E-776/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 17. maí sl., höfðaði þrotabú K&K málaraverktaka ehf., Lágmúla 7, Reykjavík gegn K-kk-þgf B-kk-þgf, Gvendargeisla 16, Reykjavík, með stefnu birtri 1. febrúar 2006.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð kr. 250.000 með dráttarvöxtum samkvæmt lögum nr. 38/2001 frá 20. desember 2001 til greiðsludags og málskostnað að mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og stefndi dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

II

Hinn 31. október 2000 stofnuðu stefndi og K-kk-nf S-kk-nf einkahlutafélagið K&K málaraverktaka. Samkvæmt stofnsamningi var hlutafé kr. 500.000 og greindist í 50 jafna hluti. Hvor stofnenda um sig skrifaði sig fyrir helming hlutafjárins og segir í samningnum að það sé allt greitt. Hinn 22. desember 2005 var bú fyrirtækisins tekið til gjaldþrotaskipta og G-x-x B-kk-nf hdl. skipaður skiptastjóri í þrotabúinu. Af hálfu stefnanda er því haldið fram að stefndi hafi aldrei greitt hlutaféð og málið sé því höfðað til innheimtu þess.

Hinn 26. september 2005 gaf stefndi skýrslu hjá skiptastjóra og sagði þar að hlutaféð hefði verið greitt bæði í formi vinnu og peninga, en hann skýrði nánar þessa geiðslu í skýrslu sinni fyrir dómi eins og á eftir verður rakið.

III

Stefndi kom fyrir dóminn og gaf skýrslu. Hann kvað hlutafé í K&K málaraverktökum ehf. ekki hafa verið greitt við stofnun félagsins eins og sagt sé í stofnsamningi þess. Félagið hafi ætlað að taka að sér verk sem ekki hafi orðið af og því hafi enginn rekstur verið á þess vegum í byrjun. Félagið hafi síðar tekið að sér að mála húseign á Langholtsvegi 109 sem verið hafi í byggingu á vegum fyrirtækisins Gerpis. Munnlegur samningur hafi verið gerður á milli fyrirtækjanna tveggja um að K&K málaraverktakar ehf. ynnu verkið fyrir nálægt kr. 900 á hvern fermetra sem hafi verið u.þ.b. 400. Stefndi kvaðst hafa verið undirverktaki hjá K&K málaraverktökum ehf. og stílað mánaðarlega reikninga fyrir vinnu sína og efni á félagið en það síðan gert Gerpi reikning. Reikningurinn frá 30. desember 2002 fyrir vinnu og efni, samtals að fjárhæð kr. 500.000, hafi verið fyrir hluta af þeirri vinnu og efni sem hann hafi lagt fram í þeim mánuði og saminn með það fyrir augum að hann mætti greiðslu hlutafjár beggja hluthafa í félaginu. Stefndi kvaðst því ekki hafa fengið þennan reikning greiddan frá K&K málararverktökum ehf. heldur hafi félagið fengið sömu upphæð greidda hjá Gerpi og notað til sinna þarfa. Hinn hluthafinn, K-kk-nf S-kk-nf, hafi ætlað að vera með í því verki sem fyrirtækið ætlaði að vinna í upphafi en ekki varð af. Stefndi kvað K-kk-þf aldrei hafa komið neitt að rekstri félagsins og hafi hann því afsalað sínum hlut í félaginu til stefnda. Af þeim sökum kvaðst stefndi hafa greitt allt hlutaféð með þeim hætti sem að ofan er lýst.

IV

Af hálfu stefnanda er því haldið fram að ekki hafi verið fært bókhald fyrir félagið K&K málaraverktaka ehf. og því ekkert um það vitað hvort félagið hafi fengið í sinn hlut greiðslur samkvæmt þeim reikningi sem stefndi haldi fram að sé greiðsla hlutafjárlofa hans og K-kk-ef S-kk-ef. Þá sé ekki vitað hvort sú vinna og það efni, sem reikningurinn sé gerður fyrir, hafi verið lagt fram. Þá geti eins verið að stefndi hafi sjálfur fengið reikninginn greiddan en ekki félagið. Hvernig sem því hafi verið háttað þá sé greiðsla hlutafjár með þessum hætti í andstöðu við lög, nema því aðeins að í stofnsamningi félags komi fram að greiða megi hlutafé með öðrum verðmætum en reiðufé og samningnum fylgi skýrsla þar um, sbr. 1. tl. 1. mgr. og 2. mgr. 5. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Engin slík ákvæði sé að finna í eða með stofnsamningi félagsins. Þá sé óheimilt samkvæmt 3. mgr. 5. gr. að greiðsla hlutafjár felist í skyldu til þess að vinna verk eða veita þjónustu. Þá megi ekki skuldajafna kröfu, sem risin sé af áskrift, gegn kröfu er hluthafi kunni að eiga á hendur félaginu nema stjórn félagsins samþykki, sbr. 3. mgr. 11. gr. laga nr. 138/1994. Engu samþykki sé til að dreifa í því tilviki sem hér um ræði. Af þessu öllu sé ótvírætt að stefndi hafi ekki greitt hlutafé í félaginu eins og hann hafi lofað að gera við stofnun þess. Af þessu leiði að stefnda beri að greiða kröfuna og dráttarvexti af henni. Tilkynnt hafi verið um stofnun félagsins 19. nóvember 2000 og dráttaravaxta sé krafist frá 20. desember s.á.

Því sé mótmælt að stefnandi byggi kröfur sínar á nýjum málsástæðum. Krafist sé greiðslu á ógreiddu hlutafé og því skipti ekki máli þótt missagt sé í stefnu að stefndi hafi sagt við yfirheyrslu hjá skiptastjóra þrotabúsins að hlutaféð hafi verið greitt með ávísun sem ekki hafi verið leyst út.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann hafi greitt hlutafé sitt í K&K málaraverktökum með vinnu og efni sem hann hafi lagt fram í þágu félagsins, eins og reikningur dags. 30.12. 2002 sýni, og þann reikning hafi félagið fengið greiddan hjá þeim sem unnið var fyrir. Þetta hafi haft fjárhagslegt gildi fyrir félagið í skilningi einkahlutafélagalaganna og ekki hafi stefnandi haldið því fram að þessir reikningar séu falsaðir. Dregist hafi að greiða hlutaféð vegna þess að starfsemi félagsins hafi ekki byrjað fyrr en á árinu 2002. Endurskoðandi félagsins hafi talið að þetta væri heimil aðferð og stefndi því litið svo á að hann hefði greitt hlutaféð með þessum hætti. Fyrst stefnandi telji þetta óheimilt hefði hann átt að beina kröfum sínum gegn endurskoðandanum, sem ábyrgð beri gagnvart stefnda, en ekki stefnda sjálfum. Stefndi heldur því fram að þar sem stefnandi byggi á því í stefnu að eigendur félagsins hafi sagt fyrir skiptastjóra að hlutafé hafi verið greitt með ávísun sem ekki hafi verið framvísað, en stefndi hafi lýsti því fyrir skiptastjóra að hlutaféð hafi verið greitt með vinnu og efni, sé það ný málsástæða hjá stefnanda að halda því fram að það hafi verið óheimilt og hún því of seint fram komin.

Stefndi mótmælir dráttarvaxtakröfu stefnanda. Stefndi hafi talið sig vera búinn að greiða hlutaféð og verið í góðri trú um það. Komi til að stefndi verði dæmdur til að greiða dráttarvexti eigi það ekki að vera frá fyrri tíma en þingfestingardegi.

V

Þótt ónákvæmi gæti í málsatvikalýsingu í stefnu þykir það ekki eiga að koma í veg fyrir að tekið verði tillit til málsástæðna stefnanda eins og þær hafa verið settar fram undir rekstri málsins.

Eins og fyrr er rakið þá telur stefndi sig hafa greitt hlutafé sitt í K&K málaraverktökum ehf. með því að leggja fram í desember 2002 vinnu og efni til verks sem félagið hafði tekið að sér að láta vinna og hafi fengið greidda. Stefndi hefur ekki lagt fram kvittun frá félaginu um að hlutaféð hafi verið greitt með þessum hætti og af hálfu stefnanda er því haldið fram að ekki sé upplýst hvort félagið hafi í raun fengið greiðsluna í sinn hlut. Eins og málið liggur fyrir dóminum verður ekki skorið úr því álitaefni þar sem fallast verður á það með stefnanda að greiðsla hlutafjár með þessum hætti hafi í tilviki stefnda verið í andstöðu við ákvæði 1. tl. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög en hvorki er í stofnsamningi félagsins ákvæði þar um né heldur fylgdi stofnsamningnum skýrsla um að heimilt væri að greiða hluti í félaginu með öðru en reiðufé, sbr. 2. mgr. 5. gr. sömu laga. Það er og rétt hjá stefnanda að samkvæmt 3. mgr. 11. gr. laga nr. 138/1994 er óheimilt að skuldajafna kröfu, sem risin er af áskrift, gegn kröfu er hluthafi kunni að eiga á hendur félaginu nema stjórn félagsins samþykki, en slíkt samþykki liggur ekki fyrir af hálfu stjórnar K&K málaraverktaka ehf. Er því annað óhjákvæmilegt en að dæma stefnda til að greiða hlutaféð, kr. 250.000.

Varðandi kröfu stefnanda um að stefndi verði dæmdur til að greiða dráttarvexti af þessari fjárhæð frá 20. desember 2001 verður til þess að líta að töluverðar líkur eru á því að stefnandi hafi verið í góðri trú um að hann hefði staðið við loforð sitt um að greiða hlutaféð og hann var ekki krafinn um greiðslu þess fyrr en með innheimtubréfi skiptastjóra þrotabús K&K málaraverktaka ehf. sem dagsett er 20. desember 2005. Með ákvæði fyrri málsliðar 7. gr. laga nr. 38/2001 í huga þykir rétt að stefndi verði ekki dæmdur til að greiða dráttarvexti af skuldinni frá fyrri tíma en 20. janúar 2006.

Málskostnaður sem stefndi greiði stefnanda þykir hæfilega ákveðinn kr. 50.000.

F-kk-nf B-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

Dómsorð.

Stefndi, K-kk-nf B-kk-nf, greiði stefnanda, þrotabúi K&K málaraverktaka ehf., kr. 250.000 með dráttarvöxtum frá 20. janúar 2006 til greiðsludags og kr. 50.000 í málskostnað.

F-kk-nf B-kk-nf