E-397/2021

I.

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 17. maí 2022 að lokinni aðalmeðferð þann sama dag, er höfðað af ÆS h ehf. [...], með stefnu birtri þann 4. september 2021 á hendur S-kvk-þgf S-kvk-þgf, [...].

Stefnandi krefst þess að stefnda verði dæmd til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 457.291 krónu, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 457.291 krónu frá 6. apríl 2021 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins, en málskostnaðarreikningur verði lagður fram við aðalflutning ef til komi.

Stefnda, sem flytur mál sitt sjálf, krefst þess „að reikningur sá sem stefnandi leggur fram í þessu máli verði leiðréttur í samræmi við unna vinnu lækkaður.“ Þá krefst hún málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins, „svo og að kostnaður frá Hönnun og Eftirlit ehf. vegna matsmanns verði greiddur.“

II.

Atvikalýsing í stefnu er afar knöpp en þar kemur fram að stefnandi sé húsasmiður [svo] og taki að sér alhliða smíðavinnu ásamt viðhaldi fyrir einstaklinga og fyrirtæki. Dómkrafan sé byggð á reikningi sem gefinn var út 6. apríl 2021 með gjalddaga hinn sama dag „vegna vinnu stefnanda til handa stefndu, við rennur og þakkant ásamt efniskaupum, eins og lýst er í framlögðum reikningi.“ Skuldin hafi ekki verið greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnda hefur mætt í máli þessu og lagt fram greinargerð. Kröfu hennar ber að skilja þannig að hún krefjist lækkunar á kröfu stefnanda auk málskostnaðar. Þá má skilja kröfu hennar þannig að hún geri gagnkröfu um skuldajöfnuð, en sú krafa er þó ekki tilgreind nægjanlega. Verður þannig að telja að fram séu komnar varnir þess efnis að krafa stefnanda skuli lækkuð og um að greiddur verði málskostnaður úr hendi stefnanda. Í greinargerð sinni er einkum á því byggt að skráðir vinnutímar gangi engan veginn upp miðað við skrifaða vinnuseðla eða reikninga. Fyrri reikningur hafi verið greiddur, en reikningur sá sem dómkrafa stefnanda sé byggð á sé hár miðað við hve lítið hafi verið unnið. Stefnda hafi óskað eftir yfirferð reikningsins. Hún hafi sent fyrirspurn vegna yfirferðar reikninga en stefnandi hafi brugðist illa við og sagt sig frá verkinu. Stefnda hafi leitað til matsmanns sem hún hafi fengið til að liðsinna sér og hafi hann gert athugasemdir við reikninginn. Eru varnir stefndu einkum þess efnis að uppgefnar vinnustundir fái ekki staðist, meðal annars þegar borinn er saman tími á verkstæði og á verkstað, en einnig miðað við hvað hafi verið gert og búið að greiða fyrir áður.

Í málinu liggja fyrir samskipti aðila á tölvupóstum þar sem stefnda beinir fyrirspurnum til forsvarsmanns stefnanda og annars fyrir hönd félagsins og hefur uppi efasemdir um að skráðir vinnutímar séu í samræmi við viðveru eða vinnu sem innt hafi verið af hendi, svo og um efniskaup. Svör af hálfu stefnanda veittu ekki skýringar við fyrirspurnum stefndu nema að hluta og með almennum hætti.

Stefnda hefur haldið því fram að stefnandi hafi sagt sig frá því verki sem hann var fenginn til að vinna og var einnig að þessu vikið í málflutningi lögmanns stefnanda. Ekki er þetta þó fyllilega ljóst af gögnum.

III.

Stefna í einkamáli verður að vera svo skýr og glögg að ekki verði um villst um hvað málið snúist. Gera verður glögga grein fyrir atvikum málsins, þ. e. málsatvikum og einnig verður sérstaklega að tilgreina málsástæður, þ. e. þau atriði málsatvika sem þýðingu hafa að lögum. Verður að gera skýra grein fyrir þeim kröfum sem stefnandi reisir málsókn sína á, við hvaða réttarsamband sé miðað og hvernig það hafi stofnast. Verður að liggja fyrir eins og hér háttar um hvað aðilar sömdu, í hverju verk var fólgið, hvenær það var unnið og hvernig það skyldi greiða. Er enn frekar ástæða til að reifa þessi atriði skilmerkilega ef verki var hætt eða ef ágreiningur kom upp um verkþætti, vinnu, efniskaup eða verð.

Stefnanda var ljóst áður en til málshöfðunar kom að reikningur sá sem dómkrafan er reist á sætti andmælum af hálfu stefndu. Í stefnu er stuttlega greint frá því hvað stefnandi hafi með höndum almennt og að reikningurinn sé „vegna vinnu stefnanda til handa stefndu, við rennur og þakkant ásamt efniskaupum eins og lýst sé í framlögðum reikningi.“ Ekki er nánar vikið að hvers konar vinnu var um að ræða við rennur og þakkant eða hvaða efniskaup stefnandi annaðist. Þá er hvergi frá því greint á hvern hátt var samið um verkið og lagði stefnandi ekki fram vinnuseðla til grundvallar reikningnum heldur kom það í hlut stefndu. Ekki kemur heldur fram hvar verkið var unnið. Fyrst við munnlegan flutning var greint frá því af hálfu stefnanda að samist hefði um tímavinnu, ekki hefði legið fyrir kostnaðaráætlun, tilboð í verk eða skriflegur samningur.

Þótt málsókn stefnanda sé hugsuð sem almennt skuldamál og að sama skapi einfölduð í sniðum bar að gera skilmerkilega grein fyrir því hvernig réttarsamband við stefndu stofnaðist. Bar einnig að gera skilmerkilega grein fyrir hvaða vinna var innt af hendi og hver efniskaup voru. Þar sem vinnuseðlar voru fyrir hendi bar að leggja þá fram og skýra í stefnu reikning þann sem ágreiningur er um í samhengi við þá. Var stefnanda ljóst að ágreiningur var um þessi atriði og önnur sem reikningur hans tók til. Meginregla kauparéttar sem meðal annars kemur fram í 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup leysir kröfuhafa ekki undan þeirri skyldu að gera skilmerkilega grein fyrir málatilbúnaði sínum þannig að stefndu væri fært að taka afstöðu til kröfu hansog málsástæðna. Á þetta enn frekar við þegar krafa er reist á ákvæðum laga nr. 42/2000 um þjónustukaup sem vísað er til í stefnu, sbr. VII. kafla þeirra laga. Nægir hér í dæmaskyni að nefna dóm Hæstaréttar Íslands frá 1993 sem birtur er á bls. 2253 í dómasafni það ár og dóm Hæstaréttar frá 13. mars 2014 í málinu nr. 157/2014. Þá hefur að mati dómsins heldur ekki verið gerð skilmerkilega grein fyrir reikningnum við munnlegan flutning af hálfu stefnanda og skortir alfarið efnislega afstöðu stefnanda til þeirra álitaefna og mótmæla sem stefnda hefurfært fram áður en málið var höfðað og í greinargerð sinnifyrir dómi.

Þar sem stefna málsins uppfyllir ekki 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum e til g liði, sbr. einnig meginreglu einkamálaréttarfars um skýran og glöggan málatilbúnað, og kröfur stefnanda hafa ekki verið skýrðar frekar við munnlegan flutning í ljósi ágreiningsatriða sem uppi eru, er óhjákvæmilegt að vísa málinu sjálfkrafa frá dómi.

Þótt stefnda flytji mál sitt sjálf þykir rétt að úrskurða henni málskostnað úr hendi stefnanda, sbr. 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, og telst hann hæfilega ákveðinn 10 0.000 krónur.

E-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðar or ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, ÆS h ehf., greiði stefndu, S-kvk-þgf S-kvk-þgf 10 0.000 krónur í málskostnað.

E-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf