E-2413/2022

Mál þetta, sem var höfðað 25. október 2022, var dómtekið 9. mars 2023. Stefnandi er VHE ehf., [...]. Stefndi er Verkfæri ehf., [...].

Stefnandi krefst þess að hið stefnda félag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 6.190.122 krónur, ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga. nr. 38/2001, af 2.553.169 krónum frá 2. ágúst 2022 til 8. ágúst 2022, af 4.063.281 krónu frá 8. ágúst 2022 til 29. ágúst 2022 og af 6.190.122 krónum frá 29. ágúst 2022 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar samkvæmt mati dómsins, og að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til innheimtukostnaðar fyrir löginnheimtu í samræmi við heimildir.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi. Stefndi krefst þess til vara að krafa stefnanda verði lækkuð. Stefndi krefst í öllum tilfellum sýknu af málskostnaðarkröfu stefnanda. Stefndi krefst einnig í öllum tilvikum málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Í þinghaldi 2. mars 2023 var þing ekki sótt af hálfu stefnda og ekki höfðu verið boðuð forföll. Var málinu frestað að beiðni stefnanda og lagði hann fram skriflega sókn 9. mars 2023. Var málið þá dómtekið, sbr. 3. mgr. 96. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

IÍ stefnu málsins kemur fram að stefnandi reki meðal annars verkstæði sem sérhæfi sig í viðgerðum á vélbúnaði, sérsmíði og veiti ýmsa þjónustu tengda því. Í byrjun sumars 2022 hafi starfsmaður stefnda leigt af stefnanda tilgreindan starfsmann, vélvirkja, til að aðstoða við uppsetningu á hreinsivél í Álfsnesi, Reykjavík. Í upphafi hafi verið rætt um að verkið tæki tvær til þrjár vikur en það hafi tafi stum tvománuði. Samið hafi verið munnlega um 8.466 krónur fyrir hvern unninn dagvinnutíma, 13.038 krónur fyrir hvern unninn yfirvinnutíma og 21.165 krónur í stórhátíðarálag. Verkfæragjald hverja unna klukkustund hafi verið ákveðið 846 krónur. Fyrir akstur til og frá verkstað yrði innheimt 5.221 króna. Krafa stefnanda, sem stefndi hafi ekki hafnað, sé byggð á framlögðum reikningum og sundurliðist þannig:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 30.06.2022 02.08.2022 2.553.1692.

3.

22.07.2022

12.08.2022

08.08.2022

29.08.2022

1.510.1122.126.841

Samtals nemi framangreindar fjárhæðir 6.190.122 krónum sem sé stefnufjárhæðin í máli þessu auk dráttarvaxta og kostnaðar. Stefnufjárhæð og dráttarvextir miðist við ofangreinda umsamda gjalddaga. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir með löginnheimtu og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi byggir kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfu um dráttarvexti, þ. m. t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Stefnandi lagði fram sókn og frekari málsgögn 9. mars 2023, í samræmi við fyrirmæli 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar mótmælir stefnandi því að hafa fengið reikning frá stefnda, dags. 1. maí 2020, sem stefndi lagði fram til stuðnings gagnkröfu sinni. Stefnandi bendir á að stefndi hefði í tvígang gefið út sama reikning, dags. 9. júlí 2020 og 17. september 2020, og að stefnandi hefði andmælt síðar nefnda reikningnum með tölvupósti 14. desember 2020. Sama dag hafi forsvarsmaður stefnda lýst því yfir að reikningurinn yrði settur í innheimtu, en af því hafi aldrei orðið. Því væri krafa stefnda, hefði hún verið réttmæt, fallin niður sakir tómlætis. Stefnandi vekur einnig athygli á því að stefnandi hafi fengið heimild til að leita nauðasamnings 6. nóvember 2020 og nauðasamningurinn hafi verið staðfestur með úrskurði héraðsdóms uppkveðnum 2. febrúar 2021. Stefndi hafi ekki lýst kröfu við gerð nauðasamningsins vegna kröfu sinnar. Telur stefnandi skilyrði skuldajöfnunar því þegar ekki uppfyllt.

Stefnandi bendir á að með tveim reikninganna sem verið var að innheimta, að undanskildum reikningi SR- 088747, dags. 12. ágúst 2022, hafi fylgt ítarleg sundurliðun við þingfestingu. Stefnandi lagði fram ný dómsskjöl, þ. á m. vinnuskýrslur, í því skyni að bæta enn frekar úr. Gögnin sýni að krafa stefnanda vegna reiknings SR- 088747, dags. 12. ágúst 2022, sé hvorki röng né ósönnuð. Stefnandi telur grundvöll krafnanna hafa verið skýran og bendir á að ekki hafi verið búið að lýsa gagnaöflun lokið. Því sé ekki tilefni til að vísa kröfum stefnanda frá dómi.

IIÍ greinargerð stefnda er á því byggt að á milli stefnanda og stefnda sé viðskiptasamband þar sem hvor aðili hafi tekið að sér verkefni fyrir hinn aðilann. Stefndi hafi þann 1. maí 2020 gefið út reikning á hendur stefnanda vegna vinnu starfsmanns stefnda við Terex CBR410 byggingarkrana sem stefndi hafi leigt af þriðja aðila. Í viðgerðinni hafi falist viðgerð við ónýtan hlaupakattar vír og ónýtan hífvír. Rafmagnslúm hafi snúið upp á sig í 20 hringi og slitið aðalkapal. Í þetta verkefni hafi farið 8 klukkustundir rafvirkja og 6 klukkustundir við að skipta um víra. Kostnaður ásamt akstri og efni hafi numið samtals 534.688 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti. Stefnandi hafi ekki greitt þennan reikning. Stefndi mótmælir því ekki að stefndi hafi óskað eftir vinnuframlagi starfsmanna stefnanda við uppsetningu á hreinsivél samkvæmt því sem greini í stefnu málsins.

Krafa stefnda um frávísun er á því reist að stefna málsins sé í andstöðu við e-, g-og h-lið 1. mgr. 80. gr. og 1. mgr. 95. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Lýsing á kröfu sé ekki svo skýr að það fari á milli mála hvert sakarefnið sé og ekki hafi verið lögð fram helstu gögn til sönnunar á kröfum stefnanda. Auk þess komi ekki fram í stefnu hvort einhverja og þá hverja stefnandi hyggist leiða fyrir dóm til skýrslugjafar um atvik máls. Á því er byggt að í stefnu komi ekki fram hvaða verki krafa stefnanda byggist á og tímagjaldi vegna þess verks en stefnufjárhæð sé ekki sundurliðuð og ekki sé ljóst hvað stefnandi sé að gera kröfu um að fá greitt fyrir margar vinnustundir. Málsgögn með stefnu veiti engar frekari vísbendingar um kröfu stefnanda þar sem einn af þremur reikningum stefnanda tilgreini eingöngu lokauppgjör við uppsetningu vélar á Álfsnesi og fjárhæðina 1.715.194 krónur auk 411.647 króna í virðisaukaskatt. Um sé að ræða rúmlega 35% af stefnukröfu en stefnandi lýsi ekki nánar hvað búi að baki reikningum. Stefnda sé því ekki unnt að koma að efnislegum vörnum við kröfu stefnanda.

Krafa stefnda um lækkun er reist á sömu rökum og að framan greinir, þ. e. að stefnandi hafi ekki sannað kröfu samkvæmt reikningi sem hafi verið útgefinn 12. ágúst 2022, en stefndi mótmæli henni sem rangri og ósannaðri. Einnig krefst stefndi þess að dómurinn viðurkenni kröfu stefnda að fjárhæð 534.688 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2020 og að hún komi til frádráttar kröfu stefnanda. Stefndi byggir á því að öll skilyrði skuldajöfnunar séu uppfyllt til þess að taka megi kröfu stefnda til greina.

Varðandi málskostnaðarkröfu vísar stefndi til þess að hann hafi ítrekað óskað eftir viðræðum við stefnanda um uppgjör á kröfum aðila þannig að þær mætist og stefndi greiði eftirstöðvar en stefnandi hafi hafnað því. Stefnda sé sá kostur nauðugur að skila greinargerð í málinu en vegna sáttaumleitana stefnda til að komast hjá ágreiningi fyrir dómi telur stefndi málið höfðað af þarflausu og án tilefnis af hendi stefnanda, sbr. a-lið 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991, og verði stefnandi því dæmdur til greiðslu á málskostnaði stefnda.

Varðandi lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfuréttar og samningaréttar um efndir samninga og fjárskuldbindinga auk meginreglna um skuldajöfnun.

Um málskostnað byggir stefndi á ákvæðum laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og er tekið fram að stefndi sé virðisaukaskatts skyldur aðili skv. lögum nr. 50/1988.

III

Frávísunarkrafa stefnda er meðal annars reist á því að lýsing kröfu í stefnu uppfylli ekki þann áskilnað að vera svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé, og að ekki hafi verið lögð fram helstu gögn til sönnunar á kröfum stefnanda. Í stefnu málsins var aðdraganda kröfusambands aðila lýst og tilgreint dagvinnu-, yfirvinnu-, verkfæra- og akstursgjald. Sá starfsmaður er stefndi leigði af stefnanda er þar nafngreindur, verkinu er lýst og tímabilið sem verkið var unnið á tilgreint. Krafa stefnanda var sundurgreind í þrjá kröfur í stefnunni. Lagðir voru fram reikningar með sundurliðun á kröfum stefnanda en í þeim fólst ítarleg sundurliðun á tveimur af kröfum stefnanda. Stefnda gat því ekki dulist hver krafan var. Samkvæmt framansögðu er ekki á það fallist að lýsing kröfu hafi verið svo óskýr að óljóst væri hvert sakarefnið væri og að stefnda hafi ekki verið unnt að koma að efnislegum vörnum við kröfu stefnanda af þessum sökum. Hvað varðar þá málsástæðu stefnda að stefnandi hafi ekki lagt fram fullnægjandi gögn til stuðnings kröfum sínum þá athugast að mögulegur sönnunarskortur um tilvist kröfu leiðir almennt til sýknu en ekki frávísunar. Enn fremur hafði gagnaöflun ekki verið lýst lokið þegar útivist varð að hálfu stefnda og hafði stefnandi því enn kost á að leggja fram frekari gögn til stuðnings kröfum sínum, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands frá 11. október 2016, nr. 657/2016. Í þinghaldi 9. mars 2023 lagði stefnandi fram tölvupóst, reikning og vinnuskýrslur. Þessi gögn skýrðu grundvöll krafna stefnanda enn frekar og tóku af allan vafa um réttmæti þeirra. Þrátt fyrir að fallast megi á það með stefnda að stefna málsins hafi ekki verið í samræmi við h-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þá varðar það eitt og sér ekki frávísun þótt ekki komi fram í stefnu málsins hvort einhverja og þá hverja stefnandi hygðist leiða til skýrslugjafar um atvik málsins. Með vísan til framangreinds er frávísunarkröfu stefnda hafnað.

Krafa stefnda um lækkun á stefnukröfu er annars vegar reist á þeim rökum að stefnandi hafi ekki sannað kröfu samkvæmt reikningi sem var útgefinn 12. ágúst 2022. Líkt og að framan var rakið lagði stefnandi í þinghaldi 9. mars 2023 fram frekari gögn til sönnunar á kröfum sínum, þar á meðal sundurliðaða vinnuskýrslu vegna kröfu dags. 12. ágúst 2022. Þessi gögn taka af allan vafa um réttmæti kröfu stefnanda á hendur stefnda vegna reiknings dags. 12. ágúst 2022. Krafa stefnda um lækkun á stefnukröfu er hins vegar reist á þeim rökum að stefndi eigi gagnkröfu á hendur stefnanda að fjárhæð 534.688 krónur, ásamt dráttarvöxtum frá 1. maí 2020 vegna viðgerða á krana sem stefnandi hafi haft á leigu. Stefnandi hefur mótmælt þessari kröfu. Stefndi hefur ekki lagt fram nein gögn sem sýna fram á greiðsluskyldu stefnanda vegna viðgerða á krananum. Í málinu liggja fyrir þrír reikningar vegna umræddrar kröfu, allir gefnir út á ólíkum dagsetningum og með ólíkar dagsetningar gjalddaga. Þá virðist stefndi ekki hafa reynt að innheimta kröfuna með aðstoð innheimtufyrirtækis líkt og hann kvaðst ætla að gera 14. desember 2020. Loks liggur fyrir að stefnandi fékk heimild til að leita nauðasamnings 6. nóvember 2020 og sá nauðasamningur var staðfestur með úrskurði héraðsdóms uppkveðnum þann 2. febrúar 2021. Stefndi lýsti ekki umræddri kröfu við gerð nauðsamningsins. Með vísan til alls þessa hefur stefndi ekki leitt í ljós tilvist meintrar kröfu sinnar. Þegar af þeirri ástæðu kemur skuldajöfnun ekki til álita. Með vísan til alls framangreinds er kröfu stefnda um lækkun á dómkröfu stefnanda hafnað. Þar sem framlögð gögn eru í samræmi við dómkröfur stefnanda verður fallist á kröfu hans, eins og nánar greinir í dómsorði.

Meðal gagna málsins eru innheimtuviðvaranir og innheimtubréf. Er því ljóst að stefnandi hafði gert tilraunir til innheimtu krafna sinna með löginnheimtu áður en til málshöfðunar kom en án árangurs. Hafði stefnandi því engra annarr a kosta völ en að höfða dómsmál til þess að fá kröfum sínum fullnustað. Þegar af þeirri ástæðu er ekki unnt að fallast á það með stefnda að málið hafi verið höfðað að þarflausu og án tilefnis, sbr. a-lið 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991. Er málskostnaðarkröfu stefnda því hafnað.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndi hins vegar dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 350.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð :

Hafnað er kröfu stefnda, Verkfæra ehf., um frávísun málsins.

Stefndi greiði stefnanda, VHE ehf., 6.190.122 krónur, ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga. nr. 38/2001, af 2.553.169 krónum frá 2. ágúst 2022 til 8. ágúst 2022, af 4.063.281 krónu frá 8. ágúst 2022 til 29. ágúst 2022 og af 6.190.122 krónum frá 29. ágúst 2022 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 350.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf