E-2521/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 6. apríl 2016, var höfðað 15. júní 2015 af hálfu A, [..., ...], á hendur Fjarskiptum hf., Skútuvogi 2, Reykjavík.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 600.000 krónur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. desember 2013 til 26. mars 2014 og með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 26. mars 2014 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að skaðlausu.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi stefnanda að skaðlausu.

Þinghöld eru lokuð og nafnleynd haldin við meðferð málsins, sbr. a-lið 1. mgr. 8. gr. laga nr. 91/1991.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Stefndi er fjarskiptafyrirtæki sem veitir þjónustu undir nafninu Vodafone, þar á meðal símaþjónustu. Stefndi heldur einnig úti vefsíðunni vodafone.is og bauð viðskiptavinum sínum aðgang að þjónustu á vefsíðunni sem nefndist ,,Mínar síður“. Á ,,Mínum síðum“ gátu viðskiptavinir stefnda meðal annars sent SMS-skeyti í farsíma, varðveitt send skeyti og meðhöndlað þau.

Við sendingu á SMS-skeytum á ,,Mínum síðum“ var texti skeytisins ritaður í þar til gerðan reit og þar undir birtist meðal annars reiturinn ,,Vista í skeyta sögu“, sem var fyrir fram hakað við. Við hliðina á þeim reit birtist ,,senda“ hnappur um leið og fyrsti stafur nýs skeytis var skrifaður. Neðar á síðunni birtist svonefnd ,,skeytasaga“, ásamt fjölda skeyta, sem var listi yfir vistuð skeyti, dagsetningu þeirra, tímasetningu, fyrsta 21 staf skeytanna, fjölda viðtakenda og kostnað við sendingu þeirra. Óumdeilt er að SMS-skeyti, sem send voru í gegnum ,,Mínar síður“, voru vistuð ótímabundið nema sendandi tæki út hakið við reitinn ,,Vista í skeyta sögu“ þegar hann sendi skeyti.

Aðfaranótt 30. nóvember 2013 braust óþekktur ,,tölvuþrjótur“ inn á vefsíðu stefnda með því að notfæra sér, að sögn stefnda, ,,áður óþekktan veikleika í öryggi vefsíðunnar“. Tölvuþrjóturinn afritaði vistuð SMS-skeyti sem notendur ,,Minna síðna“, þar á meðal stefnandi, höfðu sent sem og vistuð skeyti sem höfðu verið send af öðrum notendum ,,Minna síðna“, og gerði skeytin aðgengileg öllum almenningi á internetinu ásamt upplýsingum um símanúmer sendanda og móttakanda. Stefndi kveðst þegar hafa ræst út viðbragðsteymi sem hafi tekið niður vefsíðu stefnda og lokað öllum aðgangi. Þá hafi ,,færustu öryggissérfræðingar landsins“ verið kvaddir til, sem og sérfræðingar frá Vodafone Global. Netöryggissveit samkvæmt reglugerð nr. 475/2013 hafi verið tilkynnt um málið strax árla morguns. Um leið og stefnda hafi orðið ljóst að tölvuþrjóturinn hefði tekið gögn ófrjálsri hendi hafi hann sett af stað átak til að láta alla viðskiptavini sína vita sem hafi átt gögn sem tölvuþrjóturinn hafi stolið og birt.

Fyrstu daga desembermánaðar 2013 sendi stefndi tölvubréf til viðskiptavina sinna sem voru með skráð netfang á ,,Mínum síðum“ og sendi frá sér fréttatilkynningu og tilkynningu til Kauphallar. Þar kemur m.a. fram að meðal stolinna gagna hafi verið 79 þúsund SMS-skeyti, notendanöfn og lykilorð að ,,Mínum síðum“. SMS-skilaboðin hafi verið send með SMS-þjónustu á heimasíðu stefnda á tímabilinu 1. desember 2010 til 30. nóvember 2013. SMS-skeytin hafi verið send af 5.100 aðilum, þar af hafi 2.500 viðskiptavinir aðeins sent ein skilaboð. Af þessum fjölda hafi um 60 þúsund skilaboð verið almennar þjónustutilkynningar sem hafi verið sendar af félagasamtökum eða litlum þjónustuaðilum, svo sem tannlæknum og hárgreiðslustofum. Fjarskiptalög kveði ,,skýrt á um að varðveisla gagna lengur en 6 mánuði er óheimil. Ljóst er að stór hluti hinna stolnu gagna var eldri en það og ber [stefndi] fulla ábyrgð á því“. Ástæðum þessa var lýst þannig að á heimasíðunni væri viðskiptavinum boðið að vista send SMS-skilaboð en hægt væri að afþakka vistunina með því að taka út hak í reitnum ,,Vista í samskiptasögu“. Þetta fyrirkomulag á heimasíðunni væri ,,gallað og í því felast mistök“ stefnda.

Stefndi kveðst áður hafa sætt tilraunum ,,tölvuþrjóta“ til að brjótast inn á vefsíðu stefnda. Stefndi lýsir því að 7. mars 2012 hafi tölvuþrjóti tekist að skipta um útlit á vefsíðu stefnda. Í kjölfarið kveðst stefndi hafa gert sérstaka öryggisúttekt á vefsíðunni og aukið við varnir hennar. Hinn 13. mars 2012 hafi tölvuþrjótur reynt að gera slíkt hið sama en þá hafi uppfærðar varnir stefnda haldið og hafi tölvuþrjótinum því ekki tekist ætlunarverk sitt. Stefndi segist hafa tekið þátt í evrópskri netöryggisæfingu á vegum opinberra aðila. Þar hafi verið sviðsett öryggisatvik, þau meðhöndluð, viðbrögð samræmd og miðlun upplýsinga æfð. Starfsmenn stefnda hafi með því meðal annars fengið sérstaka þjálfun í að bregðast við öryggisógn. Að sögn stefnda gerðu ,,færustu sérfræðingar“ öryggisúttekt á vefsíðu stefnda í janúar 2013. Hinn 3. maí 2013 hafi tölvuþrjóti aftur tekist að valda skemmdum á vefsíðu stefnda. Tilvikið hafi varðað afmarkaðan hluta hennar og stefndi hafi álitið það síður alvarlegt en tilvikið 7. mars 2012. Stefndi kveður öryggi vefsíðunnar þá hafa verið yfirfarið og varnir hennar auknar. Reglugerð nr. 475/2013 um málefni CERT-ÍS netöryggissveitar tók gildi 1. júní 2013. Stefndi kveðst hafa átt ágætt samstarf við sveitina vegna fjarskiptastarfsemi sinnar. Stefndi hafi til dæmis tilnefnt sérstakan tengilið við netöryggissveitina til að tryggja að sveitin gæti haft samband við stefnda. Haustið 2013 segist stefndi hafa tekið þátt í fyrstu innanlandsæfingunni í netöryggi á vegum netöryggissveitar. Starfsmenn stefnda hafi þar aftur fengið sérstaka þjálfun í að bregðast við ógn við öryggi.

Stefnandi krefst skaðabóta frá stefnda vegna þess að birt voru fimm skeyti sem aðrir notendur ,,Minna síðna“ sendu í símanúmerið x og höfðu vistað á ,,Mínum síðum“. Stefndi kveður stefnanda hafa haft það símanúmer hjá stefnda, því hafi verið rétthafabreytt 23. júní 2008 af stefnanda yfir á einkahlutafélagið [...] ehf., sem verið hafi greiðandi þess áður og sé númerið enn virkt hjá Vodafone í áskrift. Öll skeytin fimm voru frá stjórnmálaflokkum, tvö frá Framsóknarflokknum og þrjú frá Samfylkingunni, og bera með sér að vera fjöldapóstur sem hafi verið sendur mörgum móttakendum.

Viðskiptavinur stefnda beindi kvörtun til Póst- og fjarskiptastofnunar vegna umrædds leka. Póst- og fjarskiptastofnun framsendi kvörtun hans til Persónuverndar, þannig að fyrrnefnda stofnunin tók til umfjöllunar öryggi umræddra gagna, en síðarnefnda stofnunin kannaði lögmæti varðveislu þeirra persónuupplýsinga sem gögnin hefðu að geyma. Með ákvörðun Póst- og fjarskiptastofnunar nr. 1/2014, 24. mars 2014, komst stofnunin að þeirri niðurstöðu að sendikerfið sem flytur merki af vefsvæði stefnda, vodafone.is, yfir í SMS-miðlara í farsímakerfi stefnda teldist vera fjarskiptanet í skilningi 13. tl. 3. gr. laga nr. 81/2003. Einnig að sú þjónusta sem veitt væri á vefsvæði stefnda, vodafone.is, sem fæli í sér sendingu smáskilaboða af „Mínum síðum“ yfir í farsíma, teldist vera fjarskiptaþjónusta í skilningi 15. tl. 3. gr. sömu laga og að sá hluti fjarskiptanets sem miðli merkjum af vefsvæði stefnda, vodafone.is, yfir í SMS-miðlara í farsímakerfi félagsins og veiti viðskiptavinum þess sem tengist „Mínum síðum“ með símanúmeri sínu slíkan aðgang, teldist hluti af almennu fjarskiptakerfi stefnda í skilningi 5. tl. 3. gr. laga nr. 81/2003. Stefndi kærði ákvörðunina til úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála, sem staðfesti hana með úrskurði í máli nr. 3/2014, 11. október 2014. Stefndi hefur höfðað mál á hendur Póst- og fjarskiptastofnun og krefst þess að umræddur úrskurður úrskurðarnefndarinnar verði ógiltur með dómi. Niðurstaða í því máli liggur enn ekki fyrir. Persónuvernd kvað upp úrskurð í máli nr. 376/2014, 13. maí 2014, og komst að þeirri niðurstöðu að varðveisla stefnda á SMS-skilaboðum með viðkvæmum persónuupplýsingum um umræddan viðskiptavin, sem hafi verið send af vefsíðu stefnda, samræmdist ekki lögum nr. 77/2000.

Stefnandi kom fyrir dóm og gaf aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Þá gáfu einnig skýrslur B, framkvæmdastjóri tæknisviðs stefnda og C, fyrrverandi forstjóri stefnda. Verður vitnað til framburðar þeirra eftir því sem þurfa þykir.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Niðurstöður eftirlitsaðila

Stefnandi byggir á því að Póst- og fjarskiptastofnun og Persónuvernd hafi tekið til meðferðar erindi samkynja þeim atvikum sem þetta mál snúist um og hafi stefndi átt þess kost að koma andmælum sínum að fyrir báðum eftirlitsaðilunum. Stefnandi telur að leggja megi til grundvallar niðurstöður í greindum málum eftirlitsaðilanna og að málsmeðferðin hjá eftirlitsaðilunum hafi verið án annmarka. Samkvæmt niðurstöðum Póst- og fjarskiptastofnunar hafi SMS-skilaboð með persónugreinanlegum og viðkvæmum persónuupplýsingum um kvartanda, sem hafi borist á internetið frá stefnda, verið hluti af fjarskiptaþjónustu stefnda og farið fram á almennu fjarskiptaneti hans. Þessa niðurstöðu hafi úrskurðarnefnd fjarskipta- og póstmála staðfest. Þá sé niðurstaða Persónuverndar sú að kvartandi hafi ekki samþykkt vinnslu stefnda á persónuupplýsingunum.

Starfsmenn Póst- og fjarskiptastofnunar, úrskurðarnefnd fjarskipta- og póstmála og Persónuvernd búi yfir sérþekkingu á þeim viðfangsefnum, sem heyri undir stofnanir þeirra. Um verkefni Póst- og fjarskiptastofnunar sé fjallað í 3. gr. laga nr. 69/2003 um Póst- og fjarskiptastofnun. Í 1. gr. laga nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga sé markmið þeirra laga skilgreint. Vægi umsagna og úrskurða þessara eftirlitsaðila sé með þeim hætti að dómstólar geti ekki sniðgengið þau, nema því aðeins að stefndi sýni fram á að þeir séu haldnir þess háttar annmörkum að varði ógildingu. Þar sem slíkir annmarkar séu ekki fyrir hendi verði að leggja til grundvallar niðurstöður stofnananna, að því leyti sem þær snúi að álitaefninu um bótaskyldu stefnda. Stefnandi byggir á því að sú þjónusta sem stefnandi samdi um kaup á við stefnda hafi falið í sér fjarskiptaþjónustu á fjarskiptanetum stefnda.

Bótaskylda stefnda

Stefnandi vísar til 1., 2. og 3. mgr. 42. gr. laga nr. 81/2003, um fjarskipti. Þau persónulegu gögn um stefnanda sem hafi flust frá stefnda á internetið hafi ekki verið gögn um fjarskiptaumferð farsíma stefnanda, þ.e. hver hafi haft samband í hvaða númer og úr hvaða númeri, lengd samskiptanna o.s.frv., heldur hafi verið um texta samskiptanna að ræða og hafi öll skilaboðin verið eldri en sex mánaða. Stefnda hafi verið óheimilt að varðveita texta smáskilaboðanna án tillits til þess hvort þau væru eldri eða yngri en sex mánaða. Undantekningarákvæði laganna hafi ekki átt við í tilviki stefnanda.

Stefndi hafi af ásetningi eða stórfelldu gáleysi brotið á réttindum stefnanda með því að geyma viðkvæm persónuleg gögn um hann þrátt fyrir bann fjarskiptalaga við slíkri varðveislu. Stefnda hafi verið óheimilt að geyma gögn um annað en fjarskiptaumferð, sem hafi tengst smáskilaboðum, sem hafi borist og verið send frá farsíma stefnanda. Fjarskiptalög heimili einungis geymslu gagna um umferð í allt að sex mánuði. Sú aðgerð stefnda að varðveita texta smáskilaboðanna hafi leitt til þess að við innbrot í fjarskiptakerfi stefnda hafi sá, sem hafi borið ábyrgð á innbrotinu, komist yfir hin viðkvæmu persónugögn um stefnanda og hafi getað gert þau öllum aðgengileg á internetinu. Hefði stefndi farið að fjarskiptalögum um eyðingu gagnanna, sem tengdust stefnanda, hefði innbrotið engu skipt fyrir stefnanda, þar sem engin viðkvæm gögn um stefnanda hefði þá verið að finna í fjarskiptakerfum stefnda. Háttsemi stefnda sé því tvímælalaust ólögmæt.

Stefnda hafi verið ljóst á þeim tíma, sem innbrotið var framið í fjarskiptakerfi hans, að hann varðveitti af ásetningi mikið magn viðkvæmra persónuupplýsinga, þar á meðal viðkvæm gögn tengd stefnanda. Honum hafi verið í lófa lagið að gera ráðstafanir til að eyða gögnunum eins og lög mæli fyrr um, að undanskildum gögnum um umferð síðustu sex mánuðina. Þetta hafi stefndi vanrækt og því sé saknæmisskilyrði sakarreglunnar uppfyllt. Skipti þá ekki máli hvort talið verði að háttsemin teljist ásetningsbrot eða brot framið af stórkostlegu gáleysi.

Orsakasambandið milli háttsemi stefnda og tjóns stefnanda sé beint og fyrirsjáanlegt. Stefnda hafi verið ljóst eða hlotið að vera ljóst að reglurnar, sem bönnuðu varðveislu umræddra gagna, hefðu þann tilgang að tryggja vernd persónuupplýsinga og þar með að vernda friðhelgi einkalífs notenda þjónustunnar. Stefnandi hafi mátt treysta því að stefndi færi með viðkvæm persónuleg gögn um hann af hinni mestu varúð.

Stefnandi byggir bótaskyldu stefnda meðal annars á sakarreglunni og séu öll skilyrði hennar uppfyllt. Við beitingu hennar í máli þessu beri m.a. að hafa í huga, að stefndi hafi vanrækt skyldu sína til athafna, þ.e. að eyða hinum viðkvæmu gögnum, og skyldu sína til nákvæmra vinnubragða, sem rakin verði til hins opinbera starfsleyfis stefnda. Jafnframt sé byggt á húsbóndaábyrgð stefnda, en hann beri ábyrgð á hverri þeirri bótaskyldu háttsemi, sem starfsmenn hans, ráðgjafar og verktakar séu ábyrgir fyrir, hvort sem er með aðgerðum eða athafnaleysi. Stefnandi telur að beita skuli hinni almennu sakarreglu með strangari hætti en almennt sé þar sem stefnda hafi verið úthlutað starfsleyfum með aðgangi að takmarkaðri auðlind og beri jafnframt ríka sérfræðiábyrgð gagnvart viðskiptamönnum sínum. Enn fremur byggir stefnandi á reglunni um reglufest saknæmi, þ.e. að brot stefnda á framangreindum lagareglum um vörslur viðkvæmra persónuupplýsinga leiði eitt sér til þess að skilyrði bótaskyldu stefnda séu uppfyllt.

Stefndi hafi vanrækt að uppfylla þá lögbundnu varúðarskyldu sína að gera viðeigandi tæknilegar og skipulagslegar öryggisráðstafanir til að vernda persónuupplýsingar gegn óleyfilegum aðgangi, sbr. 11. gr. laga nr. 77/2000, en stefnda hafi verið skylt að gera ráðstafanir, sem tryggi nægilegt öryggi miðað við áhættu af vinnslunni og eðli þeirra gagna sem verja á, með hliðsjón af nýjustu tækni og kostnaði við framkvæmd þeirra. Stefndi beri ábyrgð á því að áhættumat og öryggisráðstafanir við vinnslu hinna umræddu persónuupplýsinga séu í samræmi við lög og reglur um hvernig tryggja skuli öryggi upplýsinga. Þessi vanræksla leiði til bótaskyldu stefnda gagnvart stefnanda vegna hins óleyfilega aðgangs og eftirfarandi dreifingar á internetinu.

Stefnandi vísar til þess að hvort tveggja einkalíf og æra stefnanda njóti verndar stjórnarskrárinnar. Stefndi hafi brotið gegn einkalífi stefnanda með þeirri háttsemi sinni að gera utanaðkomandi kleift að komast yfir einkagögn hans sem bárust stefnanda, eða stefnandi sendi, með smáskilaboðum þeim sem ekki hafi mátt vera aðgengileg og birta þau á netinu. Með þessari háttsemi hafi stefndi skert stjórnarskrárvarin réttindi stefnanda og af því leiði skaðabótaskyldu stefnda á tjóni stefnanda á hlutlægum grunni.

Bótaskylda stefnda varðandi miska sé byggð á 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, enda beri stefndi ábyrgð á ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru og persónu stefnanda og beri því að greiða honum miskabætur.

Með 43. gr. laga nr. 77/2000 og ákvæði 23. gr. tilskipunar 95/46/EB sé innleidd saknæmisregla (culpa) með öfugri sönnunarbyrði. Í 23. gr. enska texta tilskipunarinnar sé talað um að „any person who has suffered damage [...] is entitled to receive compensation from the controller for the damage suffered“. Í íslenskri þýðingu tilskipunarinnar segi „að hver sá sem hefur orðið fyrir tjóni [ ... ] eigi rétt á skaðabótum frá ábyrgðaraðila fyrir það tjón sem hann hefur orðið fyrir“. Þrátt fyrir skýrt orðalag tilskipunarinnar segi í 43. gr. laga nr. 77/2000, að ábyrgðaraðili skuli „... bæta hinum skráða það fjárhagslega tjón sem hann hefur orðið fyrir ...“. Ekki er ljóst af undirbúningsgögnum laganna hvers vegna tilskipunin sé innleidd í andstöðu við fyrirmæli tilskipunarinnar, sem mæli fyrir um skaðabætur, sem nái bæði til bóta fyrir fjárhagslegt og ófjárhagslegt tjón. Takmörkunin við fjárhagslegt tjón eingöngu sé byggð á misskilningi á texta tilskipunarinnar. Því sé mótmælt að hin ranga innleiðing verði lögð til grundvallar reyni yfirhöfuð á ákvæði þetta við ákvörðun um bótaskyldu stefnda vegna hins ófjárhagslega tjóns stefnanda. Ákvæði þetta skipti einkum máli að því er varðar öfuga sönnunarbyrði sem lögð sé á stefnda. Skaðabótaskylda stefnda sé byggð á réttarreglum um skaðabótaskyldu þar sem bótaskyldan nái jafnt til fjárhagslegs sem ófjárhagslegs tjóns og því skipti ákvæði þetta ekki máli, verði niðurstaðan sú að skýra það í andstöðu við ákvæði tilskipunarinnar.

Bótafjárhæðir

Dómkrafa stefnanda sé um bætur fyrir ófjárhagslegt tjón. Stefndi hafi geymt viðkvæm gögn sem óheimilt hafi verið að geyma, þ.e. ekki aðeins gögn um umferð. Án þessarar óheimilu gagnavörslu hefði skaðinn ekki orðið. Hið ólögmæta ástand, þ.e. geymsla gagnanna, hafi ekki aðeins varað um skamma hríð heldur árum saman. Þetta langvarandi ólögmæta ástand auki mjög á saknæmi háttsemi stefnda. Vegna þess að stefndi viðhélt hinu ólögmæta ástandi hafi tjón stefnanda orðið enn stórfelldara en ella. Afleiðingarnar af háttsemi stefnda hafi verið honum fyrirsjáanlegar og röklegt samhengi sé milli háttsemi stefnda og tjóns stefnanda.

Stefndi hafi vakið sérstakt traust hjá stefnanda og öðrum viðskiptavinum sínum með yfirlýsingum á heimasíðu sinni um að öryggi á „Mínum síðum“ væri tryggt. Segi þar m.a. að fylgt sé „ítrustu öryggiskröfum“ til að tryggja að óviðkomandi „geti ekki fengið aðgang að Mínum síðum“. Varnir fyrir ,,Mínar síður“ hafi ekki verið í samræmi við þessa yfirlýsingu og veikari en varnir stefnda fyrir aðrar þjónustur. Það geri yfirlýsinguna enn ámælisverðari en ella og auki á saknæmisstigið.

Fimm skilaboð til stefnanda hafi lekið á internetið af vefsíðu stefnda. Öll skilaboðin hafi verið send fyrir 1. maí 2013 og af þeim sökum hafi upplýsingar um umferð þeirra ekki átt að vera til, hvað þá efni skilaboðanna, þar sem þau voru eldri en sex mánaða 30. nóvember 2013. Skilaboðin hafi verið tilkynningar frá stjórnmálaflokkum sem stefnandi hafi verið aðili að. Fjölmargir hafi hlaðið gögnunum niður á eigin tölvur. Gögnin séu jafnframt ennþá aðgengileg á skráardeilingarsíðunni deildu.net, þar sem þeim hafi verið hlaðið niður a.m.k. 20 þúsund sinnum. Auðvelt hafi verið og sé að tengja einstök smáskilaboð við sendanda og móttakanda þar sem með boðunum hafi birst símanúmer sendanda og móttakanda þeirra.

Sá sem njóti verndar 26. gr. skaðabótalaga sé sá sem misgert sé við. Misgert hafi verið við stefnanda með fyrrgreindri háttsemi stefnda. Stefndi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi og séu huglæg skilyrði því uppfyllt. Stefndi beri ábyrgð á því að hin viðkvæmu gögn um stefnanda hafi verið gerð aðgengileg á internetinu. Öll skilyrði 26. gr. skaðabótalaga séu því uppfyllt.

Í 8. tl. 2. gr. laga nr. 77/2000 sé hugtakið viðkvæmar persónuupplýsingar skilgreint m.a. þannig að undir það falli upplýsingar um stjórnmálaskoðanir. Persónuupplýsingar séu skilgreindar sem persónugreinanlegar upplýsingar, sbr. 1. tl. 2. gr. laganna. Þær upplýsingar sem hafi birst á internetinu í smáskilaboðum til stefnanda heyri undir viðkvæmar persónuupplýsingar og falli þær undir einkamálefni, sbr. t.d. 229. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Leki gagnanna hafi valdið stefnanda miska. Þótt ekki sé ólöglegt að vera félagi í mörgum stjórnmálaflokkum hafi stefnandi fundið fyrir því að hann sé litinn hornauga af samflokksfólki sínu í greindum stjórnmálaflokkum og öðrum samferðarmönnum eftir að smáskilaboðin láku frá vefsvæði stefnda. Þar að auki hafi stefnandi síðastliðin sjö ár starfað sem sjálfstæður verktaki á sviði upplýsingatækni og samið beint við stjórnendur fyrirtækja og stofnana um tímabundin verkefni. Ekki sé óþekkt að stjórnendur og millistjórnendur stofnana sem og einkafyrirtækja líti til stjórnmálatengsla þegar ákveðið sé að ganga til samninga við verktaka á borð við stefnanda. Opinberun á aðild stefnanda að stjórnmálasamtökum hafi skaðað möguleika hans á því að fá úthlutað verkefnum. Málefni þau sem lekið hafi verið af vefsíðu stefnda og hefðu réttilega ekki átt að vera til njóti verndar samkvæmt friðhelgisákvæði stjórnarskrárinnar og refsilögum og varði það fangelsi allt að einu ári að skýra opinberlega frá einkamálefnum annars manns.

Í lögum sé ekki að finna leiðbeiningar eða viðmið um hvernig ákvarða skuli fjárhæð miskabóta. Ekki verði heldur lesin gagnleg viðmið úr dómum. Samkvæmt undirbúningsgögnum 26. gr. skaðabótalaga skuli leggja áherslu á „að fjárhæðir bóta samkvæmt greininni eiga að ákvarðast samkvæmt því sem sanngjarnt þykir hverju sinni“. Síðan séu nefnd dæmi um „umfang tjóns, sök tjónvalds og fjárhagsstöðu hans“. Í dómum hafi verið nefnd ýmis atvik sem orki á fjárhæð miskabóta svo sem að brot skaði sjálfsmynd þess sem fyrir verður, brot valdi honum andlegum erfiðleikum, sá sem ábyrgð beri gangi fram af stórfelldu gáleysi, framkoma sé niðrandi, særandi og lítillækkandi og fallin til að varpa rýrð á þann sem fyrir verður, álitshnekkir, hagsmunir af vernd einkalífs og æru, tjónvaldur hafi jafnframt brotið gegn öðrum réttarreglum en 26. gr., eftirfarandi háttsemi tjónvalds, ásakanir yrðu almennt kunnar, útbreiðsla ummæla, ummæli ítrekað birt á dagblaði.

Framangreind sjónarmið eigi við í máli þessu. Einkalíf stefnanda hafi verið andlag stórfelldra brota af hálfu stefnda. Einkalíf hans hafi verið opinberað og sú opinberun muni viðhaldast vegna eðlis internetsins þar sem allt varðveitist. Brotið hafi valdið stefnanda andlegum og, að mati stefnanda, fjárhagslegum erfiðleikum. Sök stefnda sé stórfelld og hegðun hans eftir að lekinn komst í hámæli stórlega ámælisverð. Stefndi hafi í byrjun tekið á sig ábyrgð á mistökum sínum opinberlega og beðið viðskiptavini sína afsökunar en hafi síðan dregið í land. Í samningaviðræðum við stefnanda hafi stefnandi sagst vera reiðubúinn að ræða bótafjárhæðir jafnskjótt og afstaða eftirlitsstofnana lægi fyrir, þ.e. Persónuverndar og Póst- og fjarskiptastofnunar. Afstaða beggja þessara stofnana hafi verið sú að stefndi hafi verið talinn brotlegur við lagaákvæði. Stefndi hafi skotið ákvörðun Póst- og fjarskiptastofnunar til æðra stjórnvalds, sem hafi staðfest ákvörðunina. Þá hafi stefndi tilkynnt lögmanni stefnanda að ekki yrði rætt um bótaskyldu og bótafjárhæðir. Með því hafi stefndi átt við að stefnandi yrði að sækja bætur fyrir dómstólum. Framkoma þessi sé til þess fallin að auka enn við niðrandi, særandi og lítillækkandi áhrif brots stefnda í garð stefnanda. Sök stefnda sé stórfelld eins og úrskurðir eftirlitsaðila segi til um.

Við mat á miskabótum byggir stefnandi á því að taka skuli tillit til þess að gögnunum hafi verið hlaðið niður vítt og breitt. Þar með varðveitist þau um alla framtíð. Auðvelt sé því að birta þau og senda hvert sem vera skal og hvenær sem er. Þá sé fjárhagsstaða stefnda afar góð. Allt þetta og annað sem rakið hafi verið auki tjón stefnanda, sem rakið verði til háttsemi stefnda. Engin fordæmi séu fyrir slíku tjóni í íslenskri dómiðkun. Þess vegna sé ekki unnt að styðjast við kunn dómafordæmi við mat á hæfilegum miskabótum. Meta verði málið í heild sinni, allar aðstæður stefnanda og áhrif brotsins á líf hans, vávæni háttseminnar, fyrirsjáanleika og sök stefnda og afleiðingarnar fyrir stefnanda.

Með hliðsjón af öllu framgreindu sé gerð krafa um 600.000 krónur í miskabætur úr hendi stefnda auk vaxta. Miskabætur að þeirri fjárhæð séu hæfilegar og sanngjarnar að virtum atvikum og aðstæðum öllum. Upphafstími dráttarvaxta miðist við 26. mars 2014, en þá hafi verið liðnir 30 dagar frá því að stefnandi sannanlega lagði fram þær upplýsingar sem þörf var á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, en það hafi gerst á fundi á skrifstofu þáverandi lögmanna stefnda.

Lagarök

Stefnandi vísi til 68. og 71. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944, almennra hegningarlaga nr. 19/1940, einkum XXV. kafla, skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 26. gr., laga nr. 77/2000, um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga, laga nr. 69/2003, um Póst- og fjarskiptastofnun, laga nr. 81/2003, um fjarskipti, mannréttindasáttmála Evrópu, einkum 8. gr., sbr. lög nr. 62/1994. Einnig vísi stefnandi til reglna Persónuverndar nr. 299/2001, um öryggi persónuupplýsinga, reglna Póst- og fjarskiptastofnunar nr. 345/2005, um almenna heimild til að reka fjarskiptanet eða fjarskiptaþjónustu, almennu sakarreglunnar, reglunnar um reglufest saknæmi, ákvæði 23. gr. tilskipunar 95/46 EB, alþjóðasamnings um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi og til laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Um málskostnað er vísað til 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Engin viðurkenning

Stefndi mótmælir því að hann hafi viðurkennt að vistun gagna hafi verið andstæð 42. gr. laga nr. 81/2003 um fjarskipti en síðar breytt um afstöðu. Stefndi hafi aðeins bent á að gögnin hafi verið vistuð lengur en þann tíma sem 42. gr. mæli fyrir um en um leið útskýrt að ákvörðun um vistunina hafi verið tekin af viðskiptavinum stefnda. Yfirlýsingar stefnda hafi ekki falið í sér vísun til annars en að við ákveðnar aðstæður – aðrar en hér – gæti fyrirkomulag vistunar skeytanna verið ófullnægjandi. Slíkt sé óheppilegt og stefndi hafi lýst þessu sem „mistökum“. Með því hafi stefndi hvorki viðurkennt brot á lögum né saknæma háttsemi; hvorki almennt né í tilviki stefnanda. Með „ábyrgð“ hafi stefndi ekki vísað til annars en að stefndi standi og falli með sínum ákvörðunum. Úrlausn um hver sé niðurstaðan ráðist af reglum skaðabótaréttar utan samninga en ekki reglum um skuldbindingargildi loforða.

Aðildarskortur

Stefnandi haldi því ranglega fram að stefndi hafi vistað skilaboð úr farsímanúmeri stefnanda. Ekkert af þeim skilaboðum sem krafist sé miskabóta vegna hafi verið send af stefnanda. Stefnandi virðist hins vegar hafa fengið send fimm skilaboð frá aðilum sem hafi notað SMS-þjónustuna á „Mínum síðum“ hjá stefnda. Í öllum tilvikum virðist sendendur hafa vistað umrædd skeyti í sinni „skeytasögu“. Stefnandi geti ekki andmælt þeirri ákvörðun sendenda, sem kosið hafi á sínum eigin forsendum að vista skeytin á vefsvæði stefnda, líkt og þeim hafi verið heimilt og það án samþykkis stefnanda. Auk þess virðist um fjölpóst að ræða í öllum tilvikum. Ekki sé hægt að draga neinar ályktanir um að þau innihaldi málefni sem gætu flokkast sem viðkvæm persónuleg málefni.

Stefnandi eigi hvorki lögvarða hagsmuni um kröfugerð vegna vistunar skilaboðanna né aðild að máli þessu í skilningi 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Því beri að sýkna stefnda.

Vistun gagna heimil

Stefndi hafni því að honum hafi verið óheimilt að varðveita vefskilaboð stefnanda og að hann hafi vanrækt að eyða skilaboðunum. Stefndi vísi til þess að það sé óaðskiljanlegur hluti persónuréttar hvers manns að varðveita eigin gögn. Hvorki lög nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga né lög nr. 81/2003 svipti menn þessum rétti. Þá sé vistun og varðveisla skilaboðanna ekki andstæð 71. gr. stjórnarskrárinnar. Aðgangur stefnanda að „Mínum síðum“ hjá stefnda hafi ekki stofnast sjálfkrafa og þjónustan hafi verið valfrjáls. Stefnda hafi verið frjálst að veita stefnanda og öðrum notendum „Minna síðna“ þá þjónustu að vista afrit sendra skeyta og reyndar hefði stefnda verið heimilt að ljá stefnanda atbeina til varðveislu hvers kyns persónuupplýsinga, viðkvæmra eður ei. Ýmis fyrirtæki, t.d. gagnaver og hýsingaraðilar, veiti slíka þjónustu án þess að það teljist andstætt 8. og 9. gr. laga nr. 77/2000. Stefndi hafi því ekki getað ákveðið fyrir hönd viðskiptavina sinna hvaða gögnum þeirra skyldi eyða. Ákvörðun um slíkt sé í höndum viðskiptavinarins sjálfs.

Stefndi andmælir því að 42. gr. laga nr. 81/2003 eigi við í málinu. Ákvæðið eigi aðeins við um „almenna fjarskiptaþjónustu,“ „fjarskiptanet“ og „almenn fjarskiptanet“, en SMS-þjónustan á „Mínum síðum“ falli ekki þar undir. Úrskurðarnefnd fjarskipta- og póstmála sé ósammála þessari afstöðu stefnda. Stefndi hafi ekki unað úrskurði nefndarinnar og hafi höfðað mál 7. apríl 2015 til ógildingar á úrskurðinum. Stefndi mótmæli því að samkvæmt gagnályktun frá 42. gr. hafi stefnda einungis verið heimilt að vista gögn um „fjarskiptaumferð“. Samkvæmt 5. mgr. 1. gr. laga nr. 81/2003 gildi lögin ekki um efni sem sent sé á fjarskiptanetum. Þá hafi viðskiptavinir stefnda sjálfir kosið að senda, vista og geyma umrædd skeyti. Geymsla skilaboðanna hafi því ekki brotið gegn ákvæðinu. Yrði fallist á slíkt yrði raskað raunhæfum möguleikum fólks til að varðveita upplýsingar um einkalíf sitt með aðstoð nútímatækni.

Stefnandi hafi ekki beint kvörtun til Persónuverndar og geti því ekki byggt á neinum úrskurði stofnunarinnar. Stefnandi hafi ekki vistað nein skilaboð á „Mínum síðum“. Niðurstaða Persónuverndar um kröfur til samþykkis vistunar á sendum skeytum eigi því ekki við. Stefndi mótmælir því einnig að úrskurður Persónuverndar bindi hendur dómstóla nema hann verði talinn haldinn ógildingarannmörkum.

Telji dómurinn að umræddur úrskurður Persónuverndar eigi við byggi stefndi á því til vara að úrskurður Persónuverndar sé haldinn slíkum annmarka að hann geti ekki haft gildi. Stefndi mótmæli þeirri niðurstöðu Persónuverndar að vistun á „Mínum síðum“ hafi ekki farið fram með samþykki notenda síðnanna í skilningi laganna. Þá hafi gögnin sem Persónuvernd byggði sína ályktun á verið ófullnægjandi. Stofnunina hafi vantað viðhlítandi skjámyndir „Minna síðna“ og hafi ekki framkvæmt skoðun á vettvangi. Loks hafi úrskurðurinn verið reistur á röngum forsendum um efni SMS-skilaboða kvartanda málsins.

Stefndi kveður ákvæði IX. kafla laga nr. 81/2003 og reglur nr. 1221/2007 vera sérákvæði um persónuvernd sem gangi framar ákvæðum laga nr. 77/2000. Telji dómurinn að ákvæði laga um fjarskipti nr. 81/2003 eigi við um „Mínar síður“ falli málið utan valdsviðs Persónuverndar en innan valdsviðs Póst- og fjarskiptastofnunar, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 81/2003. Niðurstaða Persónuverndar hafi þá enga þýðingu í málinu.

Hæfilegar og viðeigandi öryggisráðstafanir

Stefndi hafni því að hann hafi ekki gert hæfilegar ráðstafanir til að tryggja öryggi vistaðra SMS-skeyta gagnvart innbroti tölvuþrjóta. Stefndi hafi ekki sýnt af sér sök og starfsmenn hans hafi gætt þeirra varúðarráðstafana sem krafa verði gerð um. Ábyrgðartakmörkun í 6. tl. þágildandi almennra viðskiptaskilmála stefnda leiði einnig til þess að stefndi beri ekki ábyrgð á meintu tjóni stefnanda, sbr. 40. gr. laga nr. 81/2003. Þá mótmæli stefndi því að hlutlæg ábyrgð, rýmkuð sakarregla, regla um reglufest saknæmi eða öfug sönnunarbyrði eigi við í málinu.

Stefndi mótmæli því að hann hafi vanrækt að uppfylla þær kröfur sem gerðar séu í 11. gr. laga nr. 77/2000. Stefndi hafi ítrekað leitað veikleika í öryggi vefsíðunnar, m.a. með aðstoð færustu sérfræðinga, en veikleikinn sem tölvuþrjóturinn nýtti hafi aldrei fundist. Ekkert í málinu bendi til þess að öryggi vefsíðu stefnanda hafi verið óhæfilegt miðað við áhættu af vinnslunni og eðli skilaboðanna eða verið lakara en öryggi aðgangs að öðrum samsvarandi vefsíðum. Málatilbúnaður stefnanda sé vanreifaður að þessu leyti, þar sem hann geri hvorki grein fyrir þeim „tæknilegu og skipulagslegu öryggisráðstöfunum“ sem hann vilji miða við né „kostnaði“ við þær. Stefndi mótmæli því að hann hafi með ásetningi eða stórkostlegu gáleysi valdið stefnanda tjóni.

Enginn réttur til bóta

Stefndi byggir á því að umkrafið tjón stefnanda geti ekki talist sennileg afleiðing af veikleika í vörnum vefsíðu stefnda. Innbrot tölvuþrjótsins og birting hans á umræddum gögnum hafi verið refsiverð, sbr. t.d. 228., 229. og 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Útburður hinna umdeildu gagna af öðrum hafi einnig verið refsiverður, sbr. t.d. 229. gr. almennra hegningarlaga. Afleiðingar slíkra refsiverðra brota geti ekki talist sennileg afleiðing í skilningi almennu sakarreglunnar. Yrði fallist á slíkt græfi það undan réttarskipaninni, enda geti allir vænst þess og eigi beinlínis kröfu til þess að aðrir virði refsilöggjöfina.

Krafa stefnanda um miskabætur byggi sýnilega á b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Stefndi mótmæli því að háttsemi hans verði álitin ólögmæt meingerð gegn persónu stefnanda. Verði það niðurstaða dómsins að brotið hafi verið gegn ákvæðum laga nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga leiði af 43. gr. þeirra að stefndi sé einvörðungu ábyrgur fyrir fjárhagslegu tjóni sem af því kunni að hafa hlotist.

Stefndi mótmælir fjárhæð miskabótakröfu stefnanda sem ekki sé í neinu samhengi við dómaframkvæmd um ákvörðun miskabóta í til muna alvarlegri tilvikum. Stefndi beri ekki ábyrgð á því að tölvuþrjótur hafi brotist inn í vefkerfi stefnda, stolið þaðan gögnum og birt þau. Þá hafi gögn, sem birt hafi verið á internetinu í kjölfar innbrotsins, verið tekin niður fljótt í kjölfarið. Stefnandi kunni að eiga sjálfstæðan bótarétt gagnvart þeim sem hafi borið út gögnin til almennings með því að birta þau á vefsíðum. Hafi stefnandi orðið fyrir miska vegna slíks geti stefndi ekki verið ábyrgur fyrir því. Leiði sjónarmið um orsakatengsl og sennilega afleiðingu ekki til brottfalls bótaréttar leiði þau að minnsta kosti til lækkunar bótafjárhæðar. Frásögn stefnanda af afleiðingum innbrotsins, þeim miska sem innbrotið og dreifing gagnanna hafi valdið honum og fjárhagslegum erfiðleikum, sé ósönnuð.

Lagarök

Stefndi vísi einkum til laga nr. 81/2003, laga nr. 77/2000 og stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944. Einnig sé vísað til laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Varðandi kröfu um málskostnað sé vísað til 129. og 130. gr. sömu laga.

Niðurstaða

Stefnandi krefst í máli þessu bóta vegna miska sem hann kveðst hafa orðið fyrir af völdum stefnda vegna þess að upplýsingar sem hann varði urðu aðgengilegar á internetinu í kjölfar innbrots á vefsíðu stefnda þar sem upplýsingarnar var að finna.

Stefndi krefst sýknu af bótakröfu stefnanda, m.a. vegna aðildarskorts stefnanda, sem hvorki eigi lögvarða hagsmuni um kröfugerð vegna vistunar skilaboða á vefsíðu stefnda né aðild að málinu í skilningi 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Svo sem rakið er í sérstökum kafla um málsatvik hér að framan var gerð árás á vefsvæði Vodafone, sem stefndi rekur, 30. nóvember 2013, þar sem tölvuþrjótur komst yfir og gerði aðgengileg á internetinu mikinn fjölda SMS-skilaboða, sem þar voru vistuð og viðskiptavinir stefnda höfðu sent á þriggja ára tímabili á „Mínum síðum“ stefnda. Meðal þeirra voru fimm SMS-skilaboð sem tveir notendur ,,Minna síðna“ sendu í símanúmer x hjá stefnda og voru vistuð á ,,Mínum síðum“. Samkvæmt þeim gögnum sem stefndi hefur látið stefnanda í té um þessi skilaboð er nafn stefnanda tengt símanúmerinu x og ágreiningslaust er að stefnandi sé notandi þess.

Vegna innbrotsins og vistunar skilaboðanna á vefsíðu stefnda varð símanúmer viðtakanda skilaboðanna aðgengilegt á internetinu ásamt efni þeirra. Stefnandi telur að með vistun skilaboðanna á vefsíðu sinni hafi stefndi með ólögmætum og saknæmum hætti valdið honum miska þar sem upplýsingar um að umrædd skilaboð hafi verið ætluð honum séu aðgengilegar öllum á internetinu. Vegna tengsla stefnanda við símanúmerið hjá stefnda mega þeir sem komast í hin stolnu gögn á internetinu ætla að skilboðin hafi verið ætluð stefnanda, þó að einkahlutafélag hafi verið greiðandi vegna númersins og rétthafi þess frá 23. júní 2008.

Verður að telja að stefnandi hafi af því lögvarða hagsmuni að fá úr því skorið með dómi hvort hann eigi rétt til bóta frá stefnda vegna vistunar skilaboða í þetta símanúmer á vefsíðu stefnda. Getur stefnandi því átt aðild að máli þessu, þó að hann hafi ekki sjálfur sent skilaboðin sem vistuð voru á vefsíðu stefnda, en hann átti þess hvorki kost að samþykkja vistun þeirra þar né eyða þeim.

Öll skilaboðin fimm voru frá stjórnmálaflokkum, tvö frá Framsóknarflokknum og þrjú frá Samfylkingunni. Bera þau greinilega með sér að vera fjöldapóstur sem sendur hafi verið mörgum móttakendum. Í skilaboðum frá Samfylkingunni 18. október 2012 er hvatt til þess að félagsmenn taki þátt í kosningum um breytingu á stjórnarskránni, 15. apríl 2013 er tilkynnt um opinn fund „fyrir fjölskyldurnar í landinu“ með K-kvk-þgf J-kvk-þgf, allir velkomnir, og loks var hvatt til þátttöku í kosningum til Alþingis í skilaboðum á kjördag 27. apríl 2013. Skilaboðin frá Framsóknarflokknum eru annars vegar hvatning til móttakenda um að lesa heimasíðu varaformanns flokksins 27. mars 2013 og hins vegar tilkynning um opnun kosningaskrifstofu í Garðabæ 6. apríl 2013. Þau fern skilaboð sem send voru í aðdraganda kosninga til Alþingis vorið 2013 bera það ekki með sér að vera aðeins send félagsmönnum í flokkunum.

Í málatilbúnaði stefnanda kemur fram að hann telur stefnda bera bótaábyrgð gagnvart sér á grundvelli sakarreglu skaðabótaréttar og byggir hann kröfu um miskabætur úr hendi stefnda á b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, þar sem stefndi beri ábyrgð á ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru og persónu sinni. Stefndi mótmælir því að háttsemi hans verði talin ólögmæt meingerð gegn stefnanda og reisir sýknukröfu sína meðal annars á því að frásögn stefnanda af afleiðingum innbrotsins og þeim miska sem innbrotið og dreifing gagnanna hafi valdið honum sé ósönnuð.

Stefnandi kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og lýsti því að hann hefði heyrt fréttaflutning af lekanum og hafi þá sjálfur kannað hvort unnt væri að finna efni sem tengdist honum á vefnum. Honum hafi orðið mjög brugðið við að finna umrædd skilaboð vegna þess að þau voru frá stjórnmálaflokkum og af þeim telji hann að megi ráða að hann sé skráður í þessa stjórnmálaflokka, en stjórnmálaskoðanir eigi ekki að vera opinberar. Spurður um afleiðingar þessa fyrir sig svaraði stefnandi því til að erfitt væri að segja til um þær, en honum fyndist slæmt að menn gætu séð að hann hafi verið skráður í þessa tvo flokka þar sem það orki tvímælis í hugum sumra að fólk sé skráð í fleiri en einn stjórnmálaflokk, þó að hann sjálfur telji ekkert athugavert við það. Stefnandi kvaðst ekki muna hvort hann hafi sjálfur gefið stjórnmálaflokkunum upp símanúmer sitt og rak ekki minni til þess að hafa óskað eftir því að fá send skilaboð frá flokkunum. Aðspurður hvort hann hafi fengið viðbrögð frá einhverjum vegna þess að þessar upplýsingar um hann væru aðgengilegar kvaðst stefnandi ekki muna til þess að aðrir hefðu haft samband við hann vegna þessa.

Í máli þessu krefst stefnandi bóta vegna miska, en erfitt er að henda reiður á því hvernig stefnandi hafi orðið fyrir miska vegna atvika málsins og í hverju hann þá felist. Persónugreinanlegar upplýsingar um stjórnmálaskoðanir eru viðkvæmar persónuupplýsingar í skilningi laga nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga og falla undir einkamálefni, sbr. t.d. 229. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1040, svo sem bent er á í stefnu. Þó að aðgengilegar séu á internetinu upplýsingar um að óumbeðinn fjöldapóstur, frá tveimur af stærstu stjórnmálaflokkum landsins á þeim tíma, hafi í aðdraganda kosninga verið sendur í símanúmer sem stefnandi notar, verður ekki fallist á að í því felist að stjórnmálaskoðanir hans séu gerðar opinberar með þeim hætti að stefnandi hafi orðið fyrir ólögmætri meingerð vegna þess.

Það er grundvallarregla í skaðabótarétti að til þess að fá dæmdar bætur þurfi sá sem bóta krefst að sýna fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni. Í ljósi framburðar stefnanda sjálfs fyrir dóminum verður ekki séð að málsatvik hafi haft neinar afleiðingar fyrir stefnanda. Verður að leggja staðfastan framburð hans sjálfs um þetta til grundvallar, enda er ekkert komið fram sem hnekki honum eða veiki hann verulega, sbr. 1. mgr. 50. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Þegar af þeirri ástæðu að stefnandi hefur ekki hlotið miska af framangreindum atvikum eru skilyrði til að ákvarða honum bætur á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, eða á öðrum grundvelli, ekki fyrir hendi. Stefndi verður því sýknaður af bótakröfu stefnanda og þarf ekki að fjalla frekar um aðrar málsástæður aðila í máli þessu.

Eftir atvikum og með vísun til 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Dóminn kveður upp K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari sem dómsformaður ásamt sérfróðu meðdómsmönnunum B-kk-þgf J-kk-þgf og H-kk-þgf Ó-kk-þgf, rafmagnsverkfræðingum og tölvunarfræðingum.

D ó m s o r ð

Stefndi, Fjarskipti hf., er sýkn af kröfu stefnanda, A, í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

K-kvk-nf K-kvk-nf

B-kk-nf J-kk-nf

H-kk-nf Ó-kk-nf