S-1507/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 17. apríl 2023, er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 2. mars 2023, á hendur A-x-x M-x-x, kt. [...], [...], [...], fyrir „meiriháttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins A, kt. [...], sem stjórnarmaður og framkvæmdarstjóri félagsins, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskatti innan lögboðins frests sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri einkahlutafélagsins, vegna uppgjörstímabilanna janúar –febrúar, mars – apríl og maí - júní rekstrarárið 2022, í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 40.518.793 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

2022

Janúar – febrúar kr. 3.660.247

Mars – apríl kr. 13.146.392

Maí – júní kr. 23.712.154

Samtalskr. 40.518.793 við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna mars, aprílo g júlí rekstrarárið 2022, samtals að fjárhæð 1.167.927 krónur, sem sundurliðast hér greinir:

2022

Mars kr. 610.141

Apríl kr. 327.643

Júlí kr. 230.143

Samtals kr. 1.167.927

________________________________

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 2. mgr. 30. gr laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Að auki er þess krafist að ákærða verði, með vísan til 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með dómi bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna, sitja í stjórn, starfa sem framkvæmdarstjóri eða koma með öðrum hætti að stjórnun eða fara með meiri hluta atkvæðisréttar í slíku félagi í allt að þrjú ár.“

Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði dæmdur til vægustu refsingar er lög leyfa en verjandi ákærða krefst þóknunar sér til handa er greiðist úr ríkissjóði. Þá mótmælir ákærði kröfu um að honum verði með dómi bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna, sitja í stjórn, starfa sem framkvæmdastjóri eða koma með öðrum ætti að stjórnun eða fara með meiri hluta atkvæðisréttar í slíku félagi í allt að þrjú ár samkvæmt 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

I Ákærði hefur skýlaust játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Um málavexti vísast til ákæruskjals. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Farið var með málið samkvæmt ákvæðum 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu en sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

II

Ákærði er fæddur í[...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 2. mars 2023, var hann 2 9. nóvember 2017, með dómi héraðsdóms dæmdur átta mánaða fangelsi skilorðsbundið í tvö ár ogtil greiðslu sektar að fjárhæð 95.000.000 króna fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Með dómi héraðsdóms 12. apríl 2021 var ákærði dæmdur í tíu mánaða fangelsi skilorðsbundið í tvö ár og til greiðslu sektar að fjárhæð 13.000.000 króna fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Var það brot ákærða að hluta til rof á skilorði framangreinds dóms. Var ákærða dæmdur hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga, og skilorðsdómurinn dæmdur upp og ákærða gerð refsing í einu lagi. Brot þau sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir framdi hann á meðan á skilorði vegna framangreinds dóms stóð og telst ákærði hafa rofið skilorð hans. Verður dómurinn því dæmdur upp og ákærða gerð refsing í einu lagi, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga.

B rot ákærða eru meiriháttar í skilningi 262. gr. almennra hegningarlaga í ljósi þess að ákærði hefur áður verið sakfelldur fyrir brot gegn lagaákvæðinu, sbr. 3. mgr. þess. Hafa lög nr. 29/2021 um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn vegna skattalagabrota ekki áhrif á það mat. Við ákvörðun refsingar ákærða er einnig, til þyngingar litið til þess að brot hans námu háum fjárhæðum en til refsi mildunar er litið til skýlausrar játningar hans fyrir dómi. Með vísan til framangreinds, sakarefnis og 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákvörðuð fangelsi í 18 mánuði, skilorðsbundið eins og í dómsorði greinir.

Í 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt er mælt fyrir um að skýri skattskyldur maður af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi rangt eða villandi frá einhverju því er máli skiptir um virðisaukaskatt sinn eða afhendi hann eigi á lögmæltum tíma virðisaukaskattsskýrslu eða virðisaukaskatt sem hann hefur innheimt eða honum bar að innheimta skal hann greiða fésekt allt að tífaldri þeirri skattfjárhæð sem undan var dregin, vanrækt var greiðsla á eða endurgreidd var um of og aldrei lægri fésekt en nemur tvöfaldri þessari skattfjárhæð. Fésektarlágmark samkvæmt þessari málsgrein á ekki við hafi brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti samkvæmt virðisaukaskattsskýrslu, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur verið miklar. Sambærilegt lagaákvæði er í 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Samkvæmt þessu ber að dæma ákærða til greiðslu sektar til ríkissjóðs en brot hansfelast í því að standa ekki skil á staðgreiðslu í samræmi við staðgreiðsluskilagreinar og virðisaukaskatti sem var innheimtur eða innheimta bar á lögmæltum tíma. Fyrir liggur að ákærði hefur staðið skil á vangoldnum greiðslum samkvæmt ákæru og eru því forsendur til fara niður fyrir framangreint fésektarlágmark og verður litið til þess við ákvörðun sektarfjárhæðar. Verður sektarfjárhæðin því ákveðin 4.168.666 krónur en komi 90 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins að telja.

Í ákæru er þess krafist að ákærða verði, með vísan til 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, með dómi bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna, sitja í stjórn, starfa sem framkvæmdastjóri eða koma með öðrum hætti að stjórnun eða fara með meirihluta atkvæðisréttar í slíku félagi í allt að þrjú ár. Ákærði mótmælti kröfunni og vísaði til þess að hann hefði þegar greitt allan vangoldinn skatt og væri ekki lengur skráður í stjórn félags og verði það ekki í a. m. k. þrjú ár eftir að dómur fellur vegna ákvæða laga um einkahlutafélög.

Ákvæði 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga var bætt inn í lögin með lögum nr. 56/2019. Ígreinargerð með frumvarpi til laganna kemur fram að hægt sé að úrskurða einstakling sem hlotið hefur dóm fyrir brot gegn lagaákvæðinu í slíkt atvinnurekstrarbann. Var meginmarkmið frumvarpsins að stemma stigu við misnotkun á hlutafélagaforminu og kennitöluflakki í atvinnurekstri og er um að ræða heimildarákvæði. Eins og að framan er rakið hefur ákærði greitt þau gjöld sem greinir í ákæru og vanskilin leiddu ekki til gjaldþrots A ehf. Með hliðsjón af framangreindu og atvikum málsins verður kröfu ákæruvaldsins um að ákærða verði gert að sæta banninu hafnað.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 150.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf G-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, A-x-x M-x-x, sæti fangelsi í 18 mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 4.168.666 krónur í sekt til ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins en sæti ella fangelsi í 90 daga.

Kröfu um að ákærða verði bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna, sitja í stjórn þess, starfa sem framkvæmdastjóri eða koma með öðrum hætti að stjórnun eða fara með meirihluta atkvæðisréttar í slíkur félagi í allt að þrjú ár, er hafnað.

Ákærði greiði þóknun skipað verjanda síns, Ó-kk-ef K-kk-ef lögmanns,150.000 krónur.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)