E-711/2020

Dómur

Mál þetta, sem var höfðað 6. mars 2020, var dómtekið 22. október 2020. Stefnandi er Freska Seafood ehf., Gljúfraseli 11, Reykjavík . Stefndi er

Life Iceland ehf.,

Gesthúsavör 4, Garðabæ .

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða skuld að fjárhæð 1.791.807 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 6. desember 2019 og til greiðsludags. Allt að frádreginni innborgun hinn 31. janúar 2020

,

75.000 krónur. Einnig er gerð krafa um málskostnað.

Stefndi krefst þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar stórlega og aðeins teknar til greina að óverulegu leyti.

Þá gerir stefndi kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda.

I.

Málsatvik eru þau að samkvæmt tveimur reikningum seldi stefnandi stefnda heilfrosin sæbjúgu. Um er að ræða annars vegar reikning nr.

3023

, dags. 7 ágúst

2019

, að fjárhæð 74.017,80 bandaríkjadali

, og hins vegar nr.

3026

, dags. 7. ágúst

2019

, að fjárhæð

73.175,40 bandaríkjadali, eða að jafnvirði 18.034.110 krónur.

Með innheimtuviðvörun stefnanda 9. október 2019 var skorað á stefnda að greiða innan tíu daga kröfu stefnanda að fjárhæð 18.034.110 krónur auk dráttarvaxta að fjárhæð 345.653 krónur, samtals 18.379.763 krónur.

Þá var með innheimtubréfi 19. nóvember 2019 skorað á stefnda að greiða stefnanda samtals 19.453.317 krónur. Krafan var sundurliðuð þannig að höfuðstóll var 18.034.110 krónur, dráttarvextir 495.938 krónur og 922.269 krónur vegna innheimtukostnaðar.

Í kjölfarið áttu sér stað sáttaumleitanir milli aðila og virðist sem samkomulag hafi verið um að stefndi greiddi stefnanda 18.350.000 krónur sem lokagreiðslu. Stefnandi kveður að greiðslan hafi ekki verið greidd innan tilgreindra tímamarka og samkomulagið því fallið niður. Hinn 6. desember 2019, þegar krafa stefnanda hafi numið alls 19.684.614 krónum, hafi stefnandi greitt 17.892.807 krónur inn á kröfuna. Greiðslunni hafi verið ráðstafað til greiðslu áfallins innheimtukostnaðar, 922.269 krónur, dráttarvaxta, 727.623 krónur, og inn á höfuðstól 16.242.915 krónur. Eftir greiðsluna hafi eftirstöðvar skuldarinnar verið 1.791.807 krónur.

Hinn 19. desember 2019 höfðaði stefnandi mál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur vegna framangreindra reikninga. Vegna ábendingar stefnda við þingfestingu málsins um að málið væri ekki höfðað fyrir réttu varnarþingi var málið fellt niður. Stefndi gerði ágreining um kostnað vegna málsins og með úrskurði 31. janúar 2020 var stefnanda gert að greiða stefnda 75.000 krónur í málskostnað.

Með yfirlýsingu 2. mars 2020 lýsti stefnandi yfir skuldajöfnuði á hendur stefnda vegna málskostnaðar. Yfirlýsingu stefnanda var mótmælt með bréfi lögmanns stefnda 5. mars 2020, einkum innheimtukostnaði að fjárhæð 922.269 krónur.

I.

Stefnandi reisir málatilbúnað sinn á því að 6. desember 2019, þegar krafa stefnanda hafi numið alls 19.684.614 krónum, hafi stefndi greitt 17.892.807 krónur inn á kröfuna og hafi greiðslunni verið ráðstafað til greiðslu áfallins innheimtukostnaðar, 922.269 krónur, auk dráttarvaxta að fjárhæð 727.623 krónur, og inn á höfuðstól 16.242.915 krónur. Eftir greiðsluna hafi eftirstöðvar skuldarinnar verið 1.791.807 krónur sem nemur stefnufjárhæð málsins. Henni til frádráttar séu áðurgreindar 75.000 krónur, frá 31. janúar 2020.

Reikningarnir hafi ekki fengist greiddir að fullu þrátt fyrir eftirgangsmuni og stefnanda því nauðugur kostur einn að leita til dómstóla með málið.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi f ái meðal annars lagastoð í 45., 47., 52., gr. 54. gr. laga nr. 5

0/2000 um lausafjárkaup og lögum 42/2000 um þjónustukaup . Um gjalddaga kröfunnar er einkum vísað til meginreglu 49. gr. l aga nr. 50/2000. Einnig er byggt á l

ögum nr.

91/1991 um meðferð einkamála.

Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. og V. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, einkum 1. mgr. 6. gr.

Krafa um málskostnað styðst við 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

II.

Stefndi telur fjárkröfur stefnanda án lagastoðar og mótmælir málatilbúnaði hans, þ.m.t. ráðstöfun stefnanda á innborgun stefnda. Til stuðnings kröfu sinni um lækkun á dómkröfum stefnanda byggir stefndi á því að hann hafi þegar greitt stefnanda 18.005.430 krónur inn á kröfuna, en ekki 17.892.807 krónur. Byggir stefndi á því að mismunur þeirrar fjárhæðar og því sem stefndi hafi svo sannarlega greitt, 112.623 krónur, komi til lækkunar á kröfum stefnanda.

Stefndi mótmælir sérstaklega innheimtukostnaði að fjárhæð 922.269 krónur. Kostnaðinum er mótmælt sem allt of háum, sér í lagi að virtum innheimtubréfum stefnanda. Virðist hún fjarri því að vera í samræmi við lög og dómaframkvæmd, hvað þá að virtu sakarefni málsins sem sé einfalt innheimtumál, en í þann flokk falli að jafnaði kröfur samkvæmt reikningum, sbr. til hliðsjónar 4. gr. reglna dómstólasýslunnar nr. 10/2018.

Í þessu sambandi vísar stefndi einnig til þess að samkvæmt reglugerð nr. 37/2009 um hámarksfjárhæð innheimtukostnaðar, sem sett hafi verið með heimild í 12. gr., sbr. 21. gr. innheimtulaga nr. 95/2008, sé innheimtuaðilum, þ.m.t. lögmönnum, settar þröngar skorður við töku kostnaðar við innheimtu, þar á meðal frum og milliinnheimtu.

Kjarni reglugerðar nr. 37/2009 sé að þak sé sett á þá fjárhæð sem krefja megi skuldara um við innheimtu gjaldfallinna peningakrafna. Þakið sem nú sé sett á innheimtukostnað hafi í för með sér að aðeins megi taka 900 krónur fyrir skyldubundna innheimtuviðvörun eftir gjalddaga kröfu, sbr. 6. gr. reglugerðarinnar. Fyrir milliinnheimtubréf megi taka mismunandi gjöld eftir höfuðstól kröfu, lægst 1.250 krónur fyrir óverulegar kröfur, en að hámarki 5.500 krónur vegna krafna að fjárhæð 80.000 krónur og umfram. Þá sé jafnframt óheimilt að leggja prósentugjöld miðað við skuld, vanskilagjöld eða önnur samsvarandi gjöld, sbr. 6. gr. reglugerðar nr. 37/2009.

Samkvæmt framansögðu telur stefndi ljóst að áfallinn innheimtukostnaður, sem innborgun stefnda var ráðstafað í, fái ekki staðist. Þá hafnar stefndi því að skilyrði séu til þess að innheimta stefnanda falli undir löginnheimtu í skilningi 24. gr. a laga nr. 77/1998 um lögmenn. Innheimtukostnaður stefnanda, bæði fyrir frum og milliinnheimtu, geti ekki orðið hærri en 6.400 krónur að viðbættum virðisaukaskatti:

Innheimtuviðvörun: kr. 900

Milliinnheimtubréf: kr. 5.500

Virðisaukaskattur: kr. 1.536

Samtals: kr. 7.936

Þannig verði að líta til framangreindra reglna við mat á innheimtukostnaði og hljóti þær í öllu falli að leiða til þess að stefnufjárhæðin verði lækkuð verulega.

Stefndi hafi þegar greitt stefnanda 3.219.120 krónur og því til viðbótar 14.786.310 krónur, eða samtals 18.005.430 krónur, sem hafi borið að ráðstafa til greiðslu lögmæts innheimtukostnaðar, 7.936 krónur, dráttarvaxta á innborgunardegi, 727.623 krónur, og inn á höfuðstól 17.269.871 krónu. Af höfuðstól, 18.034.110 krónur, dragist þannig frá 17.269.871 króna. Geti því aldrei staðið meira eftir en 764.239 krónur af stefnufjárhæð.

Stefndi telur að dómur í þessu máli stefnanda í vil myndi fela í sér hættulegt fordæmi, enda ætti umræddur lögmannskostnaðar að vera hluti af málskostnaðarkröfu stefnanda. Þetta hafi verið berum orðum staðfest í dómi Hæstaréttar 20. desember 2011 í máli nr. 206/2011. Þar hafi Hæstiréttur talið, með vísan tila og gliða 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamala, að lögmannsþóknun í máli sem höfðað væri til heimtu bóta teldist til málskostnaðar þótt hún lyti að vinnu lögmanns áður en málið væri höfðað. Því geti stefnandi ekki átt lögvarða kröfu á að stefndi greiði honum, umfram málskostnað í þessu máli, sérstaka þóknun lögmanns síns upp á 922.269 krónur vegna innheimtu utan réttar á umræddum reikningum. Slíkt myndi stríða gegn öllu velsæmi og brjóta í bága við góða og eðlilega innheimtuhætti, enda sé þóknunin fjarri því að teljast hæfilegt og sanngjarnt endurgjald, sbr. 1. og 2. mgr. 24. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn.

Stefndi gerir kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda að skaðlausu enda sé kröfugerð stefnanda að réttu lagi afleidd að lögum. Verði ekki fallist á málskostnaðarkröfu stefnda telur stefndi ljóst að dóminum beri að líta til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Verði dómkröfur stefnanda lækkaðar sé ákvörðun um að láta málskostnað falla niður í sjálfu sér ekki óeðlileg, heldur þvert á móti réttmæt. Við ákvörðun málskostnaðar beri að taka tillit til þess að stefnandi sé virðisaukaskattskyldur aðili.

Um lagarök vísar stefndi til innheimtulaga nr. 95/2008 og 7. gr. og 6. gr. reglugerðar nr. 37/2009 um hámarksfjárhæð innheimtukostnaðar. Jafnframt er vísað til laga nr. 77/1998 um lögmenn.

Málskostnaðarkröfu sína byggir stefndi á ákvæðum XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einkum 129. gr., 1. mgr. 130. gr. og. 3. mgr. 130. gr. laganna.

IV.

Eins og rakið hefur verið seldi stefnandi stefnda frosin sæbjúga og gerði vegna þeirra tvo reikninga, annan að fjárhæð 74.017,80 bandaríkjadali og hinn 73.175,40 bandaríkjadali. Óumdeilt er í málinu að um er að ræða 18.034.110 krónur. Stefnandi sendi stefnda innheimtubréf 9. október 2019 vegna höfuðstóls kröfunnar, 18.034.110 krónur, auk dráttarvaxta að fjárhæð 345.653 krónur, samtals 18.379.763 krónur. Stefndi greiddi ekki skuldina og sendi stefnandi honum annað innheimtubréf 19. nóvember 2019, þar sem dráttarvextir námu 495.938 krónum. Auk þess var krafist 922.269 króna innheimtukostnaðar. Þannig nam krafa stefnanda samtals 19.453.317 krónum. Sáttaumleitanir áttu sér stað sem gengu svo ekki eftir en stefndi greiddi stefnanda hins vegar 6. desember 2019 3.219.120 krónur og 121.100 bandaríkjadali. Miðað við gengi téðan dag og breytinga á því innan hans verður hér miðað við að stefndi hafi greitt stefnanda 17.892.807 krónur. Stefnandi ráðstafaði greiðslunni fyrst til greiðslu 922.269 króna innheimtukostnaðar, þá dráttarvaxta að fjárhæð 727.623 krónur og loks 16.242.915 krónur inn á höfuðstólinn. Þannig gerir stefnandi kröfu um eftirstöðvar að fjárhæð 1.791.807 krónur, sem er stefnufjárhæð málsins. Ágreiningur er um framangreindan innheimtukostnað, 922.269 krónur, sem stefndi hefur mótmælt sem allt of háum. Stefndi er ekki bundinn af þeirri fjárhæð innheimtuþóknunar eða gjaldskrá lögmanns stefnanda. Verður kostnaður stefnanda af því að innheimta kröfu sína hér ákveðinn sem málskostnaður, sbr. 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt framansögðu ber stefnda að greiða stefnanda skuld sem nemur 868.926 krónum, auk dráttarvaxta eins og í dómsorði greinir.

Allt að frádreginni innborgun hinn

31. janúar

2020, 75.000 krónur.

Við ákvörðun málskostnaðar verður litið til þess að stefnandi hefur unnið má lið að nokkru og tapað því að nokkru. Ekki liggur fyrir tímaskýrsla lögmanns.

Málið er skuldamál og lítið að umfangi.

Er málskostnaður hæfilega ákveðinn

2

50.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Stefndi, Life Iceland hf., greiði stefnanda, Freska Seafood ehf., 868.926 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu , f rá 6. mars 2020 og til greiðsludags. Allt að frádreginni innborgun hinn 31. janúar 2020, 75.000 krónur .

Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf króna innheimtukostnaðar, þá dráttarvaxta að fjárhæð 727.623 krónur og loks 16.242.915 krónur inn á höfuðstólinn. Þannig gerir stefnandi kröfu um eftirstöðvar að fjárhæð 1.791.807 krónur, sem er stefnufjárhæð málsins. Ágreiningur er um framangreindan innheimtukostnað, 922.269 krónur, sem stefndi hefur mótmælt sem allt of háum. Stefndi er ekki bundinn af þeirri fjárhæð innheimtuþóknunar eða gjaldskrá lögmanns stefnanda. Verður kostnaður stefnanda af því að innheimta kröfu sína hér ákveðinn sem málskostnaður, sbr. 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt framansögðu ber stefnda að greiða stefnanda skuld sem nemur 868.926 krónum, auk dráttarvaxta eins og í dómsorði greinir.

Allt að frádreginni innborgun hinn

31. janúar

2020, 75.000 krónur.

Við ákvörðun málskostnaðar verður litið til þess að stefnandi hefur unnið má lið að nokkru og tapað því að nokkru. Ekki liggur fyrir tímaskýrsla lögmanns.

Málið er skuldamál og lítið að umfangi.

Er málskostnaður hæfilega ákveðinn

2

50.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Stefndi, Life Iceland hf., greiði stefnanda, Freska Seafood ehf., 868.926 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu , f rá 6. mars 2020 og til greiðsludags. Allt að frádreginni innborgun hinn 31. janúar 2020, 75.000 krónur .

Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf