S-876/2010

Mál þetta, sem dómtekið var þann 22. febrúar sl., er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 8. desember 2010 á hendur A, […], Reykjavík, fyrir tilraunir til manndrápa, en til vara sérstaklega hættulegar líkamsárásir, með því að hafa árla morguns laugardaginn 2. október 2010, að […] í Reykjavík:

1. Veist að móður sinni, B, sem var sofandi í rúmi sínu, og stungið hana tvisvar með skrúfjárni eða öðru oddhvössu áhaldi í vinstra augað með þeim afleiðingum að hún hlaut tvö stungusár, brot í augntóft við augntaug, blæðingu inn í augntóftina auk þess sem neðsti hluti augnvöðva fór í sundur.

2. Veist að föður sínum, Y, sem var sofandi við hlið B, stungið hann neðan við vinstra augað með skrúfjárni eða öðru oddhvössu áhaldi, og þegar Y vaknaði og reyndi að sporna við árásinni, slegið hann með krepptum hnefum og slegið hann með eða kastað í hann tæplega 2 kg pönnu úr pottjárni sem lenti á öxl og höfði með þeim afleiðingum að Y hlaut heilahristing, stórt mar á hnakka og vinstri öxl og sár undir vinstra auga.

Er þetta talið varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 2. mgr. 218. gr. sömu laga.

Þess er aðallega krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar en til vara að honum verði gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun, sbr. 62. gr. almennra hegningarlaga. Þess er jafnframt krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá hefur B gert kröfu til greiðslu miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð kr. 1.200.000 auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 2. október 2010 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er kynnt fyrir ákærða en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags auk greiðslu þóknunar við réttargæslu að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts á réttargæsluþóknun.

Þá hefur Y gert kröfu til greiðslu miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð kr. 1.200.000 auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 2. október 2010 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er kynnt fyrir ákærða en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags auk greiðslu þóknunar við réttargæslu að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts á réttargæsluþóknun.

Ákærði neitar sök. Af hálfu verjanda er þess krafist að ákærði verði sýknaður af refsikröfu ákæruvalds, að skaðabótakröfum verði vísað frá dómi og að sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

Samkvæmt skýrslu lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá laugardeginum 2. október 2010 fékk lögregla þann dag kl. 07.02 tilkynningu um að sonur á heimili hefði ráðist á foreldra sína og að þau væru sködduð eftir. Í frumskýrslu kemur fram að er lögregla hafi knúið dyra hafi Y, annar brotaþola í máli þessu, opnað fyrir lögreglu. Lögreglumenn hafi haldið inn í íbúðina. Í eldhúsi hafi ákærði setið. Hafi hann staðið á fætur er lögreglumenn hafi nálgast hann. Hafi hann verið rólegur og ekkert sagt. Ákærði hafi verið færður í handjárn og fluttur á lögreglustöð. Í skýrslunni kemur fram að ákærði hafi lítið sagt við lögreglumenn á leið á lögreglustöð. Hafi þó komið fram að hann hafi átt í deilum við foreldra sína og verið vistmaður á geðdeild.

Er lögreglumenn hafi komið inn í íbúðina hafi þeir þegar tekið eftir áverkum á auga B, hins brotaþolans í málinu. Af þeim sökum hafi strax verið óskað eftir sjúkrabifreið á staðinn. Á meðan beðið hafi verið eftir sjúkrabifreið hafi verið rætt við B. Hafi hún verið í sjokki. Þá hafi Y virst illa áttaður og lítið sagt. B hafi verið mjög bólgin og með mikla áverka á vinstra auga. Þá hafi hún kvartað undan verk í vinstri löngutöng. Í skýrslunni kemur fram að panna úr pottjárni, nokkuð þung, hafi legið á gólfi við hillu á gangi, rétt við inngang í íbúðina.

B hafi lýst því fyrir lögreglu að hún hafi vaknað við að ákærði hafi verið að stinga skrúfjárni í auga hennar. Hafi hann náð að stinga skrúfjárninu tvisvar sinnum í auga hennar. Þá hafi hún náð að taka af honum skrúfjárnið og hafi hún fleygt því í áttina að sjónvarpi við enda rúmsins í herberginu. B hafi legið nær vegg í rúmi þeirra hjóna en Y hafi legið fyrir framan hana. Þá kom fram hjá B að ákærði hafi verið með steikarpönnu sem hann hafi lamið föður sinn Y með. Hafi höggin verið nokkur og komið aftan á höfuð Y. B greindi frá því að ástand ákærða hafi verið með þeim hætti að hann hafi nokkrum sinnum verið inni á geðdeild. Væri hún þeirrar skoðunar að þau geðlyf er hann tæki nú væru ekki nægjanleg fyrir hann. Ákærði hafi verið stilltur og prúður dagana á undan.

Samkvæmt skýrslu rannsóknarlögreglumanns kemur fram að skrúfjárn hafi fundist við vegg nærri fótagafli í svefnherbergi brotaþolanna. Eitthvað blóð hafi virst vera á því. Hafi það verið haldlagt í þágu rannsóknar málsins. Í eldhúsi hafi verið steikarpanna, þung úr pottjárni. Pannan hafi einnig verið haldlögð. Tæknideild lögreglu hefur ritað skýrslu um rannsókn á haldlögðu skrúfjárni. Fram kemur að skrúfjárnið sé 23 cm að lengd og vegi 75 gr. Steikarpanna hafi verið 24,1 cm í ummál og 1,96 kg að þyngd. Ekki hafi verið að sjá blóð á enda skrúfjárnsins. Ekkert markvert hafi fundist á pönnunni, þ.á m. ekkert blóð.

Ákærði var úrskurðaður í gæsluvarðhald vegna málsins 2. október 2010 og hefur ákærða eftir það verið gert að sæta vistun á viðeigandi stofnun. Með úrskurði héraðsdóms 2. október 2010 var ákærða gert að sæta geðrannsókn vegna málsins.

J-kk-nf M-kk-nf K-kk-nf sérfræðingur á slysa- og bráðadeild Landspítala háskólasjúkrahúss hefur 20. október 2010 ritað læknisvottorð vegna komu Y á bráðamóttöku 2. október 2010. Í vottorðinu kemur m.a. fram að við skoðun hafi sést stórt mar á hnakka. Stórt mar hafi verið á vinstri öxl og lítil rispa undir vinstra auga. Þá hafi Y verið með heilahristing. Áverkar hafi komið heim og saman við þá sögu er Y hafi gefið af atburðinum.

H-kk-nf S-kk-nf augnlæknir á dag- og göngudeild augnlækninga Landspítala háskólasjúkrahúss hefur 15. nóvember 2010 ritað læknisvottorð vegna komu B á bráðadeild 2. október 2010. Fram kemur að CT skanni hafi sýnt brot á orbitagólfi alveg upp undir taug. Hafi hún verið með tvö stungusár á húð, annað virtist hafa gengið niður í orbitagólfið. Hitt hafi tekið sundur vinstra efra augnlokið. Ákveðið hafi verið samdægurs að gera aðgerð á því auga. Slímhimna auga hafi alveg losnað frá að neðanverðu. Neðsti hluti augnvöðva hafi virst vera alveg í sundur og ekki með vissu hægt að finna innri enda vöðvans. Vöðvinn hafi verið saumaður. Erfitt sé að segja til um endanlegar afleiðingar fyrir augað.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 2. október 2010. Neitaði ákærði að tjá sig um sakarefnið. Við skýrslutöku fyrir dómi neitaði ákærði einnig að tjá sig um sakarefnið.

B kvaðst hafa sofnað seint aðfaranótt laugardagsins 2. október 2010. Svæfi hún og eiginmaður hennar saman í rúmi. Hafi hún vaknað við mikla verki í vinstra auga og hafi hún sett hönd upp. Allt hafi verið í móðu. Hafi hún náð að rífa það sem setið hafi fast í auga hennar og hún hent því frá sér. Í framhaldi hafi hún hnigið niður. Kvaðst hún hafa haldið að hún hafi tekið skrúfjárn úr auga sínu. Hafi B staðið í þeirri trú að ákærði hafi valdið henni áverkanum þó svo hún hafi ekkert séð. Hafi B talið víst að hún væri dáin, en allt hafi verið í myrkri og gríðarlegur sársauki í auganu. Þá hafi hún heyrt Y hrópa að hringja ætti á lögregluna. Hafi B tekist að ná í síma við hlið hennar á náttborði. Hafi hún náð sambandi við Neyðarlínuna og síðar lögreglu. Eftir símtalið hafi hún fallið fram fyrir sig og hafi hún ekki vitað af sér fyrr en nokkru síðar er hún hafi verið komin í föt. Eftir það hafi hún farið fram á gang íbúðarinnar þar sem ákærði hafi setið á stól. Það eina er hann hafi sagt hafi verið ,,Þetta er fyrir Zyprexaárin“. Hafi B skilið það svo að ákærði hafi verið að refsa foreldrum sínum fyrir að ákærði hafi verið látinn taka geðlyf með því heiti. B kvað pönnu að jafnaði vera geymda ofan á eldavél í eldhúsi íbúðarinnar. Ákærði hafi aldrei áður sýnt af sér þá tilburði að ráðast á foreldra sína. Einu sinni hafi sonur hennar, X, æpt upp eftir samskipti við ákærða. Ákærði hafi átt að vera á geðlyfjum vegna sjúkdóms síns. Sennilega hafi hann ekki tekið lyfin sín. Hafi foreldrar ákærða óskað eftir því að ákærði yrði lagður inn vegna sjúkdóms síns. Við því hafi ekki verið orðið. B kvaðst búa við verri sjón á auga eftir atvikið, en hún væri með skerta sjón. Næði hún ekki að vinna neitt af húsverkunum eftir þetta, en hún þyrfti að hvíla augað. Líðan hennar væri almennt þannig að hún væri sljó. Þyrfti hún að taka mikið af verkjalyfjum.

B kvaðst hafa farið inn til ákærða að kvöldi föstudagsins 1. október 2010 til að aðgæta með hvort hann væri sofandi. Eftir það hafi B gengið til náða. Hafi hann verið sofandi í rúmi sínu en vaknað er hann hafi fundið stunguáverka undir vinstra auga. Ekki átti B sig á því hvert vopnið hafi verið. Í svefnrofanum hafi hann skynjað að ákærði hafi staðið við rúmstokkinn og hafi hann spurt hvort þetta væri ,,[…]“. Hafi ákærði engu svarað en tekið til við að lemja Y í höfuðið með hnefa. Dimmt hafi verið í herberginu. Á einhverjum tímapunkti hafi Y séð andlit ákærða, þrátt fyrir myrkrið í herberginu. Hafi Y komist fram úr rúminu en þá hafi ákærði ráðist aftan að honum. Hafi Y heyrt hvernig ákærði hafi andað þungt fyrir aftan hann. Y hafi reynt að komast út á gang um leið og hann hafi hrópað ,,hringdu á lögregluna, hringdu á lögregluna, hann ætlar að drepa mig“. Um leið og Y hafi komist fram á gang hafi sonur Y, X, staðið á ganginum. Y hafi losnað frá ákærða og dottið í gólfið á ganginum. Um leið hafi Y fengið þungt högg á hnakka með þeim afleiðingum að hann hafi rotast. Ekki hafi Y séð hvað það hafi verið sem hann hafi fengið í höfuðið. Er Y hafi rankað við sér hafi hann setið á gólfinu og verið með kúlu á hnakka. Panna hafi verið við hlið hans á gólfinu. Hafi B kona hans verið að hringja í lögregluna. Ákærði hafi þá setið á stól inni í eldhúsi. Þar hafi hann setið þar til lögregla hafi komið og handtekið ákærða. Hafi Y séð að kona hans hafi verið talsvert slösuð en mikið hafi blætt úr öðru auga hennar. Y kvaðst hafa stöðugan höfuðverk eftir atvikið. Kvaðst Y sannfærður um að ákærði hafi ætlað að ganga af foreldrum sínum dauðum þetta sinn. Panna sú er hafi verið á gólfinu hjá Y væri venjulega geymd í eldhúsi íbúðarinnar ofan á eldavélinni. Þar hafi panna verið kvöldið fyrir atburðinn. Y kvað ákærða hafa tekið lyf sín á þessum tíma að eigin geðþótta. Hafi foreldrar ákærða misst stjórn á því að fylgjast með lyfjatökunni. Fyrir þennan atburð hafi ákærði verið orðinn mjög veikur. Málið væri harmsaga fyrir alla. Y hafi verið kominn með vinnu í Noregi á þessum tíma við starf sem […]. Hafi hann orðið að hætta við að taka það starf að sér vegna atburðarins. Væri hann óvinnufær vegna höfuðverks. Þyrfti hann að staðaldri að nota sterk verkjalyf.

X kvaðst hafa vaknað þennan morgun með það á tilfinningunni að eitthvað hafi gerst. Hafi hann fari fram til að fara á salernið en þá hafi hann heyrt hljóð úr herbergi foreldra sinna. Hafi hann helst haldið að þau væru með martröð. Hafi hann heyrt orð eins og ,,að drepa okkur“ og ,,er í augað“. Er X hafi komið fram á gang hafi faðir hans komið út úr svefnherberginu. Hafi virst eins og hann væri að reyna að losna frá einhverju. Hafi hann dottið fram fyrir sig. Í beinu framhaldi hafi ákærði komið á eftir föður sínum út úr herberginu. Hafi ákærði tekið dökkleitan hlut af hillu á ganginum. Síðar hafi X séð að um var að ræða pönnu. Hafi ákærði með áhaldinu slegið föður sinn í höfuðið þannig að faðirinn hafi fallið í gólfið. Hafi X orðið mjög hræddur en hann hafi verið sannfærður um að ákærði ætlaði að drepa þau öll. Hafi hann hlaupið inn í herbergi sitt og ætlað að hringja eftir aðstoð. Í því hafi hann heyrt móður sína vera að biðja um aðstoð í síma. Er X hafi komið aftur fram á ganginn hafi faðir hans verið staðinn upp. Hafi faðir hans tjáð honum að hann skyldi klæða sig því lögreglan væri á leiðinni. Á þessum tíma hafi ákærði setið rólegur á stól í eldhúsi íbúðarinnar. Hafi hann sagt ,,þetta er fyrir Zyprexárin.

Fyrir dóminn komu lögreglumennirnir Þ-kvk-nf Þ-kvk-nf, P-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf P-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf. Þ-kvk-nf kvað tilkynningu til lögreglu hafa hljóðað um árás sonar á foreldra sína. Á staðnum hafi þau séð hvers kyns var. Ákærði hafi strax verið handtekinn og farið með hann á lögreglustöð. Áverkar hafi verið í andliti móður ákærða. Þá hafi faðir ákærða verið illa áttaður en hann hafi talað um að hafa verið sleginn í höfuðið með pönnu. Panna hafi verið á gólfi í gangi íbúðarinnar. Pannan hafi annað hvort verið færð af lögreglumönnum eða móður ákærða inn í eldhúsið. Í framburði móður ákærða hafi komið fram að ákærði hafi notað skrúfjárn við atlöguna. Það hafi fundist í svefnherberginu. Aðrir lögreglumenn hafi farið með ákærða á lögreglustöð. P-kk-nf G-kk-nf kvaðst hafa sinnt útkallinu. Hafi P-kk-nf gengið beint að ákærða eftir að hann hafi komið inn í íbúðina. Ákærði hafi verið handtekinn og færður í handjárn. Á leið á lögreglustöð hafi ákærði verið þögull. H-kk-nf P-kk-nf kvaðst hafa sinnt útkallinu. Hafi hann ásamt P-kk-þgf G-kk-þgf farið með ákærða á lögreglustöð. Í lögreglubifreiðinni hafi H-kk-nf stuttlega rætt við ákærða. Hafi ákærði lítið sagt en nefnt geðsjúkdóm og lyf. G-kk-nf G-kk-nf kvaðst hafa annast vettvangsrannsókn í íbúðinni. Panna sem nefnd hafi verið til sögunnar sem vopn hafi verið í eldhúsi íbúðarinnar er G-kk-nf hafi komið á staðinn. Leitað hafi verið eftir ummerkjum á pönnunni en ekkert fundist. Eftir ábendingu þeirra lögreglumanna sem hafi verið á staðnum um að brotaþolar hafi nefnt að skrúfjárn hafi verið notað við atlöguna hafi skrúfjárn fundist í svefnherbergi.

J-kk-nf M-kk-nf K-kk-nf læknir og H-kk-nf S-kk-nf augnlæknir staðfestu læknisvottorð í málinu vegna brotaþolanna. J-kk-nf M-kk-nf bar að áverki á auga Y hafi verið eftir beitt áhald. Gæti fingur ekki hafa valdið þeim áverka. Panna sem mynd væri af í rannsóknargögnum málsins gæti hafa orsakað áverka á höfði Y. Öll högg gagnvart höfði væru hættuleg og ef hlutur væri þungur gætu þau verið lífshættuleg. Algengt væri að viðkomandi missti meðvitund ef hann fengi högg í líkingu við það er Y hafi fengið á höfuðið. H-kk-nf staðfesti að áverkar á auga B samræmdust því að oddhvössum hlut hafi verið beint að auganu. Áhaldið hafi ekki farið í gegnum augnkúluna en rifið vöðva og brotið bein. Miklu afli hafi verið beitt umrætt sinn miðað við þá áverka er hafi af hlotist. Mýksti hluti augntóftar væri aftast þar sem taugin kæmi niður úr heila. Ef áhaldið hefði beinst að þeim stað hefði það getað gengið aftur í heila. Almennt væru miklu meiri líkur á að áhald færi í bein ef því væri beint að auganu þar sem mjúki hlutinn væri það lítill.

S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir staðfesti geðrannsókn er hann framkvæmdi á ákærða og gerði grein fyrir einstökum atriðum í sambandi við matið. Kvað hann niðurstöðu sína hafa verið afgerandi. Sökum greinilegra einkenna geðsjúkdóms hjá ákærða hafi S-kk-nf óskað eftir því að ákærði yrði strax fluttur úr fangelsi yfir á réttargeðdeildina á Sogni. Ákærði hafi verið mjög veikur á þessum tíma. Hafi hann að sínu mati verið ósakhæfur á verknaðarstundu. S-kk-nf kvað ástand ákærða vera það slæmt að hann yrði að vista á Sogni.

G-kk-nf H-kk-nf B-kk-nf sálfræðingur og P-kk-nf M-kk-nf geðlæknir staðfestu geðrannsókn er þeir framkvæmdu í yfirmati á ákærða. G-kk-nf H-kk-nf kvað ákærða hafa að sínu mati verið ósakhæfur á verknaðarstundu. Próf þau er lögð hafi verið fyrir ákærða hafi ekki greint á milli mismunandi tegunda geðklofa. Kvaðst G-kk-nf ekki vera þeirrar skoðunar að fyrir ákærða hafi vakað að taka líf foreldra sinna umrætt sinn. P-kk-nf kvað niðurstöðu matsgerðarinnar hafa verið þá að ákærði hafi verið ósakhæfur á verknaðarstundu. Geðklofi ákærða hafi gert hann hættulegan á verknaðarstundu, en verknaðurinn hafi verið framkvæmdur í geðrofsástandi. Sennilega hafi ekki verið ætlun ákærða að drepa foreldra sína greint sinn. Ef um sé að ræða geðrof sé viðkomandi með skert raunveruleikatengsl. Sjái viðkomandi ekki heiminn eins og venjulegur einstaklingur. Hafi matsmenn fengið góða innsýn inn í hugarheim ákærða. Ákærði hafi breyst mikið eftir að hann hafi byrjað að taka geðrofslyf í vistuninni.

Niðurstaða:

Ákærða er gefið að sök aðallega tilraunir til manndrápa en til vara sérstaklega hættulegar líkamsárásir 2. október 2010 með því að hafa veist að móður sinni, B, sem var sofandi í rúmi sínu og að hafa stungið hana tvisvar sinnum með skrúfjárni eða öðru oddhvössu áhaldi í vinstra auga. Þá að hafa veist að föður sínum, Y, þar sem hann var sofandi við hlið móður ákærða og að hafa stungið hann neðan við vinstra auga með skrúfjárni eða öðru oddhvössu áhaldi og þegar faðir ákærða vaknaði að hafa slegið hann með krepptum hnefa og slegið hann með eða kastað í hann tæplega 2 kg. pönnu úr pottjárni sem lenti í öxl og höfði föður ákærða.

Ákærði neitar sök. Hefur hann ekki tjáð sig um atvik málsins. Brotaþolarnir komu báðir fyrir dóminn. Lýstu þau því bæði hvernig ákærði hafi veist að þeim þennan morgun. B lýsti því hvernig hún hafi vaknað upp við mikinn sársauka í vinstra auga. Hafi hún staðið í þeirri trú að ákærði hafi valdið henni áverkanum á auganu. Hafi hún tekið skrúfjárn úr auganu og hent því frá sér. Y lýsti því hvernig hann hafi sömuleiðis vaknað við stunguáverka undir vinstra auga. Hafi hann séð ákærða í herberginu. Ákærði hafi í framhaldinu slegið Y með krepptum hnefa. Y hafi tekist að komast fram úr rúminu og fram á gang, en ákærði hafi elt hann fram. Frammi á gangi hafi ákærði slegið hann í höfuðið með einhverjum þungum hlut og Y rotast við það. Loks liggur fyrir framburður X sem kvaðst hafa orðið var við er faðir hans hafi komið út úr svefnherbergi og ákærði verið á eftir honum. Frammi á gangi hafi ákærði gripið einhvern hlut, sem síðar hafi komið í ljós að var panna, úr hillu og slegið föður sinn í höfuðið með pönnunni.

Með hliðsjón af framburðum brotaþolanna B og Y og vitnisins X er sannað að ákærði hafi veist að brotaþolunum greint sinn. Þegar atvik eru virt og hliðsjón höfð af framburði læknisins J-kk-ef M-kk-ef K-kk-ef um tilkomu áverka á Y og framburði H-kk-ef S-kk-ef læknis um tilkomu áverka á B, telur dómurinn sannað að ákærði hafi fyrst veist að föður sínum Y í rúminu með skrúfjárni sem fannst á vettvangi. Hafi hann með skrúfjárninu stungið hann neðan við vinstra auga. Í beinu framhaldi hafi hann veist að móður sinni B og stungið hana tvisvar sinnum með skrúfjárni í vinstra auga. Í kjölfarið hafi B hent skrúfjárninu frá sér. Fannst skrúfjárnið út við vegg í herberginu. Þó svo tæknideild lögreglu hafi ekki fundið ummerki um blóð á skrúfjárninu er fært í skýrslu rannsóknarlögreglumanns á vettvangi að svo hafi virst sem blóð væri á skrúfjárninu. Dómurinn telur jafnframt sannað með framburði Y að eftir þetta hafi ákærði veist með hnefahöggum að Y inni í herberginu. Með hliðsjón af framburði Y og X telur dómurinn ennfremur sannað að ákærði hafi slegið Y með tæplega 2 kg pönnu úr pottjárni frammi á gangi íbúðarinnar og hafi höggin lent á öxl og höfði Y. Afleiðingar árásarinnar koma fram læknisvottorðum og ákæru.

Eins og áður var rakið er ákærða aðallega gefið að sök tilraunir til manndrápa en til vara sérstaklega hættulegar líkamsárásir. Þó svo árás ákærða á Y hafi verið háskaleg, ber hún þess ekki merki að hafa borið að með þeim hætti að líklegast væri að bani hlytist af. Hafa sálfræðingur og geðlæknir er framkvæmdu geðrannsókn á ákærða lýst því að þeir telji ósennilegt að ákærði hafi viljað taka líf foreldra sinna. Fram kom í vitnisburði þeirra að ef um væri að ræða geðrof væri viðkomandi með skert raunveruleikatengsl. Sæi viðkomandi einstaklingur ekki heiminn eins og venjulegur einstaklingur. Með hliðsjón af þessu telur dómurinn ósannað að ákærði hafi viljað ráða föður sínum bana. Verður háttsemi ákærða gagnvart föður sínum Y því ekki felld undir 211. gr., sbr. 20. gr. laga nr. 19/1940.

Árás ákærða á móður sína, B, var sömuleiðis háskaleg, en atlögunni var beint að auga og skrúfjárn notað sem vopn. H-kk-nf S-kk-nf læknir hefur lýst því að litlar líkur voru á því að skrúfjárn það sem fór í augað, þó svo því hafi greinilega verið beitt af miklu afli, myndi fara í mýksta hluta augntóftar og þar með eiga greiða leið upp í heila. Líklegast væri að slíkt lag myndi lenda á beini augntóftar. Um heimfærslu þessa verknaðar til refsiákvæða verður einnig að hafa í huga fyrrgreinda afstöðu matsmanna til huglægrar afstöðu ákærða. Telur dómurinn því einnig ósannað að fyrir ákærða hafi vakað að ráða móður sinni bana. Verður háttsemi ákærða gagnvart móður hans, B, því ekki heldur felld undir 211. gr., sbr. 20. gr. laga nr. 19/1940. Atlaga ákærða gagnvart bæði föður sínum og móður var hins vegar sérstaklega hættuleg, bæði í ljósi þeirrar aðferðar sem hann beitti og þeirra afleiðinga sem hlutust af háttsemi hans. Með því verður ákærði sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt 1. og 2. tl. ákæru og varðar háttsemin í báðum tilvikum við 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940.

S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir framkvæmdi geðrannsókn á ákærða. Fram kemur að ákærði hafi haft vel dulin merki geðrofs og sturlunar. Hin geðrænu einkenni leiddu að mati S-kk-ef til ósakhæfis samkvæmt 15. gr. laga nr. 19/1940.

Að ósk ákærða voru G-kk-nf H-kk-nf B-kk-nf sálfræðingur og P-kk-nf M-kk-nf geðlæknir dómkvaddir til að leggja sérstakt mat á sakhæfi ákærða. Í þeirra niðurstöðu kemur fram að ákærði uppfyllti skilmerki fyrir geðklofssjúkdómi. Um væri að ræða erfiðan og illmeðhöndlanlegan sjúkdóm. Væri það niðurstaða matsmannanna að hjá ákærða sæist skýr merki geðveiki, sbr. 15. gr. laga nr. 19/1940, sem hafi gert hann ófæran um að stjórna gerðum sínum á þeim tíma sem afbrotið hafi verið framið.

Með vísan til þess sem hér að framan er rakið um geðhagi ákærða og öfgafull viðbrögð hans á heimili sínu 2. október 2010 telur dómurinn ekki varhugavert að slá föstu að andlegt ástand ákærða hafi verið það sjúkt á verknaðarstundu að hann hafi þá verið ófær um að stjórna gerðum sínum og sé því ósakhæfur. Ber því að sýkna hann af refsikröfu ákæruvaldsins, sbr. 15. gr. laga nr. 19/1940. Hins vegar þykir rétt, með hliðsjón af eðli sjúkdóms ákærða og alvarleika háttsemi hans, að fallast á varakröfu ákæruvalds um að ákærði sæti öryggisgæslu samkvæmt 62. gr. laga nr. 19/1940, enda liggja fyrir læknisfræðileg gögn og álit geðlækna og sálfræðings sem styðja nauðsyn þess. Áfrýjun dómsins frestar ekki framkvæmd öryggisgæslu, sbr. 5. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008.

B hefur krafist miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 1.200.000 krónur, auk vaxta. Dæma ber ákærða til að greiða B skaðabætur vegna þess tjóns er hún varð fyrir af völdum atlögu ákærða og breytir engu þar um þó ákærði hafi verið ósakhæfur er hann framdi brot sitt, sbr. grunnreglu 8. kapítula Mannhelgisbálks Jónsbókar, sbr. og dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 27/1970, frá 25. febrúar 1972. Um rökstuðning fyrir miskabótakröfu er vísað til þess að um hafi verið að ræða grófa líkamsárás á B sem hafi átt sér einskis ills von og legið sofandi í rúmi sínu. Auki mjög á vanlíðan B að um hafi verið að ræða son hennar. Atburðurinn hafi orðið til þess að B sofi illa og treysti sér vart úr húsi. Um bótagrundvöll er vísað til 26. gr. laga nr. 50/1993. Við mat á miskabótakröfunni verður að hafa í huga að árásin var gróf og hættuleg. Á B rétt á miskabótum vegna háttsemi ákærða og þykja bæturnar eftir atvikum málsins hæfilega ákveðnar 400.000 krónur. Um vexti fer sem í dómsorði greinir.

Y hefur krafist miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 1.200.000 krónur, auk vaxta. Á sama grundvelli og varðandi B ber ákærða að greiða Y skaðabætur vegna þess tjóns er hann varð fyrir umrætt sinn. Um rökstuðning fyrir kröfunni er vísað til hliðstæðra sjónarmiða og varðandi bótakröfu B. Við mat á miskabótakröfunni verður sömuleiðis í þessu tilviki haft í huga að árás ákærða var í þessu tilviki einnig gróf og hættuleg. Á Y rétt á miskabótum vegna háttsemi ákærða og þykja bæturnar eftir atvikum málsins hæfilega ákveðnar 400.000 krónur. Um vexti fer sem í dómsorði greinir.

Um málsvarnarlaun, þóknun réttargæslumanns og greiðslu sakarkostnaðar fer sem í dómsorði greinir og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. B-kk-nf E-kk-nf héraðsdómslögmaður var skipaður verjandi ákærða á rannsóknarstigi málsins. Hefur honum ekki verið ákvörðun þóknun fyrir þann starfa og verður það því gert hér í dómi. V-kvk-nf V-kvk-nf héraðsdómslögmaður var tilnefnd réttargæslumaður beggja brotaþolanna við rannsókn málsins hjá lögreglu. Var hún ekki skipaður réttargæslumaður brotaþolanna við meðferð málsins fyrir dómi, heldur var B-kk-nf N-kk-nf hæstaréttarlögmaður skipaður til starfans að ósk brotaþolanna. Þar sem í dómi skal tiltaka nákvæmlega hvernig um sakarkostnað fer, verður V-kvk-þgf og B-kk-þgf báðum ákveðin þóknun vegna réttargæslustarfa, þó svo 2. mgr. 48. gr. laga nr. 88/2008 mæli annars fyrir um að lögreglustjóri ákveði þóknun til réttargæslumanns sem síðar er ekki skipaður til að gegna því starfi fyrir dómi.

D ó m s o r ð:

Ákærði, A, skal vera sýkn af refsikröfu ákæruvaldsins.

Ákærði skal sæta öryggisgæslu samkvæmt 62. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og frestar áfrýjun dómsins ekki framkvæmd hennar.

Ákærði greiði B miskabætur að fjárhæð 400.000 krónur, ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 2. október 2010 til 10. janúar 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði Y miskabætur að fjárhæð 400.000 krónur, ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, frá 2. október 2010 til 10. janúar 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Sakarkostnaður að fjárhæð 2.956.775 krónur greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef Á-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 823.300 krónur, málsvarnarþóknun skipaðs verjanda ákærða á rannsóknarstigi B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 75.300 krónur og þóknun réttargæslumanna brotaþolanna, V-kvk-ef V-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 138.050 krónur og B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 138.050 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf