S-733/2006

Mál þetta, sem þingfest var þann 8. desember sl. og dómtekið 2. mars sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 9. nóvember 2006, á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf, kt. 000000-0000, Hjaltabakka 18, Reykjavík, ,,fyrir umferðarlagabrot með því að hafa síðdegis mánudaginn 25. september 2006 ekið bifreiðinni JT-018 austur Suðurlandsveg, rétt ofan við Kamba, Sveitarfélaginu Ölfusi með 90 km hraða á klukkustund. Leyfður hámarkshraði á vettvangi var 50 km á klukkustund en hann hafði verið lækkaður vegna vegaframkvæmda á svæðinu.

Ákæruvaldið telur þessa háttsemi varða við 2. mgr., sbr. 4. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga og krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði mætti við þingfestingu málsins og neitaði sök. Við aðalmeðferð málsins krafðist verjandi ákærða sýknu auk málsvarnarlauna og að þau yrðu greidd úr ríkissjóði.

Málavextir:

Samkvæmt vettvangsskýrslu lögreglunnar kemur fram að ákærði var mældur á 93 km hraða á klukkustund þann 25. september 2006 á Suðurlandsvegi á leið austur klukkan 18:20. Hámarkshraði var sagður 50 km á klukkustund á vegarkaflanum. Á skýrsluna er áritað í athugasemdir að ákærði segist ekki hafa séð skiltið og taldi sig aka á löglegum hraða. Ákærði undirritaði vettvangsskýrsluna og neitaði þar sök. Í vettvangsskýrslunni er tekið fram um aðstæður að það sé dagsbirta og skýjað, „laust“og þurrt. Í skýrslu sem lögreglan tók af ákærða þann 2. október sl. kemur fram að ákærði viðurkenni að hafa ekið í umrætt sinn á 90 km hraða miðað við klukkustund. Segir ákærði í skýrslunni að á vegarkaflanum þar sem hraði bifreiðar hans hafi verið mældur hafi verið nýlögð klæðning og hann hafi séð umferðarmerki sem sýndi að hætta væri á steinkasti en hann hafi ekki séð önnur merki á veginum og sannarlega ekkert sem sýndi lækkun hámarkshraða. Hafi hann ekki talið neina þörf á því að hægja á bifreiðinni, enda hafi ekki verið önnur umferð og ekki hætta á því að hann væri að ausa grjóti yfir neinn.

Skýrslur og vitnaleiðslur fyrir dómi:

Ákærði kom fyrir dóminn og sagðist hafa verið á leið frá Reykjavík austur að Brattholti í Biskupstungum. Hann hefði ekki orðið var við neinar merkingar um lækkun hámarkshraða á Hellisheiðinni en hann hefði séð skilti utan við veg sem sýndi grjótkast. Sagði ákærði að hann hefði orðið var við að verið var að gera við slitlagið á veginum en það hefði verið eins konar frímerki, svona um tuttugu fermetrar á stærð á nokkrum stöðum. Þar sem ákærði hefði verið stöðvaður hafi ekkert grjót verið á veginum og engin hætta á grjótkasti.

Vitnið J-kk-nf L-kk-nf lögreglumaður, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn. Sagðist vitnið hafa farið í umferðareftirlit, ásamt L-kvk-þgf B-kvk-þgf Ó-kvk-þgf lögreglumanni, upp á Hellisheiði umræddan dag vegna tíðra tilkynninga til lögreglu um hraðakstur á vinnusvæði á heiðinni. Tilkynnt hefði verið um mikið steinkast á svæðinu og skemmdir af þess völdum. Verið var að setja bundið slitlag ofan á eldra slitlag og því hefði verið laust grjót á veginum. Framkvæmdir hefðu byrjað einum eða tveimur dögum áður en lögreglan fór í umrætt eftirlit. Sagði vitnið að lögreglan hefði verið rétt komin á framkvæmdasvæði á Hellisheiðinni, á leið vestur, verið rétt komin út úr efstu beygjunni í Kömbunum, þegar hraði bifreiðar ákærða var mældur. Hefði lögreglan snúið við og ekið ákærða uppi og stöðvað hann í miðjum Kömbum og gert honum grein fyrir ákæruefninu. Ákærði hefði neitað því strax að hafa séð merkingar um lækkaðan hámarkshraða. Sagði vitnið að nokkru eftir að þau komu upp úr Kömbunum hefðu þau séð merkingar sem gáfu til kynna að um vegaframkvæmdir væri að ræða og að hámarkshraði væri lækkaður niður í 50 km á klukkustund. Hefðu þau nýlega verið komin inn á það svæði þegar þau mættu ákærða sem ók í austurátt. Sagði vitnið að lögreglan hefði fengið útkall, um það leyti sem þau voru að ljúka afskiptum af ákærða, er þurft hefði að sinna strax og því ekki getað farið upp á heiðina aftur til að kanna hvort mótmæli ákærða ættu við rök að styðjast. Eftir að útkalli lauk hefði vitnið L-kvk-nf B-kvk-nf, lögreglumaður, farið á lögreglustöðina á Selfossi en vitnið ákveðið að fara aftur upp á heiðina til að kanna merkingar. Hefði vitnið ekið niður í Hveradalabrekkuna og snúið þar við og ekið í austurátt eins og ákærði hafði gert. Sagði vitnið að greinilegar merkingar hefðu verið í Hveradalabrekkunni um vegavinnu og að hraðinn hefði verið lækkaður. Þá hefði sérstök bifreið verið með ljósaskilti við vegavinnutækin og þar hefði hámarkshraðinn verið lækkaður niður í 35 kílómetra á klukkustund. Vitnið var spurt hvort merkingar hefðu verið ofar á heiðinni eða austar þar sem tekið væri fram að framkvæmdum væri lokið eða að hámarkshraði væri aftur hækkaður. Sagði vitnið svo ekki hafa verið. Tók vitnið fram að skilti með 50 km merkingu með yfirstrikun hefði ekki verið. Taldi vitnið að framkvæmdakaflinn hefði náð að næsta skilti sem sýndi 90 km á klukkustund. Var vitnið ekki visst hvar á heiðinni þar merki gæti verið en allavega væru blá merki í Kömbunum sem sýndu leiðbeinandi hámarkshraða.

Vitnið L-kvk-nf B-kvk-nf Ó-kvk-nf lögreglumaður, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn. Sagði vitnið að það hefði ásamt vitninu J-kk-þgf L-kk-þgf farið í umferðareftirlit á Hellisheiði umræddan dag. Lögreglan hefði fengið kvartanir vegna hraðaksturs en vegaframkvæmdir væru í gangi. Verið var að leggja nýja klæðningu á þjóðveginn og hefði laus möl verið á veginum. Sagði vitnið að þegar þau voru nýkomin upp úr Kömbunum hefðu blasað við merkingar sem gáfu til kynna að vegaframkvæmdir væru framundan svo og að hámarkshraði væri lækkaður niður í 50 km á klukkustund. Bar vitnið eins og J-kk-nf L-kk-nf að þau hefðu mælt ákærða á 90 km hraða eftir að þau voru komin inn á framkvæmdasvæðið. Þau hefðu snúið við og haft afskipti af ákærða neðar í Kömbum. Í beinu framhaldi hefði lögreglan fengið útkall sem hefði þurft að sinna og því hefðu þau ekki farið aftur upp á heiðina til að kanna merkingar. Vitnið sagðist síðan hafa hætt á vaktinni kl. 19:00 og þá ekið til Reykjavíkur þar sem vitnið býr. Aðspurt um merkingar um lok vinnusvæðis á leið austur sagði vitnið að þær hefðu verið greinilegar á sama stað og merkingar voru hinum megin við veginn þar sem merkingar gáfu til kynna að framkvæmdir væru að byrja. Þar hefði, þegar ekið væri í austurátt, verið skilti sem gaf til kynna að 50 km svæðinu væri lokið.

Niðurstaða:

Ekki er ágreiningur um mældan ökuhraða hjá ákærða í umrætt sinn. Játar hann að verknaðarlýsing í ákæruskjali sé rétt utan að hann telur að leyfður hámarkshraði hafi verið 90 kílómetrar á klukkustund á vettvangi en ekki 50 kílómetrar.

Ákærði byggir sýknukröfu sína á því að hann hafi ekki ekið umfram leyfilegan hámarkshraða þar sem hann var stöðvaður því að engar merkingar hafi verið um að annar hraði væri leyfður en 90 km hraði sem venjulega er leyfður á þjóðvegum með bundnu slitlagi.

Lögreglumaðurinn J-kk-nf L-kk-nf sagði að lögreglan hefði verið rétt komin upp á heiðina á leið í vesturátt, rétt komin út úr efstu beygjunni í Kömbunum og nýkomin inn á athafnasvæðið þegar hraði ákærða var mældur. Hefði lögreglan snúið við og ekið ákærða uppi og stöðvað hann í miðjum Kömbum og gert honum grein fyrir ákæruefninu. Staðfesti vitnið að merkingar hefðu verið við veginn á leið í vesturátt um að hámarkshraði væri lækkaður í 50 km á klukkustund. Eftir að afskiptum af ákærða lauk fór lögreglan í útkall á Eyrarbakka. Eftir að útkalli lauk fór vitnið L-kvk-nf B-kvk-nf aftur á lögreglustöðina en vitnið J-kk-nf fór aftur upp á heiðina til að kanna merkingar. Hefði vitnið ekið niður í Hveradalabrekkuna og snúið þar við og ekið í austurátt eins og ákærði hafði gert. Sagði vitnið að greinilegar merkingar hefðu verið við Hveradalabrekkuna um vegavinnu og að hraðinn hefði verið lækkaður. Þá hefði sérstök bifreið verið með ljósaskilti við vegavinnutækin og þar hefði hámarkshraðinn verið lækkaður niður í 35 kílómetra á klukkustund. Vitnið var spurt hvort merkingar hefðu verið ofar á heiðinni eða austar þar sem tekið væri fram að framkvæmdum væri lokið eða að hámarkshraði væri aftur hækkaður og sagði vitnið svo ekki hafa verið. Tók vitnið fram að skilti með 50 km merkingu með yfirstrikun hefði ekki verið á leiðinni austur. Taldi vitnið að framkvæmdakaflinn næði að næsta skilti sem sýndi 90 km á klukkustund. Var vitnið ekki visst hvar á heiðinni það merki gæti verið en allavega væru blá merki í Kömbunum sem sýndu leiðbeinandi hámarkshraða.

Vitnið L-kvk-nf B-kvk-nf Ó-kvk-nf lögreglumaður fór með J-kk-þgf L-kk-þgf í eftirlit á Hellisheiði. Bar vitnið eins og J-kk-nf að hraði ákærða hefði verið mældur rétt eftir að þau komu inn á framkvæmdasvæði þar sem vegavinna fór fram. Skilti hefðu verið á leið vestur þar sem greinilega voru merkingar um vegavinnu og lækkaðan hámarkshraða. Hefði ákærði komið akandi úr gagnstæðri átt. Eftir að þau höfðu haft afskipti af ákærða hefðu þau þurft að fara í útkall og því ekki farið á heiðina aftur til að kanna merkingar en ákærði mótmælti því að þar hefðu verið merkingar sem gæfu til kynna lækkaðan hámarkshraða. Vitnið hefði síðan eftir útkallið farið á lögreglustöðina á Selfossi en lokið vakt kl. 19.00. Vitnið sagði aðspurt að merkingar hefðu verið á heiðinni þar sem tekið var fram að framkvæmdakaflanum væri lokið og merki þar sem hámarkshraði væri ekki lengur 50 km á klukkustund. Hefðu þær merkingar verið á sama stað á móti umferð sem kom úr vesturátt og þær merkingar voru sem gáfu til kynna að verið væri að fara inn á framkvæmdasvæðið úr austurátt.Vitnin P-kk-nf K-kk-nf K-kk-nf, kt. 000000-0000, Fífuseli 30, Reykjavík, og G-kk-nf B-kk-nf 000000-0000, Blöndubakka 7, Reykjavík, gáfu skýrslu fyrir dómi en þar sem þau gátu ekki vitnað um aðstæður á vettvangi daginn sem meint brot átti sér stað, verður ekki litið til vitnisburðar þeirra við mat á sönnun. Verjandi byggir einnig á því að framburð ákærða í dómi héraðsdóms í málinu S-743/2006, sem kveðinn var upp í Héraðsdómi Suðurlands 22. febrúar sl., skuli leggja til grundvallar við mat á sönnun. Hefur sá framburður ekkert sönnunargildi í máli þessu þar sem aðstæður í því máli voru aðrar og atvik önnur.

Engar ljósmyndir hafa verið lagðar fram í málinu en rík ástæða hefði verið til þess hjá lögreglu að taka ljósmyndir þar sem ágreiningur var um merkingar í umrætt sinn.

Ákærði hefur ítrekað neitað sök og fullyrt að ekki hafi verið merkingar sem gáfu til kynna að hámarkshraði hafi verið 50 km á klukkustund í umrætt sinn. Upplýst er að ákærði var stöðvaður rétt ofan við Kambabrún en vegaframkvæmdir stóðu þá yfir frá Hellisheiðarbrún rétt ofan við Kamba og að Hveradalabrekku samkvæmt merkingum sem voru í vesturátt. Vitnið J-kk-nf, sem fór og kannaði vettvang sérstaklega, sagði að greinilegar merkingar hefðu verið þegar komið var inn á vinnusvæðið vestan frá við Hveradalabrekkuna. Þá sagði hann að hann hefði ekki séð neinar merkingar á heiðinni á austurleið, þar sem tekið væri fram að vinnusvæði væri lokið. Taldi hann að vinnusvæðið hefði náð að næsta skilti sem gæfi til kynna að 90 km hámarkshraði væri leyfður. Hann gat þó ekki sagt hvar það skilti hefði verið. Ósamræmis gætti í vitnisburði lögreglumannanna um merkingar þar sem afskipti voru höfð af ákærða. Hélt vitnið J-kk-nf því fram að engar merkingar um framkvæmdalok hefðu verið á leiðinni en L-kvk-nf að merkingar hefðu verið um lok framkvæmda á sama stað og merkingar voru um upphaf framkvæmda á Kambabrún.

Vafi er því á að ákærða hafi mátt vera ljóst, þegar hann var að nálgast Kambabrún, þó svo að hann hafi orðið var við merkingar um lækkun hámarkshraða í Hveradalabrekkunni, að hann væri enn inni á framkvæmdasvæðinu þar sem ekki hefur verið sýnt fram á að merkingar þess efnis hafi verið á leiðinni frá upphafi framkvæmda ofan við Hveradalabrekkuna, en margir kílómetrar skilja að vettvang og Hveradalabrekkuna. Er þá byggt á framburði þess lögreglumanns sem fór á heiðina í þeim tilgangi að kanna merkingar en hann staðfesti að engar merkingar hefðu verið um lok framkvæmda á vegarkaflanum. Taldi hann sjálfur að lokin væru við næsta 90 km skilti. Gat hann þó ekki skýrt frá því hvar það merki hefði verið áður eða eftir að hraði ákærða var mældur. Er því ósannað að ákærða hafi mátt vera ljóst að hann væri enn inn á framkvæmdasvæðinu á þeim stað þar sem lögreglan mældi hraða hans.

Að öllu þessu virtu og gegn eindreginni neitun ákærða þykir ekki lögfull sönnun fram komin um að ákærði hafi verið eða mátt vera það ljóst að hann væri á svæði þar sem leyfður hámarkshraði hafi verið 50 km á klukkustund. Breytir engu þar um að skilti hafi verið í akstursleið í vestur og markað framkvæmdasvæði frá þeim stað. Þar sem slíkur vafi er á því hvort ákærði hafi verið kominn fram hjá 90 km vegaskilti eða ekki þegar lögreglan hafði afskipti af honum, verður hann ekki sakfelldur á þeim gögnum og vitnisburði sem liggja fyrir í málinu. Því ber að sýkna ákærða af þeirri háttsemi sem lýst er í ákæru.

Með vísan til 166. gr., sbr. 164 gr., laga um meðferð opinberra mála skal sakarkostnaður felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ó-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem eru hæfilega ákveðin 99.600 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf, fulltrúi sýslumannsins á Selfossi, sótti mál þetta.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, K-kk-nf E-kk-nf, skal vera sýkn í máli þessu.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ó-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 99.600 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.