S-756/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 12. mars síðastliðinn, er höfðað með ákæru útgefinni af sérstökum saksóknara 2. september 2013 á hendur F-kk-þgf A-kk-þgf J-kk-þgf, kt. 000000-0000, Kvistavöllum 41, Hafnarfirði, „fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum, sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélagsins Trukkur, kt. 000000-0000, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins vegna uppgjörstímabilanna janúar – febrúar til og með nóvember – desember rekstrarárið 2011, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfseminni, vegna sömu uppgjörstímabila, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 6.786.799, sem sundurliðast sem hér greinir:

janúar – febrúar kr. 825.726

mars – apríl kr. 1.088.164

maí - júní kr. 780.140

júlí – ágúst kr. 1.900.743

september – október kr. 1.189.642

nóvember – desember kr. 1.002.384

Samtals: kr. 6.786.799

2. Látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald einkahlutafélagsins rekstrarárið 2011.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 2. tölulið ákæru teljast varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig 1. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1995.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Við þingfestingu málsins 3. október síðastliðinn var mál nr. S-781/2013, sem höfðað var á hendur ákærða með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 10. september síðastliðinn, sameinað þessu máli með heimild í 1. mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þar eru ákærða gefin að sök „skilasvik framin í rekstri einkahlutafélagsins Trukks eftir að félagið var úrskurðað gjaldþrota þann 27. júlí 2012, sem ákærði var framkvæmdastjóri og stjórnarmaður fyrir, með því að hafa mánudaginn 30. júlí 2012, millifært kr. 104.855 út af reikningi félagsins nr. [...] hjá Íslandsbanka, nýtt í eigin þágu og þannig skert rétt lánadrottna félagsins.

Telst þetta varða við 3. og 4. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Við upphaf aðalmeðferðar 12. mars síðastliðinn lagði sækjandi fram svohljóðandi bókun: „Í þinghaldi 3. október 2012 lagði verjandi ákærða fram tvo reikninga, sbr. dómskjal 8 og 9. Um er að ræða reikninga útgefna af Kranatækni ehf. á Trukk ehf. vegna leigu á bifreiðum. Innskattur samkvæmt framangreindum reikningum nemur samtals kr. 1.847.315. Ákæruvaldið fellst á framangreindan innskatt. Vangoldinn virðisaukaskattur lækkar þá sem því nemur og er heildarfjárhæð vangoldins virðisaukaskatts rekstrarárið 2011 samtals kr. 4.939.484. Framlagðir reikningar eru dagsettir 31.12.2011 og kemur fjárhæðin þá til lækkunar á síðasta tímabili ákæru, nóvember – desember 2011, eða kr. 1.002.384. Til hagsbótar (sic.) fyrir ákærða er fallist á að lækka fjárhæð tímabilsins september – október 2011 um kr. 844.931.“

Í kjölfarið óskaði verjandi þess að bókað yrði: „með vísan til yfirlits sérstaks saksóknara á blaðsíðu 242 í gögnum málsins þá var því haldið fram að vantalinn útskattur væri kr. 9.266.673 krónur en að teknu tilliti til leiðréttinga er sú fjárhæð í ákæru 6.786.799 krónur. Með vísan til bókunar á dómskjali nr. 16 hefur ákæruvaldið fallist á lækkun á grundvelli framlagðra gagna frá ákærða í 4.939.484 krónur. Ákærði lýsir því yfir að hann hefur ekki frekari gögn og fellst því á tölulegan þátt ákæru að þessu leyti.“

Þá var í kjölfarið einnig fært til bókar að ekki væri ágreiningur meðal sakflytjenda um fjárhæð virðisaukaskatts, sbr. 1. tölulið ákæru, dagsetta 2. september 2013.

Ákærði neitar sök vegna sakargifta samkvæmt báðum ákærum og krefst aðallega sýknu og að allur sakarkostnaður, þar með talin þóknun skipaðs verjanda fyrir héraðsdómi, auk 25,5% virðisaukaskatts, verði greiddur úr ríkissjóði. Til vara gerir ákærði kröfu um að hann verði dæmdur til vægustu viðurlaga er lög leyfi, en komi til refsivistar að fullnustu hennar verði frestað og að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði eins og í aðalkröfu.

Ákæra útgefin af sérstökum saksóknara 2. september 2013. Meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum.

I

Skattrannsóknarstjóri ríkisins vísaði máli því, sem ákæran útgefin 2. september síðastliðinn varðar, til embættis sérstaks saksóknara með bréfi dagsettu 25. janúar 2013. Var það gert á grundvelli fyrirliggjandi gagna um rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins á bókhaldi og virðisaukaskattsskilum Trukks ehf., sem nú er afskráð. Fyrir liggur skýrsla um rannsóknina, dagsett 6. desember 2012, og fylgigögn um gang málsins til þessa, eins og segir í bréfinu. Fylgigögnin eru tvö bréf skattrannsóknarstjóra ríkisins til ákærða, dagsett 10. desember 2012 og 25. janúar 2013. Í bréfinu kemur meðal annars fram að rannsókn hafi leitt í ljós að skattaðili hafi vanrækt að standa skil á virðisaukaskattsskýrslum fyrir uppgjörstímabilin rekstrarárin 2011. Þá hafi bókhald ekki verið afhent og að ekki lægju fyrir nein gögn vegna mögulegs innskatts. Rannsóknin hafi leitt í ljós að vanframtalin skattskyld velta hafi numið samtals 36.339.920 krónum og vanframtalinn útskattur hafi numið samtals 9.266.673 krónum. Með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins, dagsettu 10. desember 2012, hafi ákærða verið tilkynnt um fyrirhugaða ákvarðanatöku um refsimeðferð í málinu og honum gefinn kostur á að tjá sig um ákvörðunartökuna áður en til hennar kæmi. Frestur til athugasemda hafi verið veittur í 30 daga frá dagsetningu bréfsins. Ekkert svar hafi borist. Í bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins til embættis sérstaks saksóknara, dagsettu 25. janúar 2013, kemur meðal annars einnig fram að skýrsla skattrannsóknarstjóra ríkisins hafi ekki verið send ríkisskattstjóra til endurákvörðunar, þar sem gjaldþrotaskiptum á búi félagsins hafi verið lokið og það fellt af skrá 17. október 2012.

Í hinu tilvitnaða bréfi til ákærða, dagsettu 10. desember 2012, kemur meðal annars fram að upplýst hafi verið við rannsókn málsins að ákærði hafi, á því tímabili sem rannsóknin hafi tekið til, verið skráður stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi skattaðilans Trukks ehf. Ákærða var tilkynnt um að máli hans hefði verið vísað til lögreglu með áðurgreindu bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins til hans, dagsettu 25. janúar 2013. Fyrir liggur vottorð Fyrirtækjaskrár RSK, útgefið 9. maí 2012, vegna Trukks ehf. þar sem fram kemur að ákærði hafi frá 25. október 2010 verið stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og farið með prókúruumboð félagsins.

Tekin var skýrsla af ákærða hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins 8. október 2012 og hjá sérstökum saksóknara 14. maí 2013. Verður nú rakin framburður hans þar að því marki sem til skoðunar kemur við úrlausn málsins. Við skýrslutökuna hjá sérstökum saksóknara vildi ákærði ekki að svo stöddu tjá sig um kæru skattrannsóknarstjóra ríkisins með bréfinu 25. janúar 2013. Fram kom hjá ákærða að hann hafi verið í stjórn Trukks ehf. og farið með prókúru frá 25. október 2010. Hann hafi séð um almennan rekstur félagsins og peningamál þess. Þá vísaði ákærði á ríkisskattstjóra um að skort hafi á leiðbeiningar til aðila eins og hans. Honum var kynnt það sem fram kæmi í skýrslu skattrannsóknarstjóra ríkisins að engin bókhaldsgögn hafi verið afhent því embætti af hálfu ákærða vegna rekstrarársins 2011, hvorki fylgiskjöl né bókhald, og að í framburði hans við skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins 8. október 2012 hafi komið fram að bókhaldsgögn væru til, en hann hafi sagst ekki vita hvort bókhaldið hafi verið fært vegna ársins 2011. Aðspurður um á hvers ábyrgð það hafi verið að færa bókhald félagsins vegna þess rekstrarárs, hvort það hafi verið gert í reynd og hvort hann gæti sýnt fram á það, kvaðst ákærði ekki vilja tjá sig um það. Aðspurður um hvort hann hafi ekki vitað að hann ætti að skila bókhaldi og halda því til haga, vísaði ákærði til svars síns hjá „RSK“, það sé á þeirra ábyrgð að láta manni eins og honum í té tæki til að skuldbinda félög fyrir tugi milljóna, hann telji að „RSK“ hafi ekki sinnt þeirri leiðbeiningarskyldu sem á þeim hvíli. Þá greindi ákærði frá því að hann hafi haldið til haga bókhaldsgögnum, en sagðist ekki hafa fært bókhald. Hann hafi ekki vitað að það ætti að færa bókhald. Aðspurður um hvort hann hafi farið með bókhaldið til endurskoðanda, bar ákærði að hann hafi farið með gögn til endurskoðanda 2011, það hafi ekki verið til peningar til að greiða fyrir vinnu endurskoðanda.

Þá var ákærði spurður um hvers vegna og á hvers eða hverra ábyrgð það hafi verið, að ekki var skilað neinum virðisaukaskattsskýrslum vegna rekstrarársins 2011, þrátt fyrir að fyrir lægju gögn um virðisaukaskattsskylda veltu og innheimtan virðisaukaskatt af hálfu félagsins vegna ársins 2011. Spurði ákærði hvort honum hafi verið skylt að skila inn virðisaukaskattsskýrslum. Aðspurður út í það hvort hann kannist við útgáfu 84 reikninga og hvort þeir hafi allir fengist greiddir vísaði ákærði í vitnisburð sinn hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins, þar sem farið hafi verið mjög ítarlega í alla reikninga og sundurliðun á þeim. Við skýrslutökuna hjá skattrannsóknarstjóra ríkisins kom meðal annars fram hjá ákærða að hann kvaðst kannast við þessa reikningana. Þegar hann var þar spurður um hvort reikningarnir væru vegna virðisaukaskattsskyldrar starfsemi og honum kynnt að á reikningunum stæði „þar af vsk.“ svaraði ákærði: „Og þær upplýsingar sem ég fékk til þess að reikna vsk. var hérna sinnum 1,255“. Kvaðst ákærði hafa gefið alla reikningana út. Aðspurður um hvort reikningarnir hafi verið greiddir, vísaði ákærði í bankayfirlit og að allir reikningar væru greiddir hjá banka, engir reikningar hafi verið greiddir með peningum.

Við skýrslutökuna hjá sérstökum saksóknara var ákærða kynnt að engin gögn hafi verið afhent varðandi mögulegan innskatt vegna rekstrar Trukks ehf. á árinu 2011. Jafnframt að ákærði hafi ætlað að senda skattrannsóknarstjóra ríkisins slík gögn, en þau hafi ekki borist 6. desember 2012. Við komu í skýrslutökuna hjá sérstökum saksóknara afhenti ákærði innskattsgögn. Aðspurður um á hvers eða hverra ábyrgð það hafi verið af hálfu Trukks ehf., að ekki voru staðin skil á innheimtum virðisaukaskatti á lögboðnum tíma hverju sinni, kvaðst ákærði ekki geta svarað þeirri spurningu. Aðspurður á hvern hátt skilaskyldum virðisaukaskatti, sem ekki hafi verið skilað til innheimtumanns ríkissjóðs á lögboðnum tíma hverju sinni, hafi verið ráðstafað, kvað ákærði að sú upphæð sem honum var kynnt við skýrslutökuna væri ekki rétt, það eigi eftir að færa inn önnur gögn, svo komi líka til launakostnaður og annað slíkt. „Alltaf einhver kostnaður sem situr á hakanum í svona fyrirtækjum“. Aðspurður hvar ákærði hafi fengið reikningsform sem hann hafi notað til útgáfu reiknings á Ístak, kvaðst ákærði hafa fengið það í bókabúð. Þá var ákærða kynnt að reikningurinn sé sundurliðaður í heildarverð fyrir verkið og virðisaukaskatt, sem sé 25,5 %, og hann spurður hvort hann gerði sér grein fyrir að upphæðin sem hann sundurliði hafi verið eign ríkisins. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað að hann ætti að skila inn þessum virðisaukaskatti. Leiðbeiningarskyldu sé ábótavant, enginn hafi sagt honum að hann hafi átt að skila þessu inn. Hann telji að þetta sé löglegt form af reikningi og þar komi fram að virðisaukaskattur reiknist þar af heildarfjárhæð. Aðspurður um fyrri rekstur og hvers konar starfsemi það hafi verið, kvaðst ákærði hafa verið í svipuðum rekstri áður, VF flutningum ehf., og þá hafi bókhaldsskrifstofa séð um allt, meðal annars að greiða virðisaukaskattinn. Það félag hafi starfað frá 2001 til 2010 og orðið gjaldþrota 2010. Hann muni ekki hvort það hafi skilað ársreikningum.

II

Verður nú rakinn framburður ákærða fyrir dómi við aðalmeðferð, að því marki sem máli skiptir við úrlausn málsins.

Þar kom fram að ákærði hefur ekki sótt sér menntun að afloknum grunnskóla, en hann hafi aukin ökuréttindi. Ákærði kvaðst hafa verið stjórnarformaður og eigandi Trukks ehf. Hann kvað aðspurður það kunna að vera að hann hafi verið framkvæmdastjóri líka. Hann hafi ekki sérstaklega kynnt sér þær skyldur sem fylgdu því að sitja í stjórn og vera framkvæmdastjóri einkahlutafélags. Honum hafi aldrei verið gert að kynna sér neitt þegar hann hafi skráð kennitöluna. Hann hafi séð um daglegan rekstur félagsins og enginn annar hafi aðstoðað hann. Aðspurður um hvernig það hafi komið til að ákærði hafi komið að félaginu kvaðst ákærði hafa keypt félagið, en ekki muna hvenær það hafi verið. Borið var undir ákærða að samþykktir félagsins væru dagsettar 25. október 2010 og hann spurður hvort verið gæti að það hafi verið þá sem hann hafi komið að félaginu. Svaraði ákærði því að það kunni að vera, en hann muni ekki hvenær það hafi verið sem hann hafi komið að félaginu. Hann kannaðist við að hafa samkvæmt skráningu verið stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins og sagði „enda fór ég einn alfarið með stjórn í félaginu, það var enginn annar sem kom að rekstri þessa félags eða stjórnun þess“.

Aðspurður um í hvers verkahring það hafi verið að sjá um skattskil félagsins, bar ákærði að hann hafi séð um allan rekstur, allt sem snúið hafi að fyrirtækinu. Virðisaukaskattsskýrslum félagsins vegna uppgjörstímabila ársins 2011 og innheimtum virðisaukaskatti hafi ekki verið skilað vegna sinnar vanþekkingar. Aðspurður kvaðst ákærði staðfesta það, til samræmis við fyrirliggjandi rannsóknargögn málsins og það sem fram hefði komið við upphaf aðalmeðferðar, að ekki væri ágreiningur um að heildarfjárhæð vangoldins virðisaukaskatts fyrir rekstrarárið 2011 væri 4.939.484 krónur. Ákærði kvað alltaf hafa staðið til hjá sér að láta skila inn virðisaukaskattsskýrslum fyrir félagið og „greiða þá skuld sem kann kannski að verða“. Hann hafi alltaf haldið að virðisaukaskatturinn væri öðrum hvorum megin við núllið, hann hafi ekki gert sér grein fyrir því að skuldin væri orðin þetta mikil. Aðspurður um það, með hliðsjón af reikningum útgefnum af Trukki ehf. sem eru á meðal gagna málsins, hvort ákærði hafi ekki innheimt virðisaukaskatt í starfsemi félagsins, kvaðst ákærði hafa gefið út reikninga. Reikningarnir væru á ákveðnu formi og þar kæmi fram „þar af vsk“ og „það er bara ákveðinn útreikningur sem að það er reiknað og maður þarf að fylla það út áður maður getur sent reikninginn“. Hann hafi ekki innheimt neinn sérstakan virðisaukaskatt, hann hafi bara innheimt heildarreikninginn. Þegar ákærði var spurður að því hvort hann hafi ekki gert sér grein fyrir að hann væri að innheimta virðisaukaskatt með því að hann væri að innheimta „þar af tiltekinn vsk“ svaraði ákærði: „Það náttúrulega kemur ákveðinn kostnaður á móti í daglegum rekstri og þegar maður hefur ekki alveg yfirsýn yfir útgefna reikninga og kostnað á móti, þá veit maður ekki nákvæmlega hvort maður stendur í skuld eða inneign hjá skattinum“. Vegna vanþekkingar sinnar, sem hann sé búinn að átta sig á í dag, þá hafi hann ekki haft „þekkingu á þessu“. Hann hafi ekki áttað sig á hvort hann stæði í skuld eða ætti inneign hjá skattinum í lokin, áður en félagið hafi verið orðið gjaldþrota.

Aðspurður um hvort bókhald félagsins hafi verið fært, svaraði ákærði: „Ég veit ekki hvað þú ert að segja þegar þú segir þessa spurningu“. Aðspurður hvort hann hafi haldið utan um bókhald félagsins kvað ákærði það allt hafa verið í möppum. Aðspurður um hvers vegna hann hafi ekki afhent skattrannsóknarstjóra og sérstökum saksóknara gögnin þegar eftir því hafi verið leitað, kvaðst ákærði hafa gert það. Þá var ákærða kynnt að hann hafi afhent innskattsgögn og hann spurður að því hvort hann hafi átt einhver önnur bókhaldsgögn. Ákærði kvaðst hafa afhent öll þau gögn sem hann hafi haft undir höndum, á ákveðnum tímapunkti þegar beðið hafi verið um gögnin „hafi það ekki verið geranlegt“. Þá var ákærði spurður, með hliðsjón af því sem ákærði hefur borið fyrir dómi að hann hafi haldið utan um bókhaldsgögn félagsins, hvenær hann hafi áttað sig á að færa þyrfti bókhaldið með einhverjum frekari hætti en einungis að halda utan um bókhaldsgögn. Svaraði ákærði að eftir að hann hafi fengið senda kröfu um gjaldþrotaskipti á félaginu, þá hafi hann virkilega farið að skoða þessi mál og vinna í þessum málum í kringum bókhaldið hjá félaginu. Þá hafi hann áttað sig á því að það sé „stórvægilegt að í sambandi við bókhaldið hjá félaginu, það er ekki nóg bara að setja þetta í möppu og ætla svo að reikna saman plús og mínus í einhverjum virðisaukaskatti“.

Aðspurður um hvort það hafi aldrei hvarflað að honum á árinu 2011 að „reikna saman plús og mínus í virðisaukaskatti“, að skila þyrfti virðisaukaskattsskýrslum eða virðisaukaskatti, kvaðst ákærði ekki hafa verið að velta því neitt fyrir sér, enda hafi hann ekki fengið neinar leiðbeiningar frá ríkisskattstjóra þegar hann hafi sett inn breytingu í stjórn. Aðspurður um það hvort hann hafi heldur ekki áttað sig á því að hann þyrfti að færa bókhaldið umfram það að safna bókhaldsgögnum, bar ákærði að til væru tvær leiðir hjá ríkisskattstjóra til að skila inn virðisaukaskattsskýrslum. Annars vegar væru svokölluð ársskil og svo tveggja mánaða skil. Hann hafi talið að nóg væri að skila einu sinni á ári. Aðspurður um hvort hann hefði verið sambandi við skattayfirvöld um það, kvaðst ákærði hafa lesið sér til um þetta, en hann muni ekki hvenær hann hafi gert það.

Jafnframt var ákærða kynnt endurrit skýrslu sem tekin var af honum hjá sérstökum saksóknara 14. maí 2013 og staðfesti hann að hafa farið í skýrslutökuna og að hans undirritun væri á síðustu blaðsíðu endurritsins. Aðspurður af verjanda sínum um hvort ákærði hafi kynnt sér efni greinargerðar sem verjandinn hafi lagt fram í málinu fyrir hans hönd, kvað ákærði svo vera. Það sem þar kæmi fram væri efnislega rétt. Aðspurður kvaðst ákærði greiðlega hafa upplýst um öll atvik máls í skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra og sérstökum saksóknara. Einnig að ákærði hafi, eins og beðið hafi verið um, verið í samstarfi og upplýsingagjöf við embættin eftir þörfum. Aðspurður um að ákærði hafi ætlað að koma bókhaldi í lag sumarið 2012, kvað ákærði það vera rétt. Aðspurður kvaðst ákærði hafa ætlað að fá einhverja bókhaldsskrifstofu til að ganga frá uppgjörinu, enda hefði hann enga þekkingu í það. Aðspurður um innskattsgögn, sem leitt hafi til lækkunar á fjárhæð vangoldins virðisaukaskatts í ákæru, kvaðst ákærði hafa aflað þeirra. Honum hafi þótt „þetta vera eitthvað rangt“ og hafi skoðað gögnin betur og þá hafi komið í ljós að það vantaði inn reikninga fyrir ákveðnum stórum þætti í rekstri félagsins og því hafi ákærði aflað afrita ásamt staðfestingu frá skattstjóranum.

III

Í ákæru útgefinni af sérstökum saksóknara 2. september 2013 er ákærða gefið að sök meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum, sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður Trukks ehf., kt. 000000-0000. Með því annars vegar að hafa eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins vegna uppgjörstímabilanna janúar – febrúar til og með nóvember – desember rekstrarárið 2011, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfseminni, vegna sömu uppgjörstímabila, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Fram er komið að ágreiningslaust er meðal aðila að vanskil á virðisaukaskatti nemi samtals 4.939.484 krónum, en ekki 6.786.799 krónum líkt og í ákæru greinir, en það stafar af því að tekið hefur verið tillit til innskattsgagna sem ákærði lagði fram undir rekstri málsins. Í ákærunni er ákærða hins vegar gefið að sök að hafa látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald einkahlutafélagsins rekstrarárið 2011.

Samkvæmt gögnum málsins var ákærði stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi Trukks ehf. á því tímabili sem sakargiftir taka til, allt þar til félagið var úrskurðað gjaldþrota 26. júlí 2012. Fyrir dómi kvaðst hann alfarið hafa farið með stjórn félagsins og kannaðist við að hafa samkvæmt skráningu verið stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins og sagði í því samhengi: „enda fór ég einn alfarið með stjórn í félaginu, það var enginn annar sem kom að rekstri þessa félags eða stjórnun þess“. Hann hafi ekki sérstaklega kynnt sér þær skyldur sem því fylgdu, honum hafi aldrei verið gert að kynna sér neitt þegar hann hafi skráð kennitöluna. Hann hafi ekki fengið neinar leiðbeiningar frá ríkisskattstjóra þegar hann hafi sett inn breytingu í stjórn. Hann hafi séð um daglegan rekstur félagsins og enginn annar hafi aðstoðað hann. Aðspurður um í hvers verkahring það hafi verið að sjá um skattskil félagsins, bar ákærði að hann hafi séð um allan rekstur, allt sem snúið hafi að fyrirtækinu. Virðisaukaskattsskýrslum félagsins vegna uppgjörstímabila ársins 2011 og innheimtum virðisaukaskatti hafi ekki verið skilað vegna sinnar vanþekkingar. Ákærði kvað alltaf hafi staðið til hjá sér að láta skila inn virðisaukaskattsskýrslum fyrir félagið og „greiða þá skuld sem kann kannski að verða“. Hann hafi alltaf haldið að virðisaukaskatturinn væri öðrum hvorum megin við núllið, hann hafi ekki gert sér grein fyrir því að skuldin væri orðin þetta mikil. Aðspurður um það, með hliðsjón af reikningum útgefnum af Trukki ehf. sem eru á meðal gagna málsins, hvort ákærði hafi ekki innheimt virðisaukaskatt í starfsemi félagsins, kvaðst ákærði hafa gefið út reikninga. Reikningarnir væru á ákveðnu formi og þar kæmi fram „þar af vsk“ og „það er bara ákveðinn útreikningur sem að það er reiknað og maður þarf að fylla það út áður maður getur sent reikninginn“. Hann hafi ekki innheimt neinn sérstakan virðisaukaskatt, hann hafi bara innheimt heildarreikninginn.

Þótt félagið hafi þannig ekki staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum og virðisaukaskatti vegna vanþekkingar ákærða, þá leysir það ákærða ekki undan þeirri ábyrgð sem hvílir á honum lögum samkvæmt. Samkvæmt 1. og 3. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög fer félagsstjórn með málefni félags og bera stjórnarmenn einkahlutafélaga almennt ábyrgð á því að skipulag félags og starfsemi sé jafnan í réttu og góðu horfi, þar með talið að nægilegt eftirlit sé haft með bókhaldi og meðferð fjármuna félagsins. Þá skal framkvæmdastjóri einkahlutafélags, sé hann ráðinn, sjá um að bókhald félagsins sé fært í samræmi við lög og venjur. Vegna stöðu ákærða sem stjórnarmanns og framkvæmdastjóra Trukks ehf. hvíldi á honum rík skylda samkvæmt ákvæðum 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og bar ákærða að annast daglegan rekstur og sjá til þess að starfsemi félagsins væri í réttu og góðu horfi. Í því fólst sú skylda ákærða, samkvæmt fyrirmælum í IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, að sjá til þess og tryggja að staðin væru skil á virðisaukaskattsskýrslum og virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfsemi félagsins á lögmæltum tíma vegna þeirra uppgjörstímabila sem um ræðir rekstrarárið 2011 og að bókhald félagsins það rekstrarár væri fært í samræmi við lög og venjur.

Varnir ákærða lúta einkum að því að fákunnátta hans umfram annað hafi ráðið því hvernig fór. Hann sé ekki sérfræðingur á sviði bókhalds og fjárreiðna. Af illri nauðsyn hafi hann tekið að sér fjárreiður félagsins. Ekki hafi verið ásetningur eða stórfellt gáleysi af hans hálfu að viðhafa röng skattskil eða vangreiða til hins opinbera og að fremur eigi þetta rót sína að rekja til fákunnáttu hans á þessum sviðum og fjárhagslegra áfalla. Með sama hætti hafi hann talið að þar sem félagið væri ekki lengur starfshæft og fjármunir allir uppurnir þá leiddi það af sjálfum sér að ekki hafi verið hægt að ráðast í gerð ársreiknings og fullnaðarfrágang bókhalds vegna ársins 2011 þegar komið var fram á mitt ár 2012, enda þá verið að úrskurða félagið gjaldþrota. Hafi hann þar með ekki haft svigrúm til að bæta úr bókhaldsskilum. Fram er komið að í skýrslutöku hjá sérstökum saksóknara var ákærði spurður um hvort hann hafi farið með bókhaldið til endurskoðanda og bar ákærði að hann hafi farið með gögn til endurskoðanda 2011, það hafi ekki verið til peningur til að greiða fyrir vinnu endurskoðanda.

Hvað sem líður fákunnáttu ákærða eða fjárhagslegum áföllum félagsins er ljóst að ákærði var stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins á því tímabili sem sakargiftir taka til og verður ekki litið fram hjá því að lögum samkvæmt hvíldu á honum tilteknar skyldur framkvæmdastjóra einkahlutafélags, sbr. 2. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Ákærða mátti vera ljóst að með því að skrá sig í þessar stöður tók hann á sig tilteknar skyldur og hefur ákærði fyrir dómi borið að hann hafi annast daglegan rekstur félagsins og að hann hafi séð um allan rekstur, allt sem snúið hafi að fyrirtækinu. Hann bar að hann hafi ekki fengið neinar leiðbeiningar frá ríkisskattstjóra þegar hann hafi sett inn breytingu í stjórn. Hann kannaðist við að hafa samkvæmt skráningu verið stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins og sagði í því samhengi: „enda fór ég einn alfarið með stjórn í félaginu, það var enginn annar sem kom að rekstri þessa félags eða stjórnun þess“. Vanþekking hans á tilvist og efni tilvitnaðra skyldna hans lögum samkvæmt veldur ekki refsileysi og eru vanskil á lögboðnum opinberum gjöldum í atvinnustarfsemi refsiverð, jafnvel þó að féleysi sé um að kenna. Í skyldum framkvæmdastjóra einkahlutafélags felst meðal annars að sjá til þess að skilað sé réttum skattskýrslum á lögboðnum tíma og afdregnum virðisaukaskatti og að bókhald sé fært í samræmi við lög og venjur. Þá fer félagsstjórn með málefni félags og bera stjórnarmenn einkahlutafélaga almennt ábyrgð á því að skipulag félags og starfsemi sé jafnan í réttu og góðu horfi, þar með talið að nægilegt eftirlit sé haft með bókhaldi og meðferð fjármuna félagsins. Þessum skyldum mátti ákærða vera ljóst að hann þyrfti að sinna. Það er því ekki hægt að fallast á það með ákærða að sýkna beri hann vegna vankunnáttu hans á skyldum sínum lögum samkvæmt og eru uppfyllt saknæmisskilyrði 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988 og 1. mgr. 36. gr., laga um bókhald nr. 145/1994.

Samkvæmt framangreindu verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru útgefinni 2. september 2013, að teknu tilliti til þess, sem fram er komið, að ákæruvaldið hefur undir rekstri málsins lækkað þá fjárhæð virðisaukaskatts sem ákærða er gefið að sök að hafa eigi staðið skil á, úr samtals 6.786.799 krónum í 4.939.484 krónur. Brot ákærða samkvæmt 1. ákærulið eru réttilega heimfærð til refsiákvæða og teljast meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, þegar litið er til þeirra fjárhæða sem um ræðir og þess að engum virðisaukaskattsskýrslum eða virðisaukaskatti var skilað í starfsemi félagsins. Þá eru brot ákærða samkvæmt 2. ákærulið einnig réttilega heimfærð til refsiákvæða og teljast meiri háttar, í skilningi 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr., laga um bókhald nr. 145/1994, í ljósi þess að ákærði lét alfarið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald félagsins.

Ákæra útgefin af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 10. september 2013. Skilasvik.

IV

Þann 26. júlí 2012 úrskurðaði Héraðsdómur Reykjaness Trukk ehf., kt. 000000-0000, Rauðhellu 5 í Hafnarfirði gjaldþrota og var B héraðsdómslögmaður skipaður skiptastjóri búsins. Samkvæmt úrskurðinum byggðist krafa um töku félagsins til gjaldþrotaskipta á kröfu sýslumannsins í Hafnarfirði á hendur félaginu, að fjárhæð 3.636.539 krónur. Fyrirkall ákærða um að mæta á dómþing 21. júní 2012 ber með sér að umrædd krafa hafi verið þar viðfest, en ákærði var boðaður sem fyrirsvarsmaður félagsins. Samkvæmt endurriti úr þingbók Héraðsdóms Reykjaness mætti lögmaður fyrir hönd ákærða, þegar krafa um töku félagsins til gjaldþrotaskipta var tekin fyrir á dómþingi 21. júní 2012.

Ákærði, sem fyrrverandi fyrirsvarsmaður félagsins, mætti í skýrslutöku til skiptastjóra 8. október 2012 og meðal gagna málsins er afrit þeirrar skýrslutöku undirritað af skiptastjóra og ákærða. Þar bar skiptastjóri meðal annars undir ákærða þá millifærslu sem ákæra, útgefin 10. september 2013, tekur til, eða úttekt 30. júlí 2012 á 104.855 krónum af bankareikningi Trukks ehf., nr. [...] í Íslandsbanka hf., eftir úrskurðardag. Ákærði kannaðist við millifærsluna, en kvað sér ekki hafa verið kunnugt um að félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota á þeim tíma. Hann hafi talið sig vera búinn að fá frest á fyrirtöku gjaldþrotaskipta fram yfir réttarhlé í september. Þá var ákærði meðal annars einnig spurður um hvort hann hafi gert sér grein fyrir að honum bæri að endurgreiða upphæðina til þrotabúsins og yrði hann ekki við því, þá væri um að ræða brot gegn 250. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði svaraði því neitandi, um hafi verið að ræða laun fyrir umræddan mánuð.

Með bréfi skiptastjóra til sérstaks saksóknara, dagsettu 16. október 2012, tilkynnti skiptastjóri, með vísan til 84. gr. laga nr. 21/1991, að hann teldi sig hafa öðlast rökstuddan grun um að ákærði, fyrrverandi fyrirsvarsmaður Trukks ehf. og eigandi, hafa brotið af sér. Brotin hafi falist í úttekt 104.855 króna af bankareikningi félagsins nr. [...] í Íslandsbanka hf. eftir úrskurðardag, 30. júlí 2012, að bifreið sem skráð hafi verið á félagið hafi ekki fengist afhent og ekki hafi fengist frekari upplýsingar um hana.

Meðal gagna málsins er yfirlit framangreinds reiknings nr. [...] sem ber með sér að téð fjárhæð hafi verið færð af reikningnum 30. júlí 2012. Skýring við færsluna er færð: „F-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf“. Með færslunni fór staða reikningsins úr því að vera jákvæð um 104.855 krónur niður í núll krónur. Samkvæmt yfirlitinu, sem nær frá 25. maí 2012 til og með 30. júlí 2012, voru í tólf skipti á því tímabili millifærðir fjármunir af reikningnum með skýringunni „F-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf“. Ákærði mætti til skýrslutöku hjá lögreglu 21. júní 2013. Þar kvaðst hann ekki muna eftir millifærslunni. Aðspurður um hvort hann kannaðist við að hafa tekið út af reikningi félagsins eftir að það hafi verið úrskurðað gjaldþrota, kvaðst ákærði sér að vitandi aldrei hafa tekið út af reikningi þessa félags eftir að sér hafi verið tilkynnt það að félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota. Aðspurður um hvort hann gerði sér grein fyrir að honum bæri skylda til að greiða þá upphæð til baka og ef hann gerði það ekki væri um að ræða skilasvik, kvaðst ákærði ekki geta svarað þessu.

V

Verður nú rakinn framburður ákærða fyrir dómi við aðalmeðferð, að því marki sem máli skiptir við úrlausn málsins.

Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa verið eigandi Trukks ehf., hann hafi alfarið farið með stjórn félagsins og kannaðist við að hafa samkvæmt skráningu verið stjórnarmaður og framkvæmdastjóri þess. Aðspurður um hvenær honum hafi verið kunnugt um að félagið stefndi í gjaldþrot, bar ákærði að sér hafi aldrei verið kunnugt um að félagið stefndi í gjaldþrot. Ákærða var kynnt það sem fram kæmi í þingbók Héraðsdóms Reykjaness, að mætt hafi verið fyrir hönd Trukks ehf. þegar krafa um töku félagsins til gjaldþrotaskipta hafi verið tekin fyrir í þinghaldi 21. júní 2012. Aðspurður hvort hann hefði athugasemdir við það kvaðst ákærði hafa fengið símtal, að því er hann minni daginn áður, þar sem hann hafi fengið bréf um að hann ætti að mæta í héraðsdóm, en hann hafi ekki átt möguleika á að mæta. Því hafi hann hringt í dóminn og óskað eftir fresti, en honum verið bent á að hafa samband við lögfræðing til að mæta fyrir sína hönd, til að óska eftir fresti. Hann hafi því haft samband við A hæstaréttarlögmann, sem hafi mætt fyrir hans hönd. Lögmaðurinn hafi ekki haft samband við sig um hvenær ætti að taka málið fyrir. Aðspurður um hvers vegna ekki hafi verið mætt af hálfu félagsins í þinghald, sem boðað hafi verið 19. júlí 2012, bar ákærði að samkvæmt upplýsingum, sem hann hafi fengið frá konu á símanum í héraðsdómi, yrði næsta þinghald ekki fyrr en eftir réttarhlé í byrjun september. Ákærði haldi að það sé mjög óvenjulegt að þinghald sé um miðjan júlí, án þess að hann viti neitt um það. Hann hafi ekkert vitað um það eftir 21. júní 2012 hvernig málið hafi verið afgreitt, hann hafi ekki vitað um fyrirtökuna 19. júlí 2012, þegar málið hafi verið tekið til úrskurðar. Þá hafi hann heldur ekki vitað að félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota 26. júlí 2012.

Fyrir dómi var ákærða kynnt yfirlit bankareiknings Trukks ehf. nr. [...] og hann spurður út í tilganginn með millifærslu að fjárhæð 104.855 krónur af reikningnum 30. júlí 2012, þar sem reikningurinn hafi verið tæmdur. Ákærði kvaðst ekki muna nákvæmlega í hvað hann hafi notað þessa peninga, en þeir hafi eflaust verið notaðir í laun og annan útlagðan kostnað fyrirtækisins. Aðspurður um hvers vegna hann hafi ekki endurgreitt fjárhæðina til þrotabúsins, bar ákærði að hann hafi ekki talið sig þurfa þess. Aðspurður hvort hann hafi verið meðvitaður um að búið hafi verið að úrskurða félagið gjaldþrota þegar hann hafi tekið út af reikningi þess 30. júlí 2012, svaraði hann neitandi. Hann hafi staðið í þeirri trú að hann hefði ennþá frest til að ganga frá og vinna í sínum málum fram í byrjun september. Reikningurinn hafi verið opinn á þessum tíma, hann hafi talið allt með felldu. Aðspurður um hvort honum hafi verið kunnugt um að félagið væri illa statt fjárhagslega þegar hann hafi millifært 104.855 krónur af reikningi félagsins 30. júlí 2012, kvað ákærði félagið þá hafa verið statt þannig fjárhagslega eins og ákærði hafi aflað tekna fyrir það hverju sinni. Svo svaraði ákærði: „Nei, ekkert frekar en til var á reikningnum“.

Aðspurður hvort hann hafi einhvern tímann fengið kröfubréf, stefnu eða eitthvað slíkt frá skiptastjóra um endurgreiðslu millifærslunnar, kvað ákærði svo ekki vera. Skiptastjóri hafi spurt ákærða hvort hann ætlaði að greiða fjárhæðina til baka, en ákærði hafi sagt honum að hann gæti það ekki. Ákærði hafi ekki átt fjármuni til að endurgreiða. Skiptastjóri hafi svo ekki haft frekara samband við sig. Aðspurður um hvort ákærði hafi ekki vitað þetta fyrr en ákæra hafi verið gefin út, greindi ákærði frá því að hann hafi ekki vitað neitt meira fyrr en hringt hafi verið í hann frá lögreglunni í Hafnarfirði og hann boðaður í skýrslutöku í málinu.

Jafnframt var ákærða kynnt endurrit skýrslu sem tekin var af honum hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu 21. júní 2013 og staðfesti hann að hafa farið í skýrslutökuna og að hans undirritun væri á síðustu blaðsíðu endurritsins. Aðspurður af verjanda sínum um hvort ákærði hafi kynnt sér efni greinargerðar sem verjandinn hafi lagt fram í málinu fyrir hans hönd, kvað ákærði svo vera. Það sem þar kæmi fram væri efnislega rétt.

VI

Ákærði krefst sýknu af ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 10. september 2013 fyrir skilasvik og telur skorta lagaskilyrði fyrir sakfellingu. Hann hafi verið grandlaus um meðferð málsins fyrir héraðsdómi eftir 21. júní 2012, þar með talið að félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota. Hann hafi ætlað að nýta þann tíma sem hann hafi talið sig hafa fram í byrjun september til að greiða úr vanda félagsins og fá bókhaldsaðstoð. Hann hafi verið grandlaus um annað en að úttekt af reikningi félagsins væri eðlileg og lögmæt.

Ákærði millifærði téðar 104.855 krónur af reikningi nr. [...] í eigu Trukks ehf. 30. júlí 2012, en með millifærslunni var reikningurinn tæmdur. Fram er komið að krafa um töku félagsins til gjaldþrotaskipta var tekin fyrir á dómþingi Héraðsdóms Reykjaness 21. júní sama ár og var ákærði sem fyrirsvarsmaður félagsins boðaður þangað. Ákærði var stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins frá 25. október 2010 þar til félagið var úrskurðað gjaldþrota 26. júlí 2012. Við fyrirtöku málsins á dómþingi 21. júní 2012 fékk ákærði lögmann til að mæta fyrir sína hönd. Að sögn ákærða hafði lögmaðurinn ekki haft samband við hann um hvenær ætti að taka málið fyrir. Ákærði hafi hins vegar fengið þær upplýsingar hjá héraðsdómi að meðferð málsins hafi verið frestað fram yfir réttarhlé, fram í byrjun september. Þá liggur fyrir að krafa um töku Trukks ehf. til gjaldþrotaskipta var að nýju tekin fyrir á dómþingi 19. júlí 2012, þar sem málið var tekið til úrskurðar, og var félagið úrskurðað gjaldþrota með úrskurði héraðsdóms 26. júlí 2012. Fyrir dómi kvaðst ákærði ekki hafa vitað um fyrirtökuna 19. júlí 2012, þegar málið hafi verið tekið til úrskurðar, og heldur ekki vitað að félagið hafi verið úrskurðað gjaldþrota 26. júlí 2012.

Fyrir dómi kvaðst ákærði ekki muna nákvæmlega í hvað hann hafi notað þessa peninga, en þeir hafi eflaust verið notaðir í laun og annan útlagðan kostnað fyrirtækisins. Samkvæmt endurriti skýrslutöku af ákærða hjá skiptastjóra 8. október 2012 kvaðst ákærði með millifærslunni hafa fengið laun fyrir umræddan mánuð. Við skýrslutöku hjá lögreglu 21. júní 2013 kvaðst ákærði ekki muna eftir millifærslunni. Fyrir dómi kvaðst hann hafa staðið í þeirri trú að hann hefði ennþá frest til að ganga frá og vinna í sínum málum fram í byrjun september. Reikningurinn hafi verið opinn á þessum tíma, hann hafi talið allt með felldu.

Í ákæru er háttsemi ákærða heimfærð til 3. og 4. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt 3. tl. er það refsivert að aðhafast nokkuð það, eftir að bú hans hefur verið tekið til skipta sem þrotabú, sem miðar að því að eigur eða kröfur búsins komi ekki lánardrottnum þess að gagni. Samkvæmt 4. tl. er því meðal annars lýst refsiverðu að skerða rétt einhvers lánardrottins til þess að öðlast fullnægju af eignum hans með undanskoti eigna, málamyndagerningum, ótilhlýðilega miklum gjöfum eða mikilli eyðslu, sölu eigna, stofnun nýrra skulda, sem að mun rýra efnahag hans, eða með öðrum svipuðum hætti. Í 243. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 kemur fram að fyrir brot þau, er í XXVI. kafla greini, skuli því aðeins refsa, að þau hafi verið framin í auðgunarskyni. Með vísan til 18. gr. almennra hegningarlaga verður að vera ásetningur til brots og sá ásetningur þarf að ná til allra efnisþátta brotsins, þó ekki til tjóns, enda er fullframningarstig 250. gr. hegningarlaga fært fram og því nóg að veruleg hætta hafi verið á tjóni.

Af því sem fram er komið fyrir dómi og gögnum málsins, verður ekki fullyrt að ákærði hafi haft vitneskju um gjaldþrotaskipti félagsins þegar hann millifærði 104.855 krónur af reikningi þess 30. júlí 2012. Af framburði ákærða fyrir dómi verður ekki annað ráðið en að hann hafi staðið í þeirri trú að hann hefði tíma fram í byrjun september 2012 til að vinna í málefnum félagsins. Að þessu virtu telst ekki sannað að ákærði hafi haft vitneskju um gjaldþrot félagsins og þar með ásetning til brots gegn 3. tl. 250. gr. almennra hegningarlaga.

Af dómaframkvæmd verður ráðið að 4. tl. 250. gr. hegningarlaga geti tæmt sök gagnvart 3. tl., sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar Íslands í dómasafni réttarins frá árinu 1983, á blaðsíðu 654. Millifærsla ákærða 30. júlí 2012 var sambærileg þeim sem hann hafði hafði viðhaft undangengnar vikur fram til þess tíma og í því tilliti ekki óvenjuleg eða að hárri fjárhæð miðað við aðra notkun reikningsins. Ákærði kvaðst fyrir dómi ekki muna nákvæmlega í hvað hann hafi notað þessa peninga, en þeir hafi eflaust verið notaðir í laun og annan útlagðan kostnað fyrirtækisins. Þó svo að ákærða hafi mátt vera ljóst að fjárhagsstaða félagsins væri slæm, verður ekki fullyrt að með millifærslunni 30. júlí 2012, hafi ásetningur ákærða staðið til þess að skerða rétt lánardrottna félagsins eða auðgast sjálfur á þeirra kostnað með ólögmætum hætti og rýra að mun efnahag félagsins með þeim hætti sem lýst er í ákvæðinu. Óvarlegt er að leggja annað til grundvallar en að hann hafi talið sig hafa forræði á málefnum félagsins, meðal annars til að greiða kröfur á félagið vegna launa þann mánuð sem færslan var framkvæmd og eftir atvikum aðrar kröfur. Að virtum þeim gögnum sem lögð hafa verið fram í málinu og að öðru leyti með vísan til þess sem fram er komið fyrir dómi, verður því ekki fullyrt að millifærsla ákærða hafi fallið undir þá háttsemi sem lýst er í 4. tl. 250. gr. almennra hegningarlaga. Vafa um það sem að framan er rakið skal skýra ákærða í hag, sbr. 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og ber því að sýkna ákærða af ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 10. september 2013.

VII

Ákvörðun refsingar og sakarkostnaður.

Ákærði er fæddur í mars 1978 og hefur samkvæmt fyrirliggjandi vottorði sakaskrár ríkisins ekki áður sætt refsingu. Í máli þessu er ákærði sýknaður af þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 10. september 2013. Ákærði er hins vegar sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök með ákæru útgefinni af sérstökum saksóknara 2. september 2013, að teknu tilliti til lækkunar á samtölu þeirra fjárhæða sem þar greinir, úr 6.786.799 krónum í 4.939.484 krónur. Brot ákærða samkvæmt þeirri ákæru teljast meiri háttar í skilningi þar tilgreindra lagaákvæða. Að öllu framangreindu virtu og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1995.

Samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988 varðar brot gegn ákvæðinu sekt, sem skal aldrei vera lægri en nemur tvöfaldri fjárhæð vanskilanna og ekki hærri en tífaldri fjárhæðinni. Með vísan til þess sem að framan er rakið á ekki við í máli þessu að lækka sektarrefsingu úr fésektarlágmarki ákvæðisins, enda hefur hvorki verið greitt upp í skattskuld né eru miklar málsbætur fyrir hendi, heldur verður miðað við sektarlágmark. Verður ákærði samkvæmt þessu jafnframt dæmdur til að greiða 9.879.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa, en sæta ella fangelsi í fimm mánuði.

Eftir málsúrslitum þessum verður ákærða gert að greiða tvo þriðju hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem í heild eru ákveðin 464.350 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en einn þriðji þeirra skal greiddur úr ríkissjóði. Annan sakarkostnað leiddi ekki af málinu.

H-kk-nf Þ-kk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Ákærði, F-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1995.

Ákærði greiði 9.879.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi fimm mánaða fangelsi í stað sektar greiðist hún ekki innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa.

Ákærði greiði tvo þriðju hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem í heild eru 464.350 krónur, en einn þriðji hluti þeirra skal greiddur úr ríkissjóði.

H-kk-nf Þ-kk-nf