E-2654/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 13. mars sl., er höfðað 7, september sl. Stefnandi er S-kk-nf H-kk-nf, Bogabraut 961, Reykjanesbæ, en stefndi Grundir ehf., Þverholti 6, Mosfellsbæ.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 284.679 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. apríl 2016 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu, en til vara að stefnukrafan verði lækkuð. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

I.

Helstu atvik málsins eru þau að í október 2015 réði stefnandi sig til starfa á bílaleigu í eigu stefnda. Óumdeilt er að ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda. Stefnandi kveðst hafa slasast við vinnu sína hjá stefnda, 7. desember 2015, er hann hafi dottið í hálku fyrir utan vinnustaðinn. Kveðst hann strax í kjölfarið hafa leitað til Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja þar sem hann hafi verið skoðaður. Stefnandi hélt áfram störfum sínum hjá stefnda en kveðst hafa kennt sér meins bæði í höndum, baki og hnjám. Leitaði stefnandi því til sjúkraþjálfara og bæklunarlæknis sem sendi hann í frekari rannsóknir. Var ákveðið að stefnandi færi í tvær aðgerðir á hnjám og lét hann yfirmann sinn vita af því, 26. janúar 2016. Stefnandi starfaði hjá stefnda allt þar til honum var sagt upp störfum með bréfi 28. janúar 2016, með síðasta starfsdag miðaðan við 29. febrúar 2016. Þann 6. febrúar 2016 tilkynnti yfirmaður stefnanda honum að ekki væri óskað eftir frekara vinnuframlagi hans á uppsagnarfresti.

Stefnandi fór í aðgerðir á hnjám dagana 16. og 23. febrúar 2016. Samkvæmt læknisvottorði A bæklunarlæknis, frá 16. mars 2016, var stefnandi óvinnufær af þeim sökum til 23. mars 2016. Stefnandi fékk greidd laun út febrúarmánuð frá stefnda en engin laun í slysaforföllum í mars 2016. Stefndi hafnaði því að óvinnufærni stefnanda væri að rekja til afleiðinga vinnuslyssins og synjaði öllum kröfum stefnanda þar að lútandi.

II.

Stefnandi kveðst gera kröfu um greiðslu vangreiddra launa í slysaforföllum, tímabilið 1. til 23. mars 2016, ásamt orlofi. Byggi krafan á ákvæðum laga og aðalkjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins, launaseðlum og bankayfirliti stefnanda.

Stefnandi kveðst hafa slasast við vinnu sína, 7. desember 2015, er hann hafi fallið í hálku. Hafi slysið orðið með þeim hætti að stefnandi hafi runnið af gangstéttarbrún og dottið þannig að hann hafi lent á hnjánum með fætur undir sér. Hafi stefnandi borið hendurnar fyrir sig við fallið áður en hann skall í jörðina. Hafi stefnandi þannig meiðst bæði á höndum og hnjám við fallið. Hann hafi strax í kjölfarið leitað til Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja auk þess sem hann hafi verið til meðferðar hjá bæklunarlækni og sjúkraþjálfara. Við rannsókn hafi komið í ljós að liðþófar voru rifnir innanvert í báðum hnjám. Líkt og fyrirliggjandi læknisfræðileg gögn beri með sér sé hnjámeiðslin, að mati meðferðarlæknis stefnanda, að rekja til slyssins 7. desember 2016. Stefnandi hafi farið í tvær aðgerðir á hnjám í kjölfarið. Þrátt fyrir fyrirliggjandi læknisvottorð, sem öll hafi verið afhent stefnda, hafi stefndi hafnað því að áverkana sé að rekja til umrædds vinnuslyss. Stefndi hafi hins vegar ekki gert neina tilraun til þess að hnekkja þeim læknisvottorðum sem stefnandi hafi afhent til sönnunar óvinnufærni sinni og afleiðinga slyssins, svo sem með mati trúnaðarlæknis.

Samkvæmt ákvæði 8.2. í aðalkjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins skuli starfsmaður sem forfallist af völdum slyss við vinnu, auk réttar til launa í veikindum, halda dagvinnulaunum sínum í þrjá mánuði. Samkvæmt ákvæði 8.1.1. hafi stefnandi verið búinn að ávinna sér fjóra daga á staðgengilslaunum. Samkvæmt læknisvottorðum hafi stefnandi verið óvinnufær með öllu frá 16. febrúar til 23. mars 2016. Stefnandi hafi fengið uppgerð laun fyrir febrúar 2016 en eftir standi krafa vegna tímabilsins 1. til 23. mars 2016. Á því tímabili hafi stefnandi átt að vinna 17 daga eða 136 klukkustundir sem margfaldist með umsömdu tímakaupi stefnanda samkvæmt launaseðlum. Samtals sé krafa stefnanda að fjárhæð 258.400 krónur vegna vangreiddra launa í slysaforföllum.

Gerð sé krafa um greiðslu orlofs á vangreidd slysalaun. Byggi krafan á ákvæðum laga nr. 30/1987 um orlof og 4. kafla gildandi kjarasamnings. Samkvæmt 1. gr. laga nr. 30/1987 eigi allir þeir sem starfi í þjónustu annarra gegn launum rétt á orlofi og orlofslaunum samkvæmt reglum laganna. Samkvæmt 2. mgr. 7. gr. laganna og ákvæði 4.1.1. í gildandi kjarasamningi skuli orlofslaun vera 10,17% af öllu kaupi. Samtals sé gerð krafa um greiðslu 26.279 króna vegna orlofs.

Krafa stefnanda sundurliðist þannig:

Vangreidd laun vegna slysaforfalla 1.- 23. mars 2016:

- 136 klst. * 1.900 krónur 258.400 krónur

Orlof: 258.400 krónur * 10,17% 26.279 krónur

Samtals 284.679 krónur

Stefnandi vísar til þess að hann hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans hafi stofnast. Vísað er til meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísað er um réttindi aðallega til 1., 2., 3., 4. og 12. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt er vísað til laga 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr., laga 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr. og laga 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Byggt er á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Um sönnun er jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann er bókhaldsskyldur að lögum. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. og V. kafla laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafa um málskostnað styðst við XXI. kafla laga 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum númer 50/1988. Um varnarþing er vísað til 33. gr. laga nr. 91/1991.

III.

Stefndi kveðst aðallega byggja á því að stefnandi eigi ekki rétt á greiðslu á þeim grundvelli er greini í stefnu. Ekki sé um að ræða slysaforföll sem tengist vinnu eða slysi því sem stefnandi hafi orðið fyrir í vinnu fyrir stefnda. Til vara sé á því byggt að dómkröfur verði stórlega lækkaðar á grundvelli þess að skyldur stefnda geti aldrei orðið ríkari en svo að þær nái hlutfallslega til þess tjóns sem stefnandi hafi orðið fyrir í vinnu fyrir stefnda. Með því sé byggt á því að umrædd meiðsl á hné og aðgerðir megi að mestu leyti rekja til eldri meiðsla.

Aðalkröfu um sýknu byggi stefndi á því að umræddar aðgerðir og meiðsl á hné megi rekja beint til íþróttameiðsla sem stefnandi hafi orðið fyrir áður en hann hóf störf hjá stefnda. Ekkert liggi fyrir í málinu um að við slys það sem stefnandi varð fyrir í vinnu 7. desember 2015 hafi hann orðið fyrir meiðslum á hné. Fyrirliggjandi læknisvottorð beri einungis með sér að stefnandi hafi verið óvinnufær tiltekið tímabil, en tilgreini þess að auki einungis það sem stefnandi sjálfur upplýsi lækninn um, þ.e.a.s. að hann leiti til hans vegna vinnuslyss. Fyrirliggjandi vottorð séu þannig ekki á neinn hátt sönnun á því fyrir hvaða tjóni stefnandi hafi orðið við slysið 7. desember 2015 né orsakartengsl á milli þess falls og þeirra meiðsla sem verið hafi ástæða umræddra aðgerða sem stefnandi hafi gengist undir. Skoða verði ennfremur hvenær umræddar aðgerðir hafi verið ákveðnar og ástæður þeirra, en byggt sé á því að aðgerðir þessar og slysaforföll sé einungis að rekja til eldri meiðsla.

Ekki sé lagt fram læknisvottorð frá Heilsugæslunni eða mat læknis á skoðun eða rannsókn á stefnanda í tengslum við slysið 7. desember 2015. Ekkert eiginlegt læknisvottorð liggi því fyrir í málinu. Ekkert sé fyrirliggjandi í málinu um sjúkrasögu stefnanda, en ljóst sé að stefnandi eigi sjúkrasögu vegna eldri meiðsla. Sé því óhjákvæmilegt að stefndi leiti til trúnaðarlæknis til að fá staðfestingu á þessu. Stefnandi hafi heldur ekki tilkynnt stefnda um umrædd ætluð meiðsl á hné í tengslum við slysið og hafi vinnueftirlitið því ekki verið kallað til svo sem venja væri.

Stefnandi hafi fengið greidd laun fyrir febrúarmánuð 2016 en verið beðinn um að hætta störfum vegna samstarfsörðuleika áður en uppsagnarfresturinn rann út. Byggt sé á því að sýkna beri stefnda á grundvelli þess að engar eða ófullnægjandi sannanir liggi fyrir um orsakartengsl umrædds slyss og þeirra aðgerða sem stefnandi hafi farið í.

Stefndi byggi til vara á því að dómkröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Ef slysaforföll stefnanda tengist á einhvern hátt slysi því sem stefnandi varð fyrir 7. desember 2015 sé á því byggt að tjón það megi þá einungis að hluta rekja til þess slyss. Byggt sé á því að umræddar aðgerðir og meiðsl þau sem voru ástæða þeirra megi að mestu leyti rekja til íþróttaslyss eða slysa sem stefnandi hafi áður orðið fyrir og séu með öllu ótengd vinnu stefnanda fyrir stefnda. Á grundvelli þessa beri stefndi einungis ábyrgð á þeim hluta tjónsins sem rekja megi til umrædds slyss. Í varakröfu vísi stefndi að öðru leyti til röksemda í aðalkröfu svo sem við eigi, en einnig sé kröfu um orlof og orlofsuppbót mótmælt, að breyttu breytanda í samræmi við ofangreindar málsástæður um lækkun dómkröfunnar. Dráttarvaxtakröfu sé mótmælt, en vaxtakröfu skuli miða við birtingu dómsins. Í báðum tilvikum sé gerð krafa um málskostnað úr hendi stefnanda.

Um aðal- og varakröfu vísar stefndi til kjarasamnings Eflingar, sbr. lög nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., laga nr. 30/1970 um orlof og laga nr. 19/1979. Vísað er til meginreglu vinnu,- kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta, skv. gildandi ráðningarsamningum. Loks byggir stefndi kröfu sína um málskostnað á 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

IV.

Stefnandi krefur stefnda um vangreidd laun í slysaforföllum fyrir tímabilið 1. til 23. mars 2016 og orlof fyrir sama tíma. Stefnandi staðhæfir að hann hafi hrasað fyrir utan vinnustað stefnda, 7. desember 2015, og slasast á hnjám við fallið. Stefndi mótmælir því ekki sérstaklega að stefnandi hafi dottið fyrir utan vinnustaðinn þennan dag og verður málatilbúnaður stefnda virtur á þann hátt að hann beri ekki brigður á það. Í málinu er því fyrst og fremst deilt um fyrir hvaða meiðslum stefnandi varð þann dag er hann féll. Stefndi staðhæfir að stefnandi hafi verið með eldri meiðsli á hnjám er hafi verið orsök þess að hann fór í aðgerðir á hnjám dagana 16. og 23. febrúar 2016, en slysaforföll stefnanda er að rekja til umræddra aðgerða þar sem hann varð óvinnufær í kjölfarið til 23. mars 2016.

Stefnandi staðhæfir að hann hafi leitað til A bæklunarlæknis í framhaldi af slysinu 7. desember 2015. Á meðal gagna málsins eru vottorð frá bæklunarlækninum. Í vottorðum frá 26. febrúar og 16. mars 2016 segir að stefnandi hafi verið óvinnufær með öllu vegna vinnuslyss frá 16. febrúar 2016 til 23. mars s.á. Eftir fall á hné hafi hann farið í aðgerð á báðum hnjám vegna rifinna liðþófa. Þá er á meðal gagna málsins læknisvottorð bæklunarlæknisins, frá 16. mars 2016, til Sjúkratrygginga Íslands þar sem læknirinn gerir grein fyrir því að stefnandi hafi greinst með rifna liðþófa í báðum hnjám, við það að falla á hnén, 7. desember 2015. Hafi hann farið í speglunaraðgerðir á báðum hnjám í framhaldi. Loks er á meðal gagna málsins vottorð löggilts sjúkraþjálfara, frá 2. mars 2016, þar sem hann vottar að stefnandi hafi leitað til sjúkraþjálfarans, 10. desember 2015, vegna áverka á hné sem hann hafi orðið fyrir 7. desember 2015. Liðþófarifa hafi verið staðfest í segulómskoðun síðar.

Sönnur á veikindaforföllum verða færðar með læknisvottorðum. Stefnandi hefur lagt fram læknisvottorð er hér að framan greinir varðandi veikindi sín. Stefndi mótmælir þessum vottorðum sem hann telur ekki leiða í ljós þau veikindi stefnanda sem urðu tilefni þess að stefnandi fór í læknisaðgerðirnar, 16. og 23. febrúar 2016. Með framlagningu greindra læknisvottorða hefur stefnandi leitt líkur að því að hann hafi slasast á hnjám í fallinu 7. desember 2015. Stefndi hefur ekki gert viðhlítandi tilraunir til að hnekkja þessum vottorðum, svo sem með öflun matsgerðar eða með vottorðum trúnaðarlæknis.

Með vísan til þess sem hér að framan greinir hefur stefnanda tekist sönnun þess að hann hafi slasast á hnjám 7. desember 2015 og verður lagt til grundvallar að hann eigi af þeim sökum rétt til launa í slysaforföllum dagana 1. til 23. mars 2016 og til greiðslu orlofs fyrir sama tíma. Hefur stefndi ekki vefengt tölulegan útreikning á dómkröfu stefnanda að þeirri forsendu gefinni. Verður stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda hina umkröfðu fjárhæð. Gjalddagi kröfu stefnanda miðast við næstu mánaðarmót eftir að veikindum lauk. Miðast dráttarvextir því við 1. apríl 2016, svo sem stefnandi gerir kröfu um.

Í ljósi niðurstöðu málsins greiði stefndi stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

Mál þetta flutti af hálfu stefnanda A-kvk-nf L-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómslögmaður, en af hálfu stefnda J-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf héraðsdómslögmaður.

Dóm þennan kveður upp S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Stefndi, Grundir ehf., greiði stefnanda, S-kk-þgf H-kk-þgf, 284.679 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 1. apríl 2016 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf S-kk-nf