E-517/2018

Mál þetta var þingfest 30. maí 2018 og tekið til dóms 14. mars sl. Stefnandi er Einingaverksmiðjan ehf., Breiðhöfða 10, Reykjavík, en stefndi er Byggingarfélagið Hraunborg ehf., Huldubraut 30, Kópavogi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð 17.982.812 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 7.643.181 krónu frá 25. febrúar 2018 til 12. mars sama ár, af 10.757.538 krónum frá þeim degi til 20. mars sama ár, af 13.993.681 krónu frá þeim degi til 8. apríl sama ár, af 14.380.603 krónum frá þeim degi til 20. maí sama ár, af 17.982.812 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frá dregnum 510.988 krónum sem greiddar voru 15. febrúar 2018, 10.897.073 krónum þann 20. mars 2018 og 3.605.000 krónum þann 24. maí 2018. Þá er þess krafist að stefnda verði gert að greiða stefnanda málskostnað að skaðlausu.

Af hálfu stefnda er krafist sýknu og málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I

Stefndi er byggingarverktaki og tók að sér að byggja hús að Hafnarbraut 9, Kópavogi. Stefnandi framleiðir í verksmiðju sinni forsteyptar einingar til nota á byggingarstað og pantaði stefndi slíkar einingar hjá stefnanda. Vegna verksins gerði stefnandi stefnda eftirfarandi reikninga:

1. Reikningur nr. 939, dags. 11. janúar 2018, að fjárhæð 7.643.181 króna á eindaga 25. febrúar 2018, er fyrir forspenntar filigranplötur með ísettum loftadósum auk svala.

2. Reikningur nr. 972, gefinn út 20. febrúar 2018 að fjárhæð 3.114.357 krónur á eindaga 12. mars 2018, er fyrir filigranplötur með ísettum loftadósum auk stiga til nota á verkstað stefnda.

3. Reikningur nr. 985, gefinn út 28. febrúar 2018 að fjárhæð 3.236.143 krónur á eindaga 20. mars 2018, er fyrir filigranplötur með ísettum loftadósum.

4. Reikningur nr. 998, gefinn út 19. mars 2018 að fjárhæð 386.922 krónur á eindaga 8. apríl 2018, vegna stiga.

5. Reikningur nr. 1034, gefinn út 30. apríl 2018 að fjárhæð 3.602.209 krónur á eindaga 20. maí 2018, vegna filgranplanta með ísettum loftadósum.

Samtals nema fjárhæðir framangreindra reikninga stefnufjárhæð málsins. Stefnandi kveður stefnda hafa greitt inn á skuldina 510.988 krónur þann 15. febrúar 2018, 10.897.073 krónur þann 20. mars 2018 og loks 3.605.000 krónur þann 24. maí 2018. Í málinu liggur fyrir að stefnandi gerði stefnda tilboð í verkið 25. janúar 2017, samtals að fjárhæð 29.204.505 krónur, og var það bundið byggingarvísitölu. Við aðalmeðferð kom fram hjá aðilum að magnaukning hafi orðið á verkinu og að stefndi hafi pantað svalir hjá stefnanda sem ekki var gert ráð fyrir í tilboði stefnanda.

II

Stefnandi byggir málsókn sína á framangreindum reikningum og því að stefnda sé skylt að greiða fyrir þá vöru og þau verk sem stefnandi lét stefnda í té að beiðni stefnda og í samræmi við samning aðila þar um. Sé í því sambandi vísað til þeirrar meginreglu kröfuréttar að við gefin greiðsluloforð skuli menn standa og að gerðir samningar skuli réttilega efndir. Stefndi hafi falað vörur og verkframlag stefnanda til kaups en hafi ekki staðið full skil á andvirði hins keypta. Í viðvarandi viðskiptasambandi aðila og uppgjöri viðskiptanna að öðru leyti en hér um ræðir fellist í raun viðurkenning á greiðsluskyldu. Sérstaklega sé þó vísað til þeirrar viðurkenningar sem felist í greindum innborgunum stefnda á skuldina. Sé í því sambandi vísað til meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða. Ennfremur sé vísað til ákvæða laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, einkum 45. – 47. gr. þeirra. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og kröfu um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála.

Í málflutningi benti lögmaður stefnanda á að útgefnir reikningar væru í samræmi við tilboð stefnanda en hins vegar hefði orðið magnaukning vegna breytinga á fjölda eininga. Stefndi hafi aldrei gert athugasemdir við reikninga stefnanda meðan á verki stóð. Athugasemdir hafi ekki komið fram fyrr en í greinargerð stefnda fyrir dómi.

Í greinargerð stefnda er byggt á því að verkkaupi, Kársnesbyggð ehf., og stefnandi hafi gert með sér samning um að Kársnesbyggð ehf. myndi kaupa einingar beint frá stefnanda en við aðalmeðferð upplýstist í framburði fyrirsvarsmanns stefnda, G-kk-ef J-kk-ef H-kk-ef, að sú málsástæða stefnda væri á misskilningi byggð. Þá er byggt á því í greinargerð að svo virðist sem stefnandi reikningsfæri stiga frá kjallara upp á fyrstu hæð á tvöföldu verði miðað við útboðsgögn. Í málflutningi var byggt á því af hálfu stefnda að reikningum stefnanda og tilboði hans bæri ekki saman og að stefnandi hefði ekki útskýrt þennan mun. Allt málið væri óljóst og erfitt að átta sig á því. Þegar tilboð stefnanda sé borið saman við framlagða reikninga og þá reikninga sem stefndi hafi þegar greitt sé ekki hægt að komast að annarri niðurstöðu en að skuldin sé öll greidd.

III

Eins og að framan er rakið tók stefnandi að sér samkvæmt tilboði að framleiða fyrir stefnda forsteyptar einingar til nota fyrir nýbyggingu sem stefndi var að reisa við Hafnarbraut 9 í Kópavogi. Stefnandi hefur lagt fram reikninga sem málsókn hans byggist á. Ekki er ágreiningur um að stefndi móttók þá vöru sem reikningarnir tiltaka og ekki hafa verið gerðar athugasemdir við ástand hins selda. Óumdeilt er að magnaukning varð á verkinu og ennfremur að stefndi pantaði hjá stefnanda svalir sem ekki voru innifaldar í tilboði stefnanda. Stefnandi heldur því fram að reikningar hans byggist alfarið á þeim einingarverðum sem gefin voru upp í tilboði hans 25. janúar 2017.

Um ágreining aðila gilda lög nr. 50/2000 um lausafjarkaup. Aðilar voru í viðvarandi viðskiptasambandi og bar stefnda samkvæmt 47. gr. að segja til um það innan sanngjarns tíma ef hann samþykkti ekki uppsett verð. Athugasemdir við reikninga stefnanda voru ekki gerðar fyrr en með framlagningu greinargerðar 19. september 2018 og þá aðallega með þeim rökum að sýkna bæri stefnda þar sem uppgjör hefði ekki farið fram við verkkaupa. Eins og áður sagði var sú málsástæð á misskilningi byggð. Að mati dómsins hefur stefndi ekki sýnt fram á að framlagðir reikningar stefnanda í málinu séu greiddir að öllu leyti en hann hefur haldið því fram í vörn sinni. Þá hefur stefndi ekki sýnt fram á að stefnandi hafi gert stefnda of háan reikning vegna stiga en því er einnig haldið fram af stefnda. Stefndi hefur sönnunarbyrðina fyrir þeirri staðhæfingu sinni að reikningsgerð stefnanda sé að einhverju leyti röng og þar sem engin slík sönnun liggur fyrir verður að telja að stefndi hafi ekki staðið stefnanda full skil á kaupverði. Samkvæmt meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða ber því að taka kröfur stefnanda að öllu leyti til greina.

Eftir þessari niðurstöðu verður stefndi dæmdur til þess að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 600.000 krónur og hefur þá ekki verið tekið tillit til reglna um virðisaukaskatt.

G-kk-nf A-kk-nf dómstjóri dæmir mál þetta.

Dómsorð

Stefndi, Byggingarfélagið Hraunborg ehf., greiði stefnanda, Einingaverksmiðjunni ehf., 17.982.812 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 7.643.181 krónu frá 25. febrúar 2018 til 12. mars sama ár, af 10.757.538 krónum frá þeim degi til 20. mars sama ár, af 13.993.681 krónu frá þeim degi til 8. apríl sama ár, af 14.380.603 krónum frá þeim degi til 20. maí sama ár, af 17.982.812 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 510.988 krónum sem greiddar voru 15. febrúar 2018, 10.897.073 krónum þann 20. mars 2018 og 3.605.000 krónum þann 24. maí 2018.

Stefndi greiði stefnanda 600.000 krónur í málskostnað.

G-kk-nf A-kk-nf