S-48/2013

Málið, sem dómtekið var 16. apríl síðastliðinn, var höfðað með ákæru sérstaks saksóknara, útgefinni 18. janúar 2013 á hendur „J-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, Reykjavík fyrir eftirtalin meiri háttar brot gegn skattalögum og almennum hegningarlögum:

1. Með því að hafa, sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins J-einnátta ehf., staðið skil á efnislega röngum skattframtölum og fylgigögnum gjaldárin 2007 og 2008, vegna rekstraráranna 2006 og 2007 með því að vanframtelja rekstrartekjur félagsins um kr. 1.222.289 og offramtelja rekstrargjöld um kr. 3.983.938. Með þessu vantaldi ákærði tekjuskattstofn félagsins um samtals kr. 5.216.227 og kom sér undan greiðslu tekjuskatts að fjárhæð samtals kr. 938.921, sem sundurliðast sem hér greinir:

2. Með því að hafa, vegna eigin skattskila, staðið skil á efnislega röngum skattframtölum rekstrarárin 2006 og 2007 og þannig vantalið rekstrartekjur sínar og ekki talið ólögmætar úttektir sínar hjá J-einnátta ehf. fram til skatts sem laun eins og honum bar að gera skv. 3. mgr. 1. tölul. a liðar 7. gr., sbr. 2. mgr. 11. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga nr. 4/1995. Vantaldar rekstrartekjur ákærða hjá J-einnátta ehf. námu kr. 2.572.851 rekstrarárið 2006 og ólögmætar úttektir samtals kr. 23.719.398 tekjuárið 2006 og kr. 18.462.641 tekjuárið 2007. Með þessu vantaldi ákærði tekjuskatts- og útsvarsstofn sinn um samtals kr. 44.754.890 og kom sér undan greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð samtals kr. 16.908.398, sem sundurliðast sem hér greinir:

Framangreind brot ákærða teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 2. mgr. 109. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003.“

Við upphaf aðalmeðferðar lækkaði ákæruvaldið ætlaðan vangoldinn tekjuskatt ákærða fyrir árið 2006 í 5.718.564 krónur og fyrir árið 2007 í 4.200.251 krónu.

Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Þess er krafist að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Málavextir eru þeir að skattayfirvöld höfðu til rannsóknar skattskil ákærða og framangreinds einkahlutafélags er hann hafði stofnað um rekstur sinn. Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar hafði ákærði, en hann var framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins, vanframtalið rekstrartekjur félagsins og offramtalið rekstrargjöld þess um þær fjárhæðir sem fyrri liður ákæru fjallar um. Á sama hátt leiddi rannsókn skattyfirvalda til þess að ákærða er gefið að sök það sem greinir í öðrum lið ákærunnar.

Af hálfu ákærða er málavöxtum lýst svo að hann hafi falið endurskoðanda að telja fram fyrir sig eins og nánar er rakið í næsta kafla. Í IV. kafla er svo nánari grein gerð fyrir málatilbúnaði ákærða og rökum hans fyrir kröfu sinni um sýknu.

III

Fyrir dómi bar ákærði að hann væri eigandi einkahlutafélagsins J-einnátta og hefði það verið stofnað um rekstur hans. Hann hefði verið í stjórn félagsins, verið framkvæmdastjóri og haft prókúru fyrir það. Þá kvaðst hann og hafa séð um daglegan rekstur þess. Hann kvað endurskoðanda sinn hafa talið fram fyrir félagið þau ár sem í fyrsta ákærulið getur og hafi hann talið að það hefði verið gert rétt. Endurskoðandinn hefði og séð um að semja ársreikning félagsins. Hann kvaðst því neita sök.

Undir ákærða voru bornar þær fjárhæðir, sem í fyrsta ákærulið greinir, en honum er gefið að sök að hafa vanframtalið tekjur og offramtalið gjöld eins og þar greinir. Hann var spurður hvort niðurstaða bókhaldsrannsóknar skattrannsóknarstjóra um þetta væri rétt eða röng og kvaðst hann ekki hafa hugmynd um það. Nánar spurður um þetta kvaðst hann ekkert geta tjáð sig þar að lútandi.

Varðandi annan ákærulið bar ákærði að hann hefði greitt sér arð úr sjóðum félagsins í janúarmánuði eins og endurskoðandi hans hefði sagt honum að gera. Ákærði kvaðst hafa haldið að hann hefði mátt gera þetta, enda hefði endurskoðandinn ekki sagt neitt við þessu. Starfsmenn endurskoðunarskrifstofunnar hefðu vitað hvaða fjárhæðir hann hefði tekið úr rekstrinum, en ekki gert athugasemdir við það. Endurskoðandinn hefði aðeins sagt sér hvað greiða ætti í fjármagnstekjuskatt. Hann kvaðst einnig hafa verið á launum hjá félaginu sem framkvæmdastjóri. Undir ákærða var borið skjal með ætluðum vanframtöldum launatekjum hans árin 2006 og 2007 með hliðsjón af úrskurðum ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar. Hann kvaðst ekki hafa athugasemdir við þessa útreikninga. Þá tók ákærði fram að ef skattskil hans hefðu ekki verið í samræmi við lög þá hefði það verið vegna ráðlegginga endurskoðandans. Ákærði kvaðst hafa komið með gögn til endurskoðandans sem hafi svo séð alfarið um að telja fram fyrir sig. Sjálfur hafi hann aðeins mætt til að skrifa undir, eins og hann orðaði það.

Maður sá, sem taldi fram fyrir ákærða og framangreint einkahlutafélag að hluta til á umræddum tíma, bar vitni og kvað ákærða hafa komið með gögn og hefði vitnið stillt upp ársreikningi fyrir ákærða auk þess að telja fram. Vitnið tók fram að það hefði gert þetta sem starfsmaður endurskoðunarskrifstofu. Skrifstofan færði bókhald fyrir ákærða og félagið á grundvelli gagna frá ákærða. Vitnið staðfesti framburð sinn hjá lögreglu um að það hefði tjáð ákærða að hann mætti ekki taka fé úr rekstri félagsins nema sem laun. Þá kannaðist það ekki við að hafa ráðlagt ákærða hvernig hann gæti greitt sér arð úr félaginu og ekki vita hver hefði gert það.

Annað vitni, sem vann að bókhaldi og framtali fyrir ákærða og félagið fyrir árið 2007, bar að hafa byggt á gögnum frá ákærða. Vitnið kvaðst ekki hafa ráðlagt honum hvernig hann gæti greitt sér arð úr félaginu. Það hefði hins vegar sagt honum að hann mætti ekki skulda félaginu.

IV

Í fyrri ákærulið er ákærða, sem var framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins J-einnátta, gefið að sök að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum og fylgigögnum eins og nánar er rakið í ákæruliðnum. Við aðalmeðferð bar ákærði að endurskoðandi sinn hefði séð um að telja fram og hefði hann talið það hafa verið rétt gert. Hann hafði ekki tölulegar athugasemdir við ákæruliðinn. Í greinargerð ákærða er sýknukrafa hans byggð á því að verknaðarlýsing í ákæru sé röng og jafnvel þótt hún væri rétt þá væri heimfærsla hennar til refsiákvæða röng. Í greinargerðinni segir nánar að jafnvel þótt rekstrartekjur félagsins hafi verið vantaldar og rekstrargjöld oftalin þá hafi það ekki leitt til þess að tekjuskattsstofnar þess hafi verið vantaldir eins og haldið er fram í ákæru. Er bent á að í úrskurði ríkisskattstjóra komi fram að stofn félagsins til tekjuskatts hafi verið lækkaður bæði árin. Þetta stafi af breytingum á álagningu á félagið sem hafi leitt til þess að tekjuskattsstofnar ákærða persónulega hafi hækkað og þar með gjöld hans.

Eins og að framan var rakið byggir ákæruliðurinn á rannsókn skattyfirvalda og er hann í samræmi við gögn málsins. Ákærði hefur ekki gert tölulegar athugasemdir við ákæruliðinn. Hann bar sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins ábyrgð á skattskilum þess og getur ekki komið sér undan henni með því að benda á endurskoðanda sinn.

Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur fyrir það sem honum er gefið að sök í fyrri lið ákærunnar og varðar brot hans við 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 en brot ákærða er ekki stórfellt og er því hafnað að fella það jafnframt undir 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga.

Í síðari ákærulið er ákærða gefið að sök að hafa, vegna eigin skattskila, staðið skil á efnislega röngum skattframtölum vegna áranna 2006 og 2007 eins og nánar er rakið í ákæruliðnum. Ákærði bar að hafa greitt sér arð úr sjóðum framangreinds einkahlutafélags eins og rakið var og endurskoðandi hans hafi ekki gert athugasemdir við, heldur sagt honum hvað hann ætti að greiða í fjármagnstekjuskatt. Ákærði heldur því fram að hann hafi greitt þennan skatt, sem sé í raun tekjuskattur með lægri skattprósentu. Einnig byggir ákærði á því að byggt sé á röngum álagningarprósentum tekjuskatts í ákæru, en það hefur nú verið leiðrétt eins og rakið var. Ákærði, sem ekki gerir tölulegar athugasemdir við þennan ákærulið, bar sem fyrr að endurskoðandinn hefði talið fram fyrir sig og ef framtal hans hefði ekki verið í samræmi við lög þá væri við endurskoðandann að sakast. Ákæran byggist á rannsókn skattyfirvalda og er hún í samræmi við rannsóknargögn málsins. Samkvæmt þeim gögnum tók ákærði fé út úr rekstri einkahlutafélagsins og greiddi sér sem arð án þess að gætt væri að reglum þeim sem um það gilda samkvæmt lögum um einkahlutafélög. Taldi hann greiðslur þessar fram sem arð þegar í raun var um launagreiðslur að ræða. Með þessu braut ákærði gegn 1. mgr. 109 gr. laga nr. 90/2003. Heimilt er að heimfæra brot ákærða undir þetta lagaákvæði með vísun til 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008, enda var málflytjendum gefinn kostur á að flytja málið með það í huga og hefur vörn ákærða því í engu orðið áfátt. Brot ákærða samkvæmt þessum ákærulið er stórfellt og varðar því einnig við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga eins og í ákæru greinir.

Ákærði hefur ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi og er refsing hans hæfilega ákveðin 4 mánaða fangelsi sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði segir. Þá skal hann og greiða sekt að viðlagðri vararefsingu eins og nánar greinir í dómsorði.

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, J-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 4 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði 29.000.000 króna í sekt og komi 270 daga fangelsi í stað sektar verði hún ekki greidd innan 4 vikna.

Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns, G-kk-ef G-kk-ef hdl., 376.500 krónur.

A-kk-nf Í-kk-nf