S-103/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 15. apríl 2008, er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum í Reykjavík 29. janúar 2008 á hendur A, „fyrir brot gegn áfengis- og lögreglulögum, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 6. október 2007, á gatnamótum Laugavegar og Skólavörðustígs, Reykjavík, sökum ölvunar valdið óspektum á almannafæri með truflandi háttsemi í garð lögreglumanna sem voru við skyldustörf, og óhlýðnast fyrirmælum lögreglu að víkja á brott.“

Þetta er talið varða við 21. gr., sbr. 1. mgr. 27. gr., áfengislaga nr. 75/1998, og 19. gr., sbr. 41. gr. lögreglulaga nr. 90/1996.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Af hálfu ákærða er krafist sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er krafist málsvarnarlauna með hliðsjón af tímaskýrslu og að þau verði greidd úr ríkissjóði.

Málsatvik

Í frumskýrslu lögreglu, dags. 31. október 2007, kemur fram að lögreglumenn hafi verið að störfum við gatnamót Laugavegar og Skólavörðustígs þegar ákærði hafi farið að blanda sér í störf þeirra. Hafi hann margsinnis gripið fram í fyrir þeim og valdið með því truflun. Ákærði hafi verið ölvaður að sjá og heyra. Þá kemur fram í skýrslunni að ákærða hafi margsinnis verið vísað burt en hann ekki orðið við þeim fyrirmælum og haldið uppteknum hætti. Farið hafi verið með ákærða á lögreglustöðina og hafi hann þar neitað að gangast undir lögreglustjórasátt. Er haft eftir honum að hann hafi eingöngu spurt lögregluna: ,,Hvort það þyrfti fjóra lögreglumenn til að handtaka konu.“

Í handtökuskýrslu kemur fram að ákærði hafi verið handtekinn vegna brots á lögreglusamþykkt Reykjavíkurborgar og til að koma í veg fyrir áframhaldandi brot. Segir þar og að sjáaldur hafi verið eðlileg, jafnvægi stöðugt, framburður greinargóður og málfar skýrt.

Framburðir fyrir dómi.

Ákærði skýrði frá því að hann hefði umrætt kvöld verið á gangi upp Bankastrætið ásamt unnustu sinni. Við horn Bankastrætis og Skólavörðustígs hefðu þau séð hvar um tíu lögreglumenn voru að handtaka konu. Þau hefðu þó ekkert hugsað meira út í það heldur farið inn á pizzustaðinn Pizza Prontó, sem sé þarna á horninu. Þegar þau hefðu komið þaðan út aftur, um fimmtán mínútum síðar, hefðu lögreglumennirnir enn verið að bjástra við að handtaka konuna. Hefðu fjórir þeirra legið á henni en hún hefði þá verið komin í handjárn og með andlitið í götuna. Er þarna var komið hefðu safnast saman um tíu til fimmtán manns sem hefði ekki litist á aðfarir lögreglumannanna. Kvaðst ákærði hafa verið að ganga í burtu þegar heyrst hefði í konu segja: ,,Þetta er of langt gengið.“ Samtímis hefði hann heyrt ógurleg öskur frá hinni handteknu. Ákærði kvaðst þá hafa snúið við, gengið að lögreglumanni, sem stóð um tíu metra frá vettvangi, og spurt: ,,Þurfið þið virkilega að vera fjórir að handtaka konu sem er komin í handjárn.“ Hefði lögreglumaðurinn þá svarað með þjósti að hann ætti ekki að skipta sér af því sem honum kæmi ekki við og ef hann kæmi sér ekki í burtu yrði hann handtekinn. Ákærði kvaðst þá hafa sagt að það gæti ekki staðist að hægt væri að handtaka hann fyrir að spyrja spurninga. Hefði lögreglumaðurinn þá skipað honum að snúa sér við og handtekið hann. Spurður hvort hann hefði ítrekað fengið fyrirmæli um að fara neitaði hann því og sagði að lögreglumaðurinn hefði eingöngu beðið sig einu sinni um að fara. Þegar borið var undir ákærða það sem fram kemur í frumskýrslu lögreglu, að hann hefði verið að blanda sér í störf lögreglumanna, hafnaði hann því algjörlega og sagðist eingöngu hafa spurt hvort þessar aðferðir væru nauðsynlegar við handtöku konunnar. Önnur samskipti hefði hann ekki haft við lögreglumenn á vettvangi. Hann hefði eingöngu lýst yfir undrun sinni og þá verið handtekinn og settur í járn. Ákærði kvaðst ekki hafa verið búinn að drekka mikið þegar þetta gerðist. Enda þótt hann hefði ekki verið í ástandi til að aka hefði hann ekki verið með brenglaða dómgreind eða án vits um hvað hann væri að gera og verið mjög rólegur.

Lögreglumennirnir, G-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf og H-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf, sem samkvæmt frumskýrslu unnu að málinu í greint sinn, komu fyrir dóminn en mundu ekki eftir atvikum.

Vitnið Þ-kk-nf A-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og staðfesti frumskýrslu og skýrslu um handtöku ákærða sem réttar. Kvaðst vitnið hafa verið hluti af teymi lögreglumanna sem í greint sinn hefðu haft einhver afskipti af fólki, m.a. vegna brota á lögreglusamþykkt. Hefðu þeir komið á lögreglubifreiðinni að gatnamótum Laugavegar og Skólavörðustígs og þá séð hvar lögreglumenn, um átta talsins, höfðu þar haft einhver afskipti af konu. Hefði ákærði verið þarna og verið mjög ósáttur við störf lögreglunnar og afskipta hennar af konunni. Hefði hann verið með ,,frammíköll“ og hefði honum ítrekað verið gefin þau fyrirmæli að stíga til hliðar og að koma sér í burtu, en hann ekki orðið við því. Sjálfur kvaðst vitnið ekki hafa haft nein afskipti af ákærða, en það hefði hins vegar komið í hans hlut að skrifa frumskýrsluna um málið. Taldi vitnið að ákærði hefði verið mjög æstur, bæði í orðum og tjáningu, og sýnilega undir áhrifum. Hefði hann virkað ógnandi í garð lögreglumannanna. Aðspurður lýsti ákærði ástandi ákærða á vettvangi svo að hann hefði verið glaseygður og æstur. Spurður um hvort sú lýsing sem fram kæmi í handtökuskýrslu gæti átt við ölvaðan mann svaraði hann því neitandi.

Vitnið B, sambýliskona ákærða, skýrði frá því að hún og ákærði hefðu verið á leiðinni heim úr bænum og gengið upp Bankastrætið. Við hornið á Skólavörðustíg hefðu þau séð nokkra lögreglumenn og konu liggjandi í götunni. Sagði vitnið að mikil læti hefðu verið þarna í kring. Þau hefðu þó ekkert skipt sér af þeim heldur farið inn á veitingastaðinn Pizza Prontó. Þegar þau hefðu komið þaðan út stuttu síðar hefðu þau séð að nokkrir lögreglumenn héldu konunni þar niðri. Hefði fólk hópast þarna í kring og einhver órói verið í hópnum. Vitnið kvað þau hafa gengið upp að lögreglumanni, sem hefði staðið aðeins frá vettvangi, og hefði ákærði spurt hann hvort þeir þyrftu að vera fjórir á einni konu. Hefði lögreglumaðurinn þá sagt ákærða að skipta sér ekki af þessu annars yrði hann handtekinn líka. Kvað vitnið ákærða þá hafa spurt hvort heimilt væri að handtaka hann fyrir að spyrja spurninga. Hefði ákærði þá verið handtekinn. Lýsti vitnið því svo að ákærði hefði rólegur, snúið sér við, sett hendur fyrir aftan bak og spurt hvort það ætti í alvöru að handtaka hann. Hefði ákærði og lögreglumaðurinn síðan gengið rólega að lögreglubifreiðinni og staðið þar í um tíu mínútur. Kvaðst vitninu hafa brugðið mjög og ekki áttað sig á því sem væri að gerast. Ákærði hefði hins vegar verið mjög rólegur. Taldi vitnið að það hefði ekki liðið meira en ein mínúta frá því að ákærði ávarpaði lögregluna og þar til að hann hefði verið handtekinn. Sagði hún ákærða ekki hafa haft nein önnur samskipti við lögregluna en að spyrja hana þessarar spurningar. Hefði ákærði svo verið settur inn í lögreglubifreiðina ásamt fleira fólki.

Niðurstaða.

Ákærða er gefið að sök að hafa brotið gegn 21. gr. áfengislaga nr. 75/1998 og 19. gr. lögreglulaga nr. 90/1998 með því að hafa „sökum ölvunar valdið óspektum á almannafæri með truflandi háttsemi í garð lögreglumanna sem voru við skyldustörf, og óhlýðnast fyrirmælum lögreglumanna um að víkja á brott“.

Ákærði hefur eindregið neitað því að hann hafi í umrætt sinn blandað sér í störf lögreglumanna eða valdið óspektum á almannafæri með truflandi háttsemi í garð þeirra. Hann hefur og haldið því fram að einu afskipti hans hafi verið þau að hann hefði spurt að því hvort þeir þyrftu að vera fjórir við að handtaka konu sem væri komin í járn. Bar vitnið, B, sambýliskona hans, á svipaðan veg. Þrír af þeim fjórum lögreglumönnum, sem komu fyrir dóminn sem vitni í málinu, og voru í frumskýrslu einnig sagðir hafa unnið að málinu, mundu hins vegar ekkert eftir atvikum. Sá fjórði, vitnið Þ-kk-nf A-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður, kvaðst sjálfur ekki hafa haft nein afskipti af ákærða en hann hefði skrifað frumskýrslu um málið allnokkru eftir þennan atburð og staðfesti hann hana sem rétta. Sagði hann ákærða hafa verið með „frammíköll“ og virt að vettugi ítrekuð fyrirmæli um að stíga til hliðar og koma sér í burtu. Hefði hann verið mjög æstur og glaseygur. Hins vegar játaði hann aðspurður að þær umsagnir um ástand ákærða sem tilgreindar eru í handtökuskýrslu, þar sem fram kemur að sjáaldur hans hafi verið eðlileg, jafnvægi stöðugt, framburður greinargóður og málfar skýrt, ættu vart við um ölvaðan mann.

Þegar allt framangreint er virt, og í því sambandi jafnframt litið til framangreindrar umsagnar í handtökuskýrslu lögreglu um ástand ákærða, þykir ekki, gegn neitun ákærða, komin fram sönnun um að ákærði hafi sökum ölvunar valdið slíkum óspektum og truflað störf lögreglumanna eða óhlýðnast fyrirmælum þeirra með þeim hætti að hann verði talinn hafa gerst brotlegur við framangreind lagaákvæði. Ber því að sýkna ákærða af ákæru í máli þessu.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kvk-ef E-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Ákærði, A, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kvk-ef E-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Á-kk-nf M-kk-nf