E-3826/2009

Mál þetta sem tekið var til dóms 22. janúar 2020, er höfðað með birtingu stefnu 5. mars2009.

Stefnandi er Musthave Gæslingesiten 3, Vedbæk, Danmörku.

Stefndi er Scandis ehf., Ægisíðu 80, Reykjavík.

Endanleg dómkrafa stefnanda er að stefndi verði dæmdur til greiða stefnanda DKK 30.422 krónur ásamt dráttarvöxtum í samræmi við ákvörðun Seðlabanka Íslands um dráttarvexti af peningakröfum í dönskum krónum DKK 30.422 frá 17. mars 2008 til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst hann málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Málsatvik

Stefnandi er fatahönnuður og selur fatnað og fylgihluti í Danmörku. Hið stefnda félag pantaði vörur hjá stefnanda 12. ágúst 2007 í gegnum umboðsfyrirtæki í Kaupmannahöfn, Salka Agency. Stefndi afpantaði vörurnar símleiðis og byggir stefnandi kröfur sínar á því að hann eigi rétt til að fá 35% af söluverði vörunnar á grundvelli skilmála á pöntunareyðublaði, þar sem stefndi hafi ekki afpantað innan tilskilins 10 daga frests frá pöntunardegi, en stefndi staðhæfir að svo hafi verið.

Um það snýst ágreiningur málsins.

Fyrir dóminum gáfu skýrslur símleiðis, P-x-x T-x-x, eigandi stefnanda, og S-kvk-nf G-kvk-nf M-kvk-nf, fyrirsvarsmaður Salka Agency.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður kröfu sína tilkomna vegna viðskipta stefnda við stefnanda. Stefndi hafi pantað fatnað í gegnum umboðsfyrirtæki í Kaupmannahöfn og síðan afpantað vörurnar í síma. Þá hafi frestur samkvæmt skilmálum pöntunar verið liðinn og stefnandi hafi krafið stefnda um 35% af fjárhæð pöntunar samkvæmt framlögðum reikningi og pöntunarseðlum. Útgáfudagur reiknings hafi verið 24. febrúar 2008, og gjalddagi sama dag, en fjárhæð reiknings sé stefnufjárhæðin.

Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir.

Stefnandi byggir kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi kveður ágreiningslaust að hann hafi pantað vörur hjá stefnanda 12. ágúst 2007, en þær hafi verið afpantaðar símleiðis og því hafi stefnda ekki fengið vörurnar afhentar. Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann hafi afpantað vörurnar innan þess tíu daga frests sem kveðið sé á um í pöntunarseðli. Á því er byggt að stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir því að afpöntun hafi orðið eftir lok þess frests, enda liggi fyrir að hann hafi ekki afhent umræddar vörur og byggi stefnandi kröfu sína á samningsákvæði sem ætlað sé að gefa honum rétt til greiðslu þrátt fyrir það, á grundvelli þess að afpöntun hafi átt sér stað. Stefnanda hafi verið í lófa lagið að tryggja sér sönnun um þessi efni með því að neita að samþykkja afpöntun nema hún væri gerð með sannanlegum hætti.

Verði talið að afpöntun hafi orðið eftir umræddan frest er á því byggt að samningsskilmálar sem krafan byggi á, séu ósanngjarnir og feli í sér óréttmæta viðskiptahætti. Að mati stefnanda geti það á engan hátt talist eðlilegt eða sanngjarnt að stefnandi fái 35% af söluverði til hagsbóta fyrir sig. Því beri að víkja ákvæði þessu til hliðar að fullu, enda hafi stefnandi ekki sýnt fram á að neitt tjón hafi hlotist af afpöntun stefnda.

Stefndi vísar um lagarök til reglna samninga- og kröfuréttar til stuðnings sýknukröfu sinni.

Niðurstaða

Mál þetta snýst um það hvort fyrirsvarsmaður stefnda, G-kvk-nf S-kvk-nf, hafi afpantað fatnað sem stefnandi hannar og framleiðir, innan tilskilins frests, en pöntunin fór fram 12. ágúst 2007, fyrir milligöngu umboðsaðila, Salka Agency. Um var að ræða fatnað sem vera átti í vor- og sumarlínu ársins 2008.

Í pöntunarseðli þeim sem liggur frammi í málinu, kemur fram að ef óskað sé eftir að breyta pöntun eða afpanta vöru, skuli það gert innan tíu daga frá pöntun.

Fram kom hjá fyrirsvarsmanni stefnanda fyrir dómi að eftir að pöntun væri gerð, færi af stað ákveðið ferli, þar á meðal væru efni pöntuð og allt gert til þess að unnt væri að koma vörunni í hendur kaupanda á réttum tíma. Fyrirsvarsmaður stefnanda kvað stefnda ekki hafa afpantað vöruna innan tilskilins frests, og því hafi vara sú sem pöntuð var, verið sett í framleiðslu.

Þá kom fram hjá fyrirsvarsmanni umboðsaðilans, Salka Agency, S-kvk-þgf G-kvk-þgf M-kvk-þgf, að það hefði fyrst verið í október 2007, í símtali við fyrirsvarsmann stefnda, G-kvk-þf, að G-kvk-nf hefði látið þau orð falla að hún vildi ekki vöruna sem hún hefði pantað í ágúst. Hún kvað það ósannindi af hálfu G-kvk-ef að hún hefði afpantað vöruna innan tilskilsins 10 daga frests.

Þá kvað vitnið S-kvk-nf, að G-kvk-nf hefði áður pantað vörur hjá stefnanda, þar sem sömu skilmálar komu fram á pöntunarseðli og kvað hún skilmála sem þessa um afpöntun vera venjulega skilmála varðandi pöntun á fatnaði.

Ekkert í gögnum málsins styður þá staðhæfingu stefnda, sem fram kemur í greinargerð, að fyrirsvarsmaður stefnda hafi afpantað vöruna innan tíu daga tilskilins frests. Fyrirsvarsmaður stefnda kom ekki fyrir dóm, þrátt fyrir áskorun þar um, en við mat á sönnun þess hvort varan hafi verið afpöntuð innan tilskilins frests, kemur það til skoðunar. Í ljósi þeirra gagna sem lögð hafa verið fyrir dóminn og skýrslugjafar umboðsaðilans, S-kvk-ef G-kvk-ef M-kvk-ef, fyrir dóminum, sem og vanrækslu fyrirsvarsmanns stefnda að gefa skýrslu fyrir dóminum, verður að telja að ósannað sé að hún hafi afpantað vörurnar innan þess tíu daga frests sem tilskilinn er á pöntunarseðli, sem hún undirritaði.

Í ljósi þess sem fram kom hjá fyrirsvarsmanni stefnanda fyrir dómi um það ferli sem í gang færi, eftir að vara væri pöntuð, þann útlagða kostnað og vinnu sem framleiðendur vöru þyrftu að leggja í, eftir pöntun á vöru, er ekki unnt að fallast á að þeir samningsskilmálar sem krafan byggir á, séu ósanngjarnir eða feli í sér óréttmæta viðskiptahætti. Verður ekki fallist á kröfu stefnda um að samningsskilmálum þessum beri að víkja til hliðar af þeim sökum,

Samkvæmt framangreindu er fallist á höfuðstól kröfu stefnanda.

Stefnandi hefur krafist dráttarvaxta af höfuðstól kröfu sinnar, í samræmi við ákvörðun Seðlabanka Íslands um dráttarvexti af peningakröfum frá 17. mars 2008 til greiðsludags.

Samkvæmt d-lið 1.mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 ber að tilgreina, svo glöggt sem verða má, auk þeirrar fjárhæðar sem vaxta eða dráttarvaxta er krafist af, upphafstíma vaxta og þá vaxtaprósentu sem krafa er gerð um. Í 11. gr. laga nr. 38/2001 er heimilað frávík frá þessu á þann veg að ef mál er höfðað til heimtu peningakröfu og krafist vaxta með tilvísun til 4. eða 8. gr. eða dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., má dæma slíka vexti enda þótt hundraðshluti þeirra sé ekki tilgreindur í stefnu. Krafa stefnanda um dráttarvexti uppfyllir ekki þessi skilyrði og verður henni því vísað frá dómi, ex officio.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður hið stefnda félag dæmt til greiðslu málskostnaðar sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 krónur.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Scandis ehf., greiði stefnanda, Musthave, 30.422 danskar krónur, en kröfu stefnanda um dráttarvexti er vísað frá dómi.

Stefndi greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf