E-698/2020

Mál þetta var höfðað með birtingu stefnu 3. mars 2020 og dómtekið 4. maísl.

Stefnandi er Idex ehf., kt. 000000- 0000, [...].

Stefnda er I-kvk-nf B-kvk-nf, kt. 000000- 0000, [...].

Stefnandi gerir þær kröfur að stefnda verði dæmd til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.589.960 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 1.589.960 krónum frá 26. október 2016 til greiðsludags, að frádreginni innborgun að fjárhæð 794.980 krónur, þann 14. júlí 2016, sem dragast skuli frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins að teknu tilliti til framlagðs málskostnaðaryfirlits.

Stefnda krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda. Til vara er þess krafist að krafa stefnanda sæti verulegri lækkun. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt mati dómsins, auk virðisaukaskatts.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Stefnda og eiginmaður hennar eru eigendur fasteignar að Garðatorgi 2 A í Garðabæ, íbúð 402. Stefnda leitaði eftir tilboði hjá stefnanda um lokaðar svalir með opnanlegum glerflekum, og skyldi sú framkvæmd útfærð í samráði við hönnuð hússins hvað varðar heildarútlit. A ðrir eigendur hússins höfðu látið setja upp svalagler í íbúðum sínum með sama hætti, og stefnandi í mörgum tilfellum komið að uppsetningu þeirra, enda umboðsmaður þeirra svalalokana sem fyrir valinu höfðu orðið á húsinu, eða svokallaðra Lumon svalalokana.

Stefnandi gerði stefndu tilboð í gler og uppsetningu þess þann 14. júní 2016, og var umsamið verð samkvæmt tilboðinu og pöntunarstaðfestingu, dags. 13. júlí 2016, 1.589.960 krónur. Skyldi stefnda greiða helming þess fyrirfram en seinni helming við verklok. Starfsmenn stefnanda málsettu og pöntuðu þau gler eða fleka sem til þurfti. Stefnda greiddi helming þess sem um samdist, eða 794.980 krónur, þann 14. júlí 2016. Framkvæmdir hófust í september 2016 og verklok voru í október 2016 og þá gaf stefnandi út umþrættan reikning málsins.

Eftir verklok kom í ljós að flekar á vesturhlið svalanna voru ekki nægilega breiðir, og vantaði rúmlega 6 cm upp á stærð þeirra fimm fleka sem settir höfðu verið upp, svo að hægt væri að loka svölunum. Stefnandi bauðst til að bæta úr gallanum með því aðskipta út einum fleka, og væri hann rúmlega 6 cm stærri en hinir fjórir. Stefnda hafnaði því þar sem sú lausn hefði haft í för með sér útlitsgalla á svölum og húsinu í heild.

Stefnandi kom með nýjan fleka og til stóð að verktakar á hans vegum settu hann upp. Stefnda hafnaði uppsetningu hans, og þá var flekinn skilinn eftir í einhvern tíma í sameign hússins, en að lokum fjarlægður af stefnanda.

Stefnandi höfðaði mál til innheimtu kröfunnar með stefnu sem þingfest var í Héraðsdómi Reykjaness 20. júní 2018 sem felldi það mál niður, og gekk úrskurður um málskostnað 9. nóvember 2018. Stefnandi höfðar nú mál um sömu kröfu.

Stefnandi leggur fram afrit umþrætts reiknings, innheimtuviðvaranir, dags. 9. september 2019 og 28. nóvember 2019, löginnheimtubréf, dags. 28. nóvember 2019, afrit tilboðs, pöntunarstaðfestingu og mynd af svalagleri.

Stefnda leggur fram myndir, kvittun fyrir greiðslu 50% kröfufjárhæðar, tölvupóst til Creditinfo, staðfestingu THG Arkitekta um að ekki hafi verið haft samráð við aðalhönnuð við framkvæmdirnar, dags. 25. maí 2020, en auk þess aflaði stefnda matsgerðar undir rekstri málsins.

Til að framkvæma hina umbeðnu matsgerð var skipaður af dómnum R-kk-nf Ó-kk-nf byggingarfræðingur. Í niðurstöðu matsgerðar hans, 1. mars 2021, kemur fram að svalalokun á vesturhlið svalanna sé verulega áfátt. Í skýrslu matsmanns fyrir dómi kom fram að ef einn flekinn væri breiðari en aðrir þá stöfluðust þeir ekki eins vel upp, sem væri óhentugt þar sem stærsti flekinn, þ. e. er opnanlega fagið, myndi skaga út og gæti valdið hættu. Til úrbóta þyrfti að skipta út fimm glerjum og sé áætlaður kostnaður þess 402.300 krónur.

Aðilaskýrslu gáfu stefnandi og stefnda. Vitnaskýrslur gáfu M-kk-nf F. S-x-x, maki stefndu, A-kk-nf F-kk-nf og K-kk-nf G-kk-nf, auk matsmanns, R-kk-ef Ó-kk-ef byggingarfræðings.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi byggir kröfu sínaá ógreiddum reikningi vegna kaupa stefndu á vöru og þjónustu. Stefnandi sérhæfi sig í byggingariðnaði, meðal annars á sölu og uppsetningu svalaglerj a, og stefnda hafi keypt af stefnanda svalagler og uppsetningu fyrir íbúð sína að Garðatorgi. Stefnandi hafi gefið stefndu tilboð í verkið sem nam 1.589.960 krónum, ogað greiða skyldi 50% af tilboðinu við pöntun og eftirstöðvar við afhendingu. Stefnda hafi greitt 794.980 krónur við pöntun á verkinu, eða 50%, og í framhaldi af því hafi s valaglerið verið sett upp. Stefnandi hafi gefið út reikning í samræmi við það sem um hafi samist, og séu eftirstöðvar hans ógreiddar. Stefnufjárhæð málsins nemi fjárhæð þess reiknings, sem gefinn hafi verið út 26. október 2016 með gjalddaga sama dag.

Stefnandi byggir á að um smávægilegan galla hafi verið að ræða, sem ítrekað hafi verið reynt að bæta úr, og efndir því ómögulegar. Sú lausn sem stefnandi bauð hefði verið fullnægjandi. Stefnandi vísar til þess að aldrei hafi komið fram krafa af hálfu stefndu um að bæta úr með því að setja upp fimm nýja fleka, aðeins hafi verið krafist afsláttar sem næmi 50% af heildarverði.

Stefnandi byggir á því að stefndu sé skylt að greiða fyrir þá vöru og þjónustu sem stefnandi sannanlega lét stefndu í té, að hennar beiðni. Fullt tillit hafi verið tekið til innborgunar stefndu við gerð dómkrafna. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir, og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu eftirstöðvanna.

Stefnandi bendir á að hann hafi gert ítrekaðar tilraunir til innheimtu skuldarinnar hjá stefndu fyrir löginnheimtu, eins og framlögð skjöl beri með sér. Því sé þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar sem stefnandi hafiorðið fyrir vegna innheimtu skuldarinnar, sem stofnaðist til áður en hún hafi verið send í löginnheimtu, í samræmi við 12. gr. innheimtulaga nr. 95/2008.

Vísað er til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fær m. a. stoð í lögum nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Þá er vísað til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum og þá sérstaklega 1. mgr. 6. gr. þeirra laga. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Krafan um að tekið verði tillit til áfallins innheimtukostnaðar styðst við 7. og 12. gr. laga nr. 95/2008. Varðandi varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefndu :

Stefnd a styður málatilbúnað sinn þeim rökum að hana beri að sýkna þar sem stefnandi hafi ekki hlutast til um að halda fram kröfu sinni og reka mál um hana með eðlilegum hætti. Stefnandi hafi fyrirgert rétti sínum til frekari kröfu fyrir verkið, sem hann vann, enda megi leikmaður sjá að verkið standist ekki væntingar og séekki í neinu samræmi við uppsetningu annarra glerja í húseigninni, sem jafnframt hafi veriðá hendi stefnanda. Stefndu hafi verið rétt að ætla, í síðasta falli á árinu 2018, með því að stefnandi féll þá frá dómsmáli sínu, að stefnandi hefði fallið frá kröfu sinni og hygðist ekki reyna frekari innheimtu. Það sé ólíðandi og stríði gegn góðum viðskiptaháttum að draga kröfu með þeim hætti sem hér hafiverið gert.

Þá byggir stefnda málatilbúnað sinn á því að verkið sjálft hafi verið gallað og að hún eigi kröfu um afslátt og/eða skaðabætur á móti kröfu stefnanda. Í samræmi við framlagða matsgerð, geri hún kröfu, verði hún ekki sýknuð af kröfu stefnanda, um að hún eigi rétt til afsláttar af kröfufjárhæðinni sem nemi niðurstöðu matsgerðar, eða 402.300 krónum. Um sjálfstæða kröfu á hendur stefnanda til skuldajafnaðar sé að ræða eftir ákvæðum 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Því sé mótmælt að stefnda hafi ekki krafist þess að fá fimm nýja fleka, aðeins afslátt, eins og nú sé borið við af hálfu stefnanda.

Stefnda byggir á því að svalalokun stefnanda fullægi ekki gæðum og öðrum eiginleikum og kröfum sem leiða mátti af samkomulagi sem tókst með aðilum árið 2016. Þ á byggir stefnda á því að svalalokunin hafi ekki til að bera sömu eiginleika og útlit og aðrar svalalokanir í húsinu sem stefnandi setti sjálfur upp. Vísast til ákvæða 15. gr. neytendakaupalaga, aðallega a- tild - liða 2. mgr. greinarinnar. Jafnframt vísast til ákvæða 16. gr. laganna. Stefnda hafi mátt gera ráð fyrir að stefnandi myndi gæta þess að setja upp sambærilegar lokanir á svalir hennar og aðrar íbúðir í sama húsi. Svalalokanir varði ytra byrði hússins og ásýnd þess, og ráði einstaka íbúar ekki útlitinu. Byggingarlýsing hússins hafi heimilað uppsetningu svalalokana á kostnað íbúðareigenda sjálfra. Stefnandi hafi annast lokanir fyrir aðra eigendur í húsinu, og hafi ekki bara vanrækt að bera teikningar undir aðalhönnuði hússins, heldur ekki gætt að því í tilfelli stefndu að samræma útlit lokana. Stefnda byggir á því að stefnandi beri hlutlæga ábyrgð á þeim galla sem á verki hans er og hljóti að mega telja að hann hafi annað hvort mælt svalirnar rangt eða sent inn rangar mælingar við skurð á gleri. Engar þær ástæður séu fyrir hendi sem geri stefndu ábyrga fyrir gallanum eða leyst geti stefnanda undan ábyrgð.

Stefnda bendir á að ólíkar reglur gildi um grundvöll skaðabótaábyrgðar eftir lögum. Ákvæði 33. gr. neytendakaupalaga kveði á um hlutlæga ábyrgð og því einfaldari en ákvæði kaupalaga. Reglur kaupalaga séu á þá leið að mismunandi reglur gilda fyrir beint tjón annars vegar og óbeint tjón hins vegar. Fyrir beint tjón gildi svokölluð stjórnunarábyrgð, sbr. 40. gr. laganna, og geti seljandi leyst sig undan ábyrgð með því að sýna fram á að tjónið megi rekja til hindrana skv. 27. og 28. gr. laganna. Vegna óbeins tjóns gildi síðan sakarreglan og þá verði kaupandi að sanna sök, orsakatengsl og tjón.

Stefnda vísar til þess að hún hafi mátt búa við gallaða umgjörð um svalir sínar með þeim úrbótum einum sem eiginmaður hennar hafi unnið, með því að setja upp renning til að loka svölunum fyrir ágangi vinda og vatns. Renningurinn ónýti hins vegar eiginleika tveggja fleka og svalirnar hafi minna notagildi. Þá valdi svalir stefndu lýti á húsinu og vísast til þess sem segir í framlögðu skjali, sem stafi frá aðalhönnuði hússins, að stefnandi hafi ekki haft samráð við hann um teikningar. Hann geri ekki aðeins athugasemdir við fráganginn eins og hann sé núna heldur jafnframt við þær einu úrbætur sem stefnandi hafi boðið, þ. e. að skipta út einum fleka. Ekki væri af því aðeins lýti á húsinu heldur myndu flekarnir staflast illa væri einn flekinn lengri en hinir.

Stefndi bendir á að ákvæði 29. gr. neytendakaupalaga hafi veitt henni rétt til að krefjast úrbóta sem hún og gerði og hafi sett fram hóflega kröfu um úrbætur, sem fólst í því að skipta út öllu gleri á einni hlið svalanna en alls séuá svölunum fjórar hliðar. Boð stefnanda um að afhenda einn fleka, sem yrði hafður lengri en hinir, sé ófullnægjandi boð um úrbætur. Stefnandi hafi síðan fyrirgert rétti sínum til úrbóta með því að draga þær óhæfilega, semh afi valdið stefndu verulegu óhagræði í fjögurár.

Ákvæði neytendakaupalaga, sem og kaupalaga, heimili stefndu að halda eftir greiðslu þar til bætt hafi verið úr verki. Stefnda hafi ekki ráðist í úrbætur, enda haldi stefnandi á umboðinu fyrir þessa gerð svalalokana. Ákvæði laga áskilji stefndu rétt til afsláttar úr hendi stefnanda og/eða skaðabóta. Um afslátt fari eftir ákvæðum 31. gr. laga um neytendakaup, sbr. 37. gr. kaupalaga. Um skaðabætur fari eftir 33. gr. fyrrgreindra laga og 40. gr. síðar greindra laga.

Stefnda byggir einkum á ákvæðum neytendakaupalaga en til vara á lögum um lausafjárkaup. Á réttað sé að öll sömu sjónarmið eigi við um lögskipti aðila þótt byggt væri á þjónustukaupalögum. Stefnda vísar jafnframt til ákvæða einkamálalaga nr.

91/1991, ákvæða samningalaga nr. 7/1936 og meginreglna kröfuréttar. Krafa um málskostnað byggistá ákvæðum 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Forsendur og niðurstaða:

Ekki var gerður skriflegur samningur milli aðila um kaup á svalagleri og uppsetningu þess með öðrum hætti en fram kemur í tilboði og pöntunarstaðfestingu á Lumon 5 svalagleri, 2+8+4+2 m, sem vísar til lengdarmetra þeirra fjögurra hliða sem á svölunum eru. Stærð eða fjöldi glerfleka er ekki tilgreindur, en ljóst þykir að málsaðilar höfðu ekki sjálfval í þeim efnum, enda skyldi útfærsla svalalokana hússins gerð í samráði við aðalhönnuði. Þá liggur fyrir að stefnandi hafði sett upp sambærilegar svalalokanir á öðrum svölum hússins, og hafi því þurft að gæta samræmis. Ó umdeilt er að stefnandi eða menn á hans vegum sáu um máltöku á stærð gler flekanna, og þá er ágreiningslaust að uppá stærð þeirra fimm fleka, sem áttu að loka vesturhlið svalanna, vantaði rúmlega sex sentimetra, og voru svalirnar opnar sem því nemur.

Í gögnum málsins kemur fram að ekki hafi verið haft samráð við aðalhönnuði hússins, og af þeirra hálfu eru gerðar athugasemdir við að póstar á svalalokun passi ekki nægilega vel. Tillaga stefnanda að glerlokun með því að skipta út einu gleri sé ekki til sóma, og þegar svalalokun sé opin eða stöfluð standi eitt gler lengra út.

Í skýrslu matsmanns, sem hefur ekki verið mótmælt eða hnekkt, kemur fram að uppsetningu glerja á vesturhlið svalanna sé verulega áfátt, og í skýrslu matsmanns fyrir dómi kom fram að úrbætur yrðu að vera með þeim hætti að skipt yrði út þeim fimm glerflekum sem settir hefðu verið upp á vesturhlið. Sú útfærsla sem stefnandi hefði boðið með því að skipta út einum fleka og hafa hann stærri, eða sem nemur opinu, sé óhentug, enda staflist flekar af mismunandi stærðekkieinsvið opnun svalanna. O pnanlega fagið myndi því standa út fyrir staflann, sem gæti valdið slysahættu, enda gerði fólk ráð fyrir því að flekarnir væru allir af sömu stærð. Frágangur á öðrum hliðum svalanna væri með þeim hætti að alli r flekar væru af sömu stærð, og frágangur vesturhliðar svalanna ætti að vera eins.

Eins og fram er komið þá er óumdeilt að þeir fimm gler flekar sem stefnda pantaði og átti að setja upp á vesturhlið svalanna voru ekki af réttri stærð. Þau mistök verða með engum hætti rakin til uppsetningu þeirra. Þ ykir ekkert það fram komið að pöntun glerjanna fari ekki eftir ákvæðum neytendakaupalaga nr. 48/2003.

Í skýrslu fyrirsvarsmanns stefnanda fyrir dómi var hann spurður hvort flekarnirh efðu átt að vera jafnstórir, og svaraði hann því játandi, og að það væri „normið“. Með þeim hætti liggur fyrir að mistök urðu hjá stefnanda um stærð flekanna á vesturhlið svalanna, og telst varan gölluð í skilningi 2. mgr. 15. gr. laga nr. 48/2003, sbr. a- og c-lið 1. mgr. 16. gr. sömu laga, þótt málsaðila greini á um það hvort um smávægilegan eða verulegan galla sé að ræða.

Með vísan til þess sem fram er komið þá voru allir gler flekarnir af rangri stærð. Samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr., sbr. 1. mgr. 29. gr., laga nr. 48/2003 gat stefnda valið á milli þess að krefja seljanda um úrbætur á gallanum eða nýja afhendingu vöru. Ósannað er að stefnda hafi einungis krafist afsláttar, en ekki krafist þess að stefnandi bætti úr með því að skipta út fimm glerflekum. Bera gögn málsins það með sér að stefnda hafi hafnað þeim úrbótum sem stefnandi lagði til með því að skipta út einum glerfleka. Ekkert er fram komið um nein þau atriði sem gætu hafa hindrað stefnanda í að afhenda nýja glerfleka, né er fram komið að það hefði haft í för með sér ósanngjarnan kostnað fyrir hann. Þá verður með hliðsjón af matsgerð málsins ætlað að þær úrbætur, sem stefnandi bauð, hefðu getað haft í för með sér verulegt óhagræði fyrir stefndu, sbr. 2. mgr. 29. gr. laga nr. 48/2003.

Samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr., sbr. 28. gr., laga nr. 48/2003 gat stefnda haldið eftir þeim hluta kaupverðsins sem nægði til þess að tryggja kröfu hennar. Í c-lið 1. mgr. 26. gr., sbr. 31. gr., laga nr. 48/2003 kemur fram að ef ekki verði af úrbótum eða nýrri afhendingu hlutar samkvæmt framangreindu, geti stefnda krafist afsláttar af kaupverði. Afsláttur er reiknaður með þeim hætti að hlutfall milli hins lækkaða verðs og samningsverðsins svari til hlutfallsins milli verðgildis hlutarins í gölluðu og umsömdu ástandi á afhendingartíma.

Matsmaður hefur metið kostnað við úrbætur 402.300 krónur. Stefnda hélt eftir helmingi af umsömdu verði eða 794.980 krónum, þótt aðeins fjórir metrar af þeim 16 sem settir voru upp, eða ¼ hluti, hafi verið gallaðu r. Hefur stefnda samkvæmt því haldið eftir hærri upphæð en efni stóðu til.

Óháð kröfu um afslátt krefst stefnda sýknu á grundvelli tómlætis. Ágreiningur var með aðilum á árinu 2017 um hvernig úrbætur yrðu gerðar, og málaferli um kröfuna voru á árinu 2018. Lögmaður stefnanda sendi stefndu innheimtuviðvaranir haustið 2019 og mál þetta var höfðað 3. mars 2020. Krafan er ekki fyrnd og þótt almennt megi ætla aðinnheimta reikninga gangi hraðar fyrir sig þykja ekki nægar forsendur til að fallast á sýknu með vísan til tómlætis.

Samkvæmt framangreindu og ákvæðum 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður fallist á að stefnda eigi gagnkröfu á hendur stefnanda í formi afsláttar, sem nemi þeim kostnaði sem getur um í matsgerð, eða 402.300 krónum.

Með vísan til alls framangreinds verður stefndu gert að greiða stefnanda mismun stefnufjárhæðar og gagnkröfunnar, eða 1.187.660 krónur, að frádreginni innborgun stefndu á 794.980 krónum.

Mál vegna innheimtu kröfunnar var fellt niður á árinu 2018 að beiðni stefnanda, en fram að því var ágreiningur um úrbætur. Stefnandi hóf innheimtu kröfunnar að nýju í september 2019, án þess að einhverjar úrbætur hafi verið gerðar eða afsláttur veittur. Ó umdeilt er að gallinn er enn til staðar, og að mati dómsins er um að ræða atvik sem falla undir 7. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Verður stefndu því gert að greiða dráttarvexti af dæmdri fjárhæð frá dómsuppsögu.

M eð vísan til niðurstöðu málsinsog 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að hvor málsaðila beri sinn kostnað af málinu.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefnda, I-kvk-nf B-kvk-nf, greiði stefnanda, Idex ehf., skuld að fjárhæð 1.187.660 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá dómsuppsögu til greiðsludags, að frádreginni innborgun að upphæð 794.980 krónur, þann 14. júlí 2016, sem dragast skal frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi.

Málskostnaður fellur niður.

B-kk-nf H-kk-nf