E-5877/2021

Mál þetta var höfðað 15. desember 2021 og dómtekið 18. janúar 2023. Stefnandi er A, til heimilis að [...], og stefndu eru B, [...], C og D, [...], og E og F, [...].

Stefnandi krefst þess aðallega að hverju og einu stefndu verði gert að greiða stefnanda óskipt og sameiginlega 1.923.376 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 17. mars 2021 til 15. desember 2021 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að hverju og einu stefndu verði gert að greiða stefnanda óskipt og sameiginlega málskostnað.

Stefndu krefjast þess aðallega að þau verði sýknuð auk málskostnaðar en til vara að stefnufjárhæð stefnanda verði lækkuð verulega og að málskostnaður verði felldur niður á milli aðila.

I Málsatvik

Málsatvik eru þau að stefnandi flutti í eina af sjö íbúðum fjöleignarhússins að [...] árið 2015. Er íbúð hans á annarri hæð hússins. Á húsfundi árið 2019 tilkynnti stefnda D að hún og fjölskylda hennar hefðu fengið sér innikött, en þau búa á þriðju hæð hússins. Eiginkona stefnanda var á umræddum húsfundi og deila aðilar málsins um viðbrögð hennar við umræddri tilkynningu. Stefnda B, sem einnig býr á þriðju hæð hússins, fékk sér kött síðla árs 2019, en um hann vissi stefnandi ekki.

Að sögn stefnanda fór hann að finna fyrir miklum ofnæmisviðbrögðum í febrúar 2021. Vissi hann þá ekki til þess að fleiri kettir væru í húsinu en einn inniköttur á þriðju hæð. Að sögn stefnanda voru ofnæmisviðbrögðin orðin svo slæm í mars 2021 að hann átti erfitt með öndun, sérstaklega þegar hann gekk um sameiginleg rými fjöleignarhússins. Óskaði hann þá eftir astmalyfjum hjá lækni sínum. Kveðst stefnandi hafa áttað sig á ástæðu síversnandi ofnæmisviðbragða um miðjan mars, þegar sambýliskona hans hefði heyrt mjálm koma frá íbúð eins nágranna þeirra. Höfðu stefndu E og F, sem bjuggu á annarri hæð hússins, þá nýlega fengið sér kött.

17. mars 2021 ritaði stefnandi bréf til nágranna sinna þar sem hann greindi frá óþægindum sínum vegna ofnæmis. Bað hann nágrannana að fjarlægja ketti úr stigaganginum og gaf til þess frest til 31. maí 2021. Var í kjölfar þessa boðað til húsfundar. Þar sem stefnandi taldi að þar ætti að samþykkja kattahald í stigaganginum leitaði hann til lögmanns sem mætti fyrir hans hönd á húsfundinn. Ákvað stefnandi svo í samráði við eiginkonu sína að yfirgefa húsnæðið 21. mars 2021 og bjó hann hjá ömmu sinni til 9. maí 2021.

Lögmaður stefnanda sendi húsfélaginu að [...] bréf, dags. 23. maí 2021, vegna kattahaldsins í eigninni. Var þar skorað á íbúa að [...]sem héldu ketti að losa sig við þá innan 14 daga.

Húsfundur var haldinn 31. mars 2021. Var þar umrætt kattahald rætt og bókað í fundargerð að tillaga hefði komið fram um að fresta atkvæðagreiðslu um kattahald og fjarlægja kött stefndu E og F, til að sjá hvort það hefði áhrif á stefnanda. Ef það yrði í lagi myndi stefnandi í kjölfarið samþykkja kattahald á þriðju hæðinni, og að því yrði þinglýst. Ætlaði lögmaður stefnanda að bera þessa tillögu undir stefnanda.

Í kjölfar húsfundar 4. apríl 2021 setti stefnandi fram tillögu að málamiðlun á fésbókarsíðu íbúa að [...]. Samkvæmt því var hann tilbúinn að líta fram hjá köttunum á þriðju hæðinni, með fyrirvara um breytingu á ofnæmi sínu. Ætti það við um þau dýr sem væru þá á þriðju hæðinni en ekki ný dýr síðar. Kötturinn hjá stefndu E og F yrði að fara og kæmi ekki aftur. Kvaðst hann ekki vera að leita eftir móttilboði, annaðhvort hafnaði húsfélagið þessari málamiðlun eða samþykkti hana. Kvaðst hann óska eftir svari ekki síðar en 9. apríl 2021. Stefndu C og D samþykktu þessa málamiðlun, sem og stefnda B. Stefndi E mótmælti hins vegar málamiðluninni. Hann kvað þetta ekki vera samkomulagið sem hefði orðið á húsfundinum 31. mars 2021. Þá vísaði hann til þess að áður hefði verið gefinn frestur til 31. maí og við því myndi hann verða. Sagði hann stutt þangað til hann myndi flytja út og kötturinn yrði hjá sér þangað til. Þrátt fyrir þessi orð létu stefndu E og F kött sinn í fóstur í kjölfar þessa, 9. eða 10. apríl 2021. Þau tóku við kettinum aftur um skamma hríð í maí 2021, vegna veikinda hans, og fluttu síðan úr húsinu í lok júní 2021.

Hinn 20. maí 2021 sendi stefnandi kæru til kærunefndar húsamála og krafðist þess að viðurkennt yrði að íbúum að [...]væri óheimilt að halda ketti í íbúðum sínum.

Dýraþjónusta Reykjavíkur sendi húsfélaginu að [...] bréf dags. 27. maí þar sem fram kom að borist hefði ábending um að köttur væri haldinn í fjöleignarhúsinu án leyfis. Fyrir lægi að ekki fengist samþykki fyrir kattahaldi í húsinu vegna ofnæmis íbúa í því. Var skorað á húsfélagið að fjarlægja köttinn úr íbúðinni þá þegar og eigi síðar en innan tveggja vikna frá dagsetningu bréfsins.

Kærunefnd húsamála kvað upp úrskurð sinn í máli stefnanda gegn húsfélaginu að [...]þann 31. ágúst 2021. Féllst kærunefndin þar á kröfu stefnanda og gaf það álit sitt að kattahald væri óheimilt í stigaganginum.

Í kjölfar þessa, 7. september 2021, sendi lögmaður stefnanda kröfu um skaðabætur til stefndu í máli þessu, auk húsfélagsins að [...]. Var þess krafist þar að útlagður kostnaður stefnanda, 620.660 krónur, yrði greiddur óskipt af stefndu og húsfélaginu og auk þess miskabætur að fjárhæð 250.000 krónur. Stefndu svöruðu með bréfi dags. 22. september 2021 og höfnuðu þar bótaskyldu. Sögðust þau hafa talið heimilt að halda ketti í húsinu þar sem samkomulag hefði verið um það, þótt það hefði ekki verið skjalfest í húsreglum. Þau hefðu hins vegar brugðist við áliti kærunefndar húsamála og fjarlægt kettina. Væru því engir kettir lengur í húsinu. Þau sögðu málsmeðferð fyrir kærunefnd húsamála vera tiltölulega einfalda og að ekki væri gert ráð fyrir að íbúðareigendur hefðu verulegan kostnað af meðferð mála fyrir nefndinni. Ef einstakir íbúðareigendur kysu að ráða sér lögmann sér til aðstoðar væri það á kostnað viðkomandi. Stefnandi sendi lokaviðvörun þar sem kröfurnar voru ítrekaðar. Ekki náðist samkomulag milli aðila og var málið því höfðað.

II

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir á því að stefndu hafi valdið honum tjóni sem sé sennileg afleiðing saknæmrar og ólögmætrar háttsemi þeirra. Það hafi þau gert með ólögmætu kattahaldi sínu. Hafi stefndu brotið skráðar hátternisreglur af ásetningi eða af stórfelldu gáleysi. Hafi stefndu ekki uppfyllt skyldu sína samkvæmt 33. gr. e í lögum um fjöleignarhús nr.

26/1994, um að afla samþykkis annarra eigenda og fá leyfi fyrir kattahaldi sínu áður en kettir þeirra komu í húsið. Þá hafi þau ekki fylgt öðrum fyrirmælum 33. gr. e, þar á meðal um að kattahald í fjölbýlishúsum sé háð samþykki 2/3 hluta eigenda sem hafa sameiginlegan inngang eða stigagang. Beri samkvæmt 4. mgr. 39. gr. laganna að taka sameiginlegar ákvarðanir á húsfundi en óumdeilt sé að svo hafi ekki verið gert í máli þessu. Hafi kattahaldið því verið óheimilt frá upphafi. Þá hafi stefndu brotið gegn 2. mgr. 6. gr. samþykktar Reykjavíkurborgar um kattahald í Reykjavík og 3. mgr. 33. gr. g í lögum um fjöleignarhús. Þar komi fram að óheimilt sé að halda ketti í fjöleignarhúsum ef kattahaldið veldur eða viðheldur sjúkdómum hjá íbúum. Þá komi fram að gæta skuli þess í hvívetna að kettirnir valdi ekki öðrum íbúum hússins ama, ónæði eða óþægindum. Fyrir liggi tvö vottorð um ofnæmi stefnanda auk mælinga ofnæmislæknis sem staðfesti alvarleika ofnæmis hans.

Stefnandi bendir á að þrátt fyrir þetta hafi stefndu áfram haldið ketti og hafi þau borið fyrir sig vanþekkingu á slíkum reglum og lögvillu. Byggir stefnandi á því að stefndu hafi haft vitneskju um alvarleika ofnæmis stefnanda og um viðeigandi lagareglur allt frá árinu 2019 eða í síðasta lagi 17. mars 2021. Þá byggir stefnandi á því að jafnvel þótt fallist yrði á að stefndu hafi ekki haft vitneskju um ofnæmi stefnanda eða um gildandi reglur breyti það engu um sakarmatið. Hafi stefndu ítrekað verið bent á að kattahaldið væri óheimilt og að það myndi leiða til umtalsverðs tjóns fyrir stefnanda, fjárhagslega, andlega og líkamlega. Hafi stefndu sýnt af sér saknæma háttsemi, enda ekki fylgt umræddum hátternisreglum auk þess sem þau hafi haldið áfram hinni saknæmu háttsemi eftir að hafa fengið upplýsingar um saknæmi hennar.

Stefnandi bendir á að vegna tilhæfulausra mótmæla stefndu og fyrirætlana þeirra um að samþykkja kattahaldið hafi hann verið knúinn til að leita sér aðstoðar lögmanns til að reyna að leysa málið. Það hafi þeim mátt vera ljóst eigi síðar en 23. mars 2023 þegar þeim barst bréf lögmanns stefnanda. Fjárhagslegt tjón stefnanda vegna læknisvottorðs og lögmannskostnaðar megi bersýnilega rekja til saknæmrar háttsemi stefndu og sé tjónið sennileg afleiðing af saknæmu háttseminni. Krefst stefnandi skaðabóta insolidum úr hendi allra stefndu vegna útlagðs kostnaðar hans, að heildarfjárhæð 1.123.376 krónur, 1.115.376 krónur vegna lögfræðikostnaðar og 8.000 krónur vegna læknisvottorðs.

Stefnandi krefst einnig miskabóta. Telur hann sig hafa orðið fyrir umtalsverðri skerðingu á heilsu sinni og lífsgæðum vegna hins ólögmæta kattahalds. Verði að meta stefndu það til sakar á grundvelli ásetnings eða stórfellds gáleysis. Þá hafi stefnandi eytt miklum tíma í leit að viðunandi leiguhúsnæði þegar honum varð ókleift að búa heima. Í skerðingu á heilsufari og nauðsyn þess að búa utan heimilis hafi falist skerðing á friðhelgi einkalífs stefnanda sem njóti verndar samkvæmt 71. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, og verði að líta til þess við ákvörðun miskabóta. Telur stefnandi að skilyrði b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga séu uppfyllt í málinu.

Málsástæður stefndu

Stefndu byggja á því að komist hafi á samningur á milli stefndu og stefnanda sem hafi falið í sér að stefndu hefðu frest fram til 31. maí 2021 til þess að víkja köttum sínum úr fasteignum sínum. Byggja stefndu E og F á því hvað þau varðar að það tímamark hafi verið virt, en köttur þeirra hafi farið af heimilinu þann 9. apríl 2021. Þá byggja stefndu einnig rétt sinn á fundargerð húsfélagsins frá 31. mars 2021 um að prófað yrði að fjarlægja kött stefnda E og F og kannað hvort unnt yrði að halda kettina á þriðju hæðinni. Stefndu B, C og D byggja á því að þau hafi verið í góðri trú með að einhliða samkomulag stefnanda frá 4. apríl 2021 gilti, sem og það sem fram komi í fundargerð húsfundar frá 31. mars 2021, um að þeim hafi verið heimilt að halda ketti sína gagnvart stefnanda. Hafi stefndu talið sig vera með samning, eða ígildi hans, við stefnanda um að köttur á 2. hæð þyrfti að fara eigi síðar en 9. apríl 2021 en tveir kettir á 3. hæð hússins mættu vera áfram ef ekki yrði breyting á ofnæmi. Stefnandi hafi ekki tilkynnt um breytingu á ofnæmi á því tímabili.

Stefndu byggja á því að gögn málsins beri það með sér að stefnandi hafi átt í útistöðum við Húsfélagið [...], en ekki stefndu. Eiginlegur málarekstur gagnvart stefndu geti í fyrsta lagi hafa hafist með bréfi dags. 7. september 2021 en fram að því tímamarki beri öll gögn málsins með sér að stefnandi eigi í útistöðum við húsfélagið en ekki stefndu. Á því tímamarki hafi tveir af þremur köttum verið farnir úr húsinu og sá síðasti hafi farið þremur dögum síðar.

Stefndu byggja á því að skilyrði hinnar almennu sakarreglu séu ekki uppfyllt í málinu. Stefnandi hafi sjálfur sett þau skilyrði að köttur stefndu E og F yrði fjarlægður af heimilinu fyrir 9. apríl 2021 og við það hafi verið staðið. Beri því strax að af þeim sökum að sýkna stefndu E og F af sakargiftum stefnanda. Að sama skapi byggja stefnda B og stefndu C og D á því að stefnandi hafi samþykkt að þola kattahald af þeirra hendi svo sem fram hafi komið á húsfundi 31. mars 2021 og í hinni einhliða málamiðlun stefnanda frá 4. apríl 2021, meðan einkenni versnuðu ekki. Hafi stefnandi ekki greint þeim frá versnandi einkennum eftir það. Þá byggir stefnda B á því að köttur hennar sé syni hennar nauðsynlegur sem þáttur í bataferli hans.

Stefndu byggja einnig á því að stefnandi hafi ekki gætt að tjónstakmörkun sinni. Fjárhagslega tjón stefnanda hafi falist í lögfræðikostnaði sem virðist hafa fallið til við samskipti lögmanns hans við húsfélagið að [...]en ekki stefndu. Sé þeim kostnaði hafnað enda sé hann ekki í beinum tengslum við stefndu í máli þessu. Til vara byggja stefndu á því að ráðning stefnanda á lögmanni á fyrri stigum málsins hafi verið óþörf. Kærunefnd húsamála geri ekki sérstaklega ráð fyrir aðkomu lögmanna og málsmeðferð og leiðbeiningar miðist við að hinn almenni borgari geti sent kærunefndinni erindi og fengið úrlausn mála sinna upp á eigin spýtur. Byggja stefndu á því að þegar hinn almenni borgari leiti til stjórnsýslunnar með erindi sín sé það meginregla að aðilar greiði sjálfir eigin kostnað vegna þess. Kærunefnd húsamála hafi almennt ekki heimild til að leggja á málskostnað í málum á sviði fjöleignarhúsamála og verði því að gagnálykta út frá því að aðilar verði að bera sinn kostnað af slíkum álitsbeiðnum.

Stefndu mótmæla því að þau hafi valdið stefnanda tjóni af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi. Byggja stefndu á því að af þeirra hálfu hafi ágreiningsefnið verið leyst og verið lokið þann 4. apríl 2021 með einhliða yfirlýsingu stefnanda. Engri saknæmri eða ólögmætri háttsemi sé því fyrir að fara hjá stefndu. Þá hafna stefndu því að stefnandi hafi þurft að búa utan íbúðar sinnar frá 21. mars 2021 til 9. maí 2021, svo sem látið er liggja að í stefnu, en engin gögn í málinu liggi því til grundvallar, hvorki læknisvottorð né matsskýrsla. Þá liggi ekki fyrir nokkurt gagn um í málinu um kattahár í sameign.

Stefndu B, C og D byggja á því að stefnandi hafi gefið þeim skuldbindandi loforð um að þau mættu halda ketti sína með yfirlýsingu 4. apríl 2021. Það loforð hafi verið með fyrirvara um breytingu á ofnæmi. Stefnandi hafi ekki greint frá breytingum né framvísað læknisfræðilegum gögnum eftir að loforðið hafi verið gefið og beri því að sýkna stefndu.

Stefndu mótmæla því að stefnandi hafi orðið fyrir ófjárhagslegu tjóni. Byggja stefndu á því að þau hafi farið í einu og öllu eftir þeim skilmálum sem stefnandi sjálfur setti fram í yfirlýsingu sinni 4. apríl 2021. Því sé ekki um saknæma eða ólögmæta hegðun þeirra að ræða gagnvart stefnanda, enda hafi stefnandi sett fram skilmála sem stefndu hafi farið eftir. Stefnandi hafi lýst því yfir þann 17. mars 2021 að köttum væri heimilt að vera í húsinu að [...]til 31. maí 2021. Þann 4. apríl 2021 hafi stefnandi síðan lýst því yfir að köttur á 2. hæð yrði að fara fyrir 9. apríl 2021 en kettir á 3. hæð hússins mættu vera áfram með fyrirvara um breytingu á ofnæmi hans. Stefnandi hafi ekki enn sýnt fram á að breyting hafi orðið á veikindum hans frá því að yfirlýsing hans var gefin. Hafi stefnandi verið með staðfest veikindi á árunum 2001 og 2008, en ekki liggi fyrir nýrri gögn frá stefnanda þar að lútandi. Þá sé einnig á því byggt að stefndu hafi verið í góðri trú með kattahald sitt á þeim tíma sem hvert og eitt þeirra hélt kött.

Til vara er á því byggt að krafa stefnanda hafi verið töluvert á reiki. Með bréfi dags. 7. september 2021 hafi hann krafist 250.000 króna í miskabætur á grundvelli b-liðar 26. gr. skaðabótalaga, en þá þegar hafi tveir af þremur köttum verið farnir úr húsinu. Við það eitt að ekki hafi verið greitt hafi stefnandi hækkað miskakröfu sína í 800.000 krónur. Þriðji kötturinn hafi svo farið úr húsinu 11. september 2021. Byggja stefndu á því að stefnandi geti ekki réttlætt slíka hækkun á grundvelli eins kattar í fjóra daga, því að þá þegar hafi tveir kettir einfaldlega verið farnir úr húsinu. Stefnda B og stefndu C og D hafi ákveðið að fjarlægja ketti sína um leið og álit kærunefndar húsamála komst til vitneskju þeirra, þrátt fyrir að álit kærunefndar séu ekki bindandi.

Stefndu byggja einnig á sjónarmiðum skaðabótaréttar um eigin sök. Stefnandi hafi sett fram einhliða skilmála um hvernig kattahaldi skyldi framhaldið í húsinu og hafi stefndu farið eftir því.

Þá byggja stefndu á því að óvíst sé um sennilega afleiðingu á milli einkenna stefnanda og katthalds í húsinu, sem hann greinir frá í bréfi sínu þann 17. mars 2021. Hafi veruleg mygla greinst í sýnum sem tekin voru í húsinu þann 4. nóvember 2018, en viðgerðir hafi hins vegar hafist 1. febrúar 2021 og staðið í nokkurn tíma. Byggja stefndu á því að einkenni stefnanda gætu allt eins verið af völdum myglu í eigninni, en einkenni þeirra sem verða myglu varir geti verið svipuð og ofnæmisviðbrögð stefnanda.

Varakröfu í málinu um lækkun byggja stefndu á sömu sjónarmiðum og sýknukröfuna. Sé kröfu stefnanda um dráttarvexti mótmælt sérstaklega frá fyrri tíma en frá dómsuppsögu máls þessa.

III

Niðurstaða

Í málinu krefst stefnandi skaðabóta vegna tjóns sem hann kveðst hafa orðið fyrir sökum saknæms og ólögmæts kattahalds stefndu í fjöleignarhúsinu að [...], Reykjavík. Er annars vegar um að ræða 800.000 króna miskabætur og hins vegar 1.115.376 króna fjártjón.

Óumdeilt er í málinu að kattahald stefndu var ekki samþykkt í samræmi við ákvæði laga um fjöleignarhús. Er fallist á það með stefnanda að stefndu geti ekki borið fyrir sig vanþekkingu á reglum og lögvillu. Bar þeim að fara að settum lögum og reglum og fá samþykki eftir réttum leiðum fyrir kattahaldi sínu.

Stefndu byggja á því að stefnandi hafi samþykkt kattahald þeirra. Byggja stefndu á því að stefnandi hafi 17. mars 2021 gefið stefndu frest til 31. maí 2021 til að fjarlægja kettina úr húseigninni. Þá hafi hann með einhliða málamiðlunartillögu sinni 4. apríl 2021 gefið frest til 9. apríl 2021 í því skyni. Eftir því hafi stefndu E og F farið. Þá hafi stefnandi með umræddri málamiðlunartillögu sinni gefið stefndu C og D og stefndu B leyfi til að halda ketti sína áfram ef ekki yrði breyting á ofnæmi hans. Byggja stefndu á því, með vísan til þessa, að þau hafi ekki valdið stefnanda tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti þar sem stefnandi hafi í raun samþykkt katthald þeirra og að þau hafi farið eftir hans óskum um það að öllu leyti innan þeirra fresta sem hann gaf.

Stefnandi flutti ásamt fjölskyldu sinni í íbúð á 2. hæð að [...], Reykjavík, árið 2015. Fyrir liggur að á húsfundi árið 2019 gerði stefnda D, sem býr á 3. hæð hússins, grein fyrir því að hún og stefndi C hefðu fengið sér innikött. Eiginkona stefnanda var á umræddum fundi fyrir þeirra hönd og deila málsaðilar um viðbrögð hennar, hvort hún hafi samþykkt kattahaldið fyrir þeirra hönd eða mótmælt því. Vitnið G sem gaf skýrslu fyrir dómi, og var á umræddum húsfundi, styður fullyrðingar stefndu um að eiginkona stefnanda hafi sagt á umræddum fundi, þegar kattahaldið var rætt, að þótt stefnandi væri með ofnæmi fyrir köttum fyndi hann ekki fyrir ketti stefndu C og D á þriðju hæð hússins. Ætlaði hann því ekkert að gera í því. Kvað vitnið ekki hafa verið kosið um þetta á fundinum en kattahald stefndu C og D hafa verið samþykkt með þessum hætti af hálfu eiginkonu stefnanda. Telur dómurinn að við það verði að miða í málinu. Liggur fyrir að í kjölfar þessa komu ekki fram athugasemdir stefnanda við kattahald stefndu C og D og bendir ekkert í gögnum málsins til þess að hann hafi orðið fyrir óþægindum vegna þess. Óumdeilt er í málinu að stefnandi vissi ekki af því þegar stefnda B, sem bjó á 3. hæð hússins, fékk sér kött síðla árs 2019. Virðist hins vegar af gögnum málsins sem stefnandi hafi ekki fundið fyrir ofnæmisviðbrögðum í kjölfar þess. Þá vissi hann ekki af því að stefndu E og F, sem búa á 2. hæð hússins, fengu sér kött í febrúar árið 2021.

Stefnandi kveðst hafa fundið fyrir versnandi ofnæmisviðbrögðum í febrúar og mars 2021 og hafi þá komist að því að kettir væru haldnir í íbúðum stefndu E og F og stefndu B, en eins og áður sagði vissi stefndi þá þegar að köttur væri haldinn í íbúð stefndu C og D. Ritaði hann nágrönnum sínum bréf af þessu tilefni 17. mars 2021 þar sem hann lýsti ofnæmisviðbrögðum sínum og gaf þeim frest þar til 31. maí til að fjarlægja kettina úr húsinu. Mátti á bréfinu skilja að ástæða þess að þessi krafa væri sett fram væri ofnæmi stefnanda.

Í kjölfar þessa, 23. mars 2021, sendi lögmaður stefnanda húsfélaginu að [...]bréf varðandi kattahaldið í stigaganginum. Var þar skorað á íbúa fjölbýlishússins að losa sig við ketti sína innan 14 daga frá dagsetningu bréfsins. Sá frestur var þó ekki liðinn þegar stefnandi lagði fram tillögu að málamiðlun á spjallsíðu húsfélagsins 4. apríl 2021. Á henni mátti skilja að stefnandi teldi sig ekki finna fyrir ofnæmisviðbrögðum vegna katta stefndu B og stefndu C og D á þriðju hæðinni heldur eingöngu vegna kattar stefndu E og F á 2. hæðinni. Mættu því kettirnir á 3. hæðinni vera áfram ef köttur stefndu E og F færi. Þá mættu ekki koma nýir kettir á 3. hæðina í stað þeirra sem fyrir væru. Gaf stefnandi stefndu frest til 9. apríl 2021 til að svara þessari málamiðlunartillögu. Samþykktu bæði stefndi C og stefnda B þessa tillögu stefnanda.

Þegar litið er til alls þessa telur dómurinn að á þessum tíma hafi stefnda B og stefndu C og D mátt ganga út frá því að stefnandi gerði ekki athugasemd við að þau héldu ketti sína áfram á þriðju hæð hússins, enda á honum að skilja að hann fyndi ekki fyrir ofnæmisviðbrögðum vegna þeirra.

Stefndi E svaraði málamiðlunartillögu stefnanda. Hann kvaðst myndu hafa köttinn hjá sér áfram þar til hann flytti, sem yrði innan tveggja mánaða. Hann fór þó að lokum eftir þessari málamiðlunartillögu þar sem hann fjarlægði köttinn af heimilinu 9. eða 10. apríl 2021. Var þá staðan sú að einungis voru eftir í húsinu þeir kettir sem stefnandi kvað ekki valda sér ofnæmisviðbrögðum.

Þegar litið er til alls framangreinds er það mat dómsins að ekki liggi annað fyrir en að stefndu hafi brugðist við öllum kröfum stefnanda varðandi kattahaldið innan þeirra fresta sem hann gaf. Þá liggur ekki annað fyrir en að stefnandi hafi ekki fundið fyrir ofnæmisviðbrögðum vegna katta stefndu B og stefndu C og D. Telur dómurinn því að leggja verði til grundvallar að stefnandi hafi samþykkt kattahald stefndu B og stefndu C-x-x D, þar sem hann yrði ekki fyrir óþægindum vegna þess, og kattahald stefndu E og F-x-x þeirra fresta sem hann sjálfur gaf í bréfi sínu 17. mars 2021 og málamiðlunartillögu sinni 4. apríl 2021. Með vísan til þessa er það niðurstaða dómsins að stefnandi hafi ekki sýnt fram á að stefndu hafi valdið honum miska með saknæmum og ólögmætum hætti.

Þá er það mat dómsins að stefnandi hafi ekki sýnt fram á það með fullnægjandi hætti að hann hafi orðið fyrir ófjárhagslegu tjóni vegna kattahaldsins. Einungis liggur fyrir læknisvottorð heilsugæslulæknis, sem virðist byggt á frásögn stefnanda sjálfs, og læknisvottorð ofnæmislæknis þar sem einungis er staðfest að stefnandi hafi verið með sterkar ofnæmissvaranir fyrir köttum og hundum árið 2001 og árið 2008. Umræddir læknar gáfu ekki vitnaskýrslu fyrir dómi og hvorki staðfestu né útskýrðu því umrædd vottorð sín fyrir dómi. Telur dómurinn því, eins og áður sagði, að stefnandi hafi ekki gert nægjanlega líklegt að hann hafi orðið fyrir ófjárhagslegu tjóni vegna kattahalds stefndu.

Stefnandi krefst þess að stefndu bæti fjárhagslegt tjón hans vegna kattahaldsins. Er annars vegar um að ræða lögmannskostnað, 1.115.376 krónur, og hins vegar 8.000 krónur sem stefnandi greiddi fyrir læknisvottorð. Til stuðnings kröfu sinni um að stefndu bæti sér fjárhagslegt tjón sitt byggir stefnandi á því að þar sem stefndu hafi haft uppi tilhæfulaus mótmæli og verið með fyrirætlanir um að samþykkja kattahald í húsinu hafi hann verið knúinn til að leita sér aðstoðar lögmanns til að reyna að leysa málið. Það hafi stefndu mátt vera ljóst eigi síðar en 23. mars 2021, þegar þeim hafi borist bréf lögmanns stefnanda.

Eins og lýst hefur verið hér að framan brugðust stefndu við óskum og tilmælum stefnanda varðandi kattahald þeirra innan þeirra fresta sem hann sjálfur gaf þeim. Verður því ekki séð að tímabært hafi verið fyrir stefnanda að leita til lögmanns til að gæta hagsmuna sinna og afla sér læknisvottorðs. Þá er fallist á það með stefndu að ekki hafi verið þörf á því fyrir stefnanda að leita til lögmanns vegna meðferðar máls síns hjá kærunefnd húsamála enda um að ræða einfalda málsmeðferð hjá nefndinni. Það fjártjón sem stefnandi varð fyrir vegna þessa er því ekki á ábyrgð stefndu. Þvert á móti bar stefnanda að gæta að því að takmarka tjón sitt eftir því sem honum var unnt. Verður stefnandi því sjálfur að bera umræddan kostnað.

Með vísan til alls ofangreinds er það niðurstaða dómsins að sýkna beri stefndu af öllum kröfum stefnanda.

Með hliðsjón af úrslitum máls og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála verður stefnandi dæmdur til að greiða stefndu málskostnað sem með hliðsjón af eðli og umfangi máls þykir hæfilega ákveðinn 1.100.000 krónur.

B-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómari tók við meðferð málsins 1. september 2022 en hafði fram til þess tíma engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Stefndu, B, C, D, E og F, eru sýkn af kröfum stefnanda, A.

Stefnandi greiði stefndu 1.100.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf Þ-kk-nf