E-3945/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 16. mars sl., að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað fyrir dómþinginu af H-kk-þgf B. R-kk-þgf, Ölduslóð 41, Hafnarfirði, á hendur Trésmiðju Snorra Hjaltasonar, Kirkjustétt 2-6, Reykjavík, með stefnu birtri hinn 20. júní 2006.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að hið stefnda einkafyrirtæki verði dæmt til að greiða stefnanda 92.102 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 1. september 2005 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda og að tildæmdur málskostnaður taki mið af því að stefnandi sé eigi virðisaukaskattsskyldur.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að viðbættum virðisaukaskatti.

II

Stefnandi vann við málningarvinnu frá 25. júlí til 5. ágúst 2005. Málsaðila greinir hins vegar á um hvort stefnandi hafi þá verið starfsmaður stefnda. Stefnandi heldur því fram að hann hafi verið starfsmaður stefnda og hafi stefndi fengið hann til að klára verk sem annar maður, Á-kk-nf G-kk-nf, hafi hlaupið frá ókláruðu. Stefndi heldur því hins vegar fram að hann hafi ráðið Á-kk-þf G-kk-þf málarameistara sem verktaka til að vinna tilgreint verk. Stefnandi hafi verið í vinnu hjá Ásþóri ásamt H-kk-þgf S-kk-þgf E-kk-þgf, sem hafi unnið verkið fyrir hann. Stefnandi fór með skattkort sitt til stefnda og heldur stefnandi því fram að þegar hann hafi sótt það aftur hafi honum verið tjáð að laun hans vegna vinnunnar væru rétt ógreidd. Stefndi kveður að það hafi ekki verið tekið á móti skattkorti stefnanda heldur hafi stefnandi skilið það eftir á hurðarhúni og því hafi skattkortið eðlilega verið tekið inn þegar það hafi fundist. Stefndi mótmælir því að stefnanda hafi verið lofað greiðslu eða að vísað hafi verið til ráðningarsambands milli stefnanda og stefnda þegar stefnandi hafi sótt skattkortið. Stefnandi kveður umsamin laun hafa verið 1.100 krónur á klst. Samkvæmt tímaskriftum stefnanda vann hann 62 klst. í dagvinnu og 14 klst. í yfirvinnu, samtals 76 klst. Þar sem hann hafi ekki fengið greitt fyrir þann tíma er hann starfaði hjá stefnda leitað stefnandi til Eflingar-stéttarfélags sem ritaði stefnda bréf, dagsett 6. október 2005, þar sem sett var fram krafa um greiðslu launa og orlofs. Kröfunni var mótmælt símleiðis af hálfu stefnda og því borið við að ekkert ráðningarsamband hefði verið milli stefnanda og stefnda heldur hafi stefnandi verið ráðinn hjá einstaklingi að nafni Á-kk-nf G-kk-nf. Með bréfi Eflingar, dagsettu 28. október 2005, var því mótmælt að stefnandi væri ekki starfsmaður stefnda líkt og stefndi vildi meina og var fyrri krafa ítrekuð í bréfinu. Lögmaður stefnanda sendi síðan innheimtubréf dagsett 1. desember 2005. Því bréfi svaraði lögmaður stefnda 12. desember 2005, þar sem því var mótmælt að stefndi væri greiðsluskyldur vegna kröfunnar. Því bréfi var svarað af lögmanni stefnanda með tölvupósti hinn 21. desember 2005, þar sem fyrri krafa var ítrekuð. Með tölvupósti, dagsettum 21. desember 2005, var kröfu stefnanda hafnað af hálfu lögmanns stefnda.

Við yfirheyrslur fyrir dómi bar stefnandi að vinur hans, H-kk-nf S-kk-nf, hafi haft samband við hann og beðið hann um að koma með sér til að ljúka við verk sem hann og stjúpfaðir hans hafi verið með, en þeir væru komnir í vanskil með það og stjúpfaðir hans væri eiginlega hættur að sinna því. Þeir hafi þá farið upp í Trésmiðju Snorra Hjaltasonar og rætt við K-kk-þf, verkstjóra. Það hafi legið á að klára þetta verk og hafi verið rætt um hvort þeir ættu að vera verktakar en sökum þess að þeir hefðu ekki tæki eða annað slíkt, hafi verið ákveðið að þeir yrðu launamenn fyrst til að byrja með. Stefnandi hafi sett fram kröfu um tímakaup sem hafi verið 1200-1300 krónur á tímann í jafnaðarkaup. Stefnandi kvaðst ekki hafa verið starfsmaður Á-kk-ef á þessu tímabili. Aðspurður kvað hann stefnda hafa verið með mat handa þeim en vegna óánægju með matinn hafi þeir einungis borðað þar nokkrum sinnum. Kvaðst stefnandi nokkrum sinnum hafa reynt að fara með tímaskýrslur til þeirra, en alltaf verið lokað. Hann hafi því sett tímana í umslag og hengt á hurðarhúninn. Skattkortið hans hafi einnig verið í umslaginu. Stefnandi kvað að um það hefði verið rætt að ef þeir kláruðu vissan áfanga í verkinu myndi fyrirtækið greiða honum út einhverja upphæð til þess að hafa í fyrirhugaða ferð í ágúst. En svo nokkrum dögum fyrir brottför hafi honum verið tilkynnt að ekki yrði greitt til hans strax.

K-kk-nf I-kk-nf, verkstjóri hjá Trésmiðju Snorra Hjaltasonar, bar fyrir dómi að stefnandi hefði ekki verið starfsmaður hjá Trésmiðjunni. Hann kvaðst hafa talað við stefnanda og H-kk-þf S-kk-þf þegar verkefninu hafi verið að ljúka, og spurt þá hvort þeir gætu hjálpað Trésmiðjunni að klára verkið ef Á-kk-nf stæði sig ekki. Taldi hann líklegt að rætt hafi verið um tímakaup og að hafi hann lofað þeim sama kaupi og þeir hefðu verið á. Til þessa hafi hins vegar aldrei komið vegna þess að Á-kk-nf hafi klárað verkið. Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort gerður hafi verið verksamningur við nefndan Á-kk-þf, en Á-kk-nf hefði fengið greitt fyrir verkið.

H-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf bar fyrir dómi, að hann hafi unnið hjá stjúpföður sínum, Á-kk-þgf, á þessum tíma sem hafi verið að vinna hjá stefnda, Trésmiðju Snorra Hjaltasonar. Hann kvaðst þó ekki hafa verið starfsmaður Trésmiðju Snorra Hjaltasonar í 2-3 vikur af þessum tíma. Á-kk-nf hafi ekki staðið sig í vinnu og mætt illa og hafi K-kk-nf, verkstjóri hjá stefnda, þá rætt við sig um hvort hann væri ekki til í að taka verkið að sér og vera með mannskap með sér sem yrði á tímakaupi hjá stefnda og Á-kk-nf hætti með verkið. Þegar verkinu lyki yrðu þeir sendir á fleiri staði. Hann kvaðst hafa samþykkt þetta og tekið stefnanda með sér í vinnu til stefnda. Trésmiðjan hafi samt haldið Ásþóri þarna áfram og því hafi H-kk-nf hætt og einnig stefnandi. Kvað H-kk-nf það alveg hafa verið skýrt að þeir hefðu verið komnir á launaskrá hjá Trésmiðjunni. Þá kvað hann Trésmiðjuna hafa útvegað þeim tæki sem vantaði á þessu tímabili auk þess sem hún hafi útvegað þeim mat. Hann kvað Trésmiðjuna hafa neitað sér um greiðslu launa af þeirri ástæðu að hann hefði hætt hjá þeim.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á því að hann hafi verið starfsmaður stefnda, þar sem stefndi hafi fengið hann til að klára verk sem annar maður, Á-kk-nf G-kk-nf, hefði hlaupið frá ókláruðu. Stefnandi hafi m.a. farið með skattkort sitt til stefnda og heldur hann því fram að þegar hann hafi sótt skattkortið aftur hafi honum verið tjáð að laun hans vegna vinnunnar væru rétt ógreidd.

Byggir stefnandi á því að stefndi hafi greitt fæði fyrir stefnanda meðan á vinnunni hafi staðið auk þess sem fram komi á vinnuseðlum stefnanda að stefndi hafi verið vinnuveitandi hans.

Stefnandi byggir á því að samstarfsmaður stefnda hafi vottað það að hann, ásamt stefnanda, hafi verið ráðnir til stefnda.

Kröfu sína byggir stefnandi á ákvæðum kjarasamnings annars vegar og hins vegar á vinnuseðlum. Enn fremur byggir stefnandi kröfu sína á þeirri meginreglu vinnuréttar um skyldu vinnuveitanda til greiðslu launa til starfsmanns síns vegna þeirrar vinnu sem hann hafi innt af hendi.

Stefnandi krefst og orlofs samkvæmt ákvæðum aðalkjarasamnings Eflingar og Samtaka atvinnulífsins, grein 4.1, 10.17%. Í 8. gr. laga nr. 30/1987 um orlof segi að ef ráðningarsamningi launþega og vinnuveitanda ljúki skuli vinnuveitandi greiða launþega öll áunnin orlofslaun hans við lok ráðningartíma.

Stefnandi hefur sundurliðað kröfu sína með eftirfarandi hætti í stefnu:

Vangreitt vegna vinnu í júlí og ágúst:

- 76 klst. *1.100 kr./klst. kr. 83.600

-orlof 10,17% kr. 8.502

Heildarkrafa: kr. 92.102

Stefnandi byggir á því að hann hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans hafi stofnast.

Stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla ekki aðrar samningsskyldur sínar. Um sönnun vísar stefnandi til stjórnunarréttar stefnda og þess að stefndi sé bókhaldsskyldur að lögum.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta samkvæmt gildandi ráðningar- og/ eða kjarasamningi. Jafnframt vísar stefnandi til laga nr. 55/1980, um starfskjör launafólks o.fl., laga nr. 28/1930, um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987, um orlof, og laga nr. 19/1979, um rétt launafólks til uppsagnarfrests o. fl.

Kröfu sína um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, byggir stefnandi á III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun byggir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

Stefndi byggir á því að ekkert ráðningarsamband hafi verið milli stefnda og stefnanda því stefndi hafi aldrei ráðið stefnanda til vinnu og beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir því að ráðningarsamband hafi stofnast.

Stefndi byggir á því að sú fullyrðing stefnanda að honum hafi verið lofað greiðslu eða stefndi hafi ráðið stefnanda til starfa sé órökstudd og ósönnuð og beri að vísa henni á bug.

Þá byggir stefndi á því að vinnuseðlar stefnanda hafi ekki verið áritaðir af starfsmönnum stefnda og hafi því ekkert gildi til sönnunar um ráðningarsamband milli stefnanda og stefnda. Það eitt að stefnandi riti nafn stefnda á vinnuseðla sem stefnandi fylli sjálfur út sé ekki sönnun um ráðningarsamband. Þá komi hvergi fram staðfesting stefnda á móttöku seðlanna né heldur staðfesting eða samþykki á efni þeirra.

Stefndi byggir á því að fullyrðingar H-kk-ef S-kk-ef E-kk-ef, fóstursonar Á-kk-ef G-kk-ef og fyrrverandi starfsmanns hans, um ráðningarsamband milli stefnda og stefnanda eigi sér enga stoð í framlögðum gögnum. Ef hann hefði verið starfsmaður stefnda ásamt stefnanda hefði honum verið í lófa lagt að styðja slíka fullyrðingu gögnum en það sé ekki gert.

Stefndi byggir á því að fullyrðingar um að stefndi hafi greitt fæði fyrir stefnanda meðan á verkinu stóð styðjist ekki við framlögð gögn og séu órökstuddar.

Þá byggir stefnandi á því að ekkert hafi komið fram í málinu sem sýni fram á að stefndi hafi haft stjórnunarrétt yfir stefnanda, stefnandi hafi lotið verkstjórn starfsmanna stefnda eða á annan hátt verið háður stjórnunarvaldi stefnda.

Stefndi byggir á að stefnandi beri sönnunarbyrðina um að stofnast hafi ráðningarsamningur milli hans og stefnda. Fullyrðingar stefnda um slíkt séu ekki studdar neinum beinum gögnum. Hvergi í gögnum málsins liggi fyrir að stefndi hafi ráðið stefnanda til vinnu. Fullyrðingar um ráðningarsamband séu því ósannaðar.

Stefndi byggir á að stefnandi hafi aldrei verið starfsmaður stefnda. Hann geti því ekki átt launakröfu á hendur stefnda og kröfu hans sé ranglega beint að sér og beri því að sýkna hann vegna aðildarskorts.

Verði ekki fallist á framangreint andmælir stefndi kröfum stefnanda sem of háum. Tímafjöldi samkvæmt framlögðum tímaseðli sé ekki í samræmi við umfang verksins. Þá beri seðlarnir hvergi með sér að starfsmenn stefnda hafi samþykkt framlagða tímaseðla fyrir hönd stefnda sem meints vinnuveitanda stefnanda né að þeir hafi yfirhöfuð borist stefnda. Tímafjöldi sé ekki í samræmi við umrætt verk og órökstuddur með öllu.

Stefndi andmælir dráttarvaxtakröfu og byggir það á því að stefndi hafi fyrst verið krafinn um greiðslu hinn 6. október 2005. Umræddir tímaseðlar hafi aldrei verið lagðir fram hjá stefnda. Hafi honum fyrst verið kunnugt um kröfuna þegar bréf stéttarfélags hafi borist hinn 6. október 2005. Beri því að miða upphafsdag dráttarvaxta við 6. nóvember 2005.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna samningaréttarins um skuldbindingargildi loforða og stofnun samnings og laga nr. 19/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt byggir stefndi á lögum nr. 50/1998, um virðisaukaskatt.

V

Ágreiningur málsins lýtur að því hvort stefnandi hafi verið starfsmaður stefnda eða starfsmaður Á-kk-ef G-kk-ef verktaka, síðla sumars 2003. Óumdeilt er að stefnandi vann verk í þágu stefnda á þessu tímabili. Umræddur Á-kk-nf var verktaki að verkinu og lauk hann því og fékk greiðslu fyrir. Ljóst er að verktakinn Á-kk-nf réð ekki stefnda til starfa. Samkvæmt framburði aðila fyrir dómi, hafði Á-kk-nf verið óáreiðanlegur og ekki alltaf mætt til vinnu. Liggur fyrir að stefndi óttaðist það að verkinu yrði ekki lokið í tíma vegna vanefnda Á-kk-ef. Stefnandi fór ásamt H-kk-þgf E-kk-þgf, starfsmanni Ásþórs, í viðtal til stefnda. Aðila greinir hins vegar á um hvað þar var rætt, hvort þar hafi verið rætt um að stefnandi kæmi í vinnu til stefnda ef Á-kk-nf, verktaki stefnda, myndi ekki standa við að ljúka verkinu fyrir stefnda eða að þar hafi stefnandi ráðið sig í vinnu hjá stefnda. Hins vegar liggur fyrir að aðilar ræddu þar um kaup og kjör. Í framhaldi af þessu viðtali aðila hóf stefnandi störf hjá stefnda og skilaði á skrifstofu stefnda tímaskýrslum og skattkorti. Samkvæmt því þykir rétt að líta svo á að stefnandi hafi mátt vera í þeirri trú að hann hefði verið ráðinn starfsmaður stefnda þegar hann hóf vinnu fyrir hann í kjölfar viðræðna við verkstjóra hjá stefnda og hefur stefndi ekki sýnt fram á eða gert sennilegt að atvikum hafi verið háttað á annan veg. Samkvæmt því verður fallist á kröfu stefnanda um að stefnda beri að greiða honum laun fyrir vinnu hans hjá stefnda, samkvæmt framlögðum tímaseðli, enda hefur stefndi ekki sýnt fram á að sá tímafjöldi sé ekki í samræmi við vinnuframlag stefnanda. Þá ber stefnda að greiða stefnanda dráttarvexti af launakröfu hans, eins og krafist er, en stefndi hefur ekki fært fram haldbær rök fyrir því að dráttarvextir skuli dæmast frá fyrri tíma.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 180.000 krónur og hefur þá verið litið til virðisaukaskattsskyldu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Trésmiðja Snorra Hjaltasonar, greiði stefnanda, H-kk-þgf B. R-kk-þgf, 92.102 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 1. september 2005 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 180.000 krónur í málskostnað, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf