem gæti uppfyllt framleiðsluþarfir stefnanda. Á Anuga-vörusýningunni í Þýskalandi í mars 2015 hafi fyrirsvarsmaður stefnanda rætt við fyrirsvarsmann stefnda um vél frá Vemag sem væri sérstaklega gædd þeim eiginleika að vigta og skammta hvíthveitibrauðsdeig til baksturs. Í þessum viðræðum hafi komið fram af hálfu stefnda að vél af gerðinni Vemag Robot 500B dought portioner with pneaumatic cutter 811 myndi henta fyrirætlunum stefnanda sem og að vélin hentaði einnig til rúgbrauðs- og smákökugerðar. Hafi stefnandi talið það ótvíræðan kost að unnt væri að nota vélina í fjölbreyttari framleiðslu. Í því sambandi hafi fyrirsvarsmaður stefnda afhent fyrirsvarsmanni stefnanda einblöðung um kynningu á vélinni þar sem m.a. komi fram um eiginleika vélarinnar að hún aðstoði við skömmtun deigs samkvæmt nákvæmri vigtun og þar sérstaklega tekið fram að vélin geti m.a. unnið með rúg-, hvíthveitis- og heilhveitibrauðsdeig. Á téðum kynningarblöðungi megi einnig finna myndir af margvíslegum tegundum brauðs í samræmi við framangreindar upplýsingar. Þá hafi stefnanda einnig verið afhentur kynningarbæklingur þar sem frekari upplýsingar komi fram um eiginleika vélarinnar.

Að virtum öllum fyrirliggjandi upplýsingum um eiginleika vélarinnar og notkun hennar, sem fram komu í kynningarblöðungnum og kynningarbæklingnum, hafi stefnandi ákveðið að festa kaup á vélinni. Hafi hann verið kominn með tilboð frá Vemag í slíka vél 24. mars 2015 sem stílað hafi verið á stefnda. Hafi stefnandi undirritað það til staðfestingar á því að hann myndi kaupa vélina af stefnda með fyrirvara um samþykki stjórnar stefnanda. Við samþykki stjórnar þann 15. apríl 2015 hafi komist á kaupsamningur milli stefnda og stefnanda þar sem stefnandi hafi lofað að kaupa af stefnda vél af gerðinni Vemag Robot 500B Type 128 – Bakery Design, auk eftirfarandi sérstaks aukatækjabúnaðar í vélina: Vemag Cutoff 811 sem sé hnífur sem skeri það sem dælt er í gegnum vélina í umbeðna hluta, Vemag Rotary filling head Type 863 sem notað sé til að skammta rúgbrauð og maltbrauð beint í bakka og eina Double-skrúfu. Þá hafi kaupverð hins selda verið ákveðið EUR 84.630. Hafi stefnandi greitt umsamið kaupverð að frátöldum eftirstöðum að andvirði EUR 3.130 vegna svokallaðrar viðbótar „doubleskrúfu“ sem fyrirsvarsmaður stefnda hafi einhliða bætt við kaupsamning stefnda og stefnanda fyrir afhendingu vélarinnar.

Vélin hafi verið afhent stefnanda 9. október 2015 og samdægurs verið sett upp í húsakynnum stefnanda. Þann 12. sama mánaðar hafi framleiðslustjóri stefnanda og fyrirsvarsmaður stefnda hist í því skyni að prófa vélina. Hafi þá komið í ljós að hún hvorki vigtaði né skammtaði hvíthveitibrauðsdeigið skilmerkilega sem hafi orsakað að töluvert magn af deiginu hafi farið forgörðum við hverja framleiðslu. Einnig hafi allur sprengikraftur horfið úr deiginu þegar það fór í gegnum vélina, þvert á það sem eigi að gerast þegar formbrauð séu bökuð úr hvíthveitibrauðsdeigi. Það hafi orðið þess valdandi að deigin bökuðust saman í stað þess að springa upp við hitun og afraksturinn því orðið með öllu ósöluhæfur. Litla sem enga hjálp hafi verið að fá hjá fyrirsvarsmanni stefnda sem hefði haft takmarkaða þekkingu á vélinni og bakstri. Þá beri að taka fram að þess hafi aldrei verið getið að vélin væri ekki ætluð til að vinna á hvíthveitibrauðsdegi. Í framhaldi af þessu hafi verið ákveðið að stefnandi sendi stefnda uppskriftir sínar sem stóð til að baka eftir og stefndi síðan sent þær áfram til A-x-x B-x-x, starfsmanns Vemag, til skoðunar. Uppskriftirnar hafi byggst á hvíthveitibrauðsdeigi. Markmiðið með því að senda fyrirsvarsmanni stefnda uppskriftirnar hafi verið að V-x-x gæti leitt stefnanda á rétta braut með notkun vélarinnar en á þessum tímapunkti hafi stefnandi talið að vélin gæti unnið á hvíthveitibrauðsdeigi, enda hafi kynningarblöðungurinn gefið það til kynna og upplýsingar frá fyrirsvarsmanni stefnda. V-x-x hafi sent til baka ráðleggingar um hvernig ætti að stilla vélina miðað við áætlaða notkun stefnanda en ráðleggingarnar hafi ekki skilað tilætluðum niðurstöðum. Meðal annars hafi A-x-x B-x-x lagt til að viðbótar „doubleskrúfan“ yrði sett í vélina. Ljóst sé að stefnandi hefði aldrei haft þörf fyrir viðbótar „doubleskrúfu“ nema vegna þess að hann hygðist nota vélina til baksturs á hvíthveitibrauðsdeigi. Um stærri „doubleskrúfu“ sé að ræða en hafi verið í upprunalega verðtilboði og gagnist hún ekkert frekar við skömmtun rúgbrauðs og smákaka en minni skrúfan geri. Stærri skrúfan gagnist hins vegar við skömmtun hvíthveitibrauðsdeigs sem sýni að stefndi hafi haft vitneskju um áætluð not stefnanda á vélinni.

Í kjölfar þessa hafi starfsmaður á vegum Vemag verið kallaður til landsins 2. nóvember 2015 til að gera við vélina. Á fundi stefnanda og starfsmanns Vemag hafi stefnanda verið tjáð af starfsmanni Vemag að vélin væri ekki ætluð til notkunar fyrir vigtun og skömmtun hvíthveitibrauðsdeigs þegar kæmi að formbrauðum, heldur væri það önnur vél frá Vemag, HP 12 E, sem hentaði til slíks baksturs.

Í framhaldi af fundi stefnanda með starfsmanni Vemag hafi stefnanda orðið ljóst að skömmtunar- og afvigtunarbúnaður vélarinnar hefði ýmsa vankanta sem gerði það að verkum að vélin gegndi ekki því hlutverki sem henni hafi verið ætlað og hafi verið forsenda kaupanna af hálfu stefnanda og lofað hafði verið i kynningarbæklingum með vélinni. Með skírskotun til ofangreindra málsatvika hafi stefnandi talið að gallarnir á vélinni fælu í sér verulega vanefnd stefnda á kaupsamningnum. Með bréfi lögmanns stefnanda til stefnda 26. nóvember 2015 hafi kaupsamningnum verið rift og endurgreiðslu kaupverðs krafist gegn skilum á vélinni. Þá hafi samhliða verið send tilkynning til Vemag með tölvuskeyti 4. desember 2015 þar sem gerð hafi verið grein fyrir riftun stefnanda gagnvart stefnda. Af hálfu stefnda hafi riftuninni og kröfu um endurgreiðslu verið hafnað með tölvuskeyti 8. desember 2015, m.a. með þeim rökum að stefnandi hefði ekki upplýst stefnda um að hann óskaði eftir vél sem ynni á hvíthveitibrauðsdegi. Þessu hafi stefndi haldið fram þrátt fyrir að það kæmi skýrt fram í kynningarblöðungnum að vélin gæti unnið á hvíthveitibrauðsdegi.

Stefndi hafi þá lagt fram tilboð um að skipta vélinni út fyrir vél af gerðinni Vemag HP 12 E og boðið fram aðstoð við að selja hina vélina. Stefnandi hafi ítrekaði riftun sína með tölvuskeyti 14. desember 2015. Með bréfi 22. desember 2015 hafi stefndi ítrekaði mótmæli sín gegn riftun stefnanda sem og höfnun á endurgreiðslu. Þann 3. ágúst 2016 hafi stefnandi fengið innheimtuviðvörun frá stefnda þar sem krafist hafi verið greiðslu eftirstöðva kaupverðs fyrir vélina.

Undir rekstri málsins aflaði stefnandi mats og var E-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf bakarameistari dómkvaddur 24. apríl 2017. Hann skilaði mati í september 2017 og segir m.a. í því að við deiglögun sé lokaniðurstaðan alltaf sú að glútenmyndun hafi átt sér stað og styrkur glútens við deiglögunina sé þannig að brauðdeigið geti lyft sér og hafi þann kraft sem þarf til að það geti stækkað frekar við bakstur. Ekki sé annað að sjá en að við það að fara í gegnum skrúfukerfi vélarinnar rifni glútenhimnan með þeim afleiðingum að deigið verði slappara og fyrir vikið missi sprengikraft sem það annars hefði haft. Einungis sé um stærðarlegan mun að ræða. Í skýrslu sinni fyrir dómi taldi matsmaður þennan stærðarmun vera 6-10% en hugsanlega væri unnt að minnka þennan mun með breyttum aðferðum. Þá telur matsmaður í matsgerð sinni að umtalsvert deig sitji efir í vélinni eftir lögun á 25 kg af deigi. Taldi hann það vera 15-20% og verði slíkt deig ekki nýtt á ný. Í skýrslu matsmanns fyrir dómi kom hins vegar fram að hlutfallið minkaði ef magn deigs væri aukið. Þannig mætti gera ráð fyrir að 2% sætu efir ef vélin væri að vinna úr stærri skömmtum. Það er mat matsmanns að það sé erfiðara að selja brauð sem ekki hefur lyft sér með fullnægjandi hætti.

III

Stefndi lýsir málavöxtum svo að sá vélbúnaður, sem stefnandi keypti af Vemag, sé sérstaklega framleiddur fyrir bakarí. Vemag framleiði mismunandi stærðir af vélum fyrir þann iðnað sem henti fyrir misstóra viðskiptavini. Samtals sé um að ræða um það bil 20 mismunandi stærðir véla varðandi afköst en einnig kraft og hraða. Algengustu vélarnar fyrir bakarí séu eftirfarandi í stærðarhlutföllum og sú minnsta fyrst: Vemag Robot 500, Vemag HP 12, Vemag HP 20, Vemag VDD 807. Stefnandi hafi ákveðið að kaupa þá vél sem fyrst sé talin upp hér að framan þar sem hann hafi talið eftir nákvæma skoðun að hún myndi henta best fyrir hans framleiðslu. Eins og gögn málsins beri með sér hafi fyrirsvarsmaður stefnanda, V-kk-nf Þ-kk-nf, samþykkt tilboð frá Vemag um sölu á umræddum tækjabúnaði þann 24. mars 2015. Samþykkið hafi verið gefið með fyrirvara um samþykki stjórnar sem hafi legið fyrir 15. apríl 2015 og hafi þá komist á bindandi kaupsamningur milli stefnanda og V-x-x. Stefndi hafi annast milligöngu um greiðslur á kaupverði og gert kaupverðið upp við V-x-x að frádreginni þeirri þóknun sem félagið fékk fyrir milligönguna.

Aðdragandi þess að stefnandi hafi ákveðið að kaupa umræddan vélbúnað eigi rætur sínar að rekja allt aftur til ársins 2010 en þann 19. maí það ár hafi V-kk-nf Þ-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, komið á sýningu í Frankfurt þar sem m.a. V-x-x var með kynningu á sínum vélum. V-kk-nf hafi komið á kynningarbásinn hjá Vemag með þáverandi framleiðslustjóra fyrirtækisins og hafi þeir verið mjög áhugasamir um vélar til rúgbrauðsframleiðslu. V-kk-nf hafi svo komið aftur á sýningu í Munchen 16.-21. september 2012 til að skoða vélar sem V-x-x var með í kynningu. Þann 10. apríl 2013 hafi V-kk-nf skoðað framleiðslu á flatbökudeigi hjá Dominos á Íslandi með P-kk-þgf B-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda. Ástæðan fyrir þeirri heimsókn hafi verið sú að Dominos á Íslandi hafði þá nýlega keypt Vemag Robot 500 vél með „cutter 811“ fylgibúnaði fyrir sína framleiðslu en án svokallaðs ,,safetyborðs“, sem stefndi hafi keypt fyrir sína framleiðslu síðar. Þann 20. október 2013 hafi V-kk-nf komið á sýningu í Stuttgart og hitt þar D-x-x B-x-x, sölustjóra hjá Vemag, á sýningarbás fyrirtækisins. Á þeirra fundi hafi komið fram að V-kk-nf hefði áhuga á að kaupa nýja vél fyrir rúgbrauðsframleiðslu eftir um það bil eitt ár þar sem sú vél, sem væri í notkun hjá stefnanda, væri orðin gömul. Samskonar áhugi hafi aftur komið fram á fundi sem V-kk-nf hafi átt með D-x-x B-x-x sölustjóra á sýningu í Stuttgart 19. október 2014. Þann 24. mars 2015 hafi V-kk-nf svo komið á sýningarbás Vemag á sýningu í Köln með tæknistjóra stefnanda. Þar hafi hann hitt P-kk-þf B-kk-þf, fyrirsvarsmann stefnda, og A-x-x B-x-x, sem sé yfirmaður bakaradeildar Vemag. Á sýningunni hafi þeir sérstaklega skoðað Vemag Robot 500 vélina, ,,safetyborðið“ sem hafi verið í vinnslu á sýningunni fyrir rúgbrauðsframleiðslu og svokallaðan „cutter 811“ sem sé til þess að skera framleiðsluvörurnar niður. Eftir skoðun stefnanda á vinnslu þessara véla hafi þeir óskað eftir því við A-x-x B-x-x að fá tilboð í vélina með ,,safetyborði“, sem notað er við rúgbrauðsframleiðslu vélarinnar, og fylgibúnaðinum ,,cutter 811“. Tilboð hafi þá verið útbúið af Vemag og undirritað af stefnanda, stefnda og fyrirsvarsmönnum Vemag þann 24. mars 2015. Stjórn stefnanda hafi samþykkt tilboðið 15. apríl og hafi P-kk-nf B-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, þá farið til stefnanda og tekið mál af öllum rúgbrauðsmótum sem stefnandi notaði fyrir sína rúgbrauðsframleiðslu. Málin hafi verið tekin svo að hægt væri að sérsmíða ,,safetyborðið“ fyrir rúgbrauðsframleiðslu stefnanda. Þann 17. júní 2015 hafi verið tilbúnar teikningar af ,,safetyborði“ sem tóku mið af óskum stefnanda. Teikningarnar hafi verið sendar til stefnanda sem gerði engar athugasemdir við þær. Áætluð afhending vélarinnar og fylgibúnaðar hafi verið í október árið 2015. Þann 20. október 2015 hafi vélarnar og fylgibúnaðurinn komið til stefnanda.

Dagana 2.-6. nóvember 2015 hafi W-x-x K-x-x, uppsetningarmaður frá Vemag, sem sé jafnframt menntaður bakari, komið til stefnanda til að setja vélina upp. Strax hafi komið í ljós að framleiðslustjóri stefnanda hafði engan áhuga á að nota vélina og fylgibúnaðinn fyrir framleiðslu fyrirtækisins. Svo virtist sem fyrirsvarsmaður stefnanda hefði ekki haft samráð við framleiðslustjóra fyrirtækisins um þessi kaup.

Annað sem hafi vakið athygli var að hið svokallaða ,,safetyborð“, sem átti að nota til að skammta deig í mót fyrir rúgbrauðsframleiðslu stefnanda, hafi hvergi verið sjáanlegt í framleiðslusal fyrirtækisins. Hafi þá komið í ljós að þessi fylgibúnaður var geymdur niðri í geymslu hjá stefnanda og átti ekki að taka hann í notkun. Samkvæmt þessu virðist stefnandi aldrei hafa gert tilraun til að nota þennan búnað þrátt fyrir að hafa sérpantað hann frá Vemag. Hafi þetta komið verulega á óvart þar sem stefnandi hafi allt frá upphafi lagt á það sérstaka áherslu í samskiptum sínum við stefnda og V-x-x að hann væri að kaupa umræddan vélbúnað fyrir rúgbrauðsframleiðslu fyrirtækisins en fyrrgreindur búnaður er sérhannaður fyrir slíka framleiðslu og mót stefnanda sem hafi verið hönnuð sérstaklega fyrir stefnanda. Eins og fyrr segir hafði hann lagt á það sérstaka áherslu að vélin ætti að taka við þeirri vél sem stefnandi hafði áður notast við fyrir þessa framleiðslu. Af þeirri ástæðu hafi fyrirsvarsmaður stefnda, P-kk-nf B-kk-nf, sérstaklega farið á starfstöð stefnanda til að mæla öll mót sem stefnandi notaði fyrir þessa framleiðslu. Það hafi fyrst verið á þessum tímapunkti sem stefnda hafi orðið ljóst að fyrirsvarsmenn stefnanda höfðu tekið ákvörðun um að eingöngu ætti að nota vélina fyrir framleiðslu á formbrauði, þriggjakornabrauði og öðru samskonar brauði. Það ætti alls ekki að nota vélbúnaðinn til framleiðslu á mismunandi tegundum af rúgbrauði og smákökum sem stefnandi framleiði sem hafi verið í andstöðu við það sem áður hafði verið talið.

Þrátt fyrir framangreindar upplýsingar hafi W-x-x K-x-x farið í að framleiða öll þau brauð sem stefnandi óskaði eftir að hann framleiddi með vélbúnaðinum. Hafi W-x-x fengið takmarkaðan tíma til framleiðslunnar, eða um það bil 15-30 mínútur á dag þann 3., 4. og 5. nóvember 2015. W-x-x K-x-x hafi útbúið sérstaka skýrslu um framleiðsluna sem hafi tekist mjög vel. Eins og sjá megi af skýrslunni hafi W-x-x framleitt margs konar brauð að beiðni stefnanda og framleiðslan í öllum tilvikum tekist mjög vel. Engin vandkvæði hafi komið upp við framleiðsluna á þessum brauðum.

Þann 5. nóvember 2015 hafi verið haldinn fundur með fyrirsvarsmönnum stefnanda. Á þeim fundi hafi komið fram að stefnandi vildi ekki nota þann vélbúnað sem hann ákvað að kaupa af Vemag og láta sérhanna fyrir sig. Að mati starfsmanna stefnanda væru lotustærðirnar svo litlar hjá þeim að of mikið brauðdeig yrði eftir í lögninni frá vél að skurði. Hafi þeir viljað skila vélbúnaðinum. Á þessum fundi hafi ekkert komið fram um að þeir teldu vélbúnaðinn vera gallaðan eða ekki geta framleitt það brauð sem þeir vildu framleiða. Eingöngu hafi komið fram að þeir teldu vélbúnaðinn ekki heppilegan fyrir þá framleiðslu sem þeir hefðu ákveðið að nota búnaðinn fyrir. V-x-x hafi neitað að taka við búnaðinum, enda hafði hann að hluta til verið sérsmíðaður fyrir stefnanda. Á hinn bóginn bauðst Vemag þann 6. nóvember 2015 til að taka við vélinni ef stefnandi myndi kaupa aðra vél, nánar tiltekið Vemag HP 12. Sú vél sé tvöfalt afkastameiri en sú vél sem stefnandi ákvað að kaupa en auk þess sé hún með tvö drif þar sem annað drifið geti nánast tæmt lögnina frá vél að skurði. Þessu hafi stefnandi hafnað.

Þann 10.-11. nóvember 2015 hafi átt sér stað tölvupóstsamskipti milli V-kk-ef S-kk-ef, starfsmanns stefnanda, og D-x-x B-x-x hjá Vemag þar sem sá fyrrnefndi hafi ítrekað ósk félagsins um að skila vélbúnaðinum til Vemag. Í þessum samskiptum komi fram að Vemag væri tilbúið til að taka aftur við vélinni ef þeir myndu panta aðra vél, þ.e. Vemag HP 12 vélina. Fram hafi komið það sjónarmið V-x-x að frá upphafi hefði stefnandi kynnt málið þannig fyrir félaginu að til stæði að framleiða rúgbrauð fyrirtækisins í þessari vél og hefðu mót félagsins fyrir þá framleiðslu verið mæld sérstaklega fyrir stefnanda og vélbúnaður framleiddur sérstaklega fyrir þau mót. Fyrirsvarsmenn stefnanda hefðu komið á sýningu og fylgst með þessum búnaði framleiða rúgbrauð og smákökur og í kjölfarið tekið ákvörðun um að óska eftir tilboði í þennan búnað. Síðan hefði stefnandi tekið ákvörðun um að hætta við að nota vélbúnaðinn fyrir þá framleiðslu og ákveðið að nota hann í annars konar brauðframleiðslu sem þó væri hægt að nota búnaðinn fyrir. Með bréfi 26. nóvember 2015 hafi stefnandi lýst yfir riftun ,,vegna verulegra vanefnda“ stefnda á kaupsamningi. Í riftunarbréfi komi m.a. fram að tilgangur hans með kaupunum á þessum vélbúnaði hafi verið að ,,leysa af eldri vél kaupanda til afvigtunar og skömmtunar plötu- og hvíthveitibrauðsdeigs.“ Þessi fullyrðing í bréfinu hafi komið fyrirsvarsmanni stefnda verulega á óvart í ljósi þess að hann hafði sérstaklega verið sendur til stefnanda til að mæla upp þau mót sem hann notaði fyrir rúgbrauðsframleiðslu sína svo að hægt væri að sérsmíða vélbúnað fyrir slíka framleiðslu. Með tölvupósti 4. desember 2015 hafi stefnandi sent V-x-x tilkynningu um riftun á kaupunum. Fyrirsvarsmaður stefnda, P-kk-nf B-kk-nf, hafi sent V-kk-þgf Þ-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnanda, tölvupóst 8. desember 2015 þar sem hann hafi mótmælti riftuninni. Í póstinum hafi hann rakið hvernig samskiptin hefðu verið og að fyrirsvarsmenn stefnanda hefðu frá upphafi kynnt málið þannig fyrir V-x-x og stefnda að nýta ætti vélina fyrst og fremst fyrir rúgbrauðsframleiðslu og hugsanlega smákökugerð. Hafi hann greint frá því að ef það hefði komið fram í upphafi hjá stefnanda að hann vildi eingöngu fá vél til framleiðslu og skömmtunar á hvíthveitibrauðsdeigi hefðu þeir mælt með annarri vél, fyrrgreindri Vemag HP 12 vél. Fram hafi komið í tölvupóstinum að það hefði ekki þjónað neinum tilgangi að kaupa hið svokallaða ,,safetyborð“, sem sé eingöngu hugsað til framleiðslu á mismunandi tegundum af rúgbrauði, ef hugsunin hafi verið sú að framleiða og skammta hvíthveitibrauðsdeig eingöngu. Fram hafi jafnframt komið í bréfinu að stefnandi hefði getað keypt Vemag HP 12 vél fyrir sama verð og hann greiddi fyrir Vemag Robot 500 vélina ásamt hinu svokallaða ,,safetyborði“ með fylgihlutum. Loks hafi komið fram að jafnvel þótt það hefði væntanlega hentað betur fyrir stefnanda að kaupa aðra vél en hann gerði, ef til hafi staðið að framleiða og skammta hvíthveitibrauðsdeig eingöngu, væri vel hægt að nota Vemag Robot 500 vélina fyrir slíka framleiðslu. Það hefði W-x-x K-x-x sýnt þeim dagana 2.-6. nóvember 2015 þegar hann hafi bakað öll þau brauð sem stefnandi óskaði eftir með mjög góðum árangri. Ekkert væri því þannig til fyrirstöðu að nota hina keyptu vél ef vilji væri til að nota hana.

IV

Stefnandi byggir kröfu sína um riftun á því að vélin hafi við afhendingu verið haldin verulegum ágöllum og hafi ekki til að bera þá eiginleika sem leiða megi af veittum upplýsingum stefnda, verðtilboðinu og því sem stefnandi hafði réttilega mátt gera ráð fyrir við kaupin. Með lýsingu í kynningarblöðungnum, kynningarbæklingnum um vélina og verðtilboði felist yfirlýsing sem jafna megi til ábyrgðar á tilteknum eiginleikum vélarinnar sem ekki hafi reynst vera fyrir hendi. Um verulega vanefnd sé að ræða að skilyrði riftunar séu til staðar, enda sé vélin ekki í samræmi við afdráttarlausa lýsingu um eiginleika og notkun í kynningarblöðungnum, kynningarbæklingnum og sölutilboði. Stefnandi hafi fyrir kaupin sérstaklega óskað eftir vél frá stefnda sem gæti vigtað og skammtað hvíthveitibrauðsdeig og upplýsingar stefnda um vélina hafi borið það með sér að vélin hefði þann tiltekna eiginleika sem síðar hafi komið í ljós að var rangt. Beri stefndi sem seljandi ábyrgð á því að þessir eiginleikar hafi ekki reynst vera til staðar. Brauð, sem vélin hafi átt að geta vigtað og skammtað á fullnægjandi hátt komi ekki rétt út, lyfti sér ekki eins og þeim beri og verði afbökuð.

Gallar á vélinni séu verulegir eins og atvik bera með sér og hefðu haft úrslitaáhrif á ákvörðun stefnanda um kaupin hefði honum verið kunnugt um þá.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að gallar á vélinni feli í sér verulega vanefnd af hálfu stefnda á kaupsamningi aðila og að stefnandi eigi því skýlausan rétt til að rifta kaupunum og krefjast fullrar endurgreiðslu kaupverðsins gegn skilum á vélinni.

Málsástæður sínar styður stefnandi við matsgerð hins dómkvadda matsmanns.

Þá byggir stefnandi á því að stefndi sé réttmætur seljandi vélarinnar. Stefndi hafi verið innflutningsaðili vélarinnar og hann hafi selt stefnanda vélina með útgáfu reiknings. Stefnandi hafi greitt kaupverð vélarinnar inn á tilgreindan reikning í eigu stefnda. Sé því skýrt samningssamband milli aðila málsins og beri stefndi ábyrgð á þeim göllum sem umrædd vél sé haldin í skilningi laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Enginn vafi leiki á því að samningssamband stefnanda sé einungis við stefnda, enda hafi stefndi keypt vélina af Vemag og selt hana svo til stefnanda. Þegar vélin hafi verið afhent stefnda fylgdu henni upplýsingablöð um kaupin frá Vemag ásamt myndum,þar sem stefndi hafi verið tilgreindur sem viðskiptavinur gagnvart Vemag við kaupin á vélinni en ekki stefnandi. Þessu til frekari stuðnings vísar stefnandi til verðtilboðsins um kaup vélarinnar en bersýnilega megi lesa úr samningnum að það sé stefndi sem kaupi vélina af Vemag, enda sé hver einasta blaðsíða stíluð á stefnda. Auk þess megi finna í verðtilboðinu orðið „quotation“ sem útleggist á íslensku sem verðtilboð. Fyrirsvarsmaður stefnanda hafi undirritað kaupsamninginn í þeim tilgangi að lofa að kaupa vélina af stefnda fyrir tilgreinda upphæð. Hefði V-x-x verið seljandinn hefði hann undir venjulegum kringumstæðum gert stefnanda tilboð beint sem og reikning fyrir kaupverðinu. Þegar kaupsamningurinn sé virtur heildstætt með verðtilboðinu og öllum samskiptum stefnanda og stefnda leiki enginn vafi á að seljandi vélarinnar sé stefndi. Stefndi sjálfur hafi gengið út frá því er hann mótmælti riftunarbréfi stefnanda.

Stefnufjárhæð sé sú fjárhæð sem stefnandi hafi þegar greitt til stefnda vegna umræddra kaupa.

Til stuðnings dómkröfum sínum vísar stefnandi til almennra reglna kröfuréttar og reglna samningaréttar um gagnkvæma samninga, skuldbindingargildi loforða og efndir fjárskuldbindinga, vanefndir og afleiðingar þeirra. Þá er vísað til samningalaga nr. 7/1936. Jafnframt er sérstaklega vísað til laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, m.a. að því er varðar galla og upplýsingar seljanda um eiginleika hlutar, sbr. 1. mgr. og b. lið 2. mgr. 17. gr. og 1. mgr. 18. gr. laganna. Um rétt til riftunar og endurgreiðslu er byggt á V. kafla laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, einkum 39. gr., sbr. 30. gr., og 2. mgr. 64. gr. sömu laga. Krafa um dráttarvexti byggist á lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, einkum 1. mgr. 6. gr., þó þannig að miðað sé við að upphafstími dráttarvaxta sé mánuði eftir fyrsta kröfubréf stefnanda til stefnda 26. nóvember 2015, sbr. 3. mgr. 5. gr. sömu laga. Málskostnaðarkrafa stefnanda byggist á 129.-131. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísast til 1. mgr. 33. gr. sömu laga.

Stefndi krefst sýknu í fyrsta lagi vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Stefndi hafi einungis komið fram sem umboðsaðili fyrir Vemag sem sé framleiðandi og seljandi vélarinnar. Þetta hafi stefnanda ótvírætt verið ljóst þar sem hann hafi óskað eftir tilboði beint frá Vemag á sölusýningunni sem haldin hafi verið í Köln þann 24. mars 2015. V-x-x hafi gert honum tilboð sem hann hafi samþykkt á staðnum með áritun á tilboðið sjálft með fyrirvara um samþykki stjórnar. Tilboðið sjálft beri ótvírætt með sér að vera frá Vemag en ekki stefnda, þótt hann hafi áritað það líka sem umboðsaðili. Væri um það að ræða að stefndi kæmi fram gagnvart stefnanda sem seljandi hefði stefnanda aldrei verið boðið að fá verðtilboð beint frá Vemag. Samræmist það illa starfsháttum seljanda að gefa upp verð beint frá birgjum og leggja það til grundvallar í síðari viðskiptum.

Stefnanda hafi verið vel kunnugt um að stefndi hafi eingöngu komið fram sem umboðsaðili fyrir Vemag og hafi ekki getað verið seljandi þessa vélbúnaðar. Eins og rakið sé í atvikalýsingu höfðu fyrirsvarsmenn stefnanda sótt fjölmargar sýningar þar sem þeir höfðu komið sérstaklega á sýningarbás Vemag til að skoða vélar og fá upplýsingar beint frá starfsmönnum þess fyrirtækis. Stefndi hafi eingöngu haft það hlutverk að annast milligöngu um samskipti stefnanda og V-x-x, annast milligöngu um greiðslu kaupverðs og fylgja uppsetningarmanni á staðinn. Allar tekjur stefnda frá upphafi rekstrar hafa verið í formi umboðslauna sem greidd hafi verið af söluverði sem uppgefið sé beint frá viðkomandi seljanda hverju sinni. Liggi enda fyrir í málinu að verðtilboð V-x-x sem stefnandi hafi samþykkt hafi verið gefið upp í evrum.

Sú tilhögun viðskiptanna að stefndi gæfi út reikning fyrir kaupverðinu helgist af því að stefnandi hafi ekki samþykkt kaupverðið í samræmi við upphaflegt verðtilboð V-x-x. Það félag hafi fallist á að greiðslufrest gegn innborgun. Vegna reikningsskila stefnanda hafi stefndi því gefið út reikning fyrir kaupverðinu og tekið við greiðslum. Stefndi hafi jafnframt sótt sérstaklega um virðisaukaskattsnúmer vegna þessa. Stefndi hafi síðan skilað kaupverðinu til Vemag gegn útgefnum reikningi frá þeim. Því sé þannig mótmælt að stefndi hafi keypt vélina af Vemag og síðan selt hana til stefnanda. Þessi greiðslutilhögun, sem vel að merkja var ákveðinn eftir að um kaupin var samið, geti á engan hátt breytt því samningssambandi sem komst á með kaupsamningnum. Kaupsamningurinn beri skýrlega með sér að Vemag geri stefnanda verðtilboð um umrædda vél sem stefndi samþykkir. Við það komist á bindandi kaupsamningur þeirra á milli.

Sú staðreynd að merkispjald, sem hengt sé við vélina á myndum frá Vemag, tilgreini „matvelar.is“ sem „kunde“ eða viðskiptavin hafi enga afgerandi þýðingu við mat á samningssambandi í þessum efnum. Þetta auðkenni hafi ekki dýpri merkingu en þá að merkja hvaða umboðsaðili hafði milligöngu um kaupin.

Athygli sé vakin á því að stefnandi setti sig beint í samband við Vemag í kjölfar þess að hann vildi skila vélinni aftur og óskaði eftir því að þeir tækju aftur við vélinni. Af þessum samskiptum megi ljóst vera að stefnandi leit sjálfur svo á að seljandi vélarinnar væri Vemag en ekki stefndi. Auk þess hafi stefnandi verið í samskiptum við Vemag sérstaklega í aðdraganda og eftir riftunaryfirlýsinguna í þeim tilgangi að skila vélinni til þeirra. Um grandsemi stefnanda hvað þetta varðar megi einnig vísa til riftunarbréfs stefnanda 26. nóvember 2015 en þar sé beinlínis fullyrt að stefndi hafi verið „umboðssöluaðili.“ Hið sama komi fram í stefnu í fyrra máli. Umboðsreglur leiði ekki til þess að umboðsmaður, sem selur hlut eftir umboði, verði skuldbundinn gagnvart kaupanda nema í undantekningatilvikum sem ekki eigi við hér og því sé málsókn þessari beint að röngum aðila.

Í öðru lagi byggir stefndi á því að umræddur vélbúnaður hafi ekki verið gallaður. Fari svo að dómurinn komist að þeirri niðurstöðu að stefndi eigi aðild að umræddum kaupum verði því engu að síður að sýkna hann. Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að búnaðurinn sé á einhvern hátt gallaður og hafi sú sönnun ekki tekist. Samkvæmt ákvæðum laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 teljist söluhlutur gallaður ef hann fullnægir ekki þeim kröfum um magn, gæði eða aðra eiginleika sem leiða megi af kaupsamningi, sbr. 1. mgr. 17. gr. laganna. Samkvæmt b. lið 2. mgr. 17. gr. skuli söluhlutur henta fyrir þann ákveðna tilgang sem seljandi vissi eða mátti vita um þegar kaupin voru gerð. Seljandi umrædds vélbúnaðar hafi ekki vitað betur en að stefnandi hafi ætlað að nota umræddan búnað til framleiðslu á mismunandi tegundum af rúgbrauði. Annað hafi ekki komið fram af hálfu stefnanda og þess vegna hafi fyrirsvarsmaður stefnda farið sérstaklega til stefnanda til að mæla öll mót sem voru notuð fyrir þá framleiðslu stefnanda svo hægt væri að sérsmíða þau fyrir þann vélbúnað sem hann var að kaupa. Vemag og stefndi hafi kynnt stefnanda allar þær vörulínur Vemag sem þeir töldu henta stefnanda miðað við þær upplýsingar um fyrirhuguð not og framleiðsluþarfir sem stefnandi hafi kynnt þeim og gefið upp í aðdraganda kaupanna. Ef þeir hefðu haft minnstu hugmynd um að stefnandi ætlaði eingöngu að skammta hvíthveitideigsbrauð, sem sá vélbúnaður sem kaupandi keypti getur reyndar einnig framleitt, hefðu Vemag og stefndi hugsanlega einnig kynnt aðra vél (Vemag HP 12 vélina) fyrir stefnanda samhliða þeim vélbúnaði sem stefnandi keypti. Það hefðu þeir þó aðeins gert ef þeir hefðu vitað að stefnandi ætlaði eingöngu að nota vélina fyrir slíka framleiðslu. Þá hefði stefnandi líka getað látið ógert að kaupa hið svokallaða ,,safetyborð“ sem sé eingöngu notað fyrir rúgbrauðsframleiðslu en kaupverðið á því hafi verið 22.700 evrur eða tæplega 27% af heildarkaupverðinu. Þessi búnaður hafi aldrei verið settur upp í framleiðslusal stefnanda og ekki prófaður eða tekinn í notkun.

Vélbúnaðurinn fullnægi því öllum þeim upplýsingum um vinnslugetu o.fl. sem V-x-x hafi sett fram í sölubæklingum sínum og vísað sé til í málatilbúnaði stefnanda. Búnaðurinn geti því ekki talist gallaður í skilningi reglna fjármunaréttar um galla, sbr. 1. mgr. 18. gr. laga nr. 50/2000, og hafi engin rök verið færð fyrir því.

Eins og rakið sé í málsatvikum hafi fyrirsvarsmaður stefnanda komið á margar sölusýningar hjá Vemag áður en hann ákvað að kaupa umræddan vélbúnað. Á sýningunni í Köln hafi fyrirsvarsmaður stefnanda fylgst með framleiðslu og skömmtun á rúgbrauðsdeigi og smákökum í nákvæmlega eins vélbúnaði og hann ákvað að kaupa á þessari sömu sölusýningu. Því fari fjarri að stefnandi geti að réttum lögum borið því við fyrst eftir afhendingu vélbúnaðarins að hann geti ekki notað þennan búnað. Stefnandi geti ekki borið neitt fyrir sig sem galla sem hann vissi eða mátti vita um þegar kaupin voru gerð, sbr. 20. gr. laga nr. 50/2000, en augljóst sé að hann hafi ekki verið í góðri trú um að búnaðurinn væri sérstaklega hannaður til þeirra nota sem hann hefur byggt á eftir á.

Í riftunaryfirlýsingu stefnanda sé því haldið fram að eftir ,,umfangsmiklar prófanir [stefnanda] á vélinni og aðstoð frá starfsmanni VEMAG [sé] ljóst hvað eiginleika hennar varðar og tilgang, að hún [fullnægi] ekki þeim kröfum [stefnanda] sem voru forsenda kaupanna og leiða af kaupsamningnum, enda geti hún ekki unnið á hvíthveitibrauðdeigi öðruvísi en að það gjörskemmist og [verði] óhæft til sölu.“ Þessum fullyrðingum, ásamt öðrum af sama toga í stefnu, sé mótmælt sem röngum og ósönnuðum. Stefnda sé ekki kunnugt um að nein vandkvæði hafi komið upp við prófanir á þessum vélbúnaði og sé honum ekki heldur kunnugt um að aðrar prófanir hafi farið fram á vélbúnaðinum. Stefnda eða V-x-x hafi á engum tímapunkti verið gefinn kostur á að lagfæra eða bæta úr neinum annmörkum sem stefnandi telji vera á þessum búnaði.

Stefndi byggir ennfremur á því að stefnandi hafi brotið gegn reglum fjármunaréttar um tillitsskyldu. Réttaráhrif þess séu að hann geti ekki borið fyrir sig riftun eða önnur vanefndaúrræði fjármunaréttar. Stefndi byggi þannig á því að stefnanda hafi borið skylda til að láta hann vita strax og hann tók ákvörðun um að hann ætlaði ekki að nota búnaðinn sem hann pantaði fyrir rúgbrauðsframleiðslu og smákökugerð.

Fari svo að dómur komist að þeirri niðurstöðu að sá vélbúnaður, sem var seldur stefnanda, hafi á einhvern hátt verið gallaður byggir stefndi á því að í öllu falli sé ljóst að alfarið sé ósannað að um verulegan galla hafi verið að ræða sem geti réttlætt riftun, sbr. 1. mgr. 39. gr. laga nr. 50/2000. Riftun sé það vanefndaúrræði sem gangi lengst og feli í sér mikið inngrip í samningssamband. Verði að liggja ótvírætt fyrir að um verulega vanefnd hafi verið að ræða. Virðist enginn reki gerður að því að rökstyðja það í stefnu málsins.

Eins og áður hafi verið rakið geti stefnandi notað þennan vélbúnað til að framleiða allt það brauð sem hann hafi upplýst um að hann vilji framleiða í þessum vélbúnaði. Til að galli sé talinn verulegur þurfi hann að vera tiltekið hlutfall af söluverði. Ekkert liggi fyrir um það í málinu.

Verði ekki fallist á framangreind rök byggir stefndi á því að lækka verði stefnukröfur málsins. Stefnandi hafi verið með vélina í notkun frá afhendingu eftir því sem stefndi best viti og verði að taka tillit til þess til frádráttar stefnukröfum.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda sé sérstaklega mótmælt, þ.m.t. upphafsdegi dráttarvaxta. Byggir stefndi sérstaklega á því að tafir á úrlausn dómstóla um kröfu stefnanda séu alfarið stefnanda sjálfum að kenna. Vísar stefndi í þeim efnum til fyrri málatilbúnaðar stefnanda og aðgerða hans í aðdraganda beggja málshöfðana.

Um lagarök vísar stefndi til allra framangreindra sjónarmiða. Vísað er til ákvæða laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, reglna kaupalaga nr. 50/2000 og meginreglna réttarfars og fjármunaréttar.

V

Stefndi telur að sér sé ranglega stefnt í málinu þar sem hann hafi einungis verið umboðsmaður framleiðanda vélarinnar, Vemag Maschinenbau GmbH, og að samningur um kaupin hafi komist á milli stefnanda og hins þýska fyrirtækis. V-x-x gerði stefnanda tilboð um kaupverð á vélinni á sölusýningu í Þýskalandi 24. mars 2015. Tilboðið virðist stílað á stefnda en er jafnframt undirritað af fyrirsvarsmanni stefnanda, V-kk-þgf Þ-kk-þgf, og fyrirsvarsmanni stefnda, P-kk-þgf B-kk-þgf. Samkvæmt gögnum málsins verður ekki annað séð en að stefndi hafi flutt hið keypta til landsins og fyrir liggur að stefndi gerði stefnanda reikning vegna kaupanna með virðisaukaskatti sem stefnandi greiddi inn á bankareikning stefnda. Samkvæmt þessu telst stefndi réttur aðili málsins, enda verður ekki ráðið af öðrum gögnum málsins að fyrirsvarmaður stefnanda hafi mátt ætla annað.

Hin umdeilda vél er notuð til þess að vigta og skammta deig áður en það fer í bakstur. Er deigið sett í síló sem er tengt vélinni og fer síðan í gegnum skrúfukerfi vélarinnar og kemur út í þeirri stærð og lögun sem fyrirskrifuð er. Vélin er afkastamikil og er unnt að nota hana fyrir alls kyns brauðtegundir, flatkökur og smákökur.

Stefnandi byggir kröfu sína um riftun á því að vélin hafi við afhendingu verið haldin verulegum ágöllum og hafi ekki til að bera þá eiginleika sem leiða megi af veittum upplýsingum stefnda, verðtilboðinu og því sem stefnandi hafði réttilega mátt gera ráð fyrir við kaupin. Með lýsingu í kynningarblöðungnum, kynningarbæklingnum um vélina og verðtilboði felist yfirlýsing sem jafna megi til ábyrgðar á tilteknum eiginleikum vélarinnar sem ekki hafi reynst vera fyrir hendi. Um svo verulega vanefnd sé að ræða að skilyrði riftunar séu til staðar. Stefnandi hafi fyrir kaupin sérstaklega óskað eftir vél frá stefnda sem gæti vigtað og skammtað hvíthveitibrauðsdeig og upplýsingar stefnda um vélina hafi borið það með sér að vélin hefði þann tiltekna eiginleika sem síðar hafi komið í ljós að var rangt. Beri stefndi sem seljandi ábyrgð á því að þessir eiginleikar hafi ekki reynst vera til staðar. Brauð, sem vélin hafi átt að geta vigtað og skammtað á fullnægjandi hátt, lyfti sér ekki sem skyldi og bakist því ekki með réttum hætti.

Í 2. mgr. b. liðar 17. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup segir að ef annað leiði ekki af samningi skuli söluhlutur henta í ákveðnum tilgangi sem seljandi vissi eða mátti vita um er kaup voru gerð, nema leiða megi af atvikum að kaupandi hafi ekki byggt á sérþekkingu seljanda og mati hans eða hafi ekki haft sanngjarna ástæðu til þess. Þá segir í 1. mgr. 18. gr. laganna að reglur um galla gildi einnig þegar söluhlutur svari ekki til þeirra upplýsinga sem seljandi hefur við markaðssetningu eða á annan hátt gefið um hlutinn, eiginleika hans eða notkun og ætla má að hafi haft áhrif við kaupin.

Í matsgerð hins dómkvadda matsmanns kemur fram að það sé alltaf markmiðið með bakstri á brauði að glútenhimna, sem myndast við deiglögun, sé sterk og góð því að annars nái brauðið ekki að rísa og stækka í ofninum. Honum virðist að við það að fara í gegnum skrúfukerfi vélarinnar rifni glútenþræðir deigsins sem veiki uppbyggingu þess og við það verði deigið veikara en ella. Þrátt fyrir þetta bakist deigið en brauð úr hinni umdeildu vél verði minna en brauð úr þeirri vél er matsmaður hafði til samanburðar og geti munað allt að 6-10%. Þetta komi ekki niður á gæðum brauðsins, heldur sé einungis um stærðarmun að ræða. Matsmaður telur hugsanlegt að með breyttri aðferð megi ná betri árangri við bakstur plötubrauða en síður við bakstur formbrauða. Matsmaður telur líklegt að stærri brauð séu betri söluvara.

Þá telur matsmaður í matsgerð sinni að umtalsvert deig sitji efir í vélinni eftir lögun á 25 kg af deigi. Taldi hann það vera 15-20% og verði slíkt deig ekki nýtt á ný. Í skýrslu matsmanns fyrir dómi kom hins vegar fram að hlutfallið minkaði ef magn deigs væri aukið. Þannig mætti gera ráð fyrir að 2% sætu eftir ef vélin væri að vinna úr stærri skömmtum. Hin umdeilda vél verður því ekki talin gölluð að þessu leyti.

Það er málsástæða af hálfu stefnanda að hann hafi sérstaklega óskað eftir vél sem gæti vigtað og skammtað hvíthveitibrauðsdeig og hafi það verið forsenda kaupanna. Af gönum málsins virðist það hins vegar hafa verið hald stefnda frá upphafi að stefnandi væri fyrst og fremst að leita að vél til skömmtunar á deigi fyrir rúgbrauðsbakstur. Fyrir liggur að stefnandi sérpantaði fylgihluti með vélinni í því skyni. Virðist síðan að stefnandi hafi horfið frá þessari fyrirætlun sinni og stefnt að því að nota vélina aðallega til þess að skammta deig fyrir hvíthveitibrauðsbakstur. Það kom stefnda á óvart og telur hann að þá hefði önnur vél frá Vemag hentað betur.

Í kynningarblaði og öðrum upplýsingum sem framleiðandi veitti við markaðssetningu vélarinnar kemur það eitt fram í sambandi við hvíthveitibrauð að vélin nýtist til vigtunar og skömmtunar á slíkum brauðum. Engar sérgreindar eða afmarkaðar upplýsingar, sem gætu verið grundvöllur ábyrgðar í málinu, voru veittar í sölugögnum um atriði er snýr að deiluefni þessa máls, þ.e. hvort búast mætti við að glútenhimna deigsins héldist eða veiktist við vinnslu vélarinnar með þeim afleiðingum að brauðið yrði minna en ella. Fyrir liggur hins vegar að vélin vigtar og skammtar deig með réttum hætti.

Þegar málið er virt í heild, sérstaklega að ósannað er að stefnandi hafi gert stefnda grein fyrir að hann hygðist nota vélina aðallega til að skammta deig fyrir hveitibrauð, enda hefði þá önnur vél verið hentugri, og að matsmaður hefur komist að þeirri niðurstöðu að aðeins lítilsháttar stærðarmunur en ekki gæðamunur er á brauði úr umræddi vél og samanburðarvélinni, ennfremur að matsmaður telur ekki loku fyrir það skotið að hugsanlega megi ná betri árangri varðandi stærð brauðsins, þykir stefnandi ekki hafa sýnt fram á að vélin sé gölluð í skilningi b. liðar 2. mgr. 17. gr. eða 1. mgr. 18. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

Eftir þessari niðurstöðu verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 800.000 krónur. Við ákvörðun málskostnaðar hefur ekki verið tekið tillit til reglna um virðisaukaskatt.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt Á-kk-þgf Þ-kk-þgf T-kk-þgf bakarameistara og B-kk-þgf H-kk-þgf héraðsdómara.

Dómsorð

Stefndi, Matvélar og umbúðir ehf., skal vera sýkn af kröfum stefnanda, Gæðabaksturs ehf., í málinu.

Stefnandi greiði stefnda 800.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf A-kk-nf

Á-kk-nf Þ-kk-nf T-kk-nf

B-kk-nf H-kk-nf