S-95/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 14. mars sl., höfðaði lögreglustjórinn á Vestfjörðum með ákæru 6. desember 2007 á hendur ákærða, J-kk-þgf R-kk-þgf G-kk-þgf, kt. ... , Baðsvöllum 17, Grindavík;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 3. apríl 2007, ekið vörubifreiðinni RJ 269, með eftirvagninn OY 448, um þjóðveg 61 um Eyrarfjall, þar sem ásþungatakmarkanir á vegi höfðu verið færðar niður í 5 tonn, en vörubifreiðin var með 6.620 kg á framási vörubifreiðarinnar (ás með tveimur hjólum) sem er 3.620 kg. yfir leyfilegum hámarksþunga, með 16.920 kg. á afturásum bifreiðarinnar (tvíás með átta hjólum) sem er 8.920 kg. yfir leyfilegum hámarksþunga, með 19.460 kg. á afturásum eftirvagns (þríás með sex hjólum) sem er 11.460 kg. yfir leyfilegum hámarksþunga og með samanlagða heildarþyngd 43.000 kg. sem er 24.000 kg. yfir leyfilegum heildarþunga samtengdra ökutækja þegar lögreglan hafði afskipti af honum við söluskála N1 á Hólmavík.

Telst þetta varða við 11. gr., sbr. 10. gr. og viðauka VI reglugerðar um stærð og þyngd ökutækja nr. 155/2007, sbr. 1. mgr. og 2. mgr. 76. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 23. gr. laga nr. 44/1993 og 186. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds og skipuðum verjanda dæmd hæfileg málsvarnarlaun úr ríkissjóði.

I.

A.

Samkvæmt framlögðum rannsóknargögnum barst lögreglunni á Vestfjörðum tilkynning símleiðis, að morgni þriðjudagsins 3. apríl 2007, frá starfsmönnum verktaka á vegum Vegagerðarinnar, sem voru við störf á Eyrarfjalli, þess efnis að vörubifreiðinni RJ-269, með eftirvagninn OY-448, hefði verið ekið hjá. Ástæða tilkynningarinnar var sú að á umræddum tíma var í gildi 5 tonna ásþungatakmörkun á veginum yfir Eyrarfjall og voru líkur taldar á að nefnt ökutæki væri of þungt fyrir akstur við þær aðstæður.

Lögregla hafði nokkru síðar afskipti af vörubifreiðinni RJ-269 við söluskála N1 á Hólmavík og ræddi við ökumann hennar, ákærða í máli þessu. Í framhaldinu, um kl. 12:30, var bifreiðin færð á hafnarvogina á Hólmavík. Þar reyndist þyngd á framási bifreiðarinnar 6.620 kg, þyngd á afturásum hennar 16.920 kg og þyngd eftirvagns 19.460 kg. Samanlögð heildarþyngd bifreiðarinnar og eftirvagnsins reyndist því 43.000 kg, allt sbr. framlagðan vigtarseðil, undirritaðan af löggiltum vigtarmanni, og frumskýrslu lögreglu.

B.

Í málinu liggur fyrir bréf G-kk-ef S-kk-ef, rekstrarstjóra hjá Vegagerðinni, frá 1. október 2007. Í bréfinu segir meðal annars svo:

Það vottast hér með að þann 3. apríl 2007 voru á þjóðvegi 61 um Eyrarfjall í gildi 5 tonna ásþungatakmarkanir. Því til staðfestingar fylgir bréfi þessu afrit af sms skilaboðum til undirritaðs, ásamt myndum af merkjunum, frá A-kk-þgf K-kk-þgf, starfsmanni verktaka sem vinnur á svæðinu fyrir Vegagerðina, þar sem hann lýsir því yfir að hafa sett þann 3. apríl kl. 7:55 skilti með 5 tonna ásþungatakmörkun við vegamót Vatnsfjarðarvegar (635) og Djúpvegar (61) við Botn í Mjóafirði og síðan einnig í Ísafirði á vegamótum sömu vega.

Þá fylgir bréfi þessu afrit af tölvupósti frá Upplýsingaþjónustu Vegagerðarinnar til flutningsaðila og þá sem málið varðar þann 2. apríl 2007 kl. 10:55, einnig fylgir listi yfir þá aðila sem fá viðkomandi tölvupóst. Einnig fylgir bréfinu afrit af fréttatilkynningu Upplýsingaþjónustunnar til fjölmiðla þann 3. apríl 2007 kl. 7:15 þar sem vakin er athygli á að þungatakmarkanir séu víða um land. Þá fylgir einnig útprentun úr upplýsingakerfi Vegagerðarinnar(Elit kerfi) þar sem stafurinn "N" táknar 5 tonna ásþunga, sem sýndur er með tákni á netsíðu Vegagerðarinnar um færð á vegum auk þess sem textaupplýsingarnar um 5 tonna ásþunga birtast á viðkomandi síðu (472) í textavarpi RÚV.

Myndir þær og skilaboð sem nefnd eru í tilvitnuðu bréfi liggja frammi í málinu. Í fyrri textaskilaboðunum, sem bera með sér að hafa verið send 3. apríl 2007, kl. 08:47, á netfangið gsi@vegagerdin.is segir svo: „Dagur 3.apríl 2007 kl: 7:55 setti eg ad beidni vegagerdarinnar upp skilti med 5 tonna öxulþunga takmörkun vid vegamot vid botn í mjoafirdi og tekin mynd. Sidan var farid yfir eyrarfjall og tekin mynd vid vegamot isafjardarmegin. Med kvedju a-kk-nf k-kk-nf“ Í þeim síðari, sem bera með sér að hafa verið send 6 mínútum síðar, segir síðan: „Her kemur hin myndin“

II.

Við fyrirtöku málsins 14. janúar 2008 kom ákærði fyrir dóm og neitaði sök. Í þinghaldinu var eftir ákærða bókað að hann hefði ekki séð nein skilti við veginn yfir Eyrarfjall sem gefið hefðu til kynna 5 tonna ásþungahámark.

Ákærði gaf skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Aðspurður kannaðist hann við að hafa ekið vörubifreiðinni RJ 269, með eftirvagninn OY 448, um veginn yfir Eyrarfjall þann dag sem í ákæru greinir, mögulega á milli kl. 9:00 og 10:00 um morguninn. Þá kvaðst ákærði ekki rengja niðurstöður vigtunar bifreiðarinnar umræddan dag, en tók þó fram að hann hefði verið nýbúinn að taka eldsneyti er vigtunin fór fram. Bifreiðin hefði því verið lítið eitt léttari er henni var ekið yfir Eyrarfjallið.

Ákærði taldi að hann hefði lagt af stað um sjöleytið um morguninn frá Ísafirði. Kvað ákærði sér hafa verið kunnugt um það við upphaf ferðarinnar að 10 tonna ásþungahámark væri á fyrirhugaðri akstursleið hans og hefði bifreiðin verið lestuð í samræmi við það. Í því ljósi hefði hann ekki athugað það sérstaklega við gatnamót vegarins yfir Eyrarfjall og Vatnsfjarðarvegar í Mjóafirði hvort þar væru merkingar um ásþungatakmarkanir. Ákærði áréttaði hins vegar yfirlýsingu sína í þinghaldinu 14. janúar sl. þess efnis að hann hefði engar merkingar séð um að 5 tonna ásþungahámark væri á veginum yfir Eyrarfjall. Hann hefði heldur ekki séð neinar slíkar merkingar Ísafjarðarmegin við fjallið. Þá tók ákærði fram að hann hefði engar tilkynningar heyrt í útvarpi um að 5 tonna ásþungahámark væri á veginum yfir Eyrarfjall.

Aðspurður kannaðist ákærði við að hafa á Hólmavík umræddan dag hitt K-kk-þf M-kk-þf bifreiðarstjóra sem þangað hefði komið stuttu á eftir honum. Tók ákærði sérstaklega fram að afskipti lögreglu af þeim K-kk-þgf hefðu komið til tals í samræðum þeirra.

Fyrir dómi hreyfði ákærði getgátum sínum um að skilti við umrædd gatnamót í Mjóafirði hefði mögulega getað farið fram hjá honum, hefði það „snúið út í móa“, en í þeirri stöðu kvaðst ákærði oft hafa séð skilti á þessum gatnamótum.

III.

A.

Undir rannsókn málsins hafði lögreglan á Vestfjörðum símasamband við A-kk-þf B-kk-þf K-kk-þf. Samkvæmt framlagðri upplýsingaskýrslu átti símtalið sér stað 9. nóvember 2007. Í skýrslunni er eftirfarandi bókað:

A-kk-nf kvaðst muna vel eftir þessu máli en hann var staddur á Hestakleifinni (veginum yfir Eyrarfjall), við mokstur, er hvítri vörubifreið var ekið um Hestakleifina. Kvaðst hann hafa haft samband við Vegagerðina og tilkynnt um málið.

A-kk-nf kveðst ekki kannast við það að hafa átt við umferðarskiltið er gaf til kynna að þungatakmörkun væri í gildi fyrir Hestakleifina, þ.e. hann snéri ekki skiltinu. Hann kvaðst hafa séð um það að koma skiltunum upp og kvaðst hann hafa gengið frá skiltunum þannig, að ekki væri hægt að snúa þeim.

Fyrir dómi lýsti A-kk-nf B-kk-nf málsatvikum svo að 3. apríl 2007 hefði hann haft þann starfa með höndum fyrir Vegagerðina að kanna ástand á vegum, færð o.þ.h. Einnig hefði verið á hans könnu að setja upp og taka niður skilti um ásþungatakmarkanir.

Vitnið sagði í sínu starfi meðal annars hafa falist að hafa eftirlit með veginum yfir Eyrarfjall. Fram kom hjá vitninu í upphafi skýrslugjafar þess fyrir dómi að það myndi ekki sérstaklega eftir umræddum degi, en þó kannaðist vitnið við að þungatakmarkanir hefðu verið á veginum vorið 2007. Er framlagðar ljósmyndir, sem hluti eru af rannsóknargögnum lögreglu, voru bornar undir vitnið kannaðist það hins vegar vel við myndirnar sem það kvaðst hafa tekið á farsímann sinn. Tók vitnið sérstaklega fram að á annarri myndinni mætti sjá pallbifreið þess. Tilgang myndatökunnar sagði vitnið hafa verið að staðfesta við Vegagerðina að búið væri að setja upp skiltin, en myndirnar kvaðst vitnið hafa tekið strax að lokinni uppsetningu þeirra. Tímasetningar í skeytum með myndunum sagði vitnið skýrast af því að fyrst hefði það sett upp skiltið í Mjóafirði, síðan ekið yfir Eyrarfjallið og sett síðara skiltið upp, og að lokum hefði það þurft að aka upp á Eyrarfjallið til að komast í GSM-samband og senda myndirnar.

Aðspurt kvaðst vitnið fyrir dómi ekki reka sérstaklega minni til þess að hafa séð bifreið ákærða á Eyrarfjallinu umræddan dag. Vitnið bar að síðar um morguninn, en nákvæmari tímasetningu kvaðst vitnið ekki muna, hefði það farið aftur upp á Eyrarfjall í þeim erindagjörðum að ýta út snjóruðningum á stórri dráttarvél. Þá hefði vitnið séð bifreið á veginum sem það hefði tilkynnt um til Vegagerðarinnar.

Vitnið sagði það rangt, sem haldið hefði verið fram í málinu, að umferðarskiltum um ásþungatakmarkanir væri snúið svo hægt væri að vinna á veginum yfir Eyrarfjall. Þegar þungatakmarkanir væru felldar úr gildi væru skiltin tekin niður, þ.e. skiltin sjálf tekin af staurunum en þeir skildir eftir.

Fyrir dómi var framanrakin upplýsingaskýrsla lögreglu borin undir vitnið. Staðfesti vitnið það sem fram kemur í skýrslunni að því slepptu að það kannaðist ekki við að hafa sagst muna vel eftir málinu.

B.

G-kk-nf J-kk-nf B-kk-nf bifreiðastjóri skýrði svo frá fyrir dómi að umræddan dag hefði hann ekið um Ísafjarðardjúp og síðan suður Strandir. Vitnið kvaðst ekki hafa hitt ákærða þennan dag en vitað af honum á ferðinni á undan sér.

Fram kom hjá vitninu að það hefði umrætt sinn ekið fyrir Reykjanes en ekki yfir Eyrarfjall. Ástæðu þess sagði vitnið hafa verið þá að það hefði fengið um það upplýsingar, áður en það hélt af stað frá Ísafirði, að á Eyrarfjalli væru sérstakar ásþungatakmarkanir.

Aðspurt kvaðst vitnið á ferð sinni inn Djúp ekki hafa veitt athygli skiltum um ásþungatakmarkanir við gatnamót vegarins yfir Eyrarfjall og Vatnsfjarðarvegar, enda hefði vitnið í ljósi fyrrgreindra upplýsinga ekki verið að horfa sérstaklega eftir þeim. Tók vitnið fram í þessu sambandi að á umræddu svæði hefði það ítrekað séð skiltum um ásþungatakmarkanir snúið þannig að merkið sjálft sneri út í móa. Þá sagðist vitnið ennfremur vita til þess að „... þeir hafa nú leikið það að taka þau niður á meðan þeir vinna þarna uppi ...“

K-kk-nf M-kk-nf bifreiðastjóri bar fyrir dómi að hann hefði 3. apríl 2007 verið stöðvaður á Hólmavík af lögreglu og bifreið hans verið vigtuð í kjölfarið. Málsatvikum lýsti vitnið nánar svo að það hefði lagt af stað um kl. 09:00 um morguninn frá Ísafirði, áleiðis til Hólmavíkur. Á leið sinni þangað hefði vitnið ekið veginn yfir Eyrarfjall. Sérstaklega aðspurt sagðist vitnið ekki hafa orðið vart við skilti við nefndan veg sem gefið hefði til kynna sérstakar ásþungatakmarkanir á honum.

Ástæðu þess að vitnið greiddi sektarboð lögreglustjóra vegna brots á reglum um ásþunga, þrátt fyrir að hafa ekki séð merkingar við veginn yfir Eyrarfjall um ásþungatakmarkanir, kvað vitnið hafa verið þá að það hefði ekki talið borga sig að standa í málarekstri vegna sektarinnar, sem vitnið sagði vinnuveitanda sinn hafa greitt.

B-kk-nf H-kk-nf skýrði svo frá fyrir dómi að örfáum dögum eftir að atvik máls gerðust hefði hann komið að umferðarmerki um ásþungatakmarkanir í Mjóafirði sem snúið hefði hálfvegis út í móa. Vegna þessa kvaðst vitnið ekki hafa þorað yfir Eyrarfjallið heldur ekið fyrir Reykjanes.

Þegar vitnið hefði verið komið í símasamband sagðist það hafa hringt í Vegagerðina og spurst fyrir um hvort í gildi væru ásþungatakmarkanir á veginum yfir Eyrarfjall. Vitnið hefði þá fengið þau svör að búið væri að aflétta takmörkununum um tíma. Lýsti vitnið grunsemdum sínum um að starfsmenn Vegagerðarinnar hefðu snúið umræddu merki á meðan þeir voru við störf á veginum og fullyrti að það hefði oft fengið slíkar skýringar við fyrirspurnum sínum um þungatakmarkanir.

Þá gaf einnig vitnaskýrslu fyrir dómi H-kk-nf R-kk-nf B-kk-nf sem kvaðst hafa ekið umrædda leið um Ísafjarðardjúp nokkuð oft á fyrri hluta síðasta árs. Fullyrti vitnið að það hefði komið að skiltum um ásþungatakmarkanir yfir Eyrarfjall þannig að þeim hafði verið snúið, bæði þannig að þau sneru að veginum og einnig frá honum.

IV.

A.

Upplýst er í málinu að þriðjudaginn 3. apríl 2007 ók ákærði vörubifreiðinni RJ 269, með eftirvagninn OY 448, um veginn yfir Eyrarfjall í Ísafjarðardjúpi, þjóðveg 61, með 6.620 kg þunga á framási vörubifreiðarinnar, 16.920 kg þunga á afturásum bifreiðarinnar og 19.460 kg þunga á ásum tengivagnsins, sbr. niðurstöður vigtunar á hafnarvoginni á Hólmavík laust eftir hádegi nefndan dag. Heildarþyngd bifreiðarinnar og eftirvagnsins var því 43.000 kg.

Með vætti A-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef og framlögðum textaskilaboðum og ljósmynd, sem nefnt vitni staðfesti fyrir dómi að hafa tekið, og stuðning fá í bréfi G-kk-ef S-kk-ef, rekstrarstjóra hjá Vegagerðinni, sem rakið er að nokkru í kafla I B, þykir sannað að laust fyrir kl. 08:00 umræddan dag hafi A-kk-nf B-kk-nf sett upp umferðarmerki við gatnamót Vatnsfjarðarvegar og vegarins yfir Eyrarfjall í Mjóafirði sem bar með sér að á veginum væri í gildi 5 tonna ásþungatakmörkun.

Fyrir dómi bar ákærði um tímasetningu aksturs síns yfir Eyrarfjallið að klukkan hefði þá mögulega verið á milli kl. 9:00 og 10:00 árdegis. Af tímasetningu í frumskýrslu lögreglu, sem og að nokkru tímasetningu á framlögðum vigtarseðli, má hins vegar ráða að ákærði hafi ekið umræddan vegarkafla nokkru síðar, eða laust fyrir kl. 11:00. Allt að einu er ljóst að ákærði ók yfir Eyrarfjallið eftir að vitnið A-kk-nf B-kk-nf K-kk-nf setti upp merki um 5 tonna ásþungatakmörkun við mót Vatnsfjarðarvegar og vegarins yfir Eyrarfjall í Mjóafirði samkvæmt áðursögðu. Ekkert haldbært hefur komið fram um það í málinu að þegar ákærði átti leið um gatnamótin, einni til þremur klukkustundum síðar, hafi verið búið að fjarlægja merkið eða ganga þannig frá því að það væri ekki sýnilegt ökumönnum. Verður í þessu sambandi ekki fram hjá því litið að vitnið K-kk-nf M-kk-nf, sem fyrir liggur að greiddi sekt vegna brota á reglum um ásþunga á umræddum vegarkafla þennan sama morgun, kvað ekki fastar að orði en það, sérstaklega aðspurt fyrir dómi, að það hefði ekki orðið vart við merki við nefndan veg sem gefið hefði til kynna sérstakar ásþungatakmarkanir. Þá bar ákærði sjálfur, sem kvaðst ekki hafa séð merkingar um 5 tonna ásþungahámark við títtnefndan veg í Mjóafirði, að í ljósi upplýsinga sem hann hefði aflað sér fyrir upphaf ferðar sinnar, þess efnis að 10 tonna ásþungahámark væri á fyrirhugaðri akstursleið hans, hefði hann ekki athugað það sérstaklega við gatnamótin hvort þar væru merkingar um ásþungatakmarkanir.

Að öllu framangreindu heildstætt virtu þykir sannað, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 45. og 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að þegar ákærði ók yfir Eyrarfjall umræddan morgun hafi verið vel sýnilegt merki nærri vegamótum Vatnsfjarðarvegar og vegarins yfir Eyrarfjall sem gert hafi vegfarendum grein fyrir því að ásþungi væri takmarkaður við 5 tonn á Eyrarfjallinu. Samkvæmt því þykir fram komin lögfull sönnun þess að ákærði hafi framið brot það sem honum er gefið að sök í ákæru og þar er réttilega heimfært til refsiákvæða.

B.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærði ekki gerst sekur um refsiverða háttsemi sem áhrif hefur á ákvörðun refsingar í máli þessu.

Refsing ákærða þykir að broti hans virtu hæfilega ákveðin 150.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tólf daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991, verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar. Ákærði greiði því málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef J-kk-ef hdl., er hæfilega þykja ákveðin eftir umfangi málsins og þess tíma sem fór í ferðalög hjá lögmanninum 195.216 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, sem og ferðakostnað lögmannsins 25.660 krónur

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari, en uppkvaðning dómsins hefur dregist nokkuð vegna starfsanna dómara.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, J-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf, greiði 150.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tólf daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Ákærði greiði 220.876 krónur í sakarkostnað.

K-kk-nf H-kk-nf