E-509/2011

Mál þetta sem dómtekið var 16. júní 2011 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur þann 3. febrúar s.l. af M-kk-þgf M-kk-þgf, Deildarási 6 í Reykjavík á hendur Félagi vélstjóra og málmtæknimanna, Stórhöfða 25, Reykjavík.

Kröfur aðila

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu skuldar að fjárhæð kr. 869.328.- ásamt dráttarvöxtum, sbr. III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 ásamt síðari breytingum, af kr. 83.459.- frá 1. mars 2010 til 1. apríl s.á. en af kr. 183.697.- frá þeim degi til 1. maí s.á. en af kr. 281.580.- frá þeim degi til 1. júní s.á en af kr. 375.909.- frá þeim degi til 1. júlí s.á. en af kr. 479.927.- frá þeim degi til 1. ágúst s.á. en af kr. 588.181.- frá þeim degi til 1. september s.á. en af kr. 681.005.- frá þeim degi til 1. október s.á. en af kr. 781.097.- frá þeim degi til 1. nóvember s.á. en af kr. 869.329.- frá þeim degi til greiðsludags og leggist dráttarvextir við höfuðstól skuldarinnar á 12 mánaða fresti í fyrsta sinn þann 1. nóvember 2011, sbr. 12. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda skv. mati dómsins auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að stefndi verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnanda. Til vara krefst stefndi þess að krafa stefnanda verði lækkuð verulega. Þá krefst stefndi í báðum tilvikum málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

Atvik máls og ágreiningsefni

Málavextir eru þeir að stefnandi var ráðinn sem framkvæmdastjóri stefnda með ráðningarsamningi dags. 22. mars 2007. Stefndi er í skjölum málsins ýmist nefndur Félag vélstjóra og málmtæknimanna, sem er hið lögformlega heiti hans, eða VM. Samningurinn, sem tók gildi 16. apríl s.á., var uppsegjanlegur af beggja hálfu með sex mánaða fyrirvara. Samkvæmt ráðningarsamningnum skyldi stefnandi auk fastra mánaðarlauna (heildarlauna), fyrir þá dagvinnu og yfirvinnu sem starfið krefðist, fá greiddan akstur vegna 750 km á mánuði miðað við kílómetragjald skv. ákvörðun Ferðakostnaðarnefndar ríkisins en aksturskostnaður skyldi ekki greiddur umfram fastan ökutækisstyrk. Þá skyldi stefndi leggja stefnanda til farsíma (GSM síma) til afnota án endurgjalds og greiða fyrir nettengingu á heimili hans.

Á stjórnarfundi í stefnda, sem haldinn var 1. febrúar 2010, var samþykkt að óska eftir starfslokum stefnanda vegna samstarfsörðugleika stefnanda og formanns stefnda og var tveimur stjórnarmönnum, þeim G-kk-þgf H-kk-þgf Þ-kk-þgf og G-kk-þgf I-kk-þgf, falið að ræða við stefnanda um starfslok hans. Munu stefnandi og umræddir stjórnarmenn hafa hist í framhaldi stjórnarfundarins til að ræða starfslokin en nákvæm tímasetning fundarins liggur ekki fyrir. Þann 3. febrúar 2010 sendi stefnandi framangreindum stjórnarmönnum tillögu að starfslokasamningi. Í tillögunni segir m.a.:

„Vegna samstarfsörðugleika formanns VM og framkvæmdastjóra VM þá mun M-kk-nf ... hætta störfum hér með og hafa engar frekari viðveru- eða vinnuskyldur á meðan á uppsagnarfresti hans stendur. Uppsagnarfrestur M-kk-ef er samkvæmt ráðningarsamningi hans dags. 22. mars 2007, sex mánuðir frá og með næstu mánaðarmótum þessa samnings að viðbættu orlofi. Laun og fríðindi á uppsagnarfrestinum miðast við upprunalegan ráðningarsamning hans og taka laun sömu breytingum og viðmiðunarstéttir samningsins á tímabilinu.“

Aðilar gerðu með sér skriflegan starfslokasamning þann 5. febrúar 2010 svohljóðandi:

„Vegna uppsagnar VM á ráðningu M-kk-ef 5. febrúar 2010, eru aðilar sammála um að M-kk-nf hætti strax störfum hjá félaginu. Uppsagnarfrestur M-kk-ef er samkvæmt ráðningarsamningi 6 mánuðir. Greiðsla launa í uppsagnarfresti skal fara fram mánaðarlega, með fyrstu greiðslu fyrir marsmánuð, þann 1. apríl 2010. Greiðslur skulu ekki skerðast þó M-kk-nf hefji störf annars staðar í uppsagnarfresti. Uppgjör áunnins orlofs skal fara fram í lok uppsagnarfrests. Áréttað er að full trúnaðarskylda hvílir á M-kk-þgf í uppsagnarfresti gagnvart VM, stjórn, formanni og starfsmönnum.

Ef VM telur sig þurfa á upplýsingum M-kk-ef að halda í uppsagnarfresti, ber honum að veita félaginu slíka þjónustu. Um frágang og skil á eignum félagsins, í vörslum M-kk-ef, vísast til tölvupóstar (sic) M-kk-ef til G-kk-ef I-kk-ef, varaformanns VM, dags. 4. febrúar 2010. Skal uppgjör þessa liðar fara fram eins fljótt og auðið er, en í síðasta lagi 1. mars 2010. Að öðru leyti en að framan greinir felur samningur þessi í sér fullnaðaruppgjör VM gagnvart M-kk-þgf og á hann engar frekari kröfur á hendur félaginu vegna starfsloka hans. ...“.

Fyrir liggur í málinu að stefndi greiddi stefnanda hvorki vegna aksturs eða farsímanotkunar í febrúar 2010. Þá greiddi stefndi stefnanda ekki vegna aksturs, farsímanotkunar eða nettengingar á meðan á uppsagnarfrestinum stóð frá 1. mars til loka ágústmánaðar eða meðan á orlofstöku stefnanda stóð í september og október.

Á stjórnarfundi í stefnda, sem haldinn var 12. mars 2010, en óstaðfest ljósrit af fundargerð vegna fundarins liggur að hluta frammi í málinu, var starfslokasamningur stefnda og stefnanda til umræðu en stefnandi mun að sögn hafa kvartað yfir því við launafulltrúa stefnda, í símtali fyrir fundinn, að greiðslur vegna aksturs og farsímanotkunar í febrúar hefðu ekki verið inntar af hendi. Eftirfarandi er bókað í fundargerðina af því tilefni: „Starfslokasamningur MM. Eftir umræður var G-kk-þgf og G-kk-þgf H-kk-þgf falið að senda M-kk-þgf bréf þar sem honum er gerð grein fyrir því að starfstengdar greiðslur vegna kostnaðar eins og ADSL tenging, GSM sími og bifreiðastyrkur, séu greiðslur á kostnaði sem lauk við samþykkt starfslok og því flokkist ekki sem launagreiðslur í starfslokasamningi.“

Með greiðsluáskorun birtri fyrir stefnda 1. júní 2010 krafði stefnandi stefnda um meinta skuld vegna aksturs, nettengingar og farsímanotkunar tímabilið febrúar til apríl 2010, að báðum mánuðum meðtöldum, auk vaxta og innheimtuþóknunar. Með bréfi dags. 9. júní 2010 hafnaði lögmaður stefnda kröfunni fyrir hönd umbjóðanda síns með þeim röksemdum að umræddum greiðslum til stefnanda samkvæmt ráðningarsamningi hafi verið ætlað að mæta útgjöldum vegna vinnu hans í þágu félagsins. Greiðslurnar hafi verið ætlaðar sem greiðsla á útlögðum kostnaði, vegna nota á eigin bifreið, síma og nettengingu i starfi. Um slíkar greiðslur geti ekki verið að ræða eftir að vinnuframlagi stefnanda hafi lokið samkvæmt samningi aðila. Þá var í bréfinu bent á að samkvæmt starfslokasamningi væri ekkert kveðið á um greiðslu á þessum liðum og þar sérstaklega tekið fram að aðilar ættu ekki frekari kröfur á hendur hvor öðrum.

Mál þetta var höfðað við þingfestingu þess 3. febrúar 2011 en áritun lögmanns stefnda um viðtöku samrits stefnu í málinu, sbr. 93. gr., sbr. b. lið 3. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991, er ódagsett.

Eins og framangreind málavaxtalýsing ber með sér er í máli þessu ekki ágreiningur um greiðslu fastra mánaðarlauna stefnanda, meðan á umsömdum 6 mánaða uppsagnarfresti eða orlofstíma stóð. Hins vegar greinir aðila á um hvort stefnandi hafi eftir að hann lét af störfum hjá stefnda átt rétt til greiðslu vegna 750 km aksturs á mánuði eins og kveðið var á um í ráðningarsamningi stefnanda og stefnda, greiðslu farsímakostnaðar og kostnaðar vegna nettengingar á heimili stefnanda.

Málsástæður og tilvitnaðar réttarheimildir stefnanda

Stefnukrafan er á því reist að stefnda hafi borið að greiða stefnanda fyrir akstur, ADSL tengingu á heimili stefnanda og fyrir notkun á GSM síma í uppsagnarfresti alls 6 mánuði auk orlofs hvað þessar greiðslur varðar í 3 mánuði eða alls í 9 mánuði. Greiðslur fyrir akstur séu kr. 74.250.- á mánuði og sé þá, miðað við ákvæði ráðningarsamningsins akstursgjald í janúar 2010 út tímabilið kr. 74.250 á mánuði og nemi því heildarkrafan vegna aksturs í 9 mánuði kr. 668.250.- Greiðsla vegna ADSL nettengingar á heimili stefnda hafi verið greidd vegna febrúar en numið kr. 3.003 í mars og síðan kr. 6.050 á mánuði eða alls kr. 45.353.- Símakostnaður stefnanda vegna GSM símanotkunar hafi í þessum mánuðum verið kr. 155.726. Stefnukrafan sé því alls kr. 869.329 eins og nánar sé sundurliðað í skjölum málsins. Gjalddagi greiðslna vegna ofangreinds hafi verið 1. hvers mánaðar og sé krafist dráttarvaxta í samræmi við það um hver mánaðarmót af launagreiðslum sem inna hafi átt af hendi mánuðinn næst á undan. Þá sé krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefnandi byggir á því að hann hafi starfað sem launþegi hjá stefnda og borið að fá greidd laun í samræmi við 3. gr. ráðningarsamnings síns við stefnda meðan hann hafi verið í vinnu hjá stefnanda í febrúar 2010 auk þess að fá greitt í samræmi við 3.gr. ráðningarsamningsins í uppsagnarfresti, sbr. starfslokasamning stefnanda og stefnda.

Af hálfu stefnanda sé vísað til þess að í starfslokasamningi sé sérstaklega tekið fram að greiðslur til stefnanda skuli ekki skerðast þó að hann hefji störf annars staðar í uppsagnarfresti. Af hálfu stefnanda sé því haldið fram að við gerð ráðningarsamnings hafi verið ákveðið að greiðslur til stefnanda vegna aksturs, GSM símanotkunar og nettengingar á heimili skyldu greiðast óháð raunverulegum kostnaði vegna þessara atriða, að GSM símanum undanteknum og því um hluta launagreiðslna að ræða en ekki greiðslur vegna starfstengds kostnaðar.

Þá byggir stefnandi á því að það hafi verið skilningur aðila þegar ráðningarsamningur aðila hafi verið gerður að tilgreind launafjárhæð ásamt greiðslum fyrir akstur, nettengingu á heimili og GSM símanotkun hafi verið heildarlaun stefnanda frá stefnda samkvæmt ráðningarsamningnum, um það hafi verið sérstaklega fjallað við gerð ráðningarsamningsins og stefnandi og fyrirsvarsmaður stefnda lýst yfir sameiginlegum skilningi um það að þær greiðslur sem kveðið sé á um í 3. gr. ráðningarsamningsins væru laun stefnanda.

Þá byggir stefnandi á því að við gerð ráðningarsamnings hafi verið ákveðin heildargreiðsla launa til hans með vísan til þess að stefndi greiddi fyrir ákveðinn kílómetrafjölda í akstursgjald óháð akstri og GSM síma og nettengingu á heimili stefnanda óháð notkun án tengsla við þarfir stefnda. Við gerð ráðningarsamnings aðila hafi legið ljóst fyrir að launakröfur stefnanda hafi verið umtalsvert hærri en stefndi hafi fallist á að greiða og hafi þessi tilhögun um heildarlaunagreiðslur til stefnanda því orðið að samkomulagi aðila. Stefnandi byggi á því að greiðsla þessa kostnaðar sé því í samræmi við samkomulag aðila um heildarlaunakjör stefnanda og því eigi hann kröfu á að fá stefnukröfuna greidda að fullu.

Stefnandi vísar um lagarök til meginreglna vinnuréttar, kröfuréttar og samningaréttar. Þá byggir stefnandi á lögum nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og lögum nr. 30/1987 um orlof. Varðandi kröfur um dráttarvexti þ.m.t. vaxtavexti vísar stefnandi til III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum. Stefnandi styður kröfu um málskostnað við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála einkum 1. mgr. 130. gr. Stefnandi kveður kröfu um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun reista á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Stefnandi vísar að öðru leyti varðandi lagarök til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og tilvitnaðar réttarheimildir stefnda

Stefndi byggir á því að með samningi málsaðila, sem undirritaður hafi verið þann 5. febrúar 2010 hafi verið kveðið á um starfslok stefnanda og m.a greiðslu launa til hans vegna starfsloka hans. Stefndi leggi áherslu á, að starfslokasamningi verði ekki jafnað til ráðningarsamnings, heldur hafi þvert á móti með honum verið samið um lok þess ráðningarsamnings, sem í gildi hafi verið milli aðila á ráðningartíma stefnanda. Af þeim ástæðum ráði úrslitum, hvað samist hafi um milli aðila í starfslokasamningnum sjálfum, sem sé það sem gildi milli aðila, með þeim einu takmörkunum, ef því væri að skipta, að starfslokasamningurinn brjóti ekki í bága við lágmarkskjör kjarasamninga og laga, sbr. lög nr. 55/1980 um starfskjör launþega. Sé því ekki borið við af hálfu stefnanda að svo hafi verið. Sé því rangt að halda því fram, að í starfslokasamningi verði að vera þau sömu umsömdu ákvæði um laun og launakjör og greiðslu starfstengds kostnaðar eins og samið hafi verið um í ráðningarsamningnum sjálfum. Starfslokasamningur sé sjálfstæður löggerningur milli atvinnurekanda og launþega og séu því aðilar hans þar af leiðandi ekki sjálfkrafa bundnir af því, sem samið hafi verið um í ráðningarsamningnum sjálfum. Stefndi bendi á, að ekki hafi verið fallist á tillögu stefnanda að starfslokasamningi þess efnis, að starfstengdur kostnaður og fríðindi, þ.e greiðsla vegna aksturs, farsímanotkunar og nettengingar í tilviki stefnanda, skyldi á uppsagnartímanum miðast sjálfkrafa við það, sem samið hafði verið um í upprunalegum ráðningarsamningi. Stefndi hafi ekki fallist á annað við gerð starfslokasamningsins sjálfs, en að greiða eingöngu föst mánaðarlaun á uppsagnarfrestinum, en ekki starfstengdan kostnað stefnanda, eins og fram komi í starfslokasamningi aðila. Ástæða þess, að stefndi hafi ekki verið tilbúinn að samþykkja að greiða stefnanda tilgreind launatengd fríðindi, auk fastra launa í uppsagnarfresti og eftir að viðveru- og vinnuskyldu hans lauk, hafi verið sú, að greiðsla vegna aksturs, símanotkunar og nettengingar sé ekkert annað en endurgreiðsla útlagðs kostnaðar, sem fallið hafi á stefnanda vegna stöðu hans og starfa í þágu atvinnurekanda síns, þ.e stefnda. Stefndi vísi hvað þetta varðar t.d. í dóm Hæstaréttar í máli nr. 308/2010 frá 20. janúar 2011 og dóm Hæstaréttar í máli nr. 403/2005. Engu slíku hafi verið til að dreifa eftir að stefnandi hafi látið af störfum hjá stefnda, enda hafi stefnandi ekki haft bíla- og símakostnað, vegna starfa á vegum stefnda, eftir að hann hafi hætt að starfa fyrir stefnda í lok janúar 2010. Af þeim ástæðum teljist þessar greiðslur ekki hluti af launum stefnanda. Þar fyrir utan hafi stefnandi, eins og áður geti, ekki átt sjálfkrafa rétt að fá nákvæmlega þau sömu laun og fríðindi, sem hann hafði fengið skv. ráðningarsamningnum.

Stefndi byggir á að starfslokasamningurinn sé sjálfstæður löggerningur, en ekki óbreytt framhald ráðningarsamningsins, sbr. H. 2003, bls.4582 (4585). Í honum hafi ekki verið kveðið á um greiðslu á kostnaði stefnanda vegna aksturs, símtengingar eða farsíma, eins og fram komi í starfslokasamningi aðila. Þá áréttar stefndi að sérstaklega sé tekið fram, að stefnandi eigi ekki frekari kröfur á hendur stefnda, en sem greini í starfslokasamningnum.

Þá bendir stefndi á, að skv. 2. mgr. 7. gr. orlofslaganna nr. 30/1987 skuli reikna orlof af heildarlaunum launþegans. Ekki komi þar fram, að greiða skuli orlof af starfstengdum kostnaði, sem leiði til þess, að ekki sé litið á slíkan kostnað launþegans sem laun, sbr. áður nefndan dóm Hæstaréttar í máli nr. 308/2010. Hafi stefndi greitt stefnanda á ráðningartíma hans aksturs- og símakostnað á orlofstíma, hafi það verið gert umfram skyldu og á þeim forsendum, að stefnandi kæmi aftur til starfa að orlofinu loknu. Stefndi mótmæli útreikningi stefnanda í stefnu á aksturspeningum, sem stefnandi miði við kr. 74.250.- pr. mánuð, sem eigi að vera þeir aksturspeningar, sem stefnandi hafi fengið greidda í janúar 2010. Þetta sé rangt, því að á launaseðli á dskj. nr. 10 komi skýrt fram, að aksturspeningar hafi verið kr. 69.000.- á mánuði. Hækkun þessi á aksturspeningum sé ekki útskýrð í stefnu.

Stefndi bendir á, að stefnandi hafi ekki sýnt fram á með gögnum réttmæti kröfugerðar sinnar varðandi sannanleg útgjöld vegna ADSL tengingarinnar pr. mánuð. Veki stefndi athygli á því, að ADSL tengingin hækki án skýringa um rúm 100% eftir fyrsta mánuð starfslokatímans.

Hvað farsímakostnaðinn snerti, þá séu engar skýringar á því með gögnum varðandi réttmæti greiðslu símakostnaðar fyrir einstaka mánuði. Athygli veki, að strax og stefnandi láti af störfum snarhækki símakostnaðurinn og sé að jafnaði helmingi hærri, en þegar stefnandi hafi verið við vinnu sína hjá stefnda.

Skorað sé á stefnanda að færa sönnur fyrir réttmæti fjárhæða framangreindra kostnaðarliða.

Stefndi mótmæli sem rangri eftirfarandi fullyrðingu stefnanda, sem fram komi í stefnu á bls. 1, sbr. bls. 3. “Við gerð ráðningarsamnings milli aðila var ákveðið til að koma til móts við launakröfur stefnanda með því að greiða honum sem hluta af launum aksturskostnað vegna 750 kílómetra aksturs á mánuði óháð því hvort um akstur af hans hálfu í þágu stefnda var að ræða eða ekki.” Af hálfu stefnda hafi eingöngu verið reynt að gera stefnanda skaðlausan af áætluðum aksturskostnaði og áréttað að stefndi sé landsfélag og stéttarfélag og starfi framkvæmdastjóra fylgi því eðli máls samkvæmt töluverður akstur.

Þá sé í annan stað mótmælt þeirri fullyrðingu, sem fram komi á bls. 2 í stefnu, að stefnandi hafi “að mestu leyti verið í starfi fyrir stefnda í febrúar mánuði 2010.” Jafnframt “þrátt fyrir að stefnandi hafi á þeim tíma verið í fullri vinnu hjá stefnda í febrúar 2010”. Hið rétta sé, að stefnandi hafi ekki innt af hendi neina vinnu í febrúarmánuði 2010 fyrir stefnda. Stefndi vísi máli sínu til stuðnings í lög nr. 55/1980 um starfskjör launaþega, lög nr. 30/1987 um orlof, og meginreglur vinnuréttar um rétt til launa í uppsagnarfresti og um starfslokasamninga, svo og til dómafordæma. Um málskostnað vísi stefndi til XXI kafla einkamálalaga nr. 91/1991.

Niðurstaða dómsins

Í máli þessu er eins og að framan er rakið deilt um hvort stefnandi hafi, eftir að störfum hans í þágu stefnda lauk í framhaldi af starfslokasamningi dags. 5. febrúar 2010, á meðan á uppsagnarfresti og eftirfarandi orlofi stóð, átt rétt til greiðslna vegna aksturs, farsímanotkunar og nettengingar, svo sem um var samið í ráðningarsamningi aðila dags. 2. mars 2007 og til greiðslu vegna aksturs og farsímanotkunar vegna febrúarmánaðar 2010. Þá er í málinu deilt um fjárhæðir. Af hálfu stefnanda er á því byggt að líta beri á greiðslur vegna aksturs, síma og nettengingar sem laun í skilningi starfslokasamningsins, með vísan til ráðningarsamningsins frá 2. mars 2007 og þess sem milli aðila hafi farið við gerð ráðningarsamningsins. Þessari túlkun á starfslokasamningnum er hafnað af hálfu stefnda.

Í ráðningarsamningi aðila frá 22. mars 2007 er, eins og áður er rakið, gerður greinarmunur annar vegar á föstum mánaðarlaunum að tiltekinni krónutölu, sem einnig eru nefnd í samningnum innan sviga “heildarlaun” og hins vegar greiðslum vegna aksturs, afnota af farsíma og nettengingar á heimili stefnanda.

Í tillögu stefnanda að starfslokasamningi frá 3. febrúar 2010 leggur hann til að “laun og fríðindi” á uppsagnarfresti miðist við upprunalegan ráðningarsamning hans og stefnda.

Í starfslokasamningi stefnanda og stefnda frá 5. febrúar 2010 er samið um greiðslu “launa” í uppsagnarfresti en ekki minnst á greiðslur vegna aksturs, farsíma eða nettengingar eins og gert hafði verið í ráðningarsamningnum frá 22. mars 2007 og áður er rakið.

Starfslokasamningi aðila frá 5. febrúar 2010 verður ekki jafnað til ráðningarsamnings heldur var með honum þvert á móti samið um lok þess ráðningarsamnings sem í gildi hafði verið milli aðila, sbr. dóm Hæstaréttar í málinu nr. 228/2003. Þau ákvæði starfslokasamningsins sem segja að samningurinn feli í sér fullnaðaruppgjör styðja þessa niðurstöðu. Ráðast úrslit máls þessa því fyrst og fremst af skýringu á starfslokasamningnum.

Starfslokasamningurinn er undirritaður f.h. stefnda af stjórnarmönnunum G-kk-þgf H-kk-þgf Þ-kk-þgf og G-kk-þgf I-kk-þgf en þeim var falið eins og áður var rakið, á stjórnarfundi í stefnda þann 1. febrúar 2010, að ganga frá starfslokasamningi við stefnanda.

Í skýrslu G-kk-ef H-kk-ef Þ-kk-ef fyrir dómi lýsti hann þeirri skoðun sinni að stefnandi hefði á uppsagnarfrestinum átt að fá bæði laun og aðrar greiðslur samkvæmt ráðningarsamningi enda hefði hann talið að greiðslur vegna aksturs, síma og nettengingar væru hluti af launakjörum stefnanda. Hins vegar minntist hann þess ekki að þetta atriði hefði verið rætt sérstaklega, hvorki við undirbúning að starfslokasamningnum, á fundi sem hann ásamt stjórnarmanninum G-kk-þgf hefðu átt með stefnanda, eða í öðrum samskiptum þeirra fyrir undirritun starfslokasamningsins eða við undirritun hans. Kvaðst hann hafi orðið undrandi á að ágreiningur væri um greiðslur til stefnanda eftir að sá ágreiningur hefði komið í ljós eftir undirritunina.

G-kk-nf I-kk-nf lýsti þeirri skoðun sinni fyrir dómi að starfslokasamningurinn fæli í sér loforð um greiðslu launa en ekki starfstengds kostnaðar samkvæmt ráðningarsamningi. Aðspurður kvað hann stefnanda ekki hafa gert neinar athugasemdir við efni starfslokasamningsins við undirritun hans.

S-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf, stjórnarmaður í stefnda, gaf einnig skýrslu fyrir dómi. Í skýrslu hans kom m.a. fram að eftir að ágreiningur við stefnanda hafi komið í ljós, varðandi greiðslur samkvæmt starfslokasamningnum, hafi málið komið til umræðu á stjórnarfundi í stefnda þann 12. mars 2010. Á þeim fundi hafi stjórnarmenn almennt verið sammála um að hafna kröfum stefnanda um greiðslu vegna síma og aksturs enda hafi stjórnarmenn að hans mati verið sammála um að starfslokasamningurinn ætti eingöngu við um launalið ráðningarsamningsins en ekki kostnað vegna síma eða aksturs, eftir að stefnandi hefði látið af störfum hjá stefnda.

Í skýrslum vitnanna H-kk-ef L-kk-ef fyrrverandi formanns stefnda og H-kk-ef Á. H-kk-ef, fyrir dómi, kom fram að skipting á greiðslum til stefnanda, samkvæmt ráðningarsamningi frá 22. mars 2007, hafi verið aðferð til að koma til móts við launakröfur stefnanda í tengslum við ráðningu hans hjá stefnda. Ekki hafi þótt gerlegt að ákveða föst laun hærri í krónutölu en fram komi í ráðningarsamningnum en í stað þess og til að koma til móts við launakröfur stefnanda, sem hafi verið talsvert hærri, hafi verið ákveðið að greiða honum ríflega fyrir akstur o.fl. Í reynd hafi hins vegar verið um að ræða hluta af heildarlaunakjörum en ekki endurgreiðslu á kostnaði. Vitnið H-kk-nf undirritaði ráðningarsamninginn frá 22. mars 2007 f.h. stefnda og vitnið H-kk-nf aðstoðaði stefnda við ráðninguna og gerð ráðningarsamningsins.

Hugtakið laun vísar samkvæmt almennri málvenju til endurgjalds fyrir vinnu, sbr. Orðabók Menningarsjóðs. Ekki eru rök fyrir því að orðið laun í starfslokasamningi aðila eigi að skýra rýmra en almenn málvenja bendir til, með vísan til þess sem rakið hefur verið um forsögu samningsins, orðalag hans og eðli þeirra greiðslna sem deilt er um í máli þessu en þær eru í skattalegu tilliti flokkaðar sem starfstengdar greiðslur, sbr. 1. gr. reglugerðar nr. 591/1987 um laun, greiðslur og hlunnindi utan staðgreiðslu, sbr. 5. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Engu breytir í þeim efnum, með hliðsjón af skýru orðalagi samningsins, þótt stjórnarmaðurinn G-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, sem undirritaði starfslokasamninginn fyrir hönd stefnda ásamt G-kk-þgf I-kk-þgf, hafi eins og áður er rakið talið að stefnandi ætti samkvæmt samningnum auk launa að fá greitt fyrir akstur, síma og nettenginu. Hvað afstöðu stjórnar stefnda varðar, til efnis starflokasamningsins, er nægilega upplýst með framburði vitnisins S-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef og óstaðfestri fundargerð stefnda frá 12. mars 2010, sem ekki hefur verið mótmælt efnislega, að stjórn félagsins eða a.m.k. meirihluti hennar var þeirrar skoðunar að starfslokasamningurinn næði eingöngu til greiðslu fastra launa í skilningi ráðningarsamningsins en ekki annarra starfstengdra greiðslna.

Ekki skiptir máli fyrir úrslit máls þessa þótt tilgangurinn með skiptingu greiðslna samkvæmt ráðningarsamningnum frá 22. mars 2007 hafi upphaflega verið að koma til móts við launakröfur stefnanda og dylja eiginlega launatölu eins og fram kom í skýrslu vitnanna H-kk-ef L-kk-ef og H-kk-ef Á. H-kk-ef fyrir dómi enda ræðst niðurstaða máls þessa eins og áður er rakið af skýringu starfslokasamningsins en ekki ráðningarsamningsins per se. Í starfslokasamningnum sjálfum er eingöngu minnst á “greiðslu launa í uppsagnarfresti” en ekki minnst á greiðslu vegna aksturs, síma eða nettengingar sem þó hefði verið full ástæða til með hliðsjón af ráðningarsamningnum frá 2. mars 2007 og tillögu stefnda frá 3. febrúar og þess að ekki var gert ráð fyrir að stefnandi starfaði í þágu stefnda á uppsagnartímanum. Styður það þá skoðun stefnda að ætlunin hafi verið að umræddar greiðslur til stefnanda féllu niður frá 1. mars 2010.

Telja verður að sönnunarbyrðin fyrir því að tilgangur aðila hafi verið sá að starfslokasamningurinn frá 5. febrúar 2010 fæli í sér loforð um þær greiðslur sem um er deilt í máli þessu, frá og með 1. mars 2010, hvíli á stefnanda. Verður stefnandi að bera hallan af sönnunarskorti í þessum efnum með vísan til orðalags samningsins og þeirra skýringargagna og sjónarmiða sem að framan eru rakin.

Þegar allt framangreint er virt ber að sýkna stefnda af kröfum stefnanda um greiðslu vegna aksturs, farsímanotkunar og nettengingar frá og með 1. mars 2010.

Stefnandi krefur stefnda í máli þessu um greiðslu vegna aksturs og farsímanotkunar í febrúar 2010 og er sú krafa samtals að höfuðstól kr. 83.459 þ.e. kr. 74.250 vegna aksturs og kr. 9.209 vegna farsíma. Um þennan hluta kröfugerðar stefnanda fer samkvæmt margnefndum ráðningarsamningi aðila enda tók starfslokasamningurinn frá 5. febrúar 2010 eingöngu til launa í uppsagnarfresti sem hófst eins og áður er rakið 1. mars 2010. Stefndi hefur mótmælt fjárhæð kröfunnar vegna aksturs og kröfunni heild þar sem stefnandi hafi ekki starfað fyrir stefnda í febrúar 2010. Telja verður að stefnandi hafi samkvæmt ótvíræðu orðalagi ráðningarsamningsins átt kröfu á greiðslum vegna aksturs og farsímnotkunar í febrúar 2010, hvort sem hann starfaði fyrir stefnda þann mánuð allan, að hluta eða ekki. Stefnandi hefur lagt fram í málinu upplýsingar um akstursgjald ríkisstarfmanna samkvæmt ákvörðun Ferðakostnaðarnefndar frá og með 1. febrúar 2010 og er það 99 krónur fyrir fyrstu 10.000 km. Miðað við 750 km á mánuði er það 74.250 krónur á mánuði. Þá hefur stefnandi lagt fram í málinu reikning Símans vegna farsímanotkunar stefnanda í febrúar 2010 og er hann 9.209 krónur. Með vísan til framangreinds verður stefndi því dæmdur til að greiða þennan hluta kröfu stefnanda með vöxtum eins og greinir í dómsorði. Í samræmi við niðurstöðu málsins og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn 250.000 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf settur héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, Félag vélstjóra og málmtæknimanna, greiði stefnanda, M-kk-þgf M-kk-þgf, kr. 83.459 með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001um vexti og verðtryggingu frá 1. mars 2010 til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf