S-129/2008

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 11. september, er höfðað með ákæru sýslumannsins á Sauðárkróki, út gefinni 23. apríl 2008, á hendur A-kk-þgf P-kk-þgf, kt. 301187-3949, Háuhlíð 9, Sauðárkróki, „fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa um þrjúleytið aðfararnótt sunnudagsins 14. október 2007 ekið bifreiðinni UN-215 undir áhrifum áfengis (áfengismagn í blóði 2,13 prómill) eftir götum Sauðárkróks, þar með talið eftir Sæmundarhlíð og áleiðis vestur Sauðárhlíð, uns bifreiðin hafnaði á hlöðnum lóðarvegg norðan við hús nr. 9 við Birkihlíð, en eftir áreksturinn hljóp ákærði af vettvangi. Jafnframt fyrir að hafa nokkrum mínútum síðar komið til baka að bifreiðinni og ekið henni afturábak frá umræddum lóðarvegg örfáa metra, en í þeim svifum komu lögreglumenn á vettvang og handtóku ákærða þar sem hann sat í ökumannssæti bifreiðarinnar og var að reyna að halda áfram akstri.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með áorðnum breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, og sviptingar ökuréttar skv. 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, með áorðnum breytingum.“

Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Til vara krefst hann vægustu refsingar. Verjandi hans krefst í báðum tilfellum málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Málavextir

Samkvæmt lögregluskýrslum er upphaf máls þessa það, að kl. 03:18, aðfaranótt sunnudagsins 14. október 2007 var hringt til lögreglunnar á Sauðárkróki og tilkynnt að bifreið hefði verið ekið á hlaðinn vegg, norðan við hús númer 9 við Birkihlíð, og hefði ökumaður hlaupið úr bifreiðinni. Stæði hún fyrir utan húsið og ljós kveikt. Taldi tilkynnandinn ökumanninn vera karlmann um tvítugt en kvaðst ekki hafa séð hann vel. Lögregluþjónar fóru á vettvang og komu að bifreiðinni í gangi og var ákærði í ökumannssætinu. Er ákærði varð lögreglu var drap hann á vél bifreiðarinnar og var með kveikjuláslykla í vinstri hendi er lögregla opnaði ökumannsdyrnar. Var hann ber að ofan og segir í skýrslu að hann hafi verið áberandi ölvaður. Var hann fluttur á lögreglustöð.

Þá kemur fram í lögregluskýrslu að skammt frá vettvangi, við hús númer 5 við Víðihlíð, hafi fundizt bolur og sylgjulaust belti, en ákærði hafi verið með beltissylgju í vasa sínum. Loks segir í skýrslunni að í og við bifreiðina hafi hvorki fundizt áfengi né ílát undir það.

Tekin voru blóð- og þvagsýni úr ákærða og samkvæmt vottorðum Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði var alkóhólmagn í blóði ákærða 2,13 ‰ en í þvagi 2,75 ‰.

Verður nú rakinn framburður fyrir dómi eftir því sem ástæða þykir til.

Ákærði kvaðst hafa farið um miðnætti akandi til vina sinna og þar hafi hann drukkið þó nokkuð mikið áfengi. Um tveimur stundum síðar hafi fallið á sig óminni. Bifreið sína hefði hann geymt á bílastæði við Treksport og kvaðst ákærði ekki muna til annars en að hann hefði sjálfur verið með bíllykla sína allt kvöldið og væru það einu lyklarnir sem til væru að bifreiðinni. Þó sagði ákærði að vegna minnisleysis síns gæti hver sem er hafa tekið bifreiðina án þess að hann vissi. Ákærði kvaðst lítið muna eftir handtöku sinni, en mundi þó eftir að hafa séð lögregluþjóninn B-kk-þf S-kk-þf S-kk-þf. Ekki myndi ákærði hvar hann var þá staddur og ekki hvort hann var þá með bíllykil. Þá kvaðst ákærði ekki muna hvort hann hefði reynt að hreyfa bifreiðina skömmu fyrir handtökuna. Ákærði kvaðst enga skýringu hafa á því að hann hafi verið ber að ofan þegar lögregla kom að honum, en ólag hefði verið á beltissylgjunni um kvöldið. Bolurinn sem lögreglan hefði fundið hefði verið eign ákærða. Ákærði taldi sig mjög ólíklegan til að aka bifreið ölvaður á vegg, hlaupa á brott, en koma svo aftur til að reyna að gangsetja hana. Væri slík hegðun ekki rétt. Hefði hann oft áður ekið í bæinn til skemmtana en jafnan fengið inni hjá vinum eða gengið heim ef hann hefði verið undir áhrifum áfengis. Ákærði var spurður um orð sem eftir honum eru höfð í lögregluskýrslu, þar sem hann segir: „Ég var blindfullur í nótt er leið. Ég hafði lykla bifreiðarinnar UN-215, sem er minn bíll, á mér og bíllinn var niðri í bæ. Ég get ekkert afsakað þetta.“ Kvaðst ákærði með lokaorðunum hafa átt við eignatjónið sem einhverjir aðrir hefðu valdið með bifreið hans. Þá var ákærði spurður um upplýsingaskýrslu lögreglu þar sem hann er sagður hafa rætt við tvo nafngreinda lögregluþjóna og eftir honum haft að „hann hafi verið nýbúinn að skutla vinkonu sinni og vini, sem hann nafngreindi ekki, heim.“ Ákærði kvaðst ekki muna eftir slíkum ummælum. Loks var ákærði spurður um þau orð í lögregluskýrslu þar sem um hann segir: „Hann kveðst ekki muna eftir því að hafa ekið bifreiðinni en miðað við það sem fram er komið bendi allt til að hann hafi verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn.“ Ákærði sagði þetta ekki hafa verið sín orð, þetta hljóti að vera frá lögregluþjóninum komið. Ákærði kvaðst hins vegar hafa undirritað umrædda skýrslu en hafa verið nývaknaður, illa fyrir kallaður og viljað heim.

Vitnið F-kk-nf J-kk-nf lögregluvarðstjóri sagði tilkynningu hafa borizt um að ekið hefði verið á vegg við mót Sæmundarhlíðar og Sauðárhlíðar og þegar vitnið og félagar þess hefðu komið á vettvang hefði bifreið verið, „aðeins frá“ umræddum vegg, hálf uppi á graseyju og greinilegt hefði verið að bifreiðinni hefði verið ekið á vegginn. Bifreiðin hefði verið í gangi þegar vitnið kom að, og verið var að reyna að færa hana úr stað. Hefði það gengið illa sökum þess hversu skemmdur hjólabúnaðurinn hefði verið, en bifreiðin hefði þó fyrir eigin vélarafli mjakazt einu sinni fram og einu sinni aftur, um metra í hvora átt. Á förum á grasinu hefði hins vegar sézt að nokkuð hafði verið reynt að hreyfa bifreiðina. Þá hefði vitnið heyrt bifreiðinni gefið inn. Vitnið hefði hraðað sér að ökumannsdyrum og opnað. Undir stýri hefði ákærði setið og verið búinn að drepa á bifreiðinni þegar vitnið kom að. Hefði ákærði rétt vitninu bíllykilinn þegar í stað. Vitnið kvaðst aldrei hafa misst sjónar á bifreiðinni frá því það kom á vettvang og þar til það handtók ákærða. Kæmi enginn annar til greina sem ökumaður.

Vitnið S-kk-nf J-kk-nf héraðslögreglumaður sagðist hafa farið með öðrum lögregluþjónum á vettvang og þar hafi blasað við bifreið í gangi. Vitnið og félagar þess hefðu hraðað sér að henni og þegar ökumannshurðin var opnuð hefði ökumaður drepið á bílnum og gert sig líklegan til að stíga út. Spurt um hreyfingar bifreiðarinnar áður en drepið var á henni kvað vitnið það hafa verið „svona lítið rugg“ en ekkert sem heitið gæti akstur. Bifreiðin hefði ekki verið ökufær, en ökumaður hefði gefið henni inn og reynt að færa hana úr stað en hún hefði hreyfzt „mjög lítið“. Vitnið kvaðst aldrei hafa misst sjónar á bifreiðinni frá því það kom á vettvang og þar til ákærði var handtekinn og kæmi enginn annar til greina sem ökumaður. Engir aðrir hefðu verið sjáanlegir á vettvangi.

Vitnið S-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf lögregluvarðstjóri sagði að til lögreglu hefði hringt einstaklingur og sagt að bifreið hefði verið ekið á hlaðinn vegg tilkynnanda og hefði ökumaður hlaupið brott. Hefðu lögregluþjónar þegar verið sendir á vettvang og hefðu þeir komið að manni í bifreiðinni sem hefði, að því er vitninu hefið skilizt, verið að reyna að losa hana. Hefði vitnið þá haft samband við tilkynnanda og þá verið sagt að sá sem komið hefði í bifreiðina og reynt að losa hana væri hinn sami og hlaupið hefði frá henni.

Maður sá, sem tekinn var í bifreiðinni, hefði verið fluttur á lögreglustöð og þar hefði vitnið rætt við hann, en ákveðið að taka ekki af honum varðstjóraskýrslu, vegna ölvunar mannsins. Í samtali þeirra hefði maðurinn hins vegar sagzt hafa ekið bifreiðinni. Hefði hann verið að skutla vini og verið á heimleið.

Maðurinn hefði verið ber að ofanverðu og með mjög nýlegt far á vinstri öxl og viðbeini, svo sem eftir öryggisbelti. Hefði vitnið margsinnis komið að slysavettvangi og teldi sig þekkja farið sem eftir öryggisbelti.

Vitnið B-kk-nf S-x-x kennari sagðist hafa vaknað við mikið högg sem hefði komið að utanverðu. Hefði vitnið þegar farið að glugga og litið út og séð bifreið „á kafi í garðveggnum“ hjá vitninu, en um væri að ræða hlaðinn steinvegg. Út úr bifreiðinni, úr bílstjórasæti, hefði komið maður og hlaupið upp eftir götunni. Vitnið hefði þá hringt á lögreglu. Aðeins hefðu liðið örfáar sekúndur frá því vitnið fann höggið og þar til það var komið að glugganum, en vitnið hefði haft mjög gott útsýni. Mjög góð lýsing hefði einnig verið.

Tveimur til þremur mínútum síðar hefði maður komið hlaupandi niður götuna, ber að ofan, og setzt í bifreiðina og sett í gang. Hafði maðurinn bakkað bifreiðinni úr veggnum, tekið svo af stað áfram, en svo skemmd hafi bifreiðin verið að maðurinn hefði ekki getað ekið henni nema lengd hennar eða svo, hugsanlega tvöfalda lengd hennar. Lögregla hefði svo komið á vettvang og handtekið ökumann.

Maðurinn sem hljóp frá bifreiðinni hefði verið á þrítugsaldri, hár og grannur, klæddur skyrtu. Vitnið kvaðst ekki geta fullyrt hvort sá sem kom til baka að bifreiðinni, ber að ofan, hefði verið sami maður. Hins vegar hefði það á sínum tíma talið rökrétt að um sama mann væri að ræða.

Vitnið S-kvk-nf J-kvk-nf starfsmaður héraðsskjalasafnsins kvaðst hafa hrokkið upp við högg. Þegar vitnið hefði áttað sig, hálfri til einni mínútu síðar, hefði það farið að glugga og út um hann séð bifreið komna inn í vegg á lóð vitnisins. Eiginmaður vitnisins, B-kk-nf S-kk-nf, hefði vaknað um leið og staðið með sér við gluggann. Ungur maður hefði farið út bifreiðinni, úr bílstjórasæti, grannur maður og dökkhærður, rúmlega tvítugur á að gizka. Maðurinn hefði hlaupið upp götuna en vitnið hringt á lögregluna. Þegar samtali vitnisins við lögregluna var lokið hefði vitnið litið að nýju út um gluggann og þá séð mann, er það og maður vitnisins hefðu talið sama mann, koma að bifreiðinni, beran að ofanverðu. Maðurinn hefði eitthvað bjástrað við bifreiðina en því næst setzt inn í hana, sett hana í gang og bakkað henni frá veggnum, hálfan til einn metra. Ekki hefði vitnið séð hann aka bifreiðinni áfram. Í sömu mund hefði lögregla komið og tekið manninn fastan. Hefði vitnið aldrei misst sjónar á bifreiðinni og ökumanni frá því hann settist í hana og þar til lögregla kom á vettvang.

Vitnið sagðist telja að sami maður hefði farið frá og að bifreiðinni, en treysti sér ekki til að fullyrða það með vissu. Hæð, háralitur og holdafar hefði verið sambærilegt.

Niðurstaða

Ákærði neitar alfarið sök. Hann ber við minnisleysi og kveðst enga sérstaka skýringu hafa á því að bifreið hans komst inn í margnefndan vegg þessa nótt. Í munnlegum málflutningi varpaði verjandi hans fram þeim möguleika að þar sem ákærði hefði verið að skemmta sér með vinum sínum um kvöldið mætti vera að einhver þeirra hefði ekið bifreiðinni en látið sig hverfa sem skjótast þegar ökuferðinni hefði lokið með þessum hætti. Ákærði hefði þá hugsanlega verið farþegi og gæti það skýrt komu hans á vettvang eftir atvikið sem og þau ummerki sem vitnið S-kk-nf J-kk-nf bar um á öxl hans og viðbeini.

Í málinu er ákærða sem áður greinir gefið að sök að hafa ekið ölvaður „eftir götum Sauðárkróks, þar með talið eftir Sæmundarhlíð og áleiðis vestur Sauðárhlíð“ unz bifreiðin hafnaði á hlöðnum lóðarvegg norðan við hús nr. 9 við Birkihlíð. Þá er hann ákærður fyrir að hafa „nokkrum mínútum síðar komið til baka að bifreiðinni og ekið henni afturábak frá umræddum lóðarvegg örfáa metra“.

Ákærði neitar sök og eru engin vitni um akstur bifreiðarinnar áður en hún lenti í veggnum og enginn hefur borið um að hafa séð ákærða stíga inn í hana áður en sá akstur hófst. Ákærði hefur hins vegar borið að hafa farið akandi að heiman til skemmtana um kvöldið og segist hafa lagt bifreiðinni á bílastæði við Treksport. Honum sé ókunnugt um hvernig bifreiðin hafi komizt þaðan og í vegginn og ákærði segist ekki muna hvernig sjálfs hans leið hafi legið í ökumannssætið, þar sem hann var handtekinn um nóttina. Vitnin B-kk-nf og S-kvk-nf segjast hafa séð mann á líku reki og ákærði og svipaðan í vexti yfirgefa bifreiðina eftir að henni hefði verið ekið í vegginn, en hvorugt þeirra treysti sér til að fullyrða með algerri vissu að sá maður hefði verið ákærði, þó þau hafi borið fyrir dómi að um nóttina hafi þau talið að sami maður hafi stigið úr bifreiðinni og komið að henni skömmu síðar. Vitnið S-kk-nf J-kk-nf lögregluvarðstjóri bar að við komu á lögreglustöð hefði ákærði verið með far á öxl og viðbeini, svo sem eftir öryggisbelti, og hefur því ekki verið mótmælt í málinu. Bolur ákærða fannst skammt frá vettvangi en ákærði var ber að ofan er hann var tekinn fastur í bifreið sinni. Vitnið B-kk-nf telur aðeins örfáar sekúndur hafa liðið frá því það vaknaði við högg og þar til það var komið að glugganum og kona hans, vitnið S-kvk-nf, telur að í allra hæsta lagi mínúta hafi liðið þar til hún var komin í gluggann. Hér verður þó að hafa í huga, að bæði vitnin voru í svefni er bifreiðinni var ekið á vegginn og kann það að hafa áhrif á mat þeirra á tímanum sem liðið hefur þar til þau voru komin að glugganum, en óhætt virðist engu að síður að slá föstu að hann hefur verið afar skammur. Hvorugt þeirra sá nema einn mann yfirgefa bifreiðina og engan annan þar í grennd. Vitnið S-kk-nf ber með sama hætti að enginn nema ákærði hafi verið í grennd við vettvanginn er lögreglu bar að. Ákærði hefur borið að einungis einn lykill sé til að bifreiðinni og liggur fyrir að hann var með þann lykil er hann var handtekinn undir stýri. Þá var hann augljóslega með lykilinn fyrr um kvöldið, þegar hann ók að heiman. Er ekkert komið fram í málinu sem bendir á nokkurn hátt til þess að annar en ákærði hafi ekið bifreið hans umrædda nótt. Þegar á allt þetta er litið er það niðurstaða dómsins að þrátt fyrir neitun ákærða megi telja hafið yfir skynsamlegan vafa að það hafi verið ákærði sem ók bifreið sinni á vegginn umrætt sinn.

Þá er ákærða gefið að sök að hafa „nokkrum mínútum síðar komið til baka að bifreiðinni og ekið henni afturábak frá umræddum lóðarvegg örfáa metra“. Vitnin B-kk-nf og S-kvk-nf bera að maður hafi komið niður götuna, setzt inn í bifreiðina, sett hana í gang og bakkað henni úr og frá veggnum. Þeim ber hins vegar ekki saman um það hvort maðurinn hafi einnig ekið bifreiðinni áfram. Maður þessi hafi verið sá sem lögregla handtók, ákærði í þessu máli. Vitnið F-kk-nf J-kk-nf lögregluvarðstjóri kvaðst hafa séð bifreiðina hreyfast fyrir eigin vélarafli þegar ákærði var undir stýri og vitnið S-kk-nf J-kk-nf héraðslögreglumaður talaði um „lítið rugg“ hennar, en hún hefði hreyfzt „mjög lítið“. Dómurinn telur sannað með vitnisburði vitnanna B-kk-ef og S-kvk-ef að ákærði hafi gangsett bifreiðina og með vitnisburði þeirra og vitnisins F-kk-ef að hann hafi ekið henni örstutt, áður en hann var handtekinn. Vitnisburður vitnisins S-kk-ef J-kk-ef þykir styðja þessa niðurstöðu.

Í ákæru er ákærða gefinn að sök akstur „eftir götum Sauðárkróks, þar með talið eftir Sæmundarhlíð“ áður en bifreiðinni hafi verið ekið á vegginn. Ekki verður í málinu slegið föstu hvaða leið ákærði ók bifreiðinni, áður en hann, sem talið er sannað, ók bifreiðinni á umræddan vegg.

Eins og áður segir mældist alkóhól í blóði ákærða 2,13 ‰ samkvæmt niðurstöðu Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, en sýni voru tekin úr ákærða um nóttina.

Samkvæmt framanrituðu hefur ákærði gerzt sekur um ölvunarakstur og hefur unnið sér til refsingar, en háttsemi hans er í ákæru rétt færð til refsiheimildar.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerzt sekur um refsivert brot. Verður hann dæmdur til greiðslu 180.000 króna sektar í ríkissjóð og komi 14 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Þá verður hann sviptur ökurétti í tvö ár frá birtingu dómsins.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem ákveðast 155.625 krónur og hefur þá verið litið til reglna um virðisaukaskatt, og annan sakarkostnað sem samkvæmt gögnum málsins nemur 66.273 krónum.

Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, A-kk-nf P-kk-nf, greiði 180.000 króna sekt til ríkissjóðs en 14 daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði er sviptur ökurétti í tvö ár frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 155.625 krónur og annan sakarkostnað, 66.273 krónur.

Þ-kk-nf D-kk-nf.