S-257/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 17. apríl sl., er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 6. mars 2009 á hendur X fyrir kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum gegn A, með því að hafa miðvikudaginn 17. september 2008, á vinnustað þeirra að … tilefnislaust tekið utan um hana, kysst á kinnina og stungið tungu sinni upp í munn hennar.

Er þetta talið varða við 199. og 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 15. gr. laga nr. 40/1992 og 8. gr. laga nr. 61/2007, og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Af hálfu B, vegna ólögráða A, er krafist miskabóta að fjárhæð 450.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðbætur nr. 38/2001 frá 17. september 2008 þar til mánuður var liðinn frá birtingu bótakröfu, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga, nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af ákæru og að bótakröfu verði vísað frá dómi. Til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa og að bótakrafa verði þá lækkuð verulega. Þá krefst hann þess að málsvarnarlaun verði ákvörðuð að mati dómsins og að þau verði greidd úr ríkissjóði.

Málavextir

Mál þetta hófst með því að hinn 18. september 2008 kærði B kynferðisbrot til lögreglu fyrir hönd dóttur sinnar, A. Í kæruskýrslunni kemur fram að dóttir hennar hafi starfað við … Hafi ákærði starfað þar við ræstingar og hafi dóttir hennar séð hann þar á staðnum en aldrei talað við hann fyrr en miðvikudaginn 17. september. Hafi hún og ákærði þá skipst á nöfnum. Stuttu þar á eftir hafi ákærði bent stúlkunni á fatahrúgu í mátunarklefa. Hafi stúlkan þá farið inn í klefann og tekið upp hrúguna, en ákærði þá gengið að stúlkunni, tekið um báða upphandleggi hennar og kysst hana á kinnina. Svo hafi hann kysst hana á munninn og sett tungu sína upp í munn hennar. Stúlkan hafi þá sagt ,,nei, nei“ og reynt að ýta við ákærða. Hafi hann þá gengið frá henni en sagt um leið ,,I love you“. Er haft eftir móðurinni að ákærði hafi ekki farið með hendur inn undir klæðnað dóttur sinnar né hafi hann þuklað hana.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu daginn eftir kvað ákærði stúlkuna hafa gengið að honum þar sem hann var að skúra og spurt hann að nafni. Hefðu þau tekist í hendur. Hefði hann bent stúlkunni á að taka föt sem voru í mátunarklefa og þegar hún hefði verið búin að því hefðu þau staðið nærri hvort öðru. Kvaðst hann hafa kysst stúlkuna á kinnina. Stúlkan hefði ekkert sagt og honum hefði þá orðið á þau mistök að snerta munn stúlkunnar með sínum munni. Þá hefði stúlkan sagt „nei,“ og hefði hann gengið í burtu og beðið stúlkuna afsökunar. Hefði hún svarað ,,allt í lagi“. Ákærði kvaðst spurður ekki hafa sett tunguna á varir stúlkunnar og kvaðst ekki hafa rekið út úr sér tunguna. Hann sagði skýringuna á kossinum vera þá að hann slíkt væri vani hjá honum og starfsfólkinu þarna. Með því væru þau að sýna hvert öðru vinsemd. Það hafi hins vegar verið óvart sem hann snerti munn stúlkunnar með sínum munni. Kvaðst hann vilja taka fram að stúlkan hefði viljað að hann kyssti hana á kinnina en þegar hún hefði sagt „nei,“ hefði hann farið og beðið hana afsökunar.

Ákærði var yfirheyrður öðru sinni vegna málsins hinn 2. desember 2008. Kvaðst hann þá hafa notað bendingu áður en hann kyssti stúlkuna. Hefði hann sett höndina upp að kinninni á sér og hefði hann með því spurt hvort hann mætti kyssa hana. Hefði stúlkan þá kinkað kolli.

Skýrslur fyrir dómi

Tekin var skýrsla af A fyrir dómi hinn 22. september 2008 í samræmi við a-lið 1. mgr. 74. gr. a. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Kvaðst hún vinna í …, hjá fyrirtækinu … Sagði hún ákærða vinna við hreingerningar hjá því fyrirtæki ásamt konu sinni. Sagði hún hann ævinlega heilsa með því að bjóða góðan dag. Í umrætt sinn hefði hún spurt ákærða að nafni, bara til að vera kurteis, og jafnframt sagt honum hvað hún héti. Hefði hún svo haldið áfram að vinna, þar til ákærði hefði bent á mátunarklefa. Kvaðst hún ekki hafa skilið hvað ákærði átti við en gengið að klefanum og séð þar fatahrúgu á gólfinu. Hefði hún þá hugsað með sér að líkast til væri hann að biðja hana um að taka fötin þannig að hann gæti skúrað gólfið í klefanum. Hefði hún því tekið fatahrúguna upp. Hefði ákærði þá komið beint að henni, tekið um vinstri handlegg hennar, þó ekki fast, og kysst hana á kinnina. Sagði hún ákærða hafa ,,troðið tungunni upp í [s]ig“ og hefði tunga hans snert hennar tungu. Hefði hún þá ýtt ákærða frá sér og sagt ,,nei, nei,“ en ákærði þá sagt ,,I love you“. Hefði hún aftur sagt „nei“ við ákærða og verið í ,,miklu sjokki“. Hefði henni fundist þetta mjög óþægilegt, ógeðslegt og óvænt. Hefði hún verið hrædd og ekki vitað hvort ákærði myndi gera eitthvað meira. Hefði hún gengið í burtu og hitt tvær samstarfsstúlkur sínar. Hefði hún sagt þeim grátandi frá því sem gerst hefði. Stuttu síðar, þegar hún ætlaði að fara á klósettið, hefði hún mætt ákærða á ný og þá aftur farið að gráta. Hefði hún svo ætlað að halda áfram vinnu, en verið viðkvæm og hefði samstarfskona hennar þá sagt henni að fara ,,upp á skrifstofu“ og segja frá því sem gerst hefði. Aðspurð sagði stúlkan það rangt að ákærði hefði spurt hana hvort hann mætti kyssa hana. Þá kvaðst hún ekki kannast við að hafa heyrt ákærða biðja hana afsökunar vegna þessa.

Ákærði kvaðst fyrir dómi hafa byrjað að skúra í umræddri verslun fyrir 7-8 mánuðum. Hefði hann í greint sinn verið að ljúka við skúringar á fyrstu hæð og að því búnu haldið upp á aðra hæð. Þar hefði stúlka heilsað honum og spurt að nafni. Kvaðst hann skömmu síðar hafa bent inn í einn mátunarklefann og með því hafa átt við að stúlkan ætti að fara þangað og taka upp fötin áður en hann skúraði gólfið. Hefði stúlkan staðið inni í mátunarklefanum á meðan hann skúraði í kringum klefann. Hefði hún verið með föt í fanginu. Ákærði kvaðst hafa staðið við gardínu mátunarklefans og bent á kinnina á sér. Aðspurður kvaðst hann með því hafa verið að spyrja stúlkuna að því hvort hann mætti kyssa hana. Hefði stúlkan þá ,,rétt honum kinnina“ og hann þá hallað sér fram og kysst hana á kinnina. Kvaðst hann vera vanur því að kyssa samstarfsfólk á kinnina, en sagði það þó ekki eiga við um starfsfólk verslunarinnar. Kvaðst ákærði hafa verið með hanska og því ekki hafa haldið utan um hana heldur hafi hann lagt hendur sínar meðfram handleggjum hennar. Ákærði kvaðst aðspurður ekki muna hvora kinn stúlkunnar hann hefði kysst. Hann hefði svo haldið að stúlkan væri að rétta sér hina kinnina og þá snert varir hennar. Stúlkan hefði þá sagt ,,nei, nei“. Sérstaklega spurður kannaðist ákærði ekki við að hafa kysst stúlkuna á varir hennar né að hafa stungið tungu sinni upp í munn hennar. Sagði hann þau hafa verið tvö þarna inni en gardínan hafi ekki verið dregin fyrir er hann var inni í klefanum með stúlkunni. Eftir að hafa kysst stúlkuna kvaðst ákærði hafa haldið áfram að skúra en hún hefði hins vegar haldið áfram að ganga frá fatnaði. Ákærði kannaðist ekki við að hafa sagt við stúlkuna orðin: „I love you,“ en kvaðst í tvígang hafa beðið hana afsökunar og stúlkan tekið afsakanir hans gildar. Spurður hvers vegna hann hefði beðið hana afsökunar sagði hann það vera vegna þess að stúlkan hefði sagt „nei“.

Vitnið C kvaðst hafa setið með D vinnufélaga sínum inni á lager er A hefði komið þar inn og virst stressuð, líkt og eitthvað hefði komið fyrir. Hefði hún í fyrstu aðeins sagt að hún hefði ,,lent í svona áður“ án þess að skýra þau orð sín frekar. Hefði hún í fyrstu ekki viljað segja þeim frá því sem hefði gerst, en síðan sagt þeim að ákærði hefði ýtt henni inn í mátunarklefa og komið eitthvað við hana og reynt að kyssa hana. Hefði hún farið að gráta og virst miður sín.

Vitnið D greindi frá því að A hefði komið umræddan dag grátandi inn á lager. Hefði A þar greint sér frá því að ákærði hefði reynt að kyssa hana inni í mátunarklefa. Nánar spurð sagði hún að A hefði sagt að ákærði hefði bent henni á eitthvað sem lægi inni í mátunarklefa. Hefði A haldið að hún ætti að taka það upp svo ákærði gæti skúrað, en ákærði þá ýtt henni inn í klefa og reynt að kyssa hana og stinga tungunni upp í hana. Hefði hún verið í slæmu ásigkomulagi og grátið mikið. Hefðu þær í framhaldinu látið yfirmanninn vita og sett málið í hans hendur. Spurð um samskipti sín við ákærða í vinnunni kvað hún þau vera ,,sama sem engin“ en kvað þau mögulega hafa boðið hvort öðru góðan daginn.

Vitnið E kvað F, starfsmann í verslunni, hafa komið til sín og greint sér frá því sem gerst hefði. Hefði vitnið sem starfsmannastjóri verslunarinnar því sent eftir A og hún þá sagt sér frá því sem gerst hefði. Stúlkunni hefði greinilega verið mjög brugðið og hefði hún trúað stúlkunni algjörlega. Hefði stúlkan sagt sér að hún hefði verið að ganga frá við afgreiðsluborðið er ákærði hefði kallað á hana og bent henni inn í búningsklefana. Hefði hún því farið með honum og séð fatahrúgu á gólfinu og því skilið ákærða þannig að hún ætti að taka hrúguna svo hann gæti skúrað gólfið. Hefði hún því farið inn í mátunarklefann og beygt sig niður eftir fötunum. Hefði ákærði þá hins vegar ýtt við henni, tekið utan um hana, reynt að kyssa hana og stungið tungunni upp í hana. Hefði hann einnig sagst elska stúlkuna. Hefði stúlkunni virst mjög brugðið og kvað vitnið hana hafa titrað. Hefði verið greinilegt á stúlkunni að eitthvað hafði komið fyrir. Kvaðst hún hafa hringt í öryggisvörð verslunarinnar og í móður stúlkunnar og beðið hana um að koma. Kvaðst hún ekki muna hvort hún eða öryggisvörðurinn hefðu hringt í lögregluna.

Vitnið F kvaðst fyrir dómi vera yfirmaður verslunar … á … Hafi haft þar í þjónustu sinni skúringafyrirtæki sem heiti … og starfaði ákærði hjá því fyrirtæki. Lýsti hún því að stúlka hefði komið til hennar hágrátandi og sagst hafa verið að koma út úr mátunarklefa. Í klefanum hefði hún verið beðin um að beygja sig til að sækja föt. Maðurinn sem hefði verið þar að skúra hefði ,,ýtt á hana“ og sagt við hana að hann elskaði hana og stungið tungu sinni upp í hana. Hefði stúlkan verið í miklu sjokki, hágrátandi og skjálfandi, og viljað fara heim að bursta tennurnar.

Vitnið G kvaðst hafa mætt í vinnu og þá orðið þess áskynja að eitthvað væri í ólagi. Hefði verið ,,pukur í stelpunum“ og hún því spurt að því hvað væri í gangi. Hefði A þá komið fram af klósettinu grátandi og sagt sér að skúringamaðurinn hefði kysst hana eða gert eitthvað við hana. Hefði hún því tekið hana afsíðis og rætt við hana og að því búnu farið með hana á skrifstofuna til E. Hefði stúlkan strax byrjað að kenna sjálfri sér um það sem gerst hafði. Hefði stúlkan sagt að hún hefði verið að ganga frá fötum á afgreiðsluborðinu og ákærði bent henni að koma. Hefðu verið föt á gólfi mátunarklefans sem hún hefði teygt sig eftir en ákærði þá skyndilega staðið beint fyrir framan hana og farið með tunguna upp í hana. Hefði hann einnig sagt við stúlkuna að hann elskaði hana og hefði stúlkunni fundist það afar sérkennilegt að ákærði segði þetta því kona hans starfaði einnig þarna og væri hún ólétt. Spurð um ástand stúlkunnar sagði vitnið það ekki hafa verið gott og gat þess einnig að stúlkan hefði ekki virst sterk fyrir og því ekki mátt við miklu. Hún hefði verið nýflutt í bæinn, ekki átt neina vini og hefði verið í vinnunni í nokkra daga þegar þetta kom upp á.

Niðurstaða

Ákærða er gefið að sök að hafa í greint sinn tilefnislaust tekið utan um A, kysst hana á kinnina og stungið tungu sinni upp í munn hennar eins og hún hefur lýst fyrir dómi. Eru framburðir þeirra samhljóða um atburðarásina allt þar til A var komin inn í mátunarklefann. Eftir það kannast ákærði einungis við að hafa kysst hana á kinnina og heldur hann því fram hvað það varðar að áður hafi hann bent á kinn sína og hún þá rétt honum sína kinn á móti. Hafi hann þá skilið það sem samþykki hennar fyrir kossinum. Hann neitar hins vegar að hafa tekið utan um hana eða rekið tunguna upp í hana en kannast við að varir hans hafi strokist við varir hennar í ógáti og að hann hafi lagt hendur sínar sitt hvorum megin við hendur hennar.

Enda þótt ákærði hafi frá upphafi neitað að hafa tekið utan um stúlkuna og stungið tungu sinni upp í hana eru skýringar hans á hegðun hans gagnvart stúlkunni óljósar og hafa að hluta breyst frá því hann gaf skýrslur sínar hjá lögreglu. Þannig gaf hann þá skýringu hjá lögreglu að vani væri hjá honum og starfsfólkinu á þessum vinnustað að kyssa hvert annað og sýna með því hvert öðru vinsemd. Í skýrslu sinni fyrir dóminum sagðist ákærði hins vegar vera vanur að kyssa samstarfsfólk á kinnina en það ætti þó ekki við um starfsfólk umræddrar verslunar. Er það mat dómsins að framburður ákærða um þessi samskipti hans og A sé ekki trúverðugur.

Vitnin C, D, E, F og G hafa allar lýst á skýran og trúverðugan hátt ástandi A strax eftir atvikið og frásögnum hennar sjálfrar af því sem gerðist inni í klefanum. Þegar til þessara vitnisburða er litið og síðan framburðar A sjálfrar fyrir dómi verður að telja að framburður hennar hafi frá upphafi hafi verið skýr og eindreginn um atferli ákærða. Er það mat dómsins að framburður hennar sé mjög trúverðugur og að með vísan til framburðar hennar og framangreindra vitna sé hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir að því þó undanskildu að A hefur ekki lýst atferli ákærða svo að hann hafi gripið utan um hana. Þykir sú háttsemi því ekki sönnuð. Verður ákærði með þessu atferli sínu talinn hafa brotið gegn 199. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 8. gr. laga nr. 61/2007, en heimfærsla verknaðarins undir 209. gr. almennra hegningarlaga þykir ekki eiga hér við. Í ljósi atvika verður og að telja að með þeirri háttsemi sem að framan greinir hafi hann sýnt stúlkunni ruddalegt og ósiðlegt athæfi sem varði við 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 3 mánuði. Rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar í 2 ár frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Af hálfu brotaþola er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 450.000 krónur auk vaxta eins og greinir í ákæru. Engin gögn liggja fyrir um áhrif umrædds atviks á stúlkuna en rétt þykir að dæma henni miskabætur að fjárhæð 250.000 krónur úr hendi ákærða auk vaxta eins og greinir í dómsorði.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, 267.936 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun G-kvk-ef P-kvk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns brotaþola, 181.272 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari. Hefur uppsaga dómsins dregist nokkuð vegna embættisanna dómara.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að tveimur árum liðnum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 250.000 krónur ásamt vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. september 2008 til 2. janúar 2009, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, 267.936 krónur, og þóknun G-kvk-ef P-kvk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns brotaþola, 181.272 krónur.