E-578/2011

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 25. janúar sl. að lokinni aðalmeðferð, var höfðað fyrir dómþinginu af K-kvk-þgf B-x-x, Smyrlahrauni 28, Hafnarfirði, á hendur Háskóla Íslands, Suðurgötu, Reykjavík, ÍAV hf., Keflavíkurflugvelli og Vátryggingafélagi Íslands, Ármúla 3, Reykjavík, til réttargæslu, með stefnu áritaðri um birtingu 2. febrúar 2011.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndu verði in solidum gert að greiða stefnanda 4.650.374 krónur, ásamt 4,5% ársvöxtum samkvæmt 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, af 1.108.752 krónum frá 14. desember 2007 til 3. nóvember 2008, en af 4.443.677 krónum frá þeim degi til 8. febrúar 2001, en með dráttarvöxtum af 4.650.374 krónum, samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 16. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Til vara krefst stefnandi þess, að stefndu verði in solidum gert að greiða stefnanda 2.966.498 krónur, ásamt 4,5% ársvöxtum samkvæmt 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, af 1.108.752 krónum frá 14. desember 2007 til 3. nóvember 2008, en af 2.759.801 krónu, frá þeim degi til 8. febrúar 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu, auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Endanlegar dómkröfur stefnda, Háskóla Íslands, eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og krefst hann málskostnaðar, þ.m.t. virðisaukaskatts, úr hendi stefnanda.

Endanlegar dómkröfur stefnda, ÍAV hf., eru þær aðallega, að það verði sýknað af öllum kröfum stefnanda, en til vara að sök verði skipt og stefnukröfur lækkaðar. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Réttargæslustefndi gerir ekki sjálfstæðar dómkröfur enda engar kröfur gerðar á hendur honum.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Stefnandi kveður málavexti vera þá, að hinn 14. desember 2007, um klukkan 8:45 að morgni, er hún hafi verið á leið í próf á vegum stefnda, Háskóla Íslands, hafi hún fallið í tröppum, sem liggja á háskólalóðinni milli bygginganna Odda og Árnagarðs, nálægt Háskólatorgi við Sæmundargötu 4, Reykjavík.

Daginn áður, kl. 18:00, gaf Veðurstofa Íslands út veðurspá fyrir Faxaflóasvæðið þar sem spáð var vaxandi suðaustanátt um nóttina, 20-28 m/s um morguninn og talsverðri rigningu og hvasst yrði við ströndina. Klukkan 6:00 að morgni 14. desember var gefin út stormviðvörun um allt land og spáð suðaustan 25-30 m/s og enn hvassari hviðum á Faxaflóasvæðinu.

Stefnandi var flutt með sjúkrabifreið á slysadeild Landspítalans í Fossvogi. Í framlögðu vottorði kemur fram að hún hafi þá verið brotin á hægri olnboga og strax farið í aðgerð og dvalist á sjúkrahúsinu fram til næsta dags. Stefnandi var eftir það í reglulegu eftirliti á spítalanum fram til 17. apríl 2008, þegar hún var talin vinnufær á ný. Stefnandi fór síðan í sjúkraþjálfun vegna vaxandi óþæginda í baki og eftir að hún var laus við gipsið hinn 10. janúar 2008 var handleggurinn enn fremur þjálfaður.

Stefnandi gaf skýrslu hjá lögreglu hinn 18. desember 2007 þar sem hún lýsti atburðum með þeim hætti, að er hún hafi verið nánast komin upp tröppurnar milli Odda og Árnastofnunar hafi skollið á henni sterk vindhviða, sem feykt hafi henni afturábak og hafi hún lent mjög harkalega á hægri hliðinni á tröppunum fyrir neðan. Í lögregluskýrslunni er haft eftir stefnanda að orsök þess að hún hafi dottið hafi verið óveðrið en einnig að ekkert handrið hafi verið við tröppurnar þar sem hún var þegar vindhviðan hafi skollið á henni.

Byggingarverktaki framkvæmdanna við stefnda Háskóla Íslands var stefndi, ÍAV hf., sem er með ábyrgðartryggingu hjá réttargæslustefnda Vátryggingafélagi Íslands.

Með bréfi, dagsettu 18. janúar 2008, óskaði lögmaður stefnanda eftir upplýsingum um það hvort lokaúttekt hefði farið fram á byggingunni Háskólatorgi við Sæmundargötu 4 eða tröppunum, þar sem stefnandi féll. Hafi þær upplýsingar fengist frá byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar, að svo væri ekki. Þó hafi tröppurnar verið teknar í notkun. Með bréfi, dagsettu 17. mars 2008, upplýsti byggingarfulltrúi, að tröppurnar væru hluti af framkvæmdum sem tilheyrðu Háskólatorgi. Þær væru þó hvorki sýndar á þeim aðaluppdráttum sem svokallað „aukaverk“ af byggingarverktaka framkvæmdanna, án þess að sótt hafi verið um byggingarleyfi. Handrið vantaði á tröppurnar en verið væri að undirbúa uppsetningu á einu handriði.

Með tjónstilkynningu, dagsettri 9. apríl 2008, tilkynnti stefnandi slysið til réttargæslustefnda, Vátryggingafélags Íslands hf.

Með bréfi, dagsettu 7. maí 2008, hafnaði réttargæslustefndi bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu stefnda, ÍAV hf., vegna slyssins, með vísan til þess að helsta ástæða þess að stefnandi féll niður tröppurnar hafi verið sterkur vindur sem blásið hafi umræddan dag.

Með málskoti, dagsettu 22. maí 2008, skaut stefnandi málinu til úrskurðarnefndar í vátryggingarmálum.

Með úrskurði, dagsettum 1. júlí 2008, komst úrskurðarnefndin að sömu niðurstöðu og réttargæslustefndi.

Hinn 13. október 2008 voru festingar í olnboga stefnanda fjarlægðar með aðgerð.

Í janúar 2009 leitaði stefnandi til heimilislæknis síns, G-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef, vegna lítils hreyfanleika í olnboga hægri handleggs. Fékk stefnandi þá sjúkraþjálfarabeiðni.

Hinn 21. desember 2009 fór lögmaður stefnanda þess á leit við réttargæslustefnda að það tæki þátt í öflun mats á afleiðingum slyssins og yfirfæri fylgigögn matsbeiðnar vegna fyrirhugaðs dómsmáls á hendur stefnda til viðurkenningar á skaðabótaskyldu. Með tölvuskeyti, dagsettu 20. janúar 2010, hafnaði réttargæslustefndi því að taka þátt í að afla mats.

Matsgerð S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarlæknis og I-kk-ef S-kk-ef hrl. er dagsett 4. mars 2010. Samkvæmt niðurstöðum matsgerðarinnar eru afleiðingar slyss stefnanda eftirgreindar: Tímabil þjáninga samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga telst vera frá 14. desember 2007 til 16. apríl 2008 og frá 13. október 2008 til 2. nóvember 2008, en þar af var stefnandi talin rúmföst í þrjá daga. Varanlegur miski samkvæmt 1. mgr. 4. gr. skaðabótalaga telst vera 12 stig og varanleg örorka samkvæmt 1.-3. mgr. 5. gr. skaðabótalaga 7%. Heilsufar stefnanda taldist stöðugt frá 3. nóvember 2008.

Með bréfi, dagsettu 11. nóvember 2010, óskaði lögmaður stefnanda eftir því að stefndi, Háskóli Íslands, féllist á bótaskyldu vegna slyssins. Í bréfinu var það rakið að stefnandi teldi að forsvarsmenn stefnda, Háskóla Íslands, hafi átt þátt í að valda tjóni hennar með stórkostlegu gáleysi, enda hafi starfsmönnum og námsmönnum skólans verið veittur aðgangur að tröppunum sem voru ófrágengnar, hættulegar og ekki búið að taka þær út af hálfu byggingarfulltrúa.

Með bréfi, dagsettu 2. desember 2010, hafnaði stefndi, Háskóli Íslands, bótaskyldu.

Þegar slysið varð var stefnandi í B.A. námi í uppeldis- og menntunarfræði í Háskóla Íslands. Vegna slyssins kveðst stefnandi ekki hafa getað tekið próf í lok annar og þurft á vorönn 2008 að minnka við sig nám vegna ástands handarinnar og þjálfunar hennar. Stefnandi lauk B.A. námi sínu árið 2009. Stefnandi kveðst hafa ætlað, fyrir slysið, að starfa með börnum og unglingum sem beygt hefðu af leið í skólakerfinu og þyrftu á stuðningi að halda. Vegna slyssins og afleiðinga þess hafi hún ekki treyst sér í slíkt starf þar sem það geti verið líkamlega erfitt. Hafi hún því aflað sér starfsréttinda námsráðgjafa og stefni að því að afla sér kennsluréttinda.

III

Stefnandi byggir á því, að stefndu beri fulla óskipta skaðabótaábyrgð á líkamstjóni hennar af völdum slyssins hinn 14. desember 2007. Slysið megi fyrst og fremst rekja til hættulegs vanbúnaðar á tröppum þeim sem stefnandi hafi fallið í umrætt sinn, en eins og áður hafi komið fram hafi ekkert handrið verið við þær. Stefnandi telur að aðbúnaður við tröppurnar hafi verið í andstöðu við ákvæði gildandi byggingarreglugerðar nr. 441/1998.

Markmið byggingarreglugerðarinnar sé m.a. að gæta þess að heilbrigðis-, umhverfis-, og öryggissjónarmiðum við byggingu og rekstur mannvirkja sé gætt, sbr. 1. gr. hennar. Í reglugerðinni sé fjallað um skilyrði sem umferðarleiðir, líkt og tröppur, þurfi að uppfylla í 10. kafla. Segir þar m.a. í 1. mgr. 199. gr. að ákvæði kaflans eigi að tryggja góðar og öruggar umferðarleiðir við hæðaskil og aðgang fyrir alla inn í og innan bygginga. Þá gildi ákvæði 202. gr. reglugerðarinnar sérstaklega um tröppur, stiga og stigahús og segi eftirfarandi orðrétt í 10. mgr. 202. gr.:

„Einföld gangbreidd í tröppum telst vera 0,90 m. Á tröppum með einfaldri gangbreidd sem liggja að vegg má vera eitt handrið. Á tröppum sem fara yfir einfalda gangbreidd skulu ávallt vera handrið báðum megin. Heimilt er byggingarnefnd að krefjast aukahandriða í tröppum ef breidd fer yfir 3 gangbreiddir. Handrið skal vera minnst 0,80 m á hæð, mælt lóðrétt upp af þrepbrún, og minnst 0,90 m meðfram stigaopum.“

Eins og fram komi í bréfi byggingarfulltrúa, dagsettu 17. mars 2008, hafi ekkert handrið verið við tröppurnar á slysdegi. Hafi þær þar af leiðandi ekki uppfyllt skilyrði 10. mgr. 202. gr. byggingarreglugerðar. Með hliðsjón af lengd trappanna, sé ljóst að fleiri en eitt handrið hafi átt að vera við þær. Þá bendir stefnandi á að nú, eftir slysið, hafi verið sett upp eitt handrið við tröppurnar eins og sjáist á ljósmynd frá 6. júlí 2010.

Stefnandi byggir á því, að þó að vindhviða hafi verið ein ástæða þess að hún hafi fallið umrætt sinn, hafi önnur meginorsök tjóns hennar verið að ekki hafi verið handrið við tröppurnar. Mikill vindur breyti ekki þeirri staðreynd að ekkert handrið hafi verið við tröppurnar líkt og lagaskylda kveði á um. Stefnandi hafi ekki getað stutt sig við neitt þegar hún hafi gengið upp tröppurnar líkt og sérlega nauðsynlegt hafi verið umræddan dag vegna mikils vinds á svæðinu. Stefnandi hafi þar af leiðandi verið mun viðkvæmari og óstöðugri en ella fyrir snörpum vindhviðum. Afstaða stefnanda hafi verið sú sama frá upphafi, en samkvæmt lögregluskýrslu, dagsettri 18. desember 2007, hafi stefnandi lýst því að hún teldi ástæðu slyssins 14. desember 2007 fyrst og fremst hafa verið óveðrið og að ekkert handrið hafi verið við tröppurnar.

Stefnandi telur engu máli skipta hvar hún hafi gengið upp tröppurnar þegar slysið varð. Ekkert handrið hafi verið við þær og þar af leiðandi hafi hún ekki getað gengið upp tröppurnar og haldið sér í handrið. Hún telur að ekki sé hægt að gera það að skilyrði fyrir skaðabótaábyrgð stefnda að hún hafi gengið þar sem handrið yrði mögulega sett upp, en slíkar hugleiðingar um stöðu stefnanda í tröppunum komi fram í synjunarbréfi réttargæslustefnda f.h. stefnda, ÍAV hf. Þá bendir stefnandi á að veggir með fram tröppunum séu of lágir til að styðja sig við.

Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum málsins hafi ekki verið sótt um byggingarleyfi vegna byggingar á tröppum í samræmi við IV. kafla skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997. Af þeim sökum hafi ekki farið fram úttekt byggingarfulltrúa á framkvæmdinni í samræmi við 40. gr. skipulags- og byggingarlaga. Samkvæmt 40. gr. þeirra laga skuli byggingarfulltrúi m.a. ganga úr skugga um að uppdrættir séu í samræmi við gildandi skipulag, lög og reglugerðir og ákveða m.a. í samræmi við byggingarreglugerð hvort hönnunargögn mannvirkis séu í samræmi við þær reglur er gilda um viðkomandi framkvæmd. Vegna vanrækslu stefnda, ÍAV hf., á að sækja um byggingarleyfi hafi ekki farið fram slík úttekt á tröppunum og hafi því ekki verið gerðar réttmætar athugasemdir við teikningar af tröppunum og byggingu þeirra.

Stefnandi telur að stefndi, ÍAV hf., sem byggingarverktaka, hafi átt að vera ljós sú hætta sem í því hafi falist að setja ekki upp handrið við tröppurnar. Stefnda, ÍAV hf., hafi einnig, með hliðsjón af staðsetningu trappa á háskólalóðinni, átt að vera ljóst að mikil umferð fólks ætti eftir að vera um þær. Stefnda, ÍAV hf., hafi þrátt fyrir það ekki gengið frá tröppunum með lögboðnum og forsvaranlegum hætti eða séð til þess að umferð um tröppurnar yrði hindruð þar til handrið væri sett upp eða úttekt á þeim hefði farið fram. Með hliðsjón af öllu ofangreindu telur stefnandi að með því að ganga frá tröppunum án handriðs, í andstöðu við gildandi reglur, og með því að opna fyrir umferð um tröppurnar í því ásigkomulagi, hafi stefndi valdið henni tjóni með stórfelldu gáleysi. Stefndi, ÍAV hf., beri því ábyrgð á tjóni hennar á grundvelli skarreglu skaðabótaréttarins.

Stefnandi telur einnig að stefndi, Háskóli Íslands, hafi átt þátt í því að valda henni tjóni með stórfelldu gáleysi. Stefndi hafi verið eigandi umræddra trappa en hafi ekki gert athugasemdir við aðbúnað á tröppunum eða séð til þess að stefndi, ÍAV hf., fylgdu lögum og reglum í framkvæmdum sínum fyrir hann. Forsvarsmönnum stefnda, Háskóla Íslands, hafi þó mátt vera ljóst að mikil umferð, bæði starfsmanna og námsmanna við skólann, ætti eftir að vera í tröppunum. Stefnda hafi því borið að hindra aðgang um tröppurnar á meðan þær hafi verið ófrágengnar, ekki verið búið að taka þær út af byggingarfulltrúa og þær ekki unnar í samræmi við ákvæði byggingarreglugerðar. Með vísan til endurtekinna dómaframkvæmda Hæstaréttar Íslands telur stefnandi ljóst að húseigendur beri ábyrgð á því að umbúnaður á byggingarstað, sem sjálfstæðir verktakar komi að, sé jafnan með þeim hætti að fullnægt sé lagaskyldum um öryggi. Stefndi, Háskóli Íslands, beri því einnig ábyrgð á tjóni stefnanda vegna slyssins á grundvelli sakarreglu skaðabótaréttar.

Stefnandi byggir bótakröfu á niðurstöðum fyrirliggjandi matsgerðar S-kk-ef Á-kk-ef K-kk-ef bæklunarlæknis og I-kk-ef S-kk-ef hrl. Sundurliðar stefnandi endanlega bótakröfu sína á eftirgreindan hátt:

Aðalkrafa:

1. Bætur vegna sjúkrakostnaðar skv. 1. gr. skaðabótalaga kr. 206.697

2. Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga kr. 197.600

3. Bætur vegna varanlegs miska skv. 4. gr. skaðabótalaga kr. 911.152

4. Bætur vegna varanlegrar örorku skv. 5.-8. gr. skaðabótalaga kr. 3.334.925

Samtals kr. 4.650.374

Varakrafa:

1. Bætur vegna sjúkrakostnaðar skv. 1. gr. skaðabótalaga kr. 206.697

2. Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga kr. 197.600

3. Bætur vegna varanlegs miska skv. 4. gr. skaðabótalaga kr. 911.152

4. Bætur vegna varanlegrar örorku skv. 5.-8. gr. skaðabótalaga kr. 1.651.049

Samtals kr. 2.966.498

Kröfu sína um endurgreiðslu útlagðs sjúkrakostnaðar byggir stefnandi á 1. gr. skaðabótalaga. Samkvæmt fyrirliggjandi kvittunum hafi stefnandi þurft að leggja út 3.600 krónur vegna komugjalda á Heilsugæsluna Sólvang. Þá hafi hún þurft að leggja út 203.097 krónur vegna nauðsynlegrar sjúkraþjálfunar. Samtals sé því krafist 206.697 króna vegna þessa.

Kröfu um þjáningabætur byggir stefnandi á 3. gr. skaðabótalaga. Samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð, dagsettri 4. mars 2010, telji matsmenn að þjáningabætur samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga eigi að miða við tímabilin frá 14. desember 2007 til 16. apríl 2008 og frá 13. október 2008 til 2. nóvember 2008. Þar af hafi stefnandi verið rúmföst í þrjá daga. Stefnandi hafi því verið veik án þess að vera rúmföst í 143 daga. Þjáningabætur nemi 2.470 krónum á dag þegar stefnandi hafi verið rúmföst, en 1.330 krónum þegar stefnandi hafi verið veik án þess að vera rúmföst, sbr. 3. gr. skaðabótalaga, að viðbættri hækkun samkvæmt lánskjaravísitölu, sbr. 15. gr. laganna, eða (3x2.470 kr.) + (143x1330 kr.).

Kröfu um bætur vegna varanlegs miska byggir stefnandi á 4. gr. skaðabótalaga. Samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð telji matsmenn að varanlegur miski stefnanda af völdum slyssins samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga, sé 12 stig. Vegna þessa þáttar sé því krafist 911.152 króna, eða 7.592.931 kr. x 12%, með vísan til 2. mgr. 4. gr. skaðabótalaga og aldurs stefnanda á slysdegi.

Kröfu um bætur vegna varanlegrar örorku byggir stefnandi á 5.-8. gr. skaðabótalaga. Matsmenn telji samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð að varanleg örorka stefnanda vegna slyssins samkvæmt 5. gr. skaðabótalaga sé 7%. Kveðst stefnandi telja að meðalatvinnutekjur hennar síðustu þrjú almanaksár séu ekki réttur mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hennar. Ástæðan sé sú að þau ár hafi hún verið í stúdentsnámi sem hún hafi lokið árið 2006. Eftir það hafi hún strax farið í B.A. nám í uppeldis- og menntunarfræði við Háskóla Íslands. Það nám hafi hún stundað á slysdegi og lokið árið 2009. Telur stefnandi að sökum þessa eigi að beita 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga við útreikning bóta fyrir varanlega örorku enda gefi tekjur hennar síðustu þrjú almanaksár fyrir slysið ekki rétta mynd af tekjuöflunarhæfi hennar. Áður en stefnandi hafi hafið stúdentsnám hafi hún unnið almenn skrifstofustörf, svo sem við bókhald og launaútreikning, eins og skattframtöl hennar frá 1993 til 1995 beri með sér. Frá því að stefnandi eignaðist fyrsta barn sitt árið 1994 og þar til hún hafi hafið nám hafi hún hins vegar verið heimavinnandi. Stefnandi telur, með hliðsjón af störfum sem hún hafi unnið fyrir námið, sanngjarnt að miða framtíðartekjur hennar við meðaltalslaun þeirra sem unnið hafi skrifstofustörf árin 2004 til 2006. Það gefi rétta mynd af tekjuöflunarhæfi hennar.

Samkvæmt upplýsingum af heimasíðu Hagstofu Íslands hafi heildarlaun þeirra sem unnið hafi almenn skrifstofustörf árið 2004 verið 249.000 krónur á mánuði, eða 2.988.000 krónur á ári. Árið 2005 hafi þau verið 283.000 krónur á mánuði, eða 3.396.000 krónur á ári. Árið 2006 hafi þau verið 303.000 krónur á mánuði, eða 3.636.000 krónur á ári. Meðaltalslaun þeirra sem unnið hafi almenn skrifstofustörf árin 2004 til 2006, leiðrétt samkvæmt launavísitölu, sbr. 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, auk 6% framlags í lífeyrissjóð, verði því samtals 4.601.292 krónur. Með vísan til þess að stefnandi hafi verið 41 árs og 5 daga hinn 3. nóvember 2008, þegar heilsufar hennar í kjölfar slyssins teljist hafa verið orðið stöðugt, sé margfeldisstuðull hennar samkvæmt 6. gr. skaðabótalaga 10,345 (10,358 – 10,083=0,275. 0,275 x 5/365 = 0,00377. 10,358-0,00377=10,354). Vegna varanlegrar örorku stefnanda sé því krafist samtals 3.334.924 króna, eða 4.601.292 kr. x 10,354 x 7%.

Varakröfu sína byggir stefnandi á 5. – 8. gr. skaðabótalaga, en matsmenn telji samkvæmt framlagðri matsgerð, að varanleg örorka stefnanda vegna afleiðinga slyssins sé 7%. Varðandi tekjuviðmið vísar stefnandi til 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en þar komi fram að aldrei skuli miða við lægri árslaun en þar eru tilgreind. Með vísan til þess að stefnandi hafi verið 41 árs og 5 daga hinn 3. nóvember 2008 við batahvörf sé margfeldisstuðull hennar samkvæmt 6. gr. skaðabótalaga 10,354 samanber útreikning með aðalkröfu. Lágmarkstekjur/árslaun á grundvelli 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nemi því í tilfelli stefnanda 2.278.000 krónum og sé því krafist 1.651.048 króna vegna varanlegrar örorku.

Stefnandi krefst vaxta af kröfum sínum samkvæmt 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga og dráttarvaxta frá þingfestingu stefndu, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu skaðabótaréttar, skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, byggingarreglugerðar nr. 441/1998, og skaðabótalaga nr. 50/1993.

Kröfu um vexti byggir stefnandi á skaðabótalögum nr. 50/1993.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun byggir stefnandi á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

IV

Stefndi, Háskóli Íslands, byggir sýknukröfu sína á því, að slys stefnanda hafi verið óhappatilvik, sem enginn beri ábyrgð á.

Háskólinn, sem almennur verkkaupi og ekki sérfróður um byggingar, hafi gripið til allra þeirra ráðstafana sem hægt hafi verið að ætlast til af honum til að tryggja öryggi vegfarenda meðan á framkvæmdum hafi staðið. Framkvæmdasýsla ríkisins hafi boðið út framkvæmdir við Háskólatorg í útboði nr. 13857, sbr. útboðs- og samningsskilmála, dagsetta 6. maí 2005. Um hafi verið að ræða risavaxið verk með mörgum verkþáttum, sem ómögulegt hafi verið að hafa eftirlit með í smáatriðum fyrir verkkaupa. Hafi því verið samið um „alverk“, þar sem verktaki hafi séð um alla þætti verksins, þ.m.t. öll öryggis- og leyfismál. Samið hafi verið um tröppur milli Odda og Árnagarðs sem aukaverk, en almennir verkskilmálar alverksins hafi gilt. Í grein 0.3.4 í skilmálunum hafi sérstaklega komið fram að alverktaki væri ábyrgur fyrir því að verkið væri hannað og unnið í samræmi við ákvæði gildandi laga og reglugerða sem eiga við um þessa framkvæmd.

Bjóðendur skuli sjálfir útvega sér þau lög, reglugerðir og leiðbeiningar sem við eigi hverju sinni.

Samkvæmt tilvitnaðri grein hafi verktaki þannig einn borið alla ábyrgð á því að verkið væri unnið í samræmi við ákvæði gildandi laga og reglugerða.

Með gr. 0.7.1.(„vinnustaðir“) í verkskilmálum hafi verkkaupi leitast við að tryggja öryggi vegfarenda á verktímanum, en þar segi: „Þá má við byggingarsvæðið gera ráð fyrir mikilli umferð starfsmanna og nemenda háskólans og þarf að gera ráðstafanir m.t.t. að slysahætta sé sem minnst. Alverktaki skal alfarið sjá um vöktun á byggingarsvæði og bera fulla ábyrgð á öllu því er viðkemur öryggi á vinnustað … Alverktaki skal sjá til þess að ekki stafi hætta af vinnusvæðinu, samanber grein 0.75 um öryggisráðstafanir.

Samkvæmt þessu hafi það alfarið verið á ábyrgð verktaka að grípa til ráðstafana ef slík slysahætta hafi verið á tröppum á framkvæmdatímanum að ekki hafi verið óhætt að hleypa umferð um þær.

Samkvæmt kafla 0.6. í útboðs- og samningsskilmálum hafi alverktaki einnig átt að hafa og kosta allar nauðsynlegar vátryggingar á meðan á framkvæmd verksins stæði og þar til lokaúttekt færi fram.

Um umhirðu og öryggi á framkvæmdasvæðinu hafi verið fjallað í greinum 0.7.4. – 0.7.5. Um kröfur til frágangs og gæða verks af hálfu alverktaka hafi verið fjallað í kafla 0.8 þar sem einnig hafi verið vísað til íslenskra laga, byggingarreglugerðar og ÍST 30, um verkkröfur.

Samkvæmt grein 0.8.6 hafi það verið hlutverk alverktaka að sjá um öll samskipti við yfirvöld og allar umsóknir. Umsóknir um byggingarleyfi, samskipti við byggingarfulltrúa, lokaúttektir o.fl. hafi því alfarið verið á ábyrgð alverktaka.

Samkvæmt grein 0.8.7 hafi alverktaki átt að tilkynna verkkaupa skriflega hvenær úttekt verksins gæti farið fram. Lokaúttekt vegna framkvæmda á Háskólatorgi hafi farið fram 8. október 2008, án athugasemda.

Með framangreindu hafi stefndi, Háskóli Íslands, leitast við að tryggja að öll möguleg öryggis- og leyfismál væru í höndum sérfróðra aðila, þ.e. meðstefnda, ÍAV hf., enda ómögulegt fyrir ósérfróðan verkkaupa að skipta sér af slíku í smáatriðum í svo stórri framkvæmd. Þá séu sérfróðir verktakar einnig almennt betur til þess fallnir að meta hvort vegfarendum stafi hætta af framkvæmdum, hvernig best sé að tryggja öryggi, hvað sé leyfisskylt, hvenær úttektir eigi að fara fram o.s.frv. Meðstefndi, ÍAV hf., sé með gríðarlega reynslu af framkvæmdum af þessu tagi. Þegar hvorki alverktakinn né opinberir aðilar hafi gert athugasemdir vegna öryggismála eða leyfa hafi stefndi, Háskóli Íslands, í góðri trú, getað litið svo á að leyfis- og öryggismál væru í góðu horfi og ekki væri þörf á sérstökum inngripum.

Auk þess hefði það verið hlutverk byggingarfulltrúa að stöðva framkvæmdir tafarlaust, samkvæmt 209. gr. byggingarreglugerðar, ef t.d. byggingarleyfi skorti, en ekki verkkaupans. Þá sé það jafnframt hlutverk byggingarstjóra og iðnmeistara að sjá til þess að sem minnst hætta stafi af vinnustað á meðan á framkvæmdum standi, sbr. 56.6 gr. byggingarreglugerðar.

Stefndi, Háskóli Íslands, kveðst hafa gert sérstakar kröfur til öryggismála í verk- og útboðsskilmálum, einmitt í þeim tilgangi að koma í veg fyrir slys á vegfarendum. Engin lagaskylda hafi hvílt á stefnda, Háskóla Íslands, að sjá til þess að alverktaki fylgdi lögum og reglum, enda hafi það hvorki verið hlutverk stefnda, Háskóla Íslands, samkvæmt útboðs- og samningsskilmálum, né raunhæft að ætlast til þess að verkkaupinn væri svo nákvæmlega inn í öllum þáttum verks að hann hefði sjálfstæðar skoðanir á því hvenær bæri að grípa til einstakra öryggisráðstafana, sækja leyfi o.s.frv. Stefndi, Háskóli Íslands, hafi ekki sýnt af sér gáleysi heldur þvert á móti.

Í stefnu sé hvergi bent á nein lög, sem stefndi, Háskóli Íslands, hafi brotið. Stefndi, Háskóli Íslands, kveðst ekki vita betur en að stefndi, ÍAV hf., hafi fylgt öllum reglum við framkvæmdirnar, en jafnvel þó svo væri ekki bæri stefndi, ÍAV hf., einn ábyrgð á eigin athöfnum og athafnaleysi samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar.

Stefndi, Háskóli Íslands, telur að 10. kafli byggingarreglugerðar gildi ekki um útitröppur, þar sem í 1. mgr. 199. gr. segi að kaflinn gildi um umferðarleiðir „inn í og innan bygginga“. Enn fremur sé ekkert sem banni að tröppur séu teknar í notkun áður en lokaúttekt fari fram og/eða framkvæmdum ljúki.

Stefndi, Háskóli Íslands, byggir og á því að ákvæði skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og byggingarreglugerðar nr. 441/1998 hafi verið virt á framkvæmdatímanum og allra nauðsynlegra leyfa verið aflað og öryggisreglum fylgt.

Stefndi, Háskóli Íslands, byggir einnig á því að skilyrði sakarreglunnar um orsakatengsl og sennilega afleiðingu, séu ekki uppfyllt. Frumorsök slyssins hafi verið vonskuveður, sbr. ummæli stefnanda sjálfrar í lögregluskýrslu. Þá virðist sem stefnandi hafi getað gengið upp allar tröppurnar hjálparlaust og án handriðs, fyrir fallið, þar sem hún hafi fallið, að eigin sögn, í næstefstu tröppu. Því verði ekki séð að vöntun á handriði hafi skipt nokkru máli um fall stefnanda. Þar sem stefnandi hafi verið stödd efst nokkurn veginn fyrir miðju trappanna, hefði hún heldur ekki getað gripið í handrið á hliðunum í fallinu. Því sé bæði ósannað og rangt að orsakatengsl séu milli vöntunar á handriði og slyssins, eða að slysið sé sennileg afleiðing þess. Jafnframt mótmælir stefndi því, að orsakatengsl séu milli meintra öryggis- og leyfisbrota ÍAV hf. og óhappatilviks stefnanda.

Stefndi, Háskóli Íslands, mótmælir því einnig að hann, sem fasteignareigandi, beri bótaábyrgð á slysi stefnanda á hlutlægum grunni. Háskólinn beri ekki ábyrgð á öllum slysum sem gerist á fasteign hans. Skilyrði sakarreglunnar þurfi að vera uppfyllt til að bótabyrgð stofnist.

Stefnandi geri ekki kröfu á hendur stefndu in solidum og því sé krafa hennar í raun um að fá tjónið tvíbætt, en slíka kröfu sé ekki unnt að gera þar sem stefnandi myndi þá hagnast á tjónsatvikinu.

Stefndi, Háskóli Íslands, byggir og sýknukröfu sína á eigin sök stefnanda. Samkvæmt vottorði Veðurstofunnar hafi vindstyrkur á Reykjavíkurflugvelli verið um 19,8 m/s á þeim tíma sem slysið hafi orðið og allt að 31,2 m/s í hviðum. Slysahætta sé almennt mjög mikil við slíkar aðstæður. Stefnandi hafi sjálf valið að fara upp tröppurnar án stuðnings, í stað þess að velja aðra og hættuminni leið. Almannavarnir hafi varað við útiveru á þessum tíma. Hafi það því verið stórfellt gáleysi af stefnanda að velja að ganga upp tröppurnar við þessar aðstæður.

Stefndi, Háskóli Íslands, mótmælir sérstaklega útreikningi bótafjárhæðar, sérstaklega framreikningi fjárhæða samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá liggi ekki fyrir að allur sjúkrakostnaður, samkvæmt framlögðum gögnum, sé vegna handleggsbrots eða afleiðinga slyssins. Þá beri ekki að bæta þann kostnað nema til þess tíma er stöðugleika sé náð.

Kröfu sína um lækkun dómkrafna byggir stefndi, Háskóli Íslands, á eigin sök stefnanda og áhættutöku hennar. Stefnandi hafi sjálf valið að fara upp tröppurnar í stað þess að velja aðra og hættuminni leið, í algeru fárviðri, þar sem varað hafi verið við útiveru, og án alls stuðnings. Ef talið yrði að tröppurnar hafi augljóslega verið vanbúnar, eins og stefnandi haldi fram, hljóti stefnandi að bera eigin sök. Auk þess sem frumorsök tjóns hennar, samkvæmt framburði stefnanda sjálfrar, hafi verið óveður og það að ekkert handrið hafi verið á tröppunum geti í mesta lagi talist meðvaldur slyssins.

Kröfu sína um málskostnað byggir stefndi, Háskóli Íslands, á 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Stefndi, ÍAV hf., byggir sýknukröfu sína á aðildarskorti, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Stefnandi hafi orðið fyrir óhappi þegar hún hafi verið að fara um tröppur sem séu í eigu og umsjá stefnda, Háskóla Íslands. Tröppurnar séu hluti af háskólasvæðinu og sé umferð sem fari um þær almennt tengd þeirri starfsemi sem fari fram á svæðinu. Tröppurnar liggi á milli háskólabygginga og hafi verið hluti af framkvæmdum við byggingu Háskólatorgsins. Umræddar tröppur séu því á engan hátt á ábyrgð eða í umsjá ÍAV hf. eða tengist starfsemi félagsins á nokkurn hátt. Vandséð sé því hvernig ÍAV hf. geti borið ábyrgð á þeim sem um þær fari þannig að til bótaábyrgðar á hendur félaginu stofnist á grundvelli sakar. Það hafi ekki verið ákvörðun stefnda, ÍAV hf., hvenær tröppurnar hafi verið teknar í notkun og umferð fótgangandi um háskólasvæðið leyfð þar. Það að stefndi, Háskóli Íslands, hafi tekið þá ákvörðun að það yrði gert, áður en stefnd, ÍAV hf., hafi lokið endanlega við framkvæmdir, geti á engan hátt talist stefnda, ÍAV hf., til sakar og lagt bótaábyrgð á félagið. Á því beri Háskóli Íslands einn ábyrgð. Ekkert liggi því fyrir í málinu sem sýni fram á að stefndi, ÍAV hf., beri skyldur lögum samkvæmt gagnvart stefnanda þannig að um aðild félagsins að máli þessu sé að ræða og beri því að sýkna stefnda, ÍAV hf., af öllum kröfum stefnanda á grundvelli aðildarskorts.

Stefndi, ÍAV hf., byggir einnig á því að sök félagsins sé ósönnuð. Um skaðabótaábyrgð fari eftir almennum skaðabótareglum og leiði af þeim að sönnunarbyrðin hvíli óskipt á stefnanda um meinta sök ÍAV. Ósannað sé að stefndi, ÍAV hf., hafi með saknæmum og ólögmætum hætti valdið því að stefnandi hafi fallið í tröppunum í umrætt sinn. Það sé alfarið að rekja til óhappatilviljunar og/eða gáleysis hennar sjálfrar. Fyrir liggi að óveður hafi verið meginorsök þess að stefnandi hafi fallið í tröppunum, eins og hún segi sjálf frá í lögregluskýrslu. Lýsing stefnanda á atvikinu sé og skýr í skýrslunni, en þar lýsi hún því, að er hún hafi nánast verið komin upp tröppurnar hafi skollið á henni mjög sterk vindhviða, sem hafi feykt henni afturábak og hafi hún lent mjög harkalega á hægri hliðinni á tröppunum fyrir neðan. Af framangreindri lýsingu sé ljóst að ekkert sem viðkom tröppunum sjálfum hafi orðið þess valdandi að stefnandi hafi fallið. Orsök þess hafi einungis verið sterkur vindur eða óveður sem hafi verið umræddan morgun. Liggi fyrir að þennan morgun hafi verið mjög hvasst í Reykjavík og kl. 9:00 árdegis hafi verið mikil rigning og vindhraði 17,2 m/s og 19,89 m/s í mestu vindhviðum. Veðurspá að morgni 14. desember kl. 6:00 hafi verið stormviðvörun, suðaustan 25-30 m/s og enn hvassari hviður. Þá megi benda á að kvöldið áður hafi verið gefin út stormviðvörun fyrir þennan dag. Ekkert saknæmt hafi því verið á ferðinni heldur hafi einungis verið um óhappatilviljun að ræða sem enginn beri ábyrgð á. Með tilliti til veðursins þennan morgun hafi stefnanda ekki getað dulist að snarpar vindhviður gætu auðveldlega haft áhrif hvar sem farið væri um. Það hafi því einungis verið óhappatilviljun að stefnandi hafi fengið á sig slíka hviðu nákvæmlega á þeim tíma þegar hún hafi verið að ganga upp tröppurnar og að sú hviða hafi verið það sterk að hún hafi feykst um koll. Á líku óhappatilviki beri enginn skaðabótaábyrgð enda engri sök fyrir að fara í því tilviki.

Stefndi, ÍAV hf., mótmælir því að hafa brotið gegn tilvitnuðum ákvæðum reglugerðar nr. 441/1998 með saknæmum hætti. Ekki sé að sjá að tilvitnað ákvæði gr. 202.10 eigi við um útitröppur heldur sé þar einungis fjallað um tröppur. Megi allt eins gera ráð fyrir að hér sé eingöngu átt við tröppur innanhúss, enda sé í öðrum málsgreinum í 202. gr. sérstaklega tekið fram þegar átt sé við útitröppur. Þá sé efni 10. kafla reglugerðarinnar, þar sem 202. gr. sé að finna, afmarkað við umferðarleiðir inn í og innan byggingar. Umræddar tröppur hafi hvorki verið leið inn í byggingu né umferðarleið innan byggingar. Af því leiði að kröfur gr. 202.10 um handrið eigi ekki við í þessu tilviki.

Stefndi, ÍAV hf., mótmælir því að það, að ekki hafi verið sótt sérstaklega um byggingarleyfi fyrir tröppunum og að það hafi leitt til að úttekt hafi ekki farið fram, feli í sér sök af félagsins hálfu á því að stefnandi hafi fokið til í tröppunum og fallið. Ekkert orsakasamband sé þar á milli.

Umræddar tröppur hafi í raun verið endurbætur og endurgerð á tröppum sem hafi verið fyrir á svæðinu og því tæplega þörf á sérstöku byggingarleyfi. Þá sé ekkert óeðlilegt við það að úttekt samkvæmt 40. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 hafi ekki farið fram á umræddum tíma þar sem, eins og áður hafi verið lýst, framkvæmdunum við tröppurnar hafi ekki verið að fullu lokið. Þá sé með öllu ósannað að tröppurnar hafi verið vanbúnar þannig að hætta hafi skapast þó ekki hafi verið búið að setja á þær handrið. Þær hafi ekki verið hættulegri en almennt gangi og gerist með tröppur og ekkert óvenjulegt eða óeðlilegt við þær. Þá sé ósannað að vöntun á handriði hafi verið meginorsök þess að stefnandi hafi fallið. Ekkert liggi fyrir um það í málinu að ekki hafi átt að setja handrið á tröppurnar, það hafi verið sett síðar enda gert ráð fyrir því á teikningu. Þá beri að hafa í huga að framkvæmdir hafi á umræddum tíma enn staðið yfir á svæðinu og ekki endilega búið að ganga frá þeim. Þrátt fyrir þá staðreynd að ekki hafi verið búið að setja upp handrið á tröppurnar á þessum tíma liggi ekkert fyrir um að umbúnaður á tröppunum hafi verið orsakavaldur eða meðorsakavaldur að því að óhappið hafi orðið, þ.e. að stefnandi hafi fokið um koll í vindhviðu. Handrið sem slíkt komi ekki í veg fyrir það enda ekki hægt að fullyrða að stefnandi hefði gengið upp tröppurnar við handrið og haldið sér í það. Þá megi benda á að þó að handrið hefði verið komið á sinn stað, megi allt eins gera ráð fyrir að það hefði komið að litlum notum í þetta sinn. Ósannað sé að ef stefnandi hefði haldið sér í á leiðinni upp tröppurnar, hefði hún ekki fokið um koll. Hafa skuli í huga að stefnandi hafi verið komin nánast alla leið upp tröppurnar þegar hún hafi fokið og því megi allt eins gera ráð fyrir að hún hefði verið búið að sleppa handriðinu.

Stefndi, ÍAV hf., mótmælir því að sök verði byggð á því að umferð hafi verið hleypt á tröppurnar áður en þær hafi að fullu verið frágengnar. Það hafi ekki verið í verkahring ÍAV að hlutast til um það hvenær tröppurnar hafi verið teknar í notkun heldur hafi stefndi, Háskóli Íslands, ákveðið það. Því til viðbótar megi benda á að þó að handrið hafi ekki verið komið á tröppurnar hafi þær að öllu leyti verið fullbúnar og hafi frágangi umhverfis þær verið lokið. Það hafi því engin hætta verið fólgin í því að nota tröppurnar eins og stefnandi virðist halda fram.

Stefndi, ÍAV hf., byggir einnig á því að bótaréttur sé fallinn niður vegna eigin sakar stefnanda. Eins og fyrr hafi komið fram hafi orsök þess að stefnandi hafi fallið í umrætt sinn verið vindhviða sem feykt hafi henni um koll. Liggi fyrir að veður hafi verið verulega vont þennan morgun og hafi verið gefin út stormviðvörun. Stefnandi hafi sjálf tekið þá ákvörðun að vera á ferðinni umræddan morgun og fara upp þessar tröppur en aðrar leiðir hafi staðið henni til boða til að komast á áfangastað, enda hafi umræddar tröppur einungis verið ein af umferðarleiðum á háskólasvæðinu. Stefnandi hafi þó valið að nota tröppurnar þó svo að ekkert handrið hafi verið á þeim, þrátt fyrir að telja það sjálf til stórfells gáleysis að svo var ekki. Á þessu beri stefnandi sjálf alla ábyrgð. Gildi það sama hér sem almennt að gera verði þær kröfur til fólks að það gæti að sér og hagi sér með forsvaranlegum hætti. Verði af einhverjum ástæðum litið svo á að um sök stefnda sé að ræða leiði það af meginreglunni um eigin sök að stefnandi hafi fyrirgert þeim bótarétti. Byggi það á áralangri dómvenju.

Gera megi ráð fyrir að stefnandi hafi verið gjörkunnug aðstæðum á svæðinu og oft farið þar um, þar á meðal um þessar tilteknu tröppur, en í gögnum málsins komi fram að hún hafi hafið nám í Háskóla Íslands árið 2006 og því stundað það í um 1-1½ ár þegar atvik varð. Stefnandi hafi og getað valið aðra leið en tröppurnar til að komast á milli háskólabygginganna. Hún hafi hins vegar valið að fara um þessar tröppur, í því óveðri sem geisað hafi þennan morgun, og það þrátt fyrir að hún hafi talið það stórkostlegt gáleysi að umferð væri leyfð þar um, án þess að búið væri að setja upp handrið. Það sé því engu um að kenna nema eigin gáleysi stefnanda að hún hafi dottið umrætt sinn þegar vindhviðan hafi skollið á henni, en af málatilbúnaði stefnanda sé ljóst að það hafi haft úrslitaáhrif um það að hún hafi fallið.

Stefndi, ÍAV hf., byggir varakröfu sína um lækkun bóta, á eigin sök stefnanda. Stefnandi hafi sýnt verulegt gáleysi umræddan dag. Leiði það til þess að skipta beri sök og leggja mestan hluta ábyrgðar á stefnanda og lækka bætur til samræmis. Eigi sömu sjónarmið við og um eigin sök.

Stefndi, ÍAV hf., byggir varakröfu sína einnig á því, að útreikningur bóta sé að hluta til rangur. Telur stefndi, ÍAV hf., að miða eigi bætur fyrir varanlega örorku við lágmarksbætur samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Engin efni séu til að miða við meðallaun skrifstofufólks, eins og stefnandi geri með vísan til 2. mgr. 7. gr. Undantekning 2. mgr. 7. gr. beri að túlka þröngt og sé við það miðað að staða tjónþola á tjónsdegi sé óvenjuleg eða breytingar hafi orðið á högum tjónþola. Þessi undantekning eigi ekki við í tilviki stefnanda, enda hafi hún verið námsmaður um nokkurra ára skeið og því ekkert óvenjulegt við stöðu hennar. Beri að lækka bætur til samræmis við breytt tekjuviðmið.

Stefndi, ÍAV hf., hafnar sérstaklega kröfu um sjúkrakostnað að fjárhæð 206.697 krónur. Að mestu leyti sé um að ræða kostnað við sjúkraþjálfun á tímabilinu frá janúar 2008 til nóvember 2009, nokkur skipti í hverjum mánuði á þessu tímabili. Ekkert liggi hins vegar fyrir um það í málinu að öll þessi sjúkraþjálfun hafi verið nauðsynleg vegna áverkans sem krafist sé bóta vegna, þ.e. handleggsbrotsins. Af matsgerðinni megi hins vegar ráða að stefnandi hafi átt við ýmis bakvandamál að stríða og hafi sögu um verki í hálsi, herðum og á mjaðmasvæði. Sé því ekki óvarlegt að ætla að ástæða þessarar löngu sjúkraþjálfunar sé að rekja til þess. Í öllu falli beri ekki að bæta kostnað vegna sjúkraþjálfunar nema til þess tíma er stöðugleika hafi verið náð, í nóvember 2008.

Stefndi, ÍAV hf., mótmælir sérstaklega upphafsdegi dráttarvaxta frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi.

Um lagarök vísar stefndi, ÍAV hf., til almennra reglna vátrygginga- og skaðabótaréttar, skaðabótalaga nr. 50/1993 og laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi, ÍAV hf., á 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Í máli þessu krefur stefnandi stefndu sameiginlega um greiðslu bóta vegna slyss sem hún varð fyrir hinn 14. desember 2007, er hún datt í tröppum sem liggja á milli Odda og Árnastofnunar. Stefndu hafna bótaskyldu.

Stefnandi byggir á því að frágangur á tröppunum hafi ekki verið í samræmi við byggingarreglugerð, en vantað hafi handrið á tröppurnar. Ekki hafi verið sótt um byggingarleyfi fyrir tröppunum í samræmi við skipulags- og byggingarlög og þar af leiðandi hafi ekki farið fram úttekt byggingarfulltrúa og því ekki gerðar réttmætar athugasemdir við teikningar af tröppunum og byggingu þeirra. Með því að ganga frá tröppunum án handriðs, í andtöðu við gildandi reglur og með því að leyfa umferð um þær í því ásigkomulagi hafi stefndu valdið henni tjóni með stórfelldu gáleysi.

Samkvæmt framburði stefnanda var hún á leið í próf í Háskóla Íslands umræddan dag. Samkvæmt vottorði Veðurstofu Íslands var vindstyrkur mikill, eða 19,8 m/s og allt að 31,2 m/s í hviðum. Stefnandi hefur borið að hún hafa verið á leið upp umræddar tröppur ásamt samnemanda sínum, sem verið hafi aðeins á undan henni. Er hún var ofarlega í tröppunum hafi komið vinhviða sem hafi skellt henni aftur með þeim afleiðingum að hún brotnaði á olnboga. Lýsti hún atvikum með svipuðum hætti bæði hjá lögreglu hinn 18. desember, og fyrir dómi. Einnig bar fyrrgreindur samnemandi um atvik máls með svipum hætti og stefnandi fyrir dómi. Þá liggur frammi læknisvottorð þess efnis að stefnandi leitaði á slysastofu sama dag. Verður því að telja nægjanlega sannað að atvik hafi verið með þeim hætti sem stefnandi lýsir.

Samkvæmt ítrekuðum framburði stefnanda sjálfrar verður ekki séð að frágangur á umræddum tröppum hafi orsakað slys hennar heldur hafi skyndilega skollið á henni sterk vindhviða sem hafi feykt henni niður tröppurnar. Af því sem fyrir liggur í málinu um atvik að umræddu slysi, verður ekki fundin á því önnur skýring en að um óhappatilvik hafi verið að ræða, en slysið ekki skapast af aðstæðum á slysstað. Er því ekki sýnt fram á orsakasamband milli þess að ekki var handrið á tröppunum og slyss stefnanda. Samkvæmt framansögðu er það því niðurstaða dómsins að slys stefnanda megi rekja til óhappatilviks sem stefndu bera ekki ábyrgð á og þegar af þeirri ástæðu ber því að sýkna stefndu af öllum kröfum stefnanda.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir rétt að hver aðila beri sinn kostnað af málinu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, Háskóli Íslands og ÍAV hf., eru sýkn af kröfum stefnanda, K-kvk-ef B-kvk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf