E-2352/2018

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 4. nóvember sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur með stefnu þingfestri 28. júní 2018 af A, [...,...], á hendur B, [...,...]

I.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 10.097.356 krónur ásamt dráttarvöxtum, skv. III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, frá 17. desember 2017 til greiðsludags en til vara frá höfðun þessa máls. Krafist er höfuðstólsfærslu vaxta.

Þá krefst stefnandi þess að staðfestur verði veðréttur skv. tryggingarbréfi útgefnu 18. desember 2007 af B

, upprunalega að fjárhæð allt að 6.250.000 krónur, fyrir tildæmdri fjárhæð, auk dæmdra dráttarvaxta og kostnaðar, á 3. veðrétti fasteignarinnar [...,...,...]

Þá krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda málskostnað, auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefndi krefst þess aðallega að vera sýknaður af kröfum stefnanda en til vara að stefnukröfur verði lækkaðar verulega.

Þá krefst stefndi málskostnaðar ásamt virðisaukaskatti úr hendi stefnanda.

II.

Málsatvik

Málsatvik eru umdeild í málinu. Upphaf málsins má rekja til þess að aðilar, sem þekktust frá fyrri tíð, stofnuðu einkahlutafélagið X, og voru þeir skráðir eigendur hlutafjár í félaginu til helminga, 250.000 krónur hvor. Tilgangur félagsins var veitingarekstur, lánastarfsemi og skyldur rekstur. Félagið var stofnað utan um rekstur veitingahússins Y. Stefnandi átti hlut í ýmsum félögum og hafði gengið vel í rekstri en stefndi hafði mikla reynslu í veitinga og skemmtanaiðnaði en hafði ekkert handbært fé. Stefndi var síðan skráður framkvæmdastjóri félagsins.

Í upphafi var farið í kostnaðarsamar breytingar og endurbætur á staðnum og var hann lokaður fyrstu mánuðina á meðan unnið var að þeim. Framkvæmdakostnaður var aðallega fjármagnaður með yfirdrætti á bankareikningi félagsins, auk þess sem upp söfnuðust skuldir vegna launakostnaðar og vörukaupa, en tekjur voru hvorki nægjanlegar til að greiða niður skuldir né standa undir rekstrarkostnaði.

Yfirdráttarskuld og aðrar skuldir við Landsbanka Íslands voru tryggðar með tryggingarbréfi, útgefnu 30. maí 2007 af X, og var það tryggt með veði í fasteign eiginkonu stefnanda fyrir öllum skuldum félagsins við Landsbankann, allt að 12.500.000 krónum.

Reksturinn gekk illa. Stefndi sá um daglegan rekstur en naut aðstoðar fjármálastjóra í byggingafélagi sem stefnandi var eigandi að, bæði við fjármál og bókhald. Það var síðan þann 18. desember 2007 að stefndi gaf út að beiðni stefnanda tryggingarbréf til stefnanda og í bréfinu segir að það sé til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu á öllum skuldum stefnda við stefnanda, „hvort sem væru samkvæmt víxlum, lánasamningum, skuldabréfum, hvers konar ábyrgðum og ábyrgðarskuldbindingum (þar með töldum ábyrgðum er A hefur tekist eða kanna að takast á hendur mín/okkar vegna) eða í hvaða öðru formi sem er, á hvaða tíma sem er og hvaða gjaldmiðli sem er, allt að fjárhæð kr. 6.250.000“, auk dráttarvaxta, lögbundinna vanskila álaga og annars kostnaðar. Tryggingarbréfið er bundið vísitölu neysluverðs til verðtryggingar miðað við grunnvísitöluna 279,9 og tekur breytingum í samræmi við breytingar á vísitölu neysluverðs miðað við grunnvísitöluna 279,9. Veðtryggingarbréfið er tryggt með veði í fasteign stefnda að [...,...],...]. Tryggingarbréfinu var þinglýst á eignina 7. janúar 2008.

Reksturinn gekk illa og slitnað mun hafa upp úr samstarfi stefnanda og stefnda í júlí 2008. Stefnandi boðaði til stjórnarfundar þann 9. júlí 2008. Á þessum fundi hafði m.a. verðið fyrirhugað að ræða um að „skipta ábyrgð hluthafa sem hluthafar hafa gengið í ábyrgðir fyrir. [sic]“ og að „Jafna innsetningu peningagreiðslna inní rekstur [X] jafnt á milli hluthafa [sic]“.

Stefndi féllst hvorki á að skipta ábyrgðum þannig að hann tækist á hendur helmingsábyrgð á greiðslu skulda X gagnvart Landsbankanum eða öðrum, né að honum bæri að greiða nýtt fjármagn til félagsins til jafns við stefnanda. Úr varð því að stefnda var vikið frá sem framkvæmdastjóra Y og hann kom ekki frekar að rekstrinum eftir júlí 2008. Hann sagði sig úr stjórn félagsins með tilkynningu til RSK, móttekinni 12. desember 2008.

Stefnandi hélt áfram rekstri á félaginu sem gekk illa og fór svo að félagið var úrskurðað gjaldþrota þann 10. desember 2008.

Stefnandi gaf út skuldabréf þann 27. júní 2008, að fjárhæð 13.000.000 króna, og var því þinglýst með veði í fasteign eiginkonu stefnanda og var framangreindu tryggingabréfi X aflétt af fasteigninni á sama tíma.

Stefnda var send innheimtuviðvörun vegna kröfu stefnanda þann 3. nóvember 2017 þar sem hann var krafinn um greiðslu á peningaláni vegna reksturs Y/X með höfuðstól að fjárhæð 9.974.544 krónur, og var það sagt byggt á peningaláni sem hvíldi á 3. veðrétti í fasteigninni [...,...,...]. Stefnda var síðan sent innheimtubréf, dags.17. nóvember 2017.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að kostnaður við framkvæmdir í húsnæði X hafi verið fjármagnaður með yfirdráttarskuld við Landsbanka Íslands en hún hafi ásamt öðrum skuldum við bankann verið tryggð með tryggingarbréfi útgefnu 30. maí 2007 af X, og það hafi verið tryggt með veði í fasteign eiginkonu stefnanda fyrir öllum skuldum, allt að 12.500.000 krónum. Samkomulag hafi verið um að aðilar myndu báðir leggja til rekstrarins jafnt, en ekki hafi verið nægileg trygging í fasteign stefnda.

Því hafi aðilar farið þá leið að stefndi gæfi út tryggingarbréf til handa stefnanda til þess að tryggja að skuldir félagsins myndu ekki allar lenda á stefnanda. Tryggingarbréfið hafi verið með veði í fasteign stefnda að [...,...,...], til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu á öllum skuldum og fjárskuldbindingum stefnda við stefnanda, bæði þá og síðar. Þetta hafi átt að tryggja að ekki félli meira en helmingur af skuldum X á stefnanda og eiginkonu hans en fjárhæðin nemi helmingi þeirra fjárhæðar sem tryggingarbréfinu sé ætlað að tryggja.

Reksturinn hafi gengið illa og í rauninni aldrei náð sér á strik og félagið hafi orðið gjaldþrota 10. desember 2008. Áður hafi kröfuhafar gert harða hríð að félaginu og ljóst hafi verið að Landsbankinn myndi ganga að veðinu í fasteign eiginkonu stefnanda. Stefnandi hafi greitt upp allar skuldir X við Landsbankann með því að gefa út skuldabréf persónulega 27. júní 2008 að fjárhæð 13.000.0000 króna og þinglýst því á fasteign eiginkonu sinnar og þannig lánað stefnda peninga fyrir hans helmingi af skuldunum.

Stefnandi byggi á því að stefnda hafi borið að endurgreiða peningalánið með sömu kjörum og fram komi í tryggingarbréfinu, þ.e. að hámarki höfuðstóls að fjárhæð 6.250.000 krónur vaxtalaust og fjárhæðin sé bundin vísitölu neysluverðs til verðtryggingar miðað við grunnvísitöluna 279,9 og breytingum í samræmi við breytingar á vísitölu neysluverðs miðað við þá grunnvísitölu, en miðist þó aldrei við lægri vísitölu en grunnvísitölu veðtryggingarbréfsins. Lánsfjárhæðin sé uppreiknuð með neysluvísitölu í júní 2018 sem er 452,2 stig, eða 10.097.356 krónur sem jafnframt sé stefnufjárhæð þessa máls. Stefnandi byggi á því að skuldin sé enn ógreidd. Stefndi hafi margítrekað lofað að endurgreiða stefnanda peningaskuldina en af því hafi þó ekki orðið. Skuldin hafi verið gjaldfelld með innheimtubréfi lögmanns þann 17. nóvember 2017. Í kjölfarið hafi stefndi ekki mótmælt því að hann hafi fengið peningalánið hjá stefnanda. Stefndi haldi því jafnframt fram að hann hafi gert lánið upp og skuldi stefnanda því ekkert eftir viðskipti þeirra.

Þessu sé mótmælt af hálfu stefnanda sem byggi á því að tryggingarbréf vegna skuldarinnar, sem enn sé þinglýst með veði í fasteign stefnda, sýni og sanni tilvist skuldarinnar. Stefndi hafi hvorki farið fram á það við stefnanda að hann aflétti tryggingarbréfinu, né hafi hann framvísað gögnum um uppgreiðslu á skuldinni við stefnanda.

Stefnandi byggi jafnframt á því að krafa hans um endurgreiðslu peningaláns sé ekki fyrnd enda fyrnist peningalán á 10 árum, sbr. 2. tl. 4. gr. laga nr. 14/1905, þ.e. eldri fyrningarlaga. Fyrningarfrestur kröfunnar hafi í síðasta lagi byrjað að líða þann 3. júlí 2008 þegar andvirði skuldabréfsins hafi verið notað til að greiða upp hlut stefnda í skuldum X.

Gerð sé krafa um dráttarvexti af stefnufjárhæðinni þegar mánuður hafi verið liðinn frá því að stefnandi sendi innheimtubréf til stefnda, eða þann 17. desember 2017, en til vara frá því að mál þetta var höfðað. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Vísað sé til meginreglna íslensks kaupa, kröfu og samningsréttar um efndir fjárskuldbindinga og laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, með síðari breytingum. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum númer 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísist til 32. gr. laga nr. 91/1991 og 7. tl. í veðtryggðu tryggingarbréfi, útgefnu af stefnda 18. desember 2007.

IV.

Málsástæður og lagarök stefnda

Gerð er að nokkru leyti grein fyrir málsatvikum í stefnu þó að ranglega sé farið með ýmsar ályktanir og fullyrðingar. Mótmæli stefndi þannig atvikum að svo miklu leyti sem þau fari í bága við atvikalýsingu hans.

Aðkoma stefnda að stofnun X hafi verið sú að stefnanda hafi vantað þekktan aðila í veitinga og skemmtanaiðnaði til að koma fram út á við fyrir rekstur sem stefnandi hafði ákveðið að ráðast í. Stefnandi hafi boðið stefnda að verða helmingseigandi í félagi með honum og hans hlutverk yrði að annast almennan rekstur veitingastaðarins Y og koma fram sem andlit staðarins. Hlutverk stefnanda hafi verið að fjármagna opnun staðarins, uppbyggingu, breytingar og tækjakost. Stefndi hafi í upphafi gert stefnanda skilmerkilega grein fyrir því að hann ætti ekki fjármuni eða eignir sem hann gæti lagt til rekstrarins. Stefnandi hafi ekki talið það vandamál enda ætti hann umtalsverða fjármuni sem hann myndi leggja félaginu til sem lánsfé og myndi endurgreiðast úr rekstri þegar aðstæður væru til.

Fjármögnun félagsins með yfirdrætti hjá Landsbankanum hafi þannig vakið undrun stefnda vegna yfirlýsinga stefnanda um að hann ætti fjármuni til að hefja reksturinn sem gætu orðið þolinmóð fjármögnun þar til reksturinn yrði arðbær. Með þessari lántöku hafi í raun breyst grundvallarforsendur fyrir rekstri X, enda hafi lántakan leitt af sér að krafa hlyti að vera um ávöxtun af rekstri strax frá upphafi. Að þessu virtu sé ranglega með það farið í stefnu að samkomulag hafi verið milli aðila um fjármögnun, heldur hafi ákvörðun um hana og fyrirkomulag alfarið verið á herðum stefnanda og honum hafi verið kunnugt um að stefndi væri hvorki borgunarmaður fyrir slíkum skuldum né ætti eignir til tryggingar.

Eftir að þetta fyrirkomulag fjármögnunar komst á hafi stefnandi gengið á stefnda og óskað eftir því að hann gæfi út tryggingarbréf til að tryggja skuldir sem hann síðar kynni að stofna til við stefnanda. Stefndi, sem naut hvorki aðstoðar lögmanns né hafði sérstaka þekkingu á tryggingarráðstöfunum, hefði samþykkt að gefa út slíkt bréf kæmi til þess síðar meir að hann myndi standa í skuld við stefnanda. Stefndi hafi á þeim tíma hvorki kannast við að skulda stefnanda nokkuð né að hann hafi samþykkt að endurgreiða kröfur á hendur X til stefnanda ef til þess kæmi og því látið undan þrýstingi frá stefnanda um að gefa út tryggingarbréfið.

Stefnandi lýsi því í stefnu hve illa rekstur félagsins hafi gengið og í raun aldrei náð sér á strik. Þetta megi til sanns vegar færa en við það megi bæta að slitnað hafi upp úr samstarfi stefnanda og stefnda í júlí 2008. Til þess tíma hafi stefndi staðið við skyldur sínar í samstarfi aðila og haldið rekstrinum þolanlegum og gert sitt besta til að standa við rekstrarskuldbindingar félagsins. Stefnandi hafi boðað til stjórnarfundar þann 9. júlí 2008 en á honum hafi meðal annars átt að bola stefnda úr félaginu sem framkvæmdastjóra þar sem stefnandi hugðist sjálfur yfirtaka reksturinn að öllu leyti.

Á þessum fundi hafi m.a. verið fyrirhugað að ræða um að „skipta ábyrgð hluthafa sem hluthafar hafa gengið í ábyrgðir fyrir. [sic]“ og að „Jafna innsetningu peningagreiðslna inní rekstur [X] jafnt á milli hluthafa [sic]“.

Stefndi hafi hvorki fallist á að ábyrgðum yrði skipt þannig að hann tækist á hendur helmingsábyrgð á greiðslu skulda X gagnvart Landsbankanum eða öðrum, né að honum bæri að greiða nýtt fjármagn til félagsins til jafns við stefnanda. Úr hafi orðið að stefnda hafi verið vikið frá sem framkvæmdastjóra Y og hann hafi ekki komið frekar að rekstrinum eftir júlí 2008.

Stefndi hafi enga vitneskju haft og hafi enn enga vitneskju um innheimtuaðgerðir Landsbankans á skuldum X. Þvert á móti hafi stefndi hvorki upplýsingar um samskipti stefnanda við Landsbankann né hafi stefndi séð samninga um lán, greiðslur eða uppgjör, og engin slík skjöl hafi verið kynnt fyrir honum sem framkvæmdastjóra. Því síður hafi stefndi samþykkt að stefnandi myndi „lána“ honum helming af andvirði skuldarinnar svo sem haldið sé fram í stefnu, enda styðja engin gögn málsins slíka fullyrðingu.

Tryggingarbréf það sem stefndi hafi gefið út hafi verið hugsað sem trygging þegar og ef stefndi myndi takast á hendur einhverjar skuldbindingar gagnvart stefnanda, sem hann svo að lokum gerði ekki, og því séu engar fjárkröfur frá stefnanda sem liggi að baki tryggingarbréfinu.

Í fyrsta lagi byggi stefndi á því að hann skuldi stefnanda enga fjármuni og að tilraun stefnanda til að láta líta svo út séu eftiráskýringar. Fullyrðingum í stefnu þess efnis að samkomulag hafi verið á milli aðila um að þeir myndu leggja fjármuni til jafns inn í félagið sé hafnað sem röngum og ósönnuðum. Ekkert í gögnum beri með sér að stefndi hafi tekist á hendur ábyrgð á helmingi fjárskuldbindinga X gagnvart stefnanda. Sú uppstilling sé í raun fráleit að með útgáfu tryggingarbréfs felist viðurkenning á því að stefndi hafi tekist sérstaklega á hendur ábyrgð á endurgreiðslu til stefnanda. Þessu sé sérstaklega hafnað og mótmælt. Hefði það verið ætlun stefnanda að stefndi bæri helmings greiðsluskyldu/ábyrgð gagnvart sér á skuldum X hefði honum verið í lófa lagið að skjalfesta slíkt á sama tíma og stefndi gaf út tryggingarbréf í fasteign sinni. Útgáfa tryggingarbréfs af hálfu stefnda geti undir engum kringumstæðum verið viðurkenning á því sem stefnandi reyni nú að halda fram. Stefnandi haldi því fram að hann hafi lánað stefnda fyrir sínum hluta af skuld við Landsbankann. Þessu sé hafnað, stefndi hafi hvorki beðið um eða fengið lán hjá stefnanda. Enga skuldaviðurkenningu sé að finna í gögnum málsins sem réttlætt geti að slíkt lán hafi verið veitt eða stefndi samþykkt að taka slíkt lán eða endurgreiða það. Stefnandi hafi sjálfur lagt til fullnaðartryggingu í fasteign og hafi staðið einn ábyrgur gagnvart þeirri lánveitingu fyrir hönd X. Þetta hafi verið í samræmi við það hvernig samstarf aðila hafi verið hugsað frá upphafi. Lesa megi af efni fundar 9. júlí 2008 að stefnandi hafi svo síðar, er syrta tók í álinn, reynt að draga í land og farið að ræða um uppskiptingu ábyrgða, en þá hafi átt eftir að taka ákvörðun um hvernig og hvort það yrði í raun gert. Þannig standist ekki málatilbúnaður stefnanda um það samkomulag sem hann haldi fram að hafi komist á árið 2007.

Stefndi bendi á að framlögð gögn málsins séu með öllu ófullnægjandi og hvorki liggi fyrir gögn um uppgjör né að fjármunir sem fengnir hafi verið úr skuldabréfi stefnanda hafi verið notaðir til að gera upp skuldir X. Engar upplýsingar séu um innheimtuaðgerðir, gjaldfellingu, reikningsnúmer/eiganda eða annað sem sýni að fjármunum hafi í raun verið varið til að gera upp réttmæta kröfu á hendur X. Þó svo að þessi gögn lægju fyrir skipti það engu um þá staðreynd að stefndi hafi ekki gengið í ábyrgð fyrir neinum endurgreiðslum.

Í öðru lagi, ef svo ólíklega færi að niðurstaða réttarins yrði sú að stefnandi ætti kröfu um endurgreiðslu á hendur stefnda, þá byggi stefndi á því að sú krafa geti ekki verið annað en ábyrgðarkrafa og hún sé því fyrnd skv. 4. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda. Standist sú málavaxtalýsing sem stefnandi byggi á verði að telja að stefndi hafi tekist á hendur ábyrgðarskuldbindingu, þ.e. ábyrgð á endurgreiðslu helmings af þeim skuldum sem kynnu að lenda á stefnanda en ekki að hann hafi fengið peningalán sem réttlætt geti 10 ára fyrningartíma skv. 2. tl. 4. gr. laganna.

Upphaf fyrningarfrests skv. 2. mgr. 5. gr. hefjist á þeim degi er krafa á hendur ábyrgðarmanni verður fyrst gjaldkræf. Í þessu tilfelli sé það tímamark annaðhvort sá dagur sem krafa á hendur X var gjaldfelld (sem stefnandi hafi engin gögn lagt fram um) eða sá dagur sem stefnandi innti greiðslu sína af hendi til Landsbankans og virkjaði þar með kröfu hans á hendur stefnda, sem eins og áður er rakið sé ómögulegt að henda reiður á sökum skorts á framlögðum gögnum af hálfu stefnanda. Yrði miðað við greiðslukvittun dags. 3. júlí 2008 hefði krafan fyrnst fjórum árum eftir 3. júlí 2008 eða 3. júlí 2012.

Varðandi kröfu um lækkun stefnukrafna byggi stefndi á því að stefnandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti við innheimtu kröfunnar. Stefndi hafi í nær tíu ár talið mál X og aðkomu sína að málefnum þess félags lokið í samræmi við þá málavexti sem hér hefur verið lýst. Allan þann tíma hafi stefnandi engan reka gert að því að halda fram þeirri meintu kröfu sem hann krefst dóms um í þessu máli. Tómlæti þetta leiði enn fremur af sér að stefndi eigi þess varla kost að koma að neinum gögnum sem hann átti vegna þessa máls, enda séu þau ekki lengur til staðar, þau séu týnd eða þeim hafi verið eytt. Það tómlæti sem felist í drætti stefnanda megi ekki verðlauna með því að dæma dráttarvexti og sé slíkri kröfu því harðlega mótmælt. Ótækt sé, ef af því verði, að verðlauna kröfueigendur, sem sitja með hendur í skauti sér út líftíma krafna, með dráttarvöxtum. Komi til einhverra dráttarvaxta sé þess krafist að þeir verði ekki dæmdir fyrr en eftir dómsuppsögu. Sömu sjónarmið eigi einnig við um kröfu stefnanda um málskostnað, komi til þess, og er kröfu um slíkt sérstaklega mótmælt.

Stefndi vísi til meginreglna samninga og kröfuréttar um fjárskuldbindingar, efndir þeirra og tryggingar þeirra vegna, sbr. lög nr. 36/1994 og 50/2000. Þá sé vísað til laga um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda nr. 14/1905.

Krafa um málskostnað styðjist við XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr.

91/1991 og u m virðisaukaskatt á málskostnað sé byggt á lögum nr. 50/1988.

V.

Niðurstaða

Ágreiningslaust er í málinu að þegar aðilar hófu samstarf um rekstur Y var stefndi félaus og hafði ekki möguleika á að útvega tryggingar fyrir láni fyrir reksturinn.

Ágreiningur snýst fyrst og fremst um það hvort um einhverja skuld stefnda við stefnanda sé að ræða. Stefnandi heldur því fram að hann hafi lánað stefnda fyrir hans helmingi í framkvæmdum. Af hálfu stefnda er þessu mótmælt og hann fullyrðir að hann hafi aldrei þegið peningalán hjá stefnanda. Stefnandi virðist einkum byggja á því að það megi ráða af fjárhæð tryggingarbréfsins sem stefndi gaf út að um lán af hans h álfu til stefnanda hafi verið að ræða. Fjárhæð bréfsins hafi numið helmingi af þeirri ábyrgð á yfirdrætti og skuldum X við Landsbankann, sem stefnandi hafi með framangreindu tryggingarbréfi, útgefnu 30. maí 2007, tryggt með veði í fasteign eiginkonu sinnar . Stefnandi hafi síðar greitt upp allar skuldir félagsins við Landsbankann og stefndi hafi ekki staðið við endurgreiðslu á láninu. Er stefnandi gaf aðilaskýrslu kvaðst hann aðspurður ítrekað hafa gengið eftir því við stefnda að hann gerði upp skuldina. Það hafi hann aðeins gert munnlega því að hann hafi treyst stefnda sem vini. Þessu er mótmælt af stefnda. Í stefnu kemur síðan fram að skuldin hafi verið gjaldfelld með innheimtubréfi lögmanns þann 17. nóvember 2017.

Stefnandi kvað í aðilaskýrslu sinni stefnda hafa átt frumkvæði að því einhvern tíma í mars 2007 að þeir stofnuðu veitingahús og skemmtistað. Stefndi hafi sagt að hann væri blankur og stefnandi hafi því verið tilbúinn að lána honum fyrir sínum hluta . Hann hafi síðan fengið yfirdráttarlán hjá Landsbankanum og sett tryggingarbréf með veði í húsi eiginkonu sinnar til tryggingar yfirdráttarláninu, það hafi verið að fjárhæð 12.500.000 krónur og verið útgefið 29. maí 2007. Stefndi hafi skrifað undir tryggingarbréfið fyrir hönd X . Verkaskipting þeirra hafi verið sú að stefndi hefði verið framkvæmdastjóri og haft 600.000 krónur í laun á mánuði. Byggingafélag í eigu stefnanda hafi hins vegar tekið allan tíma stefnanda. Þeir hafi farið í miklar breytingar tila ð koma húsnæðinu í rekstrarhæft form og ábyrgð þeirra hafi átt að vera til helminga. Reksturinn hafi síðan gengið illa og mikil afföll verið á áfengi.

Tryggingarbréfið sem stefndi hafi gefið út hafi átt að dekka helming af ábyrgðinni á yfirdrættin um við Landsbankann. Hálfu ári eftir opnun staðarins hafi stefnandi farið að ganga á stefnda að greiða og hann þá fengið stefnda til að gefa út tryggingarbréfið, þetta hafi verið það eina sem hann hafi getað gert í stöðunni til þess að geta gengið að stefnda færi allt á versta veg. Stefndi hafi tekið við bréfinu og farið með það í burtu, talað við lögmann og komið til baka með bréfið undirritað.

Síðan hafi verið farið í frekari breytingar og þær hefðu starfsmenn byggingafélags stefnanda annast, en reksturinn hafi ekki gengið upp. Stefnandi hafi þurft að taka lán til viðbótar og yfirdráttur verið í toppi. Stefnandi hafi síðan borgað skuldir við

Landsbankann og

X farið í gjaldþrot.

Stefndi bar við aðalmeðferð að stefnandi hafi átt frumkvæði að því að þeir færu út í veitingarekstur. Stefndi hafi þegar gert grein fyrir því að hann ætti enga peninga en stefnandi borið sig vel, honum gengi vel í öðrum rekstri og ætti næga peninga. Stefndi hafi átt að starfa við reksturinn, vera andlit staðarins út á við og hafa aðgang að fjármálastjóra sem væri í vinnu hjá stefnanda. Stefndi kvað það hafa komið sér á óvart þegar sú staða kom upp að taka þurfti 11 milljón króna lán hjá Landsbankanum. Stefndi staðfesti að hafa ritað undir tryggingarbréfið fyrir hönd X . Sjálfur hafi hann ekki verið í neinni ábyrgð og þetta hafi alfarið verið í höndum stefnanda. Varðandi útgáfu sína á tryggingarbréfi með veði í íbúð sinni, þá hafi stefnandi komi með bréfið og stefndi skrifað undir það án þess að kynna sér það nánar. Hann neitaði því að hafa borið bréfið undir lögmann. Hann kvað stefnanda oft hafa getað verið ógnvekjandi, en þó ekki hótað sér, og hann hafi því skrifað undir bréfið. Aðspurður um það af hverju hann hafi skrifað undir bréfið fyrst hann hafi ekki skuldað stefnanda neitt, þá hafi hann treyst því að hann ætti að skrifa undir bréfið því að stefnandi, bókarinn og hans fólk væru með þetta allt á hreinu. Hann hafi því skrifað undir bréfið því að sér hafi verið sagt að gera það.

Í málinu liggja engin gögn fyrir um lánveitingu stefnanda til stefnda og stefndi neitar alfarið að hann hafi þegið lán hjá honum eða að hann hafi átt að vera í ábyrgðum fyrir X .

Tryggingarbréfið sem liggur fyrir í málinu segir ekki til um skuldbindingar sem liggja því að baki og er ekki skuldaviðurkenning heldur vísar til annarra gagna eða skjala sem staðfesta tilteknar skuldir eða lögvarðar kröfur Í málinu liggur þannig ekki fyrir lögvarin krafa eða gögn um lánveitingu til stefnda. Á því verður ekki byggt að skuldaviðurkenning felist í efni tryggingarbréfsins eða útgáfu þess. Þá liggja ekki fyrir gögn í málinu um að umræddu láni sem stefnandi tók persónulega hafi veri ráðstafað til greiðslu krafna á hendur X og þá liggja engin gögn fyrir um kröfur í þrotabúið.

Með vísan til þ ess sem rakið hefur verið ber að sýkna stefnda af kröfum stefnanda um greiðslu skuldar að fjárhæð 10.097.356 krónur skv. tölulið 1. í stefnu. Þegar af þeirri ástæðu verður jafnframt að sýkna stefnda af kröfu skv. tölulið nr. 2 um staðfestingu veðréttar skv . tryggingarbréfi, útgefnu 18. desember 2007, fyrir framangreindri fjárhæð í fasteign stefnda að [...,...,.. .

].

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað, með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/199

1, sem þykir hæfilega ákveðinn eins og nánar er kveðið á um í dómsorði.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi,

B

, er sýkn af kröfum stefnanda, A .

Stefnandi greiði stefnda 1.000.000 króna í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf

Stefndi,

B

, er sýkn af kröfum stefnanda, A .

Stefnandi greiði stefnda 1.000.000 króna í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf