S-906/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 27. október sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af embætti sérstaks saksóknara 12. desember 2012 á hendur L-kk-þgf W-x-x, kt. 000000-0000, búsettum í Bretlandi, M-kk-þgf A-kk-þgf A-kk-þgf, kt. 000000-0000, Klettási 6 í Garðabæ, J-kk-þgf Á-kk-þgf J-kk-þgf, kt. 000000-0000, búsettum í Bretlandi, og B-kk-þgf J-kk-þgf, kt. 000000-0000, Stigahlíð 85 í Reykjavík, fyrir eftirtalin brot gegn almennum hegningarlögum:

I.

Á hendur ákærðu L-kk-þgf W-kk-þgf, þáverandi forstjóra Glitnis banka hf., kt. 000000-0000, Kirkjusandi, Reykjavík, og M-kk-þgf A-kk-þgf A-kk-þgf, þáverandi framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Glitnis banka hf., fyrir umboðssvik, með því að hafa 8. eða 9. júlí 2008, í fyrrgreindum störfum sínum og sem meðlimir í áhættunefnd bankans, misnotað aðstöðu sína og stefnt fjármunum bankans í verulega hættu með því að fara út fyrir heimildir sínar til lánveitinga er þeir samþykktu í sameiningu, á milli funda áhættunefndar, að veita einkahlutafélaginu FS38, kt. 000000-0000, eignalausu félagi með takmarkaða ábyrgð, sem var í áhættuflokki 9 hjá Glitni banka hf., lán að fjárhæð 6.000.000.000 króna, án fullnægjandi trygginga fyrir endurgreiðslu lánsins, sem var í andstöðu við reglur bankans um lánveitingar og markaðsáhættu þar sem þeir sinntu ekki þeirri skyldu sinni að gæta að hagsmunum bankans með því að draga úr áhættu hans af lánveitingunni.

Lánið var veitt til að fjármagna að fullu kaup FS38 ehf. á 25,7% hlut Fons hf., kt. 000000-0000, í Aurum Holdings Limited en hlutabréf þess félags voru ekki skráð í kauphöll.

Ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf samþykktu lánveitinguna 8. eða 9. júlí 2008, utan reglulegs fundar áhættunefndar án þess að nauðsyn bæri til, en ákærði L-kk-nf staðfesti samþykkið símleiðis á fundi áhættunefndarinnar 9. júlí 2008, þar sem ákærði M-kk-nf A-kk-nf var viðstaddur. Ákærðu samþykktu lánveitinguna með vísan til þess að um 19% hlutur FS38 ehf. í Aurum Holdings Limited yrði síðar seldur til félagsins Damas LLC fyrir andvirði um 3.000.000.000 króna þótt skuldbindandi samningur lægi hvorki fyrir um slíka sölu né söluverð. Jafnframt var gert ráð fyrir því að sá hlutur FS38 ehf. í Aurum Holdings Limited sem eftir stæði hækkaði í verði úr 1.350.000.000 króna upp í 3.100.000.000 króna en þar til sú hækkun væri komin fram skyldi Fons hf. gangast í sjálfskuldarábyrgð fyrir 1.750.000.000 króna. Lánssamningur vegna lánsins var undirritaður af ákærða L-kk-þgf og öðrum starfsmanni Glitnis banka hf. 16. júlí 2008 en samkvæmt honum var 25,7% hlutur í Aurum Holdings Limited jafnframt settur að veði til tryggingar endurgreiðslu lánsins. Lánið var greitt út 21. júlí 2008. Þessar tryggingar voru ófullnægjandi í ljósi fyrirliggjandi upplýsinga um verðmæti Aurum Holdings Limited, bága greiðslugetu Aurum Holdings Limited og Fons hf. og vöntunar á tryggingum fyrir skuldbindingum síðarnefnda félagsins hjá Glitni banka hf. en fyrr á árinu 2008 þurfti bankinn ítrekað að veita Fons hf. greiðslufrest á gjaldföllnum afborgunum og endurskoða lánaskilmála á láni til Aurum Holdings Limited. Með lánveitingunni veltu ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf áhættunni af kaupum FS38 ehf., á eignarhlutanum í Aurum Holdings Limited, yfir á Glitni banka hf.

Lánsfjárhæðinni var ráðstafað 21. júlí 2008 þannig:

1. 2.792.115.139 krónur voru millifærðar til uppgreiðslu á eftirstöðvum láns Fons hf. nr. 310990 hjá Glitni banka hf., dags. 16. nóvember 2007, upphaflega að fjárhæð 2.500.000.000 króna.

2. 2.000.000.000 króna voru greiddir inn á reikning 513-26-4160, í eigu Fons hf., félaginu til frjálsrar ráðstöfunar.

3. Eftirstöðvar, 1.207.884.861 króna, voru lagðar inn á handveðsettan reikning í eigu Fons hf. hjá markaðsviðskiptum Glitnis banka hf. til að bæta tryggingastöðu Fons hf.

Sama dag millifærði Glitnir banki hf. 1.000.000.000 króna af reikningi Fons hf. inn á reikning nr. 515-26-390680 í eigu meðákærða J-kk-ef Á-kk-ef.

Með lánveitingunni fékk Fons hf. til frjálsrar ráðstöfunar 2.000.000.000 króna í stað þess að grynnka á skuldum félagsins hjá Glitni banka hf. en með þeirri ráðstöfun, sem ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf samþykktu, var áhætta bankans aukin verulega og bankanum komið í verulega fjártjónshættu.

Lánið hefur ekki fengist endurgreitt og telja verður umrædda fjármuni bankanum að stærstum hluta glataða þar sem hinn veðsetti hlutur FS38 ehf. í Aurum Holdings Limited varð verðlaus á árinu 2009 við það að lánardrottnar félagsins tóku það yfir gegn niðurfærslu alls hlutfjár félagsins í 1 sterlingspund. Þá hefur skiptum á þrotabúi FS38 ehf. verið lokið án þess að nokkuð kæmi upp í lýstar kröfur auk þess sem bú Fons hf. hefur verið tekið til gjaldþrotaskipta.

II.

Á hendur ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf J-kk-þgf, aðallega fyrir hlutdeild í umboðssvikum meðákærðu, L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef, en til vara fyrir hylmingu og til þrautavara fyrir peningaþvætti, með því að hafa, á árinu 2008, í krafti áhrifa sinna í Glitni banka hf., beitt meðákærðu L-kk-þf og B-kk-þf fortölum og þrýstingi og hvatt til þess, persónulega og með liðsinni J-kk-ef S-kk-ef, varaformanns stjórnar Glitnis banka hf., og G-kk-ef S-kk-ef, forstjóra Baugs Group hf., að meðákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf samþykktu að veita FS38 ehf. 6.000.000.000 króna lán frá Glitni banka hf., honum sjálfum og Fons hf. til hagsbóta með þeim hætti sem greinir í ákærulið I. Ákærði J-kk-nf Á-kk-nf réð yfir um 40% af hlutafé bankans í gegnum félög sem hann, fjölskylda hans og viðskiptafélagar áttu meirihluta í og stjórnuðu. Honum gat ekki dulist að með lánveitingunni væru ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf að misnota aðstöðu sína og valda bankanum verulegri fjártjónshættu en að undirlagi ákærða J-kk-ef Á-kk-ef heimilaði Fons hf. ráðstöfun á 1.000.000.000 króna af lánsfjárhæðinni inn á reikning ákærða J-kk-ef Á-kk-ef sem hann tók við og nýtti í eigin þágu meðal annars til að greiða 704.916.008 króna ótryggða yfirdráttarskuld sína hjá Glitni banka hf. Fékk ákærði J-kk-nf Á-kk-nf þannig hlut í ávinningi af brotinu og naut hagnaðarins.

III.

Á hendur ákærða B-kk-þgf J-kk-þgf, þáverandi viðskiptastjóra hjá Glitni banka hf., fyrir hlutdeild í umboðssvikum meðákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef, með því að hafa í störfum sínum á fyrirtækjasviði bankans, vegna þrýstings frá ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf og með samþykki ákærða L-kk-ef, undirbúið lánveitingu bankans til FS38 ehf. og þar á meðal útbúið lánabeiðni fyrir FS38 ehf. í þeim tilgangi að leggja hana fyrir áhættunefnd bankans, fyrir 6.000.000.000 króna láni til að fjármagna að fullu kaup FS38 ehf. á 25,7% hlut Fons hf. í Aurum Holdings Limited, eins og rakið er í ákærulið I, þrátt fyrir að ákærði hefði vitneskju um að verðmæti Aurum Holdings Limited væri verulega lægra en gengið var út frá í lánabeiðninni, skuldbindandi samningur væri ekki kominn á um sölu eignarhlutans og að sjálfsskuldarábyrgðin væri lítils virði vegna erfiðrar greiðslustöðu Fons hf. Ákærða var eða hlaut að vera ljóst að með tillögu um greiðslu á 2.000.000.000 króna af lánsfjárhæðinni til Fons hf., sem hann vissi að meðákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf væri ætlaður helmingurinn af, væri áhætta bankans aukin verulega og fjártjónshætta bankans af lánveitingunni væri veruleg.

IV.

Telst háttsemi ákærðu allra varða við 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 22. gr. sömu laga hvað varðar ákærðu J-kk-þf Á-kk-þf og B-kk-þf, en til vara við 254. gr. sömu laga og til þrautavara við 264. gr. sömu laga hvað varðar ákærða J-kk-þf Á-kk-þf.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Verjandi ákærða L-kk-ef W-x-x krefst sýknu og þess að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Verjandi ákærða M-kk-ef A-kk-ef krefst sýknu og þess að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Verjandi ákærða J-kk-ef Á-kk-ef J-kk-ef krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Verjandi ákærða B-kk-ef J-kk-ef krefst sýknu og þess að allur sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Eins og að framan greinir var ákæra í máli þessu gefin út 12. desember 2012. Málið var þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur 7. janúar 2013 og dómur kveðinn upp 5. júní 2014. Með dómi Hæstaréttar 22. apríl 2015 í málinu nr. 511/2014 var dómurinn ómerktur ásamt meðferð málsins frá upphafi aðalmeðferðar og því vísað heim í hérað til úrlausnar á ný af þeirri ástæðu að sérfróður meðdómandi hefði verið vanhæfur til meðferðar málsins. Með dómi Hæstaréttar 13. október 2015 í málinu nr. 655/2015 var dómsformanni gert að víkja sæti með vísan til g-liðar 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Málinu var endurúthlutað 21. október 2015 og við fyrirtöku málsins 13. nóvember 2015 var fært til bókar að nýir meðdómendur tækju sæti í dóminum. Undir meðferð málsins hafa verið kveðnir upp nokkrir úrskurður. Af þeim sökum varð aðalmeðferð ekki komið við að nýju fyrr en dagana 19.-27. október sl. og var málið dómtekið að henni lokinni.

Málsatvik

Upphaf máls þessa er að rekja til kæru slitastjórnar Glitnis banka hf. til embættis sérstaks saksóknara 7. maí 2010 á hendur ákærðu J-kk-þgf Á-kk-þgf J-kk-þgf, L-kk-þgf W-x-x og M-kk-þgf A-kk-þgf A-kk-þgf. Þá voru einnig tilgreind í kærunni P-kk-nf H-kk-nf, R-kk-nf M-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf S-kvk-nf. Í kærunni kemur fram að kærandi telji rökstuddan grun um að framangreindir aðilar hafi komið því til leiðar með saknæmum og refsinæmum hætti að lánveiting frá Glitni banka til FS38 ehf. hafi verið samþykkt og með því hafi bankanum verið valdið tjóni sem nemi sex milljörðum króna. Atburðarásina sé að rekja til vorsins 2008 er ákærðu J-kk-nf Á-kk-nf og L-kk-nf hafi fundað ásamt G-kk-þgf S-kk-þgf, forstjóra Baugs Group hf., um möguleg kaup bankans á „hlut PH“ í breska fyrirtækinu Aurum Holdings Limited, en félag P-kk-ef H-kk-ef, Fons hf., hafi átt hlutabréf í framangreindu félagi. Stærstu hluthafar Aurum hafi verið BG Holdings ehf. sem hafi verið í eigu Baugs Group hf., með 49,1381% eignarhlut og Fons hf. með 29,99% eignarhlut. Meðal dótturfélaga Aurum hafi verið Goldsmith, Mappin & Webb og WOS. Í kjölfar þessa fundar, 5. maí 2008, hafi G-kk-nf framsent tölvupóst til L-kk-ef og J-kk-ef Á-kk-ef þar sem fram komi sú tillaga að Glitnir banki hf. keypti hlutabréf í Aurum af P-kk-þgf og skyldi kaupverðið vera 6 milljarðar króna. Andvirðið skyldi nýtt að hluta í „tryggingargöt PH upp á 3.0 ma kr.“. Kaupverðið skyldi að öðru leyti nýtt til að greiða upp „aðrar skuldbindingar PH upp á kr. 0,8 ma kr.“ auk þess sem PH skyldi fá „2.2 ma kr. í cash“. G-kk-nf og J-kk-nf Á-kk-nf hafi gengið erinda P-kk-ef en J-kk-nf Á-kk-nf hafi haft hagsmuni af ráðstöfuninni þar sem bankinn hafi átt veð í kröfu Fons hf. á hendur Baugi Group hf. til tryggingar tilteknu láni að fjárhæð 2,5 milljarðar króna auk þess sem til hafi staðið að hann fengi einn milljarð króna af láninu í sinn hlut. Kærandi telji að þarna hafi verið sett í gang leikflétta sem hafi verið J-kk-þgf Á-kk-þgf og P-kk-þgf mjög hagfelld en ekki bankanum. Athyglisvert sé að meðan kaupverðið hafi verið 6 milljarðar króna sé bókfært verðmæti 1,4 milljarða króna og sömu sögu sé að segja um mat á verðmæti bréfanna innan Glitnis banka.

Þann 11. maí 2008 hafi J-kk-nf Á-kk-nf sent tölvupóst til L-kk-ef með yfirskriftinni Næstu skref, en af tölvupóstinum megi ráða að J-kk-nf Á-kk-nf virðist vera að misnota aðstöðu sína sem aðaleigandi bankans með því að gefa L-kk-þgf fyrirmæli um afgreiðslu tiltekinna mála af hendi bankans í eigin þágu og félaga sinna. Ein af þessum fyrirmælum lúti að kæruefninu. J-kk-nf Á-kk-nf hafi á ný sent fyrirmæli í tölvupósti til L-kk-ef og B-kk-ef J-kk-ef viðskiptastjóra 22. maí þar sem hann fari yfir ýmis mál eitt af öðru með tilliti til hvenær skyldi vinna þau. Fyrsta tilgreinda málið hafi verið Goldsmith v. Fons, en þeir J-kk-nf Á-kk-nf og P-kk-nf hafi vísað til Aurum sem Goldsmith. Fyrirmæli J-kk-ef Á-kk-ef hafi verið þau að málið skyldi unnið í vikunni og lánaðir yrðu 1,2 milljarðar króna gegn 4 milljarða króna veði. Þrátt fyrir að L-kk-þgf hafi verið óheimilt að taka við skipunum frá J-kk-þgf Á-kk-þgf, aðaleiganda bankans, hafi hann framsent póstinn til B-kk-ef, M-kk-ef A-kk-ef, R-kk-ef M-kk-ef og E-kk-ef A-kk-ef Ó-kk-ef, framkvæmdastjóra fyrirtækjaráðgjafar bankans, með fyrirmælum um að B-kk-nf og M-kk-nf yrðu að búa til lánamál og taka þetta fyrir. Viðbrögð E-kk-ef A-kk-ef styðji grun kæranda en hann hafi svarað með tölvupósti um að „hinn góði eigandi“ væri að setja L-kk-þf í erfiða stöðu. Goldsmith væri t.d. virði 1,5 en ekki 4,0. L-kk-nf hafi svarað E-kk-þgf E-kk-þgf með orðunum: „Þetta eru bakhjarlarnir sem ýta manni út af brúninni ... en verðum að hugsa í lausnum.“ Af þessum samskiptum sé ljóst að yfirmenn bankans líti á J-kk-þf Á-kk-þf sem eiganda bankans og að hann hafi misnotað aðstöðu sína sem slíkur með því að gefa forstjóra bankans bein fyrirmæli um að ráðstafa fjárhagslegum hagsmunum bankans í sína þágu og félaga í fjárhagslegum tengslum við hann, bæði með lánveitingum og kaupum bankans á verðbréfum. Huglæg afstaða L-kk-ef virðist einnig liggja ljós fyrir enda komi skýrt fram í samskiptunum að honum megi vera það fullljóst að hlutabréfin í Aurum væru fremur nálægt 1,5 milljörðum króna að verðmæti en 4 milljörðum króna. Af þessu megi draga þá rökstuddu ályktun að verðlagning hlutabréfanna í Aurum í viðskiptum Fons hf. og FS38 ehf. hafi verið sjónarspil og ekki stuðst við neinar viðskiptalegar forsendur sem samrýmdust reglum bankans. Ríflega mánuði síðar hafi verðmæti þeirra verið tilgreint sem 6 milljarðar króna.

Af gögnum verði ráðið að næst hafi L-kk-nf og P-kk-nf falið G-kvk-þgf S-kvk-þgf lánastjóra að útbúa lánabeiðni fyrir hönd FS38 ehf. og Fons hf. en þar sem fyrrgreinda félagið var í fullri eigu Fons hf. skyldi meta lánshæfi félaganna saman. Á þessum tíma hafi Fons hf. verið í verulegum vanskilum við bankann og vitneskja hafi verið innan bankans um slæma fjárhagsstöðu þess. P-kk-nf hafi sent tölvupóst til G-kvk-ef 3. júní 2008 þar sem kom fram að hann og starfsmenn bankans hafi rætt um að bankinn myndi kaupa hlutabréf í Aurum af Fons hf. og hann boðaði að E-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf hrl., stjórnarmaður í Fons hf., myndi hitta hana og fara yfir stöðu félagsins. Í póstinum virðist P-kk-nf gefa fyrirmæli um að bankinn skyldi kaupa bréfin í Aurum fyrir 6 milljarða króna og útlisti hvernig skyldi ráðstafa lánsfénu. Af framvindu málsins verði ráðið að kærðu hafi sameinast á þessum tímapunkti um að útfæra lánssamninga milli FS38 ehf. og bankans þannig að bankinn sæti uppi með bréfin í Aurum án þess að eiga frekari kröfur á Fons hf. eða FS38 ehf., sbr. söluréttarsamning sem gerður hafi verið samhliða lánssamningnum.

G-kvk-nf hafi lagt fram lánabeiðni FS38 ehf./Fons hf. til lánanefndar bankans þar sem óskað hafi verið láns að fjárhæð 2,2 milljarðar króna. Í beiðninni komi fram að lánið sé ætlað til að fjármagna kaup FS38 ehf. á hlutabréfum Fons hf. í Aurum og ætlunin væri að nýta lánið að hluta til að greiða vanskil Fons hf. Lagt hafi verið til að fjárhæðin yrði lánuð til 6 mánaða í kúluláni. Til tryggingar endurgreiðslu skyldi vera 25,7% hlutur í Aurum að verðmæti 4 milljarðar króna. Því hafi verið lýst að „verðmatið á Goldsmith byggði á verðmæti í fyrirhuguðum viðskiptum við nýja fjárfestinn“. Engin grein hafi verið gerð fyrir þessum nýja fjárfesti eða efni samninga hans við Aurum. Síðar hafi komið í ljós að þessi fjárfestir væri Damas LLC en ókunnugt sé um deili á honum og enginn skuldbindandi samningur hafi verið gerður við hann. Staðhæfing lánastjórans hafi því ekki stuðst við nein skjalleg gögn og ekkert sjálfstætt verðmat hafi legið fyrir í samræmi við lánareglur bankans. Á þessum tíma hafi borið að höndla lánabeiðni ofangreindra félaga með sérstakri varúð með tilliti til þess að um stóra áhættuskuldbindingu var að ræða fyrir bankann þar sem heildarskuldir Fons hf. við bankann hafi numið 10,25% af eigin fé hans. Í lánabeiðninni komi fram að eina eign FS38 ehf. hafi verið krafa á Stím ehf. að fjárhæð 2,7 milljarðar króna en á móti hafi komið skuldir félagsins við Fons hf. að nánast sömu fjárhæð. Bankinn hafi í árslok 2007 afskrifað kröfur sínar á Stím ehf. Félagið FS38 ehf. hafi í engu fullnægt skilyrðum bankans um að fá slíkt lán. Þá hafi ekki legið fyrir, endurskoðaðar samtíma, fjárhagslegar upplýsingar um Fons hf. og öllum hafi verið ljós verulega tvísýn fjárhagsstaða félagsins. Þrátt fyrir það hafi komið fram í lánabeiðninni að Fons hf. væri vel stætt félag.

Undirlánanefnd hafi þann 11. júní 2008 samþykkt að lána til FS38 ehf. í samræmi við lánabeiðnina og að 200 milljónum króna af láninu skyldi varið til niðurgreiðslu á gjaldföllnum vöxtum Fons hf. en í afgreiðslu nefndarinnar hafi síðan sagt að „nettó funding er allt að 2 milljarðar, en hluti getur orðið að innlánum í einhvern tíma“ en átt hafi verið við að 2 milljarðar króna færu í reiðufé til J-kk-ef Á-kk-ef og P-kk-ef í gegnum Fons hf. Lánveitingin hafi þó ekki komið til þar sem J-kk-nf Á-kk-nf, P-kk-nf og L-kk-nf virðist hafa sett í gang nýja áætlun um stærri fyrirgreiðslu bankans til Fons hf. Þann 16. júní 2008 hafi J-kk-nf Á-kk-nf sent tölvupóst til B-kk-ef með afriti til L-kk-ef og P-kk-ef þar sem fram komi ný fyrirmæli um lánveitingar bankans til Fons hf. en þar hafi verið miðað við 6 milljarða króna lánveitingu. Í svarpósti P-kk-ef komi fram að hann telji nokkuð ósanngjarnt að Fons hf. taki eitt á sig „FS38 ævintýrið“. Hann hafi gert breytingu á tillögu J-kk-ef Á-kk-ef sem hafi lotið að uppgreiðslu eins skuldabréfs gegn veði í bréfum í Plastprenti sem hann teldi vera betri leið fyrir bankann. Verðmæti bréfanna væri þó óvíst en talið nema nokkrum milljónum króna.

Í byrjun júlí virðist J-kk-nf Á-kk-nf og P-kk-nf, með liðsinni L-kk-ef og annarra starfsmanna Glitnis banka, ná vilja sínum fram við bankann. Þann 9. júlí 2008 hafi G-kvk-nf lagt fram lánabeiðni FS38 ehf./Fons hf. í áhættunefnd bankans sem hafi falið í sér 6 milljarða króna lán til FS38 ehf. til kaupa á hlut Fons hf. í Aurum. Í beiðninni hafi ekki verið að finna ráðagerð um lánstíma eða önnur kjör en þar hafi komið fram að eiginleg útgreiðsla á fé úr bankanum yrði 2 milljarðar króna. Samkvæmt gögnum málsins hafi fyrirætlanin verið sú að færa hluta af gjaldföllnum skuldum Fons hf. yfir á ógjaldfæra dótturfyrirtækið FS38 ehf., forða því að bankinn framkvæmdi veðkall og gengi að Fons hf. og láta af hendi 2 milljarða króna í reiðufé sem stefndu J-kk-nf Á-kk-nf og P-kk-nf hafi ætlað að skipta jafnt á milli sín. Engin grein hafi verið gerð fyrir því í lánabeiðninni hvernig verðmæti Aurum bréfanna hafi vaxið úr 4 milljörðum króna í 6 milljarða króna á um einum mánuði og engin greining hafi verið gerð á verðmæti þeirra. Kærandi telji því allt benda til þess að kaupverðið milli Fons hf. og FS38 ehf. hafi verið sýndarverð, ákveðið með hliðsjón af þeirri fyrirætlan að ná út 2 milljörðum króna í reiðufé umfram vanskil Fons hf. Kærandi telji að fullyrðingar í lánabeiðninni hafi verið órökstuddar og beinlínis rangar til þess að ljá beiðninni trúverðugra yfirbragð í þeim tilgangi að réttlæta síðari samninga um að bankinn tæki yfir eignarhald á FS38 ehf. og losaði Fons hf. undan láninu eins og síðar hafi komið á daginn. Í lánabeiðninni hafi komið fram að u.þ.b. 4 milljörðum króna yrði varið í að greiða skuldir Fons hf. við bankann en 1 milljarður króna í reiðufé yrði greiddur til Fons hf. og 1 milljarður króna greiddur til „lánadrottins Fons“ sem reynst hafi vera J-kk-nf Á-kk-nf.

Þann 9. júlí 2008, kl. 8:30 fyrir hádegi, hafi verið haldinn fundur í áhættunefnd bankans. Í fundargerð sé bókað að tvö mál hafi verið samþykkt utan fundarins, en annað þeirra hafi verið lánabeiðni FS38 ehf./Fons hf. Ekki hafi verið gefin skýring á ástæðum þess að lánabeiðnin hafi ekki verið tekin til afgreiðslu á fundi nefndarinnar. Aðeins sé bókað að L-kk-nf, M-kk-nf A-kk-nf og R-kk-nf M-kk-nf hafi samþykkt lánveitinguna utan fundarins. Aðrir nefndarmenn hafi því ekki fengið að taka þátt í afgreiðslu lánabeiðninnar og beita neitunarvaldi sínu, ef því væri að skipta. Virðist því sem framangreindir aðilar hafi vísvitandi sniðið fram hjá mikilvægu öryggiskerfi er gilt hafi innan bankans í lánamálum.

Degi síðar hafi E-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf sent tölvupóst til L-kk-ef þar sem fram hafi komið að hann skyldi ekki „af hverju við lanum ekki bara palma 2 ma.kr. til að koma fyrir á cayman, aður en hann fer a hausinn, i stað thess að fara i alla thess goldsmith aefingu“. Af þessu verði ráðið að full vitneskja hafi búið með stjórnendum bankans um að fjárhagsstaða P-kk-ef, Fons hf. og FS38 ehf. væri bágborin og hugsanlega nálægt gjaldþroti og að kaupsamningurinn um bréfin í Aurum væri settur á svið til þess að koma reiðufé út úr bankanum til P-kk-ef og J-kk-ef Á-kk-ef og valda bankanum um leið verulegri fjártjónshættu.

Þann 21. júlí hafi verið gerður lánssamningur milli bankans og FS38 ehf. að fjárhæð 6 milljarðar króna með gjalddaga 16. júlí 2009. Bréfin í Aurum hafi verið sett að veði auk þess sem Fons hf. hafi tekið á sig ábyrgð á hluta lánsins að fjárhæð 1,75 milljarðar króna sem skyldi vera tímabundin þar til FS38 ehf. hefði selt bréfin til hins „nýja fjárfestis“ í Aurum. Fram komi að 4 milljörðum króna af láninu skyldi varið til greiðslu á vanskilum Fons hf. og til að verjast veðkalli en 2 milljarðar króna skyldu greiðast inn á hlaupareikning Fons hf. hjá bankanum. Þeir fjármunir hafi verið P-kk-þgf til frjálsrar ráðstöfunar og hann hafi greitt 1 milljarð króna inn á hlaupareikning J-kk-ef Á-kk-ef hjá bankanum. Reikningurinn hafi verið yfirdreginn um 250 milljónir króna. Bankinn hafi því sjálfur greitt yfirdráttinn og afhent J-kk-þgf Á-kk-þgf 750 milljónir króna til frjálsrar ráðstöfunar. Samhliða lánssamningnum hafi bankinn og Fons hf. gert með sér samning um sölurétt Fons hf. á FS38 ehf. til bankans á eina krónu. Þann 30. september 2008 hafi Fons hf. tilkynnt að félagið hygðist nýta sér sölurétt sinn. FS38 ehf. hafi þar með komist í eigu bankans sem hafi staðið uppi með 6 milljarða króna lánið og hlutabréfin í Aurum. Svo virðist sem að með þessu hafi fléttunni, sem hafi byrjað í maí, lokið.

Á gjalddaga lánsins í júlí 2009 hafi engar eignir verið í FS38 ehf. til að mæta greiðslu þess. Fons hf. hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta 30. apríl 2009. Verðgildi bréfanna í Aurum hafi þá ekki verið neitt en það félag og dótturfélög þess hafi verið í verulegum fjárhagsvandræðum. Til þess að forða Aurum frá gjaldþroti hafi Landsbankinn, sem hafi verið helsti lánardrottinn félagsins, breytt hluta af lánum sínum í hlutafé gegn því að allir hluthafar félagsins seldu hlutabréf sín á málamyndaverði sem hafi verið eitt pund. Hluthafar hafi fallist á það og afskrifað hlutafé sitt í Aurum. Liggi því fyrir að krafa bankans á hendur FS38 ehf. hafi tapast.

Fram kemur að kærandi telji að allt bendi til þess að kærðir starfsmenn bankans hafi ekki eingöngu virt að vettugi settar lagareglur heldur líka innri reglur bankans um meðferð lánamála, sem hefðu átt að gera það að verkum að lánveitingin hefði ekki átt að koma til. Ljóst sé að J-kk-nf Á-kk-nf og P-kk-nf hafi misnotað aðstöðu sína sem ráðandi hluthafar í bankanum og gefið L-kk-þgf, G-kvk-þgf o.fl. fyrirmæli um að hinu ógjaldfæra FS38 ehf. skyldu lánaðir 6 milljarðar króna án þess að skeyta um útlánahættu bankans og lánareglur hans, en bankinn hafi verið almenningshlutafélag á skipulegum verðbréfamarkaði. Tilgangur þeirra virðist vera sá að ná 2 af 6 milljörðum króna undir sig sjálfa persónulega og að öðru leyti í þágu Fons hf. sem þá hafi þegar verið ófært um að greiða gjaldfallnar skuldbindinga sínar við bankann. Þá sé einnig til þess að líta að lánveitingin hafi leyst Baug Group hf., sem hafi verið að meirihluta í eigu J-kk-ef Á-kk-ef, undan greiðsluskyldu til bankans á grundvelli lánssamnings við Fons hf. en bankinn hafi átt veð í kröfum Fons hf. á hendur Baugi hf.

Þá bendi gögn málsins til þess að þeim J-kk-þgf Á-kk-þgf og P-kk-þgf hafi verið ljóst að lánveitingin hafi valdið bankanum verulegri fjártjónshættu. Liggi því fyrir sterkur grunur um að þeir hafi bæði misnotað aðstöðu sína og beitt grófum blekkingum til að ná sínu fram, sbr. 248. og 249. gr. almennra hegningarlaga. Þeir hafi haldið fram vísvitandi röngum upplýsingum um verðmæti hlutabréfa Fons hf. í Aurum. Kaupverðið hafi verið sýndarverð sett fram í þeim tilgangi að blekkja. Þá hafi þeir einnig haldið fram röngum upplýsingum um fjárhagsstöðu Fons hf. og leynt mikilsverðum upplýsingum um hag beggja félaganna sem hafi skipt máli við mat á útlánaáhættu vegna láns til FS38 ehf.

Hafa verði í huga að L-kk-nf hafi verið framkvæmdastjóri bankans í skilningi 68. gr. laga um hlutafélög. Samkvæmt 2. mgr. þess ákvæðis og 15. gr. samþykkta bankans hafi hann annast daglegan rekstur bankans og borið í þeim efnum að fara eftir stefnu og fyrirmælum stjórnar hans. Samkvæmt 3. mgr. 68. gr. laga um hlutafélög hafi hvílt á honum sérstök trúnaðarskylda við bankann sem m.a. hafi falist í að varðveita eigið fé bankans eftir megni og gera aðeins ráðstafanir í viðurkenndum tilgangi af ráðdeild og af trúnaði við hagsmuni bankans. Samkvæmt 76. gr. sömu laga hafi honum verið óheimilt að gera ráðstafanir sem öfluðu ákveðnum hluthöfum ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað bankans og annarra hluthafa. Jafnframt hafi hvílt sérstök skylda á honum til þess að tryggja eftirlit með áhættu í útlánum bankans. Þá skyldi hann haga starfsemi bankans í samræmi við eðlilega og heilbrigða viðskiptahætti og venjur á fjármálamarkaði og gegna stöðu sinni á tilhlýðilegan hátt. L-kk-nf hafi verið forstjóri og formaður áhættunefndar bankans, sem skyldi ákvarða stærstu útlán bankans, þ.e. útlán sem hafi numið allt að 20% af eigin fé bankans háð áhættuflokkun lántaka. Sérstök skylda hafi því hvílt á honum til að tryggja að starfsmenn bankans færu að lögum og verklagsreglum um veitingu útlána og í samræmi við stefnu og fyrirmæli frá félagsstjórn bankans sem heildar á grundvelli löglegra samþykkta stjórnarinnar samkvæmt starfsreglum hennar. Honum hafi verið óheimilt að taka við fyrirmælum frá einstökum stjórnarmönnum um útlán eða önnur viðskipti, sbr. 55. gr. laga um fjármálafyrirtæki og 2. mgr. 1. gr. starfsreglna stjórnar Glitnis banka, sem settar hafi verið á grundvelli 2. mgr. 54. gr. laganna. Enn síður hafi honum verið heimilt að taka við fyrirmælum utanaðkomandi aðila sem ekki hafi haft löglegt boðunarvald yfir honum, svo sem J-kk-þgf Á-kk-þgf og P-kk-þgf.

Af gögnum málsins virðist L-kk-nf hafa virt þessar skyldur að vettugi og misnotað stöðu sína sem forstjóri bankans með því að hafa, í samvinnu við J-kk-þf Á-kk-þf og P-kk-þf, sett á svið framangreind viðskipti, J-kk-þgf Á-kk-þgf, P-kk-þgf og fyrirtækjum þeirra til hagsbóta. Gögnin bendi til þess að hann hafi gert þetta af ásetningi þrátt fyrir vitneskju um að um sýndarviðskipti væri að ræða, að lántakandinn væri ógjaldfær og tryggingar fyrir endurgreiðslu lánsins væru með öllu ófullnægjandi. Hann hafi því verið meðvitaður um verulega og fyrirsjáanlega fjártjónshættu fyrir bankann. Þá hafi hann beitt undirmenn sína miklum þrýstingi til að knýja fram lánafyrirgreiðsluna til FS38 ehf. Hann hafi lagt sig fram um að tryggja fyrirgreiðslu lánsins, t.a.m. virðist hann hafa séð til þess að lánabeiðnin hafi ekki verið tekin til formlegrar afgreiðslu á lánanefndarfundi heldur hafi hann nýtt sér undanþáguheimild í reglum áhættunefndar, sem formaður nefndarinnar, að samþykkja lánabeiðnina utan funda án þess að knýjandi þörf krefði. Því sé fyrir hendi rökstuddur grunur um að misnotkun L-kk-ef á aðstöðu sinni varði við 249. gr. almennra hegningarlaga.

Ætluð brot M-kk-ef, R-kk-ef og G-kvk-ef séu einnig mjög alvarleg og geti talist vera hlutdeild í umboðssvikum. Gögn málsins virðist gefa það sterklega til kynna að þau hafi, í störfum sínum sem yfirmenn og sérfræðingar í bankanum, brotið gróflega gegn starfsskyldum sínum með því að hafa tekið virkan þátt í því að knýja fram lán til handa Fons hf. og J-kk-þgf Á-kk-þgf og P-kk-þgf persónulega, í gegnum FS38 ehf., að frumkvæði L-kk-ef, J-kk-ef Á-kk-ef og P-kk-ef, án þess að lánareglum bankans væri fylgt, með fullri vitneskju um að lántakinn væri ógjaldfær og tryggingar fyrir endurgreiðslu lánsins væru ónógar og vitneskju um að veruleg fjártjónshætta var til staðar fyrir bankann. Vegna stöðu þeirra sem sérfræðingar hjá almenningshlutafélagi á skipulegum markaði, sem gegndu ábyrgðarstöðum innan bankans þar sem hlutverk þeirra hafi m.a. verið að gæta hagsmuna bankans við ákvarðanir um lánveitingar, hafi sú skylda hvílt á þeim að koma í veg fyrir umrædda lánveitingu enda hafi hún að öllu leyti verið andstæð viðskiptalegum hagsmunum bankans.

Í málinu liggur fyrir mikill fjöldi skjala og verður einungis gerð grein fyrir litlum hluta þeirra hér. Samkvæmt gögnunum átti mál þetta sér nokkurn aðdraganda. Í febrúar 2008 óskaði ákærði J-kk-nf Á-kk-nf eftir yfirdráttarláni til greiðslu á 220 milljón króna vöxtum af láni 101 Capital ehf. hjá Glitni á gjalddaga 12. febrúar 2008. Þar sem starfsmenn Glitnis vildu fá tryggingar fyrir yfirdráttarláninu óskaði ákærði J-kk-nf Á-kk-nf, ásamt viðskiptafélaga sínum P-kk-þgf H-kk-þgf, eftir því að bankinn veitti Fons hf., sem var í eigu Mathew Holding S.A., en eigendur þess voru P-kk-nf H-kk-nf, með 53% hlut, og J-kk-nf K-kk-nf, með 47% hlut, lán að fjárhæð 1 til 1,5 milljarðar króna til þess að Fons hf. gæti gert upp skuld við ákærða J-kk-þf Á-kk-þf, en þá greiðslu hugðist hann síðan nota til að greiða upp yfirdráttinn. Vegna þessa var útbúin lánabeiðni sem lögð var fyrir áhættunefnd bankans 13. febrúar 2008. Í fundargerð áhættunefndar kemur fram að Fons hf. eigi óuppgerð viðskipti við ákærða J-kk-þf Á-kk-þf að fjárhæð 1,0 milljarður króna. Félagið óski eftir kúluláni til eins árs til þess að gera upp þessi viðskipti. Þá kemur fram að ákærði muni lána 101 Capital ehf. til að standa skil á vaxtagreiðslu sem gjaldféll í byrjun mánaðarins að fjárhæð ca 225 milljónir króna. Afganginn sé hann tilbúinn að leggja sem innlán í bankann. Niðurstaða fundarins var sú að málinu skyldi frestað en óskað skyldi eftir tryggingum og fjárhagslegum upplýsingum til þess að hægt væri að gera nýtt áhættumat. Málið var aftur tekið fyrir á fundi áhættunefndar bankans 20. febrúar 2008. Kom þar fram að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf myndi lána 101 Capital ehf. fé til að standa skil á u.þ.b. 225 milljóna króna vaxtagreiðslu sem gjaldfallið hefði í byrjun mánaðarins auk þess sem hann myndi leggja 600 milljónir króna sem innlán í bankann meðan lán 101 Capital ehf. væri ógreitt. Veð í framangreindu innláni yrði til tryggingar láninu. Niðurstaða áhættunefndar var sú að fresta afgreiðslu málsins. Bókað var að fram hefðu komið upplýsingar um hugsanlega ráðstöfun lánsins af hálfu Fons hf. til annarra aðila en í því ljósi var viðskiptastjóra veitt heimild til þess að veita ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf 250 milljóna króna yfirdráttarheimild.

Á fundi áhættunefndar 30. apríl 2008 var fjallað um málefni Fons hf. Kom þar fram að félagið hefði fengið frestun á 850 milljóna króna afborgun af láni samkvæmt lánasamningi frá 7. desember 2007, sem var á gjalddaga 28. febrúar 2008. Fallist var á að veita frekari frest til 1. júní 2008. Þá var bókað að samanlögð áhætta bankans vegna Fons væri komin í um 24,5 milljarða króna.

Í byrjun maímánaðar 2008 komu fram hugmyndir ákærða J-kk-ef Á-kk-ef um að Glitnir banki hf. myndi kaupa hlut Fons hf. í félaginu Aurum Holdings Limited, áður Goldsmiths, fyrir 6 milljarða króna. Aurum er breskt móðurfélag skartgripakeðjanna Goldsmiths, Mappin & Wepp og Watches of Switzerland. Nafni félagsins var breytt í ársbyrjun 2007 en nafnið var þó enn gjarnan notað árið 2008. Fons hf. átti 25,7% hlut í Aurum á árinu 2008, en stærsti hluthafi félagsins var BG Holding ehf., dótturfélag Baugs Group hf. í Bretlandi, en gögnum málsins ber ekki saman um hversu stór sá hlutur var.

Í tölvupósti til G-kk-ef S-kk-ef, forstjóra Baugs Group hf., dags. 4. maí 2008, lýsti ákærði J-kk-nf Á-kk-nf því að „PH“ hefði keypt skuldabréf af félagi sem Glitnir hafi sett upp sem nú héti „S“. PH hafi verið lofað að hann yrði ekki fyrir tjóni sem þó hafi orðið. Til þess að leysa málið án þess að PH tapi á skuldabréfinu „er eftirfarandi: a. Glitnir kaupir Goldsmith á 6 mia setja þessa eign inn í félagið sem á Mosaic þessi hlutur ætti að vera kominn í þetta verðmæti sérstaklega þegar við fáum pening inn frá DUBAI. b. 6 mia. c. -3 fara í að loka tryggingarholum hjá Glitni. d. -0,8 fara í að greiða fyrir. e. 2,2 greiddir út til PH þar til J 1. 4) Með þessu er búið að leysa öll þess mál og bankinn mun ekki tapa á þessari eign.“ Var það samkvæmt þessu ætlun ákærða J-kk-ef Á-kk-ef að bankinn myndi kaupa hlut Fons í Aurum í þeim tilgangi að gera upp öll mál vegna Fons. Með þessu yrði einnig leyst mál vegna „S“ sem ætla má að standi fyrir Stím ehf., þann 16. nóvember 2007 hafði bankinn lánað Fons hf. 2,5 milljarða króna til 12 mánaða án trygginga. Fons hf. ráðstafaði lánsfjárhæðinni með lánveitingu til félags í sinni eigu, FS38 ehf., sem lánaði fjárhæðina áfram til FS37 ehf., síðar Stím ehf. Þessi lánveiting var liður í að fjármagna kaup FS37 ehf. á 4,1% hlut í FL Group hf. og 4,3% hlut í Glitni banka hf., sem bankinn fjármagnaði að stærstum hluta með 19,6 milljarða króna lánveitingu gegn 1. veðrétti í umræddu hlutafé. Fyrrnefnd lán FS38 ehf. til Stíms ehf. voru víkjandi lán gagnvart þessari lánveitingu. Vegna ört lækkandi gengis hlutabréfa FL Group hf. og Glitnis banka hf. á síðustu mánuðum ársins 2007 og fyrstu mánuðum ársins 2008 varð eigið fé Stíms ehf. neikvætt. Þá var það hluti af hugmynd ákærða J-kk-ef Á-kk-ef að P-kk-nf H-kk-nf fengi 2,2 milljarða króna í reiðufé og þar af færi 1 milljarður króna til hans sjálfs.

Þann 20. febrúar 2008 hélt Aurum fund með fulltrúum Glitnis banka hf. og annarra aðila að sambankaláni þriggja banka til félagsins. Í minnisblaði sem starfsmaður Glitnis banka hf., E-kvk-nf L-kvk-nf L-kvk-nf, ritaði um fundinn í byrjun apríl 2008 kom fram að tilgangur fundarins hefði verið að fá skilmálum sambankalánsins breytt og fá frest til þess að sýna að hægt væri að snúa rekstri félagsins til betri vegar. Kynnt var fimm ára viðskiptaáætlun félagsins. Samkvæmt minnisblaðinu var hún frekar hógvær og átti auðveldlega að vera hægt að uppfylla. Greint var frá því að nýir stjórnendur hefðu komið að félaginu í október sem væru staðráðnir í að koma því á rétta braut, en afkoma félagsins hefði verið undir væntingum á árinu 2007. Helsta orsök þess væri of há birgðastaða vegna mistaka fyrri framkvæmdastjóra. Framangreint minnisblað var lagt fyrir fund fyrirtækjaútlánanefndar Glitnis 3. júní 2008, sem m.a. ákærði M-kk-nf A-kk-nf sat, en á fundinum var samþykkt að Glitnir tæki þátt í að endurskoða lánaskilmálana.

Í málinu liggja fyrir ýmis gögn um verðmæti Aurum Holdings Limited. Samkvæmt bókhaldi Fons hf. var 25,7% hlutur þess í Aurum færður úr 2.855.471.581 krónu niður í 1.467.981.581 krónu miðað við 1. janúar 2008. Ráðgjafarfyrirtækið Capacent lagði mat á hlut BG Holding ehf. í Aurum miðað við 31. desember 2007 og er matið dagsett 15. febrúar 2008. Samkvæmt því var nettóverðmæti Aurum talið 52,1 milljón punda og hlutur BG Holding ehf. virði um 22,4 milljónir punda. Í kynningu sem forstjóri Baugs Group hf. sendi ákærða B-kk-þgf 5. maí 2008 um mat á óskráðum félögum þess kom fram að verðmæti Aurum væri talið 48,6 milljónir punda og hlutur félagsins í Aurum, sem þar var talinn 46,1% metinn á 22,4 milljónir punda. Jafnframt liggur fyrir að Kaupþing banki hf. lagði mat á virði Aurum og er matið dagsett 1. apríl 2008. Niðurstaða þess var að verðmæti félagsins væri um 121 milljón punda. Þá liggur fyrir mat D-kk-ef H-kk-ef, starfsmanns fyrirtækjaráðgjafar Glitnis banka hf., frá 26.maí 2008 en niðurstaða hans var að verðmæti Aurum væri í kringum 190-200 milljónir punda „ef maður kaupir allar forsendur“.

Undir rekstri einkamálsins nr. E-2977/2010 sem slitastjórn Glitnis banka hf. rekur á hendur þremur ákærðu, L-kk-þgf, M-kk-þgf A-kk-þgf, J-kk-þgf Á-kk-þgf, o.fl. var aflað matsgerðar dómkvaddra matsmanna á virði Aurum Holdings Limited. Dómkvaddir til verksins voru B-kk-nf F-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf M-kk-nf. Niðurstaða matsgerðar þeirra, dags. 23. apríl 2012, var sú að virði 25,7% hlutar í félaginu þann 9. júlí 2008 hafi verið 464 milljónir króna. Stefndu í máli E-2977/2010 óskuðu yfirmats og voru þá dómkvaddir þeir B-kk-nf A-x-x B-kk-nf, E-kk-nf D-kk-nf og S-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf. Niðurstaða matsgerðar þeirra, dags. 16. október 2013, var sú að hluturinn í Aurum hefði þann 9. júlí 2008 verið að verðmæti á bilinu 345 milljónir króna til 2.080 milljónir króna.

Þann 5. maí 2008 sendi G-kk-nf S-kk-nf, forstjóri Baugs Group hf., tölvupóst til ákærða L-kk-ef í framhaldi af fundi þeirra sama dag og var afrit af póstinum sent til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef. Var þar gerð grein fyrir hugmyndinni um að Glitnir banki hf. keypti hlut Fons hf. í Aurum á 6 milljarða króna. Kom þar fram að með þessu væru gerð upp öll mál vegna P-kk-ef H-kk-ef og Stíms ehf. Gert var ráð fyrir því að skartgripafyrirtækið Damas LLC, sem hafði höfuðstöðvar í Dúbaí í Arabísku furstadæmunum, myndi fjárfesta í Aurum. Næsta dag sendi G-kk-nf fimm ára afkomuáætlun Aurum til ákærða B-kk-ef. Þann 10. maí sama ár sendi ákærði J-kk-nf Á-kk-nf tölvupóst til ákærða L-kk-ef með efnisheitið næstu skref. Voru þar listuð upp fjögur verkefni sem þyrfti að klára en í þriðja liðnum kom fram að klára þyrfti Goldsmith „ef af þessu 1 milljarði sem ég átti að fá greitt þarf 250 að fara til að borga yfirdrátt hjá GLB prinsip mál að vera ekki með persónulegar skuldir í mér. Rest get ég raun geymt hjá GLB þ.e.a.s. 750 þannig net cash út hjá GLB er 1,2 til PH.“

Þann 3. júní 2008 sendi G-kk-nf ákærða B-kk-þgf skjal sem bar yfirskriftina Heads of Terms for the purchase of existing shares and subscription for new shares in Aurum Holding Limited þar sem fjallað var um möguleg kaup Damas á hlutum í Aurum og áskrift að nýjum hlutum. Var þar miðað við að verðmæti Aurum væri 100 milljónir punda miðað við að skuldir væru um 74 milljónir punda þann 30. apríl 2008. Fram kom að endanleg viðskipti væru háð skilyrðum, m.a. niðurstöðu áreiðanleikakönnunar. Samkvæmt gögnum málsins var undirritað Heads of Terms sent bankanum 10. júlí 2008.

Mál Fons hf. var lagt fram til umræðu á fundi áhættunefndar Glitnis 4. júní 2008 og bókað að málið yrði lagt formlega fyrir viku síðar. Í kjölfar fundarins þann sama dag sendi E-kk-nf S-kk-nf, starfsmaður fyrirtækjaráðgjafar, tölvupóst til yfirmanns síns, E-kk-ef A-kk-ef Ó-kk-ef, þar sem m.a. kemur fram: „Áhættunefnd taldi sig ekki geta gert þennan Fons gjörning. G-kvk-nf G-kvk-nf sagði put á Gaum og JÁJ einskis virði. Líttu í spegill maður sagði hún, það er verðlaust og við verðum að fjármagna það.“

Með tölvupósti ákærða B-kk-ef til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef 9. júní 2008 lagði hann til að: „Goldsmiths snúningurinn verði gerður með eftirfarandi hætti sem miðar við 6 ma heildarvirði í viðskiptum: Fons á félag, FS38, sem á mezzanin lán í Stím (c. 2,7 ma) og skuldar Fons jafnháa fjárhæð (og Fons skuldar GLB sömu fjárhæð). Fons selur 25% eignarhlut sinn í Goldsmiths á 3,3 ma til FS38 ehf. Kaupin fjármögnuð með því að GLB lánar ehf. 2,2 ma á móti hlutabréfum í Goldsmiths og seljandi veitir seljandalán (1,1 ma). Damas kaupir 19% í Goldsmiths fyrir 3,0 ma af FS38 ehf. Andvirðið notað til að greiða up lán við GLB og til innborgunar á seljandalánið við Fons sem ráðstafar til að greiða upp lán við GLB og til innborgunar á seljandalánið við Fons sem ráðstafar til að greiða niður lán hjá GLB (ca. 0,8 ma). Fons á put option á FL að taka yfir FS38 ehf. án greiðslu. FL þarf að ábyrgjast skuldir FS38 við Fons. Einnig þarf að vera á hreinu að þegar skuldir við Fons eru greiddar renni þær til GLB (JÁ, þú verður að sjá um PH!).“ Þennan sama dag sendi G-kvk-nf S-kvk-nf lánastjóri tölvupóst til ákærða B-kk-ef með meðfylgjandi afriti af lánabeiðni þar sem hún bendir á nokkur atriði sem þurfi að hafa í huga vegna Fons. Þar kemur m.a. fram að hún þurfi að „ná í skottið á D-kk-þgf eða E-kk-þgf S-x-x. til að sjá hvað ég geti haft eftir þeim varðandi 4 mja verðmatið. Sjálfri sýnist mér þetta vera 11-12x EBITDA – sem er ansi hátt!“ Í drögum lánabeiðninnar segir: „Fyrirtækjaráðgjöfin hefur litið á verðmatið á Goldsmith og telur að ...“

Á fundi áhættunefndar 11. júní sama ár var lánabeiðni vegna FS38 ehf./Fons hf. tekin fyrir. Var þar lagt til að 2,2 milljarðar króna yrðu lánaðir til FS38 ehf. til kaupa á 25,7% hlut Fons hf. í Aurum fyrir 3,3 milljarða króna. Gert var ráð fyrir að 200 milljónum króna af lánsfjárhæðinni yrði ráðstafað til greiðslu á gjaldföllnum vöxtum af láni Fons hf. en 2 milljarðar króna yrðu Fons hf. til frjálsrar ráðstöfunar. Jafnframt var lagt til að afborgunum Fons hf. af lánum yrði frestað. Tillagan var samþykkt með fyrirvara um að leitast yrði við að styrkja tryggingastöðu bankans frekar með veði í hlutabréfum Fons hf. í bresku verslunarkeðjunni Iceland. Í lánabeiðninni kom fram að verðmatið á Goldsmith byggði á verðmæti í fyrirhuguðum viðskiptum við „nýja fjárfestinn“. Ekkert varð af lánveitingunni en fyrir liggur að P-kk-nf H-kk-nf hafnaði þessari niðurstöðu.

Málið var áfram til meðferðar innan bankans og áttu sér stað þó nokkur tölvupóstsamskipti vegna þess. Þann 2. júlí 2008 samþykkti ákærði L-kk-nf að hækka yfirdráttarheimild ákærða J-kk-ef Á-kk-ef í 566 milljónir króna. Ákærði B-kk-nf útbjó nýja lánabeiðni sem sett var á dagskrá áhættunefndar 9. júlí 2008 sem 10. fundarefni. Í beiðninni var lagt til að bankinn fjármagnaði 6 milljarða króna kaupverð FS38 ehf. á 25,7% hlut Fons hf. í Aurum. Miðað var við að 2,75 milljörðum króna af andvirði kaupverðsins yrði ráðstafað til endurgreiðslu á Stímláni Fons hf. og 1,25 milljarðar króna yrðu settir sem trygging í markaðsviðskiptum Fons hf. hjá bankanum. Fram komi í lánabeiðninni að tap af hlutabréfastöðum Fons hf. í markaðsviðskiptum væri tæpir 7 milljarðar króna og trygging á móti væri 3,8 milljarðar króna. Þá skyldi greiða 2 milljarða króna til Fons til frjálsrar ráðstöfunar en þar af væri 1 milljarður króna greiðsla til lánardrottna Fons. Þá kemur fram að þegar bankinn hefði selt um 19% af hlutnum í Aurum til Damas á 3,1 milljarð króna stæði eftir 6% hlutur að verðmæti 1,35 milljarða króna sem þyrfti að hækka í 3,1 milljarð króna. Þangað til þyrfti Fons að ábyrgjast mismuninn eða 1,75 milljarða króna. Samkvæmt lánabeiðninni var FS38 ehf. í áhættuflokki 9 og Fons hf. í áhættuflokki 6. Um stöðu Fons hf. kom fram að ársreikningur ársins 2007 væri ekki fullkláraður en fyrir lægju drög með samanburði við 30. september 2007. Þá var greint frá áætluðum efnahagsreikningi FS38 ehf. þar sem fram kom að félagið ætti kröfu á Stím ehf. að fjárhæð 2.730 milljónir króna og skuldaði Fons hf. sömu fjárhæð.

Samkvæmt fundargerð áhættunefndar 9. júlí 2008 var ákærði M-kk-nf A-kk-nf viðstaddur og ákærði L-kk-nf tók þátt í fundinum í gegnum síma. Í fundargerðinni kemur fram að lánabeiðni FS38 ehf. hafi verið samþykkt milli funda áhættunefndarinnar af LW, RMT og MAA, en það eru upphafsstafir ákærðu, L-kk-ef, M-kk-ef A-kk-ef og R-kk-ef M-kk-ef T-kk-ef. R-kk-nf M-kk-nf var ekki viðstaddur fundinn og hefur neitað því að hafa samþykkt lánabeiðnina. Í lánatillögunni kom m.a. fram að „netto funding“ væri allt að 2 milljarðar króna, en hluti gæti orðið í innlánum í einhvern tíma. Þá skyldu viðskiptamörk Fons hf. lækka um 2.750 milljónir króna en mörk FS38 ehf. verða 6 milljarðar króna tímabundið þar til greiðsla bærist frá Damas en þá myndu þau lækka í 3 milljarða króna.

Í málinu liggur fyrir útlánahandbók Glitnis sem samþykkt var 7. nóvember 2007. Samkvæmt grein 5.3, um störf áhættunefndar, telst útlánabeiðni hafnað með mótatkvæði eins nefndarmanns. Í siðareglum bankans fyrir áhættunefnd, Code of Conduct, sem síðast voru uppfærðar 26. júlí 2006, kemur fram í 3. gr. að áhættunefnd skuli koma saman reglulega en geti fundað að beiðni nefndarfulltrúa eða þegar þörf krefji. Þegar þörf krefji, og eingöngu þegar ákvarðanir geti ekki beðið næsta reglulega fundar, sé hægt að leita eftir flýtimeðferð með tölvuskeyti. Ákvörðunina skyldi staðfesta á næsta reglulega fundi. Tvo fulltrúa þurfi til að samþykkja hverja ákvörðun og skuli annar vera fulltrúi fjármálasviðs eða forstjórinn.

Þann 14. júlí 2008 samþykktu ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf, auk R-kk-ef M-kk-ef, hækkun á yfirdráttarheimild ákærða J-kk-ef Á-kk-ef í 720 milljónir króna tímabundið meðan verið væri að ganga frá pappírsvinnu vegna „Gullsmiðsins“. Lánasamningur var svo undirritaður 16. sama mánaðar. Þann 18. sama mánaðar gaf félagið Þú Blásól ehf., sem var í eigu ákærða J-kk-ef Á-kk-ef, út skuldabréf til Fons hf. að fjárhæð 1 milljarður króna. Þann 21. júlí var lán samkvæmt framangreindum lánssamningi greitt út. Af lánsfjárhæðinni var 2 milljörðum króna ráðstafað inn á reikning Fons hf. hjá bankanum. Þá var fengin heimild P-kk-ef H-kk-ef til þess að millifæra 1 milljarð króna af reikningi Fons hf. inn á reikning ákærða J-kk-ef Á-kk-ef hjá bankanum. Reikningur ákærða var þá yfirdreginn um 705 milljónir króna. P-kk-nf samþykkti millifærsluna með þeirra athugasemd að þeir hefðu verið að kaupa skuldabréf af Þú Blásól ehf. fyrir sömu upphæð.

Þann 21. júlí 2008 var undirritaður samningur um kauprétt og sölurétt á hlutum og eignum milli Fons hf., Glitnis banka hf. og FS38 ehf. Samkvæmt samningnum veitti Fons hf. bankanum rétt til þess að kaupa eignir FS38 ehf. á 1 krónu. Þá hafði félagið jafnframt rétt til þess að selja bankanum félagið gegn sama verði og mætti nýta réttinn frá 30. nóvember 2008.

Samkvæmt yfirlýsingu sem ákærði J-kk-nf Á-kk-nf gaf út 23. júlí 2008 rann 1 milljarður króna sem hann fékk frá Fons hf. til þess að greiða upp skuldir Þú Blásól ehf. við hann persónulega að fjárhæð um 535 milljónir króna. Þá ætlaði hann að greiða fyrir hönd félagsins hluta af byggingarkostnaði skíðahótels í Frakklandi. Krafa Fons hf. vegna skuldabréfsins var færð niður í 0 krónur í bókhaldi félagsins hálfu ári síðar miðað við 12. febrúar 2009 án þess að krafan væri greidd.

Þann 22. júlí 2008 millifærði Fons hf. 1 milljarð króna af reikningi sínum hjá Glitni banka hf. yfir á reikning sinn í Kaupþingi banka í Lúxemborg. Fjárhæðin var síðan notuð til þess að greiða aðrar fjárskuldbindingar félagsins.

Láninu til FS38 ehf. var annars ráðstafað þannig að 2,75 milljarðar króna voru notaðir til að greiða upp skuld vegna 2,5 milljarða króna láns til félagsins frá því í nóvember 2007, gegn því að Fons hf. felldi niður kröfu vegna samsvarandi láns til félagsins, sem felldi aftur á móti niður samsvarandi kröfu vegna lána til Stíms ehf. Þá voru um 1,2 milljarðar króna af lánsfjárhæðinni lagðir inn á handveðsettan bankareikning sem trygging vegna markaðsviðskipta Fons hf.

D-x-x framkvæmdi áreiðanleikakönnun á Aurum í ágúst og september 2008. Á stjórnarfundi í Damas 18. september 2008 var bókað að stjórnin hefði rætt ýmsar viðskiptaáætlanir almennt og ítarlega um fyrirhugaða nýja fjárfestingu í Aurum Holdings Limited. Eftir miklar umræður og vangaveltur hafi verið ályktað að fyrirhuguð fjárfesting í Aurum, í ljósi slaks fjárhagslegs árangurs, hás verðlags og skorts á ákveðni í ákvörðunarferli varðandi rekstur og fjármál, yrði sett í biðstöðu þar til stjórnin ákvæði að skoða hana á ný. Þá var framkvæmdastjóra félagsins, T-x-x A-x-x, veitt heimild til þess að tilkynna stjórn Aurum um ályktun félagsins. Ekkert varð af fyrirhuguðum viðskiptum Damas með hlutabréf í Aurum.

Þann 30. desember 2008 nýtti Fons hf. sér sölurétt á öllum hlutum í FS38 ehf. til Glitnis banka hf. samkvæmt samningi aðila frá 21. júlí 2008.

Rekstur Aurum Holdings Limited var endurskipulagður á árinu 2009. Var hlutafé félagsins afskrifað en kröfuhafar tóku félagið yfir og keyptu hlutafé félagsins á 1 pund en breyttu kröfum sínum í hlutafé. Töpuðu hluthafar í Aurum því öllu hlutafé sínu og félagið varð eignalaust. Eftir þetta tókst að koma rekstri félagsins aftur á réttan kjöl.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 30. apríl 2009 var bú Fons hf. tekið til gjaldþrotaskipta. Glitnir banki hf. lýsti kröfum að fjárhæð um 24 milljarðar króna í þrotabúið, þ. á m. vegna 1,75 milljarða króna ábyrgðar félagsins á láninu til FS38 ehf. Alls var lýst kröfum að fjárhæð um 40 milljarðar króna í þrotabúið. Skiptum á búinu lauk 21. október 2016 og samkvæmt yfirlýsingu skiptastjóra, dags. 24. október sl., greiddust 629.045.301 króna upp í almennar kröfur þrotabúsins.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 9. febrúar 2011 var FS38 ehf. tekið til gjaldþrotaskipta. Glitnir banki hf. lýsti kröfu vegna lánsins að fjárhæð 6 milljarðar króna. Skiptum er nú lokið en ekkert fékkst upp í lýstar kröfur. Samkvæmt framangreindu er stærsti hluti lánsfjárhæðarinnar til FS38 ehf. tapaður.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi

Ákærði L-kk-nf W-x-x neitar sök. Hann lýsti því að hann hefði hafið störf sem forstjóri Glitnis banka 1. maí 2007 eftir 10 ára farsælan starfsferil í íslenska bankakerfinu. Hann hafi einungis starfað sem forstjóri í 17 mánuði. Hann kvað allar ákvarðanir sem hann hafi tekið sem forstjóri Glitnis hafa verið í þágu bankans. Hann hafi aldrei haft persónulegan ávinning af ákvörðunum sem hann hafi tekið fyrir bankann og hafi ekki átt hlutabréf í honum. Hann hafi farið eftir ferlum bankans og lánareglum. Samstarfsfólk hans hafi verið hæft og lagt hart að sér. Glitnir banki hafi starfað eftir ströngum reglum og það hafi því ekki hvarflað að honum að ákvörðun tekin í áhættunefnd bankans, að undangenginni nokkurra mánaða vinnu starfsmanna, gæti með nokkru móti talist ólögleg og hann ætti jafnvel yfir höfði sér fangelsisvist fyrir að eiga að henni aðild. Hann hafi gert sér sérstakt far um að leita ráða, enda hafi hann aldrei, frekar en aðrir í hans stöðu á þessum tíma, séð sambærilegar aðstæður á mörkuðum. Hann hafi ítrekað ráðfært sig við alþjóðlega ráðgjafa bankans allt frá haustmánuðum 2007 og jafnframt reynt að hafa fullt samráð við fjármálaeftirlit, Seðlabanka Íslands og stjórnkerfið.

Það sé eðli bankastarfsemi að taka áhættu, en það felist áhætta í öllum viðskiptaákvörðunum. Hann hafi aldrei heyrt talað um hugtakið umboðssvik í starfi sínu eða að daglegar ákvarðanir gætu verið á skjön við lög. Honum sé enn óljóst hvaða reglu eða lög hann eigi að hafa brotið í þessu máli. Ekki hafi verið staðið að ákvörðun um lán í þessu máli með öðrum hætti eða ásetningi en um önnur lán eða ákvarðanir þar sem endanlegar heimtur hafi verið góðar. Þá hafi ákvörðunin ekki haft neitt með fall bankans að gera. Heildareignir bankans í árshlutauppgjöri 31. júní 2008 hafi numið næstum 3.000 milljörðum. Nettóútlánið upp á 1,3 milljarða króna hafi því numið 0,03% af heildareignum bankans. Það hafi enda komið fram í skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis að grípa hefði þurft til aðgerða í síðasta lagi á árinu 2006 til þess að eiga möguleika á að koma í veg fyrir fall bankanna án þess að það kæmi verulega niður á verðmæti eigna þeirra.

Kjarni máls þessa sé hvort það hafi verið forsvaranlegt af áhættunefnd Glitnis að meta verðmæti 25,7% hlutar í Aurum Holdings Limited að verðmæti um 4 milljarða króna við ákvörðun sína 9. júlí 2008. Hann telji að svo hafi verið. Þrjú samtímaverðmöt á bréfunum í Aurum sé að finna í gögnum málsins. Samkvæmt mati fyrirtækjaráðgjafar Glitnis hafi verðmæti bréfanna verið 5,8 milljarðar króna, samkvæmt mati Damas hafi þar verið 4,1 milljarður króna og samkvæmt mati Kaupþings 4,7 milljarðar króna. Einfalt meðaltal þessara þriggja samtímaverðmata sé 4,9 milljarðar króna. Það sé ríflega 600 milljónum króna hærra en áhættunefnd hafi miðað við í ákvörðun sinni. Þessi gögn sýni að sök starfsmanna bankans sé engin.

Ákvörðunin hafi verið ein af mörg hundruð sambærilegum ákvörðunum sem hann hafi komið að í starfi sínu, en stór hluti starfs hans hafi verið taka slíkra ákvarðana ásamt fleiri nefndarmönnum. Lánveitingin hafi átt sér nokkurn aðdraganda innan bankans, en samkvæmt gögnum málsins virðist hann hafa verið frá maí 2008. Málið hafi verið til vinnslu hjá viðskiptastjóra og lánastjóra Fons hf. innan bankans, auk þess sem fyrirtækjaráðgjöf bankans hafi komið að málinu, í samræmi við reglur bankans. Hann hafi treyst vinnu starfsmanna bankans. Legið hafi fyrir rammasamkomulag milli Aurum og Damas um sölu á hlut í fyrirtækinu til Damas. Þetta samkomulag hafi skipt máli þótt ákvörðunin hafi ekki staðið eða fallið með sölunni. Bankinn hafi fengið mikið af gögnum um fyrirtækið, m.a. uppfærða fimm ára áætlun sem hafi fengið meðhöndlun í fyrirtækjalánanefnd. Ekkert hafi gefið annað til kynna en að verðmætið væri rétt metið við viðskiptin. Af gögnum málsins virðist sem niðurstaða, sem starfsmenn hafi verið sammála um að væri bankanum til hagsbóta, hafi náðst eftir um tveggja mánaða vinnu.

Samkvæmt gögnum málsins hafi hann samþykkt málið 9. júlí 2008 í gegnum síma á fundi í áhættunefnd. Samþykktin hafi verið bókuð sem millifundasamþykkt en það eigi sér fullkomlega eðlilegar skýringar í ferðalögum nefndarmanna. Málið hafi verið nefndinni mjög kunnugt, ekki síst vegna fyrri samþykktar nánast sama máls 11. júní 2008. Ekki hafi verið reynt að sniðganga nefndina. Hún hafi staðfest ákvörðunina á fundinum 9. júlí. Lánið hafi ekki verið greitt út fyrr en tæpum tveimur vikum seinna, eða 21. júlí, svo nefndarmenn hafi haft nægan tíma til að gera athugasemdir. Ákvörðun um lánið hafi verið að fullu innan viðskiptamarka og allra lánareglna bankans.

Markmið bankans með lánveitingunni hafi verið að ná fram frekari tryggingum í viðskiptum við Fons hf. en þrátt fyrir að það væri stórt eignarhaldsfélag hafi það verið býsna skuldsett og ekki haft mikið lausafé. Aurum hafi verið ein af betri eignum Fons og sú eina sem félagið hafi haft lausa til að setja sem tryggingu. Starfsfólk bankans hafi því nýtt tækifæri til að bæta ótryggða stöðu bankans verulega gagnvart félaginu. Sambærileg vinna hafi farið fram með öðrum eignarhaldsfélögum þetta sumar vegna óróa á mörkuðum. Lánveitingin hafi því verið liður í að styrkja stöðu bankans gagnvart Fons með því að áhætta bankans hafi færst að mestu leyti frá óskráðu eignarhaldsfélagi yfir á undirliggjandi eign sem hafi verið í góðum rekstri með öflugt stjórnendateymi. Bankinn hafi farið úr því að vera með 4,7 milljarða króna ótryggða stöðu í að vera með einungis 1,75 milljarða króna ótryggða stöðu, eða sem svarar lækkun um tæpa 3 milljarða króna. Samhliða hafi bankinn fengið kauprétt á hlutabréfum í FS38 ehf. og þannig tryggt sér allan ávinning umfram 6 milljarða króna af þeim hlutabréfum, en það hafi aukið tryggingagildið. Til þess að ná þessu fram hafi bankinn þurft að auka útlán úr 4,7 milljörðum króna í 6 milljarða króna, eða nettó útstreymi upp á 1,3 milljarða króna. Af þessu leiði að ef endurheimtuhlutfall þeirrar ótryggðu 4,7 milljarða króna stöðu sem bankinn hafi verið í fyrir væri 0 þá nægði að virði Aurumhlutarins væri yfir þessum 1,3 milljarði króna sem hafi verið settur út til að bankinn væri í betri stöðu. Öll fyrirliggjandi verðmöt séu langt yfir þeirri fjárhæð. Einnig skipti miklu máli fyrir bankann að með ráðstöfuninni hafi hann náð gjaldeyriseign á móti krónuláni.

Ákærði hafnaði því algerlega að hafa látið undan fortölum eða þrýstingi af hálfu stjórnarformanns FL Group, ákærða J-kk-ef Á-kk-ef. Hann kvaðst hafa kynnst honum í viðskiptum árið 2004. Þá hafi hann starfað með ákærða M-kk-þgf A-kk-þgf til margra ára og hefði ráðið hann til bankans. Þeir hefðu kynnst í Íslandsbanka-FBA árið 2000. Þar hefði hann einnig kynnst ákærða B-kk-þgf.

Ákærði kvaðst hafa verið formaður áhættunefndar Glitnis banka hf. árið 2008. Hann hafi ávallt starfað í samræmi við lánareglur bankans. Á þessum tíma hafi verið reynt að draga úr útlánum í erlendri mynt, minnka efnahagsreikninginn og tryggja stöðu bankans. Spurður nánar um lánveitinguna til FS38 ehf. kvaðst hann ekki muna með hvaða hætti hún hefði verið samþykkt en samkvæmt bókun áhættunefndar hafi hann, meðákærði M-kk-nf A-kk-nf og R-kk-nf M-kk-nf tekið þá ákvörðun og hún hafi svo verið staðfest af áhættunefnd. Svo virðist sem R-kk-nf M-kk-nf hafi ekki verið á fundinum, en hann kunni ekki skýringu þess að hann hafi verið skráður samþykkur. Hann viti ekki til þess að það hafi nokkru sinni gerst að einhver hafi verið skráður samþykkur sem hafi ekki verið það. Hann telji líklegast að G-kvk-nf G-kvk-nf, sem hafi ritað fundargerð áhættunefndarfundarins 9. júlí 2008, hafi spurt hvort þeir sem þekktu málið hafi ekki þegar verið búnir að samþykkja það milli funda og þeir hafi játað þar sem þeir hafi verið búnir að vinna í málinu í töluverðan tíma. Hún hafi þá bókað þetta sem samþykkt á milli funda. Svo virðist sem misfarist hafi að senda gögn málsins á áhættunefndarmenn. Lánið hafi verið samþykkt 9. júlí en það hafi verið á dagskrá fundarins þann dag. Engin nauðsyn hafi verið til samþykktar lánsins milli funda, enda hafi það ekki verið greitt út fyrr en 21. júlí. Ákærði taldi að hann hefði í raun veitt samþykki þegar hann hafi hringt inn á fundinn. Hann mundi ekki hvort fjallað hefði verið efnislega um samþykktina á fundinum. Hann kvað það hafa verið venju að lánastjóri kæmi inn á fundinn og gerði grein fyrir lánamálinu. Nefndarmenn treystu vinnu hans og að þau gögn sem byggt væri á væru áreiðanleg. Fundargerðin hafi verið send út samdægurs eða daginn eftir. Aðrir áhættunefndarmenn hafi því haft tækifæri og nægan tíma til að gera athugasemdir við málið hafi þeir haft einhverjar. Hann telji að enginn hafi gert það. Ekkert óeðlilegt hafi verið við afgreiðslu málsins þótt eflaust hefði mátt útfæra það eitthvað betur.

Upphaf þessa máls hafi verið í maí 2008 en það hljóti að hafa verið Fons hf. sem hafi óskað eftir láninu. Hann mundi ekki til þess að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefði komið að málinu. Þá kvaðst hann ekki hafa upplifað að hann hefði þrýst á veitingu lánsins og taldi hann ekki hafa verið í þeirri stöðu að geta sagt honum fyrir verkum. Hann kvaðst ekki muna hvort það hefði legið fyrir áður en lánið hafi verið veitt að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf myndi njóta góðs af því. Lánið hafi verið veitt til þess að ná utan um hlutabréfin í Aurum. Bankinn hafi með þessu verið að færa sig úr ótryggðri áhættu yfir í tryggða áhættu. Tryggingin hafi falist í hlutabréfunum í Aurum og sjálfskuldarábyrgð Fons hf. upp á 1,75 milljarða króna, auk þess sem bankinn hafi átt kauprétt. Þá hafi FS38 ehf. átt kröfu á FS37 ehf. Bankinn hafi haft kauprétt og Fons hf. sölurétt á FS38 ehf. til bankans. Kauprétturinn hafi verið um 2,5 milljarða króna virði. Sölurétturinn hafi ekki haft nein áhrif fyrir bankann utan 1 krónu verðsins.

Ákærði kvað Fons hf. hafa verið eignamikið eignahaldsfélag. Hann muni þó ekki alveg hver staða þess hafi verið á fyrri hluta ársins 2008. Félagið hafi verið í lausafjárvanda og því fengið frestun á greiðslu vaxta en það hafi að hluta útskýrt hvers vegna lánið hafi verið veitt. Bankinn hafi verið að minnka ótryggða stöðu sína. Félagið hafi ekki verið í vanskilum við bankann. Hvort slík staða hafi áhrif á veitingu nýrra lána fari eftir heildarmati á því hvort áhættan sé ásættanleg eða ekki.

Borinn var undir ákærða tölvupóstur um hugsanleg kaup bankans á hlutum Fons hf. í Aurum. Hann kvað þetta hafa verið það sem raunverulega hafi verið gert, þ.e. niðurstaðan hafi orðið sú sama. Hann kvaðst ekki minnast þess sérstaklega hvernig kaupverðið sem rætt hafi verið um í tölvupóstinum, 6 milljarðar króna, hafi verið fundið. Hann telji að miðað hafi verið við verðhugmyndir í viðskiptum við Damas, 100 milljónir punda, og svo aukið verðmæti við það að Damas kæmi inn í félagið. Ábyrgð Fons hf. hafi átt að dekka bilið. Mat fyrirtækjaráðgjafar hafi svo stutt við matið á virði Aurum. Honum hafi verið kunnugt um að fyrirtækjaráðgjöfin væri að vinna í málinu. Ákærði taldi þetta vera í fullu samræmi við reglu útlánahandbókar bankans, um að trygging skuli metin á markaðsvirði eða kaupvirði eftir því hvort væri lægra, enda hafi verið miðað við varkárara matið.

Tilgangur lánveitingarinnar hafi verið sá að gera upp ótryggðar skuldbindingar. Lán til P-kk-ef H-kk-ef vegna þátttöku í Stím hafi verið ótryggt og því mikilvægt að gera það upp. P-kk-þgf hafi ekki verið lofað skaðleysi af viðskiptum við Stím enda hafi hann gefið eftir hlutabréfin í Aurum til að gera skuldina upp.

Spurður um tölvupóstsamskipti við E-kk-þf Ö-kk-þf Ó-kk-þf kvað hann E-kk-þf Ö-kk-þf ekki hafa verið búinn að kynna sér málið sérstaklega áður en hann hafi slegið á virði Aurum. Málið hafi svo verið áfram í vinnslu. Hann kvað tilvísun sína til bakhjarla sem ýttu manni fram af brúninni vera um ákærða J-kk-þf Á-kk-þf, en þetta væri léttur póstur settur fram í hálfkæringi. Hann neitaði því að hann hefði þarna verið að vísa til þrýstings af hálfu meðákærða.

Spurður um samþykki lánveitingar til FS38 ehf. á fundi áhættunefndar 11. júní 2008 sagði ákærði að útflæði fjármagns í þeirri útfærslu væri heldur meira en í endanlegu útfærslunni. Með þessu hafi ekki verið leyst úr neinum ótryggðum málum hjá Fons hf. Þarna hafi öll áhættunefnd samþykkt að verðmæti hlutanna í Aurum væri 4 milljarðar króna. Þarna væri um að ræða eins tillögu efnislega og hafi verið samþykkt 9. júlí. Í síðari útgáfunni væri tryggingin nýtt mun betur og staða bankans batnaði meira.

Ákærði lýsti því að millifundasamþykktir hefðu verið nokkuð algengar. Hann mundi ekki hvort venjan hefði verið sú að senda beiðni um samþykki á suma meðlimi áhættunefndar eða alla. Sum mál hafi ekki verið send í tölvupósti. Staðfesting áhættunefndar feli það í sér að aðrir nefndarmenn geri ekki athugasemd við afgreiðsluna. Venjan hafi verið á fundum áhættunefndar að millifundasamþykktir væru reifaðar. Kæmu athugasemdir hafi verið sjálfsagt að taka umræðu um málið. Hann taldi að það hefði ekki gerst oft. Útgreiðsla lána væri ekki háð staðfestingu nefndarinnar. Ákærði kvað ekki skýrt hversu brýn þörfin hafi þurft að vera til þess að mál mætti taka fyrir á milli funda eins og greint sé frá í 3. gr. siðareglna áhættunefndar bankans. Í raun hefðu ekki verið gerðar ríkar kröfur til nauðsynjar. Í þessu tilviki telji hann að málið hafi æxlast með þessum hætti vegna ferðalaga nefndarmanna. Alltaf væri gerð krafa um samþykki a.m.k. tveggja nefndarmanna og þurfti annar að vera formaður eða varaformaður nefndarinnar. Venjulega væri það lánastjóri sem leitaði eftir samþykki milli funda. Beiðninni væri beint til hans, sem formanns áhættunefndar, eða fjármálastjóra, sem hafi verið fulltrúi framkvæmdastjóra fjármálasviðs, og svo einhverra annarra í nefndinni, hann minnti að venjan hefði verið sú að senda á alla. Oftast hafi þetta verið gert með tölvupósti.

Ákærði hafnaði því að reglur markaðsviðskipta ættu við í þessu máli. Engar sérstakar reglur hefðu gilt um ákveðna veðþekju. Reglur markaðsviðskipta væru settar fyrir miðlara til að vinna eftir en þar fylgdi ekki neinn lánanefndarfundur. Í þessu tilviki væru ekki gerðar kröfur um frádrag enda hefði kaupréttur fylgt.

Ákærði lýsti því nánar hvernig það kom til að hann var ráðinn forstjóri Glitnis banka. Hann kvað J-kk-þf S-kk-þf hafa rætt við hann nokkrum sinnum, auk þess sem hann hafi áður verið búinn að reyna að fá hann til bankans um sumarið 2006. J-kk-nf hafi leitað aftur til sín um vorið 2007. Hann hafi einungis rætt um ráðninguna og kaup og kjör við J-kk-þf S-kk-þf. Hann hafnaði því að hann hefði haft nokkrar áhyggjur af stöðu sinni innan bankans. Hann kvaðst ekki muna hver hefði haft forgöngu um að finna fólk í stjórn bankans en það væri almennt þannig að það væru stærstu hluthafarnir. Stærð eignarhluta stærstu hluthafanna í bankanum hafi engin áhrif haft á einstakar ákvarðanir bankans varðandi þau félög. Ef eitthvað væri hefði verið gengið harðar fram gagnvart þeim.

Ákærði M-kk-nf A-kk-nf A-kk-nf neitar sök. Hann greindi frá því að ákærði L-kk-nf hefði ráðið sig til Glitnis banka hf. Ákærði B-kk-nf hafi verið samstarfsmaður hans og hann hafi verið yfirmaður hans hluta þess tíma sem til umfjöllunar sé. Hann kvaðst hins vegar ekkert þekkja til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef. Ákærði greindi frá því að hann hefði starfað á fyrirtækjasviði bankans þar til 19. maí 2008 þegar hann hefði tekið við starfi framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs. Þá hefði hann setið í áhættunefnd bankans. Stefna bankans á þessum tíma hafi verið að draga úr útlánum í erlendum myntum.

Ákærði lýsti því að þegar lán væru samþykkt milli funda leituðu starfsmenn, venjulega lánastjórar, til nefndarmanna með beiðni um slíka afgreiðslu. Þetta hafi stundum verið með tölvupósti, en ekki alltaf. Eins hafi verið um samþykki. Það hafi verið matsatriði hvort skilyrði væru til þess að afgreiða mál á milli funda. Honum sé ekki kunnug um að beiðni hafi borist um afgreiðslu þessa máls á milli funda. Hann hafi verið viðstaddur fund áhættunefndar 9. júlí 2008 en mundi ekki eftir því hvort fjallað hafi verið efnislega um málið þar.

Ákærði kvaðst ekki hafa átt í neinum samskiptum við ákærða J-kk-þf Á-kk-þf vegna þessa máls utan eins tölvupósts. Hann hafi því ekki skynjað neinn þrýsting frá honum umfram það sem gengur og gerist. Þá viti hann ekki hvort það hafi legið fyrir að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf ætlaði að nýta fjármuni úr lánveitingu til FS38 ehf. til að greiða upp yfirdrátt sinn hjá bankanum.

Ákærði skýrði frá því að það þyrfti ekki að hafa nein áhrif á nýjar lántökur þótt lántaki hefði áður fengið frestun á afborgun láns. Ákærði kvaðst ekki hafa þekkt stöðu Fons hf. á þessum tíma. Hann hafi vitað til þess að rekstrarafkoma Aurum hafi verið undir fjárhagsáætlun á árinu 2007 en á árinu 2008 hafi hún verið mjög góð og talsvert yfir áætlun. Hann kvaðst ekki muna hvort hann hafi vitað af því að verðmæti Aurum hafi verið skoðað í fyrirtækjaráðgjöf. Hann kvað allan gang á því hvort það kæmi fram í lánabeiðnum að fyrirtækjaráðgjöf hafi komið að málinu. Hann kvaðst þekkja til Heads of Terms en ekki muna til þess að slíkt skjal væri eitt og sér lagt til grundvallar við mat á tryggingum við lánveitingar.

Ákærði kvaðst mjög lítið hafa komið að lánamáli FS38 ehf., en hafa verið haldið upplýstum um málið sem yfirmaður ákærða B-kk-ef. Hann hafi ekki komið að mótun málsins með beinum hætti. Hann telji að hann hafi ekki haft neina sérstaka afstöðu til þessa máls fyrr en hann hafi lagt mat á það þegar það hafi verið tilbúið. Miðað við bókun áhættunefndar hafi hann verið því samþykkur.

Ákærði kvaðst ekki muna eftir fundi áhættunefndar 9. júlí 2008 eða með hvaða hætti upplýsingar um samþykki lánsins hefðu komið inn á fundinn. Ekkert væri vafasamt við það að mál sem hefði verið á dagskrá fundarins væri samþykkt utan fundar. Allir sem fái fundargerðina hafi tækifæri til að gera athugasemdir við málin. Hann kvaðst ekki muna hvort mál sem samþykkt hefðu verið milli funda hefðu verið rædd á fundum en taldi þó að það hefði örugglega verið gert í einhverjum tilvikum. Hann mundi ekki til þess að neinu slíku máli hefði verið hafnað. Eina ástæða þess að málið hafi verið bókað samþykkt utan fundar, þrátt fyrir að vera á dagskrá, sem honum detti í hug, hafi verið sú að gögn málsins hafi ekki verið send með dagskránni. Það skrifist væntanlega á ritara nefndarinnar. Málið hafi áður verið til umfjöllunar í nefndinni svo nefndarmenn hafi vitað nokkurn veginn um hvað málið snerist og getað gert athugasemdir. Í dagskrá fundarins hafi verið að finna útdrátt úr málinu og nefndarmenn hafi getað óskað frekari upplýsinga.

Ákærði kvaðst ekki muna hvernig hann hefði staðið að því að samþykkja lánveitinguna til FS38 ehf. milli funda. Samkvæmt gögnum málsins hafi hann, ákærði L-kk-nf og R-kk-nf M-kk-nf T-kk-nf samþykkt lánið og það hafi verið staðfest af áhættunefnd. Hann taldi það ekki passa að R-kk-nf M-kk-nf hefði ekki samþykkt lánið enda væri það ekki í samræmi við samþykki hans á auknum yfirdrætti til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef fimm dögum síðar. Þá hefði hann lagt til stóran hluta þeirrar leiðar sem hefði verið farin. Hann taldi að staðfestingu nefndarinnar þyrfti til þess að hægt væri að greiða út lán. Ef eitthvað þyrfti að greiða út með stuttum fyrirvara væri málið líklega sent til allra, þannig að allir hefðu tækifæri til þess að hafa skoðun á því.

Hann taldi afgreiðslu milli funda ekki endilega hafa komið til vegna þess að legið hafi á afgreiðslunni, það gæti líka hafa verið til þess að þeir sem þekktu málið gætu komið að því. Hann vissi ekki hvers vegna mál FS38 ehf. hafi ekki beðið fundarins sem hafi verið skömmu síðar.

Tilgangur lánveitingarinnar til FS38 ehf. hafi verið sá að bæta stöðu Fons hf. gagnvart bankanum. Staða bankans hafi styrkst við lánveitinguna þar sem um minni ótryggða áhættu hafi verið að ræða. Bein krafa á Fons hf. hafi lækkað úr 4 milljörðum króna í 1,75 milljarða króna sjálfskuldarábyrgð og veð í hlutabréfum í Aurum. Matið á virði hlutabréfanna hafi verið metið út frá kaupverði sem hafi svo verið staðfest með verðmati. Ákærði mundi ekki hvaða gögn hann hefði séð um þetta. Hann kvaðst þekkja til rekstrar Aurum á þessum tíma og góðs gengis þess í upphafi ársins 2008. Hann sagði slæma birgðastöðu ástæðu þess að breyta hefði þurft skilmálum sambankaláns félagsins en skipt hefði verið um framkvæmdastjórn. Hann taldi verðmat bankans hafa gefið til kynna að verðið sem miðað hefði verið við í viðskiptunum við Damas hafi verið hóflegt. Hann kannaðist við að hafa séð skjalið Heads of Terms en mundi ekki hvenær það hafi borist bankanum. Hann taldi skjalið vera góða vísbendingu um viðskipti með félagið. Hann hefði verið á fundi lánanefndar þar sem fimm ára áætlun félagsins hefði verið kynnt og hún metin varfærin. Nefndarmenn hafi almennt treyst þeim upplýsingum sem fyrir þá hafi verið lagðar um verðmöt á eignum, en spurst fyrir hefðu þeir athugasemdir.

Hann skýrði frá því að hann vissi ekkert um tilkomu samnings um kauprétt og sölurétt. Hann taldi söluréttinn ekki skipta neinu máli. Ef bréfin hefðu ekki náð 6 milljarða króna markinu hefði reynt á ábyrgð Fons hf. sem hefði gert kröfu á FS38 ehf. vegna þess. FS38 ehf. hefði þá orðið gjaldþrota og það hefði ekki haft nein áhrif á bankann. Bankinn hafi ekki borið ábyrgð á kröfum Fons hf. gagnvart félaginu.

Ákærði J-kk-nf Á-kk-nf J-kk-nf neitar sök. Hann gerði athugasemdir við rannsókn málsins og annarra mála á hendur honum sl. 15 ár. Þá lýsti hann því að deilur manna í réttarkerfinu hefðu leitt til ómerkingar fyrri dóms héraðsdóms en ákærðu í máli þessu hefði ekki átt þar neinn hlut að máli. Hann greindi frá því að legið hefðu fyrir hjá lögreglu undirritaðar yfirlýsingar frá forsvarsmönnum Damas frá apríl 2008 um að fallist hafi verið á kaup 30% hlutafjár í Aurum og samþykkt forsenda um hlutafjárverðmæti á þeim tíma, að fjárhæð 100 milljónir punda. Þeir hafi vitað af undirritun Heads of Terms og að Damas hefði í byrjun september 2008 fengið niðurstöður úr mjög ítarlegri áreiðanleikakönnun sem hafi verið unnin af tveimur alþjóðafyrirtækjum þar sem niðurstaðan hafi verið sú að hlutafjárvirði í Aurum væri 107 milljónir punda. Engu að síður hafi rannsakendur fullyrt að engum hafi verið kunnugt um verðmatið. Gögn málsins sýni án nokkurs vafa raunverulegt lágmarksvirði á Aurum á þessum tíma og staðfesti um leið að Damas hafi verið full alvara í að kaupa þótt forsendur hafi síðar breyst þegar alþjóðlega bankakerfið hrundi í október 2008. Þá hafi komið í ljós að bæði áhættugreining Glitnis banka hf. og fyrirtækjaráðgjöf Kaupþings banka hf. hafi unnið sjálfstæð verðmöt á fyrri hluta ársins 2008 þar sem Aurum hafi verið metið annars vegar á 121 milljón punda og hins vegar á 190 til 200 milljónir punda. Gögn um þetta hafi hins vegar ekki verið að finna í málinu og gerði hann athugasemdir við það.

Ákærði greindi frá því að hann hefði þekkt ákærða L-kk-þf nokkurn tíma, en hann hefði verið í viðskiptum við hann þegar hann hafi starfað hjá Landsbankanum. Hann kvaðst ekki hafa komið að ráðningu hans til Glitnis banka hf. Hann taldi að hann hefði ekki átt nein samskipti við ákærða M-kk-þf A-kk-þf. Ákærði B-kk-nf hafi verið viðskiptastjóri félaga hans hjá Glitni banka hf. í einhver ár. Í því hafi falist að hann hafi verið milliliður og komið málum til þeirra sem hafi getað tekið ákvarðanir. Ákærði kvaðst hafa verið í fyrirsvari fyrir FL Group og félög því tengdum sem hafi átt um 30% hlut í bankanum. Hann hafi haft áhrif á val á aðilum í stjórn bankans sem eigandi stærsta hluthafans en það hafi ekki haft nein áhrif á einstakar ákvarðanir bankans í lánamálum.

Hann kvaðst ekki muna vel aðdraganda lánveitingarinnar til FS38 ehf. eða hvenær undirbúningur hafi byrjað. Hann hafi komið að málinu með því að aðstoða við að ljúka ákveðnum Aurum málum í framhaldi af ósk D-kk-ef um það með bréfi í apríl 2008. Lántaki hafi verið sá sem óskað hafi eftir láninu en hann hafi sjálfur ekki verið í aðstöðu til þess að hafa áhrif á framgöngu einstakra lánamála eða segja forstjóra bankans fyrir verkum. Hann hafi ekki gefið nein fyrirmæli um útfærslu eða afgreiðslu þessa tiltekna máls. Ástæða þess að hann hafi stundum rekið erindi viðskiptafélaga sinna innan bankans hafi verið sú að Baugur Group hf. hafi starfað í svokölluðum klúbbfjárfestingum þar sem aðilar hafi komið saman að fjárfestingum. Þeir hafi í meginhluta tilfella verið svokallaður „equity leader“ og séð um verkefnið. Þannig hafi það komið til þeirra kasta að veita ráðgjöf um þær eignir sem fjárfest hafi verið í.

Hann hafi kastað fram einhverjum hugmyndum að lausn þessa máls en ekki hafi orðið af þeim. Hugmyndir hans hafi verið tilkomnar vegna beiðnar D-x-x um aðstoð til þess að af kaupum þess á hlutabréfunum í Aurum gæti orðið. M.a. hafi hann lagt til að Glitnir banki hf. keypti bréfin í Aurum af Fons hf. á 4 milljarða króna. Ástæðan hafi verið sú að hann hafi talið auðveldara að eiga við bankann en Fons hf. á þessum tíma, en Fons hf. hafi viljað komast út úr félaginu. Hugmyndin hafi ávallt verið sú að verð bréfanna í Aurum væri 4 milljarðar króna sem sjáist á því að þau hafi verið keypt á 4,3 milljarða króna og P-kk-nf hafi veitt sjálfskuldarábyrgð upp á 1700 milljónir króna sem geri þessa 6 milljarða króna tölu. Þá hafi Baugur átt forkaupsrétt að hlutabréfunum í Aurum og hafi því þurft að vera inni í því hvað væri gert við bréfin.

Ákærði kvaðst ekki hafa upplýsingar um það með hvaða hætti lánveitingin hafi verið samþykkt. Það hafi verið ákveðinn hluti af Damasmálinu að ljúka þessum þætti en að öðru leyti hafi hann ekki beitt neinum þrýstingi í málinu. Hann hafi notið góðs af lánveitingunni með þeim hætti að lagt hafi verið inn á persónulegan reikning hans vegna þess að hann hafi lagt út fyrir fjárfestingarfélag sitt Þú Blásól. Það hafi verið mistök að lagt hafi verið inn á hans persónulega reikning en það hafi ekki verið leiðrétt vegna þess sem hann hafi verið búinn að leggja út fyrir félagið. Þeir P-kk-nf H-kk-nf hafi lengi verið viðskiptafélagar og P-kk-nf hafi lofað Þú Blásól láni að fjárhæð 1 milljarður króna til þess að geta staðið straum af ákveðinni fjárfestingu. Skuldabréf vegna þessara viðskipta hafi verið gefið út 18. júlí 2008.

Spurður um sendingu gagna varðandi skuldastöðu Fons hf. til hans kannaðist hann ekki við að hafa óskað eftir þessum gögnum og ekki vita hvers vegna þau hefðu verið send til hans.

Spurður um bókfært verð hluta Baugs Group hf. í Aurum kvað ákærði það alls ekki vera það sama og markaðsverð. Það hefði verið viðtekin venja í bókum Baugs að hafa frekar varann á við bókfært mat hlutabréfa. Hugsanlega hefði verið um að ræða að kaupverð hlutanna væri fært til bókar og það hefði ekki verið uppfært. Verð eignar geti verið fært upp eða niður eftir einhvers konar mati.

Ákærði kvaðst ekkert hafa vitað um stöðu FS38 ehf. en talið það hafa átt eignir enda væri það eignarhaldsfélag. Hann hafi hins vegar þekkt félagið Aurum vel enda hafi félag í hans eigu verið stærsti hluthafi þess. Þá hafi verið til verðmat á Aurum frá Kaupþingi banka hf. og samkomulag um verð á félaginu í viðskiptum. Félagið hafi átt í vanda árin fyrir 2008 en tekið hafi verið á honum með því að skipta út stjórnendum. Reksturinn hafi svo gengið mjög vel fyrri hluta ársins 2008. Sé rekstur félagsins skoðaður sjáist að fyrri hluti ársins gefi sterkt til kynna afkomu félagsins í árslok. Hann kvað verðmæti félagsins í Heads of Terms hafa verið samkomulagsatriði aðila. Skjalið væri undanfari kaupsamnings og rammaði inn helstu atriði hans. Í framhaldinu væri lagt í kostnaðarsamar áreiðanleikakannanir til þess að staðreyna upplýsingar í skjalinu. Skjalið sé ekki skuldbindandi nema með siðferðislegum hætti. D-x-x hafi farið í áreiðanleikakönnun og fengið út hærra verð en skjalið kveði á um. Hann vissi ekki hvort könnuninni hefði lokið en a.m.k. hefði komið bráðabirgðaniðurstaða. Baugur hafi viljað eiga bréf sín í Aurum áfram vegna góðs gengis félagsins og þeir hafi talið að þegar Damas yrði hluthafi í félaginu myndu bréf félagsins aukast að verðmætum. Ekki hafi orðið af viðskiptum við Damas vegna ófyrirséðra atvika á erlendum mörkuðum.

Ákærði B-kk-nf J-kk-nf neitar sök. Hann gerði í upphafi athugasemdir við rannsókn málsins og framlagningu gagna. Ákærði greindi frá því að hann hefði verið viðskiptastjóri hjá Glitni banka hf. á umræddum tíma. Ákærði M-kk-nf A-kk-nf hefði verið yfirmaður hans. Hann hefði verið viðskiptastjóri flestra fyrirtækja ákærða J-kk-ef Á-kk-ef. Hann taldi að ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf hefðu falið honum að vinna að þessu tiltekna lánamáli. Lánabeiðnin sem hann hafi útbúið hafi byggt á eldri lánabeiðni sem hafi verið útbúin af lánastjóra og samþykkt á fundi áhættunefndar. Viðskiptalegar forsendur hafi verið fyrir beiðninni og áhættan sambærilega við fyrri beiðnina sem hafi verið samþykkt. Vegna mistaka við útsendingu gagna hafi lánabeiðnin ekki borist til áhættunefndar og því ekki verið lögð fram á fundi nefndarinnar. Hann hafi reiknað með að vera kallaður inn á fundinn en af því hafi ekki orðið. Hann hafi því ekki getað haft nein áhrif á afgreiðslu málsins. Áhættunefnd hafi tekið ákvörðun um lánveitinguna. Hann hafi ekki óskað eftir samþykki á milli funda. Hann kvaðst þekkja til samþykktar á lánum milli funda en ekki þekkja hvaða skilyrði mál þyrfti að uppfylla til þess. Hann vissi ekki hvers vegna lánið hefði verið samþykkt milli funda.

Ákærði skýrði frá því að P-kk-nf H-kk-nf hefði óskað eftir láninu fyrir hönd FS38 ehf. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við þrýsting frá ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf. Það hafi ekki haft nein áhrif að hann væri í fyrirsvari fyrir stærsta hluthafa bankans. Hann hafi notið góðs af lánveitingunni en það hafi verið vegna viðskipta við P-kk-þf sem væru bankanum óviðkomandi. Hann mundi ekki á hvaða stigi hafi verið ljóst að 1 milljarður króna ætti að renna til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef. Hann kvaðst ekki geta útskýrt hvers vegna ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefði verið í samskiptum við hann vegna lánamáls er varðaði fyrirgreiðslu til Fons hf. en líklega hefði hann verið að aðstoða vin sinn. Þá virtist sem hann hefði haft einhverja hagsmuni af þessu. Spurður um sendingu gagna til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef um skuldastöðu Fons hf. kvaðst ákærði telja að samþykki P-kk-ef H-kk-ef hefði legið fyrir en ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hafi unnið í lánamálum fyrir hönd Fons hf.

Lánið hafi verið tryggt með veði í hlutabréfunum í Aurum og ábyrgð Fons hf. Staða bankans hafi orðið betri við lánveitinguna. Þótt um fjárhagslega hækkun hafi verið að ræða hafi tryggingarstaðan batnað þannig að nettó hafi þetta verið veruleg bæting. Tilgangur lánveitingarinnar hafi verið að styrkja stöðu bankans gagnvart Fons hf. og skyldum aðilum.

Spurður um yfirdrátt ákærða J-kk-ef Á-kk-ef kvað hann greinlegt að jákvæð afstaða hefði verið til hans innan bankans og hann hafi verið talinn gjaldfær. Ákærði vissi ekki hvernig staðið hefði á því að lánabeiðni Fons hf. í febrúar 2008 hafi verið afgreidd með því að heimila yfirdrátt hjá ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf. Hann mundi ekki hvernig staða FS38 ehf. eða Fons hf. hefði verið á þessum tíma en mundi þó að Fons hf. átti í einhverjum erfiðleikum. Spurður um bókfært verð Aurum kvað hann það alkunnu að ekkert samhengi væri á milli bókfærðs verðs hlutabréfa og markaðsvirðis þeirra. Ekki hafi því verið ástæða til að hafa þær upplýsingar til hliðsjónar við lánveitinguna. Hann kvaðst hafa vitað af mati Capacents á óskráðum eignum Baugs en hann hafi ekki kynnt sér matið. Ekki hafi verið ástæða til að hafa þær upplýsingar til hliðsjónar við mat á verðmæti Aurum. Fyrir hafi legið samkomulag tveggja ótengdra aðila um verð. Betri mælikvarði á verð fáist ekki. D-x-x hafi átt frumkvæði að viðskiptunum sem geri viðmiðið enn tryggara. Þá hafi legið fyrir mat sem unnið hafi verið í fyrirtækjaráðgjöf bankans og það hafi stutt þetta verðmat. Hann kvað verðmat H-kk-ef S-kk-ef á eignarhlut BG Holding í Aurum hafa verið unnið í tengslum við annað mál og hann þekkti ekki forsendur þess. Það hafi heldur ekki skipt máli vegna samkomulagsins sem legið hafi fyrir. Búið hafi verið að semja um lykilatriði kaupsamnings með því skjali og undirritað eintak af því hafi legið fyrir í bankanum. Þótt samkomulagið væri ekki skuldbindandi væri ekki skrifað undir svona nema viðkomandi væri tilbúinn til að greiða verðið sem þar kæmi fram. Talið hafi verið mögulegt að Aurum myndi hækka í verði með tilkomu Damas. Ef verðmæti hlutar FS38 ehf. sem eftir stæði eftir söluna til Damas næði 3,1 milljarði króna skyldi ábyrgð Fons hf. falla niður. Ákærði taldi að stærsti hluthafinn í Aurum hafi verið búinn að tryggja að það yrði eignarhlutur FS38 ehf. í Aurum sem yrði seldur til Damas.

Ákærði lýsti verkaskiptingunni milli sín og G-kvk-ef S-kvk-ef þannig að hann hafi borið ábyrgð á samskiptum fyrirtækja við bankann. Hann hafi haft það hlutverk að kynna starfsemi bankans og auka viðskipti hans á sem flestum sviðum. G-kvk-nf hafi borið ábyrgð á útlánamálum og vinnslu lánamála. Hún hafi séð um að útbúa lánabeiðnir. Hann hafi þó gert það í einhverjum tilvikum.

Fjölmargir tölvupóstar voru bornir undir ákærða en flestum þeirra mundi hann ekki eftir. Hann lýsti því að sendingar hans vegna málsins til ákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef og R-kk-ef M-kk-ef hefðu verið sendar á þá þrjá vegna þess að þeir hefðu þekkt best til málsins.

Ákærði kvaðst hafa setið fund með ákærðu L-kk-þgf og M-kk-þgf A-kk-þgf og R-kk-þgf M-kk-þgf 6. júlí 2008 þar sem fyrirkomulag lánveitingarinnar hafi verið ákveðið. Hann hafi sent þetta í tölvupósti til ákærða L-kk-ef þar sem hann hafi verið í síma á fundinum og viljað fá að sjá þetta áður en þetta væri lagt fyrir áhættunefnd. Hann hafi sent lánabeiðnina á credit memos og G-kvk-þf S-kvk-þf 7. júlí til framlagningar á fundi áhættunefndar tveimur dögum seinna. Staðið hafi til að taka málið fyrir á fundinum. Hann hafi verið í vinnu og átt von á því að vera kallaður á fund nefndarinnar til þess að kynna málið en af því hafi ekki orðið. Hann hafi ætlað að greina frá muninum á fyrri samþykkt áhættunefndar og að með þessu væri verið að færa ótryggðar eignir undir trygginguna. Honum hafi orðið það ljóst að málið hefði verið samþykkt milli funda einhvern tíma undir hádegi þennan dag, en hann vissi ekki af hverju það hafi verið gert.

Spurður um tölvupóst til ákærða L-kk-ef W-kk-ef 8. júlí 2008 með orðalaginu að hann gerði ráð fyrir því að ekki yrði vandamál með RC daginn eftir, kvað ákærði hann hafa haft áhyggjur af því að hafa sent málið aðeins of seint inn og að G-kvk-nf myndi vera með honum. Hann hafi ekki vitað annað en að til stæði að lánveitingin yrði samþykkt.

Ákærði lýsti því að algengt hefði verið að beðið væri um verðmat í tengslum við einstakar lánveitingar, en lánastjórar, viðskiptastjórar eða framkvæmdastjórar hefðu getað óskað eftir slíku mati frá fyrirtækjaráðgjöf. Matinu hafi svo verið komið á framfæri við þann sem hafi óskað þess. Hann taldi að það hafi verið gert í þessu tilviki en ekki hafi verið vísað til þess í lánabeiðninni þar sem matið hafi stutt vel við verðið. Lánastjórar og viðskiptastjórar hafi einnig lagt sjálfstætt mat á þær hugmyndir sem hafi legið til grundvallar í lánabeiðni. Framangreind lánabeiðni hafi verið dæmigerð fyrir lánabeiðnir innan bankans.

Vitnið A-kk-nf F-kk-nf S-kk-nf var lögfræðingur hjá Fons hf. í júlí 2008. Hann greindi frá því að hann hefði haft milligöngu um skjalagerð vegna lánsins til FS38 ehf. Hann kvað P-kk-þf H-kk-þf hafa ákveðið, fyrir hönd FS38, að kaupa hlut Fons í Aurum. Hann kvaðst ekki þekkja til stöðu Aurum á þessum tíma en hann hafi ekki komið að því félagi. Þá vissi hann ekki neitt um aðkomu Baugs að málinu. Hann hafi sótt a.m.k. einn fund hjá Glitni banka hf. vegna lánveitingarinnar í júní eða júlí 2008. Vitnið kannaðist við umboð sem honum hafði verið gefið til undirritunar lánasamningsins en vissi ekki hver hefði útbúið það. Hann kvaðst kannast við kaup- og söluréttarsamning sem hafi verið gerður til þess að bankinn gæti fullnustað bréfin í Aurum og eins fyrir Fons að geta velt þeim yfir á Glitni. Sölurétturinn hafi verið nýttur í desember 2008 eða janúar 2009. Honum hafi ekki verið kunnugt um ráðstöfun lánsins. Hann vissi til þess að ekki hefðu verið greidd nein lántökugjöld, en vissi ekki hvers vegna.

Vitnið E-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf hæstaréttarlögmaður átti sæti í stjórn Fons hf. og vann að ákveðnum verkefnum fyrir félagið sem lögmaður. Hann kvað aðdraganda að lánveitingu Glitnis banka hf. til FS38 ehf. í júlí 2008 vera þann að Fons hafi þurft að bæta tryggingarstöðu sína gagnvart bankanum. Hann mundi ekki hvor aðilinn hefði átt frumkvæðið að þessu. Niðurstaða viðræðna aðila hafi verið þessi tiltekna lánveiting en Aurum hafi á þeim tíma verið eina óveðsetta eign félagsins með alvöru verðgildi. Hann taldi málið ekki tengjast Stími ehf. að öðru leyti en því að um sama félag væri að ræða sem væri notað. Hann kvaðst ekki þekkja til þess að P-kk-þgf H-kk-þgf hefði verið lofað skaðleysi af þeim viðskiptum. Þá vissi hann ekki til þess að Fons hefði óskað eftir eins milljarðs lánveitingu hjá Glitni banka í febrúar 2008 vegna viðskipta við ákærða J-kk-þf Á-kk-þf. Hann taldi stöðu Fons á þessum tíma, í lok mars 2008, hafa verið mjög sterka en félagið hafi haft tugmilljarða eigið fé. Í árslok 2007 hafi eigið fé verið 40 milljarðar króna. Markaðir hafi verið fallandi frá þeim tíma og ákveðin óveðursský verið á lofti. Félagið hafi haft jákvætt eigið fé allt þar til hlutafé félagsins í FL Group hafi orðið verðlaust. Líklega hafi eigið fé verið um 10 til 15 milljarðar króna daginn fyrir yfirtöku Glitnis banka. Fenginn hafi verið dómkvaddur matsmaður, vegna riftunarmála, til að meta áreiðanleika reikninga Fons, bæði í lok árs 2007 og um mitt ár 2008. Niðurstaða hans hafi verið skýr um það að félagið hafi verið sterkt fjárhagslega og reikningar þess réttir. Þessi niðurstaða hafi verið staðfest með dómi Hæstaréttar.

Vitnið kvað Fons hafa lánað Þú Blásól, fjárfestingarfélagi í eigu ákærða J-kk-ef Á-kk-ef, einn milljarð um þetta leyti, en hann hafi gengið frá skuldabréfi vegna þess. Hann vissi ekki hvernig þeir fjármunir hefðu átt að koma til. Þá vissi hann ekki til þess að skuldin hefði verið greidd en hann efaðist um það vegna atburða í október 2008. Vitnið kvaðst hafa skrifað undir lánssamninginn vegna lánsins til FS38 ehf. og jafnframt undir samning um kaup- og sölurétt á hlutum og eignum frá 21. júlí 2008. Samningurinn um kauprétt og sölurétt hafi verið hluti af lánsviðskiptunum. Aðalatriðið í skjalinu hafi verið kaupréttur bankans á félaginu sem hafi í raun verið tryggingarráðstöfun hans. Sölurétturinn væri til þess að Fons gæti losað sig við þetta ef eitthvað gerðist. Með þessu hafi bankinn í raun verið að taka til sín eignina.

Vitnið E-kk-nf S. S-kk-nf var stjórnarmaður FS38 ehf. frá því í nóvember 2007 fram til júlí/ágúst 2008. Hann kvað félagið hafa verið eignarhaldsfélag í eigu Fons hf. sem hafi haft sterka stöðu á þessum tíma. Hann hafi tekið að sér að vera stjórnarmaður í félaginu að beiðni E-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef. Hann kvaðst ekki þekkja aðdraganda að lánamálinu sem um ræði. Hann hafi verið í sumarfrí úti á landi í júlí 2008 þegar A-kk-nf F-kk-nf S-kk-nf hafi haft samband við hann vegna vinnu með ákveðna löggerninga inni í FS38 og boðað að hann myndi senda umboð til þess að hægt væri að ganga frá því. Hann hafi sjálfur ekki tekið neinar ákvarðanir um þetta en geri ráð fyrir því að eigandi félagsins hafi gert það. Þá hafi hann ekki átt nein samskipti við bankann vegna þessa.

Vitnið P-kk-nf H-kk-nf var hluthafi í Fons hf. og framkvæmdastjóri félagsins. Hann greindi frá því að þeir ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefðu verið viðskiptafélagar í mörg ár. Hann kvað ákærða ekki hafa haft umboð til þess að koma fram fyrir hönd Fons hf. innan Glitnis banka og hann hefði ekki vitað til þess að ákærði hefði þrýst á starfsmenn bankans í lánamálinu. Hann kvað aðdraganda lánveitingar Glitnis banka til FS38 ehf. til kaupa á hlut Fons hf. í Aurum í júlí 2008 vera þann að bankinn hefði lýst yfir áhuga á að fá bréfin. Bankinn hafi vitað af þessari óveðsettu eign en aðrar eignir félagsins hafi allar verið veðsettar. Staðan á markaðnum hafi verið erfið og farið versnandi. Bankinn hafi þrýst á um að laga þessa stöðu. Margir fundir hafi verið haldnir og þetta hafi verið niðurstaða þeirra. Hann mundi þó ekki hver hefði átt frumkvæði að þessum þreifingum.

Vitnið lýsti því að staða Fons hf. hefði verið sterk á þessum tíma. Dómkvaddir matsmenn í riftunarmálum vegna félagsins hafi talið eigið fé þess um 40 milljarða króna í árslok 2007 og hafi staðfest gjaldfærni félagsins alveg fram að hruni. Hann kvað erfitt að útskýra niðurfærslu bókfærðs verðs Aurum í lok árs 2007 í bókum Fons hf. svo löngu seinna. Hann hefði hugsanlega fundið þessa tölu út frá tilfinningu. Bókfært verð sem væri sett fram þarna væri ekki sama og söluverð. Vitnið mundi ekki hvert var upphaflegt kaupverð Aurum hlutarins eða hvort hagnaður var af sölunni.

Borinn var undir vitnið tölvupóstur til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef frá 10. febrúar 2008 þar sem fram kemur að hann eigi ekki tryggingar sem bankinn óski eftir. Hann kvaðst ekki viss um af hverju hann hefði sent þetta til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef, en þeir hefðu átt í miklum viðskiptum á þessum tíma. Hann taldi tölvupóstinn ekki hafa verið til þess að ákærði kæmi einhverju til leiðar innan bankans. Vitnið kannaðist ekki við að Fons hf. hefði óskað eftir eins milljarðs króna kúluláni í febrúar 2008, en taldi að á þeim tíma hefðu verið óuppgerð viðskipti við ákærða J-kk-þf Á-kk-þf vegna félagsins Þú Blásólar. Fundargerð Fons hf. frá 31. mars 2008 var borin undir ákærða. Hann kvað stöðu félagsins hafa verið sterka á þessum tíma eins og hann hefði þegar greint frá. Í fundargerðinni hafi verið fjallað um óveðursský á lofti í kringum félagið. Krónan hafi verið að veikjast og hann hafi metið stöðuna alvarlega. Hann hafi hins vegar talið stöðu Fons hf. trygga út árið. Vitnið neitaði því að honum hefði verið lofað skaðleysi vegna þátttöku Fons hf. í Stími.

Hann kvað sex milljarða króna verð hlutar Fons hf. í Aurum hafa verið frá sér komið. Ákafi bankans í að komast yfir eignina hafi verið það mikill að hann hafi getað sett þokkalegt verð á þetta. Hann hafi litið svo á að hann væri í raun að selja eignina. Í tölvuskeyti hans til G-kvk-ef S-kvk-ef frá 3. júní 2008 komi fram að 1.000 hafi átt að fara í að greiða skuld við „JAJ“ en með því hafi verið átt við kaup á skuldabréfi á Þú Blásól. Hann hafi sjálfur knúið á um afgreiðslu bankans fyrir hönd Fons hf. og kannist ekki við að hafa samþykkt að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf fengi send skjöl um fjármál Fons hf. Spurður um tölvuskeyti hans til ákærðu J-kk-ef Á-kk-ef, B-kk-ef og L-kk-ef, frá 16. júní 2008, þar sem fram komi að honum þyki ósanngjarnt að Fons eigi að taka á sig FS38 ævintýrið kvaðst hann hafa verið fúll yfir því að tapa á Stím sölunni. Hann kvaðst ekki hafa verið neitt sérstaklega áfjáður í að klára lánamálið, m.a. vegna þess að starfsmaður hans hafi talið að verðmæti félagsins myndi aukast vegna viðskiptanna við Damas. Þeim hluta lánsfjárhæðarinnar sem greiddur hafi verið út í peningum hafi verið ráðstafað þannig að einn milljarður króna hafi farið í að kaupa skuldabréf í Þú Blásól og einn milljarður króna hafi farið í að greiða niður skuldir við Kaupþing Lúxemborg.

Vitnið P-kk-nf M-kk-nf H-kk-nf, skýrði frá því að hann hefði hafið störf hjá Fons hf. í byrjun árs 2006. Hlutverk hans hefði verið að gæta hagsmuna félagsins sem fjárfestis í breskri smásöluverslun. Í því skyni hafi hann setið í stjórnum fyrirtækja sem félagið hafi átt hagsmuni í, m.a. Aurum. Hann hafi setið stjórnarfund í Aurum fljótlega eftir að hann hafi komið til starfa hjá Fons sem áheyrnarfulltrúi en hafi formlega tekið sæti í stjórninni undir lok ársins. Hann hafi látið af stjórnarsetu um mitt sumar 2008 við sölu eignarhlutar Fons hf. en verið formlega skráður úr henni í desember það ár eða janúar árið eftir.

Hann greindi frá því að í fundargerð stjórnar Aurum frá 12. mars 2008 væri fjallað um fimm ára áætlun félagsins. Þar komi fram að EBITDA, eða afkoma félagsins fyrir fjármagnsliði og afskriftir, sé vaxandi úr 14,8 milljónum punda upp í 32,9 milljónir punda yfir fimm ár. Haft sé eftir honum að 16 milljónir punda fyrir 2008 til 2009 sé varfærið mat og ætti að vera 20 milljónir punda. Strúktúr áætlunar stjórnenda yfir ábata hafi fylgt með. Hann muni vel eftir þessum fundi og þessari áætlun. Nýr stjórnandi hafi verið kominn að þessu teymi og í kjölfarið hafi ábatinn orðið meiri en áætlunin hafi gert ráð fyrir. Grunnlínan sem lagt hafi verið út frá ætti að vera hærri miðað við vöxt fyrirtækisins. Árið 2007 hafi verið dapurt ár í rekstri félagsins vegna ákveðinna vandræða, m.a. vegna stjórnenda og óhagstæðra birgðakaupa. Árið 2006 hafi verið enn verra fyrir félagið, en hann hafi fyrst komið að því það ár.

Vitnið lýsti breytingum á stjórnunarteymi Aurum haustið 2007. Viðsnúningur hafi svo orðið í rekstrinum sem hafi strax verið kominn fram þarna í upphafi árs 2008. Hann hafi haft góðar upplýsingar um rekstur félagsins. Stjórnarfundir hafi verið haldnir mánaðarlega og stjórnarmenn hafi þá fengið nákvæmar upplýsingar um allt sem varðaði reksturinn. Sölutölur hafi komið vikulega. Mat hans hafi byggt á upplýsingum úr rekstrinum og fimm ára áætluninni sem hafi verið unnið að frá því að nýr framkvæmdastjóri hafi tekið við. Hann hafi talið áætlunina raunhæfa og ásættanlegt að leggja þetta til grundvallar, en hann hafi þó viljað sjá grunnlínuna hærri. Hann skýrði nánar tilurð fimm ára áætlunarinnar, sem hafi verið kynnt í desember 2007 eða janúar 2008, og gögn henni tengd. Þá skýrði hann endurskoðaða áætlun félagsins frá júní 2008. Samkvæmt henni hafi verið gert ráð fyrir 19,2 milljóna punda EBITDA sem væri 3,2 milljónum punda betra en upphaflega hafi verið gert ráð fyrir og 4,5 milljónum punda betri en síðasta ár.

Vitnið kvaðst hafa vitað af viðræðum við D-x-x um aðkomu þeirra að rekstrinum. Hann kvaðst ekki hafa tekið þátt í viðræðunum en taldi að samlegðaráhrif félaganna hefðu orðið mikil. Þetta hafi ekki verið rætt í stjórn Aurum fyrr en um sumarið 2008. Málið hafi verið kynnt á fundi stjórnar 25. júní og greint frá heimsókn D-x-x í verslanir Aurum í London í kjölfar heimsóknar stjórnenda Aurum til Dúbaí og Bangkok. Greint hafi verið frá Heads of Terms, styrkleika þeirra varðandi birgja og því að áætlað væri að áreiðanleikakönnun hæfist 31. júlí. Hann taldi ástæðu þess að ekki hefði orðið af kaupum Damas vera hrun Lehman Brothers og ástand í kjölfar þess. Hann greindi frá samskiptum sínum við P-kk-þf H-kk-þf vegna fyrirhugaðrar sölu hans á Aurum. Hann hefði eindregið lagst gegn sölunni þar sem hann hafi talið að verðmæti Aurum myndi aukast. Hann kvað ekki hafa verið leitað upplýsinga hjá sér vegna rannsóknar málsins.

Vitnið Á-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf starfaði sem lögfræðingur í fyrirtækjaráðgjöf Glitnis banka hf. í júlí 2008. Hann kvaðst ekki þekkja vel aðdragandann að lánveitingu bankans til FS38 ehf. Hann hafi komið að skjalagerð í málinu en ekki haft heildarmynd af lánveitingunni. Hann kvaðst ekki vita hvort farið hefði fram verðmat á Aurum hjá bankanum fyrir lánveitinguna. Hann hafi vitað af skjali frá Damas sem hafi legið fyrir en viti ekki hvað hafi verið á bak við það. Spurður um tölvupóst frá 16. júlí 2008 með útreikningum frá honum þar sem fram kom að samtals væri „mínus 700“ kvaðst hann ekki treysta sér til þess að útskýra hvernig þetta væri fundið. Þetta virtust vera mjög grófir útreikningar sem hann hefði tekið saman til að veita einhverja innsýn. Miðað við þessar forsendur hefði vantað 700 milljónir króna upp á. Það hafi ekki verið hans hlutverk að meta gæði trygginga eða eigið fé í viðskiptum. Hann hafi í póstinum verið að spyrja hversu öruggt það væri að samningar við Damas gengju eftir og hvort eitthvað þyrfti frekar að koma til. Hann mundi ekki hvort eitthvað frekar hefði gerst í málinu eftir þetta.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf, sem var fjárfestingastjóri eigin viðskipta Glitnis banka hf. á árinu 2008, kvaðst hafa komið að kaupum og sölu á óskráðum eignum. Hann hefði gert gróft verðmat á nokkrum fyrirtækjum, m.a. Aurum. Hann hefði fengið í hendur upplýsingar um rekstraráætlanir og átt að gera gróft verðmat út frá þeim. Upplýsingarnar um hvert félag hafi rúmast á u.þ.b. einni blaðsíðu. Matið hafi byggst á EBIDTA margföldurum og það hafi verið eina verðmatið sem honum hafi verið kunnugt um. Hann kvaðst ekki muna hvort hann hefði skoðað forsendur áætlunar sem matið hafi byggst á eða hvað hafi staðið á bak við hana. Hann kvaðst ekki vera viss um af hverju hann hefði verið að meta þetta á þessum tíma en það væri ekki óeðlilegt að reyna að fá einhvers konar áætlað markaðsvirði á óskráðar eignir á einhverjum tilteknum tímapunkti. Hann kvað þó ekki um eiginlegt verðmat að ræða enda væri það mun ítarlegra. Ef verðmatið hefði verið í því skyni að meta félagið sem fjárfestingarkost hefði hann viljað fá frekari upplýsingar. Hann hafi ekki þekkt vel til Aurum á þessum tíma. Hann mundi ekki til þess að athugasemdir hefðu verið gerðar við tillögu hans um niðurfærslu og hann kvaðst ekki hafa komið neitt að málinu eftir 6. júní 2008.

Vitnið E-kk-nf S-kk-nf var yfirmaður eigin viðskipta með óskráðar eignir hjá Glitni banka hf. í júlí 2008 en hafði þá nýverið flust úr starfi í fyrirtækjaráðgjöf og tekið með sér einhver verkefni þaðan. Hann kvaðst í starfi sínu hafa komið að því að verðmeta óskráð hlutabréf. Hann hafi komið að einni umferð lánamáls FS38 ehf. í bankanum. Hann hafi skoðað rekstrartölur Aurum og haft undir höndum verðmöt sem unnin hafi verið fyrir Baug hjá Capacent, auk annarra gagna um félagið. Hann hafi talið fimm ára áætlun Aurum bjartsýna, en það hafi honum fundist um flest mál sem hafi komið í bankann.

Hann kvað Baug hafa ýtt á málið og kvaðst vita til þess að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefði ýtt á eftir því þótt hann hefði ekki gert það við hann sjálfan. Hann vissi ekki hvort ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefði haft þau áhrif innan bankans að hann gæti tryggt málum ákveðinn farveg. Hann hafi verið frekur og ákveðinn en það hafi margir aðrir kúnnar verið líka. Hann kvaðst hafa setið einn fund með P-kk-þgf H-kk-þgf vegna mögulegra kaupa bankans á hlut Fons í Aurum. Lagðar hafi verið tillögur fyrir P-kk-þf sem hann hafi ekki verið sáttur við.

Vitnið kvaðst hafa sent D-kk-þgf H-kk-þgf, starfsmanni fyrirtækjaráðgjafar, fimm ára áætlun Aurum til þess að skoða og leggja mat á hana. D-kk-nf hafi í framhaldinu gert verðmat. Um hafi verið að ræða einhvers konar verðmat á framtíðarsjóðstreymi og hann hafi séð niðurstöður þess. Hann mundi ekki til þess að neinn hefði unnið áfram með þessi gögn. Honum hafi þótt niðurstaðan um verðmæti 190-200 milljónir punda vel í lagt en þeir hafi vitað að þeir væru að vinna með þannig forsendur. Vitnið kvaðst hafa séð skjalið Heads of Terms sem hafi verið einhvers konar rammi um viðskipti. Hann hafi talið þetta skjal geta bakkað upp verðmat á fyrirtækinu ásamt öðru.

Vitnið greindi frá því að hafa setið fund áhættunefndar 4. júní 2008 þar sem ræddar hafi verið tillögur í málefnum Fons hf. Afstaða fundarmanna hafi verið neikvæð. Hann muni sérstaklega eftir neikvæðri afstöðu G-kvk-ef G-kvk-ef. Hún hafi bent á að söluréttur sem lagður hafi verið til væri verðlítill. Hann lýsti því að á þessum tíma hafi bankinn verið að herða ólina og gæta þess að ekki færu miklir fjármunir út úr bankanum. Það hafi því verið litið til þess að styrkja veðstöðu bankans gagnvart Fons hf. Í sumum tilvikum hafi bankinn þurft að lána meira til þess að tryggja stöðu sína.

Ýtt hafi verið á eftir því að lausn yrði fundin í málinu en hann mundi ekki til þess að ýtt væri á eftir einhverjum tilteknum lausnum. Hann taldi að ákærði L-kk-nf hefði verið undir þrýstingi frá G-kk-þgf S-kk-þgf, forstjóra Baugs Group hf., ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf og P-kk-þgf H-kk-þgf.

Hann kvaðst ekki hafa þekkt vel til Aurum á þessum tíma en hann hafi séð innanhússuppgjör og reikninga frá þeim og einhvers konar verðmöt frá Baugi og Capacent. Hann kvaðst ekki hafa vitað um velgengni félagsins á árinu 2008 en muna eftir því að G-kk-nf S-kk-nf hafi sagt að það gengi ekki eins og þeir vildu en það væri hægt að gera betur. Hann kvaðst hafa vitað um breytingar á stjórnendateymi félagsins en ekki hafa vitað til þess að deild innan Glitnis banka hf. hefði lagt mat á áætlanir félagsins. Hann kvaðst ekki hafa þekkt til verðmats fyrirtækjaráðgjafar Kaupþings banka hf.

Vitnið E-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf var framkvæmdastjóri fjárfestingarbankasviðs Glitnis banka hf. í júlí 2008. Hann kvaðst hafa unnið við það um nokkurra ára skeið að verðmeta óskráð hlutabréf en þekking á slíku hafi verið víða í bankanum. Hann kvaðst lítið muna eftir aðdraganda lánveitingarinnar til FS38 ehf. en þó vita eitthvað um málið. Hann kvaðst muna eftir því að hafa verið viðstaddur fund þar sem reikningur Aurum hafi legið fyrir og hann hafi blaðað í honum. Hann hafi myndað sér einhverja skoðun á verðmæti félagsins við þetta en hún hafi verið hraðsoðin. Hann kvaðst þekkja til Stímmálsins og ekki vita til þess að P-kk-þgf H-kk-þgf hefði verið lofað skaðleysi af lánveitingu bankans til Fons hf. Þá kannaðist hann ekki við tölvupóst þar sem fjallað var um greiða vegna Stíms.

Spurður um tölvupóstsamskipti við ákærða L-kk-þf að kvöldi 22. maí 2008 kvaðst hann ekki muna hvatann að þeim pósti en hann hafi verið að hvetja ákærða L-kk-þf til góðra verka og að fara varlega. Hann taldi skoðun sína á verðmæti Aurum sem fram komi í póstinum, 1,5 milljarðar króna, hafa byggst á þeirri stuttu skoðun reiknings sem hann hafi lýst. Hann kvaðst ekki getað svarað því við hvern hann hefði átt með tilvísun í „hinn góða eiganda“. Spurður um ummæli sín hjá lögreglu um að erfiðara væri fyrir ákærða L-kk-þf að hafna ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf en öðrum sagði hann allra stærstu viðskiptamenn bankans hafa haft ákveðinn kraft í stöðu sinni. Spurður um tölvupóst til ákærða L-kk-ef 10. júlí 2008 um lánveitinguna til FS38 ehf. kvaðst hann greinilega hafa haft skoðun á einhverju en hann hafi ekki verið í áhættunefnd og ekki verið búinn að kynna sér málið í þaula. Skoðunin hafi því ekki verið mjög vel ígrunduð en hann hafi greinilega verið að velta vöngum yfir þessu. Bankinn hafi á þessum tíma unnið að því að tryggja stöðu sína betur. Staða Fons hf. hafi verið erfið, eins og staða margra fyrirtækja á þessum tíma, en hann kvaðst þó ekki viss um að hann hafi talið félagið vera að stefna í gjaldþrot.

Vitnið D-kk-nf H-kk-nf var sérfræðingur í fyrirtækjaráðgjöf Glitnis á árinu 2008. Hann gerði grein fyrir því að meðal verkefna hans hefði verið að leggja mat á verðmæti óskráðra hlutabréfa. Hann lýsti nánar þeim aðferðum sem notast hefði verið við og þeim gögnum sem byggt hefði verið á. Hann kvaðst hafa unnið verðmat á Aurum Holdings Limited um sumarið 2008. Hann kvaðst hafa byggt á ýmsum gögnum sem hann hefði afhent saksóknara en mundi til þess að þar á meðal hefði verið fimm ára áætlun félagsins. Hann hefði ekki lagt mat á gögnin sjálf. Fyrst og fremst hefði þessi áætlun verið tekin og sjóðstreymið núvirt út frá þeim tölum sem þar komi fram auk þess sem áætlunin hefði verið dregin aðeins niður til að sjá aðra sviðsmynd.

Niðurstaða mats hans hafi verið sú að virði hlutafjárins í Aurum væri á bilinu 190 til 200 milljónir punda að því gefnu að allar áætlanir stæðust. Hann hafi næmigreint forsendur áætlunarinnar og það hafi gefið niðurstöðuna 110 milljónir punda. Hann kvað um að ræða unnið sjóðstreymislíkan. Hann hafi sent niðurstöðu matsins með tölvupósti til E-kk-ef S-kk-ef, yfirmanns síns í bankanum, en lengri skýrsla hafi verið aðgengileg í tölvukerfi bankans. Borinn var undir vitnið framburður hans hjá lögreglu um að ekki hafi verið um fullunnið verðmat að ræða. Hann kvaðst hafa verið stressaður og hafa átt við að hægt hefði verið að gera þetta með ítarlegri hætti. Þá liggur fyrir að við skýrslutökuna var einungis framangreindur tölvupóstur borinn undir vitnið, en ekki öll skýrslan hans. Hann kvað svör sín um að það hefði tekið hann fimm mínútur að gera þetta ekki eiga við um gerð skýrslunnar en hugsanlega um að taka þessar upplýsingar úr henni. Vitnið kvaðst hafa neitað því hjá lögreglu að verðmat væri til vegna þess að hann hefði ekki fundið það í möppu fyrirtækjaráðgjafar. Ástæðan hefði verið sú að það hefði verið vistað í tölvunni hans sjálfs. Framburður hans hafi því verið rangur en hann taldi að hann hefði ekki munað eftir þessu þá. Vitnið kvaðst ekki þekkja til annars verðmats á Aurum.

Vitnið G-kvk-nf S-kvk-nf var lánastjóri hjá Glitni banka hf. sumarið 2008. Hún greindi frá því að þegar óskað hafi verið samþykkis áhættunefndar milli funda hafi verið útbúin lánabeiðni og tölvupóstur sendur á nefndarmenn, en almennt hafi hann verið sendur á þá alla. Þetta hafi verið gert þegar mál hafi ekki getað beðið næsta fundar, en þetta hafi verið mjög algengt í bankanum á þessum tíma. Svör hafi almennt verið send með tölvupósti. Ekkert frekar hafi þurft að koma til þegar samþykki milli funda hafi legið fyrir til þess að hægt væri að greiða lánið út.

Hún kvaðst ekki vita til þess að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefði haft áhrif á ákvarðanatöku innan bankans vegna lánveitingarinnar til FS38 ehf. Hún sagði að almennt hefði ekki gengið vel að fá fjárhagslegar upplýsingar frá Fons hf. Miðað við þau gögn sem hún hafi kynnt sér hafi félagið verið í vanskilum við bankann.

Hún kvaðst ekki muna eftir einstökum fundum áhættunefndar bankans eða umræðum á þeim. Af gögnum málsins væri ljóst að fyrirtækjaráðgjöf bankans hafi skoðað verðmatið á Aurum. Þeir hafi trúlega verið á sama máli um verðmatið fyrst málið hafi haldið áfram.

Hún kvaðst hafa útbúið lánabeiðni sem lögð hafi verið fyrir áhættunefnd 11. júní 2008. Þá hafi skjalið Heads of Terms legið fyrir og það hafi verið viðmið fyrir verðmæti Aurum. Hún sagði að stuðst hafi verið við verð í viðskiptum við verðmat á félögum en það væri besta matið á viðkomandi félagi. Líklega hefði verðmat fyrirtækjaráðgjafar verið hærra fyrst verðmatið hefði byggst á þessu.

Markmið bankans með lánveitingunni hafi verið að bæta tryggingarstöðu bankans. Hún kvaðst hafa verið í sumarfríi á þeim tíma sem lánveitingin til FS38 ehf. hafi verið samþykkt. Ákærði B-kk-nf hafi samið lánabeiðnina en hún gæti hafa verið unnin á grunni lánabeiðninnar sem hún hafi útbúið í júní. Vitnið kannaðist ekki við að krafa hefði komið um að lánið yrði tekið fyrir á milli funda.

Vitnið E-kk-nf M-kk-nf var yfirmaður deildar í Glitni banka hf. sem hét total capital, auk þess sem hann átti sæti í nokkrum nefndum, á árinu 2008. Hann sat m.a. í áhættunefnd en lét af því starfi fyrri hluta árs 2008. Hann greindi frá því að samkvæmt reglum áhættunefndar hafi þurft samþykki allra meðlima nefndarinnar til lánveitingar. Nefndarmenn hafi því haft neitunarvald, en því hafi verið beitt sparlega. Málum hafi stundum verið frestað til þess að afla frekari upplýsinga eða breyta þeim. Það hafi verið venja að lánastjóri gerði grein fyrir lánabeiðni á fundum nefndarinnar. Vitnið sagði það hafa verið stefnu bankans frá því um haustið 2007 að draga heldur úr útlánum. Hann lýsti því að þegar óskað hafi verið samþykkis áhættunefndar milli funda hafi erindi verið sent frá lánaeftirliti á nefndarmenn. Almennt hafi verið sent á þá alla. Þeir sem hafi séð póstinn hafi svarað og þegar nægjanlegt samþykki hafi borist og enginn hafi hreyft mótmælum hafi málið talist samþykkt. Það hafi líka komið fyrir að nefndarmenn styngju upp á því að málið fengi umræðu í nefnd og þá hafi því verið vel tekið. Ýmsar ástæður hafi getað verið fyrir því að óskað væri samþykkis milli funda, t.d. knappur tími eða að mál hefði áður verið rætt í nefndinni en einhverjar upplýsingar hefði skort. Algengast hafi verið að samþykkið væri sent með tölvupósti en það hafi líka getað verið munnlegt. Þegar þetta samþykki hafi legið fyrir hafi ekkert frekar þurft að koma til svo hægt væri að greiða lánið út. Málið hafi svo verið bókað á næsta reglulega fundi áhættunefndar en yfirleitt hafi engin umræða um málið farið fram á þeim fundi. Menn hafi getað lýst því að þeir væru ósammála en það hafi ekki haft neina breytingu í för með sér. Hann kvaðst ekki hafa þekkt stöðu Aurum vel á þessum tíma. Aðkoma hans hafi aðeins tengst setu hans í nefndinni þegar þessi mál hafi komið þar fyrir. Þá hafi hann ekki þekkt stöðu Fons hf. Vitnið lýsti því að hann hefði reynslu af því að vinna með Heads of Terms og þekkti til breskra laga. Hann kvað þetta skjal ekki vera lagalega bindandi en hafa sterka viðskiptalega og siðferðislega þýðingu. Endanleg skjalagerð réðist af þessu nema eitthvað kæmi fram í áreiðanleikakönnun sem unnin væri á eftir.

Vitnið A-kk-nf K-kk-nf G-kk-nf var fjármálastjóri Glitnis banka hf. þar til í maí 2008 er hann lét af störfum hjá bankanum. Hann lét þá jafnframt af setu í áhættunefnd bankans. Hann greindi nánar frá starfslokum sínum og ástæðu þeirra. Útlánastefna bankans á árinu 2008, áður en hann hafi hætt störfum hafi verið sú að almennt hafi verið reynt að draga út útlánum. Þegar nýr forstjóri bankans hafi tekið við störfum vorið 2007 hafi stefnan hins vegar verið sú að stækka og auka viðskipti bankans m.a. með auknum útlánum. Hann gæti þó ekki sagt til um það hvort breyting hafi orðið á stjórnarháttum við tilkomu nýs forstjóra. Honum hafi stundum fundist örla á því að forstjórinn væri undir þrýstingi einhvers staðar frá, eins og eðlilegt væri í þessu starfi, en kvaðst þó aldrei hafa orðið var við það með beinum hætti. Þá vissi hann ekki til þess að sérstaklega hefði verið tekið tillit til hagsmuna stærsta eiganda bankans. Spurður út í framburð sinn hjá lögreglu um þetta efni kvað hann það hafa verið skoðun sína við skýrslutökuna að forstjórinn hefði beitt sér fyrir lánveitingum til stærstu eigenda bankans.

Vitnið lýsti því að ef óskað væri samþykkis áhættunefndar milli funda sendi lánastjóri, eða sá annar sem færi með málið, tölvupóst á áhættunefndarmenn, en einnig væri hægt að óska þess munnlega. Alla jafna hefði tölvupóstur verið sendur á alla nefndarmenn. Þetta hafi verið gert þegar mál hafi ekki getað beðið næsta fundar nefndarinnar. Svör hafi að jafnaði verið veitt með tölvupósti. Eftir samþykki með þessum hætti hafi ekki farið fram efnisleg umræða um málið í áhættunefnd heldur hafi verið litið svo á að málið væri afgreitt. Hann hafi litið þannig á að um það væri að ræða að verið væri að færa ákvarðanirnar til bókar. Það hafi verið huglægt mat þeirra sem þekktu til hvers máls hvort skilyrði væru uppfyllt til að leita mætti samþykktar milli funda. Hann kvaðst ekki vita til þess að samþykktir milli funda hefðu verið notaðar til þess að sniðganga áhættunefndina.

Vitnið kvaðst lítið vita um aðdraganda lánveitingarinnar til FS38 ehf. og ekki hafa þekkt stöðu Aurum. Hann kvað frestun afborgana af lánum ekki endilega hafa bein áhrif á stöðu lántakandans innan bankans. Hafi afborgun verið frestað væri skuldari ekki í vanskilum og það þyrfti ekki að hafa áhrif á ný lán til hans.

Vitnið R-kk-nf M-kk-nf T-kk-nf var forstöðumaður á fjárfestingabankasviði Glitnis banka hf. í upphafi árs 2008 en tók við starfi fjármálastjóra bankans um 20. maí. Hann sat í áhættunefnd bankans frá því í apríl 2008 fram að falli bankans. Hann kvað stefnu bankans í útlánamálum á árinu 2008 hafa verið þá að halda aftur af útlánum.

Vitnið lýsti því hvernig samþykki milli funda áhættunefndar hefðu átt sér stað. Hann taldi ósk um slíkt samþykki yfirleitt einungis hafi borist sumum nefndarmönnum. Menn hafi þá hist eða átt símafund og samþykki hafi yfirleitt verið sent með tölvupósti. Þetta hafi einkum verið gert ef legið hafi á en það hafi ekki verið skilyrði. Hann mundi ekki til þess að efnisleg umræða hefði farið fram á fundi áhættunefndar þegar staðfest hafi verið mál sem samþykkt hafi verið milli funda, en útilokaði ekki að svo hefði verið í einhverjum tilvikum. Heimilt hafi verið að greiða lán út þegar samþykki milli funda hafi legið fyrir.

Vitnið gerði grein fyrir aðkomu sinni að lánveitingu bankans til FS38 ehf. til kaupa á hlut Fons hf. í Aurum. Upphafið hafi verið 11. júní 2008 þegar áhættunefnd hafi samþykkt lán að fjárhæð 2 milljarðar króna með veði í 4 milljörðum króna í hlutabréfum í Aurum. Viðskiptavinurinn hafi ekki verið sáttur við afgreiðslu málsins og því hafi ekki orðið af lánveitingunni með þessum hætti. Þá hafi komið til ný útfærsla sem hann hafi rætt við ákærðu L-kk-þf, M-kk-þf A-kk-þf og B-kk-þf. Hann hafi lýst því að hann væri ekki sérlega hrifinn af málinu og skildi ekki af hverju ekki væri hægt að afgreiða málið í samræmi við samþykkið 11. júní. Hann hafi lagt til ákveðna málamiðlun. Þá hafi hann talið eðlilegt að málið færi fyrir stjórn bankans. Þegar ekki hafi verið full sátt um mál en forstjórinn sækti það stíft gæti lausnin verið sú að vísa málinu til stjórnar sem gæti þá tekið ákvörðun um að styðja við forstjórann.

Málið hafi svo endað með því að fara fyrir áhættunefndarfund á meðan hann hafi verið fjarverandi og þegar hann hafi komið til baka hafi verið búið að samþykkja málið. Síðar í þeirri viku, þegar verið var að undirbúa mál sem hafi átt að fara fyrir stjórn, hafi hann óskað eftir því að þetta mál yrði þar á meðal. Ákærði L-kk-nf hafi þá tjáð honum að það hafi ekki verið ætlunin að málið færi fyrir stjórn bankans. Hann kvaðst ekki hafa komið að því að samþykkja lánveitinguna enda hafi hann á þeim tíma verið í fríi og ekki í síma- eða tölvusambandi og ekki hafa vitað að hann væri skráður samþykkur málinu fyrr en löngu síðar. Þegar málið hafi verið rætt á fundum hans og ákærðu hafi hann ekki orðið annars áskynja en að málið ætti að fara fyrir áhættunefnd.

Hann kvaðst ekki hafa þekkt stöðu Aurum að öðru leyti en því sem komið hafi fram í gögnum málsins. Hann hafi verið mótfallinn breyttri lánveitingu en spurningin væri alltaf um þær skuldir sem greiddar væru upp og hversu vel þær væru tryggðar. Tillaga hans um aðra útfærslu hafi lotið að því að styrkja stöðu bankans frekar. Hann kvað ekki algengt að lánað hefði verið einn á móti einum þegar um óskráð hlutabréf hafi verið að ræða. Stundum hefði verið reiknað með frádragi, einkum þegar ekki hafi legið fyrir verðmat eða viðskipti til viðmiðunar.

Vitnið greindi frá því að flestir ef ekki allir stærstu hluthafar bankans hafi verið viðskiptavinir hans og þeir hafi fylgt málum fast eftir. Hann taldi að ákærði L-kk-nf hefði verið áfram um að klára þetta mál. Fons hf. hafi verið stór viðskiptavinur bankans og hafi verið til umfjöllunar í áhættunefnd. Hann vissi ekki til þess að P-kk-þgf H-kk-þgf hefði verið lofað skaðleysi af lánveitingu í tengslum við Stím. Hann kvað eðlilegt að líta til þess við lánveitingar að fyrirtæki hefði verið veittur greiðslufrestur en viðbrögðin færu eftir skýringum að baki því.

Vitnið mundi ekki hvaða gögn hefðu verið lögð fyrir fund áhættunefndar 11. júní varðandi verðmæti Aurum. Hann sagði að gögnin hefðu verið send með dagskrá fundarins en þó hefði komið fyrir að gögnin væru afhent á fundinum. Nefndarmenn hafi almennt mátt treysta þeim upplýsingum sem lagðar hafi verið fyrir þá en hafi getað beðið um frekari greiningar eða gögn. Hann var ekki viss um að hann hefði séð skjalið Heads of Terms. Við mat á verðmæti óskráðra hlutabréfa til tryggingar lánum hafi verið horft til síðustu viðskipta með félagið eða einhvers verðmats. Það væri óvenjulegt í þessu að verið væri að horfa á fyrirhuguð viðskipti. Ekkert hafi þó komið fram í reglum bankans um hvernig ætti að gera þetta. Hann kvaðst ekki minnast þess að hafa fengið upplýsingar um verðmat innan bankans eða verðmat Kaupþings banka hf. Engin skylda hvíldi á bankanum til að framkvæma verðmat. Hans reynsla væri sú að viðskipti milli tveggja óháðra aðila væru yfirleitt betra viðmið um raunverulegt verðmæti óskráðra hlutabréfa. Spurður um hvernig verðmæti Aurum hafi verið metið við samþykki lánveitingarinnar 11. júní 2008 kvaðst hann telja að miðað hefði verið við verð í Heads of Terms. Hann kvað það hafa legið fyrir við lánveitinguna að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hafi átt að fá hluta af láninu og þess vegna hafi yfirdráttarheimild hans tengst þessu máli. Hann hafi samþykkt aukinn yfirdrátt ákærða J-kk-ef Á-kk-ef 14. júlí 2008 vegna þess að hann hafi verið upplýstur um að lánið hefði verið samþykkt.

Vitnið kvaðst ekki hafa verið mótfallinn lánveitingunni vegna þess að hún rúmaðist ekki innan valdheimilda áhættunefndar, bryti gegn reglum bankans eða lögum eða að hægt væri að sækja frekari tryggingar vegna hennar. Afstaða hans hafi byggst á viðskiptalegu mati hans. Hann hafi talið bankann með betri tryggingar samkvæmt samþykki áhættunefndar 11. júní en 9. júlí 2008. Engu að síður telji hann að bankinn hafi staðið sterkari eftir lánveitinguna 9. júlí en áður.

Vitnið lýsti því að hann hefði gert samkomulag við ríkissaksóknara í samræmi við 5. gr. laga um sérstakan saksóknara, en ekki hafi reynt á það í þessu máli þar sem ekki hafi verið talið efni til að ákæra hann í málinu.

Vitnið N-x-x S-e-x var deildarstjóri þeirrar deildar sem fer með kaup og sölu fyrirtækja hjá National Bank of Dubai. Hann lýsti því að bankinn hefði stöðugt leitað að ýmsum fjárfestingarkostum. Einn þeirra möguleika sem þeir hafi komið auga á hafi verið fjárfesting í Aurum Holding sem þeir hafi bent D-x-x á. Bankinn hafi verið Damas til ráðgjafar í viðræðum þessara aðila um möguleika á samstarfi. Bankinn hafi haft samband við Aurum og í kjölfarið hafi aðilar átt marga fundi, bæði í Dúbaí og London. Eftir langar viðræður hafi skilmálar samnings aðila verið settir í Heads of Terms og að því loknu hafi Damas hafist handa við áreiðanleikakönnun á Aurum. D-x-x hafi hugsað sér kaup á 30% hlut í félaginu sem hafi bæði átt að koma til með kaupum á hlutum í félaginu og nýju hlutafé.

Bankinn hafi haft frumkvæði að því að útbúa skjalið Heads of Terms fyrir hönd Damas. Um sé að ræða hefðbundið skjal í slíkum viðskiptum, en það hafi ekki verið lagalega bindandi. Það hafi gefið ákveðinn ramma fyrir frekari viðræður. Afkoma félagsins hafi ákvarðað verðið í forsamningnum. Upplýsingar um þetta hafi verið fengnar úr gögnum frá Aurum, m.a. áætlunum stjórnenda Aurum til næstu fimm ára. Farið hafi verið í áreiðanleikakönnun til að staðfesta allar tölur og fá skýra mynd af fjárhagslegri stöðu félagsins. D-x-x hafi fengið Ernst & Young til þess að gera áreiðanleikakönnunina og til að framkvæma lögfræðilega áreiðanleikakönnun.

Ætlunin hafi verið að ljúka samningum á þriðja ársfjórðungi 2008 en að lokum hafi D-x-x ekki haldið viðskiptunum áfram. Stjórn félagsins hafi tekið ákvörðun um það í september eða október 2008 en hann vissi ekki vel hverjar ástæður þess hefðu verið. Borið var undir vitnið bréf D-x-x til G-kk-ef S-kk-ef, framkvæmdastjóra Baugs, vegna viðskiptanna. Hann kvað starfsfólk sitt og stjórn Damas hafa ritað bréfið þar sem verðhugmynd hafi komið fram. Í kjölfarið hafi viðræður aðila átt sér stað og Heads of Terms verið undirritað. Engar breytingar hafi verið gerðar á verðinu á þeim tíma. Verðið, 100 milljónir punda, hafi verið innan þess verðbils sem bankinn hafi talið eðlilegt.

Vitnið T-x-x A-x-x var framkvæmdastjóri Damas á árinu 2008. Hann kvað aðdraganda samskipta félagsins við Aurum hafa verið þann að ráðgjafi þeirra við National Bank of Dubai hafi bent þeim á þennan kost, en félagið hafi viljað auka viðskipti sín í Bretlandi. Viðræður aðila hafi byrjað í London í upphafi árs 2008. Bankinn hafi átt frumkvæði að því að aðilar hafi undirritað Heads of Terms. Þetta hafi verið gert í góðri trú en hafi verið háð samþykki stjórnar. Tilgangur þess hafi verið að sýna að þeir væru alvarlega að athuga þennan viðskiptamöguleika. Skjalið hafi ekki verið bindandi og ýmsum skilyrðum háð. Verðið sem hafi verið tilgreint hafi ekki verið bindandi. Þetta hafi verið það verð sem Aurum hafi lagt til og þeir hafi þurft að kanna það nánar. Þegar hann hafi kynnt verðið í stjórn Damas hafi þetta verið talið allt of hátt.

Einungis hafi verið unnin yfirborðskennd áreiðanleikakönnun. Vinnu við hana hafi ekki lokið, en hún hafi verið mjög kostnaðarsöm svo ákveðið hafi verið að hætta við. Viðskiptin hafi verið háð samþykki stjórnar Damas sem hafi hafnað því á stjórnarfundi að halda áfram með málið. Þá hafi komið fram hjá einum stjórnarmanninum áhyggjur af fjárhagsstöðu Baugs. Vitnið staðfesti að hafa ritað bréf fyrir hönd félagsins til G-kk-ef S-kk-ef, dags. 6. apríl 2008, þar sem fjallað er um verðhugmyndir fyrir Aurum. Hann kvað þetta hafa byggst á ráðleggingum National Bank of Dubai en einhver könnun hafi legið að baki hjá bankanum. Eftir þetta hafi aðilar sótt hvor annan heim og í kjölfarið hafi Heads of Terms verið undirritað. Hann kvað tímamörk í samningum við Aurum hafa verið þau að ljúka hefði átt við þá um mánuði frá undirritun Heads of Terms. Hann kvað félagið hafa sent bréf með tilkynningu um að þeir hefðu ekki lengur áhuga á viðskiptunum.

Vitnið D-x-x M-x-x var stjórnarformaður Aurum frá lokum ársins 2007. Hann lýsti því að hann hefði unnið í smásöluiðnaði frá unga aldri. Hann hafi kynnst félaginu Baugi Group hf. árið 2006 þegar þeir hafi fjárfest í skóverslunum hans. Þegar A-kk-þgf hafi látið framkvæmdastjóra félagsins fara hafi verið haft samband við hann um að koma að félaginu sem formaður stjórnar. Hann hafi ásamt J-x-x S-x-x, nýjum framkvæmdastjóra, fljótlega hafist handa við að útbúa áætlun fyrir reksturinn til næstu fimm ára. Hann gerði nánari grein fyrir áætluninni og mismunandi útfærslum þar sem ein útfærslan væri sérstaklega varfærin. Áætlunin hafi verið samþykkt í stjórn félagsins og hann hafi talið hana raunhæfa.

Hann lýsti starfsemi fyrirtækisins á árinu 2008. Stjórnin hafi orðið fyrir vonbrigðum um jólin 2007 en reksturinn hafi verið undir áætlun. Árið 2008 hafi salan hins vegar verið mjög góð strax frá upphafi ársins og allt þar til í júlí. Útlitið hafi verið gott og helstu áhyggjurnar hafi verið of mikil viðskipti. Ný spá hafi verið gerð miðað við þennan mikla vöxt. Félagið hafi ekki átt í lausafjárvanda.

Hann lýsti því að í kringum mars 2008 hafi skartgripafyrirtækið Damas haft samband við Baug. Þeir hafi haft áhuga á því að kaupa um það bil 30% í hlutum félagsins. Viðræður hafi farið fram á milli aðila. J-x-x B-x-x hafi einkum komið fram fyrir hönd Aurum í þeim viðræðum. Hann og J-x-x S-x-x hafi hitt menn frá Damas og kynnt þeim starfsemi félagsins. Þá hafi menn á vegum Aurum farið til Dubai. Hann hafi talið samstarf við Damas hafa mjög jákvæð áhrif á Aurum og vonir hafi verið bundnar við að verðmæti félagsins myndi aukast við þetta. Aðilar hafi undirritað Heads of Terms til að skilgreina hvernig viðskiptin skyldu ganga fyrir sig. Þetta væri svo háð áreiðanleikakönnun. D-x-x hafi framkvæmt slíka könnun en ekkert hafi komið út úr henni sem gæti hafa komið í veg fyrir viðskiptin. Hann hefði þó ekki séð þessa niðurstöðu sjálfur. Fyrstu vísbendingar um að ekkert yrði af samningum við D-x-x hafi verið um sumarið 2008 þegar fjármálakreppa hafi farið að koma í ljós. Þá hafi verið vandræði í félaginu með stjórnendur vegna meðferðar á fjármunum. Ekkert hafi komið fram um að ástæður sem vörðuðu Aurum hafi haft áhrif á þetta. Engar umræður hafi farið fram varðandi verðið. Staðan á breskum skartgripamarkaði hafi verið góð þar til komið hafi verið fram í september 2008.

Vitnið kvaðst hafa starfað áfram hjá Aurum allt til ársins 2012 þegar félagið hafi verið selt fyrirtækinu Apollo. Hann lýsti því að félagið hefði verið endurskipulagt árið 2009 og hlutafé félagsins fært niður í 1 pund. Hann hafi lagt fé í félagið ásamt Landsbankanum. Hann hafi lagt til 2 milljónir punda og fengið til baka 17. Þá hafi Landsbankinn einnig hagnast vel á þessum viðskiptum.

Vitnið J-x-x S-x-x var framkvæmdastjóri Aurum Holding Limited árið 2008. Hann greindi frá því að viðræður um kaup Damas á 30% eignarhluta í Aurum hafi hafist snemma árs 2008 að frumkvæði Damas. Fjöldi funda hafi átt sér stað en meðal annars hafi fyrirsvarsmenn Aurum ferðast til Dúbaí og Taílands og fyrirsvarsmenn Damas komið til Bretlands. Samstarf fyrirtækjanna hafi verið ábatasamt fyrir þau bæði. D-x-x hafi m.a. ætlað sér að verða birgir fyrir Aurum. Vitnið taldi ýmsa úr hópi hluthafanna hafa ætlað að selja hlut til Damas, helst Baugur. Skjalið Heads of Terms hafi verið útbúið sameiginlega af aðilum eftir mikla vinnu. Það hafi verið áætlun um áframhaldandi viðskipti. Hann taldi verðið m.a. hafa byggst á fimm ára áætlun stjórnenda félagsins og skýrði hann þessa áætlun nánar. Hann taldi að viðskiptin við Damas hefðu getað flýtt vexti félagsins og komið í veg fyrir endurskipulagningu sem félagið hafi gengið í gegnum árið 2009. Hann hafi ekki orðið var við annað en að lánveitendur félagsins hefðu trú á þessari áætlun. Honum hafi ekki verið kunnugt um að byggt hafi verið á upplýsingum um Heads of Terms við lánveitingu í Glitni banka hf. Vitnið taldi að verðið hefði verið samþykkt af Damas. Í kjölfarið hafi Damas fengið Ernst & Young til að vinna áreiðanleikakönnun á Aurum sem hafi gengið vel en hann vissi ekki hvort verkinu hefði lokið. Samskiptunum við D-x-x hafi svo hrakað í lok sumars. Óútskýrð hlé hafi orðið á viðræðunum og hann hafi verið orðinn óþreyjufullur og reynt að ýta á að málið kláraðist. Hann vissi ekki hvers vegna viðskiptin við Damas gengu ekki eftir, en benti á að félagið hefði átt í erfiðleikum með stjórnendur sína á þessum tíma sem hafi komið í ljós síðar. Það hafi komið í ljós síðla árs 2008 að D-x-x hafi hætti við kaupin á hlutum í Aurum. Aurum hafi ekki átt við rekstrarvanda að stríða á árinu 2008. Aðstæður á markaði hafi verið góðar fyrir úraviðskipti en erfiðari fyrir skartgripi.

Vitnið S-x-x S-x-x var fjármálastjóri Aurum Holding Limited árið 2008. Hann kvað Damas, skartgripafyrirtæki frá Dúbaí, hafa komist í samband við félagið í gegnum Baug. Félagið hafi viljað auka viðskipti sín með því að eignast um 30% hlut í Aurum. Aðilar hafi skrifað undir Heads of Terms í júní 2008 og í framhaldinu hafi D-x-x fengið Ernst & Young til að framkvæma áreiðanleikakönnun á Aurum sem hafi lokið í september sama ár þegar D-x-x hafi dregið sig í hlé frá viðræðunum. Þeir hafi talið að viðskiptin myndu ganga eftir en þá hafi D-x-x sett skilyrði sem hafi orðið til þess að svo hafi ekki orðið. Vandamálið hafi verið að þeir hafi viljað að Aurum keypti alla skartgripi frá þeim en þeir myndu lána þeim í staðinn og Aurum hafi ekki getað sætt sig við það. Þá hafi fjármálakreppan komið til. Í framhaldinu hafi ekki heyrst meira frá D-x-x. Tilgangur Heads of Terms hafi verið sá að staðfesta fyrirætlan aðila. Hann vissi ekki hvernig 100 milljóna punda verðið hefði verið ákveðið. Vitnið lýsti því að hann hefði komið að gerð fimm ára áætlunar Aurum. Hann taldi að um raunhæfa áætlun hefði verið að ræða og hefði hún verið uppfærð fyrir Damas. Rekstur félagsins hafi gengið vel á fyrri hluta ársins 2008 og áætlunin hafi verið endurskoðuð í ljósi þess.

Vitnið J-x-x B-x-x var framkvæmdastjóri hjá Baugi í London árið 2008 og stjórnarmaður í Aurum Holding Limited. Hann kvað samskipti við D-x-x hafi byrjað í upphafi árs 2008. G-kk-nf S-kk-nf, forstjóri Baugs, hafi ferðast til Dúbaí ásamt fulltrúum frá Kaupþingi banka hf. og eftir það hafi hann komið að viðræðum um möguleika á fjárfestingu af hálfu Damas. Félagið hafi sent bréf þar sem þeir hafi lýst yfir áhuga sínum á viðskiptunum. Þar hafi komið fram að verðmæti Aurum væri á milli 90 og 100 milljónir punda. Allmargir fundir hafi verið haldnir milli aðila í London og Leicester, þar sem höfuðstöðvar Aurum hafi verið, og síðan hafi frekari fundir verið haldnir í Dúbaí.

Hann hafi komið að gerð skjalsins Heads of Terms en hann mundi ekki hver hefði átt frumkvæði að því að það yrði útbúið. Þar hafi enn verið vísað til 100 milljóna punda verðmætis félagsins. Skjalið hafi verið sent til Dúbaí og í framhaldinu hafi verið haldinn fundur þar í júní þar sem skjalið hafi verið undirritað. Markmið Damas með samningum við Aurum hafi verið að fá sérhæfða þekkingu í sölu á hágæða úrum og síðan fleiri viðskiptavini fyrir demanta og gullvörur sínar. Þeir hafi einnig viljað fá vörumerkið Mappin & Webb til Mið-Austurlanda. Þá hafi D-x-x haft hug á því að verða birgir fyrir Aurum.

Damas hafi leitað eftir 30% hlut í Aurum sem hafi átt að koma frá ýmsum hluthöfum og með fjárframlagi. Ekki hafi verið rætt um hvaða hluthafi hafi átt að selja hlutabréf sín en vitnið hélt að Baugur hefði ekki ætlað sér að selja. Rætt hafi verið um að Fons gæti orðið meðal þeirra sem seldi sín bréf. Heads of Terms hafi sýnt tilgang viðskiptanna. Það hafi ekki verið lagalega bindandi nema varðandi trúnað. Hann kvað verðið, 100 milljónir punda, hafa komið frá Baugi strax í upphafi. Verðið hafi verið staðfest með bréfi D-x-x eftir fund G-kk-ef S-kk-ef í Dúbaí en ekki hafi farið fram miklar umræður um það. Hann vissi ekki að byggt hefði verið á þessu verði í tengslum við lánveitingu í Glitni banka hf. en ekki hafi verið haft samband við hann frá bankanum.

Damas hafi ráðið lögfræðilega ráðgjafa og Ernst & Young til þess að vinna áreiðanleikakönnun á Aurum. Hann taldi fall Lehman Brothers og ástandið á mörkuðum hafa valdið því að viðskiptin við Damas gengu ekki eftir. Vitnið lýsti því að hann hafi komið að ráðningu nýs framkvæmdastjóra Aurum. Fimm ára áætlun félagsins hafi verið lögð fram snemma árs 2008 og verið samþykkt í stjórninni. Áætlunin hafi verið talin raunhæf og hafi gengið það vel eftir að um sumarið hafi hún verið endurskoðuð til hækkunar. Hann kvaðst hafa komið að endurskipulagningu félagsins árið 2009 en þá hafi skuldir félagsins verið færðar niður. Það hafi síðan verið selt árið 2012 og virði þess hafi þá verið 110 milljónir punda.

Vitnið G-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf var forstjóri Baugs árið 2008. Hann kvaðst hafa starfað með ákærðu L-kk-þgf, M-kk-þgf A-kk-þgf og B-kk-þgf hjá FBA og Íslandsbanka. Hann hafi svo átt viðskiptasamband við ákærðu hjá Glitni banka hf. þar sem Baugur hafi verið stór viðskiptavinur. Hann hafi kynnst ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf vegna starfa sinna hjá Íslandsbanka þegar ákærði hafi verið forstjóri Baugs. Ákærði hafi síðan ráðið hann sem fjármálastjóra Baugs árið 2003. Hann hafi síðan flutt til Bretlands og gerst framkvæmdastjóri fyrir fjárfestingar Baugs í Bretlandi en árið 2007 hafi hann orðið forstjóri og ákærði J-kk-nf Á-kk-nf starfandi stjórnarformaður. Hann kvað sér ekki hafa verið kunnugt um að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf gæti haft áhrif á framgang einstakra lánamála innan Glitnis banka hf.

Hann lýsti því að Kaupþing banki hefði kynnt Damas fyrir Baugi snemma árs 2008, en félagið hafi haft áhuga á kaupum á hlut í Aurum. Þá hafi komið upp hugmyndir um að Fons hf. myndi selja D-x-x sinn hlut. Baugur hafi ekki haft áhuga á að selja en Fons hf. hafi lýst áhuga sínum á því. Baugur hafi farið fram á þóknun að fjárhæð 1 milljón punda, vegna milligöngu um söluna, sem hafi átt að greiðast með hlutabréfum. Damas hafi viljað eignast 30% hlut en það sem vantaði upp á eignarhluta Fons hf. hafi átt að koma til með nýju hlutafé.

Hann kvað einu samskipti sín við bankann út af lánveitingunni til FS38 ehf. vera vegna Aurum en hann hefði upplýst bankann um stöðu söluferlisins. Þá hafi hann jafnframt sent ákærða L-kk-þgf upplýsingar um stöðu Aurum. Hann hafi sent tölvupóst með tillögu í málinu eftir að hafa setið fund um það með ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf og P-kk-þgf H-kk-þgf.

Vitnið taldi að frumkvæðið að gerð Heads of Terms hefði komið frá Baugi. Kaupverðið, 100 milljónir punda, hafi verið mat Baugs á því hvað væri eðlilegt verð og Damas hafi fallist á það. Verðlagningin hafi ekki tengst því að D-x-x ætti að leggja til birgðir. Hann kvaðst hafa þekkt vel til verðmætis Aurum á þessum tíma, enda hafi hann komið að kaupum á því árið 2004 og setið í stjórn félagsins í nokkur ár. Þá hafi Baugur fengið vikulegar sölutölur frá félaginu og afrit af öllum stjórnargögnum. Hann lýsti því að mikil árstíðarbundin sveifla hefði verið í hagnaði fyrirtækisins en hagnaðurinn hafi að mestu myndast með jólasölu. Á þessum tíma hafi félagið verið að ná sér á strik með nýjum stjórnendum. Reksturinn hafi gengið mjög vel fyrri hluta 2008 og rekstaráætlun hafi verið uppfærð með tilliti til þess.

Áreiðanleikakönnun hafi farið fram af hálfu D-x-x sumarið 2008. Þegar komið hafi verið fram í september hafi fá atriði verið útistandandi í kaupsamningnum. Hann hafi þá farið til Dúbaí ásamt J-x-x S-x-x, forstjóra Aurum, og J-x-x B-x-x, starfsmanni Baugs, til þess að reyna að ganga frá lokasamningnum. Þeir hafi átt fund með forstjóra og fjármálastjóra Damas og ráðgjöfum þeirra þar sem rædd hafi verið öll lykilatriði. Daginn eftir hafi verið haldinn stjórnarfundur í Damas þar sem hafi átt að samþykkja kaupin. Eftir það hafi borist skilaboð frá Damas þar sem komið hafi fram að þeir gerðu ráð fyrir því að ganga til samninga í byrjun október. Viðskiptin hafi verið háð samþykki stjórnar Damas en hann hafi gert ráð fyrir því að stjórnin hefði verið upplýst um ferlið og samþykkið lægi því fyrir. Um það leyti hafi forstjóri Aurum tilkynnt honum um breytingar og að þeir væru að fara fram á önnur kjör en áður hefði verið rætt um. Þetta hafi ekki komið verulega á óvart í ljósi þess að Lehman Brothers hefðu orðið gjaldþrota rétt fyrir fundinn í Dúbaí og í framhaldi af því fleiri bankar úti um allan heim. Þá hafi íslensku bankarnir verið illa staddir. Hann mundi ekki hvenær formleg tilkynning um viðræðuslit hefði borist frá Damas eða hvort hún hefði borist yfirhöfuð.

Sala félagsins frá Fons hf. til FS38 ehf. hafi ekki haft áhrif á samninga við Damas og hafi ekki verið nauðsynleg fyrir framgang þeirra. Vitnið greindi frá því að Heads of Terms hefði ekki lagalegt gildi nema um ákveða þætti eins og trúnað. Skjalið staðfesti skilning aðila á því hvernig viðskiptin ættu að fara fram. Í kjölfarið væru aðilar tilbúnir til þess að leggja í kostnað við skjalagerð og áreiðanleikakönnun. Hann kvað að bókfært verð á hlut Baugs í Aurum hefði verið hækkað hefði orðið af viðskiptunum við Damas, en því væri ekki breytt nema í kjölfar viðskipta með bréfin. Hann kvaðst ekki hafa verið í neinum vafa um alvöru viðræðnanna við Damas eftir að þeir hefðu fallist á verðhugmynd Baugs. Hann kvað Damas hafa óskað þess að Baugur aðstoðaði þá við að ná 30% hlut í félaginu en Baugur hafi þá verið búinn að lýsa því yfir að félagið hefði ekki áhuga á að selja sinn hlut.

Vitnið G-kvk-nf G-kvk-nf var forstöðumaður í lánaeftirliti hjá Glitni banka hf. sumarið 2008 og sat í áhættunefnd bankans. Hún taldi að eftir forstjóraskipti í bankanum hefði stefnan verið sett á aukin útlán haustið 2007. Hún kvaðst ekki muna hvort breyting hefði orðið á notkun á heimildum áhættunefndar til samþykktar lánveitinga milli funda eftir forstjóraskiptin. Borinn var undir hana framburður hjá lögreglu, um að þetta hefði verið notað sparlega áður en aukist mikið eftir forstjóraskiptin, taldi hún að hún hefði munað þetta svona þá en hún myndi þetta ekki lengur.

Hún lýsti því hvernig staðið var að slíku samþykki. Þeir sem hafi óskað þess hafi haft samband við sig eða ákærða L-kk-nf ýmist með tölvupósti, í síma eða að menn hittust á göngum. Yfirleitt hafi erindið verið sent til allra nefndarmanna svo þeir hefðu tækifæri til að svara. Yfirleitt hafi verið um að ræða tímaþröng þegar þetta hafi verið gert. Skilyrði um nauðsyn hafi verið túlkað þannig að þetta væri heimilt ef viðskiptavini lægi á svari. Samþykki hafi verið komið á framfæri með tölvupósti og þegar það hafi legið fyrir hafi verið heimilt að greiða lánið út.

Vitnið mundi ekki til þess að efnisleg umfjöllun hefði farið fram á fundum áhættunefndar þegar ákvarðanir milli funda hafi verið staðfestar. Skráning á samþykki milli funda hafi væntanlega verið til þess að færa ákvörðunina til bókar og gefa öðrum nefndarmönnum tækifæri til að tjá sig um ákvörðunina. Hún mundi ekki hvort slík umræða hefði oft skapast eða hvort áhættunefnd hefði getað gert breytingu á slíku samþykki. Vitnið kvaðst ekki muna hver staða Fons hf. hafi verið á þessum tíma. Spurð um áhrif á frestun afborgana á stöðu lántaka sagði hún þau geta verið margvísleg og misjafnt eftir ástæðum hvort um vanefnd teldist vera að ræða.

Hún mundi ekki eftir fundi fyrirtækjalánanefndar 3. júní 2008 eða einstökum fundum áhættunefndar. Spurð um framburð sinn hjá lögreglu um fund áhættunefndar 4. júní 2008 kvaðst vitnið ekki treysta sér til að tjá sig um það núna. Vitnið kannaðist við að hafa látið orðin „líttu í spegil, þetta er verðlaust og við verðum að fjármagna það“ falla, en mundi ekki á hvaða fundi það hefði verið eða í hvaða samhengi.

Lánabeiðni vegna FS38 ehf. hafi ekki fylgt með dagskrá áhættunefndar 9. júlí 2008. Hún vissi ekki af hverju en taldi það hafa verið sín mistök enda hafi beiðnin verið komin inn í grunninn sem hún hafi tekið gögnin úr. Hún taldi dagskrána bera það með sér að verið væri að óska eftir tilfærslu á viðskiptamörkum, en ekki eftir nýju láni. Hún kvað lánastjóra yfirleitt mæta á fundi áhættunefndar og gera grein fyrir lánamálum.

Vitnið staðfesti að hafa ritað fundargerð áhættunefndar 9. júlí 2008. Hún hefði ritað hana í stílabók sem lægi frammi í málinu. Hún kvað færslu sína fela það í sér að tilgreint hefði verið á fundinum að málið hefði verið samþykkt milli funda af þeim þremur aðilum sem ættu tilgreindar skammstafanir. Hún mundi ekki eftir því hvort einhver umræða hefði átt sér stað um málið og taldi ekki hægt að lesa neitt um það af bókuninni. Hún mundi ekki eftir því hver hefði komið samþykkinu á framfæri. Hún gat ekki sagt til um það hvort það væri rétt sem hún hefði sagt hjá lögreglu, að hún hefði bókað það sem ákærði L-kk-nf segði um þetta, þar sem hún myndi það ekki í dag. Hún vissi ekki hvernig samþykkið hefði komið til og hefði ekki séð tölvuskeyti um það.

Vitnið S-kk-nf Ö-kk-nf Þ-kk-nf var forstöðumaður í áhættustýringu hjá Glitni banka hf. á árinu 2008. Hann var áheyrnarfulltrúi í áhættunefnd, án atkvæðisréttar. Hann greindi frá því að samþykki milli funda hefði yfirleitt verið að frumkvæði lánastjóra. Það hafi verið háð mati þeirra sem komið hafi að málinu hvort skilyrði hafi verið til þess að afgreiða mál á milli funda. Þeir hafi sent erindi með tölvupósti á alla nefndarmenn. Samþykki hafi yfirleitt verið sent með sama hætti og þá hafi því verið haldið til haga þannig að í gögnum nefndarinnar á næsta fundi kæmi fram hverjir hefðu staðið að samþykkinu. Millifundasamþykktir hafi verið bókaðar á næsta fundi og þá hafi nefndarmenn haft tækifæri til þess að spyrja út í samþykktirnar eða lýsa skoðun sinni. Hann taldi umræður um málið hafa getað farið fram ef óskað væri eftir því en mundi ekki eftir því hversu oft slíkt hefði átt sér stað.

Hann kvaðst ekki þekkja vel til aðdraganda lánveitingar bankans til FS38 ehf. Hann kvaðst ekki muna eftir fundi áhættunefndar 9. júlí 2008 og mundi ekki hvort hann hefði fengið lánabeiðnina fyrir fundinn. Þá vissi hann ekki hvernig staðið hefði á samþykki málsins milli funda þrátt fyrir að málið hefði verið á dagskrá fundarins. Hann vissi ekki hvernig málið var samþykkt milli funda eða hvernig samþykktinni var komið á framfæri. Hann mundi ekki eftir umræðu um málið eða andstöðu einstakra nefndarmanna.

Nefndarmenn hafi almennt treyst þeim upplýsingum sem fram hafi komið í lánabeiðnum en hafi getað spurt vildu þeir fá að vita meira. Vitnið staðfesti framburð sinni hjá lögreglu um að stefna bankans varðandi lánveitingar á móti óskráðum hlutabréfum í júlí 2008 hefði verið sú að greiða ekki út fjármuni til þeirra sem væru í vanskilum og að greiða ekki í verulegum mæli fjármuni á móti óskráðum hlutabréfum.

Vitnið H-kk-nf A-kk-nf E-kk-nf greindi frá því að hann hefði tekið sæti í framkvæmdastjórn Glitnis banka hf. í febrúar 2007 og verið það ár yfir fjárfestingabankasviði bankans en árið 2008 verið yfir Evrópustarfsemi bankans með aðsetur í London frá sumrinu 2008. Hann hafi setið í áhættunefnd bankans frá febrúar 2007 fram að falli bankans. Hann kvaðst ekki hafa komið að því lánamáli sem um ræði hér. Hann lýsti störfum nefndarmanna í áhættunefnd. Hann kvað almennt hafa verið gengið út frá því að þær upplýsingar sem bærust frá lánastjóra væru réttar. Vaninn hefði verið sá að lánastjórar mættu á fund nefndarinnar og gerðu grein fyrir lánabeiðnum. Ef einhver hefði haft efasemdir hefði hann spurst nánar fyrir. Þá hefði málum stundum verið frestað þar sem þörf væri á frekari upplýsingum. Hann lýsti því að samþykki milli funda hafi einkum komið til ef tíminn hafi knúið á um það en játaði því að mögulega gæti slíkt hafa komið til vegna fjarveru lykilmanna. Hann kvað ekkert hafa verið því til fyrirstöðu að nefndarmenn beittu neitunarvaldi sínu þegar millifundasamþykktir hafi verið lagðar fyrir til staðfestingar. Hann mundi ekki dæmi þess en mundi eftir því að umræða hefði skapast um millifundasamþykkt og taldi niðurstöðunni mögulega hafa verið breytt í framhaldi af því. Hann taldi að mögulegt hefði verið að greiða lán út þegar eftir samþykkt þess milli funda.

Vitnið E-kvk-nf L-kvk-nf L-kvk-nf viðskiptafræðingur starfaði sem sérfræðingur hjá Glitni banka hf. á árinu 2008. Hún greindi frá því að meðal verkefna hennar hafi verið að taka við fjárhagsupplýsingum frá fyrirtækjum sem fengið höfðu svokölluð sambankalán, fara yfir þær upplýsingar og gera samantektir sem hún hafi kynnt á fundum deildarinnar. Þá hafi hún sótt fundi vegna þessa þar sem lánveitendur komu saman og hittu stjórnendur til að ræða fjárhagsstöðuna. Hún hafi, ásamt fleiri samstarfsmönnum, komið að málefnum Aurum Holdings Limited snemma árs 2008. Hún hafi sótt fund í London með stjórnendum félagsins ásamt öðrum lánveitendum. Hún lýsti því að hún hefði tekið saman minnisblað vegna stöðu félagsins sem unnið hefði verið upp úr fjárhagsupplýsingum þess auk þess sem þar kæmu fram upplýsingar sem komið hefðu fram á fundinum og í samskiptum aðila í kjölfar fundarins. Hún kvað félagið hafa verið á athugunarlista, sem félög færu á ef gengi þeirra væri undir áætlun eða um væri að ræða brot á skilmálum. Hún kvað orðalag minnisblaðsins, um að viðskiptaáætlun félagsins væri frekar hógvær og auðveldlega hægt að uppfylla, vera sína túlkun á því sem fram hefði farið á fundinum.

Vitnið S-kk-nf H-kk-nf viðskiptafræðingur starfaði hjá fjármálaráðgjöf Capacent árið 2008 og var meðal eigenda félagsins. Hann kvaðst hafa metið virði félagsins Aurum Holding Limited fyrir Baug miðað við 31. desember 2007. Matið hafi verið framkvæmt sem hluti af pakkaverðmæti á öllum óskráðum eignarhlutum Baugs til uppgjörs í bókhaldi. Hann taldi verð pakkans í heild nokkurn veginn endurspegla raunverðmæti félaganna, en skekkjumörk væru um 10%. Skekkjumörk hvers félags fyrir sig gætu þó verið allt að 20 til 50%. Ítarlegra verðmat væri unnið við kaup og sölu óskráðra hlutabréfa. Vitnið skýrði nánar frá matinu en við það væri fyrst og fremst horft til ársreikninga og þeirra gagna sem lögð væru fram á stjórnarfundum, svo sem lánasamninga, samþykkta, hluthafasamkomulags og upplýsinga um rekstrarafkomu sl. ára. Þá væri jafnframt horft til framtíðaráætlana.

Vitnið Þ-kk-nf J-kk-nf var framkvæmdastjóri fyrirtækjaráðgjafar Kaupþings banka hf. á Íslandi árið 2008. Hann lýsti því að í deildinni hefðu verið 10-15 sérfræðingar í verðmati á óskráðum erlendum fyrirtækjum. Hann kvað Ó-kk-þf, sem stýrt hafi fyrirtækjaráðráðgjöf Kaupþings í Dúbaí, hafa haft samband við sig í janúar 2008 vegna þess að ráðgjafar Damas hefðu nálgast hann og lýst yfir áhuga á að fjárfesta í Aurum. Hann hafi þá haft samband við G-kk-þf S-kk-þf, forstjóra Baugs, og óskað eftir fundi til að ræða þessi mögulegu viðskipti. G-kk-nf hafi talið möguleika á því að Baugur eða einhver annar hluthafi seldi hlut í félaginu. Rætt hafi verið um að D-x-x hygðist kaupa 30% hlut í félaginu og komið hafi til álita að leggja félaginu til nýtt fé auk þess sem einhverjir hluthafar seldu sína stöðu í heild eða hluta.

Hann kvað drög að Heads of Terms hafa verið unnin í fyrirtækjaráðgjöf Kaupþings og leitað hafi verið álits utanaðkomandi lögmanna á því áður en það hafi verið sent til Damas. Þetta væri hefðbundið skjal í viðskiptum af þessu tagi þar sem reynt væri að setja niður væntingar manna og afstöðu til einstakra álitaefna svo ekki væri kostað til tíma og fé að óþörfu. Skjalið hafi ekki verið lagalega skuldbindandi en það hafi haft viðskiptalegt og siðferðislegt skuldbindingargildi. Því átti svo að fylgja eftir með áreiðanleikakönnun. Fjárhæðin, 100 milljónir punda, hafi verið krafa hluthafanna og hafi líklega komið frá forstjóra Baugs. Starfsmaður bankans, H-kk-nf G-kk-nf, hafi unnið verðmat á fyrirtækinu sem hafi gefið hærri niðurstöðu. Vitnið kvaðst telja að H-kk-nf hefði byggt á forsendum frá félaginu um vænt sjóðstreymi þess og núvirt það eftir ávöxtunarkröfu annars vegar og hins vegar horft til verðlagningar á sambærilegum félögum. Þá hefði hann haft fjárhagsupplýsingar úr fortíðinni og aðgang að gögnum félagsins. Þeir hafi svo sent niðurstöðuna til Baugs. Vitnið skýrði framburð sinn hjá lögreglu, þar sem hann hafnaði því að verðmat hefði verið unnið í fyrirtækjaráðgjöf Kaupþings, þannig að þá hafi verið nokkuð um liðið og hann hefði ekki munað þetta vel. Hann hafi svo kynnt sér gögn málsins og þá hafi legið skýrt fyrir hvað hafi verið gert. Vitnið kvað áreiðanleikakönnun D-x-x hafa farið af stað en hann vissi ekki hver útkoma hennar var. Þá vissi hann ekki hvers vegna ekki varð af viðskiptunum.

Vitnið H-kk-nf G. G-kk-nf var starfsmaður í fyrirtækjaráðgjöf Kaupþings hf. árið 2008. Hann kvað bankann hafi verið ráðgjafa Baugs vegna mögulegrar sölu hluta í Aurum til Damas. Hann mundi ekki fyllilega hversu stóran eignarhlut Damas hefði haft áhuga á að kaupa eða hvort um hafi verið að ræða eignarhlut Baugs eða Fons hf. Hann hafi unnið verðmat á Aurum sem hafi byggst á sögulegum rekstrargögnum og áætlunum stjórnenda einhver ár fram í tímann. Hann lýsti nánar þeim aðferðum sem hann studdist við. Hann kvað þá Kaupþingsmenn hafa hitt stjórnendur Aurum og kynnt sér höfuðstöðvar félagsins og einhverjar verslanir þess. Spurður um hvort horft hefði verið til samlegðaráhrifa við Damas við matið kvað hann fyrst og fremst hafa verið horft til þess markaðsaðgengis sem þeir væru að ná á skömmum tíma. Þetta hafi ekki beint verið reiknað inn en notað sem rök gegn óvissuþáttum. Hann taldi matið hófstillt og raunhæft. Niðurstöðurnar hefðu verið sendar Baugi en hann mundi ekki til þess að aðrir hefðu fengið þær. Hann kvaðst þekkja skjalið Heads of Terms og muna eftir umræðum um það og taldi verðið í því hafa verið það sem aðilum hefði samist um. Hann kvaðst hafa setið fund í Dúbaí með fulltrúum Baugs og Damas vorið 2008. Hann kvaðst minnast þess að rætt hefði verið um verðið 100 milljónir punda og taldi að sammæli hefði verið um þetta verð. Ekki hefði annað komið fram en að full alvara hafi verið í viðræðum aðila og hann hefði talið að samningar væru að takast. Hann vissi ekki hvers vegna ekki varð af kaupum Damas.

Vitnið B-kk-nf Á-kk-nf var bankastjóri Glitnis banka hf. fram til loka apríl 2007. Hann greindi frá starfslokum sínum og ástæðum þeirra. Hann hafi sjálfur óskað þess að láta af störfum eftir um 10 ára starf. Honum hafi þótt þetta réttur tími til þess að breyta til, en m.a. höfðu orðið miklar breytingar í hluthafahópi bankans. Sú breyting hafi orðið að einn hluthafi hafi verið kominn með ráðandi stöðu í bankanum þar sem Fjármálaeftirlitið hafi heimilaði einum aðila að fara með þriðjung atkvæðamagns í félaginu. Hann hafi snúið sér til ákærða J-kk-ef Á-kk-ef vegna starfsloka sinna þar sem hann hafi farið fyrir hópi nýrra fjárfesta í bankanum. Hann þekkti ekki til ráðningar ákærða L-kk-ef. Á sama tíma og hann hafi látið af störfum hafi orðið breytingar á meirihluta stjórnarinnar.

Vitnið E-kk-nf S-kk-nf var stjórnarformaður Glitnis banka hf. til aprílloka árið 2007. Hann kvaðst hafa komið inn í stjórn bankans árið 1991. Hann hafi látið af stjórnarsetu eftir breytingar í hluthafahópi bankans. Fyrirsvarsmenn FL Group hafi viljað ráða því hver væri stjórnarformaður bankans. Hann kvaðst ekki þekkja tildrög þess að ákærði L-kk-nf hefði verið ráðinn forstjóri bankans. Hann taldi áherslur bankans hafa breyst með nýjum eigendum og áhættusækni hafa aukist.

Vitnið S-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf átti sæti í stjórn Glitnis banka hf. árið 2007 þar til í lok janúar 2008. Hann kvaðst hafa verið í stjórn FL Group, um tíma sem stjórnarformaður, en félagið hafi átt hlut í bankanum og þannig hafi hann komið inn í stjórn bankans. Hann kvað ýmis nöfn hafa komið til tals þegar nýr forstjóri bankans hafi verið ráðinn en ákveðið hefði verið að ganga til samninga við ákærða L-kk-þf. Hann kvaðst hafa komið eitthvað að ráðningunni, auk J-kk-ef S-kk-ef og Þ-kk-ef M. J-kk-ef. Honum var ekki kunnugt um að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf hefði komið að þessu. Hann kvaðst ekki muna eftir óeðlilegum þrýstingi á ákærða L-kk-þf af hálfu fyrirsvarsmanna FL Group sem stærsta eiganda bankans. Hann kvað útlánastefnu bankans á þessum tíma hafa verið þá að auka útlán.

Vitnið J-kk-nf S-kk-nf var varaformaður stjórnar Glitnis banka hf. árið 2008. Hann kvaðst hafa komið inn í stjórnina árið 2006 og setið þar fyrir hönd FL Group. Hann kvaðst hafa kynnst ákærða L-kk-þgf árið 2002 og þeir hefðu orðið góðir félagar. Þeir hafi upphaflega starfað hvor hjá sínu fjármálafyrirtækinu en síðan saman hjá Landsbankanum. Hann hafi kynnst ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf í gengum viðskipti 2003 eða 2004. Þegar forstjóri Glitnis banka hf. hafi viljað hætta störfum hafi ákærði L-kk-nf verið einn af þeim sem komið hafi til greina í hans stað. Vitnið hafi rætt við hann um að fá hann til bankans og samið við hann um kaup og kjör. Þeir samningar hafi síðan verið lagðir fyrir stjórn bankans sem hafi ekki gert athugasemdir. Hann kvaðst ekki hafa orðið þess var að ákærði L-kk-nf væri undir óeðlilegum þrýstingi af hálfu forsvarsmanna stærstu eigenda bankans. Vitnið kvaðst almennt ekki hafa komið að einstaka lánamálum innan bankans og ekki þekkja aðdraganda að lánveitingu FS38 ehf. til kaupa á hlut Fons hf. í Aurum. Hann hafi þó átt einhver samskipti við ákærða L-kk-þf um málið. Hann kvaðst ekki hafa skoðað verðmæti Aurum og ekki hafa vitað um viðskipti við nýjan fjárfesti. Hann hafi séð einhverjar tillögur en nánast engin gögn. Hann kvaðst ekki muna eftir aðkomu ákærða J-kk-ef Á-kk-ef að þessari vinnu og ekki vita hvort hann hefði haft einhverja hagsmuni af málinu.

Vitnið H-kk-nf G-kk-nf var stjórnarmaður í Glitni banka hf. frá apríl 2007 til febrúar 2008 og aftur frá apríl 2008. Hann kvað stefnu bankans frá vori 2007 hafa verið að stækka bankann. Um mitt árið eða seinni hluta þess hafi stefnan breyst í að draga frekar úr heldur en hitt. Hann kvað fyrrverandi forstjóra hafa látið af störfum áður en hann hafi komið í stjórn og hann þekkti ekki til starfsloka hans eða ráðningar nýs forstjóra. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við að ákærði L-kk-nf væri undir óeðlilegum þrýstingi af hálfu stærstu eigenda bankans.

Vitnið B-kk-nf I-kk-nf S-kk-nf var stjórnarmaður í Glitni banka hf. frá 30. apríl 2007 til falls bankans. Hann sagði aðdraganda stjórnarsetu hans hafa verið þann að félag sem hann hefði verið í fyrirsvari fyrir hefði keypt hlut í bankanum. Hann kvaðst ekki geta lýst ráðningu ákærða L-kk-ef sem forstjóra bankans, en hann hefði verið forstjóraefni er hann hefði komið í stjórnina. Hann hafi ekki átt neina aðkomu að ráðningu hans. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við þrýsting á ákærða L-kk-þf af hálfu forsvarsmanna stærstu eigenda bankans eða að hann tæki sérstakt tillit til hagsmuna stærsta eiganda bankans í ákvörðunum sínum. Hann kvað stefnu bankans frá því hann kom í stjórn hafa verið þá að stækka bankann, þangað til farið hafi að halla undan fæti.

Vitnið K-kvk-nf P-kvk-nf skýrði frá því að hún hefði verið í stjórn Glitnis banka á árinu 2008 og hvernig það hefði komið til. Hún kvaðst ekki þekkja til starfsloka B-kk-ef Á-kk-ef, fyrrverandi forstjóra, eða ráðningar ákærða L-kk-ef í hans stað. Hún hafi ekki komið að samningum við ákærða L-kk-þf og viti ekki hver hafi séð um það. Hún kvaðst ekki hafa orðið vör við að ákærði L-kk-nf væri undir óeðlilegum þrýstingi af hálfu stærstu eigenda bankans eða að hann tæki sérstakt tillit til þeirra við ákvarðanir í bankanum. Hún vissi ekki til þess að áhrif stærstu hluthafa bankans hefðu leitt til þess að einstaka ákvarðanir bankans væru þeim hagfelldar. Spurð um svör sín hjá lögreglu kvaðst vitnið telja þau mjög loðin og ekki marktæk. Vitnið kvaðst hafa látið af starfi stjórnarmanns vegna mannabreytinga en hún myndi ekki við hvern hún hefði rætt starfslok sín. Spurð um framburð sinn hjá lögreglu um að það hefði verið ákærði J-kk-nf Á-kk-nf kvað hún það vel geta verið.

Vitnið Þ-kk-nf M. J-kk-nf var stjórnarformaður í Glitni banka hf. frá 30. apríl 2007 til 20. febrúar 2008. Hann kvaðst hafa setið í stjórninni í skjóli FL Group. Hann lýsti því að leitað hefði verið til ákærða L-kk-ef þegar B-kk-nf Á-kk-nf hafi viljað láta af störfum. Hann kvaðst gera ráð fyrir því að stærsti eigandi bankans hefði haft áhrif á valið. Hann hafi komið að ráðningunni sem formaður stjórnar en hann myndi ekki hver hefði samið við ákærða L-kk-þf um kaup og kjör. Hann mundi ekki til þess að athugasemdir hefðu verið gerðar við kjör hans í stjórn bankans. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við að ákærði L-kk-nf væri undir þrýstingi í starfi af hálfu forsvarsmanns stærsta eiganda bankans eða að hann tæki sérstakt tillit til hagsmuna hans í ákvörðunum sínum, heldur hefði hann fyrst og fremst hugsað um hagsmuni bankans. Hann kvað útlánastefnu bankans hafa verið óbreytta frá því hann kom í stjórnina þar til ástandið hafi tekið að þyngjast síðla hausts 2007 en þá hafi verið dregið í land með lánveitingar.

Vitnið Þ-kk-nf M-kk-nf B-kk-nf var stjórnarformaður Glitnis banka hf. frá febrúar 2008. Hann kvaðst hafa komið í stjórnina í gegnum Baug. Útlánastefna bankans á þessum tíma hafi verið sú að draga úr útlánum. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við að ákærði L-kk-nf væri undir þrýstingi í starfi af hálfu forsvarsmanns stærsta eiganda bankans eða að hann tæki sérstakt tillit til hagsmuna stærsta eiganda bankans, heldur hafi hann talið að hann tæki allar ákvarðanir með hagsmuni bankans í huga. Hann vissi ekki til þess að áhrif stærsta hluthafa bankans hefðu leitt til þess að einstakar ákvarðanir í bankanum hefðu verið þeim hagfelldar. Hann kvaðst muna að stefnan vorið 2008 hafi verið að minnka útlán til Fons hf.

Vitnið P-kk-nf G-kk-nf var í stjórn Glitnis banka hf. frá febrúar 2007 til 2008. Hann greindi frá því að leitað hefði verið til hans sem óháðs aðila til að taka sæti í stjórninni. Hann taldi þetta verkefni hafa komið til sín í gegnum samstarfsmenn en hann hefði rætt um þetta við H-kk-þf S-kk-þf og J-kk-þf S-kk-þf. Hann vissi ekki hverjir hefðu einkum haft forgöngu um að finna nýja aðila í stjórn bankans. Hann kvað stefnu bankans hafa verið þá að draga frekar úr útlánum en að auka þau. Á fyrsta fundi hans í stjórninni hafi verið lagður fyrir samningur um starfslok B-kk-ef Á-kk-ef. Hann hafi spurt út í samninginn en greitt honum atkvæði fyrir orð samstjórnarmanna sinna þar sem þeim hafi þótt mikilvægt að stjórnin kæmi fram sem ein heild. Hann kvaðst ekki þekkja til ráðningar ákærða L-kk-ef í kjölfarið og ekki muna eftir athugasemdum við fyrirhuguð kjör hans. Hann kannaðist ekki við þrýsting á ákærða L-kk-þf af hálfu stærsta eiganda bankans eða að ákvarðanir hans væru honum hagstæðar.

Vitnið G-kk-nf Ó-kk-nf B-kk-nf greindi frá því að hann hefði starfað sem lögmaður fyrir slitastjórn Landsbanka Íslands frá 5. desember 2008. Hann kvaðst hafa komið að fjárhagslegri endurskipulagningu Aurum Holding Limited á árunum 2009 og 2010. Hann hafi svo fylgst vel með félaginu og tekið þátt í söluferli þess árið 2012. Hann lýsti því hvernig staðið var að fjárhagslegri endurskipulagningu félagsins en víkjandi lánveitendur hefðu fellt niður lán og komið með nýtt fé inn í félagið gegn því að aðrir lánveitendur gjaldfelldu ekki lánin sín. Hlutafé félagsins hafi verið fært niður í 1 pund en víkjandi lán, að fjárhæð ríflega 43,5 milljónir punda, hafi verið færð inn í 1% hlutafjár. LBI hafi lagt félaginu til 8 milljónir punda í nýju fé og D-x-x M-x-x 2 milljónir punda. Félagið hafi verið selt árið 2012 fyrir rúmlega 107 milljónir punda.

Vitnið G-kk-nf M-kk-nf greindi frá vinnu sinni við matsgerð í dómsmálinu nr. E-2977/2010. Niðurstaða matsmanna hafi verið sú að verðmæti eignarhluta Fons hf. í Aurum Holding Limited 9. júlí 2008 hafi verið 464 milljónir króna. Matið hafi byggst á skoðun á ýmsum kennitölum úr rekstri og efnahag fyrirtækisins og margfaldara, þ.e. á hvaða verði fyrirtæki sem talin hafi verið sambærileg hafi selst sem hlutfall af sömu kennitölum.

Byggt hafi verið á tölum úr rekstri og efnahag og sjóðstreymi og einkum litið til síðustu þriggja ára. Síðasti efnahagsreikningurinn, dags. í febrúar 2008, hafi þar skipt mestu máli. Einnig hafi legið fyrir gögn af hlutabréfamörkuðum fyrir ýmis skráð fyrirtæki úr erlendum gangagrunnum og upplýsingar um verð í viðskiptum með nokkur óskráð fyrirtæki. Þá hafi þeir fengið óendurskoðað yfirlit yfir rekstur félagsins í febrúar til júní 2008. Rekstur félagsins hafi greinilega verið erfiður á þessum tíma. Veltan hafi nokkurn veginn haldið sjó, en félagið hafi verið í miklum lausafjárvandræðum sem hafi versnað á þessu tímabili. Þá hafi útgjöld verið talsvert meira umfram áætlun en tekjur. Það hafi svo verið hægt að sjá á reikningum fyrir allt árið 2008 að reksturinn hafi versnað eftir júlí.

Matsmenn hafi haft hliðsjón af fimm ára áætlun stjórnenda Aurum en ekki byggt á þeim tölum eins og þær væru endanleg niðurstaða. Um hafi verið að ræða spá sem hafi ekki virst að öllu leyti raunhæf þótt hægt væri að taka eitthvert mið af henni. Ástæða þess hafi einkum verið sú að það hafi strax á fyrri helmingi ársins orðið mikill samdráttur í efnahagslífi og lúxusvörur hafi selst í minna mæli en áður. Það hafi því verið frekar óraunhæft að gera ráð fyrir miklum vexti í þessum geira og að álagning gæti hækkað. Þá hafi verið skekkja í áætluninni þar sem gert hafi verið ráð fyrir 12% hærri EBITDA tímabilið á undan. Áætlunin hafi því virst vera of bjartsýn.

Matsmenn hafi ekki komist langt með núvirðingu á sjóðstreymi þar sem fjárstreymi frá rekstri hafi verið mjög takmarkað. Bilið í verðmatinu hafi verið vegna þess að mat út frá mismunandi kennitölum hafi gefið mismunandi niðurstöður. Í mörgum tilfellum hafi útreikningar matsmanna gefið til kynna að fyrirtækið ætti ekki fyrir skuldum. Þess vegna hafi neðri mörk matsins orðið 0. Efri mörkin hafi verið rúmar 900 milljónir króna sem hafi byggst á þeim margföldurum sem hafi gefið talsvert jákvæðari niðurstöðu. Ekki hafi verið lagt sérstakt mat á viðskiptavild enda hafi hún ekki verið mjög haldgóð þar sem rekstur fyrirtækis hafi verið í járnum.

Vitnið kvað matsmenn hafa greint teikn á lofti í júlí 2008 um samdrátt á markaði þótt ekki hafi verið komin sama krísa og orðið hefði um haustið. Litið hafi verið til ársreikninga áranna 2007, 2008 og 2009, en sá síðasti hafi verið notaður til þess að varpa ljósi á það að ákveðið mat væri líklega of hátt. Vitnið kvað matsmönnum ekki hafa verið kunnugt um breytingar á stjórn Aurum að öðru leyti en því sem snúið hafi að birgðastýringu. Þeir hafi vitað hverjir væru í stjórn en ekki kynnt sér áherslubreytingar vegna mannabreytinga. Þeir hafi ekki þekkt til stjórnenda og ekki hitt þá.

Matsmenn hafi hafnað núvirðingu sjóðstreymis þar sem ekki væri hægt að byggja á fimm ára áætluninni. Þá hafi þeim ekki þótt hægt að beita margfeldi af veltu þar sem sú aðferð væri almennt ekki notuð við svona flókinn rekstur. Vitnið sagði að æskilegt hefði verið að hafa fleiri samanburðarfyrirtæki við kennitölugreininguna, en fyrir vikið hafi verið horft til breiðari hóps fyrirtækja. Vitnið kvað matsmönnum ekki hafa verið kunnugt um verðmat Kaupþings banka hf. en fram hafi komið að mat hafi verið unnið í Glitni banka hf. Það mat hafi hins vegar ekki legið fyrir þegar þeir hafi skilað matsgerðinni.

Hann greindi frá því að mat á verðmæti fyrirtækja færi alltaf á endanum eftir því hvað kaupendur væru tilbúnir að borga og seljendur tilbúnir að selja á. Það gæti sveiflast dag frá degi og jafnvel innan dags. Þannig væri engin ein tala rétt. Fyrir vikið væri niðurstaða matsmanna á talsvert breiðu bili.

Borin voru undir vitnið ýmis gögn sem verjendur lögðu fram þar sem tiltekin ummæli eru höfð eftir vitninu. Vitnið staðfesti að það sem kæmi þar fram væri rétt eftir sér haft.

Vitnið B-kk-nf F-kk-nf K-kk-nf var dómkvaddur matsmaður í máli nr. E-2977/2010. Hann greindi frá niðurstöðu matsgerðar um markaðsverðmæti eignarhluta Fons hf. í Aurum þann 9. júlí 2008. Efri mörkin hafi verið tæpur milljarður króna en neðri mörkin fyrir neðan 0 sem telji þá ekki. Niðurstaðan hafi verið 464 milljónir króna sem sé miðjutalan. Meðal gagna sem byggt hafi verið á hafi verið þrír endurskoðaðir ársreikningar Aurum og fimm ára áætlun félagsins frá upphafi árs 2008.

Hægt sé að beita ýmsum aðferðum við verðmatið. Það sé vinsælt að núvirða framtíðarsjóðsflæði eða framtíðararðgreiðslur. Matsmönnum hafi hins vegar ekki fundist það eiga við í þessu tilfelli þar sem enginn arður hafi verið greiddur í félaginu og ekki hafi verið nein áform um það auk þess sem lítið hafi verið til að byggja framtíðarsjóðsflæði á. Þeir hafi því notað kennitölumargfaldara sem sé viðurkennd aðferð. Horft hafi verið til afkomutalna fyrri hluta ársins 2008.

Einhver samdráttur hafi orðið í sölu en merki hafi verið byrjuð að sjást um samdrátt í Bretlandi á þessum tíma. Þessi samdráttarmerki hafi þeir fundið í fjölmörgum blaðafregnum um fjármál og það hafi verið nokkuð samdóma álit í þeim. Þetta hafi þó ekki orðið verulega áþreifanlegt fyrr en um haustið. Þá hefði framlegð Aurum minnkað síðasta heila rekstarárið þótt sala hefði aukist þar sem kostnaðarverð seldra vara hefði aukist mun meira. Framlegðin hafi verið svo lág að það hafi meðal annars komið í veg fyrir núvirðingu sjóðsflæðis. Matsmenn hafi talið fimm ára áætlun stjórnenda Aurum einkennast af gríðarlegri bjartsýni og fara hafi þurft varlega í að byggja á henni. Kennitölur sem byggt hafi verið á hafi verið mest byggðar á ársreikningum 2006 og 2007.

Hann kvað verðmat á óskráðum hlutafélögum vera flókið og eðlilegt að niðurstaðan verði á einhverju bili. Matsmenn hafi reynt að velja mörg samburðarfyrirtæki og skipt þeim í fjóra hópa þar sem hver hópur hafði jafnt vægi. Einungis eitt fyrirtæki hafi fundist í sömu grein og á sama markaði og Aurum. Æskilegt hefði verið að þau hefðu verið fleiri. Hann kvað horfur á markaði og trú á stjórnendum félagsins hafa verulega þýðingu við mat á áætlunum félagsins. Hann kvað matsmenn ekki hafa þekkt til stjórnenda félagsins. Hann sagði félagið hafa verið í greiðsluvandræðum á þessum tíma og ekki hafa uppfyllt ákvæði í lánaskilmálum. Ekki hafi verið byggt á Heads of Terms við verðmatið.

Vitnið B-kk-nf A-x-x B-kk-nf var yfirmatsmaður í máli nr. E-2977/2010. Hann skýrði frá yfirmatsgerðinni og niðurstöðu hennar um virði Aurum sem hafi verið á bilinu 8,4 milljónir punda til 52 milljónir punda en þó væri ekki útilokað að verðið gæti verið hærra eða lægra. Hann kvað matsmenn hafa notast við þær aðferðir sem helst væru þekktar við verðmat; kennitölumat, sem byggi á samanburði við sambærileg eða sem líkust félög, og sjóðastreymismat á áætlunum félagsins, sem væri talin betri aðferð, sérstaklega ef nákvæm samanburðarfélög væru til staðar. Hann skýrði frá þeim gögnum sem stuðst hafi verið við og mat á rekstrarspám. Matsmenn hafi talið spá stjórnenda Aurum heldur bjartsýna miðað við þær aðgerðir sem hafi verið í gangi hjá félaginu við endurskipulagningu og uppbyggingu, en þó ekki fráleita.

Það sé vandkvæðum bundið að meta verðmæti óskráðra félaga. Þegar um sé að ræða fyrirtæki í endurskipulagningu byggi matið að miklu leyti á því hvort maður hafi trú á að stjórnendur sem hafi tekið við félaginu hafi getu til þess að snúa rekstrinum við. Miðað við fjárstreymismat á óbreyttum rekstri hefði það ekki gengið upp. Ef maður hefði mikla trú á nýju stjórnendunum hefði maður getað trúað þeirra spá. Þótt litið hafi verið til afkomutalna árin á undan hafi frekar verið horft til framtíðar í ljósi nýrra stjórnenda félagsins. Þá hafi verið horft til möguleika á markaðnum.

Hann kvað matsmenn hafa skoðað skýrslur ýmissa greiningaraðila og hlutabréfaverð á markaðinum til þess að átta sig á stöðu hans á þessum tíma. Það mætti segja að einhver teikn hafi verið á lofti um að markaðurinn myndi dragast saman. Hlutabréfaverð hafi lækkað talsvert þótt það hafi verið stöðugt nokkrar vikur fyrir matsdagsetninguna. Þó hafi almennt ríkt bjartsýni í spám greiningaraðila í skartgripa- og úrageiranum, sérstaklega á hærri enda markaðarins með þekkt vörumerki. Aðstæður hafi breyst um haustið.

Vitnið S-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf greindi frá yfirmatsgerð úr málinu nr. E-2977/2010. Hann greindi frá því að niðurstaðan um verðmæti bréfanna hefði verið á ákveðnu bili og bent væri á ákveðin frávik sem væru möguleg í niðurstöðukaflanum. Hann greindi frá því að einkum hefði verið notast við sjóðstreymisaðferð. Til viðmiðunar hafi verið notaður kennitölusamanburður. Verðlagning miðað við skuldsetta yfirtöku hafi verið skoðuð og svo upplausnarvirðisaðferð sem væri þó kannski ekki mjög gagnleg í þessu samhengi. Helstu gögn sem lögð hafi verið til grundvallar hafi verið ársreikningar félagsins nokkur ár á undan og áætlanir félagsins. Að auki hafi matsmenn aflað talsverðra gagna varðandi markaðinn og samkeppnisaðila sem horft hefði verið til.

Matsmenn hafi talið tekjuforsendur í fimm ára áætlun stjórnenda Aurum raunhæfar, en hafi sett ákveðið spurningarmerki við hana þar sem hún hafi byggt á að það yrði ákveðin breyting í sölusamsetningu hjá félaginu. Miðað við stöðu félagsins á markaði og horfur hefði getað orðið strembið að láta það ganga eftir. Hann kvað mat sem þetta alltaf byggja á óvissu og eftir því sem hún væri meiri því breiðara væri bilið í niðurstöðunni. Vitnið kvað 100 milljóna punda verð fyrirtækisins til Damas hafa getað gengið upp þar sem Damas hefði hugsanlega aðra hagsmuni en bara fjárhagslega hagsmuni af fjárfestingunni, eins og til dæmis samþættingu rekstrar fyrirtækjanna. Þá væri ekki útilokað að fjárfestir kæmist að annarri niðurstöðu en matsmenn.

Vitnið E-kk-nf D-kk-nf skýrði frá yfirmatsgerðinni í máli E-2977/2010. Samkvæmt niðurstöðunni hefði virði eignarhlutar Fons hf. í Aurum verið á bilinu 400 milljónir króna til 2 milljarðar króna. Hann lýsti þeim aðferðum sem notaðar hefðu verið en matsmenn hafi stuðst við nokkrar virðismatsaðferðir. Matsmenn hafi útbúið líkan frjáls fjárstreymis, þar sem búnar hafi verið til fjórar sviðsmyndir, bankaspá, Damasspá, óbreyttur rekstur og spá matsmanna sem hafi gengið út frá því að einhver myndi kaupa 100% hlut í félaginu. Litið hafi verið til rekstrar félagsins undanfarin ár, rekstrartalna fyrirtækja á sama markaði, bankaspárinnar o.fl. Litið hafi verið til fimm ára áætlunar stjórnenda Aurum. Matsmenn hafi talið áætlunina bjartsýna miðað við hvernig rekstur félagsins hefði gengið og horfur á markaði. Það væri erfiðleikum bundið að meta verðmæti slíks félags, en matið væri næmt fyrir ýmsum forsendum.

Vitnið H-kk-nf S-kk-nf skýrði frá bréfi sem hann ritaði verjanda ákærða L-kk-ef, dags. 23. október 2016. Hann greindi frá menntun sinni og starfsreynslu en hann hefði m.a. starfað fyrir Kaupþing og Saga Capital auk þess sem hann væri bankaráðsmaður hjá Landsbankanum. Þá staðfesti hann aðkomu sína að Stímmálinu.

Hann greindi frá því að hann hefði metið fjártjónshættu Glitnis banka hf. af lánveitingunni til félagsins FS38 ehf., samkvæmt lánabeiðni, dags. 9. júlí 2008, og borið hana saman við lánabeiðni sem hafi verið samþykkt af áhættunefnd 11. júní sama ár. Hann hafi farið yfir við hvaða aðstæður fjártjón gæti orðið af lánveitingunni og borið það saman við það ef af lánveitingunni hefði ekki orðið.

Hann hafi metið lánveitinguna þannig að hann hafi gefið sér að heimtur hefðu verið á bilinu 0 til 100%. Það sem hefði getað leitt til fjártjóns væri annars vegar að lánin hefðu ekki innheimst að fullu og hins vegar að verðmæti eignarhlutarins í Aurum hefði reynst minna en 6 milljarðar króna. Hann hafi skoðað öll möguleg tilvik miðað við að heimtur hefðu orðið engar, 25, 50, 75 eða 100% af lánunum og að verðmæti eignarhlutarins hefði verið ekkert eða 1, 2 og upp í 6 milljarðar króna. Í hverju tilviki hafi hann borið saman muninn á heildarheimtum af þessum lánum eins og staðan hafi verið fyrir lánveitinguna og eftir. Gerð sé grein fyrir þessu í töflu í bréfi hans.

Vitnið útskýrði þetta frekar og nefndi dæmi. Til dæmis hefði verið 1,3 milljarða króna meira tap af lánveitingunni en óbreyttri stöðu ef engar heimtur hefðu verið af útlánum og verðmæti eignarhlutarins í Aurum hefði ekki verið neitt, en ef heimtur hefðu verið helmingur af útlánunum og verðmæti eignarhlutarins í Aurum hefði verið 3 milljarðar króna hefði lánveitingin dregið úr fjártjóni sem nemi 200 milljónum króna. Það fari sem sagt eftir því hvaða heimtur hefðu orðið af lánum og hversu mikils virði eignarhluturinn í Aurum hafi verið hvort hefði leitt til meira fjártjóns óbreytt staða eða lánveitingin. Vitnið lýsti töflu um samanburð á hugsanlegu fjártjóni milli lánabeiðna í júní og júlí. Heildaráhættan hafi verið sú sama en hún hafi skipst mismunandi milli Fons og FS38. Aðspurður kvaðst vitnið ekki hafa litið til b-liðar lánatillögunnar frá því í júní um auknar tryggingar.

Vitnið G-kk-nf G-kk-nf yfirlögregluþjónn stýrði rannsókn málsins hjá embætti sérstaks saksóknara ásamt samstarfsmanni sínum. Hann lýsti rannsókninni og hverjir komu að henni. Spurður hvort rannsakað hefði verið hvort til væru útreikningar á ætluðu eiginfjárvirði Aurum sagði hann að farið hefði verið yfir fjölmörg gögn og komið hafi í ljós að nokkur verðmöt hafi legið fyrir, m.a. hjá Glitni banka hf. og hjá Capacent. Þá hafi þeir fengið sent óklárað mat, sem unnið hafi verið af Ernst & Young, frá forstjóra Damas. Hann var spurður að því hvers vegna þessi áreiðanleikakönnun, þar sem heildarvirði félagsins hafi verið talið 181 milljón punda og eiginfjárvirði 107 milljónir punda, hafi ekki verið meðal gagna málsins við þingfestingu þess. Hann kvað ástæðuna þríþætta. Ekki hafi verið um fullklárað skjal að ræða, það hafi verið á erlendu tungumáli og það hafi ekki bætt nýjum upplýsingum við málið. Þá hafi T-x-x A-x-x hjá Damas greint frá því að skjalið hafi ekki verið notað.

Hann kvaðst þekkja til þess að D-x-x hafi leitað til National Bank of Dubai vegna áhuga á að kaupa verslanir í Evrópu sem hafi svo haft samband við Kaupþing banka hf. Starfsmaður Kaupþings hafi verið yfirheyrður og spurður um hvort verðmat hefði verið gert á Aurum. Svör hans, um að hann myndi ekki til þess að fyrirtækjaráðgjöf Kaupþings hefði annast verðmat á Aurum, en það gæti vel verið að þeir hefðu slegið á eitthvað, hafi ekki gefið honum tilefni til þess að leita gagna hjá Kaupþingi. Hann kannaðist ekki við að hafa séð verðmat bankans undir rannsókn málsins.

Vitnið var spurt að því hvers vegna bréf frá Damas til Baugs, dags. 6. apríl 2008, með yfirlýsingu um samningsvilja og kaupverð, sem hafi verið að finna í pósthólfi forstjóra Baugs, hafi ekki ratað inn í málið. Hann kvaðst ekki kunna skýringu á því hvers vegna þessi gögn hafi ekki fundist.

Hann skýrði frá því að D-kk-nf H-kk-nf hefði verið yfirheyrður í málinu vegna þess að hans hafi verið getið í tölvupóstsamskiptum varðandi verðmat. D-kk-nf hafi gert frekar lítið úr vinnu sinni í tengslum við mat á Aurum og sagst ekki hafa eytt miklum tíma í það. Útreikningar hans sem liggi nú fyrir í málinu hafi ekki komið fram undir rannsókn málsins. Lögreglan hafi ekki notið sérfræðiaðstoðar við rannsókn málsins og ekki hafi verið óskað dómkvaðningar matsmanna þar sem fyrir hafi legið að leggja ætti mat á virði Aurum í einkamáli.

Vitnið kvað það ákvörðun sérstaks saksóknara að leggja ekki fram í málinu ákvörðun um að R-kk-nf M-kk-nf T-kk-nf skyldi ekki ákærður þótt upplýsingar frá honum sjálfum kynnu að leiða líkur að broti hans. Menn hafi verið að feta sig áfram með það hvernig ætti að nota 5. gr. laga um sérstakan saksóknara. Það hafi ekki verið í samræmi við markmið ákvæðisins að upplýsa strax um að viðkomandi hafi slíka stöðu.

Niðurstaða

Ákæruliður I

Í I. kafla ákærunnar eru ákærðu L-kk-þgf og M-kk-þgf A-kk-þgf gefin að sök umboðssvik með því að hafa, í störfum sínum sem forstjóri og framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs Glitnis banka hf. og sem meðlimir í áhættunefnd bankans, misnotað aðstöðu sína og stefnt fjármunum bankans í verulega hættu með því að fara út fyrir heimildir sínar til lánveitinga er þeir samþykktu í sameiningu, á milli funda áhættunefndar, að veita FS38 ehf. lán að fjárhæð 6.000.000.000 króna, án fullnægjandi trygginga fyrir endurgreiðslu lánsins í andstöðu við reglur bankans um lánveitingar og markaðsáhættu þar sem þeir hafi ekki sinnt skyldu sinni við að gæta að hagsmunum bankans með því að draga úr áhættu hans af lánveitingunni.

Ákæruvaldið byggir á því að ákærðu hafi verið í aðstöðu til að samþykkja lánveitinguna til FS38 ehf. og innan heimilda sinna til þess. Þeir hafi þó verið bundnir af almennum reglum bankans um lánveitingar og markaðsáhættu frá 2. október 2007 og útlánahandbók bankans, sem staðfest hafi verið af áhættunefnd 7. nóvember 2007. Samkvæmt þeim reglum hafi ákærðu, við ákvörðun um lánveitingu, borið að gæta að formlegum og raunverulegum tryggingum fyrir lánveitingunni og meta verðmæti þeirra með þeim hætti að hagsmunir bankans, sem lánveitanda, væru tryggðir þótt til vanefnda kæmi af hálfu lántaka.

Ákæruvaldið telur að ákærðu hafi farið á svig við framangreindar reglur með því að leggja til grundvallar verðmæti 25,7% hlutar í Aurum óskuldbindandi viljayfirlýsingu, eða svokallað Heads of Terms, þrátt fyrir að aðrar fyrirliggjandi upplýsingar og möt á verðmæti félagsins hafi gefið mun lægra verðmæti til kynna og áhættunefnd hafi á fundi sínum 11. júní 2008 einungis viljað samþykkja 2,2 milljarða króna lánveitingu til þessara kaupa.

Samþykki lánveitingarinnar milli reglulegra funda áhættunefndar hafi verið að nauðsynjalausu og í andstöðu við reglur bankans um lánveitingar og markaðsáhættu. Ákærðu hafi því ekki gætt að hagsmunum bankans með því að draga úr áhættu bankans af lánveitingunni. Þá hafi þeir farið á svig við 76. gr. hlutafélagalaga nr. 2/1995 þar sem ákvörðunin hafi verið til þess fallin að afla Fons hf. og ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað hluthafa bankans og bankans sjálfs.

Miklum fjármunum Glitnis banka hf. hafi verið stefnt í verulega hættu þar sem verðmæti trygginga og ábyrgða fyrir endurgreiðslu lánsins hafi verið langt undir því verðmati sem gengið hafi verið út frá í lánabeiðni. Fullt tilefni hafi verið fyrir ákærðu til að láta framkvæma sjálfstætt og vandað verðmat á verðmæti hlutafjár Fons hf. í Aurum og mat á sjálfskuldarábyrgð Fons hf. sem tryggingu fyrir hluta lánsins. Ákærðu hafi hins vegar látið undan þrýstingi ákærða J-kk-ef Á-kk-ef, sem hafi nýtt sér áhrif sín sem eigandi stærsta hluthafa bankans, til þess að fá lánveitinguna samþykkta. Framangreind lánveiting hafi ekki verið til hagsbóta fyrir Glitni banka hf. heldur fyrir Fons hf. og ákærða J-kk-þf Á-kk-þf.

Lánið hafi verið veitt eignalausu félagi, með takmarkaðri ábyrgð og engan rekstur. Því hafi ekki verið að vænta endurgreiðslu nema af söluverðmæti hlutarins í Aurum eða greiðslu frá ábyrgðaraðila. Vaxtakjör hafi ekki réttlætt þá áhættu sem hafi verið tekin og ekkert lántökugjald hafi verið greitt. Þar sem veðið hafi verið óskráð hlutabréf í erlendu félagi hafi verið mikilvægt að tryggingarþekja væri mjög rífleg. Öll eigendaáhætta af hlut FS38 ehf. í Aurum hafi verið færð yfir á Glitni banka hf. með lánveitingunni. Þá hafi ákærði L-kk-nf gert samning 21. júlí 2008 um sölurétt Fons hf. á félaginu FS38 ehf. til bankans á 1 krónu. Félagið hafi nýtt sér söluréttinn með tilkynningu til bankans 30. desember 2008. Áhætta bankans hafi verið aukin um a.m.k. 2 milljarða króna með lánveitingunni þar sem Fons hf. hafi verið afhent sú fjárhæð til frjálsrar ráðstöfunar. Ákærðu hafi því lagt verulega fjártjónshættu á bankann sem þeim hafi verið eða hljóti að hafa verið ljós.

Ákærðu hafa báðir neitað sök. Þeir vísa til þessa að framangreind lánveiting hafi verið samþykkt af áhættunefnd með því að hún hafi verið staðfest á fundi nefndarinnar 9. júlí 2008 þar sem nefndarmenn hafi getað gert athugasemdir við hana hefðu þeir þær. Þá séu gögn málsins ekki einhlít um það hvort lánveitingin hafi í raun verið samþykkt milli funda og þá hvernig. Ekki sé sannað að ákærðu hafi brotið gegn málsmeðferðarreglum áhættunefndar og þeir hafi ekki misnotað aðstöðu sína.

Ákærðu telja ekki uppfyllt það skilyrði umboðssvika að um verulega fjártjónshættu hafi verið að ræða. Þeir hafi ekki vitað eða mátt vita að lánið hafi verið veitt gegn ófullnægjandi tryggingum. Það sé ekki sannað að hlutabréf Fons hf. í Aurum hafi verið ófullnægjandi trygging við lánveitinguna.

Fjártjónshætta sú sem hafi skapast vegna lánveitingarinnar hafi rúmast innan þeirra áhættuviðmiða sem stjórn Glitnis banka hf. hafi samþykkt. Þá hafi verið dregið úr áhættu vegna þeirra krafna sem hafi fengist greiddar vegna lánveitingarinnar. Fyrir lánveitinguna hafi verið til staðar fjártjónshætta vegna Fons hf. en með henni hafi verið leitast við að tryggja stöðu bankans gagnvart Fons hf. Hafi því þurft að meta hvort staða bankans væri betri ef lánveitingin kæmi ekki til eða eftir hana. Ótryggð áhætta bankans hafi fyrir lánveitinguna numið 4,7 milljörðum króna. Þar af hafi 4 milljarðar króna verið vegna Fons hf. en 0,7 milljarðar króna vegna ákærða J-kk-ef Á-kk-ef. Eftir lánveitinguna hafi útlán verið 6 milljarðar króna þar sem 4,25 milljarðar króna hafi verið á áhættu FS38 ehf. og 1,75 á áhættu Fons hf. Til að mæta aukinni áhættu hafi verið tekið veð í hlut Fons hf. í Aurum sem hafi verið metinn á 4 milljarða króna í lánabeiðni. Með lánveitingunni hafi áhætta bankans því að hluta farið af Fons hf. og á eign félagsins í Aurum og áhættunni því verið dreift. Ekki hafi verið hægt að sjá fyrir fjármálakreppuna sem hafi orðið haustið 2008 og hafi gert hlutabréf Aurum verðlaus.

Við viðskiptalegt mat sitt vegna lánveitingarinnar hafi ákærðu litið til þess að dregið hafi verið úr áhættuskuldbindingu Fons hf. gagnvart bankanum um nálægt 10% af eiginfjárgrunni bankans. Bankinn hafi fengið forgangsrétt að afmarkaðri og áþreifanlegri eign í stað almennra og ótryggra krafna á hendur skuldurum sem óvissa hafi verið um. Þá hafi fengist trygging í gjaldeyriseign gegn lánveitingu í íslenskum krónum og bankinn hafi getað notið verðmætaaukningar að eignarhlutum í Aurum auk þess sem leyst hafi verið úr vandræðum viðskiptavina bankans. Þá liggi fyrir að lánveitingin hafi rúmast vel innan heimilda áhættunefndar.

Ákærðu hafi mátt treysta upplýsingum í lánabeiðnum um verðmæti hlutar Fons hf. í Aurum, en þar hafi komið fram strax 4. júní 2008 að virði hlutarins væri 4 milljarðar króna. Ekki hafi verið hægt að ætlast til þess að þeir framkvæmdu sjálfstæða rannsókn á upplýsingum í lánabeiðni. Þeir hafi ekki búið yfir upplýsingum um eitthvert annað verðmæti Aurum. Ljóst sé að full alvara hafi verið í fyrirhuguðum viðskiptum við Damas og eðlilegt að miða verðmæti félagsins við Heads of Terms. Þá hafi legið fyrir upplýsingar um rekstur félagsins fyrstu mánuði ársins 2008 auk fimm ára áætlunar stjórnenda félagsins og upplýsingar um viðhorf bankans til hennar. Ljóst sé af öllum þeim mötum sem liggi fyrir í málinu að mat á markaðsvirði hlutabréfa í Aurum sé flókið og því liggi ekki fyrir sönnun þess að verðmæti þeirra hafi verið lægra en miðað hafi verið við. Allar ákvarðanir ákærðu hafi verið teknar með hagsmuni bankans að leiðarljósi.

Samkvæmt 249. gr. almennra hegningarlaga er refsivert ef maður, sem fengið hefur aðstöðu til þess að gera eitthvað, sem annar maður verður bundinn við, eða hefur fjárreiður fyrir aðra á hendi, misnotar þessa aðstöðu sína. Til þess að háttsemin teljist refsiverð þarf þannig í fyrsta lagi að vera um að ræða misnotkun á aðstöðu sem maður hefur fengið til að gera eitthvað sem annar verður bundinn við. Í dómaframkvæmd hefur þetta verið skýrt þannig að þegar svo háttar til að heimild þess sem hefur slíka aðstöðu er ekki svo skýr sem skyldi sé nægilegt að færðar séu sönnur á að viðkomandi hafi vikið verulega frá þeim starfsháttum sem honum hafi hlotið að vera ljóst að af honum væri krafist. Þá er það einnig skilyrði til þess að háttsemin teljist refsiverð að auðgunarásetningur hafi verið fyrir hendi hjá þeim sem er sakaður um slíkt brot, sbr. 243 gr. almennra hegningarlaga, og nægir í því sambandi að sýnt sé fram á að háttsemin hafi valdið verulegri hættu á fjártjóni hjá þeim sem var bundinn af henni.

Ákærðu L-kk-þgf og M-kk-þgf A-kk-þgf er gefið að sök að hafa misnotað aðstöðu sína sem forstjóri og framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs Glitnis banka hf. og nefndarmenn í áhættunefnd bankans með því að fara út fyrir heimildir sínar til lánveitinga með því að hafa 8. eða 9. júlí 2008 samþykkt lánveitingu til FS38 ehf., í sameiningu á milli funda áhættunefndar. Ákærðu sátu í áhættunefnd ásamt þremur öðrum nefndarmönnum. Samkvæmt siðareglum áhættunefndar voru lánveitingar samþykktar á reglulegum fundum hennar. Hver nefndarmaður hafði neitunarvald um ákvörðun. Þrátt fyrir þetta gátu tveir nefndarmenn samþykkt lánveitingu utan fundar ef annar þeirra var fulltrúi fjármálasviðs eða forstjórinn. Samkvæmt reglunum var það skilyrði fyrir ákvörðun milli funda að þörf krefði og ákvörðunin gæti ekki beðið næsta reglulega fundar. Ákvörðunarinnar skyldi leitað með tölvuskeyti og hún skyldi svo staðfest á næsta reglulega fundi nefndarinnar. Samkvæmt þessu voru ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf í aðstöðu til að skuldbinda bankann með ákvörðun milli funda áhættunefndar en heimildir þeirra takmörkuðust af reglum bankans um lánveitingar og markaðsáhættu auk reglna útlánahandbókar bankans.

Samkvæmt fundargerð áhættunefndar 9. júlí 2008 var lánveitingin til FS38 ehf. samþykkt milli funda áhættunefndar þrátt fyrir að lánamálið hafi verið skráð til afgreiðslu á dagskrá fundarins fyrir þann dag. Ákærði M-kk-nf A-kk-nf var viðstaddur fundinn og ákærði L-kk-nf tók þátt í fundinum í gegnum síma. Enginn hefur getað gert grein fyrir því hvernig á því stóð að málið var afgreitt með þessum hætti. Ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf hafa staðfest að þeir hafi samþykkt lánveitinguna en muna ekki nákvæmlega með hvaða hætti samþykkið var veitt. Engin gögn hafa fundist um að óskað hafi verið samþykkis milli funda eða um veitingu þess. G-kvk-nf G-kvk-nf sem ritaði fundargerð áhættunefndar mundi ekki eftir fundinum eða hvernig staðið hefði á því að bókað hafi verið um samþykki utan fundar. Hún vísaði til þess að hafa ritað fundargerðina í stílabók. Ljósrit af þeirri stílabók liggur frammi í málinu. Samkvæmt því virðist málið hafi verið til afgreiðslu á fundinum en skráð hefur verið við málið að það hafi verið samþykkt milli funda af ákærðu L-kk-þgf og M-kk-þgf A-kk-þgf auk R-kk-ef M-kk-ef T-kk-ef. G-kvk-nf mundi ekki eftir því hver hefði veitt upplýsingar um samþykkið. Við skýrslutöku hjá lögreglu taldi hún hins vegar að ákærði L-kk-nf hefði veitt þær upplýsingar. S-kk-nf Ö-kk-nf Þ-kk-nf sem einnig var á fundinum mundi ekki eftir honum eða umræðu um málið. Fyrir liggur að lánabeiðni FS38 ehf. var ekki send nefndarmönnum ásamt dagskrá fundarins eins og venja var og telja ákærðu það mögulega geta skýrt þessa afgreiðslu málsins. Ákærði B-kk-nf greindi frá því að hann hefði átt von á því að vera kallaður inn á fund áhættunefndar þennan dag til þess að gera grein fyrir málinu, enda hefði hann óskað þess að það yrði sett á dagskrá. Af því hafi hins vegar ekki orðið og honum hafi síðar sama dag verið ljóst að lánið hefði verið samþykkt milli funda. Samkvæmt tölvupóstsamskiptum sem liggja fyrir í málinu hafði lánveitingin enn ekki verið samþykkt síðla dags 8. júlí 2008. Það liggur því fyrir að samþykki var annaðhvort veitt 8. eða 9. júlí. Ákærði L-kk-nf bar fyrir dóminum að samþykkið hafi verið veitt 9. júlí, en annað liggur ekki fyrir í málinu um tímasetninguna. Þótt ekki liggi fyrir nákvæmlega með hvaða hætti samþykki ákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef var veitt er sannað að þeir samþykktu lánið milli funda eins og þeim er gefið að sök í ákæru.

Í ákæru segir að ákærðu hafi samþykkt lánveitinguna milli funda án þess að nauðsyn bæri til. Um skilyrði til þess að taka ákvörðun um lánveitingu milli funda gilti regla 3. gr. siðareglna áhættunefndar um að nauðsyn þyrfti að krefja og ákvörðunin gæti ekki beðið næsta reglulega fundar. Engar frekari leiðbeiningar er að finna í reglunum eða gögnum málsins um það hversu brýn þörfin þyrfti að vera. Mörg vitni sem sátu á einhverjum tíma í áhættunefndinni hafa hins vegar greint frá því að ákvæðið hafi í framkvæmd verið túlkað rúmt þannig að ekki hafi verið gerðar strangar kröfur við mat á þessu. Fyrir liggur hins vegar að fundur áhættunefndar var haldinn að morgni 9. júlí 2008 en ákvörðun um lánveitinguna milli funda var annaðhvort tekin í lok dags 8. júlí eða að morgni 9. júlí. Þá tóku ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf þátt í fundinum eins og greint hefur verið frá. Gengið var frá lánssamningi 16. júlí og lánið var greitt út 21. júlí. Verður því ekki séð að neitt hafi knúið á um ákvörðun um lánveitingu milli funda.

Ákærðu hafa borið því við að lánveitingin hafi í raun verið samþykkt í áhættunefnd þar sem hún hafi verið staðfest á fundi nefndarinnar 9. júlí 2008. Samkvæmt fyrrgreindri 3. gr. siðareglna áhættunefndar skyldi staðfesta ákvarðanir sem teknar voru á milli funda á næsta reglulega fundi. Þau vitni sem komu fyrir dóminn og greindu frá störfum áhættunefndar skýrðu þetta ákvæði flest þannig að með þessu hefði verið tryggt að haldið væri utan um allar samþykktir nefndarinnar. Þá hefðu nefndarmenn haft færi á því að gera athugasemdir eða spyrja um mál sem samþykkt hefðu verið milli funda. Þeim bar þó saman um að slíkt hefði ekki oft gerst. Ekkert liggur fyrir um hvort efnisleg umræða hafi farið fram um málið í áhættunefnd við staðfestingu hennar á lánveitingunni til FS38 ehf. þann 9. júlí 2008 en hvorki ákærðu né vitni hafa borið um það og engin gögn sýna fram á að svo hafi verið. Verður því ekki talið að áhættunefnd hafi í raun samþykkt lánveitinguna.

Ákærðu L-kk-þgf og M-kk-þgf A-kk-þgf er gefið að sök að hafa með ákvörðun sinni um lánveitingu farið út fyrir heimildir sínar til lánveitingar með því að samþykkja lánið til FS38 ehf., sem hafi verið eignalaust félag með takmarkaða ábyrgð og í áhættuflokki 9 hjá bankanum, án fullnægjandi trygginga. Þar með hafi þeir ekki gætt hagsmuna bankans með því að draga úr áhættu hans af lánveitingunni. Samkvæmt reglum bankans bar ákærðu skylda til að gæta að tryggingum fyrir lánveitingunni og meta verðmæti þeirra þannig að hagsmunir bankans væru tryggðir þótt til vanefnda kæmi. Um þetta sagði m.a. í kafla 8.4 í útlánahandbók Glitnis banka hf. að hann skyldi kappkosta að draga úr áhættu að því marki sem mögulegt væri með formlegum veðum, tryggingum, samningum og öðrum mildandi þáttum. Tryggingu skyldi meta á markaðsvirði eða kaupverði eftir því hvort væri lægra. Þá áskildi hann sér rétt til að leita eftir óháðu mati á veðsettum eignum nema viðskipti með þær væru víðtæk. Samkvæmt 2. gr. reglna bankans um lánveitingar og markaðsáhættu skyldi leggja sérstaka áherslu á að meta m.a. lánshæfi viðskiptamanns, gæði veðandlaga eða annarra áhættutakmarkana. Fyrir liggur að ákærðu brutu ekki gegn útlánamörkum með lánveitingunni heldur rúmaðist hún innan heimilda áhættunefndar.

Ákæran byggir á því að tryggingar fyrir láninu hafi verið ófullnægjandi í ljósi fyrirliggjandi upplýsinga um verðmæti hlutabréfa í Aurum og greiðslugetu félagsins. Félagið FS38 var eignarhaldsfélag og var eina eign þess hlutabréfin sem það keypti í Aurum. Í ákæru er byggt á því að verðmæti Aurum í samkomulaginu Heads of Terms sem gert hafi verið við Damas hafi eingöngu endurspeglað verðhugmynd forstjóra Baugs og ekki falið í sér neina skuldbindingu af hálfu Damas að því er lúti að kaupverði. Þá hafi legið fyrir ýmis gögn sem bent hafi til þess að verðmæti Aurum hafi verið talsvert lægra en samkomulagið við Damas geri ráð fyrir.

Eins og rakið hefur verið hér að framan liggur fyrir talsvert af gögnum um verðmæti Aurum Holdings Limited á þeim tíma sem lánveitingin var samþykkt. Í ákærunni er ekki gerð nákvæm grein fyrir því hvaða gögn það hafi verið sem legið hafi fyrir og bentu til lægra verðmætis félagsins eða hvert verðmætið hafi í raun verið. Samkvæmt lánabeiðninni var miðað við að 25,7% hlutur Fons hf. í Aurum stæði til tryggingar 4,25 milljörðum króna af lánveitingunni en á móti kom sjálfskuldarábyrgð Fons hf. vegna 1,75 milljarða króna.

Meðal þeirra gagna sem liggja fyrir um verðmæti Aurum eru nokkur verðmöt. Ber þar fyrst að nefna verðmat sem unnið var í fyrirtækjaráðgjöf Kaupþings banka í apríl 2008. Niðurstaða þess mats var að virði félagsins væri um 121 milljón punda. Fyrir liggur að ákærðu var ekki kunnugt um þetta mat við ákvörðun um lánveitingu. Þá liggur fyrir að D-kk-nf H-kk-nf, starfsmaður í fyrirtækjaráðgjöf Glitnis banka hf., vann verðmat á félaginu þar sem gert var ráð fyrir verðmæti að fjárhæð 190 til 200 milljónir punda að því gefnu að allar áætlanir stæðust, en að teknu tilliti til næmigreiningar var niðurstaðan 110 milljónir punda. Einnig liggur fyrir mat Capacent ráðgjafar sem unnið var í tengslum við reikningsskil Baugs, en samkvæmt því var verðmæti félagsins 52,1 milljón punda. Þá liggja fyrir tvær matsgerðir sem unnar voru í skaðabótamáli sem slitastjórn Glitnis höfðaði á hendur ákærðu L-kk-þgf, M-kk-þgf A-kk-þgf og J-kk-þgf Á-kk-þgf ásamt fleirum, máli Héraðsdóms Reykjavíkur nr. E-2977/2010. Í undirmatsgerð dómkvaddra matsmanna, G-kk-ef M-kk-ef og B-kk-ef F-kk-ef K-kk-ef, dags. 23. apríl 2012, er komist að þeirri niðurstöðu að verðmæti 25,7% hlutar í Aurum, miðað við 9. júlí 2008, hafi verið 464 milljónir króna. Niðurstaða yfirmatsgerðar, dags. 16. október 2013, sem unnin var af dómkvöddum yfirmatsmönnum, B-kk-þgf A-kk-þgf B-kk-þgf, E-kk-þgf D-kk-þgf og S-kk-þgf R-kk-þgf Þ-kk-þgf var sú að 25,7% hlutur í Aurum hefði þann 9. júlí 2008 verið að verðmæti á bilinu 345 milljónir króna til 2.080 milljónir króna. Allir þeir sem unnu framangreind verðmöt komu fyrir dóminn og gerðu grein fyrir niðurstöðunum og þeim aðferðum sem stuðst var við. Hvað sem telja má um gildi framangreindra verðmata er ljóst að mikið ber á milli. Kom enda fram fyrir dóminum að það væri vandkvæðum bundið að verðmeta óskráð hlutabréf og hægt væri að beita ýmsum mismunandi aðferðum.

Fyrir liggur að við lánveitinguna til FS38 ehf. var tekið mið af verðmæti Aurum eins og það birtist í Heads of Terms samkomulaginu við Damas sem undirritað var 14. júní 2008. Fjölmörg vitni hafa greint frá viðskiptunum við Damas. Með vitnisburði þeirra er ljóst að um raunveruleg fyrirhuguð viðskipti var að ræða. Þegar lánið var veitt 9. júlí 2008 hafði samkomulag aðila verið undirritað þar sem gengið var út frá því að virði Aurum væri 100 milljónir punda. Eins og vitni hafa greint frá var þetta samkomulag ekki skuldbindandi heldur háð niðurstöðu áreiðanleikakönnunar. Engu að síður þykir verðhugmynd í þessu skjali hafa getað gefið ákærðu vísbendingu um verðmæti félagsins á þessum tíma og þeir hafi því getað stuðst við það ásamt öðrum gögnum. Hlutabréfin í Aurum stóðu til tryggingar 4,25 milljörðum króna af lánveitingunni til FS38 ehf. Jafnvel þótt miðað sé við að verðmæti félagsins hafi verið það sem greinir í Heads of Terms voru tryggingarnar hins vegar ekki nægjanlegar. Gættu ákærðu því ekki að því að formlegar og raunverulegar tryggingar væru til staðar fyrir lánveitingunni. Þá breytir kaupréttur sá sem samið var um við bankann engu um þetta. Er því sannað að ákærðu hafi við mat á verðmæti hlutabréfa í Aurum sem tryggingar brotið gegn framangreindum reglum Glitnis banka hf. um lán og markaðsáhættu og útlánahandbók bankans og ekki gætt skyldu sinnar við að gæta hagsmuna bankans.

Ákærðu hafa borið því við að með lánveitingunni hafi dregið úr fjártjónshættu bankans vegna fjárkrafna sem hafi verið greiddar upp við útborgun lánsins. Markmið lánveitingarinnar hafi verið að styrkja stöðu bankans gagnvart Fons hf. með því að komast yfir auknar tryggingar. Við mat á framangreindu verður að líta til þess að hlutabréfin í Aurum voru fyrir lánveitinguna meðal eigna Fons hf. og gat bankinn því gengið að þeirri eign eins og öðrum eignum félagsins þrátt fyrir að hafa ekki veð í þeim. Þá var áhættan meiri af lánveitingu til FS38 ehf. en Fons hf. í ljósi eignastöðu þeirra eins og áhættuflokkun gaf til kynna. Eina eign FS38 ehf. voru hlutabréfin í Aurum, en við útgreiðslu lánsins var felld niður krafa þess á hendur Stími ehf. Um var að ræða eignarhaldsfélag með engan rekstur og því ekki að vænta þess að það gæti greitt skuld samkvæmt lánssamningnum nema við sölu hlutabréfanna eða með greiðslu frá sjálfskuldarábyrgðaraðilanum Fons hf. Sala hlutabréfanna var þó ekki svo fastákveðin að hægt væri að ganga út frá henni sem staðreynd, en engin trygging var fyrir því að Damas keypti hlutabréf í félaginu eða að um yrði að ræða hlut FS38 ehf. Ekki voru aðrar tryggingar fyrir láninu en veð í hlutabréfunum í Aurum auk ábyrgðar Fons hf. að fjárhæð 1,75 milljarðar króna sem skyldi vera tímabundin þar til verðgildi hlutabréfanna hækkaði. Var lánið því veitt án fullnægjandi trygginga og er ekki hald í þeirri vörn ákærðu að bankinn hafi verið betur staddur eftir lánveitinguna en fyrir. Samkvæmt framangreindu var ákærðu L-kk-þgf og M-kk-þgf A-kk-þgf ljóst, eða hlaut að vera ljóst, að þeir stefndu miklum fjármunum bankans í verulega hættu.

Að öllu framangreindu virtu verða ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf sakfelldir fyrir umboðssvik samkvæmt I. kafla ákæru og er háttsemi þeirra rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður II

Í II. lið ákærunnar er ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf gefin að sök hlutdeild í umboðssvikabroti ákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef í I. lið, en til vara er talið um að ræða hylmingu, sbr. 254. gr. almennra hegningarlaga og til þrautavara peningaþvætti, sbr. 264. gr. sömu laga, með því að hafa, í krafti áhrifa sinna í Glitni banka hf., beitt ákærðu L-kk-þf og B-kk-þf fortölum og þrýstingi og hvatt til þess, persónulega og með liðsinni J-kk-ef S-kk-ef, varaformanns stjórnar Glitnis banka hf., og G-kk-ef S-kk-ef, forstjóra Baugs Group hf., að meðákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf samþykktu að veita FS38 ehf. lánið.

Brot ákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef sem þeir hafa verið sakfelldir fyrir var framið með því að þeir misnotuðu aðstöðu sína sem forstjóri og framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs Glitnis banka hf. og meðlimir áhættunefndar bankans, með því að fara út fyrir heimildir sínar til lánveitinga er þeir samþykktu lánveitinguna til FS38 ehf., á milli funda áhættunefndar, án fullnægjandi trygginga fyrir endurgreiðslu lánsins, í andstöðu við reglur bankans um lánveitingar og markaðsáhættu.

Ákærði J-kk-nf Á-kk-nf var ekki starfsmaður Glitnis banka hf. og átti ekki sæti í stjórn bankans. Hann var hins vegar í forsvari félaga sem áttu um 40% af hlutafé bankans. Það liggur fyrir í gögnum málsins að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf lagði fram hugmyndir um fjármögnun FS38 ehf. viðskiptanna og að hann var í beinu sambandi við ákærðu L-kk-þf og B-kk-þf vegna þeirra. Af þeim gögnum er skýrt að ákærði J-kk-nf Á-kk-nf þrýsti á um að lánið yrði veitt og lagði á ráðin um það með meðákærðu. Hins vegar eru engin gögn eða framburður til sönnunar því að ráðagerðir ákærða J-kk-ef hafi beinst að þeirri háttsemi sem ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf hafa verið sakfelldir fyrir.

Ákærði J-kk-nf Á-kk-nf kom ekki fram í framangreindum viðskiptum sem fyrirsvarsmaður lántakans FS38 ehf. eða Fons hf. Hann lýsti því sjálfur að afskipti sín hefðu verið fyrir hönd Baugs Group hf. sem stærsta hluthafa Aurum. Fyrir liggur að ákærði naut hagsmuna af lánveitingunni en 1 milljarður króna var lagður inn á persónulegan reikning hans. Þrátt fyrir framangreind afskipti hans mátti hann, að öðru óreyndu, standa í þeirri trú að ákvörðun forráðamanna bankans um lánveitinguna yrði tekin eftir formlega réttum leiðum. Ekkert er komið fram um að honum hafi verið kunnugt um að það hafi ekki verið gert að því leyti sem að framan greinir. Það eitt að honum hafi mátt vera ljós sú verulega fjártjónshætta sem lánveitingin olli Glitni banka hf. eða að hann hafi tekið við hluta af lánsfénu vitandi um þá hættu nægir ekki til að gera hann að hlutdeildarmanni í broti ákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef gegn 249. gr. almennra hegningarlaga svo að varði við 1. mgr. 22. gr. sömu laga. Með því að ósannað er að ákærða J-kk-þgf Á-kk-þgf hafi verið eða mátt vera kunnugt um að lánsféð hafi komist í hendur hans með verknaði sem fól í sér brot gegn 249. gr. almennra hegningarlaga getur háttsemi hans hvorki varðað við 254. né 264. gr. sömu laga. Verður ákærði J-kk-nf Á-kk-nf því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Ákæruliður III

Ákærða B-kk-þgf er gefin að sök hlutdeild í umboðssvikum meðákærðu L-kk-ef og M-kk-ef A-kk-ef samkvæmt I. lið ákærunnar. Ákærði B-kk-nf var viðskiptastjóri hjá Glitni banka hf. og var tengiliður bankans við félögin Fons hf., FS38 ehf. og Baug Group hf. Hann útbjó lánabeiðni fyrir FS38 ehf. sem átti að leggja fyrir áhættunefnd bankans. Hann kom hins vegar ekki að því að samþykkja lánveitinguna eða veðið sem fyrir henni var sett. Ekkert hefur komið fram fyrir dóminum eða í gögnum málsins um að ákærði hafi á einhvern hátt stuðlað að lánveitingunni með liðsinni í orði eða verki, fortölum, hvatningum eða á annan hátt. Verður ákærði B-kk-nf því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Refsing og sakarkostnaður

Ákærði L-kk-nf er fæddur árið 1976. Hann var með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 21. desember 2015 dæmdur til fangelsis í 5 ár vegna brots gegn 249. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði M-kk-nf A-kk-nf er fæddur árið 1973. Hann var með dómi Hæstaréttar 3. desember 2015 í málinu nr. 478/2014 dæmdur til fangelsis í 2 ár vegna brots gegn 249. gr. almennra hegningarlaga. Brot það sem ákærðu eru nú sakfelldir fyrir var framið fyrir uppkvaðningu framagreindra dóma og verður ákærðu því báðum gerður hegningarauki við þá dóma, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar verður að líta til þess að ákærðu voru á þeim tíma er brotið var framið meðal æðstu stjórnenda banka sem var jafnframt stórt almenningshlutafélag. Háttsemi þeirra fól í sér trúnaðarbrot gagnvart því félagi og leiddi til stórfellds fjártjóns. Brot ákærðu telst því vera stórfellt og getur varðað allt að 6 ára fangelsi. Til þess er þó að líta að nú eru liðin 8 ár frá því brot ákærðu var framið. Þá hefur meðferð málsins tekið langan tíma og verður ákærðu ekki kennt um þær tafir sem urðu á málsmeðferðinni vegna ómerkingar fyrri dóms í málinu. Með hliðsjón af öllu framangreindu verður refsing ákærða L-kk-ef ákveðin fangelsi í 1 ár og ákærða M-kk-ef A-kk-ef fangelsi í 2 ár.

Með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008 verða ákærðu L-kk-nf og M-kk-nf A-kk-nf dæmdir til greiðslu alls sakarkostnaðar en sakarkostnaður ákærðu J-kk-ef Á-kk-ef og B-kk-ef greiddur úr ríkissjóði. Allur kostnaður við fyrri meðferð máls þessa og áfrýjunarkostnaður var greiddur úr ríkissjóði. Samkvæmt þessu verður ákærða L-kk-þgf gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 10.347.645 krónur, og útlagðan kostnað verjandans að fjárhæð 275.000 krónur. Ákærða M-kk-þgf A-kk-þgf verður gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 8.194.230 krónur. Málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærða J-kk-ef Á-kk-ef, G-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 13.943.490 krónur, og ákærða B-kk-ef, H-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 9.360.450 krónur, greiðast úr ríkissjóði.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Ó-kk-nf Þ-kk-nf H-kk-nf héraðssaksóknari.

Dóminn kveða upp héraðsdómararnir B-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf og H-kvk-nf S-kvk-nf B-kvk-nf viðskiptafræðingur.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, L-kk-nf W-kk-nf, sæti fangelsi í 1 ár.

Ákærði, M-kk-nf A-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í 2 ár.

Ákærði, J-kk-nf Á-kk-nf J-kk-nf, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði, B-kk-nf J-kk-nf, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði L-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 10.347.645 krónur, og útlagðan kostnað verjandans að fjárhæð 275.000 krónur.

Ákærði M-kk-nf A-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 8.194.230 krónur.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða J-kk-ef Á-kk-ef, G-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 13.943.490 krónur, greiðast úr ríkissjóði.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða B-kk-ef, H-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 9.360.450 krónur, greiðast úr ríkissjóði.

B-kvk-nf B-kvk-nf

S-kk-nf S-kk-nf

H-kvk-nf S-kvk-nf B-kvk-nf