S-283/2008

Mál þetta, sem tekið var til dóms hinn 2. október, er höfðað með tveimur ákærum sýslumannsins á Akureyri á hendur X, og Z. Fyrri ákæran er gefin út 26. september 2008 og er

„fyrir eftirtalin hegningar- og umferðarlagabrot:

I.

Þjófnaður.

Að hafa þriðjudaginn 24. júní 2008, stolið Smirnoff vodkapela að verðmæti kr. 2.440- úr verslun ÁTVR í verslunarmiðstöðinni Kringlunni í Reykjavík.

II.

Húsbrot og eignaspjöll.

Að hafa á tímabilinu 28. ágúst til 1. september 2008, farið í heimildarleysi inn í íbúðarhúsið að Langholti [...] á Akureyri, með því að taka gler úr glugga á útidyrahurð í kjallara hússins og sparka síðan upp hurð sem var á milli hæða hússins, með þeim afleiðingum að hurðin skemmdist og síðan búið í húsinu í einhvern tíma.

III.

Húsbrot, þjófnaður og eignaspjöll.

Að hafa um miðjan septembermánuð 2008, farið í heimildarleysi inn í sumarbústaðinn [...] í landi Halllands í Svalbarðsstrandarhreppi, með því að brjóta glugga forstofuhurð sumarhússins, þar sem þau settust að og bjuggu í einhvern tíma og stolið þaðan þremur áfengisflöskum sem voru í húsinu og unnið spjöll á húsinu, með því að láta vatn renna óhindrað út á parketgólf bústaðarins úr baðherberginu, en niðurfall baðherbergisins var stíflað og með því að æla í sófa sem var í húsinu og hreinsa ekki æluna upp.

IV.

Nytjastuldur og umferðarlagabrot.

Að hafa fimmtudaginn 18. september 2008, tekið í heimildarleysi óskráð fjórhjól, sem stóð við verslunina Sportex í Draupnisgötu á Akureyri og gegn ákærða [Z], fyrir að aka hjólinu óskráðu og sviptur ökurétti um götur á Akureyri og yfir í Svalbarðsstrandarhrepp, þar sem eigandi ökutækisins stöðvaði för þeirra.

Brot ákærðu samkvæmt I. kafla ákærunnar telst varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Brot ákærðu samkvæmt II. kafla ákærunnar teljast varða við 231. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Brot ákærðu samkvæmt III. kafla ákærunnar teljast varða við 231. gr., 1. mgr. 244. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Brot ákærðu samkvæmt IV. kafla ákærunnar teljast varða við 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. Lög nr. 20, 1956 og umferðarlagabrot Z] við 1. mgr. 48. gr. og 1. mgr. 63. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 50, 1987.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar.

Í málinu gera eftirtaldir aðilar bótakröfu á hendur ákærðu:

Sjóvá Almennar tryggingar hf., kt. 000000-0000, kr. 54.600-.

Tryggingamiðstöðin hf., kt. 000000-0000, kr. 684.972.“

Síðari ákæran er gefin út 29. september og er „fyrir eftirtalin hegningar- og umferðarlagabrot:

A.

Þjófnaður.

I. (007-2008-27550)

Gegn [Z], fyrir að hafa einhvern tímann frá byrjun árs 2008, þar til hann var handtekinn 6. maí 2008, stolið úr verslun N1, að Bíldshöfða 9, í Reykjavík, átaksskafti af gerðinni Beta að verðmæti kr. 175.087-, topplyklasetti af gerðinni Beta að verðmæti kr. 40.528, tveimur Bosch borvélum og rafgeymi af gerðinni Banner.

II. (007-2008-39091)

Gegn ákærðu báðum, fyrir að hafa miðvikudaginn 21. maí 2008, stolið Armani leðurjakka að verðmæti kr. 169.900-, úr versluninni Sævari Karli, Bankastræti 7 í Reykjavík, en lögreglan fann jakkann í bifreið þeirra OP-280, þegar gerð var leit í bifreiðinni.

III. (007-2008-49391)

Gegn ákærðu báðum, fyrir að hafa um helgina 4 til 7. júlí 2008, stolið húsbifreiðinni FG-838, sem var að verðmæti kr. 4.350.000-, af bifreiðastæði við verslunina Ellingsen, Fiskislóð 1 í Reykjavík, en bifreiðin fannst á Egilsstöðum, 24. júlí 2008.

Til vara eru þau ákærð fyrir nytjastuld, fyrir að hafa þennan sama dag á sama tíma tekið nefnda bifreið og ekið henni í heimildarleysi meðal annars til Egilsstaða, þar sem þau bjuggu í bifreiðinni þegar þau voru handtekin.

B. (007-2008-32521)

Umferðarlagabrot.

Gegn ákærða [Z], fyrir að hafa þriðjudaginn 6. maí 2008, ekið bifreiðinni ZT-937, undir áhrifum áfengis (vínandamagn í útöndunarlofti 0,79 mg/l), um Sæbraut í Reykjavík, uns lögreglan stöðvaði akstur hans við Kalkofnsveg.

Brot ákærðu samkvæmt A. kafla ákærunnar telst varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, en varakrafan í III. lið A kafla 1. mgr. 259. gr., sömu laga, sbr. lög nr. 20, 1956

Brot ákærða samkvæmt B. kafla ákærunnar telst varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og ákærði [Z] jafnframt til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44, 1993 og 18. gr. laga nr. 66, 2006.

Í málinu gerir [A], þá kröfu að ákærðu verði dæmd til að greiða skaðabætur að fjárhæð kr. 169.900-, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38, 2001, frá tjónsdegi, en síðan dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags.“

Málin voru sameinuð. Fyrir dómi tóku ákærðu afstöðu til sakargifta svo sem hér greinir: Að því er varðar ákæru, sem út var gefin hinn 26. september, neituðu bæði ákærðu sök samkvæmt ákærulið I en játuðu sök samkvæmt ákæruliðum II og IV. Þá játuðu þau bæði sök samkvæmt ákærulið III, að því frátöldu að bæði neituðu að hafa valdið tjóni á parketi. Að því er síðari ákæruna varðar tóku ákærðu afstöðu til sakargifta sem hér greinir: Ákærði Z játaði sök samkvæmt ákærulið I að því frátöldu að ákærði neitaði að hafa stolið rafgeymi og borvélum. Þá játaði ákærði Z sök samkvæmt ákærulið IV. Ákærðu játuðu bæði sök samkvæmt ákærulið II en gagnvart ákærulið III neituðu bæði ákærðu að hafa gerzt sek um þjófnað en játuðu bæði á sig nytjastuld.

Í öllum tilfellum mótmæltu ákærðu framkomnum bótakröfum. Fyrir dómi nutu ákærðu aðstoðar túlks sem túlkaði allt sem fram fór af og á litháísku.

Ákæruvaldið tilkynnti að það breytti ákærum sínum svo að það felldi niður ákærulið I í ákæru sem út var gefin hinn 26. september. Þá kvaðst það falla frá ákæru fyrir eignaspjöll á parketi í ákærulið III, í sömu ákæru. Ákæruvald kvaðst og fella úr ákæru, dagsettri 29. september, ákærulið I, ákæru fyrir stuld á borvélum og rafgeymi. Loks kvaðst ákæruvald breyta ákærulið III úr sömu ákæru þannig að ákært yrði fyrir nytjastuld en ekki þjófnað.

Þegar ákæruvald hafði breytt ákærum sínum með þessum hætti var ákveðið að taka málið til dóms á grundvelli 125. gr. laga nr. 19/1991.

Með skýlausum játningum sínum fyrir dómi, sem fá stoð í gögnum málsins og ekki þykir ástæða til að draga í efa, eru ákærðu sönn að sök samkvæmt ákærum eins og þær standa eftir breytingar ákæruvalds. Í II. lið ákæru, út gefinni 26. september, er ákærðu gefin að sök húsbrot og eignaspjöll og þau heimfærð bæði til 231. og 257. gr. almennra hegningarlaga. Með því eignaspjöllin sem um ræðir voru ekki framin sem liður í að koma hinu ólögmæta ástandi á, heldur verða talin sjálfstætt brot meðan á því stóð, verður fallizt á að brot þeirra eigi undir nefndar lagagreinar. Þá er ákærðu í III. lið sömu ákærðu gefin að sök húsbrot og þjófnaður, með því að hafa brotizt inn í nánar tiltekinn sumarbústað, setzt þar að í einhvern tíma og stolið þremur áfengisflöskum sem þau hafi þar fundið. Er þetta í ákæru heimfært undir 231. og 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Eins og hér stendur á, verður húsbrot ákærðu talið sjálfstætt brot, beinlínis ætlað til að koma á ólögmætu ástandi, en þjófnaður þeirra á flöskunum tilfallandi brot sem framið var meðan á hinu ólögmæta ástandi stóð en ekki tilgangur þess, og þykir því rétt að heimfæra brot þeirra undir báðar þessar lagagreinar, í stað hefðbundinna sakartæmingarsjónarmiða. Að þessu athuguðu þykir háttsemi ákærðu, eins og henni er lýst í hinum breyttu ákærum, rétt færð til refsiheimilda og hafa þau unnið sér til refsingar.

Ákæruvaldið krafðist þess fyrir dómi að ákærðu yrðu bæði dæmd til fangelsisrefsingar, en taldi ekki óeðlilegt að fullnustu hennar yrði frestað skilorðsbundið. Samkvæmt gögnum málsins hefur hvorugu ákærðu verið gerð refsing hér á landi en fyrir liggur í málinu að hinn 6. maí 2008 var ákærði Z sviptur ökurétti til bráðabirgða. Kemur það ákærðu til málsbóta að hafa ekki áður verið gerð refsing sem og að þau brot sem þau eru sakfelld fyrir, játuðu þau greiðlega. Þá verður litið til ungs aldurs ákærðu X við ákvörðun refsingar.

Ákærði hefur í málinu verið sakfelldur fyrir ölvunarakstur en samkvæmt gögnum málsins mældist vínandamagn í útöndunarlofti hans 0,79 mg/l. Vegna þessa brots síns verður ákærði Z sviptur ökurétti í tólf mánuði, frá 6. maí 2008 að telja. Þá verður hann vegna þessa brots dæmdur til 140.000 króna sektar í ríkissjóð og komi tíu daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Brot ákærðu hafa dreifzt yfir sumarmánuðina og eru framin hér og hvar á landinu. Hafa þau sýnt talsverðan brotavilja. Þá hafa þau meðal annars gerzt sek um að brjótast inn í íbúðarhús og búa þar í óleyfi um skeið. Kemur það þeim til refsiþyngingar. Þegar á allt er litið verður ákærði Z dæmdur til fimm mánaða fangelsisvistar en ákærða X til þriggja mánaða fangelsisrefsingar, en fullnustu fangelsisrefsingar þeirra beggja verður frestað og falli þær niður að liðnum þremur árum, verði almennt skilorð haldið. Í þágu rannsóknar málsins sættu ákærðu gæzluvarðhaldi frá 20. til 26. september 2008 og komi til fullnustu fangelsisrefsingar annars hvors þeirra eða beggja skal gæzluvarðhaldsvistin dragast frá með fullri dagatölu samkvæmt 76. gr. almennra hegningarlaga.

Í málinu liggja fyrir nokkurar bótakröfur, sem ákærðu mótmæla öllum sem órökstuddum. Segja þau þær auk þess ekki undirritaðar og engan veginn standast þær kröfur sem gera beri til einkaréttarkrafna.

Krafizt er bóta að fjárhæð 169.900 krónur vegna stolins frakka en samkvæmt gögnum málsins komst frakkinn til skila en ekkert liggur fyrir í málinu um ástand hans þá. Þykir krafan vanreifuð eins og á stendur og verður henni vísað frá dómi. Þá liggur fyrir bótakrafa Tryggingamiðstöðvarinnar vegna tjóns sem orðið hafi af innbroti í sumarhúsið Lönguklöpp, eins og rakið er í upphaflegri ákæru. Ákæruvaldið féll hins vegar frá ákæru vegna spjalla þar á parketi, sem mun vera megintjónið sem þar varð, og eru ákærðu því ekki sakfelld fyrir slík spjöll og verða ekki dæmd til bótagreiðslna vegna þeirra. Hefði meiri málflutnings verið þörf um kröfu þessa ef leggja ætti dóm á hana og af þessum sökum og með vísan til 5. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 verður henni vísað frá dómi. Loks liggur fyrir í málinu bótakrafa Sjóvár-Almennra trygginga að fjárhæð 54.600 krónur. Samkvæmt gögnum málsins er þar um að ræða endurgreiðslu bóta sem tryggingafélaginu bar að greiða vegna tjóns sem unnið var við innbrotið sem ákært er fyrir í ákærulið II, í ákæru sem út var gefin hinn 26. september 2008. Þykir mega fallast á kröfu þessa, sem fær stoð í gögnum málsins. Ekki var gerð krafa um dráttarvexti.

Samkvæmt gögnum málsins nemur sakarkostnaður þess 15.000 krónum og féll hann allur til vegna rannsóknar á ákærulið er sneri að ákærða Z og verður hann einn dæmdur til greiðslu hans.

Ákærðu verða hvort um sig dæmt til greiðslu málsvarnarþóknunar verjanda síns, en verjendurnir gættu einnig hagsmuna þeirra á fyrri stigum málsins vegna kröfu um gæzluvarðhald, kæru úrskurðar um það til Hæstaréttar og loks vegna kröfu um farbann. Verður hvort um sig dæmt til að greiða verjanda sínum 200.000 krónur og hefur þá verið litið til reglna um virðisaukaskatt, sem og til allra framanraktra starfa verjendanna fyrir hin ákærðu.

Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði Z sæti fangelsi í fimm mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Komi til fullnustu fangelsisrefsingarinnar skal gæzluvarðhald ákærða, frá 20. til 26. september 2008, dragast frá með fullri dagatölu.

Ákærða X sæti fangelsi í þrjá mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum þremur árum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Komi til fullnustu fangelsisrefsingarinnar skal gæzluvarðhald ákærðu, frá 20. til 26. september 2008 dragast frá með fullri dagatölu.

Ákærði Z greiði 140.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi 10 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði Z er sviptur ökurétti í 12 mánuði frá 6. maí 2008 að telja.

Ákærði Z greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 200.000 krónur og annan sakarkostnað 15.000 krónur.

Ákærða X greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 200.000 krónur.

Ákærðu greiði in solidum Sjóvá-Almennum tryggingum 54.600 krónur.

Bótakröfum A og Tryggingamiðstöðvarinnar er vísað frá dómi.