E-6595/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 23. febrúar sl., er höfðað með birtingu stefnu 2. september 2008.

Stefnandi er Menntamiðstöðin ehf., Bíldshöfða 18, Reykjavík.

Stefndu eru Borgun hf., Ármúla 28, Reykjavík og C-x-x M-x-x N-x-x, Akurvöllum 1, Hafnarfirði.

Stefnandi krefst þess að stefndu, Borgun hf., og C-x-x M-x-x N-x-x verði in solidum dæmd til að greiða stefnanda 330.000 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 3. mars 2008 til greiðsludags samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Til vara er þess krafist að stefndu verði in solidum dæmd til að greiða stefnanda 200.000 krónur en stefnda C-x-x M-x-x N-x-x verði að auki dæmd persónulega til greiðslu á 130.000 krónum, allt ásamt dráttarvöxtum frá 3. mars 2008 til greiðsludags samkvæmt ofangreindum vaxtalögum.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati réttarins.

Stefndi, Borgun hf. krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Stefnda, C-x-x, krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda, en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar. Þá krefst hún málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Fyrir aðalmeðferð málsins sendi lögmaður stefndu, C-x-x, tölvubréf til dómsins, þar sem hann vísaði til greinargerðar sinnar í málinu, en kvaðst ekki myndu flytja málið munnlega fyrir hennar hönd.

Málsatvik.

Stefnandi rekur m.a. Ferðamálaskóla Íslands, Stjórntækniskóla Íslands og Tölvuskóla Íslands. Stefnda, C-x-x, sem ekki er mælt á íslenska tungu, sótti um nám í ferðaráðgjöf hjá stefnanda í lok ágúst 2007. Á umsóknareyðublaði sem hún fyllti þá út, kemur fram að staðfestingargjald í ferðaráðgjöf sé 50.000 krónur og að eftirstöðvar gjaldsins yrðu greiddar með raðgreiðslu. Stefnda undirritaði tvo handþrykkta úttektarseðla frá stefnda Borgun ehf., þar sem greiðslum var skipt í tvennt. Voru þeir dagsettir 30. ágúst 2007, 200.000 krónur og 20. september 2007, 130.000 krónur.

Ágreiningur er um hvort skólastjóri stefnanda hafi lofað stefndu að láta hana vita af því hvort hún fengi inni á námskeiðinu. Kveður stefnda að hún hafi ekki verið látin vita af því og því gengið út frá því að hún fengi ekki skólavist. Mætti stefnda ekki í skólann. Greiðslur samkvæmt áðurgreindum úttektarseðlum voru hins vegar skuldfærðar á kort stefndu í október og nóvember 2007. Stefndi, Borgun hf., stóð skil á áðurgreindum úttektum til stefnanda samkvæmt fyrri úttektarseðli að fjárhæð 200.000 krónur 2. október 2007 og samkvæmt úttektarseðli að fjárhæð 130.000 krónur 2. nóvember 2007, eins og gildandi viðskiptaskilmálar stefnda, Borgunar hf. kveða á um. Með bréfi frá 14. nóvember 2008 barst stefnanda bréf frá stefnda Borgun hf. þess efnis að 330.000 krónur yrðu skuldfærðar af reikningi hans með þeim skýringum að korthafi hefði ekki móttekið vöru og að umbeðin gögn hafi ekki verið lögð fram. Mótmælti lögmaður stefnanda þessu með tölvubréfi frá 22. nóvember sama ár, ásamt því að senda stefnda, Borgun hf., umsókn C-x-x um skólavist. Svar barst frá stefnda, Borgun hf., 26. nóvember 2007 þess efnis að þar sem nýjar upplýsingar hefðu borist myndi stefndi, Borgun hf. ekki skuldfæra stefnanda fyrir áðurgreindum færslum. Stefnanda barst aftur bréf frá stefnda, Borgun hf., 21. janúar 2008, þar sem fram kom að korthafi, þ.e. stefnda, C-x-x, hefði ekki fengið tilkynningu, hvorki munnlega né skriflega frá stefnanda um að henni væri veitt innganga í skólann, væri ekki fyrir hendi bindandi samningur um þá þjónustu sem korthafi hafi verið látinn greiða fyrir og að 330.000 krónur yrðu dregnar frá mánaðarlegu uppgjöri við stefnanda 3. mars 2008. Var það og gert og hefur stefnandi höfðað mál þetta til greiðslu þeirrar fjárhæðar.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir aðalkröfu sína á því að stefnda, Borgun hf., hafi ekki verið heimilt að skuldfæra áðurnefndar kreditkortafærslur af reikningi stefnanda 3. mars sl., þar sem bindandi samningur stefnanda og stefnda Borgunar hf., kveði á um greiðsluskyldu stefnda Borgunar hf. Stefnandi hafi átt óslitin viðskipti við stefnda, Borgun hf. í hartnær 20 ár, eins og fram komi í samningi sem lagður hefur verið fram í málinu frá 4. október 1988. Í gildandi viðskiptaskilmálum milli stefnanda og stefnda, Borgunar hf., komi fram að stefndi Borgun hf., ábyrgist stefnanda greiðslu úttekta með gildum kortum, enda hafi korthafi sjálfur framvísað kortinu og undirritað eigin hendi úttektarseðil og seljandi hafi skráð viðskiptin eins og vera ber, gætt varúðarskyldu sinnar og efnt skyldur sínar í samræmi við samning aðila og skilmála.

Stefnandi byggir greiðsluskyldu aðila einnig á því að bindandi samningur hafi stofnast á milli stefnanda og stefndu C-kvk-ef um greiðslu á skólagjöldum þegar hún fyllti út umsókn um skólavist í Ferðamálaskóla Íslands. Á téðri umsókn er tekið fram að óskað sé eftir því að greiða eftirstöðvar skólagjaldsins með raðgreiðslu. Stefnda gekk frá fullnaðargreiðslu á skólagjöldum þegar hún fyllti út umsókn um skólavist og þannig hafi henni ekki getað dulist að hún hefði fengið inngöngu í skólann ólíkt því sem stefndi, Borgun hf., haldi fram. Einnig hafi stefndu, C-x-x, verið tilkynnt að námskeiðið hæfist 17. september.

Stefndi, Borgun hf., haldi því fram að stefnda, C-x-x, hafi ekki fengið tilkynningu, hvorki munnlega né skriflega, um að hún hafi fengið inngöngu í skólann og vísar hann til þess sem fram kemur á umsókn stefndu, C-x-x, um skólavist að staðfestingargjaldið sé óendurkræft hljóti umsækjandi skólavist. Túlki stefndi, Borgun hf., þetta sem svo að bindandi samningur hafi ekki komist á milli stefnanda og stefndu C-kvk-ef, og því sé hún ekki greiðsluskyld fyrir þeim kreditkortafærslum sem skuldfærðar voru af korti hennar. Þessu mótmælir stefnandi og lítur svo á að þar sem stefnda, C-x-x, hafi fyllt út umsókn um skólavist og gengið frá fullnaðargreiðslu á skólagjöldum þegar hún sótti um skólavist rúmum tveimur vikum áður en námskeið átti að hefjast, hafi komist á bindandi samningur milli aðila með gagnkvæmum réttindum og skyldum.

Stefndi, Borgun hf., vísar til þess ákvæðis í gildandi viðskiptaskilmálum sínum, þar sem fram kemur að félagið taki ekki að sér milligöngu, eða takist á hendur ábyrgð, vegna nokkurs konar ágreinings milli seljanda og korthafa vegna vöru eða þjónustu sem greidd hafi verið með korti. Stefnandi líti svo á að stefndi Borgun hf. hafi með þeim gerðum sínum að skuldfæra hina umdeildu fjárhæð af reikningi stefnanda eftir að hafa áður staðið skil á henni til stefnanda, einmitt tekið að sér milligöngu vegna ágreinings milli stefnanda og stefndu, C-x-x, í vil.

Þá byggir stefnandi einnig á því að með tölvubréfi stefnda, Borgunar hf., til lögmanns stefnanda frá 26. nóvember þar sem fram komi að hann muni ekki skuldfæra stefnanda fyrir hinum umdeildu færslum eftir að hafa fengið nýjar upplýsingar, hafi stefndi Borgun hf., þegar tekið ákvörðun í málinu og sé hann því bundinn af henni. Eins og áður segi hafi enginn fyrirvari gerði gerður þess efnis að málið væri enn til athugunar hjá stefnda, Borgun hf.

Hvað varði stefndu, C-x-x, líti stefnandi svo á að hún sé einnig greiðsluskyld vegna bindandi samnings hennar við stefnanda, enda hafi hún ekki staðið skil á greiðslum samkvæmt samningnum.

Líti dómurinn svo á að stefndi, Borgun hf., sé ekki skuldbundinn til að greiða stefnanda samkvæmt úttektarseðli að fjárhæð 130.000 krónur, þar sem hann sé dagsettur fram í tímann, byggir stefnandi varakröfu sína á því að hann sé greiðsluskyldur fyrir 200.000 krónum ásamt stefndu, Catalinu, enda hafi stefnandi farið eftir skilmálum stefnda, Borgunar hf., í einu og öllu hvað varði þann úttektarseðil. Hins vegar sé stefnda C-x-x þá greiðsluskyld að auki fyrir 130.000 krónum á grundvelli bindandi samnings hennar við stefnanda.

Stefnandi krefst dráttarvaxta frá 3. mars 2008, þ.e. frá þeim tíma er stefndi, Borgun hf., skuldfærði stefnufjárhæð af reikningi stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnda, Borgunar ehf.

Stefndi, Borgun hf., byggir á því að honum hafi verið heimilt að draga færslurnar frá uppgjöri sínu til stefnanda á grundvelli ákvæða í skilmálum sínum. Þannig hafi meðstefnda, C-x-x, borið því við að hafa ekki fengið þá þjónustu sem verið sé að krefjast greiðslu fyrir. Það heimili korthafa að gera athugasemdir við færsluna og skyldi útgefanda kortsins til að endurgreiða fjárhæðina, eða falla frá innheimtu hennar, samkvæmt skilmálum um MasterCard kreditkort. Úttektarseðillinn sem dagsettur er 30. ágúst 2007, sé skráður í kerfi stefnda Borgunar hf. 17. september 2007 og hafi því verið til greiðslu fyrir meðstefndu 17. október 2007. Meðstefnda hafi þá gert athugasemdir við úttektina. Við þessar aðstæður hafi stefnda verið rétt að draga færslurnar frá uppgjöri sínu til stefnanda. Þá byggi stefndi á því að stefnandi hafi dagsett annan úttektarseðilinn fram í tímann, sem sé óheimilt, og veiti því stefnda rétt til að hafna honum og bakfæra. Þá taki stefndi undir sýknukröfur meðstefndu og geri málsástæður hennar að sínum.

Málsástæður og lagarök stefndu, C-x-x.

Stefnda hafnar því að komist hafi á samningur milli stefnanda og stefndu um skólavist í Ferðamálaskólanum.

Það umsóknareyðublað sem stefnda hafi undirritað beri ekki með sér að þar sé um að ræða samning. Það sé einfaldlega umsóknareyðublað um skólavist. Þar komi hvergi fyrir orðið samningur, heldur standi stórum stöfum: ,,Umsókn um skólavist“. Þá komi heldur ekki fram á blaðinu hversu lengi skólavist stefndu skyldi vera né neitt annað um bækur eða námskeiðsgögn. Þannig geti umsóknareyðublaðið vart talist samningur.

Stefnandi hafi engin gögn lagt fram um að umsókn stefndu hafi verið samþykkt. Í stefnu sé því haldið fram að skólastjóri hafi hringt í stefndu og látið hana vita að námskeiðið myndi hefjast 17. september 2007. Þannig hafi stefnandi viðurkennt að slíkt hafi þurft og að skólastjóri hafi þurft að hringja í þá sem sóttu um. Hins vegar kannist stefnda ekki við þetta símtal og mótmæli því eindregið að það hafi átt sér stað. Stefnandi hafi engin gögn lagt fram um að hann hafi samþykkt umsókn stefndu, né hafi hann lagt fram samning um skólavist hans og stefndu.

Stefnanda beri að tryggja sér sönnum um að umsóknir hafi verið samþykktar af honum. Stefnandi sé stofnun sem reki marga skóla og eigi því að sjá til þess að ekki fari milli mála að nemendum sé tilkynnt um skólavist og hvenær námskeið eigi að hefjast.

Þá byggir stefnda á því að stefnandi hafi átt að gera stefndu grein fyrir þeim skilningi hans að hún væri að undirrita skuldbindandi samning og að með undirritun hennar væri hún bundin af því að greiða skólagjaldið þótt hún sækti ekki námskeiðið. Þetta hafi verið sérstaklega mikilvægt þar sem stefnda skilji og tali takmarkaða íslensku. Með vísan til 31. gr. samningalaga nr. 7/1936 sé slíkur samningur, hafi hann komist á, ógildur.

Krafist er sýknu vegna aðildarskorts. Stefnda hafi sótt um skólavist hjá Ferðamálaskóla Íslands. Hún hafi engin samskipti átt við stefnanda. Ferðamálaskóli Íslands sé sjálfstæður lögaðili. Því eigi með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 að sýkna stefndu sökum aðildarskorts.

Verði á það fallist með stefnanda að komist hafi á gildur og gagnkvæmur samningur milli aðila er þess krafist með vísan til 7. gr. laga nr. 7/1936 að samningnum verði vikið til hliðar. Þannig sé það verulega ósanngjarnt að stefnandi eigi að fá fullt námskeiðsgjald án þess að hafa haft neinn kostnað af kennslu stefndu. Þá hafi skólanum borið að láta stefndu greiða staðfestingargjald sem sé 50.000 krónur en ekki 330.000 krónur. Þá hafi ekki verið jafnræði með aðilum við þá samningsgerð. Það sé auk þess andstætt góðum viðskiptaháttum að taka slíka fyrirframgreiðslu í formi greiðsluseðla fram í tímann og sé auk þess andstætt þeim skilmálum er gildi milli stefnda Borgunar hf. og stefnanda. Þá sé slíkur samningur í andstöðu við ákvæði 5. og 9. gr. laga nr. 57/2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum. Allt eigi þetta að leiða til þess að samningi aðila verði vikið til hliðar og hann dæmdur ógildur.

Niðurstaða.

Menntamiðstöðin ehf. rekur Ferðamálskóla Íslands, Stjórntækniskóla Íslands og Tölvuskóla Íslands. Stefnandi er því réttur aðili þessa máls, sem varðar umsókn stefndu, C-x-x, um skólavist í einum af skólum stefnanda, Ferðamálaskóla Íslands og er ekki fallist á með stefndu að sýkna beri í málinu vegna aðildarskorts.

Umsóknina fyllti stefnda, C-x-x, út 31. ágúst 2007 og undirritaði jafnframt tvo handþrykkta úttektarseðla frá Europay, þar sem fram kemur að korthafi heimili Kreditkorti hf. að greiða þá upphæð sem tilgreind er og skuldbindi sig jafnframt til að greiða Kreditkort hf. upphæðina í samræmi við reglur og skilmála þar um.

Í greinargerð stefndu er því haldið fram að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi lofað stefndu að láta hana vita af því hvort umsókn hennar um skólavist yrði samþykkt. Vitnið, F-kk-nf S-kk-nf skólastjóri stefnanda, kvaðst hafa staðfest við stefndu, C-x-x, að umsókn hennar væri samþykkt og hún hefði óskað eftir því að fá að skipta greiðslum í tvennt. Hefur stefnda sönnunarbyrði fyrir því að um það hafi verið sérstaklega rætt milli hennar og skólastjórans að hann léti hana vita af því síðar hvort umsókn hennar yrði samþykkt og þar sem það hafi ekki verið gert, hafi ekki komist á bindandi samningur um skólavist. Sú sönnun hefur ekki verið færð fram af hálfu stefndu. Verður því að leggja til grundvallar framburð skólastjórans um að hann hafi sagt stefndu að umsókn hennar væri samþykkt, er hún sótti um skólavist, enda gefur sú háttsemi hennar að undirrita umsókn ásamt tveimur greiðsluseðlum, sem fullnaðargreiðslu fyrir nám það sem hún sótti um, skýrt til kynna að hún hafi litið svo á að umsókn hennar um nám væri samþykkt. Er það því mat dómsins að komist hafi á bindandi samningur um skólavist milli stefnanda og stefndu, C-x-x, umrætt sinn og ber hún greiðsluskyldu fyrir skólagjöldunum, samkvæmt umsókn sinni og framlögðum úttektarseðlum Europay. Ekki hafa verið færðar sönnur á þá málsástæðu stefndu, C-x-x, að ekki hafi verið fullt jafnræði með aðilum við samningsgerð. Þær málsástæður hennar að samningur aðila hafi verið í andstöðu við ákvæði 5. og 9. gr. laga nr. 57/2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og að það hafi verið í andstöðu við góða viðskiptahætti að taka fyrirframgreiðslu í formi greiðsluseðla fram í tímann, hafa heldur ekki verið rökstuddar. Þá kom fram í vætti fyrirsvarsmanns stefnanda að stefnandi hefði haft ákveðinn kostnað af fyrirhugaðri kennslu til handa stefndu. Hefur þeim framburði ekki verið hnekkt.

Af hálfu Borgunar hf. hefur því verið haldið fram að þar sem stefnda, C-x-x, hafi gert athugasemdir við úttekt samkvæmt úttektarseðli, hafi stefnda verið rétt að draga færslurnar frá uppgjöri sínu til stefnanda. Í viðskiptaskilmálum stefnda, Borgunar hf., sem stefndi hefur lagt fram, kemur fram í grein 10.1. að félagið, þ.e. stefndi Borgun hf. ábyrgist gagnvart stefnanda greiðslu úttekta með gildum kortum, enda hafi korthafi sjálfur framvísað kortinu og undirritað eigin hendi úttektarseðil og seljandi, þ.e. stefnandi hafi skráð viðskiptin eins og vera ber, gætt varúðarskyldu sinnar og efnt skyldur sínar í samræmi við samning aðila og skilamála þessa.

Í samræmi við ofangreint ábyrgðist stefndi, Borgun hf., greiðslu úttekta, enda hefur ekkert annað komið fram í málinu, en að kort stefndu hafi verið gilt, hún framvísað því sjálf og undirritað eigin hendi greiðsluseðla. Þá hefur ekki annað komið fram en að stefnandi hafi skráð viðskiptin eins og vera ber, gætt varúðarskyldu sinnar og efnt skyldur sínar í samning aðila. Þá liggur frammi í málinu tölvubréf frá stefnda, Borgun hf., þar sem fram kemur að í ljósi nýrra upplýsinga hafi verið fallið frá að skuldfæra stefnanda fyrir umdeildum greiðslum. Verður í ljósi framangreinds að telja að stefnda, Borgun hf. hafi borið að greiða stefnanda samkvæmt umdeildum úttektarseðlum, öðrum að upphæð 200.000 krónur og hinum að upphæð 130.000 krónur. Jafnvel þótt fram komi í viðskiptaskilmálum stefnda, Borgunar hf., að óheimilt sé að dagsetja úttektarseðla fram í tímann, eins og stefnandi gerði umrætt sinn, varðandi annan úttektarseðilinn, hefur ekki verið sýnt fram á af hálfu stefnda, Borgunar hf., að það varði því að honum beri ekki að greiða stefnanda samkvæmt úttektarseðlinum.

Þegar allt framangreint er virt, er fallist á aðalkröfu stefnanda og stefndu, C-x-x M-x-x N-x-x og Borgun hf., dæmd in solidum til að greiða stefnanda, Menntamiðstöðinni ehf., 330.000 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 3. mars 2008 til greiðsludags samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verða stefndu dæmd til að greiða stefnanda in solidum málskostnað að fjárhæð 200.000 krónur.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D ó m s o r ð:

Stefndu, C-x-x Mikue Ncogo og Borgun hf. greiði in solidum til stefnanda, Menntamiðstöðvarinnar ehf. 330.000 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 3. mars 2008 til greiðsludags samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Stefndu greiði stefnanda in solidum málskostnað að fjárhæð 200.000 krónur.

I-kvk-nf E-kvk-nf