E-8/2022

I.

1. Mál þetta, sem var höfðað með stefnu, birtri 17. og 19. janúar 2022, og þingfestri 3. f ebrúarsl., var tekið til úrskurðar 31. október sl., að loknum munnlegum málflutningi.

Í þessum þætti málsins er til úrlausnar krafa stefnda um frávísun málsins.

2. Stefnandi er A, kt. [...], [...], [...].

Stefndu eru B, kt. [...], [...], [...], og C, kt. [...], [...], [...].

3. Í efnisþætti málsins krefst stefnandi þess að stefndu verði óskipt dæmdir til þess að greiða honum 39.663.000 krónur, með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. l aga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 29. október 2021 til greiðsludags, en að auki krefst hann málskostnaðar.

Stefnandi krefst þess einnig að staðfest verði kyrrsetning sem gerð var hjá Sýslumanninum á Austurlandi, þriðjudaginn 4. janúar 2022, í nánar tilgreindum eignum stefndu, sbr. kyrrsetningargerðirnr.2021- 027994 og 2021- 027979.

Stefndi C krefst þess aðallega að kröfum stefnanda á hendur honum verði vísað frá dómi, en jafnframt krefst hann málskostnaðar. Í efnisþætti málsins krefst stefndi Caðallega sýknu.

Stefndi B. lét málið ekki til sín taka fyrir dómi, en fyrir liggur að bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta þann 3. mars 2022.

4. Í þessum þætti málsins krefst stefnandi þess að frávísunarkröfu stefnda C verði hafnað, og að ákvörðun um málskostnað verði látin bíða efnisdóms.

II.

Málsatvik.

1. Samkvæmt málatilbúnaði stefnanda lagði fyrirsvarsmaður stefnanda, D, fram kæru hjá lögreglunni á Austurlandi gegn stefnda C í desembermánaðar 2021, vegna ætlaðra fjársvika og skjalafals.

Samkvæmt málatilbúnaði málsaðila, m. a. við flutning málsins, var stefndi C-kk-nf stefnda B þegar atvik máls gerðust. Hann var eigi skráður sem framkvæmdatjóri, stjórnarmaður, hluthafi eða prókúru hafi félagsins, en hafði engu að síður sinnt ýmsum daglegum verkefnum sem framkvæmdastjóri þess.

2. Af málatilbúnaði aðila verður ráðið að stefndi B. (hér eftir nefndur B ) hafi seinni hluta árs 2019 átt í rekstrarerfiðleikum og að stefndi C hafi af þeim sökum falast eftir lánveitingum hjá nefndum fyrirsvarsmanni stefnanda.

Óumdeilt er að stefnandi lánaði B fjármuni í október 2019, samtals 5.000.000 króna, en að auki viðbótarlán að fjárhæð 1.500.000 krónur, þann 6. mars 2020. Verður ráðið að lánveitingar þessar hafi komið til án eiginlegra lánaskjala. Samkvæmt gögnum endurgreiddi B stefnanda hluta þessara lánveitinga með tveimur greiðslum, í febrúar og mars 2020, samtals 2.000.000 króna.

3. Stefnandi lýsir framhaldinu á þann veg að stefndi C hafi á vormánuðum 2020 á ný komið að máli við fyrirsvarsmann stefnanda og falast eftir frekari lánafyrirgreiðslu til handa B með þeim orðum að þannig gæti félagið fjármagnað fyrirhuguð erlend vörukaup á fjarskiptatækjum, sem síðar yrðu seld þremur innlendum fjarskiptafyrirtækjum hérlendis, en þá með þriggja mánaða greiðslufresti. Vegna þessara viðski ptaáformaþyrfti B á lánafyrirgreiðslu stefnanda að halda.

Ágreiningslaust er að fyrirsvarsmaður stefnanda varð við beiðni stefnda C og samþykkti þann 18. maí 2020 að fjármagna hinn fyrirhugaða innflutning. Liggur fyrir að þann 20. maí sama ár lagði fyrirsvarsmaðurinn fjárgreiðslu inn á reikning B, að fjárhæð 10.500.000 krónur. Samhliða þessari lánveitingu gerðu stefnandi og B með sér formlegt samkomulag um endurgreiðslu lánsfjárhæðarinnar, ogr ituðu fyrirsvarsmaður stefnanda og stefndi C undir skjal þar um. Skjalið var vottað af stjórnarformanni B, en hann er faðir stefnda C. Efni samkomulagsins var m. a. á þá leið að B endurgreiddi eftirstöðvar hinna fyrstnefndu lánveitinga, en einnig hið síðast greinda lán, samtals 14.000.000 króna, auk þóknunar til lánveitandans, stefnanda, að fjárhæð 1.000.000 króna, á tveimur gjalddögum, annars vegar þann 20. júlí 2020, með 7.000.000 króna greiðslu, og hins vegar þann 20. ágúst sama ár, með 7.000.000 króna greiðslu, auk fyrrnefndrar þóknunar.

4. Ágreiningslaust er að áform B um hinn erlenda innflutning og vörukaup gengu ekkieftir. Samkvæmt málatilbúnaði stefnda C r ann fyrrgreint lánsfé stefnanda til reksturs B, en einnigtil kaupa félagsins á vörum frá innlendum birgjum. Af þessum sökum hafi B eigi tekist að standa við áðurnefndar endurgreiðslur á þeim gjalddögum, sem kveðið hafði verið á um í samkomulaginu frá 20. maí 2020. Í málatilbúnaði stefnda C er staðhæft að engir fjármunir hafi verið teknir út úr rekstri B til einkanota, og að auki hafi launakjör starfsmanna félagsins verið hefðbundin.

5. Samkvæmt málatilbúnaði stefnanda hafði stefndi C er hér var komið málum þá sögu að segja að tiltekið innlent eignarhaldsfélag, sem hafði m. a. með höndum rekstur á raftækjaverslun, hefði sýnt vilja til þess aðgera samskonar samningvið B og áðurnefnd þrjú fjarskiptafélögh öfðuáður gert, sbr. það sem hér að framan var rakið. Þá hafi stefndi C staðhæft að vegna þessa þyrfti B að panta fleiri vörur frá hinu erlenda félagi, en þar sem hann hefði notað þá fjármuni sem fengist hefðu vegna sölu á vörum úr hinni fyrri pöntun til kaupa á vörum þyrfti félagiðá frekara fjármagni að halda, og þá frá stefnanda. Samkvæmt málatilbúnaði stefnanda hafði stefndi C á orði í samskiptum sínum við fyrirsvarsmann stefnanda, að viljayfirlýsing hins innlenda eignarhaldsfélags hefði gengið eftir með samningi við B. Í ljósi alls þessa hafi stefnandi afráðið að lána B frekari fjármuni, og þá með sjö eftirtöldum lánafyrirgreiðslum:

10.000.000 króna, þann 14. ágúst 2020, 5.000.000 króna, þann 3. september 2020, 5.000.000 króna, þann 9. september 2020, 1.500.000 krónur, þann 30. september 2020, 4.500.000 krónur, þann 20. október 2020, 3.000.000 króna, þann 20. nóvember 2020 og 5.000.000 króna, þann 18. janúar 2021.

Samtals voru þessar síðast greindu lánveitingar að fjárhæð 34.000.000 krónur.

6. Samkvæmt framansögðu, sem er í samræmi við framlagðar greiðslukvittanir, nam lánafyrirgreiðsla stefnanda tilhanda B á tímabili 2. október 2020 til 18. janúar 2021, samtals 51.000.000 króna. Verður ráðið að eigi hafi verið gerðir skriflegir gerningar um einstakar lánveitingar eða ábyrgðir, tryggingar eða samningar um endurgreiðslu kjörum fram það sem áður var get ið um.

7. Samkvæmt gögnum greiddi B til stefnanda, og þá viðbótar við fyrrgreindar tvær endurgreiðslur sem félagið hafði innt af hendi fyrri hluta ársins 2020, að fjárhæð 2.000.000 króna, neðan greindar fjárhæðir á árinu 2021:

1.500.000 krónur, þann 18. mars,

20.000.000 króna, þann 26. mars,

300.000 krónur, þann 10. maí,

650.000 krónur, þann 25. maí,

1.187.000 krónur, þann 28. maí,

900.000 krónur, þann 2. j úníog 600.000 krónur, þann 3. ágúst.

Samtals námu hinar síðastnefndu endurgreiðslur B 25.137.000 krónur, og var því heildarendurgreiðsla félagsins til stefnanda 27.137.000 krónum.

Samkvæmt gögnum fjármagnaði B endurgreiðsluna til stefnanda þann 26. mars 2021, að fjárhæð 20.000.000 króna, með láni, sem félagið hafði fengið þann dag hjá nafngreindu fjártæknifélagi. Ágreiningslaust er að fjártæknifélagið hafði samþykkt þessa lánveitingu til B gegn því að þeir fjármunir sem fé lagið fengi vegna væntanlegrar vörusölu til áðurnefnds eignarhaldsfélags gengi beint til þess að greiða niður lánsfjárhæðina. Að auki setti fjártæknifélagið það skilyrði fyrir lánveitingunni að stefnandi gengist undir sjálfskuldarábyrgð fyrir efndum B.

Samkvæmt gögnum var höfuðstóll láns fjártæknifélagsins 24.786.882 krónur. Efni sjálfskuldarábyrgðar stefnanda var á þá leið að hann tæki á sig ábyrgð vegna allra skulda og fjárskuldbindinga B við fjártæknifélagið, samtals að fjárhæð 25.000.000 króna. Kveðið var á um að lánið yrði endurgreitt þann 14. maí 2021. Óumdeilt er að B stóð ekkivið það fyrirheit.

8. Málsaðilar vísa í málatilbúnaði sínum til málsskjala sem þeir staðhæfa að greini frá rafpóst samskiptum stefnda C og fyrirsvarsmanns stefnanda. Verður ráðið að eigi sé ágreiningur um að í þessum samskiptum hafi hinn fyrrnefndi m. a. skýrt rangt frá orsökum þess að B hafði eigi getað staðið við endurgreiðslur áðurnefndra lána veitinga, og þá með því að halda því fram að viðskiptabanki félagsins hefði með ólögmætum hætti fryst bankareikning þess.

9. Samkvæmt gögnum tilkynnti fyrrgreint fjártæknifélag þann 6. júlí 2021 að það ætlaði að hefja innheimtuaðgerðir gagn vart B, en einnig gegn stefnanda, sem ábyrgðaraðila. Stefnandi vísar um viðbrögð stefnda C vegna þessa til áðurnefndra rafpóstsamskipta þar sem hann hafi m. a. fullyrt að B ætti von á skaðabótagreiðslu frá viðskiptabanka félagsins vegna hinnar ólögmætu frystingar á fjármunum þess á bankareikningum félagsins. Hafi stefndi C máli sínu til stuðnings framvísað skilríkj umog samningum við viðskiptabankann, dagsettum 10. september 2021. Stefnandi bendir á að þessu til viðbótar hafi stefndi C staðhæft í þessumrafpóst samskiptum að fjárhagstaða B væri ágæt og að félagið ætlaði að standa skil á margnefndum lánveitingum, en því til viðbótar hefði hann í hyggju að afla fjár með því að endurfjármagna eigin húsnæðislán.

Stefnandi áréttar að ekkert af þessum fyrirætlunum stefndu, þ. á m. C, hafi gengið eftir, enda hefði komið í ljós að þau skilríki, hinn tiltekni samningur og loks bankayfirlit B, hefðu verið fölsuð eða tilbúningur.

10. Fyrir liggur að þann 29. október 2021 rituðu fyrirsvarsmenn stefnanda og B undir samkomulags skjal, sem kvað á um uppgjör á skuldum B. Segir í skjalinu að samningsaðilar hafi verið einhuga um að leggja til grundvallar að skuld B við stefnanda hafi við undirritun þess verið 39.663.000 krónur og jafnframt að félagið ætlaði að endurgreiða skuldina þannig að við undirritun þess greiddi B 6.500.000 krónur, en að eftirstöðvarnar yrðu í framhaldi af því greiddar með 36 mánaðarlegum afborgunum, þar sem hver greiðsla var tiltekin 921.194 krónur. Nefnt samkomulags skjal var undirritað af stjórnarformanni B og fyrirsvarsmanni stefnanda. Þá var skjalið vottað af stefnda C, auk meðstjórnanda félagsins.

11. Stefnandi áréttar að þau skilríki, sem stefndi C hafði látið stefnanda í té hafi ýmist verið tilbúin eð a fölsuð af hans hálfu, a. m. k. að stórum hluta. Stefnandi byggir á því að þannig standi líkur til þess að þau bankayfirlit og önnur þau gögn sem hafi varðað bankareikninga B hjá viðskiptabanka félagsins, þ. á m. varðandi áðurgreindar skaðabætur vegna frystingar á fjármunum, hafi verið fölsuð.

Stefnandi byggir á því að ofangreind háttsemi stefnda C hafi verið gerð í þeim tilgangi að blekkja hann í viðskiptum. H afi m. a. komið í ljós að frásögn hans um efni áður greindra samninga B um viðskipti við hið erlenda félag og um vörusölu til hins innlenda eignarhaldsfélags hafi verið tilbúningur.

Stefnandi vísar til þess að þegar hin ólögmæta og saknæma háttsemi hafi verið staðfest af starfsmönnum viðskiptabankans og eignarhaldsfélagsins hafi hann brugðist við og krafist kyrrsetningar hjá sýslumanninum á Austurlandi fyrir svo miklu af eignum stefndu, B og C, að nægði til fullnustu fjárkröfu hans gagnvart þeim. Hafi verið á því byggt að þeir bæru óskipta ábyrgðá hinum ólögmætu gjörðum. K yrrsetningarm álið hafi v er ið tekið fyrir hjá sýslumanni þann 4. janúar 2022, en í framhaldi af því hafi veriðtekin ákvörðun um kyrrsetningu á tólf nánar tilgreindum laus afjármunumí eigu stefnda B, sbr. kyrrsetningargerð nr. 2021- 027979. Þessu til viðbótar hafi sýslumaður kyrrsett eftirfarandi verðmæti i eigu stefnda C, sbr. kyrrsetningargerð nr. 2021- 027994, þ. e. í eignarhluta hans tilgreindri fasteign, en einnig í eignarhlutum hans í þremur einkahlutafélögunum.

12. Stefnandi bendir á að hann hafi höfðað mál þetta til staðfestingar framangreindum kyrrsetningum, sbr. ákvæði 1. mgr. 36. gr. laga nr. 31/1990, og einnig til þess að fá skorið úr um skyldu stefndu til þess að greiða fjárkröfu hans, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar.

13. Stefnandi greinir frá því að fyrrgreind kæra hans gagnvart stefnda C og fleirum, vegna ætlaðra fjársvika og skjalafals ana, sé enn til rannsóknar hjá lögreglu, en af þeim sökum geti hann eigi útilokað að fleiri gögn komi síðar fram, sem varpi frekara ljósi á atvik málsins.

14. Í stefnu, í efnisþætti málsins, rökstyður stefnandi nánar hina óskiptu fjárkröfusínag a gnvart stefndu. Þar um vísar hann helst um laga rök til reglna skaðabótaréttar, þ. á m. sakarreglunnar, en einnig vísar hann til reglna samninga- og kröfuréttar og þá um skuldbindingargildi samninga, sbr. m. a. að því leyti efni fyrrgreinds samkomulags frá 29. október 2021 milli hans og B. Stefnandi byggir á því að stefndi C beri einnig skaðabótaábyrgð á greiðslu fjárkröfu hans þar sem hann hafi blekkt stefnanda með saknæmum og ólögmætum hætti til fyrrgreindra lánveitinga með röngum upplýsingum um eðli margnefndra viðskipta, en einnig að því er varðað hafi fjárhags stöðu B. Að þessu leyti vísar stefnandi helst til þeirra lána sem hann veitti félaginu á tímabilinu frá 14. ágúst 2020 til og með 18. janúar 2021, samtals að fjárhæð 34.000.000 króna, sbr. að því leyti einnig áður greint samkomulag málsaðila frá 29. október 2021, að því er varðar tjón hans.

Af hálfu stefnanda er þessu til viðbótar vísað til eftirfarandi blekkinga stefnda C, þ. á m. varðandi hin fölsuðu skilríki og gögn um endurgreiðslu heildarlánsfjárhæðarinnar.

Í stefnu byggir stefnandi kröfu sína um staðfestingu kyrrsetningar á II. kafla laga um kyrrsetningu, lögbann o. fl. nr. 31/1990, einkum 5. gr., en um málskostnað vísar hanntil XXI. kafla laga um með ferð einkamála nr. 91/1991.

III.

Helstu málsástæður og sjónarmið stefnd aum frávísun málsins.

1. Stefndi C áréttar að fyrir liggi að stefnandi hafi lánað stefnda B 51.000.000 króna með samtals tólf greið slum. Einnig liggi fyrir að félagið hafi endurgreitt stefnanda 27.137.000 krónur, sbr. m. a. dskj.9 og 23, og því sé skuld þess við stefnanda 23.863.000 krónur.

Stefndi C bendir á að dómkrafa stefnanda séað fjárhæð 39.663.000 krónur, en sé eigi sundurliðuð nánar í stefnu. Í þess stað vísi stefnandi til áðurnefnds samkomulags málsaðila, þ. e. stefnanda og stefnda B, dagsetts 29. október 2021, sbr. dskj. 22 og yfirlits á dskj. 23.

Stefndi C bendir á að málsgrundvöllur stefnanda byggist á því að stefndu beri óskipta ábyrgð á greiðslu fyrrgreindrar samkomulags fjárhæðar, en þar um sé vísað til reglna skaðabóta-, samninga- og kröfuréttar. Þessu til viðbótar sé á því byggt af hálfu stefnanda að stefndi C beri skaðabótaábyrgð á greiðslu dómkröfunnar þar sem hann hafi blekkt stefn anda til þess að greiða stefnda B átta af fyrrgreindum tólf lánafyrirgreiðslum.

2. Stefndi C bendir á að í ákvæði 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 segir að ef menn beri óskipta skyldu eigi þeir óskipta aðild. Þá segi í 1. mgr. 19. gr. sömu laga að sækja megi fleiri er einn í sama máli ef dómkröfur eiga rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings, en ella skuli ví samáli frá dómi að kröfu varnaraðila.

3. Stefndi C byggir á því, m. a. við flutning, að stefnandi reifi eigi í stefnu á hverju hin óskipta ábyrgð stefndu byggist. Þvert á móti virðist stefnandi beina kröfum sínum að stefnda B með vísan til samkomulagsins frá 29. október 2021, en aftur á móti reisi hann kröfur sína á hendur honum, þ. e. stefnda C, á því að hann hafi beitt blekkingum með saknæm um og ólögmætum hætti á tímabilinu frá maí 2020 til janúar 2021 og beri skaðabótaábyrgð af þeim sökum. Í ljósi þessa reisi stefnandi dómkröfur sínar á hendur stefndu ekki á sömu atvikum, aðstöðu eða löggerningi. Því beri að ví sakröfum stefnanda á hendur stefnda C frá dómi.

4. Stefndi C bendir á að stefnandi vísi í umfjöllun sinni í stefnu um skaðabótakröfuna á hendur honumtiltiltekinnadagsetninga og fjárhæða um einstök lán, og fullyrði að hann hafi verið blekktur til að veita þau, en tiltaki eigi samtölu lánanna, sem hafi verið 44.500.000 krónur. Þá tilgreini stefnandi eigi þær endurgreiðslur sem stefndi B hafi innt af hendi, og eigi þannig að koma til frádráttar og ef ekki, af hverju ekki. Stefndi bendir jafnframt á að í stefnu sé tekið fram að fjárkrafa stefnanda á hendur honum sé „sú sama og á hendur stefnda B, sem stefnandi var búinn að fallast á að næmi fjárhæð skuldarinnar, sbr. samkomulag frá 29. október 2021 milli stefnanda og stefnda B."

Stefndi C byggir á því að hann hafi ekki verið aðili að þessu samkomulagi persónulega, og hafi ekki samþykkt að bera ábyrgð samkvæmt því eða fallist á fjárhæðina. Stefndi C byggir á því að samþykki fyrirsvarsmanns B á fjárhæð meintrar skuldar félagsins bindi hann ekki eðli málsins samkvæmt.

5 Stefndi C byggir á því að kröfur stefnanda í máli þessu á hendur honum og málsástæður að baki þeim séu vanreifaðar og órökstuddar. Þannig sé fjárhæð skaðabótakröfu stefnanda á hendur honum eigi rökstudd eða sundurliðuð í stefnu, endasé þar aðeins vísað til áðurgreinds samkomulags, sbr. dskj. 22 og 23. Hann byggir á því að slík framsetning dómkröfu uppfylli ekki áskilnað e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, en jafnvel þó svo að þaðværi talið nægjanlegt sé í stefnu ekki reifað af hverju hann, þ. e. stefndi C, eigi að bera skaðabótaábyrgð á t. d. reikningi 1044 að fjárhæð 6.200.000 krónur, sem liggi ekki fyrir í málinu, á vöxtum að fjárhæð 3.400.000 krónur, sem ekki séu sundurliðaðir nánar eða gögn liggja fyrir um í málinu eða á tjóni tengdra aðila að fjárhæð 6.200.000 krónur, sem ekki sé sundurliðað nánar í stefnu eða á fyrrnefndum dskj. 22 eða 23 eða í öðrum gögnum í málinu. Þessu til viðbótar sé það eigi reifað í stefnu, og þá til viðbótar varðandi fjárhæð allra lána stefnanda til stefnda B, sbr. dskj. 23, og þar með talinna þeirra fjögurra lána sem veitt hafi verið félaginu á árinu 2019 og í byrjun árs 2020, að þau hafi sannan lega verið veitt á þeim grundvelli að um greiðsluerfiðleika hafi verið að ræða. Í þessu viðfangi vekur stefndi C athygli á því að hin síðast greindu lán séu ekki tilgreind í fyrrgreindum málsástæðukafla í stefnu, lið ii, en að þar séu þó tíunduð þau lán sem stefnandi staðhæfi að hann hafi verið blekktur til að veita.

S t efndi C bendir á, í ofangreindu samhengi, að ekki liggi fyrir hvert verði endanlegt tjón stefnanda vegna lána hans til stefnda B, enda sé gjaldþrotaskiptum á búi félagsins enn ekki lokið.

Stefndi C vísar til þess að í stefnu sé ekki nægjanlega tíundað á hvaða reglum skaðabóta-, samninga- og kröfuréttar stefnandi byggir kröfur sínar á hendur honum. Hann byggir á því og áréttar að slík framsetning krafna sé svo vanreifuð, óljós og órökrétt, aðaf þeim sökum beri að vísa frá dómkröfum á hendur honumí máli þessu.

6. Stefndi C byggir á því að það sé óljóst í málatilbúnaði stefnanda í hverju hin saknæma háttsemi hans eigiað hafa falist. Í því sambandi bendir hanná að stefnandi vísi í reifun málsástæðna til fyrrnefndra blekkinga að því er varði hluta af fyrrgreindum lánveitingum, en reifi síðan ítarlega óumdeildar eftirfarandi blekkingar hans þegar innheimtuaðgerðir gagnvart stefnda B hafi hafist, en þá án þess að hann geri tilraun til þess að reifa með hvaða hætti hinar ætluðu blekkingar hafi orsakað tjón eða í hvaða mæli það hafi verið, enda hafi þær athafnir átt sér stað löngu eftir að lánin voru veitt. Í þessu sambandi bendir hann á að í stefnu segir : „Öll framangreind háttsemi hafi valdið stefnanda tjóni sem samsvari fjárhæð dómkröfu hans." Stefndi C byggir á því að reifun málsástæðna og kröfugerðar sé eigi svo gagnorð og ský rí stefnu og þá þannig aðþað fari ekki milli mála hvert sakarefni máls þessa sé. Því til viðbótar sé í stefnu ekki farið yfir önnur skilyrði sakarreglunnar, s. s. um orsakatengsl, sennilega afleiðingu o. fl.

7. Stefndi C byggir á því að í ljósi alls framangreinds séu kröfur og mál stefnanda vanreifaða rí heild sinniog því séu slíkir gallar á málatilbúnaði hansað það varði frávísun málsins, jafnvel þósvo að þess hafi eigi verið krafist, sbr. 100. gr. laga nr. 91/1991, sem hann hafi þó gert ígreinargerð og við flutning þessa þáttar málsins.

Stefndi C segir að stefnanda hafi verið nauðsynlegt í málarekstri sínum að byggja mál sitt á skýrum tölulegum grundvelli, m. a. með útreikningum og sundurliðun á þeim fjárhæðum sem mynda dómkröfu hans. Almenn skírskotun í stefnu til tiltekins dóms kjalsog þá tilþessað lýsa sundurliðun kröfu og efnisatriða hafi í dómaframkvæmd eigi verið talin fullnægja áskilnaði 80. gr. laga nr. 91/1991. Þ vísé eigi lagður skýr grundvöllur að þeirri dómkröfu sem stefnandi haldi fram í stefnu. Þásé í raun eigi gerð nægjanleg grein fyrir þeim lögskiptum sem stefnandi byggir mál sitt á og því sé máls grundvöllurinn eigi nægjanlega skýr.

Stefndi C byggir á því að ofangreindir a nnm arkar séu svo verulegir að það geri honum örðugt um vik að halda uppi efnisvörnum í máli þessu, en af þeim sök umberi að vísa málinu frá dómi.

8. Stefndi C byggir á því að kröfu stefnanda um staðfestingu kyrrsetningar eigi einnig að vísa frá dómi. Hann bendir á að í 2. mgr. 36. gr. laga nr. 31/1990 sé áskilið að mál skuli höfðað í einu lagi um kröfu gerðarbeiðanda og til staðfestingar gerðinni, hafi mál um kröfu gerðarbeiðanda ekki verið höfðað áður, en svo hafi eigi veriðí þessu tilviki. Hann byggir á því að verði fjárkröfu stefnanda á hendur honum vísaðfrá dómi verði umleið að vísa frá dómi kröfunni um staðfestingu kyrrsetningargerðarinnar, sem sé reist á sömu fjárkröfu, enda sé fyrrnefnda krafan að mörgu leyti haldin sömu ágöllum og hin síðarnefnda, sbr. það sem hér að framan hafi verið rakið. Stefndi segir að um framhald málsins fari síðan eftir 3. mgr. 39. gr. laga nr. 31/1990.

IV.

Sjónarmið stefnanda um frávísunarkröfur stefnda.

1. Í þessum þætti málsins krefst stefnandi þess að frávísunarkröfu stefnda C verði hafnað, en að ákvörðun um málskostnað verði látin bíða efnisdóms.

2. Varðandi atvikalýsingu er af hálfu stefnanda vísað til stefnu, og þess sem kom fram við flutning málsins, sbr. að því leyti það sem að nokkru var rakið í I. kafla hér að framan.

Stefnandi áréttar að í stefnu sé því lýst að stefndi C hafi blekkt fyrirsvarsmann stefnanda til þess að greiða stefnda B tugi milljóna króna. Þá hafi hann skrifað undir fyrrgreint samkomulag frá 29. október 2021 um uppgjör á þessum skuldum og hafi aðilar verið sammála um fjárhæðina, þ. e. 39.663.000 krónur. Stefnandi staðhæfir að gögn um öll þessi lögskipti hafi verið lögð fyrir dóminn við þingfestingu málsins, þ. á m. margnefnt samkomulag, sbr. dskj. nr. 22. Að auki hafi hann lagt fram sérstakt skjal um allar inn- og endurgreiðslur milli stefnanda og stefnda B, sbr. dskj. nr. 23. Þessu til staðfestu hafi og verið lagðar fram tólf greiðslukvittanir vegna allra lánveitinga stefnanda, svo og gögn um svonefnd SMS- samskipti stefnda C við fyrirsvarsmann stefnanda, m. a. þau samskipti sem varðað hafi aðdraganda samkomulagsins um lána uppgjörið, sbr. dskj. 6. Öllu þessu til viðbótar hafi stefnandi lagt fram ítarlega tímalína málsatvika, sbr. dskj. 3. Stefnandi byggir á því að í ljósi þessa alls sé atvikalýsing stefnda C í greinargerð að nokkru leyti röng.

3. Við flutning var af hálfu stefnanda áréttað það sem rakið var í I. kafla hér að framan varðandi málsástæður hans gagnvart stefndu og um hina óskiptu ábyrgð þeirra á greiðslu stefnufjárhæðarinnar. Stefnandi áréttar að hann byggi málatilbúnað sinn á reglum kröfu-, samninga- og skaðabótaréttar. Að því er varði stefnda C og ábyrgð hans sé í stefnu einnig sérstaklega vísað til hinna síðast greindu reglna og á því byggt að hann hafi í lýstum lögskiptum við stefnanda haft uppi blekkingar með saknæmum og ólögmætum hætti til þess að fá hann til að greiða stefnda B þær lánsfjárhæðir sem tilteknar séu í stefnunni, en þar séu einnig ákveðnar millifærslur tilgreindar sérstaklega.

Stefnandi áréttar að í stefnu sé það tíundað að fjárhæð dómkröfu hans á hendur stefnda C sé sú sama og hann geri á hendur stefnda B, enda hafi aðilar verið búnirað fallast á að sú fjárhæð næmi fjárhæð skuldarinnar, og væri þar með sú fjárhæð sem gerði hann skaðlausan af viðskiptunum, sbr. samkomulagið frá 29. október 2021, sem hafi verið undirritað af fyrirsvarsmanni stefnda B. Stefnandi vísar og til þess að hann byggi á því að umrætt samkomulag hafi verið útbúið að undirlagi m. a. stefnda C, líkt og framlögð gögn málsins bera með sér.

4. Af hálfu stefnanda er vísað til þess að hann haldi þeirri körfu fram í stefnu aðhann eigi rétt á fullum efndum og að hann fái þannig tjón sitt bætt. Stefnandi vísar til þess að standi rök til þess að lækka beri fjárkröfu hans hafi dómurinn svigrúm til þess, enda rúmi st það innan stefnukröfunnar. Að þessu leyti bendir stefnandi á að stefndi C-x-x afi í málarekstri þessum fengið fullkomið tækifæri til þess að gera grein fyrir mæli eitthvað með því að dómkrafan verði lækkuð. Stefnandi byggir á því að vegna þessa séf ramsetning dómkröfu hans fullkomlega frambærileg, og þá ekki síst að því er varði málsástæður í stefnu um ábyrgð stefnda C. Um hið síðastnefnda bendir stefnandi á að í stefnu séu m. a. sérstaklega tilgreindar átta millifærslur og sé á því byggt að stefndi C beri þar skaðabótaábyrgð, enda hafi hann blekkt stefnanda, með saknæmum og ólögmætum hætti, til þess aö láta af hendi umrædda fjármuni.

5. Stefnandi andmælir röksemdum stefnda C þess efnis að dómkröfurnar á hendur honum og B séu ekki byggðar á sömu atvikum, aðstöðu eða l öggerningi. Stefnandi byggir á því að fyrir liggi að dómkrafa hans sé einmitt byggð á sömu atvikum, en hins vegar liggi þar að baki eigi sömu málsástæðurnar. Sé þetta heimilt samkvæmt einkamálalöggjöfinni, sbr. að því leyti dómafordæmi Landsréttar í málinu nr. 519/2019.

Stefnandi byggir á því og áréttar að háttsemi stefnda C hafi leitt til þess að stefnandi hafi greitt fyrrgreinda fjármuni til stefnda B. Fái stefnandi þá fjármuni endurgreidda frá félaginu liggi fyrir að hann eigi ekki frekari kröfu á hendur stefnda C, en að því leyti taki hannundirmálatilbúnað stefnda C í greinargerð hans. Í þessu viðfangi segir stefnandi að engu máli skipti hvort óljóst sé hvort hann fái einhverjar fjárhæðir til baka úr þrotabúi stefnda B, enda byggi hann málatilbúnað sinn á því að ábyrgðin sé óskipt, þó svo að það verði að telja ólíklegt samkvæmt framlögðu skjali frá skiptastjóra félagsins.

6. Stefnandi byggir á því og áréttar að hann greini skilmerkilega frá því í stefnu á hvaða reglum hann byggir kröfur sínar, að því er varði skað abóta-, samninga- og kröfurétt og sé þar um hefðbundna framsetningu að ræða. Hið sama gildi um málsástæður hans hvað snertir áður greinda saknæmu háttsemi stefnda C, og sé það atriði reifað ítarlega í stefnu.

7. Stefnandi byggir á því að hin almenna skírskotun hans til tiltekins dómskjals og þá í þeim tilgangi að lýsa nánar eigin dómkröfu fullnægi áskilnaði 80. gr. einkamálalaganna, enda liggi það fyrir að málsaðilar hafi verið ásáttir um þá skuld, fyrrnefndar 39.663.000 krónur. Vegna þessa hafi verið ónauðsynlegt að sundurliða fjárhæðina sérstaklega. Hins vegar liggi fyrir í málinu gögn að baki fjárhæðinni, en þau hafi öll verið lögð fram við þingfestingu málsins, þ. á m. útreikningur, greiðslukvittanir, sbr. dskj. nr. 22 og 23. Þannig liggi það kýrskýrt fyrir hvaða fjárhæð hafi farið á milli stefnanda og stefnda B.

8. Í ljósi alls ofangreinds hafnar stefnandi kröfu stefnda C um frávísun málsins.

V.

1. Stefnandi höfðar mál þetta til staðfestingar framangreindum kyrrsetningum, sbr. ákvæði 1. mgr. 36. gr. laga nr. 31/1990, og einnig til þess að fá skorið úr um skyldu stefndu B og stefnda C til þess að greiða óskipt dómkröfu hans að fjárhæð 39.663.000 krónur, ásamt vöxtum, líkt og lýst er í stefnu.

2. Stefndi C byggir á því að stefnandi reifi eigi í stefnu á hverju hin óskipta ábyrgð stefndu byggist og bendir m. a. á að hann hafi eigi verið aðili að því samkomulagi sem stefnandi og B hafi gert með sér þann 29. október 2021. Hann vísar m. a. til þess að í þessu samkomulagi séu tíunduð þau lán sem stefnandi vísi til um dómkröfu sína. Þessu til viðbótar byggir stefndi C á því að kröfur stefnanda gegn honum og málsástæðurnar þeim að baki séu vanreifaðar og eigi rökstuddar eða sundurliðaðar.

3. Eins og hér að framan hefur verið rakið vísar stefnandi um hina óskiptu fjárkröfu á hendur stefndu til reglna skaðabótaréttar, þ. á m. sakarreglunnar, en einnig til reglna samninga- og kröfuréttar og þá um skuldbindingargildi samninga, sbr. efni fyrrgreinds samkomulags frá 29. október 2021 milli hans og B. Stefnandi byggir á því að stefndi C-x-x einnig skaðabótaábyrgð á greiðslu fjárkröfu hans þar sem hann hafi með saknæmum og ólögmætum blekkingum komið því til leiðar að hann veitti tugmilljóna króna lán til B og þá með rangfærslum um eðli áðurrakinna ætlaðra viðskipta, en einnig um fjárhagstöðu félagsins. Verður ráðið að stefnandi vísi helst varðandi ábyrgð stefnda C til þeirra lána sem hann veitti félaginu á tímabilinu frá 14. ágúst 2020 til og með 18. janúar 2021, samtals að fjárhæð 34.000.000 króna, sbr. að því leyti einnig áður greint samkomulag hans og B, að því er varðar tjón hans. Af hálfu stefnanda er þessu til viðbótar vísað til aðkomu stefnda C að nefndu samkomulagi, en einnig eftirfarandi blekkinga hans, þ. á m. varðandi hin fölsuðu skilríki og gögn um endurgreiðslu heildarlánsfjárhæðarinnar.

4. Samkvæmt e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 skal stefnandi greina í stefnu þær málsástæður sem hann byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem greina þarf til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst. Skal þessi lýsing vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laganna skal stefnandi við þingfestingu leggja fram þau skjöl sem varða málatilbúnað hans eða hann byggir annars kröfur sínar á, svo og skrá yfir þau skjöl sem hann leggur þá fram.

Regla e-liðar 1. mgr. 80. gr. laganna þjónar meðal annars þeim tilgangi að svo verði búið um hnúta að stefndi geti af lestri stefnunnar áttað sig glöggt á því hvaða kröfur eru gerðar á hendur honum, við hvað þær séu studdar og hver stefnandi telur vera þau atvik málsins sem geri að verkum að fallast beri á stefnukröfurnar. Er stefnda nauðsynlegt að geta áttað sig á þessu þegar hann tekur ákvörðun um hvort hann taki til varna í málinu og þá með hverjum hætti. Verður að ætlast til þess af stefnanda að hann geri sakarefni ljós af sinni hálfu strax í upphafi.

Samkvæmt 5. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o. fl. má kyrrsetja eignir skuldara til tryggingar fullnustu lögvarinnar kröfu um peningagreiðslu ef kröfunni verður ekki þegar fullnægt með aðför. Skilyrði þessa er að sennilegt megi telja, fari kyrrsetning ekki fram, að mjög muni draga úr líkindum til að fullnusta takist eða hún verði verulega örðugri.

Fyrir liggur að málsaðilar eiga jafnan forræði á sakarefni í einkamáli og er því ljóst að það stendur upp á stefnanda að undirbyggja ásamt með öðru þann þátt málsins sem lýtur að þeirri framsetningu hans að sækja hér kröfur á hendur stefndu óskipt, sbr. ákvæði 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Til þess er að líta að stefnandi hefur ekki lýst gagnaöflun lokið, og verður því eigi á þessu stigi fullyrt um hvort hann hafi reist málatilbúnað sinn varðandi aðild á réttum grunni. Er því þessari málsástæðu stefnda C hafnað.

5. Í stefnu er á því byggt m. a. að í samskiptum stefnda C við fyrirsvarsmann stefnanda hafi hann með ólögmætum og saknæmum hætti beitt blekkingum við fyrrgreindar lánveitingar hans og að hann hafi með þeim hætti framið bæði fjársvik og skjalafals. Verður að telja að það álit stefnanda sé grunnur þess að hann hafi leitað kyrrsetningar eigna, þ. á m. hjá stefnda C, en einnig þegar hann lagði fram kæru á hendur honum hjá lögreglu.

Í stefnu er byggt á því að stefndi hafi framið hin ætluðu hegningarlagabrot, en um tjón af þeirri háttsemi vísar stefnandi til áðurnefndrar fjárhæðar, sbr. það samkomulag sem fyrirsvarsmenn stefnanda og B undirrituðu þann 29. október 2021, þ. e. 39.663.000 krónur. Af framlögðum gögnum verður helst ráðið að þessi samkomulagsfjárhæð hafi átt rót sína að rekja til fyrrgreindra lánveitinga stefnanda, en þá að teknu tilliti til endurgreiðslna sem hið stefnda félag, B, hafði þá þegar innt af hendi. Í því viðfangi verður að áliti dómsins eigi horft fram hjá því að í þeim framlögðu gögnum sem vísa til þessa samkomulags eru tilgreindar fjárhæðir samtals að upphæð 15.800.000 krónur, sem varða m. a. óútskýrða reikninga og ótilgreinda vexti, en einnig tjónsfjárhæðir sem aðrir tengdir aðilar eru sagðir hafa orðið fyrir. Eru þessi atriði eða liðir ekki reifaðir sérstaklega í stefnu eða því lýst hvernig þeir tengjast stefnda C eða hinni ætluðu saknæmu háttsemi hans.

Hin síðastnefndu atriði, sem hér hafa verið rakin og stefndi C hefur sérstaklega vikið að í þessum þætti málsins, þykja að áliti dómsins vanreifaðri en svo að þau geti talist nægileg fyrir hann til að taka til eðlilegra varna. Er til þess að líta að stefnandi fór sjálfur þá leið að óska kyrrsetningar til að afla kröfum sínum verndar, en með því gekkst hann undir þær reglur sem um þá bráðabirgðagerð gildir. Stefndi þarf ekki að una því, auk kyrrsetningarinnar, að hennar vegna verði gerðar vægari kröfur en ella til stefnu á hendur honum.

Að ofangreindu virtu þykja fjárkröfur stefnanda á hendur stefnda C hafa verið svo vanreifaðar í stefnu að óhjákvæmilegt sé að fallast á kröfu hans um frávísun fjárkrafna málsins.

Ekki er fortakslaust skylt að mál til staðfestingar kyrrsetningar og mál vegna þeirra fjárkrafna sem henni er ætlað að tryggja séu rekin í einu lagi. Þykir frávísun fjárkrafna ekki kalla á frávísun kröfu um staðfestingu kyrrsetningar.

Með vísan til alls framan ritaðs verður kröfu um frávísun kröfu um staðfestingu kyrrsetningar hafnað en krafa um frávísun fjárkröfu tekin til greina. Ákvörðun málskostnaðar vegna þessa þáttar málsins bíður efnisdóms.

H-kk-nf J-kk-nf lögmaður flutti mál stefnanda um þennan þátt málsins, en E-kvk-nf D-kvk-nf P-kvk-nf lögmaður flutti málið fyrir hönd stefnda C.

Gætt var ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð

Hafnað er kröfu stefnda C um frávísun kröfu um staðfestingu kyrrsetningar.

Fjárkröfu stefnanda, A., á hendur stefnda C er vísað frá dómi.