S-1112/2021

Mál þetta, sem dómtekið var 26. október sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans áhöfuðborgarsvæðinu 11. maí 2021, á hendur ákærða, X, kt. [...];„ fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, sunnudaginn 27. október 2019, ekið léttu bifhjóli undir áhrifum áfengis (í blóði mældist vínandamagn 0,81 ‰) um Hamraborg í Kópavogi, við hús nr. 12, þar sem lögregla hafði afskipti af ákærða.

M:007-2019-67442

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 49. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 101. gr. laga nr. 77/2019.“

Kröfur ákærða :

Ákærði krefst í málinu aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvalds en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá gerir skipaður verjandi kröfu um þóknun sér til handa úr ríkissjóði.

I

Samkvæmt frumskýrslu málsins voru tveir lögreglumenn við almennt eftirlit aðfaranótt 27. október 2019 við Hamraborg í Kópavogi þegar þeir veittu athygli „vespu“ sem ekið var þar um. Ökumaður hjólsins lagði hjólinu síðan í bifreiðastæði, gekk að kyrrstæðri bifreið, sem einnig var á stæðinu, og tók að ræða við farþega í henni. Skyndilega steig maður út úr bifreiðinni og kom í kjölfarið til slagsmála á milli hans og ökumanns hjólsins. Lögregla brá skjótt við og stöðvaði slagsmálin. Mönnunum tveimur var í framhaldinu gert að gera grein fyrir sér og reyndist ökumaður hjólsins vera ákærði í máli þessu. Sögðu tvímenningarnir lögreglu að þeir væru miklir vinir og aðþeir hefðu einungis verið að fíflast.

Lögregla óskaði eftir öndunar sýni í SD- 2 alkóhól mæli frá ákærða og var niðurstaða þeirrar prófunar 0,80‰ alkóhóls. Að þeirri niðurstöðu fenginni var ákærði handtekinn, grunaður um ölvun við akstur. Ákærði var því næst fluttur á lögreglustöð þar sem blóðsýni var dregið úr honum í þágu rannsóknar málsins. Samkvæmt framlagðri skýrslu Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsettri 6. nóvember 2019, var endanleg niðurstaða rannsókna á blóðsýninu 0,81‰ alkóhóls.

Í niðurlagi frumskýrslu lögreglu er bókað að staðfest hafi verið að „... vespan kemst hraðar en 25 km/klst og grunur er að búið sé að rífa innsiglið á vespunni.“

II

Ákærði kom fyrir dóm 8. september 2021 og neitaði sök. Ákærði áréttaði þá afstöðu sínavið aðalmeðferð málsins 26. októbersl.

Fyrir dómi bar ákærði að hann hefði fengið hjól það sem málið varðar lánað aftan við útibú Landsbankans í Hamraborg í Kópavogi. Ákærði hefði ekið hjólinu fram fyrir útibúið þar sem hann hefði síðan lagt því. Ákærði viðurkenndi að við aksturinn hefði hannverið undir áhrifum áfengis. Hjólið taldi ákærði hafa verið mjög kraftlaust. Á kærði treysti sér ekki aðspurður til þess að segja til um hversu hratt hefði máttaka mátti hjólinu. Á réttaði ákærði að um hefði verið að ræða hjól sem hann hefði ekkert þekkt til. Hann hefði fengið hjólið lánað í stutta stund og ekið því skamma vegarlengd.

III

Lögreglumaður nr. [...] kvaðst umrædda nótt hafa verið við almennt eftirlit við Hamraborg í Kópavogi þegar hann hefði séð ákærða aka „vespunni“ á miklum hraða inn á bifreiðastæði þar sem hann hefði stöðvað. F ljótlega eftir það hefði komið til átaka á milli ökumannsins og annars aðila og hefði lögregla brugðist skjótt við og stöðvað slagsmálin.

Vitnið sagði grun hafa vaknað um að ákærði væri ölvaður og hefði hann því verið beðinn um að gefa öndunarsýni. Niðurstaða þeirrar prófunar hefði styrkt grun lögreglu og hefði ákærði af þeim sökum verið handtekinn og færður á lögreglustöð.

Spurður um gerð umrædds hjóls svaraði vitnið því til að um hefði verið að ræða bensínvespu, létt bifhjól. Við nánari skoðun hefði komið í ljós að búið var að fjarlægja innsigli á vespunni. Af þeim sökum hefði stjórnandi vaktarinnar ákveðið að prófa hversu hratt mætti aka hjólinu. Vitnið kvaðst ekki hafa tekið þátt í þeim prófunum. Þá kom fram hjá vitninu að innsláttur verksmiðjunúmers hjólsins hefði engri niðurstöðu skilað í kerfum lögreglu.

L ögreglumaðurnr. [...]skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði umrædda nótt verið ásamt starfsfélaga sínum við almennt eftirlit við Hamraborg í Kópavogi þegar hann hefði veitt athygli bifreið sem ekið hefði verið inn á bifreiðastæði við útibú Landsbankans. Stuttu síðar hefði „vespu“ einnig verið ekið inn á bifreiðastæðið. Í framhaldinu hefði ökumaður hjólsins og farþegi í bifreiðinni farið að slást. Lögregla hefði strax brugðist við og stöðvað slagsmálin.

Vitnið sagði áfengislykt hafa lagt frá ökumanni „vespunnar“, ákærða ímáli þessu. Ákærði hefði í kjölfarið verið færður á lögreglustöð til blóðsýnatöku í þágu rannsóknar málsins.

Vitnið kvað grun hafa vaknað um að aka mætti „vespunni“ með meiri hraða en 25 km/klst. Lögregla hefði því framkvæmt prófun á mögulegum hámarkshraða hennar. Þá prófun sagði vitnið hafa farið þannig fram að vitnið hefði ekið hjólinu á jafnsléttu og lögregluvarðstjóri mælt hraða þess. Samkvæmt hraðamælihjólsinshefðihraði þess farið yfir 40 km/klst hraða. Hafði vitnið eftir lögregluvarðstjóranum sem hraðamældi hjólið að slíkur hraði hefði einnig komið fram í ratsjánni. Samkvæmt þessu kvað vitnið hjólið flokkast sem létt bifhjól. Einnig kom fram hjá vitninu að könnun lögreglu hefði leitt í ljós að búið var að rjúfa innsigli á hjólinu. Um það atriði vísaði vitnið til könnunar starfsfélaga síns hjá söluaðila sambærilegra hjóla og þess að einn vír í kassa undir sæti hjólsins hefði verið ótengdur.

Lögreglumaður nr. [...] bar að hann hefði komið að málinu eftir að ákærði var handtekinn við Hamraborg í Kópavogi vegna gruns um akstur „vespu“/létts bifhjóls undir áhrifum áfengis.

Þar sem uppfletting verksmiðjunúmers hjólsins hefði ekki skilað niðurstöðu í kerfum lögreglu kvaðst vitnið hafa ákveðið að framkvæma prófun á því hversu hratt mætti aka hjólinu. Tilganginn með þeirri prófun sagði vitnið hafa verið að komast að því í hvaða flokki ökutækja hjólið væri. Tók vitnið fram í því sambandi að vitnið hefði frá upphafi talið hjólið vera ökutæki en ekki reiðhjól, endahefði það verið búið bensínmótor.

Prófunina sagði vitnið hafi verið framkvæmda þannig að lögreglumaður nr. [...] hefði ekið hjólinu og vitnið hraðamælt hjólið með ratsjá í kyrrstæðri lögreglubifreið. Vitnið kvað hjólið hafa náð yfir 40 km/klst hraða meðan á mælingunni stóð. Upplýsti vitnið að það hefði ekki ritað sérstaka skýrslu vegna þessarar prófunar.

IV

Svo sem áður er rakið er ákærða í málinu gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa 27. október 2019 ekið léttu bifhjóli undir áhrifum áfengis um Hamraborg í Kópavogi og brotið með því gegn 1., sbr. 2. mgr., 49. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Ákærði neitar sök.

Fyrir liggur með vætti lögreglumanna nr. [...]og [...]og framburði ákærða sjálfs að ákærði ók hjóli á þeim stað og tíma sem í ákæru greinir. Þá er upplýst með skýrslu Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði við Háskóla Íslands, dagsettri 6. nóvember 2019, og framburði ákærða, að ákærði var undir áhrifum áfengis við aksturinn, en samkvæmt skýrslunni mældust 0,81‰ alkóhóls í blóðsýni sem ákærði gaf í þágu rannsóknarmálsins.

Í ákæru er til þess vísað að ákærði hafi með akstrinum brotið gegn 1., sbr. 2. mgr., 49. gr. umferðarlaganr. 77/2019, sbr. áður 1. mgr.45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í1. mgr.49. gr. laga nr. 77/2019 segir að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum áfengis. Í 42. tölulið 1. mgr. 3. gr. umferðarlaga er hugtakið „vélknúið ökutæki“ skilgreint svo að það sé ökutæki, annað en reiðhjól, sem ætlað er til aksturs á landi og erbúið aflvél til að knýja það. Þá er hugtakið „létt bifhjól“ skilgreint svo í 28. tölulið sömu málsgreinar að það sé ökutæki á tveimur, þremur eða fjórum hjólum sem er ekki hannað til hraðari aksturs en 45 km/ klst og er með: a. sprengirými sem er ekki yfir 50 cm

3 sé það búið brunahreyfli eða b. samfellt hámarksafl sem er ekki yfir 4 k W sé það búið rafhreyfli. Greinast létt bifhjól ítvo flokka. Í flokk Ifalla létt bifhjól sem ekki eru hönnuð til hraðari aksturs en 25 km/ klst, en í flokk II falla létt bifhjól sem hönnuð eru til hraðari aksturs en 25 km/ klst.

Í 30. tölulið 1. mgr. 3. gr. umferðarlaga er í stafliðum a- c að finna skilgreiningu á hugtakinu „reiðhjól“ í skilningi umferðarlaga. Að mati dómsins er augljóst af framburði lögreglumannanna þriggja sem skýrslu gáfu fyrir dómiað hjól það sem ákærði ók umrætt sinn getur ekki fallið undir skilgreiningar stafliða a og b. Í staflið c er „reiðhjól“ aftur á móti skilgreint sem annað lítið vélknúið ökutæki sem ekki telst til létts bifhjóls og er hannað til aksturs á hraða frá 6 km/ klst upp í 25 km/ klst. Undir skilgreininguna falla meðal annars vélknúið hlaupahjól og tvíhjóla ökutæki á einum öxli.

Rétt þykir að taka fram að skilgreiningar á framangreindum hugtökum voru hinar sömu í eldri umferðarlögum nr. 50/1987 er í gildi voru þegar atvik máls gerðust að því undanskildu að skilgreiningin á hugtakinu „vélknúið ökutæki“ var með einfaldara sniði. Að mati dómsins þykir allt að einu verða að leggja til grundvallar skilgreiningu hugtaksins í hinum nýju lögum, enda til þeirra laga vísað í ákæru.

Fram kom í framburði þeirra lögreglumannanna sem skýrslu gáfu fyrir dómi að uppfletting verksmiðjunúmers hjólsins sem ákærði ók hefði engri niðurstöðu skilað í kerfum lögreglu. Í málinu liggur ekkert fyrir um hverrar gerðar hjólið var og eru gögn málsins afar fátækleg varðandi það um hvers konar hjól var að ræða. Þó liggur fyrir framburður tveggja lögreglumanna um að þeir hafi mælt hámarkshraða hjólsins. Engin skýrsla var hins vegar rituð um framkvæmd þeirrar prófunar og verður að mati dómsins ekki framhjá því litið að tvö ár liðu frá því að mælingin var framkvæmd og þar til lögreglumennirnir gáfu skýrslu um hana fyrir dómi.

Samkvæmt framansögðu er það álit dómsins að svo fátæklegra upplýsinga njóti í málinu um hjól það sem ákærði ók umrætt sinn að því verði ekki með réttu slegið föstu að ekki geti hafa verið um að ræða hjól þeirrar gerðar sem stafliður c í 30. tölulið 1. mgr. 3. gr. umferðarlaga tekur til. Að því gættu er það niðurstaða dómsins að ákæruvaldinu hafi ekki tekist að sanna, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að hjól það sem ákærði ók umrætt sinn hafi verið létt bifhjól og því vélknúið ökutæki í skilningi 1. mgr. 49. gr. umferðarlaga. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvalds í málinu.

V

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, greiðist allur kostnaður sakarinnar úr ríkissjóði, þar með talin þóknun verjanda ákærða, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, sem hæfilega þykir ákveðin svo sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, skal sýkn af kröfum ákæruvalds í máli þessu.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 471.200 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

K-kk-nf H-kk-nf