S-465/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 28. október 2014, er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 2. september 2014, á hendur X, kt. 000000-0000, [...], fyrir þjófnað, með því að hafa miðvikudaginn 4. september 2013 við verslun Bónuss, Nýbýlavegi 4 í Kópavogi, stolið 12 vörubrettum, samtals að áætluðu verðmæti 16.693 krónur.

Telst brot þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í málinu gerir F-kk-nf Á-kk-nf, kt. 000000-0000, f.h. Haga hf. kt. 000000-0000, Hagasmára 1 í Kópavogi, kröfu um skaðabætur að fjárhæð 16.693 krónur auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi er hið bótaskylda atvik átti sér stað, eða hinn 4. september 2013, og þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan dráttarvexti, sbr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sök og hafnaði bótakröfu. Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins en til vara að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þar með talin þóknun verjanda ákærða og að sú þóknun miði við taxta lögmannsstofu hans.

I

Í skýrslu lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu kom fram tilkynning hafi borist til Fjarskiptamiðstöðvar ríkislögreglustjóra þann 4. september 2013, um að aðili á sendibifreið væri að stela vörubrettum við verslanir Haga. Hafi lögreglan fundið ákærða þessa máls eftir ábendingu, við Fellsmúla í Reykjavík. Ákærði bar hjá lögreglu að hann hafi fengið brettin lánuð. Lögreglan mun hafa reynt að ná í starfsmenn Haga til þess að staðreyna frásögn ákærða, en án árangurs. Hafi ákærði því verið tekinn trúanlegur og hann haldið áfram för með brettin. Með bréfi sem barst lögreglu þann 30. september 2013, lögðu Hagar fram refsi- og bótakröfu á hendur ákærða. Við skýrslutöku hjá lögreglu þann 6. desember 2013, kom fram að ákærði viðurkenndi að hafa tekið 12 vörubretti frá verslun Haga, en neitaði því að um sök væri að ræða, þar sem hann hafi verið að ná í bretti eins og tíðkaðist í þeim efnum.

II

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann starfi og hafa starfað lengi sem sendibifreiðastjóri og hafi hann umrætt kvöld sett nokkur bretti í sendibílinn sinn en síðan verið stöðvaður af lögreglu. Ekki væri rétt að sonur hans hafi verið með í för heldur kunningi hans. Ekki hafi gerst meira það skiptið og lögreglan sagt honum að hann gæti farið með brettin, enda hafi hann átt sum brettin sjálfur, en önnur hafi hann fengið lánuð frá öðrum sendibifreiðastjóra. Aðspurður af hverju hann hafi verið að sækja bretti klukkan 22:00 að kvöldi, kom fram að þá hafi sendibifreiðin verið tóm og til hafi staðið að fara með brettin næsta morgun á Ljósanótt í Keflavík, þar sem þau hafi átt að nota í svið. Fram kom að sendibifreiðin gæti borið 140 bretti. Ákærði hafi ekki fengið neitt greitt fyrir brettin nema aksturinn og hafi tekið brettin til baka eftir notkun. Spurður hvort Hagar hf. hafi kvittað fyrir móttöku á brettum hans, kom fram að það væri ekki gert þannig. Aðspurður sagðist hann hafa tekið bretti við Bónus á Nýbýlavegi en gat ekki staðfest að þau hafi verið tólf. Hafi hann komið með vörur á brettum þangað nokkru fyrr, og verið í umrætt sinn að taka bretti til baka sem hann hafi átt. Þau vörubretti hafi ekki verið merkt ákveðnum aðilum. Svona háttur tíðkist í þessum bransa á þann hátt að ef komið væri með vörur á brettum þá takir sami aðili bretti til baka, en ekki endilega sömu bretti.

Vitnið lögreglumaður nr. 0774, bar fyrir dómi að tilkynning hafi borist um mann sem hafi verið að stela vörubrettum fyrr um kvöldið. Hafi tilkynningin komið frá starfsmanni Haga. Lögreglan hafi fundið meintan geranda við Fellsmúla og að í sendibifreið hans hafi verið 39 vörubretti. Ekki hafi verið skoðað hvort brettin væru öll ný en sendibifreiðin hafi ekki verið full. Sonur ákærða hafi verið með honum að sögn ákærða. Ekki hafi komið fram hjá hverjum ákærði hafi fengið leyfi til að taka brettin, en reynt hafi verið að ná í starfsmenn Haga án árangurs og ákærði því tekinn trúanlegur með frásögn sína.

Vitnið lögreglumaður nr. 1217, bar fyrir dómi að tilkynning hafi komið að starfsmenn Haga væru á eftir manni sem hafi verið að stela vörubrettum. Hafi lögreglan verið skammt frá og hitt fyrir ákærða á vöruflutningabíl í Fellsmúla og að í honum hafi verið 39 bretti. Ekki hafi verið skoðað hvort um ný bretti hafi verið að ræða. Fram kom að tveir lögreglubílar hafi komið á staðinn. Lögreglan hafi hins vegar ekki fundið starfsmenn Haga. Hafi verið reynt að ná sambandi við starfsmennina en það ekki tekist. Með ákærða hafi verið sonur hans. Ákærði sem hafi sagst ætla með brettin á Ljósanótt hafi þá verið tekinn trúanlegur á þann hátt að hann hafi fengið brettin lánuð.

Vitnið A, rekstrarstjóri vöruhúss Haga hf., kom fyrir dóminn. Bar hann að hafa góða þekkingu á vörubrettum Haga hf. og sjái meðal annars um útflutning á þeim. Vitnið bar að hafa verið að keyra umrætt kvöld og þá séð sendibifreið vera að taka vörubretti af planinu við Bónus við Nýbýlaveg. Hafi hann keyrt á eftir sendibifreiðinni eftir Nýbýlavegi og tilkynnt atburðinn til lögreglu. Hann hafi í framhaldi af því elt sendibifreiðina áfram og séð hvar ákærði keyrði meðal annars að Landvélum, þar sem hann hafi tekið tvær stæður af brettum. Þaðan hafi hann farið inn í Skeifu í Reykjavík og síðan í Fellsmúla þar sem lögreglan hafi komið að honum. Spurður um það hvort það tíðkist að þeir sem komi með bretti taki þau aftur með þessum hætti, bar vitnið að það tíðkaðist ekki á þann hátt í vöruhúsi Haga hf. og að sömu reglur ættu að gilda í verslununum Haga hf. Menn ættu að skila bretti á móti bretti. Ef menn kæmu með bretti þá tækju þeir strax bretti til baka, allavega væru þau ekki tekin að kvöldi til þegar enginn væri á staðnum. Vitnið gat ekki borið að þessi vinnuregla væri viðhöfð í hverri búð fyrir sig. Ef önnur regla hafi verið í gangi í viðkomandi búð þá yrði sá verslunarstjóri að svara því. Vitnið sagðist ekki hafa unnið í Bónus á Nýbýlavegi og þekkti því ekki hvernig framangreindum vinnureglum væri þar háttað og þá vissi hann ekki hvort ákærði hafi komið með vörur á brettum í þá verslun áður en atburðir gerðust. Fram kom einnig, haft eftir vitninu, að menn gætu hugsanlega lent í því í verslunum Haga, að ekki væru til bretti á móti bretti en þannig væri það ekki í vöruhúsinu. Spurður um það, hvort það væri öruggt að vörubrettin sem voru tekin hafi án vafa verið frá Högum hf., kom fram að það væri erfitt að segja til um það, en Hagar hf. væru með meginhluta af vörusendingum sem kæmi til verslananna. Hann gæti því ekki sagt til um það nákvæmlega hvort Hagar hf. hafi komið með þessi bretti eða einhver heildsali. Aðspurður hvort bretti Haga hf. væri merkt sérstaklega, kom fram að svo væri ekki, allir væru að nota sömu brettin, svokölluð „Eurobretti“ og verðmæti hvers brettis væri um 7-8 Evrur. Ekki væri haldið „brettabókhald“ í þessu sambandi hjá Högum hf. og þá væri ekki hægt að fullyrða hvort um ný eða gömul bretti hafi verið að ræða. Vitnið gat ekki svarað því hvort þau 12 bretti sem fram koma á afriti reiknings sem fylgdi kæru Haga hf. væru sömu 12 bretti og var stolið en það væri ekki líklegt að svo væri. Spurður af hverju ákært væri fyrir 12 vörubretti, vissi vitnið það ekki, en taldi að þær upplýsingar hafi komið fram í öryggismyndavélum, en sá þáttur málsins hafi verið unninn af öryggisdeild Haga hf.

III

Ákærði neitaði sök fyrir dómi en bar að hafa tekið vörubretti við verslun Bónus við Nýbýlaveg 4 í Kópavogi. Hann gat þó ekki fullyrt um að þau hafi verið tólf að tölu.

Ákært er fyrir þjófnað á 12 vörubrettum í samræmi við refsi- og bótakröfu frá Högum hf. Vitnið A gat ekki upplýst af hverju ákært væri fyrir þjófnað á 12 vörubrettum en taldi að þær upplýsingar kæmu fram á öryggismyndavél. Í gögnum málsins er að finna mynddisk úr öryggismyndavél sem sýnir einhverja aðila taka 4-5 vörubretti.

Með gögnum Haga hf. fylgdi afrit af reikningi sem sýnir innkaup á vörum ásamt 12 vörubrettum. Ekki var upplýst í málinu hvort þau vörubretti sem þar eru nefnd hafi verið sömu bretti og var stolið og ákært er fyrir í þessu máli og verður ekki annað ráðið af framlagningu þess reiknings en að með honum hafi átt að sýna fram á hvert væri innkaupsverð á vörubretti og því engin bein tenging við þau 12 vörubretti sem fram koma í ákæru.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða hafi, vitnisburður, mats- og skoðunargerðir, skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn, sbr. 109. gr. sömu laga.

Ákærði hefur verið frekar óstöðugur í framburði sínum. Þannig bar hann fyrir lögreglu að sonur hans hefði verið með honum umrætt kvöld en fyrir dómi að kunningi hans hafi verið með í för án þess að upplýst hafi verið um þann kunningja. Þá verður að ætla af framburði lögreglumanna sem gáfu vitni fyrir dóminum, að ákærði hafi gefið þeim þá skýringu að hann hafi fengið vörubrettin lánuð hjá Högum hf. og hafi lögreglan af þeim sökum reynt að ná í starfsmenn Haga hf. til þess að staðreyna frásögn hans. Fyrir dómi bar ákærði hins vegar að hafa fengið hluta af þeim brettum sem voru í bifreið hans að láni hjá öðrum sendibifreiðastjóra en að hann hafi sjálfur átt þau bretti sem voru tekin við Bónus á Nýbýlavegi þó hann hafi ekki vitað hversu mörg bretti hann tók þar.

Í máli þessu hefur ekki verið sýnt fram á það hvers vegna ákært er fyrir þjófnað á 12 vörubrettum, eða hvaðan sú tala er til komin. Engin bókleg skráning virðist vera til um brettaeign eða brettainnkomu í verslanir Haga. Ákærði hefur borið að hafa sótt vörubretti í verslun Bónus við Nýbýlaveg á móti brettum sem hann hafi áður skilað þar inn með vörum. Framburður ákærða um þetta atriði var ekki hrakinn. Þá liggur ekki fyrir, þó ákveðnar vinnureglur gildi í vöruhúsi Haga, hvernig þeim vinnureglum var framfylgt í viðkomandi verslun Bónus. Fram kom að umrædd vörubretti sem voru tekin voru ekki merkt Högum hf., enda gangi þau manni í milli í viðskiptum. Ekki liggur fyrir hvort umrædd bretti hafi verið góð eða hugsanlega ónýt. Einnig kom fram að það væri mögulegt að ekki hafi verið til bretti á móti bretti þegar vörum var skilað í verslun og þá væri það einnig hugsanlegt að aðrir en Hagar hf. hafi átt vörubretti hjá versluninni, en sé það svo þá var ekki um þjófnað að ræða.

Er það mat dómsins, þrátt fyrir óstöðugan framburð ákærða, að í máli þessu sé verulegur vafi á sekt ákærða og þann vafa beri að skýra ákærða í hag. Ákæruvaldinu hefur því ekki tekist að sanna með nægjanlegum hætti að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir og er ákærði því sýknaður af þeirri háttsemi.

Ekki var mætt að hálfu bótakrefjanda við aðalmeðferð málsins. Með hliðsjón af niðurstöðum málsins um sýknu, er bótakröfu í ákæru vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

IV

Með hliðsjón af framangreindri niðurstöðu, sbr. 217. og 218. gr. l. 88/2008, verður sakarkostnaður vegna málsins lagður á ríkissjóð, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir dómi, G-kk-ef S-x-x. F-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 228.410 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf, héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, það eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir dómi, G-kk-ef S-x-x. F-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 228.410 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf