E-3154/2012

Mál þetta var höfðað 14. september 2012 og dómtekið 15. janúar 2014.

Stefnandi er S-kvk-nf L-kvk-nf E-kvk-nf, Lækjarbergi 34, Reykjavík en stefndi er Vátryggingafélag Íslands hf., Ármúla 3, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda 4.800.233 kr. ásamt dráttarvöxtum, þ.m.t. vaxtavöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 frá 27. október 2012 til greiðsludags.

Til vara er þess krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda bætur að fjárhæð 2.133.442 kr. ásamt dráttarvöxtum, þ.m.t. vaxtavöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 frá 27. október 2012 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu af kröfum stefnanda en til vara að kröfur hans verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

I.

Málavextir

Málsatvik eru þau að 26. júní 2009 var stefnandi í gönguferð með fjölskyldu sinni og var komið við á leikvelli við Skógarhlíð í Hafnarfirði. Stefnandi settist í rólu, rólaði sér og hoppaði eða stökk svo úr rólunni en ekki vildi betur til en svo að hún lenti illa og meiddist. Hún var flutt með sjúkrabifreið á Landspítala til skoðunar eftir að lögregla hafði verið kvödd á staðinn.

Í áverkavottorði Y-kk-ef Ó-kk-ef, sérfræðings í bæklunarskurðlækningum, til vátryggingafélaga dags. 1. október 2009, sem er staðlað eyðublað, er atvikinu lýst svo „var við leik, stökk úr rólu en fór á einhvern hátt í splitt þegar hún kom niður ...“. Við skoðun á slysadeild hafi verið staðfest liðhlaup í hægri mjöðm. Reynt hafi verið að draga í liðinn á slysadeild en það hafi ekki gengið fyrr en eftir svæfingu. Teknar hafi verið sneiðmyndir til útilokunar brota. Talið var óvíst en líklegt að stefnandi næði fullum bata og ef svo þá yrði það ekki fyrr að liðnum 6-9 mánuðum frá slysi. Við eftirlit 21. júlí 2009 hafi stefnandi enn notað hækjur, innsnúningur hafi verið í hægri mjöðm og beygjur takmarkaðar.

Í vottorði sama læknis dags. 14. október 2010 er staðfest það sem áður sagði um afleiðingar slyssins. Við eftirlit 21. júlí 2009 hafi stefnandi látið sæmilega af sér og gat stuðst við eina hækju. Í aðalatriðum væri hún farin að hafa fulla fótavist. Þó væri hún ekki óþægindalaus og við að reyna aukalega á sig gerðu seyðingsverkir vart við sig. Taldi læknirinn að stefnandi næði fullum bata þótt ekki væri útilokað að eftir sætu óljós álagsbundin seyðingsóþægindi til frambúðar.

Í vottorði S-kk-ef S-kk-ef bæklunarlæknis dags. 22. febrúar 2011 kemur fram að við slysið hafi ein taug, tibialis posterior, skaddast en það hafi verið greint með taugaleiðni- og vöðvaritsrannsókn. Eftir slysið hafi stefnandi haft mjög skerta hreyfingu í hægri mjöðm miðað við vinstri og sé hreyfigetan einungis 1/3 af fullri hreyfigetu. Þessi skerðing hafi það í för með sér að stefnandi eigi í erfiðleikum með marga hluti þ. á m. að setjast á hækjur sér og stunda ýmiss konar íþróttir. Þá fái stefnandi verk í mjöðmina við það eitt að ganga smáspöl.

Samkvæmt niðurstöðu örorkumatsgerðar R-kk-ef J-kk-ef læknis dags. 19. desember 2011 var varanleg slysaörorka stefnanda talin vera 15%, tímabundinn missir starfsorku frá 26. júní 2009 til 22. júlí 2009 100% og varanleg örorka (læknisfræðileg örorka) 15%.

Ágreiningslaust er að stefnandi hlaut þá áverka sem staðfestir eru í læknisfræðilegum gögnum og að orsakasamband hafi verið á milli tjónsatburðarins og tímabundinna og varanlegra afleiðinga fyrir hana. Þykir því ekki ástæða til að rekja efni gagnanna frekar.

Þegar stefnandi slasaðist var hún starfsmaður Valitors hf. Félagið hafði keypt slysatryggingu fyrir starfsmenn sína hjá stefnda, jafnt við vinnu sem í frítíma, allt eins og ráð er fyrir gert í kjarasamningi SSF, samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja, en undir þann kjarasamning heyrði stefnandi. Gilti um trygginguna vátryggingarskírteini fyrir tímabilið 1. janúar 2009 til 31. desember 2009, skilmálar stefnda nr. SÞ 20 frá 26. janúar 2009 fyrir slysatryggingar launþega, sameiginlegir skilmálar félagsins nr. YY10 og lög um vátryggingarsamninga nr. 30/2004.

Í vátryggingarskírteini stefnanda sem gildir fyrir tímabilið 1. janúar 2009 til 31. desember 2009, kemur fram að grunnfjárhæð örorkubóta sé 11.465.576 krónur en vegna 100% varanlegrar örorku allt að 25.797.546 krónur.

Með bréfi, dags. 1. nóvember 2010, hafnaði stefndi bótaskyldu úr tryggingunni á þeim grundvelli að atvikið væri ekki slys í skilningi 8. gr. skilmála slysatryggingar launþega.

Stefnandi skaut málinu til úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum sem staðfesti skoðun stefnda þann 25. ágúst 2011. Með bréfi, dags. 6. mars 2012, til úrskurðarnefndar var óskað eftir endurupptöku málsins m.a. með vísan til dóms Hæstaréttar í málinu nr. 412/2011. Úrskurðarnefndin taldi hins vegar ekki skilyrði til endurupptöku í málinu að teknu tilliti til 10. gr. samþykkta fyrir nefndina sem segir, að nefndin geti tekið mál fyrir að nýju á grundvelli nýrra upplýsinga, sem ekki var unnt að afla eða koma á framfæri, þegar málið var tekið fyrir og haft gæti áhrif á niðurstöðu þess.

II.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að hún hafi orðið fyrir frítímaslysi sem teljist bótaskylt að fullu úr gildri slysatryggingu launþega Valitors hjá stefnda. Tryggingin sé sólarhringstrygging og nái bæði til slysa í vinnu og frítíma. Bótafjárhæðir séu hinar sömu vegna slysa í báðum tilvikum og fari eftir ákvæðum kjarasamnings SSF, samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja.

Stefnandi byggir jafnframt á því að tjónsatvikið teljist slys í skilningi skaðabótaréttarins og samkvæmt skilmálum slysatryggingar launþega nr. SÞ20 hjá stefnda. Atvikið falli undir hugtakskilgreininguna „slys“, þar sem það verði ekki rakið til svima, sjúkdóma eða annars innra ástands í líkama stefnanda, heldur til þess að stefnandi hafi komið harkalega niður við stökk úr rólu á leikvelli.

Af dómaframkvæmd sé ljóst að þess sé ekki krafist að áverki komi til vegna hreyfingar annarra en hins slasaða sjálfs. Nýjasta dómafordæmi sé hæstaréttardómur í máli nr. 412/2011 frá 23. febrúar 2012. Þá verði þess heldur ekki krafist að óhapp, t.d. þegar fólk detti eða reki sig harkalega utan í, eigi sér sérstakar skýringar aðrar en að um sé að ræða óheppni eða klaufaskap þess sem meiðist.

Af þessu verði ráðið að tjónsatvik stefnanda telst vera slys og eigi hún því rétt á bótum úr slysatryggingu launþega Valitors hf. hjá stefnda vegna þess tjóns sem rakið verði til slyssins 26. júní 2009.

Stefnandi hafi orðið fyrir alvarlegum áverka sem hafi haft í för með sér tímabundnar sem og varanlegar afleiðingar. Samkvæmt fyrirliggjandi læknisfræðilegum gögnum sé orsakasamband milli tjónsatburðarins og þess að hún hafi orðið fyrir 100% tímabundnum missi starfsorku frá 26. júní 2009 til 22. júlí 2009 og líkamstjóni sem metið sé til 15% varanlegrar örorku.

Kröfur stefnanda séu m.a. reistar á kjarasamningi SSF, samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja og lögum nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga.

Samkvæmt kjarasamningi SSF greiðast bætur vegna varanlegrar örorku frá 1. janúar 2009 í hlutfalli við vátryggingarupphæðina 26.626.638 kr., þó þannig að hvert örorkustig frá 26 til 50% verki tvöfalt og hvert örorkustig frá 51 til 100% verki þrefalt, sbr. ákvæði 7.1.3 í kjarasamningi SSF. Tryggingarfjárhæð sé endurskoðuð tvisvar á ári, 1. janúar og 1. júlí, og hækki sem nemi breytingum á vísitölu neysluverðs.

Vátryggingarupphæðin hafi verið óbreytt á slysdegi eða 26.626.638 kr. Bætur á slysdegi reiknist sem 15% (varanlega örorka) af þeirri fjárhæð eða 3.993.996 kr. Þá sé sú bótafjárhæð framreiknuð miðað við breytingar á vísitölu neysluverðs frá slysdegi (332,9 stig) til uppgjörsdags, skv. ákvæðum 7.1.4 í kjarasamningi, sbr. 12.5. í skilmálum.

Við þingfestingu málsins í september 2012 hafi uppfærð bótafjárhæð miðast við breytingu á vísitölu neysluverðs frá desember 2008 (332,9 stig) til júní 2012 (400,1 stig), numið 4.800.233 kr., (3.993.996*400,1/332,9), sem sé stefnufjárhæð aðalkröfu.

Til rökstuðnings varakröfu bendir stefnandi á að samkvæmt kjarasamningi SSF greiðist bætur vegna varanlegrar örorku frá 1. janúar 2009 í hlutfalli við vátryggingarupphæðina 26.626.638 kr., þó þannig að hvert örorkustig frá 26 til 50% verki tvöfalt og hvert örorkustig frá 51 til 100% verki þrefalt. Grunnupphæð sé 11.834.087 kr., sbr. ákvæði 7.1.3 í kjarasamningi SSF. Tryggingarfjárhæðir skuli endurskoðast með sama hætti og í aðalkröfu, sbr. ákvæði 7.1.4 í kjarasamningi SSF.

Grunnupphæðin hafi verið óbreytt á slysdegi 26. júní 2009 eða 11.834.087 kr. Bætur á slysdegi reiknist sem 15% (varanlega örorka) af 11.834.087 kr., eða 1.775.113 kr. Þá sé sú bótafjárhæð framreiknuð m.v. breytingar á vísitölu neysluverðs frá slysdegi (332,9 stig) til uppgjörsdags skv. ákvæðum 7.1.4 í kjarasamningi, sbr. 12.5 í skilmálum.

Við þingfestingu málsins í september 2012 hafi uppfærð bótafjárhæð miðuð við breytingu á vísitölu neysluverðs frá desember 2008 (332,9 stig) til júní 2012 (400,1 stig), numið 2.133.442 kr., (1.775.113*400,1/332,9), sem sé stefnufjárhæð varakröfu.

Kröfugerðin sé þannig fram sett þar sem um vátryggingarfjárhæðir skv. kafla 12 í skilmálum skuli farið eftir ákvæðum kjarasamnings, sbr. 7.1.3. Aðalkrafan byggi á því að bætur vegna varanlegrar örorku greiðist í hlutfalli við vátryggingarupphæð, en varakrafan í hlutfalli við grunnfjárhæð. Munur á þessu tvennu sé hvorki skýrður í kjarasamningi né í skilmálum stefnda og af því verði stefndi að bera hallann, en munurinn á milli þessara tveggja viðmiðunarfjárhæða sé vel liðlega tvöfaldur.

Í báðum kröfuliðum sé krafist dráttarvaxta af stefnufjárhæðinni frá 27. október 2012, skv. 6. gr. laga 38/2001, en þá verði liðinn mánuður frá þingfestingardegi málsins. Stefnandi styður kröfur um málskostnað við lög nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað er reist á lögum nr. 50/1988, sbr. og reglugerð nr. 562/1989.

III.

Málsástæður og lagarök stefnda

Aðalkrafa stefnda um sýknu er byggð á því, að hið umstefnda líkamstjón stefnanda sé ekki slys í skilningi 8. gr. slysatryggingarskilmála stefnda nr. SÞ 20.

Samkvæmt skilgreiningunni á hugtakinu slys í 8. gr. slysatryggingarskilmála stefnda verða meiðsl vátryggðs að hafa hlotist af skyndilegum utanaðkomandi atburði og atburðurinn að hafa gerst án vilja hans svo að um bótaskylt slys sé að ræða í skilningi skilmálanna. Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að umstefnt líkamstjón falli undir hugtakið slys í skilningi slysatryggingarskilmálanna. Hvorugt þessara skilyrða sé fyrir hendi í tilviki stefnanda.

Meiðsli stefnanda hafi hlotist af því að hún hafi stokkið viljandi og vitandi vits úr rólunni og komið illa niður. Stökkið sem hafi valdið slysinu sé því ekki atburður sem hafi gerst án vilja stefnanda. Því sé skilgreiningunni „án vilja vátryggðs skilyrðinu“ á hugtakinu slys í skilmálunum ekki fullnægt.

Það eitt að stefnandi hafi komið illa niður úr stökkinu breyti engu þar um. Geti slíkt alltaf gerst við stökk úr rólu án þess að annað komið til og reyndar við hvers konar stökk yfirhöfuð. Það sem úrslitum ráði sé að stefnandi hafi viljandi sett af stað og stýrt atburðarás er leiddi til slyssins, þ.e. stökkinu úr rólunni. Hafi vátryggingafélögin og dómstólar fyrst og fremst horft til þess þegar meta verði, hvort um sé að ræða atburð, sem gerist án vilja vátryggðs.

Í annan stað hafi meiðsli stefnanda ekki hlotist af skyndilegum utanaðkomandi atburði, heldur aðeins af gjörðum og hreyfingum stefnanda sjálfs, þ.e. stökki stefnanda úr rólunni. Það eitt að stefnandi hafi komi illa niður úr stökkinu eða „þannig að hún fór í splitt með hægri fótinn fram“, eins og segi í læknisvottorði, geri atburðinn ekki að skyndilegum utanaðkomandi atburði. Það geti alltaf gerst að maður komi illa niður úr stökki án þess að eitthvað annað og utanaðkomandi sé orsakavaldurinn, en ekki aðeins hreyfingar manns sjálfs.

Við mat vátryggingarfélaga og dómstóla á því, hvort um utanaðkomandi atburð sé að ræða eða ekki, ráði úrslitum hvort aðeins gjörðir og hreyfingar vátryggðs sjálfs hafi ráðið atburðarásinni fram til þess að vátryggður meiðist, eða hvort eitthvað utanaðkomandi og óvænt hafi gripið inn í atburðarásina og valdið meiðslunum. Um utanaðkomandi inngrip sé ekki að ræða í tilviki stefnanda. Það eitt að koma illa niður úr stökki og meiðast við það eða misstíga sig og meiðast við það sé ekki nóg til þess að um utanaðkomandi atburð teljist að ræða.

Álit úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum sé einmitt í takt við ríkjandi dóma- og vátryggingarvenjur í þessu efni en í álitinu segi: „Fyrir liggur að M ákvað sjálf að hoppa úr rólunni og því ekki um skyndilegan utanaðkomandi atburð að ræða þegar hún lendir þó að hún hafi lent það illa að leitt hafi til líkamsáverka. M á því ekki rétt á bótum úr launþegatryggingu A hjá V.“

Ekki sé fallist á með stefnanda, að ekki sé annars krafist, svo óhapp teljist slys í skilningi skilmálanna, en óheppni eða klaufaskapar þess sem meiðist. Ekki sé heldur rétt hjá stefnanda, að þess sé ekki krafist að áverki sé tilkominn vegna annars en hreyfingar hins slasaða sjálfs svo um slys teljist að ræða, heldur þvert á móti. Verði þetta heldur ekki lesið úr dómi Hæstaréttar í máli nr. 412/2011 sem stefnandi vísi til. Atvik í dóminum hafi ekki verið alls kostar þau sömu og í máli stefnanda. Virðist ekki heldur hafa verið byggt þar á „án vilja vátryggðs skilyrðinu“ af hálfu félagsins. Þá fái dómurinn illa samrýmst þeim röksemdum, sem rétturinn byggi dómsniðurstöðuna á. Lagt sé til grundvallar í dóminum, að tjónþoli hafi í stökki yfir frálagsborð misst jafnvægið og hlotið hnéáverka er hún kom niður, en hið stefnda félag ekki sýnt fram á að fallið hafi mátt rekja til svima, sjúkdóma eða annars innra ástands í líkama tjónþola. Hér skjóti skökku við en jafnvægið og jafnvægisskynið sé einmitt að finna í líkama mannsins og innra ástandi líkamans en ekki utan hans. Meiðsli, sem maður hlýtur við að missa jafnvægið og koma illa niður vegna þess, sé því að rekja til innra ástands slasaða en ekki utanaðkomandi atburðar, alveg með sama hætti og þegar maður meiðist við fall af völdum svimakasts. Dóma- og vátryggingavenja sé fyrir því að slík tilvik falli ekki undir slysahugtakið í vátryggingarskilmálum. Því hafi dómur Hæstaréttar í máli nr. 412/200, sem dæmt hafi verið af aðeins þremur dómurum, ekkert fordæmisgildi hér.

Þar sem meiðsl stefnanda hafi ekki hlotist af skyndilegum utanaðkomandi atburði sem hafi gerst án vilja stefnanda, falli líkamstjón stefnanda utan slysahugtaksins í 8. gr. slysatryggingarskilmála stefnda og þar með utan gildissviðs tryggingarinnar. Beri því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Varakrafa stefnda sé byggð á því, að teljist umstefnt líkamstjón stefnanda falla undir hugtakið slys í skilningi 8. gr. tryggingarskilmála stefnda, beri að reikna örorkubæturnar af grunnfjárhæð en ekki hámarksfjárhæð, og af þeirri grunnfjárhæð, sem tilgreind sé í vátryggingarskírteini X761301, 11.465.576 kr., eins og fjárhæðin var á slysdegi, sbr. gr. 12.5 í skilmálunum, en ekki af vátryggingarupphæðinni, sem tilgreind er í gr. 7.1.3 í kjarasamningnum 26.626.638 kr., eða grunnfjárhæðinni, sem tilgreind er þar 11.834.087 kr. Beri ávallt að reikna örorkubæturnar af grunnfjárhæð slysatryggingarinnar en ekki af hámarksfjárhæð. Sé hámarksfjárhæðin þakið sem bæturnar geti aldrei farið fram úr, hversu hátt sem örorkuhlutfallið sé. Til að ná þeirri fjárhæð þurfi varanleg örorka vátryggðs að nema allt að 100%. Ef reikna ætti bæturnar af hámarksvátryggingarfjárhæð, eins og stefnandi geri, myndu bætur vegna margfeldisáhrifa örorkustigs geta farið langt fram úr vátryggingarfjárhæðinni. Það gefi augaleið að slíkt fái ekki staðist, þegar horft sé til tilvistar grunnfjárhæðar, hámarksfjárhæðarinnar og margfeldis örorkustiga, sbr. gr. 13., gr. 2.3 í skilmálum og gr. 7.1.3 í kjarasamningnum. Það hefði engan tilgang að tilgreina grunnfjárhæðina í skírteini og kjarasamningi ef ekki eigi að reikna bæturnar af grunnfjárhæðinni heldur af hámarksfjárhæðinni, svo sem stefnandi gerir við útreikning aðalkröfu sinnar. Sé óljóst orðalag í ákvæðum kjarasamningsins sé óljóst hvað þetta varði ekki á ábyrgð stefnda, sem ekki hafi komið að samningu ákvæða kjarasamningsins. Beri því alfarið að hafna aðalkröfu stefnanda.

Þá byggir stefndi á því að við útreikning örorkubótanna beri að miða við tilgreindar vátryggingarfjárhæðir í vátryggingarskírteininu en ekki í kjarasamningnum, en samkvæmt slysatryggingarskilmálum stefnda nr. SÞ20 gangi ákvæði í vátryggingarskírteini eða endurnýjunarkvittun framar ákvæðum í skilmálunum. Að því leyti sem í skilmálunum sé vísað til kjarasamningsins um vátryggingarfjárhæðir verði tilgreindar fjárhæðir þar að víkja fyrir þeim vátryggingarfjárhæðum sem tilgreindar séu í skírteininu. Beri að lækka varakröfu stefnanda í takt við það. Loks mótmæli stefndi upphafstíma dráttarvaxta frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi.

IV.

Niðurstaða

Eins og áður er rakið varð stefnandi fyrir líkamstjóni eftir að hafa lent illa þegar hún hoppaði úr rólu. Málsaðila greinir ekki á um afleiðingar slyssins. Þá er ekki ágreiningur með aðilum um atburðarásina, heldur hvort slysið teljist bótaskyldur atburður samkvæmt 8. gr. vátryggingarskilmála slysatryggingar stefnanda nr. SÞ 20. Verði fallist á það með stefnanda greinir aðila á um hvort uppgjör bóta skuli taka mið af þeim fjárhæðum sem fram komi í vátryggingarskírteini stefnanda eða þeim sem fram komi í kjarasamningi SFF.

Í 8. gr. vátryggingarskilmála stefnda er hugtakið slys skilgreint svo að átt sé við „skyndilegan utanaðkomandi atburð sem veldur meiðslum á líkama þess sem vátryggður er og gerist án vilja hans“. Þau hugtaksskilyrði sem koma til skoðunar í máli þessu lúta að vilja tjónþola og því hvort atburðurinn hafi bæði verið skyndilegur og utanaðkomandi.

Fyrir liggur að stefnandi tók meðvitaða ákvörðun um að róla sér og fara úr rólunni með þeim hætti sem hún gerði. Fyrir dómi bar hún að hún hafi ekki rólað sér hratt, hún hafi verið að spjalla við fjölskyldu sína og hafi svo hægt á sér til þess að fara úr rólunni. Hún hafi hoppað úr rólunni og skipti þá engum togum að hægri fóturinn rann fram, nánast í splitt og hún fann fyrir nístandi sársauka. Stefnandi kvaðst ekki gera sér grein fyrir ástæðu þess að svona fór. Aðspurð kvaðst hún ekki hafa misst jafnvægið, hún hafi einfaldlega komið svona niður á mölina. Hún kvaðst þekkja leikvöllinn vel, enda kæmi hún þangað oft með fjölskyldunni. Þá væri líkamlegt ástand hennar gott.

Eiginmaður stefnanda varð vitni að því sem gerðist umrætt sinn og bar að hún hefði „rólað í rólegheitunum“, hoppað úr rólunni og skrikað fótur.

Stefndi byggir á þeirri málsástæðu að ekki sé uppfyllt skilyrði 8. gr. skilmálanna um að atburður hafi gerst án vilja stefnanda. Stefnandi hafi sett atburðarás þá sem um ræðir af stað, vitandi vits og stýrt henni. Í þessu sambandi sé því ekki nægilegt að afleiðingarnar einar og sér hafi orðið gegn vilja hennar.

Að mati dómsins er augljóst að afleiðingar slyssins voru gegn vilja stefnanda. Hún hafði stjórn á atburðarásinni fram til þess að hún lenti, eftir að hafa hoppað úr rólunni, en þá skrikaði henni fótur af ástæðu sem ekki er kunn. Á því hafði hún hins vegar enga stjórn enda ófyrirsjáanlegt. Er því ekki fallist á þá málsástæðu stefnda að atburðurinn hafi gerst með vilja hennar þar sem hún hafi í upphafi tekið þá ákvörðun að hoppa úr rólunni.

Þá byggir stefndi á því að ekki sé uppfyllt skilyrði skilmálanna um að skyndilegur utanaðkomandi atburður hafi valdið líkamstjóni stefnanda. Ekkert utanaðkomandi, svo sem hrinding eða önnur snerting, hafi komið af stað þeirri atburðarás er leiddi til tjóns hennar. Aðeins hafi verið um að ræða hreyfingar hennar sjálfrar.

Í málinu er því ekki haldið fram að ástæður slyssins megi rekja til „innra ástands“ stefnanda, svo sem svima eða sjúkdóms en slíkt félli utan ofangreindrar hugtaksskilgreiningar. Fram er komið að ástæða þess að stefnanda skrikaði fótur sé ókunn og því hefur ekki verið haldið fram af hennar hálfu að það hafi verið vegna undirlagsins eða jafnvægisskorts. Því verður ekki annað lagt til grundvallar en að lendingin, snerting við fast land, hafi farið úrskeiðis með fyrrnefndum afleiðingum. Að mati dómsins er þar með uppfyllt skilyrði skilmálanna um að skyndilegur utanaðkomandi atburður hafi valdið líkamstjóni stefnanda. Má í þessum sambandi vísa til dóma Hæstaréttar í málum nr. 412/2011 og 128/2013 þar sem tekist var á um túlkun á hugtaksskilyrðum slyss samkvæmt vátryggingarskilmálum.

Með vísan til þess sem rakið hefur verið er það mat dómsins að stefnandi hafi orðið fyrir bótaskyldu slysi í skilningi 8. gr. vátryggingarskilmála stefnda.

Stefnandi heyrði undir kjarasamning SFF en þáverandi vinnuveitandi hennar hafði keypt sólarhringstryggingu hjá stefnda í samræmi við kjarasamninginn eins og rakið hefur verið. Ágreiningur er um grundvöll útreiknings bóta en ekki útreikningsaðferðina sjálfa.

Stefnandi byggir fjárkröfu sína á ákvæðum kjarasamningsins um útreikning bóta vegna varanlegrar örorku. Aðalkrafa hennar byggir á því að bætur greiðist í hlutfalli við vátryggingarfjárhæð en varakrafa í hlutfalli af grunnfjárhæð.

Í ákvæði 7.1.3 í kjarasamningnum segir að slíkar bætur greiðist í hlutfalli við vátryggingarfjárhæðina 26.626.638 krónur, þó þannig að hvert örorkustig 26-50% verkar tvöfalt og hvert örorkustig 51-100% verkar þrefalt. Grunnfjárhæð sé 11.834.037 krónur. Þá segir í ákvæði 7.1.4 að tryggingarfjárhæðir verði endurskoðaðar tvisvar á ári, 1. janúar og 1. júlí, og hækki þá sem nemi breytingum á vísitölu neysluverðs. Tryggingarfjárhæðir frá 1. janúar 2009 eru miðaðar við vísitölu neysluverðs desembermánaðar 2008 sem er 332,9.

Stefndi byggir varkröfu sína hins vegar á því að útreikningur bóta skuli taka mið af grunnfjárhæð í vátryggingarskírteininu sem sé hluti umrædds vátryggingarsamnings.

Í vátryggingarskírteininu er tekið fram að skilmálar félagsins nr. SÞ 20 gildi um vátrygginguna. Þá segir neðst í skírteininu „bótafjárhæðir kjarasamnings“ en þar kemur m.a. fram eftirfarandi: „örorkubætur–grunnfjárhæð 11.465.576 krónur v/100% varanlegrar örorku allt að 25.797.546 kr.“ Í vátryggingarskilmálunum segir að ákvæði í vátryggingarskírteini eða endurnýjunarkvittun gangi framar ákvæðum í skilmálum auk þess sem þau gangi framar frávíkjanlegum lagaákvæðum. Í 12. kafla skilmálanna er fjallað um vátryggingarfjárhæð en þar segir í ákvæði 12.1 að hámarks vátryggingarfjárhæðir vegna örorkubóta komi fram í vátryggingarskírteini eða endurnýjunarkvittun og fari eftir ákvæðum kjarasamnings þess sem tekur til vátryggðs. Þá eru ákvæði um að vátryggingarfjárhæðir skuli vera vísitölubættar með þeim hætti sem fram komi í kjarasamningi og um útreikning bóta einnig með tilvísun í kjarasamning.

Að mati dómsins skal við útreikning bóta stefnanda taka mið af grunnfjárhæð. Þykir ljóst að með vátryggingarfjárhæð í ákvæðum kjarasamnings sé átt við hámarksfjárhæð eins og fram kemur í vátryggingarskilmálum.

Ekki liggur fyrir skýring á mismunandi grunnfjárhæð, annars vegar 11.465.576 krónur í vátryggingarskírteininu og hins vegar 11.834.037 krónur í kjarasamningi SFF. Stefnandi byggir á því að hvort sem um sé að ræða mistök eða aðrar ástæður verði stefndi að bera hallann af þessu ósamræmi, enda sé vísað í skírteininu til kjarasamnings um bótafjárhæðir. Stefndi bendir hins vegar á að stefndi hafi ekki verið aðili að umræddum kjarasamningi og hafi fyrrverandi yfirmanni stefnanda borið að gæta að þessu og beri þar með ábyrgð á misræminu. Á þetta ber að fallast með stefnda, og með hliðsjón af varnagla í vátryggingarskilmálum, ber að miða útreikning bóta við þá grunnfjárhæð sem tilgreind er í vátryggingarskírteini. Miðað er við sömu útreikningsaðferðir og stefnandi byggir aðal- og varakröfu sína á enda mótmælir stefndi þeim ekki. Við þingfestingu málsins í september 2012 nam uppfærð bótafjárhæð miðað við breytingu á vísitölu neysluverðs frá desember 2008 (332,9 stig) til júní 2012 (400,1 stig) 2.067.006 krónur (1.719.836*400,1/332,9).

Stefnandi krefst dráttarvaxta frá 27. október 2012 sem er mánuður frá þingfestingardegi. Stefndi mótmælti þeim upphafsdegi og telur rétt að miðað sé við dómsuppsögu. Við þingfestingu málsins voru af hálfu stefnanda lögð fram öll þau skjöl sem hann byggði mál sitt á. Stefndi lagði fram greinargerð og tvö fylgiskjöl við fyrirtöku þann 11 október. Verður því fallist á kröfu stefnanda um upphafsdag dráttarvaxta enda hafði hún þá þegar lagt fram þau gögn sem nauðsynleg voru til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Með hliðsjón af þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilegur 750.000 krónur.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði stefnanda, S-kvk-þgf L-kvk-þgf E-kvk-þgf, bætur að fjárhæð 2.067.006 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 27. október 2012 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 750.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)