E-2866/2011

Mál þetta, sem dómtekið var mánudaginn 4. júní sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Tryggingamiðstöðinni hf., kt. 000000-0000, Síðumúla 24, Reykjavík, með stefnu, birtri 22. júní 2011, á hendur Samskipum hf., kt. 000000-0000, Kjalarvogi 7-15, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær aðallega, að stefnda verði gert að greiða kr. 5.773.425, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. og IV. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21.01. 2011 til greiðsludags. Til vara er þess krafizt, að stefndi verði dæmdur til að greiða aðra lægri fjárhæð að mati dómsins, ásamt dráttarvöxtum eins og greinir í aðalkröfu. Þá er krafizt málskostnaðar ásamt virðisaukaskatti, samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að mati dómsins. Til vara krefst stefndi þess, að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður felldur niður.

II

Málavextir

Stefndi tók að sér að flytja, fyrir HB Granda hf., Norðurgarði 1, Reykjavík, 40 feta frystigám, Sanu 5918261 (REF Container S.T.C.), 1472 kassa, 21.638 kg brúttó, af lausfrystum ufsabitum með ms. Helgafelli frá Reykjavík til Rotterdam og þaðan áfram til Straelen í Þýskalandi. Samningurinn/farmbréfið er dagsett 21. maí 2010. Framleiðandi og sendandi vörunnar var HB Grandi hf. og skráður móttakandi Bofrost Dienstleistungs GmbH, An Der Oelmuhle 6, Postfach 1154, Straelen, 47628, Germany.

Í farmbréfinu var tekið fram, að hitastig á farminum skyldi vera mínus 24°C. Stefndi sá um áframsendingu farmsins frá Rotterdam til Straelen í Þýskalandi, en frá Rotterdam voru ufsabitarnir fluttir með vöruflutningabifreið frá fyrirtækinu Post & ZN, skráningarnúmer BN-NT-45, sem Holland Transsport Service útvegaði og tók flutningsaðilinn við farminum 17.06. 2010. Samkvæmt skoðunarskýrslu, sem unnin var af IMCS, dags. 23.07. 2010, var gámurinn sóttur í R.S.T. Noord Terminal Rotterdam um kl. 18.00 þann 17.06. 2010. Daginn eftir, þann 18.06. 2010, var komið með gáminn á áfangastað til Bofrost GmbH, Straelen í Þýskalandi, en við mælingu starfsmanna Bofrost Gmbh á hitastiginu í gáminum kom í ljós að það reyndist vera mínus 16,2°C, eða um 8 gráðum lægra en flutningsfyrirmæli í upphaflega farmbréfinu sögðu til um, auk þess sem frostskemmdir voru sýnilegar á vörunni.

Eftir viðræður milli aðila málsins var ákveðið að senda gáminn aftur til baka til Rotterdam þar sem viðtakandinn, B-x-x G-x-x, neitaði að taka við honum. Var farið var með farminn á starfsstöð FrigoCare í Rotterdam.

Stefnandi kveður frumskoðun hafa farið fram á farminum á starfsstöð Figo Care þann 18.06. 2010 og frekari skoðun 23.06. 2010. Fyrstur hafi komið á staðinn skoðunarmaður frá Messr. C-x-x, sem hafi gætt hagsmuna stefnda, hr. S-x-x, og hafi gámurinn verið opnaður og skoðun framkvæmd af honum. Sá aðili hafi síðan verið farinn af svæðinu, þegar skoðunarmaður stefnanda, hr. J-x-x d-x-x H-x-x frá fyrirtækinu IMCS, hafi komið þangað sama dag. Kveður stefnandi hann hafa verið upplýstan um, að umræddur gámur, SANU 591 826–1, hefði komið með bifreiðinni BN-NT-45 til Bofrost Gmbh í Straelen þann 18.06.2010 um kl. 07:00. Hafi skoðunarmaður stefnanda skoðað farminn og mælt hitastigið í þremur kössum og hafi hitastig í öllum tilvikum verið of hátt eða frá mínus 12,2 gráðum til mínus 17,1 gráðu á celcius. Skoðunarmaðurinn hafi síðan tekið skýrslu af bílstjóra BN-NT-45, sem hafi m.a. upplýst, að hann hefði tekið gáminn á R.S.T. Noord Terminal í Rotterdam um kl. 18:00 þann 17.06. 2010. Skoðunarmaður stefnanda hafi einnig rætt símleiðis við flutningsaðilann, M-x-x. Post & Zn., sem m.a. hafi sagzt engin fyrirmæli hafa fengið um, að farmurinn ætti að flytjast við mínus 24°C. Þeir hafi jafnframt upplýst, að bifreiðin BN-NT-45 væri ekki útbúin með sérstöku kælikerfi (generator set).

Á afriti farmbréfs vegna þess flutnings „CMR 616554“, dags 17.06. 2010 er þess í engu getið að umrætt kuldastig mínus 24°C þyrfti að vera í flutningnum.

Stefnandi kveður þá aðila, sem í hlut áttu, hafa komizt að þeirri niðurstöðu, að til þess að lágmarka tjónið væri heppilegast að flytja ufsabitana aftur heim til Íslands og endurvinna þá þar í þeim tilgangi að gera úr þeim söluhæfa vöru að nýju. Að þessari ákvörðunartöku hafi komið meðal annarra H-x-x M. S-x-x, starfsmaður M-x-x Crawford, sem stefndi hafi falið að gæta hagsmuna sinna í málinu, útflytjandinn, HB Grandi hf., og vátryggjandi farmsins, Tryggingamiðstöðin hf. Í skoðunarskýrslunni sé þess sérstaklega getið, að umræddur H-x-x M. S-x-x hafi verið látinn vita af þessum fyrirætlunum þann 05.07. 2010, og hafi hann engar athugasemdir haft fram að færa vegna þeirra.

Farmurinn hafi því verið fluttur með stefnda aftur heim til Íslands og þann 20.07. 2010 hafi innsigli gámsins verið rofið á svæði HB Granda hf. við Norðurgarð í Reykjavík. Viðstaddur hafi verið H-kk-nf A-kk-nf, skoðunarmaður frá Könnun hf.

Skýrsla H-kk-ef A-kk-ef er dagsett 10.12. 2010. Kemur fram í niðurstöðum hans, að heildartjónið sé metið kr. 5.275,418, þ.e. rýrnun á verði vörunnar er talin nema kr. 2.310.418 og kostnaður við endurvinnsluna kr. 2.965.000. Við þetta bætist flutningskostnaðar hinnar endursendu vöru milli Rotterdam og Íslands, kr. 498.007, sem greiddur hafi verið til stefnda, þannig að heildartjónið, sem stefnandi hafi bætt HB Granda hf. hafi verið kr. 5.773.425, sem er stefnukrafa máls þessa.

Stefnandi greiddi vátryggingartakanum HB Granda hf. tjónið samkvæmt framansögðu með tveimur greiðslum, annars vegar þann 14.12. 2010 kr. 5.275.418 og hins vegar þann 14.01. 2011, kr. 498.007. Endurkrafa hafi verið send stefnda þann 21.12. 2010.

Stefndi hefur hafnað greiðsluskyldu.

Stefnandi getur þess, að við gerð stefnu hafi komið í ljós, að í frumskýrslu IMCS, dags. 23.07.2010 hafi dagsetningar misritazt á nokkrum stöðum og í skýrslunni talað um daginn 21.06. 2010, sem af samhenginu sé ljóst að hafi átt að vera 18.06. 2010, og hafi það verið leiðrétt í skýrslunni á dskj. nr. 6.

Stefndi kveður málsatvik hafa verið þau, að hann hafi óskað eftir því við skoðunarfélagið Crawford, þegar í ljós kom, að kaupandi hafnaði móttöku vörunnar, að starfsmaður frá þeim færi á starfsstöð FrigoCare til þess að kanna aðstæður og gæta hagsmuna hans. Starfsmaður þess félags hafi farið á staðinn en enga formlega úttekt framkvæmt á farminum, þar sem ekki hefði verið tekin ákvörðun um, hvað gera skyldi við farminn.

Hinn 5. júlí 2010 hafi C-x-x verið tilkynnt af hálfu skoðunaraðila stefnanda, að tekin hefði verið ákvörðun um að flytja farminn aftur til Íslands til endurvinnslu. Hafi hann því ekki verið skoðaður frekar.

Stefndi kveður gáminn hafa verið innsiglaðan og hann fluttur til Íslands og inn á athafnasvæði HB Granda hf. Hafi stefndi gert ráð fyrir því að verða boðaður til skoðunar og úttektar á ástandi farmsins, þar sem honum gæfist kostur á að ganga úr skugga um meintar skemmdir á farminum, þyngd, mál og stykkjatölu, í samræmi við ákvæði 71. gr. siglingalaga nr. 34/1982, þar sem engin formleg úttekt hefði verið framkvæmd á afhendingarstað í Þýskalandi af hálfu hvorugs aðila.

Þegar eftir móttöku gámsins þann 20. júlí 2010 hafi stefnandi látið framkvæma einhliða skoðun á umræddum farmi, þrátt fyrir að honum væri ljóst að stefndi hefði ekki haft nokkur tök á því að skoða farminn.

Stefndi mótmælir yfirlýsingum í stefnu um samskipti stefnda og undirverktaka hans, þess aðila sem flutti gáminn landleiðina til hins skráða móttakanda, sem röngum og ósönnuðum og jafnframt því, að starfsmenn hans eða aðilar, sem hann beri ábyrgð á, hafi gert sig seka um mistök.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi kveðst byggja kröfur sínar um endurgreiðslu úr hendi stefnda á eftirfarandi rökum:

Stefnandi sé vátryggingafélag og hafi tekið að sér að tryggja umrædda sendingu í flutningi frá Reykjavík til Straelen í Þýskalandi.

Tjón hafi orðið á vörunni meðan hún var í ábyrgð stefnda, þar sem í ljós hafi komið á afhendingarstað, að varan hafi ekki reynzt fullnægja gæðakröfum, sem kaupandi hafi átt rétt á, og hafi hann því hafnað að taka á móti vörunni.

Skoðun viðurkenndra skoðunaraðila, m.a. fulltrúa stefnda, sem framkvæmd hafi verið í beinu framhaldi af neitun kaupanda, hafi leitt í ljós, að kvartanir hans hafi verið á rökum reistar. Þar með hafi legið fyrir, að tjón hefði orðið á vörunni, sem bótaskylt hafi verið úr flutningstryggingu seljandans, HB Granda hf., hjá stefnanda. Það hafi því komið í hlut stefnanda að bæta tjónið, sem gert hafi verið með tveimur greiðslum, kr. 5.275.418 þann 14.12. 2010 og kr. 498.007 þann 14.01. 2011, eða samtals kr. 5.773.425, sem sé stefnufjárhæð máls þessa. Þá fjárhæð telji stefnandi sig eiga rétt á að fá endurgreidda frá stefnda samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttarins og vísi þar t.d. til 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Stefndi beri, sem farmflytjandi, ábyrgð á tjóni stefnanda, sbr. 21. gr. og 1. mgr. 68. gr. siglingalaga nr. 34/1985, auk þess sem einnig sé byggt á almennu skaðabótareglunni og reglum um húsbóndaábyrgð, enda saknæm mistök varðandi flutningsfyrirmælin augljós. Til stuðnings þessari skoðun sinni bendi stefnandi á eftirfarandi:

Á stefnda hvíli lagaskylda skv. 1. mgr. 68. gr. siglingalaga nr. 34/1985 að sanna, að hann beri ekki sakarábyrgð á tjóni því, sem hér sé til skoðunar og stefnandi hafi bætt. Vafalaust sé, að sú sönnun hafi ekki tekizt.

Stefndi hafi tekið að sér að flytja umræddan farm, og samkvæmt samningi hans og seljanda skyldi hitastig farmsins vera mínus 24°C, sbr. farmskírteini á dskj. nr. 3. Þetta hafi brugðizt, þar sem fyrirmælin um hitastig vörunnar hafi ekki borizt til þess aðila, sem stefndi hafði fengið til þess að sjá um framhaldsflutninginn frá Rotterdam til Straelen í Þýskalandi, þ.e. Holland Transports Service (dskj. nr. 5). Þess hafi því ekki verið gætt, að hitastig á vörunni frá Rotterdam til Straelen væri í samræmi við samningsskyldur stefnda samkvæmt farmbréfinu dags. 21.05. 2010. (dskj. nr. 3). Hafi því orðið tjón á vörunni og hafi kaupandinn, B-hk-nf G-x-x., neitað að taka við henni, og hafi hún verið endursend til FrigoCare í Rotterdam.

Við skoðun þar, sem hafi m.a. verið framkvæmd af sérstökum skoðunarmönnum, sem stefnandi og stefndi höfðu tilnefnt til að gæta hagsmuna sinna, hafi verið staðfest, að kvartanir kaupanda hafi átt við rök að styðjast, sem hafi þýtt, að á vörunni hefði orðið bótaskylt tjón, sem hafi komið í hlut stefnanda að bæta.

Vátryggingarfjárhæðin hafi verið 63.884 evrur (dskj. nr. 4), eða ísl. krónur 10.093.798.

Eftir viðræður þeirra, er hagsmuna áttu hér að gæta, eða fulltrúa þeirra, þ.e.a.s. stefnanda, stefnda og seljanda vörunnar, hafi verið ákveðið, að til þess að lágmarka tjónið væri hagkvæmast að senda vöruna aftur til framleiðanda/seljanda og endurvinna hana, sem hafi og verið gert.

Við komuna til Reykjavíkur hafi gámurinn, sem varan var í, verið opnaður þann 20.07. 2010 í viðurvist hlutlauss skoðunaraðila, H-kk-ef A-kk-ef frá Könnun hf., sem hafi, eftir að hafa skoðað innihaldið, staðfest niðurstöður skoðunarmannanna frá Rotterdam um, að varan hefði orðið fyrir tjóni (dskj. nr. 8).

Eftir endurvinnsluna hafi varan verið seld á kr. 7.783.380, þannig að rýrnun á verði vörunnar hafi numið kr. 2.310.418 (kr. 10.093.798 mínus kr. 7.783.380). Kostnaður við endurvinnsluna hafi numið kr. 2.965.000, og einnig hafi þurft að greiða flutningskostnað vörunnar frá Rotterdam til Reykjavíkur, sem hafi numið kr. 498.007. Samtals geri þetta stefnufjárhæðina, kr. 5.773.425.

Jafnframt hafi vátryggingartakinn, HB Grandi hf., framselt allan rétt, sem hann kynni að eiga á hendur þriðja aðila vegna tjónsins, til stefnanda (dskj. nr. 9 og 10).

Til frekari áréttingar vilji stefnandi taka fram eftirfarandi:

Stefndi Samskip hf. hafi tekið að sér, sem flutningsaðili, að flytja ufsabitana frá Reykjavík til Straelen í Þýskalandi. Fyrsti áfangi hafi verið með skipi félagsins, ms. Helgafelli, til Rotterdam, en þaðan hafi þurft að flytja farminn landleiðina með vöruflutningabíl. Þar geri starfsmenn stefnda, Samskipa hf., eða aðilar, sem hann beri ábyrgð á, sig hins vegar seka um þau mistök að koma ekki áfram til flutningsaðilans, sem sá um landflutninginn, að hitastig vörunnar yrði að vera mínus 24°C, eins og segi í hinu upphaflega farmbréfi (dskj. nr. 3), en ekkert sé að finna um það í farmbréfinu yfir landflutninginn (CMR) (dskj. nr. 5) , sem hafi svo aftur leitt til þess, að varan hafi skemmzt og hafi ekki verið í umsömdu ásigkomulagi á áfangastað. Hafi kaupandi hennar því verið í fullum rétti til að hafna henni, sem hann hafi og gert.

Á þessum mistökum starfsmanna sinna, eða aðila, sem hann hafi leitað til með framhaldsflutninginn, beri stefndi ábyrgð, og endurkrafa stefnanda sé því fyllilega réttmæt.

Stefndi hafi reyndar ekki haldið því fram, að starfsmenn hans hafi ekki gerzt sekir um mistök varðandi flutningsfyrirmælin, enda liggi þau í augum uppi. Um þetta vísist t.d. til tölvupóstssamskipta milli aðila vegna þessa máls (dskj. nr. 13 – 15).

Stefndi hafi hins vegar hafnað greiðsluskyldunni með vísan til þess, að honum hafi ekki verið gefinn kostur á að gæta hagsmuna sinna við úrlausn málsins og vísi þar til 3. mgr. 71. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Þessu hafni stefnandi alfarið, enda hafi fulltrúar skoðunarfyrirtækisins, Messr. C-x-x, sem stefndi hafi fengið til að gæta hagsmuna sinna í málinu, fylgzt með því frá upphafi og komið að ákvarðanatöku í því. Stefndi hljóti að hafa undir höndum skýrslu þeirra vegna málsins og ætti að vera í lófa lagið að leggja hana fram.

Hvað framangreint varði, leggi stefnandi einnig áherzlu á eftirfarandi:

Þann 18.06. 2010 hafi fulltrúi M-x-x. C-x-x, sem hafi gætt hagsmuna stefnda, hr. S-x-x, skoðað farminn á starfsstöð FrigoCare í Rotterdam.

Þann 05.07. 2010 hafi fulltrúa fyrirtækisins, mr. M. S-x-x, verið gerð grein fyrir þeirri fyrirætlan að flytja farminn aftur til Íslands og endurvinna hann þar, bæði símleiðis og með tölvupósti, og hafi hann engar athugasemdir gert við það (dskj. nr. 6 og 11).

Stefnandi telji, að hann hafi, með því að halda stefnda upplýstum um tjónið og gera ráðstafanir, sem gripið hafi verið til vegna þess frá upphafi, fullnægt ákvæðum 3. mgr. 71. gr. siglingalaga, verði á annað borð litið svo á, að ákvæðið eigi við hann, sem alls ekki sé ljóst, enda sé stefnandi hvorki farmflytjandi né viðtakandi farmsins, eins og talað sé um í lagagreininni.

Að auki hafi farmurinn verið fluttur með stefnda til landsins, sem hafi samkvæmt því mátt vera ljóst, hvenær farmurinn hafi komið aftur hingað og hæg heimatökin fyrir stefnda að gæta hagsmuna sinna við skoðun hans og endurvinnslu, hefði hann haft hug á því.

Það sé því ekki fallizt á, að stefndi geti komizt hjá greiðsluskyldu sinni með vísan til umræddrar greinar siglingalaga.

Þá leggur stefnandi af gefnu tilefni áherzlu á, að krafa sú, sem hér sé tekizt á um, sé bein afleiðing þeirra mistaka, sem starfsmenn stefnda, eða aðilar, sem hann beri ábyrgð á, hafi gert sig seka um, og beri stefnda því að bæta stefnanda það refjalaust, og sé því hafnað, að hluti tjónsins kunni, með vísan til ákvæða í farmbréfi, að falla utan bótasviðsins, eins og haldið sé fram í tölvupóstum hans til stefnda (dskj. nr. 13 – 15).

Til stuðnings kröfum sínum vísi stefnandi til siglingalaga nr. 34/1985, aðallega 21. gr., sbr. 1. gr. 68. gr., 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og meginreglna skaðabótaréttar um húsbóndaábyrgð og til almennu skaðbótareglunnar. Krafa stefnanda um dráttarvexti styðjist við ákvæði III. og IV. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 9. gr. Krafa um málskostnað styðjist við 130. gr. l. nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að tjón stefnanda sé með öllu ósannað. Stefnda hafi ekki verið gefinn kostur á að vera viðstaddur skoðun á farminum í samræmi við skýrt ákvæði 3. mgr. 71. gr. siglingalaga nr. 34/1985 þar að lútandi. Verði því ekki byggt á matsgerð þeirri, sem stefnandi styðji dómkröfur sínar við. Telja verði, að fullnægjandi sönnun skorti fyrir tjóni stefnanda, og beri því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda af þeim sökum.

Stefndi hafni því jafnframt, að hann beri ábyrgð á tjóni stefnanda á grundvelli 1. mgr. 68. gr. siglingalaga. Á grundvelli þess lagaákvæðis verði farmsamningshafi, sem vilji krefja farmflytjanda um bætur vegna skemmda á farmi, fyrst að sanna, að farmur hafi í raun skemmzt á meðan hann var í vörzlum farmflytjanda, hvort heldur í skipi eða á landi. Auk þess verði farmsamningshafi að sanna, hvert sé umfang tjónsins og gæta að ákvæði 3. mgr. 71. gr. laganna. Stefnanda hafi ekki tekizt sú sönnun.

Í 3. mgr. 71. gr. siglingalaga sé mælt fyrir um, að þegar tjón hafi orðið á vöru eða hún skemmzt, eða ætla megi að svo sé, skuli farmflytjandi og viðtakandi vöru veita hvor öðrum færi á að skoða vöruna á hentugan hátt og ganga úr skugga um þyngd, mál og stykkjatölu. Ákvæðið vísi að meginstefnu til greinar III.6 í Haag Visby reglunum.

Stefnda hafi hvorki verið gefinn kostur á að gæta hagsmuna sinna við mat á hinu meinta tjóni þann 20. júlí 2010 né gera við þá skoðun nokkrar athugasemdir líkt og stefnandi, en fullt tilefni hafi verið til þess.

Vísi stefndi til fyrirvara á farmbréfi, þar sem fram komi, að sendandi hafi sjálfur hlaðið, lestað og talið í gáminn. Hafði sendandi/stefnandi því enn ríkari ástæðu til þess að boða stefnda til þess að vera viðstaddur skoðunina.

Mótmælt sé alfarið fullyrðingum stefnanda um, að stefndi hafi getað gætt hagsmuna sinna og skoðað farminn og endurvinnslu, hefði hann haft hug á því. Stefndi hafi afhent hinum skráða móttakanda gáminn á umsömdum stað og tíma í Straelen. Skoðunarmaður stefnda hafi komið á afhendingarstað en enga formlega skoðun framkvæmt á farminum, þar sem þá hafi ekki legið fyrir endanleg afstaða sendanda eða móttakanda til þess, hvað gert yrði við farminn. Skoðunarmaður stefnanda hafi upplýst hann þann 5. júlí 2010 um, að tekin hefði verið ákvörðun um að senda farminn aftur til Íslands til endurvinnslu, sjá dskj. nr. 12. Hafi verið samið við stefnda um að flytja farminn aftur til Íslands. Hafi gámurinn verið innsiglaður í samræmi við venjur þar að lútandi, áður en stefndi flutti hann til Íslands og afhenti hann HB Granda hf. Stefndi hafi engar heimildir haft til þess að rjúfa innsigli á gámnum, og hafi stefndi gert ráð fyrir því að verða boðaður til skoðunar á farminum, þegar innsigli hans yrði rofið, eins og venja sé, þegar um meint tjón er að ræða. Stefndi sé flutningsaðili og hafi ekki sjálfstæðan aðgang að farminum nema með aðkomu stefnanda.

Eins og fram komi í 3. mgr. 71. gr. siglingalaga beri farmflytjanda og viðtakanda vöru að veita „hvor öðrum“ færi á að skoða vöruna á hentugan hátt. Hafi stefnandi haft í hyggju að láta skoða farminn, hafi honum borið að tryggja, að stefnda gæfist kostur á að skoða hann, áður en varan yrði unnin, en eftir endurvinnslu vörunnar hafi skemmdir eðlilega ekki verið lengur sjáanlegar. Þar sem stefnandi hafi ekki gert það, hafi stefnda verið gert ófært að framkvæma skoðun á farminum og leggja mat á hið meinta tjón, líkt og 3. mgr. 71. gr. siglingalaga veiti honum skýlausan rétt til. Verði stefnandi að bera hallann, sem af þessu hljótist um sönnun á umfangi hins meinta tjóns á vörunni og hinu takmarkaða sönnunargildi, sem matsgerð á dskj. 8 feli í sér.

Stefndi hafi ekki veitt það lögbundna tækifæri til skoðunar vörunnar, sem 3. mgr. 71. gr. siglingalaga áskilji. Ekki sé útilokað, að stefndi hefði getað sýnt fram á við skoðun á vörunni, að tjón stefnanda kynni að hafa verið rakið til sérstakra eiginleika eða eigin ágalla vörunnar eða ófullnægjandi pökkunar. Eða jafnvel, að um minna magn væri að ræða en ætlað hafi verið. Hefði stefndi fengið færi á að skoða vöruna, hefði honum mögulega verið unnt að sýna fram á, að hann bæri ekki ábyrgð á tjóni á henni skv. 2. mgr. 68. gr. siglingalaga. Jafnframt hefði skoðunin getað leitt í ljós, að farmsamningshafi, eða einhver á hans vegum, kynni að hafa verið meðvaldur að tjóninu, svo til lækkunar á bótum kæmi, sbr. 4. mgr. 68. gr. Vísi stefndi sérstaklega til 6. gr. skilmála farmbréfsins, þar sem fram komi, að farmflytjandi skuli vera án ábyrgðar á hvers kyns tapi eða skemmdum, ef slíkt tap eða skemmdir orsakist af, (i) athöfn eða athafnaleysi, yfirsjón eða vanrækslu viðskiptamanns, (ii) vöntun eða ófullnægjandi pökkun á vöru, sem vegna eðlis síns rýrni eða skemmist, þegar henni sé ekki pakkað inn, eða það gert með ófullnægjandi hætti, (iii) ófullnægjandi eða gölluðum eða ónákvæmum merkingum eða magnlýsingum á vöru, umbúðum eða flutningseiningum, (iv) meðferð, fermingu, frágangi eða affermingu vörunnar af viðskiptamanni eða fyrir hans hönd, eða (v) eðlislægum eða eigin ágalla vörunnar.

Þessi atriði hafi stefndi ekki fengið kost á að kanna með þeim hætti, sem siglingalög kveði á um. Þessum möguleikum öllum hafi stefndi verið sviptur, þegar stefnandi hafi einhliða látið framkvæma skoðun á farminum og hafið vinnslu hans í kjölfarið. Stefnandi hafi svipt stefnda möguleikanum á að sýna fram á, að tjón vörunnar kynni að hafa orðið af öðrum orsökum en þeim, sem stefndi skyldi bera ábyrgð á. Verði að telja, að stefnandi hafi, með þessari háttsemi sinni, fyrirgert rétti sínum til greiðslu bóta skv. matsgerðinni úr hendi stefnda, og á efni matsgerðarinnar verði ekki byggt í málinu.

Framkvæmd þess mats, sem áskilið sé að fram fari í 3. mgr. 71. gr. siglingalaga, hafi því verið gallað, hvað varði tilkynningarskyldu, og leiði það til þess, að fullnægjandi sönnun á umfangi hins meinta tjóns og/eða orsökum liggi ekki fyrir. Stefnandi geti af þessum sökum ekki gert kröfu um greiðslu bóta úr hendi stefnda á grundvelli þeirrar matsgerðar, sem hann byggi dómkröfur sínar á, sbr. dskj. nr. 8, og beri því að sýkna stefnda af dómkröfum stefnanda.

Stefnandi vísi til þess í stefnu, að vafi sé um, hvort ákvæði 3. mgr. 71. gr. siglingalaga eigi við um stefnanda, þar sem hann sé hvorki farmflytjandi né viðtakandi farmsins. Stefndi telji engan vafa leika á því, að ákvæði 3. mgr. 71. gr. taki til stefnanda, enda byggi stefnandi rétt sinn gagnvart stefnda á samningi og réttindum, sem upphaflega hafi verið í eigu HB Granda hf. Líkt og fram komi á dskj. nr. 8 og 9 hafi stefnandi fengið framseldan allan endurgreiðslurétt eða kröfur á hendur þriðja aðila vegna flutningsins. Byggi stefnandi því rétt sinn til krafna á hendur stefnda á réttindum HB Granda hf. Óumdeilt sé, að HB Grandi hf. hafi ekki veitt stefnda rétt til að vera viðstaddur skoðun vörunnar hér á landi, líkt og 3. mgr. 71. gr. siglingalaga geri ráð fyrir. Þá sé jafnframt ljóst, að stefnandi hafi sjálfur komið að framkvæmd mats þessa og verið grandvís um, að stefnda hefði hvorki verið tilkynnt um skoðunina né honum veittur kostur á að vera viðstaddur hana, sem hann hefði eðlilega verið, ef hann hefði verið boðaður. Í framsali krafna HB Granda hf. til stefnanda felist, að stefnandi taki við þeim réttindum og skyldum sem HB Grandi hf. hafi notið og borið að fylgja lögum samkvæmt. Stefnandi geti því ekki, við það eitt að fá kröfu sem þessa framselda, losnað undan þeim skyldum, sem hvílt hafi á framseljanda kröfunnar, ekki sízt þar sem stefnandi hafi jafnframt verið grandvís um áðurnefnd brot gegn 3. mgr. 71. gr. siglingalaga, er þau áttu sér stað.

Stefndi mótmæli því sérstaklega, að hann hafi viðurkennt, m.a. í tölvupóstsamskiptum sínum við stefnanda, að starfsmenn hans hafi gerzt sekir um mistök, hvað varði flutningsfyrirmæli. Í umræddum tölvupóstsamskiptum sé það aldrei viðurkennt af hálfu stefnda, að hann beri ábyrgð á mistökum, eða neitt sagt í þá veru. Þvert á móti komi fram í tölvupóstsamskiptum stefnda, að gerðar séu verulegar athugasemdir við mat á hinni meintu skemmdu vöru og það að fulltrúi stefnda hafi ekki fengið að vera viðstaddur matið. Stefndi myndi enda aldrei viðurkenna ábyrgð sína á slíku tjóni, án þess að fá tækifæri til að skoða hina meintu, skemmdu vöru, leggja mat á umfang skemmdanna og leita mögulegra orsaka. Einungis að lokinni slíkri skoðun geti stefndi tekið afstöðu til þess, hvort viðurkennt sé, að stefndi, eða starfsmenn hans, hafi borið ábyrgð á umræddu tjóni.

Stefndi tekur jafnframt fram í tengslum við umrædda skoðun, að slík skoðun sé forsenda þess, að vátryggjandi stefnda sjálfs endurgreiði stefnda þá fjárhæð, sem hann þurfi að borga vegna bótaskylds tjóns. Líkt og fram komi í tölvupóstsamskiptum á dskj. nr. 13 hafi vátryggingafélag stefnda þegar hafnað greiðslu alls kostnaðar vegna umrædds máls, þar sem stefndi hafi ekki fengið að vera viðstaddur skoðun farmsins og sönnun á umfangi og orsökum tjónsins liggi ekki fyrir.

Sé það mat stefnda, að tjónið sé ósannað og bendi stefndi enn fremur á, að hugsanlega megi rekja meint tjón stefnanda til rýrnunar á vörunni eða sérstakra eiginleika hennar eða eigin ágalla vörunnar eða jafnvel ófullnægjandi pökkunar hennar, sbr. m- og n- liði 2. mgr. 68. gr. siglingalaga, en í umræddri skoðunarskýrslu Könnunar ehf., sem stefnandi byggi kröfu sína á, komi ekki fram, hverjar séu orsakir hins meinta tjóns.

Vísi stefndi einnig, og ekki sízt, til fyrirvara af hans hálfu á farmbréfi að því er varði tjón eða skemmdir, sem kunni að vera á vörunni, þar sem það hafi verið sendandi, sem hlóð, lestaði og taldi í umræddan gám.

Með vísan til þess, sem hér hafi verið rakið sé krafizt sýknu af öllum kröfum stefnda.

Skoðun farmsins þann 20. júlí 2010 hafi farið fram einhliða af hálfu Könnunar ehf. fyrir hönd stefnanda og hafi stefnda ekki verið boðið að vera viðstaddur þá skoðun eða tilnefna skoðunarmann fyrir sína hönd. Hafi stefndi engan kost haft á því að koma athugasemdum að við þá skoðun eða talningu eða taka afstöðu til hins meinta tjóns með neinum hætti (dskj. nr. 8) .

Í skoðunarskýrslu komi fram, að við skoðun hafi innsigli gámsins verið rofið og hann opnaður. Ekki liggi fyrir, að skoðunarmaður hafi sjálfur vigtað eða mælt umfang farmsins. Fram komi, að losun gámsins hafi verið stjórnað af starfsmanni HB Granda hf., K-kk-þgf F. K-kk-þgf.

Skoðunarmaður kveðist hafa mælt frost í „nokkrum“ kössum „meðan á losun gámsins stóð“,og hafi allar mælingar sýnt meira frost en -21°C og hafi „fáeinir kassar“ verið opnaðir, og hafi hrím og þurrkur verið sjáanlegt á „sumum“ fiskstykkjunum. Ekki komi fram, hvar í gámnum umræddir kassar hafi verið. Eðlilega megi ætla, að minni skemmdir hefðu verið í þeim kössum, sem innar hefðu legið í gámnum. Ekkert sé að því vikið.

Að mati stefnda sé slík úttekt af hálfu skoðunarmanns verulega ónákvæm og verði að teljast ófullnægjandi skoðun. Eðlilegt hefði verið, að matsmaður hefði sjálfur gengið úr skugga um, hversu stórt hlutfall af fiskstykkjum í viðkomandi kössum, sem voru opnaðir, hafi að hans mati verið með „hrím og þurrk“ og enn fremur viktað viðkomandi kassa. Verði að telja það lágmarkskröfu, að í skoðunarskýrslu komi fram staðfesting þess, að skoðunarmaður hafi sjálfur gengið úr skugga um þyngd, mál og stykkjatölu, sbr. ákvæði 3. mgr. 71. gr. siglingalaga, ekki sízt þar sem viðkomandi skoðunarmanni hafi verið ljóst, að stefndi hafi ekki verið á staðnum til þess að gæta hagsmuna sinna og þess, að varan færi í beinu framhaldi til endurvinnslu, og gæfist stefnda því ekki kostur á að skoða farminn. Þá geri stefndi einnig athugasemdir við, að skoðunarmaður byggi alfarið á upplýsingum frá tjónþola, HB Granda hf., hvað þetta varði. Sé sönnunargildi umræddrar matsgerðar því alfarið mótmælt.

Þá verði ekki, að mati stefnda, byggt á skoðun af hálfu stefnanda, er fram hafi farið í Rotterdam þann 18. júní 2010. Mótmælt sé sönnunargildi umræddrar matsgerðar. Lögð hafi verið fram tvö eintök matsgerðarinnar, dskj. nr. 6 og nr. 7. Í þeirri síðari kveði stefnandi dagsetningar hafa verið lagfærðar. Ekki komi fram í matsgerðinni, dskj. nr. 7, að um leiðréttingu sé að ræða, og sé matsgerðin óundirrituð.

Skoðun matsmanns stefnanda í Rotterdam hafi þar að auki ekki falið í sér skoðun á öðru en því að kannað hafi verið hitastig í þremur kössum í gámnum og hafi skoðunin, að mati skoðunarmanns, staðfest, að hitastig væri ekki rétt, sbr. dskj. nr. 6 og 7. Hafi skoðunin því einungis tekið til lítils hluta farmsins. Fram komi, að við skoðun á einungis þremur kössum hafi fundizt smávægilegar frostskemmdir á fiski, án þess þó að tekið sé fram, hvort svo hafi verið á öllum fiskinum í kassanum, eða einungis einum. Þá megi ætla, að þeir kassar, sem utar hafi legið, hafi verið með meiri þurrk eða skemmdir en þeir sem innar hafi legið. Þá sé með engu kveðið á um, hvort skemmdir hafi verið í öðrum kössum en þessum eða hvert umfang þeirra hafi verið að öðru leyti. Sérstaklega sé tekið fram í niðurlagi skýrslu á dskj. nr. 7, að álit skoðunarmannsins sé, að farmurinn hafi hlotið vott af frostskemmdum, en orsakir þeirra skemmda séu ókunnar. Ljóst sé því, að umfang eða orsakir skemmda á vörunni hafi verið með öllu óljós eftir skoðun þann 18. júní 2010. Með engu móti geti skoðun þessi verið talin fela í sér skoðun skv. 3. mgr. 71. gr. siglingalaga, enda hafi farmurinn verið fluttur til Íslands aftur til ítarlegri skoðunar og/eða vinnslu.

Stefnandi vísi til þess, að hann hafi haldið stefnda upplýstum um tjónið og ráðstafanir, sem gripið hafi verið til vegna þess frá upphafi, og hafi stefnandi þannig fullnægt 3. mgr. 71. gr. siglingalaga. Þessari málsástæðu stefnanda sé hafnað sem beinlínis alrangri. Hvorki stefnandi né HB Grandi hf. hafi upplýst stefnda um skoðun farmsins þann 20. júlí 2010 eða veitt honum færi á að vera viðstaddur þá skoðun og gæta hagsmuna sinna vegna meints tjóns, sem hann hafi verið ásakaður um að hafa valdið. Stefnandi hafi þess í stað rofið innsigli og látið skoða farminn einhliða, og í framhaldinu hafi hann látið vinna hinn skemmda farm. Hafi stefnda verið ómögulegt að neyta lögbundins réttar síns skv. 3. mgr. 71. gr. siglingalaga til að skoða hina skemmdu vöru á hentugan hátt og ganga úr skugga um þyngd, mál og stykkjatölu og þar með rétt umfang hins meinta, bótaskylda tjóns. Skoðun sú, er fram hafi farið þann 18. júní 2010 geti ekki með neinum hætti talizt fela í sér fullnægjandi skoðun skv. 3. mgr. 71. gr., þar sem einungis hafi verið gerð mæling á hitastigi og þremur kössum af vörunni, áður en ákvörðun hafi verið tekin um að flytja vöruna aftur til Íslands. Á Íslandi hafi farið fram sú skoðun vörunnar, sem áskilið er í 3. mgr. 71. gr., en þó með þeim hætti, að stefnda hafi ekki verið tilkynnt um skoðunina eða veitt færi á að vera viðstaddur hana. Með engu móti verði því talið, að stefnandi hafi fullnægt skyldum sínum skv. 3. mgr. 71. gr. siglingalaga um að veita stefnda færi á skoða vöruna á hentugan hátt og ganga úr skugga um þyngd, mál og stykkjatölu. Enn fremur sé fullyrt, að skoðunarskýrsla Könnunar ehf. uppfylli ekki þær kröfur, sem gerðar séu til slíkra skýrslna, og séu niðurstöður hennar því ekki marktækar.

Stefndi ítreki, að ekki sé með nokkrum hætti kveðið á um orsakir hinna meintu skemmda í skoðunarskýrslu Könnunar ehf.

Þá sé þess einnig að geta, að ekki liggi nein gögn að baki kröfugerð stefnanda önnur en upplýsingar í umræddri skoðunarskýrslu, hvorki reikningar fyrir þeim farmi, sem stefnandi kveði hafa verið seldan, né gögn varðandi meinta vinnu við að minnka meint tjón HB Granda hf. Stefnandi kveði vátryggingafjárhæðina hafa verið 63.884 evrur, eða íslenzkar krónur 10.093.798. Byggi stefnandi þá fjárhæð á reikningi nr. 101222. Enginn reikningur liggi fyrir um sölu á umræddum farmi, sem stefnandi kveði hafa verið eftir endurvinnslu hans kr. 7.783.380, en krafa stefnanda á hendur stefnda byggist á mismuninum á umræddum fjárhæðum, auk kröfu um greiðslu fyrir óbeinan kostnað, þ.e. flutningskostnað og meintan kostnað HB Granda hf. við endurvinnslu farmsins. Enn fremur liggi ekki fyrir nein sundurliðun eða vinnuskýrsla fyrir þeirri vinnu, sem stefnandi kveði hafa verið unna af hálfu starfsfólks HB Granda hf. við að minnka hið meinta tjón.

Með vísan til þess, sem hér hafi verið rakið, sé sönnunargildi matsgerðar Könnunar ehf. (dskj. nr. 8) alfarið mótmælt.

Í ljósi ofangreinds telji stefndi ljóst, að meint tjón stefnanda og orsakir þess séu með öllu ósannaðar og beri að sýkna stefnda af öllum dómkröfum stefnanda í máli þessu.

Stefndi byggi varakröfu sína um verulega lækkun hinnar dómkröfðu fjárhæðar á sömu málsástæðum og aðalkröfu, en stefndi telji framlögð gögn og rökstuðning stefnanda með öllu ófullnægjandi um sönnun á orsökum og umfangi hins meinta tjóns. Sé skortur á sönnun á tjóni stefnanda til kominn vegna atvika, sem hann hafi sjálfur borið ábyrgð á. Fallist dómurinn á, að stefndi skuli bera bótaábyrgð á tjóni stefnanda, telji stefndi, að verulega beri að lækka dómkröfur stefnanda vegna þessa.

Þá byggi stefndi á því, að lækka beri skaðabætur vegna eigin sakar, sbr. 4. mgr. 68. gr. siglingalaga, sbr. einnig ákvæði 70. gr. laganna.

Stefnandi hafni alfarið þeim hluta kröfugerðar stefnanda, sem varði greiðslu vegna meintrar vinnu starfsfólks HB Granda hf. við að minnka hið meinta tjón, þ.e kr. 2.965.000. Jafnframt sé hafnað endurgreiðslu farmgjalds, kr. 498.007.

Skýrlega sé tekið fram í 8. gr. skilmála farmbréfsins (ii), að farmflytjandi sé ekki undir neinum kringumstæðum, eða á neinn hátt, ábyrgur fyrir beinu, óbeinu eða afleiddu tapi eða skemmdum eða fyrir ágóðatapi. Ljóst sé því af skilmálum þeim, sem um flutninginn hafi gilt, að stefndi beri ekki á neinn hátt ábyrgð á kostnaði við endurvinnslu vörunnar, sem stefnandi kveði vera kr. 2.965.000, og flutningskostnaði kr. 498.007, sbr. einhliða matsgerð stefnanda, dskj. nr. 8.

Telji stefndi jafnframt, að krafa vegna endurvinnslu umrædds farms sé með öllu ósönnuð. Vísist til þess, sem fram komi í málsástæðum fyrir aðalkröfu þar að lútandi. Enginn vinnuskýrsla eða reikningur hafi verið lögð fram vegna umræddrar meintrar vinnu.

Stefnandi sé bundinn af þeim skilmálum, sem gilt hafi um flutning þann, sem krafa hans varði, með sama hætti og HB Grandi hf. og beri á grundvelli 8. gr. skilmála farmbréfsins að sýkna stefnda af þeim þætti í kröfu stefnanda.

Kröfu stefnanda um vexti fyrir tímabilið, áður en dómur sé kveðinn upp, sé alfarið mótmælt, þar sem aðilar hafi sérstaklega samið um, að stefndi skyldi ekki greiða vexti fyrr en frá uppkvaðningu dóms, sbr. og ákvæði fylgibréfsins, 2. mgr. 10. gr. Stefndi byggi á því, að lög nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu séu frávíkjanleg og þess vegna hafi aðilum verið heimilt að semja um upphafstíma vaxta í farmbréfinu. Hæstiréttur hafi kveðið upp þann dóm, að umrætt ákvæði sé gilt og dæmt, að ekki skuli koma til greiðslu vaxta fyrr en frá dómsuppsögu héraðsdóms, sbr. dóm í máli nr. 243/2001. Byggi stefndi á því, að engin rök séu til annars en að fylgja þessu fordæmi Hæstaréttar.

Fari svo ólíklega, að dómurinn fallist ekki á gildi umrædds ákvæðis, sé upphafsdegi dráttarvaxtakröfu stefnanda harðlega mótmælt. Vísist þar til 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Dráttarvaxtakrafan sé með engu rökstudd í stefnu. Í engu sé vikið að upphafsdegi þeim, sem dráttarvaxtakrafa stefnanda miðist við, eða krafan rökstudd að öðru leyti. Telji stefnandi, að dráttarvaxtakrafa stefnanda sé vanreifuð með slíkum hætti að sýkna beri stefnda af kröfunni.

Stefndi mótmæli loks öllum málsástæðum og lagarökum stefnanda, sem fari í bága við málatilbúnað stefnda samkvæmt ofangreindu.

Um lagarök sé vísað til ákvæða siglingalaga nr. 34/1985, einkum gr. 68., 70, 72., 110., 215. og 217. Þá sé vísað til skilmála farmbréfa stefnda fyrir fjölþáttaflutning o.fl. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Forsendur og niðurstaða

Fyrir dóminn komu til skýrslugjafar S-kk-nf I-kk-nf, verkefnastjóri hjá stefnanda, J-x-x d-x-x H-x-x, eftirlits- og skoðunarmaður stefnanda í Hollandi, H-kk-nf A-kk-nf, skoðunarmaður hjá Könnun ehf., og G-kk-nf J-kk-nf, starfsmaður í tjónadeild stefnda, Samskipa hf.

Óumdeilt er, að farmurinn varð fyrir tjóni, en ágreiningur er um hver ber ábyrgð á því og hvert umfang þess var.

Það liggur fyrir, að kaupandi vörunnar hafnaði móttöku hennar, þar sem hitastig hennar var of lágt og frostskemmdir sáust á henni. Varan var því send aftur til Rotterdam, þar sem gámurinn var opnaður í viðurvist skoðunarmanns á vegum stefnda, sem framkvæmdi einhvers konar frumskoðun á farminum, en skoðunarskýrsla hans hefur ekki verið lögð fram í málinu. Þá kom einnig á staðinn skoðunarmaður á vegum stefnanda, sem framkvæmdi einnig frumskoðun á farminum. Það er ekki ágreiningur um það í málinu, að aðstæður í Rotterdam buðu ekki upp á nákvæma skoðun á farminum, en frumskoðun leiddi í ljós, að hitastig á farminum var mun lægra en flutningsfyrirmæli sögðu til um, auk þess sem einhverjar frostskemmdir sáust á þeim hluta farmsins, sem skoðaður var.

Samkvæmt gögnum málsins, sbr. t.d. dskj. nr. 14, samþykkti stefndi, að varan yrði flutt til Íslands til endurvinnslu, og var varan flutt með skipi stefnda.

Eftir að varan kom til Íslands fór fram á henni nákvæmari skoðun en unnt var að framkvæma í Rotterdam. Fór skoðunin fram af hálfu fyrirtækisins Könnunar, að ósk stefnanda, en stefnda var ekki tilkynnt um skoðunina eða gefinn kostur á að senda fulltrúa sinn á vettvang.

Vitnið S-kk-nf I-kk-nf skýrði svo frá fyrir dómi, að Könnun sé matsfyrirtæki og „er hlutlaus aðili og vinnur fyrir okkur varðandi að skoða þessi tjón, sem upp koma“. Spurður, hvort stefndi hefði verið látinn vita, þegar gámurinn var opnaður við skoðun Könnunar, svaraði hann, að stefndi hefði verið látinn vita, áður en varan var flutt aftur til Íslands, og „síðan kalla ég alltaf bara minn eigin skoðunarmann. Ég er ekkert að kalla á skoðunarmenn fyrir aðra eða svoleiðis.“

H-kk-nf A-kk-nf, skoðunarmaður hjá Könnun, skýrði svo frá, að Könnun hf. sé umboðsaðili Loyds á Íslandi og fáist fyrirtækið aðallega við mat og uppgjör á tjónum, aðstoð við skipafélög og aðra, einkum þó flutningstjón. Hann kvaðst oft hafa komið að skoðun fyrir stefnanda. Hann kvað skoðunina hafa farið þannig fram, að hann hefði komið á Grandagarð ásamt starfsmönnum Granda, þar sem gámurinn með vörunni stóð, og hefði innsigli gámsins þá verið rofið og í framhaldinu hafi fiskurinn í kössunum verið skoðaður. Fulltrúar stefnda hefðu ekki verið látnir vita, þar sem varan hefði verið skoðuð af skoðunarmönnum úti í Hollandi, m.a. af fulltrúum stefnda. Stefndi hefði flutt vöruna út á Granda, og hefði félaginu verið kunnugt um þetta ferli og hefði getað sent sinn mann til þess að vera viðstaddan.

Eins og mál þetta er vaxið þykir sannað, að skoðun sú, sem fram fór á farminum í Rotterdam, var yfirborðsskoðun og alls ekki fullnægjandi til að unnt yrði að gera sér grein fyrir umfangi tjónsins á farminum. Var báðum aðilum það ljóst. Þá liggur fyrir, að ákvörðun um að senda farminn aftur til Íslands til endurvinnslu var tekin af stefnanda og samþykkt af stefnda. Hins vegar er ekki fallizt á, gegn andmælum stefnda, að það samþykki hafi jafnframt falið í sér afsal stefnda á að koma að nákvæmari skoðun og mati á tjóninu. Samkvæmt framburði S-kk-ef I-kk-ef fyrir dómi er ljóst, að stefnandi leit á skoðunarmann Könnunar sem „sinn eigin“ skoðunarmann, sem hafi unnið „fyrir stefnanda“. Eru þessi ummæli til þess fallin að draga megi í efa hlutleysi skoðunarmannsins. Með því að stefnda var ekki gefinn kostur á að senda fulltrúa á sínum vegum til þess að gæta hagsmuna sinna við matið eða ganga úr skugga um þyngd og magn farmsins, svo sem 3. mgr. 71. gr. siglingalaga kveður á um, verður matsgerðin ekki lögð til grundvallar sem sönnunargagn um tjónið, hvorki ástæðu þess, umfang né verðmæti hins skemmda farms. Þar sem stefnandi hefur ekki á annan hátt sannað tjón sitt, ber að sýkna stefnda af öllum kröfum hans í máli þessu.

Eftir atvikum þykir rétt, að aðilar beri hvor sinn kostnað af málinu.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Samskip hf., er sýkn af kröfum stefnanda, Tryggingamiðstöðvarinnar.

Málskostnaður fellur niður.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf