E-46/2006

Mál þetta var höfðað 30. desember 2005 og dómtekið 6. þ.m.

Stefnandi er S-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, Skógarási 15, Reykjavík.

Stefndu eru G-kvk-nf G-kvk-nf G-kvk-nf, Borgarholtsbraut 7, Kópavogi og Tryggingamiðstöðin hf., Aðalstræti 6-8, Reykjavík

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndu verði dæmd in solidum til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 3.631.671 krónu með 4,5 % ársvöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 24. ágúst 1999 til þingfestingardags en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags og til greiðslu málskostnaðar eins og málið væri ekki gjafsóknarmál en stefnandi fékk gjafsóknarleyfi 27. apríl 2006. Til frádráttar kröfu stefnanda komi innborgun stefnda, Tryggingamiðstöðvarinnar hf., að fjárhæð 49.087 krónur 24. nóvember 1999 og komi hún til frádráttar áföllnum vöxtum sem krafa stefnanda hafi borið frá slysdegi.

Stefndu krefjast aðallega sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hennar en til vara verulegrar lækkunar á þeim og að málskostnaður verði látinn niður falla. Verði bætur að einhverju leyti tildæmdar er þess krafist að þær beri 4,5% ársvexti frá 30. desember 2001 til endanlegs dómsuppsögudags en frá þeim degi til greiðsludags er fallist á að tildæmd bótafjárhæð beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001.

1

Hinn 24. ágúst 1999 var stefnandi farþegi í bifreiðinni XJ-774 á gatnamótum Höfðabakka/Bæjarháls/Strengs og var bifreiðinni ekið suður Höfðabakkann. Þegar lögreglumaður á vélhjóli setti á blá ljós til að fá forgang yfir gatnamótin vestur Streng snarstoppaði ökumaður bifreiðarinnar til að hleypa vélhjólinu yfir. Við þetta var bifreiðinni HU-060 ekið aftan á bifreiðina, sem stefnandi var í, og þriðja bifreiðin, LN-625, lenti aftan á bifreiðina HU-060.

Stefnandi leitaði á Slysadeild sama dag og kvartaði yfir verkjum í baki og hálsi. Við skoðun lækna þar segir: „Fullkomnar hreyfingar í hálsi... Verkur í hálsvöðvum og lumbalvöðvum en ekki yfir hryggjartindum.“

Frammi liggur vottorð H-kk-ef S-kk-ef, heimilislæknis stefnanda, dags. 23. desember 2005, og verður hér getið hins helsta sem þar getur. Hinn 23. september 1999 leitaði stefnandi til læknisins vegna bakverkja sem verið höfðu meira og minna síðan hún lenti í aftanákeyrslunni. Hún fékk verkjalyf og tilvísun á sjúkraþjálfun. Hinn 26. október kvaðst stefnandi enn vera viðkvæm í baki og fékk vottorð um að hún mætti sleppa leikfiminni yfir veturinn en hún var nemandi í Fjölbrautaskólanum í Breiðholti. Hinn 23. nóvember 1999 fékk stefnandi vottorð um óvinnufærni frá árekstrardegi fram til 30. september 1999. Hinn 23. janúar 2002 leitaði stefnandi til læknisins vegna óþæginda í herðum, hálsi og baki sem hún kvað hafa verið viðvarandi síðan hún lenti í aftanákeyrslunni 1999. Sjúkraþjálfunin, sem fyrr getur, er í vottorði læknisins sögð hafa gert henni gott og hún verið í henni 5-6 mánuði. Hún hafi aftur verið orðin verri og með mikil palpationseymsli í herðum, hálsi og mjóbaki og fengið aftur tilvísun á sjúkraþjálfun. Síðan þá hafi stoðkerfiseinkenni ekki borið á góma í samskiptum stefnanda og læknisins.

Með matsbeiðni, dags. 19. desember 2006, báðu málsaðilar J-kk-nf H-kk-nf lækni og I-kk-nf S-kk-nf hæstaréttarlögmann um mat á afleiðingum umferðarslyssins sem stefnandi lenti í 24. ágúst 1999. Beðið var um mat og skoðun á eftirfarandi:

Hvenær var heilsufar tjónþola orðið stöðugt?

Hver er tímabundin óvinnufærni tjónþola að öllu leyti eða að hluta á tímabilinu frá því tjón varð og þar til heilsufar var orðið stöðugt?

Hvort og þá hversu lengi tjónþoli hefur verið veikur þannig að hann teljist eiga rétt til þjáningabóta samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 allt frá slysdegi og þar til heilsufar var orðið stöðugt. Í þessu sambandi óskast greint á milli þess tíma sem tjónþoli hefur annars vegar verið rúmfastur og hins vegar veikur án þess að vera rúmliggjandi.

Hver er varanlegur miski af völdum slyssins samkvæmt 1. og 2. málslið 1. mgr. 4. gr. skaðabótalaga?

Hver er varanleg örorka af völdum slyssins, metin samkvæmt 1.-3. mgr. 5. gr. skaðabótalaga?

Í tengslum við matsgerðina er farið fram á að sjúkrasaga tjónþola verði könnuð þannig að unnt verði að greina milli sjúkdómseinkenna sem annars vegar megi rekja til ofangreinds slyss og hins vegar einkenna sem eru því óviðkomandi.

Í almennum niðurstöðum matsgerðar, dags. 8. febrúar 2007, segir m.a.:

Í árekstrinum fékk S-kvk-nf tognun í háls, brjóstbak og mjóbak og eru mestu einkenni þaðan... Af heilsufarssögu verður ekki annað ráðið en að hún hafi verið heilsuhraust fyrir slysið og að einkenni frá stoðkerfi hafi ekki verið umtalsverð og telja matsmenn því að framangreind einkenni megi rekja til slyssins og er varanlegur miski metinn 12%. Einkenni og afleiðingar eru ekki umfram það sem búast má við. Við mat á því hvenær heilsufar hafi verið orðið stöðugt er stuðst við vottorð heimilislæknis hvað varðar lok sjúkraþjálfunar um það bil fimm mánuðum eftir slysið. Tímabil óvinnufærni miðast við vottorð heimilislæknis um óvinnufærni frá slysdegi til 30.09.1999 en hún varð af aukavinnu með skóla í þennan tíma. Hún tafðist ekki í námi. Við mat á varanlegri örorku er miðað við stöðu S-kvk-ef á slysdegi... Matsmenn telja verulegar líkur á að einkenni af völdum slyssins hafi áhrif á starfsgetu og þá sérstaklega í störfum þar sem reynir á líkamlega færni en eins og áður segir verður að miða við stöðu hennar á slysdegi. Líklegt er hins vegar að einkenni af völdum slyssins hafi minni áhrif í léttum hreyfanlegum störfum. Þegar vegnir eru saman þessir þættir telja matsmenn rétt að meta henni nokkra varanlega örorku sem telst réttilega metin 10%.“

Mat samkvæmt skaðabótalögum er sem hér segir:

Tímabundið atvinnutjón er 100% tímabilið 24.08.1999 til 30.09.1999.

Þjáningatímabil er talið vera það sama og tímabil óvinnufærni. Batahvörf eru 24.01.2000.

Varanlegur miski er metinn 12%.

Varanleg örorka er metin 10%.

2

Kröfur sínar um skaðabætur byggir stefnandi á XIII. kafla umferðarlaga nr. 50/1987. Ekki er um það deilt að ökumaður bifreiðarinnar HU-060 bar ábyrgð á árekstrinum en eigandi hennar, stefnda G-kvk-nf G-kvk-nf G-kvk-nf, tryggði hana lögmæltri ábyrgðartryggingu hjá stefnda, Tryggingamiðstöðinni hf., og er því kröfum beint að þessum aðilum sameiginlega.

Upphaflegur höfuðstóll dómkröfu stefnanda var, samkvæmt stefnu, 16.781.000 krónur.

Endanleg dómkrafa byggist á niðurstöðum framangreinds mats og sundurliðast þannig:

Bætur fyrir tímabundið atvinnutjón kr. 127.546

Þjáningabætur kr. 42.940

Bætur fyrir varanlegan miska kr. 775.920

Bætur fyrir varanlega örorku kr. 2.585.265

Bætur fyrir annað fjártjón kr. 100.000

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., greiddi stefnanda bætur fyrir tímabundið atvinnutjón 58.357 (833,68x70) krónur 24. nóvember 1999.

3

Aðalkrafa stefndu er reist á eftirfarandi:

Heilsufar stefnanda vegna afleiðinga slyssins hafi verið orðið stöðugt þegar í byrjun árs 2000. Á því ári hafi stefnandi því fengið fulla vitneskju um tjón sitt og hafi átt þess kost að afla allra nauðsynlegra gagna til að koma bótakröfu á framfæri við stefndu. Það hafi hún látið hjá líða og engar kröfur hafi verið gerðar af hennar hálfu að því undanskildu að gerð hafi verið krafa um tímabundið atvinnutjón sem greidd hafi verið 24. nóvember 1999 með 58.357 krónum fyrir tímabilið frá slysdegi til 30. september sama ár. Samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 fyrnist allar bótakröfur á hendur þeim sem ábyrgð beri og vátryggingafélagi á fjórum árum frá lokum þess árs sem kröfuhafi hafi fengið vitneskju um kröfu sína og átt þess fyrst kost að leita fullnustu hennar. Fyrningarfresturinn hafi tekið að líða við lok árs 2000 og því verið liðinn er dómsmál þetta hafi verið höfðað 30. desember 2005. Þar sem allar kröfur stefnanda séu fyrndar eigi hún engar kröfur á hendur stefndu og er sýknukrafan á því reist.

Varakrafa stefndu er reist á því að kröfur stefnanda verði lækkaðar þar sem þær séu of háar.

Kröfuliðnum um tímabundið atvinnutjón er mótmælt þar sem það tjón hafi þegar verið bætt að fullu. Einnig er kröfuliðnum um annað fjártjón mótmælt þar sem engin gögn hafi verið lögð fram honum til stuðnings. Af hálfu stefndu er á því byggt að kröfuliðurinn varanlegur miski sé réttilega reiknaður 773.940 krónur og kröfuliður vegna varanlegrar örorku ætti með réttum útreikningi að nema 2.584.343 krónum. Á því er byggt að upphafstími ófyrndra vaxta sé 30. desember 2001. Engin gögn hafi legið fyrir í málinu til stuðnings kröfum stefnanda fyrr en með matsgerð í febrúar 2007 og séu ekki nein skilyrði til að skaðabótakrafan beri dráttarvexti fyrr en í fyrsta lagi frá endanlegum dómsuppsögudegi.

4

Samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 fyrnast allar bótakröfur samkvæmt XIII. kafla laganna, bæði á hendur þeim sem ábyrgð ber og vátryggingafélagi, á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar.

Í málinu liggur fyrir niðurstaða matsmanna um að batahvörf hafi verið 24. janúar 2000. Í matinu er vitnað til viðtals 17. janúar 2007 við stefnanda þar sem m.a. er haft eftir henni: „S-kvk-nf segist hafa verið í sjúkraþjálfun í Ártúnshöfða í 5-6 mánuði eftir slysið og lagaðist hún eitthvað á meðan á því stóð en ekki varanlega. Hún segist nýlega hafa farið aftur í sjúkraþjálfun en versnaði bara og varð ekkert meira úr því.“ Af hálfu stefnanda hafa verið lagður fram reikningur sjúkraþjálfara til Tryggingastofnunar ríkisins fyrir sjúkraþjálfun stefnanda samtals að fjárhæð 3162 krónur fyrir þrjú skipti í október og nóvember 1999. Niðurstaða matsmanna hefur ekki verið hrakin.

Samkvæmt þessu verður að miða við að ástand stefnanda hafi verið orðið stöðugt 24. janúar 2000 og verður fullyrt að örorkumati og öðrum undirbúningi kröfugerðar stefnanda hefði mátt ljúka við lok árs 2000. Með hliðsjón af því verður við það miðað að fyrningarfrestur kröfu stefnanda samkvæmt ákvæðum 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 hafi tekið að líða 1. janúar 2001. Málið var ekki höfðað fyrr en 30. desember 2005 og var krafa stefnanda á hendur stefndu þá fyrnd. Vegna þessa verður fallist á aðalkröfu stefndu um sýknu af kröfum stefnanda.

Ákveðið er að málskostnaður skuli falla niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun (að meðtöldum vsk.) L-kvk-ef J-kvk-ef hæstaréttarlögmanns sem er ákveðin 550.000 krónur en útlagður kostnaður nemur 17.740 krónum.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndu, G-kvk-nf G-kvk-nf G-kvk-nf og Tryggingamiðstöðin hf., eru sýkn af kröfum stefnanda, S-kvk-ef B-kvk-ef S-kvk-nf.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun L-kvk-ef J-kvk-ef hæstaréttarlögmanns 550.000 krónur.

S-kk-nf H. S-kk-nf