E-2369/2007

Mál þetta var dómtekið 21. febrúar sl. að loknum munnlegum málflutningi.

Stefnandi er G-kk-nf J-kk-nf, kt. 000000-0000, Glæsivöllum 4, Grindavík, en stefndu eru P-kk-nf B-kk-nf E-kk-nf, kt. 000000-0000, Efstaleiti 28, Keflavík, Tréborg sf., kt. 000000-0000, Efstaleiti 28, Keflavík, J-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf, kt. 000000-0000, Efstahrauni 15, Grindavík og Vátryggingafélag Íslands hf., kt. 000000-0000, Ármúla 3, Reykjavík til réttargæslu.

Lögmaður stefnanda er G-kk-nf Ó-kk-nf J-kk-nf hrl. en lögmaður stefndu P-kk-ef B-kk-ef E-kk-ef og Tréborgar ehf. er Í-kk-nf P-kk-nf hdl., lögmaður stefnda J-kk-ef I-kk-ef E-kk-ef er J-kk-nf M-kk-nf hrl. og lögmaður til réttargæslu er Ó-kk-nf L-kk-nf E-kk-nf hdl.

I.

Í málinu eru gerðar þessar dómkröfur .

1. Stefnandi krefst þess að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða honum 4.517.500 krónur í skaðabætur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 14. apríl 2007 til 22. júní 2007, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna frá þeim degi til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt framlögðum málskostnaðar-reikningi og verði við ákvörðun hans tekið tilliti til skyldu stefnanda til að greiða virðisaukaskatt af málflutningsþóknuninni.

2. Stefndu P-kk-nf B-kk-nf og Tréborg sf. krefjast aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og að þeim verði dæmdur málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi og þá að teknu tilliti til þess, að stefndi P-kk-nf B-kk-nf er ekki virðisaukaskattskyldur.

Til vara er þess krafist að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður verði felldur niður.

3. Stefndi J-kk-nf I-kk-nf krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og honum verði tildæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda að mati dómsins, en ella er þess krafist að kröfurnar verði stórlega lækkaðar.

4. Engar sjálfstæðar kröfur voru gerðar af hálfu réttargæslustefnda, en þó er gerð krafa um málskostnað að mati dómsins sbr. 2. mgr. 21. gr. laga nr. 91/1991.

II.

Áður var rekið mál nr. E732/2005 milli sömu aðila varðandi sama málefni og fór fram í því aðalmeðferð 31. janúar 2006, sem hófst með vettvangsgöngu að Glæsivöllum 4, Grindavík með þátttöku hinna sérfróðu meðdómsmanna í málinu nú og lögmönnum aðila. Ekki þótti ástæða til að fara aftur í vettvangsgöngu nú, enda hafa viðgerðir að nokkru verið framkvæmdar.

Með úrskurði uppkveðnum 27. febrúar 2006 var máli nr. E-732/2005 vísað frá dómi ex officio, þar sem nauðsyn þótti til að afla nýs kostnaðarmats vegna meintra galla á húsegininni Glæsivöllum 4, Grindavík svo unnt yrði að leggja dóm á kröfu í málinu. Þessarar matsgerðar hefur nú verið aflað og hún lögð fram sem dskj. nr. 34, ásamt eldri matsgerð og álitsgerðum. Þá gáfu sömu aðilar og vitni aftur skýrslu í málinu nema H-kk-nf H-kk-nf.

III.

Mál þetta varðar galla sem stefnandi telur fasteignina Glæsivelli 4, Grindavík haldna og rekja megi til saknæmrar háttsemi við byggingu hússins, sem stefndu beri sameiginlega ábyrgð á. Stefndu mótmæla því að eignin sé haldin slíkum göllum er stefnandi lætur í veðri vaka auk þess sem þeir firra sig ábyrgð verði talið að um einhverja galla sé að ræða. Þá telja stefndu þvílíka annmarka vera á matsgerð dómkvadds matsmanns, sem stefnandi byggir kröfur sínar á, að niðurstaða málsins verði ekki byggð á henni. Á hinn bóginn er ágreiningslaust að eitthvað fór úrskeiðis við niðurlögn steypu sem olli því að steypuhreiður mynduðust. Ágreiningur er á hinn bóginn um það hvort bætt hafi verið úr annmörkunum og hvort þörf sé á viðlíka ráðatöfunum og matsmaður leggur til.

Stefnandi kveðst hafa ráðist í byggingu umrædds einbýlishúss á árinu 2001 og ráðið stefnda P-kk-þf B-kk-þf húsasmíðameistara sem byggingarverktaka í félagi við G-kk-þf R-kk-þf R-kk-þf. Hafi stefndi P-kk-nf jafnframt verið byggingarstjóri hússins og húsasmíðameistari. Stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi verið ráðinn sem múrarameistari að húsinu með samþykki byggingarstjórans P-kk-ef. Ekki hafi verið gerðir skriflegir samningar við stefndu en þeir borið sameiginlega ábyrgð á uppsteypu hússins sem byggingarstjóri og múrarameistari.

Stefnandi kveður að fullu hafi verið gert upp við stefndu eins og um var samið. Þannig hafi stefnandi greitt samtals 4.900.000 krónur til stefnda P-kk-ef B-kk-ef, G-kk-ef R-kk-ef R-kk-ef, sem hafi verið byggingarverktaki ásamt stefnda P-kk-þgf B-kk-þgf og Tréborgar sf., sem sé sameignarfélag í eigu stefnda P-kk-ef B-kk-ef og H-kvk-ef T-kvk-ef. Þá hafi stefnandi greitt stefnda J-kk-þgf I-kk-þgf 1.376.223 krónur.

Stefndi P-kk-nf B-kk-nf heldur því fram að ónákvæmni gæti í stefnu varðandi greiðslur stefnanda fyrir verkið. Hið rétta sé að Tréborg sf. hafi gefið út einn reikning vegna verksins dagsettan 14. desember 2001 að fjárhæð 1.000.000 krónur. Greiðslukvittun vegna greiðslu þess reiknings sé dagsett 26. október 2001, sbr. dskj. 5, en sjálfur reikningurinn hafi verið útbúinn síðar. Stefnandi hafi tjáð stefnda að hann þyrfti greiðslukvittunina á þeim tíma vegna umsóknar hans um byggingarlán. Upp úr áramótum 2001/2002 hafi stefnandi hins vegar tjáð stefnda að hann hefði glatað kvittuninni og þyrfti þar af leiðandi nýja kvittun vegna lánsumsóknar og/eða greiðslumat. Stefndi hafi tekið orð stefnanda trúanleg og undirritað nýja kvittun, dagsetta 16. janúar 2002, sbr. dskj. nr. 7. Komi fram í málinu að báðar kvittanirnar séu vegna sömu greiðslu, sbr. dskj. nr. 2, tl. 7. Til viðbótar hafi stefnandi innt af hendi þrjár greiðslur, samtals að fjárhæð 780.000 krónur inn á bankareikning H-kvk-ef T-kvk-ef vegna Tréborgar sf., þann 25. janúar 2002, 5. febrúar 2002 og 20. mars 2002. Ekki hafi verið gefinn út reikningur vegna þeirra greiðslna. Stefnandi hafi þannig samtals greitt Tréborg sf. 1.780.000 krónur.

Stefndi P-kk-nf B-kk-nf kveður stefnanda hafi fengið vin sinn G-kk-þf R-kk-þf R-kk-þf til að reisa einbýlishúsið, en þar sem hann hafði ekki tilskilin réttindi hafi stefnandi farið þess á leit við sig vegna Tréborgar sf. að vera byggingarstjóri við verkið og hafi hann samþykkt það. Hvorki hafi verið samið sérstaklega um greiðslu milli aðila né um verktöku af hálfu stefnda. Stefnandi hafi sjálfur haft með höndum kaup á byggingarefni, þ.m.t. mótatimbri, auk þess sem hann hafi sjálfur fengið verktaka að verkinu svo sem múrarameistara, pípulagningameistara og rafvirkja. Stefndi hafi ekki gert athugasemdir við það val enda um að ræða iðnmeistara. Stefndi hafi ekki haft verktöku með höndum við verkið að öðru leyti en því að hann sem starfsmaður Tréborgar sf. aðstoðaði stefnanda í tímavinnu við uppslátt steypumóta. Því fari hins vegar fjarri að stefndi eða Tréborg sf. hafi tekið að sér að byggja húsið, svo sem stefnandi haldi fram.

Stefndi J-kk-nf I-kk-nf kveðst hafa tekið að sér múrverk við hús stefnanda árið 2001 og annast uppsteypu hússins ásamt R-kk-þgf R-kk-þgf og byggingarstjóra hússins og öðrum starfsmönnum. Í ársbyrjun 2002 hafi stefnandi látið Línuhönnun framkvæma úttekt á meintum steypugöllum í húsinu og í framhaldi af skýrslu Línuhönnunar hafi stefnandi farið fram á það við stefnda J-kk-þf að hann lagfærði þá galla sem komu fram og að honum sneru samkvæmt skýrslunni og hafi stefndi gert það þegar í stað. Um einu og hálfu ári seinna hafi stefnda svo borist matsbeiðni frá lögmanni stefnanda og í kjölfarið hafi matsmaður verið dómkvaddur 9. maí 2003 og hafi mati ekki verið lokið fyrr en í október 2004.

Stefnandi kveður í ljós hafa komið eftir að húsið var reist að það væri haldið meiriháttar göllum. Hafi fyrst og fremst verið um að ræða galla í niðurlögn steypu, sem ókleift sé að lagfæra. Er stefnandi hugðist fá fokheldisvottorð snemma árs 2002 hafi byggingarfulltrúinn í Grindavík stöðvað framkvæmdir við húsið vegna þeirra alvarlegu galla sem voru á uppsteypu og burðarvirki. Af þeim sökum hafi byggingarfulltrúinn fengið verkfræðistofuna Línuhönnun til þess að taka út steypugallana og gera tillögur um viðgerðir á eigninni. Samkvæmt skýrslu Línuhönnunar hafi verið staðfest að eignin væri haldin miklum steypugöllum, sem rekja mætti fyrst og fremst til mistaka við niðurlagningu steypunnar, hroðvirkni og þess að steypumót hafi ekki verið skoluð eins og góðir verkhættir kveði á um. Stefnandi hafi þegar krafið stefndu um úrbætur, en þær litlu úrbætur sem voru reyndar hafi engan árangur borið.

Í framhaldi af þessu hafi stefnandi krafið tryggingafélögin Vátryggingafélag Íslands hf. og Sjóvá- Almennar tryggingar hf. um greiðslur úr starfsábyrgðartryggingum byggingarstjórans, stefnda P-kk-ef B-kk-þgf og múrarameistarans, stefnda J-kk-ef I-kk-ef, en þeim kröfum hafi báðum verið hafnað.

Stefnandi kveðst hafa óskað dómkvaðningar matsmanns 20. september 2002, en matsmálið hafi verið fellt niður þar sem stefndu hafi fallist á að framkvæma úrbætur á því sem úrskeiðis hafði farið til að komast hjá málaferlum. Úrbætur stefndu í október 2002 hafi hins vegar ekki skilað tilætluðum árangri.

Snemma árs 2003 hafi stefndi P-kk-nf B-kk-nf, byggingarstjóri hússins óskað eftir því að segja sig frá verkinu sem byggingarstjóri og húsasmíðameistari og í framhaldi af því hafi farið fram úttekt á verkinu. Stefnandi hafi síðan óskað að nýju dómkvaðningar matsmanns með bréfi dagsettu 31. mars 2003 og hafi F-kk-nf J-kk-nf verið kvaddur til sem matsmaður.

Með bréfi dagsettu 22. júní 2004 hafi lögmaður stefnanda óskað eftir því við stefndu að málinu yrði lokið án atbeina dómstóla.

Með bréfi dagsettu 6. júlí 2004 hafi réttargæslustefndi tilkynnt að tjónanefnd tryggingafélaganna hafi komist að þeirri niðurstöðu í maí 2002 að ekki væri um að ræða bótaskyldu úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra hjá félaginu.

Með bréfum lögmanna stefndu dagsettum 7. júlí 2004 annars vegar og 12. júlí s. á. hins vegar hafi bótaskyldu verið hafnað og í ljósi þeirrar afstöðu stefndu hafi hinn dómkvaddi matsmaður verið beðinn að ljúka mati sínu.

Matsmaður skilaði mati sínu 12. október 2004 og samkvæmt niðurstöðu matsins nam kostnaður vegna efnis og vinnu að koma eigninni í viðunandi ástand samtals 3.974.674 krónum.

Í niðurstöðum matsmanns um útveggi fasteignarinnar kemur fram að niðurstöður í skýrslu Rannsóknarstofnunar byggingariðnaðarins beri það greinilega með sér að útveggir hússins séu haldnir verulegum göllum. Þá hafi “viðgerðir” sem framkvæmdar voru misheppnast að stórum hluta og verið minnni en nauðsynlegt var. Ljóst sé að veggir séu og muni verða óþéttir nema tryggt verði að slagregn hafi ekki greiðan aðgang að yfirborði þeirra. Að múrhúða veggina að utan á hefðbundinn hátt tryggi þá ekki fyrir frostskemmdum eða leka um sprungur sem munu myndast í og við viðgerðir þær sem framkvæmdar hafa verið og litla líkur séu á því að endurteknar viðgerðir muni bæta þar verulega um. Því telji matsmaður nauðsynlegt, til þess að bæta úr framangreindum ágöllum að því er varðar þéttleika útveggjanna, að “múrklæða” húsið að utan á “hefðbundin” (sic.) hátt. Telur matsmaður ástæður gallanna í útveggjunum vera óvönduð vinnubrögð við niðurlögn steypu og undirbúningi fyrir hana.

Matsmaðurinn staðfesti matsgerð sína við aðalmeðferð málsins nú og einnig við aðalmeðferð í málinu nr. E-732/2005. Hann kvað matið miðast við eina leið til úrbóta sem fylgt hefði verið til enda og hefði því ekki verið dregin frá matsupphæð kostnaður sem hefði ella verið samfara því að múrhúða húsið að utan á hefðbundinn hátt. Aðspurður um það hvort þær tillögur til úrbóta er fram koma í skýrslu Línuhönnunar fælu í sér fullnægjandi viðgerð á steyptum útveggjum eða með öðrum orðum hvort unnt væri að gera við steypta útveggi kvað matsmaður svo vera en þá þyrfti að brjóta upp steypu og endursteypa. Hann kvað það verklag sem Línuhönnun lagði til fullnægjandi til að gera við hina gölluðu steypu þannig að steypan gæti staðið undir hefðbundinni múrhúðun. Matsmaður kvað þetta verkalag ekki vera ódýrari kost en að múrklæða húsið eins og matið byggðist á. Alltaf væri erfitt að segja fyrirfram hvað mikið þurfi að brjóta upp af steypu.

Eftir að máli nr. E732/2005 var ex officio vísað frá dómi, þar eð einsýnt þótti að fyrir þyrfti að liggja mat á því hvað myndi kosta að gera við steypugalla með þeirri aðferð sem Línuhönnun lagði til, svo að unnt yrði að leggja dóm á málið var S-kk-nf H-kk-nf tæknifræðingur þann 7. júlí 2006, dómkvaddur til að meta gallana á einbýlishúsinu að Glæsivöllum 4, Grindavík og kostnaðinn við að gera við þá með þeirri aðferð sem Línuhönnun hf. lagði til að S-kk-nf skilaði af sér matsgerð í apríl 2007 og var niðurstaða hans að heildarkostnaður við viðgerð með aðferðinni, sem Línuhönnun lagði til væri 4.517.500 krónur. Stefnandi krafði svo stefndu P-kk-þf, og J-kk-þf I-kk-þf og réttarsæslustefndu um skaðabætur í samræmi við þessa niðurstöðu. Réttargæslustefndiu taldi tjónið falla utan ábyrgartyrggingar byggingarstjóra og hafnaði bótaskyldu, en stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf svöruðu ekki kröfubréfinu.

IV.

1. Stefnandi styður kröfur sínar svo:

1. Gallar við smíði húss stefnanda.

Stefnandi telur verulega galla hafa verið á vinnu stefndu P-kk-ef og J-kk-ef I-kk-ef við hús stefnanda að Glæsivöllum 4 í Grindavík, eins og glöggt með ráða af tveimur matsgerðum dómkvaddra matsmanna og úttekt verkfræðistofunnar Línuhönnunar.

Matsgerð F-kk-ef J-kk-ef, dagsett 12. október 2004, staðfesti að eign stefnanda sé haldin meiriháttar göllum, sem rekja megi til óvandaðra vinnubragða stefndu P-kk-ef og J-kk-ef I-kk-ef. Í matsgerðinni komi fram að matsmaður hafi óskað eftir því að Rannsóknarstofnun byggingariðnaðarins tæki kjarnasýni úr útveggjum hússins. Niðurstöður þeirrar rannsóknar, sem matsgerðin byggir á, hafi verið eftirfarandi:

1. Steypuhreiður voru í 27,3% sýnanna sem tekin voru og þar að auki var illa pökkuð steypa í 18,2% þeirra. Samtals voru 45,5% sýna með ófullnægjandi pökkun á steypu.

2. Gölluð viðgerð var í 36,4% sýnanna.

3. Sprungur í steypu voru í 18,2% sýna.

4. Sag í steypuskilum fannst í 9,1% sýna.

Þá komi fram í matsgerðinni að gölluð sýni hafi verið samtals 81,8%, en ógölluð 18,2%. Að mati H-kk-ef H-kk-ef, verkfræðings, hjá Rannsóknarstofnun byggingariðnaðarins, hafi aðeins þrjú sýni (27,3%) verið nothæf til þess að það hefði einhvern tilgang að prófa þrýstiþol þeirra. Þessi þrjú sýni fullnægi kröfum um burðarþol, en átta sýni hafi verið svo veik eða gölluð að sýnt væri að þau myndu ekki uppfylla gefnar kröfur.

F-kk-nf J-kk-nf, dómkvaddur matsmaður, var beðinn um að meta 16 tilgreinda liði sem lutu að margvíslegum göllum á byggingu hússins að Glæsivöllum 4. Niðurstaða hans hafi verið að útveggir hússins (liðir 1-6) hafi greinilega verið haldnir verulegum göllum og að ástæður þess væru óvönduð vinnubrögð við niðurlögn steypu og undirbúning hennar. Þá taldi F-kk-nf að ljóst væri að steypuniðurlögn hússins væri ekki unnin í samræmi við viðurkennda verkhætti.

Það sama komi fram í úttekt verkfræðistofunnar Línuhönnunar, en þar segir að verulegir gallar séu á niðurlögn steypu og að víða hafi sést steypuhreiður í út- og innveggjum, bitum og þakplötu og verkgallar sem rýrðu verulega gæði hússins.

Loks var S-kk-nf H-kk-nf dómkvaddur til að meta kostnað við að bæta úr steypugöllum á húsinu. Í matsgerð hans segir orðrétt um útveggi:

„Við skoðun á húsinu kemur glöggt fram að uppsteypu hússins hefur verið verulega ábótavant. Matsmaður tekur undir það álit sem fram hefur komið að viðgerðir sem reynt hefur verið að gera hafi ekki tekist sem skyldi og að yfirfara og/eða taka þurfi upp allar viðgerðir á útveggjum hússins.“ ... „Áætlar matsmaður að gera þurfi við allt að þriðjung af útveggjum að einhverju leyti.“

Stefnandi byggir á því að með ofangreindum matsgerðum og skýrslum sé komin fram lögfull sönnun þess að verk stefndu P-kk-ef og J-kk-ef R-kk-ef hafi verið verulega gallað og að þeir hafi bæði vanefnt samning sinn við stefnanda og brotið gegn þeim skyldum, sem á þeim hvíldu sem meisturum við verkið.

2. Um skaðabótaábyrgð stefndu

Stefnandi telur að stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf hafi sýnt af sér saknæma háttsemi við undirbúning og niðurlögn steypu í húsi stefnanda. Sé ljóst að vinnubrögðum við byggingu húseignarinnar hafi verið verulega áfátt eins og nánar sé lýst í áðurgreindum gögnum. Þá samræmist frágangur og gerð fasteignarinnar að þessu leyti ekki þeim kröfum sem gerðar eru í byggingarreglugerð nr. 441, 1998 og byggingarstaðli ÍST 51. Loks telur stefnandi ljóst að framkvæmd verksins hafi verið með þeim hætti að stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf hafi brotið gegn þeim skyldum sem þeir gengust undir með því að staðfesta ábyrgð sína, stefndi P-kk-nf sem byggingarstjóri og húsasmíðameistari og stefndi J-kk-nf I-kk-nf sem múrarameistari.

Stefnandi eigi rétt til skaðabóta vegna vanefnda og saknæmrar háttsemi stefndu. Bótarétt sinn styðji stefnandi við almennar reglur kröfuréttar og lögfesta ábyrgð stefndu P-kk-ef og J-kk-ef I-kk-ef sem meistara og stefnda P-kk-ef jafnframt sem byggingarstjóra. Eins og báðar þær matsgerðir sem liggja fyrir í málinu beri með sér hafi vinnubrögðum stefndu verið svo áfátt að telja verði stórkostlega handvömm af þeirra hálfu. Með því að stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf hafi ekki uppfyllt þær lágmarkskröfur, sem gera verði til húsasmíðameistara og múrarameistara við byggingu húsa, svo sem um niðurlögn steinsteypu og hreinsun steypumóta, hafi þeir sýnt af sér saknæma háttsemi. Stefnandi eigi af þeim sökum rétt til skaðabóta úr hendi stefndu vegna þess tjóns sem leitt hafi af handvömm þeirra samkvæmt almennum reglum kröfuréttar og lögfestum reglum um ábyrgð byggingastjóra og meistara.

Á því sé byggt að við byggingu hússins hafi stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf brotið gróflega gegn þeim reglum og venjum sem gildi á sviði húsasmíða og þeim ströngu kröfum sem gera verði til þeirra sem sérfræðinga á því sviði. Stefndu séu fagmenn og seldu stefnanda þjónustu sína sem sérfræðingar. Mátti stefnandi treysta því að öll vinna og undirbúningur væri í samræmi við vandaða verkhætti. Byggir stefnandi þá meðal annars á þeim skyldum sem hvíla á seljendum þjónustu á grundvelli 4. gr. þjónustukaupalaga nr. 42, 2000, en samkvæmt ákvæðinu skuli útseld þjónusta, sem veitt er í atvinnuskyni, ávallt vera byggð á fagþekkingu og í samræmi við góða viðskiptahætti sem tíðkast hverju sinni. Þá skuli þjónustan vera í samræmi við almennar reglur, staðla, reglur sem stjórnvöld setja, stjórnvaldsákvarðanir og lög sem gilda um veitta þjónustu í þeim tilgangi að vernda öryggi neytanda, sbr. 5. gr. sömu laga.

Stefnandi byggir kröfu sína á hendur stefnda P-kk-þgf einnig á því að hann sem byggingarstjóri hafi borið ábyrgð á þeim mistökum sem sannað er að urðu við hina verklegu framkvæmd J-kk-ef I-kk-ef sem iðnmeistara. Ábyrgð stefnda P-kk-ef sem byggingarstjóra sé víðtæk og hafi hann borið ábyrgð á því að hið unna verk væri tæknilega og faglega fullnægjandi, sbr. m.a. 118. gr. byggingarreglugerðar nr. 441, 1998. Telur stefnandi að ofangreindar matsgerðir og skýrsla Línuhönnunar sýni allar fram á að verkið standist engan vegin faglegar kröfur.

Stefndi P-kk-nf beri sjálfstæða bótaábyrgð sem byggingarstjóri og þar með framkvæmdastjóri byggingarframkvæmda samkvæmt 52. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73, 1997, sbr. og gr. 32.2 í byggingarreglugerð nr. 441, 1998. Beri hann m.a. sem slíkur ábyrgð á þeim mistökum, sem sannað er að urðu við hina verklegu framkvæmd J-kk-ef I-kk-ef sem iðnmeistara. Ábyrgðin stefnda P-kk-þgf sem byggingarstjóra sé víðtæk og hafi hann borið ábyrgð á því að hið unna verk væri tæknilega og faglega fullnægjandi, sbr. m.a. 118. gr. byggingarreglugerðar nr. 441, 1998. Telur stefnandi að áðurnefndar matsgerðir og skýrsla verkfræðistofunnar Línuhönnunar sýni allar fram á að verkið standist engan veginn faglegar kröfur. Með því að setja til ábyrgðar einn aðila, byggingarstjóra, eigi að vera tryggt að einn maður gæti samræmingar og sé ábyrgur fyrir framkvæmdum á verkstað. Sé á því byggt að stefndi P-kk-nf hafi sem byggingarstjóri vanrækt þessa umsjónar- og eftirlitsskyldu sína með saknæmum hætti og sé hann því bótaskyldur gagnvart stefnanda vegna þess tjóns sem af hlaust.

Þá hafi stefndi P-kk-nf sem húsasmíðameistari, sem staðfest hafi ábyrgð sína á verki, m.a. borið ábyrgð á allri trésmíðavinnu við bygginguna, steypumótum, svo og á öllum stokkum og götum sem í þau komu, stokkum fyrir lagnir sem sett voru í steypumót, veggklæðningum með raka-, hljóð- og eldvörn ásamt einangrun og loftun eftir því sem við á, að lóð sé jöfnuð í rétta hæð, frágangi einangrunar sem lögð er laus á plötu eða í grind og ef hún er sett í steypumót, sbr. 38. gr. byggingarreglugerðar nr. 441, 1998.

Stefnandi byggi á því að stefndi J-kk-nf I-kk-nf beri sem múrarameistari, sem staðfest hefur ábyrgð sína á verkinu, m.a. ábyrgð á allri steinsteypu, niðurlögn hennar og eftirmeðhöndlun, allri hleðslu, múrhúðun, ílögnum og frágangi á einangrun undir múrvinnu, samkvæmt 39. gr. byggingarreglugerðar nr. 441, 1998

Bótaábyrgð sú, sem stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf bera á grundvelli skipulags- og byggingarlaga og byggingarreglugerðar, sé ströng bótaábyrgð og helgast af því að þeir koma fram sem faggiltir sérfræðingar og selji þjónustu sína sem slíkir. Þá sé sérstaklega lögð sú skylda á byggingarstjóra að hafa í gildi vátryggingu sökum þeirrar ríku ábyrgðar sem hann tekur að sér sem sérfræðingur og eftirlitsmaður.

Stefnandi byggi einnig á því að stefndu P-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf séu báðir bótaskyldir á grundvelli almennra reglna kröfu- og verktakaréttar, svo og 15. gr. laga nr. 42, 2000 um þjónustukaup. Greiðsla stefndu, þ.e. sú vinna sem þeir inntu af hendi við smíði húss stefnanda, hafi verið gölluð þar sem hún hafði ekki þau einkenni sem hún átti að hafa samkvæmt samningi aðila, venju og lögum og reglugerðum. Illa hafi verið staðið að byggingu fasteignarinnar og niðurlögn steypu og vinna stefndu ekki verið í samræmi við viðurkennda verkhætti. Í því efni vísast til þess sem fyrr segir um galla á verki stefndu.

Þá hafi vinnan jafnframt verið gölluð í skilningi 9. gr. þjónustukaupalaga þar sem hún var ekki byggð á fagþekkingu eða í samræmi við góða viðskiptahætti og ákvæði gildandi byggingarreglugerðar. Þá feli vinnan í sér aukna hættu á eignatjóni vegna leka og notagildi verks stefndu sé vegna vanrækslu þeirra minna en það hefði verið ella. Loks sé sú þjónusta sem innt var af hendi af stefndu ekki í samræmi við samning stefnanda við þá. Vísast nánar til 1., 4., 5. og 6. tl. 1. mgr. 9. gr. þjónustukaupalaga.

Af hálfu stefnda P-kk-ef hafi því verið haldið fram við fyrri málaferli aðila að hann hafi verið starfsmaður stefnda Tréborgar sf. Ber stefndi Tréborg sf. því, samhliða persónulegri ábyrgð stefnda P-kk-ef, húsbóndaábyrgð gagnvart stefnanda á saknæmri háttsemi stefnda P-kk-ef sem byggingarstjóra og húsasmíðameistara að eign stefnanda. Af hálfu stefnda P-kk-ef hafi því einnig verið haldið fram að stefndi Tréborg sf. hafi verið viðsemjandi stefnanda en ekki stefndi P-kk-nf. Verði fallist á þá fullyrðingu stefnda ber stefndi Tréborg sf. skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda á grundvelli almennra reglna kröfu- og verktakaréttar og ákvæða laga um þjónustukaup. Vísast til fyrri umfjöllunar um þessi efni að breyttu breytanda.

3. Sundurliðun bótakröfu.

Um bótagrundvöllinn vísar stefnandi til þess tjóns sem hefur orðið fyrir vegna galla á eigninni en gallarnir teljist veruleg vanefnd af hálfu stefndu. Stefnandi byggi skaðabótakröfu sína á mati S-kk-ef H-kk-ef, dómkvadds matsmanns. Séu bótafjárhæðir byggðar á almennum reglum kröfuréttar og verktakaréttar og svara til kostnaðar við að bæta úr göllum á verki stefndu.

Matsgerð S-kk-ef feli í sér mat á því hver kostnaður sé við fullnaðarviðgerð á útveggjum og sýnilegum loftaflötum utanhúss á fasteign stefnanda, án þess að gert sé ráð fyrir endursteypu. Þá sé í matsgerðinni lagt mat á hver sé kostnaður við að ganga frá loftunarrörum í þaki þannig að ekki verði hætta á að snjókóf og slagregn nái að renna inn í einangrun. Loks hafi S-kk-nf metið kostnað við að bæta úr skemmdum innanhúss vegna leka á útveggjum og lofti. Vísast að þessu leyti frekar til matsgerðarinnar. Kostnaðarmat S-kk-ef H-kk-ef sundurliðast svo:

1. Útveggir:

Yfirborðshreinsun veggja með háþrýstiþvotti kr. 430.500

Múrbrot, meðhöndlun og viðgerð

Dýpt 0-5 sm kr. 525.000

Dýpt 5-10 sm kr. 440.000

Dýpt >10 sm kr. 495.000

Hurða- og gluggakantar kr. 612.000

Viðgerð á plötuskilum kr. 360.000

Gluggar teknur niður og settir í aftur kr. 750.000

Samtals útveggir kr. 3.612.500

2. Innveggir:

Ekki er metinn kostnaður undir þessum lið.

3. Bitar og loftplata:

Hreinsun, múrbrot, meðhöndlun og viðgerð kr. 215.000

4. Aðrar athugasemdir:

Yfirfara loftunarrör og hindra leka kr. 210.000

Málun innanhúss vegna lekaskemmda kr. 480.000

Samtals: kr. 4.517.500

Stefnandi krefst dráttarvaxta af dómkröfum sínum frá 22. júní 2007, en þá var liðinn mánuður frá því að stefnandi sendi stefnendum matsgerð S-kk-ef H-kk-ef og krafði þá að nýju um bætur vegna gallanna, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38, 2001 um vexti og verðtryggingu.

Kröfugerð stefnanda byggi á meginreglum kröfu- og verktakaréttar um vanefndir og vanefndaúrræði og ákvæðum laga nr. 42, 2000 um þjónustukaup. Þá sé byggt á skipulags- og byggingarlögum nr. 73, 1997, einkum 51. og 52. gr., og byggingarreglugerð nr. 441, 1998, einkum 31.-39. gr. og 118. gr. Dráttarvaxtakrafa sé reist á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Ennfremur er vísað til meginreglu skaðabótaréttar um húsbóndaábyrgð. Um varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91, 1991. Málskostnaðarkrafa stefnanda sé byggð á XXI. kafla sömu laga Um virðisaukaskatt af málskostnaði er vísað til laga nr. 50, 1988 en stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur og sé honum því nauðsynlegt að fá dóm fyrir skattinum.

V.

Stefndu P-kk-nf B-kk-nf og Tréborg sf. byggja kröfur sínar í málinu á eftirfarandi málsástæðum.

1. Aðildarskortur stefnda P-kk-ef B-kk-ef

Stefndi P-kk-nf B-kk-nf byggir sýknukröfu sína einkum á því að hann væri ekki aðili að samningi við stefnanda um byggingu fasteignarinnar að Glæsivöllum 4 í Grindavík og ber hann því ekki ábyrgð á meintum göllum á fasteigninni. Aðildarskortur stefnda leiðir til sýknu hans af kröfum stefnanda, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samningsaðili stefnanda í tengslum við verkið hafi verið Tréborg sf., en stefndi P-kk-nf B-kk-nf hafi verið starfsmaður þess fyrirtækis. Fyrir liggi reikningur Tréborgar sf., dskj. nr. 6, sem stefnandi greiddi og hefur ekki gert athugasemdir við. Þá hafi síðari greiðslur stefnanda verið inn á bankareikninga á vegum Tréborgar sf., dskj. nr. 8 – 10.

Ekki fari því milli mála að samningur stefnanda hafi verið við stefnda Tréborg sf., eins og stefnandi hafi viðurkennt í verki. Við framkvæmd verksins kemur stefndi P-kk-nf B-kk-nf einungis fram sem starfsmaður stefnda Tréborgar sf., sem sé sjálfstæður lögaðili og ber réttindi og skyldur sem slíkur. Slíkur lögaðili getur ekki komið fram án fyrirsvarsmanns. Stefndi P-kk-nf B-kk-nf komi fram fyrir félagsins hönd að þessu leyti til að fullnægja lagaáskilnaði, en hann hafi ekki með neinu móti tekið á sig persónulega skaðabótaábyrgð eða afsláttarábyrgð á verki, sem hann hefur ekki tekið að sér persónulega að framkvæma. Engin grein sé gerð fyrir grundvelli slíkrar ábyrgðar í stefnu né á hverju stefnandi byggir hina persónulegu ábyrgð stefnda P-kk-ef B-kk-ef.

Þar sem stefndi P-kk-nf B-kk-nf hafi ekki verið aðili að samningi við stefnanda geti hann ekki borið persónulega ábyrgð á efndum á samningnum. Hugsanlegum vanefndaúrræðum verði því heldur ekki að honum beint og verði því að sýkna hann alfarið af kröfum stefnanda í máli þessu.

2. Staða stefnda P-kk-ef B-kk-ef sem byggingarstjóra og krafa stefnda Tréborgar um sýknu, frávísun án kröfu.

Verði ekki fallist á sýknukröfu stefnda P-kk-ef B-kk-ef á grundvelli aðildarskorts byggir stefndi P-kk-nf B-kk-nf og stefndi Tréborg sf. á því að stefndi P-kk-nf B-kk-nf f.h. stefnda Tréborgr sf. kom einungis að verki stefnanda sem byggingarstjóri á grundvelli 51. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, fyrir utan að hann aðstoðaði stefnanda í tímavinnu við uppslátt steypumóta. Í báðum tilvikum sem starfsmaður stefnda Tréborgar sf.

Meðstefndi J-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf hafi verið fenginn til verksins sem múrarameistari, svo sem viðurkennt sé í stefnu, dskj. nr. 1, bls. 2. Um ábyrgð múrarameistara fari m.a. að ákvæðum 52. gr. skipulags- og byggingarlaga og 39. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998, en á síðargreindum stað komi fram að múrarameistari ber m.a. ábyrgð á

„… allri steinsteypu, niðurlögn hennar og eftirmeðhöndlun, allri hleðslu, múrhúðun, ílögnum og vélslípun, allri flísalögn, allri járnalögn, fyllingu í og við grunn og þjöppun hennar, frágangi á einangrun undir múrvinnu“. Málsástæður stefnanda séu í samræmi við það á bls. 3-4 í stefnu. Þar komi m.a. fram að staðfest sé af dómkvöddum matsmanni, F-kk-þgf J-kk-þgf, Línuhönnun og dómkvöddum matsmanni S-kk-þgf H-kk-þgf að gallana megi rekja til framkvæmdar við uppsteypu / steypuniðurlögn og undirbúning hennar. Í bréfi lögmanns stefnanda til Sjóvár – Almennra trygginga hf., dags. 26. júlí 2002, dskj. nr. 17, viðurkennir stefnandi auk að ábyrgðin hvíli á múrarameistaranum, þar sem segi: „Umbjóðandi minn telur að þessa galla sé að rekja til mistaka við niðurlagningu steypunnar, sem sé á ábyrgð múrarameistara.“.

Stefnandi reisir málatilbúnað sinn á því að galli hafi verið á verkinu við niðurlögn steypu og uppsteypu hússins. Sá hluti verksins hafi alfarið verið á ábyrgð meðstefnda J-kk-ef I-kk-ef, sem múrarmeistara við verkið, en ekki stefndu P-kk-ef B-kk-ef eða Tréborgar sf. Ekki sé á verksviði byggingarstjóra eða húsasmíðameistara að stjórna uppsteypu hússins enda hafi stefndi P-kk-nf B-kk-nf ekki stjórnað uppsteypunni.

Verði stefndu, P-kk-nf B-kk-nf og Tréborg sf., af einhverjum ástæðum talinn bera ábyrgð á hugsanlegum göllum við verkið verði sú ábyrgð einungis reist á stöðu stefnda P-kk-ef B-kk-ef sem byggingarstjóra við verkið á vegum Tréborgar sf. Tæki ábyrgðartrygging hans sem byggingarstjóra þá til þeirrar ábyrgðar.

Stefnandi byggir kröfur sínar á almennum reglum kröfuréttar um skaðabætur innan samninga. Sá sem ber fyrir sig samning ber alfarið sönnunarbyrðina fyrir tilvist og efni samningsins. Sé það í samræmi við almennar sönnunarreglur og reglur samningaréttar. Stefnandi hafi ekki leitt sönnur að því að stefndi P-kk-nf B-kk-nf, sem starfaði á vegum stefnda Tréborgar sf., hafi verið annað og meira en byggingarstjóri við verkið, þ.e. að frátöldu því að hann veitti stefnanda, sem starfsmaður stefnda Tréborgar sf., aðstoð við uppslátt móta í tímavinnu.

Það veki óneitanlega athygli að stefnandi beini ekki kröfum að G-kk-þgf R-kk-þgf R-kk-þgf, sem þó var byggingarverktaki við verkið, svo sem fram komi í stefnu (dskj. nr. 1, bls. 1). Sé óhjákvæmilegt að ætla að ábyrgð vegna hugsanlegra galla á verkinu liggi hjá G-kk-þgf. Sé skorað á stefnanda að upplýsa nánar um efni samnings síns við G-kk-þf og þær greiðslur sem hann hefur innt af hendi til G-kk-ef. Mótmælt sé fullyrðingu sem fram komi í stefnu um að stefnandi hafi ráðið stefnda, P-kk-þf B-kk-þf, sem byggingarverktaka í félagi við G-kk-þf R-kk-þf R-kk-þf. Áréttað sé að stefndi P-kk-nf B-kk-nf kom eingöngu að verkinu sem byggingarstjóri og húsasmíðameistari, á vegum Tréborgar sf., þar sem G-kk-nf R-kk-nf R-kk-nf hafði ekki réttindi til þess. Verktaki verksins hafi hins vegar verið G-kk-nf R-kk-nf.

Sú spurning vakni hvort stefnanda beri ekki skylda til að stefna G-kk-þgf R-kk-þgf R-kk-þgf til samaðildar í málinu sbr. m.a. yfirlýsingu í stefnu um að stefndi P-kk-nf B-kk-nf og G-kk-nf R-kk-nf R-kk-nf hafi í félagi tekið að sér verkið. Óháð því hvort sú fullyrðing sé rétt megi ljóst vera að G-kk-nf hljóti að bera ábyrgð á göllunum komi til greina að leggja ábyrgð á göllunum á annan en meðstefnda, J-kk-þf I-kk-þf E-kk-þf. Skortur á samaðild leiði til frávísunar án kröfu skv. 2. mgr. 18. gr. eml. nr. 91 frá 1991.

3. Meint sök / saknæm háttsemi stefndu.

Í stefnu sé því ítrekað haldið fram að stefndi P-kk-nf B-kk-nf (og meðstefndi J-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf) hafi sýnt af sér saknæma háttsemi við niðurlögn steypu, undirbúning verksins og verkið að öðru leyti (dskj. nr. 1, bls. 4). Í stefnu komi hins vegar ekki fram í hverju hin meinta saknæma háttsemi eigi að hafa falist, þ.e. hvað var rangt gert eða hvar var vikið frá reglum og venjum á sviði byggingarframkvæmda. Þess í stað sé eingöngu vísað til þess að tiltekið tjón hafi orðið. Rökstuðning um meinta saknæma háttsemi stefnda P-kk-ef B-kk-ef sé heldur ekki að finna í matsgerð dómkvaddra matsmanna á dskj. nr. 28 og 34 og er því alveg ósönnuð.

Af hálfu stefnda P-kk-ef B-kk-ef sé því alfarið mótmælt hann hann hafi sýnt af sér nokkra sök sem viðkemur byggingu hússins að Glæsivöllum 4 í Grindvík. Bendi stefndi P-kk-nf B-kk-nf á að þó að tjón verði þá þýði það ekki sjálfkrafa að saknæm háttsemi hafi verið höfð í frammi. Sé því alfarið mótmælt að stefndi geti borið skaðabótaábyrgð á hugsanlegu tjóni stefnanda.

Af framangreindu leiði að stefndi Tréborg sf. getur ekki borið húsbóndaábyrgð á tjóni sem ekki hefur verið sýnt fram á að starfsmaður Tréborgar sf. beri ábyrgð á með saknæmum hætti.

4. Aðkoma stefnanda sjálfs.

Af hálfu stefndu P-kk-ef B-kk-ef og Tréborgar sf. sé á því byggt að stefnandi hafi sjálfur verið framkvæmdastjóri við byggingu hússins. Hann hafi verið þegar búinn að ráða G-kk-þf R-kk-þf R-kk-þf sem byggingarverktaka við verkið þegar stefndi P-kk-nf B-kk-nf kom að því sem starfsmaður Tréborgar sf. og byggingarstjóri.

Stefnandi hafi sjálfur tekið þá ákvörðun að mót skyldu smíðuð úr mótatimbri en ekki leigðum flekum. Stefnandi hafi keypt timbrið og annað efni til verksins, en stefndi hafi ekkert haft með það að gera. Hafi verið sag eða hröngl í steypu, svo sem stefnandi haldi fram, verður það rakið til þess að stefnandi sjálfur hafi óskað eftir því að notast við mótatimbur, sem hann valdi sjálfur, í stað þess að notast við slétta fleka. Stefnandi getur ekki krafist bóta eða afsláttar vegna atriða sem verða rakin til hans eigin óska eða sakar.

5. Orsakir meintra galla, venjur í byggingariðnaði og ákvæði laga um þjónustukaup.

Mótmælt er fullyrðingum um að stefndi, P-kk-nf B-kk-nf, hafi brotið gegn faglegum vinnubrögðum eða venjum við húsasmíðar. Hvergi í gögnum málsins liggur neitt fyrir um það.

Að sama skapi hafi ekki verið sýnt fram á að sú þjónusta sem stefndi, P-kk-nf B-kk-nf, veitti f.h. Tréborgar sf., hafi verið haldin galla í skilningi 9. gr. laga um þjónustukaup nr. 42 frá 2000. Stefndi P-kk-nf B-kk-nf geti því ekki verið skaðabótaskyldur á grundvelli 15. gr. laganna enda skilyrði skv. ákvæðinu að sýnt hafi verið fram á að þjónusta hafi verið gölluð. Það hefur ekki verið gert. Ekkert orsakasamhengi er á milli tjóns stefnanda og þjónustu stefnda P-kk-ef B-kk-ef. Í stefnu er auk þess byggt á að meðstefndi, J-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf, beri sem múrarameistari ábyrgð á allri steinsteypu og niðurlögn. Sé það eðlilegt enda komi ekkert fram í mati hinna dómkvöddu matsmanna um ágalla á vinnu eða þjónustu stefnda P-kk-ef B-kk-ef né að tjónið megi á nokkurn hátt rekja til hans vinnu.

Af hálfu stefndanda hafi reyndar ekki verið í ljós leitt af hvers völdum hinir meintu gallar séu. Hafi verið holur eða hreiður í steypunni er langlíklegast að orsök þess megi rekja til þess að steypu-vibrator, sem fenginn var til verksins, hafi ekki verið nægilega öflugur. Slíkir vibratorar séu settir við steypumótin í því skyni að hrista loft úr steypunni við niðurlögn hennar. Samkvæmt upplýsingum stefnda mun verktakinn, sem átti vibratorinn, hafa fargað vibratornum eftir að hann var notaður við verkið hjá stefnanda.

Stefndu, P-kk-nf B-kk-nf og Tréborg sf, geta hvorki borið ábyrgð á gæðum vibratorsins, hugsanlegri bilun hans né niðurlögn steypunnar að öðru leyti, enda hafi verkþáttur alfarið verið á ábyrgð múrarameistara við verkið, meðstefnda J-kk-ef I-kk-ef E-kk-ef, svo sem áður greinir.

6. Verki ólokið – skaðabóta verði ekki krafist – sönnunargildi, ágallar.

Ekki sé hægt að krefjast skaðabóta nema af verki í heild, þ.e. ef verki sé lokið. Skaðabóta verði ekki krafist vegna þess sem ólokið sé af verki, allra síst þegar verkið hafi verið unnið í tímagjaldi. Ekki liggi fyrir annað en að stefnandi hafi fengið andvirði þess sem hann hafi greitt fyrir verkið. Frekari vinna felst í að ljúka við byggingu hússins og það hefði stefnandi allt að einu þurft að greiða fyrir.

Stefnandi geti eðli máls samkvæmt ekki stöðvað verk – sem er ólokið og hafi þar á ofan verið unnið í tímakaupi - og krafist skaðabóta vegna þess sem ólokið er. Með því væri stefnandi að hagnast á kostnað stefnda, og fengi múrklæðningu og frágang hússins þannig án endurgjalds. Væru kröfur stefnanda teknar til greina myndi það leiða til óréttmætrar auðgunar hans á kostnað stefndu.

Í niðurstöðu annars hinna dómkvöddu matsmanna, F-kk-ef J-kk-ef, byggingartæknifræðings, sbr. dskj. nr. 28, komi fram að bæta megi úr ágöllum með því að ”múrklæða” húsið á ”hefðbundin” hátt. Þá komi og fram, varðandi bita og þakplötu, að þegar búið verði að ganga frá þaki og útveggjum verði ekki um nein vandamál að ræða varðandi þessa þætti. Jafnframt verði ekki lekahætta um útloftunarrör þegar búið er að ganga frá þakskeggi. Af framangreindum niðurstöðum dómkvadds matsmanns má þannig ráða að verkið muni ná þeim eiginleikum og endingu sem að er stefnt ef því verður lokið.

Þrátt fyrir nýja matsgerð, dskj. nr. 34, hafi enn ekki verið sýnt fram á að stefnandi hafi orðið fyrir fjártjóni vegna gallanna þ.e. að hann hafi einhvern umfram kostnað við frágang á húsinu vegna gallanna. Gera verði þá kröfu að stefnandi takmarki tjón sitt og velji ódýrustu leið sem til er til að bæta úr hinum meintu göllum. Ódýrasta leiðin sé líkast sú að ljúka við frágang hússins eins og gert er ráð fyrir í matsgerð F-kk-ef J-kk-ef, dskj. nr. 28. Óþarft sé og í andstöðu við almennar reglur um tjónstakmörkun að fara þá leið sem gert sé ráð fyrir í mati hins dómkvadda matsmannsins, S-kk-ef H-kk-ef, dskj. nr. 34, ef hægt sé að tryggja úrbætur með annarri og ódýrari leið sem jafnframt felur í sér lokafrágang hússins sem hvort sem er urfi að ráðast í.

Kröfugerð stefnanda verði því ekki lögð til grundvallar í málinu og sé enn ekki studd fullnægjandi gögnum eða rökum. Því ber að sýkna stefndu P-kk-þf B-kk-þf og Tréverk sf. þar sem grundvöllur og fjárhæð krafna stefnanda sé enn ósönnuð. Að öðrum kosti telja stefndu að vísa beri kröfum stefnanda aftur frá dómi ex officio.

Varakrafa.

Varakrafa stefndu byggir á því að virðulegur dómur komist að þeirri niðurstöðu að ekki séu efni til að sýkna stefndu af kröfum stefnanda. Byggja stefndu kröfu sína um lækkun á kröfu stefnanda á því, að kröfur stefnanda séu allt of háar og ekki nægjanlega rökstuddar. Stefndi vísi að sínu leyti til þeirra röksemda, sem fram koma í umfjöllun um aðalkröfu hans hér að framan, en þeim til fyllingar er vísað til eftirfarandi málsástæðna:

1. Ágallar á kröfugerð stefnanda.

Kröfur stefnanda séu hærri en nemi þeim greiðslum sem stefnandi hafi greitt vegna verksins. Verður að horfa til þess við ákvörðun skaðabóta.

2. Ágallar á matsgerð dómkvadds matsmanns.

Fyrir liggur í málinu að hægt er að lagfæra galla með lokafrágangi hússins skv. dkj. nr. 28 sem stefnandi hefði hvort sem er kostnað af. Ekki liggi fyrir hver umfram kostnaður stefnanda af slíkum frágangi vegna gallanna. Með hliðsjón af tjónstakmörkunarskyldu verður að gera þá kröfu að stefnandi velji þá leið sem minnst tjón hafi í för með sér. Stefnandi geti því ekki ráðist í viðgerðir sem lagt er til nýrra matinu, dskj. nr. 34, þar sem það hefði í för með sér meira tjón sbr. umfjöllun um lið 6 að framan. Ljóst sé því að sú matsgerð verði ekki lögð til grundvallar við útreikningi á bótakröfu stefnanda. Verði dæmdar bætur sé einungis hægt að ákveða þær að álitum, en vitaskuld lágar með hliðsjón af þeim miklu annmörkum, sem séu á málatilbúnaði stefnanda og þeim vafa sem uppi sé um kröfu stefnanda.

Þá sé og bent á að í dómkröfu og niðurstaða hins dómkvadda matsmanns, S-kk-ef H-kk-ef, dskj. nr. 34, sé ekki tekið tillit til heimildar stefnda til að krefjast endurgreiðslu 60% virðisaukaskatts af vinnu iðnaðarmanna á vinnustað. Sé tekið tillit til þess lækkar kostnaðarmat skv. mati hins dómkvadda matsmanns úr kr. 4.517.500, í kr. 4.106.464,-

3. Dráttarvaxtakrafa.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda er alfarið mótmælt. Mikil óvissa sé uppi í málinu og ljóst að kröfugerð getur ekki byggt á matsgerð dómkvadds matsmanns á dskj. nr. 34 með vísan til þess sem að framan er rakið. Verða stefndu ekki dæmdir til greiðslu dráttarvaxta af kröfum stefnanda á meðan málið er í því horfi, enda verður stefnandi sjálfur að bera ábyrgð á annmörkum á eigin málatilbúnaði, sbr. að sínu leyti 7. gr. laga nr. 38/2001.

Um dráttarvexti af skaðabótakröfum fer að ákvæðum 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, en stefnandi byggir ekki á ákvæðum þeirrar lagagreinar. Verða dráttarvextir því ekki dæmdir af skaðabótakröfu stefnanda. Í öllu falli telji stefndu að dráttarvextir verði í fyrsta lagi dæmdir frá dómsuppsögudegi, sbr. 2. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

4. Málskostnaður.

Sökum óvissu í málinu er því mótmælt að stefnandi eigi rétt til málskostnaðar úr hendi stefndu, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Þá mótmæla stefndu því að tekið verði tillit til hugsanlegs útlagðs kostnaðar stefnanda vegna kjarnaborunar Rannsóknarstofnunar byggingariðnaðarins, sbr. skýrslu á dskj. nr. 27. Í skýrslunni komi m.a. fram að erfitt hafi verið að mæla vatnsþéttleika borkjarna og að í samtali við dómkvaddan matsmann hafi verið tekin ákvörðun um að láta ekki fara fram þéttleikamælingar. Þá væri niðurstaða skýrslunnar sú að þrýstiþol kjarnanna hafi verið hátt. Skýrslan hafi því ekki þýðingu fyrir málstað stefnanda, og verður stefnandi sjálfur að bera allan kostnað af öflun hennar.

Það sama megi segja um matsgerðir hinna dómkvöddu matsmanna, dskj. nr. 26 og 34. Í stórum dráttum sé niðurstaðan sú að lagfæra megi húsið með því einfaldlega að ljúka við byggingu þess. Þá hafa matsmenn ekki getað staðreynt ýmsa þá galla sem stefnandi hafi haldið fram að á því séu.

Í þessu sambandi megi og að hafa í huga að stefnandi ýtti síst undir lausn málsins með því að gera þá tillögu að stefndu greiddu honum kr. 7.500.000,- (bréf dags. 22. júní 2004, dskj. nr. 23). Endanlegar dómkröfur stefnanda séu liðlega helmingur þeirrar fjárhæðar.

Aðrar málsástæður og lagarök að baki aðal- og varakröfum.

Stefndu byggja á almennum reglum samningaréttar og reglum kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga, galla og vanefndaúrræði. Þá vísa stefndu til almennra reglna verktakaréttar, skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, ákvæða byggingarreglugerðar nr. 441/1998 og ákvæða laga um þjónustukaup nr. 42 frá 2000.

Málskostnaðarkrafa stefndu eigi sér stoð í 129. og 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Krafa stefnda P-kk-ef B-kk-ef um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988. Stefndi P-kk-nf sé ekki virðisaukaskattskyldur í þessu tilliti og sé því nauðsynlegt að taka tillit til virðisaukaskattsins við ákvörðun málskostnaðar.

V.

Rökstuðningur stefnda J-kk-ef I-kk-ef

Aðalkröfu um sýknu byggir stefndi J-kk-nf I-kk-nf á því að hann hafi að öllu leyti framkvæmt verk sitt sem múrarameistari með réttum hætti og verði hann því ekki sakaður um þá galla sem komu fram á verkinu. Af hálfu stefnda J-kk-ef I-kk-ef sé á því byggt að réttilega hafi verið staðið að múrverki í húsinu að öllu leyti en þá galla sem fram hafi komið sbr. úttekt Línuhönnunar frá 24.1.2002 hafi umbjóðandi minn og byggingarstjóri lagfært með fullnægjandi hætti.

Af hálfu stefnda J-kk-ef I-kk-ef sé og á því byggt að hann hafi ekki komið að undirbúningi niðurlagningar steypu heldur hafi byggingarstjóri stefndi P-kk-nf tekið það verk að sér og kallað stefnda J-kk-þf I-kk-þf til og pantað steypu þegar byggingarstjóri taldi að allt væri til reiðu og fullnægjandi til niðurlagningar steypunnar. Stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi þá ekki átt þess kost að kanna hvort að mót hefðu verið hreinsuð með fullnægjandi hætti þar sem að niðurlagning steypunnar hafi farið fram í myrkri og hann ekki komið á verkstað fyrr en komið var að niðurlagningu steypunnar.

Stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi orðið þess áskynja að víbrator sá sem notaður var og stefnandi eða byggingarstjóri útveguðu hafi ekki verið nógu öflugur og gert athugasemd við það en bæði byggingarstjóri og stefnandi farið fram á að niðurlagning steypunnar yrði kláruð vegna þeirra aðstæðna sem voru þá fyrir hendi þrátt fyrir athugasemdir stefnda J-kk-ef I-kk-ef.

Í stefnu séu byggingarstjóri stefndi P-kk-nf og stefndi J-kk-nf I-kk-nf krafðir um bætur in solidum. Sú kröfugerð sé óeðlileg og ómarkviss þar sem að byggingarstjóri ber ábyrgð á öllu verkinu sem byggingarstjóri en umbjóðandi minn einungis ábyrgð á ákveðnum verkþáttum. Af hálfu stefnanda hefði verið hægt að höfða mál gegn byggingarstjóra eingöngu og hefði byggingarstjóri þá eftir atvikum getað átt kröfurétt á hendur stefnda J-kk-þgf I-kk-þgf en sá kostur hafi ekki verið valinn heldur sá að stefna stefndu in solidum. Engin sundurliðun sé í stefnu á því hvaða verkþáttum aðilar bera ábyrgð á eða sé gerð grein fyrir því að þeir komi þannig að málinu og öllum verkþáttum sameiginlega sem réttlæti að þeim sé stefnt in solidum. Af hálfu stefnda J-kk-ef I-kk-ef sé því haldið fram að ekki liggi næjanlega skýrt fyrir á hverju ábyrgð hans sé byggð og af hverju réttlætanlegt sé að honum sé stefnt ásamt byggingarstjóra in solidum. Af þeim sökum kunni að vera nauðsynlegt að vísa málinu frá dómi hvað umbjóðanda minn varðar ex officio.

Stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi lagt niður steypu í umrætt hús í október árið 2001. Um sex ár líði síðan frá því að vinnu hans lauk og um fimm ár frá því að viðgerðarvinnu hans hafi lokið við húsið þangað til að matsgerð sú sem að byggt er á í máli þessu er framkvæmd. Á þeim tíma hafi stefnandi ekkert gert til að takmarka tjón sitt og gera nauðsynlegar ráðstafanir. Stefndi J-kk-nf I-kk-nf geti ekki borið ábyrgð á því. Því sé haldið fram að niðurstaða matsmannanna S-kk-ef H-kk-ef og áður F-kk-ef J-kk-ef sé að hluta til vegna þess að hvorki hafi verið gerðar nauðsynlegar ráðstafanir við að ljúka múrverki hússins né hafi verið gerðar nauðsynlegar ráðstafanir til að takmarka það tjón sem að hugsanlega var fyrir hendi. Stefndi J-kk-nf I-kk-nf geti ekki borið ábyrgð á því.

Ekki hafi verið sýnt fram á í málinu að stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi ekki rækt störf sín sem múrarameistari með réttum hætti. Stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi unnið sem múrarameistari í áratugi og getið sér gott orð á sínu sviði og framkvæmdi störf sín fyrir stefnanda með sama hætti og hann hefur gert í þeim verkum sem hann hefur komið að. Þó með þeirri undantekningu að stefndi treysti á það að byggingarstjóri leysti af hendi þau verk sem hann hafi sérstaklega tekið að sér að framkvæma. Þar sé helst um að ræða hreinsun steypumóta fyrir niðurlagningu steypu og útvegun nauðsynlegra verkfæra vegna niðurlagningarinnar steypunnar.

Í varakröfu sinni byggi stefndi J-kk-nf I-kk-nf á því að af hálfu stefnanda sé þess krafist að stefndi J-kk-nf I-kk-nf og meðstefndi P-kk-nf verði dæmdir in solidum til greiðslu kr. 4.517.500. - Þó algerlega væri miðað við og tekið tillit til mats S-kk-ef H-kk-ef tæknifræðings þá eigi stefnandi ekki rétt á að fá þá fjárhæð greidda þar sem að tjón hans sé ekki sú fjárhæð skv ofangreindu mati. Virðisaukskattur af vinnu unninni á verkstað samkvæmt matinu nemi kr. 685.060 og eigi stefnandi rétt á að fá endurgreitt 60% af virðisaukaskatti vegna vinnu sem unnin sé á verkstað eða kr. 411.036.- Þegar af þeirri ástæðu liggi fyrir að tjón stefnanda geti ekki verið meira þó að matið yrði tekið til greina að öllu leyti en kr. 4.106.464.- að þessu leyti sé því stefnukrafan röng og þegar af þeirri ástæðu þó að allar kröfur stefnanda yrðu teknar til greina að öðru leyti getur aldrei orðið um hærri kröfu að ræða en kr. 4.106.464.-

Við skoðun á matsgerð S-kk-ef H-kk-ef sem að stefnandi byggir alfarið á hvað bótakröfu varðar er sérstaklega bent á að fjárhæð bóta er m.a. byggð á dýpt múrbrots en ekki liggur fyrir í matsgerðinni hvort það er vegna þess að stefnandi gætti þess ekki að takmarka tjón sitt svo sem honum bar að gera en svo virðist sem umfang viðgerðannna yrði meiri og kostnaðarsamara vegna þess. Þá verði ekki séð að Stefndi J-kk-nf I-kk-nf hafi borið ábyrgð á kostnaði við að taka glugga niður og setja þá aftur í en það er kostnaður upp á kr. 750.000.- skv matinu. Þá ber stefndi J-kk-nf I-kk-nf enga ábyrgð á loftunarrörum sem í matinu er talið að kosti kr. 210.000.- að koma fyrir. Einnig sé á það bent að stefndi J-kk-nf I-kk-nf beri ekki ábyrgð á því að stefnandi takmarkaði ekki tjón sitt og gerði ekki fullnægjandi ráðstafanir og því komi stefnda J-kk-þgf I-kk-þgf ekki við kostnaður við málun innanhúss vegna lekaskemmda. Ekki hafi verið sýnt fram á að lekaskemmdir séu tilkomnar vegna vinnu eða vegna verkþátta sem umbjóðandi minn beri ábyrgð á.

Þá sé til þess að taka að stefnandi hafi ekkert gert við útveggi hússins í þau 6 ár sem liðin eru frá því að húsið var steypt. Öllum sé ljóst að gera þurfi nauðsynlegar ráðstafanir varðandi ný hús t.d. hvað varðar að verja þau með viðeigandi hætti en sé það ekki gert geti það leitt til vandamála í húsinu svo sem um er að ræða í þessu tilviki en þau atriði séu umbjóðanda mínum óviðkomandi og alfarið á ábyrgð stefnanda.

Þá er á það bent að verði sú viðgerð framkvæmd sem að matsmaður leggur til fái stefnandi hús sitt í betra ásigkomulagi og meira hefur verið gert en umbjóðanda mínum bar að gera. Telji dómurinn að stefndi J-kk-nf I-kk-nf beri bótaábyrgð á meintu tjóni stefnanda þá verður að lækka stefnukröfuna einnig með tilliti til þess.

Þá skuli það ítrekað að í stefnu sé ekki nein sundurliðun á því sem að umbjóðandi minn er talinn bera ábyrgð á.

Þó svo að stefndu yrðu taldir bótaskyldir þá verði að lækka bótagreiðslur úr hendi þeirra vegna eigin sakar stefnanda sem gætti þess ekki að grípa til aðgerða til að takmarka tjón sitt og hafi ekki rekið mál þetta með eðlilegum hraða. Liðin séu 6 ár frá því að stefndu luku verki við húsið og 5 ár frá því að þeir framkvæmdu nauðsynlegar viðgerðir á húsinu. Sá dráttur sem orðið hafi á meðferð málsins sé alfarið á ábyrgð stefnanda og þykir ekki óeðlilegt miðað við hvernig staðið hefur verið að málum af hans hálfu að bætur til hans yrðu lækkaðar vegna eigin sakar í málinu.

Að öðru leyti hvað málsatvik og málsástæður varði þá vísa ég til greinargerðar umbjóðanda míns sem lögð var fram í héraðsdími Reykjaness þ. 18.5.2005 í málinu E-732/2005. Séu þau sjónarmið og lagarök sem þar koma fram hluti af þeim málatilbúnaði sem hér sé settur fram og þau sjónarmið tekinn upp í máli þessu og borinn fram að öllu leyti sem þar er gerð grein fyrir en ekki þykir ástæða til að taka þau sérstaklega að öðru leyti inn í greinargerð þessa og þykir nægjanlegt að vísa til ofangreindrar greinargerðar hvað það varðar.

Vísað sé til meginreglna samningaréttarins og skaðabótaréttarins. Vísað sé til skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og byggingarreglugerðar nr. 441/1998. Þá er vísað til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

VI.

Af hálfu réttargæslustefnda er vakin athygli á nokkrum atriðum varðandi málið og sérstaklega varðandi ábyrgð byggingarstjórans stefnda P-kk-ef B-kk-ef samkvæmt skipulags- og byggingarlögum ásamt byggingarreglugerð.

Vísað er til þess að reglur um byggingarstjóra hafi fyrst komið með byggingarlögum nr. 54/1978 sbr. V. kafla þeirra og sé þeim reglum lýst eins og í byggingarlöum nr. 73/1997 varðandi byggingar. Þó að í greinargerð með lögunum komi fram að með þeim séu reglur um byggingarstjóra hertar til muna. Vísað er til 17. gr. byggingarlaga frá 1978 sbr. 3. mgr. 51. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1978 en í báðum lögunum sé talað um að byggingarstjóri sé framkvæmdastjóri byggingarframkvæmda án þess að það sé tilgreint nánar hvað felist í því og hafi það því orðið að mótast í framkvæmd. Þá er vísað í 18. gr. laga nr. 54/1974 og 3. málslið 3. mgr. 51. gr. laga nr. 54/1978, en báðum ákvæðunum sé kveðið á um, að byggingarstjóri beri ábyrgð að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti og lög. Í síðari ákvæðum sé og talað um reglugerð en byggingarreglugerð nr. 441/1998 bæti engu við er þetta varði.

Þá er vísað til þess, að samkvæmt lögum nr. 73/1997 sé ábyrgð byggingarstjóra ekki hlutlæg, heldur byggi ábyrgð hans á sakarreglunni, ella hefði þurft skýrari ákvæði um þetta efni og fái þetta stoð í 1. málslið gr. 33.1 í byggingarreglugerð, þar sem segi, að byggingarstjóri skuli vera með tryggingu vegna fjárhagstjóns sem leitt geti af gáleysi í starfi hans.

Ekki verðið ráðið af stefnunni hvaða háttsemi byggingarstjórans eigi að leiða til skaðabótaskyldu, en hann sé framkvæmdarstjóri, en eðli málsins samkvæmt sé hann ekki á verkstað öllum stundum. Málið snúist um niðurlögn steypu en svo virðist sem að steypan hafi ekki verið látin titra nægilega vel saman og steypuhrúður myndast. Vísað er til 39. gr. byggingarreglugerðar nr. 441/1998 um að máurarameistari beri ábyrgð á allri steinsteypu og niðurlögn hennar og eftirmeðferð, en um ábyrgðarþætti húsasmíðameistara er vísað til 38. gr. reglugerðarinnar. Þá er því haldið fram að ekki gæti verið um solidariska ábyrgð að ræða hjá byggingarstjóra, þar sem iðnmeistari beri ábyrgð annarsvegar gagnvart byggingarstjóra og hinsvegar gagnvart eiganda byggingarframkvæmda, um að þeir verkþættir sem hann telur að sér að hafa umsjón með séu unnir í samræmi við virðurkennda verkþætti, samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir og hljóti ábyrgðir á endanum að lenda hjá þeim, sem vann verkið með ófullnægjandi hætti sbr. 52. gr. skipulags- og byggingarlaga.

Þá er vísað til þess, að ekki hafi verið sýnt fram á að byggingarstjórinn hafi getað komið í veg fyrir meinta galla með betra eftirliti. Ábyrgð byggingarstjóra verði að vera innan skynsamlegra marka og ósannað sé að byggingarstjórinn hafi vanrækt skyldu sína með saknæmum hætti, en ekki geti verið um hlutlæga bótaábyrgð að ræða, en lögin þurftu að kveða skýrar á um slíka ábyrgð, ef það hefði verið tilgangurinn.

VII.

Í málinu gáfu aðilarnir aðilaskýrslur og vitni báru F-kk-nf J-kk-nf, kt. 000000-0000, byggingartæknifræðingur, sem staðfesti matsgerð sína í mái nr. E-732/2005, sem var lögð fram í málinu og S-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, byggingartæknifræðingur, sem og staðfesti matsgerð sína og svo bar vitni B-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, Þorláksgeisla 114, Reykjavík. F-kk-nf hafði áður borið vitni í málinu nr. E-732/2005 og vísaði nokkuð til þess vættis í framburði sínum nú.

VIII. Niðurstöður.

Í málinu er við að styðjast bæði matsgerð F-kk-ef J-kk-ef og S-kk-ef H-kk-ef og ber matsmönnunum saman um og það er ágreiningslaust í málinu að aðalgallarnir á húsinu verði raktir til galla á vinnu við niðurlögn á steypu í húsið að Glæsivöllum 4, Grindavík, en S-kk-nf byggir þar á úttekt B-kk-ef G-kk-ef hjá Línuhönnun og úrbótatillögum hans, sem S-kk-nf mat að kostnaðarverði og verður stuðst við niðurstöður hans í málinu, sem ekki hefur verið hrundið sérstaklega. B-kk-nf lagði þessar úrbætur til:

Brot og hreinsun steypuhreiðra inn í óskemmda steypu, sögun og hreinsum steypuskila við sökkulveggi inn fyrir ytri járnagrind, meðhöndlun steypusára til að tryggja viðloðun og lágmarka rýrnun viðgerðarsteypu, múrviðgerð steypusára með viðurkenndum viðgerðarefnum, sem tryggja steypuhulu járna í múrviðgerð steypuklossa undir gluggum og niðurtekt glugga, þar sem steypugallar ganga inn fyrir ytri þéttingu og uppsetning að loknum framkvæmdum.

G-kk-nf V-kk-nf, verkfræðingur og S-kk-nf H-kk-nf arkitekt voru fengnir til að skoða fasteignina og veita umsögn um skýrslu Línuhönnunar og voru þeir í meginatriðum sammála þeirri skýrslu. Það hafi svo verið brugðist við skýrslu Línuhönnunar með því að viðgerð var framkvæmd á göllunum, en hún þótti samkvæmt rannsókn Rannsóknarstofnunar byggingariðnaðarins og matsgerð F-kk-ef J-kk-ef matsmanns ekki hafa verið unnin í samræmi við tillögur Línuhönnunar og verið alls ófullnægjandi. Samkvæmt samningi stefnanda við stefndu um að slá upp fyrir og steypa einbýlishúsið að Glæsivöllum 4 og setja á það þak, þ.e. að gera það fokhelt, er ekkert fram komið, sem bendir til þess að á þessu stigi hafi verið samið um múrhúðun hússins að utan og verður því ekki miðað við þá lausn í málinu, að til að bæta úr göllunum verði húsið m.a. múrhúðað að utan, heldur að bætt verði úr göllunum miðað við að skila bar húsinu fokheldu og því verður byggt á matsgerð S-kk-ef H-kk-ef, þar sem höfð er hliðsjón af þessari lausn.

S-kk-nf H-kk-nf byggir kostnaðarmat sitt á því að viðgerð verði framkvæmd í samræmi við tillögur Línuhönnunar og er niðurstaða matsins að það kosti 4.517.500 krónur og sundurliðast þannig:

1. Yfirborðshreinsun útveggja, múrbrot , meðhöndlun,

viðgerð o.fl. kr. 3.612.500

2. Bitar og loftplata.

Hreinsun, múrbrot, meðhöndlun og viðgerð. kr. 215.000

3. Yfirfara loftunarrör og binda leka. kr. 210.000

4. Málun innanhúss vegna lekaskemmda kr. 480.000

Öll verð eru með virðisaukaskatti, en vinnuliðurinn nemur 3.481.000 krónur , en 60% af virðisaukaskatti á vinnu á byggingarstað fæst endugreiddur, nemur sá liður 411.010 krónur og kemur til frádráttar matsfjárhæðinni.

Þá er það mat réttarins að frágangur á þakkanti og klæðning undir hann muni koma í veg fyrir að snjókóf og slagregn nái inn í einangrun og valdi skaða og sé þetta nauðsynlegur frágangur í framhaldi af uppsteypu húss, og er því ekki fallist á þennan lið í matsgerð S-kk-ef og er krafa stefnanda lækkuð sem því nemur.

Hins vegar er það mat réttarins að málun hússins að innan eftir lekaskemmdir vegna umræddra galla hafi verið nauðsynleg og er sá liður tekinn til greina.

Í málinu er óumdeilt að stefndi J-kk-nf I-kk-nf var múrarameistari að byggingu hússins og ber sem slíkur ábyrgð á niðurlögn steypu. Þá er ljóst að stefndi P-kk-nf var byggingarstjóri hússins og húsasmíðameistari að því og ber ábyrgð í samræmi við það. Aftur á móti er deilt um hvort stefndi P-kk-nf hafi tekið að sér að byggja húsið, en hann heldur því fram, að stefndu Tréborg sf. hafi tekið að sér að byggja húsið, en hann hafi einungis unnið við byggingu hússins, sem starfsmaður þess fyrirtækis. Þegar virt er, að stefndi Tréborg sf. sendir stefnanda í eigin nafni reikninga vegna byggingarinnar og verður að fallast á, að stefndi Tréborg hafi verið verktaki, en ábyrgð stefnda P-kk-ef verður aðallega rakin til stöðu hans sem byggingarstjóra og húsasmíðameistara. Sýknu krafa stefnda P-kk-ef vegna aðildarskorts er því ekki tekin til greina.

Ekki þykir samt neitt fram komið í málinu til styrktar því, að stefndi P-kk-nf hafi vanrækt skyldur sínar sem byggingarstjóri að húsinu, en húsið var byggt í samræmi við teikningar og verður ekki séð, að brotin hafi verið ákvæði byggingarreglugerðar við smíði hússins né verður gallinn á húsbyggingunni rakinn til grófrar vansmíði við byggingu þess, sem hafi verið á valdi byggingarstjóra að koma í veg fyrir. Það þykja því, þegar metnir eru framburðir í málinu og litið er til framlagðra matsgerða skorta sannanir um að byggingarstjóri hafi gerst sekur um vanrækslu, sem leiði til bótaábyrgðar hans í málinu og er stefndi P-kk-nf sem byggingarstjóri sýknaður af kröfum stefnanda í málinu.

Ljóst er að framkomnir gallar í húsinu eru til komnir vegna þess að ekki var staðið rétt að niðurlagningu steypu og þá einkum að ekki hafði verið látið titra nægilega vel í henni með rafmagnstitrara (vibrator). Við niðurlagningu steypu unnu bæði stefndu P-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf I-kk-nf auk starfsmanna Tréborgar sf. o.fl. Niðurlagning steypu í uppstillt steypumót, er yfirleitt unnin í samvinnu múrarameistara og húsasmíðameistara en það veltur á miklu fyrir húsasmíðameistara að ekki sé látið renna í mótin með miklum látum, heldur sé rennslið í þau temprað og þau fyllt í áföngum jafnramt því, að þess sé gætt, að steypan sé ekki látin titra óþarflega mikið, sem allt getur leitt til þess að mótin spryngi út. Það verður því að líta á það sem sameiginlegt verk múrarameistara og húsasmíðameistara að sjá um að koma steypu í steypumót, svo að vel fari. Þannig getur það verið hagur húsasmíðameistara að steypan sé látin titra mikið , ef hann hefur ástæðu til að óttast um þol steypumóta, enda í framkvæmd oft þannig, að húsasmíðameistari og starfsmenn hans sjá alfarið einir um að hella steypu í mótin.

Ágreiningslaust er að stefndu unnu verkið í sameiningu fyrir stefnanda samkvæmt samkomulagi eða munnlegum verksamningi og fengu greitt fyrir verkið miðað við að það væri ógallað og bera sameiginlega ábyrgð á göllunum, sem fram komi á húsinu að Glæsivöllum 4, Grindavík og dæmast til að greiða óskipt saman það tjón sem stefnandi varð fyrir vegna gallanna og er um það stuðst við mat S-kk-ef H-kk-ef og stefndu dæmdir til að greiða stefnanda 3.886.490 krónur.

Ekki þykir skipta hér máli, þó að húsið hafi ekki verið að fullu frágengið, eða að umkrafðar bætur séu hærri, en sú fjárhæð sem stefnandi hafði greitt fyrir verkið. Þá er heldur ekki talið sannað að stefnandi hafi verið þátttakandi í verkinu umfram það að útvega efni.

Krafa stefnanda um dráttarvexti miðar við 22. júní 2007 er liðinn var mánuður frá því að hann krafði stefndu um bætur á grundvelli matsgerðar S-kk-ef H-kk-ef og er fallist á að miða við þann dag, en þegar litið er til þess hve mál þetta hefur frestast mikið m.a. vegna þess, að reynt var að bæta úr göllunum af hálfu stefnda J-kk-ef I-kk-ef þykir ekki ástæða til að fresta upphafstíma dráttarvaxta, svo sem krafist er af stefndu P-kk-þgf B-kk-þgf, Tréborg sf. og stefnda J-kk-þgf I-kk-þgf.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefndu til að greiða óskipt saman til stefnanda málskostnað, sem ákveðst 1.377.503 kr. og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og útlagðs kostnaðar, sem lækkaður var um kr.100.105 kr. Eftir atvikum þykir rétt málskostnaður til réttargæslustefnda falli niður.

Dóm þennan kveða upp G-kk-nf L. J-kk-nf, héraðsdómari og meðdómendurnir Á-kk-nf I-kk-nf, byggingaverkfræðingur og J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf, byggingartæknifræðingur.

DÓMSORÐ

Stefndu, P-kk-nf B-kk-nf E-kk-nf, Tréborg sf. og J-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf, greiði óskipt saman til stefnanda G-kk-ef J-kk-ef, 3.886.490 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 22. júní 2007 til greiðsludags.

Stefndu greiði óskipt saman til stefnanda 1377.503 kr. í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

Málskostnaður réttargæslustefnda fellur niður.

G-kk-nf L. J-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf

.