E-385/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 9. janúar s.l., er höfðað með stefnu birtri 7. júní s.l.

Stefnendur eru STEF (Samband tónskálda og eigenda flutningsréttar), kt. 000000-0000 og SFH (Samband flytjenda og hljómplötuframleiðenda), kt. 000000-0000, bæði til heimilis að Laufásvegi 40, Reykjavík.

Stefndi er Callas ehf., kt. 000000-0000, Draumbæ, Vestmannaeyjum og fyrir hönd þess er stefnt E-kk-þgf H-kk-þgf, kt. 000000-0000, stjórnarformanni.

Dómkröfur stefnanda STEF eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða 23.216 krónur með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 11.465 krónum frá 15. október 2004 til 15. apríl 2005, en þá af stefnufjárhæð til greiðsludags. Dómkröfur stefnanda SFH eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða 13.930 krónur með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 6.879 krónum frá 15. október 2004 til 15. apríl 2005, en þá af stefnufjárhæð til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af kröfum stefnenda og honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi þeirra samkvæmt málskostnaðaryfirliti.

Málavextir.

Stefnendur segja skuld þessa til komna vegna vangoldinna höfundarréttargjalda til stefnenda en tónlist hafi verið leikin í versluninni Callas, Vestmannabraut 30 í Vestmannaeyjum á árunum 2004 og 2005 með þeim hætti að viðskiptamenn hafi heyrt hana. Stefndi rekur gjafavöruverslun í þessu húsnæði. Hafi því verið um að ræða opinberan tónflutning sem gjaldskyldur sé samkvæmt gjaldskrám stefnenda nr. 101/1993 og 214/1996. Hafi stefnda verið sendir reikningar vegna þessa tónflutnings og byggi þeir á nefndum gjaldskrám. Sé í fyrsta lagi um að ræða reikning nr. 12106, dags. 20. september 2004 með gjalddaga 15. október sama ár að fjárhæð 18.344 krónur og hafi verið gjald til STEF, 11.465 krónur og gjald til SFH, 6.879 krónur. Í öðru lagi sé um að ræða reikning nr. 12566, dags. 15. mars 2005 með gjalddaga 15. apríl sama ár að fjárhæð 18.802 krónur og hafi verið gjald til STEF, 11.751 króna og gjald til SFH, 7.058 krónur. Hafi reikningar þessir ekki fengist greiddir þrátt fyrir innheimtutilraunir.

Með bréfi fyrirsvarsmanns stefnda til stefnanda STEF dags. 16. febrúar 2006 var frá því skýrt að engin hljómflutningstæki séu eða hafi verið í versluninni og þar sem engin hljómflutningstæki eða útvarp séu í eigu verslunarinnar var þess farið á leit að innheimtu yrði hætt. Starfsmaður stefnenda, G-kk-nf S-kk-nf, svaraði þessari málaleitan með bréfi dagsettu 21. febrúar sama ár og kemur þar fram að við athugun á tónflutningi í versluninni á árunum 2004 og 2005 hafi komið í ljós að þar hafi verið leikin tónlist opinberlega. Hafi tónlistin hljómað um alla búð en átt upptök sín í skoti andspænis inngöngudyrum, rétt aftan við afgreiðsluborð, skoti, sem sennilega sé inngangur inn á lager verslunarinnar. Segir í bréfinu að hvort tónlistin hafi komið úr útvarpi eða hljómflutningstækjum skipti ekki máli, tónlistin hafi hljómað greinilega um alla verslunina og sé sá tónflutningur á ábyrgð hennar. Var því hafnað að krafa um greiðslu leyfisgjalds yrði dregin til baka og minnt á að áður en opinber tónflutningur fari fram beri þeim sem fyrir honum standi að afla til þess heimildar stefnenda.

Fyrir liggur í máli þessu að starfsmenn stefnenda hafa sjálfir farið í umrædda verslun og kannað hvort þar hljómi tónlist og liggja fyrir í málinu skýrslur um slíkar athuganir á árunum 2004-2006 þar sem fram kemur að tónlist hafi verið leikin í versluninni á athugunartíma. Þá hefur verið lagður fram í dóminum mynddiskur og hefur áðurgreindur G-kk-nf upplýst fyrir dómi að hann hafi á árinu 2005 og einnig sumarið 2006 farið í verslunina og tekið upp á myndavél myndskeið sem hann telur sýna fram á réttmæti kröfugerðar stefnenda.

Stefndi segist hafa komið því á framfæri við forsvarsmenn stefnenda að lítið ferðaútvarpstæki væri á lager eða kaffistofu sem væri vel afgirt frá versluninni með viðarhurð. Sé umrætt tæki aðeins fyrir starfsmenn stefnda og alls ekki til opinbers flutnings.

Málsástæður og lagarök stefnenda.

Stefnendur höfða mál þetta á grundvelli höfundarlaga nr. 73/1972, sbr. einkum 1. og 3. gr. laganna, sbr. einnig 4. mgr. 2. gr., þar sem segi að það teljist sjálfstæð opinber birting á tónverki þegar útvarpsflutningi á tónlist sé dreift til almennings með hátalara eða á annan hátt. Einnig er vísað til 1. mgr. 8. gr. sömu laga, sbr. 2. gr. laga nr. 57/1992, en þar komi fram að í þeim tilvikum þegar verulegur og samfelldur flutningur verka hafi átt sér stað skuli talið að flutt hafi verið tónverk, sem vernduð séu af höfundalögum, nema annað verði í ljós leitt. Þá er vísað til 1. mgr. 47. gr. höfundarlaga sem kveði á um rétt listflytjenda og framleiðenda hljóðrits til greiðslu fyrir beina notkun hljóðrits eða eftir útvarpi.

Stefnendur segja fjárhæð reikninganna byggjast á gjaldskrá STEF sem sett hafi verið með heimild í 4. mgr. 23. gr. höfundalaga, sbr. 6. gr. laga nr. 57/1992, staðfest af menntamálaráðuneytinu og birt í Stjórnartíðindum og gjaldskrá SFH sem sett hafi verið með stoð í 47. gr. höfundalaga, staðfest af menntamálaráðuneytinu og birt í Stjórnartíðindum.

Vaxtakröfur eru reistar á III. og IV. kafla laga nr. 38/2001 og kröfur um málskostnað eru byggðar á 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir á því að opinber flutningur á tónlist hafi ekki átt sér stað í verslun stefnda. Hafi aðeins verið útvarpstæki í lokuðu afmörkuðu rými á lager eða kaffistofu verslunarinnar. Ekkert hljóðkerfi sé í versluninni og útilokað að tónlist hafi borist um hana með þeim hætti að um opinberan flutning sé að ræða.

Stefndi vísar til laga um höfundarrétt nr. 73/1972 og styður kröfur um málskostnað við 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða.

Við aðalmeðferð málsins var framangreindur mynddiskur leikinn og fór þá ekki á milli mála að heyra mátti tónlist í verslunarrýminu. Jafnframt var gengið á vettvang og við það tækifæri kveiktu forráðamenn stefnda á útvarpstæki sem var á kaffistofu, en hún er afmörkuð frá verslunarrýminu með nokkurs konar rimlahurð. Var útvarpstækið stillt fremur lágt en greinilega heyrðist í því inni í versluninni, en verslunarrýmið er fremur lítið. Skilja verður málatilbúnað stefnda og framburð fyrirsvarsmanns hans fyrir dómi svo að því sé eigi mótmælt að umrætt útvarpstæki hafi verið notað en því sé hins vegar mótmælt að um gjaldskyldan opinberan tónflutning hafi verið að ræða. Verður því að telja ágreiningslaust að á þeim tíma sem hér skiptir máli hafi hljómað tónlist úr útvarpstæki í versluninni.

Samkvæmt 1. og 3. gr. höfundalaga nr. 73/1972 með síðari breytingum á höfundur að tónsmíð eignarrétt á henni með þeim takmörkunum sem í lögunum greinir og þá á hann einkarétt til að gera eintök af verki sínu og til að birta það. Samkvæmt 4. mgr. 2. gr. laganna telst það sjálfstæð opinber birting þegar útvarpsflutningi á tónlist eða bókmenntaverki er dreift til almennings með hátalara eða á annan hátt. Í 47. gr. laganna segir að sé hljóðrit, sem út hafi verið gefið, notað á því tímabili sem í 46. gr. geti til flutnings í útvarpi eða til annarrar opinberrar dreifingar listflutnings, hvort heldur með beinni notkun eða eftir útvarpi, og beri þá notanda að greiða framleiðanda þess og listflytjanda sameiginlega þóknun fyrir afnotin. Ekki er um það deilt að stefnendur eigi aðild að kröfugerð í samræmi við framangreind lagafyrirmæli.

Stefndi rekur verslun sem almenningur á aðgang að og sannað er samkvæmt framansögðu að tónlist hljómaði úr umræddu útvarpstæki um verslunarrýmið. Slíkur flutningur telst sjálfstæð opinber birting í skilningi 4. mgr. 2. gr. höfundalaga og er gjaldskyldur samkvæmt 47. gr. sömu laga. Verða kröfur stefnenda því teknar til greina en ekki virðist deilt um kröfufjárhæð.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnendum 150.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf, dómstjóri kvað upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Callas ehf., greiði stefnanda Sambandi tónskálda og eigenda flutningsréttar (STEF), 23.216 krónur með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 11.465 krónum frá 15. október 2004 til 15. apríl 2005, en þá af stefnufjárhæð til greiðsludags og Sambandi flytjenda og hljómplötuframleiðenda (SFH), 13.930 krónur með dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 af 6.879 krónum frá 15. október 2004 til 15. apríl 2005, en þá af stefnufjárhæð til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnendum 150.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf O. A-kk-nf.