T-2/2012

Mál þetta, sem var þingfest 13. júlí 2012, var tekið til úrskurðar 14. september s.á. Sóknaraðili er D-13 ehf., kt. 000000-0000, Nóatúni 17, Reykjavík. Varnaraðili er Landsbankinn hf., kt. 000000-0000, Austurstræti 11, Reykjavík.

Mál þetta barst dóminum í upphafi með bréfi mótteknu 25. júní 2012. Krefst sóknaraðili þess að tryggingarbréfi Frjálsa fjárfestingarbankans hf., með þinglýsingarmerkingu 436-Z-003627/2006, verði aflýst af iðnaðarhúsnæði sóknaraðila að Dalshrauni 13 í Hafnarfirði, matshluta 03-0101, og vörugeymslu á sama stað, matshluta 04-0102 og með fastanúmeri 207-4338. Sóknaraðili krefst þess jafnframt að yfirlýsing með númeri 436-X-000885/2012 verði afmáð úr fasteignabók, ásamt öllum þeim athugasemdum sem af hinni ólögmætu endurþinglýsingu leiða. Þá gerir sóknaraðili kröfu til þess að varnaraðila verði gert að greiða honum málskostnað auk virðisaukaskatts að mati dómsins.

Sóknaraðili gerði þá kröfu að sýslumaðurinn í Hafnarfirði væri varnaraðili í máli þessu en ekki Landsbankinn hf. og lét bóka þá kröfu sína í þingbók þann 13. júlí sl. Kvaðst sóknaraðili aldrei hafa átt nein viðskipti við Landsbankann hf., og væri hann því málinu óviðkomandi. Dómari tók þá ákvörðun að samkvæmt gögnum og aðkomu Landsbankans hf. væri hann réttur varnaraðili en ekki sýslumaðurinn í Hafnarfirði. Var því mótmælt af hálfu sóknaraðila en málið var rekið og flutt í framhaldi á milli sóknaraðila og Landsbankans hf. sem varnaraðila. Í málinu lagði sýslumaðurinn í Hafnarfirði fram greinargerð þar sem hann kom athugasemdum sínum á framfæri með vísan til 3. mgr. 3. gr. laga nr. 39/1978. Varnaraðili gerir þær dómkröfur að dómkröfum sóknaraðila verði hafnað. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi sóknaraðila að mati dómsins að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Þann 6. júní árið 2006 gaf Húsaleiga ehf., kt. 000000-0000, úr veðtryggingarbréf til Frjálsa fjárfestingarbankans hf. til tryggingar skuldbindingum að höfuðstól allt að fjárhæð JPY 53.400.000, CHF 769.000 og EUR 372.000 auk dráttarvaxta og alls kostnaðar eins og segir í bréfinu. Skuldin var tryggð með veði í fasteigninni Dalshrauni 13 í Hafnarfirði, iðnaðarhúsnæði mhl. 03-0101 ásamt vörugeymslu mhl. 04-0102, fastanúmer 207-4338. Tryggingarbréfið var móttekið til þinglýsingar þann 7. júní 2006 með þinglýsingarnúmeri Z-3627/2006 og innfært í þinglýsingabók þann 9. júní sama ár.

Þann 30. ágúst 2007 undirrituðu Landsbanki Íslands hf. og Húsaleiga ehf. lánssamning nr. 0115-36-9187 þar sem bankinn lánaði félaginu fjölmyntalán að jafnvirði samtals kr. 80.000.000, í japönskum jenum 30% og svissneskum frönkum 70%. Í grein 11.1 í lánssamningnum kemur fram að til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu allra skuldbindinga skv. samningnum hafi Húsaleiga ehf. gefið út tryggingarbréf nr. 0115-63-150859 í erlendri mynt JPY 53.400.000, CHF 769.000 og EUR 372.000, tryggt með veði í fasteigninni Dalshrauni 13, Hafnarfirði. Er um sama bréf að ræða og lýst var hér að ofan.

Þann 14. janúar 2008 framseldi Frjálsi fjárfestingarbankinn hf. tryggingarbréfið til Landsbanka Íslands hf. með áritun á það.

Þann 9. október 2008 tók Fjármálaeftirlitið, með heimild í 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., þá ákvörðun að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf., sem heitir nú Landsbankinn hf. Varnaraðili kveðst því vera eigandi umrædds tryggingarbréfs og kröfuhafi samkvæmt áðurnefndum lánssamningi.

Málsástæður og lagarök sóknaraðila.

Sóknaraðili er þinglýstur eigandi að Dalshrauni 13 í Hafnarfirði, iðnaðarhúsnæði, matshluta 03-0101 ásamt vörugeymslu, matshluta 04-0102, fastanúmer 207-4338, samkvæmt afsali frá 7. apríl 2009. Upplýsti sóknaraðili fyrir dóminum að kaupandi eignarinnar, Atlantstrygging ehf., kt. 000000-0000, sé í dag sóknaraðili með sömu kennitölu. Á sama tíma og sóknaraðili keypti eignina, aflýsti Frjálsi fjárfestingarbankinn hf. ofangreindu tryggingarbréfi af henni. Keypti sóknaraðili því eignina veðbandalausa að þessu leyti. Þann 31. maí 2012 fékk sóknaraðili upplýsingar um að þann 27. febrúar 2012 hafi umræddu tryggingarbréfi verið endurþinglýst á fasteignina. Sóknaraðila hafi hins vegar ekki verið tilkynnt um það sérstaklega samkvæmt 27. gr. þinglýsingalaga. Sóknaraðili kveður þinglýsingarstjóra hafa gert þá athugasemd að skjalinu hafi verið endurþinglýst að kröfu Landsbankans hf., vegna þess að því hafi verið aflýst fyrir mistök Frjálsa fjárfestingarbankans hf. Sóknaraðili segir að aflýsing skjalsins hafi farið fram í samræmi við 2. ml. 2. mgr. 39. gr. þinglýsingalaga og verið á ábyrgð Frjálsa fjárfestingarbankans hf. og meint mistök starfsmanna hans komi sóknaraðila ekkert við. Sóknaraðili mótmælir því þeirri afstöðu varnaraðila að meint mistök starfsmanna Frjálsa fjárfestingarbankans hf. hafi þýðingu í máli þessu. Aflýsing bréfsins hafi verið á ábyrgð bankans auk þess sem tryggingarbréfið sjálft beri með sér, svo ekki verði um villst, að bréfið hafi verið til tryggingar skuld Húsaleigu ehf. við Frjálsa fjárfestingarbankann hf.. Hvergi sé minnst í bréfinu á Landsbankann. Þá liggi fyrir yfirlýsing Frjálsa fjárfestingarbankans hf. um að Húsaleiga ehf. skuldi bankanum ekkert og því til enn frekari staðfestingar hafi bankinn aflýst tryggingarbréfinu.

Þá segir sóknaraðili að krafa Landsbankans hf., um leiðréttingu þinglýsingarmistaka í samræmi við 27. gr. þinglýsingalaga, hafi verið sett fram í bréfi þann 15. febrúar 2012 og samkvæmt 1. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga skuli úrlausn þinglýsingarstjóra um þinglýsingu vera borin undir dóm áður en fjórar vikur séu liðnar frá henni, en ella áður en fjórar vikur séu liðnar frá þeim tíma er hlutaðeigandi fékk vitneskju um hana. Þar eð sá frestur hafi verið löngu liðinn, hafi sýslumanni þá þegar borið að synja um endurþinglýsinguna. Sóknaraðili bendir einnig á að 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga feli í sér heimild fyrir þinglýsingarstjóra að bæta úr færslu í fasteignabók sé hún röng, eða hafi mistök orðið um þinglýsinguna. Eins og sýslumaður taki sjálfur fram, sé ekki um þinglýsingarmistök að ræða. Þinglýsingarstjóri hafi skorað á fyrrverandi eiganda eignarinnar að lagfæra meint mistök Frjálsa fjárfestingarbankans hf., en óljóst sé á hvaða lagaheimild sú krafa sé byggð.

Það sé því ljóst að engin heimild hafi verið fyrir endurþinglýsingu veðtryggingarbréfsins, sem réttilega hafi verið aflýst í samræmi við 2. ml. 2. mgr. 39. gr. þinglýsingalaga. Þá byggir sóknaraðili á því að í athugasemdum þinglýsingarstjóra komi fram að ekki sé um þinglýsingarmistök að ræða. Þrátt fyrir það endurþinglýsi þinglýsingarstjóri tryggingarbréfinu aftur á eignina án þess að hafa nokkuð í höndunum um að varnaraðili sé réttur aðili að málinu eða ganga úr skugga um að varnaraðili hafi efnislegan rétt. Skjóti það skökku við að krafa Landsbankans hf. um endurþinglýsingu ofangreinds tryggingarbréfs skuli bera heitið „krafa um leiðréttingu þinglýsingarmistaka í samræmi við 27. gr. 1. mgr. laga nr. 39/1978 um þinglýsingar“, sýslumaður mótmæli því með áletrun á beiðni Landsbankans að um mistök hafi verið að ræða en þinglýsir samt sem áður tryggingarbréfinu aftur á eignina.

Sóknaraðili byggir málskostnaðarkröfu sína á XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 130. gr.

Málsástæður og lagarök varnaraðila.

Varnaraðili gerir þær dómkröfur að öllum kröfum sóknaraðila verði hafnað og hann dæmdur til að greiða varnaraðila málskostnað.

Varnaraðili kveður að í apríl 2009 virðist sem S-kk-nf K-kk-nf, kt. 000000-0000, fyrirsvarsmaður Húsaleigu ehf., hafi sett sig í samband við Frjálsa fjárfestingarbankann hf. og krafist aflýsingar á tryggingarbréfinu í ljósi þess að félagið hafi verið skuldlaust við þann banka. Fyrir mistök útbjó Frjálsi fjárfestingarbankinn hf. aflýsingarvottorð að beiðni S-kk-ef K-kk-ef, enda hafi veðtryggingarbréfið ekki fundist í skjalageymslu fjárfestingarbankans. Eins og fram komi á ljósriti tryggingarbréfsins sem Frjálsi fjárfestingarbankinn hf. hafi undir höndum þá hafi S-kk-nf K-kk-nf sjálfur tekið við því frá þeim banka áður en það var framselt Landsbanka Íslands hf. Virðist því ljóst að hann hafi verið í vondri trú og beitt starfsmenn fjárfestingarbankans blekkingum með refsiverðum hætti þegar hann krafðist aflýsingar á veðtryggingarbréfinu. Enn fremur hafi verið um sviksamlega háttsemi að ræða gagnvart varnaraðila, enda hafi Húsaleiga ehf. fengið lán hjá forvera varnaraðila, Landsbanka Íslands hf., gegn veitingu veðs í Dalshrauni 13 samkvæmt margræddu tryggingarbréfi, en S-kk-nf K-kk-nf hafi ritað undir lánssamninginn fyrir hönd Húsaleigu ehf. Þá hafi S-kk-nf K-kk-nf einnig samið afsalsskjalið þar sem hann afsalaði eigninni til sóknaraðila, sem sé félag í eigu föður hans, S-kk-ef I K-kk-ef, kt. 000000-0000. Afsalið sé dagsett 7. apríl 2009 og móttekið til þinglýsingar 8. apríl 2009, skjal nr. X 2792, sama dag og aflýsingarvottorðið var móttekið til þinglýsingar, skjal X 2793, en það sé dagsett 7. apríl 2009, eins og afsalið.

Í 39. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 séu ákvæði um aflýsingu skjala. Meginreglan skv. 1. mgr. sé að eignarhafti skuli aflýsa þegar þinglýst sé sönnun fyrir brottfalli þess eða skjal sé afhent með yfirlýsingu rétthafa um að því megi aflýsa. Skv. 2. mgr. verði veðskuldabréfi eða tryggingarbréfi ekki aflýst, nema að kvittun eða samþykki til aflýsingar sé ritað á bréfið sjálft. Samkvæmt síðari málslið greinarinnar sé þinglýsing á staðfestingu rétthafa samkvæmt þinglýsingabók um aflýsingu skjals þó fullnægjandi ef um sé að ræða bréf sem gefin hafi verið út til ríkissjóðs, opinberra stofnana, banka, sparisjóða, lífeyrissjóða, tryggingarfélaga eða verðbréfasjóða. Í 3. mgr. greinarinnar komi fram að hafi þinglýst skjal verið ógilt með dómi, megi þó aflýsa því, ef lagt sé fram endurrit af dóminum með áritaðri beiðni dómhafa um aflýsingu. Meginreglan sé því sú að afhenda beri frumrit skjala til aflýsingar. Undantekningarregla síðari málsliðar 2. mgr., um að þinglýsing á staðfestingu rétthafa samkvæmt þinglýsingabók um aflýsingu skjals dugi þegar um ákveðnar stofnanir og lögaðila sé að ræða, eigi að sjálfsögðu ekki við þegar skjöl séu glötuð. Þá gildi auðvitað sú regla að ógilda skuli hið glataða skjal með dómi, sbr. ákvæði 39. gr. laganna og ákvæði 120. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í áðurgreindu aflýsingarvottorði Frjálsa fjárfestingarbankans hf. standi skýrum stöfum að frumrit veðtryggingarbréfsins væri glatað. Þegar af þeirri ástæðu hafi þinglýsingarstjóra borið að vísa aflýsingarvottorðinu frá þinglýsingu.

Þá kveður varnaraðili veðtryggingarbréfið ekki hafa verið glatað. Frumrit bréfsins sé og hafi verið í vörslum Landsbankans hf. Það hafði verið framselt varnaraðila vegna skulda sem útgefandi þess, Húsaleiga ehf., hafði stofnað til hjá Landsbanka Íslands hf., eins og áður sagði. Í 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 segir: „Nú verður þinglýsingarstjóri þess áskynja, að færsla í fasteignabók er röng eða að mistök hafi orðið um þinglýsinguna ella, og skal hann þá bæta úr“. Með vísan til ofangreinds hafi varnaraðili krafist þess með bréfi, dags. 15. febrúar 2012, að þinglýsingarstjóri færði hið afmáða veðtryggingarbréf að nýju inn á 1. veðrétt eignarinnar í samræmi við reglur 15. gr. þinglýsingalaga um forgangsáhrif þinglýsingar. Enn fremur hafi varnaraðili farið fram á að kröfu þessari yrði þinglýst inn á eignina Dalshraun 13, fastanúmer 207-4338, enda hafi þinglýsing aflýsingarvottorðsins verið efnislega röng og hafi valdið varnaraðila verulegu tjóni nema úr væri bætt. Þinglýsingarstjóri hafi fært skjalið aftur inn í bækur sínar þann 27. febrúar 2012 með þeirri athugasemd að ekki hafi verið um þinglýsingarmistök að ræða. Hins vegar telur varnaraðili ljóst með vísan til ofangreinds að um mistök hafi verið að ræða, enda hafi orðið að ógilda hið glataða skjal með dómi, sbr. það sem hér að ofan segir um það efni.

Með vísan til framangreinds sé þess krafist að dómkröfum sóknaraðila verði hafnað, enda engin efni til að fallast á þær í þessu máli.

Niðurstöður.

Um aðild varnaraðila hefur verið fjallað hér að ofan.

Í gögnum málsins liggur fyrir lánssamningur á milli Húsaleigu ehf. sem lántaka, S-kk-ef K-kk-ef sem sjálfskuldarábyrgðaraðila og Landsbanka Íslands hf. sem banka, undirritaður 30. ágúst 2007. Kemur fram í samningnum að bankinn lofi að lána fjölmyntalán að jafnvirði samtals 80.000.000 króna í eftirtöldum myntum og hlutföllum: JPY 30% og CHF 70%. Í grein 3.1 segir að lánstíminn sé fimm ár og greiðist með sextíu afborgunum á eins mánaðar fresti. Í grein 3.3 segir að lántaka sé heimilt að greiða lánið hraðar eða að fullu áður en að lokagjalddaga komi með nánari skilmálum. Í grein 8.1 kemur fram að eitt af skilyrðum fyrir útborgun lánsins sé að tryggingarbréf, sem vísað er til í grein 11, hafi verið þinglýst án athugasemda og afhent. Í grein 11.1 segir að til tryggingar skilvísri og skaðlausri greiðslu allra skuldbindinga samkvæmt samningi þessum hafi lántaki gefið út tryggingarbréf nr. 0115-63-150159 í erlendri mynt, JPY 53.400.000 krónur CHF 769.000 og EUR 372.000, tryggt með veði í fasteigninni Dalshrauni 13, Hafnarfirði. Þá segir í grein 11.2 að S-kk-nf K-kk-nf taki sér á hendur sjálfskuldarábyrgð að fjárhæð 50.000.000 króna með nánari skilmálum. Í grein 13.1 segir að lántaka sé óheimilt að framselja réttindi sín eða skyldur samkvæmt lánasamningnum nema með skriflegu samþykki bankans. Þá segir í grein 13.2 að bankanum sé heimilt að framselja réttindi sín og skyldur til annarra lánastofnana en tilkynna skuli lántaka um slíkt framsal með yfirlýsingu sem undirrita skuli af framseljanda og framsalshafa.

Þá liggur frammi afrit af veðtryggingarbréfi, undirritað af Húsaleigu ehf., þar sem félagið gerir kunnugt að til tryggingar skaðlausri greiðslu á öllum skuldum við Frjálsa fjárfestingarbankann að höfuðstól allt að JPY 53.400.000, CHF 769.000 og EUR 372.000 auk dráttarvaxta og kostnaðar sé sett fasteignin að Dalshrauni 13, iðnaðarhúsnæði merkt 03-0101, ásamt vörugeymslu merkt 04-0104, heildareigninni, Hafnarfirði, fastanúmer 207-4338, með 13. veðrétti og uppfærslurétti. Var skjalið móttekið til þinglýsingar þann 7. júní 2006 og innfært í þinglýsingabók 9. júní 2006. Á bréfið er áritað framsal til Landsbanka Íslands hf. þann 14. janúar 2008.

Þann 7. apríl 2009 gaf Húsaleiga ehf. út afsal til Atlantstryggingar ehf., 000000-0000, vegna fasteignarinnar Dalshraun 13 í Hafnarfirði, fastanúmer 207-4338, eignarhluti 03-0101, sem er iðnaðarhúsnæði ásamt vörugeymslu, fastanúmer 207-4338, eignarhluti 04-0102, ásamt öllu því er eigninni fylgir og fylgja ber. Á afsalið er handritað að áhvílandi sé veðskuldabréf að fjárhæð 22.500.000 krónur sem greiðist upp af seljanda og verði aflýst eigi síðar en 1. júlí 2010. Var afsalið afhent til þinglýsingar 8. apríl 2009 og innfært í fasteignabók 16. apríl sama ár.

Þann 7. apríl 2009 undirritaði G-kk-nf G-kk-nf lögmaður, fyrir hönd Frjálsa fjárfestingarbankans hf., aflýsingarvottorð þar sem kemur fram að bankinn óski eftir að neðangreindu veðtryggingarbréfi, sem þinglýst sé á fasteignina Dalshraun 13 í Hafnarfirði, fastanúmer 207-4338, verði aflýst: Veðtryggingarbréf að fjárhæð JPY 53.400.000 auk CHF 769.000 auk EUR 372.000, útgefið þann 6. júní 2006 og móttekið til þinglýsingar þann 7. júní 2006. Þinglýsingarnúmer sé Z-003627/2006, upphaflega þinglýst á 13. veðrétt eignarinnar. Þá segir að frumrit veðtryggingarbréfsins sé glatað og aflýsing þessi fari fram á ábyrgð bankans. Er skjal þetta móttekið í apríl 2009 en dagsetning er ólæsileg og innfært í þinglýsingabók 14. apríl 2009. Auk þessa liggur fyrir yfirlýsing, dagsett 24. september 2009, undirrituð af I-kk-þgf F-kk-þgf lögmanni fyrir hönd Frjálsa fjárfestingarbankans hf., þar sem því er lýst yfir að Húsaleiga ehf. og S-kk-nf K-kk-nf séu samkvæmt bókum Frjálsa fjárfestingarbankans skuldlaus við bankann.

Með bréfi dagsettu 15. febrúar 2012 fór Landsbankinn hf. fram á það við sýslumanninn í Hafnarfirði að hann leiðrétti þinglýsingarmistök í samræmi við 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Færir varnaraðili þar fram rök sín fyrir því að þinglýsa beri umræddu tryggingarbréfi aftur á fasteignina þar sem um mistök þinglýsingarstjóra hafi verið að ræða. Var bréfi þessu þinglýst á eignina þann 27. febrúar 2012. Áritaði þinglýsingarfulltrúi á bréfið að ekki hafi verið um þinglýsingarmistök að ræða. Skjalinu hafi verið aflýst samkvæmt skjali X-002793/2009. Það hafi verið mistök Frjálsa fjárfestingarbankans hf. Skjalið hafi verið innfært á ný 27. febrúar 2012 að kröfu Landsbankans hf.

Með bréfi 8. júní 2012 tilkynnti fulltrúi sýslumannsins í Hafnarfirði S-kk-þgf K-kk-þgf, fyrir hönd Húsaleigu ehf., um óánægju með þinglýsingarvottorðið.

Með bréfi 20. júní 2012 tilkynnti lögmaður sóknaraðila sýslumanninum í Hafnarfirði að úrlausn þinglýsingarstjóra yrði borin undir dómstóla. Með bréfi þann 20. júní sl. barst dóminum síðan krafa sóknaraðila eins og að ofan greinir.

Í gögnum málsins liggur fyrir ákveðið ósamræmi. Umþrætt veðtryggingarbréf er gefið út til Frjálsa fjárfestingarbankans 6. júní 2006 og þinglýst degi síðar. Þann 14. janúar 2008 framseldi Frjálsi fjárfestingarbankinn bréfið til Landsbanka Íslands. Þann 30. ágúst 2008 gerði Húsaleiga ehf. lánssamning við Landsbanka Íslands og var bankanúmer bréfsins leiðrétt handvirkt inn í lánasamninginn. Þann 7. apríl 2009 undirritar lögmaður fyrir hönd Frjálsa fjárfestingarbankans yfirlýsingu um aflýsingu bréfsins. Þá liggur einnig fyrir, framlagt af varnaraðila, afrit af sama veðtryggingarbréfi áritað um þinglýsingu með handskrifuðu númeri 713844 og handritað á bréfið „Frumrit móttekið“ og síðan ólæsilegt nafn og kennitala 000000-0000 sem er kennitala S-kk-ef K-kk-ef. Lét G-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf hdl., fyrrverandi starfsmaður Frjálsa fjárfestingarbankans, umrætt ljósrit fylgja yfirlýsingu sinni 22. ágúst 2012 þar sem hann lýsti því yfir að veðtryggingarbréfið hafi verið framselt Landsbankanum 14. janúar 2008 en jafnframt að S-kk-nf K-kk-nf hafi móttekið persónulega frumrit bréfsins. Þá er fullyrt í greinargerð varnaraðila að frumrit bréfsins sé og hafi verið í vörslum Landsbankans hf. Af áritunum á bréfið verður ekki önnur ályktun dregin en að frumritið hafi verið afhent S-kk-þgf áður en bréfið var áritað um framsal til Landsbanka Íslands. Þrátt fyrir þetta hefur það ekki þýðingu við úrlausn málsins. Þá hafa þau sjónarmið sóknaraðila, að frumritið hafi aldrei verið framselt varnaraðila, ekki þýðingu við niðurstöðu þessa ágreinings. Þá byggir sóknaraðili einnig á því að þar sem Húsaleiga ehf. hafi verið skuldlaus við Frjálsa fjárfestingarbankann er bréfið var framselt, þá hafi bankinn ekki haft heimild til að framselja veðtryggingarbréfið. Samkvæmt áritun á veðtryggingarbréfið sjálft var það framselt Landsbankanum í 14. janúar 2008 en yfirlýsingin um aflýsingu gefin út 7. apríl 2009. Því er óupplýst hvort skuld Húsaleigu ehf. hafi verið til staðar við Frjálsa fjárfestingarbankann á þeim tíma er framsal bréfsins átti sér stað. Verður ekki leyst úr því í máli þessu.

Í 2. mgr. 39. gr. laga nr. 39/1978 segir að veðskuldabréfi eða tryggingarbréfi verði ekki aflýst nema kvittun eða samþykki til aflýsingar sé ritað á bréfið sjálft. Þinglýsing á staðfestingu rétthafa samkvæmt þinglýsingabók um aflýsingu skjals sé þó fullnægjandi ef um sé að ræða bréf sem gefin hafa verið út til ríkissjóðs, opinberra stofnana, banka, sparisjóða, lífeyrissjóða, tryggingarfélaga eða verðbréfasjóða. Í 3. mgr. segir að þegar þinglýst skjal hafi verið ógilt með dómi, megi þó aflýsa því, ef lagt sé fram endurrit af dóminum með áritaðri beiðni dómhafa um aflýsingu. Varnaraðili byggir á því að 2. málsliður 2. mgr. 39. gr. þinglýsingalaga sé undantekningarregla og henni verði ekki beitt sé frumskjal glatað. Við slíkar aðstæður beri að fá ógildingardóm fyrir skjalinu, sbr. 3. mgr. 39. gr. laganna. Þessu mótmælti sóknaraðili.

Veðtryggingarbréf það sem deila þessi snýst um var gefið út af Húsaleigu ehf., til tryggingar skuldum félagsins við Frjálsa fjárfestingarbankann hf. Ekki er ágreiningur um að bankinn hafi stöðu banka almennt og uppfylli skilyrði 2. ml. 2. mgr. 39. gr. þar sem banka er getið. Með yfirlýsingu Frjálsa fjárfestingarbankans þann 7. apríl 2009 lýsti bankinn því yfir að ofangreint veðtryggingarbréf væri uppgreitt og óskaði eftir því að bréfinu yrði aflýst af fasteigninni Dalshrauni 13 í Hafnarfirði. Var bréfið undirritað af lögmanni bankans og mátti þinglýsingarfulltrúi treysta útgáfu þess. Var þeirri yfirlýsingu þinglýst þann 14. apríl 2009 og veðtryggingarbréfinu aflýst um leið, allt í samræmi við 2. ml. 2. mgr. 39. gr. þinglýsingalaga. Dómurinn tekur ekki undir þá málsástæðu varnaraðila að séu frumrit skjala sem gefin eru út til ofangreindra stofnana glötuð, beri þeim að fá dóm til ógildingar á skjalinu áður en þeim er aflýst. Ef svo væri, væri ofangreindu ákvæði ofaukið og tilgangslaust í lögunum. Auk alls þessa lýsti annar lögmaður bankans, I-kk-nf F-kk-nf hdl., því sérstaklega yfir þann 24. september 2009 að Húsaleiga ehf. væri skuldlaus við bankann. Varnaraðili fullyrðir að veðtryggingarbréfið sé ekki glatað. Frumrit bréfsins sé og hafi verið í vörslum Landsbankans hf. Það hafði verið framselt varnaraðila vegna skulda sem útgefandi þess, Húsaleiga ehf., hafði stofnað til hjá Landsbanka Íslands hf., eins og áður segi. Sé svo, verður ekki leyst úr þeim ágreiningi í máli þessu. Hafi mistök átt sér stað með yfirlýsingu Frjálsa fjárfestingarbankans um skuldleysi Húsaleigu ehf. við bankann og uppgreiðslu og aflýsingu á veðtryggingarbréfinu, verður sóknaraðili í máli þessu ekki látinn bera ábyrgð á því með þeim hætti að þola að veðtryggingarbréfinu verið þinglýst aftur á fasteignina án hans samþykkis eða samkvæmt dómsorði.

Sóknaraðili er í máli þessu D-13 ehf. Keypti félagið húseignina Dalshraun 13 í Hafnarfirði og fékk útgefið afsal þann 7. apríl 2009. Engu er getið um það lán sem þrætt er um í máli þessu. Hefur ekki verið sýnt fram á að sóknaraðili hafi átt viðskipti við Frjálsa fjárfestingarbankann né varnaraðila í máli þessu né að sóknaraðili hafi yfirtekið þær skuldir sem veðtryggingarbréfið átti að tryggja.

Af öllu ofangreindu virtu verður ekki tekið undir það með varnaraðila að aflýsing þinglýsingarfulltrúa sýslumannsins í Hafnarfirði hafi verið þinglýsingarmistök í skilningi 27. gr. þinglýsingalaga. Tekur dómurinn undir þau sjónarmið sóknaraðila að þinglýsingarfulltrúa hafi verið óheimilt að þinglýsa veðtryggingarbréfinu aftur á fasteignina án samþykkis þinglýsts eiganda hennar, en það lá ekki fyrir. Þá voru skilyrði 3. mgr. 39. gr. laganna uppfyllt vegna aflýsingar bréfsins á sínum tíma með útgáfu yfirlýsingar sem stafaði frá kröfuhafa veðtryggingarbréfsins samkvæmt efni bréfsins. Verður krafa sóknaraðila um að aflýsa beri síðari þinglýsingu veðtryggingarbréfsins af fasteigninni, ásamt bréfi varnaraðila með þinglýsingarnúmerið X-2793/2012 og afleiddum athugasemdum, tekin til greina eins og segir í úrskurðarorði.

Með vísan til 130. gr. laga nr. 91/1991 verður varnaraðili dæmdur til að greiða sóknaraðila 200.000 krónur í málskostnað.

Úrskurð þennan kveður upp Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari.

Ú r s k u r ð a r o r ð:

Sýslumaðurinn í Hafnarfirði skal aflýsa veðtryggingarbréfi með þinglýsingarnúmerinu 436-Z-003627/2006 af fasteigninni Dalshraun 13, Hafnarfirði, matshluta 03-0101 og matshluta 04-0102 með fastanúmeri 207-4338.

Sýslumaðurinn í Hafnarfirði skal einnig aflýsa yfirlýsingu með þinglýsingarnúmerinu 436-X-000885/2012 af sömu fasteign. Skal hvorutveggja afmáð úr fasteignabók sýslumannsins í Hafnarfirði ásamt öllum þeim athugasemdum sem af þinglýsingunni hefur leitt.

Varnaraðili, Landsbankinn hf., greiði sóknaraðila, D-13 ehf., 200.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 19.9. 2012.