S-380/2014

Mál þetta var höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 3. júlí 2014, á hendur G-kk-þgf Þ-kk-þgf N-kk-þgf, kt. 000000-0000, [...] í Reykjavík, „fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa, að kvöldi föstudagsins 9. ágúst 2013, utandyra við veitingastaðinn Paddys, Hafnargötu 38, Reykjanesbæ, slegið A, í höfuðið með glerglasi, þannig að glasið botnaði, síðan tekið hann hálstaki og hrint honum niður tröppur, með þeim afleiðingum að A féll í jörðina og hlaut skurði á vinstra gagnauga og framan við vinstra eyra, svo og skrámur á vinstri kinn, vinstra eyra og undir höku á hálsi“.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í ákæru er getið bótakröfu, sem A gerir á hendur ákærða. Krefst hann þess að ákærða verði gert að greiða sér miskabætur að fjárhæð 300.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. ágúst 2013 til 20. mars 2014, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Ákærði krefst aðallega sýknu af refsikröfu ákæruvalds og að bótakröfu verði vísað frá dómi. Til vara er þess krafist að refsing ákærða verði felld niður og að hann verði sýknaður af kröfu um bætur. Til þrautavara er sú krafa gerð að ákærða verði einungis gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin. Þá er þess krafist að bótakrafa sæti lækkun.

I

Rétt fyrir miðnætti föstudagskvöldið 9. ágúst 2013 barst lögreglu tilkynning um líkamsárás við veitingastaðinn Paddys að Hafnargötu 38 í Reykjanesbæ. Fóru þrír lögreglumenn á vettvang. Segir í skýrslu, sem einn þeirra, G, ritaði, að þegar lögreglumennina bar að garði hafi sá sem fyrir árásinni varð, A, legið á bakinu fyrir neðan tröppur sem liggja að veitingastaðnum. Sjúkraflutningamenn hefðu verið að hlúa að honum. Hann hafi verið töluvert blóðugur og verið með skurð við vinstra auga og vinstra megin á hálsinum. Lögregla hafi fengið þær upplýsingar að ákærði í máli þessu, G-kk-nf Þ-kk-nf N-x-x, hefði ráðist á A, en að hann væri farinn af vettvangi. Hann hafi fundist stuttu síðar á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja þar sem hann var að láta gera að sárum sínum, en hann var skorinn á hægri hendi. Er haft eftir honum í skýrslunni að hann hafi viðurkennt að hafa ráðist á A.

Samkvæmt fyrirliggjandi vottorði leiddi læknisskoðun, sem A gekkst undir strax í kjölfar þess atviks sem að framan er getið, í ljós skurð á vinstra gagnauga og margar litlar skrámur á vinstri kinn og eyra. Þá var einn skurður „framan við tragus vinstra eyra“ og nokkrar minni skrámur undir höku á hálsi. Fram kemur í vottorðinu að skurðir á vinstra gagnauga og við vinstra eyra hafi verið saumaðir með tveimur stökum sporum hvor.

II

Í þinghaldi við þingfestingu málsins viðurkenndi ákærði að hafa slegið brotaþola, A, í höfuðið með glerglasi utandyra við veitingastaðinn Paddys í Reykjanesbæ að kvöldi föstudagsins 9. ágúst 2013. Þetta hafi hann gert í varnarskyni og um ásetning til líkamsárásar hafi því ekki verið að ræða. Þá neitaði ákærði alfarið að hafa tekið brotaþola hálstaki og hrint honum niður tröppur sem eru framan við veitingastaðinn.

Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins áréttaði ákærði þessa afstöðu sína til sakargifta. Skýrði hann svo frá að hann hafi verið að ræða við par frá Rússlandi fyrir framan veitingastaðinn þegar brotaþoli hafi komið þar að og farið að abbast upp á hann. Tiltekið atvik eða röð atvika hafi síðan orðið til þess að ákærði sló hann í andlitið með bjórglasi. Þannig hafi brotaþoli byrjað á því að taka með hægri hendi um skyrtukraga og men, sem ákærði var með um hálsinn og sé honum mjög kært, en því næst hafi hann gripið með hinni hendinni í klofið á ákærða og gert sig líklegan til að reyna að kyssa hann. Ákærða hafi brugðið mjög mikið við þetta og þegar í stað brugðist við með því að slá brotaþola í andlitið. Hann hafi ekki gert sér grein fyrir því að hann hélt á bjórglasi í hendinni sem hann sló með. Þannig hafi ákærði ekki haft ásetning til að slá brotaþola með glasinu, hann hafi ekki notað það sem vopn heldur einfaldlega ekki gert sér grein fyrir því í þeim æsingi sem þarna varð að hann væri með glas í höndunum. Þetta hafi verið sjálfsvörn af hans hálfu í kjölfar mjög óviðeigandi háttsemi brotaþola. Kvaðst ákærði hafa slegið hressilega frá sér og við höggið hafi brotaþoli dottið, jafnvel flogið, af steyptum dyrapalli sem þeir stóðu á og niður tröppur með tveimur þrepum. Ákærði hafi aldrei tekið brotaþola tökum og hrint honum frá sér. Þeir hefðu staðið andspænis hvor öðrum og höggið sem ákærði veitti brotaþola hafi komið frá hlið, það er höggið hafi ekki lent framan á andlitinu. Möguleg vitni að þessari atburðarás hafi verið staðsett fyrir aftan ákærða. Það hefðu í mesta lagi liðið 5 mínútur frá því að brotaþoli gaf sig á tal við ákærða og þar til samskiptum þeirra lauk með framangreindum hætti.

Brotaþoli, A, skýrði svo frá í skýrslu sinni fyrir dómi að í umrætt sinn hafi hann brugðið sér aðeins út af veitingastaðnum í þeim tilgangi að fá sér að reykja. Hann hafi ekki verið mikið ölvaður þegar hér var komið, en þó búinn að drekka þrjá eða fjóra bjóra. Hann hafi ekki verið með kveikjara á sér en stúlka sem þarna var hafi gefið honum eld. Hann hafi verið að byrja að reykja sígarettuna þegar hann fékk högg á höfuðið og missti meðvitund. Höggið hafi komið vinstra megin á andlitið og hann hafi verið laminn með glasi eða glerflösku. Aðspurður kvaðst brotaþoli ekki minnast þess að hann hafi átt samskipti við ákærða í aðdraganda þessa atviks. Kvaðst hann muna ágætlega eftir því sem gerðist þetta kvöld fram að því að hann varð fyrir högginu, en nánast ekkert eftir það og þar til verið var að flytja hann á sjúkrahús. Þegar brotaþoli var spurður frekar út í áfengisneyslu sína, og þá í ljósi þess sem haft er eftir honum um hana í skýrslu hans hjá lögreglu, svaraði hann því til að það gæti vel verið að sú frásögn hans væri rétt, en samkvæmt henni hafði hann drukkið sex eða sjö stóra bjóra frá því klukkan sjö um kvöldið. Þrátt fyrir þetta kvaðst hann ekki hafa verið mjög drukkinn.

Í skýrslu vitnisins B kom fram að hann hafi starfað við tónlistarflutning á veitingastaðnum Paddys þetta kvöld og verið nýkominn þangað þegar það atvik sem er til umfjöllunar í málinu átti sér stað. Kvaðst hann hafa verið inni á veitingastaðnum, horft út um dyrnar sem voru opnar, séð tvo menn standa á dyrapallinum framan við húsið, en að honum liggja tröppur með tveimur þrepum, og orðið sjónarvottur að því þegar annar þeirra sló hinn í andlitið með bjórglasi. Hafi brotaþoli staðið beint framan við dyrnar og á hlið þannig að þær vorum honum á hægri hönd. Sá sem sló hann hafi staðið andspænis honum. Kvaðst B hafa séð þegar gerandinn tók „sveiflu með bjórglasið“ og það lenti í andlitinu á brotaþola og brotnaði. Að því búnu hafi gerandinn tekið utan um brotaþola og hent honum fram af pallinum. Nánar aðspurður um þetta, og þá einkum þann möguleika að brotaþoli hafi fallið niður af pallinum við höggið sem honum var veitt, svaraði B því til að það fengi ekki staðist. Gerandinn hafi slegið með hægri hendi og miðað við það hvernig þeir stóðu hefði brotaþoli átt að falla inn um dyrnar við höggið og þannig í átt að vitninu. Brotaþoli hafi aftur á móti fallið fram af dyrapallinum í hina áttina og rúllað niður tröppurnar. Í skýrslu sinni hjá lögreglu lýsti B atvikum í kjölfar þess að brotaþoli var sleginn með glasinu á þann veg að gerandinn hafi „tekið utan um upphandleggi þess sem hafi fengið bjórglasið í andlitið og hent honum fram af tröppunum“. Fyrir dómi kannaðist B við að hafa gefið þessa lýsingu og kvaðst muna þetta með þessum hætti. Þá kom fram hjá B að hann gæti ekkert sagt um aðdraganda þess sem þarna gerðist. Þannig hafi hann ekki heyrt eða séð hvað þeim tvímenningunum fór í milli áður en brotaþoli var sleginn með glasinu. Að sögn B var brotaþoli talsvert ölvaður. Hann sjálfur hafi verið edrú.

Við aðalmeðferð málsins komu fyrir dóminn þrjú vitni sem öll kváðust hafa verið stödd utandyra við veitingastaðinn Paddys þá er það atvik gerðist sem hér er til umfjöllunar. Ekkert þeirra gat þó borið um það högg sem óumdeilt er að ákærði veitti brotaþola. Vitnið D skýrði svo frá að ákærði og brotaþoli hefðu staðið skammt frá henni. Brotaþoli hafi verið drukkinn og ákærði hafi verið eitthvað pirraður út í hann, en henni hafi ekki verið kunnugt um ástæðu þess. Hún hafi ekki verið að fylgjast sérstaklega með þeim, en litið í átt til þeirra þegar hún heyrði brothljóð og þá séð brotaþola falla niður tröppurnar fyrir framan veitingastaðinn. Brotaþoli hafi legið blóðugur á jörðinni. Þá kom fram hjá vitninu að þegar þetta var afstaðið hafi henni virst sem ákærði hefði ekki ætlað að gera þetta, hann hafi greinilega séð eftir þessu. Vitnið E skýrði svo frá í skýrslu sinni að hún hafi veitt brotaþola athygli þar sem hann var að tala við þýskt par. Ákærði hafi farið að skipta sér af þeim. Allt í einu hafi glerbrotum rignt yfir hana þar sem hún stóð. Kvaðst hún telja að það hafi splundrast þegar það lenti í veggnum, en gat ekkert sagt til um tildrög þess. Á sama augnabliki hafi hún séð ákærða taka brotaþola tökum og hrinda honum niður tröppurnar framan við veitingastaðinn. Nefndi vitnið hálstak í þessu sambandi en lýsti þessu einnig á þann veg að ákærði hafi tekið utan um brotaþola og hrint honum. Þá skýrði E svo frá að skömmu áður en glerbrotum rigndi yfir hana hafi hún heyrt ákærða tala um hálsmenið sitt og að hann hafi hrópað eitthvað í tengslum við það. Fram kom í vitnisburði þeirra D og E að ákærði hafi verið að skipta sér af þeim og félögum þeirra inni á veitingastaðnum og verið með leiðindi í þeirra garð. Þriðja vitnið, F, bar á þann veg í skýrslu sinni að hann hafi séð útlending, sem hafi verið talsvert drukkinn, ræða við ákærða. Samskiptin hafi virst vera á eðlilegum nótum og kvaðst F ekki hafa merkt það að útlendingurinn væri að „bögga“ ákærða með einum eða öðrum hætti. Hann hafi þó eitthvað verið að fikta í meni sem ákærði var með um hálsinn. Allt í einu hafi ákærði tekið sig til og hrint útlendingnum niður tröppurnar framan við veitingastaðinn. Orðaði F þetta þannig að viðmælandi ákærða hafi „flogið“ niður tröppurnar og að ákærði hafi „fleygt“ honum. Mikið hafi blætt úr andliti mannsins eftir þessar aðfarir ákærða.

III

Með játningu ákærða, sem samrýmist fyllilega vitnisburði B, er sannað að ákærði hafi, að kvöldi föstudagsins 9. ágúst 2013, við veitingastaðinn Paddys við Hafnargötu í Reykjanesbæ, slegið A í höfuðið með glerglasi. Í ljós er leitt að glasið brotnaði við höggið. Þá er fram komið að um var að ræða 500 ml bjórglas, 15 cm hátt og það vó rétt rúmlega 300 grömm. Er fráleit sú skýring ákærða að hann hafi ekki gert sér grein fyrir því að hann hélt á glasinu þá er hann sló til brotaþola. Er því hafnað þeirri málsvörn ákærða að ekki hafi verið færð fram í málinu sönnun um ásetning hans til þess verknaðar sem honum er að þessu leyti gefinn að sök í ákæru.

Þá heldur ákærði því fram að háttsemi hans hafi verið honum refsilaus þar sem hún hafi helgast af neyðarvörn. Þannig hafi brotaþoli gripið í klofið á honum og enn fremur rifið af honum hálsfesti. Í ljósi sönnunarstöðu í málinu eru ekki næg efni til að vísa þessum framburði ákærða um aðdraganda árásarinnar á bug, en í samtali við lögreglumann stuttu eftir atvikið gaf hann þessa skýringu á framangreindri háttsemi sinni og vitni hafa borið að ákærði hafi látið einhver orð falla varðandi hálsfestina áður en hann veittist að brotaþola. Það er á hinn bóginn af og frá að hin harkalegu viðbrögð ákærða gagnvart brotaþola hafi getað helgast af neyðarvörn, sbr. 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, eða að ákvæði 2. mgr. sömu greinar geti tekið til verknaðarins.

Fyrir liggur að þá er framangreint atvik átti sér stað stóðu ákærði og brotaþoli á steyptum palli framan við veitingastaðinn, en að honum liggja tröppur með tveimur þrepum. Fram er komið að þeir höfðu báðir neytt áfengis þetta kvöld. Vitnið B bar með skýrum og afdráttarlausum hætti um það að strax í kjölfar þess að ákærði sló brotaþola með glasinu hafi hann hent eða hrint brotaþola frá sér sem við það hafi rúllað niður tröppurnar og lent á stéttinni fyrir neðan þær. Er þessi lýsing í öllum meginatriðum í samræmi við það sem þrjú önnur vitni, þau D, E og F, hafa borið um, en ekkert þeirra sá ákærða slá brotaþola. Gaf B einkar trúverðuga lýsingu á atvikum að þessu leyti, en samkvæmt henni fær ekki staðist að brotaþoli hafi fallið niður tröppurnar vegna höggsins sem ákærði veitti honum. Vitnið var við störf á veitingastaðnum þetta kvöld og hafði ekki neytt áfengis.

Ekki er fyllilega í ljós leitt að ákærði hafi tekið brotaþola hálstaki í aðdraganda þess að hann hrinti honum frá sér. Að þessu einu undanskildu og með vísan til þess sem að framan er rakið telst að mati dómsins nægilega sannað, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá líkamsárás sem í ákæru greinir, svo og að árásin hafi haft þær afleiðingar sem þar er getið, en sú lýsing er í samræmi við fyrirliggjandi læknisvottorð og samrýmist í einu og öllu sakargiftum á hendur ákærða. Er brot ákærða réttilega heimfært í ákæru til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga vegna hinnar hættulegu aðferðar sem hann beitti.

IV

Ákærði, sem er 43 ára að aldri, hefur ekki áður sætt refsingu. Í ljósi þess sem áður er getið þykir við ákvörðun refsingar hans mega horfa til þeirra sjónarmiða sem getið er í niðurlagsákvæði 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga honum til málsbóta, en samkvæmt því er heimilt að lækka refsingu ef sá sem verður fyrir tjóni á upptök að átökum með ertingu eða líku. Á móti kemur að ákærði er nú sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás sem verður með engu móti réttlætt í ljósi þess sem á undan var gengið. Að þessu virtu og með sérstakri hliðsjón af 1. og 3. tölulið 1. mgr. 70. gr. sömu laga og dómaframkvæmd þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði. Í ljósi þess að ákærði hefur ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað og afleiðingar brotsins voru ekki alvarlegar þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laganna.

A á rétt til miskabóta úr hendi ákærða á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þykir mega taka hana til greina með þeirri fjárhæð sem krafist er. Krafa um greiðslu málskostnaðar er reist á 3. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála. Þykir hann að teknu tilliti til virðisaukaskatts hæfilega ákveðinn 186.000 krónur.

Samkvæmt framansögðu verður ákærða gert að greiða A 300.000 krónur í miskabætur og 186.000 krónur í málskostnað. Um vexti af tildæmdum bótum fer svo sem í dómsorði greinir.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins samkvæmt yfirliti sækjanda um hann og ákvörðun dómsins um málsvarnarlaun skipaðs verjanda, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Ákærði, G-kk-nf Þ-kk-nf N-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 300.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 10. ágúst 2013 til 20. mars 2014, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, og 186.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði 586.000 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef F-kk-ef héraðsdómslögmanns, 558.000 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf