E-1600/2008

Mál þetta, sem tekið var til dóms 5. nóvember sl., er höfðað með birtingu stefnu 3. júní 2008.

Stefnandi er G-kvk-nf S-kvk-nf, kt. 000000-0000, Litlakrika 20, Mosfellsbæ.

Stefndi er iTrade holding ehf., kt. 000000-0000, Baðsvöllum 20, Grindavík.

Stefnandi krefst þess aðallega að hið stefnda félag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 246.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 4. mars 2008 til greiðsludags.

Til vara er þess krafist að hið stefnda félag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 153.750 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 4. mars 2008 til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu og málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

II.

Stefnandi var starfsmaður hjá fasteignasölunni Remax fasteignum. Stefnandi kveður að við starfsbyrjun hafi svo um samist munnlega á milli málsaðila að stefnandi fengi 40% af sölulaunum þeirra eigna, sem kæmu til sölumeðferðar á fasteignasölunni fyrir hennar tilstuðlan. Fasteignin Stórakriki 10, fnr. 204756, hafi komið til sölumeðferðar á fasteignasölunni fyrir hennar tilstuðlan og hafi stefndi annast sölu á henni. Eignin hafi verið seld á 41.000.000 krónur og hafi söluþóknun numið 1,5% af söluverði eða 615.000 krónur. Í kjölfar sölunnar hafi söluþóknunin verið greidd beint til stefnda. Stefnandi hafi hins vegar ekki fengið þá þóknun, sem henni hafi borið samkvæmt hinu munnlega samkomulagi eða 40% af 615.000 krónum.

Stefnandi kveður kröfuna byggja á reikningi dags. 4. febrúar 2008. Kveðst stefnandi hafa sent stefnda innheimtubréf 19. febrúar og ítrekunarbréf 18. mars 2008.

Í greinargerð segir að hið stefnda félag sé í eigu H-kk-ef K-kk-ef J-kk-ef og hafi það átt 30% hlut í fasteignasölunni Remax fasteignum frá vori 2006 til október 2007. H-kk-nf hafi starfað þar sem sölumaður fasteigna á nefndu tímabili. Stefndi kveður ágreiningslaust að fasteignin Stórikriki 10 hafi komið til sölumeðferðar á fasteignasölunni, en mótmælir því að svo hafi um samist við stefnanda að hún fengi nokkuð af söluþóknun umræddrar fasteignar.

Stefndi kveður að þegar stefnandi hafi hafið störf á fasteignasölunni hafi hún verið upplýst um reglur þær, sem gildi hjá Remax um hlutdeild annarra í söluþóknun sölumanna. Reglur Remax geri ráð fyrir að sérstaklega sé samið um söluþóknun í hverju tilviki fyrir sig. Enginn almennur samningur hafi verið gerður við stefnanda af hálfu stefnda um að stefnandi fengi 40% hlut í söluþóknun allra eigna, sem hún kæmi með í sölu á fasteignasölunni. Þvert á móti hafi stefnanda verið tjáð af forsvarsmönnum fasteignasölunnar að skoða þyrfti hvert tilvik fyrir sig og semja sérstaklega við viðkomandi sölumann um hlutdeild. Hvorki stefndi né H-kk-nf K-x-x J-kk-nf hafi samið við stefnanda um hlutdeild í söluþóknun vegna fasteignarinnar Stórakrika 10.

Þá kveðst stefndi mótmæla þeirri fullyrðingu í stefnu að söluþóknun, 1,50% af söluverði, hafi verið greidd beint til stefnda. Stefndi kveðst ekki hafa fengið í sinn hlut umrædda söluþóknun. Að lokum kveður stefndi að skuldajöfnuður sá, sem lýst sé í rafbréfi á dskj. nr. 5, eigi ekki við nein rök að styðjast.

III.

Stefnandi kveður kröfu sína tilkomna vegna vangoldinnar þóknunar í kjölfar sölu á áðurgreindri fasteign. Aðalkrafa stefnanda byggi á reikningi, dags. 4. febrúar 2008 og munnlegu samkomulagi málsaðila um að stefnandi fengi 40% af söluþóknun þeirra eigna, sem kæmu til sölumeðferðar á fasteignasölunni fyrir hennar tilstuðlan.

Varakrafa stefnanda byggi á því að það sé venja hjá Remax fasteignum að starfsmenn eigi rétt á 25% af heildarsölulaunum þeirra eigna, sem þeir komi með til sölumeðferðar á fasteignasölunni.

Stefnandi kveðst byggja á meginreglum kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga. Kveðst stefnandi styðja kröfu um dráttarvexti við reglu III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 með síðari breytingum.

Málskostnaðarkrafan styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og um varnarþing er vísað til 33. gr. sömu laga.

Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína annars vegar á aðildarskorti og hins vegar á þeirri staðreynd að samningur sá, sem stefnandi greini frá, hafi aldrei verið gerður.

Stefndi kveður reglur Remax á Íslandi kveða á um 25% hlut annarra í söluþóknun sölumanna. Fáheyrt sé að almennir starfsmenn á Remax fasteignasölum séu með samninga um hærri hlut, sbr. dskj. nr. 6. Þá sé það alþekkt venja innan keðjunnar að staðfesta alla samninga um hlut í söluþóknun með tölvupósti milli aðila, hversu há sem söluþóknunin kunni að vera. Liggi fyrir samningur um hlutdeild í söluþóknun sannanlega sé hann efndur með þeim hætti að sá sem hlutinn eigi að fá hafi uppi kröfu sína gagnvart fasteignasölu sölumannsins, en ekki gagnvart sölumanninum. Þessu lýsi framkvæmdastjóri Remax á Íslandi í tölvupósti til stefnanda og stefnda, sbr. dskj. nr. 6 og 10. Um þetta hafi stefnandi verið upplýst þegar hún hafi hafið störf hjá fasteignasölunni.

Stefndi kveðst hafa verið hluthafi í fasteignasölunni Remax fasteignum, en hann hafi ekki komið að ráðningarsamningum fasteignasölunnar og hafi ekki verið í stöðu til að semja um söluþóknun á vegum fasteignasölunnar. Hafi einhver samningur um hlutdeild í söluþóknun verið gerður við stefnanda hafi það verið af hálfu fasteignasölunnar. Telji stefnandi að slíkur samningur hafi verið gerður beri honum að beina kröfu sinni að fasteignasölunni.

Ljóst sé að enginn samningur, hvorki munnlegur né skriflegur, hafi verið gerður milli málsaðila um hlut í öllum söluþóknunum H-kk-ef K-x-x J-kk-ef. Þá liggi ekki fyrir neinn samningur um hlutdeild í söluþóknun vegna tiltekinnar sölu H-kk-ef. Óformlegar viðræður stefnanda og fyrirsvarsmanna fasteignasölunnar Remax fasteigna um hugsanlega hlutdeild, sem koma skyldi til skoðunar í hverju tilviki fyrir sig, verði ekki lagðar til grundvallar í máli þessu, enda hafi stefndi ekki átt aðild að þeim viðræðum.

Um lagarök vísar stefndi til 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og meginreglna samningaréttar og eðlis máls. Stefndi kveður kröfu sína um málskostnað byggja á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Með vætti S-kk-ef P-kk-ef J-kk-ef, fyrrum eignaraðila og fyrirsvarsmanns fasteignasölunnar Remax fasteigna, sem er í samræmi við efni rafbréfs L-kvk-ef B-kvk-ef K-kvk-ef, framkvæmdastjóra Remax á Íslandi, sbr. dskj. nr. 6, þykir sannað að sú almenna regla hafi gilt hjá Remax fasteignasölunum að hlutdeild starfsmanna í söluþóknunum sölumanna hafi að öllu jöfnu verið 25% nema um annað hafi verið samið sérstaklega. Fram kom hjá vitninu S-kk-þgf P-kk-þgf að hann og H-kk-nf K-kk-nf J-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, hafi á fundi með stefnanda kynnt henni ofangreinda reglu og tjáð henni að um nokkurs konar aukabúgrein væri að ræða eins og vitnið orðaði það. Þá staðfesti vitnið að stefndi, þ.e. félag H-kk-ef K-kk-ef J-kk-ef, hefði fengið greidda söluþóknun vegna sölu fasteignarinnar að Stórakrika 10 og að þóknuninni hefði verið skuldajafnað á mótum skuldum stefnda við fasteignasöluna. Kvaðst vitninu ekki hafa verið kunnugt um að stefnandi ætti rétt á hlutdeild í söluþóknun H-kk-ef K-kk-ef þegar hann hefði greitt stefnda þóknunina.

Í ljósi ofangreinds þykir sannað að svo hafi um samist milli málsaðila að stefnandi fengi hlutdeild í söluþóknun vegna þeirra fasteigna, sem kæmu til sölumeðferðar á fasteignasölunni fyrir hennar tilstuðlan. Þá hefur seljandi fasteignarinnar, K-kk-nf K-kk-nf, staðfest að hann hafi fyrir milligöngu stefnanda falið fasteignasölunni að selja eignina og að H-kk-nf K-kk-nf hafi fengið eignina til sölumeðferðar fyrir tilstuðlan stefnanda. Óumdeilt er að H-kk-nf K-kk-nf annaðist sölu á eigninni og að félag í hans eigu, stefndi í máli þessu, fékk greidda söluþóknun að fjárhæð 615.000 krónur vegna sölu á fasteigninni. Í ljósi alls framangreinds er stefnanda rétt að beina kröfu sinni að stefnda í málinu og er ekki fallist á með stefnda að hann sé ekki réttur aðili máls þessa.

Ósannað er að svo hafi um samist milli málsaðila að hlutdeild stefnanda skyldi vera 40% af söluþóknun áðurgreindrar fasteignar og er því ekki unnt að fallast á aðalkröfu stefnanda. Með vísan til hinnar almennu reglu, sem sannað þykir að gilt hafi á milli málsaðila, ber hins vegar að taka varakröfu stefnanda til greina og dæma stefnda til greiðslu á 153.750 krónum. Þar sem dráttarvaxtakrafa stefnanda er hvorki afmörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísan til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 verður hins vegar ekki hjá því komist að vísa henni frá dómi án kröfu. sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 238/2007.

Í samræmi við málsúrslit ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn að fjárhæð 201.690 krónur.

R-kvk-nf B-kvk-nf dómstjóri kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, iTrade holding ehf., greiði stefnanda, G-kvk-þgf S-kvk-þgf, 153.750 krónur.

Kröfum stefnanda um dráttarvexti er vísað frá dómi.

Stefndi greiði stefnanda 201.690 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómur Reykjaness 3.12.2008.