E-2456/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 17. f.m., er í aðalsök höfðað 2. september 2008 af Risi ehf., Skeiðarási 12 í Garðabæ, á hendur S-kvk-þgf B-kvk-þgf J-kvk-þgf, Glæsivöllum 2 í Grindavík.

Í aðalsök gerir aðalstefnandi þá kröfu að gagnstefnandi verði dæmd til að greiða honum 2.302.481 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. september 2004 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Gagnstefnandi krefst aðallega sýknu af dómkröfu aðalstefnanda í aðalsök, en til vara lækkunar á henni. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar úr hendi aðalstefnanda.

Gagnstefnandi höfðaði mál á hendur aðalstefnanda með stefnu birtri 6. október 2008. Krefst hún þess að aðalstefnanda verði með dómi gert skylt að gefa út afsal til hennar fyrir íbúðarhúsinu að Ögurási 12 í Garðabæ, fastanúmer 225-1469, auk alls þess sem eigninni fylgir og fylgja ber að engu undanskildu, þar með talið tilheyrandi hlutdeild í sameign og lóðarréttindum, innan 15 daga frá uppkvaðningu dómsins að viðlögðum 10.000 króna dagsektum til gagnstefnanda fyrir hvern dag sem útgáfa afsals dregst umfram það. Þá er krafist málskostnaðar.

Aðalstefnandi krefst sýknu af kröfum gagnstefnanda í gagnsök og málskostnaðar úr hendi hennar.

I.

Hinn 21. mars 2001 undirrituðu aðilar málsins samning um kaup gagnstefnanda á raðhúsi að Ögurási 12 í Garðabæ sem aðalstefnandi var þá með í byggingu. Skyldi eignin afhent gagnstefnanda tilbúin að utan en fokheld að innan. Kaupverð var 8.500.000 krónur. Þar af skyldu 5.466.450 krónur greiddar með fasteignaveðbréfi. Þá skyldu 786.000 krónur inntar af hendi 22. mars 2001, 1.000.000 krónur 22. maí sama ár og 1.247.550 krónur 5. júlí sama ár. Af hálfu aðalstefnanda er því haldið fram að gagnstefnandi hafi ekki enn staðið honum skil á tveimur síðustu greiðslunum og að greiðsla með fasteignaveðbréfi hafi einungis skilað honum 5.411.519 krónum. Samtals nemi því ógreiddar eftirstöðvar kaupverðs 2.302.481 (1.000.000 + 1.247.550 + 54.931) krónu. Gerir aðalstefnandi í aðalsök kröfu um að gagnstefnandi verði dæmdur til að greiða honum þá fjárhæð ásamt vöxtum. Gagnstefnandi fullyrðir á hinn bóginn að kaupverðið sé fyrir löngu að fullu greitt. Hún hafi þannig efnt samningsskyldur sínar og eigi því rétt á afsali úr hendi aðalstefnanda fyrir umræddri fasteign.

II.

Dómkrafa aðalstefnanda í aðalsök er samkvæmt framansögðu á því byggð að gagnstefnandi hafi ekki efnt að fullu skuldbindingar sínar samkvæmt samningi um kaup á raðhúsinu nr. 12 við Ögurási í Garðabæ af aðalstefnanda í mars 2001. Þannig nemi ógreiddar eftirstöðvar kaupverðs 2.302.481 krónu. Hafnar aðalstefnandi alfarið sem röngum og órökstuddum fullyrðingu gagnstefnanda að hún hafi þegar staðið honum skil á þessum greiðslum. Þar sem framangreind skuld hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir sé málshöfðun þessi óhjákvæmileg.

III.

Gagnstefnandi hafnar því alfarið, svo sem fram er komið, að hún standi enn í skuld við aðalstefnanda vegna kaupa sinna á fasteigninni að Ögurási 12 í Garðabæ í mars 2001. Þar sem mjög langur tími sé nú liðinn frá því að greiðslur samkvæmt kaupsamningi voru inntar af hendi sé miklum vandkvæðum bundið fyrir gagnstefnanda að sanna þessa staðhæfingu sína. Þannig hafi gagnstefnandi fyrir löngu glatað öllum kvittunum vegna kaupanna, enda séu tæp átta ár liðin frá því að þau áttu sér stað. Gagnstefnandi eigi heldur ekki kost á að nálgast afrit af greiðslukvittunum hjá viðskiptabanka sínum á þessum tíma, enda hafi þeim nú verið eytt. Þó megi tiltaka í þessu sambandi að samkvæmt framlögðu yfirliti yfir bankareikning hennar hjá Íslandsbanka frá 30. mars 2001 megi vel sjá hvernig hún fjármagnaði kaupsamningsgreiðslur. Gagnstefnandi hafi fengið 2.000.000 krónur að láni hjá Landsbanka Íslands 12. mars 2001 og með því hafi hún greitt fyrstu kaupsamningsgreiðsluna að fjárhæð 786.000 krónur, en ekki er um hana deilt í málinu. Þá beri yfirlitið það með sér að hún hafi tekið 1.000.000 krónur út af reikningnum 27. mars 2001, það er sömu fjárhæð og henni bar að standa aðalstefnanda skil á 22. maí 2001. Gagnstefnandi geti ekki sagt til um það hvað orðið hafi um þessa peninga í millitíðinni, það er hvort hún hafi millifært þá yfir á annan reikning í sinni eigu, inn á reikning aðalstefnanda eða inn á reikning fasteignasala. Hún heldur því þó fram að þessi fjárhæð hafi runnið til aðalstefnanda, en frekari ljósi verði ekki varpað á þetta þar sem gögnum hafi verið eytt. Gagnstefnandi heldur því einnig fram að hún hafi greitt öll lántökugjöld vegna fasteignarinnar við undirskrift kaupsamnings, enda sé það almenn venja að öll slík gjöld séu gerð upp á milli kaupanda og seljanda fasteignar við undirskrift kaupsamnings. Aðalstefnandi hafi heldur ekkert lagt fram til stuðnings fullyrðingu sinni um hið gagnstæða. Undir venjulegum kringumstæðum ætti að vera hægt að leita til þess fasteignasala sem sá um söluna, um afrit gagna, enda sé ekki búið að afsala fasteigninni til gagnstefnanda. Skjöl sem verið hafi í vörslum fasteignasölunnar sem hafði milligöngu um viðskipti málsaðila og vörðuðu þau hafi hins vegar glatast þegar vatn flæddi inn í herbergi í húsakynnum hennar þar sem gögnin voru geymd.

Að því er varðar greiðslu samkvæmt kaupsamningi að fjárhæð 1.247.550 krónur, sem málsókn aðalstefnanda tekur einnig til, heldur gagnstefnandi því fram að hún hafi verið greidd með skuldajöfnuði i formi vinnuframlags fyrrum sambýlismanns hennar, G-kk-ef J. G-kk-ef, með skurðgröfuvinnu og vörubílaflutningi í þágu aðalstefnanda. Hafi gagnstefnanda aldrei verið tilkynnt að samkomulag aðila um þennan greiðslumáta væri afturkallað eða ógilt af einhverjum ástæðum.

Um frekari rökstuðning fyrir sýknukröfu í aðalsök vísar gagnstefnandi í greinargerð sinni til þess að hún hafi ekki verið krafin um umræddar greiðslur fyrr en með innheimtubréfi í júní 2008, en nýir eigendur höfðu þá nýverið tekið við aðalstefnanda. Grunar gagnstefnanda að eitthvað hafi misfarist í bókhaldi aðalstefnanda við eigandaskiptin. Þá heldur gagnstefnandi því fram að öll framganga aðalstefnanda í málinu, allt frá því að kaupsamningur var gerður vorið 2001 þar til innheimtubréf lögmanns var sent í júní 2008, bendi til þess að aðalstefnandi hafi sjálfur litið svo á að kaupverð fasteignarinnar væri að fullu greitt. Sé þá bæði átt við athafnaleysi aðalstefnanda í öll þessi ár, en einnig þá staðreynd að hann hafi aflétti tryggingabréfi sem hvíldi á eigninni og veitt veðleyfi fyrir nýju láni árið 2004 þegar gagnstefnandi seldi fyrrverandi sambýlismanni sínum eignina og án þess að á það væri minnst að umstefndar fjárhæðir væru enn ógreiddar. Að mati gagnstefnanda hefði aðalstefnanda verið í lófa lagið að knýja á um greiðslu á meintri skuld við þetta tækifæri. Það hafi ekki verið gert, sem hljóti að gefa til kynna að aðalstefnandi hafi ekki litið svo á að gagnstefnandi stæði í skuld við hann um hluta kaupverðs.

Þá heldur gagnstefnandi því fram að aðalstefnandi hafi með athafnaleysi og sakir tómlætis glatað rétti til að halda uppi kröfum sínum. Þar sem hann hafi hvorki sent tilkynningu um vanefnd strax og tilefni varð til, né allan þann langa tíma sem hér um ræðir, hljóti gagnstefnandi að hafa mátt ganga út frá því hún hafi efnt samning aðila réttilega. Gagnstefnandi eigi ekki að þurfa ekki að sæta því, þegar nánast sé ómögulegt fyrir hana að leggja fram gögn og sanna fullyrðingar sínar, að aðalstefnandi geti komið þetta löngu síðar og krafist greiðslu.

Gagnstefnandi heldur því fram að það sé algjörlega fáheyrt að seljandi fasteignar komi svo seint fram með kröfur sínar og í raun sé ekki einu sinni gert ráð fyrir aðstöðu sem þessari í fasteignakaupalögum, lausafjárkaupalögum og skyldum lagabálkum. Hér hljóti þó að mega líta til tómlætisreglu 49. gr. fasteignakaupalaga nr. 40/2002. Tómlætisreglur styðjist almennt við þau rök, að rétt sé að ljúka ágreiningi sem fyrst, enda sé erfiðara að upplýsa mál eftir því sem lengra líður frá því að atvik þau, sem um er deilt, áttu sér stað.

Með hliðsjón af örðugleikum sem eru á því að gagnstefnanda geti fært fram sönnur fyrir staðhæfingum sínum sé eðlilegt að aðalstefnanda verði gert að sanna að gagnstefnandi standi enn í skuld við hann. Sönnun þar um liggi ekki fyrir.

Samkvæmt öllu framangreindu telur gagnstefnandi ljóst að sýkna beri hana af öllum kröfum aðalstefnanda. Til vara er gerð krafa um verulega lækkun á kröfum aðalstefnanda og styðst sú krafa við sömu málsástæður og aðalkrafa um sýknu.

IV.

Í gagnstefnu er áréttað af hálfu gagnstefnanda að hún hafi aldrei verið krafin um þá greiðslu sem aðalsök tekur til á þeim ríflega sjö árum sem liðin eru frá gjalddögum þeirra samkvæmt kaupsamningi aðila. Þá hafi hún aldrei verið boðuð til afsalsgerðar. Sé ástæða þessa einfaldlega sú að hún sé löngu búin að greiða umstefndar fjárhæðir og eigi því rétt á að fá útgefið afsal úr hendi aðalstefnanda.

Gagnstefnandi hafi verið ung og reynslulaus þegar hún festi kaup á húseigninni að Ögurási 12 í Garðabæ, en um hafi verið ræða hennar fyrstu fasteignaviðskipti. Hafi gagnstefnandi til að mynda ekki haft hugmynd um að gefa ætti út afsal þegar kaupverð væri greitt að fullu og ekkert leitt hugann að því. Hafi hún talið að viðskiptum aðila væri í raun lokið þegar hún væri búin að greiða fyrir fasteignina. Eftir því sem gagnstefnandi hafi komist næst hafi afsal verið tilbúið til undirritunar hjá Fasteignastofunni skömmu eftir kaupin, en það aldrei verið undirritað. Telur gagnstefnandi að langlíklegast sé að það hafi verið vegna dráttar af hálfu aðalstefnanda á að aflétta áhvílandi veðskuldum að fjárhæð um 30 milljónir króna, en að framlögðu dómskjali komi fram að tryggingabréfi, sem var með veði í allri raðhúsalengjunni, hafi verið aflétt af henni 2. janúar 2004. Hafi aðalstefnandi aflétt þessari veðskuld umyrðalaust og án þess að gera kröfu um greiðslu á eftirstöðvum kaupverðs gegn afléttingunni eins og eðlilegt hefði verið ef skuld hefði enn verið til staðar á þessum tíma.

Þegar gagnstefnandi keypti umrædda húseign hafi hún verið í sambúð með G-kk-þgf J. G-kk-þgf, en upp úr þeirri sambúð hafi slitnað árið 2004. Hafi G-kk-nf keypti raðhúsið af gagnstefnanda við sambandsslitin með kaupsamningi í október sama ár. Samkvæmt upplýsingum frá sýslumanninum í Hafnarfirði hafi sá kaupsamningur verið lagður inn til þinglýsingar í október eða nóvember 2004, en verið vísað frá þinglýsingu sumarið 2008. G-kk-nf hafi tekið lán hjá Frjálsa fjárfestingabankanum með veði í húseigninni að Ögurás 12, en gagnstefnandi hafi veitt veðleyfi fyrir láninu. Til þess að hægt væri að þinglýsa þessu láni hafi G-kk-nf einnig orðið að fá veðleyfi hjá aðalstefnanda, enda hafi hann enn verið þinglesinn eigandi hennar. Aðalstefnandi hafi þrátt fyrir þetta ekki gert kröfu um að ætluð skuld gagnstefnanda við hann yrði greidd og hafi reyndar aldrei gert það fyrr en með þessari málsókn.

Sumarið 2008 hafi G-kk-nf svo farið fram á það að gagnstefnandi afsalaði húsinu til hans og hafi gagnstefnandi þá fyrst komist að því að aðalstefnandi ætti eftir að afsala því til hennar. Í framhaldi af beiðni G-kk-ef hafi gagnstefnandi haft samband við aðalstefnanda til að fá fasteigninni afsalað til sín, en eigandaskipti hefðu þá nýlegu orðið að félaginu. Hafi aðalstefnandi svarað þessu erindi gagnstefnanda með innheimtubréfi. Þrátt fyrir mótmæli gagnstefnanda og fund með aðalstefnanda, þar sem því hafi verið haldið fram að krafan væri löngu greidd, hafi aðalstefnandi stefnt gagnstefnanda til greiðslu tilgreindra eftirstöðva kaupverðs. Telur gagnstefnandi að langlíklegast sé að gögn um kaupin og greiðslur gagnstefnanda hafi misfarist á einhvern hátt þegar eigandaskipti urðu að aðalstefnanda.

Kröfu sína í gagnsök byggir gagnstefnandi á gagnkvæmum kaupsamningi aðila um fasteignina Ögurás 12 í Garðabær. Gagnstefnandi hafi fyrir löngu efnt sínar samningsskyldur, sem fólust í greiðslu kaupverðs fasteignarinnar. Aðalstefnandi hafi að nokkru staðið við skuldbindingar sínar samkvæmt samningi aðila með afhendingu fasteignarinnar til gagnstefnanda og með því að aflétta áhvílandi veðskuldum. Aðalstefnandi hafi hins vegar ekki staðið við sinn hluta samningsins að fullu þar sem hann hafi enn ekki afsalað eigninni til gagnstefnanda.

Með hliðsjón af framangreindu og á grundvelli sömu málsástæðna og gagnstefnandi teflir fram til stuðnings sýknukröfu sinni í aðalsök telur hún ljóst að hún efnt sinn hluta kaupsamnings aðila að fullu og eigi því rétt á að aðalstefnandi gefi út afsal til hennar fyrir fasteigninni Ögurási 12 í Garðabæ. Gerð er krafa um afsalið verði gefið út innan 15 daga frá uppkvaðningu dómsins að viðlögðum 10.000 króna dagsektum til gagnstefnanda fyrir hvern dag sem útgáfa afsals dregst umfram það.

V.

Í greinargerð í gagnsök mótmælir aðalstefnandi sérstaklega fullyrðingum gagnstefnanda um að hún hafi þegar innt af hendi kaupverð raðhússins nr. 12 við Ögurás í Garðabæ. Kaupverðið sé enn ógreitt svo sem bækur aðalstefnanda sýni. Gagnstefnandi eigi því ekki rétt á afsali fyrir eigninni úr hendi aðalstefnanda nema gegn greiðslu eftirstöðva kaupverðsins, svo sem aðalstefnandi bjóði fram í stefnu.

Þá tiltekur aðalstefnandi að meint reynsluleysi gagnstefnanda geti ekki snúið almennum sönnunarreglum kröfuréttar við í þessu máli, það er þeirri reglu að sá sem telur sig hafa innt af hendi peningaskuld verði að sýna fram á það. Það komi gagnstefnanda ekki heldur að haldi að vísa til þess að aðalstefnandi hafi aflétt tryggingarbréfi af allri raðhúsalengjunni við Ögurás 10 til 16 í Garðabæ hinn 2. janúar 2004. Sú aflétting veðskuldar hafi ekki sérstaklega verið gerð í tengslum við kaup gagnstefnanda frekar en annarra kaupenda fasteigna í lengjunni. Vísar aðalstefnandi því á bug að dráttur á afsalsgerð vegna eignarinnar hafi verið af þeim ástæðum.

Aðalstefnandi samþykkir ekki að til grundvallar málsúrslitum verði lögð yfirlýsing G-kk-ef J. G-kk-ef frá 21. október 2008 um að lokagreiðsla að fjárhæð 1.247.550 krónur hafi verið innt af hendi með vinnuframlagi hans. Engin önnur gögn um vinnu þessa hafi verið lögð fram af hálfu gagnstefnanda, svo sem vinnuskýrslur, reikningar eða kvittanir. Engin gögn séu til í bókum aðalstefnanda um þessa meintu vinnu G-kk-ef. Þá verði að hafa í huga að G-kk-nf hafi hagsmuni af úrslitum málsins, enda sé því lýst í málatilbúnaði gagnstefnanda að hann hafi keypt raðhúsið af henni við sambúðarslit þeirra og gera megi því ráð fyrir að gagnstefnandi kunni að eiga framkröfu á hendur honum.

Því er mótmælt að þýðingu geti haft við úrlausn málsins að aðalstefnandi veitti Frjálsa fjárfestingabankanum hf. veðleyfi í eigninni í tengslum við kaup G-kk-ef J. G-kk-ef á raðhúsinu vegna skilnaðar hans og gagnstefnanda.

Af hálfu aðalstefnanda er staðhæft að samkvæmt bókum aðalstefnanda verði ekki séð að hann hafi móttekið frá gagnstefnanda 1.000.000 krónur hinn 27. mars 2001. Samkvæmt almennum reglum kröfuréttar hljóti gagnstefnandi að hafa sönnunarbyrði fyrir þeirri fullyrðingu sinni að hún hafi þennan dag greitt aðalstefnanda greinda fjárhæð vegna kaupanna. Ekki verði séð af framlögðu yfirliti að fjárhæð þessi hafi runnið til aðalstefnanda. Gagnstefnanda hafi því ekki tekist að sanna það og beri því halla af skorti á sönnun þar um.

Gagnstefnandi beri einnig halla af því að sýna ekki fram á að hún hafi greitt gagnstefnda þær 54.931 krónu sem vantað hafi upp á það að greiðsla samkvæmt C. lið kaupsamningsins væri að fullu innt af hendi. Er því mótmælt að venja sé að gera upp „öll slík gjöld” milli kaupanda og seljanda fasteigna við undirskrift kaupsamninga. Miklu fremur verði að telja að slík venja verði tengd afsalsgerð.

Aðalstefnandi telur að ekki verði séð að lög standi til þess að telja kröfu hans í aðalsök niður fallna sakir tómlætis. Um kröfuna gildi almennur 10 ára fyrningarfrestur samkvæmt 2. tölulið 4. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda, sem hér eigi við.

VI.

Mál þetta hefur aðalstefnandi svo sem fram er komið höfðað til heimtu eftirstöðva kaupverðs að fjárhæð 2.302.481 króna samkvæmt kaupsamningi málsaðila um fasteignina að Ögurási 12 í Garðabæ, sem undirritaður var 21. mars 2001. Tekur málsóknin aðallega til tveggja greiðslna sem gagnstefnanda bar að inna af hendi 22. maí 2001 að fjárhæð 1.000.000 krónur og 5. júlí sama ár að fjárhæð 1.247.550 krónur. Að auki er fjárkrafa aðalstefnanda á því byggð að vegna 1% lántökugjalds hafi 54.931 krónu vantað upp á fulla greiðslu samkvæmt fasteignaveðbréfi, en samkvæmt 14. grein kaupsamnings bar gagnstefnanda að greiða það. Gagnstefnandi segir kaupverðið að fullu greitt.

Þegar litið er til þess að krafa aðalstefnanda í málinu styðst við ákvæði í samningi sem með skýrum og afdráttarlausum hætti felur í sér skuldbindingu af hálfu gagnstefnanda um greiðslu kaupverðs fasteignar er á það fallist með aðalstefnanda að lög geti ekki staðið til þeirrar niðurstöðu að hann hafi fyrirgert kröfu sinni vegna tómlætis, en óumdeilt er að hún er ófyrnd, sbr. 2. töluliður 4. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda, sem hér eiga við.

Gagnstefnandi hefur haldið því fram að hún hafi fengið lán að fjárhæð 2.000.000 krónur til að standa skil á tveimur fyrstu greiðslunum samkvæmt kaupsamningi aðila, samtals að fjárhæð 1.786.000 krónur. Vísar gagnstefnandi hvað þetta varðar til þess að samkvæmt framlögðu bankareikningsyfirliti hafi 2.000.000 krónur verið lagðar inn á reikning hennar í Íslandsbanka hf. 14. mars 2001, en 786.000 krónur verið teknar út af honum 22. sama mánaðar og 1.000.000 krónur 27. sama mánaðar. Þá hafi lántökugjald fasteignaveðbréfs verið greitt við undirritun kaupsamnings, svo sem venja standi til. Gögn sem nota mætti til að sýna fram á að þessar fjárhæðir hafi skilað sér til aðalstefnanda séu hins vegar ekki lengur fyrir hendi þar sem þeim hafi ýmist verið eytt eða þau farið forgörðum í vörslu fasteignasölunnar sem hafði milligöngu um kaupin. Þá kom fram í skýrslu gagnstefnanda fyrir dómi að hún og sambýlismaður hennar á þessum tíma, G-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf, hefðu verið að kaupa þessa fasteign saman þótt hún hafi ein verið kaupandi samkvæmt kaupsamningi. Það hafi verið í höndum G-kk-ef að standa skil á síðustu kaupsamningsgreiðslunni að fjárhæð 1.247.550 krónur og að það hafi hann gert með því að vinna ákveðin verk fyrir aðalstefnanda, en endurgjaldi fyrir þá vinnu hafi síðan að hluta verið varið til að greiða þessar eftirstöðvar kaupverðs. Þau hefðu slitið samvistum og hann keypt eignina af henni árið 2004. Hafi það verið liður í fjárhagslegu uppgjöri á milli þeirra. Allt fram til ársins 2008 hafi gagnstefnandi enga hugmynd haft um það að aðalstefnandi liti svo á að hún stæði í skuld við hann vegna kaupanna og talið að drátt á útgáfu afsals mætti rekja til annarra ástæðna en greiðsludráttar af hennar hálfu.

Hér að framan er gerð grein fyrir vandkvæðum sem að sögn gagnstefnanda eru á því að hún geti fært sönnur á að greiðsla að fjárhæð 1.000.000 krónur hafi verið innt af hendi. Hið sama á við um lántökugjald vegna fasteignaveðbréfs að fjárhæð 54.931 króna. Á þetta hafa ekki verið bornar brigður af hálfu aðalstefnanda. Aðalstefnandi er fyrirtæki sem hefur smíðað fjölda íbúða til sölu á almennum markaði. Málið höfðaði aðalstefnandi 2. september 2008, það er þegar liðin voru rúm sjö ár frá gjalddögum þessara krafna samkvæmt kaupsamningi, og ekki liggur annað fyrir en að aðalstefnandi hafi fyrst í júní 2008 beint skriflegri kröfu að gagnstefnanda um greiðslu á þeim hluta kaupverðs sem hann telur að gagnstefnandi hafi ekki enn staðið skil á. Við þessar aðstæður og að öðru leyti með vísan til þess sem hér að framan er rakið þykir rétt að gera aðalstefnanda að færa sönnur fyrir því að sá hluti kaupverðs sem að framan greinir sé enn ógreiddur og að gagnstefnanda verði þannig ekki gert að sýna fram á hið gagnstæða. Er þá jafnframt til þess að líta í ljósi þess að afsal hefur ekki verið gefið út að eftir var að inna af hendi lokagreiðslu samkvæmt kaupsamningi. Aðalstefnanda hefur ekki tekist þessi sönnun. Ber því að sýkna gagnstefnanda af kröfu aðalstefnanda að þessu leyti.

Í vitnisburði K-kk-ef J-kk-ef, sem var framkvæmdastjóri aðalstefnanda allt til ársins 2007, kom fram að þegar kaupsamningur um Ögurás 12 komst á hafi verið gerður munnlegur samningur við þáverandi sambýlismann gagnstefnanda um að hluta kaupverðsins mætti greiða með reikningnum sem félag í eigu hans og bróður hans, Ó-kk-ef H-kk-ef G-kk-ef, myndi gera aðalstefnanda fyrir verk sem það hefði með höndum fyrir aðalstefnanda. Reyndin hafi hins vegar orðið sú að þegar komið hafi að því að ráðstafa reikningskröfu frá félaginu inn á kaupverðið hafi Ó-kk-nf óskað eftir því að félagið fengi reikninginn greiddan að fullu. Hafi verið á það fallist og aldrei komið til þess að þessi greiðslumáti yrði viðhafður. Í vitnisburði sínum staðhæfðu þeir G-kk-nf og Ó-kk-nf að umrædd greiðsla hafi verið innt af hendi með framangreindum hætti. Þeir báru hins vegar ekki alveg á sama veg um það hvernig að þessu var nánar staðið. Þannig kom fram hjá Ó-kk-þgf að kröfur sem varið skyldi til greiðslu kaupverðs í samræmi við framangreint samkomulag hafi eingöngu stuðst við vinnunótur og að reikningar á hendur aðalstefnanda fyrir þeirri vinnu sem þar var tilgreind hafi ekki verið gefnir út. Þá hafi virðisaukaskattur ekki verið innifalinn í kröfum samkvæmt einstökum vinnunótum sem ráðstafað var til greiðslu kaupverðs. Af vitnisburði G-kk-ef verður á hinn bóginn ráðið að reikningar hafi fylgt öllum vinnunótum, en að fjárhæð reikninganna hafi verið lægri en réttmæt krafa samkvæmt vinnunótum og að þeim mismun hafi síðan átt að ráðstafa til greiðslu á eftirstöðvum kaupverðs fasteignarinnar.

Af framansögðu er ljóst að í tengslum við gerð hins skriflega kaupsamnings á milli málsaðila um umrædda fasteign var gert munnlegt samkomulag sem fól í sér möguleika á að hluti kaupverðsins yrði greiddur með reikningskröfu á hendur aðalstefnanda fyrir vinnu sem félag í eigu þáverandi sambýlismanns gagnstefnanda og bróður hans myndi hafa með höndum fyrir aðalstefnanda og að þannig yrði að ákveðnu marki staðið með öðrum hætti að greiðslu kaupverðsins en kaupsamningur gerði ráð fyrir. Er í málatilbúnaði gagnstefnanda og svo sem fram er komið miðað við að þessi greiðslumáti hafi verið viðhafður að því er varðar samningsgreiðslu að fjárhæð 1.247.550 krónur, sem málsókn aðalstefnanda tekur meðal annars til. Enda þótt sambýlismaður gagnstefnanda hafi að þessu leyti undirgengist ákveðna skuldbindingu gagnvart henni bar hún eftir sem áður ábyrgð á því sem kaupandi eignarinnar að greiðslan skilaði sér til aðalstefnanda. Óháð drætti sem orðið hefur á útgáfu afsals henni til handa er ekkert fram komið í málinu sem virða má á þann veg að hún hafi á einhverju tímamarki haft fyrir því vissu að greiðslan hafi í reynd skilað sér til aðalstefnanda, en óumdeilt er að aðalstefnandi hefur aldrei gefið út kvittun fyrir henni. Má um það vísa til skriflegrar yfirlýsingar G-kk-ef J-kk-ef G-kk-ef, sem er á meðal gagna málsins. Þá er ósannað að því hafi með öðrum hætti verið lýst yfir af hálfu aðalstefnanda að umrædd krafa væri greidd. Loks hefur hér þýðingu að gagnstefnandi hefur að mati dómsins ekki vísað til atvika sem bent gætu til þess að rekja megi drátt á útgáfu afsals til annars en greiðsludráttar af hennar hálfu. Er tilvísun gagnstefnanda í þessu sambandi til útgáfu aðalstefnanda á veðleyfi og veðbandslausn, sem áður er getið, þannig haldlaus.

Framangreind lýsing þeirra bræðra, G-kk-ef og Ó-kk-ef, á því hvernig haga átti greiðslu kaupverðs felur í sér að fara átti á svig við ákvæði laga um virðisaukaskatt. Af hálfu aðalstefnanda hefur því alfarið verið hafnað að þannig hafi átt að standa að málum og telst það því ósannað.

Gagnstefnandi staðhæfir svo sem fram er komið að hún hafi efnt skuldbindingu sína um greiðslu á 1.247.550 krónum samkvæmt kaupsamningi málsaðila um fasteignina að Ögurási 12 í Garðabæ. Andstætt því sem samkvæmt framansögðu þykir eiga við um kröfur aðalstefnanda á hendur gagnstefnanda að öðru leyti þykja að framangreindu virtu ekki vera næg efni til að létta af gagnstefnanda sönnunarbyrði fyrir því að hún hafi innt þessa tilteknu greiðslu af hendi. Fer því um þetta eftir þeirri meginreglu að skuldari kröfu beri sönnunarbyrði fyrir því að hún sé greidd. Með því að gagnstefnandi telst ekki hafa fært sönnur fyrir framangreindri staðhæfingu sinni og í ljósi afstöðu dómsins til annarra málsástæðna gagnstefnanda er óhjákvæmilegt að taka kröfu aðalstefnanda til greina að þessu marki.

Samkvæmt öllu framansögðu er það niðurstaða dómsins í aðalsök að dæma ber gagnstefnanda til að greiða aðalstefnanda 1.247.550 krónur. Vaxtakröfu hefur ekki verið andmælt sérstaklega. Um vexti fer því svo sem í dómsorði greinir.

Af framangreindri niðurstöðu í aðalsök leiðir að sýkna verður aðalstefnanda af kröfu gagstefnanda í gagnsök, en um útgáfu afsals fer eftir 2. mgr. 11. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup.

Eftir framangreindum málsúrslitum þykir rétt að málskostnaður í aðalsök og gagnsök falli niður.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Gagnstefnandi, S-kvk-nf B-kvk-nf J-kvk-nf, greiði aðalstefnanda, Risi ehf., 1.247.550 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. september 2004 til greiðsludags.

Aðalstefnandi er sýknaður af kröfu gagnstefnanda um útgáfu afsals.

Málskostnaður í aðalsök og gagnsök fellur niður.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf