E-1992/2010

Mál þetta, sem dómtekið var mánudaginn 24. janúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af A-kk-þgf H-x-x, kt. 000000-0000, Háteigsvegi 8, Reykjavík, með stefnu, birtri 23. febrúar 2010, á hendur Keiluhöllinni ehf., kt. 000000-0000, Flugvallarvegi, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð kr. 293.713, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af kr. 39.639 frá 01.12. 2008 til 01.01. 2009, af kr. 71.791 frá þeim degi til 01.02. 2009, af kr. 81.435 frá þeim degi til 01.03. 2009, af kr. 123.876 frá þeim degi til 01.04. 2009, af kr. 154.826 frá þeim degi til 01.05. 2009, af kr. 196.857 frá þeim degi til 01.06. 2009, af kr. 236.427 frá þeim degi til 01.07. 2009, af kr. 253.972 frá þeim degi til 01.08. 2009 og af kr. 293.713 frá þeim degi til greiðsludags, auk málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda gegn greiðslu á kr. 21.694, ásamt dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. desember 2009 til greiðsludags. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati réttarins.

II

Málavextir

Málavextir eru þeir að stefnandi starfaði hjá stefnda frá 3. marz 2008 til og með 31. júlí 2009. Gerður var skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda, dags. 19. marz 2008. Samkvæmt samningnum var stefnandi ráðinn ótímabundið í 100% starf við almenna afgreiðslu. Þann 20. október 2008 undirritaði stefndi nýjan ráðningarsamning við stefnanda, þar sem starfsheiti hans var „vaktstjóri“, og fékk stefnandi í hendur ljósrit samningsins. Er ágreiningur með aðilum um gildi þess skjals, en ljósritið ber ekki með sér að skjalið hafi verið undirritað af stefnanda og heldur stefndi því fram, að stefnandi hafi aldrei tekið við starfi vaktstjóra. Stefnandi heldur því hins vegar fram, að hann hafi starfað sem vaktstjóri frá 20. október 2008 og þar til störfum hans hjá stefnda lauk hinn 19. júlí 2009, en stefnanda var sagt upp störfum með uppsagnarbréfi, dags. 29. maí 2009.

Stefnandi kveður, að þrátt fyrir breytingu á starfi sínu, hafi laun hans ekki tekið mið af hinu nýja starfi. Leitaði stefnandi því til Eflingar-stéttarfélags, eftir að störfum hans lauk hjá stefnda. Við yfirferð félagsins á launaseðlum stefnanda kom í ljós, að laun hans voru undir þeim lágmarkslaunum, sem launataxtar Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús kveða á um fyrir starf vaktstjóra. Í kjölfarið sendi stéttarfélagið stefnda tvö bréf, dags. 6. ágúst 2009, þar sem m.a. var gerð krafa um mismun þegar greiddra launa og launa fyrir störf vaktstjóra. Engin viðbrögð urðu af stefnda hálfu við bréfunum, og var krafan því afhenti lögmanni stéttarfélagsins til innheimtu. Báru innheimtutilraunir stéttarfélagsins ekki árangur.

Stendur ágreiningur í máli þessu um stöðu stefnanda hjá stefnda eftir 20. október 2008 og greiðslu launamismunar vegna greiddra launa annars vegar og launa fyrir störf vaktstjóra hins vegar, auk orlofs á launaleiðréttingu. Þá krefur stefnandi stefnda um greiðslu desemberuppbótar vegna ársins 2009, og hefur stefndi viðurkennt þá kröfu, en ekki staðið stefnda skil á greiðslunni.

Stefndi kveður hafa komið til álita um hríð í október 2010, að stefnandi yrði vaktstjóri hjá stefnda, og hafi þá verið gert það uppkast að ráðningarsamningi, sem hafi raunar að geyma sömu starfslýsingu og ráðningarsamningurinn. Hins vegar hafi ekki orðið af samningi milli aðila og sé uppkastið óundirritað af hálfu stefnanda. Stefnandi hafi því gegnt áfram sama starfi og hann hafði áður haft við almenna afgreiðslu, unz hann lét síðar af störfum.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi kveðst gera kröfu um leiðréttingu launa fyrir tímabilið október 2008 til og með júlí 2009 auk greiðslu desemberuppbótar. Byggi krafan á ákvæðum laga, kjarasamnings og launataxta Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús. Að auki byggi krafan á launaseðlum og tímaskýrslum stefnanda.

Leiðrétting launa.

Gerð sé krafa um leiðréttingu launa fyrir tímabilið 20. október 2008 til og með 19. júlí 2009. Byggi krafan á þeirri meginreglu vinnuréttarins um skyldu vinnuveitanda til að greiða starfsmanni sínum rétt laun fyrir alla þá vinnu, sem hann inni af hendi. Stefnandi hafi upphaflega verið ráðinn til starfa sem almennur starfsmaður hjá stefnda í mars 2008. Þann 20. október 2008 hafi stefnandi verið gerður að vaktstjóra á sinni vakt, en laun hans hafi ekki hækkað í samræmi við nýjan starfstitil. Samkvæmt ákvæði 1.2.4. í kjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna hótel og veitingahúsa skuli greiða þeim, sem ráðnir séu til stjórnunarstarfa með sérstökum skriflegum ráðningarsamningi laun, sem séu 15% hærri en samkvæmt launaflokkum sömu aðila. Vísist hér einnig til 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., en samkvæmt ákvæðinu séu laun og önnur starfskjör sem aðildarsamtök vinnumarkaðarins semji um, lágmarkskjör, og séu samningar einstakra launamanna og atvinnurekanda um lakari kjör en hinir almennu kjarasamningar segi til um, ógildir.

Eins og sjá megi á launaseðlum stefnanda hafi laun hans ekki hækkað í samræmi við framangreint ákvæði kjarasamnings, þegar hann var gerður að vaktstjóra. Frá 20. október 2008 til 20. júní 2009 hafi laun stefnanda verið kr. 857,56 í dagvinnu og kr. 1.531,79 í yfirvinnu en hafi átt að vera, að teknu tilliti til 15% álags, kr. 986,20 í dagvinnu og kr. 1.761,56 í yfirvinnu. Þann 1. júlí 2009 hafi launataxtar Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins hækkað í samræmi við framangreindan kjarasamning. Samkvæmt launaseðli stefnanda, dags. 31. júlí 2009, hafi laun hans hækkað í samræmi við kjarasamningsbundna hækkun launataxta. Að teknu tilliti til 15% álags hafi laun stefnanda fyrir júlímánuð átt að vera kr. 1.031,32 fyrir dagvinnu (896,80 kr. + 15% = 1.031,32 kr.) og kr. 1.842,18 (1.601,89 kr. + 15% = 1.842,18 kr.) fyrir yfirvinnu.

Samkvæmt launaseðlum og útprentun á tímaskýrslum stefnanda á tímabilinu 20. október 2008 t.o.m. 19. júní 2008 hafi stefnandi unnið eftirfarandi tíma:

Nóvember 2008 62,22 klst. í dagvinnu 137,68 klst. í yfirvinnu

Desember 2008 41,08 klst. í dagvinnu 116,93 klst. í yfirvinnu

Janúar 2009 4,10 klst. í dagvinnu 39,68 klst. í yfirvinnu

Febrúar 2009 54,55 klst. í dagvinnu 154,17 klst. í yfirvinnu

Mars 2009 34,88 klst. í dagvinnu 115,17 klst. í yfirvinnu

Apríl 2009 27,63 klst. í dagvinnu 88,37 klst. í yfirvinnu

Maí 2009 70,08 klst. í dagvinnu 132,98 klst. í yfirvinnu

Júní 2009 19,18 klst. í dagvinnu 65,62 klst. í yfirvinnu

Samtals 313,72 klst. í dagvinnu 850,60 klst. í yfirvinnu

Eftir að stefnandi fékk kjarasamningsbundna launahækkun í júlí 2009 hafi hann unnið 8,67 klst. í dagvinnu og 41,38 klst. í yfirvinnu samkvæmt tímaskráningu.

Vert sé að geta þess, að launatímabil hafi verið 21. hvers mánaðar til 20. næsta mánaðar.

Orlof

Gerð sé krafa um 10,17% orlof á leiðréttingu launa. Byggi krafan á ákvæðum laga um orlof nr. 30/1987 og 5. kafla kjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús.

Desemberuppbót

Gerð sé krafa um desemberuppbót vegna ársins 2009. Samkvæmt ákvæði 1.5 í kjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús skuli uppbótin greiðast eigi síðar en 15. desember ár hvert, miðað við starfshlutfall og starfstíma, öllum starfsmönnum, sem verið hafi samfellt í starfi hjá atvinnurekanda í 12 vikur á síðustu 12 mánuðum, eða séu í starfi fyrstu viku í desember. Áunna desemberuppbót skuli gera upp samhliða starfslokum, verði þau fyrir gjalddaga hennar. Full desemberuppbót árið 2009 hafi verið kr. 45.600, en fullt starf í þessu samhengi teljist vera 45 unnar vikur, eða 1.800 klst. eða meira, fyrir utan orlof. Samkvæmt launaseðlum hafi stefnandi unnið samtals 856,46 klst. hjá stefnda árið 2009 og beri að fá desemberuppbót í hlutfalli við það. Hvað útreikning varði vísist til sundurliðunar hér fyrir neðan.

Krafa stefnanda sundurliðist með eftirfarandi hætti.

Launaleiðrétting

Nóvember 2008

- Dagvinna 62,22 klst. x kr. 128,64 kr. 8.004,-

- Yfirvinna 137,68 klst. x kr. 229,77 kr. 31.635,-

Samtals kr. 39.639,-

Desember 2008

- Dagvinna 41,08 klst. x kr. 128,64 kr. 5.285,-

- Yfirvinna 116,93 klst. x kr. 229,77 kr. 26.867,-

Samtals kr. 32.152,-

Janúar 2009

- Dagvinna 4,1 klst. x kr. 128,64 kr. 527,-

- Yfirvinna 39,68 klst. x kr. 229,77 kr. 9.117,-

Samtals kr. 9.644,-

Febrúar 2009

- Dagvinna 54,55 klst. x kr. 128,64 kr. 7.017,-

- Yfirvinna 154,17 klst. x kr. 229,77 kr. 35.424,-

Samtals kr. 42.441,-

Mars 2009

- Dagvinna 34,88 klst. x kr. 128,64 kr. 4.487,-

- Yfirvinna 115,17 klst. x kr. 229,77 kr. 26.463,-

Samtals kr. 30.950,-

Apríl 2009

- Dagvinna 27,63 klst. x kr. 128,63 kr. 3.554,-

- Yfirvinna 88,37 klst. x kr. 229,76 kr. 20.304,-

Samtals kr. 23.858,-

Maí 2009

- Dagvinna 70,08 klst. x kr. 128,64 kr. 9.015,-

- Yfirvinna 132,98 klst. x kr. 229,77 kr. 30.555,-

Samtals kr. 39.570,-

Júní 2009

- Dagvinna 19,18 klst. x kr. 128,64 kr. 2.467,-

- Yfirvinna 65,62 klst. x kr. 229,77 kr. 15.078,-

Samtals kr. 17.545,-

Júlí 2009

- Dagvinna 8,67 klst. x kr. 134,52 kr. 1.166,-

- Yfirvinna 41,38 klst. x kr. 240,29 kr. 9.943,-

Samtals kr. 11.109,-

Samtals vangreitt kr. 246.908,-

Orlof

Vegna orlofsársins 2008-2009

- Nóvember 2008, 10,18% af kr. 39.639,- kr. 4.032,-

- Desember 2008, 10,17% af kr. 32.152,- kr. 3.270,-

- Janúar 2009, 10,17% af kr. 9.644,- kr. 981,-

- Febrúar 2009, 10,17% af kr. 42.441,- kr. 4.316,-

- Mars 2009, 10,17% af kr. 30.950,- kr. 3.148,-

- Apríl 2009, 10,17% af kr. 23.858,- kr. 2.426,-

Samtals kr. 18.173,-

Vegna orlofsársins 2009-1010

- Maí 2009, 10,17% af kr. 39.570,- kr. 4.024,-

- Júní 2009, 10,17% af kr. 17.545,- kr. 1.784,-

- Júlí 2009, 10,17% af kr. 11.109,- kr. 1.130,-

Samtals kr. 6.938,-

Samtals kr. 25.111,-

Desemberuppbót 2009

Desemberuppbót

- 45.600 kr. / 1.800 klst. = 25,33 x 856,46 klst. kr. 21.694,-

Heildarkrafa stefnanda kr. 293.713,-

Skuld þessi hafi ekki fengizt greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili, er krafa hans stofnaðist. Vísað sé til meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um, að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísist um réttindi hans aðallega til 1., 2., 3., 4. og 12. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt sé vísað til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr., laga 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr., og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Byggt sé á því, að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun eða uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun sé jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess, að hann sé bókhaldsskyldur að lögum.

Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. og V. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðjist við XXl. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur, og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing vísist til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Eins og fram sé komið undir málavöxtum, hafi stefnandi ekki gegnt því starfi hjá stefnda, sem til álita hafi komið í október 2008, að hann tæki að sér. Hafi stefnandi unnið allan starfstíma sinn við almenna afgreiðslu og fengið greidd laun í samræmi við það. Sönnunarbyrði um, að þessu hafi verið á annan veg farið hvíli á stefnanda, og hafi sú sönnun ekki tekizt. Eina gagnið í þessa átt séu nefnd drög að ráðningarsamningi á dskj. nr. 7, sem séu óundirrituð af stefnanda. Engin önnur gögn í málinu veiti því hinn minnsta stuðning. Laun hafi áfram verið greidd í samræmi við gildandi samning á dskj nr. 6 í nærfellt tvö ár, án nokkurra athugasemda frá stefnanda og staðfesti það, að stefnandi sé, og hafi verið, grandsamur um hinn meinta rétt, sem hann nú seint og um síðir hafi stefnt stefnda vegna.

Leiði þetta til þess að sýkna beri stefnda af öllum kröfum um leiðréttingu meints launamismunar milli starfsheitanna almenn afgreiðsla og vaktstjórn. Af þessu leiði jafnframt, að sýkna beri af kröfum um orlofsleiðréttingu, enda sé sú krafa háð tilvist hinnar fyrri um launamuninn.

Stefndi viðurkenni hins vegar, að stefnandi hafi uppi réttmæta kröfu vegna vangreiddrar desemberuppbótar 2009. Bjóði hann því fram greiðslu hennar, ásamt tilheyrandi dráttarvöxtum, en krefjist um leið sýknu af öðrum kröfum stefnanda.

Þá krefjist stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda hvernig sem málið fer. Sjónarmið stefnda í því efni séu þau, að stefnandi og stéttarfélag hans hafi frá upphafi þessa ágreinings haldið fram röngum kröfum í aðalatriðum og með því hindrað, að frá þeim litla hluta, sem réttmætur hafi verið, yrði gengið, án þess að það leiddi til réttarspjalla fyrir stefnda. Verði ekki á þessi sjónarmið fallizt varðandi málskostnað, telji stefndi öll rök hníga með því, að málskostnaður á milli aðila verði felldur niður, verði á dómkröfur stefnda fallizt. Þá sé og vísað til þess, að stefnandi muni hafa fjárstuðning til málssóknarinnar frá stéttarfélagi sínu og sé skorað á hann að upplýsa, hver sá stuðningur sé, enda eigi það að koma til lækkunar málskostnaðarkröfunni eftir reglu skaðabótaréttarins um compensatio lucri cum damno, þar sem málskostnaðarkrafa sé í eðli sínu skaðabótakrafa.

Stefndi vísi til almennra reglna vinnu-, samninga-og kröfuréttar, svo og til ákvæða eml. um sönnunarfærslu og sönnunarbyrði. Kröfur um málskostnað styðji stefndi við 130. gr. eml.

IV

Forsendur og niðurstaða

Stefnandi gaf skýrslu fyrir dómi sem og vitnið S-kvk-nf W-kvk-nf laganemi.

Ágreiningur aðila snýst um það, hvort breyting hafi orðið á störfum stefnanda í október 2008.

Stefnandi bar fyrir dómi m.a., að hann hefði undirritað eitt eintak ráðningarsamnings þess, sem liggur fyrir á dskj. nr. 7 í ljósriti, en það eintak er einungis undirritað af fyrirsvarsmanni stefnda. A-kk-nf, sonur eigandans, sem undirritaði skjalið, hafi sagt honum, að hann þyrfti ekki að skrifa undir hin eintökin, hann væri með eintakið, sem stefnandi hefði undirritað.

Fyrirsvarsmaður stefnda hefur ekki komið fyrir dóminn til skýrslugjafar, þrátt fyrir að það hafi verið fyrirhugað, og tjáði lögmaður stefnda dóminum við aðalmeðferð málsins, að fyrirsvarsmenn stefnda væru á ferðalagi í flugi og gætu því ekki gefið skýrslu. Var því ekki unnt að spyrja hann út í tildrög hins meinta ráðningarsamnings. Þá hefur stefndi hefur ekki lagt fram frumrit skjalsins, sem honum hefði átt að vera í lófa lagið að gera, þannig að ganga megi úr skugga um, hvort undirritun stefnanda sé á því skjali.

Samkvæmt framburði stefnanda fyrir dómi breyttist starfssvið hans þegar í júlí/ágúst og fór stefnandi þá í langa baráttu til að fá nýjan samning. Hann kvaðst aldrei hafa kvartað yfir launum sínum eftir að hann tók við starfi vaktstjóra vegna þess að í samningnum standi orðin dagtaxti og kvöldtaxti, og eftir að nýi samningurinn var gerður hafi þessar tölur breytzt og hann hafi fengið tíu króna launahækkun á tímann, og R-kk-nf, faðir eigandans, hafi sagt að hann ætti að vera ánægður með þessa hækkun. Hann kvað hið nýja starf hafa falið í sér að skipuleggja vinnu, sjá um uppgjör eftir daginn, þ.e. setja peninga í öryggishólf og fleira, en áður hafi hann verið þjónn.

Vitnið S-kvk-nf, kvaðst hafa starfað í Keiluhöllinni ehf. frá janúar 2009 og fram í maí sama ár, að hana minnti. Hún kvaðst hafa verið almennur starfsmaður, afgreitt á barnum og þjónustað til borðs, en ekki verið í neinu stjórnunarstarfi. Hún kvað stefnanda hafa séð um að koma henni inn í starfið, þegar hún hóf störf hjá stefnda. Hann hafi verið vaktstjóri á þeirri vakt sem hún vann á, en hún hafi unnið aðra hverja helgi. Hann hafi séð um hver ætti að vera á barnum og hver ætti að vera úti í sal. Ef einhver kom á staðinn og bað um yfirmann, hafi verið bent á A-kk-þf. Hann hafi verið með lyklavöldin og séð um að læsa á kvöldin, auk þess sem hann hafi verið með lykla að lagernum. Þá hafi þurft að fá leyfi hjá honum, þegar menn vildu fara út að reykja eða annað, svo ekki færu fleiri út í einu.

Framburður stefnanda um starfsskyldur hans þykir trúverðugur og er studdur framburði vitnisins S-kvk-ef. Þá hefur engin trúverðug skýring verið gefin á því af hálfu stefnda, hvers vegna stefnandi hefur með höndum ljósrit af umræddum ráðningarsamningi, undirrituðum af fyrirsvarsmanni stefnda. Eins og mál þetta er vaxið, þykir stefnandi hafa leitt að því nægilegar líkur, að gerður hafi verið við hann gildur ráðningarsamningur 20. október 2008, en fyrirsvarsmenn stefnda hafa ekki mætt fyrir dóminn til skýrslugjafar og bera þeir hallann af því, að ekki reyndist unnt að spyrja þá út í málsatvik. Ber því þegar af þessum sökum að taka kröfur stefnanda til greina eins og þær eru fram settar, en ágreiningur er ekki um fjárhæðir eða upphafsdag vaxta.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn kr. 325.000, þ.m.t. virðisaukaskattur.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Keiluhöllin ehf., greiði stefnanda, A-kk-nf H-x-x, kr. 293.713, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af kr. 39.639 frá 01.12. 2008 til 01.01. 2009, af kr. 71.791 frá þeim degi til 01.02. 2009, af kr. 81.435 frá þeim degi til 01.03. 2009, af kr. 123.876 frá þeim degi til 01.04. 2009, af kr. 154.826 frá þeim degi til 01.05. 2009, af kr. 196.857 frá þeim degi til 01.06. 2009, af kr. 236.427 frá þeim degi til 01.07. 2009, af kr. 253.972 frá þeim degi til 01.08. 2009 og af kr. 293.713 frá þeim degi til greiðsludags og kr. 325.000 í málskostnað.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf