E-3621/2015

Mál þetta, sem var dómtekið 10. janúar sl., var höfðað 30. október 2015.

Stefnandi, H-kk-nf R-kk-nf H-kk-nf, Tjarnarási 4, Stykkishólmi, lést undir meðferð málsins og hefur dánarbú hans tekið við aðild málsins.

Stefndi er Sjóvá-Almennar tryggingar hf., Kringlunni 5, Reykjavík.

Í stefnu krefst stefnandi þess aðallega að stefnda verði gert að greiða honum 11.795.834 krónur með 4,5% vöxtum af 782.500 krónum frá 23. janúar 2011 til 15. ágúst sama ár en 4,5% vöxtum af allri fjárhæðinni frá þeim degi til 1. janúar 2014, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Til vara krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða honum 10.994.865 krónur með 4,5% vöxtum af 782.500 krónum frá 23. janúar 2011 til 15. ágúst sama ár en 4,5% vöxtum af allri fjárhæðinni frá þeim degi til 1. janúar 2014, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi krefst þess til þrautavara að stefnda verði gert að greiða honum 10.479.533 krónur með 4,5% vöxtum af 782.500 krónum frá 23. janúar 2011 til 15. ágúst sama ár en 4,5% vöxtum af allri fjárhæðinni frá þeim degi til 1. janúar 2014, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda eins og mál þetta væri eigi gjafsóknarmál.

Í þinghaldi í málinu 16. febrúar 2016 var fallist á beiðni stefnanda um að sakarefni málsins yrði skipt með þeim hætti að fyrst yrði dæmt um bótaskyldu en fjárhæð bóta skyldi hvíla á meðan. Stefnandi krefst þess nú að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda úr slysatryggingu sjómanna vegna vinnuslyss hans 23. janúar 2011.

Stefndi krefst þess í greinargerð aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað. Til vara krefst stefndi þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður verði felldur niður.

Eftir skiptingu sakarefnis krefst stefndi nú aðallega sýknu og málskostnaðar, en til vara að bótaskylda verði einungis viðurkennd að hluta og málskostnaður verði felldur niður.

I

Stefnandi starfaði sem matsveinn um borð í skipinu Gunnbirni ÍS 302 frá Bolungarvík. Útgerð skipsins er Birnir ehf. sem hefur slysatryggingu sjómanna hjá stefnda. Skipstjóri skipsins var J-kk-nf S-kk-nf sem nú er fallinn frá.

Stefnandi kveðst hafa lent í vinnuslysi um borð í skipinu 23. janúar 2011 þar sem hann hafi orðið fyrir líkamstjóni. Engin vitni voru að slysinu. Á þessum tíma var skipið statt um 70 km norðvestur af Grímsey sem stendur um 40 km beint norður af Tröllaskaga. Stefnandi hefur lýst því að hann hafi þennan dag farið út á millidekk, en það hafi verið hluti af starfsskyldum hans. Þar hafi hann séð hvar ruslakar, sem hann hafi áætlað að væri um 300 kg, hafi verið laust úr festingum og komið út við síðu stjórnborðsmegin. Hann hafi talið hættu stafa af karinu þar sem þó nokkur veltingur hafi verið á skipinu. Hann hafi því ákveðið að grípa í karið og færa það aftur í festingarnar. Þegar hann hafi verið að færa karið hafi komið veltingur á skipið og hann hafi runnið til og fallið um leið og hann hafi kippt í karið og fengið við það slink á hægri öxl. Stefnandi kvað að hann hefði kennt til í öxlinni en hann hafi ekki talið það alvarlegt. Hann hafi þó ákveðið að hvíla sig einn túr.

Stefnandi greindi skipstjóra frá slysinu í síma áður en skipið hélt á ný úr höfn, en það virðist hafa verið um tveimur vikum síðar. Skipstjórinn skráði síðar upplýsingar um atvikið neðanmáls í skipsdagbók. Er þar bókað: „23/1 Matsveinn skipsins H-kk-nf H-kk-nf tjáði mér að hann væri slæmur í hægri öxl eftir að hafa verið að færa til ruslakar á millidekki sem hafði losnað úr festingum. H-kk-nf leitaði síðar læknis vegna þrálátra verkja í öxlinni. Staðfest. J-kk-nf S-kk-nf skipstjóri.“

Skipstjórinn fyllti út tilkynningu um slysið í ágúst 2011. Stefnandi undirritaði tilkynninguna 31. ágúst sama ár og hún var undirrituð af hálfu útgerðarinnar 1. september. Í henni er slysinu lýst þannig að stefnandi hafi verið að færa til ruslakar á millidekki sem losnað hafði úr festingum, „rykkti því til eitthvað harkalega og verkjaði í öxlina eftir átakið. Veður NA 8-10 m/sek.“ Í tilkynningunni kemur fram að stefnandi hafi leitað læknis 2. febrúar 2011 en það virðist ekki vera rétt.

Stefnandi leitaði til Ú-kk-ef G-kk-ef læknis 29. mars 2011. Í vottorði hans frá 14. október 2011 er slysinu lýst þannig að stefnandi hafi verið að færa til fiskikar á dekki með rusli í. Síðan segir: „Veltingur var á þessum tíma og karið komið út í síðu stjórnborðsmegin. Hann fer og ætlar að færa það til og þá kemur veltingur og um leið þá rennur hann til, dettur og kippir í karið í leiðinni. Fær þannig slink á hægri öxlina.“

Stefnandi kvaðst hafa bent skipstjóra á það í maímánuði að skráning á slysinu væri ekki alveg rétt í skipsdagbókinni. Skipstjórinn hafi talið of seint að leiðrétta það en skráð hjá sér lýsingu hans.

Þar sem stefnandi jafnaði sig ekki af áverkum sínum leitaði hann til S-kk-ef C-kk-ef bæklunarlæknis 1. júní 2011. Í vottorði hans frá 22. janúar 2013 segir að stefnandi hafi leitað til hans vegna mikilla verkja í hægri öxl. Hann hafi orðið fyrir því „veturinn fyrir komu að fá áverka á hægri öxlina er hann var að færa til fiskikar með rusli á dekki togarans. Hann fékk við þetta hnykk á öxlina og hefur verið slæmur í henni vegna verkja.“ Stefnandi fór í aðgerð á öxlinni 1. júlí 2011 og var frá vinnu um nokkurra vikna skeið í kjölfarið.

Þáverandi lögmaður stefnanda sendi umboð og óskaði eftir gögnum frá stefnda þann 14. október 2011. Með tölvupósti 11. nóvember 2011 frá starfsmanni stefnda var greiðsluskyldu úr slysatryggingu hafnað þar sem stefnandi hefði ekki sýnt fram á að um slys hefði verið að ræða í skilningi skilmála tryggingarinnar og vátryggingaréttar.

Stefnandi var ósáttur við afstöðu stefnda og skaut ágreiningnum til Úrskurðarnefndar í vátryggingamálum. Með úrskurði sínum 29. janúar 2013 komst nefndin að þeirri niðurstöðu að stefnandi ætti ekki rétt á bótum úr slysatryggingu sjómanna þar sem hann hefði ekki sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir bótaskyldu slysi við vinnu sína 23. janúar 2011.

Aðilar öfluðu í sameiningu mats S-kk-ef B-kk-ef bæklunarlæknis og S-kk-ef B. H-kk-ef hrl. á afleiðingum nokkurra slysa, meðal annars þess sem hér um ræðir. Í matsgerð þeirra frá 8. nóvember 2013 komust þeir að þeirri niðurstöðu að stefnandi hefði verið óvinnufær vegna slyssins frá 1. júlí til 15. ágúst 2011 en þá hefði heilsufar hans jafnframt verið orðið stöðugt. Tímabil þjáninga án rúmlegu var talið hið sama. Þá töldu matsmenn varanlegan miska stefnanda vera 7 stig og varanlega örorku 15%.

Þann 27. október 2015 tilkynni stefnandi stefnda um fyrirhugaða málshöfðun.

II

Stefnandi kveður deilu aðila eingöngu snúast um það hvort atvikið teljist slys í skilningi kjarasamnings sjómanna og vátryggingasamnings útgerðarinnar við stefnda, en ekki sé ágreiningur um afleiðingar slyssins. Með slysi sé átt við skyndilegan utanaðkomandi atburð sem valdi meiðslum á líkama vátryggðs og gerist án hans vilja.

Stefnandi reisi kröfu sína í fyrsta lagi á því að hann hafi runnið á hálu dekkinu í veltingi við að færa karið. Það sé óumdeilt að hálka geti myndast á dekki af ýmsum orsökum, svo sem vegna utanaðkomandi vatns, óhreininda eða annarra atvika. Stefndi hafi hafnað þessu sem ósönnuðu. Teljist þetta hins vegar sannað að mati dómsins sé ekki ágreiningur að um slys sé að ræða.

Skipsdagbókin sé um margt ófullkomin og orðuð með knöppum hætti. Staðsetningar skipsins séu óljósar og veður fært inn að því er virðist fyrir tilviljun. Þá séu upplýsingar um slysið færðar inn nokkru eftir atvikið og byggi á frásögn stefnanda og minni skipstjóra. Þessi knappa lýsing hafi farið áfram í tilkynningu til Sjúkratrygginga Íslands. Stefnandi hafi fengið tilkynninguna til undirritunar frá útgerðinni og talið um hefðbundið ferli að ræða. Hann hafi þó áður tilkynnt skipstjóra að þetta væri ekki rétt lýsing og skipstjórinn hafi útbúið sérstaka yfirlýsingu þess efnis. Líta verði svo á að þetta sé hlutverk skipstjóra og hann sé ábyrgur fyrir störfum sínum á grundvelli siglingalaga nr. 34/1985. Útgerðin beri ábyrgð á skipstjóra samkvæmt reglum um húsbóndaábyrgð en sú ábyrgð sé hjá stefnda samkvæmt vátryggingasamningi útgerðar við stefnda. Skipstjórinn sé nú látinn. Verði því að horfa á yfirlýsingu hans sem fullgilt sönnunargagn til jafns við opinber skjöl, sbr. 71. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, enda sé það gert í starfi hans sem skipstjóri. Verði ekki á það fallist verði að líta á allar aðrar lýsingar í málinu sem mjög knappar, en þetta skjal, ásamt áverkavottorði, séu fyrstu skjölin sem geymi rétta lýsingu. Því verði að telja þetta sennilega lýsingu á aðdraganda slyssins, sbr. 72. gr. sömu laga.

Stefnandi byggi í öðru lagi á því, verði fyrrgreind atburðarás talin ósönnuð, að hann hafi verið í aðstöðu sem hafi kallað á skjót viðbrögð. Hann hafi séð að kar, sem hafi tilheyrt honum sem matsveini, hafi losnað og verið komið út við stjórnborða. Hann hafi metið það svo að karið gæti verið hættulegt áhöfn og veiðarfærum sökum veltings á skipinu. Hann hafi því gert það sem hann hafi talið sér bæði rétt og skylt í stöðunni. Aðstæður stefnanda hafi því verið þannig að hann hafi þurft að færa til þungan hlut án þess að geta gefið sér tíma til að meta hversu þungur hluturinn væri eða beita haganlegum aðferðum við tilfærsluna. Í ljós hafi komið að karið hafi verið mjög þungt svo hann hafi fengið togáverka á öxlina.

Stefnandi hafi talsverðan togáverka á öxl. Sá áverki komi betur heim og saman við fyrri atburðarásina, þ.e. að hann hafi runnið eða kastast til í veltingi og haldið í karið til að forðast falláverka, heldur en þá síðari. Verði ekki fallist á það verði í öllu falli talið að átakið hafi verið skyndilegt og mikið í ljósi atburðarásarinnar.

Stefnandi byggi á því að um slys hafi verið að ræða. Hann hafi þurft að taka skjóta ákvörðun í aðstæðum sem hafi getað valdið tjóni á bæði veiðarfærum og áhafnarmeðlimum. Stefnandi byggi á því, óháð því hvað teljist sannað um atburðarásina, að hann hafi orðið fyrir líkamstjóni vegna skyndilegs og utanaðkomandi atburðar sem varð án hans vilja. Atburðurinn hafi falist í því að hann hafi þurft að færa karið til og hafi orðið fyrir áverka.

III

Stefndi kveður það grundvallarskilyrði fyrir ábyrgð hans á grundvelli slysatryggingar sjómanna að viðkomandi hafi orðið fyrir slysi sem hafi átt sér stað við störf hans. Það sé stefnanda að sanna að hann hafi orðið fyrir slysi við störf sín í þágu skipsins. Engin samtímagögn liggi fyrir um að stefnandi hafi orðið fyrir slysi um borð í skipinu 23. janúar 2011. Engin vitni hafi verið að atvikinu og stefnandi hafi ekki sagt neinum frá því fyrr en 10. febrúar 2011, eða um 18 dögum eftir slysið. Sönnunarbyrðin fyrir því að stefnandi hafi orðið fyrir slysi um borð í skipinu hvíli á stefnanda. Gera verði þá kröfu til þeirra sem eru vátryggðir á grundvelli slysatryggingar sjómanna að þeir upplýsi tafarlaust um atvik sem geti leitt til bótaskyldu svo að útgerð og skipstjóra sé unnt að skrásetja atvikin og kanna aðstæður. Engin gögn liggi fyrir um hvernig aðstæður hafi verið á millidekkinu, til dæmis hvort yfirborð var hált, hvort veltingur var á skipinu á slysstundu, hversu þungt karið var og fleira. Slík upplýsingaöflun hafi ekki getað farið fram þar sem stefnandi hafi ekki tilkynnt um slysið. Stefnandi verði að bera hallann af því. Sýknukrafa stefnda byggist á því að stefnandi hafi ekki sannað að áverkinn á hægri öxl hans hafi komið til við störf hans á Gunnbirni ÍS 302.

Í 1. gr. skilmála um slysatryggingu sjómanna segi meðal annars: „Með orðinu „slys“ er hér átt við skyndilegan utanaðkomandi atburð, sem veldur meiðslum á líkama þess, sem tryggður er, og gerist sannanlega án vilja hans. Bætur greiðast því aðeins, að slysið sé bein og eina orsök þess, að sá, sem tryggður er missir lífið eða starfsorku sína að nokkru eða öllu leyti.“ Stefndi telji atvikið sem stefnandi byggi á að hafi átt sér stað 23. janúar 2011 ekki hafa verið slys í skilningi skilmálanna þar sem ekki hafi verið um skyndilegan utanaðkomandi atburð að ræða.

Fyrstu lýsingu á atvikinu sé að finna í dagbók skipsins þar sem skipstjórinn hafi skrifað niður eftir minni lýsingu stefnanda á því. Samkvæmt þeirri lýsingu hafi ekki verið um að ræða skyndilegan utanaðkomandi atburð heldur hafi komið hnykkur á hægri öxl stefnanda við það að hann hafi reynt að færa til kar, sem samkvæmt stefnu hafi verið um 300 kg að þyngd. Aðra lýsingu á tildrögum atviksins sé að finna í tilkynningu um slys á sjómanni, til útgerðar og Tryggingastofnunar, dags. 31. ágúst/1. september 2011. Þar sé því lýst að stefnandi hafi verið að færa til ruslakar á millidekki „rykkti því eitthvað harkalega og verkjaði í öxlina eftir átakið“. Stefnandi hafi sjálfur undirritað þessa tilkynningu. Lýsingu á atvikinu sé einnig að finna í vottorði S-kk-ef C-kk-ef læknis en þar sé greint frá því að stefnandi hafi fengið hnykk við að færa fiskikar.

Eina gagnið sem hafi að geyma aðra lýsingu á atvikinu, en þar sé búið að skeyta inn í lýsingu á atvikinu utanaðkomandi atburðum, sé áverkavottorð Ú-kk-ef G-kk-ef frá 14. október 2011. Í vottorðinu sé atvikinu lýst þannig: „[Stefnandi] var sjómaður á rækjutogara. Var að færa til fiskkar á dekki með rusli í. Veltingur var á þessum tíma og karið komið út í síðu stjórnborðsmegin. Hann fer og ætlar að færa það til og þá kemur veltingur og um leið þá rennur hann til, dettur og kippir í karið í leiðinni. Fær þannig slink á hægri öxlina.“ Það sé ljóst að þessi lýsing á atburðum sé fengin frá stefnanda en ekki liggi fyrir nákvæmlega hvenær hún hafi verið gefin. Stefnandi hafi fyrst leitað til Ú-kk-ef 29. mars 2011. Í samantekt hans úr sjúkraskrá sé greint frá læknisheimsókninni 29. mars 2011 en ekkert skráð um tildrög þess að stefnandi hafi leitað læknis vegna verkja í hægri öxl. Þar megi þó sjá að stefnandi hafi áður leitað til læknis vegna verkja í hægri öxl. Undir dagsetningunni 2. nóvember 2009 segi: „Slæmur af verk í h.öxl og olnboga í viku ca. Fengið áður.“

Teljist það sannað að atvikið hafi átt sér stað um borð í skipinu 23. janúar 2011 telji stefndi að leggja verði til grundvallar þá lýsingu á því sem sé að finna í dagbók skipsins, tilkynningunni sem sé undirrituð af stefnanda og vottorðinu frá S-kk-þgf C-kk-þgf. Allar þessar lýsingar eigi það sammerkt að í þeim sé ekki finna utanaðkomandi atburð sem valdi því að stefnandi falli við heldur fái hann hnykk á öxlina við það að reyna að lyfta þungum hlut. Stefndi telji því að hér sé ekki um að ræða slys sem falli undir slysatryggingu sjómanna.

Ekkert í læknisvottorðum eða matsgerð styðji þá fullyrðingu stefnanda að læknisfræðilega sé líklegra að hljóta áverka, sambærilegan þeim sem stefnandi sé með á hægri öxl, með því að falla vegna hálku eða veltings á sjó fremur en að hljóta áverkann með því að ofreyna liðinn við að draga, ýta eða lyfta þungum hlut. Stefnandi hafi verið greindur með mikil klemmueinkenni í hægri öxl eða „impingement syndrome“. Um sé að ræða álagseinkenni sem megi rekja til endurtekinna smááverka, svo sem í íþróttum eða við líkamlega krefjandi vinnu, eða til langvarandi einhæfs álags í óhagstæðri líkamsstöðu.

Stefndi mótmæli því sérstaklega að 71. eða 72. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála eigi við um óundirritaða greinargerð sem sögð sé stafa frá J-kk-þgf S-kk-þgf. Greinargerðin sé ekki opinbert skjal enda skipstjórinn ekki embættis- eða sýslunarmaður. Þá sé eiginhandarundirritun skipstjórans ekki að finna á greinargerðinni.

Varakrafa stefnda byggist á sömu sjónarmiðum og rakin hafi verið varðandi aðalkröfu.

IV

Stefnandi, sem starfaði sem matsveinn um borð í skipinu Gunnbirni ÍS 302, krefst í máli þessu viðurkenningar á bótaskyldu stefnda úr slysatryggingu sjómanna vegna vinnuslyss hans 23. janúar 2011. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort stefnandi hafi orðið fyrir slysi í skilningi vátryggingarsamnings útgerðar skipsins við stefnda.

Til þess að stefndi geti talist ábyrgur vegna tjóns stefnanda þarf áverki hans að hafa komið til vegna slyss sem skilgreint er í 1. gr. skilmála stefnda um slysatryggingu sjómanna sem skyndilegur utanaðkomandi atburður sem gerist sannanlega án vilja tjónþola.

Stefnandi lést undir meðferð málsins og hefur dánarbú hans tekið við aðild að málinu. Stefnandi lýsti því í stefnu að hann hefði lent í slysi við vinnu sína á skipinu 23. janúar 2011. Hann hafi séð ruslakar á millidekki sem hafi losnað úr festingum og talið hættu stafa af því. Hann hafi því ákveðið að færa það aftur í festingarnar en í því hafi komið veltingur á skipið, hann runnið til á hálu dekkinu, kippt í karið og fengið slink á hægri öxlina.

Stefnandi tilkynnti ekki um slysið fyrr en nokkru eftir það og fór því engin rannsókn fram á því. Engin vitni voru að slysinu. Fyrir dóminn kom vitnið K-kk-nf J-kk-nf S-kk-nf sem einnig starfaði um borð í Gunnbirni ÍS 302 og var í sömu ferð. Hann kvaðst ekki hafa séð slysið en hann hafi heyrt hljóð sem hafi líkst einhvers konar umli. Nokkru síðar hafi stefnandi komið inn og haldið um vinstri öxl sína. Hann hafi lýst því að hann hafi fallið er skipið hafi oltið þegar hann hafi verið að færa til ruslakar sem losnað hafi úr festingum. Slæmt hafi verið í sjóinn þennan dag.

Nokkur samtímagögn liggja fyrir um slys stefnanda. Er þar fyrst að nefna skipsdagbók. Slysið varð undir lok sjóferðar og óumdeilt er að stefnandi tilkynnti skipstjóra ekki um það fyrr en skömmu áður en næsta ferð átti að hefjast. Skipstjórinn skráði lýsingu stefnanda á slysinu í skipsdagbók eftir minni, eins og lýst hefur verið hér að framan. Kemur þar ekki annað fram en að stefnandi sé slæmur í hægri öxl eftir að færa til ruslakar. Lýsingin virðist skráð nokkru síðar, þar sem fram kemur að stefnandi hafi síðar leitað læknis, en fyrsta læknisheimsókn hans eftir atvikið var 29. mars 2011.

Meðal gagna málsins er að finna yfirlýsingu skipstjórans, J-kk-ef S-kk-ef. Yfirlýsingin er óundirrituð, en virðist hafa verið send þáverandi lögmanni stefnanda úr netfangi skipsins. J-kk-nf er nú látinn. Stefnandi byggir á því að yfirlýsing þessi hafi gildi sem opinbert skjal, sbr. 71. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, eða í öllu falli eigi 72. gr. laganna við. Yfirlýsingin er ekki opinbert skjal sem embættis- eða sýslunarmaður hefur gefið út í embættisnafni. Tilvísun til 71. gr. laganna á því ekki við. Þá er eiginhandaráritun ekki að finna á skjalinu og á 1. mgr. 72. gr. því heldur ekki við. Verður því að meta sönnunargildi skjalsins eftir atvikum. Í yfirlýsingunni, sem dagsett er 24. janúar 2012, greinir að stefnandi hafi leitað til J-kk-ef vegna þess að atvikið hafi ekki verið staðfest hjá Tryggingarstofnun sem slys. J-kk-nf vilji því greina frá því sem hann viti um málið. Kemur fram að hann hafi ekki vitað af slysinu fyrr en hann hafi kallað áhöfnina saman eftir um tveggja vikna stopp. Þó nokkru síðar, eða í síðasta túr maímánaðar 2011, hafi stefnandi bent honum á að atvikið hafi ekki verið að öllu leyti rétt skráð í dagbók skipsins. Frásögn hans hafi verið með þeim hætti að hann hafi runnið til á hálkubletti á millidekkinu við það að skipið hafi tekið veltu. Hann hafi dottið og kippt um leið í karið til að verjast falli og við það hafi komið slinkur á hægri hönd og öxl. Of seint hafi verið að leiðrétta þetta þar sem búið hafi verið að ljósrita skráningu í skipsdagbókinni og skila tilkynningu um slysið og senda til útgerðarinnar. Fram kemur að ónákvæmni í skráningu á slysinu geti stafað af misskilningi í samtali aðila í febrúar 2011, ónákvæmni í lýsingu stefnanda eða rangminni þegar atvikið hafi verið skráð í skipsdagbók. Við mat á framangreindri yfirlýsingu verður meðal annars að líta til þess að tilkynning um slysið var undirrituð af stefnanda 31. ágúst 2011.

Eins og fram hefur komið leitaði stefnandi til læknis 29. mars 2011. Vottorði Ú-kk-ef G-kk-ef læknis frá 14. október 2011 hefur verið lýst hér að framan. Í sjúkraskrá stefnanda er komu hans til læknisins lýst þannig að tilefnið sé „öxl, eink/kvörtun“. Þá segir: „Verið að drepast í hægri öxl síðustu tvo mánuði. Er mikið í því að lyfta kerum og öðru dóti upp fyrir sig í vinnunni.“ Ekkert kemur fram í sjúkraskýrslunni um slys. Verður að líta til þess að þarna er um að ræða samtímaskráningu en vottorð læknisins er gefið út mörgum mánuðum síðar. Einnig liggur fyrir vottorð S-kk-ef C-kk-ef læknis frá 22. janúar 2013 vegna komu stefnanda til hans 1. júní 2011 sem greint hefur verið frá.

Í tilkynningu um slysið, sem stefnandi undirritaði 31. ágúst 2011, er greint frá því að hann hafi rykkt ruslakarinu harkalega til og verkjað í öxlina eftir átakið.

Af framangreindum gögnum er ekki að sjá að stefnandi hafi greint frá öðru en að hann hafi fengið hnykk á öxl við að færa til ruslakar fyrr en nokkrum mánuðum eftir atvikið. Framburð vitnisins K-kk-ef J-kk-ef S-kk-ef, sem lýsti því að hann hefði verið vinur stefnanda, verður að meta í því ljósi að hann kemur fyrst fram nú um sex árum eftir atvikið. Þá hefur enginn annar greint frá því sama og hann þrátt fyrir að hann hafi lýst því að fleiri hafi verið viðstaddir er stefnandi hafi komið inn og greint frá slysinu. Þykir því ekki unnt að reisa niðurstöðuna á framburði hans. Þá liggur ekkert fyrir um það í málinu að áverki stefnanda komi betur heim og saman við þá atburðarás sem stefnandi byggir á en einhver önnur atvik. Með hliðsjón af öllu framangreindu hefur stefnandi ekki sannað að hann hafi orðið fyrir tjóni um borð í skipinu Gunnbirni ÍS 302 þann 23. janúar 2011 af völdum skyndilegs utanaðkomandi atburðar.

Stefnandi byggir á því að allt að einu verði að fallast á bótaskyldu stefnda þar sem atvik hafi verið með þeim hætti að fella verði þau undir hugtakið slys. Hann hafi verið í aðstöðu sem hafi kallað á skjót viðbrögð hans er hann hafi þurft að færa til þungan hlut vegna hættu sem hafi stafað af honum. Eins og að framan er greint tilkynnti stefnandi ekki um atvikið fyrr en nokkru eftir að það átti sér stað og engin rannsókn á því fór fram. Ekkert liggur því fyrir um hversu þungt karið var sem stefnandi færði eða hversu mikil hætta stafaði af því. Er ekki unnt að túlka aðstæður svo að um hafi verið að ræða skyndilegan utanaðkomandi atburð í skilningi vátryggingarskilmálanna. Þá fellur það ekki undir hugtakið ef tjón verður við það að lyfta eða færa til þungan hlut.

Með hliðsjón af öllu framangreindu verður stefndi sýknaður af kröfu stefnanda.

Rétt þykir að málskostnaður milli aðila falli niður.

Stefnandi hefur gjafsókn í málinu samkvæmt bréfi innanríkisráðuneytisins 11. desember 2015. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 1.127.780 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Við ákvörðun málskostnaðar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., er sýkn af kröfu stefnanda, dánarbús H-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda, þar með talin þóknun lögmanns hans, 1.127.780 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

B-kvk-nf B-kvk-nf