S-1473/2022

I Mál þetta, sem dómtekið var 21. septembersl., höfðaði héraðssaksóknari með ákæru 11. ágúst 2022 á hendur ákærða A-x-x B-x-x, kt. [...], [...], [...]:

„fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins SA verktakar, kt. 500620- 1020, sem stjórnarmaður og framkvæmdarstjóri með prókúruumboð, með því að hafa:

1. Eigi staðið skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri einkahlutafélagsins, vegna uppgjörstímabilanna janúar – febrúar, maí - júní, júlí – ágúst, september – október og nóvember – desember rekstrarárið 2021, í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 40.859.146 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

2021

Janúar – febrúar kr. 1.604.652

Maí - júní kr. 3.357.405

Júlí – ágúst kr. 7.203.693

September - október kr. 13.067.629

Nóvember – desember

kr. 15.625.767

Samtals

kr. 40.859.146

2. Eigi staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna júní til og með desember rekstrarárið 2021 og greiðslutímabilanna janúar til og með mars rekstrarárið 2022, samtals að fjárhæð 47.601.055 krónur, sem sundurliðast hér greinir:

2021

Júní

kr.

396.446

Júlí

kr.

1.173.319

Ágúst

kr.

5.074.936

September

kr.

3.324.175

Október

kr.

5.422.205

Nóvember

kr.

8.294.426

Desember

kr.

5.151.930 kr.

28.837.437

2022

Janúar

kr.

5.335.605

Febrúar

kr.

6.963.110

Mars

kr.

6.464.903 kr. 18.763.618

Samtals kr. 47.601.055

________________________________

Framangreind brot ákærða samkvæmt 1. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Framangreind brot ákærða samkvæmt 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 2. mgr. 30. gr laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Að auki er þess krafist að ákærða verði, með vísan til 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með dómi bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna, sitja í stjórn, starfa sem framkvæmdarstjóri eða koma með öðrum hætti að stjórnun eða fara með meiri hluta atkvæðisréttar í slíku félagi í allt að þrjú ár.“Af hálfu ákærða er þess krafist honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegrar þóknunar sér til handa.

Forsendur og niðurstaða:

Ákærði játaði skýlaust að hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Taldi dómari ekki ástæðu til að draga í efa að játningin væri sannleikanum samkvæm og var málið því tekið til dóms á grundvelli 164. gr. laga nr. 88/2008 án frekari sönnunarfærslu eftir að sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði vísar til þess við heimfærslu til refsiákvæða í ákæru að skilyrði 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga séu ekki uppfyllt þar sem því verði helst beitt gagnvart aðilum sem taki að sér að fara með fyrirtæki í þrot.

Ákærði er í máli þessu sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og í rekstri einkahlutafélagsins SA verktakar ehf. Samkvæmt sakavottorð ákærða var hann sakfelldur fyrir skattalagabrot 20. janúar 2012, skilorðsbundið í tvö ár auk sektargreiðslu að fjárhæð 100 milljónir króna, en ítrekunaráhrif þess brots eru fallin niður, sbr. 3. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga. Að öðru leyti hefur ákærði gerst sekur um ítrekuð umferðarlagabrot árin 2017- 2022.

Ákærði játaði skýlaust brot sitt fyrir rannsóknaraðilum og dómi og verður litið til þess við refsimat. Hins vegar er til þess að líta að um háar fjárhæðir er að ræða.

Að framangreindu virtu og með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 16 mánuði en fullnustu refsingar er frestað og falli hún niður að liðnum þremur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940. Þá verður ákærða gert að greiða sekt til ríkissjóðs sem þykir, með vísan til lögbundins fésektar álags, réttilega ákvörðuð 176.920.000 krónurog komi 360 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dóms.

Vegna kröfu ákæruvaldsins um að ákærði sæti atvinnurekstrarbanni, samkvæmt 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga er til þess að líta að um heimildarákvæði er að ræða sem var bætt við 262. gr. hegningarlaga með lögum nr. 56/2019. Í frumvarpi til laga nr. 56/2019 kemur fram að lagt sé til að hægt verði að úrskurða þá aðila sem hlotið hafi dóm fyrir 262. gr. almennra hegningarlaga í atvinnurekstrarbann, þ. e. bann við því að stofna félag með takmarkaða ábyrgð félagsmanna, að sitja í stjórn, að starfa sem framkvæmdastjóri eða koma með öðrum hætti að stjórnun slíks félags eða fara með meirihluta atkvæðisréttar í því, í allt að þrjú ár. Í lögskýringargögnum kemur m. a. fram í kafla 3. Meginefni frumvarpsins, að markmiðið með frumvarpinu sé að stemma stigu við misnotkun á hlutafélagaforminu og kennitöluflakki í atvinnurekstri. Þrátt fyrir að ákvæðið hafi verið lögfest um mitt ár 2019 er ekki að finna nema eitt fordæmi um að þess hafi verið krafist að því yrði beitt vegna brota er varða vanskil á vörslusköttum, sbr. dóm héraðsdóms Reykjavíkur 16. júní 2021 í máli nr. S- 7553/2019. Þar var ákærði sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda sem framkvæmdastjóri í fjórum félögum sem öll höfðu orðið gjaldþrota. Þó ekki sé vikið að því sérstaklega í dóminum má ætla að það hafi skipt máli við beitingu ákvæðisins í samræmi við áðurrakið markmið þess en fjárhæðir í því máli voru þó nokkuð lægri. Telur dómurinn að ekki séu skilyrði til beitingar ákvæðisins gagnvart ákærða.

Með vísan til sakfellingar ákærða, sbr. 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður ákærði dæmdur til að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, sem telst hæfilega ákveðin með hliðsjón af umfangi máls og tímaskýrslu 500.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Málsvarnarlaunin taka einnig til starfa verjandans á rannsóknarstigi málsins. Annan sakarkostnað leiddi ekki af meðferð málsins.

M-kvk-nf Thejllhéraðsdómarikveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, A-x-x B-x-x, sæti fangelsi í 1 6 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 176.920.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 500.000 krónur M-kvk-nf T-x-x