E-815/2012

Mál þetta, sem tekið var til dóms 8. febrúar sl., er höfðað 4. júní 2012 af R-x-x T-x-x, Árvöllum 2, Reykjavík á hendur Járni og Blikki ehf., Vesturvör 26, Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði sér 869.374 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. maí 2010 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar, en til vara að krafan verði lækkuð og að málskostnaður verði felldur niður.

I

Stefnandi, sem er járniðnaðarmaður, vann í járnsmiðju stefnda frá nóvember 2009 til loka apríl 2010. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda en hann var ráðinn til almennra málmsmíðastarfa. Dagvinnulaun voru 1.200 krónur fyrir hverja klukkustund og 2.160 krónur fyrir hverja klukkustund í yfirvinnu.

Stefnandi kveðst alltaf hafa unnið á 12 tíma vöktum hjá stefnda, frá klukkan 18.00 til 06.00 að morgni en hafi einungis fengið greidda dagvinnu, 1.200 krónur, fyrstu átta vinnustundirnar en svo næstu fjóra á yfirvinnukaupi, 2.160 krónur og hafi stefnanda verið sagt að dagvinnulaunin yrðu 1.200 krónur fyrstu þrjá mánuðina en þau myndu svo hækka. Það hafi ekki gengið eftir þrátt fyrir eftirgangsmuni. Stefnandi taldi sig vanhaldinn í launum og leitaði til stéttarfélags síns, VM Félags vélstjóra og málmtæknimanna.

Með bréfi, dagsettu 22. mars 2011, krafði stéttarfélagið stefnda um vangreidd laun fyrir stefnanda. Í bréfinu segir að stefnandi hafi unnið 12 tíma á dag og alltaf unnið á tímabilinu 17.00 til 05.00 og því hafi átt að greiða 45,42% vaktaálag á grunnlaunin. Var krafist 818.426 króna fyrir stefnanda auk launatengdra gjalda og dráttarvaxta. Stefndi svaraði bréfinu 12. apríl 2011 og hafnaði kröfunni. Tekið er fram að stefnandi hafi verið ráðinn sem ófaglærður verkamaður hjá stefnda og að hann hafi ekki verið ráðinn sem iðnaðarmaður með réttindi enda hafi hann ekki sinnt starfi sem krafðist slíkra réttinda. Þá er tímakaupskröfu stefnanda mótmælt og því haldið fram að stefnandi hafi óskað eftir því að vinna á þessum tímum sólarhringsins og hafa frjálsan vinnutíma vegna aðstæðna sinna. Einnig er tekið fram að vaktavinnukerfi hafi aldrei verið hjá stefnda og að stefnandi hafi sjálfur skráð hvað væri dagvinna og hvað eftirvinna og alltaf fengið greitt samkvæmt þeirri skráningu, átta tíma í dagvinnu og eftirvinnu eftir það og því sé kröfu um vaktaálag hafnað.

Með bréfi, dagsettu 27. janúar 2012, gerði stefnandi sundurliðaða kröfu á hendur stefnda að fjárhæð 1.226.644 krónur. Byggðist krafa stefnanda eingöngu á því að stefnda hafi borið að greiða stefnanda dagvinnukaup þann tíma, sem þeir unnu í dagvinnu, sem sé samkvæmt kjarasamningum milli kl. 07.00 og 18.00, en fyrir vinnu unna á öðrum tíma sólarhringsins, skuli greiða með eftirvinnutaxta. Það hafi stefndi ekki gert, heldur alltaf greitt fyrstu átta unna tíma sem dagvinnu, en síðan greitt eftirvinnutaxta á unna tíma eftir það óháð því hvenær sólarhringsins unnið var. Hvað varði sjálfa fjárhæð tímakaupsins, sem stefndi hafi greitt stefnanda, það er að dagvinnutaxtinn væri 1.200 krónur og eftirvinnutaxtinn 2.160 krónur þá var því ekki lengur mótmælt sem of lágum taxta. Vanreiknuð laun stefnanda og greiðsla að meðtöldu orlofi miðað við það væri því 869.374 krónur sem er stefnufjárhæð málsins.

Stefndi gerir athugasemd við reifun stefnanda á atvikum málsins sem hann telur ranga eða ónákvæma. Atvikin eins og þau snúi að stefnda séu að stefnandi hafi ekki unnið undir sérstöku eftirliti hjá stefnda enda hafi það verið óþarft. Vinnan hafi verið þess eðlis að hún kallaði á fyrirmæli við upphaf ráðningar en eftir það hafi verið tiltölulega lítið eftirlit þar sem afköstin voru á hverjum tíma sýnileg. Það hafi því legið fyrir í lok hvers dags eða viku hversu mörgum einingum viðkomandi starfsmenn höfðu lokið. Vinna hafi þó að jafnaði verið undir eftirliti eiganda og verkstjóra í smiðjunni.

Við ráðningu stefnanda hafi vinnutími verið ræddur og hvort hægt væri að hnika vinnutíma til að þörfum stefnanda sem hafi óskað eftir að byrja snemma eða hætta seint og fá að vinna allt að 12 tíma á dag og helst um helgar líka. Eftir því sem framkvæmdastjóri stefnda hafi verið upplýstur um hafi það tengst því að einhverju leyti að stefnandi vildi samnýta bifreið til og frá vinnu. Var stefnanda, eins og öllu starfsfólki félagsins, gerð grein fyrir því að ekki væri unnið á vöktum hjá félaginu og aldrei væri unnið eftir slíku kerfi. Unnið væri átta tíma í dagvinnu á virkum dögum og eftirvinnu eftir að dagvinnu lyki. Megin vinnuframlag skildi í samræmi við það innt af hendi milli 08.00 að morgni til 18.00 síðdegis. Stefnandi mætti þó hnika til vinnutíma sínum hvað eftirvinnuna varðaði. Það hafi þó verið alveg skýrt og enginn misskilningur mögulegur um að fyrir lægi að starfsmenn yrðu alltaf að skila dagvinnu eins og þeir voru ráðnir til eða átta tímum á dag.

Hvort stefnandi hafi byrjað snemma, eða klukkan fimm, sex eða sjö að morgni, eða hvort unnið væri áfram til 18.00, 19.00 eða 20.00 hafi verið honum í sjálfsvald sett við upphaf ráðningar innan þeirra marka sem áður sé lýst og innan marka hámarks vinnuframlags. Þetta sé nákvæmlega það sem stefnanda hafi verið gerð grein fyrir og unnið hafi verið eftir allt ráðningarsambandið. Aldrei hafi verið samið um að eingöngu væri unnið í eftirvinnu eða að stefnandi mætti til starfa á kvöldin og séu fullyrðingar í þá veru beinlínis rangar. Ekki sé heldur vitað til að svo hafi verið og sé það með öllu ósannað.

Stefnandi hóf vinnu eftir umsömdu fyrirkomulagi og skilaði vinnustundum sínum sjálfur til stefnda. Stundum komu stimpilkort, stundum leiðrétt stimpilkort og stundum handskrifaðir miðar um vinnustundir. Stefndi greiddi stefnanda laun í samræmi við umsamin kjör eða 1.200 krónur í dagvinnu og 2.160 krónur í eftirvinnu í samræmi við skráða tíma sem hann skilaði. Ágreiningslaust sé að tímarnir séu í samræmi við það sem stefnandi vann og hlutfall eftirvinnu og dagvinnu tekur mið af því að alla virka daga hafi verið skráðir og greiddir átta dagvinnutímar og allir tímar umfram það hafi verið greiddir sem yfirvinna á 80% hærri taxta en umsamin dagvinnulaun.

Allan ráðningartímann voru laun greidd í samræmi við skráða tíma sem var framvísað. Engar athugasemdir hafi verið gerðar við launagreiðslur allan ráðningartímann eða krafa gerð um leiðréttingu. Vinnuframlag stefnanda hafi verið afar ólíkt eftir mánuðum og fullyrðingar um að alla daga hafi stefnandi unnið eins standist ekki gögn málsins. Ef skráðir og greiddir tíma séu skoðaðir verði af þeim ráðið að vinnuframlag hafi verið ólíkt eftir mánuðum og að ljóst sé að alla frídaga hafi verið greidd eftirvinna allan daginn eins og kjarasamningar geri ráð fyrir.

Í byrjun apríl 2010 hafi stefnandi hætt að mæta án þess að vinna lögboðinn uppsagnarfrest. Lét stefnandi ekki sjá sig meira og var ráðningarsambandi aðila var því slitið í apríl 2010. Telur stefndi sig því eiga kröfu á stefnanda vegna ólögmæts brotthlaups úr starfi sem nemi 132.204 krónum en um er að ræða helming af meðaltali launa stefnanda síðustu þrjá mánuðina í vinnu hjá stefnda. Sé byggt á því að slíkri kröfu verið teflt fram til skuldajafnaðar á móti mögulegri kröfu stefnanda án gagnstefnu þar sem ekki er krafist sjálfstæðs dóms um kröfuna heldur eingöngu að hún komi til lækkunar mögulegum kröfum á stefnda.

Þann 22. mars 2011 hafi stefnda borist innheimtubréf frá verkalýðsfélagi stefnanda þar sem hann hafi verið krafinn um launaleiðréttingu sem byggði á tveimur meginforsendum. Í fyrsta lagi hafi verið gerð krafa um launaleiðréttingu vegna starfsreynslu og menntunar. Í öðru lagi hafi verið krafist vaktaálags á grunnlaun. Þessari kröfu hafi verið hafnað. Rétt sé að árétta að fullyrðingu um hver hafi verið vinnutími viðkomandi hafi ekki verið mótmælt sérstaklega þá þar sem það hafði ekki þýðingu fyrir málið eins og það hafi verið fram sett. Rúmum átta mánuðum síðar hafi borist annað kröfubréf, þá frá lögmanni stefnanda og hafi í framhaldinu orðið samskipti milli lögmanna aðila um að kröfunni yrði alfarið hafnað. Þó var það þannig að við það bréf sem barst frá lögmanni hafi verið búið að hafa endaskipti á kröfunni með þeim hætti að nú hafi því haldið fram að starfsmennirnir hafi alltaf unnið á tólf tíma vöktum. Jafnframt hafi því þá haldið fram að stefnandi og vinnufélagar hans hafi verið vanhaldnir í launum þar sem í stað fullrar dagvinnu hafi einn eða enginn tími verið unninn í dagvinnu allt ráðningartímabil viðkomandi aðila. Var því haldið fram að stefnandi ætti inni hjá stefnda mismun á tímalaunum dagvinnu og yfirvinnu uppá 822 tíma x 960 krónur auk orlofs. Þessi tilhögun kröfugerðar og sjónarmið eru þannig fyrst reifuð þegar liðnir eru 20 mánuðir frá ráðningarslitum aðila.

II

Stefnandi kveður ágreininga aðila snúast um það að hann, sem hafi ætíð unnið hjá stefnda utan dagvinnutíma, það er á eftirvinnutíma og vilji fá greitt fyrir þá vinnu sína samkvæmt eftirvinnutaxta. Stefndi hafi greitt honum fyrstu átta klukkustundirnar af vinnu hans samkvæmt dagvinnutaxta, en eftir það samkvæmt eftirvinnutaxta, án tillits til þess, hvenær sólarhringsins vinnan hafi verið innt af hendi, en hún hafi öll verið unnin utan dagvinnutíma. Sé fjárkrafa stefnanda því um mismuninn.

Byggt sé á því að í kjarasamningi milli Samtaka atvinnulífsins, annars vegar og VM Félags vélstjóra og málmtæknimanna hins vegar, sem tekið hafi til starfa stefnanda, séu ákvæði um dagvinnu- og yfirvinnulaun. Þar sé einnig skilgreindur dagvinnutími, yfirvinnutími og vaktavinna, auk þess sem þar sé að finna ákvæði um vaktavinnu og vaktaálag. Í fylgiskjali með samningnum frá 30. desember 1996 sé auk þess að finna samning um ákveðna þætti er varði skipulag vinnutíma milli ASÍ, VSÍ og Vinnumálasambandsins. Þar sé meðal annars að finna skilgreiningar á vinnutíma, næturvinnutíma og vaktavinnu. Í grein 2.1.1. í samningnum komi fram að vikulegur dagvinnutími skuli vera 40 klukkustundir á tímabilinu frá 07.00 til klukkan 18.00. Í grein 2.1.2 segi að heimilt sé með skriflegu samkomulagi starfsmanna og fyrirtækis og/eða meirihluta starfsmanna og fyrirtækis að dagvinna hefjist á tímabilinu milli klukkan 07.00 og 10.00. Yfirvinna hefjist þó aldrei síðar en klukkan 18.00. Í grein 2.2.1 segir að yfirvinna teljist frá því að dagvinnu ljúki á mánudögum til og með föstudögum þar til dagvinna hefjist að morgni. Á laugardögum, sunnudögum og helgidögum greiðist yfirvinnukaup.

Ljóst sé að stefnandi hafi unnið í yfir- og næturvinnu, en ekki vaktavinnu, enda hafi vinnutími hans verið fastákveðinn og ávallt sá sami. Sé vísað til greinar 2.5 í áðurgreindu fylgiskjali með samningnum, þar sem segi að vaktavinna sé vinna sem skipt sé niður í mismunandi vinnutímabil/vaktir samkvæmt ákveðnu kerfi, þar sem starfsmaður vinni á mismunandi vöktum á tilteknu tímabili, sem mælt sé í dögum eða vikum. Í grein 2.3 í áðurgreindu fylgiskjali segi að næturvinnutími sé tíminn á milli klukkan 23.00 og 06.00 og samkvæmt grein 2.4 teljist næturvinnustarfsmaður vera sá starfsmaður sem venjulega vinnur að minnsta kosti þrjár klukkustundir af daglegum vinnutíma sínum á næturvinnutímabili.

Af framanröktum ákvæðum kjarasamningsins, vinnutíma stefnanda og með vísan til 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda sé ljóst að stefnanda hafi borið greiðsla yfirvinnukaups fyrir alla vinnu sína. Liggi það jafnframt í hlutarins eðli að dagvinna sé ekki greidd fyrir vinnu sem unnin sé á kvöldin og um nætur. Hér breyti engu þó svo að vinnustundir stefnanda hafi verið skráðar sem dag- og yfirvinna, enda hafi það verið gert að beiðni stefnda. Þá hafi enga þýðingu fyrir mál þetta og sé þar að auki rangt, að það hafi einvörðungu verið að beiðni stefnanda sjálfs, að unnið hafi verið á kvöldin og nóttunni. Eftirvinna breytist ekki í dagvinnu þótt svo hefði verið. Þótt samningur um slíkt vinnufyrirkomulag og launagreiðslur hafi verið gerður þrátt fyrir ákvæði 1. gr. laga nr. 55/1980, þá liggi fyrir að hann hefði rýrt kjarasamningsbundinn rétt stefnanda meðal annars vegna ójafnræðis aðila og stæðist ekki, sbr. 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Aftur móti væri hægt að semja um betri rétt til handa launþegum. Af þessu sé ljóst að stefnandi hafi verið verulega vanhaldinn í launum á ráðningartíma hans hjá stefnda.

Hvað varði vísan stefnda til tómlætis þá bendi stefnandi á að formleg krafa frá stéttarfélagi hans hafi komið fram með bréfi dagsettu 22. mars 2011 eða tæpu ári eftir að stefnandi hafi lokið störfum hjá stefnda. Geti það ekki talist tómlæti.

Vegna staðhæfinga stefnda um meint brotthlaup stefnanda, þá sé slíkum fullyrðingum hafnað sem röngum og ósönnuðum. Hið rétta sé að stefnandi hafi fengið samþykki stefnda til að láta af störfum, en eins og honum megi vera kunnugt, þá hafi það meðal annars verið vegna óánægju hans með launauppgjörið.

Stefnandi kveðst hafa hafið störf hjá stefnda í nóvember 2009 og starfaði þar út apríl 2010. Samkvæmt launaseðlum hafi hann fengið greitt fyrir 822 dagvinnutíma en 308 yfirvinnutíma. Vegna hins óvenjulega vinnutíma hafi öll laun samkvæmt framangreindu átt að greiðast sem yfirvinna. Stefnandi hafi því verið vanhaldinn um 789.120 krónur (2.160 – 1.200 = 960 x 822 = 789.120) auk 10.17% orlofs á þá fjárhæð, 80.254 krónur. Samtals nemi vangreidd laun því 869.374 krónum.

Hvað lagarök varðar byggir stefnandi kröfur sínar á almennum reglum vinnuréttar um greiðslu verkkaups, sbr. lög nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, lögum nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda, orlofslögum nr. 30/1987, 7. gr. laga nr. 80/1980 um stéttarfélög og vinnudeildur og 52. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað og hollustuhætti á vinnustöðum. Jafnframt á kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og VM félags vélstjóra og málmtæknimanna. Um dráttarvexti er vísað til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um málskostnað er vísað 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um virðisaukaskatt vísast til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

III

Stefndi kveðst hafna kröfu stefnanda og sé aðalkrafa stefnda í samræmi við það um sýknu af kröfum stefnanda enda liggi ekki annað fyrir í málinu en að stefnanda hafi verið greidd umsamin laun í samræmi við ráðningarsamning og kjarasamning sinn og í fullkomnu samræmi við vinnuframlag sitt. Stefnandi hafi sönnunarbyrði um annað í málinu og í raun sé fráleitt að halda fram að samkomulag hafi verið um starfstíma eins og lýst sé og að eftir slíku skipulagi hafi verið unnið. Ósannað sé að samkomulag hafi verið með aðilum um vinnu með þeim hætti sem stefnandi lýsi. Það sé heldur ekki neitt í málinu sem styðji það nema samhljóða framburður þriggja vinnufélaga sem freisti þess allir að ná fram auknum launum mörgum mánuðum eða árum eftir lok ráðningarsamnings. Í þessu tilviki sé krafa ekki ljós fyrr en 20 mánuðum eftir brotthlaup stefnanda.

Því sé mótmælt sem röngu eða ósönnuðu að samið hafi verið við stefnanda um að hann ynni með þeim hætti sem hann lýsi enda sé það ekki sannleikanum samkvæmt. Því sé mótmælt sem röngu og eða ósönnuðu að stefnandi hafi unnið með þeim hætti sem hann kýs að lýsa í kröfugerð sinni. Jafnframt liggi fyrir að skráðir og greiddir tímar séu ekki í neinu samræmi við það sem lýst sé að samningur hafi verið um eða tólf tíma vinnuframlag dag hvern enda hafi framlagið verið misjafnt og tímar misjafnir milli vinnumánaða.

Ágreiningslaust sé að stefndi hafi alltaf greitt laun í samræmi við skráða tíma og hafi hann ætlað að leggja fram afrit gagna um skráða og reiknaða tíma því til stuðnings. Þau gögn hafi ekki komið fram og hafi annað hvort verið mislögð hjá stefnda eða séu í vörslum stefnanda. Þau gögn beri með sér tvennt. Að greitt hafi verið hlutfall dagvinnu og eftirvinnu eins og skráð hafi verið af stefnanda og að unnið hafi verið á reglulegum vinnutíma að því marki sem útreikningar studdust við stimpilkort.

Aðalkrafa stefnda sé því í samræmi við allt framanritað að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda í málinu. Fari svo ólíklega að krafa um sýknu verði ekki tekin til greina sé þess krafist með öllum þeim rökum sem að framan greini að kröfur stefnanda verði lækkaðar, en það myndi þá byggja á því að stefnandi sýni fram á ógreidda vinnu í þágu stefnda. Ljóst sé að stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir þeim viðbótakröfum sem hann hafi uppi í máli þessu. Hvað varði varakröfu séu höfð uppi öll sömu mótmæli og í aðalkröfu að því er varði kröfu stefnanda.

Þá sé vaxtakröfu mótmælt og verði stefndi dæmdur til að greiða einhverja fjárhæð þá sé þess krafist að vextir verði ekki dæmdir fyrr en frá dómsuppsögu.

Sérstaklega sé vísað til tómlætissjónarmiða um allar kröfur stefnanda í málinu og sé allur mögulegur réttur hvort sem væri í aðal- eða varakröfu talinn fallin niður vegna tómlætis enda ekki krafist leiðréttingar fyrr en löngu eftir lok ráðningar.

Hvað lagarök varðar vísar stefndi til ákvæða vinnuréttar eftir því sem við á og aðallega sérstaka hluta vinnuréttarins um ráðningarsamband aðila og rétt til gagnkröfu vegna brotthlaups. Þá er vísað til sjónarmiða um tómlæti í vinnurétti. Um sönnunarsjónarmið er vísað til ákvæða laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Einnig er vísað til ákvæða laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafa stefnda um greiðslu málskostnaðar styðst við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Stefnandi gaf aðilaskýrslu fyrir dómi svo og S-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf framkvæmdastjóri stefnda. Þá gáfu skýrslu vitnin V-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf, K-kk-nf D-kk-nf G-kk-nf, A-kk-nf F-kk-nf S-kk-nf og F-kk-nf N-kk-nf S-kk-nf, allir starfsmenn eða fyrrverandi starfsmenn stefnda.

Stefnandi vann hjá stefnda á tímabilinu frá nóvember 2009 til loka apríl 2010. Vann stefndi í járnsmiðju stefnda í Kópavogi og með honum þeir S-x-x S-x-x Z-x-x og W-x-x J-x-x M-x-x. Unnu þeir við að logskera og sjóða rafskaut á stálbita.

Laun stefnanda fyrir vinnu hans í þágu stefnda voru 1.200 krónur á tímann fyrir dagvinnu og 2.160 krónur á tímann fyrir yfirvinnu. Þrátt fyrir að stimpilklukka væri á vinnustaðnum var það fyrirkomulag viðhaft samkvæmt samkomulagi málsaðila að stefnandi skráði hjá sér unnar vinnustundir dag hvern, það er fjölda dagvinnustunda og fjölda eftirvinnustunda. Fékk stefnandi greidd laun hjá stefnda samkvæmt þeirri skráningu en ekki skráðum vinnustundum eftir stimpilklukkunni. Um þetta er ekki deilt í málinu.

Deilt er um það hvenær sólarhringsins stefnandi og fyrrnefndir tveir aðrir starfsmenn unnu í járnsmiðju stefnda. Stefnandi heldur því fram að hann hafi unnið utan hefðbundins dagvinnutíma og eigi að fá greitt samkvæmt eftirvinnutaxta fyrir vinnu sína í stað dagvinnu. Miðast kröfugerð stefnanda við það að hann hafi unnið allan starfstíma sinn hjá stefnda utan dagvinnutíma. Stefndi hafnar þessu og vísar til þess að við upphaf ráðningar stefnanda hafi honum verið gerð grein fyrir því að ekki væri unnið á vöktum hjá stefnda, heldur væri unnið í átta dagvinnustundir á virkum dögum og eftirvinnu eftir að dagvinnu lyki. Vildu starfsmenn stefnda hnika vinnutíma til hvað varðaði eftirvinnu þá væri það heimilt og var stefnanda þannig í sjálfsvald sett hvenær hann hæfi vinnu að morgni. Fyrir liggur að stefndi greiddi stefnanda laun fyrir átta dagvinnustundir og eftir það var greidd eftirvinna eins og framlagðir launaseðlar stefnanda bera með sér.

Fyrir dómi greindi stefnandi frá því að vinnutími hans hefði verið frá klukkan 18.00 til 04.00 eða 05.00 eftir þörfum. Kvaðst stefnandi aldrei hafa unnið á daginn, en hefði verið sagt af vinnufélögum að hann fengi 1.200 krónur í laun fyrir átta klukkustundir en eftir það væri greidd eftirvinna. Erfitt hefði verið að fá upplýsingar um launin en hann hefði eftir þrjá mánuði í starfi spurt um það hvort launin væru rétt og þá verið sagt að 1.200 krónur væru byrjendalaun. Þá bar stefnandi að hann hefði sjálfur skráð vinnustundir sínar.

S-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnda, bar fyrir dómi að aldrei hefði verið unnið á vöktum hjá stefnda. Hann greindi frá því að stefnandi hefði aldrei verið beðinn um að vinna á nóttunni enda væri það ekki heimilt hjá stefnda. Stefnandi hefði haft frjálsan vinnutíma, en átti að skila átta stunda dagvinnu á dagvinnutíma. Það væri beinlínis rangt að stefnandi hefði unnið á nóttunni. Hið rétta væri að stefnandi hefði komið til vinnu sinnar mjög snemma á morgnana, um klukkan 04.00 og hefði unnið á mismunandi tímum sólarhringsins.

Vitnið V-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf kom fyrir dóminn og kvaðst ekki kannast við það vinnufyrirkomulag hjá stefnda sem stefnandi héldi fram en hann hefði verið verkstjóri hjá stefnda frá árinu 2007 og væri enn. Vitnið bar að stefnandi hefði unnið í dagvinnu og eftirvinnu eins og aðrir starfsmenn stefnda. Einnig að almennur vinnutími hjá stefnda væri frá klukkan 08.00 á morgnana og almennt væri ekki unnið á nóttunni hjá stefnda og kannaðist vitnið ekki við að þörf væri á því.

Vitnið K-kk-nf D-kk-nf G-kk-nf bar fyrir dómi að hann hefði unnið með stefnanda og að oft hefði verið unnið lengur en til 24.00 og alla nóttina. Vitnið kvaðst hafa unnið bæði dagvaktir og kvöldvaktir hjá stefnda. Vitnið A-kk-nf F-kk-nf S-kk-nf bar að vinnutími hans hjá stefnda hefði verið frá klukkan 16.00 til 24.00 en að öllu jöfnu hefði vinnu verið hætt þá. Vitnið kvaðst ekki kannast við að stefnandi hefði verið að vinna eftir klukkan 24.00.

Stefnandi, sem fullyrðir að hann hafi unnið hjá stefnda utan dagvinnutíma, hefur sönnunarbyrði fyrir því að svo hafi um samist milli aðila að hann mætti eingöngu vinna í eftirvinnu í þágu stefnda. Gögn málsins styðja ekki þessa staðhæfingu stefnanda, en hann hefur með vitnaskýrslum leitast við að renna stoðum undir fullyrðingu sína um að hann hafi verið ráðinn til að vinna utan dagvinnutíma og innt vinnu sína af hendi á þeim tíma.

Með vísan til þess sem rakið er að framan og framburðarskýrslna fyrir dóminum þykir stefnanda hvorki hafa tekist sönnun um það að hann hafi innt vinnuframlag sitt af hendi á þeim tíma sólarhringsins sem hann heldur fram né að hann hafi haft til þess leyfi stefnda. Þykir verða að leggja það til grundvallar í málinu að stefndi hafi ráðið því á hvaða tíma sólarhringsins stefnandi innti vinnu sína af hendi og að svo hafi um samist milli aðila að stefnandi inni átta dagvinnustundir og þá eftirvinnu eftir það, ef því var að skipta. Fyrir liggur að dómkrafa stefnanda byggir ekki á því að hann hafi unnið á vöktum hjá stefnda, svo sem gert var í upphafi kröfugerðar stefnanda á hendur stefnda, heldur einvörðungu á því að stefnandi hafi að öllu leyti unnið hjá stefnda utan dagvinnutíma. Ekkert er fram komið í málinu sem rennir stoðum undir þá fullyrðingu stefnanda og verður hún ekki lögð til grundvallar úrslitum málsins. Einnig verður að hafa í huga að stefnandi skráði sjálfur, eins og fram er komið, allar vinnustundir sínar hjá stefnda, bæði dagvinnu og eftirvinnu og fékk laun í samræmi við þá skráningu. Hann gerði engar athugasemdir við launagreiðslur frá stefnda á starfstíma sínum aðrar en fyrirspurn eftir þrjá mánuði í starfi um það hvort launin væru rétt.

Samkvæmt framangreindu er niðurstaða dómsins sú að stefnanda hafi ekki tekist að sanna gegn andmælum stefnda að vinnutími hans hjá stefnda hafi verið annar en stefndi heldur fram og hann hefur þegar fengið greidd laun fyrir. Verður krafa hans um vanreiknuð laun að meðtöldu orlofi því ekki tekin til greina. Samkvæmt þessari niðurstöðu kemur ekki til álita sú málsvörn stefnda að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti við gæslu hagsmuna sinna.

Með vísan til þess sem að framan er rakið verður stefndi sýknaður af kröfum stefnanda í málinu.

Eftir þessum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 250.000 krónur. Við ákvörðun málskostnaðar er tekið mið af því að samhliða máli þessu eru rekin tvö önnur dómsmál gegn stefnda um samkynja álitaefni, málin númer E- 816/2012 og 817/2012.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Járn og Blikk ehf., er sýkn af dómkröfum stefnanda, R-x-x T-x-x, í málinu.

Stefnandi greiði stefnda 250.000 krónur í málskostnað.

J-kk-nf H-kk-nf