S-6756/2019

Mál þetta, sem dómtekið var 6. desember 2022, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dags. 12. nóvember 2019, á hendur:

„ S-kvk-þf G-kvk-þf W-kvk-þf, [...],

og

[...] fyrir eftirtalin meiri háttar brot gegn skattalögum [...]

[...]

III

Á hendur ákærðu S-kvk-þgf sem daglegum stjórnanda félagsins A ehf., [...], rekstrarárin 2014 til 2015 með því að hafa:

A [...]

B Ekki staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum félagsins vegna uppgjörstímabilanna mars – apríl, júlí – ágúst og september – október rekstrarárið 2014 og vegna uppgjörstímabilsins nóvember – desember 2015 rekstrarárið 2015 og ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri félagsins sömu uppgjörstímabil í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 3.095.766 krónur sem sundurliðast svo: Rekstrarárið 2014

Uppgjörstímabil Vangoldinn VSK mars - apríl kr. 123.944 júlí - ágúst kr. 304.781 september - október kr. 426.693

855.418

Rekstrarárið 2015

Uppgjörstímabil Vangoldinn VSK nóvember - desember kr. 2.240.348

Samtals kr. 3.095.766

C Ekki staðið skil á skattframtölum félagsins gjaldárin 2015 og 2016 vegna rekstraráranna 2014 og 2015. Þannig taldi ákærða fyrir hönd félagsins ekki fram til skatts tekjur sem skattskyldar eru samkvæmt B- lið 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. einnig 4. tölulið A- liðar sömu lagagreinar. Tekjurnar, skattstofnar og skattfjárhæðir af vanframtöldum skattstofnum sundurliðast svo:

Rekstrarár 2014

Rekstrartekjur alls: kr. 9.264.283

Möguleg rekstrargjöld: kr. 5.333.757

Tekjuskattsstofn kr. 3.930.526

Áætlaður tekjuskattsstofn með álagi kr. - 1.150.000

Vanframtalinn tekjuskattsstofn: kr. 2.780.526

Skattfjárhæð, tekjuskattsprósenta 20% kr. 556.105

Rekstrarár 2015

Rekstrartekjur alls: kr. 11.230.784

Möguleg rekstrargjöld: kr. 1.250.000

Tekjuskattsstofn kr. 9.980.784

Áætlaður tekjuskattsstofn með álagi kr. - 1.150.000

Vanframtalinn tekjuskattsstofn: kr. 8.830.784

Skattfjárhæð, tekjuskattsprósenta 20% kr. 1.766.157

Vanframtaldar tekjur alls: kr. 20.495.067

Vanframtalinn tekjuskattsstofn alls: kr. 11.611.310 Skattfjárhæð af vanframtöldum skattstofni alls: k r. 2.322.262

D [...]

Brot ákærðu samkvæmt ákæruköflum III- B og III- C teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, að því er varðar ákærukafla III- B en sbr. 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, að því er varðar ákærukafla III- C.

[...]

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

IV

Á hendur ákærðu S-kvk-þgf sem daglegum stjórnanda og stjórnarmanni félagsins B ehf., k t. [...], nú afskráð, til 27. mars 2014 en sem framkvæmdastjóra og stjórnarmanni félagsins eftir það tímamark með því að hafa á rekstrarárunum 2013 til 2015:

A [...]

B Staðið skil á efnislega röngum skattframtölum félagsins fyrir rekstrarárin 2013 og 2014 þar sem rekstrargjöld þess voru oftalin á grundvelli sölureikninga sem gefnir voru út á nafn félagsins en vörðuðu ekki rekstur þess í reynd og þannig rangfært til lækkunar og vanframtalið tekjuskattsstofn félagsins sömu tekjuár, um samtals 4.802.695 krónur. Sölureikningarnir, með fylgiskjalanúmerum úr bókhaldi félagsins, og fjárhæðir samkvæmt þeim sundurliðast svo:

Rekstrarár 2013

Dags Fskj. Seljandi Upphæð VSK Samtals 15.11.2013 446 C 501.843 127.970 629.81304.12.2013 843 D ehf. 1.037.450 264.550 1.302.000

Samtals 1.539.293 392.520 1.931.813 Oftalin rekstrargjöld 2013 kr. 1.539.293

Rekstrarár 2014

Dags Fskj. Seljandi Upphæð VSK Samtals 26.05.2014 1351 E ehf. 228.389 58.239 286.629

04.06.2014 381 F ehf. 29.841 7.609 37.450

02.07.2014 1042 G ehf. 149.591 38.146 187.73719.08.2014 1039 H ehf. 405.041 103.285 508.327

21.08.2014 1007 D ehf. 1.809.323 461.377 2.270.70008.10.2014 328 E ehf. 228.389 58.239 286.629

30.12.2014 1359 H ehf. 412.828 105.169 517.597

Samtals 3.263.402 832.064 4.095.069

Oftalin rekstrargjöld 2014 kr. 3.263.402

Vanframtalinn tekjuskattsstofn alls kr. 4.802.695

Skattfjárhæð af vanframtöldum skattstofni alls kr. 960.539

C Staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum félagsins vegna uppgjörstímabilsins nóvember – desember rekstrarárið 2013, uppgjörstímabilanna maí – júní til og með nóvember – desember rekstrarárið 2014 og allra uppgjörs-tímabila rekstrarárið 2015 með því annars vegar að oftelja innskatt félagsins rekstrar-árin 2013 og 2014 á grundvelli sölureikninga sem gefnir voru út á nafn þess þau rekstrarár en vörðuðu ekki rekstur þess í reynd og hins vegar að vanframtelja skatt-skylda veltu og útskatt félagsins rekstrarárið 2015 og fyrir að hafa ekki staðið ríkissjóði á lögmæltum tíma skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í starfsemi félagsins vegna sömu uppgjörstímabila á sömu rekstrarárum, auk uppgjörstímabilanna janúar – febrúar og mars – apríl 2014, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 26.772.535 krónur. Sú fjárhæð sundurliðast svo:

Rekstrarár 2013

Uppgjörstímabil Vangoldinn VSK Þar af oftalinn innskattur nóvember – desember kr. 1.927.033 kr. 392.500

Rekstrarár 2014

Upppgjörstímabil Vangoldinn VSK Þar af oftalinn innskattur janúar – febrúar kr. 306.816 kr. 0 mars – apríl kr. 1.320.684 kr. 0 maí – júní kr. 819.752 kr. 65.848 júlí – ágúst kr. 1.949.272 kr. 602.808 september – október kr. 2.374.177 kr. 58.239 nóvember – desember kr. 1.609.359 kr. 105.169 kr. 8.380.060 kr. 832.064

Rekstrarár 2015

Uppgjörstímabil Vangoldinn VSK Þar af vanframtalinn útskattur janúar – febrúar kr. 2.620.964 kr. 1.289.669 mars – apríl kr. 2.740.570 kr. 986.042 maí – júní kr. 2.283.396 kr. 1.083.846 júlí – ágúst kr. 4.491.939 kr. 2.265.062 september - október kr. 2.175.743 kr. 1.426.773 nóvember – desember kr. 2.252.830 kr. 1.306.826 kr. 16.465.442 kr. 8.358.218

Vangoldinn VSK alls kr. 26.772.535

D [...]

Brot ákærðu samkvæmt ákærukafla IV- B telst varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

Brot ákærðu samkvæmt ákærukafla IV- C telst varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

[...]

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærða krefst vægustu refsingar er lög leyfa og hæfilegra málsvarnarlauna til handa verjanda sínum.

Með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins, dags. 24. mars 2017, var ákærðu tilkynnt af skattrannsóknarstjóra ríkisins að hafin væri rannsókn á persónulegum tekjum og skattskilum hennar gjaldárin 2012 til og með 2016. Var þessi ákvörðun tekin á grundvelli rannsóknar embættisins á bókhaldi, skattskilum, virðisaukaskatts -skilum og launagreiðslum þriggja félaga er tengdust ákærðu. Rannsókn skattrannsóknarstjóra lauk með útgáfu rannsóknarskýrslu 14. desember 2017. Með bréfi, dags. 22. desember 2017, sendi skattrannsóknarstjóri ákærðu skýrslu um rannsóknina og var henni tilkynnt um lok hennar og fyrirhugaða ákvörðun embættisins um refsimeðferð. Með bréfi 25. apríl 2018 var ákærðu tilkynnt um að málinu hefði verið vísað til rannsóknar héraðssaksóknara, sbr. þágildandi ákvæði 4. mgr. 110. gr. laga nr. 90/2003. Þar kom fram að mál ákærðu væri sent á grundvelli fyrirliggjandi gagna sem rannsókn skattrannsóknarstjóra byggðist á, auk þess sem niðurstöður rannsóknar skattrannsóknarstjóra voru raktar. Með bréfinu fylgdi skýrsla skattrannsóknarstjóra ásamt fylgigögnum. Í framangreindu bréfi kom jafnframt fram að skattrannsóknarstjóri hefði ákveðið að vísa máli ákærðu og eins félagsins I ehf. til ríkisskattstjóra til ákvörðunar um endurálagningu samkvæmt 6. mgr. 103. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 2. mgr. 39. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Með úrskurði 10. september 2019 endurákvarðaði ríkisskattstjóri áður álögð opinber gjöld ákærðu gjaldárin 2012, 2014, 2015, 2016 og 2017, sbr. 6. mgr. 103. gr. og 96. gr. laga nr. 90/2003. Þá voru endurákvarðaðar fjárhæðir virðisaukaskatts vegna rekstrarársins 2011, sbr. 2. mgr. 25. gr. og 5. mgr. 39. gr. laga nr. 50/1988, auk þess sem hann lagði á ákærðu 25% álag samkvæmt heimild í 1. og 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 og 27. gr. laga nr. 50/1988. Með úrskurðinum hækkaði ríkisskattstjóri stofn ákærðu til tekjuskatts og útsvars að teknu tilliti til álags framangreindra gjaldára. Einnig var virðisaukaskatts skyld velta ákærðu, að teknu tilliti til álags, ákvörðuð fyrir árið 2011. Varnaraðili undi úrskurði ríkisskattstjóra.

Héraðssaksóknari hóf rannsókn málsins 27. ágúst 2019 með skýrslutöku af ákærðu en þar var henni kynnt sakarefnið og grundvöllur þess. Með ákæru héraðssaksóknara frá 12. nóvember 2019 var mál þetta höfðað og ákæran birt verjanda ákærðu 2. desember 2019. Þá var annar einstaklingur ákærður í málinu. Við þing-festingu málsins 18. desember 2019 neitaði ákærða alfarið sök en meðákærði játaði. Í þinghaldi 13. janúar 2020 var ákveðið að skilja málið sundur og dæma þátt með-ákærða sérstaklega. Málinu var frestað til framlagningar greinargerðar til 17. febrúar 2020 en var frestað utan réttar af ástæðum er vörðuðu verjanda ákærðu og tekið fyrir 7. maí 2020. Í því þinghaldi var lögð fram greinargerð og tími aðalmeðferðar ákveðinn. Málinu var endurúthlutað 4. september 2020 vegna námsleyfis dómarans. Tæpu ári síðar var málinu endurúthlutað að nýju og tók upphaflegi dómarinn aftur við rekstri þess. Flutningur um frávísunarkröfu ákærðu fór fram þann 7. maí 2021 og úrskurður var kveðinn upp sama dag og frávísun hafnað. Í þinghaldinu var ákveðinn tími aðalmeðferðar og var þá tekið tillit til óska verjanda ákærðu og ákveðið að hún færi fram 21. september 2021. Í þinghaldi þann dag fór fram flutningur um framkomna frávísunarkröfu og aðalmeðferð frestað að sinni.

Með úrskurði Landsréttar 9. maí 2022 í máli nr. 609/2021 var staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun B- og C- liðar II. kafla ákærunnar auk þess sem D- lið ákærukaflans var vísað frá dómi. Frávísun á A- lið II. kafla ákærunnar var felld úr gildi og lagt fyrir dóminn aðtaka þann ákærulið til efnismeðferðar.

Við upphaf aðalmeðferðar féll ákæruvaldið frá I - A, I- D - 1, I- E - 1, II- A, III- A, III-

D, IV- A og IV- D en þessi fyrirætlun hafði áður verið boðuð verjanda ákærðu.

Ákærða játaði skýlaust þær sakargiftir sem eftir standaí ákærunni. Var farið með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu er sækjanda og verjanda ákærðu hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Sannað er með játningu ákærðu og öðrum gögnum málsins að húner sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök og eru brotin rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Við ákvörðun refsingar er litið til játningar ákærðu og þess að hún hefur ekki áður gerst sek um refsiverðan verknað.

Ákærða hefur verið sakfelld fyrir stórfelld skattalagabrot í rekstri tveggja félaga. Fjárhæðir sem undan voru dregnar voru verulegar. Í tilviki félagsins A ehf. stóð ákærða hvorki skil á virðisaukaskatts skýrslum og skattframtölum félagsins né skattinum líkt og henni bar í samræmi við fyrirmæli laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988 og laga um tekjuskattnr. 90/2003 og nánar greinir í ákæru.

Þá stóð ákærða skil á efnislega röngum skattframtölum félagsins B ehf. eins og nánar er lýst í ákæru og stóð skil á efnislega röngum virðisaukaskatts skýrslum félagsins eins og þar er lýst og stóð ekki ríkissjóði á lögmæltum tíma skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í starfsemi félagsins eins og nánar greinir í ákæru.

Teljast brotin til skattsvika og er til þess litið við ákvörðun refsingar, sbr. 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar er til þess litið að langt er um liðið frá því að ákærða framdi brot sín. Meðferð málsins fyrir dómi hefur dregist óhóflega af ástæðum sem ekki verða raktar til hennar.

Með vísan til framangreinds og dómaframkvæmdar í sambærilegum málum þar sem verulegar fjárhæðir eru undan dregnar í nokkrum félögum þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, verður ákærðu jafnframt gerð sektarrefsing. Brot gegn ákvæðunum varðar sektum, sem skulu aldrei vera lægri en nemur tvöfaldri fjárhæð vanskilanna og ekki hærri en tífaldri fjárhæðinni. Brot ákærðu teljast stórfelld. Í dómaframkvæmd hefur almennt í slíkum tilvikum verið miðað við þrefalda fjárhæð vanskila. Dómur fellst á með ákæruvaldinu að í tilviki ákærðu megi líta til þess mikla dráttar sem orðið hefur á máli ákærðu og meðferðar málsins að öðru leyti. Þá liggur fyrir að ákærða sýndi viðleitni til þess að greiða inn á skattskuld sína vegna annars félagsins. Dómurinn telur ekki efni til þess að fallast á beiðni ákærðu um að skilorðsbinda sektina. Verður ákærða dæmd til greiðslu sektar að fjárhæð 66.400.000 krónur til ríkissjóðs. Ákærða sæti fangelsi í 360 daga verði sektin ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Þegar litið er til framvindu máls þessa þykir hæfilegt með vísan til 2. mgr. 235. gr. almennra hegningarlaga að ákærða greiði 1.266.667 krónurí sakarkostnað sem er 1/3 3.800.000 króna þóknunar skipaðs verjanda hennar, K-kk-ef G-kk-ef V-kk-ef lögmanns, en 2/3 skulu greiddir úr ríkissjóði. Tekið er tillit til efnis og umfangs málsins svo og virðisaukaskatts. Þá er litið til reglna dómstólasýslunnar nr. 1/2022. Verjandi lagði fram tímaskýrslu en sú vinna sem farið hefur í málið af hans hálfu er langt umfram það sem eðlilegt má teljast þegar litið er til framangreinds. Tekið er tillit til þess að ákæruvaldið féll ekki frá einstökum ákæruköflum og ákæruliðum fyrr en seint undir rekstri málsins. Hins lá fyrir tímanlega nokkrum dögum fyrir ætlaða aðalmeðferð að af henni yrði ekki og því að mestu komið í veg fyrir þarflausan undirbúning hennar.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið F-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf saksóknari.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærða, S-kvk-nf G-kvk-nf W-kvk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940. Þá greiði ákærða 66.400.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi 360 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærða greiði 1.266.667 krónur í sakarkostnað sem er 1/3 þóknunar K-kk-ef G-kk-ef V-kk-ef lögmanns, skipaðs verjanda hennar en 2/3 greiðist úr ríkissjóði S-kvk-nf H-kvk-nf