E-4425/2011

Mál þetta, sem var dómtekið 14. maí sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Safaris ehf., Vallarási 2, Reykjavík, á hendur Eskimóum ehf. (áður Eskimos), Skútuvogi 1b, Reykjavík, með stefnu birtri 16. nóvember 2011.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði sér 210.151 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 5. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 23. nóvember 2007 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar.

Málavextir

Mál þetta á rót sína að rekja til samnings, dags. 4. júlí 2007, milli málsaðila vegna kaupa stefnda á hlutum I-kk-ef S-kk-ef í Eskimos.

Stefndi var með starfsstöð að Tunguhálsi í Reykjavík. Hann kveður að í lok júlímánaðar 2007 hafi eigandi húsnæðisins sagt upp leigusamningi félagsins með stuttum fyrirvara og varð stefndi að finna nýja starfsstöð fyrir starfsemi sína.

Stefnandi kveðst hafa flutt út úr húsnæðinu um mánaðamótin ágúst/september 2007. Stefndi kveðst hafa fengið húsnæði að Skútuvog 1B afhent hinn 1. október 2007, þar sem félagið sé enn til húsa.

Stefndi kveðst seinni hluta árs 2006 hafa keypt mikið af notuðum tölvum, ljósritunarvélum, prenturum og faxtækjum, fyrir lítinn pening en munirnir hentuðu rekstri félagsins ágætlega. Þannig hafi stefndi átt tólf PC tölvur, fjórar ljósritunarvélar af gerðinni Xerox Documment center sem voru jafnframt fullkomnir prentarar, fjóra HP prentara og tvö faxtæki. Starfsmenn félagsins voru sjö á þessum tíma, að I-kk-þgf meðtöldum. Stefndi kveður að þegar I-kk-nf hafi verið keyptur út úr félaginu hafi hann tekið með sér tölvu sem hann hafi haft til afnota og að auki staðið til boða að taka með sér eina af fjórum ljósritunarvélum, sem jafnframt var prentari, og faxtæki. Stefndi kveðst hafa haldið umræddum munum til haga í langan tíma eftir að stefnandi flutti starfsstöð sína og ítrekað skorað á stefnanda að sækja munina en stefnandi varð ekki við þeirri áskorun. Munirnir séu enn í geymslu og standi stefnanda enn til boða.

Stefnandi kveðst hinn 23. nóvember 2007 hafa keypt tölvu og prentara fyrir samtals 210.151 krónu, sem er stefnufjárhæð málsins. Stefnandi hafi óskað eftir því að stefndi endurgreiddi sér þennan kostnað á grundvelli nefnds samnings aðila. Stefnandi hafi sent innheimtuviðvörun til stefnda með bréfi dags. 5. október 2011, ásamt afriti af reikningi. Stefndi hafi ekki sinnt innheimtuviðvöruninni og því sé mál þetta höfðað.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður að við sölu I-kk-ef á hlut sínum í stefnda hafi hinn 4. júlí 2007 verið gert samkomulag um frágang ýmissa mála tengdum fyrirtækjunum. Í því komi meðal annars fram hvernig haga skuli skrifstofurekstri stefnanda eftir sölu á hlutabréfunum, hvaða tæki eigi að renna til félaganna eftir söluna og hvernig kaup á þjónustu verði eftir söluna.

Í samningnum undir liðnum „aðstaða“ sé kveðið á um að I-kk-nf (I-kk-nf S-kk-nf)/Safaris hafi aðstöðu á skrifstofu stefnda til loka árs 2007 án greiðslu. Í því sambandi hafi Ingó/Safaris afnot af borðsímanum, tölvukerfinu og öllum skrifstofubúnaði. Í samningnum sé jafnframt kveðið á um að frá og með áramótum 2007/2008 verði fundin sanngjörn greiðsla fyrir þessa aðstöðu.

Ítrekað sé í samningnum að I-kk-nf hafi full afnot af tölvukerfi stefnda út árið 2007. Því hafi verið ljóst að I-kk-nf myndi ekki hafa afnot af tölvukerfinu eftir þann tíma og þyrfti að koma sér upp slíkum búnaði sjálfur, nema hann greiddi sanngjarna greiðslu.

Í samningnum segi að „fari Safaris annað, setji Eskimos upp skrifstofubúnað Safaris að kostnaðarlausu, tölvu, prentara, síma, fax, ljósritunarvél“. Í þessu sambandi verði að horfa á nefnt ákvæði í samræmi við önnur ákvæði hans, einkum þar sem fjallað sé um aðstöðu og tölvukerfi/síma, þar sem ljóst sé að hann fengi afnot af borðsímanum, tölvukerfi og öllum skrifstofubúnaði út árið 2007. Að þeim tíma liðnum yrði slíkur búnaður settur upp Safaris að kostnaðarlausu.

Á árinu 2007 hafi stefnandi flutt í nýtt skrifstofuhúsnæði. Á grundvelli samkomulagsins og þar sem umræddur skrifstofubúnaður hafi ekki verið talinn vera sameiginlegt dót í skilningi samningsins hafi stefnandi lagt út fyrir tölvu og prentara í þeim tilgangi að koma sér upp skrifstofubúnaði í nýju húsnæði.

Nánar tiltekið hafi verið um að ræða kaup á tölvu fyrir 136.466 krónur og prentara fyrir 32.330 krónur auk virðisaukaskatts að fjárhæð 41.355 krónur eða samtals 210.151 krónu, sem sé stefnufjárhæð málsins. Í kjölfarið hafi stefnandi óskað eftir því að stefndi endurgreiddi sér þennan kostnað á grundvelli nefnds samnings aðila. Umsaminn gjalddagi sé sá dagur þegar stefnandi hafi lagt út fyrir framangreindum skrifstofubúnaði. Því sé krafist dráttarvaxta frá 23. nóvember 2011, þ.e. frá þeim degi er stefnandi hafi lagt út fyrir búnaðinum.

Um greiðsluskyldu stefnda vísast til meginreglu samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og greiðsluskyldu á lögmætum peningakröfum en regla þessi fái m.a. lagastoð í 49. gr. og 50. gr. laga um fasteignkaup nr. 40/2002, 51. gr. og 52. gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 og í samningalögum nr. 7/1936. Um dráttarvexti vísar stefnandi til III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, þá sérstaklega 3. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laganna. Um málskostnað vísar stefnandi til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988, þar sem lögmönnum sé gert að innheimta virðisaukaskatt af þjónustu sinni.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því að krafan sé fyrnd, sbr. 1. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda en skv. ákvæðum laganna fyrnist ætluð krafa stefnanda á fjórum árum. Ljóst sé að krafan hafi stofnast við gerð samnings aðila hinn 4. júlí 2007. Þá hafi hún orðið gjaldkræf og því verið fyrnd 4. júlí 2011. Þegar af þeirri ástæðu beri að sýkna stefnanda.

Sé ekki fallist á að fyrningarfrestur byrji að líða við undirritun samnings beri að miða við þann dag er stefnandi hafi flutt úr húsnæði stefnda en það hafi stefnandi gert síðla sumars 2007 eða í byrjun hausts.

Sé af einhverri ástæðu ekki fallist á þá málsástæðu stefnda að krafan sé fyrnd sé krafist sýknu á þeim grunni að krafan eigi sér ekki stoð í samningi aðila.

Ekki sé með neinu móti hægt að fallast á þann skilning sem stefnandi leggi í samning aðila í stefnu.

Samkvæmt skýru orðalagi í ákvæði samningsins hafi stefndi aðeins tekið að sér að setja skrifstofubúnað Safaris upp þeim að kostnaðarlausu, þ.e.a.s. tengja og setja upp tölvu, prentara, síma, fax og ljósritunarvél, enda félagið með starfsmann á sínum snærum sem geti sett viðkomandi hluti upp og tengt.

Hvergi sé talað um að stefndi taki að sér að greiða fyrir skrifstofubúnað stefnanda enda talað um að setja „upp skrifstofubúnað Safaris ...“ og þannig berlega átt við búnað sem sé í eigu stefnanda.

Stefnandi hafi enga ástæðu haft til að ætla að ákvæðið fæli í sér að stefndi myndi fjármagna nýjan skrifstofubúnað fyrir stefnanda. Í því sambandi megi til dæmis benda á að hið stefnda félag hafi ekki keypt nýjar tölvur, prentara, fax, ljósritunarvélar og þess háttar tæki fyrir sína eigin starfsemi heldur hafi félagið keypt gamla muni á lágu verði og fjarstæðukennt sé að ætla að félagið myndi fjármagna nýjan tölvubúnað fyrir stefnanda.

Þar að auki hafi stefnandi þegar fengið tölvu afhenda. Stefnandi hafi fengið í sinn hlut þá tölvu sem hann hafði til umráða hjá félaginu, tölvuna sem hafði að geyma skjöl vegna þeirra viðskiptasambanda sem umsamið hafi verið að hann fengi að fara með úr félaginu. Þá hafi honum staðið til boða, og stendur enn til boða, sú ljósritunarvél/prentari og það faxtæki sem samið hafi verið um að hann gæti fengið við sölu I-kk-ef á hlut sínum í félaginu.

Í samningnum segir að stefnandi fái það dót sem henti honum. Þar undir falli meðal annars sú tölva sem hann hafi tekið með sér auk einnar af þeim ljósritunarvélum sem til staðar voru og eins af faxtækjunum. Stefnandi hafi hins vegar ekki viljað fá þessa muni strax þar sem hann hafi ekki haft rými fyrir þá. Stefndi hafi haft munina í geymslu á eigin kostnað. Hvergi í samningnum komi fram að stefndi eigi að kaupa nýja muni handa stefnanda. Ákvæði samningsins fjalli um þjónustu sem stefndi taki að sér að veita stefnanda eftir sölu I-kk-ef á hlut sínum í félaginu, þau viðskiptasambönd og lausafjármuni sem falli stefnanda í hlut og þjónustu sem stefndi hafi skuldbundið sig til að kaupa af stefnanda.

Utan alls framanritaðs telur stefndi ljóst að ef svo ólíklega hefði viljað til að aðilar hefðu samið um að stefndi myndi fjármagna nýjan skrifstofubúnað fyrir stefnanda, væri stefnanda ekki í sjálfsvald sett að velja sjálfur þá tölvu og prentara sem honum hugnaðist. Að lágmarki hefði stefnandi þurft að krefjast þess að stefndi myndi uppfylla ákvæði samningsins og setja upp skrifstofubúnað hjá sér. Það hafi hann ekki gert. Hann geti ekki keypt sér tölvu og prentara og krafist þess fjórum árum síðar að fá umrædda muni endurgreidda. Þannig sé tómlæti stefnanda óafsakanlegt og ætti auk alls framanritaðs að leiða til sýknu stefnda.

Til vara sé krafist lækkunar á dómkröfu sem nemi fjárhæð tölvunnar. Stefndi telur ljóst að stefnandi geti aldrei krafist endurgreiðslu vegna tölvukaupa þar sem hann hafi þegar fengið tölvu er hann hafi farið úr félaginu.

Því sé mótmælt sem fram komi í stefnu að upphafstími dráttarvaxta sé 23. nóvember 2007 þar sem stefnandi geti ekki krafist dráttarvaxta fyrr en í fyrsta lagi mánuði frá þeim degi er hann sannanlega hafi krafið um greiðslu, sbr. 3. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001.

Málskostnaðarkrafa sé byggð á 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og krafa um virðisaukaskatt á málskostnað er byggð á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1987 og skaðleysisreglu.

Niðurstaða

Málsaðilar ráku saman fyrirtækið Eskimos og ákváðu að slíta samstarfi. Af því tilefni var hinn umdeildi samningur frá 4. júlí 2007 gerður. Efni samningsins ber það með sér að verið sé að skipta eigum Eskimos, þótt sagt sé í fyrirsögn samningsins að hann sé gerður vegna kaupa Eskimos á hlutum I-kk-ef S-kk-ef í Eskimos. Samningurinn gerir meðal annars ráð fyrir því að stefnandi hafi aðstöðu á skrifstofu stefnda til ársloka 2007, fyrirsvarsmaður stefnda aðstoði stefnanda við að koma upp heimasíðu fyrir stefnanda og kenni fyrirsvarsmanni stefnanda að halda henni við, stefndi komi interneti og e-mail kerfi í farveg fyrir stefnanda og beri kostnað af því. Þá er tilgreint hvaða fjórhjól og Land Rover jeppi sem og verkefni skráist á stefnanda sem og hvaða dót (útilegudót, svefnpokar og stólar, talstöðvar) skráist á stefnanda.

Í málinu krefst stefnandi þess að stefndi greiði honum andvirði tölvu og prentara er hann keypti 23. nóvember 2007. Byggir hann kröfu sína á nefndum samningi þar sem segir: „Fari Safaris annað, Setur Eskimos upp skrifstofubúnað Safaris að kostnaðarlausu, tölvu, prentara, síma, fax ljósritunarvél.“ Ákvæði þetta gerir ekki ráð fyrir kaupum stefnanda á nýjum tækjum heldur einungis uppsetningu á þeim tækjum sem koma í hlut stefnanda. Er þetta í samræmi við samning aðila að öðru leyti, svo sem að framan greinir. Þá hafa báðir vottar samningsins borið fyrir dómi að nokkrar tölvur hafi verið til staðar þegar samningurinn var gerður. Því er það niðurstaða dómsins að stefnandi eigi ekki kröfu á hendur stefnda vegna kaupa á nýrri tölvu og prentara. Í ljósi þessa kemur ekki til skoðunar sjónarmið um fyrningu.

Með vísan til þess sem að framan greinir ber að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda. Samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað svo sem greinir í dómsorði.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Stefndi, Eskimóar ehf., er sýknaður af kröfum stefnanda, Safaris ehf.

Stefnandi, Safaris ehf., greiði stefnda, Eskimóum ehf. 300.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf.