S-1611/2021

I Mál þetta, sem dómtekið var 23. mars sl., að lokinni aðalmeðferð, er höfðað af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu með ákæru útgefinni 20. júlí 2021 á hendur ákærðu X, kt. 000000- 0000, [...], og Y, kt. 000000- 0000, [...].

Málið er höfðað á hendur ákærðu fyrir húsbrot og eignaspjöll með því að hafa í félagi, föstudaginn 17. apríl 2020, ruðst heimildarlaust inn í íbúð A, kt. 000000- 0000, að [...], með þeim hætti að ákærði Y braut rúðu og skemmdi læsingarjárn í útidyrahurð íbúðarinnar, og í framhaldinu unnu ákærðu báðir spjöll á sjónvarpstæki af gerðinni LG að verðmæti kr. 230.000-, hljómflutningstækjum af gerðinni JBL að verðmæti kr. 100.000-, borðstofuborði og stólum af óþekktri gerð að verðmæti kr. 20.000- og hurðarhúni á baðherbergi íbúðarinnar að verðmæti kr. 10.000-.

(M: 007-2020-19610).

Telst háttsemi þessi varða við 231. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Fyrir hönd A, kt. 000000- 0000, gerir H-kvk-nf B-kvk-nf J-kvk-nf, lögmaður, þá kröfu að ákærðu greiði A miskabætur að fjárhæð kr. 3.000.000- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 17. apríl 2020, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Þess er einnig krafist að ákærðu greiði A kr. 480.800, auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 17. apríl 2020 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síða dráttarvexti skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Verjendur ákærðu gera aðallega þá kröfu að ákærðu verði sýknaðir af öllum kröfum ákæruvaldsins en komi til sakfellingar er krafist vægustu refsingar sem lög frekast heimila og verði dæmd fangelsisrefsing að hún verði þá skilorðsbundin að öllu leyti. Þá er þess aðallega krafist að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara verði bætur dæmdar að þá verði þær verulega lægri en krafist er. Loks erþess krafist að allur sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð þ. m. t. málsvarnarlaun verjendanna samkvæmt mati dómsins.

II

Málavextir:

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var tilkynnt kl. 05:43 að morgni föstudagsins 17. apríl 2020 um húsbrot að [...], hjá brotaþola A og að alla vega tveir menn væru komnir inn í íbúð hans. Er lögregla kom á vettvang var hávaxinn maður að ganga frá [...]og var hann handtekinn en um var að ræða ákærða Y. Hann var í annarlegu ástandi og með skurð á hægri hendi sem blæddi úr. Rúða í útihurðinni á íbúð brotaþola A var brotin og inn í íbúðinni var mikil óreiða eins og átök hefðu átt sér þar stað en m. a. var eldhúsborð á hvolfi og sjónvarp á miðju stofugólfinu. Þegar lögreglumennirnir tilkynntu að þeir væru komnir á vettvang kom brotaþoli A út af baðherbergi íbúðarinnar en hann hafði tilkynnt um atvikið til lögreglu. Hann sagði að ákærðu hefðu komið á Skodabifreið, með skráningarnúmerið [...], sem var lagt fyrir utan íbúðina. Þegar lögregla kom að bifreiðinni voru tveir menn í henni og annar þeirra var ákærði X en hinn var B og reyndu þeir að fela sig fyrir lögreglunni. Ákærði X lá á grúfu í farþegasætinu en B var flatur í ökumannssætinu sem hann hafði hallað aftur. Í farangursrými bifreiðarinnar var hafnaboltakylfa og gallaskyrta. B kvaðst eiga kylfuna en vinur hans ætti skyrtuna. Á ákærða X fannst hnífur sem var haldlagður.

A var í uppnámi og greinilega undir áhrifum fíkniefna. Hann viðurkenndi neyslu á fíkniefnum og bensólyfjum fyrr um nóttina. Hann kvaðst hafa þekkt ákærða Þ-kk-þf í um þrjár vikur og daginn áður hafi hann heimsótt A ásamt tveimur öðrum og skipað honum að hætta að ræða við stúlku sem A kvaðst vera að aðstoða í gegnum erfiða tíma. Ákærðu hafi síðan komið til A í leit að kókaíni og brotist inn til hans. A hafi þá lokað sig inn á baðherbergi en ákærðu reynt ítrekað að brjóta hurðina að baðherberginu til að ná til hans. Á stofuborði voru leifar af kókaíni og A vísaði á kókaín í skúffu í eldhúsinu og þar voru einnig bensólyf og kannabis.

Ákærðu voru undir áhrifum vímuefna og voru þeir ásamt B fluttir á lögreglustöð og síðan vistaðir í fangaklefa.

Við skýrslutöku hjá lögreglu daginn eftir atvikið sagði ákærði X að hann hafi farið á [...]ásamt ákærða X og þeir hafi verið á bifreið sem B hafi ekið. Þeir hafi farið þangað í þeim tilgangi að ræða við A en ákærði Y hafi átt hugmyndina að því að fara þangað. Ákærði X sagði að ákærðu hafi farið inn í íbúðina hjá A og það hafi verið einhver æsingur en ákærði X kvaðst ekki vita hvers vegna. Hann kvaðst ekki vita hvernig rúðan hafi brotnað og hann vissi ekki hvernig hann komst inn í íbúðina.

Ákærði Y vildi ekki tjá sig við skýrslutöku hjá lögreglu.

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu felldi málið niður 29. október 2020 en brotaþoli kærði þá niðurstöðu til ríkissaksóknara sem felldi ákvörðun lögreglustjóra úr gildi 19. febrúar 2021 og lagði fyrir hann að taka málið til frekari rannsóknar og í kjölfarið til viðeigandi meðferðar að nýju.

III

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærði, X, neitar sakargiftum. Hann sagðist hafi verið að skemmta sér heima hjá ákærða Y í Garðabæ. Þaðan hafi þeir farið á bifreið, sem B hafi ekið, í Hafnarfjörð. Þar hafi ákærði Y farið út úr bifreiðinni og inn í íbúð brotaþola en ákærði X hafi beðið í skamma stund í bifreiðinni en síðan farið á eftir ákærða Y inn í íbúðina. Þegar ákærði X hafi komið að útihurð íbúðarinnar hafi rúða í henni verið brotin og allt í rúst inn í íbúðinni m. a. hafi sjónvarp verið á gólfinu. Ákærði X kvaðst hafa stoppað mjög stutt í íbúðinni en síðan farið aftur út og þá hafi ákærði Y verið enn inni í íbúðinni. Ákærði X sagðist ekki þekkja brotaþola en viti hver hann sé. Ákærði X kvaðst hafa heyrt í brotaþola inn á baðherbergi og hann verið að tala við ákærða Y. Ákærði X kvaðst hafa farið út úr íbúðinni og aftur út í bifreiðina þar sem hann hafi verið handtekinn ásamt B ökumanni bifreiðarinnar. Þegar ákærði X og B hafi séð lögregluna koma á vettvang hafi þeir beygt sig niður í bifreiðinni vegna hræðslu við lögregluna. Ákærði kvaðst nú vera í vímuefnameðferð og í meðferð vegna spilafíknar.

Ákærði, Y, neitar einnig sakargiftum. Þegar atvik urðu kvaðst ákærði hafa verið mjög ölvaður og á kvíðastillandi lyfjum. Ákærði kvaðst hafa farið að heimili brotaþola A ásamt ákærða X en ákærði Y mundi ekki í hvaða tilgangi þeir hafi farið þangað né hvor ákærða hafi átt erindi við brotaþola. Ákærði kvaðst kannast við brotaþola en hann hafi boðið ákærða Þ-kk-þgf heim til sín skömmu fyrir atvikið en hann hafi fyrst hitt brotaþola með sameiginlegum vini þeirra. Ákærði Y kvaðst hafa farið fyrst inn í íbúð brotaþola en síðan hafi ákærði A einnig komið þangað. Ákærði Y sagði að útihurð íbúðarinnar hafi verið opin og rúða í hurðinni hafi verði brotin þegar hann hafi komið að henni. Inni hafi borð verið á hliðinni og sjónvarp á gólfi. Ákærði Y kvaðst hafa gert vart við sig í íbúðinni en engin svör fengið frá húsráðanda. Hann hafi síðan farið út og verið að ganga frá íbúðinni þegar hann hafi séð lögreglumenn koma og þá gengið til þeirra. Ákærða Y minnti að á kærði X hafi farið á undan ákærða Þ-kk-þgf út úr íbúðinni.

Vitnið, A brotaþoli, sagði að ákærði X hafi hringt í brotaþola um klukkan sex að morgni en vitnið hafi ekki svarað. Ákærði X hafi þá sent vitninu skilaboð og spurt um bjór en vitnið svarað að það vildi ekki fá heimsókn. Þá hafi ákærði X spurt hvort vitnið vildi fá einn eða tvo heim til sín. Vitnið sagðist síðan hafa séð bifreið koma og í henni hafi verið þrír menn. Vitnið hafi hringt í lögregluna vegna ótta við ákærðu og þá hafi þeir stigið út úr bifreiðinni og gengið í átt að húsinu. Vitnið kvaðst þá hafa farið inn á baðherbergi, læst að sér og haldið við baðherbergishurðina. Þá hafi verið farið að berja á útihurð íbúðarinnar og vitnið síðan heyrt hluti brotna. Síðan hafi verið sparkað í og hlaupið á baðherbergishurðina en lögreglumenn hafi komið fljótlega á vettvang. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærðu við útidyrahurðina þar sem vitnið hafi þá verið komið inn á baðherbergið. Vitnið kvaðst hafa hitt ákærðu í samkvæmi áður en atvikið varð en vitnið þekki þá ekki. Ákærði Y hafi komið heim til vitnisins nokkru fyrir atvikið og slegið vitnið vegna deilu út af stúlku. Vitnið sagði að íbúðin hafi verið í lagi áður en ákærðu hafi komið og vitnið hafi ekki átt samskipti við ákærðu meðan þeir hafi verið í íbúðinni. Vitnið kvaðst hafa verið í óreglu á þessum tíma og það hafi verið fíkniefni í íbúðinni. Vitnið kvaðst hafa verið með tryggingu hjá Verði tryggingafélagi og fengið greiddar rúmlega 400.000 krónur í bætur vegna tjónsins sem varð í umrætt sinn.

Vitnið, B, kvaðst hafa ekið ákærðu að heimili A en ákærði X hafi hringt í vitnið og beðið það að keyra ákærðu. Vitnið kvaðst ekki muna hvor ákærðu hafi beðið vitni að aka að [...] né hvers vegna. Vitnið sagði að ákærði X væri vinur vitnisins en vitnið þekki ekki ákærða Y. Vitnið kvaðst ekki vita hvað hafi gerst eftir að ákærðu fóru úr bifreiðinni á [...]en vitnið hafi beðið í bifreiðinni. Ákærði Y hafi farið fyrst út úr bifreiðinni en ákærði X kannski 2- 5 mínútum seinna. Hann hafi komið aftur í bifreiðina en vitnið vissi ekki hvað varð um ákærða Y. Vitnið vissi ekki hvað það hafi beðið lengi áður en ákærði X-kk-nf komið aftur í bifreiðina og vitnið mundi ekki hvort hann hafi sagt eitthvað þegar hann kom þangað aftur.

Vitnið, lögreglumaður nr. 1737, kvaðst hafa farið á vettvang ásamt lögreglumanni nr. 1832 en tilkynnt hafi verið um yfirstandandi innbrot. Þegar lögregla hafi komið á vettvang hafi maður verið fyrir utan húsið og hann verið handtekinn. Rúða hafi verið brotin í útihurð að íbúð brotaþola og lögreglumenn hafi heyrt í manni inni á baðherbergi en borð í íbúðinni hafi verið á hliðinni og sjónvarp á gólfi. Brotaþoli hafi sagt að tveir menn hafi brotist inn í íbúðina og líklega nefnt nöfnin Y og X. Vitnið kvaðst hafa flutt ákærða Þ-kk-þf á lögreglustöð og hann hafi verið með áverka á hendi eins og lýst sé í frumskýrslu lögreglu.

Vitnið, lögreglumaður nr. 1832, kvaðst hafa farið að [...] en tilkynnt hafi verið um húsbrot og átök. Þegar lögregla hafi komið á vettvang hafi maður verið fyrir framan húsið. Rúða í útihurð að íbúð brotaþola hafi verið brotin og slæmt ástand í íbúðinni. Vitnið kvaðst hafa rætt við brotaþola sem hafi nefnt tvo menn með nafni en vitnið mundi ekki frekar hvað brotaþoli hafi sagt. Vitnið kvaðst hafa flutt annan ákærða á lögreglustöð.

Vitnið, lögreglumaður nr. 1739, kvaðst hafa farið á vettvang til aðstoðar en tilkynnt hafi verið að svört Skodabifreið tengdist málinu. Þegar vitnið hafi komið á vettvang hafi svört Skodabifreið verið þar og í henni tveir menn í framsætum. Sá sem hafi verið í ökumannssætinu hafi hallað sætinu aftur og sá sem hafi verið í farþegasætinu hafi legið á grúfu og það hafi verði eins og þeir væru að fela sig. Mennirnir hafi verið handteknir og ökumaðurinn hafi sagst heita B og hann hafi ekið ákærðu á vettvang. Vitnið kvaðst ekki hafa farið inn í íbúð brotaþola en flutt ákærða X á lögreglustöð.

Vitnið, lögreglumaður nr. 0122, sagði að tilkynnt hafi verið um innbrot og vitnið farið á vettvang. Þegar lögreglumenn hafi komið á vettvang hafi þeir mætt manni sem hafi verið að ganga frá íbúð brotaþola. Rúða í útihurð íbúðarinnar hafi verið brotin og allt á rúi og stúi inn í íbúðinni. Svört Skodabifreið hafi verið nefnd í sambandi við málið og hún hafi fundist. Vitnið sagði að ákærði Y hafi verið handtekinn en vitnið mundi ekki til þess að hann hafi verið með áverka. Vitnið mundi ekki hvort brotaþoli hafi sagt nöfn þeirra sem áttu að hafa brotist inn til hans. Vitnið kvaðst lítið hafa rætt við ákærða Y og ekki muna hvað þeim hafi farið á milli. Brotaþoli hafi nefnt að reynt hafi verið að brjóta baðherbergishurðina.

IV

Niðurstaða:

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærðu og atvik sem telja má þeim í óhag á ákæruvaldinu og verða þeir því aðeins sakfelldir að nægileg sönnun, sem ekki verði véfengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. laganna. Þá gildir og sú meginregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008.

Ákærðu, sem gefið er að sök húsbrot og eignaspjöll, neita báðir sök en þeir kannast við að hafa farið inn í íbúð brotaþola í umrætt sinn. Þeir hafi hins vegar hvorki ruðst þar inn í heimildarleysi né skammt þar rafmagnstæki eða húsgögn. Brotaþoli kveðst hafa séð ákærðu ganga í átt að íbúð hans en hann sá þá hvorki fara inn í íbúðina né vinna þau spjöll sem þeir eiga að hafa unnið þar. Öðrum vitnum er ekki til að dreifa og því er í raun ekkert vitni að þeirri háttsemi sem ákærðu er gefið í sök. Með vísan til þessa og gegn eindreginni neitun ákærðu verða þeir ekki sakfelldir enda hefur ákæruvaldinu ekki tekist að axla þá sönnunarbyrði sem á því hvílir, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákærðu eru því sýknaðir af öllum kröfum ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu brotaþola er vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Þar sem ákærðu hafa verið sýknaðir skal allur sakarkostnaður greiðast úr ríkissjóði þ. m. t málsvarnarlaun skipaðra verjanda þeirra, lögmannanna A-kk-ef M-kk-ef verjanda ákærða Y og V-kk-ef H. V-kk-ef verjanda ákærða X, 675.000 krónur til hvors þeirra að meðtöldum virðisaukaskatti. Um þetta vísast til 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008.

I-kk-nf T-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Aðalmeðferð málsins var frestað tvívegis vegna forfalla út af Covid- 19.

Dómsorð:

Ákærðu, X og Y, eru báðir sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Einkaréttarkröfu brotaþola er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði þ. m. t málsvarnarlaun skipaðra verjanda ákærðu, lögmannanna A-kk-ef M-kk-ef og V-kk-ef H. V-kk-ef, 675.000 krónur til hvors þeirra.

I-kk-nf T-kk-nf