E-3961/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 10. mars 2009, var höfðað 21. maí 2008.

Stefnandi er Þ-kk-nf H-kk-nf, Laugavegi 62, Reykjavík. Stefndi er Virkjun ehf., Mörkinni 3, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda vangoldin laun samtals að fjárhæð 4.030.662 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 57.542 krónum frá 1. janúar 2006 til 1. janúar 2007, þá af 1.417.771 krónu frá þeim degi til 20. desember 2007 og loks af 4.030.662 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að dráttarvextir leggist við höfuðstól á 12. mánaða fresti í samræmi við ákvæði 12. gr. laga nr. 38/2001, í fyrsta sinn þann 1. janúar 2007 og málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Málavextir:

Stefnandi réðst í vinnu hjá stefnda í nóvember 2005. Óumdeilt er að við upphaf starfssambands aðila var ekki gerður skriflegur ráðningarsamningur og að samkomulag var um 2.300 króna tímakaup, sem væri jafnaðarkaup. Stefnandi starfaði hjá stefnda óslitið þar til 20. desember 2007 þegar honum var vikið úr starfi með fyrirvaralausri brottvikningu, en áður hafði honum verið sagt upp, með þriggja mánaða fyrirvara, þann 21. nóvember 2007. Skriflegur ráðningarsamningur var gerður á milli aðila 13. júlí 2007, en í mars 2007 varð sú breyting á framsetningu launaseðla stefnanda, að taldir voru fleiri frádráttarliðir á launaseðli en áður hafði verið, við bættust liðirnir orlof í banka, greiðsla í stéttarfélag og í starfsmannafélag stefnda. Af hálfu stefnda kemur fram að þessi breyting hafi átt við alla starfsmenn hans og hafi verið gerð að beiðni starfsmanna.

Af hálfu stefnanda kemur fram að hann hafi snúið sér til síns stéttarfélags, eftir að hafa leitað til framkvæmdastjóra stefnda um leiðréttingu sinna mála, en ekki fengið þar góðar viðtökur. Af hálfu stéttarfélagsins hafi verið farið yfir mál stefnanda og reynt ítrekað að ná í fyrirsvarsmann stefnda. Viðbrögð stefnda við afskiptum stéttarfélagsins hafi verið að loka á aðgengi stefnanda að tímaskráningarkerfi fyrirtækisins auk þess sem honum hafi verið send áminning í tölvupósti fyrir skróp, sem ekki hafi verið rétt, heldur hafi stefnandi verið frá vinnu vegna veikinda. Þegar stefnanda hafi verið vikið úr starfi án fyrirvara hafi verið vísað til áminninga sem stefnandi kannast ekki við að hafa fengið utan fyrrgreindrar, sem hafi verið tilefnislaus.

Af hálfu stefnda er því mótmælt að stefnanda hafi verið sagt upp vegna þess að hann leitaði aðstoðar stéttarfélags. Ljóst sé af framlögðum gögnum að uppsögnin hafi átt allt aðrar rætur. Þá hafi komið fram síðla sumars 2007 að stefnandi hafi ekki verið húsasmiður, eins og hann hefði fullyrt, þannig að trúnaður milli aðila var enginn eftir að stefnda varð þetta ljóst.

Ágreiningurinn í málinu er í stórum dráttum um það hvort tímakaup það sem upphaflega var samið um hafi verið heildarlaun/brúttólaun, eða hvort orlof hafi átt að leggjast ofan á það, hvort stefnandi hafi átt rétt á almennum launahækkunum ofaná tímakaup sem samið var um í upphafi og hvort samið hafi verið um ýmsar aukagreiðslur, svo sem bónusgreiðslur, greiðslur vegna aksturs, auk samkomulags um að vinna kaffitíma á föstudögum. Þá krefst stefnandi orlofsuppbótar samkvæmt kjarasamningum og aðila greinir á um lögmæti fyrirvararlausrar brottvikningar stefnanda í desember 2007 og hvort hann eigi rétt á launum í uppsagnarfresti eða ekki.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi byggir kröfur sínar á ráðningarsamningi aðila og rétti stefnanda til endurgjalds fyrir vinnu í þágu stefnda. Þá byggir hann einnig á meginreglu samningaréttar um skyldu til efnda gerðra samninga. Ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda þrátt fyrir skyldu stefnda í því efni samkvæmt grein 1.11 kjarasamnings Samtaka atvinnulífsins og Samiðnar, fyrr en eftir að stefnandi hafði leitað eftir leiðréttingum á kjörum sínum. Sá samningur fari þó í meginatriðum gegn 6. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda sem og ákvæðum 10. kafla kjarasamnings, en í ráðningarsamningi stefnanda sé gert ráð fyrir að framlög atvinnurekanda og eftir atvikum stefnanda í einstaka sjóði, lífeyrissjóð, félagssjóð og sjúkrasjóð stéttarfélags séu innifalin í heildartímalaunum stefnanda. Verði því að mati stefnanda ekki á þessum samningi byggt hvað þetta varðar þar sem með þessu séu skert lágmarksréttindi stefnanda samkvæmt kjarasamningi, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980. Þá hafi ekki verið staðið við launalið samningsins, samkvæmt honum skyldi stefnandi hafa 1.980 krónur í dagvinnulaun en 3.500 krónur í eftirvinnulaun en stefnanda hafi verið greidd jafnaðarlaun fram til júlímánaðar 2007.

Krafa stefnanda um leiðréttingar á launagreiðslum byggist á því í fyrsta lagi að skekkja hafi verið í tímaskriftum vegna hans og laun hans hafi á árinu 2006 verið vanreiknuð þar sem vanti upp á heildartíma miðað við unnar vinnustundir stefnanda. Í janúar 2007 hafi verið tekið upp rafrænt tímaskráningarkerfi hjá stefnda og stefnanda gert að skrá vinnutíma sinn daglega. Tímaskráningarkerfið hafi ekki verið nákvæmara en svo að upp á tímafjöldann sem skráður var hafi iðulega vantað þegar kom að launagreiðslum og stefnandi ítrekað gert athugasemdir við launagreiðslur sínar þess vegna. Viðbrögð stefnda við því hafi verið að loka á aðgengi stefnanda að kerfinu. Útreikningar stefnanda á vinnutíma byggist á upplýsingum um tímaskráningu úr tímakerfinu annars vegar og launaseðlum sem stefndi gaf út hins vegar og er gerð krafa um það sem upp á tímafjöldann vantar. Skekkja vegna ársins 2006 byggist á áætlun út frá skekkju ársins 2007 en stefndi hafi þrátt fyrir ítrekaðar áskoranir þar um, ekki afhent stefnanda tímaskýrslur fyrir það tímabil.

Í september og október 2006 hafi verið unnið að stóru verki á vegum stefnda og starfsmenn átt að fá aukagreiðslu, bónus, vegna vinnuálags. Hafi stefnandi átt að fá greitt aukalega einn tíma fyrir hvern tíma sem unninn var fram yfir 48 stunda vinnuviku. Samkvæmt launaseðli fyrir september 2006 hafi vinnustundir stefnanda verið 295, eða 55 stundir umfram 48 á viku. Í október 2006 hafi tímar stefnanda samkvæmt launaseðli verið 274 eða 49 umfram 48 stunda vinnuviku. Stefndi hafi ekki staðið við þetta samkomulag gagnvart stefnanda. Sé gerð krafa um greiðslu fyrir þessar 104 stundir.

Þá krefst stefnandi þess að laun hans verði leiðrétt í samræmi við hækkanir samkvæmt kjarasamningi á starfstíma hans, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980 og 7. gr. laga nr. 80/1938. Samkvæmt kjarasamningi hefðu launabreytingar á tímabili kjarasamnings Samiðnar og SA átt að vera 2,5% þann 1. janúar 2006 og 2,9% þann 1. janúar 2007. Laun stefnanda hafi hins vegar ekki hækkað. Stefnandi hafi fengið greiddar 2.300 krónur á tímann þegar hann hóf störf í lok árs 2005 og enga hækkun fengið á starfstímanum. Geri hann kröfu um þá fjárhæð sem hann hafi orðið af vegna þessa.

Samkvæmt grein 3.1. í kjarasamningi skyldu kaffihlé í dagvinnu vera tvö, samtals 35 mínútur og greiðast sem vinnutími. Samkvæmt sömu grein sé heimilt að fella annan eða báða kaffitímana niður og stytta dagvinnutímabil að sama skapi. Tíðkanlegur vinnutími hjá stefnda var frá 8 að morgni til 18 síðdegis alla daga nema á föstudögum var gert ráð fyrir vinnu til kl. 16. Í raun hafi menn hætt vinnu kl. 15.30 á föstudögum en unnið þess í stað í kaffitíma. Hafi því borið að greiða fyrir vinnu til kl. 16 þá daga en það ekki verið gert og sé krafist leiðréttingar á því.

Samkvæmt kjarasamningi beri að greiða laun fyrir óunna helgidaga sem falli á mánudaga til föstudaga. Stefnanda hafi, þrátt fyrir ákvæði þetta, ekki verið reiknuð laun fyrir nýársdag 2007, skírdag, föstudaginn langa og annan dag páska, og ekki fyrir sumardaginn fyrsta sem hafi borið upp á 19. apríl 2007. Þá hafi ekki verið greitt fyrir 1. maí, uppstigningardag, 17. maí eða annan í hvítasunnu, 28. maí 2007, og sé krafist leiðréttingar á því.

Samkvæmt ákvæðum þriðja kafla kjarasamnings sé atvinnurekanda skylt að sjá starfsmönnum fyrir ferðum á vinnustað ef vinnustaðurinn er utan flutningslínu. Teljist slíkar ferðir til vinnutíma og beri að greiða tímann sem fer í aksturinn. Það hafi ekki verið gert í tilviki stefnanda sem í janúar 2007 hafi unnið að Guðnastöðum í Austur-Landeyjum. Hafi verið farið alls 16 daga austur, þar af í 3 daga ekið innan daglegs vinnutíma aðra leiðina en hina 13 dagana var aksturstíminn, alls 3 tímar á dag, utan 10 tíma vinnudags. Sé því gerð krafa um greiðslu 43,5 tíma vegna þessa.

Stefnanda hafi ekki verið greidd laun í veikindum, þrátt fyrir skyldu stefnda til þess samkvæmt ákvæðum kjarasamnings. Stefnandi hafði starfað í þágu stefnda frá lokum ársins 2005 og hafði því öðlast rétt til launa í mánuð vegna veikinda. Honum hafi hins vegar ekki verið reiknuð né greidd laun í veikindum og sé krafist leiðréttingar á því.

Í desember 2007 hafi verið dregnar 83.074 krónur af launum stefnanda án skýringar. Stefnandi kannast ekki við að hafa fengið greitt fyrirfram laun eða skuldað stefnda þessa fjárhæð og sé því krafist endurgreiðslu þessa afdráttar.

Krafa stefnanda um orlof byggist á ákvæðum 4. kafla kjarasamnings og lögum um orlof nr. 30/1987 enda séu samningar um lakari rétt en þau hafa að geyma ógildir samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laganna. Samkvæmt 7. gr. orlofslaga skuli orlofslaun reiknast við hverja launagreiðslu þannig að af heildarlaunum reiknist orlofslaunahlutfall viðkomandi starfsmanns að lágmarki 10,17% miðað við lágmarksorlof. Orlofslaun fyrir hvert launatímabil reiknist samkvæmt þessu í dagvinnutímum og skuli skráð sérstaklega á launaseðil við hverja launagreiðslu. Stefnanda hafi ekki verið reiknað orlof á laun sín fyrr en í mars 2007, eins og launaseðlar hans bera með sér, og beri því að reikna honum orlof af launum í samræmi við fyrrgreint. Þá byggi stefnandi ennfremur á því að með því að reikna stefnanda orlof frá þessum tíma hafi stefndi viðurkennt í verki að ranglega hafi verið staðið að launagreiðslum til stefnanda fram að því.

Krafa stefnanda um greiðslu orlofsuppbótar byggist á grein 1.1.5.2 í kjarasamningi. Beri að greiða starfsmanni sérstaka eingreiðslu, orlofsuppbót, í lok apríl eða fyrstu viku maí, miðað við starfshlutfall á liðnu orlofsári. Hafi starfsmaður ekki unnið allt tímabilið beri að greiða í hlutfalli við starfstímann. Stefnandi hafði unnið um 58,3% af orlofsárinu 2006 er kom að greiðslu orlofsuppbótar það ár, en hafi þó enga greiðslu fengið. Árið 2006 hafi full orlofsuppbót numið 22.400 krónum og sé gerð krafa um 58,3% þeirrar fjárhæðar. 2007 hafi orlofsuppbótin numið 23.000 krónum og stefnanda borið full greiðsla þá. Loks beri að gera upp áunninn rétt til greiðslu þessarar við starfslok, og sé því gerð krafa um hlutfall greiðslu þessarar fyrir árið 2008 vegna tímabilsins frá maí 2007 til loka uppsagnarfrests í febrúar 2008, eða 19.167 krónur.

Krafa stefnanda um laun í uppsagnarfresti byggist á því að brottvikning hans þann 20. desember 2007 hafi verið ólögmæt. Ekki hafi verið réttmætt tilefni til hennar og stefnda beri því að greiða stefnanda laun uppsagnarfrest, þ.e. út febrúarmánuð 2008.

Stefnanda hafi verið sagt upp störfum í kjölfar þess að hann leitaði til stéttarfélags síns um atbeina við að fá efndir ráðningarsamnings í samræmi við ákvæði kjarasamninga. Auk þess hafi stefnandi verið færður til í starfi, í raun lánaður öðrum atvinnurekanda, þar sem hann gekk til annarra starfa en hann var ráðinn til. Það hafi stefnandi þó látið yfir sig ganga þar sem hann hafi viljað efna ráðningarsamning sinn. Þann 20. desember 2007 hafi stefnandi verið kallaður á fund verkstjóra og gert að yfirgefa vinnustaðinn samdægurs. Hafi því verið borið við að hann hafi ítrekað verið frá vinnu án tilkynninga og fengið áminningu vegna þess. Af þeirri ástæðu væri honum vikið úr starfi. Við það hafi stefnandi hins vegar ekki kannast, hvorki að hafa verið frá vinnu án tilkynninga né hafa verið áminntur vegna brota í starfi. Aðeins einu sinni hafi hann fengið senda svokallaða áminningu, eins og áður greinir. Fyrir þeirri áminningu hafi þó ekki verið nokkur grundvöllur, þar sem stefnandi hafi verið frá vinnu vegna veikinda á þessum tíma og tilkynnt um þau veikindi. Slíkar fjarvistir verði ekki taldar veruleg vanefnd á vinnusamningi. Aðrar áminningar hafi stefnandi ekki fengið enda ekki brotið af sér í starfi. Af þessum ástæðum hafi ekki verið forsendur fyrir riftun ráðningar hans og því beri honum greiðsla launa út uppsagnartímabilið.

Samkvæmt þeim „ráðningarskilmálum“ sem stefndi hafi sett stefnanda var uppsagnarfrestur stefnanda þrír mánuðir og sé því gerð krafa um greiðslu í samræmi við það, miðað við dagsetningu uppsagnar stefnanda, þann 21. nóvember 2007. Stefnandi vann desembermánuð og fékk greidd laun fyrir og er því gerð krafa um greiðslu launa fyrir janúar og febrúar 2008 auk orlofs af þeim launum.

Kröfur stefnanda um launahækkanir, orlof og orlofsuppbót og greiðslu fyrir kaffitíma veikindarétt auk uppsagnarfrests eru allar um lágmarkskjör og vísast í því sambandi til 1. gr. laga nr. 55/1980, og 7. gr. laga nr. 80/1938.

Forsendur og útreikningar fyrir endanlegri kröfugerð stefnanda eru nánar þannig, sundurliðað eftir árum:

Krafa vegna ársins 2006

1) Vangoldin hækkun samkvæmt kjarasamningi.

Gerð er krafa um 2,5% launahækkun frá 1. janúar 2007, í samræmi við ákvæði kjarasamnings. Laun hækki úr 2.300 í 2.358 krónur á tímann. Unnir tímar skv. launaseðlum hafi samtals verið 2110. Sá tímafjöldi x 2300 = 4.853.000, þ.e. heildar dagvinnulaun samkvæmt launaseðlum. Krafan vegna þess sé því 122.380 krónur.

2) Ógreiddur bónus.

Samið hafi verið um bónusgreiðslu til stefnanda vegna sérstaks vinnuálags á haustmánuðum 2006, september og október, þegar unnið hafi verið að því að reisa verslunarhús við Kauptún í Garðabæ. Unnið hafi verið alla daga vikunnar frá 8 á morgnana og fram til a.m.k. 10 á kvöldin. Samkomulag þetta hafi verið á þann veg að starfsmaður fengi greiddan 1 aukatíma fyrir hvern tíma sem unninn var umfram v 48 stunda vinnuviku. Í samræmi við það sé gerð krafa um laun sem nemur 104 stundum á tímakaupinu 2.358 eða 245.232 krónur.

3) Skekkja í tímaskráningu.

Gerð er krafa um leiðréttingu launa árið 2006 og 2007 vegna skekkju í tímaskráningu. Þrátt fyrir að tekið hefði verið upp rafrænt tímaskráningarkerfi árið 2007 hafi ævinlega verið ósamræmi milli tímaskráningar í kerfinu og launaseðla stefnanda. Stefnandi hafi ekki fengið afhentar tímaskráningar frá stefnda þrátt fyrir áskoranir og byggi krafa hans því um leiðréttingu fyrir árið 2006 á áætlun. Til grundvallar þeirri áætlun liggi skekkjan árið 2007. Fyrir liggi í málinu samantekt yfir tímaskráningu úr tímaskráningarkerfinu það tímabil sem stefnanda var það aðgengilegt, þ.e. frá 17. janúar til 26. október 2007. Heildarvinnutímar sem þá hafi verið skráðir á stefnanda hafi verið 1859, en ekki hafi verið gerður greinarmunur á dagvinnu og yfirvinnu fyrr en í júní 2007. Tímafjöldi á launaseðlum stefnanda fyrir sama tíma hafi hins vegar verið 1699. Munar þar 160 tímum á tíu mánaða tímabili, eða um 16 tímum á mánuði. Megi því ætla að heildarskekkja árið 2007 hafi verið 192 tímar. Skekkjan árið 2006 sé áætluð 172,69 tímar sem sé heldur lægra en skekkjan v á árinu 2007. Samtals sé gerð krafa um leiðréttingu vegna skekkju sem nemur 172,69 tímum á 2.358 krónur eða 407.203 krónur.

4) Vangoldið orlof 2006.

Ekki hafi verið reiknað orlof af launum stefnanda á árinu 2006. Gerð er krafa um leiðréttingu á því sem og orlofi af þeim greiðslum sem vangoldnar sé, samtals 572.348 eða 10,17% af 5.627.815 krónum, sem sundurliðast þannig:

Heildarlaun skv. launaseðlum árið 2006 4.853.000

Vangoldin laun vegna kjarasamningshækkunar 122.380

Ógreiddur bónus 245.232

Leiðrétting vegna skekkju í tímaskráningu 407.203

Samtals 5.627.815

5) Orlofsuppbót 2006.

Stefnanda hafi ekki verið greidd orlofsuppbót árið 2006, og er gerð krafa um leiðréttingu á því. Orlofsuppbót árið 2006 hafi numið 22.600 krónur. Stefnandi hafi öðlast rétt til hluta þeirrar greiðslu, í samræmi við starfstíma sinn eða 13.066 krónur.

Heildarkrafa vegna ársins 2006 sé því 1.360.229 krónur.

Krafa vegna ársins 2007

1) Vangoldin kjarasamningshækkun 2007.

Fyrir mánuðina janúar til júní 2007 er gerð krafa um leiðréttingu á taxtakaupi í samræmi við ákvæði kjarasamnings. Laun hafi átt að hækka um 2,9% frá áramótum 1. janúar 2007 og laun stefnanda því að hækka úr 2.358 krónum í 2.426 krónur frá 1. janúar 2007. Hafi því vantað samtals 126 krónur á tímakaupið þegar hér hafi verið komið sögu.

Á þessum tíma hafi heildartímafjöldi samkvæmt launaseðlum verið samtals 1.083,4. Miðað við það hafi vantað 1083,6 x 126, eða 136.534 krónur upp á laun hans fyrir þetta tímabil.

2)  Röng tímaskráning janúar til júní 2007.

Gerð er krafa um leiðréttingu launa fyrir tímabilið jan.-júní 2007 vegna rangar tímaskráningar. Rafræn tímaskráning hafi verið tekin upp 17. janúar 2007. Útreikningur á kröfu stefnanda frá 1.-17. janúar eru reiknaðir út frá reglubundnum vinnutíma hans. Á skjölum sem lögð hafi verið fram í málinu sé samantekt á tímum stefnanda miðað við stimplanir hans í tímakerfið. Krafist sé greiðslu fyrir þá tíma sem munar á tímum skv. launaseðlum og tímum samkvæmt tímaskráningarkerfinu. Við útreikning kröfunnar hafi verið tekið tillit til þess að stefnanda voru heimilar vöruúttektir sem stefndi hafi dregið af tímafjölda hans í hverjum mánuði. Nánari sundurliðun á mánuði sé eftirfarandi:

Í janúar vantar 5,23 tíma. Þar af voru 8 tímar vegna þess að stefnanda var ekki reiknaður vinnutími þann 1. janúar sem er helgidagur, veikindatímar voru vanreiknaðir dagana 25, 26. og 29. janúar, þar sem stefnanda voru aðeins reiknaðar 8 dagvinnustundir í veikindum en stefnandi átti rétt til fullra launa í veikindum þá daga. Þá gerir stefnandi kröfu um laun á akstri til og frá vinnu að Guðnastöðum í Suður-Landeyjum í 16 daga í janúar.

Í febrúar vantar 18,70 tíma.

Í mars vantar 28,76 tíma. Þar var m.a. vanreiknaður vinnutími í veikindum þann 5.-9. mars.

Í apríl er -7,19 tímum ofaukið

Í maí vantar 66,19 tíma

Í júní vantar 26,66 tíma. Á tímabilinu 22.-1. júní var stefnandi frá vegna veikinda en ekki reiknaðir tímar í samræmi við það.

Árið 2007 hafi stefnanda ekki reiknuð laun fyrir unna kaffitíma á föstudögum. Krafa vegna þessa miðast við greiðslu eins kaffitíma á hverjum föstudegi. Tímabilið janúar til júní voru það alls 6 tímar.

Samtals séu því 144,35 tímar vangoldnir á þessu tímabili, 144,35 x 2.426 eða 350.193 krónur.

3) Vangoldið orlof 2007.

Ekki hafi verið reiknað orlof á laun stefnanda á tímabilinu janúar-júní 2007. Gerð sé krafa um 253.458 krónur í leiðréttingu á því eða 10,17% af 2.492.211 heildarlaunum.

Þá sé gerð krafa um greiðslu orlofs af vangoldnum launum fram á mitt ár 2007, 49.505 krónur eða 136.584 +350.193 = 486.777 x 10,17%

4) Leiðrétting á tímakaupi.

Þann 13. júlí 2007 hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda. Hafi þá verið samið um það að í stað jafnaðarlauna skyldi stefnandi fá greidd dagvinnulaun og yfirvinnulaun. Ekki hafi verið um það samið að stefnandi skyldi sæta launalækkun.

Forsenda jafnaðarlauna stefnanda hafi verið að unnar væru 48 stundir á viku, þ.e. 40 dagvinnustundir og 8 yfirvinnustundir. Þar sem laun stefnanda hefðu átt að vera 2.426 krónur á þessum tímapunkti er gerð krafa um kr. 2.140 á dagvinnustund og 3.852 krónur á yfirvinnustund, sem að jafnaði gerir 2.426 krónur fyrir 48 unnar stundir á viku.

Í samræmi við þetta sé gerð krafa um leiðréttingu á tímakaupi á tímabilinu júlí-desember 2007, sem nemur mismun greiddra dagvinnulauna kr. 1.980 og kr. 2.140 eða kr. 160 á hverja unna dagvinnustund, og hins vegar mismun yfirvinnulauna þ.e. 3.564 og 3.852 krónur eða 288 krónur fyrir hverja yfirvinnustund.

Unnar dagvinnustundir samkvæmt launaseðlum 709,99 x160 = 113.598

Unnar yfirvinnustundir samkvæmt launaseðlum 149,43 x 288 = 43.036

kr. 156.634

5) Röng tímaskráning júlí til desember 2007.

Gerð er krafa um leiðréttingu launa vegna misræmis í tímaskráningu og tímum samkvæmt launaseðlum fyrir seinni hluta ársins, mánuðina júlí til desember 2007.

Í júlí voru dagvinnustundir 23,13 of margar samkvæmt launaseðli, 23,13 x 2.140 = - 49.498

Í júlí vantaði 6,02 stundir í yfirvinnu, 6,02 x 3.852 eða 23.189 krónur

Á tímabilinu frá 6. ágúst- 25. ágúst voru dagvinnustundir réttar

Á sama tíma vantaði 1,21 yfirvinnustund, 1,21x 3.852 eða 4.661 krónur

Á tímabilinu frá 27. ágúst – 26. september voru dagvinnustundir réttar

Á sama tíma vantaði 11,6 yfirvinnustundir 11,6 x 3.852 eða 44.683 krónur

Á tímabilinu frá 27. september – 26. október vantaði 8 dvst, 8 x 2.140 eða 17.120 krónur

Á sama tíma vantaði 5,79 yfirvinnustundir 5,79 x 3.852, eða 22.303 krónur

Á fyrrgreindu tímabili var m.a. um að ræða skekkju þar sem tímar stefnanda vegna veikindalauna voru vantaldir.

Tímabilið nóvember til desember 2007 hafi stefnanda ekki verið aðgengileg gögn um tímaskráningu. Miðist krafa hans um laun fyrir þann tíma því við full mánaðarlaun 173,3 tíma í dagvinnu auk fastar/tíðkanlegrar yfirvinnu stefnanda.

Á tímabilinu 27. okt.- 26.nóv. vantaði 30,43 dvst., 30,43 x 2.140 eða 65.120 krónur.

Á tímabilinu 27. nóv.-26.des. vantaði 113,03 dvst., 113,03 x 2.140 eða 241.884 krónur

Á sama tíma vantaði 34,09 yvst., 34,09 x 3.852, eða 131.315 krónur

Seinni hluta ársins 2007 er einnig krafist leiðréttingar vegna kaffitíma á föstudögum. Á tímabilinu júlí-okt. vantar 8.307 krónur vegna þessa (2,64 x 2.140 = 5.650 + yvst. 0,69 x 3.852 = 2.657).

Samtals hafi því vantaði 509.084 krónur upp á laun stefnanda á þessum tíma vegna misræmis í tímaskráningarkerfi, þó áætluðu í nóv-des, og tímum samkvæmt launaseðlum.

6) Endurgreiðsla frádráttar af launum.

Á launaseðli fyrir desember 2007 sé ranglega dregin af launum stefnanda 83.074 króna fyrirframgreiðsla og er krafist leiðréttingar á því.

7) Orlofsuppbót 2007.

Stefnanda hafi ekki verið greidd orlofsuppbót árið 2007 að fjárhæð 23.000 krónur og er gerð krafa um leiðréttingu á því.

Heildarkrafa vegna ársins 2007 sé því kr. 1.561.482

Vegna tímabils uppsagnarfrests.

1) Laun í uppsagnarfresti.

Stefnandi gerir kröfu um greiðslu launa í uppsagnarfresti í tvo mánuði, þ.e. fyrir janúar og febrúar 2008, 516.121 krónu fyrir hvorn mánuð eða 1.032.242 krónur.

2) Orlofsuppbót við starfslok.

Þá er krafist uppgjörs orlofsuppbótar við starfslok, fyrir tímabilið maí 2007-febrúar 2008 eða 19.167 krónur (83% af 23.600).

Heildarkrafa vegna uppsagnarfrests sé því 1.051.409 krónur.

Samtals nemi því heildarkrafa stefnanda 4.030.662 krónum, auk vaxta og málskostnaðar.

Krafa stefnanda byggist á rétti hans til endurgjalds vegna vinnu sinnar í þágu stefnda. Um greiðsluskyldu stefnda vísast til meginreglna vinnuréttar um greiðslu verkkaups og meginreglna samningaréttar um skyldu til efnda samninga auk laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda og laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur, ennfremur laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda. Um orlof er byggt á lögum um orlof nr. 30/1987. Þá er og byggt á lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, einkum 36. gr. Kröfur um vexti og vaxtavexti styðjast við III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Krafa um málskostnað styðst við XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur er einnig krafist álags á málskostnað er nemur virðisaukaskatti skv. lögum nr. 50/1988.

Málsástæður og lagarök stefnda:

Stefndi bendir á að þegar hann réð stefnanda til vinnu síðla árs 2005 hafi það verið gert á þeirri forsendu að hann væri húsasmiður. Samið hafi verið um laun sem voru 2.300 krónur sem jafnaðarkaup á tímann, en ljóst sé að þau laun hafi verið langt umfram það sem stefnda hafi borið að greiða samkvæmt kjarasamningi. Þannig hafi tímakaup iðnaðarmanna í dagvinnu samkvæmt kjarasamningi á þessum tíma verið hæst 988,49 krónur og í yfirvinnu 1.779,31 króna og tímakaup ófaglærðra starfsmanna nokkru lægra. Því sé ljóst að stefndi hafi ekki verið að semja við stefnanda um kjör sem hafi á nokkurn hátt farið í bága við kjarasamninga. Aðilar málsins hafi haft fullt frelsi samkvæmt almennum reglum til að semja um kjör stefnanda svo lengi sem þau væru ekki lakari en þau sem kveðið hafi verið á um í kjarasamningi. Samningur aðila hafi hljóðað um 2.300 krónur í jafnaðarkaup á tímann, þar með talið orlof. Þessi samningur hafi verið í framkvæmd án nokkurra athugasemda af hálfu stefnanda í tvö ár. Verði því að leggja hann til grundvallar við úrlausn málsins.

Stefndi bendir á að meginmálsástæða stefnanda sé að stefndi hafi ekki farið að lögum nr. 55/1980 við uppgjör launa til stefnanda. Í 1. gr. laga nr. 55/1980 segi að samningar um lakari kjör en kveðið er á um í kjarasamningum á hverjum tíma skuli vera ógildir. Ljóst sé að þau laun sem samið hafi verið um við stefnanda hafi verið langt umfram lágmarkslaun og því vandséð að ákvæðum laga nr. 55/1980 verði beitt í þessu máli. Stefnandi telji að ákvæði í ráðningarsamningi aðila fari í bága við 6. gr. laga nr. 55/1980. Væntanlega sé hér átt við 4. gr. skilmála samningsins. Af framlögðum launaseðlum verði ráðið að þetta ákvæði ráðningarsamningsins hafi ekki verið framkvæmt samkvæmt orðanna hljóðan, en ekkert annað liggi fyrir en að stefndi hafi greitt framlag sitt til lífeyrissjóðs og skilað þeim gjöldum til stéttarfélags sem honum hafi borið. Stefnandi sé með þessari málsástæðu að bregðast við formi ráðningarsamningsins en ekki framkvæmd hans.

Byggt sé á því að aðilar hafi samið um laun, langt umfram þau laun sem stefnanda bar samkvæmt kjarasamningi, við upphaf ráðningartímans. Samið hafi verið um launin á þeirri forsendu að stefnandi væri húsasmiður. Ekki hafi verið samið um að þau skyldu hækka í samræmi við kjarasamninga eins og byggt sé á af hálfu stefnanda. Stefnandi geti ekki átt kröfu á því að laun hans hækki í samræmi við kjarasamninga. Um slíkt hafi ekki verið samið eins og athugsemdalaus framkvæmd sýni. Kjarasamningurinn taki aðeins til hækkana á laun sem greidd eru samkvæmt honum. Samningar sem tryggi launamönnum kjör langt umfram kjarasamninginn taki ekki breytingum samkvæmt kjarasamningi nema svo sé um samið. Stefndi hafi ekki samið við stefnanda um hækkun í samræmi við kjarasamninga og því er útilokað að stefnandi geti átt kröfu um slíka hækkun launa sinna. Eins og að framan greini ríki samningsfrelsi á þessu sviði, sé samið um betri kjör en kveðið er á um í kjarasamningum.

Stefndi mótmælir því að skekkja hafi verið í tímaskráningu stefnanda eins og hann haldi fram. Einnig sé því mótmælt að stefnandi hafi gert athugsemdir við þetta fyrr en síðla árs 2007. Að því sem fram komi í stefnu, sé þessi liður í kröfugerðinni byggður á áætlun. Álitamál hljóti að vera hvort að ekki beri að vísa þessum lið frá dómi. Stefndi bendi einnig á að ekki komi fram í gögnum málsins hvaða fjárhæð stefnandi telur sig hafa farið á mis við vegna þessa og eigi það raunar við um kröfugerð stefnanda í heild.

Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um ógreiddan bónus vegna vinnu í september og október 2006 og neitar að hafa samið við stefnanda um bónus á þessum tíma.

Stefnandi geri kröfu um að fá greidd orlofslaun. Byggist krafan að því er virðist á því að hann telji að sér hafi borið orlof ofan á það tímagjald sem um var samið við ráðningu hans. Stefndi mótmælir þessu og vísar til þess sem áður segi um að samið hafi verið við stefnanda um ákveðin laun á tímann og inni í þeirri fjárhæð hafi verið orlof. Þetta sjáist glöggt sé launaseðill fyrir mars 2007, sem liggur frammi í málinu, skoðaður. Sú breyting sé þá gerð að orlofið sé lagt í banka í stað þess að vera greitt stefnanda mánaðarlega út. Í því felist ekki nein viðurkenning á því að breytt hafi verið tilhögun á greiðslu orlofs. Þetta staðfesti hins vegar fullyrðingu stefnda um að orlof hafi verið innifalið í umsömdum launum. Krafa stefnanda, verði hún tekin til greina, leiði til þess að stefndi verður að greiða orlofslaunin tvívegis. Þessi háttur hafi verið hafður á varðandi launagreiðslur allra starfsmanna stefnda, en breyting verið gerð í mars 2007, vegna óska starfsmanna um að orlofslaunin yrðu greidd inn á bankareikninga í stað þess að greiða þau beint til starfsmannanna.

Að því er orlofsuppbótina varðar þá telur stefndi að hún sé hluti af lágmarkskjörum samkvæmt kjarasamningi. Eins og ítrekað hefur komið fram þá voru þau laun sem stefnandi fékk langt yfir lágmarkskjörum og því beri stefnda ekki að greiða orlofsuppbót. Við ráðningu stefnanda hafi verið samið um heildarlaun sem voru langt umfram það sem kveðið hafi verið á um í kjarasamningi, svo að stefnda beri ekki að greiða orlofsuppbót ofan á þau laun sem aðilar sömdu um.

Stefndi byggir á því að það liggi fyrir að stefnanda hafi verið greidd laun fyrir óunna helgidaga. Kröfulið stefnanda varðandi þetta sé mótmælt með vísan til framlagðra tímaskráninga sem sýni að stefnandi hafi fengið þetta greitt.

Stefndi mótmælir kröfu stefnanda um að greitt verði sérstaklega vegna þess að kaffitími hafi verið felldur niður á föstudögum. Stefndi kveðst ekki hafa samið við starfsmenn um að fella niður kaffitíma á föstudögum gegn því að þeir fengju að hætta fyrr og eigi þessi þáttur í kröfugerð stefnanda því engan rétt á sér.

Varðandi verk sem stefndi hafi tekið að sér á Guðnastöðum í Austur-Landeyjum í byrjun árs 2007 og kröfu stefnanda tengda því, vill stefndi upplýsa að stefnandi var verkstjóri eða flokkstjóri í því verki. Stefndi hafi samið um það við starfsmenn að þeir gistu á staðnum og væru þar í fæði. Stefndi hafi að sjálfsögðu greitt fyrir það, en um 300 km akstur sé frá Reykjavík í Guðnastaði og til baka. Þegar verkinu hafi verið að verða lokið hafi stefndi orðið var við að stefnandi hafi ekið mönnunum til Reykjavíkur í lok dags. Tímaskráningu á verkið hafi verið hagað þannig að stefnandi sendi símboð inn í tímaskráningarkerfi stefnda um þá tíma sem unnir hafi verið. Þegar verkið hafi verið gert upp hafi stefndi komist að því að hann hafi verið búinn að greiða stefnanda fyrir akstur til og frá Guðnastöðum þrátt fyrir að samið hefði verið sérstaklega um að starfsmenn fengju einn tíma á dag fyrir að gista á staðnum. Stefndi fullyrðir að hann hafi greitt stefnanda þá tíma sem fóru í aksturinn, auk umsamins tíma sem mennirnir áttu að fá fyrir að gista á staðnum.

Kröfu stefnanda vegna launa í veikindum er mótmælt af hálfu stefnda enda sé ljóst af framlögðum gögnum að stefnandi hafi fengið laun í veikindum auk þess sem ekkert liggi fyrir í málinu um hvaða tímabil sé að ræða.

Loks geri stefnandi kröfu um að fá greidd laun í tvo mánuði vegna ólögmætrar brottvikningar úr starfi. Samkvæmt bréfi sem liggur frammi í málinu hafi stefndi rift vinnusamningi aðila 20. desember 2007 og vísist um ástæður riftunarinnar til afrita þriggja áminningarbréfa sem liggja frammi í málinu. Ástæðan hafi verið sú að stefnandi hafi ítrekað verið frá vinnu án þess að nokkrar haldbærar skýringar væru á því. Fyrsta áminningin sé dagsett 5. september 2007. Þar segi að stefnandi hafi verið frá vinnu 29. ágúst til 5. september, en hann hafi skilað læknisvottorði vegna 29-31. ágúst. Þá sé áminning dags. 3. desember vegna 9 daga fjarveru og enn 18. og 20. desember vegna þess að stefnandi hafi ekki mætt til vinnu eða mætt of seint. Af þessu megi ljóst vera að stefnandi haf ekki látið sér segjast og mætt óreglulega til vinnu þrátt fyrir skriflegar áminningar. Ljóst sé af þessu að stefnandi hafi vanefnt vinnusamning sinn ítrekað. Skriflegar og munnlegar áminningar hafi engu breytt og stefndi hafi ekki átt annan kost en að víkja honum úr starfi. Það sé ljóst að stefndi hafi gefið stefnanda ítrekað færi á að bæta ráð sitt og mæta með eðlilegum hætti til vinnu. Hann hafi hins vegar ekki sinnt því. Ítrekaðar vanefndir stefnanda á skyldum sínum hljóta að teljast verulegar vanefndir sem heimili riftun á vinnusamningi aðila.

Stefnandi láti að því liggja að hann hafi verið lánaður öðrum atvinnurekanda á meðan ráðningarsamband hans við stefnda hafi verið í gildi. Þessari fullyrðingu er mótmælt en rétt sé að hann hafi verið færður til í starfi eftir að það uppgötvaðist að hann hafði ekki þau starfsréttindi sem hann hafði sagst hafa þegar hann var ráðinn til starfa.

Stefndi bendir á að í stefnu sé ekki gerð grein fyrir hvernig krafan um laun í uppsagnarfresti sé fundin og áskilji stefndi sér rétt til að mótmæla fjárhæð kröfunnar sérstaklega. Við aðalmeðferð málsins voru af hálfu stefnda gerðar athugasemdir við útreikning og framsetningu kröfugerðar stefnanda, meðal annars varðandi það að sambýliskona stefnanda hefði unnið útreikninginn, en þar væri um að ræða áætlanir og að hluta til ágiskanir og grundvöllurinn væri vafasamur. Um sé að ræða að stefndi haldi því fram að launaseðlar hafi verið rangir og ætlist til að stefndi sanni að svo hafi ekki verið.

Stefndi telur í greinargerð sinni að kröfugerð og sundurliðun á fjárkröfum fyrir hvern lið eins og þeir eru reifaðir í stefnu, sé þannig að mjög erfitt sé að átta sig á hvaða fjárhæðir eigi við um hvern lið kröfunnar. Við aðalmeðferð kom fram að framangreint um útreikning og framsetningu kröfu stefnanda styðji það sem fram hafi komið í greinargerð hans um óskýrleika kröfunnar og að þó hann hafi ekki haft upp kröfu um frávísun málsins ætti frávísun við um að minnsta kosti suma liði kröfu stefnanda.

Niðurstaða:

Ágreiningur er með aðilum um hvort stefnandi hafi verið ráðinn til starfa hjá stefnda sem smiður. Stefnandi fullyrðir að svo hafi ekki verið, hann hafi aldrei látið að því liggja að hann hefði starfsréttindi sem smiður og hafnar því að hafa villt á sér heimildir við ráðningu. Stefndi fullyrðir að við upphaf ráðningarsambands hafi stefnandi sagst vera smiður og kjör hans og starf í upphafi miðast við það. Ekkert er komið fram í málinu, þar á meðal í skýrslutökum við aðalmeðferð málsins, sem rennir stoðum undir þessa fullyrðingu stefnda, gegn mótmælum stefnanda, en líta verður svo á að ef það hefði verið forsenda fyrir ráðningu stefnanda á þeim kjörum sem hann var ráðinn á, að hann hefði starfsréttindi sem smiður, hefði stefnda verið í lófa lagið að ganga úr skugga um það. Verður því gengið út frá því við úrlausn málsins að stefnandi hafi verið ráðinn sem almennur starfsmaður. Þá verður ekki litið svo á að það skipti máli við úrlausn málsins að stefnandi var settur til annarra starfa eftir að honum hafði verið sagt upp störfum með 3ja mánaða fyrirvara í nóvember 2007, en af hálfu stefnanda hefur verið haldið fram að hann hafi verið lánaður til annars aðila. Stefndi heldur því hins vegar fram að hann hafi fært stefnanda til í starfi, þar sem í ljós hafi komið að hann hefði ekki starfsréttindi sem smiður. Ekki verður séð að sýnt hafi verið fram á annað en að stefndi hafi þarna verið innan eðlilegra stjórnunarheimilda sinna til að ráðstafa starfsmanni.

Óumdeilt er í málinu að samkomulag var um það með aðilum að við upphaf starfssambandsins, þegar stefnandi kom til starfa hjá stefnda í nóvember 2005, að hann fengi greiddar 2.300 krónur í jafnaðartímakaup. Það er hins vegar ágreiningur með aðilum um það hvort ofan á tímakaupið hefði átt að leggjast orlof og hvort það hefði átt að taka hækkunum í samræmi við almennar launahækkanir. Ekki er að sjá að stefnandi hafi gert athugasemdir við það fyrirkomulag að ekki var greitt orlof ofan á umsamið tímakaup og ekki hefur verið sýnt fram á að hann hafi farið fram á að jafnaðartímakaupið tæki hækkunum samkvæmt kjarasamningum, fyrr en eftir meira en eins og hálfs árs starf hjá stefnda. Líta verður svo á að aðilum sé frjálst að semja um heildarlaun og um að orlof felist í þeim launum og einnig sé þeim frjálst að semja um að ekki komi til almennar hækkanir samkvæmt kjarasamningum, en svigrúm til samninga verður þó að teljast takmarkast við að kjörin sem samið er um, séu launþeganum jafn-hagstæð eða betri en kveðið er á um í kjarasamningi. Verður að fallast á það með stefnda að athugasemdalaus framkvæmd starfssambands aðila vel á annað ár styðji það að samkomulag hafi verið með aðilum um þessi atriði, að orlof væri innifalið í heildarlaunum og að ekki hafi verið samið um hækkanir sem tækju mið af almennum launahækkunum, þó háð því að það liggi fyrir að kjör stefnanda á hverjum tíma hafi ekki verið lægri en lágmarkskjör samkvæmt lögum og kjarasamningum, en ekki verður séð að stefnandi hafi sýnt fram á að svo hafi verið. Þá er til þess að líta að þegar stefndi breytti framsetningu á launaseðlum, í mars 2007 eins og áður getur, kom skýrt fram að orlof var hluti af heildarjafnaðarkaupi stefnanda. Verður krafa stefnanda um greiðslu orlofs ofan á umsamið jafnaðartímakaup því, með vísan til alls framanritaðs, ekki tekin til greina.

Stefnandi byggir í málinu á kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og Samiðnar og vísar um kröfu sína um orlof ofan á umsamið heildarjafnaðarkaup til 4. kafla þess samnings og laga um orlof nr. 30/1987. Ekki sést af gögnum málsins að stefnandi hafi verið félagsmaður í verkalýðsfélagi fyrr en í mars 2007, en þó virðist óumdeilt með aðilum að kjarasamningurinn gildi um ráðningarsamband þeirra að því leyti sem ekki hafi verið samið um annað. Í grein 1.1.5.2. er fjallað um orlofsuppbót. Verður að líta svo á að stefnandi hafi átt rétt á orlofsuppbót í samræmi við framangreint ákvæði kjarasamningsins og verða kröfur hans að því leyti teknar til greina og stefndi dæmdur til að greiða honum samtals 55.233 krónur vegna þessa kröfuliðar.

Eins og fram kemur hér að framan, verður að telja að aðilum hafi verið heimilt að semja um heildarlaun og að þau tækju ekki almennum launahækkunum, svo framarlega sem umsamin heildarkjör væru hærri en lágmarkskjör. Miðað við þá launaseðla og kauptaxta sem liggja frammi í málinu verður ekki séð að stefnanda hafi í málatilbúnaði sínum tekist að sýna að kjör hans hafi verið undir lágmarkskjörum þann tíma sem hann starfaði hjá stefnda. Verður krafa stefnanda vegna hlutfallshækkana í samræmi við almennar launahækkanir því ekki tekin til greina.

Stefnandi gerir kröfu um bónusgreiðslu vegna tiltekins verks sem hann hafi unnið við í þágu stefnda í september og október árið 2006. Stefnandi heldur fram að samið hafi verið um í þessu tilviki að greiddur skyldi aukalega einn tími fyrir hvern tíma sem unninn væri fram yfir 48 stunda vinnuviku. Ekkert liggur fyrir í málinu sem styður fullyrðingu stefnanda um þetta samkomulag og hafnar stefndi þessari kröfu og neitar að hafa samið við stefnanda um þetta. Við skýrslutökur fyrir dómi kannaðist einn samstarfsmaður stefnanda við viðkomandi verk, við að hafa samið um og fengið bónusgreiðslur, hann hafi þó unnið við raflagnir en stefnandi við smíðavinnu. Starfsmenn stefnda sem komu fyrir dóminn neituðu því að hafa samið við stefnanda um bónusgreiðslur vegna þessa verks. Verður ekki talið að stefnandi hafi sýnt fram á að samningur hafi verið um bónusgreiðslur og verður stefndi sýknaður af þessum hluta kröfu stefnanda.

Að því er varðar kröfu stefnanda um greiðslu vegna aksturs til og frá vinnustað í Austur-Landeyjum er ljóst að orð stendur á móti orði varðandi þörf á að aka fram og til baka á hverjum degi. Af hálfu stefnda er því haldið fram að samið hafi verið um að gist væri á staðnum vinnuvikuna, en farið heim um helgar og hafi verið greiddur sérstaklega einn aukatími á dag vegna þessa. Óumdeilt er að stefndi útvegaði aðstöðu fyrir starfsmenn til að gista á staðnum og bar kostnað af því. Af hálfu stefnanda er því haldið fram að hann og fleiri starfsmenn hafi misst gistingu sína og því orðið að aka fram og til baka, um 150 km leið, á hverjum degi. Af hálfu stefnda er því haldið fram að hann hafi orðið þess áskynja nálægt verklokum í Austur-Landeyjum, að starfsmenn hefðu haft þann hátt á að aka fram og til baka. Við skýrslutökur í aðalmeðferð kom fram að vitneskjan um það hafi fyrst komið frá þeim aðila sem sem leigt hafði verið af húsnæði fyrir starfsmennina, en hann hefði haft samband við starfsmann stefnda og lýst undrun sinni á að starfsmennirnir gistu ekki lengur á staðnum. Stefndi heldur því auk þess fram að hann hafi greitt stefnanda fyrir þann tíma sem raunverulega fór í aksturinn, en fram kemur í tímaskráningu i janúar 2007 að greitt hafi verið sérstaklega vegna aksturs. Ekki verður séð af gögnum málsins og málatilbúnaði að stefnanda hafi tekist að sýna fram á að honum beri frekari greiðslur vegna þessa atriðis en þegar er orðið og verður stefndi sýknaður af þessum hluta kröfu stefnanda.

Stefnandi gerir kröfu um leiðréttingu á launum vegna samkomulags um að fella kaffitíma niður á föstudögum og stytta dagvinnutíma í staðinn, en heimild er til slíks samkomulags í kjarasamningi. Tíðkanlegur vinnutími hafi verið frá 8-18, en til 16 á föstudögum. Í raun hafi menn hætt 15.30 á föstudögum, en unnið í kaffitíma og krefst stefnandi leiðréttingar vegna þessa. Af hálfu stefnda er því hafnað að samið hafið verið um þetta við starfsmenn. Það sést á tímaskráningum þeim sem fyrir liggja í málinu að stefnandi hætti almennt fyrr á föstudögum en aðra daga, oftast á milli 15.30 og 16.00. Ekkert annað í málatilbúnaði stefnanda styður fullyrðingu hans um þetta samkomulag um kaffitíma á föstudögum og verður því að hafna þessum hluta kröfu hans.

Stefnandi krefst greiðslu vegna launa í uppsagnarfresti, eftir að honum var vikið fyrirvaralaust úr starfi og þar til uppsagnarfrestur samkvæmt fyrri uppsögn hans með þriggja mánaða fyrirvara væri liðinn, eða launa fyrir janúar og febrúar 2008. Af hálfu stefnda er því haldið fram að fyrirvaralaus brottvikning stefnanda hafi byggst á því að stefnandi hafi margítrekað og þrátt fyrir áminningar ekki sinnt starfskyldum sínum. Með bréfi um fyrirvaralausa uppsögn 20. desember 2007, er óumdeilt að stefnanda hafi verið afhent, eða að minnsta kosti sýnd, 3 áminningarbréf, dagsett 3., 18. og 20. desember 2007, þar sem tilgreint er að hann hafi brotið tilkynningarskyldu vegna fjarveru auk þess sem einu sinni er tilgreint að mætt hafi verið of seint. Stefnandi neitar að hafa vitað um þessi bréf fyrr en 20. desember og neitar að hafa brotið tilkynningarskyldu. Hann hafi gert allt sem hann gat til að láta vita um veikindi og aðrar fjarvistir. Hins vegar kannast stefnandi við að hafa fengið áminningarbréf dagsett 2. september 2007, en telur að meint brot hans þar hafi byggst á misskilningi, en hann hafi verið veikur þá daga sem þar er talið upp að hann hafi ekki mætt til vinnu og hefur læknisvottorð verið sýnt vegna hluta fjarvistanna. Gegn mótmælum stefnanda verður ekki byggt á þeim afritum af áminningarbréfum sem lögð hafa verið fram, þannig að heimild stefnda til fyrirvaralausrar brottvikningar stefnanda verði á þeim byggð. Áminningarbréfið frá 5. september 2007, sem óumdeilt er að stefnandi hafi fengið í hendur, byggist á fjarvistum frá miðjum degi 29. ágúst og til dagsetningar bréfsins. Í bréfinu kemur fram að stefnandi hafi skilað læknisvottorði vegna 29. til 31. ágúst. 1. og 2. september var helgi, þannig að 5. september var þriðji dagurinn sem stefndi mætti ekki til vinnu án þess að læknisvottorð lægi fyrir. Miðað við veikindi rétt áður verður að þó að ætla að ákveðnar líkur hafi verið til þess að fjarvistir 3.-5. september hafi einnig stafað af veikindum, eins og stefnandi heldur reyndar fram í málatilbúnaði sínum. Ekki verður fallist á það að þarna hafi verið nægur grundvöllur til fyrirvaralausrar brottvikningar stefnanda. Samkvæmt samningi bar honum 3ja mánaða uppsagnarfrestur og verður því fallist á kröfu stefnanda um skaðabætur vegna fyrirvaralausrar brottvikningar. Gerð er krafa um bætur sem samsvari launum fyrir janúar og febrúar 2008 og verða honum dæmdar bætur sem svara til launa þann tíma og tekið mið af síðustu launaseðlum árið 2007 og miðað við 48 stunda vinnuviku, 40 dagvinnutíma og 8 yfirvinnutíma, eða samtals 969.408 krónur.

Því er haldið fram af hálfu stefnanda að tímaskráningarkerfi stefnda hafi ekki virkað sem skyldi og eru gerðar kröfur um margskonar leiðréttingar vegna þess. Um hluta þeirra hefur verið fjallað hér að framan, en miðað við þau gögn sem lögð hafa verið fram í málinu, þar á meðal útskriftir úr tímaskráningarkerfi fyrir hluta starfstíma stefnanda hjá stefnda, verður ekki séð að stefnanda hafi tekist að sanna ranga tímaskráningu til launagreiðslna gegn mótmælum stefnda. Þannig er gerð krafa um greiðslu vegna fjögurra helgidaga sem bera upp á virka daga í apríl 2007, en þegar skoðuð er niðurstaða tímaskráningar fyrir apríl og tímafjöldi þar borinn saman við tímafjölda á launaseðli fyrir apríl, verður ekki annað séð en að þeim tímum sem á vantar hafi verið bætt við á launaseðlinum. Verður stefndi með vísan til framangreinds og til fyrirliggjandi gagna, sýknaður af þessum kröfum stefnanda.

Það verður því niðurstaða málsins að stefndi skuli greiða stefnanda 1.024.641 krónu ásamt dráttarvöxtum í samræmi við kröfur stefnanda, en dráttarvaxtakröfum stefnanda hefur ekki verið andmælt sérstaklega, eins og nánar greinir í dómsorði. Miðað við þessi úrslit málsins og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, þykir rétt að stefndi greiði hluta af málskostnaðar stefnanda vegna málsins sem þykir hæfilega ákveðinn 250.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Virkjun ehf., greiði stefnanda, Þ-kk-þgf H-kk-þgf 1.024.641 krónu, með dráttarvöxtum af 13.066 krónum frá 1. janúar 2007 til 20. desember 2007, en af 1.024.641 krónu frá þeim degi til greiðsludag.

Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað, þ.m.t. virðisaukaskattur.

A-kvk-nf M-kvk-nf K-kvk-nf