E-174/2007

Mál þetta, sem dómtekið var þann 5. desember s.l., hefur Atlantik ehf., kt. 000000-0000, Grandagarði 14, Reykjavík, höfðað hér fyrir dómi með stefnu, birtri 27. mars 2007, á hendur Trans-Atlantic ehf., kt. 000000-0000, Ráðhústorgi 7, Akureyri.

Dómkröfur stefnanda eru:

1. Að stefnda verði bannað að nota heitið Trans-Atlantic sem firmanafn eða annað auðkenni fyrir ferðaþjónustu sína.

2. Að stefnda verði með dómi gert að afmá skráningu á heitinu Trans-Atlantic hjá fyrirtækjaskrá að viðlögðum 10.000 króna dagsektum er renni til stefnanda og verði fullnægingarfrestur skyldunnar 15 dagar frá uppkvaðningu dóms.

3. Að stefnda verði bannað að nota lénsheitið transatlantic.is.

4. Að stefnda verði með dómi gert að afmá skráningu á léninu transatlantic.is hjá Internet á Íslandi h.f. að viðlögðum 10.000 króna dagsektum er renni til stefnanda og verði fullnægingarfrestur skyldunnar 15 dagar frá uppkvaðningu dóms.

5. Að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Dómkröfur stefnda eru, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst hann þess að stefnanda verði gert að greiða sér málskostnað samkvæmt málskostnaðarreikningi.

I.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna.

Samkvæmt málavaxtalýsingum aðila og framlögðum gögnum eru helstu atvik þau, að stefnandi hefur frá áramótum 1977/1978 rekið ferðaþjónustu undir firmaheitinu Atlantik. Er tilgangur stefnanda samkvæmt samþykktum hans ,,öll almenn ferðaþjónusta innanlands og erlendis, sala og útgáfa farseðla, svo og annar skyldur atvinnurekstur.“ Heiti stefnanda var fyrst skráð í firmaskrá árið 1977, en á árinu 1988 var honum úthlutað léninu atlantik.is og síðar, á árinu 2002, léninu atlantic.is. Þá voru vörumerkin Atlantik og Atlantik-Tours skráð sem orðmerki stefnanda hjá Einkaleyfastofu þann 6. júní 2005, í flokki 39 fyrir flutninga og ferðaþjónustu. Vísar stefnandi til þess að starfsemi hans taki til reksturs ferðaskrifstofu og annarrar ótalinnar ferðaþjónustu (flokkur 63.30.0, skv. ÍSAT 95, 2. útgáfa).

Stefnda, Trans-Atlantic ehf., var stofnað í septembermánuði 2004. Er tilgangur félagsins samkvæmt samþykktum ,,markaðssetning, sala og þjónusta vegna ferða einstaklinga og hópa erlendis á valda áfangastaði og öll önnur starfsemi þessu tengd.“ Í greinargerð staðhæfir stefndi að markmið félagsins sé ekki síst það að stuðla að auknu framboði á ferðum fyrir Íslendinga beint frá landsbyggðinni til útlanda, en áfangastaðir hans séu einkum handan Atlantshafsins, þ.e. Mexíkó, Guatemala og Belize. Þann 1. nóvember 2004 var stefnda úthlutað lénsheitinu www.atlanticferdir.is og 29. sama mánaðar lénsheitinu transatlantic.is

Samkvæmt gögnum fór stefnandi fram á það við stefnda í bréfi, dagsettu 7. febrúar 2005, að hann léti af notkun á heitinu Atlantic í firmanafni sínu, með þeim rökum að augljós ruglingshætta væri með því nafni og firmaheiti og vörumerki hans. Stefndi hafnaði málaleitan stefnanda í ágústmánuði sama ár með vísan til þess að hún hefði ekki stoð í lögum. Vegna þessarar afstöðu stefnda bar stefnandi fram formlega kvörtun til Neytendastofu hinn 23. ágúst 2005. Vísaði hann þar m.a. til ákvæða 5. gr. og 12. gr. laga um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins nr. 57, 2005, sbr. áður 20. gr. og 25. gr. samkeppnislaga nr. 8, 1993, og krafðist, að stefnda yrði með úrskurði gert óheimilt að nýta firmaheiti sitt, þar með talið í lénsheitum.

Neytendastofa svarði kæruerindi stefnanda þann 17. janúar 2007, með ákvörðun nr. 3/2007. Er þar lagt til grundvallar að báðir málsaðilar hafi með höndum ferðaskrifstofurekstur, en að stefnandi, Atlantik, sinni fyrst og fremst komu erlendra ferðamanna til Íslands og er í því sambandi litið til þess að vefsvæði félagsins sé allt á ensku. Aftur á móti bjóði stefndi Trans-Atlantic Íslendingum upp á ferðir til útlanda. Í niðurstöðukafla er fjallað um merkingu orðanna atlantik og trans-atlantic og það álit látið í ljós, að um almenn orð sé að ræða, sem m.a. hafi skírskotun til þeirrar ferðaþjónustu sem báðir málsaðilar stundi, líkt og reyndar fjölmörg önnur lík félög. Segir í álitinu, að velji félag slík almenn orð til auðkennis verði það að hlíta því að aðrir noti lík nöfn og þá jafnvel félög í áþekkri starfsemi. Staðhæft er að merki félaganna séu í veigamiklum atriðum frábrugðin hvort öðru. Þau séu því ekki til þess fallin að gefa til kynna að rekstur félaganna sé tengdur og geti því eigi spillt þeirri viðskiptavild sem merki stefnanda, kæranda Atlantik, hafi skapað því félagi. Segir í framhaldi af því, að ekki hafi verið sýnt fram á það með gögnum að ruglingur hafi komið fram milli félaganna. Þá segir ennfremur að ,,notkun auðkennis Trans-Atlantic þykir ekki vera með þeim hætti að tilefni sé til að ætla að villst verði á því og auðkenninu Atlantik. Þá fæst ekki séð að lénið transatlantic.is valdi ruglingi við lénin atlantik.is eða atlantic.is. Þannig myndi sá sem þekkir heimasíðu Atlantik, atlantik.is, varla slá inn transatlantic.is svo tæpast er hætta á ruglingi að því leyti”. Í áliti þessu er tekið fram að stefndi hafi afskráð lénið atlanticferdir.is og hafi af þeim sökum ekki þótt ástæða til að fjalla um það kæruefni.

Niðurstaða Neytendastofu samkvæmt ofangreindu er að ekki hafi verið brotið gegn ákvæðum 12. gr. laga nr. 57, 2005. Þá hafi að mati stofunnar ekki verið sýnt fram á að brotið hafi verið gegn 5. gr. sömu laga. Vegna þessa var og ekki talið vera tilefni til afskipta af hálfu Neytendastofu.

Að áliti stefnanda voru ofangreind málalok óásættanleg og höfðaði hann því þetta dómsmál.

II.

Af hálfu stefnanda, Atlantik ehf., er á því byggt að notkun stefnda á heitinu Trans-Atlantic sem auðkenni fyrir ferðaþjónustu sé í andstöðu við 1. mgr. 4. gr. laga nr. 45, 1997 um vörumerki og því brot á vörumerkjarétti stefnanda. Vísar stefnandi til þess að lagaákvæðið kveði á um, að aðrir en eigandi vörumerkis megi ekki heimildarlaust nota í atvinnustarfsemi sinni tákn sem séu eins eða lík vörumerki hans ef notkunin taki til eins eða svipaðrar vöru eða þjónustu og vörumerkjarétturinn nær til og hætt sé við ruglingi, þ.m.t. að tengsl séu með merkjunum.

Stefnandi byggir og á því að notkun stefnda á heitinu Trans-Atlantic sem auðkenni fyrir ferðaþjónustu brjóti í bága við góða viðskiptahætti í atvinnustarfsemi og sé í andstöðu við 2. málslið 12. gr. laga nr. 57, 2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins.

Stefnandi vísar til þess að sú atvinnustarfsemi sem stefndi reki sé á sama vettvangi og atvinnustarfsemi hans. Báðir aðilar reki þannig ferðaþjónustu og þó svo að áherslumunur sé á starfsemi þeirra séu félögin í samkeppni um ferðir Íslendinga til útlanda. Hafi stefnandi þannig frá því hann tók til starfa boðið upp á slíkar ferðir og hafi enga þýðingu í málinu að ferðir útlendinga til Íslands séu nú fyrirferðarmeiri þáttur í starfsemi hans. Vörumerki stefnanda sé skráð fyrir flutninga og ferðaþjónustu án frekari tilgreiningar. Sé því ljóst að atvinnustarfsemi stefnda taki til sömu eða svipaðrar þjónustu og vörumerkjaréttur stefnanda nái til.

Stefnandi byggir á því að augljós ruglingshætta sé fyrir hendi á milli vörumerkis hans, Atlantik, og heitisins Trans-Atlantic, enda séu bæði heitin notuð til að auðkenna atvinnustarfsemi á vettvangi ferðaþjónustu. Bendir stefnandi á að þegar ruglingshætta sé metin þá sé það sú heildarmynd sem við blasi sem ráði, en í því sambandi sé einkum litið til þriggja þátta: Sjónlíkingar, hljóðlíkingar og merkingar. Verði að hafa í huga að þeim mun líkari sem sú atvinnustarfsemi sé sem viðkomandi merkjum sé ætlað að auðkenna þurfi minna til, til að um ruglingshættu teljist vera að ræða. Í því tilviki sem hér um ræðir sé atvinnustarfsemin hin sama og sé því mat á ruglingshættu afar strangt. Bendir stefnandi á að vörumerki hans, Atlantik, sé nánast hið sama og annað orðið í heiti stefnda, Trans-Atlantic. Sá munur sem sé á rithætti orðanna Atlantik og Atlantic sé og svo smávægilegur að hann hafi enga þýðingu við mat á ruglingshættunni. Sjónlíking orðanna sé augljós, hljóðlíking þeirra sé alger og merking þeirra sé hin sama. Telur stefnandi að því megi ljóst vera að heitið Atlantic rúmist innan verndarsviðs vörumerkisins Atlantik.

Stefnandi byggir á því að augljóslega sé ekki hægt að skeyta orðinu trans framan við orðið Atlantic til að ruglingshætta teljist ekki vera fyrir hendi. Bendir hann á, að í vörumerkjarétti sé talið að ef sterkari hluti merkis í tveimur hlutum sé eins eða nánast eins og merki samkeppnisaðilans þá sé fyrir hendi ruglingshætta. Telur stefnandi að orðið Atlantic sé augljóslega sterkari hluti heitisins Trans-Atlantic og að megináhersla heitisins sé á því orði. Orðið trans geti því ekki talist annað en veikt forskeyti og því alls ekki fallið til að veita heitinu Trans-Atlantic aðgreiningarhæfi frá vörumerki stefnanda, Atlantik.

Stefnandi áréttar, að líkt og atvikum sé háttað beri að gera ríkar kröfur við mat á ruglingshættu þar sem umræddum heitum sé ætlað að auðkenna atvinnustarfsemi á sama vettvangi. Bendir stefnandi á að nefnd ruglingshætta sé enn fremur metin út frá sjónarhóli neytandans, sem almennt sé talinn tiltölulega vel upplýstur og athugull. Það sé hins vegar viðurkennt sjónarmið í vörumerkjarétti að minni neytandans sé ekki fullkomið og því sé ekki hægt að gera þá kröfu til hans að hann muni nákvæmlega hver viðkomandi merki séu. Og með hliðsjón af þeim ríku kröfum, sem gerðar séu þegar merkjum er ætlað að auðkenna atvinnustarfsemi á sama vettvangi, og hinu ófullkomna minni neytandans telur stefnandi sýnt að hætt sé við ruglingi á milli vörumerkis hans, Atlantik, og heitis ferðaþjónustu stefnda, Trans-Atlantic.

Stefnandi byggir á því að notkun stefnda á heitinu Trans-Atlantic, sem heitis á ferðaþjónustu, brjóti í bága við góða viðskiptahætti og sé því í andstöðu við bæði 5. gr. og 2. málslið 12. gr. laga um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins nr. 57, 2005. Í 5. gr. segi að óheimilt sé að viðhafa nokkuð það sem brjóti í bága við góða viðskiptahætti í atvinnustarfsemi eins og þeir séu tíðkaðir eða nokkuð það sem óhæfilegt sé gagnvart hagsmunum neytanda. Þá segi í 2. málslið 12. gr. laganna að sérhverjum sé bannað að nota auðkenni, sem hann eigi tilkall til, á þann hátt að leitt geti til þess að villst verði á því og öðrum einkennum sem annað fyrirtæki notar með fullum rétti.

Telur stefnandi að í ljósi nefndra lagaákvæða og alls framangreinds sé ljóst, að með notkun á heiti, sem sé svo líkt vörumerki hans og firmaheiti, sé stefndi að nýta sér þriggja áratuga markaðsfærslu hans og uppbyggingu á viðskiptavild, enda augljós ruglingshætta fyrir hendi svo sem hann hafi hér að framan rakið. Þessu til stuðnings vísar stefnandi til þess að honum berist stöðugt símtöl frá viðskiptamönnum stefnda. Telur hann fullvíst að hið gagnstæða eigi sér einnig stað. Raunveruleg ruglingshætta sé því fyrir hendi og styðji hún að áliti stefnanda hið hlutlæga mat sem hann hér að framan hafi rakið. Enn fremur telur stefnandi að forskeytið Trans sé mjög villandi og sé hætta á að þeir neytendur sem þekkja ferðaþjónustu stefnanda telji ferðaþjónustu stefnda vera anga af sömu starfsemi, t.d. þann hluta hennar sem bjóði upp á ferðir fyrir Íslendinga til útlanda.

Stefnandi bendir á að stefnda hafi sannanlega verið kunnugt um fyrirtæki hans og heiti þegar hann skráði firmaheiti sitt þar eð fyrirsvarsmenn hans hafi upphaflega sótt um skráningu firmaheitisins Atlantic, en verið hafnað í kjölfar athugasemda stefnanda. Þá hafi stefndi kosið að sækja um skráningu núverandi firmaheitis, sem hafi verið skráð þrátt fyrir mótmæli stefnanda. Hafi stefnandi fengið þær upplýsingar hjá Fyrirtækjaskrá að starfsmenn hennar treystu sér ekki til að skera úr um hvort ruglingshætta væri á milli þessara tveggja heita. Hafi stefndi haldið ótrauður áfram notkun heitisins Trans-Atlantic þrátt fyrir ítrekaðar kröfur stefnanda um að hann léti af þeirri háttsemi.

Stefnandi byggir á því að, að baki lögunum nr. 57, 2005 um óréttmæta viðskiptahætti og gagnsæi markaðarins búi bæði samkeppnis- og neytendasjónarmið. Umræddri 12. gr. laganna sé m.a. ætlað að veita auðkennum vernd til viðbótar við þá vernd sem þau kunni að njóta samkvæmt vörumerkjalögum. Telur stefnandi að verði ekki fallist á dómkröfur hans sé sýnt að sú viðbótarvernd sem lagagreininni hafi verið ætlað að veita nái ekki fram að ganga.

Stefnandi byggir á því að með tæplega þriggja áratuga samfelldri notkun og síðar skráningu vörumerkisins Atlantik hafi hann öðlast einkarétt til þess. Telur stefnandi að heitið Trans-Atlantic rúmist innan verndarsviðs þess. Stefndi hafi nýtt sér umrætt firmanafn, sem hætta sé á að rugla megi saman við vörumerki og firmaheiti stefnanda. Felist í því athæfi augljóst brot á fyrrgreindri 4. gr. vörumerkjalaga sem og gagnvart 5. gr. og 2. málslið 12. gr. laga um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins nr. 57, 2005.

Stefnandi byggir á því að dómkrafa hans um að stefnda verði bannað að nota lénsheitið transatlantic.is sé reist á sömu málsástæðum og að framan greinir, enda eigi sömu sjónarmið við um notkun á lénum í atvinnustarfsemi. Þá sé veraldarvefurinn mikilvægur þáttur í markaðsfærslu fyrirtækja. Notkun stefnda á nefndu léni sé og brot á vörumerkjarétti stefnanda samkvæmt 4. gr. vörumerkjalaga, auk þess sem hún sé andstæð góðum viðskiptaháttum og því andstæð bæði 5. gr. og 2. málslið 12. gr. laga nr. 57, 2005 um eftirlit með ólögmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins.

Um lagarök er af hálfu stefnanda vísað til áðurnefndrar laga nr. 45, 1997 um vörumerki, einkum 1. gr., 2. gr., 3. gr., 4. gr., 5. gr. og 42. gr. sem og laga nr. 57, 2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins, einkum 5. gr. og 12. gr. Kröfur um dagsektir reisir stefnandi á 2. málslið 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála, en um málskostnað er vísað til 1. mgr. 130. gr. sömu laga.

Stefndi vísar um sýknukröfu sína til niðurstöðu Neytendastofu frá 17. janúar 2007. Er á því byggt að afstaða stofnunarinnar, sbr. ákvörðun nr. 3/2007, sé rétt og vel rökstudd, en þar segi m.a.:

„Orðið atlantic vísar til Atlantshafs eða Atlantshafsstrandar, en orðið trans-atlantic þýðir það sem liggur þvert yfir Atlantshaf, það sem fer yfir Atlantshaf, Atlantshafs eða handan Atlantshafs. Neytendastofa telur að atlantic og trans-atlantic séu almenn orð, sem m.a. hafi skírskotun til þeirrar ferðaþjónustu sem báðir málsaðilar stundi. Við leit í firmaskrá koma t.d. upp 45 fyrirtæki sem hafa atlant sem orðhluta og kenna þannig starfsemi sína með einum eða öðrum hætti við Atlantshafið. Að mati Neytendastofu verða fyrirtæki sem velja almenn orð til auðkennis að hlíta því að aðrir noti lík nöfn, jafnvel fyrirtæki í áþekkri starfsemi.“

Stefndi mótmælir þeirri málsástæðu stefnanda, að með notkun orðsins „atlantic“ hafi hann brotið gegn ákvæðum 5. gr. og 12. gr. laga nr. 57, 2005. Stefndi staðhæfir að ágreiningur aðila snúist í raun um það hvort honum hafi verið heimilt að hefja notkun nefnds orðs hinn 27. september 2004 í firmanafni félagsins og um það hvort honum hafi verið heimil notkun orðsins í lénsheitum sem skráð hafi verið síðar á því ári. Vísar stefndi til þess að lögin nr. 57, 2005 hafi fyrst tekið gildi 1. júlí 2005 og geti því notkun orðsins „atlantic“ eðli málsins samkvæmt ekki talist brot þar á þar eð þá væri um afturvirkni að ræða. Geti því notkun stefnda á orðinu „atlantic“ ekki brotið gegn framangreindum lagaákvæðum.

Af hálfu stefnda er til þess vísað, að hann hafi einvörðungu að markmiði í rekstri sínum ferðir til útlanda fyrir íbúa landsbyggðarinnar. Stefnandi stundi hins vegar ferðaþjónustu með áherslu á skipulagðar ferðir fyrir ferðamenn hér á landi, líkt og fram hafi komið í kvörtun hans til Neytendastofu hinn 23. ágúst 2005. Liggi því fyrir að málsaðilar séu alls ekki í samkeppni á markaði.

Stefnandi byggir á því að engin hætta sé á að menn rugli saman firmaheitum aðila, líkt og staðfest hafi verið með áður rakinni niðurstöðu Neytendastofu. Vísar stefndi til þess að í málatilbúnaði sínum skauti stefnandi alfarið yfir þá staðreynd að í nafni stefnda sé endastafurinn c á meðan hann sé k í firmanafni stefnanda. Í þessu felist augljós munur.

Þá er á því byggt af hálfu stefnda að stefnandi geti ekki eignað sér svo almennt orð sem hér um ræðir. Atlantic vísi til Atlantshafsins eða Atlantshafsstrandar eins og lýst sé niðurstöðu Neytendastofu. Þá komi Trans-Atlantic fram samsett í enskri tungu og þýði samkvæmt ensk-íslenskri orðabók: 1. (það) sem liggur þvert yfir Atlantshaf; sem fer yfir Atlantshaf, Atlantshaf-:a Trans-Atlantic cable; a transatlantic ship. 2. handan Atlantshafs. Sé því um að ræða orð er hafi allt aðra þýðingu en firmanafn stefnanda, auk þess sem það hafi sex bókstafi, sem firmanafn stefnanda hafi ekki. Megi því augljóst vera að ekki sé um ruglingshættu að ræða.

Vísað er til þess að stefnandi leggi í málatilbúnaði sínum ríka áherslu á orðið „atlantic“ í firmanafni stefnda þrátt fyrir að nafn fyrirtækis hans sé „Trans-Atlantic“ og að félagið sé ekki kallað annað. Bendir stefndi á að stefnandi haldið því og fram að megináhersla stefnda sé á orðinu Atlantic og vísi til þess að stefndi hafi fengið skráð lénið www.atlanticferdir.is, en til dæmis ekki www.transferdir.is líkt og segi í bréfi félagsins til Neytendastofu. Stefndi staðhæfir að hér sé um útúrsnúning af hálfu stefnanda að ræða. Heiti fyrirtækis stefnda sé Trans-Atlantic, en af þeirri ástæðu hafi m.a. verið fengið netfangið www.transatlantic.is í kjölfar stofnunar þess, sem jafnframt sé á aðalsíðu félagsins. Hins vegar hafi stefndi ákveðið að setja einnig upp lén með orðinu „ferdir“ m.a. til að ná til leitarvéla á netinu. Hafi því augljóslega þótt of langt gengið að hafa lénið transatlanticferdir.is. Liggi og fyrir að orðið trans hafi sambærilega þýðingu og orðið „ferðir“. Hafið því orðið „transferðir.is” ekki komið til skoðunar, auk þess sem stefnda hafi hreinlega ekki dottið það orð í hug á sínum tíma. Með þessu hafi hins vegar á engan hátt verið gert upp á milli orðhlutanna í nafni stefnda. Kveðst stefndi mótmælir því að dregnar verði þær ályktanir af aukalénsheiti í eigu félagsins að megináhersla sé á einn orðhluta í fyrra nafni þess frekar en öðrum, eins og gert sé af hálfu stefnanda.

Stefndi byggir á því að stefnandi njóti ekki einkaréttar til notkunar orðsins „atlantic“ með því að skrá heitið „atlantik“ hjá Einkaleyfastofu mörgum mánuðum eftir að stefndi hóf starfsemi undir heitinu „Trans-Atlantic“. Er á því byggt að stefnandi njóti ekki einkaréttar til notkunar orðsins „atlantik“ samskeyttu við annað orð sem myndi þriðja orðið með því einu að fá skráð orðið „atlantik“ eða nota það orð í lengri eða skemmri tíma sem firmanafn. Er og á því byggt að stefnandi geti ekki notið einkaréttar eða eignað sér orð er hafi jafn almenna og víðtæka merkingu eða tilvísun eins og orðið „atlantic“ hafi. Telur stefndi að yrði fallist á málatilbúnað stefnanda myndi það leiða til þess að ómögulegt væri að nota t.d. orð eins og „Miðjarðarhafs“, „Íslenska“, „Evrópa“ í heiti fyrirtækja ef fyrir væri félag með sama orði í firmaheiti eða vörumerki og jafnvel ef það væri skrifað á annarri tungu eins og virðist staðreynd í því tilviki sem hér um ræðir. Bendir stefndi á, að fjöldi fyrirtækja um allan heim, er stundi ferðaþjónustu, hafi firmanöfn er innihaldi orðið „atlantic“, enda sé það orð nátengt ferðaþjónustu og tengdri starfsemi. Vísar stefndi til þess að í niðurstöðu Neytendastofu sé tiltekið að við leit í hinni Íslensku firmaskrá hafi t.d. komið upp 45 fyrirtæki er hafi „atlant“ sem orðhluta og kenni þannig starfsemi sína með einum eða öðrum hætti við Atlantshafið. Við nánari skoðun í firmaskrá séu þessi fyrirtæki nú orðin 48 að tölu. Bendir stefndi á að gríðarlegur fjöldi ferðatengdra fyrirtækja hafi í firmanafni sínu orðið „atlantic“. Bendir hann á að þar megi nefna eftirtalin fyrirtæki er fram hafi komið með aðstoð leitarvélar á veraldarvefnum:

,,Atlantic Travel Centre www.atlandictravelcentre.com

Greit Atlandic travel www.greatatlantictravel.com

Mid-atlantic www.bootsnall.com/articles/midatlantic/

Virgin-atlantic www.virgin-atlantic.com

Atlantic Travel www.atlandictravel.com

AtlanticIA www.atlanticia.com/

Ambassatours Gray Line www.atlantictours.com

Atlantid Corporate Travel www.flyatlantictravel.com/

Air Atlantic www.airatlantic.com/

Atlantic charter www.busatlantic.com/

Atlantic www.atlantic.lv

Atlanticsun www.atlanticsunairways.com/

Atlantic www.atlantic.co.yu.“

Vísar stefndi til þess að með sama hætti megi finna fjölda ferðatengdra fyrirtækja sem annaðhvort beri nákvæmlega sama firmaheiti og stefnandi eða hafi í firmanafni sínu og/eða léni orðið „atlantik”. Megi þar t.d. nefna:

„Atlantik Travel www.atlantik.dk/

Atlantik www.atlantik.cz/

Atlantik Reisen GmbH www.iraneuronet.com/atlantik/“

Telur stefndi að af ofangreindum dæmum megi ljóst vera að ef fallist yrði á kröfu stefnanda liggi fyrir að nefnd félög yrðu að breyta firmanöfnum sínum, að því gefnu að stefnanda yrði ekki sjálfum gert að breyta sínu nafni að kröfu annarra félaga á grundvelli sömu röksemda og hann byggi á gagnvart stefnda.

Stefndi mótmælir staðhæfingum stefnanda um ætlað veikt forskeyti fyrir framan orðið „atlantic“ enda sé stefnandi þar ranglega að gefa sér þá forsendu að um forskeyti sé að ræða og/eða draga rangar ályktanir af léni í eigu félagsins. Telur stefndi að stefnandi sé með þessu enn að skauta yfir þá staðreynd að firmanafn stefnanda sé „atlantik“ en ekki „atlantic“. Sé því ekki aðeins um það að ræða að stefndi heiti Trans-Atlantic heldur sé það orð sem stefnandi telur ástæðu til að draga út úr firmanafni stefnanda, annað en firmanafn stefnanda. Vegna þessa sé mjög langsótt sú fullyrðing stefnanda að um ruglingshættu sé að ræða, enda hafi stefndi aldrei orðið var við slíkan rugling. Þá byggir stefndi á því að ekki verði séð hvað slíkur ruglingur ætti að hafa í för með sér þegar um sé að ræða félög sem ekki séu að keppa á samkeppnismarkaði. Vekur stefndi athygli á að merki félaganna séu eins ólík og hugsast getur og því sé engin hætta á ruglingi í skilningi 1. mgr. 4. gr. vörumerkjalaga nr. 45, 1997.

Stefndi telur kjarna máls þessa vera, samkvæmt öllu framangreindu, að stefnandi geti ekki eignað sér almennt orð og bannað öðrum notkun þess. Stefndi áréttar að engin hætta sé á að fólk rugli saman firmanöfnum aðila, auk þess sem stefnandi stundi ferðaþjónustu innanlands, einkum þjónustu við ferðamenn á skemmtiferðaskipum, en að hann selji ferðir til annarra landa, einkum til fólks af landsbyggðinni. Breyti hér engu þótt stefnandi hafi í hyggju í ókominni framtíð að færa sig inn á svið stefnda, enda sé það ósannað og í öðru lagi sé það málinu óviðkomandi.

Um lagarök vísar stefndi til fyrrnefndra laga nr. 45, 1997 og laga nr. 57, 2005, en um málskostnað er vísað til laga um meðferð einkamála nr. 91, 1991.

III.

Við aðalmeðferð málsins gáfu aðilaskýrslur fyrirsvarsmennirnir G-kk-nf R-kk-nf B-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, og E-kk-nf Ö-kk-nf A-kk-nf, stjórnarformaður stefnda.

Eins og hér að framan hefur verið lýst hóf stefnandi rekstur ferðaskrifstofu um áramótin 1977/1978. Notaði stefnandi heitið Atlantik sem auðkenni fyrir starfsemina og var það heiti skráð í firmaskrá við upphaf reksturs. Stefnandi fékk haustið 1998 úthlutað léninu atlantik.is og síðar, árið 2002, fékk hann einnig lénið atlantic.is. Þá fékk hann þann 6. júní 2005 skráð sem orðmerki hjá Einkaleyfisstofu vörumerkin Atlantik og Atlantik-Tours, í flokki 39 fyrir flutninga- og ferðaþjónustu.

Stefndi stofnaði ferðaskrifstofu haustið 2004 undir firmaheitinu Trans-Atlantic. Á stofnárinu var honum m.a. úthlutað lénsheitinu transatlantic.is.

Við munnlegan málflutning benti stefndi á að mál þetta hefði ekki verið höfðað fyrr en rúmum tveimur árum eftir að auglýsingin um stofnun Trans-Atlantic ehf. birtist í Lögbirtingarblaðinu. Taldi stefndi að þetta færi í bága við 6. mgr. 124. gr. laga nr. 138, 1994 um einkahlutafélög, þar sem svo er kveðið á, að sá sem telur rétti sínum hallað með skráningu hlutafélags, geti borið það mál undir dómstóla, enda sé mál höfðað innan 6 mánaða frá því, að tilkynning birtist í Lögbirtingablaði. Vegna þess beri að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda í málinu.

Af hálfu stefnanda var nefndri málsástæðu andmælt sem of seint fram kominni. Jafnframt var á það bent að umræddu firmaheiti stefnda hefði verið andmælt frá upphafi líkt og framlögð gögn bæru með sér.

Dómurinn fellst á andmæli stefnanda, enda varðar málatilbúnaður hans og málshöfðun sérlöggjöf um réttarvernd vörumerkis

Samkvæmt málatilbúnaði aðila varðar megindeiluefni þeirra hvort ruglingshætta stafi af firmaheiti stefnda, Trans-Atlantic, gagnvart hinu skráða vöru- og orðmerki stefnanda, Atlantik.

Stefnandi styður dómkröfur sínar við ákvæði vörumerkjalaga nr. 45, 1997, einkum 4. gr. svo og 5. gr. og 12. gr. laga nr. 57, 2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gegnsæi markaðarins. Við munnlegan flutning var af hans hálfu einnig vísað til eldri laga um sama efni, þ.e. 20. og 25. gr. samkeppnislaga nr. 8, 1993.

Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 45, 1997 geta vörumerki verið hvers konar sýnileg tákn, sem eru til þess fallin að greina vörur eða þjónustu eins aðila frá vörum og þjónustu annarra, svo sem orð eða orðasambönd, bókstafir og tölustafir. Samkvæmt 3. gr. laganna getur vörumerkjaréttur stofnast með skráningu vörumerkis fyrir vöru eða þjónustu eða með notkun vörumerkis, sem er og hefur verið notað hér á landi fyrir vöru eða þjónustu. Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laganna felst í vörumerkjarétti að aðrir en eigandi vörumerkis mega ekki heimildarlaust nota í atvinnustarfsemi tákn sem eru eins eða lík vörumerki hans, ef notkunin tekur til eins eða svipaðrar vöru eða þjónustu og vörumerkjarétturinn nær til og hætt er við ruglingi, þar á meðal að tengsl séu með merkjunum.

Í málatilbúnaði stefnanda felst m.a. að vegna nefnds vörumerkjaréttar á orðmerkinu Atlantik geti hann með réttu fengið lagt bann við því að stefndi noti firmaheitið Trans-Atlantic þar eð það heiti rúmist innan verndarsviðs þess fyrrnefnda, enda breyti forskeyti eða viðbætur þar engu um.

Fyrir liggur að aðilar stunda báðir ferðaskrifstofurekstur. Er starfsemi þeirra því a.m.k. á líku sviði í skilningi 1. mgr. 4. gr. vörumerkjalaga.

Af gögnum og skýrslum fyrirsvarsmanna aðila fyrir dómi verður lagt til grundvallar að nokkur áherslumunur sé á rekstri þeirra. Liggur fyrir að stefnandi hefur mörg undanfarin ár aðallega sinnt komum erlendra ferðamanna til landsins, og þá ekki síst þeirra sem koma með skemmtiferðaskipum. Er sá þáttur um 95% af starfsemi hans. Í því samhengi er til þess að líta að vefsvæði stefnanda á veraldarvefnum er á enskri tungu.

Samkvæmt framlögðum gögnum felst meginstarfsemi stefnda í að bjóða Íslendingum upp á ferðir til útlanda. Er vefsvæði hans á íslenskri tungu.

Eins og áður hefur verið rakið vísar orðið atlantic til Atlantshafs eða Atlantshafsstrandar. Orðið transatlantic þýðir á hinn bóginn það sem liggur þvert yfir Atlantshaf, það sem fer yfir Atlantshaf eða er handan ellegar hinum megin Atlantshafsins.

Samkvæmt orðabókum, m.a. Oxford Advanced Learner's Dictionary of Current English, 7. útgáfa frá 2006, eru orðin atlantic og trans-atlantic bæði ensk orðgerð. Er atlant þar stofninn. Orðið atlantik er því ritað af hálfu stefnanda með skandinavískum hætti.

Orðið trans er latnesk forsetning og þýðir; það sem liggur yfir eða fer yfir (across or over). Í enskum orðabókum er orðið forsetning, þ.e. fyrri hluti orðs. Dæmi um það er orðið transatlantic. Hið sama gildir um orðið í frönsku, trans er þar ekki sjálfstætt, heldur ritað samstætt, t.d. sem transatlantique.

Að því er varðar samanburð orðanna atlantic og transatlantic, er eins og áður var lýst, stofn þeirra atlant og er hann því sterkari hlutinn. Endingin -ic eða -ik, sbr. ritun stefnanda á vörumerki sínu, er lýsingarorðsending, sambærileg við -skur í íslensku. Umrætt trans forskeyti hefur þau áhrif að merking orða breytist eða sérgreinist.

Samkvæmt framlögðum gögnum hafa nokkur fyrirtæki hér á landi, sem sum tengjast flutningum og ferðaiðnaði, stofninn atlant sem hluta af nafni sínu.

Verður að framangreindu virtu að fallast á með stefnda að orðin atlantic og atlantik teljist vera almenn og að því leyti alþekkt þar eð þau tengjast heiti heimsúthafs. Að áliti dómsins verður að líta á aðgreiningareiginleika orðanna í þessu ljósi. Eru orðin, líkt og firmaheiti stefnda, að mati dómsins leiðandi eða lýsandi, þar sem þau skírskota til flutningastarfsemi og ferðaþjónustu.

Þegar ofangreind atriði eru virt heildstætt, ekki síst áðurnefndur skyldleiki þjónustu, takmörkuð sérkenni orðheitanna, notkunarsvið, sjón- og hljóðmynd þeirra, ásamt efnismerkingu, verður að áliti dómsins að fallast á með stefnda að firmanafn hans sé það frábrugðið vörumerki stefnanda að ekki sé sýnt að hætta sé á að viðskiptavinir ruglist á þeim í skilningi 4. gr. laga um vörumerki nr. 45, 1997. Þykir hið sama gilda um áðurgreint lén stefnda.

Telst notkun stefnda á firmanafninu Trans-Atlantic ásamt sambærilegu lénsheiti því ekki fela í sér brot á vörumerkjarétti stefnanda.

Með vísan til sömu röksemda er að áliti dómsins ósannað að stefndi hafi með nefndu firmanafni spillt fyrir viðskiptavild sem tengist vörumerki stefnanda. Verður því ekki fallist á að stefndi hafi brotið rétt samkvæmt lögum nr. 57, 2005, sbr. áður 20. og 25. gr. samkeppnislaga nr. 8, 1993.

Samkvæmt framansögðu ber að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda í máli þessu.

Ber að dæma stefnanda til að greiða stefnda 450.000 krónur í málskostnað.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 115. gr. laga nr. 91, 1991.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf, dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Trans-Atlantic ehf., er sýkn af öllum kröfum stefnanda, Atlantik ehf., í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 450.000 krónur í málskostnað.