E-723/2019

Dómur:

Mál þetta var höfðað 28. maí 2019 og dómtekið 21. janúar 2021 að loknum munnlegum málflutningi. Stefnandi er A, […], Kópavogi. Stefndi er Íbúðalánasjóður, Borgartúni 21, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaábyrgð stefnda vegna ólögmætrar nauðungarsölu á fasteigninni […], Kópavogi, fastanúmer […], sem lokið var 17. september 2014. Jafnframt verði stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 3.000.000 króna miskabætur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. september 2014 til dómsuppsögu, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi þess að felldar verði niður eftirstöðvar þriggja lána, nr. 100474664740, nr. 100474664969 og nr. 100674224184, sem hvíldu á ofangreindri fasteign, í öllum tilvikum miðað við stöðu lánanna 8. mars 2018.

Loks er krafist málskostnaðar eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst sýknu og málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I.

Þann 6. febrúar 2007 keyptu stefnandi og þáverandi maki hennar íbúð að […] í Kópavogi, fastanúmer 2285785, fyrir 27.510.000 krónur. Sama dag tóku þau 10.564.773 króna lán hjá stefnda í formi ÍLSveðbréfs og settu sömu fasteign að veði á 1. veðrétti (lán nr. 100474664740). Þann 21. mars 2007 tóku þau 7.435.227 króna viðbótarlán hjá stefnda og settu fasteignina að veði á 2. veðrétti (lán nr. 100474664969). Sama dag tóku þau 4.000.000 króna lán hjá SPRON, tryggt á 3. veðrétti í sömu fasteign, sem framselt var til stefnda 1. maí 2010 (lán nr. 100674224184). Stefnandi og maki hennar slitu síðar sambúð og varð stefnandi einn eigandi fasteignarinnar ásamt áhvílandi lánum, sbr. skiptayfirlýsing 3. apríl 2012.

Áður gerðist það 2. febrúar 2010 að stefndi samþykkti eins árs greiðslufrystingu á lánum 100474664740 og 100474664969. Samhliða voru gerðar skilmálabreytingar á lánunum og fyrsti gjalddagi eftir breytingar ákveðinn 1. febrúar 2011.

Veðskuldabréfin þrjú bera öll með sér að verði ekki staðið í skilum með greiðslu afborgana og/eða vaxta og verðbóta eða annars áfallins kostnaðar sé skuldin öll í eindaga fallin án uppsagnar og stefnda heimilt að selja íbúð stefnanda að […] til fullnustu skuldarinnar á nauðungarsölu, án undangengins dóms, sáttar eða aðfarar.

Ágreininglaust er að vegna fjárhagsörðugleika stefnanda stóð hún ekki í skilum með afborganir lána frá og með gjalddögum í apríl 2013.

II.

Þann 6. ágúst 2013 gerði stefndi greiðsluáskorun vegna vanskila á láni nr. 100474664740 og var hún birt stefnanda 12. ágúst. Í áskoruninni er tilgreind krafa samtals 552.324 krónur og hún sundurliðuð í 70.176 króna afborganir, 305.199 króna vexti, 150.493 króna verðbætur, 525 króna kostnað, 17.783 króna dráttarvexti, 4.500 króna innheimtugjald, 1.148 króna virðisaukaskatt og 2.500 króna birtingarkostnað. Uppreiknaðar eftirstöðvar lánsins eru sagðar 18.141.058 krónur.

Í greiðsluáskoruninni er tekið fram að ofangreint lán sé í vanskilum og hafi greiðsluítrekun stefnda ekki verið sinnt. Jafnframt er skorað á stefnanda að greiða umrædd vanskil og kostnað innan 15 daga frá birtingu greiðsluáskorunar, en að öðrum kosti megi hún búast við að krafist verði nauðungarsölu á fasteigninni að […] til fullnustu kröfunnar, auk áfallandi afborgana, vaxta, verðbóta, dráttarvaxta og annars áfallandi kostnaðar, án frekari tilkynninga og á grundvelli heimildar í veðskuldabréfinu og 2. tl. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu.

Stefnandi brást ekki við þessari greiðsluáskorun. Fór því svo að stefndi sendi Sýslumanninum í Kópavogi nauðungarsölubeiðni 9. september 2013. Í þeirri beiðni eru tilgreind vanskil vegna ofangreinds láns 635.261 króna, sem sundurliðast í 80.359 krónur vegna afborgana, 348.641 krónu vexti, 174.085 króna verðbætur, 7.904 króna kostnað og 24.272 króna dráttarvexti, að viðbættum 2.000 krónum vegna nauðungarsölubeiðni, 510 króna virðisaukaskatti og 17.100 króna nauðungarsölugjaldi í ríkissjóð, eða samtals 654.871 króna. Að auki er krafist áfallandi afborgana, vaxta, verðbóta og dráttarvaxta til greiðsludags og annars kostnaðar sem af nauðungarsölu leiðir. Uppreiknaðar eftirstöðvar lánsins eru sagðar 18.183.669 krónur.

III.

Þann 17. september 2013 gerðist það í máli milli stefnda og ónefnds skuldara samkvæmt ÍLS veðskuldabréfi að Sýslumaðurinn á Selfossi vísaði frá og endursendi stefnda nauðungarsölubeiðni vegna fasteignarinnar X á þeim grunni að ekki væri samræmi á milli tilgreindrar kröfufjárhæðar í greiðsluáskorun og nauðungarsölubeiðni. Stefndi skaut þeirri ákvörðun til Héraðsdóms Suðurlands og krafðist þess að ákvörðun sýslumanns yrði felld úr gildi og lagt fyrir sýslumann að taka nauðungarsölubeiðnina til meðferðar. Með úrskurði héraðsdóms 29. janúar 2014 í máli nr. Z9/2013 var synjað um kröfu stefnda. Úrskurður þessi sætti ekki kæru til Hæstaréttar.

IV.

Nauðungarsala á eign stefnanda hófst á skrifstofu Sýslumannsins í Kópavogi 4. desember 2013 og var stefndi einn gerðarbeiðandi. Lögð voru fram skjöl merkt frá nr. 17 og ákveðið að uppboð skyldi hefjast 30. janúar 2014. Samkvæmt endurriti úr gerðabók sýslumanns var nauðungarsölu fram haldið 22. maí 2014 og þá lögð fram skjöl merkt nr. 1315. Framhaldssala fór fram á eigninni 17. september og var stefndi hæstbjóðandi með 3.000.000 króna boð. Stefnandi var þá mætt ásamt I-kk-þgf Þ-kk-þgf lögmanni og var leiðbeint um réttarstöðu sína. Tilboð stefnda var samþykkt 5. nóvember og afsal gefið út fyrir eigninni 26. sama mánaðar. Við útgáfu afsals féllu öll veðbönd niður af eigninni.

Samkvæmt frumvarpi sýslumanns til úthlutunar á söluverði eignarinnar runnu 30.000 krónur sem sölugjald í ríkissjóð, 63.825 krónur fóru til húsfélagsins að […] og eftirstöðvarnar, 2.906.175 krónur, fóru upp í kröfu stefnda á 1. veðrétti. Lá þá fyrir 35.687.287 króna kröfulýsing stefnda í söluandvirði eignarinnar.

Stefnandi leitaði ekki úrlausnar héraðsdóms um gildi nauðungarsölunnar.

V.

Með bréfi stefnda til stefnanda 18. desember 2014 var henni tilkynnt um endurreiknaða skuldastöðu sína í kjölfar nauðungarsölunnar og eftirstæð skuld sögð 2.281.112 krónur, meðal annars að teknu tilliti til 33.500.000 króna söluverðmats á eigninni miðað við uppboðsdag. Í bréfinu er skuldin tilgreind sem glatað veð og segir þar að stefndi muni ekkert aðhafast við innheimtu kröfunnar nema í þeim tilvikum þegar lánareglur hafa verið brotnar. Jafnframt er stefnanda bent á að hún geti að liðnum 5 árum frá nauðungarsölu óskað eftir því að krafan verði afskrifuð. Slík beiðni hefur ekki verið sett fram af hálfu stefnanda.

VI.

Þann 12. maí 2016 seldi stefndi leigufélaginu […] íbúðina að […] ásamt 24 öðrum eignum í svokallaðri „pakkasölu“ og var kaupverð hennar 34.833.709 krónur. Á sama tíma var skráð fasteignamatsverð 35.300.000 krónur. Þann 25. júlí 2016 var eignin seld þriðja manni, í óbreytt ástandi, á 39.500.000 krónur.

VII.

Með bréfi lögmanns stefnanda til stefnda 8. mars 2018 var krafist skaðabóta úr hendi stefnda og niðurfellingar á eftirstöðvum lána vegna ólögmætrar nauðungarsölu á íbúð stefnanda 17. september 2014 og vísað í því sambandi til úrskurðar héraðsdóms Suðurlands 29. janúar 2014, sem stefnandi hafi ekki vitað um fyrr en í ársbyrjun 2018. Stefndi hafnaði kröfum stefnanda í svarbréfi 27. mars 2018.

VIII.

Stefnandi reisir málið á því að áður en Sýslumaðurinn í Kópavogi seldi stefnda eign hennar á nauðungarsölu hafi fallið úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 29. janúar 2014 í hliðstæðu máli nr. Z9/2013 þar sem synjað var kröfu stefnda um að fella úr gildi ákvörðun Sýslumannsins á Selfossi um frávísun á nauðungarsölubeiðni vegna fasteignarinnar X. Niðurstaða héraðsdóms hafi einkum byggst á því að misræmi var á milli greiðsluáskorunar stefnda og nauðungarsölubeiðni og bryti það í bága við 1. mgr. 9. gr. og 1. mgr. 11. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Umræddur úrskurður hafi ekki sætt kæru til Hæstaréttar og því telur stefnandi að hann sé bindandi, jafnt fyrir stefnda og héraðsdómstóla í öðrum hliðstæðum málum, þar á meðal því máli sem hér er til úrlausnar.

Við munnlegan flutning málsins skýrði lögmaður stefnanda þetta nánar á þann veg að mál þetta væri eins og málið sem rekið var fyrir Héraðsdómi Suðurlands að því er varðar grundvöll fyrir nauðungarsölubeiðni stefnda og misræmi á milli tilgreindra peningakrafna í greiðsluáskorun og nauðungarsölubeiðni. Þar sem stefndi kærði ekki þann úrskurð til Hæstaréttar hafi fallist á réttmæti úrskurðarins og sé því bundinn af niðurstöðunni, óháð því þótt málin séu ekki á milli sömu aðila. Þá sé dómari þessa máls bundinn af úrskurðinum þar sem um hliðsettan dómstól sé að ræða og dómara því óheimilt að leggja sjálfstætt mat á 9., 11. og 13. gr. laga nr. 90/1991 og komast að annarri niðurstöðu um lögmæti nauðungarsölubeiðni stefnda en í máli nr. Z9/2013, enda málin eins. Þá kom skýrt fram í ræðu lögmanns stefnanda að allar málsástæður um saknæma og ólögmæta háttsemi stefnda og starfsmanna hans grundvallist á úrskurði héraðsdómara í máli nr. Z9/2013, en með því að stefndi felldi ekki niður nauðungarsölumál sitt á hendur stefnanda í kjölfar þess úrskurðar stofnaðist bótaskylda gagnvart stefnanda vegna ólögmætrar nauðungarsölu á fasteign hennar.

Stefnandi byggir viðurkenningarkröfu sína nánar á því að samkvæmt 9. og 11. gr. laga nr. 90/1991 sé það ófrávíkjanlegt skilyrði fyrir lögmæti nauðungarsölubeiðni að tilgreind vanskil afborgana séu þar hin sömu í krónum talið og fram koma í greiðsluáskorun, en aðeins þannig geti gerðarþoli áttað sig á þeim tölum sem eru til grundvallar nauðungarsölubeiðni og greitt þá fjárhæð sem tilgreind er í greiðsluáskorun til að koma í veg fyrir nauðungarsölu. Við mat á lögmæti nauðungarsölu breyti engu hvort misræmi milli sagðra vanskila í greiðsluáskorun og nauðungarsölubeiðni sé smávægilegt eða stórvægilegt, enda hafi því verið slegið föstu með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands 29. janúar 2014 að óheimilt sé að krefjast nauðungarsölu á grundvelli afborgana sem ekki hefur verið send greiðsluáskorun fyrir.

Í máli þessu liggi fyrir misræmi á milli tilgreindra krafna í greiðsluáskorun til stefnanda (552.324 kr.) og nauðungarsölubeiðni stefnda (654.871 kr.), meðal annars að því er varðar vanskil afborgana (70.176 kr. á móti 80.359 kr.). Í ljósi þessa misræmis og niðurstöðu Héraðsdóms Suðurlands 29. janúar 2014 hafi stefnda borið að afturkalla nauðungarsölubeiðni vegna […], enda laut hún bersýnilega að afborgunum, sem hvorki voru fallnar í gjalddaga við gerð greiðsluáskorunar né minnst á í áskoruninni. Nauðungarsala á fasteign stefnanda 17. september 2014 hafi því verið ólögmæt, enda ranglega að henni staðið í grundvallaratriðum.

Þrátt fyrir niðurstöðu Héraðsdóms Suðurlands hafi starfsmenn stefnda haldið til streitu nauðungarsölubeiðnum vegna tuga fasteigna um land allt og með því sýnt af sér vítavert skeytingarleysi og jafnvel ásetning til að knýja fram ólögmætar nauðungarsölur, meðal annars á fasteign stefnanda. Felist í þessu saknæm og ólögmæt háttsemi starfsmanna stefnda, sem hann beri ábyrgð á samkvæmt reglum skaðabótaréttarins um vinnuveitandaábyrgð, sbr. 3. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991, enda átti nauðungarsala á fasteign stefnanda að vera ógild, sbr. 2. mgr. 86. gr. sömu laga.

Stefndi beri einnig ábyrgð á því að ranglega hafi verið staðið að nauðungarsölunni á grundvelli almennu sakarreglunnar, sbr. 3. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991. Til að stefnandi sé ekki bundin af tímafrestum 88. gr. byggi hún ekki á hlutlægri bótareglu 1. mgr. 86. gr. og vísar í því sambandi til hæstaréttardóms nr. 300/2016. Samkvæmt því hefjist fjögurra ára fyrningarfrestur skaðabótakröfu stefnanda aldrei fyrr en á söludegi eignarinnar 17. september 2014 og hafi hún höfðað málið í upphafi innan þess frests. Þegar viðurkenningarkröfu í hliðstæðu máli var vísað frá dómi með úrskurði Landsréttar 22. nóvember 2018 hafi stefnandi fellt mál sitt niður 28. nóvember og höfðað nýtt mál innan lögmælts sex mánaða frests. Krafan sé því ófyrnd.

Stefnandi bendir á að hún hafi fyrst vitað um úrskurð Héraðsdóms Suðurlands í ársbyrjun 2018 og þar með fengið upplýsingar um ólögmæta nauðungarsölu fasteignar sinnar. Í framhaldi hafi hún 8. mars 2018 krafið stefnda um skaðabætur og niðurfellingu eftirstöðva umræddra lána, en ellegar hótað málsókn. Kröfum hennar hafi verið hafnað 27. mars. Að þessu gættu sé útilokað að kröfur stefnanda séu fallnar niður fyrir sakir tómlætis.

Stefnandi byggir einnig á því að með því að halda nauðungarsölubeiðni sinni til streitu hafi stefndi brotið gegn jafnræði lántaka, sem sé grunnstef í rekstri stefnda, sbr. 1. gr. laga nr. 44/1998 um húsnæðismál. Stefndi sé opinber stofnun, hann því frábrugðinn hefðbundnum lánastofnunum og óheimilt að mismuna lántakendum. Fyrir liggi að fjöldi sambærilegra nauðungarsölubeiðna hjá Sýslumanninum á Selfossi voru endursendar stefnda í kjölfar úrskurðar héraðsdóms 29. janúar 2014 og hafi stefnandi heimildir fyrir því að Sýslumaðurinn í Reykjavík hafi gert hið sama. Þá liggi fyrir í gögnum málsins að nafngreindur starfsmaður stefnda hafi afturkallað nauðungarsölubeiðni 5. mars 2015, sama dag og honum var bent á úrskurð Héraðsdóms Suðurlands 29. janúar 2014. Allt þetta sýni, svo ekki verði um villst, að stefndi hafi sýnt vítavert skeytingarleysi um hagsmuni stefnanda þegar nauðungarsala var knúin fram hjá Sýslumanninum í Kópavogi 17. september 2014, gegn betri vitund stefnda og í andstöðu við lög og niðurstöður dómstóla.

Stefnandi vísar ennfremur til þess að með hinu ólögmæta framferði hafi stefndi brotið gegn friðhelgi einkalífs og eignarétti stefnanda, en hvort tveggja sé varið af stjórnarskrá. Beri að taka mið af þessum mikilvægu mannréttindum við ákvörðun um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda.

Að því er varðar sönnun tjóns byggir stefnandi á því að vegna hinnar saknæmu og ólögmætu háttsemi stefnda í tengslum við nauðungarsöluna 2014 hafi hún orðið af þeim hækkunum og verðmætaaukningu er síðan hafa orðið á fasteignamarkaði. Stefndi búi yfir einni mestu sérþekkingu landsins á þróun þessa markaðar og megi leiða að því sterkar líkur að honum hafi verið ljóst að framundan væru umtalsverðar verðhækkanir, meðal annars vegna hinnar svokölluðu leiðréttingar fasteignalána sem var í undirbúningi um það leyti er nauðungarsala fór fram. Þar sem stefnandi missti eign sína við ólögmæta sölu stóð leiðrétting henni ekki til boða, en leiðréttingin hefði hugsanlega bætt fjárhagsstöðu hennar verulega. Beri að túlka allan vafa um framangreind atriði stefnanda í hag við mat á skaðabótaskyldu stefnda og miða skaðabætur við það að stefnandi sé eins sett varðandi eignarhald fasteignarinnar og hún var á söludegi 17. september 2014. Vísar stefnandi í þessu sambandi til fasteignamatsskráningar Þjóðskrár Íslands, sem sýni að fasteignmat íbúðarinnar að […] sé í dag 41.850.000 krónur. Jafnframt beri að miða við að leiðrétting fasteignalána hafði ekki átt sér stað á þessum tíma. Við mat á verðhækkun fasteignarinnar stoði stefnda ekki að halda því fram að hann hefði einfaldlega lagt fram nýja nauðungarsölubeiðni og því hefði verðhækkun ekki skilað sér til stefnanda, enda megi ætla að nýtt nauðungarsöluferli hefði tekið að minnsta kosti eitt til tvö ár. Þess utan séu umtalsverðar líkur á því að stefnandi hefði fengið lækkun lána vegna fyrrnefndrar leiðréttingar. Beri einnig að túlka vafa um þessi atriði stefnanda í hag. Loks bendir stefnandi á að stefndi hafi selt […] fyrir 34.833.709 krónur í maí 2016 og kaupandinn endurselt eignina rúmum tveimur mánuðum síðar á 39.500.000 krónur. Renni sú staðreynd einnig stoðum undir tjón stefnanda í málinu.

Með hliðsjón af ofangreindum röksemdum telur stefnandi að krafa hennar um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð stefnda sé sanngjörn og eðlileg og að með sömu rökum hafi hún sýnt fram á að hún hafi lögvarða hagsmuni af úrlausn viðurkenningarkröfunnar, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá verði að líta til hinnar sérstöku heimildar dómstóla til að dæma bætur að álitum, sbr. 86. gr. laga nr. 90/1991, en samkvæmt 86. gr. beri að gera mun vægari kröfur til stefnanda um sönnun tjóns, enda væri umrætt ákvæði ekki í lögum ef tjón gerðarþola vegna ólögmætrar nauðungarsölu fælist einungis í mismun á markaðsvirði og stöðu áhvílandi lána á nauðungarsöludegi. Stefnandi þurfi því ekki að sanna slíkt tjón í þessu máli.

Stefnandi styður miskabótakröfu sína sömu rökum og að framan greinir, en með því að krefjast nauðungarsölu á fasteign hennar á ólögmætum grundvelli hafi stefndi vegið freklega að friðhelgi einkalífs og eignarétti stefnanda, sem varinn sé af stjórnarskrá og bakað sér bótaskyldu samkvæmt b. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hin ólögmæta nauðungarsala hafi gengið mjög nærri stefnanda og fjölskyldu hennar, ekki síst í ljósi þess að þar misstu hún og tvö börn hennar framtíðarheimili sitt. Verði því að telja rétt og eðlilegt að stefndi verði dæmdur til greiðslu miskabóta og sé fjárhæð þeirra í hóf stillt. Að öðrum kosti verði dæmdar lægri bætur að mati dómsins, sbr. 3. mgr. 86. gr. laga nr. 90/1991.

Stefnandi styður niðurfellingarkröfuna við framangreind rök og byggir jafnframt á því að stefndi hafi brotið svo alvarlega samningsskyldur sínar að ógilda beri samning aðila sem sé grundvöllur lána nr. 100474664740, 100474664969 og 100674224184 að því er varðar eftirstöðvar lánanna og fella þær niður miðað við stöðu lánanna 8. mars 2018, þá er stefndi var fyrst krafinn um niðurfellingu eftirstöðva. Vísar stefnandi hér til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og byggir á því að með hinni ólögmætu nauðungarsölu hafi stefndi raskað möguleikum stefnanda til að átta sig á hverjar séu raunverulegar eftirstöðvar kröfu stefnda og verði hann að bera hallann af því í ljósi yfirburðastöðu sinnar sem lánveitandi. Ljóst sé að fasteignaverð hafi hækkað verulega frá því að nauðungarsalan fór fram og því ómögulegt að finna hverjar séu raunverulegar eftirstöðvar lánanna, meðal annars með tilliti til verðmætis hins veðsetta. Þessi skilningur sé staðfestur í 3. mgr. 86. gr. laga nr. 90/1991 og þar tekið fram að dæma megi bætur að álitum ef ekki er unnt að sanna fjárhæð tjóns. Að þessu gættu telur stefnandi bersýnilega ósanngjarnt að stefndi beri fyrir sig þann samning aðila sem er grundvöllur umræddra veðskuldabréfa, enda um alvarlegt samningsbrot að ræða þar sem stefndi vissi að nauðungarsölubeiðni hans var andstæð lögum og niðurstöðu dómstóla og hafði í samskiptum við stefnanda yfirburðastöðu sem sérfræðingur á sviði lána og fasteignaviðskipta. Þá séu augljóslega brostnar forendur fyrir því að stefndi geti krafist greiðslu á eftirstöðum lánanna, enda hljóti að vera ákvörðunarástæða fyrir lánssamningi milli aðila að lánveitandi brjóti ekki gegn lögum við fullnustu krafna sinna. Þá sé það einnig andstætt góðri viðskiptavenju að lánveitandi krefjist eftirstöðva lána sem byggja á ólögmætri háttsemi hans sjálfs.

Um frekari lagarök vísar stefnandi til meginreglna samninga og kröfuréttar, laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, einkum 19. gr. og laga nr. 33/2013 um neytendalán. Krafan um málskostnað er studd XXI. kafla laga nr. 91/1991 og krafa um virðisaukaskatt við samnefnd lög nr. 50/1988.

IX.

Stefndi vísar því á bug að nauðungarsala Sýslumannsins í Kópavogi 17. september 2014 hafi verið ólögmæt, en áður en til hennar kom hafi sýslumaður kannað grundvöll nauðungarsölubeiðni stefnda í samræmi við 9., 11. og 13. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og samþykkt form hennar og efni án athugasemda. Þá er því og vísað á bug að stefndi eða starfsmenn hans hafi blekkt sýslumann í aðdraganda sölunnar og leynt fyrir honum eða stefnanda upplýsingum um úrskurð Héraðsdóms Suðurlands 29. janúar 2014. Þess verði að vænta að sýslumanni hafi verið kunnugt um nefndan úrskurð, sem birtur hafi verið á heimasíðu dómstólsins og sýslumaður einfaldlega verið sammála stefnda um að sú niðurstaða væri röng og að engu hafandi. Stefndi hafi hvorki sýnt af sér saknæma né ólögmæta háttsemi við undirbúning og framkvæmd nauðungarsölunnar og beri þegar af þeirri ástæðu að sýkna hann af öllum kröfum stefnanda.

Þá bendir stefndi á að óumdeilt sé að stefnandi hafi verið í vanskilum við stefnda þegar nauðungarsölubeiðnin var send sýslumanni og mátti vera ljóst hvaða afleiðingar fylgdu því að sinna ekki undanfarandi greiðsluáskorun, enda hafi umrætt skuldabréf borið skýrt með sér heimild til að krefjast nauðungarsölu án undangengins dóms, sáttar eða fjárnáms og fullnægði því áskilnaði 2. tl. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991. Vísar stefndi hér til hæstaréttardóms nr. 1/2016 þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að þar sem óumdeilt væri að skuld stæði að baki nauðungarsölu skipti ekki máli við hvaða vísitölu ætti að reikna kröfu gerðarbeiðanda. Í máli þessu hafi skilyrðum 9. gr., 1. mgr. 11. gr. og 1. mgr. 13. gr. laga nr. 90/1991 verið fullnægt í einu og öllu. Að því gættu vísar stefndi því á bug að honum hafi borið að afturkalla nauðungarsölubeiðni sína á þeim grunni að misræmi væri á milli kröfufjárhæða í greiðsluáskorun og nauðungarsölubeiðni, enda eðlilegt og í samræmi við lögin að sú fjárhæð hækki á þeim tíma sem þar líður á milli vegna gjaldfallinna afborgana, vaxta, verðbóta og dráttarvaxta, sem síðar koma til. Stefnanda hafi verið þetta fullljóst, enda skýrt tekið fram í greiðsluáskorun til hennar að krafan myndi hækka af þessum sökum. Samkvæmt framansögðu telur stefndi alls ósannað að skilyrði skaðabótaábyrgðar séu uppfyllt í málinu, hvort heldur á grundvelli almennu sakarreglunnar eða reglum um vinnuveitandaábyrgð. Beri því að sýkna stefnda af öllum dómkröfum stefnanda.

Stefndi byggir einnig á því að ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir fjártjóni vegna nauðungarsölunnar og mótmælir þeirri útreikningsaðferð sem byggt er á í stefnu, enda standist hún ekki þá meginreglu skaðabótaréttar að fjártjón skuli metið miðað við tjónsdag, sem í þessu tilviki sé 17. september 2014 þá er tilboð stefnda var samþykkt. Því stoði stefnanda ekki að miða meint tjón við ætlaðan hagnaðarmissi vegna hækkunar á fasteignaverði eftir að eignin var seld á nauðungarsölu. Rétti stefnanda til eignarinnar hafi lokið þegar samþykkisfresti nauðungarsölunnar lauk og stefndi stóð við boð sitt. Frá þeim tíma eigi stefnandi ekki rétt til arðs eða söluhagnaðar af eigninni, sbr. 10. tl. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 90/1991. Þá geti stefnandi ekki byggt á því við hvaða verði stefndi seldi eignina síðar, frekar en stefndi geti öðlast meiri rétt á hendur stefnanda ef verðmæti eignarinnar hefði lækkað, sbr. 57. gr. laga nr. 90/1991. Þá verði að hafa í huga að fasteignin var yfirveðsett á nauðungarsölusöludegi. Að öllu þessu gætu sé fullljóst að stefnandi varð ekki fyrir fjártjóni við nauðungarsöluna og beri því að sýkna stefnda af fjárkröfum hennar.

Stefndi bendir á að í júní 2013 hafi gjaldfallin vanskil stefnanda við stefnda numið 2.460.768 krónum og sé ekkert fram komið í málinu sem bendi til þess að stefnandi hafi haft fjárhagslega getu til að greiða þá kröfu. Nauðungarsala á fasteign hennar hafi því verið óumflýjanleg, svo sem fram hafi komið af hálfu stefnanda og I-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns fyrir dómi. Þá hafi stefnandi á engum tímapunkti leitað eftir því að semja um vanskil sín við stefnda. Að þessu gættu sé við stefnanda eina að sakast hafi hún á annað borð orðið fyrir fjártjóni vegna nauðungarsölunnar.

Stefndi mótmælir vangaveltum stefnanda um að afturköllun nauðungarsölubeiðni og ný uppboðsmeðferð hefði tekið eitt til tvö ár og að á þeim tíma hefði fjárhagur hennar getað vænkast og hún eftir atvikum getað komið í veg fyrir nauðungarsölu eignarinnar. Hugleiðingar af þessum toga sé ósannaðar og þýðingarlausar fyrir úrslit máls.

Stefndi mótmælir einnig hugleiðingum stefnanda um mögulegan ávinning af svokallaðri leiðréttingu fasteignalána og að það geti haft þýðingu við úrlausn málsins, en samkvæmt kynningu ríkisstjórnarinnar á þessu úrræði í nóvember 2014 var áætlað að meðalleiðrétting til einstaklinga myndi nema 1.090.000 krónum. Ekkert liggi fyrir um að stefnandi hefði fengið slíka leiðréttingu og þótt slíkt hefði komið til hefði þeirri fjárhæð verið ráðstafað inn á vanskil lána gagnvart stefnda, ríflega helmingur skuldarinnar staðið eftir og leiðrétting því haft óveruleg áhrif á hag stefnanda og heildarveðsetningu fasteignarinnar. Þess utan sé ósannað að stefnandi hafi sótt um nefnda leiðréttingu.

Þá mótmælir stefndi því að stefnandi fái krafist viðurkenningar á bótaskyldu á grundvelli 3. mgr. 86. gr. laga nr. 90/1991 eða öðrum ákvæðum 86. gr., enda hafi málshöfðunarfrestur 88. gr. verið liðinn þegar málið var höfðað, svo sem slegið var föstu í úrskurði Landsréttar 22. nóvember 2018 í máli réttarins nr. 790/2018. Sama gildi almennt um tilvísanir stefnanda til ákvæða 86. gr. sem grundvöll fyrir kröfugerð í málinu.

Stefndi byggir sýknukröfu einnig á því að stefnandi hafi glatað rétti til bóta á grundvelli tómlætis, en krafa hennar hafi fyrst komið fram nærri fjórum árum eftir lok nauðungarsölunnar, sbr. til hliðsjónar 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og 48. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Beri í þessu sambandi að hafa í huga að stefnanda mátti eins og öðrum vera kunnugt um úrskurð Héraðsdóms Suðurlands frá 29. janúar 2014, enda úrskurðurinn birtur á heimasíðu dómstólsins.

Stefndi vísar miskabótakröfu stefnanda alfarið á bug og telur skilyrði bótaskyldu samkvæmt b. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 fráleitt fyrir hendi, enda liggi ekkert fyrir um að stefndi hafi með ólögmætum hætti gert nokkuð á hlut stefnanda. Stefndi hafi þvert á móti beitt lögbundnu og samningsbundu úrræði til að verja hagsmuni sína í kjölfar verulegra vanefnda stefnanda á samningsskuldbindingum sínum við stefnda og nauðungarsala reynst óhjákvæmilegur liður í þeirri hagsmunagæslu. Stefnandi hafi í raun komið þeirri nauðungarsölu á fót með því að hvorki greiða skuld sína við stefnda né semja um greiðslu hennar. Þessu til viðbótar bendir stefndi á að tilvísun stefnanda til 3. mgr. 86. gr. laga nr. 90/1991 hafi enga þýðingu við úrlausn um miskabætur, enda taki ákvæðið eingöngu til fjárhagslegs tjóns og geti aldrei orðið grundvöllur miskabótakröfu.

Þá mótmælir stefndi sem haldlausum þeim málatilbúnaði stefnanda að hann hafi brotið á jafnræði lántaka með því að gæta hagsmuna sinna með nauðungarsöluaðgerðum og síðar við nauðungarsölu fasteignarinnar og vísar í því sambandi til hæstaréttardóms nr. 448/2001, sem hreki þessa málsástæðu stefnanda.

Stefndi krefst einnig sýknu af niðurfellingarkröfu stefnanda og telur að sú krafa standist hvorki 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, né verði krafan reist á tilvísunum til brostinna forsendna eða ótilgreindra meginreglna kröfuréttar. Stefnanda hafi 18. desember 2014 verið tilkynnt um skuldastöðu sína gagnvart stefnda eftir nauðungarsöluna, eftirstæð krafa sögð 2.281.112 krónur og hún tilgreind sem glatað veð. Jafnframt var stefnanda tilkynnt að stefndi myndi ekkert aðhafast við innheimtu kröfunnar og að heimilt væri að afskrifa kröfuna að liðnum fimm árum frá nauðungarsölu ef skuldari sækist eftir því.

Stefndi byggir nánar á því að 36. gr. laga nr. 7/1936 geti ekki vikið til hliðar lögákveðnum samningsskilmálum um meðferð eftirstæðra krafna samkvæmt lögum nr. 44/1998 um húsnæðismál og reglugerða settum samkvæmt þeim, enda um yngri sérlög að ræða sem gangi framar lögum nr. 7/1936. Þá verði við mat á ósanngirni samkvæmt 36. gr. að líta til þess að stefnandi vanrækti verulega samningsskyldur sínar og beri ein ábyrgð á því að fasteign hennar var seld nauðungarsölu.

Stefndi telur haldlausar tilvísanir stefnanda til þess að forsendur séu brostnar fyrir hinni eftirstæðu kröfu, enda skorti þrjú grundvallarskilyrði til að fallast megi á slíkan málatilbúnað. Í fyrsta lagi þurfi forsenda að vera ákvörðunarástæða loforðsgjafa til að ganga til samninga við gagnaðila. Í öðru lagi þurfi sama forsenda að hafa verið gagnaðila ljós eða mátt vera honum ljós og í þriðja lagi þurfi forsendan að vera mikilvæg með tilliti til hagsmuna beggja aðila. Stefnandi hafi ekki sýnt fram á að neinu þessara skilyrða sé fullnægt.

Loks mótmælir stefndi því að tilvísun stefnanda til 3. mgr. 86. gr. laga nr. 90/1991 geti stutt kröfu hennar um niðurfellingu eftirstöðva lána. Stefnandi sé og bundin af nauðungarsölunni, enda hafi hún ekki neytt þeirra úrræða sem mælt er fyrir um í XIII. eða XIV. kafla laganna.

Um frekari lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfuréttarins um réttar efndir fjárskuldbindinga, meginreglna skaðabótaréttar, 47. gr. laga nr. 44/1998 og 25. gr., 80. gr. og ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Við munnlegan flutning málsins mótmælti lögmaður stefnda því að byggt verði á atvikum er varða endursölu […] til […] í júlí 2016, enda þar um nýja málsástæðu stefnanda að ræða sem ekki hafi verið byggt á í stefnu, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991.

X.

Eins og rakið er í III. kafla að framan staðfesti Héraðsdómur Suðurlands með úrskurði 29. janúar 2014 í máli nr. Z9/2013 þá ákvörðun Sýslumannsins á Selfossi í nauðungarsölumáli milli stefnda og ónefnds skuldara að vísa frá og endursenda stefnda nauðungarsölubeiðni vegna fasteignarinnar X. Úrskurðurinn var ekki kærður til Hæstaréttar og fól dómsúrlausnin því í sér lok umræddrar nauðungarsölu án þess að sýslumaður tæki hana aftur fyrir. Niðurstaða héraðsdóms byggði meðal annars á því að ósamræmi væri á milli tilgreindra peningakrafna í greiðsluáskorun til skuldara samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og nauðungarsölubeiðni samkvæmt 1. mgr. 11. gr. laganna.

Af hálfu stefnanda er á því byggt að þar sem stefndi skaut ekki ofangreindum úrskurði til Hæstaréttar hafi hann fallist á réttmæti úrskurðarins og sé bundinn af niðurstöðunni í lögskiptum við stefnanda, enda málin eins að því leyti að sambærilegt misræmi er á milli tilgreindra kröfufjárhæða í greiðsluáskorun og nauðungarsölubeiðni. Samkvæmt því hafi stefnda borið að afturkalla nauðungarsölubeiðni sína. Þess í stað hafi hann haldið beiðninni til streitu og þannig knúið fram ólögmæta nauðungarsölu á fasteign stefnanda 17. september 2014. Í því felist hin saknæma og ólögmæta háttsemi stefnda og starfsmanna hans og hafi þannig stofnast bótaskylda í málinu. Jafnframt byggir stefnandi á því að úrskurður Héraðsdóms Suðurlands sæti ekki endurskoðun af hálfu Héraðsdóms Reykjaness þar sem um hliðsetta dómstóla sé að ræða og dómari í þessu máli því bundinn af úrskurðinum, meðal annars um túlkun á ákvæðum 9., 11. og 13. gr. laga nr. 90/1991. Virðist stefnandi að þessu leyti byggja jöfnum höndum á 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og á fordæmisgildi títtnefnds úrskurðar.

Samkvæmt 1. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 er dómur bindandi um úrslit sakarefnis milli aðila og þeirra sem koma að lögum í aðila stað um þær kröfur sem þar eru dæmdar að efni til. Þá segir í 2. mgr. að krafa sem hefur verið dæmd að efni til verði ekki borin aftur undir sama eða hliðsettan dómstól framar en segi í lögunum og að nýju máli um slíka kröfu skuli vísa frá dómi.

Ákvæði 1. mgr. 116. gr. felur í sér að dómar séu bindandi fyrir aðila máls um þau atriði og kröfur sem leyst er endanlega úr að efni til í hverju máli. Þannig geta sömu aðilar ekki borið sama sakarefni undir dómstóla að nýju og bæri að vísa slíku máli frá dómi. Þetta eru hin neikvæðu áhrif dóms og gilda sömu sjónarmið um úrskurði í einkamálum sem fela í sér endanlega efnisúrlausn máls.

Mál það sem hér er til úrlausnar er ekki rekið milli sömu aðila og mál Héraðsdóms Suðurlands nr. Z9/2013 þótt stefndi eigi aðild að báðum málum og stefnandi reisi málatilbúnað sinn á þeim röksemdum og niðurstöðu héraðsdómara sem réðu úrslitum í eldra málinu. Þegar að því gættu er stefndi ekki bundinn af fyrri úrskurði í lögskiptum við stefnanda, framar því sem leitt gæti af 4. mgr. 116. gr. laganna. Þá hafa kröfur stefnanda ekki áður verið dæmdar að efni til. Stendur 2. mgr. 116. gr. því ekki í vegi fyrir að leyst verði úr þeim kröfum í þessu máli. Breytir engu um þá ályktun þótt stefndi hafi hagað gerð greiðsluáskorunar til stefnanda og nauðungarsölubeiðni til Sýslumannsins í Kópavogi með sama hætti og fjallað var um í máli nr. Z9/2013.

Eins og mál þetta er lagt fyrir dóminn ræðst niðurstaða fyrst og fremst á túlkun og beitingu 9. og 11. gr. laga nr. 90/1991. Virðist stefnandi öðrum þræði byggja á því að dómsúrlausn Héraðsdóms Suðurlands hafi fordæmisgildi um hvaða kröfur gera skuli til greiðsluáskorana og nauðungarsölubeiðna og að dómari þessa máls sé þannig bundinn af þeirri dómsúrlausn. Er ekki unnt að fallast á slíkt, enda er héraðsdómari á engan hátt bundinn við dóm eða úrskurð annars hliðsetts, heldur ber honum að leggja sjálfstætt mat á hvert mál, þótt eftir atvikum skuli reyna að haga niðurstöðu í samræmi við niðurstöðu hliðsetts dómara. Verður því tekið til sjálfstæðrar skoðunar hvort stefndi hafi bakað sér bótaskyldu gagnvart stefnanda með nauðungarsölu á fasteign hennar.

XI.

Ekki er ágreiningur um að stefndi hafi átt gjaldfallna peningakröfu á hendur stefnanda vegna vanskila á afborgunum samkvæmt veðskuldabréfi nr. 100474664740, með þinglýstum veðrétti í fasteign stefnanda að […] í Kópavogi, þegar hann hóf nauðungarsöluaðgerðir gagnvart henni og að þær aðgerðir hafi byggst á skýrri heimild í skuldabréfinu. Stefnda var því rétt að krefjast nauðungarsölu á eigninni á grundvelli 2. tl. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu.

Í 2. mgr. 6. gr. segir að til peningakröfu samkvæmt 1. mgr. teljast eftir því sem við getur átt verðbætur, vextir, dráttarvextir og önnur samnings eða lögbundin vanskilaálög, máls eða innheimtukostnaður og kostnaður af kröfu, undanfarandi fullnustuaðgerðum, nauðungarsölunni sjálfri og aðgerðum í tengslum við hana.

Í 1. mgr. 9. gr. segir að áður en nauðungarsölu verði krafist á grundvelli 2. tl. 1. mgr. 6. gr. og eftir að peningakrafan er komin í gjalddaga skuli gerðarbeiðandi beina greiðsluáskorun til gerðarþola með minnst 15 daga fyrirvara og skal í henni tekið fram að nauðungarsölu á tiltekinni eign verði krafist til fullnustu tilgreindri peningaskuld, ef áskorun verður ekki sinnt. Segir nánar um þetta í frumvarpi til 9. gr. að gera verði rækilega grein fyrir peningakröfunni sem leita á fullnustu á, en í því felist að sundurliða kröfuna í höfuðstól, vexti og annan kostnað, auk þess sem tilgreina verður heildarfjárhæð peningakröfunnar við gerð greiðsluáskorunar. Samkvæmt 2. mgr. 9. gr. skal gerðarþola birt greiðsluáskorun með nánar tilgreindum og sannanlegum hætti, en tilgangur birtingar er sá að tryggja að gerðarþola berist með hæfilegum fyrirvara vitneskja um yfirvofandi nauðungarsölu og gefist færi á að greiða viðkomandi kröfu eða ganga til samninga um hana, svo komast megi hjá nauðungarsölu.

Af greiðsluáskorun í máli þessu verður ekki annað séð en að hún fullnægi ofangreindum kröfum 9. gr., þótt eftir atvikum megi gagnrýna að stefnandi er vöruð við því að til viðbótar peningakröfu samkvæmt 1. og 2. mgr. 6. gr. geti bæst „áfallandi afborganir“. Óháð því var þeim tilgangi greiðsluáskorunar náð að tryggja að stefnandi fengi með hæfilegum fyrirvara vitneskju um yfirvofandi nauðungarsölubeiðni svo að hún gæti greitt kröfuna eða eftir atvikum leitað samninga um hana svo að komast mætti hjá frekari aðgerðum af hálfu stefnda.

Óumdeilt er að stefnandi aðhafðist ekkert vegna greiðsluáskorunar stefnda og því sendi hann þá nauðungarsölubeiðni til Sýslumannsins í Kópavogi sem lýst er í II. kafla.

Samkvæmt 1. mgr. 11. gr. laga nr. 90/1991 skal í nauðungarsölubeiðni tiltaka, svo ekki verði um villst, nöfn og heimilisföng gerðarbeiðanda og gerðaþola, við hverja heimild beiðni styðst og eignina sem nauðungarsölu er krafist á. Ef nauðungarsölu er krafist til fullnustu peningakröfu skal sundurliða fjárhæð hennar svo sem þá er kostur. Þá skal gerðarbeiðandi eftir þörfum greina frá atvikum að baki beiðni og röksemdum sem hann telur leiða til að hún verði tekin til greina. Segir nánar um þetta í frumvarpi til 11. gr. að til þess sé ætlast að gerðarbeiðandi setji fram fullkominn og sundurgreindan útreikning á kröfu sinni „eins og hún stendur við gerð beiðninnar“. Þá beri honum að jafnaði að greina stuttlega frá málsatvikum, málsástæðum og lagarökum að baki beiðni, ef hún er byggð á 2. tl. 1. mgr. 6. gr.

Af nauðungarsölubeiðni stefnda verður ekki annað ráðið en að hún fullnægi ofangreindum kröfum 1. mgr. 11. gr., þótt hér megi einnig gagnrýna að stefnandi er vöruð við því að til viðbótar tilgreindri peningakröfu geti bæst „áfallandi afborganir“. Óháð því var fjárhæð kröfunnar sundurliðuð og þar reiknaðar til fullnaðar fjárhæðir einstakra kröfuliða. Samkvæmt réttri skýringu á 1. mgr. 11. gr. bar stefnda að tilgreina kröfu sína í nauðungarsölubeiðni „eins og hún stendur við gerð beiðninnar“. Að því gættu var í senn eðlilegt og óhjákvæmilegt að krafan hefði að einhverju leyti hækkað frá því sem segir í greiðsluáskorun.

Stendur þá eftir hver geti verið áhrif aðvörunar stefnda um að við kröfu hans gætu bæst „áfallandi afborganir“. Fyrir liggur að gjaldfallin peningakrafa var í greiðsluáskorun sögð 70.176 krónur og í nauðungarsölubeiðni 80.359 krónur. Leið rétt rúmur mánuður á milli ritun skjalanna. Við mat á því hvort þetta misræmi feli í sér kröfu stefnda um greiðslu ógjaldfallinnar afborgunar af veðskuldabréfi og skuli þannig leiða til þess að nauðungarsöluferli vegna […] sé ólögmætt verður að líta til þess að í lögskiptum stefnda og stefnanda hefur aldrei verið vefengt að stefnda gat ekki staðið skil á gjaldfallinni skuld við stefnda og að peningakrafa hans eigi að einhverju leyti rétt á sér, sbr. til hliðsjónar dómur Hæstaréttar í máli nr. 1/2016. Hefði stefnandi greitt eða samið um óumdeildan hluta skuldar sinnar við stefnda, hvort heldur í kjölfar greiðsluáskorunar eða nauðungarsölubeiðni, hefði verið tekið tillit til þessarar hækkunar og nauðungarsala ekki náð fram að ganga. Að gættum þessum atriðum telur dómurinn að ekki megi skýra 1. mgr. 13. gr. laga nr. 90/1991 svo bókstaflega að Sýslumaðurinn í Kópavogi hafi átt eða mátt vísa frá nauðungarsölubeiðni stefnda vegna […] á grundvelli 1. og 2. mgr. 13. gr. Með sömu rökum fær dómurinn ekki séð að stefndi og/eða starfsmenn hans hafi við undirbúning og/eða framkvæmd umræddrar nauðungarsölu komið fram gagnvart stefnanda með saknæmum og ólögmætum hætti. Að því gættu og með hliðsjón af málatilbúnaði stefnanda er því enginn lögmætur grundvöllur fyrir dómkröfum hennar í málinu og skal því stefndi sýkn af þeim öllum.

Með hliðsjón af seinni málslið 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að málskostnaður falli niður. Stefnandi nýtur gjafsóknar í málinu og skal því allur kostnaður hennar af rekstri þess greiddur úr ríkissjóði, sbr. 127. gr. téðra laga, þar á meðal greiðsla dómsmálagjalda og þóknun E-kk-ef G-kk-ef lögmanns hennar. Með hliðsjón af umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu lögmannsins þykir þóknun hans hæfilega ákveðin 906.500 krónur. Hefur þá ekki verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Íbúðalánasjóður, er sýkn af kröfum stefnanda, A.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 906.500 króna þóknun E-kk-ef G-kk-ef lögmanns hennar.

J-kk-nf J-kk-nf mátt vísa frá nauðungarsölubeiðni stefnda vegna […] á grundvelli 1. og 2. mgr. 13. gr. Með sömu rökum fær dómurinn ekki séð að stefndi og/eða starfsmenn hans hafi við undirbúning og/eða framkvæmd umræddrar nauðungarsölu komið fram gagnvart stefnanda með saknæmum og ólögmætum hætti. Að því gættu og með hliðsjón af málatilbúnaði stefnanda er því enginn lögmætur grundvöllur fyrir dómkröfum hennar í málinu og skal því stefndi sýkn af þeim öllum.

Með hliðsjón af seinni málslið 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að málskostnaður falli niður. Stefnandi nýtur gjafsóknar í málinu og skal því allur kostnaður hennar af rekstri þess greiddur úr ríkissjóði, sbr. 127. gr. téðra laga, þar á meðal greiðsla dómsmálagjalda og þóknun E-kk-ef G-kk-ef lögmanns hennar. Með hliðsjón af umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu lögmannsins þykir þóknun hans hæfilega ákveðin 906.500 krónur. Hefur þá ekki verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Íbúðalánasjóður, er sýkn af kröfum stefnanda, A.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 906.500 króna þóknun E-kk-ef G-kk-ef lögmanns hennar.

J-kk-nf J-kk-nf