E-1467/2015

I

Mál þetta, sem dómtekið var 9. september sl., er höfðað með stefnu áritaðri um birtingu 29. apríl 2015.

Stefnandi er A, [...], Reykjavík, en stefndi er íslenska ríkið.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda miskabætur að fjárhæð 5.000.000 króna, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá þingfestingardegi til greiðsludags. Auk þess er krafist málskostnaðar að mati dómsins að viðbættum virðisaukaskatti af málflutningsþóknun, án tillits til gjafsóknar.

Stefndi gerir þær kröfur aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til þess að greiða stefnda málskostnað að mati dómsins. Til vara er þess krafist að dómkrafa stefnanda verði lækkuð og að í því tilviki verði málskostnaður felldur niður.

Með bréfi innanríkisráðuneytisins, dagsettu 15. ágúst 2014, var stefnanda veitt gjafsókn og var gjafsóknin takmörkuð við rekstur málsins fyrir héraðsdómi.

II

Helstu málavextir eru þeir að 21. maí 2012 barst lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu kæra vegna meints kynferðisbrots af hálfu stefnanda, sem átti að hafa gerst 31. mars 2012 á sameiginlegu heimili þeirra í Kópavoginum. Með tölvupóstsamskiptum milli stefnanda og lögreglunnar, 18. og 19. júlí sama ár, var stefnanda tilkynnt að hann þyrfti að mæta í skýrslutöku vegna fram kominnar kæru. Stefnandi, sem dvaldist á þeim tíma á [...], lýsti yfir sakleysi sínu og svaraði því til að hann hefði ekki efni á því að fljúga til Íslands í skýrslutöku. Hinn 31. ágúst 2012 fór lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu þess á leit við innanríkisráðuneytið að það óskaði eftir því að stefnandi yrði eftirlýstur á Schengen-svæðinu og hann handtekinn og framseldur ef til hans næðist. Í bréfi lögreglustjóra var vísað til þess að Héraðsdómur Reykjavíkur hefði gefið út handtökuskipun að beiðni lögreglu, 31. júlí sama ár, sem fylgdi beiðninni. Hinn 6. ágúst 2013 var stefnandi handtekinn í [...]. Hinn 28. ágúst 2013 fóru íslensk yfirvöld fram á það við [...] yfirvöld að stefnandi yrði framseldur til Íslands. Framsalsbeiðnin var samþykkt og var stefnandi framseldur hingað til lands 10. september 2013. Við komuna til Íslands var stefnandi færður í fangageymslu á lögreglustöðinni við Hverfisgötu og vistaður þar um nóttina. Daginn eftir, 11. september 2013, var stefnandi yfirheyrður af lögreglu og í kjölfarið úrskurðaður í farbann til 9. október 2013 á grundvelli b-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála. Hinn 26. september 2013 var málið sent embætti ríkissaksóknara sem tók þá ákvörðun að fella málið niður. Í bréfi ríkissaksóknara, dagsettu 8. október 2013, er því lýst að það sem fram hafi komið við rannsókn málsins þætti ekki nægilegt eða líklegt til sakfellis og því væri málið fellt niður.

III

Stefnandi vísar til þess að fyrir liggi bótaskylda ríkisins á grundvelli 228. gr. laga nr. 88/2008 en samkvæmt 1. og 2. mgr. á maður sem borinn hefur verið sökum í sakamáli rétt til bóta vegna handtöku, gæsluvarðhalds og farbanns ef mál hans hefur verið fellt niður. Samkvæmt 4. mgr. skal bæta bæði fjártjón og miska.

Stefnandi bendir á að þvingunaraðgerðir í formi handtöku, gæsluvarðhalds og farbanns feli í sér meiri háttar skerðingu á persónufrelsi einstaklinga en slíkt frelsi sé verndað með 67. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, 5. gr. laga nr. 62/1994, um mannréttindasáttmála Evrópu, og fleiri alþjóðasáttmálum til verndar mannréttindum. Slíkar þvingunaraðgerðir séu þær mest afgerandi sem ríkisvaldið geti beitt gegn þegnum sínum og það hljóti að vera augljós krafa samfélagsins að einstaklingar fái bætt það tjón sem hljótist af þeim þegar í ljós komi að þeim hafi verið beitt ranglega. Stefnandi hafi með ólögmætum hætti verið sviptur frelsinu og hafi ríkisvaldið þannig brotið á hans helgustu mannréttindum.

Stefnandi vísar til þess að hann hafi alltaf neitað sök undir rannsókn málsins og miðað við rannsóknargögn virðist grunur lögreglu nær eingöngu hafa byggst á framburði brotaþola. Með vísan til þess að málið hafi verið látið niður falla gagnvart stefnanda og atvika allra verði að telja að fyrir liggi bótaskylda ríkisins á grundvelli 228. gr. laga nr. 88/2008, en samkvæmt ákvæðinu eigi maður sem borinn hafi verið sökum í sakamáli rétt til bóta vegna aðgerða skv. IX.-XIV. kafla laganna hafi mál hans verið fellt niður.

Stefnandi byggir á því að fyrir liggi að hann hafi saklaus sætt gæsluvarðhaldi eða sambærilegri frelsissviptingu í [...] í 36 daga og síðan í framhaldinu þurft að þola farbann á Íslandi í 28 daga. Engu breyti í þessu sambandi að hann hafi verið handtekinn af lögreglunni í [...] og sviptur frelsinu þar enda hafi þær aðgerðir verið framkvæmdar að beiðni íslenskra löggæsluyfirvalda og í þágu íslensks sakamáls. Þessar þvingunaraðgerðir hafi því verið á ábyrgð íslenskra yfirvalda.

Stefnandi byggir á því að jafnvel þótt talið yrði að framangreindar þvingunaraðgerðir hefðu verið lögmætar, eins og á stóð, þegar ákvörðun um þær var tekin, og að mat lögreglu og dómstóla um að beita þessum úrræðum hefði verið byggt á lögmætum grundvelli, breyti það engu um bótarétt hans. Bótaréttur stofnist þegar mál manns sem borinn hefur verið sökum í sakamáli hafi verið fellt niður samkvæmt lögum um meðferð sakamála nr. 88/2008. Bótaskilyrði áður gildandi laga nr. 19/1991, um meðferð opinberra mála, hafi hins vegar verið þrengri. Þau hafi miðað við að bótaréttur stofnaðist aðeins ef sýnt væri fram á að lagaskilyrði hefðu ekki verið fyrir hendi til að beita þvingunarráðstöfunum, nægilegt tilefni hafi ekki verið til aðgerða, eins og á stóð, eða þær hafi verið framkvæmdar á óþarflega hættulegan, særandi eða móðgandi hátt, sbr. ákvæði 176. gr. laganna.

Stefnandi byggir enn fremur á því að engin skilyrði séu fyrir hendi til að lækka bætur eða fella þær niður á grundvelli 2. málsl. 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008, enda hafi hann ekki valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfu sína á. Grunur lögreglu hafi verið byggður á veikum grunni og stefnandi hafi afdráttarlaust neitað sök frá upphafi. Hann hafi síðan verið samvinnuþýður eftir handtöku og samþykkt að vera framseldur og sæta farbanni.

Stefnandi byggir á því að jafnvel þótt talið yrði að hann hafi að einhverju leyti valdið þeim aðgerðum sem hann reisi kröfu sína á, hafi þær gengið of langt og að ekki hafi verið ástæða til að svipta hann frelsinu í svo langan tíma. Til marks um það liggi ekki fyrir að þörf hafi verið á að svipta stefnanda frelsinu í svo langan tíma í [...] vegna framsalsbeiðni, enda hafi stefnandi samþykkt framsalið. Rúmar þrjár vikur hafi liðið frá handtöku í [...] þangað til íslensk stjórnvöld hafi krafist framsals. Þá virðist ekkert hafa gerst í rannsókn málsins eftir að stefnandi var yfirheyrður af lögreglu, 11. september 2013, þangað til mál hans var fellt niður með bréfi ríkissaksóknara, dagsettu 8. október 2013, en farbann átti að renna út daginn eftir.

Stefnandi telji ljóst að hann hafi orðið fyrir stórfelldum miska vegna þvingunaraðgerða lögreglu og íslenskra yfirvalda. Við mat á miska verði að hafa í huga að stefnandi var ranglega sakaður um kynferðisbrot og hann hafi ekki aðeins þurft að þola langvarandi frelsissviptingu vegna málsins heldur fylgi slíku máli mikil fordæming af hálfu samfélagsins. Í litlu samfélagi, eins og hér á landi þar sem allir þekki alla, hafi slík fordæming og tortryggni sérstaklega mikil áhrif á stöðu manns og þau tækifæri sem honum standi til boða. Stefnandi telur að tortryggni samferðamanna hans hangi enn yfir honum vegna málsins og muni gera það framvegis. Gæsluvarðhaldið og rannsókn málsins hafi auk þess haft slæm áhrif á samband stefnanda og unnustu hans en þau hafi á þessum tíma átt von á barni.

Stefnandi sundurliðar kröfu sína um miskabætur með eftirgreindum hætti:

Til stuðnings bótakröfu sinni vísar stefnandi til 5. mgr. 67. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, og 228. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála. Þá vísar stefnandi til ákvæða mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, alþjóðasamnings um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi, sbr. auglýsingu nr. 10/1979, og almennra skaðabótareglna. Mál stefnanda hafi verið fellt niður af ríkissaksóknara og liggi þannig fyrir að hann hafi saklaus sætt þvingunaraðgerðum lögreglu. Stefnandi eigi rétt á fullum bótum, enda verði hann ekki sakaður um að hafa valdið eða stuðlað að aðgerðum lögreglu og dómstóla þannig að efni séu til að lækka þær eða fella niður. Krafa stefnanda um vexti og dráttarvexti á stefnukröfu er byggð á ákvæðum III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, og krafa um málskostnað byggist á 129. til 131. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Kröfu sína um virðisaukaskatt á málskostnað reisir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Um aðild vísar stefnandi til 1. mgr. 230. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, og um varnarþing til 3. mgr. 33. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi mótmælir þeirri málsástæðum stefnanda að hann hafi með ólögmætum hætti verið sviptur frelsi sínu og að ríkisvaldið hafi brotið gegn persónufrelsi hans með því að láta lýsa eftir honum á grundvelli handtökuskipunar og í framhaldi óska eftir framsali hans hingað til lands, eftir að hann hafði verið handtekinn í [...]. Stefnandi hafi verið undir rökstuddum grun um að hafa framið alvarlegt brot gegn almennum hegningarlögum sem geti varðað allt að 16 ára fangelsi. Samkvæmt 2. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, skuli lögregla hvenær sem þess gerist þörf hefja rannsókn vegna vitneskju eða gruns um að refsivert brot hafi verið framið, hvort sem henni hefur borist kæra eða ekki. Í máli stefnanda hafi borist kæra frá meintum brotaþola og framburður hennar verið metinn trúverðugur. Jafnframt hafi legið fyrir önnur gögn sem studdu framburð brotaþola að mati lögreglu, þar á meðal framburður systur brotaþola og handskrifuð bréf sem stöfuðu frá stefnanda. Af gögnum málsins megi ráða að lögregla hafi ítrekað reynt að fá stefnanda til að koma til landsins til að gefa skýrslu í málinu en án árangurs. Að mati stefnda stuðlaði stefnandi að umræddum aðgerðum með því að sinna ekki boðun í skýrslutöku hjá lögreglu, neita að gefa upp dvalarstað sinn erlendis og vera ósamvinnuþýður í samskiptum sínum við lögreglu. Við mat á beitingu aðgerða í máli þessu hafi verið gætt meðalhófs, þar sem lögregla hafi fyrst gripið til vægari úrræða áður en ákveðið hafi verið að óska eftir eftirlýsingu til framsals á alþjóðavísu. Hafi því verið búið að reyna til þrautar önnur úrræði áður en gripið var til þessara aðgerða. Þá hafi, að mati stefnda, verið rétt að grípa til umræddra aðgerða á þessum tiltekna tíma í ljósi alvarleika brotsins, sem stefnandi var sakaður um, og þeirra rannsóknargagna sem aflað hafði verið í málinu. Stefndi telur því að aðgerðir af hálfu lögreglu hafi verið fullkomlega lögmætar og nauðsynlegar.

Stefndi bendir á að í stefnu sé því haldið fram að ekki hafi verið þörf á því að svipta stefnanda frelsi í svo langan tíma sem raun bar vitni í [...] og að of langur tími hafi liðið frá handtöku hans í [...] þangað til íslensk stjórnvöld hafi krafist framsals. Þessu er hafnað að hálfu stefnda. Stefndi áréttar að samkvæmt framlögðum gögnum hafi íslenskum stjórnvöldum verið veittur frestur til 13. september 2013 til að senda framsalsbeiðnina til [...]. Framsalsbeiðnin sé dagsett 28. ágúst 2013 og hafi því verið vel innan þeirra marka sem [...] yfirvöld settu. Þá verði ekki annað séð en að rannsókn málsins hafi gengið hratt og vel fyrir sig eftir að stefnandi var kominn til landsins, en endanleg niðurstaða hafi legið fyrir innan fjögurra vikna. Málshraðareglna hafi því verið gætt í hvívetna.

Þá vísar stefndi enn fremur til þess að ákvæði 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 feli í sér hlutlæga bótareglu, þ.e. að maður sem borinn hefur verið sökum í sakamáli eigi rétt til bóta samkvæmt 2. mgr. lagagreinarinnar hafi mál hans verið fellt niður eða hann verið sýknaður með endanlegum dómi, án þess að það hafi verið gert vegna þess að hann var talinn ósakhæfur. Í 2. mgr. sé hins vegar kveðið á um það að fella megi bætur niður eða lækka þær ef sakborningur hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfur sínar á. Eins og að framan greini, líti stefndi svo á að stefnandi hafi valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisi kröfur sínar á, með því að neita að koma til landsins til yfirheyrslu í málinu. Hafi honum verið gefið fullt tækifæri til þess að koma sjálfviljugur til landsins, eins og rakið hafi verið, en hann hafi kosið að gera það ekki og með því hafi hann stuðlað að því að stefndi færi fram á handtöku hans og framsal. Það sé því mat stefnda að stefnandi eigi ekki rétt á bótum skv. 1. mgr. 228. gr., sbr. 2. mgr. og þar af leiðandi krefst stefndi sýknu af hálfu stefnanda í málinu.

Til vara krefst stefnandi verulegrar lækkunar á dómkröfum stefnanda. Varakrafan sé sett fram ef dómurinn kemst að þeirri niðurstöðu að hin hlutlæga regla sakamálalaga eigi hér við. Dómkrafa stefnanda sé allt of há. Bætur verði að taka mið af aðstæðum og þá ekki síður aðstöðu lögreglunnar við rannsókn málsins. Stefnandi hafi verið undir rökstuddum grun um að hafa framið alvarlegt kynferðisbrot sem varðað geti þungri fangelsisrefsingu. Í ljósi rannsóknarskyldu lögreglu í svo alvarlegum málum, sbr. 2. mgr. 52. gr. sakamálalaga, svo og með hliðsjón af hlutlægnisskyldu lögreglu og reglunni um málshraða sem fram komi í 2. mgr. 53. gr. sömu laga, hafi verið nauðsynlegt fyrir lögreglu að fá stefnanda til landsins í yfirheyrslu, svo að lögregla gæti uppfyllt skyldur sínar samkvæmt lögunum. Ekki hafi verið gengið lengra en nauðsynlegt var og gætt hafi verið fyllst meðalhófs. Beri að mati stefnda að taka mið af þessari aðstöðu og þá að minnsta kosti til lækkunar bóta. Auk þessa verði bætur að endurspegla eðlilegt tjón stefnanda með hliðsjón af dómaframkvæmd í sambærilegum málum. Með vísan til framangreinds krefst stefndi verulegrar lækunnar bóta, ef talið verður að hin hlutlæga bótaregla sakamálalaganna eigi við í málinu.

Stefndi vísar málskostnaðarkröfu sinni til stuðnings til 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Ágreiningur máls þessa lýtur að því hvort stefnandi eigi rétt til bóta úr hendi stefnda á grundvelli 228. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála. Stefnandi byggir á því að hann hafi saklaus sætt gæsluvarðhaldi í [...] í 36 daga og þurft að þola farbann á Íslandi í 28 daga. Þá byggir hann jafnframt á því að hann hafi verið sviptur frelsi í of langan tíma. Af hálfu stefnda er kröfu stefnanda mótmælt og byggist sýknukrafa hans á því að stefnandi hafi stuðlað að þeim aðgerðum, sem hann reisir kröfur sínar á, með því að neita að koma til landsins sjálfviljugur.

Samkvæmt 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, á maður sem borinn hefur verið sökum í sakamáli rétt til bóta samkvæmt 2. mgr. ef mál hans hefur verið fellt niður eða hann verið sýknaður með endanlegum dómi. Eins og greinir í 2. mgr. 228. gr. skulu bætur dæmdar sakborningi vegna aðgerða samkvæmt IX.-XIV. kafla laganna ef skilyrði 1. mgr. eru fyrir hendi. Þó er gerð undantekning þar á ef sakborningur hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á en í þeim tilvikum má fella bætur niður eða lækka þær. Þá er réttur til skaðabóta vegna frelsissviptingar varinn af 5. mgr. 67. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, og 5. mgr. 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

Eins og þegar er fram komið var stefnandi í þessu máli kærður fyrir kynferðisbrot 21. maí 2012. Samkvæmt gögnum málsins báru tilraunir lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu til þess að fá stefnda í skýrslutöku hingað til lands ekki árangur. Að ósk lögreglustjóra var því gefin út handtökuskipun á hendur stefnda og var hann eftirlýstur í Schengen-upplýsingakerfinu og loks handtekinn í [...] 6. ágúst 2013. Fyrir liggur að stefnandi sat í gæsluvarðhaldi þar í landi til 10. september 2013 þegar hann var framseldur til Íslands. Hann var síðan látinn laus daginn eftir, 11. september 2013, en var þá úrskurðaður í farbann til 9. október sama ár. Samkvæmt framangreindu sat stefndi í gæsluvarðhaldi í samtals 36 daga og sætti farbanni í 28 daga. Fram er komið að málið var fellt niður á hendur stefnda hinn 8. október 2013.

Ljóst þykir því að samkvæmt ákvæðum 1. og 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 eigi stefnandi rétt á bótum vegna gæsluvarðhaldsvistar, sem hann þurfti að sæta í 36 daga, nema slá megi því föstu að hann hafi sjálfur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á.

Samkvæmt 1. mgr. 61. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, skal kveðja sakborning til skýrslutöku og er honum skylt að sinna þeirri kvaðningu. Þegar meta skal hvort skilyrði séu fyrir bótaskyldu stefnda í málinu verður ekki litið fram hjá því að samkvæmt gögnum málsins var stefnandi ófús til þess að koma til landsins til skýrslutöku, eins og honum bar samkvæmt fyrrgreindri 61. gr. laga nr. 88/2008. Þá neitaði hann að gefa upp dvalarstað sinn á [...]. Stefnandi var grunaður um alvarlegt kynferðisbrot og taldi lögregla framburð kæranda, sem og systur hennar, trúverðugan. Að því virtu verður fallist á það með stefnda að stefnandi hafi í upphafi stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á og er það mat dómsins að fullt tilefni hafi verið til þess að handtaka hann og halda í gæsluvarðhaldi þar til hann yrði framseldur til Íslands til skýrslutöku.

Kemur þá næst til athugunar hvort nauðsyn hafi borið til þess að halda stefnda í gæsluvarðhaldi svo lengi sem raun bar vitni. Fyrir liggur að íslensk stjórnvöld fóru hinn 28. ágúst 2013 formlega fram á það við [...] stjórnvöld að stefnandi yrði framseldur til Íslands. Hinn 4. september 2013 lá fyrir samþykki [...] stjórnvalda um að framsal stefnanda færi fram 10. september 2013 og flaug stefnandi þann dag til landsins í fylgd íslenskra lögreglumanna. Stefnandi gaf skýrslu vegna rannsóknar lögreglu daginn eftir, 11. sama mánaðar, þar sem hann ítrekaði sakleysi sitt. Sama dag var stefnandi úrskurðaður til þess að sæta farbanni til 9. október sama ár. Málið var hins vegar fellt niður á hendur stefnanda með ákvörðun ríkissaksóknara 8. október 2013.

Stefndi byggir á því að 36 daga gæsluvarðhald hafi ekki verið óeðlilega langur tími en ákveðið ferli hafi þurft að fara í gang áður en hægt væri að framselja stefnanda hingað til lands. Að mati stefnda hafi rannsókn lögreglu gengið hratt og örugglega fyrir sig eftir að stefnandi kom til landsins.

Af gögnum málsins verður ekki ráðið af hverju framsalsbeiðnin var fyrst send [...] yfirvöldum 22 dögum eftir handtöku stefnanda. Verður að telja þann tíma, sem stefnandi var sviptur frelsi sínu, óhæfilega langan en af hálfu stefnda hafa ekki verið gefnar haldbærar skýringar á því hvað valdið hafi töfinni. Í þessu ljósi þykir stefnandi hafa sætt gæsluvarðhaldi lengur en efni stóðu til og á hann rétt á bótum af þeim sökum samkvæmt 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008. Eins og málið liggur fyrir þykir engu breyta um þá niðurstöðu þótt [...] stjórnvöld hafi veitt íslenskum yfirvöldum frest til 13. september 2013 til þess að senda framsalsbeiðnina til [...]. Það er mat dómsins að með vísan til alls framangreinds verði ekki dregin önnur ályktun en sú, að unnt hefði verið að flýta framangreindu framsalsferli og þykir, eins og mál þetta liggur fyrir, rétt að miða við að með því hefði mátt marka gæsluvarðhaldi stefnanda allt að helmingi skemmri tíma.

Samkvæmt áður sögðu sætti stefnandi farbanni í 28 daga frá 11. september 2013 til 8. október 2013. Eins og atvikum málsins var háttað verður umræddur tími ekki talinn óeðlilega langur en málið á hendur stefnanda var fellt niður með ákvörðun ríkissaksóknara rúmum fjórum vikum eftir að stefnandi kom til landsins frá [...].

Að öllu framangreindu virtu á stefnandi, með vísan til 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008, rétt á miskabótum úr hendi stefnda vegna þeirrar skerðingar á frelsi sem af 18 daga gæsluvarðhaldsvist hans leiddi. Með hliðsjón af öllum atvikum og dómaframkvæmd þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin 550.000 krónur.

Stefnandi krefst dráttarvaxta samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá þingfestingardegi til greiðsludags. Dráttarvextir reiknast því samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 30. apríl 2015 til greiðsludags.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, sem er málflutningsþóknun lögmanns hans, B-kk-ef H-kk-ef hrl., og þykir hæfilega ákveðinn 800.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Stefndi, íslenska ríkið, greiði stefnanda, A, 550.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 30. apríl 2015 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, sem er málflutningsþóknun lögmanns hans, B-kk-ef H-kk-ef hrl., 800.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

A-kvk-nf E-kvk-nf