E-2906/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 22. júní sl., var höfðað með stefnu birtri 11. og 18. apríl 2005. Stefnandi er Við fjöruborðið ehf., Eyrarbraut 3a, Stokkseyri. Stefndu eru H-kvk-nf N-kvk-nf S-kvk-nf, Vallarhúsum 12, Reykjavík, Bílasalan Höfðahöllin ehf., Vagnhöfða 9, Reykjavík og R-kk-nf L-kk-nf Ó-kk-nf, Laugalind 3, Kópavogi. Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Kringlunni 5, Reykjavík, er stefnt til réttargæslu.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði óskipt gert að greiða honum 309.199 kr., með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur, frá 2. mars 2005 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefnda, H-kvk-nf N-kvk-nf S-kvk-nf, krefst aðallega sýknu, en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar. Þá er krafist málskostnaðar.

Dómkröfur stefndu, Bílasölunnar Höfðahallarinnar ehf. og R-kk-ef L-kk-ef Ó-kk-ef, eru aðallega þær að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda og að hann verði dæmdur til að greiða þeim málskostnað. Til vara krefjast stefndu þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og að málskostnaður verði felldur niður.

Á hendur réttargæslustefnda eru engar kröfur gerðar.

I.

Með kaupsamningi og afsali, dags. 31. ágúst 2004, keypti stefnandi af stefndu, H-kvk-þgf N-kvk-þgf S-kvk-þgf, bifreiðina AB-574, sem er Suzuki Wagon R., árgerð 2003. Bifreiðin var fyrst skráð 23. október 2003 og var því innan við ársgömul þegar stefnandi keypti hana. Var hún þá ekin 4.000 km.

Bílasalan Höfðahöllin ehf. hafði milligöngu um sölu bifreiðarinnar og er eigandi bifreiðasölunnar stefndi R-kk-nf L-kk-nf Ó-kk-nf. S-kk-nf H-kk-nf, einn eigandi stefnanda, sá um kaupin fyrir hönd félagsins. Hann kom á bifreiðasöluna þar sem hann hitti fyrir starfsmanninn H-kk-þf L-kk-þf H-kk-þf. S-kk-nf skoðaði sig um og sá framangreinda bifreið og gerði tilboð í hana. Gert var gagntilboð í gegnum síma og var endanlegt kaupverð bifreiðarinnar 1.000.000 kr. Stefnandi millifærði síðan fjárhæðina inn á reikning bifreiðasölunnar. Stefndi R-kk-nf L-kk-nf kom á bifreiðasöluna þegar verið var að ganga frá kaupunum.

S-kk-nf og stefnda H-kvk-nf N-kvk-nf hittust ekki eða ræddu saman. Hún kom eftir að S-kk-nf var farinn og undirritaði kaupsamning og afsal. Afhending bifreiðarinnar fór fram sama dag er starfsmaður stefnanda sótti hana síðar um daginn.

Í stefnu segir að S-kk-nf muni ekki eftir því að kaupsamningur hafi verið undirritaður, en í bókhaldi stefnanda sé óundirritaður kaupsamningur vegna kaupanna sem fenginn hafi verið hjá bílasölunni, sem lagður var fram við þingfestingu málsins. Stefndu hafa lagt fram kaupsamning með undirritun S-kk-ef.

Stefnda H-kvk-nf N-kvk-nf sá um að aflétta áhvílandi veðböndum að fjárhæð 1.087.691 kr. Bifreiðin var skráð eign stefnanda í bifreiðaskrá 2. september 2004 og er vátryggð hjá réttargæslustefnda.

Stefnandi kveður að um tveimur mánuðum eftir kaupin hafi þurft að færa bifreiðina á verkstæði. Samkvæmt skoðunarskýrslu Á-kk-ef G-kk-ef, bifvélavirkja hjá bílaverkstæði Semoco ehf., S-kk-þgf E-kk-þgf, Skeifunni 17, Reykjavík, dags. 28. október 2004, kom bifreiðin á verkstæðið 26. s.m. Við skoðun hafi komið í ljós að mótorfesting væri brotin í blokk. Þá segir að bifreiðin hafi fengið á sig tjón að framan og að hemlarör í hvalbak hafi verið lögð saman. Áverkar hafi verið á bita að framan. Teknar voru myndir af skemmdunum. Einnig var tekið fram að öryggispúði væri væntanlega ónothæfur og krefðist kostnaðarsamrar viðgerðar.

Stefnandi segir að við nánari athugun hans hafi komið í ljós að um tjónabifreið væri að ræða. Hann hafi haft samband við Sjóvá-Almennar tryggingar hf. og fengið upplýsingar um að vátryggingafélagið hefði keypt bifreiðina 9. janúar 2004, vegna tjóns. Fékk stefnandi sendar myndir af tjóni bifreiðarinnar.

Stefnandi fékk tilboð í viðgerð frá Semeco ehf., þ.e. vegna efnis og vinnu, að fjárhæð 326.750 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti. Ekki var gert ráð fyrir viðgerð á öryggispúða, en með slíkri viðgerð mátti áætla að viðgerðarkostnaður yrði meira en 40% af kaupverði bifreiðarinnar.

Lögmaður stefnanda sendi 4. nóvember 2004 riftunaryfirlýsingu á stefndu. Bréf var einnig sent til stefnda R-kk-ef L-kk-ef á bílasöluna Höfðahöllina ehf. Var honum kynnt staða málsins og honum gerð grein fyrir hugsanlegri bótaábyrgð bifreiðasölunnar.

Ekkert heyrðist frá stefndu H-kvk-þgf N-kvk-þgf, né stefnda R-kk-þgf L-kk-þgf. Stefnandi lét gera við bifreiðina hjá Semeco ehf., S-kk-þgf E-kk-þgf. Samkvæmt reikningi verkstæðisins, dags. 2. mars 2005, var kostnaður vegna viðgerðar 309.199 kr., auk virðisaukaskatts kr. 75.754, eða samtals kr. 384.953.

S-kk-nf H-kk-nf gaf skýrslu fyrir dóminum og lýsti samskiptum sínum við bifreiðasöluna. Kvaðst hann ekki hafa verið upplýstur um að bifreiðin hefði lent í tjóni og að honum hefði ekki verið sýnd ferilskrá fyrir bifreiðina. Bifreiðin hafi litið mjög vel út. Aðspurður kvaðst hann hafa prufukeyrt hana og opnað vélarhlífina, en ekki séð neitt athugavert.

H-kvk-nf N-kvk-nf S-kvk-nf kom fyrir dóminn og sagði að allir á bifreiðasölunni hafi verið upplýstir um að bifreiðin hefði orðið fyrir tjóni. Hún kvaðst ekki hafa hitt eða rætt við kaupandann. Sagði hún að verð bifreiðarinnar hafi tekið mið af því að þetta væri tjónabifreið, en meira hafi verið áhvílandi á bílnum en sem nam kaupverðinu.

Vitnið H-kk-nf L-kk-nf H-kk-nf, starfsmaður bílasölunnar Höfðahallarinnar ehf., sagði fyrir dómi að bæði hann og R-kk-nf L-kk-nf hafi upplýst S-kk-þf um að bifreiðin væri tjónabifreið. Þá hafi S-kk-nf fengið ferilskrá bifreiðarinnar og að verð hennar hafi tekið mið af því að hún væri tjónabifreið. Sagði hann að kaupin hefðu gerst með miklum hraða af hálfu kaupanda. Aðspurt sagði vitnið að H-kvk-nf N-kvk-nf hafi ekki verið látin staðfesta ástand bifreiðarinnar skriflega, en reglugerð um upplýsinga-skyldu í viðskiptum með notuð ökutæki hafi ekki verið tekin til framkvæmda á bifreiðasölunni fyrr en árið 2005. Þá sagði vitnið að oftast væri tekið fram í kaupsamningi að bifreið væri tjónabifreið.

R-kk-nf L-kk-nf Ó-kk-nf gaf skýrslu fyrir dóminum. Kvaðst hann hafa komið á bifreiðasöluna þegar verið var að ganga frá kaupunum. Sagði hann að mikill asi hafi verið á kaupanda og hann ekki viljað bíða eftir að eigandi bifreiðarinnar kæmi til að sýna honum bifreiðina og skrifa undir skjölin. Aldrei hafi verið vafi á því að bifreiðin væri tjónabifreið og að kaupandi vissi um það. Kaupverð hafi tekið mið af því að þetta væri tjónabifreið. Farið hafi verið yfir ferilskrá bifreiðarinnar með kaupandanum. Aðspurður sagði R-kk-nf Laufar að reglugerðinni, um að afla skriflegra upplýsinga frá seljanda um ástand bifreiðar, hafi aldrei verið framfylgt á bifreiðasölunni og að engin bifreiðasala geri slíkt. Kaupanda væri hins vegar alltaf bent á að honum sé frjálst að láta ástandsskoða bifreiðina, sérstaklega þegar svo standi á sem hér. Þá kom fram að venja væri að setja í kaupsamning að um tjónabifreið væri að ræða. Asinn hafi verið svo mikill að láðst hafi að setja þetta í kaupsamning og afsalið. Jafnframt væri í tilvikum sem þessum venja að láta kaupanda árita ferilskrána.

Vitnið, Á-kk-nf G-kk-nf bifvélavirki, sagði aðspurt að stefnanda hafi komið á óvart að tjón hafði orðið á bifreiðinni. Þá sagði hann að leikmaður myndi ekki sjá tjónið við venjulega skoðun bifreiðarinnar. Gat hann ekki fullyrt hvort þetta hefði sést við hefðbundna ástandsskoðun. Ef fagmaður sem vissi um tjónið hefði skoðað bifreiðina væri líklegra að þetta hefði sést við ítarlegri skoðun. Vitnið sagði að reikningur vegna viðgerðarinnar, dags. 2. mars 2005, hafi verið vegna afleiðingar tjónsins. Hann hafi verið greiddur og afsláttur ekki verið veittur af honum. Annars hefði afsláttur komið fram á reikningnum. Sagði hann að tveir liðir í reikningnum orkuðu tvímælis gagnvart þessari viðgerð, þ.e. kostnaður vegna tímareimar og rafgeymis.

II.

Stefnandi byggir kröfu sína um skaðabætur, og/eða afslátt, í fyrsta lagi á svikum aðila, vísvitandi röngum upplýsingum eða skorti á upplýsingum. Seljanda eða umboðsmanni hans, bifreiðasalanum hjá Höfðahöllinni ehf., hafi verið það ljóst eða mátt vera það ljóst, er gengið hafi verið frá kaupsamningi bifreiðarinnar, að um tjónabifreið væri að ræða og að honum bæri skylda til að upplýsa stefnanda um það, en það hafi ekki verið gert. Ekkert sé getið um það í kaupsamningi að um tjónabifreið sé að ræða, en í samningnum sé staðlað ákvæði sem segi: „Annað sem ástæða þykir að taka fram um ástand ökutækisins eða ekki kemur fram við venjulega skoðun:“ Engin athugasemd komi á eftir þessu ákvæði og því hafi stefnandi enga ástæðu haft til að ætla annað en að bifreiðin væri laus við galla, en raunin hafi orðið önnur.

Í öðru lagi er byggt á skorti á áskildum kostum. Ljóst sé að bifreiðin hafi ekki uppfyllt skilyrði um eiginleika og not sem kaupandi hafi mátt ætlast til og ekkert sé getið um gallana í samningi, þannig að kaupandi hafi mátt ætla að bifreiðin væri gallalaus. Þar sem ekkert sé skráð sérstaklega um eiginleika bifreiðarinnar í samningnum þá verði hún að hafa þá eiginleika sem bifreiðar hafa venjulega, en svo hafi ekki verið. Ekkert hafi komið fram um tjónið við gerð kaupsamnings, í samningnum sjálfum, né fylgiskjölum sem hafi fylgt með við söluna. Því hafi kaupandi enga ástæðu haft til að ætla annað en að bifreiðin væri gallalaus og að ekki þyrfti að fara í jafn umfangsmiklar viðgerðir svo stuttu eftir kaupin eins og raun hafi orðið.

Í þriðja lagi er byggt á skyldum bílasalans og gáleysislegra vinnubragða hans og/eða starfsmanna hans við söluna. Bifreiðasalar séu opinberir sýslunarmenn og skuli í hvívetna leysa störf sín af hendi svo sem góðar viðskiptavenjur bjóði. Þeir einir megi reka bifreiðasölu sem til þess hafi leyfi lögreglustjóra. Til þess að hljóta slíkt leyfi þurfi að uppfylla skilyrði 13. gr. laga nr. 28/1998 um verslunaratvinnu, þar sem meðal annars sé krafist að lokið sé ítarlegu námskeiði og prófi samkvæmt námskröfum sem settar séu í reglugerð. Bifreiðasalar séu því óumdeilanlega sérfræðingar og gildi um þá víðtækari ábyrgðarreglur. Í 14. gr. laga nr. 28/1998 og reglugerð nr. 44/2003 séu ítarleg ákvæði um þær upplýsingar sem bifreiðasali skuli afla og liggja frammi við sölu bifreiðar. Þessar skyldur hafi bifreiðasalinn eða starfsmenn hans vanrækt og sé hann því ábyrgur vegna þess tjóns sem af vanrækslu hans hafi hlotist. Stefnanda hafi aldrei verið afhent gögn eða upplýsingar um það að um tjónabifreið væri að ræða. Telur stefnandi að sönnunarbyrði um annað hvíli á stefndu. Til marks um vinnubrögð bifreiðasalans bendir stefnandi á í stefnu sinni að svo virðist sem hann hafi ekki verið látinn skrifa undir kaupsamning um bifreiðina er gengið hafi verið frá kaupunum, en stefnandi hafi fengið óundirritaðan kaupsamning á símbréfi frá bifreiðasölunni 25. október 2004.

Stefnandi kveður að honum hafi verið greint frá galla á bifreiðinni og að um tjónabifreið væri að ræða er hann færði bifreiðina til viðgerðar. Strax í kjölfar þess hafi stefnandi sent yfirlýsingu um riftun og tilkynningu til bifreiðasalans. Í yfirlýsingunni hafi verið skorað á móttakanda að ganga til samninga við stefnanda um uppgjör vegna gallans, en ekki hafi verið orðið við því. Gefinn hafi verið kostur á því að bæta úr göllunum, en þeirri málaleitan hafi ekki verið svarað. Stefnandi telur að honum hafi borið að takmarka það tjón sem hann hafi orðið fyrir og því látið gera við bifreiðina, en krefst nú bóta eða afsláttar vegna viðgerðarkostnaðar. Stefnandi telur því ljóst að hann hafi uppfyllt allar þær kröfur sem til hans séu gerðar um tilkynningu og að takmarka tjón sitt.

Krafa stefnanda er byggð á reikningi, dags. 2. mars 2005, vegna kostnaðar við viðgerð, vinnu og efni, samtals kr. 309.199. Ekki er krafist virðisaukaskatts, kr. 75.754, þar sem stefnandi fái hann endurgreiddan. Þá er ekki krafist bóta fyrir afnotamissi eða óþægindi og telur stefnandi því að kröfu sinni sé mjög í hóf stillt. Krafist er dráttarvaxta frá dagsetningu reiknings.

Um lagarök er vísað til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, einkum IV. og V. kafla. Þá er vísað til laga nr. 28/1998 um verslunaratvinnu, einkum IV. kafla og reglugerða, settra samkvæmt þeim lögum. Jafnframt er vísað til meginreglna skaðabótaréttar, kröfuréttar og samningaréttar. Þá er vísað til sérfræðiábyrgðar löggiltra bifreiðasala. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur. Málskostnaðarkrafa stefnanda byggir á XXI. kafla laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála, sérstaklega 130. gr. laganna.

III.

Krafa stefndu, H-kvk-ef N-kvk-ef S-kvk-ef, er aðallega reist á því að bifreiðasalan hafi tilkynnt stefnanda um að bifreiðin hefði orðið fyrir tjóni og lagt fram ferilskrá þar sem fram hafi komið að vátryggingafélag hafi átt bifreiðina. Stefnandi hafi vanrækt skoðunarskyldu sína, en rík ástæða hafi verið til aðgæslu og skoðunar af hans hálfu, þegar hann hafi verið upplýstur um að vátryggingafélag hafi átt bifreiðina og hún væri tjónabifreið. Bifreiðin hafi þannig ekki verið gölluð í skilningi laga og eigi stefnandi ekki rétt á skaðabótum samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar, afslætti eða geti gert kröfur vegna þess sem hann hefði mátt sjá við kaupin. Þá byggir stefnda á því að stefnandi hafi ekki orðið fyrir neinu tjóni, þar sem verð bifreiðarinnar hafi verið við það miðað að hún væri tjónabifreið.

Til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar vegna gáleysis hans og eigin sakar og vanrækslu á því að skoða bifreiðina.

Um lagarök er vísað til reglna skaðabótaréttar, svo og til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um málskostnað er vísað til 130. gr. laga nr. 91/1991. Um virðisaukaskatt er vísað til laga nr. 50/1988, með síðari breytingum.

IV.

Stefndu, bílasalan Höfðahöllin ehf. og stefndi R-kk-nf L-kk-nf Ó-kk-nf, byggja aðalkröfu sína í fyrsta lagi á því að rangt sé og ósannað að þeir hafi sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu bifreiðarinnar.

Stefndu telja að stefnandi beri sönnunarbyrðina um orsakir tjóns síns. Hann hafi ekki sýnt fram á að stefndu hafi sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu bifreiðarinnar sem leitt hafi til tjóns fyrir hann. Öllum aðilum hafi verið kunnugt um að bifreiðin væri „tjónabifreið“, þ.e. hefði áður lent í tjóni. Hafi stefnanda verið gefnar upplýsingar um það munnlega áður en salan hafi farið fram. Þá hafi tjónaferill bifreiðarinnar verið rakinn í fylgiskjali með kaupsamningnum. Stefndu mótmæla því sem röngu og ósönnuðu að stefnandi hafi ekki verið upplýstur um að um tjónabifreið væri að ræða. Stefndu benda á að stefnandi hafi heldur ekki munað eftir því að hafa undirritað kaupsamning um bifreiðina sem hann þó hafi gert. Samkvæmt framansögðu hafi stefnanda verið eða mátt vera fullkunnugt að um tjónabifreið væri að ræða.

Stefndu mótmæla því að bifreiðina hafi skort áskilda kosti og að stefnandi hafi mátt ætla að bifreiðin hafi verið gallalaus. Í því sambandi árétta stefndu að stefnanda hafi verið fullkunnugt um að bifreiðin væri tjónabifreið. Hafi sú staðreynd gefið stefnanda fullt tilefni til að skoða bifreiðina rækilega sjálfur og/eða fá til þess kunnáttumann. Hafi ástand bifreiðarinnar ekki verið verra en tjónasaga hennar, umsamið verð og eðlileg skoðun, hafi gefið til kynna. Í þeim skilningi hafi bifreiðin ekki verið gölluð, sbr. 20. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, þar sem segi að kaupandi geti ekki borið neitt það fyrir sig sem galla sem hann vissi eða mátti vita um þegar kaupin voru gerð.

Jafnvel þótt dómurinn telji að bifreiðina hafi skort áskilda kosti byggja stefndu á því að þeir geti ekki borið ábyrgð á slíkum göllum. Stefndu hafi upplýst um þá galla sem þeir vissu um, þ.e. að bifreiðin væri tjónabifreið. Upplýsingar um aðra galla hafi stefndu ekki haft. Stefndu hafi þannig uppfyllt upplýsingaskyldu sína að fullu og ekki sýnt af sér saknæma háttsemi. Stefndu telja að þeir geti ekki borið hlutlæga ábyrgð á leyndum göllum og verði ekki dæmdir til að greiða afslátt vegna þeirra. Á slíkum göllum geti seljandi einn borið ábyrgð, sbr. lög nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

Stefndu mótmæla því að þeir hafi sýnt af sér saknæma háttsemi við söluna. Stefndu telja að sérfræðikunnátta bifreiðasala snúi að skjalagerð o.þ.h. í bifreiða-viðskiptum. Stefndu hafi í engu vanrækt þær skyldur sem á þeim hvíli sem bifreiðasalar. Stefndu árétta að stefnanda hafi verið gefnar upplýsingar og afhent gögn þess efnis að um tjónabifreið væri að ræða. Þá hafi kaupsamningur verið undirritaður og vottaður.

Í öðru lagi er byggt á því að stefnandi verði að bera tjón sitt sjálfur vegna eigin sakar. Stefndu hafi bent stefnanda á skoðunarskyldu hans og vakið athygli hans á rétti sínum til að láta óháðan aðila meta ástand ökutækisins, eins og fram komi á kaupsamningi og afsali. Það hafi stefnandi ekki gert og verði hann því að bera fulla ábyrgð á tjóni sínu sjálfur samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar, sbr. einnig 2. mgr. 20. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup um að kaupandi geti ekki borið fyrir sig neitt það sem hann hefði þá átt að veita athygli við skoðun. Stefndu telja að hér beri að hafa í huga að stefndu hafi upplýst stefnanda um að um tjónabifreið væri að ræða og þær upplýsingar hafi gefið honum sérstakt tilefni til að skoða bifreiðina rækilega og/eða fá til þess kunnáttumann. Með því að framkvæma enga skoðun á bifreiðinni hafi stefnandi tekið áhættu sem hann verði sjálfur að bera fulla ábyrgð á.

Í þriðja lagi er byggt á því að tjón stefnanda sé ósannað. Stefndu telja að stefnandi beri sönnunarbyrðina um tjón sitt og umfang þess. Hafi stefnandi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir bótaskyldu tjóni.

Stefndu halda því fram að í umsömdu kaupverði hafi verið tekið tillit til þess að um tjónabifreið væri að ræða. Hafi stefnandi ekki sýnt fram á að raunverulegt verðmæti bifreiðarinnar á kaupsamningsdegi hafi verið lægra en um hafi verið samið. Af því leiði að stefnandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi í raun orðið fyrir tjóni sem rekja megi til saknæmrar háttsemi stefndu.

Þá mótmæla stefndu því að reikningur frá Semoco ehf. hafi nokkurt sönnunar-gildi um meint tjón stefnanda. Stefndu gera ýmsar athugasemdir við reikninginn. Í fyrsta lagi sé reikningurinn gefinn út á Stél ehf., en ekki liggi fyrir tengsl stefnanda við það félag. Í öðru lagi sé reikningurinn gefinn út 2. mars 2005 eða nokkrum mánuðum eftir að viðgerð eigi að hafa farið fram. Í þriðja lagi sé handskrifað neðst á reikninginn: „ég borgaði 2/3 – Kv. H-kvk-nf.“ Ekki liggi fyrir skýringar stefnanda á þessu. Í fjórða lagi sé reikningurinn nokkuð hærri en upphaflegt tilboð að fjárhæð 262.450 kr., að frádregnum virðisaukaskatti. Í greinargerð stefndu er skorað á stefnanda að leggja fram fullnægjandi gögn til sönnunar tjóni sínu.

Um varakröfu stefndu er vísað til sömu málsástæðna og fram koma til stuðnings aðalkröfu, eftir því sem við eigi. Sérstaklega er vísað til eigin sakar stefnanda.

Þá telja stefndu að taka beri tillit til þess að verðmæti bifreiðar aukist við viðgerð þar sem nýir hlutir komi í stað eldri. Stefndu telja ljóst að bifreiðin sé í betra ástandi eftir viðgerð en stefnandi hafi mátt vænta er kaupin hafi verið gerð. Beri að lækka kröfur stefnanda í samræmi við þetta, því að öðrum kosti sé stefnandi að hagnast á kostnað stefndu.

Upphafstíma dráttarvaxta er mótmælt frá fyrra tímamarki en dómsuppsögu-degi.

V.

Fyrir liggur að bifreiðin, sem stefnandi festi kaup á 31. ágúst 2004 af stefndu H-kvk-þgf N-kvk-þgf, með milligöngu bifreiðasölunnar Höfðahallarinnar ehf., hafði lent í tjóni og er svokölluð tjónabifreið. Ljóst er að ekki var gert við tjónið á sínum tíma með fullnægjandi hætti. Stefnandi þurfti að láta bifreiðina á verkstæði um tveimur mánuðum eftir kaupin þar sem í ljós kom að mótorfesting var brotin í blokk og að hún hefði fengið á sig tjón að framan og að hemlarör í hvalbak hafi verið lögð saman. Áverkar hafi verið á bita að framan. Það er álit dómsins að bifreiðin hafi því við kaupin verið gölluð í skilningi 17. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

Að mati dómsins hefur stefnandi við kaup bifreiðarinnar ekki vanrækt svo aðgæsluskyldu sína samkvæmt 20. gr. laga nr. 50/2000 að hann geti ekki borið gallann fyrir sig. Með hliðsjón af vitnisburði Á-kk-ef G-kk-ef bifvélavirkja verður ekki ætlast til þess að stefnandi hafi átt að geta séð við venjulega skoðun að bifreiðin hefði orðið fyrir tjóni, en upplýst er að S-kk-nf H-kk-nf reynsluók bifreiðinni og opnaði vélarhlíf hennar. Þá verður að hafa í huga að bifreiðin var innan við árs gömul og lítið notuð.

Bifreiðasölunni var kunnugt um að bifreiðin væri tjónabifreið og bar því að upplýsa stefnanda þar um. Bera stefndu sönnunarbyrði fyrir því að þeir hafi fullnægt upplýsingaskyldu sinni. Ágreiningur er með aðilum um það hvort starfsmaður bifreiðasölunnar og stefndi R-kk-nf L-kk-nf hafi við sölu bifreiðarinnar látið S-kk-þf fá ferilskrá hennar og upplýst hann um að bifreiðin hefði lent í tjóni. Þannig heldur stefnandi því fram að ferilskrá bifreiðarinnar hafi ekki legið fyrir og ekki hafi verið greint frá því að bifreiðin væri tjónabifreið. Stefndu halda því hins vegar fram að greint hafi verið frá því að bifreiðin væri tjónabifreið og að ferilskrá bifreiðarinnar hafi legið fyrir. Stendur því hér orð á móti orði.

Gegn andmælum stefnanda verður að telja ósannað að stefnandi hafi vitað eða mátt vita að bifreiðin lenti í tjóni. Ekkert kemur fram í kaupsamningi og afsali aðila um tjón á bifreiðinni. Samkvæmt 14. gr. laga nr. 28/1998 um verslunaratvinnu, bar bifreiðasalanum að gæta þess að skrifleg ástandslýsing seljanda lægi fyrir og hún látin fylgja afsali. Samkvæmt c-lið 7. gr. reglugerðar nr. 44/2003, um upplýsingaskyldu í viðskiptum með notuð ökutæki, áttu við söluna að liggja fyrir upplýsingar um hugsanlegan tjónaferil bifreiðarinnar með sannanlegum hætti, þ. á m. ferilskrá um framkvæmd viðgerðar. Þá áttu, samkvæmt e-lið 7. gr., skriflegar upplýsingar seljanda skv. 1. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar að fylgja afsali. Þannig átti bifreiðasalinn að staðfesta að seljandi hafi gefið fullnægjandi ástandslýsingu á ökutækinu, sbr. viðauka I við reglugerðina. Í viðaukanum er eyðublað sem ber yfirskriftina „ástandslýsing seljanda“. Þar er m.a. gert ráð fyrir að seljandi merki við hvort burðarvirki og/eða stýrisbúnaður ökutækisins hafi raskast verulega í umferðaróhappi og ef svo er gefa um það nánari upplýsingar. Þá ber seljanda að taka fram í ástandslýsingu annað, sem ekki kemur fram við venjulega skoðun, sem vert sé að taka fram.

Upplýst hefur verið að bifreiðasalan fór ekki eftir því sem mælt er fyrir um í reglugerðinni hvað varðar skriflega ástandslýsingu seljanda á ökutæki. Þá hefur stefndi R-kk-nf L-kk-nf viðurkennt að venja sé að geta þess í kaupsamningi að bifreið sé tjónabifreið, en vegna asa kaupanda hafi láðst að setja þetta í samning aðila. Jafnframt kom fram fyrir dóminum að venja væri í tilvikum sem þessum að láta kaupanda árita ferilskrána. Í máli þessu hefur svo ekki verið gert og stefnandi staðhæfir að honum hafi ekki verið sýnd ferilskrá. Þar sem framangreinds hefur ekki verið gætt verður að telja að stefndu, bílasalan Höfðahöllin ehf. og Rúnar Laufar, hafi vanrækt starfsskyldur sínar sem bifreiðasali samkvæmt 14. gr. laga nr. 28/1998.

Telja verður að bifreiðin hafi verið haldin göllum sem bótaskyldir séu, sbr. 1. mgr. 30. gr. laga nr. 50/2000. Ágreiningslaust er að seljandi, stefnda H-kvk-nf N-kvk-nf, sem fól bifreiðasalanum, stefnda R-kk-þgf L-kk-þgf, að selja bifreið sína, skýrði honum frá því að bifreiðin hefði orðið fyrir tjóni. Enda þótt svo hafi verið leysir það stefndu H-kvk-þf N-kvk-þf ekki undan ábyrgð á því tjóni sem stefnandi varð fyrir, en hún ber bótaábyrgð gagnvart stefnanda samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/2000. Er það því niðurstaða dómsins að dæma stefndu in solidum til að greiða stefnanda skaðabætur.

Um fjárhæð bóta er að líta til reiknings Semoco ehf., dags. 2. mars 2005, að frádregnum þeim liðum reiknings sem ekki voru nauðsynlegir til að bæta úr tjóni bifreiðarinnar, 2.884 kr. vegna tímareimar og 7.947 kr. vegna rafgeymis. Upplýst hefur verið af Semoco ehf. að á reikningnum sé rangt nafn við kennitölu stefnanda, en reikningurinn hafi verið greiddur af stefnanda án þess að veittur væri afsláttur af fjárhæðinni. Ekki hefur verið sýnt fram á að kaupverð bifreiðarinnar hafi verið undir markaðsverði þar sem hún væri tjónabifreið. Í ljósi þess að bifreiðin var nýleg og lítið ekin þykir ekki ástæða til að lækka kröfu stefnanda vegna þess að við viðgerð hafi nýir hlutir komi í stað eldri. Ber stefndu því að greiða stefnanda óskipt 298.368 kr. ásamt dráttarvöxtum sem reiknast skulu frá því að mál þetta var höfðað.

Eftir þessum úrslitum verða stefndu dæmdir til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn, með hliðsjón af málskostnaðaryfirliti lögmanns stefnanda og umfangi málsins, 300.000 kr. Ekki er krafist virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

S-kvk-nf B-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndu, H-kvk-nf N-kvk-nf S-kvk-nf, Bílasalan Höfðahöllin ehf. og R-kk-nf L-kk-nf Ó-kk-nf, greiði óskipt stefnanda, Við fjöruborðið ehf., 298.368 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. apríl 2005 til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf