E-17/2012

Mál þetta, sem dómtekið var þriðjudaginn 8. marz, er höfðað 13. janúar 2012 af Homeglade Limited, fyrirtæki númer 468794, The Courtyard, Carmanhall Road, Sanyford, Dyflinni, Írlandi, á hendur B og með sakaukastefnu hinn 14. febrúar 2012 á hendur A. Í upphaflegri stefnu var einnig stefnt FQ á Íslandi ehf., kt. 000000-0000, Tryggvabraut 1, Akureyri en stefnandi féll frá kröfum á hendur því við aðalmeðferð málsins.

I

Dómkröfur stefnanda eru þessar: „1. Að samningur, dags. 14. september 2010, milli stefnda FQ á Íslandi ehf., og stefnanda, verði dæmdur ógiltur. [sic] 2. Þess er krafist að hin stefndu verði dæmd in solidum til að endurgreiða stefnanda kaupverð að fjárhæð EUR 36,836 [sic], skv. samningi dags. 14. september 2010, milli stefnda FQ á Íslandi ehf., og stefnda, sem greitt var á persónulegan reikning stefnda A í Danske bank.“ Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Í greinargerð sinni kröfðust stefndu sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hans hendi. Við aðalmeðferð kröfðust þau frávísunar málsins.

Undir rekstri málsins var gert hlé á rekstri þess, með heimild 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 þar til séð yrði fyrir enda sakamáls sem rekið var vegna atvika er tengdust sakarefni þessa máls. Dómur í sakamálinu féll í héraði 22. september 2015. Beiðni stefndu um að beðið yrði niðurstöðu Hæstaréttar í framhaldi af áfrýjun var synjað.

II

Efnislega eru atvik málsins þau helzt að hinn 14. september 2010 mun stefnandi hafa samið við íslenzkt fyrirtæki, sem í samningnum er nefnt Natural White en með kennitöluna 000000-0000 og heimilisfangið Tryggvabraut 1 á Akureyri, um að kaupa af því vörureikning sem „Natural White“ hefði gefið út á hendur spænska fyrirtækinu Ubago Group Mare S.L. að fjárhæð 38.300 evrur. Skyldi stefnandi greiða 36.835 evrur fyrir reikninginn. Í málinu liggur skjal, nefnt „Invoice“, er númer 083FQ/2010 og ber með sér að vera gefið út af Natural White, með kennitöluna 000000-0000, til Ubago Group Mare S.L. og sýnir seldar vörur fyirr 38.300 evrur. Á skjalið er meðal annars skráð: „We transfer the payment to be payed directly og Homglade [sic] Ltd. To the account below.“ og undir er handritað nafn stefndu Ö-kvk-ef K-kvk-ef. Þá eru prentaðar á skjalið upplýsingar um stefnanda, þar á meðal bankareikningsnúmer.

Stefnandi mun hafa greitt vegna samningsins 36.836 evrur inn á persónulegan reikning stefnda A í Danske bank, en stefndi mun hafa ritað undir samninginn fyrir hönd „N-e-x White“.

Stefnandi byggir á því að hann hafi aldrei fengið vörureikninginn greiddan frá hinu spænska fyrirtæki. Frá fyrirtækinu hafi þvert á móti komið þær upplýsingar að vörureikninginn hafi það aldrei séð en hins vegar fengið og greitt fyrir annan reikning, nr. 083FQ/2010, dags. 9. september 2010, að fjárhæð 25.920 evrur. Hafi komið fram á þeim reikningi að hann skyldi greiða á reikning FQ á Íslandi ehf. í útibúi Byrjar á Akureyri. Byggir stefnandi á því að stefndu hafi selt sér „tilhæfulausan vörureikning gegn greiðslu á EUR 38,836 á bankareikning sakaukastefnda [A].“

Stefndu byggðu á því í greinargerð að fyrirtæki á vegum nafngreinds manns hafi átt í viðskiptum við fyrirtæki stefnda A í Danmörku. Hefði fyrirtæki stefnda A lánað fyrirtæki þessa manns vélbúnað til verkunar og framleiðslu á laxi og hefði verið farið að knýja á um skil á þeim búnaði. Sá samningur sem stefnandi byggi á hafi verið gerður að frumkvæði þessa manns og líklega til að liðka fyrir samstarfi þeirra. Gert hafi verið munnlegt viðbótarákvæði við samninginn, þess efnis að stefnandi ætti ekki rétt á greiðslunni frá spænska félaginu fyrr en umræddum vélbúnaði hefði verið skilað til rétts eiganda.

III

Í málinu hafa verið lögð fram gögn sem bera með sér að vera útprentanir af heimasíðu opinberrar fyrirtækjaskráningar á Írlandi, „Companies registration office, An oifig um chlárú cuideachtaí.“ Segir þar að fyrirtækið Homeglade Limited, númer 468794, sé „Dissolved“ miðað við „Effective Date“ 8. apríl 2015. Þá segir meðal annars í annarri útprentun af heimasíðunni: „The consequences of strike off are very serious for a company that is still trading. The assets of the company become the property of the State on dissolution af the company; Following strike-off of a company, it ceases to exist as a legal entity as and from the date on which notice of its strike-off is published in the CRO Gazette. The date of this publication is the date on which the company is dissolved pursuant to the Companies Act 2014.“

Þá liggur í málinu útprentun ritsins CRO Gazette, nr. 2015/J/16204, útgáfudagur 8. apríl 2015, undir heitinu „Involuntary Strike off – 2nd notice“. Kemur þar fram að félagið Homeglade Limited, nr. 468794 hafi verið „Struck Off“ hinn 3. apríl 2015.

IV

Við aðalmeðferð málsins kröfðust stefndu þess að málinu yrði vísað frá dómi. Vísaðu þau þar til áðurrakinna gagna frá heimasíðu írskrar fyrirtækjaskráningar, sem lögð voru fram við upphaf aðalmeðferðar en stefndu höfðu sent stefnanda daginn áður. Byggðu stefndu á því að stefnandi hefði ekki aðildarhæfi þar sem félagið hefði verið leyst upp.

Af hálfu stefnanda var efni gagnanna hvorki staðfest né á það bornar brigður. Kvaðst lögmaður stefnanda ekki þekkja nákvæmlega til írskrar fyrirtækjalöggjafar að þessu leyti en ljóst væri að stefnandi fengi ekki greitt samkvæmt dómi nema hann gæti sýnt fram á tilvist sína.

V

Samkvæmt 1. mgr. 10. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög getur óskráð félag ekki verið aðili að dómsmálum. Lög gera ekki á því undantekningu fyrir félag sem hefur verið afskráð samkvæmt reglu 83. gr. sömu laga. Sé einkahlutafélag afskráð missir það aðildarhæfi sitt. Má vegna þessara atriða vísa til dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 690/2011 og 38/2007.

Rakin hafa verið þau gögn sem liggja frammi í málinu og bera með sér að vera af heimasíðu opinberrar fyrirtækjaskráningar á Írlandi. Stefnandi hefur ekki mótmælt gögnunum efnislega. Þau eru trúverðug og þykir mega miða við að upplýsingar úr þeim séu réttar, að því er varðar stefnanda þessa máls. Þykir samkvæmt því verða að miða við að stefnandi sé í augum írskra yfirvalda „dissolved“, frá og með 8. apríl 2015. Samkvæmt gögnunum missir félag aðildarhæfi sitt þar í landi við þær aðstæður. Hefur ekkert komið fram í málinu sem bendir til að skilja beri stöðu stefnanda á annan hátt eða hnekkir umræddum gögnum.

Í samræmi við allt framanritað verður að telja að stefnandi hafi misst aðildarhæfi sitt og geti því ekki verið aðili að máli þessu. Er því óhjákvæmilegt að vísa málinu frá dómi. Þegar af þeirri ástæðu að stefnandi hefur ekki aðildarhæfi verður málskostnaður ekki ákveðinn, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 812/2015.

Af hálfu stefnanda fór G-kk-nf H-kk-nf hdl. með málið. I-kk-nf Þ-kk-nf þá hdl. fór með málið af hálfu stefndu allt fram að aðalmeðferð þess en þá tók S-kk-nf G-kk-nf hdl. við rekstri málsins af þeirra hálfu. Gætt var 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991.

Þ-kk-nf D-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Máli þessu er vísað frá dómi.

Málskostnaður ákveðst ekki.