E-7262/2006

Mál þetta var höfðað 22. nóvember 2006 og dómtekið 14. júní 2007. Stefnandi er J-kk-nf S-kk-nf R-kk-nf, Miklubraut 1, Reykjavík. Stefndi er Velvild ehf., Lækjargötu 6a, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda, eins og þær voru leiðréttar við aðalmeðferð málsins, eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum vangoldin laun og launatengd gjöld að fjárhæð 3.688.217 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 100.563 kr. frá 30. apríl 2005 til 31. maí 2005, af 225.587 kr. frá þeim degi til 30. júní 2005, af 589.788 kr. frá þeim degi til 31. júlí 2005, af 807.222 kr. frá þeim degi til 31. ágúst 2005, af 1.187.731 kr. frá þeim degi til 30. september 2005, af 1.891.672 kr. frá þeim degi til 31. október 2005, af 2.704.330 kr. frá þeim degi til 30. nóvember 2005, af 3.516.988 kr. frá þeim degi til 31. desember 2005, og af 3.688.217 kr. frá þeim degi til greiðsludags. Allt að frádregnum eftirfarandi innborgunum:

100.000 kr. hinn 2. maí 2005

100.000 kr. hinn 26. júlí 2005

200.000 kr. hinn 18. ágúst 2005

200.400 kr. hinn 14. september 2005

200.000 kr. hinn 23. september 2005

100.000 kr. hinn 25. október 2005

216.864 kr. hinn 2. nóvember 2005

100.000 kr. hinn 14. nóvember 2005

200.000 kr. hinn 21. nóvember 2005

22.209 kr. hinn 23. nóvember 2005 og

100.000 kr. hinn 14. desember 2005, eða alls að fjárhæð 1.539.473 kr. sem dragast skulu frá skuldinni miðað við stöðu hennar á hverjum innborgunardegi. Jafnframt er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. laga nr. 38/2001 er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og honum dæmdur málskostnaður að mati dómsins. Til vara er þess krafist að stefnukröfur verði stórlega lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

I.

Málsatvik eru þau að stefnandi starfaði fyrir stefnda frá apríl til desember 2005 við að koma upp veitingastaðnum Strawberries í Lækjargötu 6a. Starf sitt kveður stefnandi hafa falist í að hanna útlit staðarins auk verkstjórnar við hönnun og uppbyggingu staðarins. Ekki liggur fyrir skriflegur samningur um starf hans en aðilar deila um það hvort stefnandi hafi starfað sem launþegi eða verktaki. Stefnandi heldur því fram að hann hafi verið launþegi og þeir samið um tímagjald, 2.200 kr., en stefndi segir að stefnandi hafi verið ráðinn sem verktaki.

Fyrir liggur að stefnandi skilaði stefnda um miðjan ágúst 2005 yfirliti yfir unnar verkstundir á tímabilinu 26. apríl til 14. ágúst 2005. Þar tiltekur stefnandi þann tímafjölda sem hann hafi unnið á tilteknum dögum á tímabilinu, alls 297 tíma. Yfirlitinu hefur verið breytt þannig að við júlí hefur verið handskrifað júní og júlí verið breytt í ágúst. Þá liggur fyrir „milliuppgjör“, vegna tímabilsins 15. ágúst til 7. desember 2005, um alls 1.060 tíma. Einnig liggur fyrir „milliuppgjör“, uppfært 16. desember 2005, um alls 912 tíma. Þar segir að ekki sé innheimt fyrir teiknivinnu vegna gluggaskreytinga á framhlið hússins, auk þess sem vinna við mósaíkvegg hætti „að telja við 150.000 kr. markið eins og samið var um. Sem þýðir um 148 tíma afslátt. Einnig eru kaffifundir og kjaftavaðall undanskilinn að mestu.“

Stefndi hefur greitt til stefnanda samtals 1.539.473 kr., eins og fram kemur í dómkröfu stefnanda.

II.

Við aðalmeðferð málsins skýrði stefnandi svo frá að í apríl 2005 hefði V-kk-nf Þ-kk-nf haft samband við sig þar sem hann væri leikmyndahönnuður og sagt að hann væri að fara í það verkefni að setja upp skemmtistað og spurt hvort hann hefði áhuga á því, en þetta ætti að vera einhver ævintýraheimur. Á þeim tíma hafi stefnandi ætlað að fara í áfengismeðferð en litist vel á verkefnið. Stefnandi kvaðst hafa setið fund með V-kk-þgf og A-kk-þgf V-kk-þgf A-kk-þgf, þáverandi fyrirsvarsmanni stefnda (hér eftir stefndi), þar sem rætt hefði verið um umfang verksins. Erfitt hafi verið að áætla það þar sem þetta hefði verið í lausu lofti. Þeir hefðu kastað fram hugmyndum um það hvernig veitingastaður þetta yrði. Stefnandi kvaðst hafa verið spurður hvað hann hefði í laun. Hugmyndir sínar um laun væru um 2.500-2.600 kr. á tímann, en V-kk-nf hefði síðar náð sér niður í 2.200 kr. sem jafnaðarkaup. Þetta hefði þó ekki verið frágengið sem endanleg laun þarna. Stefnandi kvaðst hafa fengið greiðslur bæði frá V-kk-þgf og stefnda eftir nokkurra daga vinnu sem „skotsilfur“. Stefnandi hefði svo farið í meðferð 6. maí og sér verið ráðlagt að fara ekki í svona krefjandi vinnu eða setja því ákveðnar skorður. Einnig hefðu skattamál hans verið í uppnámi og hann verið í samningum við skattayfirvöld. Stefnandi kvaðst helst ekki hafa viljað vinna verkið eftir að meðferð lauk, hinn 5. eða 6. júlí, en samþykkt það gegn því að vinnan yrði hófleg. Út frá því hefðu þeir svo samið um 2.200 kr. sem jafnaðarlaun, en þetta væri undir því sem hann væri venjulega með í laun. Stefnandi sagði að þetta hefði verið mikil vinna og stefndi þrýst mikið á málið. Þetta hefði gengið eðlilega fyrir sig, en þó verið flókið. Stefnandi kvaðst hafa unnið allar teikningar og fundið efni sem átti að nota. Hann sagði að allt sem hefði verið hugsað og gert og ráðlagt að kaupa hefði verið borið undir stefnda sem hefði verið með í öllu þessu ferli. Stefnandi sagði að þegar leið á verkið hefði farið að skerast í brýnu meðal fólks sem þarna vann aðallega vegna fjármála og verkið hefði verið komið langt fram úr kostnaðaráætlun. Stefnandi kvaðst hafa byrjað formlega 11. apríl og farið fram á að vera launamaður og það hefði verið samþykkt í vitna viðurvist. Þá hefði hann skilaði inn virðisaukaskattsnúmeri og afhent stefnda skattkort en komist að því síðar að sá sem annaðist launabókhald stefnda hefði aldrei fengið það. Stefnandi kvaðst hafa skilað tímaskýrslu tvisvar sinnum, í fyrsta sinn eftir rúman mánuð. Ekki hefðu verið gerðar athugasemdir við þær. Stefnandi kvaðst hafa unnið handverk líka. Stefnandi sagði að stefndi hefði verið ánægður með vinnu sína. Þá sagði stefnandi að stefndi hefði útvegað sér síma, bíl, aðstöðu á skrifstofu stefnda, og greitt útlagðan kostnað vegna ritfanga. Þá hefði hann fengið tölvu frá stefnda sem hluti af launum. Stefnandi kvaðst hafa gefið eftir um 140 tíma vinnu við mósaíkverk til að koma til móts við stefnda, sem hefði haft áhyggjur af kostnaðinum, og til að liðka fyrir því að fá greitt, en það hefði ekki dugað til og stefnandi því dregið það til baka. Stefnandi sagði að stefndi hefði svo sagt að hann vildi engin viðskipti við þá hafa. Eftir þetta hefði hann lofað að gera upp við sig og greiða sér umsamin laun. Stefnandi hefði þá komið aftur að verkinu í lok þess. Þegar leið að skuldadögum hefði stefndi viljað að stefnandi afsalaði sér lífeyrisréttindum og orlofi. Þá hefði hann ekki viljað greiða uppsagnarfrest en stefnanda hafi ekki fundist það óeðlilegt. Stefnandi kvaðst ekki hafa viljað fallast á þetta. A-kk-nf V-kk-nf hefði þá haft samband við skattayfirvöld til að opna virðisaukaskattsnúmer svo stefnandi gæti gefið út reikning vegna verktaki. Stefndi hefði svo neitað að greiða sér. Inntur eftir ástæðu þess að stefnandi vísi í milliuppgjöri sínu til stefnda sem „verkkaupa“, kvaðst hann enga þekkingu hafa á lagalegri merkingu þess. Hann hefði alltaf verið verktaki þegar hann vann við kvikmyndir, sem væru styttri verkefni. Þetta væri því gamall kækur. Það væri yfirsjón eða hugsunarleysi að nota það orð. Stefnandi sagði að það væri hefð hjá fyrirtækjum eins og Saga Film og Stöð 2 að menn vinni sem verktakar. Stefnandi kvaðst eitt sinn hafa starfað hjá Latabæ sem verktaki en síðar sem launþegi. Stefnandi sagði að vinnutími sinn hefði verið óreglulegur, að jafnaði 10 tímar á dag og farið eftir því hvers verkið krafðist, þ.e. verkið hefði stýrt vinnutímanum. Stefnandi kvaðst ekki hafa gert athugasemdir við að hafa ekki fengið launaseðla.

Fyrir dómi kvaðst A-kk-nf V-kk-nf A-kk-nf hafa samið við V-kk-þf Þ-kk-þf um uppsetningu á umræddum veitingastað og hefði sá síðarnefndi lagt til að fá stefnanda í lið til þess. Honum hefði fundist það skjóta skökku við að V-kk-nf hefði lagt til að fá mann til að annast hönnun sem V-kk-nf hefði í raun tekið að sér, en fundist það í sjálfu sér í lagi. Stefndi hefði hitt stefnanda, sem væri sérfræðingur í litum og formum, og litist vel á hann. Svo hefði komið í ljós að stefnandi væri laginn við að gera vinnuteikningar og hann verið fenginn til þess. Stefndi sagði að samið hefði verið við hann, áður en hann fór í meðferð, um 2.200 kr. á tímann, sem verktaki. Þetta væri tímabundið verkefni og stefndi leit svo á að hann væri að kaupa sérfræðiþjónustu. Þegar stefnandi hefði komið úr meðferð hefði hann sagt að hann hefði áhuga á að klára verkefnið en hefði áhyggjur af álagi sem því fylgdi. Stefndi sagði að sama dag og hann hefði greitt stefnanda, er hann kom úr meðferð, hafi stefnandi verið á leið til endurskoðanda sem væri að koma fjármálum hans í lag, en stefnandi hefði m.a. verið með lokað virðisaukaskattsnúmer. Hafi stefnanda vantað 200.000 krónur til að greiða endurskoðandanum. Stefndi sagði að stefnandi hefði leitað eftir því að fá að vera launamaður. Stefndi hefði tekið vel í það og viljað skoða það með endurskoðanda sínum. Stefndi hefði sagt við stefnanda að sér væri sama þó að hann fengi greitt sem launamaður ef það kostaði stefnda ekki meira. Endurskoðandi hefði svo sagt að stefnandi þyrfti að skrifa undir afsal á uppsagnarfresti o.fl. og stefndi sent stefnanda bréf um það. Stefndi hefði sent það til baka og sagt að það væri ekki pappírsins virði. Stefndi sagði að verkið hefði farið fram úr fjárhagsáætlun sem hefði þurft að endurskoða. Upp hefði komið pirringur og skætingur milli stefnda og stefnanda. Hefði stefnandi ekki svarað síma í nokkra daga, sem reyndar hefði ekki verið neitt nýtt. Vegna tengsla stefnanda og V-kk-ef Þ-kk-ef hefði stefndi talið útilokað að láta V-kk-þf fara en hafa stefnanda áfram þótt stefndi hefði reynt að finna leið til þess, m.a. með því að senda S-kk-þf á fund stefnanda, en V-kk-nf hefði mætt með stefnanda. Stefndi sagði að hönnun stefnanda hefði verið frábær og stefndi verið ánægður með hann fyrir utan nokkra hnökra sem hefðu komið upp. Stefndi sagði að nokkrar teikningar hefði vantað og þær ekki fengist. Hefði þurft að láta teikna þær upp á nýtt. Stefndi kvaðst hafa verið reiðubúinn til að gera ekki athugasemdir við tímalista stefnanda ef stefndi fengi teikningarnar afhentar því það kostaði stefnda stórfé að fá þær ekki. Stefndi kvaðst ekki hafa gert athugasemdir við fyrri tímaskýrslu stefnanda er hún barst honum, en gert munnlegar athugasemdir við seinni tímaskýrsluna þannig að stefndi vildi fá að vita hvað stefnandi hefði verið að gera á hverjum degi. Hins vegar hefði ekki orðið af því. Þá sagði stefndi að stefnandi hefði hætt 7. desember en komið á staðinn eftir það. Einnig sagði stefndi að stefnandi hefði komið með skattkort eftir að hafa farið þess á leit að vera launamaður en stefndi hefði ekki haft neitt með það að gera því það hefði aldrei verið samþykkt.

Vitnið, V-kk-nf Þ-kk-nf, kvaðst hafa fengið stefnanda að verkinu sem hönnuð, en þeir hefðu þekkst lengi. Vitnið sagðist hafa samið við stefnanda um laun í upphafi. Á fundi með stefnda, um mánaðamótin apríl/maí, hefði svo verið samið um 2.300 kr. á tímann. Stefnandi hefði sett það sem skilyrði að hann yrði launþegi þar eð hann gæti ekki verið verktaki þar sem hann væri í samningaviðræðum við skattayfirvöld. Þá hefði stefnandi haldið tímaskýrslur. Vitnið sagði að stefnandi hefði unnið mikið. Vitninu var ekki kunnugt um að aðrir sem hefðu unnið fyrir stefnda hefðu verið launþegar. Um tengsl sín við stefnanda sagði vitnið að hann og stefnandi væru vinir.

Einnig komu fyrir dóm sem vitni S-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf F-kk-nf K-kk-nf, F-kk-nf I-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, S-kk-nf S-kk-nf og R-kk-nf G-kk-nf. Ekki er ástæða til að rekja framburð þeirra sérstaklega hér, en vitnin gáfu einnig skýrslu í máli nr. E-7263/2006: V-kk-nf Þ-kk-nf gegn Velvild ehf., sem kveðinn er upp 10. júlí 2007.

III.

Í málatilbúnaði stefnanda segir að krafa hans sé byggð á launakröfu stefnanda vegna starfa hans hjá stefnda við að koma upp veitingastað. Stefnandi hafi samið við stefnda um aðeins 2.200 kr. per klukkustund, sem jafnaðarkaup, en stefndi hafi sagt að mestmegnis færi vinnan fram á „venjulegum vinnutíma“ og jafnvel með smáyfirvinnu þegar svo bæri undir. Málin hefðu þó þróast þannig að stefndi hefði hringt í stefnanda jafnt á nóttu sem degi og oft hafi verið unnið nær allan sólarhringinn. Stefnandi sætti sig við þessi lágu laun vegna vilvildar í garð A-kk-ef V-kk-ef, auk þess sem honum hefði fundist verkið spennandi. Áður en stefnandi hóf störf hjá stefnda og einnig eftir að stefndi sagði honum upp hefði stefnandi unnið hjá Latabæ við hönnun og smíði leikmuna og leikmynda og haft mun hærra tímakaup.

Stefnandi heldur því fram að hann hafi innt af hendi 1.367 vinnustundir í þágu stefnda tímabilið 25. apríl til 7. desember 2005, sbr. fyrirliggjandi tímaskýrsla. Stefndi hefði ekki staðið við að greiða stefnanda laun fyrir utan smáar upphæðir öðru hverju, þegar stefnandi hafi sagt að hann gæti ekki unnið án þess að fá eitthvað greitt upp í laun sín. Stefnanda hafi svo verið sagt upp störfum í desember þegar hann hefði sagt við stefnda að hann yrði að fá laun greidd fyrir jólin og að hann myndi ekki inna frekari vinnu af hendi fyrr en hann fengi greitt. Stefnandi segir að stefndi hafi ekki greitt sér laun í uppsagnarfresti og geri hann fyrirvara um kröfu á hendur stefnda vegna launa í uppsagnarfresti.

Stefnandi kveður launakröfu sína nema 3.688.217 kr. sem sé stefnufjárhæðin að frádregnum innborgunum, 1.539.473 kr., og sundurliðist með eftirgreindum hætti:

Stefnandi krefst 10,17% orlofs sem sé lágmarksorlof samkvæmt 2. mgr. 7. gr. orlofslaga nr. 30/1987. Þá krefst hann greiðslu á 6% mótframlagi atvinnurekanda í lífeyrissjóð (10% lágmarksiðgjald samkvæmt lögum nr. 129/1997) og 5,79% tryggingargjalds af heildarlaunum auk lífeyrissjóðsframlags vinnuveitanda. Muni hann standa innheimtumönnum umræddra gjalda skil á greiðslunum þar sem útséð sé um að stefndi muni gera það.

Stefnandi segir að eftir að honum hafi verið sagt upp störfum hafi hann gert ítrekaðar tilraunir til að fá laun sín greidd. Svo hafi farið að hann hafi þurft að leita aðstoðar lögmanns sem sendi innheimtubréf vegna kröfunnar hinn 13. febrúar 2006, en innheimtutilraunir hafi ekki borið árangur. Stefndi hafi borið því við að honum beri ekki að greiða stefnanda umsamin laun þar sem stefnandi hafi ekki sent honum reikninga fyrir vinnunni, en það sé alls ekki rétt þar sem stefnandi hafi verið launamaður hjá stefnda. Annað hafi aldrei verið til umræðu. Stefnandi kveðst hafa lokað virðisaukaskattsnúmeri sínu hinn 30. apríl 2005 og hafi síðan þá staðið í viðræðum við skattayfirvöld vegna ógreidds virðisaukaskatts. Þannig hafi verið ljóst að stefnandi gæti ekki starfað sem verktaki hjá stefnda, enda hafi það verið skilyrði fyrir ráðningu hans að hann væri launþegi. Þá segir stefnandi að skattkort sitt liggi hjá stefnda. Að auki bendir stefnandi á nokkur atriði sem styðji það að um vinnusamning hafi verið að ræða. Í fyrsta lagi hafi stefnandi ekki getað falið öðrum að inna af hendi starf sitt, starfið hafi verið bundið við persónu hans. Í öðru lagi hefðu vinnulaun hans miðast við tímalengd verksins, þ.e.a.s. jafnaðarkaup, 2.200 kr. á klst. Í þriðja lagi hefði stefnandi ekki lagt fram vélar eða verkfæri til framkvæmdanna. Stefndi hafi látið honum í té síma, bifreið og skrifstofuaðstöðu. Í fjórða lagi hafi stefndi haft yfirstjórn verksins með höndum og verkið verið unnið á hans ábyrgð.

Stefnandi segir að inn á skuldina hafi verið greiddar innborganir og hafi þegar verið tekið tillit til þeirra, en í dómkröfu stefnanda eru þær sundurliðaðar. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál þetta til greiðslu hennar.

Um lagarök vegna kröfu um greiðslu á vangreiddum launum vísar stefnandi til meginreglna vinnu-, kröfu-, og samningaréttar um skuldbindingargildi samninga. Kröfu um orlof styður stefnandi við reglur orlofslaga nr. 30/1987, kröfu um lífeyrisgreiðslur við lög nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða og kröfu um tryggingagjald við ákvæði laga nr. 113/1990 um tryggingagjald.

Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38/2001, með síðari breytingum.

Krafa um málskostnað er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála og krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun á lögum nr. 50/1988.

IV.

Krafa stefnda um sýknu grundvallast á því að stefndi hafi að fullu staðið við samning þann sem gerður hafi verið við stefnanda um aðkomu að hönnun veitingastaðarins að Lækjargötu 6a. Samningurinn hefði hljóðað upp á að stefnandi tæki að sér afmarkaða verkþætti og fengi greitt fyrir unnar verkstundir, 2.200 krónur á klukkustund auk virðisaukaskatts. Samningur aðila hefði verið munnlegur og komið skýrt fram er hann hafi verið gerður að stefnandi tæki að sér verkið sem verktaki.

Stefndi segir að stefnandi hafi ekki haft vinnuskyldu né viðveruskyldu gagnvart stefnda heldur hafi honum aðeins verið falið að leysa verkið af hendi. Af þeim sökum hafi hann ráðið vinnutíma sínum sjálfur. Þar sem stefnandi hafi ekki verið launþegi hjá stefnda hafi ekki verið samið um föst laun í hlutfalli við lengd vinnutímans, heldur hafi verið samið um endurgjald fyrir verkstundir. Þá hafi verkkaupið miðast við árangur að verkinu því ekki hafi staðið til að greiða fyrir verkið nema það væri fullunnið. Stefnandi hafi ekki haft starfsstöð hjá stefnda og meðal annars þurft að útvega sér nauðsynlegan búnað til að vinna verkið. Það hafi verið af þeirri ástæðu sem hluti af verkkaupi stefnanda hefði farið í kaup á tölvu og nauðsynlegum forritum. Stefnandi hafi þó í takmarkaðan tíma haft einhver afnot af tölvu í eigu stefnda. Stefnandi hafi unnið sem verktaki hjá stefnda og þegar af þeirri ástæðu beri stefnda ekki að greiða orlof, mótframlag í lífeyrissjóð, tryggingargjald af heildarlaunum, né lífeyrissjóðsframlag vinnuveitanda.

Stefndi heldur því fram að greiðsla fyrir verkið hafi miðast við verkstundir og hafi stefndi nú þegar greitt til stefnanda 1.539.473 krónur samkvæmt staðfestu yfirliti frá bókhaldsstofunni Stemmu og yfirliti yfir verktakagreiðslur fyrir árið 2005. Þessar greiðslur hafi hann innt af hendi umfram skyldu enda hefðu engir löglegir reikningar borist frá stefnanda. Stefndi hafi greitt stefnanda fyrir alls 699 verkstundir. Miðað við umfang þess verks sem stefnandi hafi tekið að sér, sem og vanefnda af hans hálfu, verði að telja að stefndi hafi ofgreitt stefnanda enda sé afar ólíklegt að allar þessar verkstundir hafi verið unnar í hans þágu. Tímalistum stefnanda hefðu aldrei fylgt neinar skýrslur um hvað hefði verið unnið og sé því algjörlega óljóst hvað stefnandi hafi gert þær verkstundir sem hann telur sig hafa unnið fyrir stefnda samkvæmt stefnu. Stefnandi hafi aðeins átt að vinna afmarkaðan verkþátt sem hafi falið í sér að velja efni, form og liti, inn á veitingastaðinn að Lækjargötu 6a og með því aðstoða V-kk-nf Þ-kk-nf sem hefði haft yfirumsjón með hönnun staðarins. Beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi sinnt verkinu alla þá tíma sem hann telji sig hafa gert og miðað við umfang þeirra verkþátta sem skilað hafi verið í hans þágu.

Stefndi mótmælir þeim tímalistum sem lagðir hafa verið fram af hálfu stefnanda og bendir á að stefndi tiltaki 134 verkstundir í júní þann mánuð sem hann hafi verið frá verkinu vegna áfengismeðferðar. 59 verkstundir tiltaki hann síðan í júlí þá daga sem hann hafi enn dvalist í meðferð. Þá tiltaki hann 299 verkstundir í október og eins 299 stundir í nóvember sem verði að teljast ótrúlegur fjöldi verkstunda miðað við hversu afmarkaður verkþátturinn var sem stefnandi hafi átt að vinna. Tímaskriftir stefnanda séu með öllu óskiljanlegar og fái stefndi ekki skilið hvað stefnandi telji sig hafa verið að vinna í þágu stefnda allar þessar klukkustundir. Hafi stefnandi með engu sýnt fram á vinnu né verkskil við verkið þennan tíma.

Stefndi segir að stefnandi hafi farið frá verkinu ókláruðu 7. desember 2005, án þess að tilkynna um verklok. Um verulega vanefnd á samningi aðilanna sé að ræða af hálfu stefnanda enda hafi hann hvorki klárað þá verkþætti sem um hafi verið samið né skilað teikningum af þeim verkþáttum sem stefndi hafi þegar greitt fyrir.

Stefndi kveðst ekki enn hafa greitt virðisaukaskatt af greiðslum til stefnanda enda hafi hann ekki enn fengið reikning í hendurnar í samræmi við lög um virðisaukaskatt. Stefndi verði því ekki krafinn um efndir þeirrar skyldu og krefjist hann sýknu að svo stöddu í samræmi við 2. mgr. 26. gr. laga um meðferð einkamála.

Stefndi áréttar að hann hafi staðið að fullu við samning sem gerður hafi verið á milli aðila í apríl 2005. Þegar af þeirri ástæðu sé krafist sýknu af öllum kröfum stefnanda. Þá er þess krafist að stefnda verði dæmdur málskostnaður að mati dómsins.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnda að öllu leyti er þess krafist að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar, þá til samræmis við almenn laun launþega í sambærilegu starfi. Stefndi segir að samið hafi verið um 2.200 krónur á klukkustund, enda hafi verið samið við hann sem verktaka. Þar sem verktakar þurfi sjálfir að standa skil á launatengdum gjöldum sé alþekkt að tímakaup verktaka sé nokkuð hærra en tímakaup launþega. Stefndi hefði aldrei samið um svo hátt tímakaup við stefnanda ef um launþegasamning hefði verið að ræða. Stefndi telur ljóst að stefnandi hafi unnið mjög óreglulega við verkið í rúma fimm mánuði, eða frá 26. apríl til 7. desember, en stefnandi hafi verið algjörlega frá vinnu frá 5. maí til 11. júlí vegna áfengismeðferðar. Stefndi telur að stefnandi hafi, í samræmi við almennar reglur réttarfars, sönnunarbyrðina um það hvert gangverð til samræmis við almenn laun launþega í sambærilegu starfi sé.

Þá er því alfarið mótmælt að stefndi hafi unnið allar þær stundir sem tilgreindar séu í tímalistum af hans hálfu enda um að ræða tilbúning eins og þegar sé fram komið. Í því sambandi áréttar stefndi ósamræmi í staðhæfingu stefnanda um unnar stundir á þeim tíma sem stefnandi hafi verið í áfengismeðferð. Eins er því mótmælt að krafist hafi verið yfirvinnu í þá veru sem haldið sé fram og yrði aldrei fallist á skyldu til greiðslu yfirvinnu vilji svo ólíklega til að stefnandi teljist launþegi en ekki verktaki. Jafnframt er þess krafist að málskostnaður verði felldur niður í því tilviki enda fullt tilefni fyrir stefnda að taka til varna í máli þessu sökum þess hvernig stefnandi hagaði kröfugerð sinni í málinu.

V.

Eins og rakið hefur verið liggur ekki fyrir skriflegur samningur um það hvort stefnandi hafi starfað hjá stefnda sem launþegi eða verktaki, en aðilar deila um það hvort samningssamband þeirra hafi byggst á vinnusamningi eða verksamningi. Tímakaup stefnanda að fjárhæð 2.200 kr. er hins vegar óumdeilt.

Til stuðnings því að stefnandi hafi verið launþegi en ekki verktaki bendir hann á að vinnulaun sín hafi miðast við tímakaup. Greiðsla samkvæmt tímaeiningu getur stutt það að stefnandi hafi verið launþegi, en hins vegar verður að líta til þess að greiðslur samkvæmt verksamningi geta alveg eins verið miðaðar við tímaeiningu. Það að stefndi lagði til vinnuaðstöðu fyrir stefnda, tölvu, síma og bifreið til afnota, styður að nokkru það sem stefnandi heldur fram um að hann hafi verið launþegi. Til þess er þó að líta að stefnandi fékk tölvu og forrit greidd sem laun frá stefnda, sbr. annars vegar innborgun hinn 2. nóvember að fjárhæð 216.864 kr. og hins vegar 22.209 kr. hinn 23. nóvember 2005. Þá hefur vitni sem vann hjá stefnda sem verktaki borið að hann hafi einnig haft afnot af starfsaðstöðu stefnda. Þannig eru þessi atriði ekki einhlít um það að stefnandi hafi verið launþegi.

Varðandi það að starf stefnanda hafi verið bundið við persónu hans og hann hafi ekki getað falið öðrum að inna af hendi starf sitt, sem leiði til þess að hann sé launþegi, verður að líta til þess að hann var fenginn til verksins fyrir tilstuðlan V-kk-ef Þ-kk-ef en stefndi hafði falið honum að hanna staðinn og hafa umsjón með að koma honum upp. Þannig var stefnanda falið að annast hluta þess verks sem V-kk-nf hafði tekið að sér. Í áðurnefndu máli nr. E-7263/2006 hefur dómurinn komist að þeirri niðurstöðu að V-kk-nf hafi ekki verið launþegi hjá stefndi. Vegna sérþekkingar stefnanda gat hann óhjákvæmilega ekki fengið annan til að vinna að öllu leyti verk sitt. Um það að stefndi hafi haft yfirstjórn verksins með höndum og það verið unnið á hans ábyrgð verður að hafa í huga að V-kk-þgf hafði verið falin hönnunarvinna og almenn verkstjórn. Þá hafa vitni borið um það að hafa leitað til V-kk-ef og stefnanda varðandi ákvarðanir sem hafi þurft að taka vegna framkvæmda. Þeir virðast þannig hafa haft mikið sjálfstæði gagnvart stefnda. Miðað við það hvernig verk var um að ræða var eðlilegt að stefndi hafi á endanum haft um það að segja hvernig staðurinn myndi líta út og að margt hafi verið borið undir hann. Í þessu felst samt sem áður ekki verkstjórn þannig að stefnandi teljist hafa verið launþegi. Þá var um eitt tiltekið og tímabundið verk að ræða, að hanna og koma upp veitingastaðnum. Þykir allt þetta frekar benda til þess að um verksamning hafi verið að ræða.

Fyrir liggur uppgjör frá stefnanda vegna tímabilsins 15. ágúst til 7. desember 2005, uppfært 16. desember 2005. Þar kemur fram að stefnandi fari ekki fram á greiðslu vegna teiknivinnu við gluggaskreytingu og vinna við mósaíkvegg hætti að telja við 150.000 kr. markið, eins og „samið var um“. Þetta þýði „um 148 tíma afslátt“. Bendir þetta enn fremur til þess að stefnandi hafi starfað sem verktaki en ekki launþegi.

Stefnandi hefur greint frá því að hann hafi þurft að vera launþegi vegna skattamála sinna og kannast stefndi við að hann hafi farið þess á leit. Stefndi kveðst hins vegar ekki hafa samþykkt að stefnandi starfaði sem launþegi. Vitnisburð V-kk-ef Þ-kk-ef, um að stefnandi hafi samið við stefnda um að vera launþegi, verður að meta í ljósi þess að milli þeirra er vinskapur og V-kk-nf höfðaði sams konar mál gegn stefnda. Framburðar annarra vitna um að stefnandi hafi greint frá því að vera launþegi byggir á frásögn stefnanda sjálfs og getur ekki ráðið úrslitum í máli þessu.

Að öllu þessu virtu og gegn mótmælum stefnda er ósannað að stefnandi hafi samið um vinnu sem launþegi, svo sem hann heldur fram í málinu, en fyrir því verður hann að bera sönnunarbyrði. Hins vegar er óumdeilt að tímakaup stefnanda hafi verið 2.200 kr. og hreyfði stefndi ekki athugasemdum við fyrri tímaskýrslu stefnanda er hún barst honum. Þá hefur komið fram að stefndi hafi verið ánægður með vinnu stefnanda. Er því tekinn til greina kröfuliður stefnanda að fjárhæð 81.400 kr., vegna 37 tíma vinnu í apríl, enda er ekkert fram komið annað en að vinnan hafi verið eðlileg og sanngjörn. Það sama á við kröfulið að fjárhæð 101.200 kr., vegna 46 tíma í maí. Ekki er fallist á kröfulið að fjárhæð 294.800 kr. vegna vinnu í júní, þar sem fram hefur komið að stefndi hafi þá verið í áfengismeðferð. Fallist er á kröfulið að fjárhæð 176.000 kr vegna 80 tíma í júlí, og 308.000 kr. vegna 140 tíma í ágúst. Í kröfuliðum vegna september, október og nóvember felast óvenju margir vinnutímar. Þykir hæfilegt að stefnda beri að greiða 440.000 kr. fyrir hvern mánuð, eða sem nemur 200 vinnustundum á mánuði. Fallist er á kröfulið að fjárhæð 138.600 kr. vegna 63 tíma í desember.

Samkvæmt þessu er fallist á að stefnda beri að greiða stefnanda 2.125.200 kr. vegna vinnulauna. Til frádráttar koma samtals 1.539.473 kr. sem stefndi hefur greitt stefnanda. Stefndi verður því dæmdur til að greiða stefnanda 585.727 kr. Ekki liggur fyrir að samið hafi verið um að stefnda bæri að greiða stefnanda verklaun á ákveðnum gjalddögum og skulu dráttarvextir reiknast frá dómsuppsögu, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu

Í ljósi þessarar niðurstöðu er rétt, með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð opinberra mála, að dæma stefnda til að greiða stefnanda hluta málskostnaðar hans, sem þykir hæfilega ákveðinn 150.000 krónur. Er þá ekki tekið tillit til virðisaukaskatts.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf, settur héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Velvild ehf., greiði stefnanda, J-kk-þgf S-kk-þgf R-kk-þgf, 585.727 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá dómsuppsögu til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf