S-532/2018

I

Mál þetta, sem dómtekið var 5. desember síðastliðinn, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, útgefinni 23. ágúst síðastliðinn, á hendur X, kennitala 000000-0000, [...],[...], Y, kennitala 000000-0000, [...],[...] og Z, kennitala 000000-0000, [...],[...], „fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 18. apríl 2015 utandyra við Tryggvagötu 22 í Reykjavík, í félagi veist með ofbeldi að A, kennitala 000000-0000, en ákærði Y sló A einu hnefahöggi undir höku og í kjölfarið veittust ákærðu allir að A með höggum og spörkum í líkama hans og höfuð, meðal annars eftir að hann lenti í jörðinni. Af þessu hlaut A bólgur yfir enni hægra megin, bólgu í hægri og vinstri efri augnlokum og bólgu yfir nefi, blóðnasir og nefbrot, brotalínur í efri kjálka vinstra megin, sprungu og brot í tönn 24 og fleiður yfir fjarenda þriðja miðhandarbeins hægri handar.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940,

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærðu verði gert að greiða honum samtals kr. 1.677.705 í skaða- og miskabætur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 18. apríl 2015 til þess dags er mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim tímamörkum til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt mati réttarins ásamt lögmæltum virðisaukaskatti.“

Ákærðu neita sök og krefjast sýknu en til vara vægustu refsingar. Þeir krefjast þess aðallega að skaðabótakröfunni verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð. Loks krefjast þeir þess að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Málavextir eru þeir að aðfaranótt 18. apríl 2015 hafði brotaþoli tal af lögreglumanni á slysadeild og vildi tilkynna um líkamsárás á sig innandyra á skemmtistað í miðborginni. Ekki verður frekar fjallað um þetta, enda ekki ákæruefni. Brotaþoli skýrði einnig frá því að þegar hann kom út af staðnum hefðu ákærðu og tveir aðrir menn ráðist á sig.

Brotaþoli kom á lögreglustöð 22. apríl og kærði líkamsárás. Fyrst gerði hann grein fyrir árás inni á staðnum en ekki þarf að gera grein fyrir henni. Fyrir utan staðinn kvað hann ákærða Y hafa kýlt sig undir hökuna þannig að tönn brotnaði. Brotaþoli kvaðst hafa slegið á móti en það næsta sem hann viti sé að ákærðu hafi fellt hann í götuna þar sem þeir hafi veist að honum með höggum og spörkum. Hann kvaðst ekki muna eftir öðru en að hafa reynt að verja sig.

Í vottorði læknis á slysadeild segir að brotaþoli hafi borið þá áverka sem í ákæru greinir. Í lok vottorðsins segir að brotaþoli hafi verið „með sjáanlega áverka sem samrýmast lýsingu hans á að hafa fengið þung högg á höfuð. Ljóst er að hann hefur nefbrotnað en ekki er hægt að fullyrða að hve miklu leyti sé hér um að ræða nýjan áverka eða eftirstöðvar eldri áverka. Hafa þarf í huga að þungum höggum á höfuð fylgir ávallt hætta á lífhættulegum áverkum.“ Í vottorði tannlæknis segir að röntgenmynd hafi sýnt brotalínur í efri kjálka vinstra megin, það er í hliðarvegg kinnholu.

Lögreglan tók skýrslur af ákærðu og vitnum. Ákærðu neituðu sök en báru um slagsmál á staðnum eins og vitni gerðu einnig. Þá báru ákærðu við minnisleysi um atburði sem og flest vitni, enda langt um liðið þegar skýrslur voru teknar haustið 2017.

III

Við aðalmeðferð neitaði ákærði X sök. Hann kvaðst lítið muna eftir atburðum. Hann og meðákærði Z hefðu komið þarna en ákærði kvaðst ekki muna til þess að hafa ráðist á einhvern þarna. Hann kvaðst hafa verið lítillega ölvaður. Þarna hefði verið margt fólk, 30 til 40 manns. Þeir hefðu verið saman þarna, ákærðu og félagi þeirra. Ákærði kvað sig og meðákærða Z hafa komið að en meðákærði Y hefði verið þarna ásamt félaga þeirra. Þá hefði verið þarna einn annar maður sem ákærði kvaðst þekkja. Ákærði kvað engin slagsmál hafa verið þarna en einhver slagsmál hefðu verið inni á skemmtistað. Ákærði var ítrekað spurður um slagsmál á vettvangi og hvort hann hefði séð einhvern veitast að brotaþola og kvaðst hann ekki muna eftir neinu slíku enda væri langt um liðið. Þó kvað hann að þarna hefðu verið stimpingar og orðaskipti. Þá kvaðst hann hafa lent í götunni og hefði vinur brotaþola kýlt sig. Hann kvaðst ekki muna eftir þessu en sér hefði verið sagt þetta eftir á. Ákærði kvaðst ekki hafa séð meðákærðu veitast að brotaþola eða vera í átökum.

Ákærði Y bar fyrst um átök inni á skemmtistað milli hans og brotaþola. Þar hefðu þeir verið að gera upp gömul mál. Brotaþola hefði verið vísað út af dyravörðum en hann og félagar hans hefðu farið sjálfir út. Ákærði kvað kunningja sinn hafa komið til sín og sagt sér að brotaþoli væri búinn að safna saman liði fyrir utan og biði eftir honum. Fyrir utan kvaðst ákærði hafa hitt meðákærðu og þar hefði verið margt fólk. Ákærðu hefðu farið að rífast við brotaþola og félaga hans. Þeir hefðu síðan dregist saman, eins og hann orðaði það, allt þar til hópslagsmál hefðu byrjað. Þau hefðu þó endað fljótt og kvaðst ákærði hafa dottið út úr þeim. Hann kvaðst hafa séð vin brotaþola ráðast á meðákærða X og kýla hann í götuna. Ákærði kvaðst hafa rifið í vininn og hent honum frá. Ákærðu hefðu síðan verið eltir yfir götuna og þar hefði þetta endað. Ákærði neitaði að hafa slegið eða sparkað í brotaþola. Hann kvaðst ekki hafa séð aðra slá hann eða sparka í hann en mundi þó eftir að hafa séð áverka á brotaþola.

Ákærði Z kvaðst hafa farið í bæinn umrædda nótt ásamt meðákærða X. Þeir hafi ætlað að hitta meðákærða Y. Ákærði kvaðst hafa hringt í meðákærða Y sem hefði sagt honum að honum hefði lent saman við brotaþola inni á skemmtistað og nú væri brotaþoli fyrir utan skemmtistaðinn með vinum sínum og væri að biðja meðákærða að koma út. Ákærði kvað ákærðu hafa hitt brotaþola og vini hans fyrir utan skemmtistaðinn og þar hefðu orðið einhver orðaskipti. Hann kvað þetta hafa verið eins og brotaþoli og vinir hans hefðu verið að sitja fyrir meðákærða Y. Allt í einu hefðu byrjað læti, eins og ákærði orðaði það, og fólk hefði hópast saman úr öllum áttum. Ákærði kvaðst hafa bakkað frá og svo hlaupið yfir götuna. Skömmu síðar hefðu brotaþoli og félagar hans farið að elta ákærðu. Hann kvaðst hafa tekið upp spýtu og hent. Brotaþoli og félagar hefðu kallað eitthvað á eftir þeim en þeir hefðu farið á brott. Ákærði neitaði alfarið að hafa veist að brotaþola á þann hátt sem hann er ákærður fyrir. Hann kvaðst ekki hafa séð brotaþola fá högg eða spörk og ekki hefði hann séð áverka á honum. Hann kvaðst ekki hafa séð meðákærðu veitast að brotaþola. Ákærði kvaðst hafa verið búinn að drekka einn eða tvo bjóra.

Brotaþoli bar fyrst um átök hans og ákærða Y inni á skemmtistaðnum. Eftir það hefði honum verið vísað út af staðnum. Þar hefði hann hitt vin sinn. Skömmu síðar hefði ákærðu komið ásamt félaga sínum. Í fyrstu hefðu þeir farið að þræta en eftir smástund hefði hann verið tekinn í götuna og taldi brotaþoli það hafa verið ákærða X sem það hefði gert enda hefði hann verið í bestu aðstöðunni til þess. Þá hefði ákærði Y kýlt hann og brotið tönn og kvaðst hann hafa tekið tannbrot út úr sér. Það næsta sem hann kvaðst muna var að hann var fallinn í götuna og einhverjir menn voru að traðka á honum og berja hann. Hann kvaðst hafa séð ákærðu Y og Z hafa verið að verki en hann hefði verið upptekinn við að hlífa sér. Eins hefði hann séð ákærða X byrja að stappa á sér en svo hefði hann einbeitt sér að því að hlífa sér. Brotaþoli tók fram að eftir að hann var kominn í götuna væri erfitt fyrir sig að segja til um hver hefði gert hvað. Þessu hafi lokið með því að ákærðu hefðu hlaupið á brott. Hann hefði verið tekinn upp í bíl og honum ekið á slysadeild. Brotaþoli kvaðst áður hafa nefbrotnað. Loks kvað brotaþoli það ekki útilokað að aðrir en ákærðu hefðu veist að sér.

Vinur brotaþola, sem var með honum á vettvangi, bar fyrst um átök inni á skemmtistaðnum. Síðan kvaðst hann hafa farið út ásamt brotaþola og þar hitt ákærðu og félaga þeirra. Brotaþoli hefði spurt ákærða Y af hverju hann hefði slegið hann inni á staðnum. Þá hefði ákærði kýlt brotaþola og við það hefði brotnað úr tönn í brotaþola. Brotaþoli hefði nú kýlt í áttina að ákærðu og félagi þeirra hefði rifið í vininn. Ákærðu hefðu nú allir farið í brotaþola, eins og hann orðaði það. Vinurinn kvað sig og félagann hafa verið að ýtast á en á meðan kvaðst hann hafa séð út undan sér að brotaþoli lá í götunni og ákærðu allir hafi sparkað og kýlt í höfuð hans. Vinurinn kvaðst hafa losað sig frá félaganum, hlaupið að og kýlt þann sem næstur var en það var ákærði X. Í minningunni kvað hann ákærða hafa rotast og þá hefði ákærði Y ráðist á sig en ákærði Z hefði verið rétt hjá brotaþola. Vinurinn lýsti nú átökum við ákærðu sem hann og félagi hans tóku þátt í. Ákærðu og félagi þeirra hefðu nú hlaupið á brott. Hann kvað þá hafa hringt í brotaþola sem hefði verið á leiðinni á slysadeild.

Kunningi brotaþola bar að hafa verið á vettvangi á umræddum tíma. Hann kvaðst hafa verið fyrir utan staðinn þegar allt í einu hefðu brotist út slagsmál. Þarna hefði verið margt fólk. Brotaþoli hefði fengið högg frá einhverjum en ekki gat hann borið um hver hefði veitt það. Svo kvaðst hann hafa verið laminn og lent í götunni. Hann gat lítið borið um atvik eftir þetta nema hvað hann hefði séð brotaþola alblóðugan og svo hefði hann verið horfinn af vettvangi.

Maður sem var á vettvangi kvaðst hafa séð átök þar. Hann kvaðst vera vinur ákærða Y og hefðu tveir strákar, brotaþoli og vinur hans, gengið að þeim og hefði hann gripið í föt annars þeirra og sagt þeim að láta þá í friði. Þeir hefðu svo gengið yfir götuna en þá hefðu ákærðu X og Z komið út úr bíl og upp úr því hefðu hafist slagsmál. Þarna hefði allt gerst mjög hratt og kvaðst hann hafa séð högg og spörk en nú væri langt um liðið og ætti hann erfitt með greina nákvæmlega frá því hvað hefði gerst. Hann kvaðst þó muna eftir manni með spýtu og hefði séð ákærða Z ganga að kari sem var þarna. Hann hefði svo farið með ákærða Y burt. Maðurinn kvaðst ekki hafa séð brotaþola verða fyrir höggum og spörkum, enda kvaðst hann ekki muna hver hefði sparkað eða kýlt hvern.

Kona sem var á ferð í bíl þessa nótt nálægt vettvangi kvaðst hafa verið með systur sinni og manni. Þau hefðu ekið í miðbænum nefnda nótt og séð þar slagsmál. Þrír menn hefðu verið að berja einn mann. Þau hefðu orðið að stöðva bílinn til að aka ekki á þá sem voru að slást. Hún kvað þau hafa ekið brotaþola á slysadeild en þau hefðu séð þessa þrjá vera að berja hann. Hún kvað mennina hafa kýlt manninn og sparkað í hann. Brotaþoli hefði fallið í götuna en mennirnir hefðu haldið áfram að kýla hann og sparka í hann. Árásarmennirnir hefðu farið á brott og þá hefðu þau tekið brotaþola upp í bílinn. Þarna á vettvangi hafi verið margt fólk en ekki hafi margir tekið þátt í slagsmálum.

Systir framangreindrar konu bar að hafa séð þrjá stóra stráka vera að berja minni strák og sparka í hann. Árásarþolinn hefði fallið í götuna og þá hefðu árásarmenn stappað á höfðinu á honum. Hann kvað þau sem voru í bílnum hafa fengið brotaþola til að koma inn í bílinn enda hefði hann ekkert séð vegna þess hversu blóðugur hann var í andlitinu. Þá hefði hann einnig átt erfitt með gang. Þau hefðu svo ekið brotaþola á slysadeild. Nánar spurð um átökin kvað hún brotaþola ekkert hafa getað gert þegar árásarmennirnir voru að ganga í skrokk á honum. Þegar þau höfðu tal af brotaþola voru árásarmennirnir farnir.

Læknirinn sem ritar framangreint vottorð staðfesti það. Hann kvað lýsingu brotaþola á atlögum að sér geta samrýmst því að þær hefðu valdið þeim áverkum sem hann bar. Hann kvað ekki hægt að segja til um hvort áverkar brotaþola væru eftir högg frekar en spörk enda væru afleiðingarnar mjög svipaðar. Allir sjáanlegir áverkar brotaþola komi vel heim og saman við högg og spörk. Hugsanlegt sé að andlitsáverkar brotaþola hafi verið afleiðingar af einu þungu höggi en erfitt sé að fullyrða það. Líklegra sé að brotaþoli hafi fengið nokkur högg í andlitið.

Tannlæknir sem brotaþoli leitaði til staðfesti vottorð sitt. Hann staðfesti að brotaþoli hefði haft brotalínu í efri kjálka vinstra megin, eins og segir í vottorðinu. Um væri að ræða ótilfært brot. Hann kvað brotaþola ekki hafa komið í endurskoðun.

IV

Ákærða Y er gefið að sök að hafa slegið brotaþola einu hnefahöggi undir höku. Ákærði neitar sök. Brotaþoli og vinur hans bera báðir um að ákærði hafi slegið brotaþola og við það hefði brotnað tönn í brotaþola. Með framburði þessara tveggja vitna er sannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi slegið brotaþola eins og hann er ákærður fyrir og verður hann sakfelldur fyrir það. Varðar brot hans við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærðu öllum er gefið að sök að hafa sameiginlega ráðist á brotaþola með höggum og spörkum, eins og lýst er í ákærunni. Ákærðu neita sök en bera um stimpingar á vettvangi, eins og rakið var. Brotaþoli bar um að hafa séð einhverja menn hafa verið að traðka á honum og berja hann eftir að hann var fallinn í götuna eftir framanlýst hnefahögg. Hann kvaðst hafa séð að það voru ákærðu Y og Z sem gerðu það og eins hefði hann séð ákærða X byrja að stappa á sér, eins og hann orðaði það. Brotaþoli kvaðst hins vegar hafa einbeitt sér að því að hlífa sér. Vinur brotaþola bar að eftir framanlýst hnefahögg hefðu ákærðu allir farið í brotaþola, eins og hann orðaði það. Hann kvað sig og félaga ákærðu hafa farið að takast á en út undan sér kvaðst hann hafa séð alla ákærðu sparka og kýla í höfuð brotaþola. Önnur vitni bera um slagsmál á vettvangi en ekkert þeirra gat borið um atlögur ákærðu að brotaþola.

Brotaþoli varð fyrir árás 18. apríl 2015 og 22. sama mánaðar lagði hann fram formlega kæru. Í desember sama ár var tekin skýrsla af vini brotaþola en að öðru leyti hófst rannsókn málsins ekki fyrr en í september 2017. Eins og eðlilegt er hafði ýmislegt skolast til í minni vitnanna á þeim tíma og hvað þá þegar aðalmeðferð hófst í lok nóvember 2018. Framburður brotaþola um atlögur ákærðu er nokkuð skýr en til stuðnings honum er eingöngu framburður vinar hans sem kvaðst hafa séð út undan sér atlögu ákærðu. Að mati dómsins er óvarlegt, gegn eindreginni neitun ákærðu, að telja sannað að þeir hafi ráðist á brotaþola með þeim hætti sem þeim er gefið að sök. Óhjákvæmilegt er því að sýkna þá af þessum þætti ákærunnar.

Ákærði Y var dæmdur í skilorðsbundið fangelsi í september 2015 fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Hann hefur nú verið sakfelldur fyrir sams konar brot og er það hegningarauki við fyrra brotið, sbr. 78. gr. sömu laga. Með hliðsjón af þessu og þeim langa tíma sem liðinn er frá því ákærði framdi brot sitt verður ákvörðun refsingar á hendur honum frestað skilorðsbundið eins og í dómsorði greinir.

Skaðabótakrafa brotaþola sundurliðast svo að krafist er miskabóta að fjárhæð 1.500.000 krónur, þjáningabóta að fjárhæð 54.600 krónur, bóta fyrir tekjutap að fjárhæð 77.693 krónur og fyrir lækniskostnað er krafist 45.412 króna. Af sýknunni leiðir að bótakröfum á hendur ákærðu, X og Z, verður vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008. Krafa um þjáningabætur styðst ekki við gögn og verður henni vísað frá dómi. Ákærði Y hefur verið sakfelldur fyrir að slá brotaþola einu höggi og verður ekki séð af gögnum málsins að afleiðingar af því hafi átt að valda brotaþola því tekjutapi sem hann krefur ákærða um bætur fyrir. Krafan er því vanreifuð og verður henni vísað frá dómi. Hið sama er að segja um kröfu um bætur fyrir lækniskostnað. Af gögnum málsins má ekki ráða hvað á rætur sínar að rekja til áverkans vegna kjaftshöggsins og hvað til annarra áverka. Þessi krafa er því einnig vanreifuð og verður henni vísað frá dómi. Ákærði Y verður dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur sem eru hæfilega ákveðnar 400.000 krónur. Þær skulu bera vexti eins og í dómsorði segir en upphafstími dráttarvaxta skal vera frá þeim degi er liðnir voru 30 dagar frá þingfestingu málsins. Þá skal ákærði greiða brotaþola málskostnað eins og í dómsorði segir.

Loks verður ákærði Y dæmdur til að greiða fyrir læknisvottorð frá slysadeild en greiða skal vottorð tannlæknis úr ríkissjóði, enda verður ekki séð að það vottorð fjalli um þá áverka sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að valda brotaþola. Þá skal ákærði greiða málsvarnarlaun verjanda síns að hálfu en að hálfu skulu þau greidd úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun annarra verjenda skulu greidd úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun eru ákvörðuð með virðisaukaskatti í dómsorði.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D ó m s o r ð:

Ákvörðun refsingar ákærða, Y, er frestað og skal hún falla niður að liðnu einu ári frá deginum í dag að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærðu, X og Z, eru sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði, Y, greiði A 400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 18. apríl 2005 til 24. október 2018 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 250.000 krónur í málskostnað.

Ákærði, Y, greiði 24.000 krónur í sakarkostnað og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef F-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 927.520 krónur að hálfu en að hálfu skulu þau greidd úr ríkissjóði.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða X, J-kk-ef K-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 927.520 krónur, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða Z, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 1.054.000 krónur, skulu greidd úr ríkissjóði.

A-kk-nf Í-kk-nf