S-442/2006

Mál þetta, sem dómtekið var þann 5. febrúar sl., er höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með tveimur ákærum lögreglustjórans á Akureyri, á hendur X.

Með ákæru útgefinni 8. desember 2006 er honum gefið að sök þjófnaður með því að hafa, laugardaginn 30. september 2006, stolið skóm og peysu, samtals að verðmæti kr. 19.980,- úr versluninni Fargo að Strandgötu 9 á Akureyri. Er þetta talið varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Með ákæru, einnig útgefinni þann 8. desember 2006, er ákærða gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa sunnudaginn 1. október 2006 ekið bifreiðinni JÖ-972, undir áhrifum fíkniefna (amfetamíns 325 ng/ml) og deyfandi lyfja (alpraxolams og klónasepams) frá heimili sínu um Miðhúsabraut og Drottningarbraut á Akureyri og síðan suður Eyjafjarðarbraut vestari, uns hann ók bifreiðinni út af veginum við býlið Ytragil í Eyjafjarðarsveit. Er þetta í ákæru talið varða við 2. mgr. 44. gr. og 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. A, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006. Þá er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 1. mgr., sbr. 4. mgr. 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66/2006.

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar sem lög leyfa vegna þjófnaðarbrots ákærða samkvæmt hinni fyrri ákæru en sýknu af umferðarlagabroti því sem ákærða er gefið að sök í síðari ákærunni. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Ákærði hefur hér fyrir dómi játað þjófnaðarbrot það sem honum er gefið að sök í hinni fyrri ákæru. Fær játning hans stoð í gögnum málsins og telst brot hans því nægjanlega sannað og varðar við tilgreint lagaákvæði í ákæruskjali.

II.

Samkvæmt rannsóknargögnum barst lögreglunni á Akureyri að morgni l. Október 2006 tilkynning A um að bifreið væri utan vegar við Eyjafjarðarbraut vestari, ökumaður og farþegi væri komnir út úr henni og væru að ganga í norður. Þegar lögregla kom á staðinn sá hún bifreiðina JÖ-927 ofan í skurði. Virtist bifreiðin óskemmd og mátti ráða að hún hafi verið á leið suðu Eyjafjarðarbraut vestari. Á leið á vettvang hafði lögregla engum mætt nema annarri lögreglubifreið, 24-206, á leið frá Hvammi og kváðust lögreglumenn þeirrar bifreiðar hafa séð dökkan Landcruiser á leið að Hrafnagili. Hafði lögregla þá aftur samband við E-kk-þf sem sagði að ökumaður og farþegi hefðu farið upp í grænan Landcruiser jeppa sem hefði svo ekið suður Eyjafjarðarbraut vestari. Lögregla innsiglaði bifreiðina JÖ-927. Stuttu síðar tilkynnti lögreglumaður í bifreiðinni 24-206 að þeir væru með ökumann, ákærða í máli þessu, og farþega bifreiðarinnar JÖ-927 við leikskólann að Hrafnagili. Skýrði ákærði lögreglu frá því að hann hefði verið ökumaður bifreiðarinnar. Virtist lögreglumönnum ákærði vera í annarlegu ástandi og handtóku hann vegna grunaðs um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og færðu hann á lögreglustöðina á Akureyri til skýrslutöku og töku blóð- og þvagsýna. Við rannsókn fannst ekkert alkóhól í blóði ákærða en í þvagi fannst amfetamín, benzódíazepín, mirtazapín og cítalópram. Í blóði mældist amfetamín 325 ng/ml., alprazólam 20 ng/ml., klónazepam 75 ng/ml og mírazapín 25 ng/ml.

III.

Ákærði kveðst hafa lagt af stað frá heimili sínu um hádegisbil umræddan dag og ekið inn í sveit ásamt kærustu sinni B. Á leiðinni hafi afturhjól bifreiðarinnar sprungið og hann ekið út í skurð. Hann hafi þá farið á puttanum til C félaga síns á Hrafnagili og þar hafi hann neytt amfetamíns og tekið inn pillur. B hafi séð hann taka inn lyfin. Hann hafi verið með umrædd efni með sér. Aðspurður segir ákærði að um ein og hálf klukkustund hafi liðið frá því hann ók út af þar til hann var handtekinn. Ákærði kveðst daglega taka lyfin Rivotril og Cipralex samkvæmt læknisráði. Hann taki Rivotril kvölds og morgna en Cipralex á kvöldin. Umræddan dag hafi hann verið búinn að taka Rivotril einu sinni. Hann hafi svo tekið meira af þeim eftir að hafa keyrt út af. Ákærði kveðst ekki hafa neytt amfetamíns kvöldið áður eins og segir í lögregluskýrslu heldur aðeins eftir að hann keyrði út af. Aðspurður kveðst hann ekki vita af hverju hann bar á annan veg við skýrslugjöf hjá lögreglu þann 22. nóvember sl. en nú fyrir dóminum. Hann hafi bara talið að það kæmi sér betur. Hann kveðst ekki hafa verið handtekinn þá og ekki hafa verið undir þvingunum af neinu tagi. Aðspurður kveðst hann þó hafa verið undir áhrifum R-kk-ef þegar hann gaf skýrsluna. Ákærði kveðst aðspurður hafa neytt fíkniefna daglega um tíma en þó ekki á þeim tíma sem þessi atvik urðu.

Vitnið B sambýliskona ákærða kveðst hafa farið með ákærða í bifreið inn í sveit snemma morguns umræddan dag. Á milli Akureyrar og Hrafnagils hafi dekk bifreiðarinnar sprungið og ákærði þá misst stjórn á bifreiðinni og ekið út af veginum. Þau hafi svo farið á puttanum inn á Hrafnagil en vitnið kveðst ekki vita hver það var sem ók þeim þangað. Aðspurt kveðst vitnið ekki vita hvers vegna þau hringdu ekki á lögreglu. Aðspurt kveður vitnið þau ekki hafa verið undir áhrifum fíkniefna. Vitnið ber að þau hafi farið í hús þar hjá félaga þeirra sem heiti C en hún viti ekki hvers son hann sé og geti ekki lýst staðsetningu hússins. Umræddur C búi þar ásamt kærustu sinni. Þau hafi svo farið aftur út og þá hafi lögregla komið á staðinn. Vitnið segir að líklega hafi liðið einn til einn og hálfur tími frá því að þau óku út af þar til lögreglan kom. Vitnið kveður ákærða hafa neytt fíkniefna á meðan þau voru inni hjá C, inni á baðherbergi. Hann hafi tekið amfetamín í nefið og gleypt pillur en vitnið kveðst ekki vita hvaða efni það voru. Vitnið kveðst hafa komið inn á baðherbergið til ákærða en húsráðendur hafi ekki séð hann taka efnin.

Vitnið D kveðst hafa starfað sem lögreglumaður á umræddum tíma. Borist hafi tilkynning um að bifreið hafi farið út af veginum innan Akureyrar og ökumaður og farþegi væru farin af staðnum gangandi. Vitnið kveðst hafa farið á vettvang ásamt félaga sínum og hægra megin vegar hafi verið mannlaus bifreið ofan í skurði. Vitnið segir að greina hafi mátt för eftir bifreiðina út af veginum. Þeir hafi hringt í þann sem tilkynnti um óhappið og hann hafi sagt að líklega hefðu ökumaður bifreiðarinnar og farþegi farið upp í jeppa sem ekið var í átt að Hrafnagili. Fljótlega hafi lögreglumenn á annarri bifreið fundið ökumann bifreiðarinnar, ákærða í máli þessu, og farþega við leikskólann á Hrafnagili. Aðspurt kveður vitnið hafa liðið 7-8 mínútur frá því að tilkynning barst þar til vitnið var komið á vettvang. Svo hafi liðið um 15-20 mínútur þar til ákærði var handtekinn. Vitnið kveðst hafa haft afskipti af ákærða á lögreglustöðinni, hann hafi verið skýrmæltur og ekki áberandi að hann væri undir áhrifum fíkniefna. Aðspurt segir vitnið að tími í frumskýrslu undir liðnum „Frá dags. - tími“ þar sem tilgreindur er tíminn 01.10.2006, 07:38 tilgreini hvenær útkall barst. Aðspurt um það sem fram kemur í skýrslunni um að hann hafi verið handtekinn kl. 08:30 segir vitnið það líklega vera rétt. Vitnið kveðst hafa þekkt bifreiðina á vettvangi og hafa vitað að hún væri í eigu ákærða. Ákærði hafi verið þekktur hjá lögreglu fyrir fíkniefnaneyslu. Á vettvangi hafi vitninu fyrst dottið í hug að hraðakstur en svo ef til vill akstur undir áhrifum fíkniefna. Aðspurt kveðst vitnið ekki hafa skoðað bifreiðina en E varðstjóri hafi gert það ásamt öðrum lögreglumanni.

Vitnið F lögreglumaður segir að um morguninn hafi borist tilkynning um útafakstur í Eyjafjarðarsveit og að tvær manneskjur hafi gengið í burtu frá bifreiðinni í suðurátt. Vitnið kveðst hafa farið á vettvang ásamt vitninu D og þeir hafi þar þekkt bifreið ákærða. Þeir hafi hringt aftur í tilkynnanda sem hafi borið að fólkið hefði fengið far með jeppa inn í sveit. Þá hafi grunað að ekki væri allt með felldu þar sem ökumaður fór af vettvangi og hafi þeir farið af stað að leita að greindum jeppa. Þeir hafi ekið austur yfir Eyjafjarðará en lögreglumenn í annarri bifreið hafi fundið ákærða og B á Hrafnagili. Aðspurt kveðst vitnið minna að tilkynningin hafi borist á milli kl. 7 og 8 um morguninn og telja að kannski hafi liðið 20-30 mínútur frá því að tilkynning barst þar til ákærði var handtekinn. Vitnið kveðst ekki hafa verið viðstaddur handtökuna, E varðstjóri hafi annast hana. Aðspurður um tímasetningu handtöku í frumskýrslu, kl. 08:30, kveðst vitnið ekki vita hvort formleg handtaka hafi farið fram við Hrafnagil eða þegar á lögreglustöðina var komið. Vitnið kveðst hafa séð ákærða á lögreglustöðinni, hann hafi þó nokkrum sinnum hitt ákærða og oft í betra ástandi en í þetta sinn og hann hafi talið líklegt að hann væri verið undir áhrifum fíkniefna.

Vitnið G lögreglumaður sem tók skýrslu af ákærða þann 22. nóvember 2006 kveður ákærða hafa verið boðaðan til skýrslutöku. Ekki hafi verið annað að sjá en hann væri í ágætu ástandi. Engar þvingunarráðstafanir hafi verið yfirvofandi enda skýrslan tekin a.m.k. mánuði eftir að atvik urðu, þegar niðurstöður blóðrannsóknar lágu fyrir. Þær niðurstöður hafi verið bornar undir ákærða. Vitnið kveður ákærða ekki hafa talað um það við skýrslutökuna að hann hafi tekið lyfin eftir akstri lauk. Vitnið kveðst ekki vita hvort bifreiðin var rannsökuð, vitnið hafi ekki farið á vettvang heldur komið síðar að málinu.

Vitnið H dósent við Rannsóknarstofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði kveður blóðsýni sem berast til rannsóknar skráð inn af starfsmönnum rannsóknarstofunnar, sem kvitti fyrir móttöku þeirra. Það fari svo eftir hvers konar rannsóknar sé óskað hvað gerist næst. Um mjög tækjavæddar rannsóknir sé að ræða. Í umræddu tilviki hafi líklega verið byrjað á lyfjaleit í þvagsýni og leit að umbrotsefnum lyfja. Við þá leit hafi komið fram vísbendingar um amfetamín í þvagi. Lögreglu hafi verið skýrt frá því og sýnið í kjölfarið rannsakað frekar með tillit til þessa. Eftir rannsókn á þvagi sé blóð rannsakað og þau lyf mæld sem haft geta áhrif á ökufærni. Rannsóknin sé í höndum lyfjafræðinga en vitnið og I læknir túlki niðurstöður þeirra. Aðspurt kveður vitnið ákærða mjög líklega hafa verið ófæran um að aka bifreið örugglega vegna magns alprazolams og klónazepams í blóði hans. Þau séu slævandi og hafi samverkandi áhrif og um hafi verið að ræða rúmlega tvöfalt það magn sem gefið sé í lækningalegum skömmtum. Það valdi þó óvissu að menn geti myndað mjög mikið þol fyrir slíkum lyfjum, jafnvel svo að umrætt magn hafi ekki áhrif á hæfni til aksturs. Líklegt sé að flestir sem hefðu umrætt magn slævandi lyfja í blóði væru óhæfir til að stjórna bifreið en ekki verði fullyrt að það eigi við um alla vegna þess hve mikið þol menn geti myndað fyrir slíkum lyfjum. Vitnið kveður einnig hafa fundist amfetamín í blóði ákærða, í um þrefalt meiri styrk en búast má við eftir lækningalega skammta en það sé svipað magn og oft megi sjá hjá þeim sem misnota amfetamín. Þegar magn amfetamíns nálgist 500 ng/ml sé talað um eitrun. Aðspurt kveður vitnið amfetamín fara mjög hratt út í blóðið. Sé því sprautað í æð sé það samstundis komið í blóðið en annars megi búast við að það nái háum styrk á 30-45 mínútum. Það fari nokkurn vegin samtímis í þvag. Aðspurt kveður vitnið lokaniðurstöðu um að ákærði hafi verið óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega þegar blóðsýni var tekið byggjast á orðalagi umferðarlaga eftir breytingar en ekki túlkun hans og I á ástandi ákærða. Vitnið kveður ekki hafa verið unnt að rannsaka hvenær ákærði tók umrædd lyf með einu blóðsýni og jafnvel ekki heldur þó að fleiri sýni hefðu verið tekin. Niðurstaðan segi aðeins til um ástand ákærða þegar blóðsýnið var tekið, ekki verði af því ráðið hvort liðið hafi t.d. 15 mínútur eða meira en klukkustund frá inntöku þess.

IV.

Ákærði hefur hér fyrir dómi neitað að hafa í umrætt sinn ekið bifreiðinni JÖ-927 undir áhrifum fíkniefna og deyfandi lyfja og kveðst hafa tekið lyfin eftir að akstri lauk. Við yfirheyrslu lögreglu þann 22. nóvember 2006 kvaðst hann hins vegar ekki hafa notað nein lyf eða fíkniefni umræddan dag, 1. október 2006. Hann hafi hins vegar notað hvoru tveggja daginn áður en muni ekki til þess að hafa fundið til lyfja- eða fíkniefnaáhrifa við aksturinn. Eftir að honum voru kynntar niðurstöður blóð- og þvagrannsóknar kvaðst hann taka Rivotril og Cipralex daglega samkvæmt læknisráði en önnur lyf hafi hann tekið kvöldið og dagana áður. Kvöldið áður hafi hann tekið talsvert mikið af amfetamíni.

Vitnið B bar fyrir dóminum að hún hafi séð ákærða taka amfetamín í nefið eftir að akstri lauk og einnig hafi hann tekið einhver lyf.

Vitnið H bar að amfetamín berist mjög hratt út í blóð, á 30-45 mínútum sé það tekið í nefið og að rannsókn sú sem liggur fyrir í málinu segi aðeins til um ástand ákærða þegar blóðsýnið var tekið. Varðandi deyfandi lyf sem í ákæru eru talin hafa skert hæfni hans til aksturs kveður vitnið H menn geta myndað mikið þol gagnvart slíkum lyfjum. Ákærði hefur borið að hann taki Rivotril og Cipralex daglega samkvæmt læknisráði.

Samkvæmt lögregluskýrslum hófst málið kl. 07:38 og bar vitnið F að þar væri átt við tíma útkalls. Handtökutími er skráður kl. 08:30 og kvaðst vitnið F ekki vita hvort þar væri átt við þann tíma er ákærði var tekinn við Hrafnagil eða þegar á lögreglustöð var komið.

Við aðalmeðferð málsins taldi fulltrúi ákæruvaldsins ekki þörf á skýrslutöku af húsráðanda á Hrafnagili, sem ákærði og vitnið B segjast hafa heimsótt eftir útafaksturinn Þá gaf E lögregluvarðstjóri, sem handtók ákærða í umrætt sinn, ekki skýrslu fyrir dóminum..

Samkvæmt 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skal dómur reistur á þeim sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Er þetta í samræmi við meginreglu opinbers réttarfars um milliliðalausa sönnunarfærslu fyrir dómi. Með hliðsjón af þessu verður almennt ekki byggt á skýrslu sakbornings hjá lögreglu nema hún sé studd öðrum gögnum. Ákærði hefur ekki skýrt fyllilega hvers vegna hann bar á annan veg fyrir lögreglu en fyrir dómi. Þrátt fyrir það verður að telja að ekki séu fram komin nægjanleg gögn sem styðja framburð ákærða fyrir lögreglu þannig að áfellisdómur verði á honum byggður gegn neitun ákærða hér fyrir dómi. Við heildstætt mat á framanskráðu þykir varhugavert að telja sannað að ákærði hafi verið undir áhrifum fíkniefna og deyfandi lyfja við aksturinn í greint sinn svo sem ákært er fyrir og verður hann því sýknaður af broti samkvæmt hinni síðar greindu ákæru, sbr. 45. gr. laga nr. 19/1991.

V.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins gekkst ákærði undir greiðslu sektar fyrir ölvunarakstur þann 11. janúar 2002 og var hann einnig sviptur ökurétti í 2 mánuði. Þann 31. október 2003 var hann dæmdur í 30 daga fangelsi, skilorðsbundið í 2 ár, fyrir fíkniefnalagabrot og til greiðslu kr. 100.000,- í sekt. Þá var hann þann 3. október 2006 dæmdur til greiðslu kr. 150.000,- í sekt fyrir að aka undir áhrifum lyfja og á röngum vegarhelmingi. Var hann þá jafnframt sviptur ökurétti í 1 ár. Brot það sem ákærði er nú dæmdur fyrir framdi hann fyrir uppkvaðningu síðastgreinds dóms og ber því nú að ákvarða honum hegningarauka eftir reglum 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er nú dæmdur fyrir þjófnað á vörum að verðmæti kr. 19.980,- en fyrir liggur að þeim vörum sem ákærði stal var skilað aftur í verslunina sem varð því ekki fyrir tjóni af broti ákærða. Með vísan til 1. mgr. 256. gr. hegningarlaganna þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin kr. 50.000,- í sekt til ríkissjóðs og komi 4 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna.

Enginn sakarkostnaður liggur fyrir vegna þess máls sem ákærði er sakfelldur fyrir en hann er sýknaður af broti því sem er tilefni þess að hann tók til varna í málinu. Með vísan til 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála greiðist sakarkostnaður því allur úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef H-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin kr. 110.000- og er virðisaukaskattur þar innifalinn.

Dóminn kveður upp F-kk-nf Ó-kk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði X greiði kr. 50.000,- í sekt til ríkissjóðs og komi 4 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan 4 vikna.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef H-kk-ef hdl., kr. 110.000- og er virðisaukaskattur þar innifalinn.