E-2168/2008

Mál þetta var þingfest 3. september 2008 og tekið til dóms 26. febrúar sl. Stefnandi er Byr sparisjóður, Borgartúni 18, Reykjavík, en stefndu eru Skorradalur ehf., Smyrlahrauni 15, Hafnarfirði, Þ-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf Á-kvk-nf G-kvk-nf, sama stað, og G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf, Grænuhlíð 66, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda Skorradal ehf. verði gert að greiða 241.375,80 svissneska franka og 24.244.529,00 japönsk jen með dráttarvöxtum frá 11. febrúar 2008 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að honum verði heimilað að færa dráttarvexti á höfuðstól skuldarinnar á 12 mánaða fresti, í fyrsta skipti 11. febrúar 2009.

Stefnandi krefst þess að staðfestur verði veðréttur hans samkvæmt veðtryggingarbréfi, útgefnu 30. desember 2005, allsherjarveði tryggðu upphaflega með 3. veðrétti og uppfærslurétti í Smyrlahrauni 15, Hafnarfirði, af höfuðstól 20.000.000 króna.

Þá krefst stefnandi þess að staðfestur verði veðréttur hans samkvæmt veðtryggingarbréfi, útgefnu 30. desember 2005, allsherjarveði tryggðu upphaflega með 4. veðrétti og uppfærslurétti í Marteinslaug 14, 0202, Reykjavík, að höfuðstól 10.000.000 króna.

Stefnandi krefst málskostnaðar úr hendi stefndu.

Af hálfu stefnda G-kk-ef I-kk-ef G-kk-ef og Skorradals ehf. hefur ekki verið tekið til varnar.

Stefndu Þ-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf Á-kvk-nf G-kvk-nf krefjast sýknu í málinu og málskostnaðar.

I.

Skuld stefnda Skorradals ehf. við stefnanda er tilkomin vegna lánssamnings frá 11. júlí 2007, upphaflega að fjárhæð 23.000.000 króna og var helmingurinn greiddur út í svissneskum frönkum og hinn helmingurinn í japönskum jenum. Lánið skyldi greiðast með 300 afborgunum á eins mánaðar fresti í fyrsta skipti 10. ágúst 2007, og bera LIBOR-vexti eins og þeir ákvarðast fyrir viðkomandi gjaldmiðil hverju sinni, að viðbættu 3,20% vaxtaálagi. Þann 10. desember 2007 var gerð skilmálabreyting á lánssamningnum þannig að nýr höfuðstóll varð 238.995,95 svissneskir frankar og 24.073.638,00 japönsk jen sem skyldi greiðast með 300 afborgunum á eins mánaðar fresti, í fyrsta skipti 10. febrúar 2008. Lánssamningurinn fór í vanskil á þeim degi.

Tvö tryggingarbréf voru gefin út til tryggingar ofangreindri skuld. Fyrra tryggingarbréfið er samkvæmt efni sínu gefið út af stefnda Skorradal ehf. þann 30. desember 2005. Það er sagt til tryggingar skuldum sem útgefandi þá eða síðar kunni að standa í við Sparisjóð Hafnarfjarðar, nú stefnanda málsins, allt að fjárhæð 20.000.000 króna. Með skjalinu er veittur 3. veðréttur í fasteigninni Smyrlahraun 15, íbúð 010101, bílskúr 020101, Hafnarfirði. Fyrir hönd stefnda Skorradals ehf. rita stefndu Þ-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf undir skjalið. Óumdeilt er í málinu að á þeim tíma er hér um ræðir var umrædd fasteign, sem er einbýlishús með bílskúr, í eigu stefndu S-kvk-ef Á-kvk-ef og Þ-kk-ef J-kk-ef og áttu þau helmingshlut hvort. Stefndi Þ-kk-nf ritaði undir skjalið í reit sem ber yfirskriftina: „Samþ. framangreinda veðsetningu sem þinglesinn eigandi.“ Stefnda S-kvk-nf skrifaði þar fyrir neðan í reit sem ber yfirskriftina: „Samþ. maka þinglýsts eiganda.“

Í annan stað liggur fyrir í málinu tryggingarbréf með sömu skilmálum og sama útgáfudegi og fyrra bréfið. Það er að fjárhæð 10.000.000 króna og hvílir á 4. veðrétti á eigninni Marteinslaug 14, íbúð 040202, Reykjavík, einnig til tryggingar skuld stefnda Skorradals ehf. við Sparisjóð Hafnarfjarðar, nú stefnanda. Undir tryggingarbréfið rita stefndu Þ-kk-nf J-kk-nf og G-kk-nf I-kk-nf f.h. stefnda Skorradals ehf. Þá ritar stefndi G-kk-nf I-kk-nf einnig undir skjalið sem þinglýstur eigandi hinnar veðsettu eignar. Eins og áður sagði hefur stefndi G-kk-nf I-kk-nf ekki tekið til varnar í málinu og hefur kröfum stefnanda um staðfestingu á veðrétti samkvæmt þessu tryggingarbréfi því ekki verið mótmælt.

Stefndi Þ-kk-nf J-kk-nf sagði í skýrslu sinni fyrir dómi að það hafi staðið til af hans hálfu að veðsetja aðeins sinn eignarhluta í fasteigninni. Á sama hátt sagði S-kvk-nf Á-kvk-nf að hún hafi talið sig vera að veðsetja einungis sinn eignarhluta.

II.

Í málinu krefst stefnandi greiðslu samkvæmt framangreindum lánssamningi. Vísar stefnandi í því sambandi til almennra reglna kröfuréttar um skyldu til greiðslu fjárskuldbindinga. Kröfu sína um staðfestingu á veðréttum samkvæmt fyrrgreindum tryggingarbréfum styður stefnandi þeim rökum að honum sé nauðsyn á að fá veðréttinn staðfestan til að geta boðið upp fasteignina Smyrlahraun 15, Hafnarfirði, og íbúð að Marteinslaug 14, Reykjavík, til lúkningar stefnukröfu. Stefndu Þ-kk-nf J-kk-nf og S-kvk-nf Á-kvk-nf séu þinglýstir eigendur að Smyrlahrauni 15 en stefndi G-kk-nf I-kk-nf þinglýstur eigandi að íbúð að Marteinslaug 14, Reykjavík.

Varnir stefndu Þ-kk-ef og S-kvk-ef byggjast í fyrsta lagi á því að nafn S-kvk-ef kom ekki fram á fyrirkalli á bakhlið stefnu. Í öðru lagi komi ekki fram í málavaxtalýsingu í stefnu á hvaða forsendu stefndu S-kvk-nf og Þ-kk-nf þurfi að þola umbeðna staðfestingu á veðrétti. Í þriðja lagi ber að líta til þess að stefnda S-kvk-nf tengist stefnda Skorradal ehf. ekkert. Hún sé skráður eigandi helmingshlutar í fasteigninni Smyrlahraun 15, Hafnarfirði. Hún hafi undirritað tryggingarbréfið sem maki stefnda Þ-kk-ef en ekki sem þinglesinn eigandi. Hún hafi því ekki heimilað veðsetningu á sínum eignarhluta og þurfi því ekki að þola staðfestingu veðréttar samkvæmt tryggingarbréfinu. Gera verði þá kröfu til stefnanda, sem hafi útbúið tryggingarbréfið og hafi sérfræðinga á þessu sviði í þjónustu sinni, að það komi skýrt fram í tryggingarbréfinu ef ætlunin hafi verið að veðsetningin næði einnig til hennar hlutar í fasteigninni.

III.

Fallast ber á kröfu stefnanda um að stefndi Skorradalur ehf. greiði stefnanda umkrafða skuld eins og nánar greinir í dómsorði. Hefur þeirri kröfu ekki verið mótmælt og er krafan í samræmi við framlögð skjöl og skilríki. Krafa stefnanda um staðfestingu á veðrétti samkvæmt framangreindu tryggingarbréfi, upphaflega með 4. veðrétti í Marteinslaug 14, 0202, Reykjavík, að höfuðstól 10.000.000 króna er einnig tekin til greina. Hefur þeirri kröfu ekki verið mótmælt og er hún í samræmi við framlögð skjöl málsins.

Ekki verður fallist á þá málsástæðu stefndu S-kvk-ef og Þ-kk-ef, sem einnig er byggt á varðandi frávísunarkröfu þeirra í málinu, að það varði sýknu að nafn hennar féll niður í fyrirkalli á bakhlið stefnu. Kemur sú málsástæða ekki til álita þar sem mætt var af hennar hálfu við þingfestingu málsins og tekið til varnar. Þá þykja nægilega framkomin í stefnu rök stefnanda og sjónarmið fyrir því hvers vegna stefndu S-kvk-nf og Þ-kk-nf þurfi að þola staðfestingu á veðrétti, en stefndu byggja sýknukröfu sína einnig á því að brestur sé á því í málatilbúnaði stefnanda.

Meginvörn stefndu S-kvk-ef er að hún hafi ekki undirritað skjalið sem veðsali heldur aðeins sem maki Þ-kk-ef. Fyrir liggur að þau áttu eignina Smyrlahraun 15, Hafnarfirði, í óskiptri sameign og átti hvort þeirra helmingshlut. Í meginmáli tryggingarbréfsins er feitletrað að veðsett sé eignin „Smyrlahraun 15, íbúð 010101, bílsk. 020101, Hafnarfjörður“, sem er einbýlishús. Þetta orðalag styður þá skýringu að veðréttinum hafi ekki aðeins verið ætlað að ná til eignarhluta Þ-kk-ef heldur allrar eignarinnar og þar með hlutar S-kvk-ef. Talið verður að stefndu báðum hafi verið þetta ljóst eða mátt vera ljóst, enda hreyfðu þau engum mótmælum við veðsetningunni fyrr en innheimta skuldarinnar hófst. Verður litið svo á að með undirskrift sinni undir tryggingarbréfið hafi S-kvk-nf ekki einvörðungu verið að skrifa undir sem maki Þ-kk-ef heldur einnig sem eigandi veðsins og með því samþykkt veðsetninguna fyrir sitt leyti. Með undirskrift sinni gaf S-kvk-nf gilt loforð um veðsetninguna og hefði hún þurft að gera fyrirvara ef til hefði staðið að undanskilja hennar eignarhluta í sameign stefndu.

Þau sjónarmið stefndu að bréfin hafi verið útbúin af bankastofnun, sem hafi sérfræðinga á þessu sviði og skjöl frá slíkri stofnun eigi að vera nákvæm og skýr, hagga ekki framangreindri niðurstöðu.

Þá haggar heldur ekki þessari niðurstöðu samkomulag um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga sem bankar, sparisjóðir og stjórnvöld gerðu 1. nóvember 2001 en sjónarmiðum í þá veru var hreyft í málflutningi. Þetta samkomulag nær einungis til skulda einstaklinga en ekki fyrirtækja eins og háttar í þessu máli.

Framangreint tryggingarbréf verður því talin gild veðsetning af hálfu stefndu Þ-kk-ef og S-kvk-ef.

Samkvæmt öllu framansögðu verður fallist á kröfu stefnanda að öllu leyti. Eftir þessari niðurstöðu verða stefndu Skorradalur ehf., Þ-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf Á-kvk-nf G-kvk-nf, dæmd til að greiða málskostnað. Verður stefndi Skorradalur ehf. dæmdur til að greiða stefnanda 700.000 krónur í málskostnað og stefndu Þ-kk-nf J-kk-nf og S-kvk-nf Á-kvk-nf dæmd til að greiða stefnanda 120.000 krónur í málskostnað. Í báðum tilvikum er tekið tillit til reglna um virðisaukaskatt.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, Skorradalur ehf., greiði stefnanda, Byr sparisjóði, 241.375,80 svissneska franka og 24.244.529,00 japönsk jen með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. febrúar 2008 til greiðsludags.

Staðfestur er 3. veðréttur í fasteign stefndu, Þ-kk-ef J-kk-ef S-kk-ef og S-kvk-ef Á-kvk-ef G-kvk-ef, að Smyrlahrauni 15, Hafnarfirði, fasteignamatsnúmer 207-9100, samkvæmt tryggingarbréfi, útgefnu 30. desember 2005 af stefnda, Skorradal ehf., að fjárhæð allt að 20.000.000 króna, til tryggingar skuldum útgefanda við stefnanda.

Staðfestur er 4. veðréttur í fasteign stefnda, G-kk-ef I-kk-ef G-kk-ef, að Marteinslaug 14, 0202, Reykjavík, samkvæmt tryggingarbréfi, útgefnu 30. desember 2005, af stefnda Skorradal ehf., til tryggingar skuldum útgefanda við stefnanda allt að fjárhæð 10.000.000 króna.

Stefndi Skorradalur ehf. greiði stefnanda 700.000 krónur í málskostnað.

Stefndu Þ-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf Á-kvk-nf G-kvk-nf greiði stefnanda 120.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf A-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 26. mars 2009.