S-756/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 2. mars 2007, er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 10. maí 2006 á hendur G-kk-þgf G-x-x G-x-x, kt. 000000-0000, Skipasundi 40, Reykjavík, fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 17. september 2005, á akbrautinni við Suðurfell í Reykjavík, veist að lögreglumönnunum L-kvk-þgf B-kvk-þgf Þ-kvk-þgf og H-kk-þgf H-kk-þgf, er þau hugðust handtaka ákærða. Ákærði sparkaði í vinstri handlegg L-kvk-ef B-kvk-ef og veitti H-kk-nf hnefahögg í vinstri kjálka með þeim afleiðingum að hann hlaut mar og yfirborðsáverka í andlit. Þetta er talið varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 101/1976 og lög nr. 82/1998. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar

Af hálfu ákærða er þess krafist að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds. Að öðrum kosti verði hann dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði þá skilorðsbundin. Þess er og krafist að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þar á meðal hæfileg málsvarnarlaun til skipaðs verjanda.

Málavextir.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar í Reykjavík stöðvuðu lögreglumenn akstur bifreiðarinnar TK-961 kl. 05.45, laugardaginn 17. september 2005, og ræddu við ökumann hennar, ákærða í máli þessu, vegna gruns um að hann væri undir áhrifum örvandi efna. Kemur og fram að ákærði hafi neitað því að vera undir áhrifum lyfja og verið ósáttur við afskipti lögreglunnar. Hafi lögreglumennirnir, sem voru þau H-kk-nf H-kk-nf og L-kvk-nf B-kvk-nf Þ-kvk-nf, tilkynnt ákærða, er þau voru stödd á móts við bílstjórahurð bifreiðarinnar TK-961, að hann væri handtekinn vegna gruns um neyslu örvandi lyfja. Ákærði hafi þá gengið í kring um bifreiðina og þau komið á eftir honum. Þegar þau hafi verið komin hinum megin við bifreiðina hafi ákærði snúið sér að L-kvk-þgf B-kvk-þgf, sparkað til hennar og hæft hana í vinstri handlegginn. Hafi H-kk-nf þá farið að ákærða og sagt honum að róa sig en þá hafi ákærði slegið til hans og hæft hann í kjálkann við vinstri kinn. Ákærði hafi síðan tekið til fótanna og hlaupið á brott. Liggur fyrir að lögreglumennirnir hafi náð að elta ákærða uppi og handtaka hann.

Er lögregluskýrsla var tekin af ákærða kl. 11.24 þennan sama dag neitaði hann að tjá sig um meint ofbeldi hans gagnvart lögreglumönnunum. Þegar skýrsla var tekin af honum á ný hinn 28. nóvember sama ár neitaði hann því að hafa veist að lögreglumönnunum með spörkum og hnefahöggum. Skýrði ákærði þá svo frá að hann hefði verið inni í lögreglubifreiðinni er lögreglumennirnir báðu hann um að ná í ökuskírteini sitt. Hafi hann farið út í því skyni en þá hafi lögreglukonan verið komin að bifreið hans og gert sig líklega til að opna hana. Kvaðst ákærði þá hafa sagt að hún mætti ekki fara inn í bifreiðina en þá hafi hún hrint honum. Nánast um leið hafi hinn lögreglumaðurinn komið þarna að og kýlt ákærða sem hafi þá hlaupið í burtu til að forðast frekari árás frá lögreglunni. Lögreglumennirnir hafi síðan náð að handtaka hann í framhaldi.

E-kvk-nf B-kvk-nf, sérfræðilæknir á slysa- og bráðadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss, hefur 6. desember 2005 ritað læknisvottorð vegna komu H-kk-ef H-kk-ef á deildina. Kemur þar fram meðal annars að H-kk-nf hafi kvartað yfir vægum eymslum í kjálka við að opna munninn. Við skoðun hafi sést svolítill roðablettur á vinstri kinn. Þá hafi verið væg þreifieymsli yfir vinstri mastoideus vöðvanum. Ekki áberandi þreifieymsli yfir mandibular-liðnum, vinstra megin. Hreyfigeta um kjálkalið hafi verið eðlileg. Var sjúkdómsgreining á þann veg að H-kk-nf hefði hlotið mar og yfirborðsáverka í andliti.

Samkvæmt matsgerð lyfjafræðistofnunar Háskóla Íslands mældist í blóði ákærða 500ng/ml af amfetamíni, 195 ng/ml af kókaíni og 41 ng/ml af nítrazepam. Segir þar og að viðkomandi hafi verið undir miklum örvandi áhrifum amfetamíns ásamt því að vera undir örvandi áhrifum kókaíns og slævandi áhrifum nítrazepams.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði skýrði svo frá að eftir að lögreglan stöðvaði akstur hans hafi hún beðið hann um að koma yfir í lögreglubifreiðina til að gefa þar öndunarsýni. Meðan á því stóð hafi annar lögreglumannanna, lögreglukona, farið út og gefið sig á tal við farþegana í bifreiðinni. Ákærði kvaðst síðan hafa farið út úr lögreglubifreiðinni í því skyni að ná í ökuskírteini sitt sem hann hefði skilið eftir í sinni bifreið. Hafi hann þá séð hvar lögreglukonan var að taka í bílhurðina. Kvaðst ákærði þá hafa sagt að hún mætti þetta ekki. Hafi hún þá hreytt einhverju í hann og hrint honum í framhaldi. Þá hafi hinn lögreglumaðurinn einnig komið út og kýlt ákærða. Kvaðst ákærði þá hafa hlaupið í burtu til að forðast frekari árásir. Hafi hann hlaupið þar í átt að leikvelli þarna nálægt. Á leiðinni þangað hafi hann þurft að klifra yfir girðingu en fljótlega hafi hann mætt öðrum lögreglumönnum sem hafi náð að yfirbuga hann, meðal annars með því að beita svokölluðu mazegasi. Ákærði kvaðst hvorki hafa sparkað í handlegg lögreglukonunnar né slegið lögreglumanninn hnefahögg í andlit.

Vitnið, H-kk-nf H-kk-nf lögreglumaður, skýrði svo frá að hann og L-kvk-nf B-kvk-nf Þ-kvk-nf hefðu verið að ljúka vakt er þau hafi séð til ferða umræddrar bifreiðar og ákveðið að kanna ástand ökumanns. Hafi þau gefið ökumanni stöðvunarmerki og hann stöðvað. Í framhaldi hafi ákærði rokið út úr bifreiðinni og komið til þeirra og öskrað af hverju þau væru að stöðva hann. Þau hafi á móti beðið hann um að setjast inn í lögreglubifreiðina og hafi hann að lokum fallist á það. Hafi hann verið mjög órólegur og alltaf öðru hvoru kallað upp og spurt af hverju þau væru að stoppa hann. Þau hafi þá svarað að þau væru eingöngu að athuga með ástand hans og ökuréttindi. Hafi L-kvk-nf B-kvk-nf farið út úr lögreglubifreiðinni og í áttina að bifreið ákærða. Við það hafi ákærði orðið mjög æstur og augljóslega ekki viljað að hún færi að bifreiðinni. Hafi hann því rokið á eftir henni út úr lögreglubifreiðinni og kvaðst þá vitnið hafa gert slíkt hið sama. Hafi ákærði átt þar við þau einhver orðaskipti sem hafi endað með því að þau tilkynntu honum að hann væri handtekinn vegna meints lyfjaaksturs enda hafi öll hegðun hans borið þess vitni að hann væri undir áhrifum örvandi efna. Hafi hann verið mjög æstur og ör og augu hans þrútin. Sagði vitnið að á þessu andartaki hafi þau verið stödd við bílstjórahurðina. Ákærði hafi þá gengið fram fyrir bifreiðina og verið kominn hinum megin við hana þegar þau hafi farið á eftir honum. Ákærði hafi þá sparkað til L-kvk-ef B-kvk-ef og hæft hana í handlegginn, líklega þann vinstri, en sjálfur kvaðst vitnið þá hafa sagt honum að hætta þessu og koma með þeim því hann væri handtekinn. Þá hafi ákærði brugðist við með því að slá vitnið hnefahögg sem hafi lent á vinstri kinn. Höggið hafi þó ekki hitt hann af fullu afli því honum hafi aðeins tekist að víkja sér undan. Í framhaldi hafi ákærði hlaupið af stað í átt að leikvelli sem þarna sé og meðal annars klifrað þar yfir girðingu í tvígang á miklum hraða og fallið þá við. Kvaðst vitnið hafa hlaupið á eftir honum og reynt að stöðva hann og í því skyni beitt á hann úðavopni. Hafi eftirförinni lyktað með því að ákærði gafst upp og hafi hann þá verið handjárnaður. Hafi það gerst í þann mund sem liðsauki lögreglunnar kom til aðstoðar. Vitnið sagði að í bifreið ákærða hafi verið tveir farþegar, karl og kona. Hafi þau sagst ekkert þekkja ákærða og heldur ekkert hafa séð af því sem gerðist. Hafi því ekki verið talin ástæða til að skrá niður upplýsingar um þau. Sérstaklega aðspurt kvaðst vitnið ekki kannast við að hann eða félagi hans, L-kvk-nf B-kvk-nf, hafi slegið til ákærða.

Vitnið, L-kvk-nf B-kvk-nf Þ-kvk-nf lögreglumaður, skýrði frá því að ákærði hefði stöðvað bifreið sína í greint sinn eftir að lögreglumennirnir hefðu gefið honum merki um að stöðva. Hefði ákærði rokið út úr bifreiðinni, augljóslega mjög æstur og ör, og gengið að lögreglubifreiðinni, bílstjóramegin, þar sem hún sat. Hafi hann augljóslega verið mjög ósáttur við að lögreglan skyldi stöðva akstur hans. Ákærði hefði eftir stutta stund fallist á að setjast inn í lögreglubifreiðina á meðan verið væri að kanna ökuréttindi hans í gegn um talstöð. Vitnið kvaðst síðan hafa stigið út úr bifreiðinni og gengið að bifreið ákærða til að hafa þar tal af tveimur farþegum er þar sátu. Ákærði hafi augljóslega verið eitthvað ósáttur við þetta og hafi hann snarast út úr lögreglubifreiðinni og á eftir henni. Hafi hann verið með mjög ógnandi tilburði gagnvart henni og hafi henni ekki staðið á sama þar sem henni hafi þá verið orðið ljóst að ákærði væri undir áhrifum einhverra efna. Hafi hún metið stöðuna svo að ákærði gæti verið mjög hættulegur. Félagi hennar hafi þó fljótlega komið út á eftir ákærða. Hafi þau þá tilkynnt ákærða að hann væri handtekinn. Við það hafi hann orðið enn æstari og náð að sparka til vitnisins. Hún hafi þó náð að víkja sér það vel undan að hún hafi ekki hlotið áverka af. Ákærði hafi þá slegið til vitnisins H-kk-ef með krepptum hnefa og hafi höggið lent í andliti hans. Vitnið sagðist hafa reynt að beita kylfu á ákærða á móti en það hafi ekki tekist. Hafi þau hvorki slegið til ákærða né beitt hann öðru líkamlegu ofbeldi þarna á staðnum. Ákærði hafi hins vegar í framhaldi rokið af stað í burtu og vitnið H-kk-nf á eftir. Hún hafi ekki viljað fylgja þeim strax á eftir þar sem lögreglubifreiðin hafi verið í gangi. Hafi hún því fyrst drepið á vélinni og fjarlægt kveikjuláslyklana. Sérstaklega aðspurð um karl og konu sem sátu í bifreiðinni hjá ákærða sagðist vitnið hafa náð að ræða lítillega við þau áður en ákærði kom hlaupandi og hafi þau þá sagst ekki þekkja ákærða heldur hafi hann verið að aka þeim á milli staða. Hún kvaðst ekki hafa haft tal af þeim eftir að þau náðu ákærða á ný heldur hafi hún heyrt frá öðrum lögreglumönnum sem komu þarna á staðinn að farþegarnir tveir hafi sagt þeim að þeir hefðu ekkert séð.

Vitnið, E-kvk-nf B-kk-nf sérfræðilæknir, staðfesti læknisvottorð sem hún hefur gefið út vegna áverka á H-kk-þgf H-kk-þgf. Kvað hún áverkana vel geta samrýmst þeim skýringum sem hann hafi gefið við skoðunina að hann hefði fengið högg vinstra megin á neðri kjálkann.

Vitnið, B-kk-nf J-kk-nf læknir, staðfesti læknisvottorð sem hann hefur gefið út vegna áverka á ákærða. Sagði hann áverkana vel geta samrýmst þeim skýringum sem ákærði gaf við skoðunina um að tveir menn hefðu sparkað í og kýlt hann. Taldi hann að ljóst væri að ákærði hefði fengið áverkana við að mæta einhverju hörðu. Áverkarnir hafi virst ferskir og því vart meira en 48 klukkustundir frá því viðkomandi hlaut þá en gæti verið mun skemmri tími. Sagði hann ákærða hafa verið skýran í frásögn er hann kom til skoðunar. Hann hafi þó virst mjög órólegur og gengið um gólf. Hafi honum fundist eins og manninum væri brugðið.

Vitnið, Á-kvk-nf B-kvk-nf J-kvk-nf, kvaðst hafa verið farþegi hjá ákærða ásamt A-kk-þgf H-kk-þgf umrætt sinn. Kvaðst hún ekkert hafa fylgst með samskiptum ákærða og lögreglumannanna fyrir utan bifreiðina nema að hún hafi séð ákærða hlaupa í burtu og lögregluna á eftir. Gæti hún því ekkert borið um þau sakarefni sem lýst er í ákæru.

Vitnið, A-kk-nf H-kk-nf, gaf símaskýrslu fyrir dóminum. Kvaðst hann hafa verið farþegi hjá ákærða umrætt sinn. Skýrði hann frá því að ákærði hefði farið yfir í lögreglubifreiðina eftir að hafa verið stöðvaður af lögreglunni. Hann hefði komið nánast strax aftur út og á eftir honum hafi komið lögreglukona sem hafi reynt að grípa í ákærða. Kvaðst vitnið hafa heyrt ákærða öskra „átti ég ekki að ná í skírteinið mitt?“ Í því hafi hinn lögreglumaðurinn komið og hafi komið til handalögmála á milli ákærða og lögreglumannanna. Kvaðst vitnið síðan ekki hafa vitað fyrr en mikill fjöldi lögreglumanna hafi verið mættur á staðinn. Er vitnið var spurt hvort hann hefði séð hvernig þessi handalögmál þróuðust lýsti hann því þannig: „Þessi lögreglukona reyndi að grípa í G-kk-þf og mistekst eitthvað, held ég, en allavega já, það urðu einhverjar ryskingar þarna, ég sá kannski ekki alveg eða man kannski ekki alveg hvernig þær voru. Ég man þarna að mér þótti eftirtektarvert að, jafnvel þótt G-kk-nf sé eins og hann er, þá hafi hann þarna verið beittur óþarfa harðræði.“ Er ákærði var nánar spurður út í atburðarásina sagði hann að ákærði hefði vissulega rokið út úr lögreglubifreiðinni, sem hann hefði ekki átt að gera, þannig að fullt tilefni hafi verið fyrir lögregluna að hafa afskipti af honum. Og varðandi þau sakarefni sem lýst er í ákæru sagði vitnið að það stæðist ekki. „Það liggur í hlutarins eðli að tveir lögregluþjónar eru ekki bæði sparkaðir og kýldir“. Er vitnið var enn spurt nánar út í hugsanleg átök á milli ákærða og lögreglumannanna sagði hann: „Nei, nei. Við skulum alveg hafa það á hreinu. Það sem ég sé er þegar G-kk-nf, greyið, er tekinn og snúinn niður. Níu lögreglumenn, þrír ofan á honum. Það ekki farið með hann í járnum út í bíl strax heldur var honum í haldið í jörðinni í rúmar þrjár mínútur á meðan lögreglumaðurinn lét höggin dynja á honum“. Aðspurður hvort ákærði hefði eitthvað hlaupið burt frá bifreiðinni sagði vitnið að ákærði hefði aldrei farið lengra en um fjóra metra frá bifreiðinni.

Niðurstaða.

Ákærði hefur neitað sök Hann kvaðst fyrir dómi hvorki hafa sparkað í handlegg lögreglukonunnar, L-kvk-ef B-kvk-ef Þ-kvk-ef, né slegið lögreglumanninn, H-kk-þf H-kk-þf, hnefahögg í andlit. Þvert á móti hafi lögreglukonan hrint ákærða og lögreglumaðurinn síðan jafnframt kýlt hann. Vitnisburður beggja lögreglumannanna var hins vegar eindreginn og samhljóða á þann veg að ákærði hefði sparkað í L-kvk-þf B-kvk-þf og síðan slegið H-x-x hnefahögg vinstra megin í andlitið. Að öðru leyti en því sem snýr að meintum átökum bar lögreglumönnunum og ákærða nokkuð vel saman um atburðarásina. Vitnin Á-kvk-nf B-kvk-nf J-kvk-nf og A-kk-nf H-kk-nf, sem sátu sem farþegar í bifreiðinni TK-961 umrætt sinn, skýrðu hins vegar frá á mjög mismunandi veg. Á-kvk-nf B-kvk-nf kvaðst ekkert hafa séð af samskiptum lögreglunnar og ákærða en A-kk-nf kvaðst hafa séð þau allt frá því ákærði kom hlaupandi út úr lögreglubifreiðinni og þar til hann hafði aftur verið handtekinn af hópi lögreglumanna. Lýsing hans á atburðarásinni fór þó engan veginn saman við lýsingu ákærða sjálfs af framvindu mála. Er það mat dómsins að eins og vitnisburði hans var háttað verði ekki á honum byggt við úrlausn á sakarefnum máls þessa. Með vísan til samhljóða og eindregins vitnisburðar lögreglumannanna L-kvk-ef B-kvk-ef og H-kk-ef, fyrirliggjandi læknisvottorðs og vitnaframburðar E-kvk-ef B-kvk-ef sérfræðilæknis um áverka á H-kk-þgf, og að virtu öðru því sem hér hefur verið rakið er komin fram sönnun um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir og þar er réttilega færð til refsiákvæðis. Ekki kemur til skoðunar í máli þessu meint harðræði lögreglu gagnvart ákærða í greint sinn enda liggur fyrir að þær sakargiftir sæta sérstakri rannsókn eftir kröfu ákærða.

Ákærði er fæddur í mars 1979. Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði var hann dæmdur í fjögurra mánaða skilorðsbundið fangelsi á árinu 1997 vegna þjófnaðar og gáleysishilmingar. Þá gekkst hann tvisvar undir að greiða sekt vegna umferðarlagabrota á árinu 1998. Á árinu 1999 var honum gert að sæta fangelsi í 45 daga skilorðsbundið fyrir brot gegn 225. gr. almennra hegningarlaga. Með lögreglustjórasátt 23. mars 2006 gekkst hann undir að greiða 42.500 króna sekt vegna fíkniefnabrots. Með viðurlagaákvörðun 29. mars sama ár var honum gert að greiða 200.000 króna sekt og sæta sviptingu ökuréttar í 8 mánuði vegna umferðarlagabrota. Loks gekkst ákærði undir að greiða 60.000 króna sekt með lögreglustjórasátt 14. desember sl. vegna umferðarlagabrots. Brot það sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir var framið 17. september 2005, eða áður en frá framangreindum tveimur sáttum og viðurlagaákvörðuninni var gengið á árinu 2006. Verður því að ákvarða refsingu ákærða nú sem hegningarauka við þær með vísan til 78. gr. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af þessu og að virtum atvikum málsins þykir refsing ákærða hæfilega ákvörðuð fangelsi í fjóra mánuði og skal fresta fullnustu þriggja mánaða refsivistarinnar og sá hluti hennar falla niður að liðnum þremur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði verður dæmdur til að greiða réttargæslu- og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 273.900 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, auk útlagðs sakarkostnaðar að fjárhæð 20.700 krónur.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kvk-nf B-kvk-nf, fulltrúi ríkissaksóknara.

D ó m s o r ð:

Ákærði, G-kk-nf G-x-x G-x-x, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu þriggja mánaða refsivistarinnar og sá hluti hennar falla niður að liðnum þremur árum frá birtingu dóms þess haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 273.900 krónur og 20.700 krónur vegna útlagðs sakarkostnaðar.

Á-kk-nf M-kk-nf