E-4011/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 26. febrúar sl., að lokinni aðalmeðferð, var höfðað fyrir dómþinginu af Arion banka hf., Borgartúni 19, Reykjavík, á hendur Faxafeni ehf., Bláhömrum 7, Reykjavík, með stefnu birtri 19. september 2013.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 359.568.935 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, af 359.568 krónum frá 4. maí 2009 til greiðsludags, að frádregnum innborgunum hinn 20. maí 2009, að fjárhæð 90.856.448 krónum og 9. september 2011, að fjárhæð 1.000.000 króna.

Einnig krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 116.142.316 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu frá 4. maí 2009 til greiðsludags, að frádreginni innborgun hinn 9. september 2011, að fjárhæð 1.000.000 króna.

Stefnandi krefst þess og, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 92.987.390 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 2. júní 2009 til greiðsludags, að frádreginni innborgun hinn 9. september 2011, að fjárhæð 17.614.534 krónur.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst þess aðallega, að málinu verði vísað frá dómi, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega.

Með úrskurði, dagsettum 24. júní sl., var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Málavextir eru þeir, að stefndi og Kaupþing banki hf., nú stefnandi, gerðu með sér þrjá lánssamninga hinn 17. apríl 2007, sem bera númerin 4990, 4991 og 4992. Lánin voru framseld stefnanda með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 21. október 2008.

Lánssamningur nr. 4990 er í grein 2.1 í lánssamningnum sagður vera að jafnvirði 160.000.000 íslenskra króna í „eftirfarandi myntum: CHF 33%, JPY 33%, EUR 34%“. Lánið skyldi koma til útborgunar í einni greiðslu samkvæmt skriflegri beiðni lántaka um útborgun lánsins, sbr. grein 2.2 í lánssamningnum, og skyldi andvirði þess lagt inn á gjaldeyrisreikning lántaka í svissneskum frönkum, japönskum jenum og evrum samkvæmt grein 2.3 í lánssamningnum. Í framlagðri kaupnótu og útprentun af tilgreindum bankareikningum voru 982.131,15 svissneskir frankar, 96.629.033 japönsk jen og 615.387,06 evrur lagðar inn á tilgreinda gjaldeyrisreikninga.

Samkvæmt grein 2.4 í lánssamningnum skyldi endurgreiða lánið að fullu með einni greiðslu hinn 2. maí 2009. Samkvæmt grein 2.7 í lánssamningnum bar að endurgreiða lánið í þeim gjaldmiðlum sem það samanstóð af, en greiddi stefndi afborganir, vexti, dráttarvexti eða aðrar greiðslur í íslenskum krónum, sem hann ætti að greiða í erlendum myntum, skyldi greiða samkvæmt sölugengi bankans. Samkvæmt grein 2.5 í lánssamningnum heimilaði stefndi lánveitanda að skuldfæra tilgreindan veltureikning sinn í íslenskum krónum fyrir greiðslu afborgana og vaxta samkvæmt samningnum.

Samkvæmt grein 3 í lánssamningnum skyldu lánshlutar lánsins í erlendri mynt bera breytilega kjörvexti hverrar myntar, eins og þeir voru ákveðnir af lánveitanda á hverjum tíma, að viðbættu 1,1% föstu vaxtaálagi. Vextir skyldu reiknast frá útborgunardegi lánsins og greiðast eftir á, á tólf mánaða fresti út lánstímann, í fyrsta skipti 2. maí 2008.

Í samræmi við grein 6 í lánssamningnum gaf lántaki út tryggingabréf hinn 17. apríl 2007, að fjárhæð 145.000.000 króna, bundið vísitölu neysluverðs með grunnvísitölu 267,1 stig, tryggt með 2. veðrétti í fasteigninni Faxafen 10, til tryggingar lánssamningnum. Jafnframt var tryggingabréf, útgefið 6. apríl 2005 til Landsbanka Íslands hf., að fjárhæð 132.000.000 króna, bundið vísitölu neysluverðs, með grunnvísitölu 239,7 stig, tryggt með 1. veðrétti í fasteigninni Faxafeni 10, framselt til lánveitanda, til tryggingar lánssamningnum. Þá setti lántaki lánveitanda að handveði vörslusafn sitt nr. [...], samkvæmt handveðsyfirlýsingu, dagsettri 18. apríl 2007, til tryggingar lánssamningnum. Í skilmálum allra tryggingarskjalanna kemur fram að um sé að ræða allsherjarveð.

Hinn 29. nóvember 2007, gaf stefndi út handveðsyfirlýsingu, þar sem öll verðmæti í vörslusafni Gagns ehf., Eignastýring nr. [...], var sett að veði til tryggingar öllum skuldum og fjárskuldbindingum stefnda við lánveitanda.

Í grein 2.8 í lánssamningnum var lokagjalddagi lánsins tilgreindur 2. maí 2009, sem var laugardagur, og því færðist gjaldaginn til 4. maí 2009, í samræmi við ákvæðið.

Í grein 3.5 í lánssamningi segir að vanefni lántaki skuldbindingu samkvæmt samningnum sé lánveitanda heimilt að umreikna lánið í íslenskar krónur miðað við sölugengi lánveitanda í þeim myntum sem lánið samanstandi af og krefja lántaka um greiðslu lánsins í samræmi við ákvæði lánssamningsins. Lántaka beri þá að greiða dráttarvexti samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma, um grunn dráttarvaxta og vanefndarálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Lánveitandi hefði val um það hvort krafist væri dráttarvaxta af fjárhæðinni í erlendri mynt eða af skuldinni breyttri í íslenskar krónur.

Hinn 20. maí 2009 gekk stefnandi að handveðum sínum í vörslusafni stefnda og Gagns ehf. og var eftirfarandi greiðslum ráðstafað inn á skuld stefnda: 10.688,45 breskum pundum, eða 2.103,166 krónum miðað við gengið 196,77, 29.774.634 japönskum jenum, eða 39.391.840 krónum miðað við myntgengi 1,323, 285.169,66 evrum, eða 49.361.442 krónum miðað við myntgengi 173,095.

Hinn 10. október 2012 sendi stefnandi stefnda bréf, þar sem stefnda var tilkynnt að lánið hefði verið umreiknað í íslenskar krónur með heimild í grein 3.5 í lánssamningnum. Stefnandi kveður að fyrir mistök hafi lánið verið sagt vera umreiknað miðað við gengi 27. september 2012, en hið rétta sé að lánið hafi verið umreiknað í íslenskar krónur miðað við lokagjalddaga lánsins hinn 4. maí 2009. Þann dag hafi eftirstöðvar skuldarinnar í hinum erlendu myntum verið 1.039.083,61 svissneskur franki, 101.053.549 japönsk jen og 664.513,24 evrur, en miðað við sölugengi stefnanda í viðkomandi myntum hafi eftirstöðvar skuldarinnar numið 359.568.935 krónum, þann dag.

Með bréfi stefnanda til stefnda, dagsettu 29. ágúst 2013, var hin ranga dagsetning við umreikning lánsins leiðrétt og staða skuldarinnar útlistuð.

Lán samkvæmt lánssamningi nr. 4991 er í grein 2.1 í þeim samningi sagt vera að jafnvirði 100.000.000 íslenskra króna í „eftirfarandi myntum: GBP 50%, CHF 25%, JPY 25%“. Samkvæmt grein 2.2 í lánssamningnum skyldi lánið koma til útborgunar í einni greiðslu, samkvæmt sérstakri útborgunarbeiðni stefnda. Samkvæmt grein 2.3 í lánssamningnum skyldi andvirði lánsins, að frádregnu lántökugjaldi, ráðstafað inn á gjaldeyrisreikning lántaka í þeim myntum. Í samræmi við það voru 464.092,77 svissneskir frankar, 45.569.098 japönsk jen og 383.534,75 bresk pund lögð inn á tilgreinda gjaldeyrisreikninga stefnda.

Samkvæmt grein 2.4 í lánssamningnum skyldi endurgreiða lánið að fullu með einni greiðslu hinn 2. maí 2009. Samkvæmt grein 2.7 í lánssamningnum bar að endurgreiða lánið í þeim gjaldmiðlum sem það samanstóð af en ef greitt væri í íslenskum krónum, skyldi greiða samkvæmt sölugengi bankans. Samkvæmt grein 2.5 í lánssamningi aðila heimilaði stefndi lánveitanda að skuldfæra tilgreindan veltureikning sinn í íslenskum krónum fyrir greiðslu afborgana og vaxta, samkvæmt samningnum.

Samkvæmt grein 3 í lánssamningnum skyldu lánshlutar lánsins í erlendri mynt bera breytilega kjörvexti hverrar myntar, eins og þeir væru ákvarðaðir af lánveitanda á hverjum tíma, að viðbættu 0,5% vaxtaálagi. Vextir skyldu reiknast frá útborgunardegi lánsins og greiðast eftir á, á tólf mánaða fresti, út lánstímann, í fyrsta skipti hinn 2. maí 2008.

Í grein 2.8 í lánssamningnum var lokagjalddagi lánsins tilgreindur 2. maí 2009, sem var laugardagur, og því færðist gjaldaginn til 4. maí 2009, í samræmi við ákvæðið.

Í grein 3.5 í lánssamningi segir að vanefni lántaki skuldbindingu samkvæmt samningnum sé lánveitanda heimilt að umreikna lánið í íslenskar krónur miðað við sölugengi lánveitanda í þeim myntum sem lánið samanstandi af og krefja lántaka um greiðslu lánsins í samræmi við ákvæði lánssamningsins. Lántaka beri þá að greiða dráttarvexti samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma, um grunn dráttarvaxta og vanefndarálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Lánveitandi hefði val um það hvort krafist væri dráttarvaxta af fjárhæðinni í erlendri mynt eða af skuldinni breyttri í íslenskar krónur.

Í samræmi við grein 5 í lánssamningnum gaf stefndi út tryggingabréf hinn 17. apríl 2007, að fjárhæð 145.000.000 króna, bundið vísitölu neysluverðs með grunnvísitölu 267,1 stig, tryggt með 2. veðrétti í fasteigninni Faxafeni 10, til tryggingar lánssamningnum. Jafnframt var tryggingabréf útgefið hinn 6. apríl 2005 til Landsbanka Íslands hf., upphaflega að fjárhæð 132.000.000 króna bundið vístölu neysluverðs með grunnvísitölu 239,7 stig, tryggt með 1. veðrétti í fasteigninni Faxafeni 10, framselt lánveitanda til tryggingar lánssamningnum.

Hinn 20. maí 2009 gekk stefnandi að handveðum sínum í vörslusafni stefnda og Gagns ehf. og var 415.907,40 breskum pundum, ráðstafað inn á skuld stefnda í breskum pundum samkvæmt lánssamningnum.

Hinn 10. október 2012 sendi stefnandi stefnda bréf, þar sem stefnda var tilkynnt að lánið hefði verið umreiknað í íslenskar krónur með heimild í grein 3.5 í lánssamningnum. Stefnandi kveður að fyrir mistök hafi lánið verið sagt vera umreiknað miðað við gengi 27. september 2012, en hið rétta sé að lánið hafi verið umreiknað í íslenskar krónur miðað við lokagjalddaga lánsins hinn 4. maí 2009. Þann dag hafi eftirstöðvar skuldarinnar í hinum erlendu myntum verið 489.141,67 svissneskir frankar, 47.567.051 japanskt jen, en miðað við sölugengi stefnanda í viðkomandi myntum hafi eftirstöðvar skuldarinnar numið 116.142.316 krónum, þann dag.

Með bréfi stefnanda til stefnda, dagsettu 29. ágúst 2013, var hin ranga dagsetning við umreikning lánsins leiðrétt og staða skuldarinnar útlistuð.

Lán samkvæmt lánssamningi nr. 4992, er í grein 2.1 í lánssamningnum sagt vera að jafnvirði 110.000.000 íslenskra króna „í eftirfarandi myntum: CHF 16,5%, JPY 16,5%, EUR 17%, ISK 50%“.

Samkvæmt grein 2.2 í lánssamningnum skyldi lánið koma til útborgunar í einni greiðslu, samkvæmt sérstakri útborgunarbeiðni stefnda. Samkvæmt grein 2.3 í lánssamningnum skyldi andvirði lánsins, að frádregnu lántökugjaldi, ráðstafað inn á gjaldeyrisreikning lántaka í þeim myntum, en íslenski hluti lánsins inn á íslenskan reikning í eigu stefnda. Í samræmi við það voru 335.071,72 svissneskir frankar, 32.966.734 japönsk jen, 210.143,81 evra og 54.455.000 krónur lagðar inn á tilgreinda reikninga stefnda.

Samkvæmt grein 2.4 í lánssamningnum skyldi endurgreiða lánið með 60 greiðslum á eins mánaðar fresti, í fyrsta sinn hinn 2. maí 2007.

Samkvæmt grein 2.7 í lánssamningnum bar að endurgreiða lánið í þeim gjaldmiðlum sem það samanstóð af en ef greitt væri í íslenskum krónum, skyldi greiða samkvæmt sölugengi bankans.

Samkvæmt grein 2.5 í lánssamningi aðila heimilaði stefndi lánveitanda að skuldfæra tilgreindan veltureikning sinn í íslenskum krónum fyrir greiðslu afborgana og vaxta, samkvæmt samningnum.

Samkvæmt grein 3 í lánssamningnum skyldu lánshlutar lánsins í erlendri mynt bera breytilega kjörvexti hverrar myntar, eins og þeir væru ákvarðaðir af lánveitanda á hverjum tíma, að viðbættu 0,25% vaxtaálagi. Lánshluti í íslenskum krónum skyldi bera breytilega kjörvexti eins og þeir voru ákvarðaðir af lánveitanda á hverjum tíma, án vaxtaálgas. Vextir skyldu reiknast frá útborgunardegi lánsins og greiðast eftir á, á gjalddögum þess.

Í grein 2.8 í lánssamningnum var lokagjalddagi lánsins tilgreindur 2. apríl 2012. Síðast var greitt af láninu 8. maí 2009 vegna gjalddaga 4. maí 2009 og hefur lánið verið í vanskilum frá 2. júní 2009. Með heimild í grein 9 í lánssamningnum var láninu sagt upp einhliða og fyrirvaralaust, án aðvörunar eða sérstakrar uppsagnar.

Í grein 3.6 í lánssamningi segir að vanefni lántaki skuldbindingu samkvæmt samningnum sé lánveitanda heimilt að umreikna lánið í íslenskar krónur miðað við sölugengi lánveitanda í þeim myntum sem lánið samanstandi af og krefja lántaka um greiðslu lánsins í samræmi við ákvæði lánssamningsins. Lántaka beri þá að greiða dráttarvexti samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma, um grunn dráttarvaxta og vanefndarálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Lánveitandi hefði val um það hvort krafist væri dráttarvaxta af fjárhæðinni í erlendri mynt eða af skuldinni breyttri í íslenskar krónur.

Í samræmi við grein 6 í lánssamningnum gaf stefndi út tryggingabréf hinn 17. apríl 2007, að fjárhæð 145.000.000 króna, bundið vísitölu neysluverðs með grunnvísitölu 267,1 stig, tryggt með 2. veðrétti í fasteigninni Faxafeni 10, til tryggingar lánssamningnum. Jafnframt var tryggingabréf útgefið hinn 6. apríl 2005 til Landsbanka Íslands hf., upphaflega að fjárhæð 132.000.000 króna bundið vístölu neysluverðs með grunnvísitölu 239,7 stig, tryggt með 1. veðrétti í fasteigninni Faxafeni 10, framselt lánveitanda til tryggingar lánssamningnum.

Hinn 20. maí 2009 gekk stefnandi að handveðum sínum í vörslusafni stefnda og Gagns ehf. og var 15.270.000 krónum, 22.132.196 japönskum jenum, eða 28.271.667 krónur miðað við myntgengi japansks jens, 1,2774, ráðstafað inn skuld stefnda í íslenskum krónum miðað við hinn 4. maí 2009.

Hinn 10. október 2012 sendi stefnandi stefnda bréf, þar sem stefnda var tilkynnt að lánið hefði verið umreiknað í íslenskar krónur með heimild í grein 3.5 í lánssamningnum. Stefnandi kveður að fyrir mistök hafi lánið verið sagt vera umreiknað miðað við gengi 27. september 2012, en hið rétta sé að lánið hafi verið umreiknað í íslenskar krónur miðað við gjaldfellingardag lánsins hinn 2. júní 2009. Þann dag hafi eftirstöðvar skuldarinnar í hinum erlendu myntum verið 268.137,78 svissneskir frankar, 26.385.540 japönsk jen og 168.315,58 evrur, en miðað við sölugengi stefnanda í viðkomandi myntum hafi eftirstöðvar skuldarinnar numið 92.987.390 krónum, þann dag. Leggur lánsins sem var í íslenskum krónum var greiddur upp með greiðslum, sem framkvæmdar voru af stefnanda hinn 20. maí 2009, miðað við 4. maí 2009.

Með bréfi stefnanda til stefnda, dagsettu 29. ágúst 2013, var hin ranga dagsetning við umreikning lánsins leiðrétt og staða skuldarinnar útlistuð.

III

Stefnandi byggir kröfur sínar á fyrrgreindum lánssamningum. Skuldin samkvæmt öllum þremur lánssamningunum hafi verið í erlendum myntum, bæði að því er varði form og efni þeirra, þar til fjárhæð þeirra hafi verið umreiknuð í íslenskar krónur. Lánssamningur nr. 4992 hafi þó að hluta verið í íslenskum krónum. Ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, eigi því ekki við um lánssamningana. Tilgreining lánsfjárhæðarinnar og vaxta beri með sér að um sé að ræða lán í erlendum myntum en lánsfjárhæðin sé í öllum tilvikum tilgreind sem tiltekin fjárhæð í íslenskum krónum, í tilteknum erlendum myntum og hlutföllum. Samið hafi verið svo um að erlendir gjaldmiðlar skiptu um hendur við útgreiðslu lánanna, sbr. grein 2.3 í lánssamningunum. Í samræmi við það hafi aðalskylda lánveitanda í raun verið innt af hendi í erlendum myntum, enda hafi lánin verið greidd út í gjaldmiðlum þeirra. Í lánssamningunum komi fram að lánin beri að endurgreiða í þeim gjaldmiðlum sem þau samanstandi af. Stefnandi telur að þrátt fyrir að þær greiðslur sem lántaki hafi innt af hendi vegna lánanna, hafi í raun verið í íslenskum krónum, verði að líta svo á að í samningunum hafi verið gengið út frá því að fé í erlendum gjaldmiðlum myndu einnig skipta um hendur við efndir lántaka á aðalskyldu sinni, sbr. greinar 2.7 í lánssamningunum. Samkvæmt því hafi verið um að ræða lögmæt lán í erlendum myntum, sbr. og dóma Hæstaréttar í málunum nr. 3/2012 og 66/2012.

Stefnandi kveður umdeild lán vera í vanskilum og sé skuld stefnda í samræmi við dómkröfur. Stefnandi hafi sent stefnda fjölmörg bréf vegna vanskilanna og skora á hann að greiða, en án árangurs. Hinn 9. september 2011 hafi eftirfarandi innborganir verið gerðar inn á kröfurnar, af reikningi stefnda nr. [...], og verði tekið tillit til þeirra við uppgjör krafnanna:

Innborgun á lán nr. 4990, 1.000.000 króna.

Innborgun á lán nr. 4991, 1.000.000 króna.

Innborgun á lán nr. 4992, 17.614.534 krónur.

Stefnandi byggir kröfu um dráttarvexti á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Upphafstími dráttarvaxta miðist við lokagjalddaga lána nr. 4990 og 4991 hinn 4. maí 2009 og gjaldfellingardag láns nr. 4992 hinn 2. júní 2009. Krafa stefnanda um dráttarvexti byggi á 3. og 9. lið lánssamninganna, en ákvæðið mæli fyrir um að við vanskil beri lántaka að greiða dráttarvexti af gjaldfallinni fjárhæð frá gjalddaga til greiðsludags, sbr. einnig 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Um lagarök vísar stefnandi til almennra reglna kröfuréttar og meginreglna samningaréttar, sbr. og lög nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Einnig vísar stefnandi til laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Stefndi byggir kröfu sína um lækkun dómkrafna stefnanda á því að lán samkvæmt fyrrgreindum lánasamningum feli í sér ólögmæta verðtryggingu samkvæmt 14. gr. laga nr. 38/2001, þar sem ekki sé um að ræða lán í erlendum gjaldmiðlum heldur verðtryggingu láns í íslenskum krónum samkvæmt gengi erlendra gjaldmiðla. Verðtrygging lánsfjár heyri undir VI. kafla laga nr. 38/2001.

Ákvæði VI. kafla laganna séu ófrávíkjanleg, en þó sé ávallt heimilt að víkja frá ákvæðum þeirra til hagsbóta fyrir skuldara, samkvæmt 3. málslið 2. gr. laganna. Af ákvæði 13. gr. laganna leiði að lagaheimild þurfi til hvers konar verðtryggingar. Kveðið sé á um heimildir til verðtryggingar í ákvæði 14. gr. laganna og séu þær heimildir tæmandi taldar.

Samkvæmt 14. gr. laganna sé aðeins heimilt að verðtryggja sparifé og lánsfé sé grundvöllur verðtryggingarinnar vísitala neysluverð, sem Hagstofa Íslands reikni, samkvæmt lögum, og birti, eða hlutabréfavísitala, innlend eða erlend, eða safn slíkra vísitalna sem mæli breytingar á almennu verðlagi. Þannig sé óheimilt að binda skuldbindingar lánssamninga í íslenskum krónum við erlenda gjaldmiðla, enda komi fram í athugasemdum í greinargerð með frumvarpi því sem hafi orðið að lögum nr. 38/2001, að markmið þess hafi verið að fella niður slíka heimild til verðtryggingar.

Í dómum Hæstaréttar Íslands í málum nr. 92/2010 og 153/2010 komist rétturinn að þeirri niðurstöðu að ákvæði um gengistryggingu lána í kaupleigusamningum vegna tveggja bifreiða væru í andstöðu við 13. og 14. gr. vaxtalaga. Rétturinn komist síðan að sömu niðurstöðu varðandi tvö fasteignalán með dómum nr. 603/2010 og 604/2010, hinn 14. febrúar 2011. Lánasamningar þeir sem stefnandi og stefndi hafi gert með sér og kröfur stefnanda í málinu séu byggðar á, séu sambærilegir samningum þeim sem deilt hafi verið um í framangreindum hæstaréttardómum að því er varði gengistryggingu skuldbindingar í íslenskum krónum.

Í umræddum síðari dómum komi fram að það sem skipti mestu varðandi efni skuldaskjalanna hafi verið að lánsfjárhæð hafi verið ákveðin í íslenskum krónum og hana beri að endurgreiða í sama gjaldmiðli. Byggir stefndi á því að við mat á því hvort um lán í íslenskum krónum eða erlendum myntum hafi verið að ræða skipti einkum máli hvernig skuldbindingin sjálf sé tilgreind í lánasamningi, sbr. dóma Hæstaréttar í málum nr. 551/2011 og 552/2011. Umdeildir lánasamningar séu í samræmi við það sem dómstólar hafi áður fjallað um, og þar sem þeir hafi komist að þeirri niðurstöðu að lánssamningarnir séu um lán í íslenskum krónum bundnir við gengi erlendra gjaldmiða, þ.e. gengistryggðir, en slíkt sé ólögmætt, sbr. 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001, sbr. efni lánasamninganna og efndir aðila. Höfuðstóll lánanna sé eingöngu tilgreindur í íslenskum krónum, en myntviðmið aðeins tilgreint í hlutföllum. Afborganir og vextir hafi verið greiddir í íslenskum krónum, almennt með þeim hætti að skuldfært hafi verið af íslenskum reikningi stefnda í samræmi við heimildir í grein 2.5 í lánasamningunum. Lánasamningarnir hafi gert ráð fyrir því að greitt yrði af lánunum með íslenskum krónum, sbr. grein 2.5 í lánasamningunum og þurft hafi samþykki stefnanda ef breyta ætti frá þeirri framkvæmd, en í áðurnefndri grein hafi stefndi heimilað stefnanda að skuldfæra af krónureikningi hjá stefnanda. Þá hafi sérstaklega verið kveðið á um að skuldfærsla færi fram án undangenginnar tilkynningar til stefnda. Einnig sé sérstaklega tilgreint að ef stefndi óski eftir breytingum á fyrirkomulagi þessu skuli stefndi senda stefnanda skriflega beiðni þess efnis. Þannig hafi breyting á þessu fyrirkomulagi verið háð samþykki stefnanda. Á kvittunum fyrir innborgunum, sem gefnar hafi verið út af stefnanda, séu eftirstöðvar lánanna tilgreindar í íslenskum krónum. Þá hafi við undirbúning að veitingu lánanna alltaf verið rætt um fjárhæðir í íslenskum krónum. Kaupnótur og innborganir fyrir greiðslum beri með sér að hafa verið útbúnar eftir á. Þau skjöl séu öll dagsett löngu eftir að aðgerðir sem þær kveði á um hafi verið framkvæmdar. Stefndi hafi aldrei fengið neinar upplýsingar um meint gjaldeyrisviðskipti og virðist því eingöngu hafa verið um málamyndafærslu að ræða en ekki raunveruleg gjaldmiðlaviðskipti. Stefnandi beri a.m.k. sönnunarbyrði fyrir öðru. Samkvæmt gr. 2.3 í lánasamningunum hafi stefndi skuldbundið sig til þess að ráðstafa láninu til þess verkefnis sem það sé veitt til, þ.e. fasteigna og verðbréfa. Verulegur hluti lánsins hafi farið í að fjármagna fasteign félagsins að Faxafeni 10, en lánið hafi verið notað til að greiða upp eldri skuld við Landsbanka Íslands, sem tekið hafi verið til að fjármagna áðurnefnda fasteign. Í grein 3.5 í lánasamningunum sé sérstaklega kveðið á um að ef stefndi vanefni skuldbindingu samkvæmt lánasamningunum sé stefnanda heimilt að umreikna lánið í íslenskar krónur miðað við sölugengi bankans og krefja stefnda um greiðslu. Þetta sé enn ein staðfestingin á því að um lán í íslenskum krónum sé að ræða, sem bundið sé við gengi erlendra gjaldmiðla. Í 5. gr. lánasamninganna komi glöggt fram að hinir erlendu gjaldmiðlar hafi eingöngu verið notaðir til viðmiðunar um höfuðstól skuldarinnar. Í ákvæðinu segi þannig að við myntbreytingu sé „... höfuðstóll lánsins umreiknaður til jafnvirðis í annarri mynt“. Við slíka myntbreytingu eigi engar greiðslur sér stað milli aðila heldur felist í þessu að aðilar geti samið um að önnur kjör gildi, en samið hafi verið um.

Samkvæmt 5. grein í lánasamningunum skyldi stefndi gefa út til tryggingar tryggingabréf að tilteknum fjárhæðum. Höfuðstóll þessara tryggingabréfa séu jafnframt tilgreindir í íslenskum krónum. Sé litið til alls framangreinds sé ljóst að samningar aðila hafi verið um íslenskt lán, bundið við gengi erlendra gjaldmiðla. Þannig séu þeir efnislega sambærilegir þeim samningum sem dómstólar hafi fjallað um til þessa dags, sbr. m.a. dóm Hæstaréttar í máli nr. 155/2011. Bendir stefndi á meginreglu íslensks samningaréttar um að efni gangi framar formi. Það sem átt hafi sér stað í lögskiptum aðila sé sambærilegt þeim lögskiptum sem til umfjöllunar hafi verið í framangreindum dómi Hæstaréttar. Þar sem verðtryggingarákvæði samninganna sé ólögmætt verði að reikna kröfur stefnanda út án tillits til gengistryggingarinnar og lækka þær sem því nemi.

Stefndi byggir á því að kröfur stefnanda um vexti séu fyrndar. Skipti í því sambandi ekki máli hvort um fyrningu vaxta fari eftir 3. gr. laga nr. 14/2005 eða 3. og 5. gr. laga nr. 150/2007. Vextir fyrnist á fjórum árum. Lokagjalddagi lána nr. 4990 og 4991 hafi verið 4. maí 2009 og láns nr. 4992 2. júní 2009. Ljóst sé að meira en fjögur ár séu liðin og séu kröfur stefnanda um vexti því fyrndar. Innborgun geti ekki talist viðurkenning á greiðsluskyldu, enda hafi það verið stefnandi sem hafi tekið ákvörðun um þá greiðslu. Í öllu falli séu dómkröfur stefnanda um vexti vanreifaðar. Hvorki sé í stefnu né í dómskjölum að finna neina útreikninga á meintum áföllnum vöxtum og ógreiddum vöxtum. Eina sem sé að finna um vexti komi fram í einhliða útreikningi stefnanda á exel-skjali. Mótmælir stefndi þeim útreikningum. Þar komi ekki fram við hvaða vaxtastig eða vaxtatímabil sé miðað. Þetta sé sérstaklega mikilvægt þar sem vextir þeir sem samið hafi verið um í lánasamningunum hafi verið breytilegir kjörvextir hverrar myntar eins og þeir hafi verið ákveðnir af Kaupþingi banka hf. á hverjum tíma að viðbættu tilgreindu vaxtaálagi. Kaupþing banki hf. hafi verið tekinn til slitameðferðar og viti stefndi því ekki hvaða vexti stefnandi sé að miða við í útreikningum sínum. Hvorki komi fram í stefnu né dómskjölum við hvaða vexti sé miðað og hvar þeir komi fram. Þá sé ljóst að ekki sé hægt að miða við einhverja vexti sem stefnandi ákveði enda hafi ekki verið um slíkt samið. Þá gæti ósamræmis í dómskjölum um fjárhæð vaxta.

Fyrir liggi að stefndi hafi þegar greitt 306.804.308 krónur inn á lánin eða sem nemi um 83% af höfuðstól þeirra. Jafnframt sé vísað til endurútreiknings stefnanda á lánunum. Þeir útreikningar séu þó ekki framkvæmdir samkvæmt lögum, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 600/2011. Ljóst sé að staða lánanna sé miklu lægri en fram komi í endurútreikningi stefnanda. Þá liggi fyrir að krafa stefnanda um vexti sé fyrnd, sem lækki lánin enn meira.

Jafnvel þótt umrædd lán yrðu talin vera lán í erlendri mynt en ekki í íslenskum krónum með ólögmætu gengisviðmiði beri að lækka dómkröfur stefnanda. Óljóst sé við hvaða gengi lánin hafi verið umreiknuð í íslenskar krónur, einnig við innágreiðslur, og við hvaða vaxtastig og vaxtatímabil var miðað. Engar upplýsingar liggi fyrir í málinu um það. Í stefnu komi fram að stefnandi hafi sent stefnda bréf, þar sem stefnda hafi verið tilkynnt um að lánin hefðu verið umreiknuð í íslenskar krónur með heimild í grein 3.5 í lánasamningunum. Af stefndu og dómskjölum sé þó óljóst við hvaða dag miðað hafi verið er lánin hafi verið umreiknuð í íslenskar krónur. Í þessu bréfi komi skýrt fram að stefnandi hafi umreiknað lánin í íslenskar krónur miðað við 27. september 2012, en í stefnu segi svo að það hafi ekki verið rétt heldur hafi verið miðað við lokagjalddaga lánanna. Hins vegar sé hvorki í stefnu né dómskjölum að finna upplýsingar um hvert hafi verið gengi umræddra gjaldmiðla, hvorki hinn 27. september 2012 né 4. maí eða 2. júní 2009. Gengisskráning hjá Seðlabanka Íslands umrædda daga sé ekki í samræmi við einhliða útreikning stefnanda.

Stefndi mótmælir því að lánasamningarnir veiti stefnanda heimild, rúmlega tveimur og hálfu ári eftir gjalddaga þeirra, til að umreikna lánin yfir í íslenskar krónur miðað við lokagjalddaga. Í grein 3.6 í lánasamningunum komi einungis fram að vanefni lántaki skuldbindingu samkvæmt samningunum sé bankanum jafnframt heimilt að umreikna allt lánið í íslenskar krónur miðað við sölugengi bankans í þeim myntum sem lánið samanstandi af og krefja lántaka um greiðslur lánanna. Þannig sé engin heimild til handa stefnanda að umbreyta lánunum sérstaklega, tveimur og hálfu ári aftur í tímann.

Verði umrætt lán talið vera lán í erlendri mynt en ekki í íslenskum krónum með ólögmætu myntviðmiði, byggir stefndi á því að það sé ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju að krefjast greiðslu þeirra fjárhæða sem krafist sé í málinu á grundvelli þeirra lánasamninga sem krafa stefnanda sé byggð á, m.a. með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

Upphafleg lán hafi samkvæmt dómkröfum margfaldast frá upphaflegum höfuðstól og allar forsendur stefnda fyrir lántökunni séu fullkomlega brostnar. Það sjáist best af því að upphaflegur höfuðstóll allra lánanna hafi verið 370.000.000 króna. Stefndi hafi þegar greitt 306.804.308 krónur, sem nemi um 83% af höfuðstól. Samt sem áður nemi kröfur stefnanda nú samtals 460.000.000 króna.

Forveri stefnanda, Kaupþing banki hf., hafi hvatt stefnda og ráðlagt honum að taka lán tengd við erlenda gjaldmiðla. Gengisfall íslensku krónunnar hafi leitt til þess að gjaldeyrishöftum hafi verið komið á svo tjón stefnda sé ómælt, komist dómurinn að því að um lán í erlendri mynt sé að ræða, og forsendur lántöku því brostnar. Stefndi byggir á því að ósanngjarnt sé, þegar gengi krónunnar hafi fallið eins og raunin sé, að krefjast greiðslu skuldar samkvæmt lánum í erlendum gjaldmiðlum án þess að beðið sé leiðréttingar á gengi krónunnar, enda hafi stefnanda verið það fullljóst að tekjur stefnda hafi verið í íslenskum krónum en ekki þeim myntum sem lánin samanstandi af.

Enn fremur byggir stefndi á því að ósanngjarnt sé og andstætt góðri viðskiptavenju að krefja stefnda um greiðslu erlendra gjaldmiðla þegar athafnir forvera stefnanda hafi leitt til hruns íslensku krónunnar. Ljóst sé að í gjaldeyrisviðskiptum sínum hafi forveri stefnanda tekið með skipulegum hætti stöðu gegn íslensku krónunni og leitast við að veikja gengi hennar í eigin þágu og í andstöðu við hagsmuni stefnda. Fram komi í skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis, um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna, að athyglisvert sé að á því tæplega tveggja ára tímabili sem til skoðunar hafi verið, hafi fyrirrennari stefnanda verið stór „nettó kaupandi“ gjaldeyris á millibankamarkaði á meðan Landsbanki Íslands hafi veitt miklu magni gjaldeyris út á markaðinn.

Þá byggir stefndi á því að stefnandi hafi brotið skyldur sínar samkvæmt lögum nr. 107/2009. Stefnandi hafi skuldbundið sig til að fara með málefni stefnda með öðrum hætt en hafi verið gert, á grundvelli 3. gr. laga nr. 107/2009, en samkvæmt henni skyldu fjármálafyrirtæki setja sér tilteknar reglur um úrvinnslu skuldamála. Byggir stefndi á því að þegar fjármálafyrirtæki hafi sett sér slíkar reglur sé það skuldbundið til að fara eftir þeim. Ráðstafanir sem ekki standist reglurnar séu ógildar, líkt og ráðstafanir sem gangi gegn öðrum reglum sem fjármálafyrirtæki hafi gengist undir.

Stefnandi hafi samþykkt sameiginlegar reglur fjármálafyrirtækja byggðar á framangreindu og hafi sjálfur sett sér slíkar reglur. Stefnandi hafi skuldbundið sig til endurskipulagningar í samræmi við efni reglnanna að uppfylltum sjö skilyrðum sem fram komi í grein 4.2 í reglunum. Byggir stefndi á því að öll þau skilyrði séu uppfyllt í málinu. Ljóst sé að mun meira fáist fyrir eignarhlut stefnda í Faxafeni 10 á almennum markaði, en söluverð eigna við upplausn fyrirtækja sé ávallt lægri. Stefndi hafi ítrekað sýnt fram á að sjóðstreymi standi undir greiðslu á skuldum eftir endurskipulagningu, en leigugreiðslur standi undir greiðslum. Traust og trúnaður ríki milli aðila og stefndi hafi sýnt samstarfsvilja og skuldi eingöngu stefnanda fé. Þá hafi stefnanda staðið til boða að vinna áreiðanleikakönnun á fyrirtækinu og ekki sé líklegt að aðrir kröfuhafar krefjist gjaldþrotaskipta á búi stefnda, þar sem engir aðrir kröfuhafar séu til staðar.

Stefndi mótmælir sérstaklega kröfum stefnanda um greiðslu dráttarvaxta. Ef fallist verður á kröfu stefnanda um að stefnda beri að greiða dráttarvexti telur stefndi eðlilegt að þeir verði í fyrsta lagi dæmdir frá dómsuppsögudegi, sbr. 2. ml. 9. gr. laga nr. 38/2001, fari svo að stefndi verði dæmdur greiðsluskyldur að einhverju leyti eða öllu. Stefnandi hafi einungis beint ólögmætri kröfu að stefnda en það liggi ljóst fyrir að kröfur stefnanda fari í bága við landslög, þar sem dómkrafa stefnanda grundvallist á lánasamningum sem feli í sér ólögmæta verðtryggingu samkvæmt 14. gr. laga nr. 38/2001. Stefndi hafi aldrei verið réttilega krafinn um lögmætar efndir á samningum sínum og kröfur á hendur honum hafi aldrei verið gjaldfelldar. Hafi stefnandi því enga heimild til að krefja hann um dráttarvexti, auk þess sem 7. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, komi í öllu falli í veg fyrir slíka kröfu, væri heimild til staðar. Ekki verði reiknaðir dráttarvextir af skuld sem stefnda hafi ekki verið gert kleift að greiða af vegna neitunar stefnanda á að sýna fram á rétta stöðu lánanna og krefjast réttilega lögmætra efnda.

Jafnvel þótt talið yrði að um lögmæt lán sé að ræða liggi fyrir að í bréfum stefnanda séu lánin ranglega reiknuð. Þá liggi ekkert fyrir við hvaða gengi stefnandi hafi miðað þegar hann hafi umreiknað lánin í íslenskar krónur eða við hvaða vaxtastig og vaxtatímabil stefnandi miði. Þá hafi bréf stefnanda ekki uppfyllt kröfur innheimtulaga nr. 95/2008. Einnig mótmælir stefndi því sérstaklega að stefnandi geti krafið um dráttarvexti frá 2. júní 2009 vegna lánssamnings nr. 4992, þar sem í stefnu haldi stefnandi því sjálfur fram að lokagjalddagi hafi verið 2. apríl 2012. Ekki sé hægt að krefjast dráttarvaxta fyrr en í fyrsta lagi eftir gjalddaga. Stefndi byggir einnig á því að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti sem komi í veg fyrir að hann geti krafist dráttarvaxta. Í öllu falli sé ljóst að kröfur stefnanda um dráttarvexti séu fyrndar.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfu- og samningsréttar, laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, vaxtalaga nr. 38/2001, laga nr. 107/2009 og innheimtulaga nr. 95/2008.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 129. gr., sbr. 130. gr., laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Ágreiningur máls þessa lýtur að þremur lánasamningum milli stefnda og Kaupþings banka hf., nú stefnanda, dagsettum 17. apríl 2007. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 21. október 2008 voru lánin framseld stefnanda.

Eins og að framan greinir er krafa stefnanda á hendur stefnda vegna vanskila á fyrrgreindum lánasamningum. Aðilar deila um hvort lánasamningarnir varði lánsfé í íslenskum krónum, og endurgreiðsla þess sé þá bundin við gengi þeirra gjaldmiðla sem tilgreindir eru í bréfunum, eða í erlendum gjaldmiðlum.

Í fyrri dómum Hæstaréttar, þar sem fjallað hefur verið um hvort samningur sé um lán í erlendri mynt eða íslenskum krónum bundið við gengi erlendrar myntar, hefur fyrst og fremst verið byggt á skýringu á texta viðkomandi lánssamnings þar sem lýst er skuldbindingu þeirri sem lántaki gengst undir. Í þeim tilvikum þegar textaskýring tekur ekki af skarið um hvers efnis lánssamningurinn er, eins og á við um þá samninga sem hér reynir á, hefur verið litið til atriða sem lúta að því hvernig hann hefur verið efndur og framkvæmdur að öðru leyti.

Ákvæðum umdeildra samninga er lýst hér að framan. Í samningunum sjálfum eru þeir sagðir vera að jafnvirði tiltekinnar fjárhæðar í íslenskum krónum í eftirfarandi myntum og síðan eru myntirnar tilgreindar og prósentuhlutfall hverrar þeirra. Samkvæmt samningunum skyldi lánsfjárhæðin greidd inn á tilgreinda reikninga stefnda í hinum erlendu myntum, sem þeir voru sagðir samanstanda af, en sá hluti lánsins sem var í íslenskum krónum, samkvæmt samningi nr. 4992, skyldi lagður inn á tilgreindan reikning stefnda í íslenskum krónum. Eins og áður greinir var andvirði lánanna, að frádregnu lántökugjaldi, greitt út með því að bankinn lagði tilgreindar fjárhæðir í evrum, japönskum jenum, svissneskum frönkum, breskum pundum inn á fjóra gjaldeyrisreikninga stefnda í þeim gjaldmiðlum og fjárhæð lánsins í íslenskum krónum inn á íslenskan reikning stefnda. Þessi aðferð við útborgun lánanna var í samræmi við ákvæði í samningum aðila og útborgunarbeiðni stefnda. Fé í erlendum myntum skipti því í reynd um hendur þegar Kaupþing banki hf. efndi aðalskyldu sína. Eftir hljóðan lánasamninganna bar að endurgreiða lánin í þeim gjaldmiðlum sem þau samanstóðu af, en stefndi veitti bankanum jafnframt heimild til að skuldfæra reikning sinn í íslenskum krónum fyrir greiðslu afborgana og vaxta samkvæmt samningnum. Samkvæmt því, og með vísan til dóma Hæstaréttar í málinu nr. 66/2013 og nr. 337/2013, ræður það ekki úrslitum að stefnda var samkvæmt samningnum heimilt að inna af hendi afborganir í íslenskum krónum og sú hafi orðið framkvæmdin með endurgreiðslu lánanna. Þá samræmast ákvæði samninganna um vexti, sem og heimild lánveitanda til að umreikna lánin í íslenskar krónur við gjaldfellingu þeirra og reikna á þá dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, því að um hafi verið að ræða lán í erlendum myntum. Að öllu þessu virtu verður að leggja til grundvallar að lánin til stefnda, samkvæmt lánasamningum nr. 4990 og 4991, hafi verið í erlendum gjaldmiðlum og lán til stefnda samkvæmt lánasamningi nr. 4992 hafi verið í erlendum gjaldmiðlum og íslenskum krónum og skiptir þá ekki máli í hvaða tilgangi þau voru tekin eða tilgreining fjárhæðar tryggingabréfa sem veitt voru til tryggingar skuld samkvæmt lánasamningunum. Fyrir liggur að stefndi hefur ekki greitt af lánunum frá lokagjalddaga þeirra og gjaldfellingardegi. Samkvæmt ákvæðum lánasamninganna var stefnanda heimilt að umreikna lánin í íslenskar krónur vanefndi hann skuldbindingar sínar samkvæmt þeim. Stefnandi hefur lagt fram sundurliðun á útreikningi kröfunnar miðað við þær forsendur, sem og yfirlit yfir vexti og gengi gjaldmiðla. Verður ekki annað séð en að sá útreikningur sé í samræmi við ákvæði samninganna.

Skilja má málatilbúnað stefnda á þann veg að komist dómurinn að framangreindri niðurstöðu, um að lán samkvæmt samningum aðila sé gild skuldbinding í erlendum gjaldmiðlum, sé ósanngjarnt af hálfu stefnanda að bera samningana fyrir sig, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, með vísan til þess að hér hafi orðið hrun með tilheyrandi óðaverðbólgu og gengisfalli krónunnar sem hafi leitt til þess að skuldin hafi margfaldast. Ekki verður á það fallist með stefnda að þróun efnahagsmála á Íslandi verði virt sem brostin forsenda sem geti haft áhrif á greiðsluskyldu stefnda eða að víkja beri samningunum til hliðar samkvæmt 36. gr. laga nr. 7/1936 eða meginreglum kröfuréttar um brostnar forsendur.

Ágreiningur um það hvort ákvæðum innheimtulaga við innheimtu hafi verið fylgt með þeim hætti sem innheimtulög kveði á um, getur ekki leitt til þess að stefnandi geti ekki leitað atbeina dómstóla við innheimtu á kröfu sinni vegna vanefnda á samningum, eða hafi þau áhrif á greiðsluskyldu stefnda, samkvæmt samningunum, að hún falli niður.

Varðandi mótmæli stefnda við dráttarvaxtakröfu stefnanda er til þess að líta að krafa um dráttarvexti reiknast frá og með ógreiddum gjalddaga samkvæmt lánasamningunum fram að greiðsludegi, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Samkvæmt 3. gr., sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007, fyrnast vextir á fjórum árum. Fyrningu er slitið með málssókn samkvæmt 15. gr. laga nr. 150/2007, en ekki er unnt að líta svo á að ráðstöfun stefnanda á handveðum sínum til greiðslu inn á skuld stefnda, hafi rofið fyrningu. Stefna í málinu var birt 13. september 2013 og eru því vextir eldri en frá 13. september 2009 fyrndir. Stefnandi krefst dráttarvaxta frá gjalddaga lánasamninganna. Fyrir liggur að greitt var inn á lán samkvæmt lánasamningi að fjárhæð 359.568.935 krónur, hinn 20. maí 2009 90.856.448 krónur og hinn 9. september 2011, 1.000.000 króna. Í stefnu er ekki sundurliðað nánar hvernig innborgunum var ráðstafað. Ef gengið er út frá því að við endanlegt uppgjör kröfunnar verði farin sú leið að reikna út stöðu kröfunnar eins og hún var hverju sinni þegar innborganir voru inntar af hendi og þeim ráðstafað til að greiða fyrst áfallinn kostnað og vexti, en að þeim liðum frágengnum gangi þær til lækkunar höfuðstóls kröfunnar, sem borið geti vexti upp frá því, er bersýnilegt að innborgun inn á lánið hinn 20. maí 2009 nægði til að greiða dráttarvexti fram til þess dags. Það er jafn augljóst að fjárhæð sem greidd var inn á kröfuna hinn 9. september 2011 nægði ekki til að greiða þá dráttarvexti sem þá voru fallnir á kröfuna frá 20. maí 2009 fram til 13. september 2009. Sama á við um innborganir á lán, samkvæmt annarri og þriðju dómkröfu stefnanda, að þær nægðu ekki til greiðslu dráttarvaxta frá gjalddaga fram til 13. september 2009. Verður því stefndi dæmdur til að greiða stefnanda þær fjárhæðir sem krafist er með dráttarvöxtum frá 13. september 2009 til greiðsludags, og jafnframt dráttarvexti af fyrstu dómkröfunni frá gjalddaga fram til 20. maí 2009.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 1.000.000 króna.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Faxafen hf., greiði stefnanda, Arion banka hf., 359.568.935 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, af 359.568.935 krónum frá 4. maí 2009 til 20. maí 2009, og frá 19. september 2009 greiðsludags, að frádregnum innborgunum hinn 20. maí 2009, að fjárhæð 90.856.448 krónum og 9. september 2011, að fjárhæð 1.000.000 króna.

Stefndi, Faxafen hf., greiði stefnanda, Arion banka hf., 116.142.316 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu frá 19. september 2009 til greiðsludags, að frádreginni innborgun hinn 9. september 2011, að fjárhæð 1.000.000 króna.

Stefndi, Faxafen hf., greiði stefnanda, Arion banka hf., 92.987.390 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 19. september 2009 til greiðsludags, að frádreginni innborgun hinn 9. september 2011, að fjárhæð 17.614.534 krónur.

Stefndi greiði stefnanda 1.000.000 króna í málskostnað.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf