S-27/2021

1 Mál þetta, sem var dómtekið 15. nóvember sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, á hendur E-kk-þgf Þ-kk-þgf F-kk-þgf, kt. [...], [...], Hveragerði, og H-kk-þgf M-kk-þgf J-kk-þgf, Kt. [...], [...], Sveitarfélaginu Ölfus, dagsettri 5. janúar 2021 og þingfestri 18. maí sl.,

2 „fyrir kynþáttaníð og líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 28. júní 2020, ráðist í sameiningu gegn Y, kt. [...], vegna kynþáttar hans og húðlitar. Annar ákærðu tók brotaþola hálstaki að aftan og hélt honum meðan hinn kastaði stól í hann og felldi hann síðan í jörðina og hélt honum þar meðan hinn ákærði sparkaði ítrekað í líkama hans, en meðan á þessu stóð og eftir að lögreglan kom á vettvang kölluðu þeir brotaþola „skítugan útlending“, „negra“, „svarti negri“, „svarta drasl“, „hann á fullan rétt á að vera laminn, hann er negri“, „svarti negri, drullaðu þér frá Íslandi“, „negra ógeð“, „þetta svarta pakka á ekki að vera á Íslandi“ og „ég sparka í þennan mann, helvítis svertinginn á að fara heim til sín.“ Afleiðingar þessa fyrir brotaþola er að hann hlaut mar á vinstra gang auga, eymsli við kinnbein vinstra megin, vægari eymsli við kinnbein hægra megin og mikil eymsli á rifjabogum 7- 12.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. og 233 gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu gerir Y, kt. [...], [...], Húsavík bótakröfu á hendur ákærðu að fjárhæð kr. 925.000- krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 28. júní 2020 til 4. janúar 2021, en dráttarvöxtum skv. 9. gr. sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er jafnframt krafist greiðslu málskostnaðar við að halda kröfunni fram brotaþola að skaðlausu, að viðbættum virðisaukaskatti.“

3 Ákæruvaldið breytti ákæru við aðalmeðferð málsins á þann veg að í stað orðanna „kastaði stól í hann“ koma orðin „kastaði stól aðhonum“.

4 V ið aðalmeðferð málsins játuðu báðir ákærðu sök, en höfnuðu bótakröfu. Var því farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákærðu h afa játað sakargiftir og var málið tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu eftir að sækjanda og ákærðu hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði máls og ákvörðun viðurlaga auk þess sem lögmanni einkaréttarkröfuhafa og ákærðu hafði verið gefinn kostur á að reifa sjónarmið tengd fyrirliggjandi bótakröfu.

5 Sannað er með skýlausum játningum ákærðu, sem ekki er ástæða til að draga í efa að séu sannleikanum samkvæmar, og öðrum gögnum málsins að ákærðu eru sekir um þá háttsemi semí ákæru er lýst oger þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

6 Ákærði E-kk-nf Þ-kk-nf er fæddur [...] og var 18 ára þegar brotið átti sér stað. Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann dæmdur 20. janúar 2021 til greiðslu 40.000 króna sektar fyrir þjófnað og að óhlýðnast fyrirmælum lögreglu. Brotið hefur ekki þýðingu við refsiákvörðun í þessu máli. Ákærði er sakfelldur fyrir líkamsárás og kynþáttaníð sem framið var í samverknaði. Síðbúin játning ákærða kemur honum til nokkurra málsbóta. Er einnig litið til ungs aldurs ákærða. Á móti kemur að árás ákærðu var tilefnislaus. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 3 mánuði, sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði greinir.

7 Ákærði H-kk-nf M-kk-nf er fæddur [...] og var 17 ára þegar brotið átti sér stað. Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann dæmdur 21. maí 2021 fyrir brot gegn lögreglulögum með því að óhlýðnast fyrirmælum lögreglu, brot gegn umferðarlögum fyrir ógætilegan akstur, hraðakstur, akstur án ökuréttinda og akstur án skráningarmerkja, og brot gegn almennum hegningarlögum fyrir rangar sakargiftir, blekkingar, eignaspjöll og ofbeldi gegn lögreglu. Var refsing ákærða ákveðin fangelsi í 4 mánuði, skilorðsbundið í 2 ár. Þau brot sem ákærði er nú sakfelldur fyrir voru framin fyrir uppkvaðningu dómsins. Því ber með vísan til 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 að dæma ákærða hegningarauka við dóminn. Ákærði er sakfelldur fyrir líkamsárás og kynþáttaníð sem framið var í samverknaði. Síðbúin játning ákærða kemur honum til nokkurra málsbóta. Er einnig litið til ungs aldurs ákærða. Á móti kemur að árás ákærðu var tilefnislaus. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 6 mánuði, sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði greinir.

8 Einkaréttarkröfuhafi krefst þess að ákærðu verði dæmdi r til að greiða sér 925.000 krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 28. júní 2020 til 4. janúar 2021, en dráttarvöxtum skv. 9. gr. sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi ákærðu. Eins og áður greinir hafna ákærðu bótakröfu einkaréttarkröfuhafa.

9 Með þeirri refsiverðu háttsemi sem greinir í ákæru, sem ákærðu h afa eins og áður segir skýlaust játað fyrir dómi, hafa ákærðu bakað sér skaðabótaábyrgð gagnvart einkaréttarkröfuhafa samkvæmt 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993. Bætur fyrir miska skulu ákvarðaðar eftir því sem sanngjarnt þykir og við mat á fjárhæð þeirra skal einkum líta til alvarleika brotsins, sakarstigs brotamanns, huglægrar upplifunar brotaþola og loks umfangs tjónsins. Framganga ákærðu gagnvart brotaþola var tilefnislaus og til þess fallin að valda honum þjáningum, ótta og óþægindum. Þá beindist hún að honum sérstaklega vegna litarháttar og uppruna. Er það til þess fallið að valda honum óþægindum og vanlíðan til lengri tíma litið, þrátt fyrir að líkamlegar afleiðingar hafi verið óverulegar. Á móti er litið til þess að brotaþoli tók sjálfur þátt í átökum við ákærðu, fyrst með orðaskaki, en síðan með því að hrinda á móti, kasta að þeim glasi og bíta annan ákærðu í höndina. Með hliðsjón af framansögðu þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 400.000 krónur.

10 Fallist verður á að krafan beri vexti samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 28. júní 2020 til 4. janúar 2021, en dráttarvexti frá þeim degi, enda var þá liðinn mánuður frá því að einkaréttarkröfuhafi sannanlega lagði fram þær upplýsingar sem þörf var á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

11 Þá verður ákærðu gert að greiða brotaþola málskostnað, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008, sem ákveðinn er með virðisaukaskatti í dómsorði.

12 Engin gögn liggja fyrir um bótakröfu ákærða vegna tjóns á fatnaði. Verður kröfunni því hafnað.

13 Eftir úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008, verða ákærðu hvorir um sig dæmdir til að greiða málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, J-kvk-þgf G-kvk-þgf og J-kvk-þgf Ó-kvk-þgf A-kvk-þgf, sem teljast hæfilega ákveðin, 188.480 krónur til hvorrar um sig. Þá verður ákærði H-kk-nf M-kk-nf dæmdur til að greiða þóknun tilnefnds verjanda síns á rannsóknarstigi, F-kk-ef S-kk-ef, 102.300 krónur. Við ákvörðun málsvarnarlauna og þóknunar lögmanns hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

E-kk-nf Þ-kk-nf aðstoðarsaksóknari flutti málið af hálfu ákæruvaldsins.

H-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við málinu 10. júní sl., en hafði enga aðkomu að því fyrir þann tíma.

Dómsorð:

Ákærði, E-kk-nf Þ-kk-nf F-kk-nf, sæti fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði, H-kk-nf M-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 6 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu greiði Y, kt. [...], kr. 400.000 með vöxtum skv. 8. gr., laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu frá 28. júní 2020 til 4. janúar 2021, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá greiði ákærðu brotaþola kr. 200. 000 í málskostnað.

Ákærði E-kk-nf Þ-kk-nf greiði kr. 188.480 í sakarkostnað, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, J-kvk-ef Ó-kk-nf A-kvk-ef lögmanns.

Á kærði H-kk-nf M-kk-nf greiði kr. 290.780 í sakarkostnað, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, kr. 188.480, og þóknun tilnefnds verjanda síns á rannsóknarstigi, F-kk-ef S-kk-ef, kr. 102.300.