S-56/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 26. maí sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, útgefinni 24. febrúar sl., á hendur X;

„fyrir brot á lögum um matvæli, með því að hafa á tímabilinu 21. nóvember 2014 til 17. mars 2015, framleitt matvæli (fiskafurðir) í fiskvinnsluhúsi sínu að [A], þrátt fyrir að fiskvinnsla hans, [B], hafi á þeim tíma verið svipt starfsleyfi til framleiðslu matvæla, þar sem Matvælastofnun mat starfsstöð fyrirtækisins „óviðunandi með tilliti til matvælaöryggis“.

Telst þetta varða við 1. mgr. 8. gr. A, 8. gr. B, 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 31. gr. laga nr. 93, 1995, um matvæli, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Dómkröfur skipaðs verjanda eru að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa fyrir brot gegn 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 31. mgr., laga nr. 93, 1995 um matvæli, með síðari breytingum. Ákærði andmælir því að háttsemi hans varði við ákvæði 1. mgr. 8. gr. a sömu laga. Verjandi ákærða, A-kvk-nf S-kvk-nf hrl., lýsti því yfir fyrir dómi að hún gerði ekki kröfu um málsvarnarlaun.

I.

Fyrir dómi hefur ákærði skýlaust játað sakargiftir og verknaðarlýsingu ákæru, en einnig heimfærslu til laga að hluta, þ.e. 1. mgr. 9. gr., 1. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 31. mgr., laga nr. 93, 1995 um matvæli með síðari breytingum.

Óumdeilt er að ákærði var stjórnandi B, er atvik gerðust í árslok 2014 og fyrrihluta árs 2015, sbr. ákvæði 8. gr. b laga nr. 93, 1995 um matvæli.

Samkvæmt gögnum eru helstu málsatvik þau að Matvælastofnun bar fram kæru til lögreglustjórans á Norðurlandi eystra þann 31. mars sl. Í kærunni er til þess vísað að ákærði, sem rekur samnefnt fyrirtæki á eigin kennitölu, hefði haft tilskilið starfsleyfi til að framleiða fiskafurðir.

Í kæru Matvælastofnunar segir að starfsmenn kæranda hefðu ítrekað farið í eftirlitsferðir í nefnda fiskvinnslu, þ.e. 21. janúar, 10. febrúar og 20. apríl, 10. júní, 18. júní og 24. október 2014, og að þá hefðu verið skráð tuttugu og tvö frávik, en þar af hefðu fimm þeirra verið metin alvarleg. Af þessu tilefni hafi ákærða verið gert viðvart í sérstöku erindi, dagsettu 24. október nefnt ár, en að lokaorð þess hefðu verið eftirfarandi: „Almennt er ástandið óviðunandi með tilliti til matvælaöryggis. Þrifum og umgengni er stórlega ábótavant.“ Fram kemur að vegna þessara viðvarana hafi ákærða verið tilkynnt að fyrirhugað væri að loka fiskvinnslu hans og svipta hann starfsleyfi 21. nóvember sama ár, en þó að loknum andmælafresti. Óumdeilt er að þetta gekk eftir.

Í nefndri kæru Matvælastofnunar segir frá því að í mars 2015 hafi starfsmenn kæranda komist að því að ákærði hafði þrátt fyrir leyfissviptinguna haldið áfram starfsemi sinni. Því hafi fiskvinnslu ákærða verið lokað á ný, en enn fremur hafi verið lagt hald á eina vörusendingu sem þar var að finna. Greint er frá því að við nánari athugun hefði komið í ljós að ákærði hafði í fimm skipti á tímabilinu frá 19. desember 2014 til 13. febrúar 2015 selt tilteknu fyrirtæki framleiðslu sína, samtals 19,4 tonn af fiskafurðum að verðmæti samtals 96.308 evrur, og að hluti framleiðslunnar hefði farið til Belgíu. Vegna þessa hefði kaupendum verið gert viðvart og hald lagt á afurðirnar.

Í margnefndri kæru er vísað til 1. mgr. 9. gr. laga nr. 93, 1995 um matvæli með síðari breytingum. Í lagaákvæðinu er kveðið á um að matvælafyrirtæki skuli hafa starfsleyfi frá viðkomandi opinberum eftirlitsaðila, en að brot gegn lögunum, sbr. 1. mgr. 31. gr., varði sektum hvort sem þau eru framin af ásetningi eða stórfelldu gáleysi.

Vegna lýstrar kæru var ákærði yfirheyrður af lögreglu þann 16. apríl sl. Ákærði játaði þá skýlaust kæruefnið.

Samkvæmt gögnum veitti Matvælastofnun B fullgilt leyfi til vinnslu á frystum fiskafurðum þann 8. apríl 2015, en óumdeilt er að ákærði hafði þá gert fullnægjandi umbætur á starfsstöð sinni.

II.

Ákærði X, eigandi og stjórnandi samnefndrar fiskvinnslu á ..., játaði fyrir dómi skýlaust verknaðarlýsingu ákæru, sem rétta. Er játning hans í samræmi við rannsóknargögn. Að þessu virtu þykja brot hans gegn 1. mgr. 8. gr. b og 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 31. gr., laga nr. 93, 1995 um matvæli með síðari breytingum nægilega sönnuð.

Í 1. mgr. 8. gr. a nefndra laga segir að óheimilt sé að markaðssetja matvæli sem ekki séu örugg, þ.e. heilsuspillandi eða óhæf til neyslu. Ákærði hefur fyrir dómi andmælt því að umræddar fiskafurðir hans hafi í raun verið heilsuspillandi eða óhæfar til neyslu. Hann vísar til þess að engar mælingar eftirlitsaðila hafi sýnt fram á slíkt, en jafnframt staðhæfir hann að innra eftirlit hafi verið viðhaft í fiskvinnslu hans.

Að mati dómsins er í ákæru ekki verknaðarlýsing, sem svarar til greinds ákvæðis, 1. mgr. 8. gr. a nefndra laga. Verður ákærða því ekki dæmt áfall í máli þessu vegna þessa ákvæðis.

III.

Ákærði hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi.

Við ákvörðun refsingar ákærða verður m.a. litið til þess að um nokkurt magn fiskafurða var að ræða og að ákærði framdi brot sín af ásetningi. Ákærði játaði hins vegar háttsemina hreinskilnislega og skýlaust. Ber að virða honum það til refsilækkunar og enn fremur það að hann kom fiskvinnslu sinni í viðunandi horf og fékk í framhaldi af því gefið út viðeigandi starfsleyfi.

Þykir refsing ákærða að ofangreindu virtu hæfilega ákveðin 700.000 króna sekt til ríkissjóðs og skal 45 daga fangelsi koma í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

Engan sakarkostnað leiddi af málarekstri ákæruvalds, en eins og áður sagði krafðist skipaður verjandi ákærða ekki málsvarnarlauna.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, greiði 700.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, en sæti ella fangelsi í 45 daga.