E-8969/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 4. maí 2010, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af B-kvk-þgf B-kvk-þgf S-kvk-þgf, kt. 000000-0000, Gnoðarvogi 60, Reykjavík, gegn Á-kk-þgf E-kk-þgf, kt. 000000-0000, Sjávargötu 13, Bessastaðahreppi, og Vátryggingafélagi Íslands hf., með stefnu sem birt var 23. júlí 2009.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndu verði gert að greiða stefnanda 2.551.009 kr. með 4,5% ársvöxtum af 354.050 kr. frá 17. mars 2000 til 17. júní 2000 en frá þeim degi af 1.131.368 kr. til 9. september 2007 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.712.521 kr. til 3. október 2009 en frá þeim degi með dráttarvöxtum af 2.551.009 kr. til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefndu að mati dómsins eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Dómkröfur stefndu eru aðallega að stefndu verði sýknuð af öllum kröfum stefnanda og tildæmdur málskostnaður úr hennar hendi að mati dómsins. Til vara að stefnukröfur verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Stutt yfirlit um atvik að baki máli og ágreiningsefni í því: Hinn 17. mars 2000 ók stefndi, Á-kk-nf E-kk-nf, bifreið sinni á kyrrstæða bifreið þar sem stefnandi, B-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, var farþegi. Í læknisvottorði segir m.a.: „Sjúklingur leitaði slysa- og bráðadeildar Landspítala háskólasjúkrahúss þ. 17.03.2000 kl. 16:34. – Þessi stúlka lenti í umferðaróhappi og var um að ræða aftanákeyrslu. Við komu kvartar hún um eymsli í hálsi og ofanverðu baki. – Við skoðun þá virðast einkenni vera fremur væg og svolítil eymsli við þreifingu um langvöðva aftan í hálsi beggja vegna en þó meira vinstra megin aftan á hálsinum. Síðan eru aðeins eymsli við þreifingu og hreyfingar yfir miðlínu á brjósthryggjarsvæði þ.e.a.s. yfir hryggjartindum. Hreyfingar á hálsi og baki eru óhindraðar þó að nokkur óþægindi framkallist við hreyfingu. Það er því ekki farið út í að taka neinar röntgenmyndir. – Greiningar sem sjúklingur fær er tognun í hálsvöðvum og tognun á brjósthrygg.“

Í læknabréfi slysa-og bráðamóttöku Landspítala, dagsettu 30.nóvember 2001, er haft eftir B-kvk-þgf B-kvk-þgf að hún hafi verið að skemmta sér í miðbæ Reykjavíkur sl. nótt [Tímasetning slyss: 24.11.2001 04:30]. Hún hafi lent í rifrildi við stúlku fyrir utan Sportkaffi. Skömmu síðar hafi hún verið ásamt vini sínum í Lækjargötu þegar fimm ókunnir menn réðust á hann og börðu hann í götuna. Hún hafi reynt að koma honum til hjálpar og beygt sig yfir hann. Hafi þá verið sparkað í bakið á henni vinstra megin og hún dottið í götuna niður á vinstra hné. Nokkrar stelpur, úr sama hóp og hún hafi verið að tala við fyrir utan Sportkaffi, hafi þá sparkað í hana. Í bréfinu segir að hún hafi á slysa- og bráðamóttökunni kvartað undan verk í baki vinstra megin og thoracal svæði, haft slæman hósta og fundið til spennu í maga. Þá segir að hún sé með bæði „direct og indirect eymsli yfir u.þ.b. 10.-11. rifi vi. megin á baki. …Á vi. hné er lítill marblettur rétt fyrir neðan hnéskelina. Engin eymsli yfir hnéskelinni sjálfri. Ekki merki um vökva í liðnum. Ekki eymsli yfir liðbilum“.

Samkvæmt skýrslu lögreglunnar í Reykjavík frá 18. febrúar 2002 hlaut B-kvk-nf B-kvk-nf áverka er kona að nafni H-kvk-nf réðst á hana. Í læknisvottorði frá 27. febrúar 2002, sem gert var að ósk lögreglunnar og styðst við sjúkraskrá B-kvk-ef B-kvk-ef á slysadeildinni í Fossvogi, er greint frá því að B-x-x B-kvk-nf hafi komið á slysadeildina 17. febrúar 2002 klukkan 16. Nóttina fyrir komu hafi hún verið að skemmta sér á Píanóbarnum og er hún fór þaðan hafi kvenmaður, sem einnig hafði verið á barnum, ráðist á hana og hrint henni þannig að hún féll. Þessi kvenmaður hafi síðan troðið á henni og sparkað í hana. Í vottorðinu segir síðan að skoðun sýni: „Mar er á vinstri síðu og mjöðm. Einnig er mar á hægri kálfa utanverðum. Mar er á hægri hluta höfuðsvarðar og lítið sár í miðjum hvirflinum. Hnúi hægri vísifingurs er rispaður. Ekki eru kvartanir frá öðrum líkamshlutum og ekki aðra áverka að sjá. – Áverkar þessir þörfnuðust ekki meðferðar og útskrifaðist sjúklingur við svo búið. Ekki er að sjá, að hún hafi leitað Slysadeildar síðan vegna þessarar árásar. – Áverkar sjúklings geta komið heim og saman við lýsingu á tilurð þeirra.“

Í læknisvottorði S-kk-ef S-kk-ef frá 9. maí 2005 er greint frá því m.a. að B-x-x hafi tjáð honum að eftir slysið 17. mars 2000 hafi hún verið að stífna upp í hálsi og baki og því leitað á slysadeild LSH í Fossvogi þar sem hún hafi verið skoðuð. Þar hafi hún kvartað um stífleika og verki í hálsi og verið skoðuð og þetta túlkað sem tognun.

Þá er greint frá því í læknisvottorðinu að hún hafi sumarið 2002 leitað nokkrum sinum til hans [S-kk-ef S-kk-ef læknis], en það hafi ekki leitt til mikillar meðferðar. Henni hafi versnað á árinu 2003 og leitað aftur til hans og verið m.a. send í röntgenmyndatöku af hálsliðum með álagi, en þær rannsóknir reynst eðlilegar. Í framhaldi hafi B-kvk-nf farið í sjúkraþjálfun, sem ekki bar árangur, og einnig leitað til M-kk-ef P. H-kk-ef læknis vegna mikilla höfuðverkja sem hún fékk annað veifið. Verkirnir hafi verið mjög slæmir og hún lítið getað gert á meðan þeir stóðu yfir.

Þá segir í vottorðinu að B-x-x hafi aftur leitað til hans [S-kk-ef S-kk-ef læknis] hinn 26. apríl 2005, vegna áframhaldandi einkenna „og sérstaklega versnun í kringum mjaðmagrindina“. Við skoðun hafi komið í ljós að hún var aum yfir spjaldliðunum. Vegna þess hafi hún verið send í röntgen af mjóhrygg og spjaldliðum og ganglimalengdarmælingu. Ganglimir hafi reynst nærri jafnlangir en hún hafi hryggskekkju með sveigju yfir til vinstri en ekkert annað óeðlilegt komið í ljóa. Undir fyrirsögninni Ályktun segir að lokum í vottorðinu: „Hér er um að ræða konu sem lendir í umferðarslysi og fær við það hnykk á háls og bak og hefur þrátt fyrir ýmiss konar meðferð enn töluverð einkenni sem lýsa sér sem nær stöðug einkenni frá hálsinum sem aukast við allt álag og leiða oft til höfuðverkja og dofa og verkja niður í fingur. Einnig er hún með verki neðst í mjóbaki og út í spjaldliði meira hægra megin. Þessi einkenni há henni það mikið að hún hefur ekki treyst sér í fulla vinnu en þess skal getið að hún er ólærð og fyrir henni liggja ekki nein störf önnur en þau sem krefjast nokkurs erfiðis en hún hefur þó í huga að reyna að læra eitthvað sem hún þarf ekki að erfiða við í framtíðinni.“

Með bréfi 26. janúar 2006 fór Vátryggingafélag Íslands hf. og lögmaður stefnanda þess á leit við J-kk-þf V-kk-þf lækni og J-kk-þf G-kk-þf hdl. að láta í té rökstutt álit eða mat á heilsutjón B-kvk-ef vegna slyssins 17. mars 2000 á grundvelli skaðabótalaga nr. 50/1993. Í matsgerð þeirra, dagsettri 26. september 2006, segir m.a. að ólíklegt sé að rekja megi öll einkenni tjónþola frá höfði til slyssins 17. mars 2000, þar sem ljóst sé, að hún átti vanda til að fá slík höfuðverkjaköst áður og þá án áverka. Hugsanlegt væri að höfuðverkjaköst sem hún fékk áður en hún slasaðist 17. mars 2000 mætti rekja til herpessýkingar í hálsi, en matsmenn vilji þó ekki leggja mat á það atriði hér. Þá segir í matsgerðinni að tímabært sé að meta afleiðingar umferðarslyssins í mars 2000. Um sé að ræða vissan varanlegan miska vegna þrálátra tognunareinkenna frá hálsi sem hæfilegt sé að meta 7 stig. Við mat á varanlegum miska hafi verið stuðst við miskatöflur örorkunefndar. Matsmenn telji að afleiðingar slyssins valdi B-kvk-þgf ekki sérstökum erfiðleikum í lífi hennar í skilningi 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 umfram það sem felist í því mati sem fram fór út frá læknisfræðilegu sjónarmiði. Ekki væri um að ræða tímabundið atvinnutjón; B-x-x hafi ekki misst úr launaðri vinnu vegna slyssins og getað stundað nám sitt. B-x-x teljist því heldur ekki hafa verið veik í skilningi skaðbótalaga vegna slyssins. Matsmenn telji að ástand tjónþola hafi orðið stöðugt þegar þrír mánuðir voru liðnir frá slysinu. Niðurstaðan er orðrétt þannig:

1. Stöðugleikapunktur Þrír mánuðir frá slysdegi.

2. Tímalengd óvinnufærni Engin.

3. Veikindatími Enginn

4. Varanlegur miski 7%

5. Varanleg örorka samkvæmt 5. gr. 7%

6. „Hefðbundin“ læknisfræðileg örorka 7%

Með bréfi til tryggingafélagsins, hinn 17. október 2006, lýsti stefnandi því yfir að ekki væri fallist á matsgerðina, enda væri í henni farið rangt með mikilvægar staðreyndir, sem leitt hefði til þess að forsendur matsins urðu rangar; stefnandi hygðist því dómkveðja matsmenn til að meta afleiðingar slyssins að nýju. Stefnandi krafði þó tryggingafélagið um bætur á grundvelli matsgerðarinnar með fyrirvara um hækkun á öllum þáttum matsins, samtals að fjárhæð 1.862.208 kr. að viðbættum verðbótum og vöxtum samkvæmt 15. og 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, auk lögmannsþóknunar ásamt virðisaukaskatti. Hinn 21. nóvember 2006 greiddi tryggingafélagið stefnanda samtals 3.228.122 krónur, sem lögmaður stefnanda tók við sem innborgun á heildarbætur; áskilinn væri réttur til hækkunar á öllum kröfuliðum í kjölfar matsgerðar dómkvaddra matsmanna.

Hinn 5. febrúar 2007 bað lögmaður stefnanda um dómkvaðningu matsmanna til að láta í ljós skriflegt og rökstutt álit á eftirfarandi:

1. Hvenær heilsufar B-kvk-ef var orðið stöðugt eftir umferðarslys hennar hinn 17. mars 2000.

2. Hver var tímabundin óvinnufærni B-kvk-ef að öllu leyti eða að hluta á tímabilinu frá því tjón varð og þar til heilsufar var orðið stöðugt skv. 2. gr., sbr. 3. mgr. 1. gr. skaðabótalaga (heimilisstörf)?

3. Hvort og þá hversu lengi B-kvk-nf var veik þannig að hún teljist eiga rétt til þjáningabóta skv. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 allt frá slysdegi og þar til heilsufar var orðið stöðugt. Í þessu sambandi óskast einnig greint milli þess tíma sem B-x-x var annars vegar rúmföst og hins vegar veik án þess að vera rúmliggjandi.

4. Hver er varanlegur miski B-kvk-ef af völdum slyssins skv. 1. mgr. 4. gr. skaðabótalaga?

5. Hver er varanleg örorka B-kvk-ef af völdum slyssins, metin skv. 1.-3. mgr. 5. gr. skaðabótalaga?

6. Hvort B-x-x þarf að stunda meðferð, t.d. sjúkraþjálfun og/eða nudd, í framtíðinni vegna afleiðinga slyssins. Er hér óskað eftir að metið verði hvaða tegund meðferðar er B-kvk-þgf nauðsynleg og hversu oft í mánuði hún þarf að stunda slíka meðferð.

Hinn 2. mars 2007 voru S-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf prófessor og T-kk-nf M-kk-nf læknir kvaddir til að framkvæma umbeðið mat. Matsgerð þeirra er dagsett 28. júní 2007. Þar er m.a. greint frá því á bls. 14, að þeir telji að bílslysið 17. mars 2000 hafi verið til þess fallið að valda þrálátum einkennum um ofanverðan líkama stefnanda en telji jafnframt að einkenni sem versnað hafi og breiðst út undanfarin ár, séu ekki síður af þeim áverkum er hún hlaut í tveimur líkamsárásum á árunum 2001 og 2002. Virtist þar hafa verið um áverka að ræða sem væru talsverðir og á svæðum þar sem hún hefði nú umtalsverð einkenni. Í þessu sambandi telja þeir að ekki sé hægt að líta fram hjá því, að einkenni hafi einkum versnað eftir að hún lenti í fyrrnefndum líkamsárásum, og telja, að talsvert af einkennum B-kvk-ef megi rekja til umræddra líkamsárása. Samkvæmt þessu telja þeir að „versnun“ sem orðið hafi síðustu ár megi rekja til afleiðinga líkamsárásanna ekki síður en til afleiðinga slyssins 17. mars 2000. „Áverkar sem orðið hafa eftir árið 2000 eiga þannig, að mati matsmanna, mikinn hlut í að einkenni í mjóbaki og brjóstbaki hafa farið versnandi og orðið þrálát og valdi B-kvk-þgf nú svo miklum vandkvæðum sem raun ber vitni.“

Í matsgerðinni er greint frá því á bls. 15, að við mat á varanlegum miska leggi matsmenn til grundvallar að B-x-x hafi við umferðarslysið, hinn 17. mars 2000, hlotið hálstognunaráverka með nokkurri hreyfiskerðingu í hálsi og verkjum í hálsi, höfði og herðasvæði. Einnig líti matsmenn til brjóstverkja, mjóbaksverkja og útbreiddra verkja og vöðvaeymsla í búk og öllum útlimum en telji þessi einkenni þó aðeins að minni hluta orsökuð af slysinu 17. mars 2000, svo sem áður var greint frá, en allar þessar afleiðingar muni verða varanlegar. „Í ljósi þessa og með hliðsjón af miskatöflu örorkunefndar, meta matsmenn varanlegan miska B-kvk-ef til 10 stiga (10%).“

Á bls. 16 í matsgerðinni segir m.a. að við mat á varanlegri örorku leggi matsmenn til grundvallar það heilsutjón B-kvk-ef sem rekja megi til umrædds umferðarslyss. Verði að miða við að B-x-x muni stunda svipuð störf og hingað til en þurfi vegna einkenna sinna að forðast í framtíðinni að vinna álagsbundin störf eða langar vinnulotur. Tjón hennar felist fyrst og fremst í því að sá atvinnumarkaður sem hún geti leitað á hafi þrengst auk þess sem matsmenn geri ráð fyrir að hún geti ekki sinnt nema fremur léttu starfi. „Þess ber einnig hér að geta að aðeins hluti af þeirri varanlegu örorku sem B-x-x býr við í dag er að rekja til slyss þess sem hér er til mats. Miðað við þessi sjónarmið er hæfilegt að meta varanlega örorku B-kvk-ef til 10 stiga (10%).“

Með tilliti til eðlis áverka stefnanda og einkenna ákváðu matsmenn stöðugleikatímapunkt þremur mánuðum eftir slysið, þ.e. hinn 17. júní 2000.

Matsmenn telja eðlilegt að líta svo á, miðað við einkenni B-kvk-ef í kjölfar slyssins, að hún hafi verið óvinnufær í 7 daga, en vottorð og önnur gögn um óvinnufærni liggi ekki fyrir. Þá telja þeir að hún eigi rétt til þjáningabóta samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga frá slysdegi 17. mars 2000 til 17. júní 2000, en á þeim tíma hafi hún verið veik án þess að vera rúmliggjandi.

Þeirri spurningu matsbeiðanda „[h]vort B-x-x þarf að stunda meðferð, t.d. sjúkraþjálfun og/eða nudd, í framtíðinni vegna afleiðinga slyssins. Er hér óskað eftir að metið verði hvaða tegund meðferðar er B-kvk-þgf nauðsynleg og hversu oft í mánuði hún þarf að stunda slíka meðferð“, svara matsmenn þannig: „Gera má ráð fyrir að B-x-x þurfi í framtíðinni að stunda sjúkraþjálfun á tímabilum en ómögulegt er að segja fyrir um það hversu oft eða lengi sú meðferð þarf að eiga sér stað.“

Hinn 9. ágúst 2007 krafði stefnandi Vátryggingafélag Íslands hf. um bætur að fjárhæð 1.712.527 krónur að viðbættum vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga, auk lögmannsþóknunar ásamt virðisaukaskatti. Orðaður var fyrirvari um að krafa um bætur vegna framtíðarsjúkrakostnaðar væri ekki gerður nú en yrði gerður síðar. Stefnandi sundurliðaði umkrafðar 1.712.527 krónur þannig:

Tímabundið atvinnutjón 50.000 kr.

Þjáningabætur 106.950 kr.

Bætur vegna varanlegs miska 197.100 kr.

Bætur vegna varanlegrar örorku 777.318 kr.

Útlagaður kostnaður o.fl. 581.153 kr.

Að hálfu tryggingafélagsins var bréfi stefnanda svarað skriflega hinn 20 sama mánaðar. Þar er greint frá því að í matgerðinni komi fram upplýsingar sem áður hafi ekki legið fyrir í málinu. Á bls. 10-11 komi fram að matsmenn hafi eftir matsfund aflað upplýsinga úr rafrænni sjúkraskrá Landspítala – háskólasjúkrahúss. Í skránni komi fram að rúmu ári eftir að B-x-x lenti í umferðarslysinu hafi hún orðið fyrir líkamsárás þar sem sparkað hafi m.a. verið í bakið á henni og í byrjun árs 2002 hafi B-kvk-nf aftur orðið fyrir líkamsárás og hlotið áverka m.a. á vinstri síðu, mjöðm, höfði o.s.frv. Í meðferð málsins gagnvart tryggingafélaginu hafi aldrei verið minnst á umræddar líkamsárásir.

Bréfi tryggingafélagsins svaraði lögmaður stefnanda með bréfi 24. september 2007 þar sem hann segir m.a. að matsmenn hafi nefnt árásirnar í matsgerð sinni og augljóslega tekið mikið tillit til afleiðinga þeirra. Niðurstaða matsgerðarinnar lúti því eingöngu að afleiðingum umferðarslyssins en ekki árásanna.

Í bréfi sem tryggingafélagið sendi lögmanni stefnanda, hinn 6. desember 2007, er staðhæft að umboð lögmannsins sé dagsett 10. september 2004 eða rúmum 4 árum eftir slysið 17. mars 2000. Þá er vísað til þess að fyrsta matsbeiðnin hafi verið undirrituð af hálfu tryggingafélagsins með fyrirvara um fyrningu. Í matsgerð J-kk-ef V-kk-ef og J-kk-ef G-kk-ef hafi stöðugleikapunktur verið settur þremur mánuðum eftir slysdag eða í júní 2000. Eftir að matsgerð J-kk-ef og J-kk-ef lá fyrir hafi tryggingafélagið borið fyrir sig fyrningu, en miðað við niðurstöðu matsgerðarinnar hafi málið verið fyrnt um áramótin 2004/2005. Þessu hafi verið mótmælt að hálfu lögmanns B-kvk-ef B-kvk-ef en hann hafi haldið fram að tryggingafélagið hefði fallið frá að bera fyrir sig fyrningu. Hvorki matsmenn né tryggingafélagið hefðu vitað um umræddar líkamsárásir er B-kvk-nf B-kvk-nf varð fyrir, annars vegar á árinu 2001 og hins vegar á árinu 2002. Tryggingafélagið hafi fyrst fengið upplýsingar um þessar árásir í matsgerð dómkvaddra matsmann 28. júní 2007. Ljóst væri að mál B-kvk-ef B-kvk-ef hefði þróast með öðrum hætti ef tryggingafélaginu hefði verið kunnugt um þessar líkamsárásir fyrr. Tryggingafélagið hefði þá óskað eftir að greint yrði í matsgerð dómkvaddra matsmann á milli heilsutjóns B-kvk-ef vegna árekstursins, hinn 17. mars 2000, og afleiðinga líkamstjóns B-kvk-ef vegna árásanna 2001 og 2002. Greiddar hafi verið 3.453.018 kr. vegna málsins en að öllum líkindum væri hér um ofbætt tjón að ræða. Fjárhæðin hafi verið greidd úr lögboðinni ábyrgðartyggingu ætlaðri til að greiða fyrir tjón sem rekja má til notkunar ökutækis. Félagið hafni því frekari bótagreiðslu og áskilji sér rétt til að láta meta sérstaklega hversu mikill hluti 7 stiga miskans og 7% varanlegrar örorku er að rekja til líkamsárásanna tveggja á árunum 2001 og 2002.

Helstu málsástæður stefnanda og réttarheimildir er stefnandi byggir á: Stefnandi, B-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, byggir á því að hafa lent í umferðarslysi hinn 17. mars 2000, sem farþegi í bifreið sem ekið var á. Í matsgerð dómkvaddra matsmanna komi fram að 10 stiga miski og 10% varanleg örorka stefnanda séu afleiðingar umferðarslyssins. Ljóst sé að dómkvaddir matsmenn telja að líkamsárásirnar [2001 og 2002] hafa haft mikil áhrif á varanlegt líkamsástand stefnanda. Þeir telji því varanlegt ástand hennar mun alvarlegra en sem nemi 10 stiga miska og 10% varanlegri örorku. VÍS beri því að greiða stefnanda bætur fyrir 10 stiga miska og 10% varanlega örorku að frádregnum þegar greiddum innborgunum.

Vísað er til þess að í matsgerð dómkvaddra matsmanna sé gert ráð fyrir að stefnandi þurfi í framtíðinni að stunda sjúkraþjálfun en treysti sér ekki til að segja hversu oft eða lengi. Ljóst sé að sjúkraþjálfun muni verða kostnaðarsöm. Um sé að ræða hluta af tjóni stefnanda vegna umferðarslyssins. Sjúkraþjálfari, sem hafi haft stefnanda til meðferðar í rúmt ár, hafi metið framtíðarþörf hennar á sjúkraþjálfun. Tryggingastærðfræðingur hafi reiknað eingreiðsluverðmæti kostnaðar af sjúkraþjálfun í framtíðinni. Greiðsluskylda vátrygginga-félagsins á öllum sjúkrakostnaði, þ.m.t. framtíðarsjúkrakostnaði, sé hluti af því tjóni sem stefnandi eigi rétt á að fá greitt frá stefndu samkvæmt 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Um bótaútreikning og bótafjárhæð vísar stefnandi til kröfubréfs, dags. 9. ágúst 2007, þar sem VÍS var krafið um bætur samkvæmt matsgerð dómkvaddra matsmanna. Þá hafi höfuðstóll kröfunnar verið sundurliðaður með eftirfarandi hætti:

1. Tímabundið atvinnutjón skv. 2. gr. skaðbótalaga.

Matsmenn telja að stefnandi hafi verið óvinnufær í viku eftir slysið. Á þeim tíma gat hún heldur ekki unnið heimilisstörf. Krafa vegna þessa þáttar er sett fram að álitum = kr. 50.000.

2. Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga.

Matsmenn telja stefnanda hafa verið veika án rúmlegu í kjölfar slyssins frá 17. mars 2000 til 17. júní 2000 eða í 93 daga.

Vegna þessa þáttar er því krafist greiðslu á 93 x kr.700,- x 5390/3282 = kr. 106.950.

3. Varanlegur miski skv. 4. gr. skaðabótalaga.

Matsmenn telja varanlegan miska stefnanda vera 10 stiga miska.

VÍS hafði áður greitt bætur sem miðuðust við 7 stiga miska.

Vegna þessa þáttar er því krafist 3% af kr. 4.000.000,- x 5390/3282 = kr. 197.100.

4. Varanleg örorka skv. 5.-7. gr. skaðabótalaga.

Matsmenn telja varanlega örorku stefnanda vera 10%.

VÍS hafði áður greitt bætur sem miðuðust við 7% varanlega örorku.

Meðalárslaun stefnanda ákvarðast samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaganna.

1.200.000 x 391773282 => 1.432.00.

Á stöðugleikapunkti var stefnandi 18 ára og 313 daga gömul. Margfeldisstuðull samkvæmt 6. gr. skaðbótalaga er 18,094

(18,476-18,031 = 0445

0,445 x 313/365 = 0,382

18,476 – 0,382 = 18,094).

Krafan vegna þessa þáttar er því kr. 1.432.000,- x 3% x 18,094 = kr. 777.318.

5. Sjúkrakostnaður, útlagður kostnaður o.fl.

Í kröfubréfi, dags. 9. ágúst 2007, var krafist greiðslu á reikningum samtals að fjárhæð kr. 548.830.

Þá var ítrekuð krafa um að greiddir yrðu reikningar vegna sjúkraþjálfunar, sem höfðu þá þegar verið sendir félaginu en voru ekki greiddir við fyrra uppgjör, alls að upphæð kr. 32.323.

Alls var því í kröfubréfi, dags. 9. ágúst 2007, gerð krafa um sjúkrakostnað og annan kostnað að upphæð kr. 581.153.

Bent var á að síðan kröfubréf, dags. 9. ágúst 2007, var sent hafi stefnandi orðið fyrir sjúkrakostnaði og öðru fjártjóni. Auk þess hafi stefnandi fengið mat og útreikning á framtíðarsjúkrakostnaði sínum. Allur þessi kostnaður sé hluti af tjóni stefnanda og beri stefndu bótaábyrgð á honum. Greint er frá þessum kostnaði og fjártjóni þannig:

Sjúkrakostnaður eftir kröfubréf dags. 9. ágúst 2007.

Í vottorði sjúkraþjálfara, dags. 5. apríl 2009, er yfirlit yfir kostnað stefnanda af sjúkraþjálfun á tímabilinu frá 8. október 2007 til 19. janúar 2009. Sá kostnaður er alls kr. 41.864. Sjúkraþjálfarinn telur stefnanda þurfa að koma í 42 meðferðir næsta árið eftir dagsetningu vottorðsins, þ.e. frá apríl 2009 til apríl 2010. Sá kostnaður er alls kr. 78.604. Frá og með apríl 2010 telur sjúkraþjálfarinn að stefnandi þurfi að koma til meðferðar 4-8 sinnum á ári það sem eftir er ævinnar. Kostnaðurinn hefur verið reiknaður til eingreiðsluverðmætis af tryggingastærðfræðingi. Kostnaður miðað við 8 komur á ári er kr. 633.651.

Um réttarheimildir vísar stefnandi til 16. gr. skaðabótalaga og 9. gr. sbr. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá sé byggt á 1. mgr. 88. gr., 89. gr., 90. gr. og 95. gr., sbr. 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Um varnarþing vísast til 1. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stuðst er við 1. og 3. mgr. 129 gr. og 1. og 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála varðandi málskostnað. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988.

Helstu málsástæður stefndu og réttarheimildir er stefndu byggja á: Stefndu, Á-kk-nf E-kk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., byggja á því að vátryggingafélagið hafi greitt að fullu bætur fyrir líkamstjón er stefnandi hlaut í umferðarslysinu 17. mars 2000. Matsgerð dómkvaddra matsmanna sé ekki afdráttarlaus um það hvort miski og örorka stefnanda, sem þar er metin, sé einungis af völdum slyssins 17. mars 2000, en ekki að hluta til vegna áverka er hún hlaut í tveimur líkamsárásum á árunum 2001 og 2002. Ólíklegt sé að heildarmiski og heildarörorka sé mun hærri en 10 miskastig og 10% örorka svo sem dómkvaddir matsmenn álykta. J-kk-nf V-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf mátu, hinn 26. september 2006, varanlegan miska stefnanda 7% og varanlega örorku hennar 7% af völdum slyssins 17. mars 2000 án vitneskju um líkamstjón hennar af völdum átaka í miðbæ Reykjavíkur hinn 30. nóvember 2001 og aftur hinn 27. febrúar 2002. Byggt sé því á því að dómkvaddir matsmenn hafi ofmetið varanlegar afleiðingar umferðarslyssins og áhrif þess á stefnanda og að stefndu hafi greitt stefnanda tjón sitt að fullu vegna þess.

Vísað er til þess að upplýst sé úr rafrænni sjúkraskrá Landspítala – háskólasjúkrahúss að stefnandi hafi leitað til slysa- og bráðadeildar hinn 17. mars 2000, vegna aftanákeyrslu. Þar segir að hún hafi væg eymsli í hálsi og ofanverðu baki; mjög væga verki við þreifingu hliðlægt við hryggjartinda í hálsi, þó meira vinstra megin. Verkir hafi einnig verið yfir miðlínu á brjóstbakssvæði en hreyfingar í hálsi og baki óhindraðar. Um sé að ræða hálstognun og tognun á lendahrygg. Öðrum samtímalæknisfræðilegum gögnum sé ekki til að dreifa sem staðfesti að stefnandi hafi hlotið áverka í umferðarslysinu 17. mars 2000.

Þá er vísað til þess að fyrir liggi læknabréf S-kk-ef S-kk-ef læknis, dskj. nr. 6. Þar sé m.a. greint frá því að stefnandi hafi leitað til hans sumarið 2002 vegna áverka sem hún fékk í umferðarslysinu 17. mars 2000. Stefnandi hafi því ekki leitað til læknis fyrr en rúmum tveimur árum eftir slysið og þá að yfirstöðnum öðrum atvikum sem leiddu til líkamstjóns hennar. Ekki sé þess getið í bréfi S-kk-ef að honum hafi verið kunnugt um það.

Mótmælt er kröfu stefnanda um þjáningabætur samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga. Þjáningabætur verði að byggja á læknisfræðilegu mati er fram hafur farið á veikindatímanum. Slíkt mat hafi ekki farið fram. Einungs í undantekningartilvikum sé heimilt að greiða þjáningabætur þótt tjónþoli sé vinnufær. Óvinnufærni var samkvæmt matsgerð dómkvaddra matsmanna, matsgerðar sem stefnandi byggir á, einungis vika. Þjáningatímabil stefnanda sé því að hámarki vika.

Byggt er á því að ekki sé sannað að stefnandi hafi orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni.

Þá er byggt á því að ekki beri að greiða fyrir endurhæfingu eftir að heilsufar stefnanda var orðið stöðugt og ekki að vænta umtalsverðs frekari bata á heilsu stefnanda en það hafi verið að mati dómkvaddra matsmanna þremur mánuðum eftir slysið eða 17. júní 2000. Auk þess byggja stefndu á því að ósannað sé að þörf stefnanda á sjúkraþjálfun í framtíðinni sé til komin vegna umferðarslyssins 17. mars 2000.

Mótmælt er kröfu stefnanda um vexti. Eldri vextir en 4 ára frá birtingu stefnu séu fyrndir.

Verði talið að stefnandi eigi kröfu á hendur stefndu umfram það sem stefnda, Vátryggingafélag Íslands hf., hefur þegar greitt, er byggt á því að sú krafa sé fallin niður sökum fyrningar á grundvelli 99. gr. umferðalaga nr. 50/1987. Hæstiréttur hafi í dómum sínum slegið því föstu að upphaf fyrningarfrests samkvæmt þessu ákvæði skuli miða við upphaf næsta almanaksárs eftir stöðugleikatímapunkt/batahvörf. Í máli þessu hafi batahvörf verið 17. júní 2000 og krafan því fyrnd um áramótin 2005/2006. Stefnda,Vátryggingafélag Íslands hf., hafi fallið frá rétti til að bera fyrir sig fyrningu þau áramótin með tölvupósti hinn 14. nóvember 2005, sbr. dskj. nr. 36. Krafa stefnanda hafi engu að síður fyrnst áramótin 2006/2007, enda hafi stefndu ekki fallið frá rétti til að bera fyrningu fyrir sig um þau áramót. Og þó að Vátryggingafélag Ísalands hf. hafi, hinn 21. nóvember 2006, greitt stefnanda bætur, er tók mið af mati J-kk-ef V-kk-ef og J-kk-ef G-kk-ef, hafi það ekki rofið fyrningu á kröfu stefnanda á frekari greiðslu síðar á grundvelli hækkunar allra kröfuliða í kjölfar matsgerðar dómkvaddra matsmanna.

Varakröfu sína, um að stefnukröfur verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður, byggja stefndu á sömu málsástæðum og lagarökum og aðalkröfu sína.

Um réttarheimildir vísa stefndu til skaðbótalaga nr. 50/1993, 2. mgr. 3. gr. laga nr. 14/1905, 99. gr. umferðalaga nr. 50/1987 og 1.-3. mgr. 130. gr., sbr. 129. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Stefnda, B-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, bar fyrir rétti m.a. að hún hefði fengið áverka á hálsi, hnykk á hálsinn, og stífnað þar og einnig stífnað í brjóstbaki við slysið 17. mars 2000. Þetta hafi ágerst hægt og rólega. Í kjölfarið hafi hún fengið mikla höfuðverki sem hún hafi ekki tengt strax við slysið. Afleiðingar slyssins fyrir hana nú séu að hún sé ófær um að sinna áhugamáli sínu, sem er líkamsrækt. Hún eigi erfitt með að sitja og læra og geti ekki unnið við tölvur. Hún kvaðst ekki hafa farið til læknis fyrsta árið eftir slysið. Hún hafi leitað ítrekað til S-kk-ef S-kk-ef læknis af því hún hafi verið að vinna á sama stað og hann. Hún hafi ekki leitað læknis þó hún hefði verki, heldur vegna þess, að þegar hún fór upp á slysavarðstofu hafi henni verið ráðlagt ákveðnar bólgueyðandi teygjuæfingar til að forðast að vera stíf og það hafi hún gert. Hún hafi verið í góðu líkamlegu ástandi þegar slysið varð og hafi því talið sig geta unnið á þessu. Hún hafi reynt að gera allt sem hún gat og farið að öllum ráðum. Allt í einu hafi hún séð að hún gæti ekki gert þetta ein og farið til S-kk-ef.

Í lok ársins 2001 og í byrjun árs 2002 hafi hún lent í líkamsárásum. Hún hafi ekki sagt frá því, þegar verið var að meta líkamstjón hennar, vegna þess að áverkanir sem hún fékk þá voru það litlir og háðu henni ekki. Hún hafi talið að þeir skiptu ekki máli. Þetta hafi verið áverkar, sem voru ekkert tengdir því, sem kom strax fram eftir slys; allt aðrir áverkar og litlir. Áhrif þessara líkamsárása hafi engin verið. Hún kvaðst hafa farið á spítala eftir báðar árásirnar vegna þess að móðir hennar, sem er hjúkrunarfræðingur, hafi ítrekað sagt henni, að kæmi eitthvað fyrir hana líkamlega, við bílslys eða árás, þá ætti hún alltaf að láta skoða sig, kæmu einhverjir þættir í kjölfarið. Annað skiptið, þegar hún var með T-kvk-þgf, þá hafi stelpan, sem réðst á T-kvk-þf, einnig ráðist á sig. Stelpan hafi barið T-kvk-þf miklu meira. T-kvk-nf hafi óskað eftir að hún kæmi með sér til að styrkja mál sitt þegar hún [T-kvk-nf] kærði þessa stelpu. Það hafi verið ástæðan fyrir því að hún fór til lögreglunnar.

B-kvk-nf B-kvk-nf sagði að líkamlegt ástand og atgervi hennar fyrir slysið hafi verið mjög gott. Hún hafi verið í mjög góðu formi. Hún hafi stundað líkamsrækt fjóra til fimm daga í viku, en líkamlegt ástand hennar eftir slysið hafi verið mjög slæmt. Hún hafi aldrei þurft að fara í sjúkraþjálfun áður en hún lenti í slysinu. Nauðsynlegt sé fyrir hana nú að fara í sjúkraþjálfun; geri hún það ekki stífni hún upp aftur og höfuðverkir ágerist.

B-kvk-nf B-kvk-nf kvað verkina hafa farið versnandi eftir slysið.

T-kk-nf M-kk-nf taugalæknir staðfesti fyrir rétti að hafa, ásamt S-kk-þgf M-kk-þgf S-kk-þgf prófessor, unnið matsgerð þá sem liggur fyrir í málinu sem dskj. nr. 20. Hann bar fyrir rétti m.a. að þó að gögn hafi ekki verið lögð fyrir í mati af öðrum hvorum matsbeiðanda þá hafi hann - þar sem hann hafi verið matsmaður og hafi aðgang að eða viti af einhverjum gögnum - oft reynt að afla upplýsinga úr þeim. Fyrir komi að upplýst sé um önnur slys eða sjúkdóma er taka þurfi tillit til við matið. Hann kvaðst alltaf leggja til grundvallar það, sem honum væri falið að meta, þ.e. afleiðingar tiltekins atburðar. Hann reyni að fara ekki út fyrir þann ramma. Það sem komi fram í matinu taki því til afleiðinga þess atburðar sem óskað er eftir að verði metnar, ekki til annarra þátta nema þess sé sérstaklega óskað. Til grundvallar niðurstöðu matsgerðarinnar séu efnislega einungis afleiðingar af umferðarslysinu í mars 2000. Reyndar komi það fram í texta matsgerðarinnar.

T-kk-nf sagði að herpes eða ristilsýking væri fyrirbæri sem rekja megi til líkrar veiru og valdi hlaupabólu hjá börnum. Þessi veira liggi sofandi í mörgum okkar, kannski flestum; hún liggi á ákveðnum stað í taugakerfinu og geti brotist út af óþekktum ástæðum. Þá lýsi hún sér oft og tíðum sem útbrot; byrjar iðulega með verkjum og síðan komi útbrot ekki ólíkt því sem sést í hlaupabólu, en þó þannig að útbrotin eru á svæði tiltekinnar taugar að jafnaði. Þetta tengist sem sagt ákveðinni taug. Þess vegna geti menn þekkt nokkurn veginn hvað það fylgir útbreiðslunni. Eitt af einkennum svona sýkingar séu verkir; oft séu talsverði verkir í byrjun. Þessir verkir hafi tilhneigingu til þess að hverfa með tímanum. Það sem sé svolítið sérkennilegt við sýkinguna sé það að hjá ungu fólki heyri hún til algjörra undantekninga. Hann hafi reyndar ekki orðið var við langvinna verki eftir slíka sýkingu hjá ungu fólki. Hjá þeim sem eru sextugir til sextíu og fimm ára væri þetta hins vegar talsvert mikið vandamál.

T-kk-nf sagði gögnin sem matsmenn byggðu á um orsakatengsl slyssins og þeirra einkenna, sem B-kvk-nf B-kvk-nf eigi við að etja í dag, væru fyrir það fyrsta frásögn B-kvk-ef. Í öðru lagi sé lagt til grundvallar að hún leitaði á slysadeild Landspítala og hann hafi aflað sér upplýsinga úr rafrænni sjúkraskrá þar sem þetta var staðfest, sbr. bls. 10 í matsgerðinni (dskj. nr. 20). Um eftirfylgnina lá fyrir yfirlýsing eða læknabréf S-kk-ef S-kk-ef, þegar matinu lauk, að hann hefði sinnt henni í kjölfar áverkans vegna afleiðinga áverkans, án þess þó að hafa skráð það nákvæmlega niður. Þannig tengjast slysið og einkennin.

S-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf prófessor staðfesti fyrir rétti að hafa ásamt T-kk-þgf M-kk-þgf taugalækni unnið matsgerð sem liggur fyrir í málinu sem dskj. nr. 20. Hann bar m.a. fyrir réttinum að lagt hefði verið til grundvallar matsgerðinni einungis það heilsutjón matsbeiðanda sem slysið 17. mars 2000 hafi valdið. Niðurstaða matgerðarinnar hafi algjörlega verið leidd af þessu slysi en ekki af öðrum slysum eða veikindum matsbeiðanda af öðrum orsökum.

Niðurstaða: Krafa stefnanda er byggð á ákvæðum XIII. kafla laga nr. 50/1987. Matsmenn og dómkvaddir matsmenn mátu batahvörf eða að heilsufar stefnanda hafi orðið stöðugt hinn 17. júní 2000.

Stefndu byggja á því að krafa stefnanda sé fyrnd á grundvelli 99. gr. umferðalaga nr. 50/1987, en þar segir að allar bótakröfur samkvæmt XIII. kafla laganna um fébætur og vátryggingu, bæði á hendur þeim, sem ábyrgð ber, og vátryggingarfélagi, svo og endurkröfur vátryggingarfélagsins, fyrnist á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs, sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar. Kröfur þessar fyrnist þó í síðasta lagi á tíu árum frá tjónsatburði. Þegar stefna var birt 23. júlí 2009 var fjögurra ára fyrningarfrestur löngu liðinn.

Í tölvubréfi þáverandi lögmanns stefnanda, V-kk-ef L-kk-ef, til stefnda, Vátryggingafélags Íslands hf., hinn 10. nóvember 2005, segir: Meðfylgjandi er lokavottorð M-kk-ef P. H-kk-ef vegna B-kvk-ef B-kvk-ef S-kvk-ef. – Örorkumat er væntanlega orðið tímabært. Ég óska vinsamlega eftir upplýsingum fyrir 15. þessa mánaðar um hvernig félagið óskar eftir að því verði háttað. - Þá óska ég – öryggis vegna – eftir staðfestingu þess að félagið muni ekki bera fyrir sig fyrningu bótakrafna B-kvk-ef vegna slyssins um næstu áramót.

Af hálfu tryggingarfélagsins var framangreindu tölvubréfi svarað með tölvubréfi hinn 14. sama mánaðar. Þar segir: [V]ið teljum að það vanti uppl. um fyrra heilsufar, svo skulum við fara í mat. Varðandi fyrninguna þá get ég staðfest að úr því matsferlið er farið í gang núna þá munum við ekki bera fyrir okkur fyrningu þó að þetta fari fram yfir áramótin 2005 – 2006, enda málið í eðlilegum farvegi.

Með bréfi 26. janúar 2006 fengu aðilar J-kk-þf V-kk-nf lækni og J-kk-þf G-kk-þf hdl. til að meta heilsutjón tjónþola af völdum slyssins. Af hálfu tryggingarfélagsins er bréfið undirritað með fyrirvara um fyrningu. Matsgerð er dagsett 26. september 2006. Með bréfi lögmanns stefnanda til tryggingarfélagsins, hinn 17. október 2006, var m.a. greint frá því að B-kvk-nf B-kvk-nf gæti alls ekki fallist á matsgerðina af tilgreindum ástæðum.

Hinn 21. nóvember 2006 greiddi tryggingarfélagið stefnanda, samtals 3.228.122 krónur, sem lögmaður stefnanda tók við sem innborgun á heildarbætur. Af hálfu stefnanda var áskilinn réttur til hækkunar á öllum kröfuliðum í kjölfar væntanlegrar matsgerðar dómkvaddra matsmanna.

Stefndu byggja á því að krafa um frekari bætur hafi fyrnst um áramótin 2006/2007, enda hafi stefndu ekki fallið frá rétti til að bera fyrir sig fyrningu um þau áramót. Greiðslan 21. nóvember 2006, sem móttekin var með fyrirvara af hálfu stefnanda, hafi ekki rofið fyrningu á frekari greiðslu og nýjum kröfuliðum. Þessari málsástæðu er hins vegar ekki borið við fyrr en í greinargerð stefndu hinn 15. október 2009

Í bréfi lögmanns stefnanda til tryggingarfélagsins hinn 17. október 2006, sbr. dskj. nr. 13., er tekið fram að krafa, er þar er tilgreind, sé sett fram með fyrirvara um hækkun á öllum þáttum matsins og áformað sé að dómkveðja matsmenn til að meta afleiðingar slyssins að nýju.

Hinn 21. nóvember 2006 greiddi tryggingarfélagið stefnanda, eins og áður sagði, bætur á grundvelli matsgerðar J-kk-ef V-kk-ef og J-kk-ef G-kk-ef með fyrirvara um samkomulag um bætur. Þessi greiðsla gaf stefnanda tilefni til að ætla að tryggingarfélagið bæri ekki fyrir sig fyrningu þó að málið færi fram yfir áramótin 2006/2007 til dómkvaðningar matsmanna. Stefnandi mátti ætla, að málið væri í eðlilegum farvegi úr því sem komið var, og þá er matsgerð dómkvaddra matsmanna lægi fyrir væri fyrst þess kostur að leita fullnustu kröfunnar með stuðningi slíkrar matsgerðar. Ekki verður því fallist á að krafa stefnanda um frekari bætur sé fyrnd.

Matsgerð dómkvaddra matsmanna er dagsett hinn 28. júní 2007, og verða stefndu að bera hallann af því að hafa ekki reynt að hnekkja því mati með yfirmati.

Tryggingarfélagið greiddi stefnanda bætur á grundvelli fyrri matsgerðarinnar. Jafnframt báru stefndu brigður á að í mati dómkvaddra matsmanna hefði nægilega verið greint á milli líkamstjóns stefnanda, sem leiddi af slysinu 17. mars 2000, og líkamstjóns, sem hún hlaut er ráðist var á hana 24. nóvember 2001 og 17. febrúar 2002. Í matsgerð dómkvaddra matsmanna kemur hins vegar skýrt fram að þeir hafi greint þar á milli svo sem lýst var hér að framan í yfirliti um atvik að baki málinu og ágreiningsefni í því. Þá báru báðir hinir dómkvöddu matsmenn fyrir rétti að einungis líkamsskaði, sem B-kvk-nf B-kvk-nf varð fyrir í slysinu hinn 17. mars 2000, hefði legið til grundvallar matsgerðinni. En eins og áður sagði gera dómkvaddir matsmenn ráð fyrir að B-kvk-nf þurfi í framtíðinni að stunda sjúkraþjálfun á tímabilum en ómöguleg er að segja fyrir um það hversu oft eða lengi sú meðferð þurfi að eiga sér stað. Þeir taka jafnframt fram í matsgerð sinni, sem dagsett er 28. júní 2007, að „versnun“ sem orðið hafi á heilsufari B-kvk-ef síðustu ár megi rekja til afleiðinga líkamsáverka, er hún fékk á árunum 2001 og 2002, ekki síður en til afleiðinga slyssins 17. mars 2000.

Af læknisvottorði S-kk-ef S-kk-ef frá 18. mars 2007 (dskj. nr. 17) verður ekki ráðið að honum hafi verið kunnugt um líkamstjón, sem B-x-x B-kvk-nf fékk er ráðist var á hana 24. nóvember 2001 og 17. febrúar 2002. Þá verður ekki ráðið af skýrslu R-kk-ef M-kk-ef sjúkraþjálfara um B-kvk-þf B-kvk-þf, dags. 20. maí 2007, (dskj. nr. 19) þar sem hann lýsir líkamlegu ástandi hennar, að honum hafi verið kunnugt um líkamstjón hennar af völdum átakanna sem hún lenti í 2001 og 2002. Ekkert kemur heldur fram um þau átök í vottorðum H-kvk-ef B. Þ-kvk-ef sjúkraþjálfa, dags. 1. júní 2008 og 5. apríl 2009 (dskj. nr. 26 og nr. 29).

Þar sem dómkvaddir matsmenn telja að heilsutjón stefnanda megi ekki síður rekja til líkamsárásanna á árunum 2001 og 2002 verður stefnandi sjálf að bera hvort tveggja, hluta af útlögðum og framtíðarsjúkrakostnaði og sjúkraþjálfunarkostnaði. Hæfilegt þykir að stefndu beri 200.000 kr. af þessum kostnaði.

Samkvæmt framansögðu verða stefndu óskipt dæmdir til að greiða stefnanda fyrir tímabundið atvinnutjón, fyrir þjáningar, fyrir varanlegan miska, fyrir varanlega örorku og hluta af útlögðum og framtíðar sjúkrakostnaði og sjúkraþjálfunarkostnaði, samtals að fjárhæð 1.331.368 kr.

Samkvæmt 1. mgr. 1. gr. og 2. mgr. 3. gr. laga nr. 14/1905 eru eldri vextir en fjögurra ára frá birtingu stefndu fyrndir, en stefna var birt 23. júlí 2009. Rétt þykir að reikna dráttarvexti frá þeim degi.

Eftir atvikum þykir rétt að hver aðili beri sinn málskostnað.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði eins og nánar greinir í dómsorði.

P-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndu, Á-kk-nf E-kk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., greiða óskipt stefnanda, B-kvk-þgf B-kvk-þgf S-kvk-þgf, 1.331.368 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 23. júlí 2009 til greiðsludags.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns stefnanda, 400.000 krónur.

P-kk-nf Þ-kk-nf