E-1840/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 4. júní sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Þ-kk-þgf K-kk-þgf I-kk-þgf, Baldursgötu 2, Keflavík á hendur G-kvk-þgf H. G-kvk-þgf, Nýbýlavegi 76, Kópavogi og Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3, Reykjavík með stefnu birtri 10. mars 2008.

Dómkröfur stefnanda eru þær aðallega að stefndu greiði stefnanda in solidum 4.356.325 kr. ásamt dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. janúar 2007 til greiðsludags auk málskostnaðar að skaðlausu. Til vara er þess krafist að stefndu greiði stefnanda in solidum 1.722.588 kr. ásamt dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. janúar 2007 til greiðsludags auk málskostnaðar að skaðlausu.

Dómkröfur stefndu eru þær, að stefndu verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda og tildæmdur málskostnaður úr hans hendi að mati dómsins.

Málavextir

Hinn 9. október 2004 lenti stefnandi í árekstri við bifreið sem skráð er eign stefndu, G-kvk-ef, og skylduvátryggð hjá stefnda, Vátryggingafélagi Íslands hf. Skaðabótaábyrgð stefndu er viðurkennd.

Málsaðilar fengu sameiginlega þá L-kk-þf D-kk-þf lækni og Ö-kk-þf H-kk-þf hrl. til að meta afleiðingar slyssins fyrir stefnanda. Er matsgerð þeirra dags. 20. nóv. 2006. Mátu þeir tjón stefnanda vegna slyssins 8 miskastig og 8% varanlega örorku og litu þá til þess að mjóbakseinkennin myndu há honum við líkamlega vinnu í framtíðinni. Stöðugleikapunkturinn var metinn 9. janúar 2005.

Hinn 23. janúar 2007 gerði stefndi VÍS upp líkamstjón stefnanda vegna slyssins á grundvelli matsgerðarinnar. Samkomulag var um einstaka bótaliði, nema um útreikning bóta fyrir varanlega örorku. Miðaði stefndi VÍS þar við lágmarksárslaun (1.725.500 kr.) skv. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en stefnandi vildi miða við árslaun á grundvelli ætlaðra mánaðarlauna hjá Jarðborunum hf. eða Öryggismiðstöð Íslands. Tók stefnandi við bótunum með fyrirvara um tekjuviðmið vegna varanlegrar örorku.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Í upphafi tekur stefnandi fram, að hann telur að laun sín síðustu ár fyrir tjónsatburðinn gefi ekki rétta mynd af framtíðartekjum sínum vegna sérstakra aðstæðna hans á þeim tíma. Hann telur réttara að miða við laun sem greidd voru fyrir það starf sem hann mátti vænta í framtíðinni. Því hafi hann tekið við skaðabótum með fyrirvara. Stefnandi telur ekki rétt að miða fjártjón sitt vegna varanlegrar örorku við lágmarkslaun svo sem stefndi telur að gera eigi.

Stefnandi bendir á að launatekjur hans síðustu 3 ár fyrir slysið séu nálægt lágmarkstekjum. Árið 2002 var stefnandi, þá tvítugur að aldri, nýráðinn skipverji á mb. B-kvk-nf frá Vestmannaeyjum. Hugur stefnanda lá til sjómannsstarfa og hugðist hann leggja sjómennsku fyrir sig sem framtíðarstarf. Skipið fékk á sig brotsjó og sökk. Fjórir voru í áhöfn og fóru þeir allir í sjóinn. Stefnandi horfði á tvo af félögum sínum hverfa í hafið og drukkna, en honum var bjargað eftir að hafa verið u.þ.b. 2 klst. í sjónum og var hann þá nær dauða en lífi. Stefnandi telur að lág laun hans árið 2002, 2003 og 2004 ráðast að mestu leyti af þessu slysi og afleiðingum þess, en andlegt ástand hans og almennt heilsufar hans eftir slysið réði því að hann vann lítið næstu ár.

Stefnanda þykir ekki sanngjarnt að miða árslaun til ákvörðunar bóta skv. 6. gr. skaðabótalaga við meðalvinnutekjur hans þessi 3 ár og sé miklu eðlilegra að miða við líklegar framtíðartekjur hans vegna þessara óvenjulegu aðstæðna, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Ekki þótti ástæða til að meta örorku stefnanda eftir sjóslysið en hann telur sig hafa verið búinn að jafna sig á afleiðingum þess þegar umferðarslysið varð og var hann þá að leita fyrir sér með framtíðarstarf og hafði hug á starfi hjá Jarðborunum hf. Á meðan stefnandi beið eftir að fá það starf sem hann sóttist eftir réð hann sig í vinnu sem öryggisvörð hjá Öryggismiðstöð Íslands og þar var hann starfandi þegar slysið varð. Tekjur hans á þeim tíma sem hann slasaðist voru 253 þúsund krónur á mánuði. Á árinu 2006 hóf stefnandi störf hjá Jarðborunum hf. og benti allt til að um framtíðarstarf yrði að ræða. Starfsumhverfi var tryggt og launin voru góð. Mánaðarlaun hans voru 420.000 krónur auk yfirvinnu. Þegar til kom átti stefnandi í erfiðleikum með að vinna þetta starf vegna mjóbaksóþæginda sem hann hafði hlotið við umferðarslysið og varð hann nauðugur að segja sig frá þessu starfi eftir rúmlega mánaðar vinnu.

Aðalkrafa stefnanda er miðuð við laun þau sem hann taldi sig geta vænst hjá Jarðborunum hf., 420.000 kr. á mánuði, sem gera samtals 5.040.000 kr. í árslaun. Útreikningur varanlegrar örorku skv. 6. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 er því 5.040.000 x 8% x 16,428, samtals 6.623.770 kr. Frá þeirri fjárhæð dragast þær bætur fyrir varanlega örorku sem stefndi ákvað einhliða og greiddi stefnanda hinn 23. janúar 2007, 2.267.445 kr. Ógreiddar eftirstöðvar eru því 4.356.325 krónur.

Varakrafa stefnanda er miðuð við þau laun sem stefnandi hafði í starfi sínu hjá Öryggismiðstöð Íslands hf. þegar hann slasaðist, 253.000 krónur á mánuði, sem gera samtals 3.036.000 kr. í árslaun. Útreikningur varanlegrar örorku skv. 6. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 er því 3.036.000 x 8% x 16,428, samtals 3.990.032 kr. Frá þeirri fjárhæð dragast þær bætur fyrir varanlega örorku sem stefndi ákvað einhliða og greiddi stefnanda hinn 23. janúar 2007, 2.267.445 kr. Ógreiddar eftirstöðvar eru því 1.722.588 krónur.

Í aðalkröfu er gengið út frá því að stefnandi hafði sannanlega fengið starf sem gaf þessar góðu tekjur og hann hafi mátt reikna með þeim launum til framtíðar sem þar er miðað við.

Ef einhverra hluta vegna þykir ekki eðlilegt að miða við tekjur skv. aðalkröfu, þá var stefnandi í starfi þegar hann slasaðist sem gaf honum 253 þúsund króna mánaðarlaun og er afar ólíklegt að laun hans hefðu orðið minni til framtíðar ef slysið hefði ekki orðið og hann hefði haldið fullri starfsgetu til starfsaldursloka.

Um lagarök er vísað til 1. og 2. mgr. 1. gr., sbr. 5., 6. og 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Um tekjuviðmið er vísað til 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Krafa um dráttarvexti er reist á 1. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafa um málskostnað er byggð á 130. gr. l. nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukrafa stefndu er byggð á því, að stefnandi hafi, með þegar uppgerðum skaðabótum frá stefnda VÍS, fengið greiddar að fullu þær skaðabætur vegna slyssins, sem hann eigi rétt til samkvæmt skaðabótalögum. Á stefnandi ekki lögvarinn rétt til frekari skaðabóta.

Gildir það einnig um hina umstefndu bótakröfu vegna varanlegrar örorku, en ósannað er að lagaskilyrði séu til annarrar tekjuviðmiðunar við útreikning örorkubótanna en lágmarksárslaun 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga eins og byggt var á af hálfu stefndu við bótauppgjörið. Ber að nota lágmarksárslaun 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga við útreikning á örorkubótum til þeirra tjónþola, sem eru tekjulausir eða hafa vinnutekjur undir lágmarksárslaunum næstu ár fyrir slys, eins og t.d. barna, námsfólks, lágtekjufólks og atvinnuleysisbótaþega. Stendur þannig á um stefnanda.

Var stefnandi 22 ára að aldri á slysdegi og með næsta óráðna framtíð. Hafði stefnandi frá því hann lauk grunnskólanámi og fram að slysi verið að vinna við ýmis líkamleg störf. Liggur ekkert fyrir um að eitthvert þessara starfa öðrum fremur hafi verið framtíðarstarf eða væntanlegt ævistarf. Gildir það sama um vinnuna hjá Jarðborunum hf., sem stefnandi byrjaði í tveimur árum eftir slysið eða í nóvember 2006 og hætti í eftir mánuð. Voru tekjur stefnanda á árunum fyrir slys undir lágmarksárslaunum 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Ber við bótaákvörðun að miða við stöðu tjónþola á slysdegi.

Þá eru ekki skilyrði til að ákveða hér árslaun sérstaklega, hvað þá á grundvelli þeirra meintu mánaðarlauna, sem stefnandi segist hafa haft hjá Jarðborunum hf. og Öryggismiðstöð Íslands hf. Hefur stefnandi fyrir það fyrsta ekki lagt fram nein gögn til stuðnings því, hver þau laun hafi verið í reynd, auk þess sem sönnur skortir fyrir því að um framtíðarstarf eða væntanlegt ævistarf hafi verið að ræða.

Ekki hefur stefnandi heldur fært neinar sönnur á það, að aðstæður hans síðustu þrjú ár fyrir bílslysið hafi verið óvenjulegar og að annar mælikvarði sé réttari við útreikning örorkubótanna en tekjur stefnanda sjálfs eða lágmarksárslaun skaðabótalaga. Skortir hér því skilyrði til að meta hér árslaun sérstaklega, sbr. 2. mgr. 7. gr. skbl.

Var stefnandi eins og áður segir ungur að árum á slysdegi og hafði síðan hann lauk grunnskóla unnið ýmiss konar líkamleg störf, sum árin meira og önnur minna. Stundum eingöngu hjá öðrum en stundum líka hjá sjálfum sér (bílaviðskipti). Var ekkert óvenjulegt við tekjuöflun og aðstæður stefnanda í þessu sambandi síðustu árin fyrir slys.

Hins vegar skortir sönnur þess að lágar vinnutekjur stefnanda 2002 og 2003 hafi stafað af andlegu og líkamlegu heilsutjóni, sem hann hafi orðið fyrir við sjóslysið. Liggur ekkert fyrir um, að andlegt áfall, sem hann kveðst hafa orðið fyrir við það slys, hafi skert vinnugetu hans á þessum tíma, og í matsgerðinni er beinlínis tekið fram, að ekki hafi orðið líkamlegar afleiðingar af því slysi og engin örorka verið metin vegna þess.

Verður því ekki séð að annar mælikvarði sé hér réttari en eigin tekjur stefnanda sjálfs síðustu ár fyrir slys, eða lágmarkslaun skaðabótalaga eins og miðað var við í bótauppgjörinu.

Verði aftur á móti talið að skilyrði séu fyrir hendi til að ákveða árslaun sérstaklega og að annar mælikvarði sé réttari en lágmarksárlaun skaðabótalaga kæmi helst til greina sem viðmiðunartekjur meðalárslaun verkamanna eins og atvinnusögu stefnanda er háttað, en ekki verður séð að það breyti miklu.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda er mótmælt frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi.

Forsendur og niðurstaða

Ágreiningur málsins lýtur að því hvort við útreikning skaðabóta fyrir varanlega örorku stefnanda af völdum bílslyssins skuli miða við lágmarksárlaun skv. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga eða það tekjuviðmið sem stefnandi byggir kröfur sínar á og vísar þar um til 2. mgr. 7. gr. sömu laga.

Stefnandi var 22 ára að aldri á slysdegi, hinn 9. október 2004, og vann sem öryggisvörður hjá Öryggismiðstöð Íslands. Að loknu grunnskólaprófi hafði hann unnið við ýmis störf, þ.m.t. fiskvinnslu, sjómennsku og sem hlaðmaður á Keflavíkurflugvelli og hjá Byko hf. Þá hafði hann starfað við að kaupa ódýra og illa útlítandi bíla, þrífa þá og dytta að þeim og selja síðan aftur. Launatekjur stefnanda árið 2001 námu 1.510.081 kr., árið 2002 374.329 kr., árið 2003 270.020 kr. og árið 2004 1.774.896 kr. Þá mun stefnandi á árunum 2002 og 2003 einnig hafa notið atvinnuleysisbóta.

Stefnandi hefur fengið greiddar skaðabætur frá stefnda, Vátryggingafélagi Íslands, þar sem miðað var við lágmarkslaun skv. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Stefnandi hefur sönnunarbyrðina fyrir því að skilyrðum 2. mgr. 7. gr. sömu laga sé fullnægt. Þótt stefnandi hafi lent í sjóslysi í febrúar 2002 liggur engin matsgerð dómkvaddra matsmanna fyrir um afleiðingar þess slyss á stefnanda. Samkvæmt læknisvottorði var stefnandi óvinnufær vegna sjóslyssins í tvo mánuði. Þá liggur fyrir að stefnandi hafi verið óvinnufær frá 15. júlí 2002 til 8. ágúst sama ár. Öðrum læknisfræðilegum gögnum er ekki til að dreifa. Því er ósannað að um óvenjulegar aðstæður hafi verið að ræða hjá stefnanda vegna veikinda svo sem hann heldur fram.

Eins og að framan greinir var stefnandi ungur að árum er slysið átti sér stað. Hann hafði lokið grunnskólanámi og unnið ýmis störf. Þótt hann hafi unnið í einn mánuð hjá Jarðborunum hf., og starfað sem öryggisvörður á slysdegi, sannar það ekki, í ljósi aldurs, menntunar og fyrri starfa stefnanda, að annar mælikvarði sé réttari en lágmarkslaunaviðmiðið á líklegar framtíðartekjur hans. Þegar á allt framangreint er litið er það niðurstaða dómsins að sýkna stefndu af öllum kröfum stefnanda.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Af hálfu stefnanda flutti málið G-kvk-nf S-kvk-nf A-kvk-nf hdl.

Af hálfu stefnda flutti málið H-kvk-nf H-kvk-nf hdl.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Stefndu, G-kvk-nf H. G-kvk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., eru sýknuð af kröfum stefnanda, Þ-kk-ef K-kk-ef I-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

S-kvk-nf G-kvk-nf.

--------------------------------------------------------

Rétt endurrit staðfestir,

Héraðsdómur Reykjavíkur, 6. júní 2008.

Gjald 700 krónur. Greitt.