E-4775/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 12. október sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Geymslum ehf., Miðhrauni 4, Garðabæ, á hendur Þ-kk-þgf I-kk-þgf S-kk-þgf, Laufrima 3, Reykjavík, með stefnu birtri 5. desember 2011.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 216.721 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 40.498 kr. frá 26. janúar 2011 til 26. febrúar 2011, af 81.252 kr. frá 26. febrúar 2011 til 26. apríl 2011, af 107.344 kr. frá 26. apríl 2011 til 26. maí 2011, af 134.497 kr. frá 26. maí 2011 til 26. júní 2011, af 161.838 kr. frá 26. júní 2011 til 26. júlí 2011, og af 216.721 kr. frá 26. júlí 2011 til greiðsludags. Inn á skuldina voru greiddar 18.354 kr. þann 9. mars 2011 og dregst sú innborgun frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Innborgunum er fyrst ráðstafað til greiðslu áfallins kostnaðar af vanskilum, þá til greiðslu vaxta og að lokum til lækkunar höfuðstóls.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi auk þess sem krafist er virðisaukaskatts af málflutningsþóknun. Þess er krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til innheimtukostnaðar fyrir löginnheimtu í samræmi við heimildir.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda í máli þessu. Þá gerir hann kröfu um að honum verði dæmdur málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins auk virðisaukaskatts á málskostnað.

Málavextir

Stefnandi stundar útleigu á geymslum á höfuðborgarsvæðinu. Stefndi tók á leigu hjá honum þrjár geymslur að Miðhrauni 4, Garðabæ, dagana 26. júní, 26. júlí og 27. júlí 2010, en ágreiningur er uppi um það hvenær leigutímanum lauk.

Þegar stefndi tók geymslurnar á leigu gerðu hann og stefnandi með sér samning um viðskiptin. Sérsamningur var gerður fyrir hverja geymslu en í þeim öllum kemur fram að geymslurnar séu leigðar í heilum mánuðum, að uppsagnarfrestur sé 30 dagar og að greiða eigi leiguna mánaðarlega fyrirfram. Einnig segir í samningunum að leigutaki hafi móttekið og kynnt sér leiguskilmála stefnanda dagsetta 21. apríl 2010 og séu þeir hluti samningsins og hann samþykki öll ákvæði skilmálanna og þá sérstaklega greinar 1-6 um uppsagnarákvæði og 7-11 er fjalla um það ef leigutaki efnir ekki samninginn.

Stefnandi byggir málsókn sína á því að stefndi skuldi sér leigugreiðslur vegna geymslna nr. C308 og E516 fyrir tímabilið janúar, febrúar og apríl til og með júlí 2011.

Þann 26. ágúst 2011 var stefnda sent innheimtubréf þar sem hann var krafinn um greiðslu á dómkröfunni.

Stefndi gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins auk Þ-kk-ef J-kk-ef, rekstrarstjóra stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Í stefnu kemur fram að stefnandi rekur leigu á geymsluhúsnæði, m.a. í Reykjavík og Garðabæ. Stefndi gerði þrjá leigusamninga við stefnanda dagana 26. júní, 26. júlí og 27. júlí árið 2010. Samkvæmt þeim tók hann á leigu geymslu nr. E516 fyrir 14.990 kr. á mánuði, geymslu nr. C308 fyrir 25.990 kr. á mánuði og geymslu nr. A110 fyrir 20.792 kr. á mánuði. Í leigusamningi um geymslu nr. A110 er jafnframt uppsagnarákvæði um að leigumálinn væri til 26. ágúst 2010 en hinir tveir samningarnir eru ótímabundnir. Leigan átti að greiðast fyrirfram mánaðarlega. Neðangreindar kröfur eru vegna ógreiddra reikninga fyrir janúar og febrúar 2011 og apríl til og með júlí 2011 vegna geymslna nr. E516 og C308:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 01.01.2011 26.01.2011 40.498 kr.

2. 01.02.2011 26.02.2011 40.754 kr.

3. 01.04.2011 26.04.2011 26.092 kr.

4. 01.05.2011 26.05.2011 27.153 kr.

5. 01.06.2011 26.06.2011 27.341 kr.

6. 01.07.2011 26.07.2011 27.971 kr.

7. 26.07.2011 26.07.2011 26.912 kr.

Inná skuldina hefur verið greidd innborgun 9. mars 2011, 18.354 kr., og dregst hún frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Innborgunum er fyrst ráðstafað til greiðslu áfallins kostnaðar af vanskilum, þá til greiðslu vaxta og að lokum til lækkunar höfuðstóls. Eftirstöðvar skuldarinnar hafa ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og er því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu þeirra.

Stefnandi hefur gert tilraunir til innheimtu krafna sinna hjá stefnda fyrir löginnheimtu, eins og framlagt yfirlit ber með sér. Því er þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar stefnanda af innheimtuviðvörun og milliinnheimtu í samræmi við framlagt yfirlit.

Stefnandi byggir kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum númer 50/1988 um virðisaukaskatt. Stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur og ber honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Varðandi varnarþing vísast til 36. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Í greinargerð stefnda segir að hann hafi tekið á leigu af stefnanda þrjár geymslur, eins og áður hefur verið lýst. Stefndi hafi sagt upp leigu á geymslu nr. E516 þann 26. júlí 2010 með 30 daga fyrirvara eins og fram komi í leigusamningi og hafi hann tæmt geymsluna 26. ágúst 2010.

Leiga á geymslu nr. A110 hafi verið tímabundin frá 27. júlí 2010 til 26. ágúst 2010 og hafi henni lokið þann dag.

Stefndi hóf viðræður við stefnanda í byrjun janúar 2011 þar sem orðið var ljóst að stefndi gat ekki staðið í skilum við stefnanda. Stefndi óskaði eftir því við stefnanda að tæma geymslu nr. C308 og semja við stefnanda um greiðslu á því sem stefnandi taldi sig eiga inni hjá stefnda. Stefndi taldi þar með að hann hefði sagt upp geymslu nr. C308 og óskað eftir því að hætta í viðskiptunum og klára að greiða það sem stefnandi taldi stefnda skulda.

Taldi stefndi að hann og stefnandi hefðu náð sátt um að ljúka samningnum í janúar og þar með losa geymsluna í lok febrúar en þá hafði stefnandi skipt um lás á umræddri geymslu og sagt stefnda skulda sér 216.721 kr. Þann 9. mars 2011 greiddi stefndi 100.000 kr. til að ljúka málinu en ekki 18.354 kr. eins og fram kemur í stefnu.

Stefnandi neitaði að hleypa stefnda inn í geymslurnar. Stefnandi hafi þá verið búinn að brjóta upp lás á geymslu nr. C308 og setja annan lás en hafi innheimt leigu af stefnda. Stefnandi sendi svo stefnda bréf þar sem fram kemur að stefnandi ætlaði annað hvort að henda, selja eða halda persónulegum munum stefnda ef stefndi ætlaði sér ekki að greiða uppsetta fjárhæð. Síðasta rukkun á stefnda hafi verið í september 2011. Með þessu sé stefndi beittur fjárkúgun með haldlagningu á hans persónulegu munum og hótunum um áðurnefndar afleiðingar ef ekki kæmi til greiðslu til stefnanda.

Stefndi taldi sig vera að greiða af C308 miðað við upphæðina sem stefnandi gaf upp. Telur hann sig hafa greitt umfram leigu á tímabilinu júlí 2010 til mars 2011 af E516, 127.909 kr. og af C308, 51.309 kr., eða 179.218 kr. sem stefnandi skuldi honum.

Hvergi komi fram á reikningum stefnanda m.a. fermetrafjöldi á hinu leigða, reikningsnúmer viðkomandi reiknings né hvar reikningur á uppruna sinn. Stefndi fékk aðeins greiðsluseðla senda á leigutímabilinu sem séu ekki fullgildir reikningar en stefndi hafi ítrekað beðið um löggilda reikninga. Það hafi ekki verið fyrr en stefnandi fól Lögheimtunni innheimtu á tilbúinni skuld að stefndi sá reikninga sem fylgiskjal.

Stefndi hefur aldrei fengið reikning fyrir geymslu merktri A110.

Hvergi kemur fram hversu stór viðkomandi geymsla er og við hvaða stærðarútreikninga er stuðst í leigusamningi. Stefndi hefur augljóslega verið blekktur ítrekað, sér í lagi þar sem hann hafi aldrei séð skilmála stefnanda fyrr en haustið 2011 þegar stefndi óskaði eftir þeim gögnum frá lögheimtunni. Skilmálar stefnanda eru hvergi aðgengilegir fyrir hugsanlegan leigutaka. Fram kemur í leigusamningi stefnanda að leigutaki hafi kynnt sér leiguskilmála 1-6 og 7-11. Stefndi hafi aldrei átt þess kost að kynna sér þá skilmála því þeir voru ekki skrifaðir í leigusamninginn né heldur hafði stefndi fengið að sjá þá skilmála með einum eða öðrum hætti.

Stefndi byggir kröfur sínar á húsaleigulögum nr. 36/1994, m.a. 3. mgr. 41. gr., þar sem stefnanda hafi aldrei verið heimill aðgangur að hinu leigða með því að opna geymsluna og skipta um lás. Sömuleiðis brjóti stefnandi gegn „3. og 4. mgr.“ aðfararlaga nr. 90/1989, þar sem hann hafi gefið sér heimild til slíks. Einnig er vísað til 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 vegna innbrots í hið leigða húsnæði með því að klippa á lás stefnda. Um sé að ræða brot á mannréttindum vegna vörslu og haldlagningar á munum stefnda. Stefnandi fari á „mis við reglugerð 598/1999 um almennt reikningshald og hins vegar á heimild ríkisskattsjóra Ts 427/07 sérstak leyfi rsk um reikning í einriti“. Þá vísar stefnandi til þess að um sé að ræða brot á 58. gr. húsaleigulaga þar sem stefnandi innheimtir leigu af samningi sem hefur aldrei verið endurnýjaður. Stefnda hafi ekki verið ljóst hvernig var í pottinn búið þegar hann gerði samninga við stefnanda og telur því að stefnandi hafi nýtt sér fávisku stefnda og brotið gegn 248. gr. almennra hegningarlaga um fjársvik og 36. gr. samningalaga nr. 7/1936. Stefnandi hótaði stefnda ítrekað að hann hygðist henda eða selja persónulega muni hans og þar með telur stefndi að hann sé beittur fjárkúgun samkvæmt 52. gr. almennra hegningarlaga. Hvergi komi fram á hverju stærðarútreikningar byggist samkvæmt 38. gr. húsaleigulaga.

Niðurstaða

Stefnandi byggir málatilbúnað sinn á því að stefndi skuldi honum leigu vegna geymslna nr. C308 og E516. Ágreiningur aðila snýst um það hve langur leigutíminn hafi verið og á hvern hátt innborgunum stefnda hafi verið ráðstafað.

Stefndi byggir sýknukröfu sína aðallega á því að leigusamningi vegna geymslna nr. A110 og E516 hafi lokið þann 26. ágúst 2010 og vegna geymslu nr. C308 í mars 2011, stefnandi hafi neitað að hleypa honum inn í geymslu nr. C308 og rukkað á sama tíma fyrir leigu, stefndi hafi greitt leigu umfram það sem honum hafi verið skylt, reikningar stefnanda hafi ekki verið fullgildir og suma þeirra hafi stefndi ekki fengið í hendur, hvergi hafi komið fram hver var stærð geymslnanna og stefndi hafi ekki séð skilmála stefnanda fyrr en hann óskaði eftir þeim haustið 2011 og hafi hann ekki átt kost á að kynna sér þá áður en samningarnir voru undirritaðir. Af hálfu stefnanda var öllum málsástæðum stefnda mótmælt en stefndi mótmælti sérstaklega þeirri staðhæfingu stefnda að honum hafi verið sýndir skilmálar stefnda þegar samningarnir voru gerðir.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að stefndi hafi verið með geymslu nr. E516 á leigu þar til 9. mars 2011 og geymslu nr. C308 til 26. júlí 2011.

Samkvæmt orðalagi þeirra samninga sem stefndi gerði um leigu geymslnanna kynnti stefndi sér skilmála stefnanda áður en hann undirritaði samninginn. Þetta staðfesti Þ-kk-nf J-kk-nf, rekstrarstjóri stefnanda í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins og sagði að afrit af skilmálunum hafi legið fyrir þegar samningarnir voru undirritaðir. Stefndi hafnaði þessu alfarið í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi en staðfesti að framlagðir samningar frá 26. júní, og 26. og 27. júlí 2011 væru þeir samningar sem hann gerði um leigu á geymslunum þremur.

Fyrir liggur að stefndi undirritaði samningana og ritaði þar með undir ákvæði þess efnis að hann staðfesti að hafa kynnt sér skilmálana. Með hliðsjón af því og af ofangreindum framburði Þ-kk-ef verður ekki tekin til greina sú málsástæða stefnda að honum hafi ekki verið kynntir skilmálarnir og verður því á því byggt að skilmálarnir hafi verið hluti samninganna og stefndi hafi kynnt sér þá áður en hann undirritaði þá.

Í skilmálum stefnda kemur fram að uppsögn á leigu ógildist ef geymslan er ekki tæmd og einnig ef stefnanda er ekki tilkynnt um að geymsla hafi verið tæmd. Stefndi sagði í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins að þrátt fyrir að hann hefði ekki fengið skilmálana í hendur fyrr en haustið 2011 hafi hann í byrjun janúar 2011, vegna þeirra viðskipta sem hann hafði þá þegar átt við stefnanda, þekkt þá reglu að uppsögn ætti að vera skrifleg og að tilkynna bæri stefnanda þegar geymslur höfðu verið rýmdar.

Fyrir liggja uppsagnarbréf vegna leigu stefnda á geymslunum. Um er að ræða staðlað bréf þar sem fram kemur að samkvæmt leigusamningi þurfi að segja leigu upp skriflega með 30 daga fyrirvara og að nauðsynlegt sé að fá skriflega staðfestingu þegar geymslan hefur verið rýmd svo að uppsögn öðlist gildi. Uppsögn vegna geymslu nr. E516 er undirrituð 26. júlí 2010 en vegna geymslu nr. C308 þann 24. ágúst 2010.

Í skýrslu ofangreinds Þ-kk-ef kom fram að algengt væri að leigusamningum væri sagt upp um leið og þeir væru gerðir ef viðkomandi vissi þá ekki hversu lengi hann þyrfti að nota geymsluna en samningurinn framlengdist þá sjálfkrafa ef ekki væri send tilkynning um að geymsla hefði verið rýmd í lok uppsagnarfrests. Stefndi sagði í sinni skýrslu að honum hafi verið kynnt þetta af hálfu stefnanda. Með hliðsjón af þessu er ljóst að uppsagnarbréfin ein og sér staðfesta ekki hvenær leigutíma lauk.

Stefndi sagði í skýrslu sinni fyrir dóminum að tímabundinn samningur hafi verið gerður um geymslu A110 sem hafi lokið 26. ágúst 2010. Geymslu nr. E516 hafi verið sagt upp samstundis og samningurinn var gerður, þann 26. júní 2010, með 30 daga fyrirvara, og hafi leigunni því lokið 26. júlí 2010. Þriðju geymsluna, nr. C308, hafi hann tæmt síðari hluta sumars 2011. Í lok 2010 hafi verið orðið ljóst að hann gat ekki staðið í skilum og vildi losna undan samningi. Hann sagðist hafa haft samband við stefnanda í janúar 2011 og óskað eftir því að fá að tæma geymsluna fyrir lok febrúar 2011 og að greiða inn á skuldina. Hann hafi svo greitt inn á skuldina í mars en hafi ekki tæmt geymsluna í febrúar eins og til stóð þar sem þá hafi verið búið að skipta um lás á geymslunni.

Í skýrslu Þ-kk-ef kom einnig fram að starfsmenn stefnanda hafi séð að geymsla C308 hafi verið orðin tóm 6. október 2011. Þá hafi verið rætt við stefnda sem hafi sagt að hann hefði tæmt geymsluna fyrir 26. september 2011. Þá kom fram hjá Þ-kk-þgf að stefndi hefði tæmt aðra geymsluna E516 þann 9. mars 2011 og hafi í kjölfar þess fengið fullan aðgang að hinni geymslunni C308.

Samkvæmt 7. tl. skilmála stefnanda er það hluti af vanefndaúrræðum hans, ef leigusamningur er vanefndur, að meina leigutaka aðgang að geymslu og skipta um lás á henni og samkvæmt 8. tl. hefur stefnandi einnig það úrræði að haldleggja þá muni sem eru í geymslu til tryggingar leigugreiðslum. Er hér um að ræða vanefndaúrræði ætlað til að tryggja efndir samnings. Með hliðsjón af því hafnar dómarinn þeirri málsástæðu stefnda að leigugreiðslur eigi að falli niður á þeim tíma þegar stefnda var meinaður aðgangur að geymslunni.

Dómarinn telur að ofangreindur framburðar stefnda um að hann hafi tæmt geymslu nr. C308 í lok sumars 2011, en nánari tímasetningu gat hann ekki gefið upp, sé í samræmi við málatilbúnað stefnanda og verður því við það miðað að stefndi hafi tæmt geymsluna fyrir 26. september sl. og þá hafi leigutímanum lokið í samræmi við ákvæði samningsins.

Mikið misræmi er á milli aðila hvað það varðar hvenær geymsla nr. E516 var tæmd. Stefnandi byggir á því að það hafi verið 26. júlí 2010 en stefndi í mars 2011.

Stefndi kannaðist við að hafa undirritað uppsagnarbréf vegna geymslnanna og kvaðst hafa vitað að staðfesta þyrfti það skriflega við stefnanda þegar geymslur eru tæmdar, eins og rakið hefur verið. Í janúar 2011 hafi hann hins vegar talið að hann þyrfti ekki að gera þetta vegna þess sem á undan var gengið.

Stefndi sendi stefnanda ekki tilkynningu um að hann væri búinn að rýma geymsluna eins og ákvæði samningsins gera ráð fyrir. Ber hann því hallann af því að hafa ekki náð að tryggja sér sönnun fyrir því að leigu geymslunnar hafi lokið á fyrra tímamarki en stefnandi heldur fram. Ber því að miða við að leigutíma geymslunnar hafi lokið í mars 2011 eins og stefnandi heldur fram.

Stefndi byggir á því að hann hafi aldrei séð reikning vegna geymslu A110. Stefndi hefur ekki byggt á því að þær fjárhæðir sem stefnandi krafði hann um í mánaðarleigu vegna þessara þriggja geymslna hafi í sjálfu sér verið rangar heldur sagði hann í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins að þær hefðu verið í samræmi við það sem samið var um. Af hálfu stefnanda er ekki byggt á því að stefndi skuldi leigu vegna geymslu nr. A110 og því hefur sú málsástæða sem hér er byggt á, jafnvel þó ómótmælt væri, ekki áhrif á niðurstöðu málsins.

Stefndi byggir á því að reikningar stefnanda séu ekki fullgildir. Hann hafi einungis fengið greiðsluseðla sem ekki séu fullgildir reikningar og hafi hann ítrekað beðið um löggilda reikninga. Stefndi hafi ekki séð þá fyrr en stefnandi hafi falið Lögheimtunni innheimtu á tilbúinni skuld. Byggir stefndi þessa málsástæðu sína annars vegar á reglugerð nr. 598/1999 og hins vegar á reglum ríkisskattstjóra um sérstakt leyfi vegna reikninga í einriti, eins og rakið er hér að framan.

Stefndi byggir á því að hann hafi séð reikningana sem liggja að baki þeim kröfum sem hann er hér krafinn um greiðslu á en ekki eru af hans hálfu gerðar athugasemdir við lögmæti þeirra. Helst er því að skilja þessa málsástæðu stefnda svo að hann telji að hann hafi um hver mánaðamót átt að fá í hendur reikninga en þar sem hann hafi einungis fengið í hendur greiðsluseðla hafi þeir átt að fullnægja þeim kröfum sem gerðar eru til reikninga. Það er mat dómarans að ekki verður gerð sú krafa að greiðsluseðlar sem gerðir eru á grundvelli reikninga fullnægi kröfum sem gerðar eru til reikninga. Þegar af þeirri ástæðu hafnar dómarinn því að þessi málsástæða leiði til sýknu.

Stefndi telur einnig að stefnandi hafi brotið gegn 58. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994 með því að hafa innheimt leigu af samningi sem ekki hafi verið endurnýjaður. Í 1. mgr. ákvæðisins segir að tímabundnum leigusamningi ljúki á umsömdum degi án sérstakrar uppsagnar eða tilkynningar af hálfu aðila. Samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins verður tímabundnum leigusamningi ekki slitið með uppsögn á umsömdum leigutíma. Þó sé heimilt að semja um að segja megi slíkum samningi upp á grundvelli sérstakra forsendna, atvika eða aðstæðna sem þá skulu tilgreind í leigusamningi. Skal slík uppsögn vera skrifleg og rökstudd og skal gagnkvæmur uppsagnarfrestur vera a.m.k. þrír mánuðir. Ákvæðið varðar tímabundna leigusamninga. Þeir samningar sem hér eru til umfjöllunar gera ekki ráð fyrir að leigutími sé tímabundinn heldur kemur fram í leigusamningunum að leigu verði sagt upp með 30 daga fyrirvara. Einnig er þar, eins og áður hefur verið rakið, vísað til skilmála þar sem fram koma nánari reglur um lok leigutímans, það er að bæði þurfi að tæma geymslu og láta stefnanda vita að búið sé að tæma hana. Með hliðsjón af ofangreindu hafnar dómarinn því að með innheimtu leigugreiðslna hafi verið brotið gegn nefndu ákvæði.

Stefndi byggir á því í greinargerð sinni að hann hafi talið sig vera að greiða af geymslu nr. C308 þegar hann greiddi 100.000 kr. inn á kröfuna. Við nánari athugun telji stefndi að hann hafi greitt umfram leigu á tímabilinu júlí 2010 til mars 2011, af E516, 127.909 kr., og af C308, 51.309 kr. og telji hann að stefnandi skuldi sér þessar fjárhæðir.

Þessir útreikningar stefnda miða við að leigutíma hafi lokið á því tímamarki sem stefndi byggir á að þeim hafi verið lokið. Með hliðsjón af því að það er niðurstaða dómarans að stefndi hafi verið með geymslurnar á leigu á þeim tíma sem krafa stefnanda byggist á er því hafnað að rök séu til að sýkna stefnda af þessari ástæðu.

Stefndi mótmælir því sem fram kemur í stefnu að hann hafi þann 9. mars 2011 greitt 18.354 kr. inn á skuldina heldur hafi innborgunin verið 100.000 kr.

Ekki er ágreiningur um að stefndi greiddi stefnanda 100.000 kr. inn á skuld sína hjá stefnanda. Stefnandi byggir á því í stefnu að innborgunum sé fyrst varið til greiðslu áfallins kostnaðar af vanskilum, þá til greiðslu vaxta og að lokum til lækkunar höfuðstóls. Sú aðferð að láta innborgun á þennan hátt ganga fyrst upp í greiðslu kostnaðar á sér stoð í dómafordæmum Hæstaréttar, og er t.d. lýst í dómi réttarins í máli nr. 230/2002 frá 17. október 2002. Af hálfu stefnanda var lagt fram skjal sem ber heitið útskýring á færslum 9.-10. mars 2011. Að mati dómarans verður það skjal ekki skilið öðruvísi en svo að innborgunin hafi farið upp í höfuðstól, utan 13.153 kr. sem farið hafi í greiðslu kostnaðar. Á yfirlitinu segir: „Reikningar/Creditreikningar er leiðrétting á reikningum þar sem búið var að útbúa reikning vegna fulls mánaðar, það er leigutímabils frá 26.2 til og með 26.3.“ Samkvæmt yfirlitinu var greitt inn á höfuðstól 86.847 kr. og má sjá af yfirliti sem lagt var fram með stefnu að þessi innborgun var einnig greidd inn á höfuðstól eldri tímabila sem voru í vanskilum og ekki eru hér til umfjöllunar. Stefnandi byggir engu að síður á því að 18.354 kr. af innborguninni eigi að dragast frá höfuðstól þeirrar kröfu sem hér er til umfjöllunar. Með hliðsjón af ofangreindu er því af hálfu dómarans hafnað að rök séu til að miða beri við hærri innborgun en 18.354 kr. vegna þeirra reikninga sem hér er krafist að greiddir verði.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að hvergi hafi komið fram hversu stórar geymslurnar eru. Þessi málsástæða stefnda er að mestu órökstudd og að því leyti sem rök voru færð fyrir henni í málflutningi, það er að stefndi hafi því ekki getað gert samanburð við aðra í sambærilegum rekstri, verður hún á engan hátt talin geta leitt til þess að sýknukrafa stefnda yrði tekin til greina.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á 3. mgr. 41. gr. laga nr. 36/1994 þar sem stefnanda hafi aldrei verið heimill aðgangur að hinu leigða með því að opna geymsluna og skipta um lás og að stefnandi hafi einnig brotið gegn ákvæðum laga um aðför nr. 90/1989. Einnig er því haldið fram af hálfu stefnda að stefnandi hafi brotið gegn Mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, og 231. og 252. gr. almennra hegningarlaga í samskiptum sínum við stefnda.

Þá byggir stefndi á því að stefnandi hafi brotið gegn 252. gr. almennra hegningarlaga þar sem hann hafi ítrekað hótað stefnda að henda eða selja persónulega muni hans.

Samkvæmt 7. tl. skilmála stefnanda getur leigusali, ef leigutaki stendur ekki skil á leigugreiðslum eða vanefnir samning að öðru leyti, bannað leigutaka að komast í geymsluna og framfylgt því banni með því að breyta læsingum. Í 8. tl. segir að ef leigutaki stendur ekki skil á leigugreiðslum eða vanefnir leigusamning eða skilmála hans að öðru leyti sé leigusala heimilt með einhliða aðgerðum og án atbeina sýslumanns að rýma geymsluna og farga þeim munum sem eru í geymslunni, eða leggja hald á þá til tryggingar leigugreiðslum. Með vísan til þeirrar niðurstöðu dómarans að skilmálar stefnda hafi verið hluti samninganna milli málsaðila er því þegar hafnað að með því hafi verið sýnt fram á að með háttsemi sinni hafi stefnandi brotið gegn nefndum ákvæðum hegningarlaga eða aðfararlaga og er því einnig hafnað að hér sé um að ræða málsástæður er rökstutt geti sýknukröfu stefnda.

Loks byggir stefndi á því að stefnandi hafi brotið gegn 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þar sem stefnda hafi ekki verið ljóst hvernig í pottinn var búið þegar hann gerði samninga við stefnanda og stefnandi hafi þar með nýtt sér fávisku stefnda og þannig brotið gegn ofangreindu ákvæði auk 36. gr. samningalaga nr. 7/1936.

Við meðferð málsins lagði stefndi fram skilmála fyrirtækis sem er í sömu viðskiptum og stefnandi, það er að leigja út geymslur, í því skyni að sýna fram á að skilmálar stefnanda hafi verið ósanngjarnir og því beri að víkja samningunum til hliðar, einnig með vísan til 36. gr. samningalaga nr. 7/1936. Samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins skal við mat á því hvort samningur sé ósanngjarn líta til efnis samnings, stöðu samningsaðilja, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til. Af hálfu dómarans er því hafnað að sýnt hafi verið fram á að skilmálar stefnanda hafi verið ósanngjarnir miðað við ofangreint eða þá skilmála sem stefndi lagði fram til samanburðar né heldur að stefnandi hafi á annan hátt brotið gegn nefndum ákvæðum með því að nýta sér fáfræði stefnda.

Með hliðsjón af framlögðum gögnum og því sem hér að ofan hefur verið rakið ber að taka kröfu stefnanda til greina eins og hún er sett fram og er stefndi því dæmdur til að greiða 216.721 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, eins og nánar greinir í dómsorði, allt að frádreginni innborgun stefnda þann 9. mars 2011 að fjárhæð 18.354 kr.

Eftir þessari niðurstöðu, og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 19/1991, ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 250.000 kr. og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf, settur héraðsdómari, kvað upp dóminn.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Þ-kk-nf I-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, Geymslum ehf., 216.721 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 40.498 kr. frá 26. janúar 2011 til 26. febrúar 2011, af 81.252 kr. frá 26. febrúar 2011 til 26. apríl 2011, af 107.344 kr. frá 26. apríl 2011 til 26. maí 2011, af 134.497 kr. frá 26. maí 2011 til 26. júní 2011, af 161.838 kr. frá 26. júní 2011 til 26. júlí 2011, af 216.721 kr. frá 26. júlí 2011 til greiðsludags. Frá dómkröfu stefnanda dregst innborgun stefnda frá 9. mars 2011, 18.354 kr.

Stefndi greiði stefnanda 250.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign.)