S-286/2017

I

Mál þetta, sem dómtekið var 12. febrúar 2018 höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 21. ágúst 2017 á hendur ákærða, X, kt. 000000-0000, til heimilis að [...], Grindavík;

„fyrir líkamsárás, með því að hafa, laugardaginn 20. febrúar 2016 inni í stofunni í íbúð 303 að [...], Grindavík, ráðist á A, kt. 000000-0000, með því að kýla A ítrekað í andlitið. Voru afleiðingar árásar ákærða á A þær að A hlaut glóðarauga á vinstri auga ásamt bólgu og eymslum yfir vinstra kinnbeini. Þá var A með mar á þríhöfðu hægri handar og bólgu og eymsli yfir þumal. Þá var brot á nefbeini A sem er lítið tilfært.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 218. gr. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.“

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu brotaþola er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða honum bætur, samtals að fjárhæð 1.032.102 krónur, að viðbættum dráttarvöxtum frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því að krafan var kynnt ákærða, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001. Einnig er þess krafist að ákærði greiði lögmannskostnað brotaþola, sbr. 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu. Til vara krefst hann þess að honum verði ekki gerð refsing, en að því gengnu krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann þess að skaðabótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að skaðabætur verði verulega lækkaðar. Loks er krafist málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

II

Síðdegis 20. febrúar 2016 var lögregla kölluð að íbúð í fjölbýlishúsinu að [...] í Grindavík, en í símtali við lögreglu sagði húsráðandi, B, að kærasti hennar, A, hefði gengið í skrokk á henni.

Í frumskýrslu lögreglu er haft eftir B að A, brotaþoli í máli þessu, hafi komið mjög ölvaður og hafi hún ekki viljað opna dyrnar að íbúð sinni. Er hann hafði bankað stanslaust í um klukkustund hafi hún þó opnað fyrir honum. Brotaþoli hafi þá tekið í hendur hennar og strengt þær aftur fyrir bak og haldið henni þannig fastri. Ungur sonur hennar hafi þá komið að og reynt að aðstoða hana við að losna úr tökunum. Hafi brotaþoli þá slegið drenginn tveimur höggum með opnum lófa á hægri kinn. Hafi hún þá losnað og í kjölfarið hafi hún hringt í bróður sinn, ákærða, sem komið hafi stuttu síðar, ásamt kærustu sinni, C. Eftir það mun hafa komið til mikils rifrildis og síðar átaka milli ákærða og brotaþola. Húsráðandi mun þá hafa hringt í lögregluna.

Í skýrslu lögreglunnar segir enn fremur að við komu lögreglumanna hafi karlmaður, ákærði í máli þessu, tekið á móti þeim. Hafi hann verið í miklu uppnámi og bent á annan karlmann í íbúðinni, sem hefði slegið barn. Meintur gerandi, áðurnefndur A, hafi greinlega verið mjög drukkinn, jafnvægi hans óstöðugt og hafi hann muldrað eitt og eitt óskiljanlegt orð. Þegar lögreglumenn hugðust ræða við hann hafi hann gert sig líklegan til þess að ganga inn í eldhús. Ákvörðun hafi þá verið tekin um að handtaka brotaþola og færa í járn. Að því búnu var hann fluttur á lögreglustöðina í Keflavík og vistaður þar, grunaður um ofbeldi gegn B og syni hennar.

Tekið er fram í lögregluskýrslu að á vettvangi hafi verið sex einstaklingar, tveir karlmenn, tvær konur og tvö börn. Þá segir þar að brotaþoli hafi verið bólginn á vinstri vanga, en vegna ölvunarástands hans hafi ekki verið unnt að spyrja hann út í þá áverka.

Brotaþoli var yfirheyrður af lögreglu daginn eftir handtöku og viðurkenndi þá að hafa rifist við kærustu sína, B. Bróðir hennar, ákærði, hefði komið í íbúðina og ráðist á sig og slegið sig ítrekað í allan líkamann. Kvaðst hann vilja leggja fram kæru á hendur ákærða. Samkvæmt framlögðu læknisvottorði munu afleiðingar árásarinnar hafa verið þær að brotaþoli hlaut glóðarauga á vinstra auga, ásamt bólgu og eymslum yfir vinstra kinnbeini. Einnig var hann með mar á þríhöfða hægri handar og bólgu og eymsli yfir þumli. Þá mun hann hafa hlotið nefbeinabrot, sem var lítið eitt tilfært, en þurfti ekki að meðhöndla með réttingu eða aðgerð.

III

Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa verið heima hjá sér er systir hans hefði hringt í hann og beðið hann um hjálp við að koma brotaþola út úr íbúð hennar. Hefði hún tekið fram að hann væri árásargjarn. Þegar ákærði kom á staðinn hefði brotaþoli verið þar, en systir hans og börn hennar grátandi. Kvaðst ákærði hafa spurt systurson sinn hvers vegna hann væri grátandi og hefði drengurinn sagt að brotaþoli hefði slegið sig í andlitið. Ákærði hefði þá sagt við brotaþola að koma sér í burtu, hann væri ofurölvi, börnin væru hrædd við hann og hann ætti ekki heima þarna. Þegar ákærði reyndi að stugga við honum og koma honum út sagði ákærði að komið hefði til átaka milli þeirra. Brotaþoli hefði þá gengið inn í eldhúsið og farið að opna þar skúffur. B hefði þá kallað til ákærða og beðið hann að gæta sín þar sem brotaþoli gæti tekið hnífinn. Kvaðst ákærði þá hafa gripið í brotaþola, lagt hann á bakið á gólfið og slegið hann með flötum lófa á kinnina. Í kjölfarið hefði hann beðið systur sína að hringja í lögregluna. Þegar lögreglan kom kvaðst ákærði hafa sleppt brotaþola.

Aðspurður neitaði ákærði því að hafa kýlt brotaþola í andlitið og kvaðst ekki geta skýrt þá áverka á brotaþola, sem lýst er í framlögðu læknisvottorði.

Brotaþoli bar að hann hefði í umrætt sinn komið ölvaður á heimili B og farið að rífast við hana. Síðar hefði hann slegið son hennar og hefði hún þá hringt í ákærða, sem kom að vörmu spori. Þegar ákærði komst að því að hann hefði slegið drenginn hafi ákærði orðið mjög reiður og byrjað að lemja hann ítrekað með krepptum hnefa, fyrst í andlitið en síðan í allan líkamann. Hafi ákærði „boxað hann eins og boxpúða.“ Hann sagði að systir ákærða hafi verið viðstödd og séð barsmíðarnar, en taldi að C hafi verið inni í herbergi. Hafi hann hlotið þá áverka sem lýst er í læknisvottorði.

Aðspurður sagðist brotaþoli ekki hafa brugðist við höggum ákærða eða slegið á móti, hann hafi aðeins reynt að ræða við ákærða. Ekki kvaðst hann muna að hann hafi ætlað í eldhúsið eða í skúffu þar til að leita að hnífi. Tók hann þó fram að hann myndi atvik vel. Spurður um áverka eftir barsmíðarnar sagði brotaþoli að hann hefði verið með áverka á öllum líkamanum, ekki bara í andliti. Sjálfur kvaðst hann ekki muna hvort hann hefði nefbrotnað í átökunum, en áverkarnir væru skráðir í læknisvottorðið. Ekki kvaðst hann áður hafa fengið áverka á nefið.

Vitnið C, kærasta ákærða, sagðist hafa farið að heimili systur ákærða umrætt sinn og komið þangað skömmu eftir komu ákærða. Ákærði og brotaþoli hafi þá verið í stofunni og hafi ákærði verið að reyna að róa brotaþola. Sjálf hafi hún farið með B og börn hennar í svefnherbergið í því skyni að róa þau. Skömmu síðar hafi hún og B komið fram og hafi B þá sagt við ákærða að hann skyldi gæta sín þar sem brotaþoli gerði sig líklegan til að opna skúffu í eldhúsinu og ná þar í hníf. Hafi ákærði þá tekið í brotaþola, lagt hann í gólfið á bakið og sagði honum ítrekað að róa sig. Brotaþoli hafi hins vegar látið illa og hafi ákærði þá slegið brotaþola einu sinni með flötum lófa í andlitið. Síðar hafi ákærði snúið brotaþola á magann og lagt hendur hans aftur fyrir bak. Hafi hann verið þannig þegar lögreglan kom.

Vitnið kvaðst ekki hafa séð vel hvar ákærði sló brotaþola í andlitið, en brotaþoli hafi verið með lítinn roða á kinn eftir átökin. Hins vegar hafi brotaþoli verið með storknað blóð í nefi og bólginn í andliti er vitnið sá hann fyrst í íbúðinni. Taldi vitnið ólíklegt að brotaþoli hafi nefbrotnað í átökum við ákærða. Vitnið tók fram að brotaþoli hefði verið mjög ölvaður í umrætt sinn.

Húsráðandi, systir ákærða og sambúðarkona brotaþola, kom fyrir dóminn. Hún sagðist hafa hringt grátandi í bróður sinn eftir deilur hennar og brotaþola, en brotaþoli hefði komið ölvaður heim til hennar. Ákærði hafi komið og hafi hann og brotaþoli orðið mjög æstir, sem endaði með því að þeir fóru að slást. Hún kvaðst ekki muna hvort hún hafi séð ákærða kýla eða slá brotaþola í andlitið, en eftir átökin hafi hún séð einhver merki um áverka undir auga á brotaþola.

Lögreglumenn sem komu á vettvang gáfu skýrslu fyrir dóminum. Sögðust þeir ekki hafa séð aðra áverka á brotaþola en roða á annarri kinninni. Tóku þeir fram að brotaþoli hefði verið mjög ölvaður og því hefði ekki reynst unnt að spyrja hann um þá áverka.

Læknir, sem skoðaði brotaþola eftir umrætt atvik, staðfesti framlagt vottorð sitt. Spurður um nefbeinabrot brotaþola sagði hann að röntgenmynd gæti ekki alveg skorið úr um það hvort brotið væri nýtt eða eldra, en sjálfur taldi hann að brotið væri nýtt. Hefði hann dregið þá ályktun eftir skoðun á brotaþola og skoðun á röntgenmynd. Jafnframt hefði brotaþoli verið með glóðarauga, sem gæti hafa stafað af nefbeinabroti hans.

IV

Ákærði hefur staðfastlega neitað því að hafa kýlt brotaþola í andlitið, en viðurkennir hins vegar að hafa slegið hann einu sinni með flötum lófa á kinn. Í skýrslu lögreglu, sem tekin var af ákærða 21. október 2016, viðurkenndi hann einnig að hafa slegið brotaþola utan undir með flötum lófa, en hafi „mögulega gert það fastar heldur en hann hafi ætlað sér.“ Brotaþoli heldur því á hinn bóginn fram að ákærði hafi ítrekað kýlt sig með krepptum hnefa, fyrst í andlitið en síðan í allan líkamann. Af framburði annarra vitna fyrir fyrir dómi verður ekki ráðið hvort ákærði kýldi brotaþola í andlitið eða sló hann með flötum lófa á kinn. Bæði kærasta ákærða og systir hans, sem viðstaddar voru átökin, sögðust þó hafa séð áverka á brotaþola eftir átökin, roða á kinn og undir auga hans. Af ljósmynd, sem tekin var af brotaþola eftir dvöl hans í fangaklefa, má sjá áverka á vinstri vanga hans, svo og roða og mar við vinstra auga. Fyrir liggur því að brotaþoli hlaut áverka á andlit eftir átök við ákærða.

Brotaþoli lagði fram kæru á hendur ákærða vegna umræddrar líkamsárásar 9. mars 2016. Í skýrslu lögreglu sem tekin var af honum við það tækifæri, sagðist hann meðal annars hafa hlotið glóðarauga á vinstra auga, sem og mar á vinstri vanga. Ekki nefndi hann nefbeinabrot, en sagðist hafa leitað til læknis eftir atvikið og allt væri þar skráð. Aðspurður um ölvun kvaðst hann hafa verið nokkuð mikið ölvaður í umrætt sinn. Fyrir dómi kvaðst hann ekki muna hvort hann hafi nefbrotnað í átökunum, en vísaði í framlagt læknisvottorð.

Í ákæru er á því byggt að atlaga ákærða hafi haft þær afleiðingar að brotaþoli hafi hlotið brot á nefbeini, auk annarra áverka sem þar eru tilgreindir. Er háttsemi ákærða þar talin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998. Þótt ekki verði dregið í efa að áverkar brotaþola hafi verið með þeim hætti sem í læknisvottorði greinir, verður ekki framhjá því litið að hvorugt vitnið sem viðstatt var átök ákærða og brotaþola gat staðfest að ákærði hefði kýlt brotaþola í andlitið þannig að af gæti hlotist brot á nefbeini hans. Þá var brotaþoli verulega ölvaður er hann kom í íbúðina, hafði setið að drykkju frá því deginum áður, og kvaðst fyrir dómi ekki muna hvort hann hefði nefbrotnað í átökunum. Fyrir vikið og með hliðsjón af reglum laga nr. 88/2008 um að allan vafa beri að virða sakborningi í hag, telur dómurinn að ekki sé fram komin lögfull sönnun fyrir því að ákærði hafi valdið broti á nefbeini brotaþola. Verður hann því sýknaður af þeirri háttsemi. Á hinn bóginn þykir sannað að ákærði hafi valdið brotaþola öðrum þeim áverkum sem í ákæru greinir og telst sú háttsemi varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ekki er fallist á að verknaður ákærða hafi réttlæst af neyðarvörn.

Ákærði er fæddur í [...] og hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður sætt refsingum. Við ákvörðun refsingar er höfð hliðsjón af 2. og 7. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en ákærði var í umrætt sinn að bregðast við ákalli systur sinnar um hjálp, er brotaþoli hafði komið óboðinn og mjög ölvaður á heimili hennar, stofnað til deilna við hana, lagt á hana hendur og slegið son hennar. Einnig er litið til 3. mgr. 218. gr. c. sömu laga. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin 100.000 króna sekt í ríkissjóð.

Ákærði krefst þess að bótakröfu brotaþola verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði verulega lækkuð. Ákærði hefur bakað sér bótaábyrgð gagnvart brotaþola og þykja miskabætur hans hæfilegar 150.000 krónur. Er þá til þess horft að brotaþoli hlaut ekki mikla áverka af árás ákærða, sem hann er hér sakfelldur fyrir. Skulu bæturnar bera vexti eins og í dómsorði greinir. Þar sem engin gögn fylgdu kröfu brotaþola um greiðslu útlagðs kostnaðar að fjárhæð 40.702 krónur, verður þeim lið vísað frá dómi. Ákærði verður hins vegar dæmdur til greiðslu málskostnaðar sem ákveðst 350.000 krónur.

Samkvæmt framlögðu yfirliti nemur sakarkostnaður lögreglu 86.704 krónum. Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 68. gr. laga nr. 49/2016, verður ákærði dæmdur til greiðslu þeirrar fjárhæðar, auk þóknunar til skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, sem ákveðst 840.000 krónur, að virðisaukaskatti meðtöldum.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, greiði 100.000 króna sekt í ríkissjóð og komi 8 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa.

Ákærði greiði A 150.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 20. febrúar 2016 til 4. nóvember 2017, en dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, auk málskostnaðar að fjárhæð 350.000 krónur.

Ákærði greiði 926.704 krónur í sakarkostnað, þar með talda þóknun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 840.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf