E-982/2015

Mál þetta, sem var höfðað með stefnu birtri 19. febrúar 2015, var dómtekið 29. nóvember sl. Stefnandi er þrotabú GM framleiðslu hf., Borgartúni 26 í Reykjavík og stefndi er Katla ehf., Kletthálsi 3 í Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að rift verði með dómi tveimur greiðslum á viðskiptaskuld stefnanda við stefnda, samtals að fjárhæð 1.022.452 kr. sem fram fóru 28. mars 2014. Þá krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda sömu fjárhæð ásamt vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá greiðsludegi til 21. febrúar 2015, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Að auki krefst hann greiðslu málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað að skaðlausu en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar og að málskostnaður verði felldur niður milli aðila.

I.

Þann 6. mars 2014 barst Héraðsdómi Reykjaness krafa Premium ehf. um að bú stefnanda, Gunnars majones hf. (síðar GM framleiðsla hf.), yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Beiðnin var afturkölluð 7. mars 2014. Þann 3. apríl 2014 barst dóminum krafa Gildis lífeyrissjóðs, sem einnig laut að því að stefnandi yrði tekinn til gjaldþrotaskipta. Með úrskurði 12. júní 2014 var fallist á þá kröfu og bú stefnanda tekið til gjaldþrotaskipta. Innköllun krafna á hendur þrotabúinu birtist fyrst í Lögbirtingablaðinu 23. júní 2014 og rann kröfulýsingafrestur út 23. ágúst s.á. Í innkölluninni segir að frestdagur við skiptin sé 3. apríl 2014. Það var leiðrétt með auglýsingu í Lögbirtingablaðinu, útgefinni 19. desember 2014, og upplýst að frestdagur sé 6. mars 2014. Fyrsti skiptafundur í þrotabúinu var haldinn 17. september 2014.

Stefnandi hafði fyrir úrskurð um gjaldþrotaskipti starfrækt matvælaframleiðslu allt frá árinu 1969. Með kaupsamningi, dagsettum 4. mars 2014, seldi stefnandi Gunnars ehf. allar eignir sínar og rekstur. Kaupverðið var innt af hendi með skuldabréfi útgefnu af Gunnars ehf. að fjárhæð 62.500.000 kr. Er það helsta eign stefnanda. Lýstar kröfur í bú stefnanda nema nú 155.626.218 kr.

Í fundargerð stjórnarfundar stefnanda 4. mars 2014 er lýst verulega bágri fjárhagsstöðu stefnanda. Segir að skammtímaskuldir nemi að minnsta kosti 190.000.000 króna og að af þeirri fjárhæð séu 95 milljónir í lögfræðilegri innheimtu. Hvorki sé til fé til að greiða laun um komandi mánaðamót né skuld við lífeyrissjóði. Lánstraust hjá birgjum hafi verið fullnýtt og fyrirséð að erfitt verði að afla aðfanga til starfseminnar. Þá segir í fundargerðinni að reikningar félagsins fyrir árið 2013 liggi ekki fyrir en nýlokið hafi verið við bráðabirgðauppgjör fyrir rekstarárið 2012 sem leiði í ljós að félagið hafi verið rekið með tæplega 30 milljóna króna tapi það ár. Á fundinum var tekin ákvörðun um að selja Gunnars ehf., sem er í eigu þáverandi framkvæmdastjóra og stjórnarformanns stefnanda, rekstur stefnanda. Skiptastjóri stefnanda hefur farið fram á riftun sölunnar til Gunnars ehf.

Í máli þessu er ágreiningur um greiðslu skuldar stefnanda við stefnda 28. mars 2014. Greiðslan er í stefnu sögð vera vegna skuldar sem gjaldféll í lok desember 2013 en í greinargerð segir að skuldin sé vegna viðskipta í desember það ár og hafi gjaldfallið 15. janúar 2014. Fjárhæð greiðslunnar er 1.022.452 kr., að meðtöldum dráttarvöxtum og innheimtukostnaði.

Með bréfi 21. janúar 2015 lýsti skiptastjóri stefnanda yfir riftun á greiðslunni með vísan til hlutlægra riftunarreglna í 139. gr. gjaldþrotaskiptalaga nr. 21/1991 og krafðist þess að stefndi endurgreiddi stefnanda fjárhæðina. Stefndi mótmælti því að skilyrði riftunar væru fyrir hendi með bréfi 9. febrúar 2015.Kvaðst hann hafa verið grandlaus um fram komna kröfu um gjaldþrotaskipti á stefnanda þegar greiðslan var innt af hendi auk þess sem hann hafi verið að selja stefnanda vöru sem hafi verið nauðsynleg til að stefnandi gæti haldið áfram eigin framleiðslu.

Stefnandi fellst ekki á skýringar stefnda og hefur af þeim sökum höfðað mál þetta og gerir kröfu um riftun greiðslunnar og endurgreiðslu fjármuna.

II.

Stefnandi kveðst höfða mál þetta til að fá rift tveimur greiðslum sem inntar hafi verið af hendi eftir frestdag 6. mars 2014. Tilgangur þess sé að fá til baka þau verðmæti sem runnið hafi til stefnda með framangreindum greiðslum. Verðmæti sem ættu með réttu að vera til reiðu í búinu til fullnustu kröfuhöfum. Greiðslurnar hafi verið inntar af hendi 28. mars 2014, að fjárhæð 978.071 kr. annars vegar og 44.381 kr. hins vegar. Báðar kröfurnar hafi fallið í gjalddaga í árslok 2013. Samtals sé því krafist riftunar á 1.022.452 kr. sem greiddar hafi verið með millifærslu af reikningi stefnanda númer 0117-26-006522. Stefnandi reisir riftunarkröfu sína aðallega á 139. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en til vara á 141. gr. sömu laga. Bótakrafa stefnanda byggir á 3. mgr. 142. gr. sömu laga.

Stefnandi byggir á því að skilyrði 139. gr. laga nr. 21/1991 séu fyrir hendi til að rifta umdeildum greiðslum stefnanda til stefnda. Reglan sé hlutlæg, sett til að skapa greiða leið til að rifta greiðslum sem inntar séu af hendi eftir að halla fari undan fæti fjárhagslega hjá skuldara og líkur séu til þess að hann grípi til ráðstafana sem eru til þess fallnar að mismuna kröfuhöfum. Fyrir liggi að umræddar ráðstafanir hafi farið fram eftir frestdag og því sé tímaskilyrði fyrrnefnds lagaákvæðis fullnægt. Greiðslan sé ívilnandi fyrir stefnda á kostnað kröfuhafa og brjóti gegn jafnræðisreglu skuldaskilaréttar. Um sé að ræða greiðslu eldri viðskiptaskuldar sem hafi gjaldfallið 31. desember 2013. Á hreyfingalista stefnda hjá stefnanda komi fram að stefnandi hafði um langt skeið verið í vanskilum við stefnda. Við upphaf ársins 2013 hafi skuld stefnanda við stefnda numið 2.285.274 kr. og 6.150.380 kr. í upphafi árs 2014.

Meginreglan samkvæmt 139. gr. laga nr. 21/1991 sé sú að greiðslur skulda eftir frestdag séu riftanlegar, nema þær undantekningarreglur sem fram komi í ákvæðinu eigi örugglega við. Þær undantekningar hafi í framkvæmd verið túlkaðar þröngt. Undantekningarnar sem taldar séu upp í 1. mgr. greinarinnar eigi ekki við um framangreindar ráðstafanir en sönnunarbyrði um það hvíli á stefnda.

Stefnandi andmælir því sem fram komi í bréfi stefnda, dags. 9. febrúar 2015, að stefndi hafi ekki vitað um framkomna beiðni um gjaldþrotaskipti eða að fyrir liggi að greiðslan hafi verið nauðsynleg til að komast hjá tjóni. Allar eignir og rekstur stefnanda hafi verið seldur Gunnars ehf. 4. mars 2014. Þar af leiðandi hafi ekki verið nein virk starfsemi hjá stefnanda þegar umræddar greiðslur hafi verið inntar af hendi til stefnda. Það hafi því ekki haft nein áhrif á stefnanda þótt stefndi hefði hætt að veita þá þjónustu eða afhenda þær vörur sem viðskiptasamband aðila var byggt á. Þær fullyrðingar sem komi fram í framangreindu bréfi stefnda komi þar af leiðandi ekki í veg fyrir riftun.

Þá byggir stefnandi á því að stefndi hafi vitað, eða a.m.k. mátt vita, að komin hafi verið fram krafa um gjaldþrotaskipti þegar greiðsla stefnanda hafi farið fram. Premium ehf. hafi lagt fram kröfu um gjaldþrotaskipti í héraðsdómi Reykjaness 6. mars 2014. Fjárhagsstaða stefnanda hafi þá um langt skeið verið mjög slæm líkt og komi fram í fundargerð stjórnarfundar 4. mars 2014. Svo sem fram komi í fundargerðinni hafi stefnandi m.a. fullnýtt lánstraust sitt hjá birgjum og af þeim sökum þurft að staðgreiða fyrir aðföng um allnokkurn tíma. Skammtímaskuldir hafi verið verulegar og að miklu leyti í lögfræðilegri innheimtu. Stefnandi hafi einnig verið í langvarandi vanskilum við stefnda. Frá því í maí 2012 til janúar 2014 hafi 10 greiðsluáskoranir á stefnanda verið færðar í vanskilaskrá. Þá hafi verið gerð árangurslaust fjárnám hjá stefnanda 7. nóvember 2012, 17. mars 2014 og 14. maí 2014. Með hliðsjón af þessu séu umræddar greiðslur til stefnda ólögmætar og riftanlegar á grundvelli 139. gr. laga nr. 21/1991.

Stefnandi byggir á því til vara að framangreindar greiðslur til stefnda séu riftanlegar á grundvelli 141. gr. laga nr. 21/1991. Til stuðnings þessari málsástæðu vísar stefnandi til fyrri röksemdarfærslu að baki riftunarkröfu samkvæmt 139. gr. laganna. Því til viðbótar vísar hann til þess að ráðstafanir þessar hafi á ótilhlýðilegan hátt verið stefnda til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að samsvarandi eignir stefnanda hafi ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhöfum. Ráðstafanir þessar hafi falið í sér brot á jafnræðisreglu skuldaskilaréttar og hafi valdið öðrum kröfuhöfum tjóni.

Stefnandi byggir á því að hann hafi verið orðinn ógjaldfær á þeim tíma er greiðslurnar til stefnda hafi verið inntar af hendi. Vísar hann til þess sem áður greinir um fjárhagsstöðu og vanskil stefnanda. Jafnframt byggir hann á því að stefndi hafi haft hag af hinum umdeildu ráðstöfunum sem nemi 1.022.452 kr. Sú fjárhæð samsvari því tjóni sem þrotabúið hafi orðið fyrir vegna þessara ráðstafana enda sé samsvarandi eign ekki til reiðu í búinu til fullnustu kröfuhöfum. Um sé að ræða skaðabótakröfu sem byggi á 3. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991 og almennu skaðabótareglunni.

Stefnandi vísar um vaxtakröfur sínar til ákvæða III. og IV. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, einkum 8. gr. og 1. mgr. 6. gr. laganna. Um upphafsdag dráttarvaxta vísar stefnandi til 3. mgr. 5. gr. laganna.

III.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og byggir á því að hann hafi hvorki vitað né mátt vita af fram kominni kröfu um gjaldþrotaskipti 6. mars 2014. Því beri að sýkna hann með vísan til undantekningareglu þessa efnis sem fram komi í síðari málslið 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991.

Stefndi kveður umdeilda greiðslu vera í samræmi við venjubundin reikningsviðskipti aðila. Viðskiptakjör stefnanda hafi verið þau að gjalddagi reikninga vegna vörukaupa hafi verið 15 dögum eftir lok úttektarmánaðar. Umdeild skuld hafi verið vegna vöruúttekta í desember 2013 og því hafi gjalddaginn verið 15. janúar 2014. Stefnandi hafi margsinnis dregið greiðslur fram yfir gjalddaga líkt og eigi við um þær greiðslur sem nú er krafist riftunar á.

Þá mótmælir stefndi staðhæfingum stefnanda um stórfelld vanskil stefnanda við sig. Hið rétta sé að skuld stefnanda við stefnda um áramótin 2013/14 hafi numið 990.524 krónum. Sú skuld hafi verið vegna viðskipta í desember og því ekki gjaldfallið fyrr en um miðjan janúar.

Stefndi kveðst hvorki hafa vitað af sölu á eignum og rekstri stefnanda yfir í nýtt félag né um fram komna kröfu um gjaldþrotaskipti. Stefndi hafi haldið áfram að afhenda stefnanda vörur og gefið út reikninga með hefðbundnum viðskiptakjörum á stefnanda allt fram til 16. apríl 2014. Það hefði hann augljóslega ekki gert hefði honum verið kunnugt um yfirvofandi gjaldþrotaskipti og að reksturinn væri kominn yfir til nýs félags. Þá sé ósannað í málinu að rekstur stefnanda hafi færst yfir til nýs félags sama dag og kaupsamningur þar að lútandi var gerður, 4. mars 2013, enda engin gögn fyrirliggjandi sem sýna fram á það.

Umrædd krafa um gjaldþrotaskipti hafi verið afturkölluð daginn eftir að hún var lögð fram í héraðsdómi. Skiptastjóra stefnanda hafi ekki verið kunnugt um kröfuna fyrr en hálft ár hafi verið liðið frá upphafi skiptanna og krafan virðist einnig hafa gleymst hjá héraðsdómi, enda hafi hún ekki fylgt með gögnum varðandi þrotabúið þegar þau hafi verið send skiptastjóra stefnanda. Hafi því skiptastjóri sjálfur birt rangan frestadag í upphaflegri opinberu innköllun sinni til kröfuhafa. Þá séu hvergi birtar upplýsingar um þá lögaðila eða einstaklinga sem krafist sé gjaldþrotaskipta hjá, að minnsta kosti ekki í þeim tilvikum þegar krafan sé afturkölluð strax næsta dag. Eina leiðin til að kanna slíkt væri með sérstakri fyrirspurn til viðkomandi héraðsdóms. Með engu móti sé hægt að gera þá kröfu almennt að kröfuhafar standi í upplýsingaöflun af þessum toga áður en þeir taki við eðlilegum greiðslum. Það verði ekki metið stefnda til gáleysis að hafa ekki leitað slíkra upplýsinga án þess að hafa sérstakra ástæðu til að gera það. Stefndi sé ekki fjármálastofnun og reki ekki innheimtudeild. Því verði ekki jafn ríkar kröfur gerðar til hans og slíkra fyrirtækja um að þekkja fjárhagsstöðu viðskiptavina, sem og að leita upplýsinga um framkomnar beiðnir og kröfur samkvæmt lögum nr. 21/1991. Með vísan til þess að einungis rúmir tveir mánuðir hafi liðið frá gjalddaga reikninganna þar til greiðslan hafi farið fram auk þess sem krafan hafi einungis verið í milliinnheimtu, verði ekki talið að stefndi hafi haft sérstaka ástæðu til slíkrar könnunar í tengslum við greiðslu reikninganna. Loks liggi fyrir að krafan hafði verið afturkölluð þegar umrædd greiðsla barst stefnda þann 28. mars 2014. Á þeim tíma hefði könnun stefnda því ekki leitt annað í ljós en að ekki var uppi nein krafa um gjaldþrotaskipti gagnvart stefnanda. Stefndi hafi því hvorki vitað né mátt vita um framkomna kröfu um gjaldþrotaskipti.

Þá mótmælir stefndi því að skilyrðum 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. sé fullnægt. Öll huglæg skilyrði greinarinnar skorti. Vísar hann í því efni til sömu röksemda og raktar eru varðandi andmæli hans við riftun á grundvelli 139. gr. laganna og þess að stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að skilyrðum greinarinnar sé fullnægt. Enn fremur vísar stefnandi til þess að á þeim tíma þegar greiðslan fór fram hafi stefnda ekki verið kunnugt um greiðsluerfiðleika stefnanda og því síður um að árangurslaust fjárnám hefði verið gert hjá honum 17. mars 2014.

Loks mótmælir stefndi kröfu stefnanda um vexti skv. 8. gr. laga nr. 38/2001. stefnandi hafi ekki gert kröfu um slíka vexti í kröfubréfi til stefnda 21. janúar 2015. Sé krafan því of seint fram komin, sbr. 5. mgr. 101 gr. laga nr. 91/1991. Þá mótmælir stefndi upphafstíma dráttarvaxta í kröfugerð stefnanda. Komi til þess að skaðabótakrafa stefnanda verði tekin til greina, ætti hún ekki að bera dráttarvexti fyrr en í fyrsta lagi þegar mánuður er liðinn frá málshöfðun stefnanda.

IV.

Í máli þessu er deilt um heimild til riftunar greiðslu til stefnda sem stefnandi innti af hendi eftir frestdag. Stefnandi byggir á því að greiðslan sé riftanleg, aðallega á grundvelli 139. gr. gjaldþrotaskiptalaganna, en til vara á grundvelli 141. gr. sömu laga.

Samkvæmt 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. má krefjast riftunar á greiðslu skuldar ef greitt var eftir frestdag, nema skuldin hafi greiðst við gjaldþrotaskipti eftir reglum 27. kafla sömu laga, nauðsynlegt hafi verið að greiða til að komast hjá tjóni eða að sá sem greiðslu naut hafi hvorki vitað né mátt vita að komið hafi fram beiðni um heimild til greiðslustöðvunar eða til að leita nauðasamnings eða krafa um gjaldþrotaskipti. Það er meginregla samkvæmt 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991 að greiðslur skuldar eftir frestdag séu riftanlegar, nema undantekningarreglur ákvæðisins eigi við sem túlka ber þröngt.

Stefndi byggir sýknukröfu sína aðallega á því að hann hafi hvorki vitað né mátt vita að krafa um gjaldþrotaskipti hafi verið komin fram þegar stefnandi greiddi umdeildan reikning þann 28. mars 2014. Ekki er um það deilt að krafa um gjaldþrotaskipti barst héraðsdómi 6. mars s.á. en var afturkölluð degi síðar. Ný krafa var svo gerð þann 3. apríl og úrskurður um gjaldþrotaskipti kveðinn upp 12. júní s.á. Á grundvelli 2. gr. laga nr. 21/1991 miðast frestdagur við skiptin við þann dag þegar fyrri krafan barst dómstólnum.

Stefndi ber sönnunarbyrðina fyrir staðhæfingu sinni um grandleysi sitt um fram komna kröfu um gjaldþrotaskipti.

Við mat á því hvort honum hafi tekist að sanna að svo hafi verið ber í fyrsta lagi að líta til þess að aðilar voru í viðskiptum um árabil; stefndi seldi stefnanda hráefni í framleiðslu sína og stefndi keypti líka vörur af stefnanda, þótt í minna mæli væri. Af fyrirliggjandi greiðsluyfirliti, sem nær aftur til 11. janúar 2013, má sjá að stefnandi greiddi dráttarvexti og vanskilagjald vegna vangreiddra reikninga stefnda reglulega fram til gjaldþrotaskiptanna. Í skýrslum vitnanna S-kk-ef Á-kk-ef, fyrrum bókara hjá stefnanda, og G-kvk-ef B-kvk-ef H-kvk-ef, skrifstofustjóra stefnda, kemur fram að alvanalegt hafi verið að stefnandi greiddi reikninga stefnda talsvert löngu eftir gjalddaga. Þá kveða bæði vitnin að stefndi hafi oft neitað að afhenda stefnanda vörur nema eldri skuld yrði greidd eða samið um greiðslu hennar. Stefndi hefur lagt fram gögn sem sýna að umdeild greiðsla var vegna skuldar vegna viðskipta í desember 2013, sem féll í gjalddaga 15. janúar 2014, en ekki í árslok 2013 svo sem fram kemur í stefnu. Stefndi kveður skuldina um áramótin vera vegna viðskipta í desember og að hún hafi fallið í gjalddaga 15. janúar 2014 í samræmi við venjubundin viðskipti aðila þar sem gjalddagi krafna hafi alltaf verið 15 dögum eftir lok viðskiptamánaðar. Af framangreindu má ráð að umdeild greiðsla, sem fór fram ríflega tveimur mánuðum eftir gjalddaga, var ekki óvanaleg miðað við viðskipti aðila fyrir gjaldþrot stefnanda.

Þá hefur stefndi enn fremur lagt fram gögn sem sýna að skuldastaða stefnanda við hann um áramótin 2013/14 hafi verið tæplega ein milljóna króna en ekki rúmlega sex milljónir svo sem fram kemur í stefnu. Þá liggur fyrir að aðilar máls héldu áfram viðskiptum í nokkurn tíma eftir frestdag. Stefndi gaf a.m.k. út þrjá reikninga vegna vörukaupa stefnda eftir að umdeild greiðsla fór fram, allt fram til 16. apríl 2014. Að mati dómsins styður framangreint staðhæfingu stefnda um að honum hafi verið ókunnugt um framkomnar kröfu um gjaldþrotaskipti og jafnframt að honum hafi ekki verið kunnugt um hve alvarleg fjárhagsstaða stefnanda var á umræddum tíma né að stjórnendur stefnanda hafi ákveðið að selja fyrirtækið nýju félagi í eigu framkvæmdastjóra og stjórnarmanns í stefnanda, sbr. það sem fram kemur í fundargerð stjórnar stefnanda frá 4. mars 2014.

Svo sem áður er rakið var krafan um gjaldþrotaskipti, sem markar frestdag við skipti stefnanda, afturkölluð degi eftir að hún var lögð fram, þ.e. 7. mars 2014. Ný krafa var svo sett fram tæpum mánuði síðar, eftir að stefnandi hafði greitt umdeilda skuld við stefnda. Ekkert í málinu bendir til þess að stefnda hafi verið kunnugt um kröfuna sem kom fram 6. mars 2014 og skiptastjóra stefnanda virðist heldur ekki hafa verið kunnugt um hana fyrr en eftir að hann hafði gefið út innköllun til kröfuhafa í júní það ár. Þá er ekki fallist á það með stefnanda að stefnda hafi borið að grípa til einhverra sérstakra ráðstafana til að fylgjast með því hvort slík krafa kynni að koma fram auk þess sem slík könnun, á þeim tíma þegar greiðslan var innt af hendi, hefði ekki leitt í ljós að fyrir lægi krafa um gjaldþrotaskipti þar sem hún hafði þá verið afturkölluð. Þá verður heldur ekki talið að stefndi hafi haft sérstakt tilefni til að kynna sér stöðu vanskila við aðra aðila eða framkomnar kröfur um fjárnám áður en hann tók við greiðslu frá stefnanda. Hér er þess að gæta að stefndi hefur sýnt fram á að stefnandi var ekki í stórfelldum vanskilum við hann öfugt við það sem haldið er fram í stefnu, engar kröfur stefnda voru í lögfræðilegri innheimtu og staðhæfingar stefnanda um að stefndi hafi krafist staðgreiðslu í viðskiptum aðila fær ekki staðist í ljósi framlagðra reikninga stefnda, sem sýna að venjubundin viðskiptakjör giltu um vörukaup stefnanda allt fram til 16. apríl 2014.

Þegar allt ofangreint er virt, verður að telja að stefndi hafi fært fullnægjandi sönnur á að hann hafi hvorki vitað né mátt vita af fram kominni kröfu um gjaldþrotaskipti þegar honum barst umdeild greiðsla stefnanda þann 28. mars 2014. Verður greiðslunni því ekki rift á grundvelli 139. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Stefnandi byggir til vara á því að umdeild greiðsla sé riftanleg þar eð skilyrði 1. mgr. 141. gr. laga nr. 21/1991 séu uppfyllt. Samkvæmt ákvæðinu er ráðstöfun riftanleg hafi hún á ótilhlýðilegan hátt verið kröfuhafa til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa gjaldþrota aðila og hafi leitt til þess að eignir hans hafi ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhafa.

Að mati dómsins eru ekki fyrir hendi skilyrði til að verða við kröfu stefnanda um riftun greiðslu á grundvelli framangreinds ákvæðis laga nr. 21/1991. Telja verður að stefndi hafi verið grandlaus um framkomna kröfu um gjaldþrotaskipti, bága fjárhagsstöðu stefnanda og sölu fyrirtækisins. Vísast til þess sem að framan er rakið um þessi atriði. Jafnframt hefur því verið slegið föstu að umdeild greiðsla var í samræmi við það sem tíðkaðist í viðskiptum aðila fyrir gjaldþrotið og þau héldu áfram í nokkurn tíma eftir að krafa um gjaldþrotaskipti kom fram. Ráðstöfunin var því venjuleg og í samræmi við fyrri háttsemi stefnanda auk þess sem ekki voru liðnir nema liðlega tveir mánuðir frá því að skuldin féll í gjalddaga. Loks verður að líta til þess að greiðsla fyrir hráefni í framleiðsluvörur stefnanda er forsenda fyrir áframhaldandi starfsemi félagsins en eins og áður hefur hefur rakið bendir ekkert til þess stefnda hafi verið kunnugt um, á þeim tíma þegar greiðslan var innt af hendi, að reksturinn hafi þá þegar verið seldur. Að þessu virtu verður ekki fallist á það með stefnanda að um ótilhlýðilega ráðstöfun hafi verið að ræða. Þegar af þeirri ástæðu verður hafnað kröfu stefnanda um riftun greiðslunnar á grundvelli 1. mgr. 141. gr. laga nr. 91/1991.

Samkvæmt framansögðu er ekki tilefni til að verða við kröfu stefnanda um riftun á umdeildri greiðslu til stefnda sem fram fór 28. mars 2013. Leiðir af því að krafa stefnanda um endurgreiðslu fjármunanna er einnig hafnað. Verður stefndi því sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 skal stefnandi greiða stefnda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 700.000 kr.

Af hálfu stefnanda flutti málið B-kk-nf M-kk-nf B-kk-nf hdl.

Af hálfu stefnda flutti málið B-kk-nf J-kk-nf hrl.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan. Gætt var ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991.

Dómsorð:

Stefndi, Katla ehf., er sýkn af kröfum stefnanda. Stefnandi, þrotabú GM framleiðslu hf., greiði stefnda, Kötlu ehf., 700.000 kr. í málskostnað.

I-kvk-nf Þ-kvk-nf