S-156/2009

Mál þetta höfðaði ríkissaksóknari með ákæru 12. júní 2009 á hendur ákærða, Á-kk-þgf Þ-kk-þgf Á-kk-þgf, kt. ..., Hólagötu 13 í Sandgerði. Málið var dómtekið 19. febrúar 2009.

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða „fyrir rán, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 16. ágúst 2008, við Aðalgötu 10, Stykkishólmi, í félagi með óþekktum manni, veist að S-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf, kennitala ..., gripið um hann og þvingað hann til að fylgja þeim bakvið nærliggjandi hús, reynt þar að þvinga hann ofan í ruslatunnu og ýtt við honum svo hann féll á jörðina og sparkað í hann liggjandi og skipað honum að afhenda þeim peninga og þá tekið af honum 1.000 krónur.

Telst þetta varða við 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður og sakarkostnaður felldur á ríkissjóð. Til vara krefst ákærði þess að honum verði gerð svo væg refsing sem lög frekast leyfa.

I.

Aðfaranótt laugardagsins 16. ágúst 2008 kom S-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf að máli við lögreglu í miðbæ Stykkishólms og skýrði frá því að hann hefði skömmu áður verið laminn og rændur við Aðalgötu þar í bæ. Nánar lýsti S-kk-nf atburðum þannig að maður klæddur sjógalla og með sjóhatt hefði óskað eftir að ræða við sig og kvaðst S-kk-nf hafa farið með honum bak við hús við Aðalgötu þar sem þessi maður ásamt einhverjum öðrum hefði ráðist á sig með höggum og spörkum. Einnig sagði S-kk-nf að þessir menn hefðu tekið af sér veski með debetkorti, 1500 krónum í peningum, farmiða með ferjunni Baldri og farsíma.

Lögregla ók S-kk-þgf til aðhlynningar á heilsugæslustöðina í Stykkishólmi þar sem hann var skoðaður af lækni. Í kjölfarið ók lögregla S-kk-þgf að Áskinn 6, þar sem hann fékk húsaskjól, en þar tók húsráðandi, H-kk-nf B-kk-nf, á móti S-kk-þgf og kvaðst ætla að annast hann.

Eftir að lögregla hafði ekið S-kk-þgf til næturgistingar voru menn í sjógöllum stoppaðir en meðal þeirra var ákærði. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að fyrr um nóttina hafi hann verið til vandræða.

Að morgni næsta dags kom S-kk-nf á lögreglustöðina í Stykkishólmi og lagði fram kæru vegna líkamsárásarinnar sem hann sagðist hafa orðið fyrir nóttina áður.

II.

Meðal málsgagna er samskiptaseðill frá heilsugæslustöðinni í Stykkishólmi sem ritaður var vegna komu S-kk-ef um nóttina. Þar kemur fram að áfengislykt hafi verið af S-kk-þgf og tal hans verið drafandi. Einnig segir að hann hafi ekki verið samvinnufús og hafi það gert skoðun mun erfiðari. Þá er tekið fram að ekki hafi verið sjáanlegir ytri áverkar eða áverkar í munnholi. Auk þess hafi ekki verið þreifieymsl yfir kjálka eða á búk.

Morguninn eftir, laust undir hádegi, leitaði S-kk-nf aftur á heilsugæslustöðina. Í samskiptaseðli, sem þá var ritaður, kemur fram að S-kk-nf hafi verið vel vakandi, skýr og áttaður. Hann hafi verið með byrjandi mar og bólgur hægra megin á enni og með sár innan á hægri kinn sem byrjað var að gróa. Einnig hafi verið þreifieymsl yfir vinstri kjálkalið og yfir utanverðri hægri öxl.

Vitnið J-kk-nf Ö-kk-nf F-kk-nf, heilsugæslulæknir, gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst hafa skoðað S-kk-þf bæði um nóttina og daginn eftir. Um nóttina hefði S-kk-nf verið vel kenndur en kurteis og stilltur. Hins vegar hefði verið erfitt að framkvæma ítarlega skoðun og því hefði eingöngu verið gengið úr skugga um að hann hefði ekki hlotið alvarlega áverka. Daginn eftir hefðu komið í ljós þeir áverkar sem S-kk-nf hlaut en þeir væru í samræmi við frásögn hans um atburði næturinnar.

III.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 17. febrúar 2009 og var skýrslan tekin upp á myndband. Við skýrslutökuna lýsti ákærði atvikum þannig að aðfaranótt laugardagsins 16. ágúst 2008, á svonefndum Dönskum dögum í Stykkishólmi, hefði hann komið að S-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf ofurölvi liggjandi í götunni. Ákærði kvaðst hafa hjálpað S-kk-þgf á fætur og beðið hann um sígarettu, sem hann átti ekki. Með ákærða hefði verið annar strákur sem ákærði vildi ekki nafngreina ítrekað aðspurður. Þó sagði ákærði, þegar á hann var gengið, að þessi strákur væri frændi sinn sem byggi í Reykjavík. Þessu næst sagði ákærði að hann og frændi sinn hefðu farið með S-kk-þf bak við hús til að stríða honum. Nánar lýsti ákærði þessu þannig að S-kk-þgf hefði verið troðið ofan í ruslatunnu, auk þess sem ákærði ýtti við honum og sparkaði einu sinni laust í magann á honum. Einnig hefðu þeir spurt S-kk-þf hvort hann væri með peninga og hann hefði látið þá hafa 1.000 krónur. Þessu næst hefðu þeir yfirgefið S-kk-þf og síðar um nóttina keypt sér eitthvað að borða. Aðspurður neitaði ákærði því að hafa tekið veski S-kk-ef, farsíma eða farmiða í ferjuna Baldur. Um ástand sitt sagði ákærði að hann hefði verið undir áhrifum áfengis en þó ekki ofurölvi. Þá kannaðist ákærði við að hafa verið í sjóstakk.

Fyrir dómi greindi ákærði frá því að hann og strákur, sem hann þekkti engin deili á en hitti á dönskum dögum í Stykkishólmi, hefðu komið að S-kk-þgf liggjandi ölvaður í götunni. Þeir hefðu hjálpað honum á fætur og beðið hann um sígarettu sem hann átti ekki. Því næst hefðu þeir farið með S-kk-þf bak við hús og ætlað að troða honum ofan í ruslafötu. Þegar hér var komið hefði borið að einhverjar stelpur og ýtt við S-kk-þgf og það kvaðst ákærði einnig hafa gert þannig að S-kk-nf féll við. Ákærði kvaðst hins vegar ekki hafa sparkað í S-kk-þf heldur aðeins ýtt við honum með fætinum. Framhaldinu lýsi ákærði þannig að hann og strákurinn með honum hefðu reist S-kk-þf við og ætlað að setja hann ofan í ruslafötu en þá hefði S-kk-nf gripið í hálsmál ákærða. Við því hefði ónafngreindi strákurinn brugðist með því að fella S-kk-þf og sparka í hann. Þessu næst hefði strákurinn beðið S-kk-þf um peninga sem S-kk-nf hefði látið af hendi til stráksins. Síðar um nóttina sagði ákærði að hann og þessi strákur hefðu keypt sér að borða en ákærði kvaðst hafa borgað með sínum eigin peningum. Aðspurður um misræmi miðað við skýrslu ákærða hjá lögreglu, þar sem hann sagði að þeir báðir hefðu átt hlut að máli, sagðist ákærði hafa átt við að hann hefði verið þarna. Hins vegar hefði hann ekki með nokkru móti tekið þátt í því að þvinga S-kk-þf til að láta fé af hendi eða hagnýtt sér þá fjármuni sem frá honum voru komnir. Nánar aðspurður um þetta misræmi sagðist ákærði ekki hafa komið réttum orðum að þessu við yfirheyrsluna hjá lögreglu. Um ástand sitt umrædda nótt sagði ákærði að hann hefði fundið á sér en ekki verið mjög drukkinn.

IV.

Vitnið S-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf lýsti atvikum þannig fyrir dómi að hann hefði umrædda nótt mætt tveimur mönnum sem hefðu viljað aðstoða hann. S-kk-nf sagði að þessir menn hefðu tekið sig bak við hús og þar hefði annar þeirra sagt að hann ætlaði að troða vitninu ofan í ruslafötu og hinn byrjað að reyna að ýta honum ofan í tunnuna. S-kk-nf kvaðst hafa náð að halda sér og grípa í hálskraga á öðrum þessara manna en þá hefði hinn komið og náð vitninu niður á jörðina. Þegar hér var komið sagði S-kk-nf að annar þessara manna hefði sagt að hann vildi fá peninga. Því sagðist S-kk-nf hafa svarað að hann ætti enga en þá hefði maðurinn farið í vasa vitnisins og tekið veski þess. Þaðan hefðu verið teknar um 3.000 krónur og farmiði í ferjuna Baldur. S-kk-nf sagði að þessir menn hefðu sparkað í sig þannig að hann missti meðvitund um skamma hríð. Þegar hann rankaði við sér hefði hann hlaupið út á götu og kallað eftir aðstoð lögreglu. Eftir að hafa fengið aðhlynningu á heilsugæslustöðinni sagðist S-kk-nf hafa farið þangað sem hann hafði gistingu. Um ástand sitt sagði S-kk-nf að hann hefði verið ölvaður en þó ekki það mikið að hann myndi ekki atburði.

V.

Ákærði hefur fyrir dómi lýst því að hann og annar ónafngreindur strákur hafi gengið fram á S-kk-þf B-kk-þf B-kk-þf þar sem hann lá í götunni ofurölvi við Aðalgötu í Stykkishólmi seint um nótt 16. ágúst 2008 á bæjarhátíð sem gengur undir nafninu Danskir dagar. Þeir tveir hefðu hjálpað S-kk-þgf á fætur og fært hann bak við hús til að troða honum ofan í ruslafötu. Þegar þangað var komið kannaðist ákærði við að hafa ýtt við S-kk-þgf þannig að hann féll við, auk þess sem hann hefði ýtt við honum með fætinum. Ákærði neitaði því hins vegar að hafa átt nokkurn hlut að máli þegar strákurinn sem með honum var bað S-kk-þf um peninga og tók við 1.000 krónum.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu lýsti ákærði aðdragandanum á sama veg og hér fyrir dómi. Aftur á móti gerði ákærði engan greinarmun á þætti sínum og samverkamannsins þegar kom að því að afla fjármuna frá S-kk-þgf. Ákærði gerði heldur ekki greinarmun að þessu leyti þegar hann og samverkamaðurinn keyptu sér að borða síðar um nóttina. Þá greindi ákærði frá því hjá lögreglu að samverkamaðurinn væri frændi sinn en hér fyrir dómi sagðist ákærði engin deili þekkja á umræddum manni. Að virtri frásögn ákærða í heild sinni og þessu ósamræmi er óhætt að slá því föstu að ákærði þekkir betur til samverkamannsins en hann hefur viljað kannast við hér fyrir dómi. Á sama tíma hefur ákærði borið sakir á ónafngreinda samverkamanninn en dregið eftir mætti úr eigin hlut. Allt er þetta með miklum ólíkindum auk þess sem sú skýring er fráleit að ákærði hafi aðeins átt við að hann hefði verið viðstaddur þegar hann ræddi hjá lögreglu um hlut sinn og samverkamannsins án þess að gera nokkurn greinarmun á hlut hvors um sig. Samkvæmt þessu þykir óhætt að vísa á bug frásögn ákærða að því leyti sem hann hefur breytt henni hér fyrir dómi, enda er á henni allur blær þess að ákærði reyni eftir fremsta megni að gera sem minnst úr þætti sínum.

Fyrir dómi hefur brotaþoli lýst því að tveir menn hafi ráðist á sig og ætlað að troða sér ofan í ruslafötu bak við hús. Einnig hefur brotaþoli greint frá því að annar þessara manna hafi beðið um peninga og tekið veski úr vasa brotaþola. Jafnframt sagði brotaþoli að menn þessir hefðu að lokum sparkað í sig þannig að hann missti meðvitund um skamma hríð. Þessi framburður brotaþola er í góðu samræmi við heilsufarsgögn um áverka þegar hann var skoðaður af lækni laust fyrir hádegi daginn eftir. Er þess þá jafnframt að gæta að brotaþoli gaf sig strax fram við lögreglu og ekkert annað hefur komi fram sem skýrt getur þau meiðsl sem hann hlaut.

Þótt því verði ekki slegið föstu að ákærði hafi tekið veski úr vasa brotaþola er sannað, að hluta til með játningu ákærða en að öðru leyti með því sem hér hefur verið rakið, að ákærði hafi, í félagi með öðrum manni, veist að brotaþola með ofbeldi í því skyni að hafa af honum fé eftir að hann hafði verið yfirbugaður af ákærða og samverkamanni hans. Samkvæmt þessu hefur ákærði gerst sekur um rán sem honum er gefið að sök og varðar brotið við 252. gr. almennra hegningarlaga.

VI.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði ekki áður gerst sekur um ofbeldis- eða auðgunarbrot.

Við ákvörðun refsingar er þess að gæta að ákærði tók þátt í því ásamt öðrum manni að ganga í skrokk á barnungum brotaþola til að hafa af honum fé. Einnig verður að líta til þess að ákærði hagnýtti sér að brotaþoli var varnarlaus. Á hinn bóginn ber að hafa í huga að óverulegir fjármunir voru teknir af brotaþola. Að því gættu og þegar litið er til þess að ákærði var aðeins 17 ára að aldri þegar brotið var framið þykir rétt, með vísan til heimildar í 2. tölul. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga, að færa refsinguna niður úr sex mánaða lágmarki sem liggur við brotinu. Samkvæmt þessu er refsingin hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en rétt þykir að fresta fullnustu hennar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Loks verður ákærði, samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda, sem þykja hæfilega ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði. Jafnframt verður ákærði dæmdur til að greiða ferðakostnað verjandans auk útlagðs vitnakostnaðar. Annar sakarkostnaður hefur ekki fallið til vegna rannsóknar og meðferðar málsins.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, Á-kk-nf Þ-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að tveimur árum liðnum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði 257.515 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns O-kk-ef E-kk-ef, hdl., 150.600 krónur og ferðakostnað verjandans 20.437 krónur.

B-kk-nf B-kk-nf