E-3697/2016

I.

Mál þetta sem tekið var til úrskurðar 15. febrúar sl., er höfðað 22. nóvember 2016.

Stefnandi er A til heimilis að [...], Hafnarfirði, en stefndi er B, [...], Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að viðurkennt verði með dómi að stefndi beri skaðabótaábyrgð vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir vegna líkamsárásar stefnda [...] 2007, þegar stefndi braust inn á heimili stefnanda. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega að málinu verði vísað frá dómi, en til vara að hann verði sýknaður. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

II.

Forsögu málsins er að rekja til ársins 2007, þegar stefndi braust inn á heimili stefnanda [...], sló hana í andlit auk þess sem hann sparkaði í ökkla hennar. Stefnandi leitaði á slysadeild í kjölfarið. Samkvæmt læknisvottorði slysa- og bráðasviðs Landspítala [...]2007, segir m.a. svo: „Við skoðun á hæ. ganglim sást að malleolus lateralis var svolítið bólginn, hún var aum við þrýsting og þreifingu yfir malleolus en ekki eymsli yfir öðrum beinum. Tekin var rtg. mynd af hæ. ökkla og fæti sem sýndi ekki brot. Greining: Mar í andliti S 007. Tognun á ökkla S 93.4. Mar á ökkla S 90.0.“

Samkvæmt læknabréfi leitaði stefnandi til læknis [...] 2008. Í vottorði C frá þeim tíma segir svo: „Kemur v óþæginda í vinstri ökkla. Fékk slæmt spark utanvert í ökklann fyrir rúmu ári síðan. Síðan þá ekkert getað hlaupið og ekki verið í hælaskóm. V skoðun er fremri lateral liðbrúnin fyrirferðameiri en á hægri ökkla og lokal eymsli þar yfir. Segist bólgna mikið upp þar og braka við álag. Rtg slysadeild dæmd eðlileg. […]. Í vottorði læknisins [...] 2010, segir að stefnandi hafi komið aftur vegna slæmsku í vi. ökklanum. Segir nánar svo: „alltaf verið að finna fyrir óþægindum í ökklanum og núna hefur þetta farið að leiða meira niður í hælinn. Skoðun: Gengur óhölt. Það er engin sérstök bólga. Það er hins vegar eins og áður fyrirferð lateralt og þetta virðist vera í lateral taluskantinum sem er mest áberandi. Hún er líka aum yfir distal lateral malleous. Hins vegar er hún einnig komin með verki í plantar fasciu, aum yfir plantar fasciunni og festunni medialt á hælbeininu.“ Síðan segir að stefnandi hafi farið í segulómskoðun. „Þar sást að liðbönd og sinar eru heilar og ekki áverkamerki á liðflötum en hún er með beinvölu sem er laus frá distala lateral malleolus samsvarandi þar sem hún er aum við þreifingu. Fáum núna rtg. mynd af þessu til að sjá hvort þetta sjáist betur núna á rtg. en það gerði. Sást ekki á rtg.mynd sem var tekin 2007. Reiknum svo með að hún komi til extirpationar á þessu við tækifæri. Varðar plantar fascitinn þá ráðlegg ég henni að fá sér innlegg í skó og notast við mjúka stöðuga skó. Höfum svo samb. þegar aðgerðartíminn verður fastnegldur.“ Einnig liggur fyrir vottorð D [...] 2016. Þar segir að stefnandi hafi meitt sig upphaflega á vinstri ökkla. Síðan segir svo: „Teknar myndir á SBD sem reyndar eru merktar hægri en hún er staðföst á því að þetta hafi verið vinstri. Hefur alltaf fundið fyrir þessu, var hjá C sem pantaði segulómun 2010 og kemur í ljós aukabein en líklega afrifa frá lat. malleolum vinstra megin. Hefur verið til friðs nokkurn veginn en sneri sig fyrir 4 vikum og fékk þá verki og bólgu í báða ökkla. Það hefur jafnað sig og hún er svipuð og hún var áður. Greinileg fyrirferðaraukning frá lat. malleolum.“

III.

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda um efnishlið málsins.

Stefnandi telur að hún hafi orðið fyrir varanlegu tjóni vegna árásar stefnda. Telur hún tjón sitt bæði fjárhagslegt og ófjárhagslegt og að það hái henni bæði í leik og starfi og fari versnandi. Telur hún stefnda bera ábyrgð á afleiðingum slyssins og krefst af þeim sökum viðurkenningar á skaðabótaskyldu stefnda.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefnda um efnishlið málsins.

Stefndi telur ósannað að stefnandi hafi orðið fyrir líkamstjóni sem stefndi beri skaðabótaábyrgð á. Hafnar stefndi því að hafa sparkað í ökkla stefnanda. Auk þess hafi stefnandi leitað á bráðamóttöku og lýst þar áverkum sem hún hafi talið sig hafa orðið fyrir á hægri ökkla, sbr. læknisvottorð C, en málatilbúnaður stefnanda lúti að áverkum á vinstri ökkla. Orsakatengsl á milli meints líkamstjóns stefnanda á vinstri ökkla og atviksins [...] 2007 séu því með öllu ósönnuð. Þá vísi stefnandi til vottorðs D frá [...] 2016, en þá hafi verið liðin sex ár frá því stefnandi leitaði síðast til læknis vegna verkja í ökkla. Verði ekki annað ráðið en að stefandi hafi verið við góða heilsu þegar hún sneri sig [...] 2016. Þá sé í stefnu órökstutt í hverju fjárhagslegt og ófjárhagslegt tjón hennar felist. Þannig sé að því er fjárhagslegt tjón varðar hvorki nefnt að tjónþoli hafi orðið fyrir varanlegri örorku né vísað til 5. gr. skaðabótalaga. Að því er ófjárhagslega tjónið varðar er hvorki vísað til þess að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegum miska samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga né miska samkvæmt 26. gr. sömu laga. Af stefnunni verði því ekki ráðið í hverju fjárhagslegt og ófjárhagslegt tjón stefnanda sé fólgið.

3. Málsástæður stefnda vegna formhliðar málsins.

Stefndi telur málatilbúnað stefnanda fara í bága við e- og f-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991, um meðferð einkamála. Stefnandi láti við það sitja að krefjast viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem hún telji sig hafa orðið fyrir vegna árásar stefnda [...] 2007. Í kröfugerð sé engin grein gerð fyrir í hverju líkamstjón hennar felist, svo sem varanlegri örorku, varanlegum miska, „26. gr. miska“ o.s.frv. Af stefnu sé óljóst hvort krafist sé viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns, sem afleiðingar af hnefahöggum eða vegna meints sparks í ökkla stefnanda. Þá sé óljóst hvort um sé að ræða áverka á vinstri eða hægri ökkla, en læknisfræðileg gögn sem stefnandi hafi lagt fram séu misvísandi um þetta. Að lokum séu kröfur stefnanda ekki afmarkaðar með nokkrum hætti í stefnu. Sé krafa stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda vegna líkamsárásarinnar allt of víðtæk, enda sé hún ekki afmörkuð með nokkrum hætti í stefnu, svo sem með vísan til afleiðinga af sparki, varanlegrar örorku, varanlegs miska, þjáninga, tímabundins atvinnutjóns eða 26. gr. miska. Í stefnu sé fullyrt að tjón stefnanda sé bæði fjárhagslegt og ófjárhagslegt og tjónið hái henni í leik og starfi án þess að það sé rökstutt frekar. Þá er vísað til ólögfestra íslenskra reglna um skaðabætur, þar á meðal sakarreglunnar og skaðabótalaga án nánari afmörkunar.

Stefnandi hafnar kröfu stefnda um frávísun málsins. Þá krefst stefnandi málskostnaðar. Mótmælir hann málatilbúnaði stefnda. Telur stefnandi nauðsynlegt að fá skaðabótaskyldu stefnda viðurkennda áður en aflað verði dómkvaðningar matsmanna. Tekur stefnandi fram að líkamstjón stefnanda hafi ekki enn verið metið, fyrst þurfi að fá niðurstöðu um bótaskyldu. Það sé matsmanna að finna út hvert tjón stefnanda sé.

IV.

Í e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, segir að í stefnu þurfi að koma fram „málsástæður sem stefnandi byggi málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en þessi lýsing skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er“. Þetta þýðir að í stefnu þurfi bæði að koma fram þær málsástæður sem stefnandi byggir kröfu sína á og frásagnir af atvikum, sem að öðru leyti er þörf að greina frá vegna samhengis.

Í stefnu kemur aðeins fram að stefnandi hafi í kjölfar líkamsárásar, sem hún varð fyrir af hálfu stefnda á árinu 2007, m.a. marist og tognað á ökkla, auk þess sem árásin hafi leitt af sér mikil óþægindi og hún m.a. þurft að leita áfallahjálpar. Líkamleg einkenni hafi svo eingöngu versnað með árunum, en „eymslin í ökkla hafa háð stefnanda alla tíð frá því árásin átti sér stað og farið stigversnandi“. Vísar stefnandi, til stuðnings dómkröfum sínum, einkum til læknabréfs, [...] 2016. Telur stefnandi með vísan til þessa augljóst að hún hafi orðið fyrir varanlegu tjóni sem afleiðingu á árásinni á árinu 2007. Tjón hennar sé bæði fjárhagslegt og ófjárhagslegt og hái henni verulega í leik og starfi.

Í stefnu er engin grein gerð fyrir afleiðingum hins meinta líkamstjóns fyrir stefnanda og að hvaða leyti það sé að rekja til fyrrgreinds atviks á árinu 2007, að öðru leyti en því að það hái henni í leik og starfi. Þá er engin grein gerð fyrir því fjárhagslega tjóni sem stefnandi hefur orðið fyrir ef um það er að tefla. Þá er því ekki lýst hvort önnur atvik kunni að hafa haft áhrif á það líkamstjón sem stefnandi telur sig hafa orðið fyrir, en í læknabréfi [...] 2016 sem stefnandi leggur fram, kemur m.a. fram að stefnandi hafi snúið sig fyrir fjórum vikum og fengið þá verki og bólgu í báða ökkla. Í stefnu kemur heldur ekki fram hvort stefnandi telji að stefndi beri ábyrgð á líkamstjóni á vinstri eða hægri ökkla. Í upphafi virðist hún hafa kvartað yfir meiðslum á hægri ökkla, enda staðfesta læknisvottorð það, sbr. vottorð [...] 2007. Samkvæmt læknabréfum [...] 2008, [...] 2010 og [...] 2016, kvartar stefnandi hins vegar yfir meiðslum á vinstri ökkla. Í síðastgreinda læknabréfinu er haft eftir stefnanda að áverkinn hafi verið á vinstri ökkla. Engin skýring er gefin á þessu í stefnu. Í munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu komu ekki heldur fram skýringar á þessu.

Krafa stefnanda um viðurkenningardóm er byggð á 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt ákvæðinu er heimilt að leita viðurkenningardóms um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands ef stefnandi telst hafa lögvarða hagsmuni af því.

Að öllu athuguðu þykir málatilbúnaður stefnanda svo óglöggur að vísa verður máli þessu frá dómi.

Eftir niðurstöðum málsins og með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnanda, A, gert að greiða stefnda, B, 275.000 krónur í málskostnað.

Innanríkisráðuneytið veitti stefnanda gjafsóknarleyfi 3. nóvember sl. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist því úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef hdl., 275.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

ÚRSKURÐARORÐ:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi greiði stefnda 275.000 krónur í málskostnað.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, þ.m.t. þóknun lögmanns hennar, 275.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)