E-203/2011

Mál þetta, sem tekið var til dóms 19. febrúar sl., er höfðað með stefnu birtri 24. maí 2011. Málið var endurupptekið og endurflutt þann 30. apríl sl.

Stefnendur eru J-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Nýjabæjarbraut 10, Vestmannaeyjum og Blámann ehf., kt. 000000-0000, sama stað.

Stefndi er Vestmannaeyjabær, kt. 000000-0000, Kirkjuvegi 50, Vestmanna- eyjum.

Dómkröfur stefnanda J-kk-ef voru upphaflega þær aðallega að stefndi verði dæmdur til þess að greiða honum skaðabætur að fjárhæð samtals 3.325.901 króna auk almennra vaxta frá 1. júlí 2005 til 28. apríl 2011 og dráttarvaxta frá þeim tíma til greiðsludags.

Dómkröfur stefnanda Blámanns ehf. eru þær aðallega að stefndi verði dæmdur til þess að greiða honum skaðabætur að fjárhæð samtals 184.645 krónur auk almennra vaxta frá 1. júlí 2005 til 28. apríl 2011 og dráttarvaxta frá þeim tíma til greiðsludags.

Þá er þess krafist að stefnanda J-kk-þgf verði greiddar skaðabætur vegna afnotamissis bifreiðarinnar PA-325 að fjárhæð 310.887 krónur og að stefnanda Blámanni ehf. verði greiddar skaðabætur vegna afnotamissis bifreiðarinnar LM-107 að fjárhæð 165.000 krónur.

Að auki var þess krafist að stefnda verði gert að loka uppgraftarsvæðinu með þeim hætti að frekara tjón verði ekki vegna vikurfoks af uppgraftarsvæðinu við enda Nýjabæjarbrautar í Vestmannaeyjum, Pompei norðursins, að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 100.000 krónur.

Til vara krefjast stefnendur að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda á tjóni stefnenda á Nýjabæjarbraut 10, Vestmannaeyjum og bifreiðunum PA-325 og LM-107 vegna vikurfoks af uppgraftarsvæðinu við enda Nýjabæjarbrautar 10, Pompei norðursins og að stefnda verði gert að loka uppgraftarsvæðinu með þeim hætti að frekara tjón verði ekki vegna vikurfoks af uppgraftarsvæðinu við enda Nýjabæjarbrautar í Vestmannaeyjum, Pompei norðursins, að viðlögðum dagsektum, að fjárhæð 100.000 krónur.

Stefnendur krefjast einnig málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnenda en til var krefst stefndi þess að dómkröfur verði lækkaðar.

Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnenda.

Með úrskurði upp kveðnum þann 27. mars 2012 var að kröfu stefnda vísað frá dómi þeim hluta aðal- og varakröfu stefnenda er laut að því að stefnda yrði gert að loka uppgraftarsvæðinu með þeim hætti að frekara tjón yrði ekki vegna vikurfoks af uppgraftarsvæðinu við enda Nýjabæjarbrautar í Vestmannaeyjum, Pompei norðursins, að viðlögðum dagsektum, að fjárhæð 100.000 krónur. Þá var ákveðið að ákvörðun um málskostnað biði efnisdóms.

Málavextir.

Stefnendur lýsa málavöxtum svo að stefnandi J-kk-nf sé eigandi fasteignarinnar við Nýjabæjarbraut 10, en hún standi austast í Vestmannaeyjabæ. Við enda götunnar sé hafinn uppgröftur mannvirkja sem lent hafi undir gosefnum við eldgosið í Vestmannaeyjum árið 1973. Uppgröfturinn hafi hafist í júní árið 2005 og honum sé enn ekki lokið og illa sé gengið frá svæðinu þannig að mikið vikurfok hafi verið yfir nálæga byggð. Eignir stefnenda, umrædd fasteign og bifreiðarnar LM-107 og PA-325, hafi orðið illa úti vegna foks af uppgraftarsvæðinu sem nefnt sé Pompei norðursins. Hafi fasteignin orðið fyrir miklu tjóni eftir að uppgröfturinn hafi hafist auk þess sem verulega sé farið að sjá á framangreindum bifreiðum vegna vikurfoksins, en þær hafi staðið fyrir utan Nýjabæjarbraut 10. Stefnendur hafi ítrekað farið fram á við stefnda að ráðstafanir yrðu gerðar vegna foksins en stefndi hafi ekki orðið við þeim óskum. Nú sé svo komið að töluvert tjón hafi orðið á umræddum eignum sem rekja megi beint til uppgraftarins.

Stefnendur hafi fengið dómkvaddan matsmann, J-kk-þf H-kk-þf S-kk-þf jarðfræðing og jarðverkfræðing, til þess að meta orsök tjónsins á fasteigninni og bifreiðunum. Matsgerð hafi legið fyrir í janúar 2011 og segi í henni að við skoðun á íbúðarhúsinu og þeim bílum sem um ræði hafi komið í ljós afgerandi skemmdir sem raktar séu til vikurfoks frá uppgraftarsvæðinu. Sé því ljóst af matsgerðinni að skemmdir á eignunum verði raktar til umrædds uppgraftar. Viðræður hafi hafist við Tryggingamiðstöðina hf., en stefndi sé með frjálsa ábyrgðartryggingu sem taki til umræddrar starfsemi. Með bréfi dags. 23. mars 2011 hafi tryggingafélagið hafnað bótaskyldu sinni þar sem það hafi talið að tjónið félli ekki undir trygginguna. Í kjölfarið hafi verið krafist upplýsinga frá stefnda um það hvernig tjón stefnenda yrði bætt en engin svör hefðu borist frá stefnda. Matsmaður taldi tjónið á íbúðarhúsinu og bifreiðunum tveimur nema samtals 3.530.178 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti.

Að kröfu stefnda var S-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, byggingatæknifræðingur, dómkvaddur þann 27. júní 2012 til þess að meta eftirfarandi atriði:

Í fyrsta lagi hver sé eðlilegur endingartími þakefnis hússins að Nýjubæjarbraut 10 miðað við staðsetningu hússins, gerðar þakefnis, veðurfars og annarra umhverfisþátta á svæðinu. Matsmaður taldi að við þær umhverfisaðstæður sem væru við húsið sé líftími þakjárnsins að hámarki 15-20 ár og þurfi nú þegar að skipta um klæðninguna þar sem hún gegni vart hlutverki sínu lengur.

Í öðru lagi hver sé eðlilegur endingartími glers í gluggum austurhliðar hússins miðað við staðsetningu þess, gerðar glers, veðurfars og annarra umhverfisþátta á svæðinu. Matsmaður taldi að við þær umhverfisaðstæður sem væru við húsið sé líftími glers á austurhlið hússins að hámarki 10-15 ár og þurfi nú þegar að skipta um þær rúður sem séu skemmdar.

Í þriðja lagi hvort það væri mismunur á verðmæti hússins eftir að búið væri að skipta út þakefni og gleri á austurhlið hússins samanborið við verðmæti þess miðað við upprunalegt þakefni og gler á austurhlið að teknu tilliti til eðlilegs slits og rýrnunar. Matsmaður taldi að teknu tilliti til efnislegra afskrifta vegna þakklæðningarinnar 1.438.000 krónur og vegna glersins 142.000 krónur, að eðlilegur mismunur á verðmæti hússins, að teknu tilliti til eðlilegs slits samsvarandi byggingarefna, væri samtals 1.580.000 krónur.

Í fjórða lagi hversu reglulega þurfi að mála austur og suðurhlið hússins að teknu tilliti til staðsetningar þess, byggingarefnis, veðurfars og annarra umhverfisþátta á svæðinu svo að það haldi eðlilegu verðgildi sínu. Matsmaður taldi að mála þyrfti timburklæðningu hússins á hverju ári til að halda óbreyttu útliti og verja hana fyrir skemmdum af völdum vikurfoks meðan uppgraftarsvæðið væri ófrágengið.

Í fimmta lagi hvort ætla mætti að unnt hefði verið að koma í veg fyrir núverandi ástand veggjaklæðningar á austur- og suðurhlið hússins að öllu eða einhverju leyti með því að: a. sinna reglubundnu viðhaldi sbr. matsspurningu 4 á árunum 2005 til dagsins í dag og hver væri kostnaðurinn við þær ráðstafanir, b. framkvæma aðrar ráðstafanir en skv. matsspurningu 4 á árunum 2005 til dagsins í dag og hver væri kostnaður við þær ráðstafanir umfram reglubundið viðhald. Matsmaður taldi að til að verja útlit timburklæðningarinnar á austur- og suðurhliðum hússins hefði þurft að bera á hana fúavörn árlega og hefði málun á hverju ári komið í veg fyrir núverandi ástand að mestu leyti. Matsmaður áætlaði kostnað við málun í fimm skipti nema 350.000 krónur. Þá taldi matsmaður ekki raunhæft að skipta um klæðningu á suður- og austurhlið hússins þar sem hún væri ekki það illa farin og dugi eflaust í 10-15 ár í viðbót með reglulegu viðhaldi.

Í sjötta lagi hversu reglulega þurfi að mála þak hússins að teknu tilliti til staðsetningar þess, byggingarefnis, veðurfars og annarra umhverfisþátta á svæðinu svo að það haldi eðlilegu verðgildi sínu. Matsmaður taldi að til að viðhalda varnarhúð bárustálsins þurfi að mála þakklæðninguna með reglulegu millibili. Vegna nálægðar við uppgraftarsvæðið hefði verið nauðsynlegt að mála þakið annað hvert ár frá 2005.

Í sjöunda lagi hvort ætla mætti að unnt hefði verið að koma í veg fyrir núverandi ástand þakefnis að öllu eða einhverju leyti með því að: a. sinna reglubundnu viðhaldi sbr. matsspurningu 6 á árunum 2005 til dagsins í dag og hver væri kostnaðurinn við þær ráðstafanir, b. framkvæma aðrar ráðstafanir en skv. matsspurningu 6 á árunum 2005 til dagsins í dag og hver væri kostnaður við þær ráðstafanir umfram reglubundið viðhald. Matsmaður telur að hægt hefði verið að koma í veg fyrir ryðmyndunina með því að mála þakjárnið með reglulegu millibili. Ryðmyndun hefði ekki orðið í þeim mæli sem nú sé hefði verið málað með tveggja ára millibili ásamt hreinsun ryðbletta frá því síðast var málað, þ.e. árin 2007, 2009 og 2011. Matsmaður áætlaði kostnað við málun þakflatarins í þrjú skipti nema 555.000 krónum. Aðrar ráðstafanir taldi matsmaður þær helstar að skipta um þakklæðninguna og setja nýtt galvaniserað bárujárn á þakflötinn ásamt tilheyrandi kjöljárni og skotrennum. Ætla mætti að þá hefði þurft að skipta um þakpappa og áætlaði matsmaður kostnað við að skipta um þakklæðningu nema 1.910.000 krónum. Að teknu tilliti til efnislegra afskrifta vegna skipta á þakklæðningu áætlaði matsmaður að sanngjarnt kostnaðarverð við að setja nýtt þakjárn næmi 1.438.000 krónum.Væri því kostnaður við að skipta alfarið um þakjárn, umfram þann kostnað sem hlotist hefði af eðlilegu viðhaldi 944.000 krónur.

Matsmaður miðaði kostnaðarmat við verðlag í október 2012, byggingavísitölu 115,2 stig, virðisaukaskatt á efni, vinnu og tækjum. Vegna viðhaldsþátta áætlaði matsmaður að kostnaður næmi 905.000 krónum, en frá þeirri tölu drægist 60% endurgreiðsla af vinnu manna á byggingarstað. Vegna endurnýjunarþátta taldi matsmaður að kostnaður næmi 2.115.000 krónum, en frá þeirri tölu drægist 60% endurgreiðsla af vinnu manna á byggingarstað. Það var niðurstaða matsmanns að heildarkostnaður vegna endurnýjunarþátta að teknu tilliti til efnislegra afskrifta næmi 1.580.000 krónum, en frá þeirri tölu drægist 60% endurgreiðsla af vinnu manna á byggingarstað.

Málsástæður og lagarök stefnenda.

Stefnendur byggja kröfu sína um greiðslu skaðabóta á almennum meginreglum skaðabótaréttar. Sérstaklega sé vísað til sakarreglunnar en samkvæmt henni beri sá ábyrgð á tjóni sem hann valdi með saknæmum og ólögmætum hætti, enda sé tjónið sennileg afleiðing af hegðun hans og raski hagsmunum sem verndaðir séu með skaðabótareglum. Með vísan til matsgerðar sé tjón stefnenda að rekja til uppgraftarins. Fram komi í matsgerðinni að vikurfok hafi verið vandamál í Vestmannaeyjum frá eldgosinu 1973 er reynt hafi verið að hefta fok af fremsta megni. Hafi stefnda því mátt vera ljóst að uppgröftur á svæði þar sem sé mikið af gosefnum eins og við enda Nýjabæjarbrautar hefði í för með sér tjón á eignum íbúa í nágrenninu.

Kröfur stefnenda um greiðslu kostnaðar vegna afnotamissis eru reistar á sömu málsástæðum og skaðabótakrafan er byggð á, en vegna viðgerða á bifreiðunum er byggt er á því að þeir muni missa afnot bifreiðanna í 15 daga. Gengið sé út frá því í skaðabótarétti að tjónþoli sem missi afnot hlutar vegna skaðabótaskyldrar háttsemi eigi rétt á því að fá afnotamissi bættan. Við ákvörðun bóta hafi verið byggt á því hvaða kostnað tjónþoli þurfi að leggja í við leigu sams konar hluta.

Varakrafa stefnenda um að viðurkennd verði bótaskylda stefnda vegna tjónsins á fasteigninni og bifreiðunum er studd við sömu rök og aðalkrafa.

Kröfur um vexti eru studdar við ákvæði laga nr. 38/2001 og er krafa um almenna vexti studd við 8. gr., sbr. 4. gr. laganna, en þann 1. júlí 2005 hafi uppgröfur á svæðinu sannanlega verið hafinn. Kröfur um greiðslu dráttarvaxta eru studdar við 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr.. laganna, en þann 28. apríl 2011 hafi verið liðinn mánuður frá því stefndi hafi verið upplýstur um umfang tjónsins.

Stefnendur vísa um málskostnað til XXI. kafla laga nr. 91/1991, sérstaklega 129. gr. og 130. gr.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir á því að umræddar framkvæmdir hafi verið grundvallaðar á gildandi aðalskipulagi sem hlotið hafi lögmæta meðferð og verið samþykkt af ráðherra. Í deiliskipulagi svæðisins sé svæðið afmarkað og ákvæði að finna sem fylgja skuli við framkvæmdir á svæðinu og hvernig það skuli vera frágengið og sé lögð áhersla á að takmarka eftir fremsta megni fok af svæðinu. Samkvæmt reglugerð um byggingarvinnustaði og mannvirkjagerð og skipulags- og byggingarlögum hvíli skyldur á framkvæmdaraðila og hafi stefndi ekki brotið gegn settum reglum við framkvæmdir og frágang á svæðinu. Stefndi hafi gert allar eðlilegar ráðstafanir til að hamla foki frá svæðinu og fylgt öllum skilyrðum sem sett hafi verið um framkvæmdir á svæðinu. Hafi framkvæmdir staðið yfir um hásumartímann en á öðrum árstímum hafi svæðið verið hulið nótum og uppgrafin hús seglum.

Önnur sjónarmið við mat á því hvort stefndi hafi sýnt af sér saknæma háttsemi eða vanrækslu leiði ekki til þess að unnt sé að fallast á skaðabótaskyldu. Framkvæmdin hafi verið lögmæt og haft lögmætan tilgang. Slíkar framkvæmdir hafi eðilega einhverja röskun í för með sér og geti það eitt og sér ekki leitt til skaðabótaskyldu að ráðist sé í slíkar framkvæmdir í eða við byggð. Óhjákvæmilegt hafi verið að vikur gæti fokið frá uppgraftarsvæðinu og þess vegna hafi verið gerðar kröfur til framkvæmdanna og frágangs. Stefndi hafi gert þær ráðstafanir sem mögulegar eða raunhæfar hafi verið þegar tillit sé tekið til þess hvað sé framkvæmanlegt, hver kostnaður sé og hvaða áhætta fylgi.

Stefndi viðurkennir að vikurfok hafi verið vandamál frá Heimaeyjargosinu árið 1973 en reynt hafi verið að hefta fok eftir fremsta megni. Stefndi mótmælir þeirri fullyrðingu stefnenda að stefnda hefði mátt vera ljóst á þessum grundvelli að uppgröftur á svæðinu hefði í för með sér tjón eignum í nágrenninu. Ólíku sé saman að jafna við þær aðstæður sem Vestmannaeyingar hafi glímt við í kjölfar gossins þegar stór hluti yfirborðs eyjarinnar hafi verið hulinn gosefnum sem ekki hefði tekist að binda og þeirri aðstöðu þegar ákveðið sé að grafa á takmörkuðu svæði meira en 30 árum eftir gosið. Reynsla af tjóni á fyrra tímabili hafi ekki bent til að veruleg óþægindi eða tjón fylgdi vikurfoki og þá hafi almennt eignatjón ekki fylgt í kjölfar framkvæmda á svæðinu.

Í matsgerð J-kk-ef H-kk-ef S-kk-ef komi m.a. fram að til að vikurfok valdi tjóni verði að fara saman framboð á fokefni og nægilegur vindstyrkur og tíðni slíkra vinda. Ekki sé vikið sérstaklega að því hversu mikinn vindstyrk þurfi til þess að vikur valdi munatjóni. Í gegnum tíðina hafi borið á vikurfoki í Vestmannaeyjabæ frá gosstöðvum á svæðinu í kring. Sérstaklega hafi verið vindasamt veturinn 2008-2009 og uppgræðsla í og við Eldfell hafi eyðilagst. Mikill vindur sem illa verði ráðið við og framboð gosefna annars staðar frá geti því valdið tjóni. Stefndi bendir á að stefnendur hafi látið hjá líða að draga úr tjóni sínu. Engu venjubundnu viðhaldi á eignum hafi verið sinnt sem til hefði þurft að koma hvort sem framkvæmdir færu fram á nærliggjandi svæði eða ekki. Bifreið stefnanda J-kk-ef sé árgerð 2000 og bifreið stefnanda Blámanns ehf. hafi verið keypt 2007. Húseign stefnanda J-kk-ef hafi verið byggð 1994 og þak hússins hafi verið málað árin 2002 og 2005. Með því að sinna ekki venjulegu viðhaldi og grípa til ráðstafana til að takmarka tjón sitt þegar stefnendum hafi verið ljóst að þeir yrðu fyrir tjóni af völdum foks hafi þeir vanrækt þá skyldu sem hvíli á tjónþola að takmarka tjón sitt. Geti stefnendur því ekki krafist skaðabóta fyrir það tjón sem af þeirri vanrækslu leiði.

Stefndi telur að ekki verði leyst úr aðalkröfu stefnenda án þess að taka afstöðu til þeirra röksemda hvort stefndi hafi sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi. Ekki verði séð að stefnendur hafi lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr varakröfu sinni eins og kröfugerð sé fram sett.

Stefndi bendir á að í matsgerð sé gert ráð fyrir endurnýjun bárujárns á þaki hússins og fái stefnandi J-kk-nf því nýtt þakefni fyrir gamalt án þess að tekið sé tillit til aldurs þakefnis, eðlilegs endingartíma og verðmætis. Tjónþoli eigi að vera eins settur fjárhagslega eftir tjónsatburð og hann hafi verið fyrir en hvorki betur né verr settur. Í þessu tilviki verði tjónþoli betur settur og séu forsendur matsgerðarinnar því ekki réttar hvað þetta varði. Afleiðing þess að tjónþoli vanræki þá skyldu sína að takmarka tjón sitt leiði til þess að hann geti ekki krafist skaðabóta sem af vanrækslunni leiði. Geti vanrækslan leitt til niðurfalls bótaréttar eða eftir atvikum lækkunar bótakröfu.

Stefndi mótmælir bótakröfu vegna afnotamissis bifreiðar í 15 daga sem of hárri. Þá bendir stefndi á XV. bráðabirgðaákvæðis laga um virðisaukaskatt, en samkvæmt því sé virðisaukaskattur vegna vinnu við íbúðarhúsnæði að fullu endurkræfur.

Stefndi mótmælir vaxtakröfu stefnenda. Hið bótaskylda atvik verði tæpast talið hefjast 1. júlí 2005 sem leitt hafi til tjóns stefnenda eins og 1. mgr.8. gr. laga nr. 38/2001 geri að skilyrði. Þá sé aðalkrafa stefnenda miðuð við fyrirliggjandi matsgerð en verðlag hennar sé miðað við síðara tímamark, sbr. 2. mgr. 8. gr. vaxalaga og sé vaxtakrafan því ekki tæk. Þá bendir stefndi á að vaxtakrafa fyrnist á fjórum árum. Stefndi mótmælir upphafstíma dráttarvaxta og telur að miða eigi við síðara tímamark, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

Stefndi vísar um lagarök til meginreglna skaðabótaréttar, einkum sakarreglunnar, tjónstakmörkunarskyldunnar og sönnunarreglna. Þá er vísað til skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997. Um fyrningu er vísað til ákvæða laga um fyrningu kröfuréttinda nr. 14/1905. Málskostnaðarkrafa stefnda er studd við XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstaða.

Stefnendur höfða mál þetta til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem þeir telja að þeir hafi orðið fyrir vegna uppgraftar mannvirkja sem lentu undir gosefnum við eldgos í Vestmannaeyjum árið 1973. Ekki er um það deilt að umræddar framkvæmdir voru á vegum stefnda og byggðu á gildandi aðalskipulagi. Þá var svæðið nánar afmarkað í deiliskipulagi en þær eignir stefnenda sem mál þetta snýst um eru meðal þeirra mannvirkja sem eru næst uppgraftarsvæðinu. Stefndi viðurkennir að óhjákvæmilegt hafi verið að vikur gæti fokið frá uppgraftarsvæðinu en hann telur sig hafa gert þær ráðstafanir sem mögulegar eða raunhæfar hafi verið. Ekki er um það deilt að vikurfok hefur verið vandamál í Vestmannaeyjum frá Heimaeyjargosinu árið 1973 og mátti stefnda því vera ljóst að uppgröftur á svæðinu gæti haft í för með sér tjón á eignum í nágrenninu ef ekki yrðu gerðar ráðstafanir til þess að hefta vikurfokið. Matsmaðurinn J-kk-nf H-kk-nf komst að þeirri niðurstöðu að rekja megi skemmdir á íbúðarhúsinu og bifreiðunum til vikurfoks frá uppgraftarsvæðinu. Þessi niðurstaða hefur ekki verið hrakin af hálfu stefnda og telst því nægilega sannað að skemmdir á eignunum verði raktar til umrædds uppgraftar. Stefndi gerði vissulega ráðstafanir til þess að hindra vikurfok af svæðinu og í því skyni var svæðið hulið netadræsum og uppgrafin hús seglum. Gögn málsins sýna hins vegar að á stórum svæðum voru netin rifin og lýstu íbúar í næsta nágrenni við svæðið yfir áhyggjum sínum við fyrirsvarsmenn stefnda vegna foksins. Fram kom á íbúafundi um uppbyggingu svæðisins að starfsmenn stefnda reyndu að fylla upp í opin svæði og hefta sandfok. Það væri hins vegar ekki alltaf hægt og óhjákvæmilegt að svona framkvæmdum fylgdi einhver röskun á jarðvegi. Kemur fram að bæjarstjóri stefnda hafi bent nágrönnunum á að yrðu þeir fyrir tjóni gætu þeir sótt rétt sinn til tryggingafélags stefnda. Umræddar framkvæmdir voru að frumkvæði og á ábyrgð stefnda og bar honum því að gera allar þær ráðstafanir sem nauðsynlegar voru til þess að koma í veg fyrir að eignir í nágrenni uppgraftarsvæðisins yrðu fyrir skemmdum og í raun var honum það í lófa lagið. Þetta lét stefndi undir höfuð leggjast með þeim afleiðingum að eignir stefnenda urðu fyrir skemmdum sem sannanlega má rekja til uppgraftarins. Ber stefndi því skaðabóta- ábyrgð á því tjóni sem stefnendur urðu fyrir.

Stefndi byggir á því að stefnendur hafi ekki sinnt venjulegu viðhaldi og gripið til ráðstafana til að takmarka tjón sitt þegar þeim hafi verið ljóst að þeir yrðu fyrir tjóni af völdum foks. Hafi stefnendur því vanrækt þá skyldu sem hvíli á tjónþola að takmarka tjón sitt. Fram kemur í gögnum málsins að þak hússins hafi verið málað árin 2002 og 2005 en ekki síðan, en uppgröfturinn hófst í júnímánuði árið 2005. Matsmaðurinn S-kk-nf S-kk-nf telur að vegna nálægðar við uppgraftarsvæðið hefði verið nauðsynlegt að mála þakið annað hvert ár frá 2005. Þegar frá árinu 2005 þegar uppgröfurinn hófst bar stefnda að tryggja að íbúðareigendur í nágrenninu yrðu ekki fyrir tjóni af völdum vikurfoksins og gera þær ráðstafanir sem dygðu í þeim efnum. Það leysir því stefnda ekki undan skaðabótaskyldu þótt stefnandi J-kk-nf hafi látið undir höfuð leggjast að mála þak íbúðarhúss síns sem lá undir skemmdum af ástæðum er varða stefnda. Verður bótaréttur þessa stefnanda því ekki skertur af þessum sökum.

Upplýst var við munnlegan flutning málsins að eigendum íbúðarhúsnæðis og frístundahúsnæðis er endurgreiddur sá virðisaukaskattur að fullu sem þeir greiða af vinnu manna á byggingarstað vegna nýbygginga, endurbóta og viðhalds. Verður höfð hliðsjón af þessu við ákvörðun skaðabóta til stefnanda J-kk-ef. Það var álit hins dómkvadda matsmanns, J-kk-ef H-kk-ef S-kk-ef, að heildarkostnaður vegna þeirra verkþátta er snúa að fasteign stefnanda J-kk-ef sé 2.511.632 krónur, þar af nemur virðisaukaskattur vegna vinnu 217.359 krónum. Þessi niðurstaða matsmannsins hefur ekki verið hrakin og þá þykir niðurstaða matsmannsins S-kk-ef S-kk-ef ekki breyta henni, enda byggð á forsendum sem ekki verður fallist á að eigi við í máli þessu. Verður þessi liður því tekinn til greina með 2.294.273 krónum. Þá verður fallist á niðurstöðu matsmannsins J-kk-ef H-kk-ef að því er varðar kostnað vegna bifreiðar stefnenda, 814.269 krónur vegna bifreiðarinnar PA-325 og 184.645 krónur vegna bifreiðarinnar LM-107. Rétt þykir að kröfurnar beri dráttarvexti frá 28. apríl 2011, en þá var liðinn mánuður frá því stefnda var sent kröfubréf. Að öðru leyti er stefndi sýknaður af vaxtakröfum stefnenda. Kröfur stefnenda vegna afnotamissis vegna bifreiðanna eru að mati dómsins vanreifaðar og verður þeim vísað frá dómi.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda J-kk-þgf málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 1.882.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og þá greiði stefndi þessum stefnda 917.992 krónur vegna matskostnaðar. Málskostnaður milli stefnanda Blámanns ehf. og stefnda fellur niður.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Vestmannaeyjabær, greiði stefnanda, J-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, 3.108.542 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 28. apríl 2011 til greiðsludags og stefnanda Blámanni ehf., 184.645 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 28. apríl 2011 til greiðsludags.

Kröfum stefnenda vegna afnotamissis bifreiða er vísað frá dómi.

Stefndi greiði stefnanda J-kk-þgf, 1.882.500 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti og 917.992 krónur vegna matskostnaðar. Málskostnaður milli stefnanda Blámanns ehf. og stefnda fellur niður.

H-kk-nf O. A-kk-nf.