S-601/2009

Mál þetta, sem þingfest var 8. desember 2009 og dómtekið 25. janúar 2010, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 15. nóvember 2009, á hendur A-kk-þgf K-kk-þgf, kt. 000000-0000, Búðarstíg 8, Eyrarbakka,

„fyrir umferðarlagabrot

I.

með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 2. maí 2009, ekið bifreiðinni SS-137 sviptur ökurétti frá Svalbarðseyri áleiðis til Akureyrar vestur Leirubrú þar sem ákærði missti stjórn á bifreiðinni með þeim afleiðingum að hún valt og hafnaði út í sjó.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

II.

með því að hafa aðfaranótt fimmtudagsins 25. júní 2009 ekið bifreiðinni ZX-533 sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,30‰) um Smáratorg í Kópavogi, niður í bifreiðakjallara þar og aftur þaðan upp á bifreiðastæði fyrir aftan Verkfæralagerinn, þar sem lögregla kom að ákærða undir stýri bifreiðarinnar og handtók hann.

Teljast brot ákærða varða við 1. mgr. 48. gr. og 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

III.

með því að hafa, eftir að ákærði hafði verið færður á lögreglustöðina við Hverfisgötu í Reykjavík, vegna atvika þeirra er frá greinir í ákærulið II, neitað að gefa þvagsýni vegna rannsóknar málsins.

Telst brot ákærða varða við 3. mgr., sbr. 2. mgr. 47. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. lög nr. 44,1993, lög nr. 57,1997, lög nr. 23,1998, lög nr. 132,2003 og lög nr. 84,2004 og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði kom fyrir dóminn þann 8. desember 2009 og játaði sök í ákæruliðum I og III en neitaði sök í ákærulið II. Aðalmeðferð málsins fór fram þann 19. janúar sl. og framhald aðalmeðferðar þann 25. janúar sl. og var málið dómtekið að málflutningi loknum. Verjandi ákærða krafðist sýknu vegna ákæruliðar II og vægustu refsingar vegna annarra ákæruliða. Þá krafðist hann málsvarnarlauna og að þau yrðu greidd úr ríkissjóði.

Málavextir.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst henni tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um hugsanlega ölvaðan ökumann á bifreiðinni ZX-533, sem væri að aka í átt að Smáratorgi. Skömmu síðar hefði komið tilkynning um að bifreiðinni hefði verið ekið inn í bílakjallarann við Smáratorg og væri þar kyrrstæður. Á leið á vettvang fékk lögreglan þriðju tilkynninguna um að bifreiðinni hefði verið ekið frá bílakjallaranum og væri á bifreiðastæði aftan við Verkfæralagerinn á Smáratorgi. Er lögreglan kom á vettvang hefði bifreiðin verið í gangi á bifreiðastæðinu og ákærði setið í ökumannssætinu en annar maður setið í farþegasætinu. Við afskipti af ákærða hefði hann framvísað debetkorti með mynd og við samræður hefði lögreglan fundið áfengisþef af ákærða. Ákærði hefði því verið látinn blása í Sd-mæli og hefðu niðurstöður reynst vera 1,35 prómill. Í ljósi þess hefði ákærða verið tilkynnt að hann væri handtekinn, grunaður um ölvun við akstur og hann fluttur á lögreglustöðina við Hverfisgötu. Í samtali við varðstjóra neitaði ákærði að hafa ekið bifreiðinni og sagði að einhver E-kk-nf hefði ekið henni, sem ákærði vissi ekki nánari deili á. Þá hefði ákærði neitað að gefa þvagsýni.

Í upplýsingaskýrslu lögreglunnar kemur einnig fram að lögreglan hefði haft símasamband við vitnið A-kk-þf Þ-kk-þf sem kvaðst hafa veitt bifreiðinni athygli þar sem henni var ekið suður Hafnarfjarðarveg og upp á Arnarnesbrú og þaðan beygt inn á Arnarnesveg til austurs. Þaðan hefði bifreiðinni verið ekið af Arnarnesvegi, inn á Fífuhvammsveg til norðurs í átt að Smáratorgi. Þar hefði bifreiðinni verið ekið inn í bílakjallarann við Smáratorg og verið þar smástund. Þaðan hefði bifreiðinni verið ekið af stað upp úr bílakjallaranum og ekið yfir Smáratorgið á bak við Verkfæralagerinn. Þá hefði vitnið séð að í bifreiðinni voru tveir menn og hefði sá sem ók verið í bláum bol.

Í skýrslutöku hjá lögreglu þann 25. júní 2009 kvað ákærði einhvern E-kk-þf hafa ekið bifreiðinni neðan úr bæ og í Kópavog en ákærði hefði setið aftur í á þeirri leið. E-kk-nf þessi hefði hætt akstri og yfirgefið bifreiðina rétt áður en lögreglan kom að þeim. Eyvi þessi hefði verið í gallabuxum og svartri hettupeysu. A-kk-nf, vinur ákærða, hefði einnig setið frammi í og verið þar þegar lögreglan hafði afskipti af þeim. Ákærði kvaðst ekki vita meira um E-kk-þf eða A-kk-þf, hvorki hvar þeir ættu heima né hverra manna þeir væru. Þá kvaðst ákærði hafa fengið bifreiðina lánaða klukkan 23.00 og þá verið edrú en byrjað að drekka um miðnætti og drukkið fjóra bjóra og fjögur skot. Hefði hann drukkið á veitingastaðnum Vegamótum. Kærasta A-kk-ef hefði fyrst ekið bifreiðinni og síðan hefði E-kk-nf tekið við þar sem Brosbolir væru í Norðlingaholti. Ákærði kvaðst ekki hafa neytt áfengis eftir að lögregla hafði afskipti af honum.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa fengið lánaðan bíl hjá vini sínum. Vinur vinar vinar hans, sem héti E-kk-nf eða E-kk-nf, hefði fengið að keyra fyrir hann. Vinur ákærða og ákærði hefðu farið á fyllirí og þeir verið á rúntinum um Reykjavík. Þeir hefðu síðan endað í Kópavogi þar sem þeir stöðvuðu bifreiðina. E-kk-nf hefði farið þar og ákærði því sest undir stýri til að kveikja á miðstöðinni og lögreglan komið þá að honum. Aðspurður kvað ákærði þá í byrjun hafa verið fjóra í bifreiðinni, síðan þrjá og svo tvo. Eitthvað um korteri áður en lögreglan kom hefðu þeir verið orðnir tveir. E-kk-nf hefði bara farið og skilið þá A-kk-þf eftir í bílnum. E-kk-nf hefði bara gengið í burtu og farið í sinn eigin bíl. Aðspurður um það hversu langur tími hafi liðið frá því þeir stöðvuðu bifreiðina á planinu og þar til lögreglan kom kvað ákærði það hafa verið um fimmtán til tuttugu mínútur. Ákærði kvaðst hafa verið klæddur í svartan og bláan stuttermabol og líka verið í hvítri peysu með bláum merkjum á. A-kk-nf hefði einnig verið að drekka. Ákærði kvaðst aðspurður ekki vita hver E-kk-nf væri en hann þekkti A-kk-þf vel. A-kk-nf búi hins vegar í Noregi eða Svíþjóð og vinni sem kokkur. Ákærði kvaðst hafa fengið bifreiðina lánaða sjálfur og borið ábyrgð á henni. Það hefði verið um kvöldmatarleytið. Aðspurður kvað ákærði kærustu A-kk-ef hafa ekið frá Norðlingaholti niður í bæ en þar hefði E-kk-nf tekið við akstrinum. Þeir A-kk-nf hefðu farið á skemmtistaðinn Vegamót og hitt E-kk-þf þar en E-kk-nf hefði komið þangað með vini A-kk-ef. Ákærði kvaðst hafa byrjað drykkju um áttaleytið um kvöldið. E-kk-nf hefði síðan bara stungið af, ákærði kvaðst ekki vita ástæðuna fyrir því. Ákærði kvaðst hafa reynt að hafa uppi á E-kk-þgf en ákærði kvaðst ekki vita neitt um hann, ekki hvernig hann liti út né annað og A-kk-nf hefði ekki getað hjálpað sér að finna E-kk-þf. Aðspurður kvaðst ákærði vera um 189 cm á hæð og hafa setið aftur í í bifreiðinni þar til þeir komu á planið við Smáratorg. Kvaðst ákærði halda að E-kk-nf hafi verið klæddur í eitthvað blátt, með rauðu í, hann myndi ekki hvort það hefði verið stuttermabolur eða síðermabolur, það væri það eina sem hann myndi en fram kæmi í lögregluskýrslu að ökumaðurinn hefði verið í bláum bol.

H-kvk-nf B-kvk-nf Á-kvk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið stödd á Hverfisgötu þegar tilkynning kom um hugsanlega ölvaðan ökumann. Hefði hún komið að ákærða á bílaplani við Smáratorgið þar sem hann sat undir stýri. Hefði hún verið búin að fá lýsingu á ökumanninum þannig að hann væri í bláum stuttermabol og einnig lýsingu á leiðinni sem bifreiðin ók. Hefði leið bifreiðarinnar verið lýst þannig að bifreiðinni væri ekið suður Hafnarfjarðarveg, upp á Arnarnesbrúna og svo austur Fífuhvammsveg og að Smáratorgi. Þegar lögreglan kom á vettvang hefði bifreiðinni verið lagt þversum á bifreiðastæðin og ákærði setið undir stýri og verið í bláum stuttermabol. Ekki hefði gefist tóm til að ræða við farþegann þar sem hann hefði verið mjög æstur og viljað að lögreglan æki sér heim. Ákærði hefði ekki tjáð sig neitt á vettvangi en hann hefði neitað því að hafa ekið bifreiðinni.

J-x-x F-kk-nf V-kk-nf, fyrrverandi lögreglumaður, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið á vakt með H-kvk-þgf B-kvk-þgf þegar þau fengu tilkynningu um hugsanlegan ölvunarakstur. Hefðu þau verið stödd á Hverfisgötu og ekið í átt að Smáratorgi. Þau hefðu fengið reglulegar tilkynningar um aksturinn á leið sinni á vettvang auk þess að fá lýsingu á ökumanninum. Þegar þau komu á vettvang hefði verið búið að leggja bifreiðinni þversum á bifreiðastæði, fyrir aftan Verkfæralagerinn, bifreiðin hefði verið í gangi og ákærði undir stýri. Ákærði hefði blásið í Sd-mæli og þá komið í ljós að hann var undir áhrifum áfengis. Ákærði hefði verið í bláum stuttermabol. Kvað hann farþegann í bifreiðinni hafa verið æstan og viljað far með lögreglunni en lögreglan ekki getað sinnt honum. Farþeginn hefði verið í síðerma bol eða peysu.

A-kk-nf Þ-kk-nf Æ-kk-nf, kt. 000000-0000, Grettisgötu 55, Reykjavík, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið ásamt K-kvk-þgf S-kvk-þgf að aka eftir Kringlumýrarbraut og ekið upp brúna að Arnarnesi. Þar hefðu þau tekið eftir bifreið sem hefði ekið sikk-sakk á veginum og upp á hringtorg. Þau hefðu ákveðið að tilkynna það til lögreglunnar og fylgt bifreiðinni jafnframt eftir. Hefði bifreiðin ekið niður í bifreiðakjallara og önnur bifreið komið að ákærða. Báðar bifreiðarnar hefðu síðan ekið upp úr bifreiðakjallaranum og lögreglan sagt þeim að elta þær. Seinni bifreiðin hefði ekið í burtu en þau misst sjónar á bifreið ákærða smástund. Þau hefðu fundið bifreið ákærða aftur og lögreglan komið um svipað leyti. Aðspurður kvaðst A-kk-nf hafa séð, þegar þau voru kyrrstæð á rauðu ljósi, að ökumaðurinn var klæddur í stuttermabol. Kvaðst A-kk-nf vera viss um það. Þá hefði hann séð rétt áður en lögreglan kom á vettvang að ákærði var við ökumannsdyrnar og í bláum stuttermabol. Kvaðst hann aldrei hafa séð farþegann koma út úr bílnum né hvernig hann hafi verið klæddur. Aðspurður kvað A-kk-nf um eina til tvær mínútur hafa liðið frá því að bifreiðin stansaði á bílaplaninu og þar til lögreglan kom á staðinn.

K-kvk-nf S-kvk-nf, kt. 000000-0000, Njálsgötu 8c, Reykjavík, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið að aka með A-kk-þgf Þ-kk-þgf þegar þau tóku eftir undarlegu aksturslagi á leið sinni upp á brúna á Arnarneshæð. A-kk-nf hefði því hringt til lögreglu og tilkynnt um aksturinn. Þau hefðu veitt bifreiðinni eftirför og þegar þau voru stopp á rauðu ljósi ásamt bifreið ákærða hefði A-kk-nf séð inn í bifreið ákærða. Þau hefðu elt bifreiðina og séð hvar bifreið ákærða ók niður í bifreiðakjallara. Þaðan hefði bifreið ákærða komið ásamt annarri bifreið og þau fylgt bifreið ákærða eftir. Kvaðst K-kvk-nf hafa séð að ökumaðurinn var í stuttermabol en hún hefði ekki séð litinn á honum. Aðspurð kvaðst K-kvk-nf hafa séð tvo menn frammi í bifreiðinni en hún vissi ekki hvort einhver hefði verið aftur í.

Niðurstöður.

Framburður ákærða varðandi ákærulið II er afar ótrúverðugur og með miklum ólíkindablæ. Ákærði kvaðst fyrir lögreglu hafa fengið bifreiðina lánaða klukkan 23.00 að kvöldi, en fyrir dóminum kvaðst hann hafa fengið hana um kvöldmatarleytið. Ákærði kvað, fyrir lögreglu, kærustu A-kk-ef hafa ekið bifreiðinni fyrst en E-kk-nf hefði tekið við akstrinum þar sem Brosbolir eru í Norðlingaholti. Fyrir dóminum kvað ákærði E-kvk-nf hafa tekið við akstrinum á skemmtistaðnum Vegamótum en þangað hefði kærasta A-kk-ef ekið frá Norðlingaholti. Þá kvaðst ákærði ekkert vita um E-kk-þf og ekki geta aflað upplýsinga um hann en hann vissi ekki einu sinni hvernig hann liti út. Ákærði kvaðst þó muna að E-kk-nf hefði verið klæddur í eitthvað blátt, alla vega væri staðfest í lögregluskýrslu að ökumaðurinn hefði verið í bláum stuttermabol. Þá kvað ákærði um fimmtán til tuttugu mínútur hafa liðið frá því að þeir stönsuðu á bifreiðaplaninu og þar til lögreglan kom. Vitnið A-kk-nf Þ-kk-nf kvað ekki meira en eina til tvær mínútur hafa liðið frá því bifreiðin stansaði á bifreiðaplaninu og þar til lögreglan kom. Þá kvaðst ákærði fyrir dóminum hafa verið í stuttermabol en líka í hvítri peysu. Fær sá framburður ekki stoð í vitnisburði lögreglumannanna sem komu á vettvang.

Vitnið A-kk-nf Þ-kk-nf kvaðst hafa séð ökumanninn í stuttermabol á umferðarljósum og staðfestu lögreglumennirnir fyrir dóminum að farþeginn í bifreiðinni hefði verið í síðermapeysu. Þá kváðu vitnin A-kk-nf Þ-kk-nf og K-kvk-nf að einungis tveir menn hefðu verið í bifreiðinni en K-kvk-nf gat ekki þvertekið fyrir að þriðji maðurinn hefði getað verið í aftursætinu.

Ákærði er 189 cm á hæð og er með ólíkindum að svo stór maður sjáist ekki í aftursæti bifreiðar sé ekið á eftir bifreiðinni.

Er svo mikið misræmi í framburði ákærða fyrir lögreglu og fyrir dóminum að ekki verður byggt á honum. Þá er sagan um E-kk-þf svo ótrúverðug að ekki verður lagður nokkur trúnaður á hana. Með staðfestum framburði vitnanna A-kk-ef og K-kvk-ef um að ökumaðurinn á bifreiðinni ZX-533 hafi verið í stuttermabol, svo og með vísan framburðar vitnanna H-kvk-ef og J-kk-ef um að sá sem sat undir stýri, þegar lögreglan kom að, hafi verið í bláum stuttermabol, þykir fram komin, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sönnun þess að það hafi verið ákærði sem ók bifreiðinni í umrætt sinn. Verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi, sem lýst er í ákærulið II, en hún er réttilega færð til refsiákvæða í ákæru. Þá verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæruliðum I og III en játning ákærða er í samræmi við önnur gögn málsins.

Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann dæmdur þann 29. janúar 2008 fyrir akstur án ökuréttinda og þjófnað og gert að greiða 10.000 krónur í sekt til ríkissjóðs en ákvörðun refsingar frestað að öðru leyti, skilorðsbundið til tveggja ára. Þá fékk ákærði ákærufrestun þann 5. júní 2008, skilorðsbundið til tveggja ára, fyrir nytjastuld og að aka án ökuréttinda. Þann 15. október 2008 var ákærði dæmdur í 100.000 króna sekt fyrir ölvunarakstur og sviptur ökurétti í átta mánuði. Var skilorðsdómurinn frá 29. janúar 2008 ekki dæmdur upp. Þann 16. júní 2009 var ákærði dæmdur til greiðslu 140.000 króna sektar fyrir líkamsmeiðingar af gáleysi, brot gegn áfengislögum og umferðarlagabrot. Ákærði rauf skilorð dómsins frá 29. janúar 2008 og dómsins frá 5. júní 2008 með brotum þeim sem hann hefur verið sakfelldur fyrir nú. Með vísan til þeirra brota sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir nú, þykir rétt að láta skilorð þeirra dóma haldast. Brot ákærða samkvæmt I. lið ákærunnar framdi ákærði áður en dómurinn gekk þann 16. júní 2009 og verður honum því gerður hegningarauki samkvæmt reglum 78. gr. almennra hegningarlaga.

Refsing ákærða er nú ákveðin 310.000 króna sekt sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæta ella fangelsi í tuttugu og tvo daga. Þá ber að svipta ákærða ökurétti í fjögur ár frá birtingu dóms þessa.

Að þessum niðurstöðum fengnum ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, sem er samkvæmt gögnum málsins 17.922 krónur fyrir alkóhólsrannsókn, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hrl., sem eru hæfilega ákveðin 294.925 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Mál þetta sótti G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, A-kk-nf K-kk-nf, greiði 310.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í tuttugu og tvo daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í fjögur ár frá birtingu dóms þessa.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, samtals 312.847 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 294.925 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.