S-129/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 13. nóvember sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 29. september 2008, á hendur R-x-x M-x-x G-x-x, [kt.], Miklubraut 60, Reykjavík, „fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 24. nóvember 2007, á lögreglustöðinni við Lyngás á Egilsstöðum, hótað lögreglumönnunum [A, B, C, D og E], sem þar voru við skyldustörf, lífláti.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 101/1976, lög nr. 82/1998 og lög nr. 25/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði hefur neitað sök. Krefst hann þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfu ákæruvaldsins en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa og ef komi til fangelsisrefsingar verði hún öll skilorðsbundin. Þá krefst hann þess að sakarkostnaður verði allur lagður á ríkissjóð og þar með talin hæfilega málsvarnarlaun lögmanns hans ásamt ferðakostnaði lögmannsins.

I

Upphaf máls þessa má rekja til þess að lögregla hafði afskipti af ákærða laust eftir miðnætti laugardaginn 24. nóvember 2007, vegna gruns um ölvunarakstur. Ákærði neitaði að blása í öndunarmæli og var í kjölfar þess handtekinn og færður á lögreglustöð. Handtökuna framkvæmdu lögreglumennirnir A og B, en fimm aðrir lögreglumenn eru skráðir koma að málinu, eins og nánar verður lýst hér síðar. Var ákærði að sögn lögreglu ekki til samvinnu um töku blóðsýnis og hafi því þurft valdbeitingu til að ná því. Niðurstöður rannsókna á blóðsýnum teknum úr ákærða í nefnt sinn sýndu að í blóði hans mældust 0,65‰ alkóhóls, en engin ávana- og fíkniefni. Rannsókn leiddi ekki til ákæru vegna ætlaðs ölvunaraksturs ákærða nefnt sinn.

Síðastnefndar rannsóknarniðurstöður lágu fyrir 27. nóvember 2007. Vegna rannsóknar á ætluðu ölvunarakstursbroti ákærða liggja fyrir í gögnum málsins upplýsingaskýrsla lögreglu gerð 2. mars. sl. og framburðarskýrslur tveggja vitna gerðar 7. og 19. mars sl. Þá liggur fyrir skýrsla lögreglunnar á Seyðisfirði 3. mars sl. rituð af A, þar sem lýst er sérstaklega þeim hótunum sem ákærði er sagður hafa viðhaft í garð skýrsluritara og annarra lögreglumanna við fyrrnefnda handtöku vegna rannsóknar umrædds ölvunarakstursmáls. Með bréfi 2. apríl sl. til ríkissaksóknara lýsti sýslumaðurinn á Seyðisfirði sig vanhæfan til frekari meðferðar málsins þar sem ákærða sé í málinu meðal annars gefið að sök að hafa haft í hótunum við starfsmenn hans. Með bréfi 16. apríl sl. fól ríkissaksóknari lögreglustjóranum á Eskifirði frekari meðferð málsins. Þann 2. maí sl. var gerð lögregluskýrsla hjá lögreglunni á Eskifirði sem ber yfirskriftina: Skýrsla um viðtal við lögreglumenn á vettvangi. Endursegir skýrsluritari, E-kk-nf Ó-kk-nf lögreglufulltrúi, þar frásögn fjögurra lögreglumanna, sem hann auðkennir í skýrslunni einungis með upphafsstöfum og lögreglunúmerum. Þá nefnir hann fimmta lögreglumanninn sem hann auðkennir aðeins með upphafsstöfum í skýrslunni. Má af öðrum gögnum málsins ráða að þar er um að ræða, A (...), C (...), D (...), B (...) og E (...). Þann 8. september sl. var tekin skýrsla af ákærða hjá embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu vegna rannsóknar málsins, en gögn málsins bera með sér að erfiðlega hafi gengið að finna ákærða. Á grundvelli framangreindra gagna gaf ríkissaksóknari út ákæru í málinu 29. september sl. þar sem ákærða er gefið að sök að hafa hótað síðastnefndum fimm lögreglumönnum lífláti aðfaranótt 24. nóvember 2007, á lögreglustöðinni við Lyngás á Egilsstöðum, þar sem þeir hafi verið við skyldustörf.

Kemur fram í frumskýrslu lögreglu að A og B hafi komið að ákærða sitjandi einum í bifreið, sem verið hafi kyrrstæð en í gangi, við nafngreindan veitingastað á Egilsstöðum. Hafi ákærði drepið á bifreiðinni þegar þau hafi komið þar að, en hann hafi setið undir stýri bifreiðarinnar. Kemur fram í skýrslu að lögreglumaðurinn B hafi strax talið sig sjá að ákærði væri undir áhrifum áfengis og hafi hún boðið honum að koma yfir í lögreglubifreiðina til frekari viðræðna. Eftir að í lögreglubifreiðina hafi verið komið hafi ákærði orðið óviðræðuhæfur. Hann hafi óskað eftir að ræða við lögreglumenn á ensku. Greinilegur áfengisþefur hafi borist frá vitum ákærða, en hann hafi neitað að blása í S-D2 mæli. Ákærði hafi þá verið handtekinn (klukkan 00:30) vegna gruns um ölvunarakstur. Hafi honum verið gerð grein fyrir réttarstöðu sinni, eins og nánar greinir í skýrslunni og honum tilkynnt að hann yrði færður á lögreglustöð þar sem rannsókn yrði haldið áfram. Þá kemur fram að þó ákærði hafi virst tala og skilja góða ensku hafi hann ekki viljað tjá sig frekar um afstöðu sína gagnvart réttarstöðu sinni eða handtökunni. Ákærði hafi neitað að hann hefði ekið bifreiðinni, en að félagi hans hafi gert það. Nafngreindur maður hafi þá komið að og hafi ákærði bent á viðkomandi sem ökumann en sá hinn sami neitað.

Þegar á lögreglustöð hafi komið hafi ákærði reynt að villa um fyrir lögreglumönnum með því að gefa upp rangt nafn og kennitölu og hafi ekki getað framvísað skilríkjum. Hafi ákærði sagt skilríki sín á áðurnefndum veitingastað en svo hafi ekki reynst. Í samtali sem ákærði hafi þá átt við starfsmann veitingastaðarins í síma hafi ákærði beðið viðkomandi að játa að hafa ekið bifreiðinni. Í framhaldi hafi viðkomandi maður neitað því við lögreglu að hafa verið ökumaður.

Þá kemur fram að ákærði hafi hótað að gera sjálfum sér skaða, jafnvel að taka líf sitt og láta líta þannig út að það hafi verið lögreglumennirnir sem hefðu framið verknaðinn. Haft var símasamband við nafngreindan túlk á pólsku til að unnt væri að gera ákærða frekari grein fyrir réttarstöðu sinni en ákærði hafi ekki viljað tjá sig um hana. Ákærða hafi verið gerð grein fyrir því að ef hann léti ekki í té öndunarsýni yrði hann sjálfkrafa sviptur ökurétti í eitt ár. Ákærði hafi neitað að gefa öndunarsýni og jafnframt hafi hann neitað að tala við túlkinn.

Um það leyti sem reynt hafi verið að ræða við ákærða með aðstoð túlks hafi hann farið að berja sig í andlitið með krepptum hægri hnefa. Hafi hann þá verið yfirbugaður og settur í lögreglutök. Þegar ákærði hefði verið færður í handlás hafi hann lofað öllu fögru og sagst ætla að hætta að reyna að skaða sig.

Þá hafi verið haft sambandi við nafngreindan héraðsdómslögmann þar sem ákærði hafi virst staðráðinn í að veita sjálfum sér áverka í vörslu lögreglu. Þá hafi klukkan verið 1:13 en lögmaðurinn hafi komið á lögreglustöðina klukkan 1:33. Klukkan 1:18 hafi ákærði tekið að berja sig í andlitið með krepptum hnefa og aftur hafi hann verið yfirbugaður og settur í lögreglutök.

Þá hafi ákærði neitað að skrifa undir nokkurn þann pappír sem fyrir hann yrði lagður. Hann hafi einnig neitað að lesa upplýsingablað Dómsmálaráðuneytisins um réttarstöðu handtekinna manna. Þetta hafi hann gert í viðurvist sex lögreglumanna. Þá hafi einnig verið viðstaddur nafngreindur læknir. Læknirinn hafi dregið ákærða blóð, en færa hafi þurft ákærða í lögreglutök til að unnt væri að taka blóðsýnið. Sýnatakan hafi farið fram klukkan 1:30. Að lokinni sýnatöku hafi ákærði verið vistaður í fangaklefa. Hann hafi enn verið æstur og hafi hótað öllum viðstöddum.

Eins og hér að framan greinir liggur fyrir í málinu skýrsla A dags. 3. mars 2008 um ætlaðar hótanir ákærða í garð hans og annarra lögreglumanna er komu að rannsókn umrædds máls aðfaranótt 24. nóvember 2007. Kemur í upphafi skýrslunnar fram að hún sé gerð til nánari útskýringar og í þágu rannsóknar málsins og sé leitast við að sýna fram á hegðun og tilgreina hótanir sem ákærði hafi viðhaft í meðförum lögreglu vegna málsins.

Kemur fram í skýrslunni að eftir að ákærði hafi verið fluttur á varðstofu lögreglu við Lyngás á Egilsstöðum hafi hegðun hans farið sífellt versnandi. Hafi hann fyrst kvaðst ætla að taka eigið líf og láta líta þannig út að lögregla hefði framið þann verknað. Hafi ákærði sagst hafa reynslu og herþjálfun og geta komið því svo fyrir að lögreglu yrði kennt um andlát sitt og myndi það hjálpa að fjöldi manna hefði séð er lögregla hafi handtekið hann.

Er hér hafi verið komið hafi skýrsluritara verið orðið fullljóst að ákærði hygðist ekki sýna mikinn samstarfsvilja. Eina stundina hafi hann skilið og talað góða ensku en er spyrja hafi þurft hann út í eitthvað í þágu málsrannsóknarinnar hafi ákærði hætt að skilja nokkuð sem sagt hafi verið. Því hafi verið haft samband við túlk símleiðis er túlkað hafi það sem fram hafi farið á pólsku fyrir ákærða.

Ákærði hafi neitað lögreglu um öndunarsýni. Eftir að túlkurinn hafi talað við ákærða um stund þá hafi ákærði skyndilega brosað til lögreglu og hafi síðan tekið að berja sig fast með krepptum hnefa í andlitið. Hafi ákærði náð að kýla sig tvisvar til þrisvar sinnum í andlitið áður en lögreglu hafi tekist að stöðva hann og færa í lögreglutök. Er lögregla hafi haldið ákærða hafi hann róast fljótlega, beðist afsökunar og sagst ætla að sitja rólegur og sýna samstarfsvilja. Er færa hafi átt ákærða í járn hafi hann virst verða mjög miður sín og hafi hann beðist vægðar nánast grátandi og lofað að vera rólegur.

Er hér hafi verið komið hafi verið haft samband við nafngreindan héraðsdómslögmann þar sem skýrsluritara hafi þótt ljóst að hugsanlega þyrfti að taka blóðsýni með valdi og í ljósi hótana sem ákærði hafi haft í garð lögreglu hafi þótt rétt að hafa óháðan lögmann viðstaddan.

Ákærði hafi lofað enn og aftur að sitja rólegur og sýna samstarfsvilja við blóðsýnatöku. Skyndilega hafi ákærði slegið sig einu hnefahöggi í andlit og hafi snögglega orðið mjög æstur. Eftir þetta hafi aldrei verið vikið frá ákærða og það tryggt að hann gæti ekki skaðað sig. Ákærði hafi sagt að nú væri lögregla í vandræðum fyrir að berja hann svona í framan og að viðstaddir lögreglumenn myndu missa vinnu sína. Þetta hafi ákærði endurtekið nokkrum sinnum glottandi en hafi ekki útskýrt það nánar.

Ákærði hafi er hér hafi verið komið sögu verið orðinn mjög æstur og hafi haft í frammi stöðugar hótanir við lögreglu. Hafi hann sagst vita hvar börn skýrsluritara gangi í leikskóla og hafi hann sagst ætla að láta þau hverfa. Þá hafi hann kallað alla viðstadda öllum illum nöfnum og hafi hótað þeim lífláti og barsmíðum.

Við blóðsýnatöku hafi þurft að halda ákærða. Hafi hann gólað og öskrað hótanir að öllum viðstöddum. Nota hafi þurft valdbeitingu við sýnatökuna. Ákærði hafi barist um og sýnt mikinn mótþróa og að lokinni blóðsýnatöku hafi hann sagst ætla að berja skýrsluritara er honum yrði hleypt út úr fangageymslu og hafi hann rætt um herþjálfun sína og hversu létt honum yrði að misþyrma lögreglu. Þá hafi ákærði reynt að hrækja á skýrsluritara í fangageymslu skömmu eftir töku blóðsýnis, en hafi ekki hitt. Ákærði hafi hótað öllum viðstöddum ýmist sem heild eða sem einstaklingum er hann hafi beint hótunum sérstaklega að við og við. Skýrsluritari muni ljósast hótanir sem að honum hafi beinst en muni þó eftir neðangreindum hótunum er beinst hafi að öðrum viðstöddum lögreglumönnum en hugsanlegt sé að um frekari hótanir gagnvart öðrum hafi verið að ræða í umrætt sinn. Ákærði hafi hótað B lögreglumanni ítrekað. Hafi hann sagst vita hvar B ætti heima og að hún ætti eftir að sjá eftir þessu. Þessa hótun hafi ákærði margendurtekið á ógnandi hátt. Þess beri að geta að ákærði og B hafi búið um skeið í sama fjölbýlishúsinu en ákærði hafi nýlega verið fluttur þaðan á brott. Því sé ljóst að ákærða hafi verið fullkunnugt um hvar B sé til heimilis. Ákærði hafi í fangageymslunni hótað C lögreglumanni að skera hausinn af öllum lögreglumönnum á svæðinu og þá hafi ákærði sagst vita hvar lögreglumenn á svæðinu ættu heima og hafi hann sagst ætla að drepa börn þeirra. Það skuli tilgreint að ákærði hafi verið mjög ógnandi í hegðun sinni og tilburðum. Hótanir hans hafi verið þess eðlis og þannig fram settar að skýrsluritari hafi tekið þær alvarlega.

II

Í skýrslu sinni fyrir dómi ítrekaði ákærði sakarneitun sína. Kvað hann lögreglu ekki hafa haft neina ástæðu til afskipta af sér á umræddum tíma. Er ákærði var spurður um hvort hann gæti lýst því sem átt hafi sér stað á lögreglustöðinni eftir handtöku hans kvaðst hann hafa verið laminn og að reynt hefði verið að kyrkja hann og ítrekaði að afskipti lögreglu af honum hefðu verið að tilefnislausu. Hann kvað lögreglumenn hafa viðhaft framangreint ofbeldi í sinn garð. Er lögregla hafi fyrst haft afskipti af honum hafi hann verið stressaður og hafi neitað að blása í öndunarmæli. Þá hafi lögreglan reynt að kyrkja hann. Ákærði kvaðst hafa neitað að blása í öndunarmæli þar sem hann hafi talið afskipti lögreglu að ástæðulausu. Ákærði kannaðist ekki við að hafa veitt sjálfum sér áverka og hafnaði því að hafa hótað umræddum lögreglumönnum. Ákærði kvaðst ekki muna eftir að hafa talað við túlk en við einhvern hefði hann talað. Þá mundi hann ekki eftir að hafa talað við lögmann þarna um nóttina. Hann kvaðst hafa verið æstur og að hann hafi reynt að verja sig þegar reynt hafi verið að kyrkja hann. Hann kvaðst á þessum tíma hvorki hafa talað ensku né íslensku. Ákærði kvað engin samskipti hafa verið við lögreglumennina utan að þeir hafi beitt hann ofbeldi. Hann kvaðst hafa verið með áverka eftir ofbeldi lögreglunnar og hafi hann leitað læknis vegna þessa, en viðkomandi læknir hafi starfað með lögreglunni og hafi ekki einu sinni viljað skoða hann. Aðspurður kvaðst hann hafa viljað kæra ofbeldi lögreglunnar í sinn garð en þar sem hann hafi ekki getað fengið lækninn til að skoða sig þá hafi hann ekki talið sig hafa neitt í höndunum til að leggja fram kæru. Aðspurður af verjanda sínum kvaðst ákærði hafa verið reiður afskiptum lögreglunnar í upphafi og hafi það stafað af því að hann taldi afskiptin tilefnislaus og þá hafi hann verið reiður vegna þess að hann hafi ekki skilið það sem við hann hafi verið sagt og lögregla ekki skilið hann. Ákærði kvaðst hafa komið til Íslands árið 2006. Þá ítrekaði ákærði aðspurður að hann hefði enga íslensku kunnað á þessum tíma, hann kvaðst hafa lært ensku lítillega í skóla en hafi í raun ekki kunnað neitt í tungumálinu. Þá var borið undir hann hvort hann hefði viðhaft eftirfarandi ummæli um lögreglumennina sem komi fram í lögregluskýrslu: [Að hann ætli að] skera þá á háls, skjóta þá í hausinn og ríða þeim í rassgat. Kvað hann þetta rangt. Þá kvað ákærði rangt sem fram komi í lögregluskýrslum um að hann hafi herþjálfun. Hann hafi ekki sagt þetta, enda sé þetta ekki rétt og hann hafi aldrei verið í her. Aðspurður af verjanda sínum um hvaða tungumál hafi verið notuð í samskiptum hans við lögreglumenn áður en túlkur hafi verið kallaður til, kvað hann engin samskipti hafa átt sér stað en lögreglumennirnir hafi talað íslensku. Ákærði kvaðst ekki muna eftir því að lögreglumenn hafi reynt að tala við hann á ensku.

Vitnið A lögreglumaður kom fyrir dóminn. Lýsti vitnið atburðum á þann veg að hann hefði ásamt B lögreglumanni haft afskipti af ákærða umrætt kvöld. Hafi þeim borist boð frá öðrum lögreglumanni sem hafi talið sig sjá ákærða aka bifreið. Hafi þau B séð bifreið ákærða þar sem hún hafi verið kyrrstæð, en í gangi, fyrir utan tiltekinn veitingastað á Egilsstöðum. Hafi þau gengið að bifreiðinni og hafi ákærði setið í ökumannssæti og verið einn í bifreiðinni. Ákærði hafi drepið á bifreiðinni þegar þau hafi gengið þar að. Áfengislykt hafi verið af ákærða og hafi hann verið beðinn um að koma með þeim í lögreglubifreið. Þar hafi ákærði verið beðinn að blása í öndunarmæli en hann hafi neitað því. Hafi honum þá verið tilkynnt að hann væri handtekinn grunaður um ölvun við akstur og hafi verið færður á lögreglustöð. Samskipti hafi farið fram á ensku en ákærði hafi skilið vel það tungumál, þangað til þau hafi farið að kynna honum að þau teldu ástæðu til að ætla að hann væri ölvaður og biðja hann að blása í mælinn en þá hafi hann farið að skilja enskuna mun ver. Í kjölfarið hafi honum verið kynnt réttarstaða hans og að hann væri handtekinn. Taldi A að ákærði hefði skilið þetta. Ákærði hafi verið æstur og ósáttur við handtökuna. A og B hafi í upphafi verið einu lögreglumennirnir á lögreglustöðinni og hafi þau fært ákærða inn á skrifstofu og þar hafi verið rætt við hann. Ákærði hafi verið mjög ósamvinnuþýður og hafi þá verið hringt í túlk til að ræða við hann símleiðis, enda hafi ákærði á þeim tíma verið algerlega hættur að skilja ensku. Með aðstoð túlksins hafi verið farið að nýju í gegn um stöðu mála og hvað væri í gangi og að ákærði væri handtekinn grunaður um ölvun við akstur og að hann væri beðinn um að gangast undir öndunarsýnatöku í svokallað Evidenzer tæki, sem gefi niðurstöðu strax í kjölfar blásturs. Það hafi verið farið í gegn um þetta með ákærða. Ákærði hafi orðið mjög æstur og erfiður í meðförum. Hafi hann rokið upp og róast niður á víxl. Hann hafi þvertekið fyrir að blása í tækið og hafi honum þá verið kynnt að þá þyrfti að taka úr honum blóð. Kvaðst A ekki muna nákvæmlega á hvaða tímapunkti í þessu ferli ákærði hafi farið að hafa í frammi hótanir á skrifstofunni. Það hafi gerst þegar komið hafi verið á lögreglustöðina og hafi hótanirnar fyrst beinst gegn honum og B, en þau hafi þá verið þarna tvö með ákærða. Fyrst í stað hafi hótanirnar beinst að A og hafi þær falist í því að ákærði hafi sagst vita hvar hann byggi og hvar börn hans færu í skóla. Hafi ákærði verið mjög ógnandi, með þeim hætti að hann hafi horft í augun á A og hafi hann tekið hótanirnar alvarlega. Hafi ákærða virst full alvara með hótununum. Hótanirnar hafi verið settar fram á ensku. Ákærði hafi á stundum talað sambland af ensku, íslensku og pólsku en þegar ákærði hafi ætlað að koma einhverju skýrt á framfæri þá hafi hann horft í augu þess sem hótunin hafi beinst að og síðan hafi hótunin verið sett fram á skýran hátt á ensku. Þegar ljóst hafi verið að ákærði hafi ekki ætlað að sýna samvinnu og að þetta gæti ekki gengið áfallalaust kvað A að þau B hafi kallað til aðra lögreglumenn sem hafi verið á vakt á Egilsstöðum. Hafi D og C komið á lögreglustöðina í kjölfar þessa og síðar E og F. Þegar D og C hafi komið hafi ákærði verið búinn að hafa uppi hótanir í garð vitnisins auk þess að berja sjálfan sig í andlitið. Ákærði hafi skyndilega og fyrirvaralaust slegið sjálfan sig í andlitið með krepptum hnefa. Eftir að ákærði hafi gert það hafi hann horft á vitnið og brosað og hafi komið því til skila að hann hygðist láta líta svo út sem lögreglan hefði veitt honum áverka. Ákærði hafi þá verið tekinn lögreglutökum og við hann rætt og þá hafi ákærði róast niður og hafi orðið samvinnuþýður og hafi nánast brotnað niður og hafi beðist afsökunar og hafi lofað að vera rólegur og að verða ekki til frekari vandræða. Hafi hann því ekki verið færður í handjárn. Skömmu eftir þetta hafi lögreglumennirnir C og D komið á lögreglustöðina. Síðan hafi það gerst að ákærði hafi rokið upp aftur. Þetta hafi gerst fyrirvaralaust. Ákærði hafi rokið upp aftur og slegið sig að nýju í framan. Í kjölfarið á því hafi ákærða verið meira og minna haldið og hann passaður. Óskað hafi verð eftir lækni til að draga ákærða blóð. Ákærði hafi haldið áfram að hóta öllum viðstöddum. A kvaðst muna best hótanir sem að honum hefðu beinst en að hann muni að ákærði hafi verið að hóta öllum viðstöddum. Aðspurður kvað A að með öllum viðstöddum ætti hann við þá sem þarna hafi verið staddir á þessum tímapunkti en það hafi verið hann sjálfur, B, C og D. E hafi komið inn á skrifstofuna nokkru síðar á sama tíma og F og minnti A að þá hefðu verið orðnir fjórir lögreglumenn þarna á skrifstofunni og því hafi þau tvö síðastnefndu haldið sig nokkuð til hlés enda verið nægur mannskapur til að leysa verkefnið. Kvaðst A muna hótanir í sinn garð og einhverjar í garð B og gagnvart C við blóðsýnatöku, en langt væri um liðið og gæti hann því ekki nákvæmlega haft eftir þær hótanir sem ákærði hefði beint gagnvart lögreglumönnunum. A kvað hins vegar að þær hótanir sem að honum hefðu beinst hefðu verið settar fram með mjög ógnandi hætti þannig að hann hafi tekið þær alvarlega. A mundi ekki eftir hótunum í garð E í kjölfar þess að hann hafi komið þarna á skrifstofuna. A kvaðst aðspurður hafna alfarið ásökunum ákærða um að lögreglumenn hafi beitt hann ofbeldi í umrætt sinn umfram það sem nauðsynlegt hafi verið til að hemja ákærða þegar hann hafi ætlað að skaða sjálfan sig og síðan til að framkvæma blóðsýnatöku. Þá kvað A að þegar ákærði hafi verið farinn að veita sjálfum sér áverka og segja að hann ætli að kenna lögreglu um þá áverka, hafi lögregla kallað til lögmann til að tryggja aðkomu óhlutdrægs aðila til að votta hvað færi fram, en ákærði hafi ekki óskað eftir aðstoð lögmanns. Kvað A að lögmaðurinn hafi í raun ekki verið kallaður til að gæta hagsmuna ákærða, heldur ekki síður til að tryggja lögreglunni sönnun þess að ákærði væri ekki beittur harðræði. Er A var spurður um hversu langur tími hefði liðið frá því ákærði var handtekinn þar til samband hafi verið haft við túlk, kvað hann að lögregla hefði þekkt til ákærða og hafi áður haft samskipti við hann og við þau tækifæri hafi ekki verið nauðsynlegt að hafa túlk, enda hafi ákærði talað ágæta ensku. Hafi lögreglumenn því vitað að ákærði hafi getað, ef hann hefði viljað, átt samskipti á því tungumáli. Það hafi hins vegar komið fljótlega í ljós eftir að á lögreglustöðina hafi verið komið að ákærði hafi látið sem hann skildi ekkert og því hafi verið kallaður til túlkur. Nánar aðspurður um hverjar hótanir ákærði hafi viðhaft í hans garð, kvaðst A muna að inn á varðstofu hafi ákærði horft á hann og sagst vita hvar hann byggi, vissi hvar börnin hans gengu í skóla og að hann ætti eftir að sjá eftir þessu. Ákærði hafi hótað að drepa A, með því til dæmis að segja að hann ætlaði að skera hann á háls. Þá hafi ákærði sagst ætla þegar hann yrði látinn laus að berja A og hafi sagt að það myndi reynast honum auðvelt þar sem hann væri herþjálfaður. Við blóðsýnatöku hafi ákærði beint orðum sínum til A og C og hafi sagst ætla að skera af þeim hausinn og drepa þá. Við B hafi ákærði, á mjög ógnandi hátt, sagt að hann vissi hvar hún byggi og hún ætti eftir að fá að sjá eftir þessu. Hafi ákærði komið þessu mjög skýrt til skila. Hafi aðeins verið hægt að skilja þetta á einn veg. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa heyrt ákærða hóta B beinlínis lífláti. Kvaðst A muna það skýrt að ákærði hafi hótað sér og C lífláti og hugsanlega D líka, en varðandi D muni hann það ekki skýrt. Þá kvað A nánar aðspurður að fram að þeim tíma að túlkur hafi verið kallaður til hafi samskipti farið fram á ensku. Ákærði hafi til að byrja með svarað á ensku, en síðan hafi hann hætt að skilja ensku, sérstaklega þegar spurningum hafi verið beint til hans um sakarefnið. Þá kvað A að hann minntist þess að ákærði hafi sagt setningar þar sem komið hafi fram íslensk, ensk og pólsk orð, en viðræður hafi fyrst og fremst átt sér stað á ensku. A var spurður á hvaða tungumáli ákærði hefði sett fram eftirgreindar hótanir sem vitnað sé til í lögregluskýrslu að ákærði hafi haft uppi við lögreglumenn: [Að hann ætlaði] að skera þá á háls, skjóta þá í hausinn og ríða þeim í rassgat. Kvað A að þessar hótanir hefðu verið settar fram á ensku og enginn vafi hafi verið á því hvað ákærði hafi átt við. Nánar um hvernig hótanir ákærða hafi verið settar fram kvað A að ákærði hefði horft ákveðið á þann sem hann hefði verið að hóta hverju sinni og hótunin hefði síðan verið sett fram með skýrum og afdráttarlausum hætti þannig að ekki hafi verið hægt að misskilja. A kvaðst ekki geta skýrt af hverju ákærði hafi orðið svo reiður sem raun hafi borið vitni. Þetta hafi verið afgreitt sem ölvunarakstursmál með hefðbundnum hætti framan af en hann átti sig ekki á því hvers vegna ákærði hafi sífellt orðið æstari og ósamvinnuþýðari og taldi ekkert í framkomu lögreglunnar geta skýrt þá hegðan. A kvaðst muna eftir að ákærði hafi reynt að hrækja á hann einu sinni, án þess að hitta, en að öðru leyti minntist hann þess ekki að ákærði hafi beitt ofbeldi í garð lögreglunnar. Aðspurður um það hvort hann myndi eftir hótunum sem ákærði hefði viðhaft og beinst hafi að lögreglumönnunum sem hópi, kvað A að hann myndi eftir að við blóðsýnatökuna inni í fangageymslu þá hafi ákærði hótað honum og C og hafi hann margendurtekið þá hótun gagnvart lögreglumönnunum að hann ætlaði að taka hausinn af þeim eða skera þá á háls eða eitthvað slíkt. Þeirri hótun hafi verið beint að þeim sem þá hafi verið viðstaddir að því er A hafi fundist. Þar hafi verið hann, C og D. Aðspurður kvaðst hann ekki muni eftir hótun frammi á skrifstofunni sem beinst hafi að öllum viðstöddum.

B lögreglumaður gaf vitnaskýrslu fyrir dómi. Lýsti hún því með svipuðum hætti og vitnið A hvert verið hefði upphaf afskipta lögreglu af ákærða nefnt sinn og hvernig hann hefði verið handtekinn og færður á lögreglustöð. Þá lýsti hún því með svipuðum hætti hvernig það hafi til komið að aðrir lögreglumenn sem verið hafi á vakt á Egilsstöðum hafi verið kallaðir til aðstoðar. Nánar um atburðarás eftir að á lögreglustöðina hafi verið komið kvað B að ákærði hafi ekki viljað gefa öndunarsýni og hafi sveiflast á milli þess að vera æstur og rólegur og hafa uppi hótanir og vera nánast grátandi og biðjast vægðar. Kvað B ákærða hafa beðið túlkinn sem haft var símasamband við að hjálpa sér að þurfa ekki að gefa öndunarsýni, auk þess sem hann hafi einnig beðið B um að sleppa sér. Talað hafi verið við ákærða á ensku. Kvað B að ákærði hafi skilið það sem hann hafi viljað skilja á því tungumáli. Þegar talað hafi verið við ákærða á almennum nótum hafi hann virst skilja, en allt sem hafi verið viðkomandi málinu, um réttarstöðu hans, hann þyrfti að blása og að hann þyrfti að segja hver hann væri, hafi hann ekki sagst skilja. Þá hafi ákærði orðið æstur og hafi farið að hóta þeim lífláti og að koma heim til hennar. Kvað B ákærða vita nákvæmlega hvar hún eigi heima, enda hafi þau búið í sama fjölbýlishúsinu. Tilefni þess að hún og A hafi ákveðið að kalla til fleiri lögreglumenn kvað B hafa verið hótanir ákærða um að valda sjálfum sér tjóni, sem loks hafi komið fram í að hann hafi farið að berja sjálfan sig í andlitið. D og C hafi komið og einnig F, G og E. Kvaðst B ekki muna alveg hvort hótanir ákærða hafi byrjað í bifreiðinni á leið á lögreglustöðina eða eftir að þangað hafi verið komið. Þetta hafi byrjað með því að hann hafi sagt þau eiga eftir að sjá eftir þessu og endað með hótunum um að skjóta þau öll, sem og yfirlýsingum um að ákærði vissi hvar börnin þeirra gengju í skóla og hvar þau ættu heima, ásamt hótunum um að börn lögreglumannanna yrðu látin hverfa. Þá kvað B að ákærði hefði sagst ætla að skjóta alla lögreglumennina. Þetta hefði hann gefið til kynna með því að beina fingri að höfði og hefði sýnt með látbragði byssuskot í höfuð og þá hefði hann einnig gefið það til kynna með því að draga fingur yfir hálsinn. Þessar hótanir hafi fyrst og fremst beinst gegn A en ekki beint að henni. Hafi ákærði sagst vera með herþjálfun og gæti því vel framkvæmt hótanir sínar. Fyrst hafi ákærði byrjað með því að segjast ætla að skaða sjálfan sig með orðum um að lögreglumönnunum yrði kennt um það. Kvað hún þessar hótanir ákærða um að hann myndi skaða sjálfan sig hafa valdið því að honum hafi ekki verið sleppt strax að lokinni sýnatöku. B kvaðst ekki muna eftir líflátshótunum í orðum. Hún kvað að eftir að fleiri lögreglumenn hafi komið á stöðina hafi hún farið út úr skrifstofunni og hafi snúið sér að því að hringja í lækni og lögmann. Kvaðst B ekki hafa verið viðstödd blóðsýnatöku. Aðspurð kvaðst hún ekki muna eftir líflátshótunum sem beinst hafi að henni, en gagnvart sér hefði hann lýst að hann vissi nákvæmlega hvar hún ætti heima og hún myndi sjá eftir þessu. B hafnaði því að ákærði hefði verið beittur ofbeldi, umfram það að hann hafi verið settur í viðurkennd lögreglutök í kjölfar þess að hann hafi reynt að skaða sjálfan sig. Þá neitaði hún því að reynt hefði verið að kyrkja hann. Aðspurð um það hvað hún teldi að kveikt hefði reiði ákærða, kvað hún að í hvert skipti sem rætt hafi verið við hann um réttarstöðu hans, sem grunaðs manns og það sem hann þyrfti að gera af því tilefni, hafi hann orðið reiður og æstur. Hann hafi hins vegar virst skilja það sem hann hafi viljað skilja, en reynt hafi verið að tala við ákærða fyrst og fremst á ensku, en einnig á íslensku. Samtal sem ákærði hafi átt í síma við starfsmann skemmtistaðar, vegna skilríkja sem ákærði hafi sagt að væru á skemmtistaðnum, hafi farið fram á ensku. B kvaðst ekki hafa séð ákærða beita lögregluna líkamlegu ofbeldi. Kvaðst B muna eftir að hafa séð ákærða hafa uppi hótanir gagnvart öðrum lögreglumönnum með því látbragði sem að framan er lýst og eins hafi hún heyrt öskur og læti, en ekki beinlínis hótanir í orðum. Í einhverjum tilfellum hafi að mati B mátt túlka umræddar hótanir með þeim hætti að þær hefðu beinst gegn ákærða sjálfum, enda hafi hann haft uppi orð um að skaða sjálfan sig.

C héraðslögreglumaður gaf skýrslu fyrir dómnum. Kvaðst C hafa komið á lögreglustöðina þegar ákærði hafi verið inn í varðstjóraherbergi og hefði að sögn neitað að gefa öndunarsýni. Það hafi verið hávaði og læti þarna inni og þar hafi hann komið að. Kvaðst C hafa sest þarna inn. Ákærði hafi verið æstur og ósáttur við aðstæður og þá sem þarna hafi verið. Með C hafi verið lögreglumennirnir D og E, en inni í varðstjóraherberginu hafi verið A og B, ásamt ákærða. Eftir að vitnið hafi komið á staðinn hafi verið rætt um við ákærða að hann þyrfti að fara í blóðsýnatöku. Hafi ákærði verið æstur yfir því. Ákærði hafi talað sambland af íslensku, ensku og pólsku. Sumt hafi C skilið en annað ekki. Algengasta orðið sem hann hafi heyrt á pólsku hafi verð „kúrva“ og svo hafi verið talsverð íslenska. Hann hafi blandað þessu saman. Hafi ákærði sagst ekki ætla að fara í blóðsýnatöku. Ákærði hafi verið ósáttur við veru sína þarna og afskipti lögreglu og hafi viljað fara í burtu. Hann hafi hótað því bæði að skjóta menn í hausinn, skera hausinn af mönnum, ríða mönnum í rassgat ef menn slepptu honum ekki og leyfðu honum að fara. Hafi ákærði sagst vita hvar lögreglumenn ættu heima og hafi hann sérstaklega tiltekið þetta gagnvart B, en ákærði hefði búið í sama húsi og hún um nokkurt skeið. Nánar aðspurður um það á hvaða tungumáli ákærði hefði sett framangreindar hótanir fram kvað C að þetta hefði ákærði gert með orðum úr þeim tungumálum sem fyrr er greint og einnig með táknmáli, sem að mati vitnisins var ekki hægt að misskilja. Með því t.d. að draga fingurinn yfir hálsinn á sér. Þá hafi ákærði sagst vita hvar börnin hans A væri að finna og hvar B ætti heima o. s. frv. Þessar hótanir hafi verið settar fram í varðstjóraherberginu og síðan einnig í fangaklefa þar sem ákærða hefði verið dregið blóð. Líflátshótanir hafi sérstaklega beinst gegn A og síðan að C og þeim sem komið hafi með honum inn í herbergið. Inn í fangaklefanum hafi hótanirnar beinst gegn öllum sem þar hafi verið og þannig líka gegn lækninum sem dregið hafi ákærða blóð. Inn í fangaklefanum hafi verið hann og einnig hafi þar komið aðrir lögreglumenn sem verið hafi á staðnum. Kvaðst C ekki geta sagt nákvæmlega hvenær hver og einn hafi komið eða farið en það hafi verið allir þeir lögreglumenn sem verið hafi á staðnum. C staðfesti þegar borið var undir hann að hann, D og A hafi farið með ákærða inn í klefa til að unnt væri að draga honum blóð. Kvaðst C hafa haldið handlegg ákærða meðan á blóðtöku stóð. Aðspurður um hvort hann hefði tekið þeim hótunum sem að honum hafi beinst alvarlega kvaðst C ekki hafa verið að hugsa mikið um það þegar þær hafi verið settar fram en eftirá þegar hann hafi farið að hugsa um þetta þá hafi hann tekið þessu alvarlega. Nánar aðspurður kvað C að hótanir með orðum og bendingum hafi beinst aðallega að A í varðstjóraherberginu en síðan að þeim öllum sem komið hafi að blóðtökunni. Þá kvað C að ákærði hafi vísað til þess að hann hefði herþjálfun og færi af þeim sökum létt með að stúta þeim lögreglumönnunum öllum. Ekki hafi farið á milli mála að hótunum með orðum og með táknmáli hafi verið beint að tilteknum einstaklingum og hafi ákærði gert það með því að horfa ákveðið á viðkomandi og viðhafa hótunina með orðum eða bendingum þannig að ekki hafi getað misskilist hvað við væri átt. C var spurður nánar út í hvaða tungumál ákærði hefði notað og kvað hann að það sem lögreglumennirnir hafi átt að skilja hafi verið sett fram á ensku, íslensku eða með þeim táknum sem þegar hefur verið lýst. Enginn vafi var í huga C um hvernig skilja ætti framangreind orð og athafnir ákærða. C og kvað ákærða hafa reynt að slá til þeirra lögreglumannanna og ákærði hafi einnig sparkað í legginn á honum og hafi C verið marinn á eftir. Þetta hafi þó ekki verið umfram það sem búast megi við af manni sem ekki sé í andlegu jafnvægi og það sé ekki gert að aðalatriði við aðstæður af þessu tagi. Aðspurður kvað C að sjaldgæft sé að lögreglumönnum sé hótað í starfi og þessi atburður sé það ljótasta sem hann hafi upplifað á þeim 20 árum sem hann hafi verið lögreglumaður. Tók vitnið fram að lokum að ákærði hafi sveiflast mjög til í skapferli allt frá því að vera mjög æstur og reiður yfir í það að vera grátandi, bljúgur og meir. Andlegt jafnvægi ákærða hafi ekkert verið.

D lögreglumaður gaf skýrslu fyrir dómi. Kvaðst D hafa komið að þessu máli þannig að hann hafi umrætt kvöld séð mann sem hann taldi vera ákærða aka bifreið framhjá sér og hafi hann látið aðra lögreglumenn vita um þetta og beint til þeirra að kanna með ástand ákærða. D kvaðst ekki hafa haft aðra aðkomu að málinu fyrr en hann hafi komið á lögreglustöðina eftir handtöku ákærða. Þá hafi B og A verið inn á varðstjóraherbergi með ákærða. Kvaðst D hafa heyrt þegar hann kom á lögreglustöðina að greinilega gengi eitthvað á inn í varðstjóraherberginu, en hann hafi ekki náð að greina orðaskipti fyrr en hann hafi komið inn í varðstjóraherbergið. Ákærði hafi verið þar og verið augljóslega mjög æstur og hafi verið að beina orðum sínum til A og hafi verið ógnandi í garð A og hafi talað um að A hefði lamið hann og að A skyldi komast í vandræði vegna þess. Ákærði hafi haldið áfram þessum æsingi og hafi haft uppi tilburði til að slá sjálfan sig í andlitið og þá hafi hann verið tekinn í lögreglutök og honum haldið. Ákærði hafi þá róast niður, en hafi orðið æstari þegar slakað hafi verið á tökunum. Síðan hafi verið ákveðið að fá á lögreglustöðina nafngreindan lögmann til vitnis um það hvernig atvik væru, þar sem ekki hafi virst vera neinn samstarfsvilji af hálfu ákærða um framhald málsins. Í framhaldinu hafi verið farið inn í fangaklefa og ákærða hafi verið dregið blóð af lækni sem komið hafi á staðinn. D kvaðst hafa aðstoðað við blóðtökuna, en með því hafi hans þætti lokið. D kvaðst hafa komið á lögreglustöðina á sama tíma og C en þá hafi B og A verið þar ásamt ákærða. Kvaðst D ekki muna nákvæmlega hvenær aðrir lögreglumenn hafi komið, en E hafi komið á svipuðum tíma og þeir C. Nánar aðspurður um þær hótanir sem ákærði hefði sett fram kvað D að ákærði hefði sveiflast á milli þess að vera mjög æstur og niður í það að vera rólegur. Hafi hann viðhaft hótanir aðallega í garð A en einnig í garð lögreglunnar, og svo með augnsambandi við hina og þessa, en D kvaðst ekki muna nákvæmlega hvernig það hafi verið. Ákærði hafi mestmegnis tjáð sig á ensku og mjög auðvelt hafi verið að skilja hvað ákærði hafi verið að meina, einstöku íslensk orð hafi komið á milli og einnig pólskar setningar, sem lögreglumenn hafi ekki skilið. Að megninu til hafi þetta verið enska og svo einhverjar handabendingar. Bendingarnar hafi meðal annars falist á því að draga fingur yfir hálsinn. Hótanir sem ákærði hafi haft uppi hafi falist í því að hann myndi sjá til þess að lögreglumenn misstu vinnuna og eins í að ákærði myndi drepa þá og skera þá á háls. Fyrst og fremst hafi þetta átt sér stað í varðstjóraherberginu en þar hafi verið auk hans og ákærða þau A, B, C og E. Í fangaklefanum þar sem blóðsýni hafi verið tekið, en þar hafi verið hann, C og A og þá taldi D að E hefði verið þarna í einhvern tíma. Kvaðst D ekki muna nákvæmlega hvað ákærði hefði hrópað að þeim lögreglumönnunum þegar inn í fangaklefann hafi verið komið, en ákærði hafi verið mjög æstur. Aðspurður kvaðst D hafa upplifað það þannig að þessar hótanir sem þarna hafi komið fram hafi verið alvarlegar og að þar hefði verið um líflátshótanir í garð þeirra sem þarna hafi verið og þó hann hafi ekki upplifað hótanirnar beinast sérstaklega að sér þá hafi hann tekið til sín umræddar hótanir. Hann kvaðst hafa tekið umræddar hótanir alvarlega. D kvað lögreglumenn ekki hafa beitt ákærða ofbeldi utan að hann hafi verið færður í handlás eftir að hann hafi farið að slá sig í framan og í tengslum við blóðsýnatöku inni í fangaklefa. D kvaðst aðspurður ekki hafa upplifað það þannig að ákærði hafi meðan á þessu stóð beitt lögregluna líkamlegu ofbeldi. Aðspurður kvaðst D hafa upplifað bendingar ákærða, með því að draga fingur yfir háls, þannig að í þeim hafi falist hótun gagnvart lögreglunni, en ekki hafi getað verið að ákærði hafi með þessu verið að hóta að skaða sjálfan sig. D kvað lögmann þann sem kallaður hafi verið til hafa verið kominn á staðinn þegar blóðsýnataka hafi farið fram en mundi ekki til þess að lögmaðurinn hafi verið kominn fyrr en það var. Þá kvað D að ekki sé vafalaust að lögmaðurinn hafi verið tilkvaddur eingöngu til að gæta hagsmuna ákærða, heldur hafi aðstæður verið þannig að lögreglu hafi þótt ástæða til að tryggja nærveru óháðs aðila, annars vegar vegna tilrauna ákærða til að skaða sjálfan sig og ásakana hans um að hann væri beittur ofbeldi af lögreglu og til að tryggja að hans réttar væri gætt.

E lögreglumaður gaf skýrslu fyrir dóminum. E kvað aðkomu sína að umræddu máli hafa verið litla. Hann hafi verið staddur með lögreglumönnunum D og C við Valaskjálf. B og A hafi kallað eftir aðstoð inn á lögreglustöð og hafi E komið þangað í kjölfar þess. Kvaðst E hafa sest inn í varðstjóraherbergi við hlið ákærða, en gegnt A, en ákærði og A hafi verið að ræða saman. Kvaðst E hafa komið á stöðina í samfloti með D og C, en B hafi gengið út úr varðstjóraherberginu í sömu mund og hann gekk inn. Taldi E að B hefði farið að bóka málið. Kvaðst E hafa verið þarna inn í herberginu og hafi ákærði viðhaft þar hótanir, þó E myndi ekki nákvæmlega hvað ákærði hefði sagt. Kvaðst E hafa skynjað það svo að ákærði hafi hótað A beint en ekki hafa skynjað hótanir í sinn garð þó hann hafi setið við hlið ákærða. E kvaðst hafa verið þarna í herberginu ásamt A og ákærða og C og D hafi verið þarna, en hann kvaðst ekki muna hvort aðrir lögreglumenn hafi komið þarna inn. Inntak hótananna gagnvart A hafi verið um líkamsmeiðingar og líflát og hafi aðallega verið settar fram á ensku. Kvaðst E ekki muna eftir hótunum sem beinst hafi að lögreglumönnum í herberginu í heild. Hafi ákærði farið að löðrunga sjálfan sig og stuttu síðar hafi hann farið að slá sig með krepptum hnefa og þá hafi hann verið stöðvaður þannig að hann skaðaði ekki sjálfan sig. Kvaðst E hafa farið með þegar ákærði hafi verið færður í fangaklefa til blóðsýnatöku og hafa staðið fyrir utan klefann meðan blóðtakan hafi átt sér stað. Þar hafi ákærði hótað að skera af sér hausinn og svipta sig lífi, en E gat ekki munað hvað ákærði hefði sagt orðrétt, en hann hafi ekki heyrt hótanir gegn lögreglumönnunum. Kvaðst E ekki hafa tekið til sín hótanir sem ákærði hefði viðhaft. Ákærði hefði horft mjög stíft á A og hafi hann talið einna helst að hótanir hafi beinst að honum. Kvaðst E telja, þó hann myndi ekki orðrétt hvað ákærði hafi sagt, að enginn vafi væri á því í hans huga að ákærði hafi hótað A líkamsmeiðingum og lífláti. Af fyrri afskiptum hans af ákærða taldi hann að ákærði væri vís með að láta verða af hótunum sínum. E kvað ákærða ekki hafa beitt lögreglu ofbeldi, utan það sem falist hafi í því sem hann sagði.

III

Eins og að framan er rakið er ákærða gefið að sök í málinu að hafa gerst brotlegur við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa hótað fimm nafngreindum lögreglumönnum lífláti er lögregla handtók hann vegna gruns um ölvunarakstur. Vitnisburðir þeirra lögreglumanna sem komu fyrir dóminn og að framan eru ítarlega raktir benda til þess að ákærði hafi verið reiður afskiptum lögreglunnar og hafi verið í miklu ójafnvægi. Hefur ákærði heldur ekki borið brigður á þetta. Þá liggur fyrir að rannsókn á ætluðum ölvunarakstri ákærða leiddi ekki til útgáfu ákæru vegna þess ætlaða brots.

Vitnið A bar um að ákærði hefði hótað honum að drepa hann með því að skera hann á háls og í tengslum við hótanir sínar hafi ákærði vísað til þess að hann væri herþjálfaður og fær þessi vitnisburður stoð í framburði vitnanna B, D og C. Bar A einnig um að ákærði hefði beint líflátshótunum að C og hugsanlega D líka. Vitnið B bar um að ákærði hefði gefið til kynna með táknmáli sem ekki hafi verið hægt að misskilja að hann ætlaði að skjóta alla lögreglumennina. Þetta hefði hann gefið til kynna með því að beina fingri að höfði sér og hefði sýnt með látbragði byssuskot. Vitnin C og D báru nánar um hótanir þær sem ákærði hefði sett fram með látbragði, með því annars vegar að draga fingur eða hendi þvert yfir hálsinn á sér og hins vegar að beina fingri að höfði og gefa til kynna byssuskot. Kom fram hjá vitninu C og að sínu leyti vitninu D að þetta látbragð væri alþekkt og ekki unnt að misskilja burtséð frá því hvaða tungumál menn töluðu. Þá hafi ákærði einnig sett fram hótanir með orðum, aðallega á ensku, en einnig íslensku, þar sem hann hafi sagst ætla að skjóta menn í hausinn, skera þá á háls og ríða þeim í rassgat. Einnig kom fram að hann hefði við blóðsýnatöku hótað að skera af mönnum hausinn. Bar öllum vitnum saman um að þegar ákærði hefði sett fram hótanir sínar þá hafi það verið gert á þann veg að ekki hafi getað misskilist. Hann hafi á þeim stundum verið yfirvegaður og horft í augu þess sem hann beindi hótun sinni að.

Verður að telja með framburði framangreindra lögreglumanna sannað að ákærði hafi haft uppi líflátshótanir, og að þær hafi verið settar fram ítrekað á því tímabili sem um ræðir og hafi verið til þess fallnar að vekja með þeim ótta sem þær beindust að. Er sannað að þessar hótanir hafi beinst gegn A, C og D, en ekki verður talið sannað að þær hafi beinst gegn B og E. Er þess sérstaklega að geta varðandi B að þó greint sé frá í gögnum málsins og framburði vitna hótunum sem beinst hafi að henni, er ekki unnt að telja að í þeim hafi falist líflátshótun og því ekki unnt að sakfella ákærða fyrir þær, eins og verknaðarlýsingu í ákæru er háttað. A, C og D eru allir lögreglumenn og voru að störfum sem slíkir þegar ákærði hótaði þeim. Með þeirri háttsemi sem ákærði er sakfelldur fyrir hefur hann því gerst sekur um brot gegn valdstjórninni, sbr. 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er pólskur ríkisborgari, en samkvæmt íslensku sakavottorði hans gekkst hann undi viðurlagaákvörðun um greiðslu sektar og sviptingu ökuréttar 19. febrúar 2008 vegna brots á umferðarlögum. Ekki liggur fyrir sakavottorð frá heimalandi ákærða, en fyrir liggur að pólsk yfirvöld hafa krafist framsals hans til að láta megi hann afplána refsidóm þar í landi, vegna auðgunarbrota og fíkniefnalagabrota. Liggur því ekkert fyrir í málinu um sakarferil ákærða sem áhrif hefur á refsiákvörðun.

Ákærði á sér ekki málsbætur. Með hliðsjón af atvikum máls þessa og því að brot ákærða fólst í hótunum um ofbeldi, en ekki í eiginlegri beitingu ofbeldis, þykir refsing hans hæfilega ákveðin 30 daga fangelsi, en rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar er m.a. höfð hliðsjón af dómi Hæstaréttar 30. október 2008 í máli réttarins nr. 236/2008.

Í ljósi framangreindrar niðurstöðu verður ákærða gert að greiða sakarkostnað að fjárhæð 289.960, sem samanstendur af málsvarnarlaunum skipaðs verjanda hans B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 168.000 krónur, eða samtals að meðtöldum virðisaukaskatti 209.160 krónur, sem og ferðakostnaði verjandans að fjárhæð 32.040 krónur og ferðakostnaði vitnis vegna aksturs frá Akureyri á þingstað 48.760 krónur.

Sakarkostnaður sem til féll vegna rannsóknar á ætluðu ölvunarakstursbroti ákærða, sem samkvæmt yfirliti um málskostnað sem fyrir liggur í málinu nemur 99.063 krónum greiðist úr ríkissjóði. Er þar á meðal nánar tilgreind þóknun nafngreinds lögmanns en með vísan til framburðar ofangreindra lögreglumanna um tilefni þess að lögmaðurinn var kallaður til verður ekki talið vafalaust að hlutverk lögmannsins hafi verið að gæta réttar ákærða þannig að ákærða verði gert að bera kostnað af þóknun hans.

H-kk-nf B-kk-nf dómstjóri kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, R-x-x M-x-x G-x-x, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 289.960 krónur í sakarkostnað og eru þar meðtalin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmans, sem teljast hæfilega ákveðin, 209.160 krónur, sem og ferðakostnaður verjandans að fjárhæð 32.040 krónur.

Annar sakarkostnaður að fjárhæð 99.063 krónur greiðist úr ríkissjóði.

H-kk-nf B-kk-nf