S-619/2006

Mál þetta, sem þingfest var 1. nóvember 2006 og dómtekið að lokinni aðalmeðferð 16. janúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 6. september 2006, á hendur K-kk-þgf M-kk-þgf, kt. 000000-0000, Miðvangi 41, Hafnarfirði, ,,fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa að morgni mánudagsins 19. júní 2006 ekið bifreiðinni OT-595 með 107 km hraða á klukkustund vestur Suðurlandsveg á Hellisheiði og fyrir að virða ekki stöðvunarmerki lögreglu, sem gefin voru með forgangsljósi, síðan með forgangsljósi og sírenu, en ákærði stöðvaði loks aksturinn þegar lögregla ók fram fyrir bifreið ákærða og stöðvaði þannig akstur hans. Leyfður hámarkshraði á vegarkaflanum var 90 km á klukkustund. Hraði bifreiðarinnar var mældur með ratsjá nr. BE-016 sem staðsett var í lögreglubifreiðinni nr. 33-258.

Ákæruvaldið telur brot ákærða varða við 3. mgr. 5. gr. og 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga, og krefst refsingar.“

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður. Þá krefst hann málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Ákærði kom fyrir dóminn og neitaði sök.

Málsatvik.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að við reglubundið eftirlit á Suðurlandsvegi í vestur um Hellisheiði þann 19. júní 2006 hafi lögreglan verið við hraðamælingar. Hafi lögreglan mælt bifreið ákærða á 111 kílómetra hraða þar sem hann ók í gagnstæða átt við lögreglu. Sneri lögreglan bifreið sinni við í þeim tilgangi að stöðvar ákærða og ók á eftir honum með forgangsljós kveikt á lögreglubifreiðinni. Eftir nokkurn akstur hafði ákærði ekki stöðvað og var þá einnig kveikt á sírenu bifreiðarinnar. Sú aðgerð dugði ekki og ók þá lögreglubifreiðin upp að hlið OT-595 og fram fyrir en þá stöðvaði ákærði og lagði bifreið sinni í vegöxlina. Hafði lögreglan þá ekið um tvo kílómetra á eftir ákærða. Þegar lögreglan hafði afskipti af ákærða sagðist hann hafa verið að fylgja umferðarhraða og sér kæmi ekki við þótt lögreglubifreið væri ekið um vegina með blá ljós. Kemur fram í lögregluskýrslunni að ákærði hafi verið afar dónalegur og kallað lögreglumenn öllum illum nöfnum. Ákærða hafi þó verið kynnt ástæða afskipta lögreglunnar en ákærði hafnaði því að koma yfir í lögreglubifreiðina til að sjá mældan hraða.

Framburður ákærða og vitna.

Ákærði bar svo fyrir dómi að hann hefði verið að aka frá Selfossi til Reykjavíkur að morgni mánudagsins 19. júní sl. Hefði hann ekið í bílalest fjörutíu til fimmtíu bifreiða. Taldi ákærði að um fimmtíu metra bil hefði verið á milli hans bifreiðar og þess næsta fyrir framan sig en hann hefði verið síðastur í röðinni. Ákærði kvaðst ekki hafa verið að fylgjast með hraðamælinum en hann taldi að hann hefði ekið á löglegum hraða fyrst lögreglan stöðvaði enga bifreið á undan honum. Ákærði kvaðst ekki hafa orðið var við lögregluna fyrr en lögreglubifreiðin kom upp að hlið sér og gaf honum merki um að víkja til hliðar en þá sagðist ákærði hafa verið að víkja út á vegöxlina því hann taldi að lögreglan þyrfti að taka fram úr sér. Sá ákærði þá að lögreglumaður gaf honum merki um að stöðva, sem hann gerði samstundis. Sagðist ákærði hafa orðið reiður þar sem þetta væri í annað sinn sem lögreglan hefði afskipti af akstri hans þar sem hann væri síðasti bíll í langri bílalest. Sagðist ákærði hafa neitað að fara út úr bifreið sinni þegar lögreglan bauð honum að koma inn í lögreglubifreiðina þar sem hann ætti erfitt um vik og væri með merki fatlaðra í bifreið sinni. Lögreglan hefði virt það og lauk afskiptum sínum af honum þar með. Ákærði sagðist neita því alfarið að hann hefði verið dónalegur við lögreglumennina eins og kæmi fram í lögregluskýrslu. Aðspurður um það á hvaða hraða ákærði teldi sig hafa ekið, sagðist hann ekki hafa verið að fylgjast með hraðamælinum.

Vitnið L-kk-nf H-kk-nf, kt., lögreglumaður kom fyrir dóminn. Sagði vitnið að það, ásamt vitninu H-kk-þgf I-kk-þgf H-kk-þgf lögreglumanni, hefði verið í almennu eftirliti á Suðurlandsvegi þegar þeir höfðu afskipti af ákærða. Hefðu þeir verið á leið austur Suðurlandsveg og verið við hraðamælingar. Hefði bifreið ákærða verið mæld á 111 kílómetra hraða og sá hraði hefði verið festur inni á radar lögreglubifreiðarinnar. Kvað vitnið að lögreglubifreiðinni hefði um leið verið snúið við og eftirför hafin en forgangsljós hefðu verið kveikt um það leyti sem bifreiðin sneri við. Kvaðst vitnið hafa ekið um tvo kílómetra á eftir ákærða með forgangsljósin á en þegar hann gerði sér grein fyrir því að ákærði ætlaði ekki að stöðva bifreið sína hefði sírena lögreglubifreiðarinnar verið sett á og hann ekið upp að hlið ákærða sem hefði stöðvað akstur sinn um leið. Vitnið sagði umferð ekki hafa verið mikla á Suðurlandsveginum á þessum tíma og taldi það ekki rétt að um bílalest hefði verið að ræða á undan ákærða. Sagði vitnið að þó nokkurt bil hefði verið á milli næstu bifreiðar á undan ákærða og ákærða. Vitnið sagðist ekki vera í nokkrum vafa um að það hefði verið bifreið ákærða sem var mæld í umrætt sinn og ekkert hefði átt að hafa áhrif á þá mælingu. Sagði vitnið að í fyrstu hefði vitnið H-kk-nf I-kk-nf farið að bifreið ákærða til að ræða við hann og boða hann inn í lögreglubifreiðina eins og tíðkaðist við afskipti af ökumönnum. Fljótlega hefði H-kk-nf gefið vitninu merki þess efnis að koma til sín sem vitnið gerði. Hefði ákærði þá verið mjög æstur og haft uppi fúkyrði um lögregluna. Ákærði hefði neitað að koma yfir í lögreglubifreiðina og sagði vitnið að sig minnti að ekki hefði náðst að upplýsa ákærða um réttarstöðu hans þar sem æsingurinn í ákærða hefði verið svo mikill. Því hefði vitnið tilkynnt ákærða um að skýrsla yrði gerð um atvikið og þeir síðan farið brott af vettvangi.

Vitnið H-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf, kt., lögreglunemi, kom fyrir dóminn. Starfaði vitnið sem lögreglumaður hjá sýslumanninum á Selfossi sumarið 2006. Vitnið bar eins og vitnið L-kk-nf um málavexti. Sagðist vitnið ekki vera í nokkrum vafa um að það hefði verið bifreið ákærða sem var mæld á 111 kílómetra hraða í umrætt sinn. Vitnið mundi ekki til þess sérstaklega að það hefði verið mikil umferð á Suðurlandsvegi í umrætt sinn en nokkurt bil hefði verið á milli bifreiðar ákærða og bifreiðar þess næsta sem á undan honum kom. Sagði vitnið að það hefði ekkert verið svo í umrætt sinn sem hefði átt að geta haft áhrif á áreiðanleika hraðamælingarinnar. Vitnið sagðist aðspurt ekki geta staðfest það að ákærða hefði verið ljóst að lögreglan ætlaði að hafa afskipti af honum, þegar lögreglan hóf eftirför, en ákærða hefði átt að vera það ljóst þar sem í fyrstu hefði verið ekið á eftir ákærða með blá forgangsljós og síðan með sírenu. Hins vegar hefði ákærði stöðvað strax og lögreglan ók upp að hlið hans. Vitnið bar að ákærði hefði verið mjög æstur og þeir ekki náð að ræða við hann af neinu viti. Ákærði hefði neitað að koma yfir í lögreglubifreiðina og því hefði ekki verið hægt að sýna ákærða niðurstöður hraðamælingarinnar.

Niðurstaða.

Ákærði kom fyrir dóminn og neitaði sök. Fullyrti ákærði að hann hefði ekið í bílalest og hefðu um fjörutíu til fimmtíu bifreiðar verið á undan honum í bílalestinni en hann ekið aftast. Ákærði taldi sig hafa ekið á löglegum hraða þar sem lögreglan hafði ekki afskipti af ökumönnum á undan sér. Því mætti ætla að þeir ökumenn hefðu verið á löglegum hraða og þá ákærði einnig. Ákærði neitaði alfarið að hafa orðið var við að lögreglan veitti sér eftirför en þegar hann varð þess áskynja þá hefði hann ætlað að víkja út á vegöxlina til að hleypa lögreglunni framhjá. Hins vegar hefði hann stöðvað strax þegar honum varð ljóst að lögreglan ætti erindi við sig. Ákærði bar að hann hefði ekki farið yfir í lögreglubifreiðina þegar honum var boðið það vegna fötlunar sinnar.

Nokkurs misræmis gætir í framburði ákærða og vitna varðandi ætlaða umferð annarra bifreiða á umræddum tíma. Ákærði sagði fyrir dómi að um fjörutíu til fimmtíu bifreiðar hefðu ekið í einni lest á leið til Reykjavíkur. Lögreglumennina minnti ekki að um meiri umferð hefði verið að ræða en gerist og gengur á þessum tíma en þó nokkurt bil hefði verið á milli bifreiða. Ljóst er að ákærði fór ekki yfir í lögreglubifreiðina til að gefa skýrslu né til að sannreyna að hann hefði verið mældur á 111 kílómetra hraða. Er þar ákærða sjálfum um að kenna en ekki hefur verið sýnt fram á það fyrir dóminum að honum hafi verið það ómögulegt þó svo að hann hafi haft merki fatlaðra í bifreið sinni. Ákærði kom sjálfur fyrir dóminn og var þá ekki að sjá að honum hefði verið það ofraun að færa sig yfir í lögreglubifreiðina í umrætt sinn. Verður ákærði því látinn bera hallann af því að hafa ekki sannreynt hraðamælingu lögreglunnar. Báðir lögreglumennirnir báru fyrir dómi og í upplýsingaskýrslu að ákærði hefði verið afar dónalegur og þeir ekki náð að ræða við hann. Ákærði sýndi slík viðbrögð í dóminum sjálfum og verður því sú fullyrðing lögreglumannanna talin trúverðug. Er lögfull sönnun komin fram um þetta sakarefni og verður ákærði því sakfelldur fyrir þessa háttsemi. Er brot ákærða réttilega fært til refsiákvæða.

Ákærði neitar því staðfastlega að hafa ekki sinnt fyrirmælum lögreglunnar um að stöðva bifreið sína í umrætt sinn en lögreglan segist hafa ekið um tvo kílómetra á eftir ákærða áður en hann stöðvaði bifreið sína. Við mat á því hvort um óeðlilega vegalengd var að ræða frá því að lögreglan mældi hraða bifreiðar ákærða og þar til lögreglan ók upp að hlið ákærða verður að líta til þess að lögreglan sagði ákærða hafa ekið á 111 kílómetra hraða á klukkustund og með hliðsjón af því að lögreglan átti eftir að snúa bifreið sinni við og auka hraðann á eftir ákærða þá er sú vegalengd ekki ósennileg. Hins vegar er ekkert komið fram um það að ákærða hafi verið ljóst að lögreglan ætlaði sér að hafa afskipti af honum fyrr en lögreglubifreiðin ók upp að hlið hans. Að sögn vitnisins H-kk-ef hefði ákærði ekki aukið hraðann eftir að hann mætti lögreglubifreiðinni en haft uppi neitt það aksturslag sem gaf til kynna að hann ætlaði að forðast lögregluna. Ekki verður það ákærða til sakfellis að hafa ekki gert sér grein fyrir því strax í upphafi að lögreglan ætlaði sér að hafa afskipti af honum. Má því vera að ákærði hafi ekki heyrt í sírenu lögreglunnar og verður allur vafi varðandi þá sök metinn ákærða í vil en bæði lögreglumennirnir og ákærði báru að ákærði hefði stöðvað um leið og lögreglan kom upp að hlið hans. Verður ákærði því sýknaður af broti þessu.

Samkvæmt sakarvottorði ákærða sem liggur frammi í málinu var ákærði dæmdur í Héraðsdómi Reykjaness þann 23. september 2004 í 15.000 króna sekt og sviptur ökurétti í þrjá mánuði fyrir umferðarlagabrot. Sækjandi gerði þá kröfu fyrir dóminum að refsing ákærða yrði ákveðin fimmtíu-til sjötíuþúsund króna sekt til ríkissjóðs. Ákærða hafði verið gefinn kostur á að ljúka máli sínu með fimmtán þúsund króna sekt með sektarboði þann 29. júní 2006 vegna beggja brotanna hjá lögreglustjóra. Taka verður undir það með verjanda ákærða að ákærði á ekki að þurfa að búast við því að fá miklu mun þyngri refsingar en ákæruvaldið ætlar við lok rannsóknar, leiti hann réttar síns fyrir dómstólum.

Að öllu þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 10.000 krónur í sekt til ríkissjóðs sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa að telja en sæti ella fangelsi í tvo daga.

Með vísan til 1. mgr. 165., sbr. 164. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 ber að dæma ákærða til að greiða sakarkostnað en með hliðsjón af ofansögðu og niðurstöðum dómsins þykir rétt að tveir þriðju hlutar sakarkostnaðar falli á ríkissjóð, eða 49.688 krónur, og að einn þriðja hluta sakarkostnaðar, 24.844 krónur, greiði ákærði. Eingöngu er um málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, H-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, að ræða og þykja þau hæfilega ákveðin 74.532 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til aksturs, 9.792 krónur, og virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti mál þetta fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, K-kk-nf M-kk-nf, greiði 10.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í tvo daga.

Ákærð greiði einn þriðja hluta sakarkostnaðar, 24.844 krónur, en tveir þriðju hlutar sakarkostnaðar, 49.688 krónur, skulu greiddir úr ríkissjóði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf