E-135/2017

I.

Mál þetta sem dómtekið var þann 9. nóvember 2017, var höfðað 15. desember 2016. Stefnandi er A, [...], Reykjavík, fyrir hönd ólögráða sonar síns B, en stefndu eru Reykjavíkurborg og Sjóvá-Almennar tryggingar hf. til réttargæslu.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda Reykjavíkurborg verði dæmd til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 13.339.880 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá [...] 2012 til greiðsludags. Allt að frádregnum 5.750.000 krónum sem stefnandi fékk greiddar úr ríkissjóði samkvæmt lögum nr. 69/1995 og 1.973.791 krónu sem stefnandi fékk greidda úr fjölskyldutryggingu hinn 5. júlí 2014. Þá krefst stefnandi greiðslu málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda auk málskostnaðar, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður felldur niður.

Í þinghaldi hinn 2. nóvember 2017 ákvað dómari, að höfðu samráði við aðila málsins, að sakarefni málsins yrði skipt, þannig að fyrst yrði málið flutt og dæmt um meinta bótaskyldu stefnda, Reykjavíkurborgar.

II.

Atvik málsins eru þau að sonur stefnanda B, sem fæddur er [...], slasaðist alvarlega á öðru auga seint að kvöldi hinn [...] 2012, þar sem hann var að leik ásamt öðrum drengjum á smíðavelli sem starfræktur var af stefnda, Reykjavíkurborg, við [...] í Reykjavík. Varð slysið með þeim hætti að einn drengjanna kastaði spýtu í átt að B sem lenti á [...] auga hans. Var B fluttur á slysadeild þar sem hann gekkst undir aðgerð á auganu. Ekki reyndist unnt að bjarga auganu, er augað alblint og notar drengurinn gerviauga í dag.

Í gögnum málsins liggur fyrir myndskeið af atviki málsins og umræddu smíðasvæði úr eftirlitsmyndavél á skólalóðinni. Þar má m.a. sjá B á hjóli á smíðavellinum. Kemur þar einnig fram að B hafi tekið upp viðarplötu og lyft henni í átt að drengjunum. Á myndbandinu sést ekki greinilega þegar einn drengjanna kastar spýtunni í átt að B, þar sem kofar skyggðu á það sjónarhorn. Samkvæmt myndskeiðinu er timburbrettum staflað á einn stað á lóðinni, en ekki er að sjá laust timbur eða spýtur í kringum kofa sem þar hafa verið reistir.

III.

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi telur að slysið megi rekja til vanrækslu Reykjavíkurborgar á eftirliti með leiksvæðum barna. Telur stefndi að slysið megi rekja til hættueiginleika þess að láta smíðasvæðið vera eftirlitslaust með „naglaspýtum“ á víð og dreif þar sem börn leiki sér. Telur stefnandi að stefnda hafi borið að gæta þess að börnum stafaði ekki hætta af svæðinu, full ástæða hafi verið til þess að girða svæðið af eða hreinsa að loknum starfsdegi smíðavallarins.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukrafa stefnda byggir á því að stefndi, Reykjavíkurborg, beri ekki hlutlæga ábyrgð á því sem gerist á opnum svæðum borgarinnar. Stefnandi hafi hvorki sýnt fram á gálausa háttsemi starfsmanna borgarinnar né að starfsmenn hennar hafi á einhvern hátt vanrækt skyldur sínar. Þá hafi stefnandi ekki sannað að orsakatengsl séu á milli meintrar vanrækslu stefnda og tjóns B.

Stefndi tekur fram að B hafi orðið fyrir tjóni vegna þess að þriðji aðili kastaði í hann spýtu. Stefndi geti ekki verið ábyrgur fyrir tjóni sem verði vegna ólögmætra athafna þriðja manns. Drengurinn hafi orðið fyrir atlögu, en sá sem kastað hafi spýtunni hafi aðeins verið [...] ára gamall og of ungur til að gera sér grein fyrir hversu alvarlegar afleiðingar gátu hlotist af gjörðum hans. Þannig megi færa rök fyrir því að tjón B hafi verið óhappatilviljun enda ljóst að margir hafi fengið í sig spýtu án þess að afleiðingarnar hafi orðið svo alvarlegar og varanlegar.

Stefndi tekur fram að slysið hafi átt sér stað kl. [...]. Engin starfsemi hafi á þessum tíma verið á vegum stefnda Reykjavíkurborgar við [...] eða smíðavellina. Samkvæmt 92. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 sé börnum, 12 ára og yngri, ekki heimilt að vera á almannafæri eftir kl. 22:00 á sumartíma, nema í fylgd með fullorðnum. Það sé því ljóst að báðir drengirnir sem hlut áttu að máli voru á almannafæri eftir leyfilegan tíma án fylgdar fullorðinna. Ábyrgð á því verði ekki lögð á aðra en forráðamenn þeirra.

Stefndi tekur fram að í stefnu sé ekki tilgreint með hvaða hætti stefndi hefði getað komið í veg fyrir tjónið. Telur stefndi þá málsástæðu stefnanda að hægt hefði verið að koma í veg fyrir slysið með lágmarksfyrirhöfn og tilkostnaði vanreifaða, þar sem ekki sé tekið fram til hvaða ráðstafana starfsmenn stefnda hafi átt að grípa til að koma í veg fyrir slysið. Stefndi geti ekki komið í veg fyrir að aðrir taki upp hluti og hendi þeim í aðra. Þá mótmælir stefndi því að „naglaspýtur“ hafi verið á „víð og dreif“ um svæðið. Af myndskeiði sé ljóst að þetta sé ekki rétt. Þvert á móti sé smíðavöllurinn mjög snyrtilegur og engar spýtur að sjá í kringum smíðakofana. Kofarnir standi öðru megin við planið og hinum megin sé vörubrettum staflað snyrtilega. Þá sé það rétt að svæðið hafi verið opið öllum, eins og almennt sé um smíðavelli, enda hvergi í lögum eða reglum mælt fyrir um að skylt sé að girða slík svæði af. Þá er því mótmælt að drengur hafi tekið upp „naglaspýtu“. Hvergi í gögnum málsins komi fram að spýtan hafi verið með nagla.

IV.

Í þessum þætti málsins gerir stefnandi kröfu um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda vegna slyss sem hann varð fyrir hinn [...] 2012.

Stefnandi reisir kröfu sína á hendur stefnda á sakarreglunni. Telur stefnandi að tjón hans megi rekja til vanrækslu Reykjavíkurborgar á eftirliti með skólalóðinni. Smíðasvæðið hafi verið hættulegt börnum og stefnda hafi borið að gæta þess að börnum stafaði ekki hætta af því. Full ástæða hafi verið til þess að girða svæðið af eða hreinsa að loknum starfsdegi smíðavallarins. Máli sínu til stuðnings vísar stefnandi til ákvæða 1. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 657/2009 um gerð og búnað grunnskólahúsnæðis og skólalóða, en ákvæðið mælir fyrir um að húsnæði, lóð, aðstaða, búnaður og öll starfsemi sem börn taka þátt í á vegum grunnskóla skuli miðast við að öryggi nemenda sé tryggt.

Slysið gerðist kl. [...] á smíðavelli sem starfræktur var af stefnda, Reykjavíkurborg, við frístundaheimilið [...] í Reykjavík. Var stefnandi, sem þá var [...] ára gamall, þar á leik ásamt fleiri drengjum. Varð slysið með þeim hætti að einn drengjanna, [...] ára gamall, kastaði spýtu í átt að stefnanda og lenti hún á [...] auga hans. Hlaut stefnandi alvarlegan áverka á [...] auga, er augað alblint og notar stefnandi gerviauga.

Í gögnum málsins liggur fyrir myndskeið af atburðinum þar sem sjá má aðbúnað á umræddum smíðavelli. Kemur fram á myndskeiðinu að timburbrettum sem notuð eru til kofabygginga hefur verið raðað snyrtilega á einn stað á lóðinni, en ekki er að sjá að laust timbur eða spýtur liggi á jörðinni eða í kringum kofa sem þar hafa verið reistir. Bera gögn málsins ekki annað með sér en að vel hafi verið gengið frá smíðavellinum af hálfu þeirra sem ábyrgð báru á þeirri starfsemi sem þar fór fram. Verður slys stefnanda því ekki rakið til vanrækslu stefnda með smíðavellinum. Þá verður ekki talið að á stefnda hafi hvílt skylda til að girða smíðavöllinn sérstaklega af eða hafa sérstakt eftirlit með skólalóðinni og smíðavellinum utan vinnutíma starfsmanna sem þar störfuðu, en eins og áður hefur komið fram varð slysið seint að kvöldi.

Samkvæmt framansögðu verður ekki talið að tjón stefnanda sé að rekja til athafna eða athafnaleysis sem stefndi, Reykjavíkurborg, beri skaðabótaábyrgð á. Telur dómurinn að um óhappatilvik hafi verið að ræða, sem hvorki verður rakið til aðbúnaðar á skólalóðinni né saknæmrar eða ólögmætrar háttsemi starfsmanna stefnda. Ber því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í máli þessu.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Reykjavíkurborg, er sýknaður af öllum kröfum stefnanda, A, fyrir hönd ólögráða sonar hennar, B.

Málskostnaður fellur niður.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)