S-1974/2007

Ár 2008, föstudaginn 7. mars, er dómþing Héraðsdóms Reykjavíkur háð í Dómhúsinu við Lækjartorg af J-kk-þgf J-kk-þgf héraðsdómara og dómur kveðinn upp í málinu nr. S-1974/2007: Ákæruvaldið gegn L-x-x P-x-x og Lauffelli ehf., sem dómtekið var 27. febrúar sem játningarmál samkvæmt 125. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

I.

Ríkislögreglustjórinn höfðaði málið með ákæru 12. desember 2007 á hendur L-x-x P-x-x, kt. 000000-0000, Andrésarbrunni 3, Reykjavík og Lauffelli ehf., kt. 000000-0000, Vallarbraut 3, Hafnarfirði, til refsingar „fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og lögum um bókhald, framin í starfi ákærðu L-kvk-ef sem framkvæmdastjóra, stjórnarmanns og prókúruhafa hins ákærða einkahlutafélags, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum fyrir einkahlutafélagið vegna uppgjörstímabilanna september-október og nóvember-desember 2006 og janúar-febrúar til og með júlí-ágúst árið 2007 og hafa skilað til skattyfirvalda efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum, vegna uppgjörstímabilanna frá mars-apríl til og með júlí-ágúst 2006, og hafa með þessu komið félaginu undan því að standa ríkissjóði skil á virðisaukaskatti, í samræmi við fyrirmæli í IX. kafla laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, samtals að fjárhæð kr. 39.636.590, sem sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil: Vantalin skattskyld velta: Vangoldinn VSK:

Árið 2006

maí-júní kr. 1 kr. 557.844

júlí-ágúst kr. - 1.462.764 kr. 769.293

september-október kr. 14.701.136 kr. 2.449.836

nóvember-desember kr. 16.176.127 kr. 2.989.789

kr. 29.414.500 kr. 6.766.762

Árið 2007

janúar-febrúar kr. 44.953.167 kr. 9.551.218

mars-apríl kr. 19.646.935 kr. 4.180.997

maí-júní kr. 40.849.810 kr. 9.391.496

júlí-ágúst kr. 42.548.623 kr. 9.746.117

kr. 147.998.535 kr. 32.869.828

Samtals: kr. 177.413.035 kr. 39.636.590

2. Eigi staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna tímabilanna febrúar til og með júní 2007 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli í III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna tímabilanna nóvember og desember 2006 og febrúar til og með júní 2007, samtals að fjárhæð kr. 11.977.993, sem sundurliðast sem hér greinir:

Greiðslutímabil: Vangoldin staðgreiðsla:

Árið 2006

nóvember kr. 1.392.299

desember kr. 1.382.519

kr. 2.774.818

Árið 2007

febrúar kr. 329.819

mars kr. 2.439.529

apríl kr. 2.340.230

maí kr. 1.470.486

júní kr. 2.623.111

kr. 9.203.175

Samtals: kr. 11.977.993

3. Hafa látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald og varðveita bókhaldsgögn með reglubundnum hætti vegna rekstrarársins 2006 og janúar til og með ágúst rekstrarárið 2007.

Framangreind brot ákærðu L-kvk-ef samkvæmt 1. og 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005 að því er varðar 2. tölulið ákæru.

Framangreind brot ákærða Lauffells ehf. samkvæmt 1. og 2. tölulið ákæru teljast varða við:

a) 8. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt að því er varðar 1. tölulið ákæru, sbr. tilvitnuð ákvæði í a) lið að framan.

b) 9. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda að því er varðar 2. tölulið ákæru, sbr. tilvitnuð ákvæði í b) lið að framan.

Framangreind brot ákærðu L-kvk-ef samkvæmt 3. tölulið ákæru teljast varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig 1. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1995.

Framangreind brot ákærða Lauffells ehf. samkvæmt 3. tölulið ákæru teljast varða við 40. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1995.“

II.

Ákærða L-x-x hefur fyrir dómi játað með afdráttarlausum hætti þá háttsemi, sem lýst er í 1.-3. tölulið ákæru og samrýmist sú játning rannsóknargögnum málsins. Er sök ákærðu þannig sönnuð og varðar háttsemin hana og Lauffell ehf. refsingu svo sem tilgreint er í ákæru, en ekki er ágreiningur um þá heimfærslu ákæruvaldsins til refsiákvæða.

Af hálfu ákærðu er krafist vægustu refsingar sem lög frekast leyfa. Er í því sambandi einkum vísað til 2. málsliðar 1. mgr. 40. gr. virðisaukaskattslaga og 2. málsliðar 2. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda, svo sem þeim var breytt með 3. og 1. gr. laga nr. 134/2005 og á því byggt að staðin hafi verið skil á verulegum hluta staðgreiðslu og að ákærðu eigi sér miklar málsbætur að því er varðar vanskil á virðisaukaskatti. Þá er vísað til ákvæða 1. mgr. 70. gr. og 3., 8. og 9. tölulið 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Verður nú stuttlega fjallað um nefnda ákæruliði með hliðsjón af sjónarmiðum ákærðu og ákæruvaldsins.

Í málinu er óumdeilt að virðisaukaskattskýrslum var skilað og vangoldinn skattur greiddur eftir eindaga vegna uppgjörstímabilanna maí-júní og júlí-ágúst 2006, með krónum 1.327.137 krónum og hefur ákæruvaldið að því marki fallist á að rétt sé að ákvarða fésekt 10% af vangreiddri fjárhæð eða krónur 132.713. Hitt er jafnljóst, að skýrslum var ekki skilað fyrir önnur uppgjörstímabil samkvæmt 1. tölulið ákæru og viðkomandi skattur því ekki greiddur, samtals 38.309.453 krónur. Kemur þegar af þeirri ástæðu ekki til álita að víkja frá lögbundnu fésektarlágmarki, sem ákæruvaldið telur rétt að miðað verði við í tilviki ákærðu og nemur tvöfaldri þeirri skattfjárhæð, sem undan var skotið. Varða umrædd brot þannig að lágmarki 76.618.906 króna sekt og að meðtaldri fyrri sektarfjárhæð 76.751.619 krónum. Standa lög ekki til þess að ákveða vægari refsingu að þessu leyti.

Í málinu er einnig óumdeilt að skilagreinum var skilað vegna allra greiðslutímabila samkvæmt 2. tölulið ákæru, þótt eftir eindaga væri og að síðan hafi verið staðin skil á vangoldinni staðgreiðslu fyrir öll tímabilin að einu frátöldu, en þar hafi nánast full skil farið fram. Sökum þessa hefur ákæruvaldið fallist á sjónarmið ákærðu og samþykkt að við ákvörðun fésektar sé rétt að miða við 10% af vangreiddum höfuðstól, sem samtals nemi 11.977.993 krónum. Að þessu gættu varða umrædd brot 1.197.799 króna fésekt.

Ákærða L-kvk-nf var framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi Lauffells ehf. á ákærutímabilinu og bar sem slík ábyrgð á framangreindum virðisaukaskatts- og staðgreiðsluskilum. Sömuleiðis bar hún ábyrgð á því að lögboðið bókhald væri haldið í rekstri einkahlutafélagsins. Er óumdeilt að ákærða brást þeim skyldum bókhaldslaga, sem á hana voru lagðar í þessu sambandi, sbr. 3. töluliður ákæru.

Ákærða telur sér til málsbóta að hafa gengist skýlaust við ábyrgð á öllum brotunum og lagt sitt af mörkum til að upplýsa málið. Telur dómurinn rétt að þetta leiði til lækkunar á dæmdri fangelsisrefsingu, en við ákvörðun hennar verður einnig litið til þess að ákærða hefur hreint sakavottorð. Ákærða sagði fyrir dómi að tilfallandi aðstæður, sem hún skýrði nánar, hefðu orðið þess valdandi að hún stóð óvænt í þeirri stjórnunarstöðu, sem raun ber vitni. Þau störf hefði hún tekið að sér kauplaust framan af og fyrrverandi eiginmaður hennar haft með höndum ákvarðanatöku í öllum stærri málum. Sjálf hefði hún enga þekkingu haft í fyrirtækjastjórnun og ekki verið kunn lagafyrirmæli um bókhald, skil á sköttum og launatengdum gjöldum. Þá hefði hún sjálf ekki hagnast á brotunum og vangoldinn virðisaukaskattur runnið að öllu leyti í daglegan rekstur fyrirtækisins. Með hliðsjón af hæstaréttardómi 14. október 1999 í máli nr. 242/1999 og skírskotun til laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sér í lagi 44. gr. laganna, er ekki unnt að fallast á að greind sjónarmið geti horft til lækkunar á refsingu ákærðu, nema að því leyti að brotin hafi verið framin af stórkostlegu gáleysi fremur en ásetningi, en í því sambandi er rétt að ákærða njóti alls skynsamlegs vafa, sbr. 45.-46. gr. laga um meðferð opinberra mála. Ákærða hefur áhyggjur af velferð ungrar dóttur sinnar komi til fangelsisrefsingar og eftir atvikum afplánunar vararefsingar fésektar og vísar í því sambandi til hæstaréttardóms 20. nóvember 2003 í máli nr. 333/2003, en í þeim dómi var þorri tveggja ára fangelsisrefsingar viðkomandi sakbornings bundinn skilorði sökum þess að hún átti ungt barn, var og þunguð að nýju og að verulegar breytingar höfðu orðið á högum hennar. Eiga sömu sjónarmið ekki við í þessu máli og breytir engu í því sambandi þótt rétt sé að ákærða hafi snúið rekstri Lauffells ehf. í lögmælt horf, svo sem eðlilegt verður að teljast.

Samkvæmt öllu framansögðu og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga þykir hæfilegt að dæma ákærðu L-x-x og Lauffell ehf. til að greiða óskipt til ríkissjóðs fésekt að fjárhæð krónur 78.000.000 krónur. Sektin skal greidd innan fjögurra vikna frá dómsuppsögu, en ella sæti ákærða L-x-x fangelsi tólf mánuði. Þá ber, að gættum framangreindum málsbótum, að dæma ákærðu L-x-x í átta mánaða fangelsi, sem eftir atvikum þykir mega skilorðsbinda, þannig að sú refsing falli niður að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu haldi ákærða almennt skilorð, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Samkvæmt 165. gr. laga um meðferð opinberra mála ber loks að dæma ákærðu óskipt til að greiða þóknun G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef héraðsdómslögmanns, vegna verjandastarfa á rannsóknar- og dómsstigi máls. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til fjölda þinghalda og vandaðs málatilbúnaðar fyrir dómi þykir sú þóknun hæfilega ákveðin 291.200 krónur, sem að meðtöldum virðisaukaskatti nemur 362.544 krónum.

B-kk-nf Þ-kk-nf saksóknari sótti málið af hálfu ákæruvaldsins.

DÓMSORÐ:

Ákærða L-x-x P-x-x sæti fangelsi átta mánuði, en fresta skal fullnustu þeirrar refsingar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá greiði ákærða óskipt með ákærða Lauffelli ehf. 78.000.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá dómsuppsögu, en sæti ella fangelsi tólf mánuði.

Ákærðu greiði óskipt 362.544 króna þóknun G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef héraðsdómslögmanns.

J-kk-nf J-kk-nf