E-3802/2012

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð hinn 11. september sl., var höfðað fyrir dómþinginu af 4T ehf., Jónsgeisla 5, Reykjavík, á hendur V-kk-þgf G-kk-þgf, Naustabyggð 25, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 14. nóvember 2011.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 973.410 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 8. febrúar 2012 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu, auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Málvextir eru þeir, að með kaupsamningi, dagsettum 7. október 2011, keypti stefnandi bifreiðina VE-801 af stefnda og fékk hana til sinna umráða. Í tengslum við þau viðskipti og þann sama dag keypti SP-fjármögnun bifreiðina RJ-605 af stefnanda og er stefndi V-kk-nf skráður umráðamaður hennar í dag. Stefnandi kveðst hafa orðið var við það fljótlega eftir kaupin að ekki væri allt með felldu varðandi VE-801. Lét hann skoða bifreiðina og hafi þá komið í ljós að viðgerð vegna tjóns á framanverðri bifreiðinni hægra megin hafi verið illa unnin og margt hafi bent til þess að vísvitandi hefði verið komist hjá því að vinna viðgerðina með fullnægjandi hætti. Hafi sérfræðingar í bifreiðaréttingum, sem skoðað hafi bifreiðina talið að um leyndan galla væri að ræða og vísvitandi hefði verið reynt að fela umrætt tjón.

Stefnandi kveðst hafa tilkynnt stefnda um stöðu mála og hve mikill áætlaður kostnaður yrði. Þá hafi hann fengið stefnda til þess að skoða bifreiðina á réttingarverkstæðinu, þar sem bifreiðin hafi verið, til að gefa honum kost á að kynna sér ástand hennar. Viðgerð hafi lokið 3. febrúar 2012.

Stefnandi sendi stefnda kröfubréf, dagsett 8. febrúar 2012, en stefndi hefur ekki orðið við kröfu stefnanda.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á því, að um leyndan galla hafi verið að ræða á umræddri bifreið sem hann hafi keypt af stefnda í október 2011. Krafa stefnanda sé skaðabótakrafa sem byggist á útlögðum kostnaði vegna leynds galla í bifreiðinni VE-801, samtals að fjárhæð 973.410 krónur, sem sé stefnufjárhæð málsins.

Kröfu sína hefur stefnandi sundurliðað svo, og byggir á reikningum Ingvars Helgasonar ehf., N1 ehf., Grettis ehf., J-Vélum, Vélastillingu, Réttingarþjónustunni og Frostverki ehf., með virðisaukaskatti:

1. Öryggisbeltamóttaki-vinstra megin framan. 57.677 kr.

2. Mótorrammi, framstykki, aðalljós, gúmmípúði, hlíf,

rúðupisskútur o.fl. 292.114 kr.

3. Smellur hnoð. 12.938 kr.

4. Stuðarafesting 2.815 kr.

5. Frostlögur og olía. 6.286 kr.

6. Loftkælielement. 45.000 kr.

7. Afsag innra bretti 25.000 kr.

8. Hjólastilling 13.600 kr.

9. Skipt um mótorramma 47.886 kr.

10. Viðgerð á VE-801 435.004 kr.

11. Glussarör og slanga fyrir loftkælingu 20.590 kr.

12. Frostverk ehf. 14.500 kr.

Samtals 973.410 kr.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfuréttar og samningaréttar og laga um lausafjárkaup.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 130. gr. og 131. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að hann beri ekki ábyrgð á greiðslu skaðabóta vegna meints galla á bifreiðinni VE-801. Byggir stefndi aðallega á því, að ósannað sé að meintur galli hafi verið fyrir hendi þegar afhending bifreiðarinnar fór fram. Í stefnu sé í engu getið um það hvers kyns galla bifreiðin hafi átt að vera haldin við kaupin eða umfang hans, heldur sé þess einungis haldið fram að fljótlega eftir kaupin hafi stefnandi orðið var við að ekki væri allt með felldu varðandi bifreiðina án þess að nánar sé greint frá því hvernig það hafi komið í ljós eða hvað hafi verið að bifreiðinni. Byggist kröfugerð stefnanda eingöngu á reikningum vegna viðgerða á VE-801 án frekari reifunar eða rökstuðnings. Erfitt sé því að ráða í það hvort framlagðir reikningar séu til komnir vegna viðgerða á meintum galla sem bifreiðin hafi átt að vera haldin áður en afhending hennar hafi farið fram eða vegna einhvers sem komið hafi til eftir afhendingu hennar. Kröfugerðin sé því óskýr að þessu leyti.

Stefndi byggir einnig á því að í kaupsamningi vegna VE-801 komi fram að ökutækið seljist í núverandi ástandi sem kaupandi hafi kynnt sér og sætt sig við. Einnig komi þar fram staðfesting kaupanda á því að bifreiðasali hafi vakið athygli hans á því að láta óháðan aðila meta ástand ökutækisins. Eins hafi verið bent á skoðunarskyldu kaupanda. Þess beri og að geta að stefndi hafi aldrei tekið bifreiðina VE-801 í notkun og hafi aðeins átt hana í rúman mánuð áður en hann hafi selt hana stefnanda. Stefndi hafi því verið grandlaus um ástand bifreiðarinnar.

Við kaupin á VE-801 hafi stefnandi verið upplýstur um ferilskrá bifreiðarinnar. Á þeirri skrá komi fram að bifreiðin hafi verið í eigu Varðar tryggingafélags frá 21. september 2010 til 30. september sama ár, sem hafi bent til þess að bifreiðin hafi lent í tjóni. Eins og framlögð gögn sýni hafi bifreiðin orðið fyrir umtalsverðu tjóni í september 2010, þar sem henni hafi verið ekið á vegg, sem hafi síðan leitt til þess að hún hafi verið keypt af tryggingafélaginu Verði.

Með hliðsjón af ferilskrá bifreiðarinnar hafi því hvílt rík skylda á stefnanda, sem sé félag í atvinnurekstri, að kynna sér ástand hennar og afla sér upplýsinga um tjónaferil hennar áður en hann hafi ákveðið að kaupa bifreiðina. Stefndi telur að stefnanda hafi verið það vel ljóst, þegar hann hafi ákveðið að kaupa bifreiðina, að hún væri tjónabifreið enda hafi hann haft orð á því við stefnda fyrir kaupin. Stefnandi hefði því mátt gera sér grein fyrir því að ástandi bifreiðarinnar kynni að vera ábótavant. Stefnandi hafi einnig farið með bifreiðina í rúma klukkustund, áður en kaupin áttu sér stað, meðan stefndi hafi beðið á bílasölunni, að því er stefndi ætlar til að láta skoða hana frekar. Stefnanda hafi því átt að vera kunnugt um ástand bifreiðarinnar eða mátt vera það ljóst við kaupin og þar af leiðandi sé stefndi ekki ábyrgur fyrir greiðslu á viðgerð vegna meints galla á henni. Í ákvæði 20. gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 komi fram að kaupandi geti ekki borið fyrir sig sem galla neitt það sem hann vissi, eða mátti vita um, þegar kaupin hafi verið gerð.

Stefndi bendir einnig á, að með hliðsjón af andvirði bifreiðarinnar og fjárhæð stefnukröfunnar hefði verið eðlilegra að mati stefnda að fara fram á riftun á samningnum. Eins og fram hafi komið hafi stefndi margoft boðið stefnanda að láta kaupin ganga til baka.

Stefndi byggir einnig á því að bílasalan, sem haft hafi milligöngu um viðskiptin, hafi ekki gegnt hlutverki sínu sem skyldi. Í lögum um verslunaratvinnu nr. 28/1998, sem falli undir þessi viðskipti, sé kafli um sölu á notuðum ökutækjum. Í 14. gr. laganna sé getið um þær upplýsingar sem bifreiðasali skuli afla við sölu á bifreiðum og í 3. mgr. ákvæðisins komi fram að ráðherra sé heimilt með reglugerð að mæla fyrir um þá lágmarksupplýsingar sem lagðar skuli fram við sölu notaðra ökutækja.

Í 7. gr. reglugerðar nr. 44/2003, um upplýsingaskyldu í viðskiptum með notuð ökutæki, sem sett hafi verið á grundvelli laganna sé upptalning á þeim gögnum sem skuli liggja fyrir með sannanlegum hætti. Í c-lið komi fram að upplýsingar um hugsanlegan tjónaferil ökutækisins skuli liggja fyrir með sannanlegum hætti, þar á meðal ferilskrá um framkvæmd viðgerðar á ökutæki sem lent hafi í tjóni.

Í 4. gr. sömu reglugerðar komi fram að hafi bifreiðasali ástæðu til þess að ætla að ástandi ökutækis sé ábótavant beri honum að vekja athygli kaupanda á þeim annmarka. Það eitt að bifreiðin hafi verið í eigu tryggingafélags hafi bent til þess að bifreiðin hefði lent í tjóni. Bifreiðasalanum, sem hafi atvinnu af sölu notaðra ökutækja, hafi átt að vera þetta kunnugt og þar af leiðandi borið skylda til að bregðast við þeim upplýsingum og afla gagna frá tryggingafélaginu varðandi tjónið.

Í málinu liggi frammi staðfesting bifreiðasalans á því að skrá yfir fyrri eigendur hafi legið fyrir við söluna. Hins vegar liggur ekkert fyrir um það, og komi ekki fram í framlögðu afsali, að stefnandi hafi verið upplýstur af bílasölunni um tjónaferil VE-801 eða að ferilskrá um framkvæmd viðgerða á bifreiðinni hafi legið fyrir við söluna, líkt og áðurgreind reglugerð áskilji. Eins og áður hafi verið getið, og framlögð gögn beri með sér, hafi bifreiðin lent í tjóni árið 2010 og verið keypt af tryggingafélaginu Verði í kjölfarið. Þetta hafi bílasalinn, sem haft hafi milligöngu um viðskiptin, átt að upplýsa stefnanda um við söluna. Stefndi geti því ekki borið ábyrgð á vanrækslu bílasölunnar, sem hafi komið fram bæði sem milligönguaðili um viðskiptin og í umboði stefnanda sem kaupanda, ef fullnægjandi upplýsingar um ástand og tjónaferil bifreiðarinnar hafi ekki legið fyrir við söluna. Þá beri og að geta þess að mikill aðstöðumunur sé á málsaðilum, en stefnandi sé einkahlutafélag í atvinnurekstri og hafi umtalsverða reynslu af bílaviðskiptum, en stefndi sé óvanur slíkum viðskiptum.

Um lagarök vísar stefndi til laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, laga um verslunaratvinnu nr. 28/1998, ásamt reglugerð um upplýsingaskyldu í viðskiptum með notuð ökutæki nr. 44/2003, auk almennra reglna kröfuréttar og samningaréttar.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 130. gr. laga um meðferð einkamála, nr. 91/1991.

Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun byggir stefndi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Stefndi sé ekki virðisaukaskattsskyldur og krefjist hann því þess að tekið verði tillit til þess við ákvörðun málskostnaðar honum til handa.

V

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda um skaðabætur og byggir á því að bifreiðin VE- 801 sem hann keypti af stefnda hafi við kaupin verið haldin leyndum göllum, sem stefndi beri ábyrgð á. Í ljós hafi komið eftir umrædd kaup, að tryggingafélagið Vörður, sem keypti bifreiðina árið 2010, hefði eignast hana þar sem hún hefði orðið fyrir umtalsverðu tjóni. Til stuðnings kröfu sinni hefur stefnandi lagt fram viðgerðarreikninga frá ýmsum aðilum, sem hann kveður vera kostnað sinn af viðgerð á þessum göllum. Þá hefur hann lagt fram ljósmyndir af bifreiðinni og ýmsum hlutum hennar til sönnunar þess að bifreiðin hafi verið haldin göllum. Stefndi hefur krafist sýknu og telur ósannað að bifreiðin hafi verið haldin slíkum göllum, enda hafi stefnandi ekki lagt fram viðhlítandi gögn máli sínu til stuðnings. Þá hafi stefndi einungis átt bifreiðina í rúman mánuð áður en hann hafi selt hana stefnanda. Hafi hann verið grandlaus um ástand bifreiðarinnar við söluna um að hún hafi verið svokölluð tjónabifreið.

Við aðalmeðferð málsins gáfu fyrirsvarsmaður stefnanda og stefndi skýrslu, sem og S-kk-nf H-kk-nf bifreiðasmíðameistari, sem annaðist viðgerðina á bifreiðinni, og A-kk-nf M-kk-nf Ó-kk-nf bifreiðasmiður.

Samkvæmt lögum um lausafjárkaup getur kaupandi átt rétt á skaðabótum ef söluhlutur telst gallaður. Samkvæmt 19. gr. laganna segir að þó að söluhlutur sé seldur „í því ástandi sem hann er“ telst hann gallaður ef ástand hans er er til muna verra en kaupandi hafði ástæðu til að ætla miðað við kaupverð og atvik að öðru leyti.

Stefnandi ber sönnunarbyrði fyrir því að bifreið hans sé haldin þeim göllum að hann eigi rétt á skaðabótum úr hendi stefnda.

Stefnandi kveðst fyrst hafa orðið var við galla á bifreiðinni er hann hafi farið með hana til viðgerðar nokkru eftir kaupin. Fyrir liggur að stefndi var eigandi bifreiðarinnar um skamma hríð. Ekki liggur fyrir að honum hafi verið kunnugt um að bifreiðin hafi orðið fyrir tjóni. Við söluna lá hins vegar fyrir að Vörður tryggingar hafði verið eigandi bifreiðarinnar í stuttan tíma á árinu 2010, þótt ekki væri þar getið um að hún hefði orðið fyrir tjóni. Í kaupsamningi um bifreiðina kemur fram að hún er seld í því ástandi sem kaupandi hafi kynnt sér og sætt sig við. Einnig kemur þar fram staðfesting stefnanda á því að bifreiðasali hafi vakið athygli hans á því að láta óháðan aðila meta ástand ökutækisins. Fram kom við meðferð málsins að stefnandi fékk bifreiðina að láni til skoðunar, áður en kaupin áttu sér stað. Einnig kom þar fram að hann hefur umtalsverða reynslu af bílaviðskiptum. Byggir hann kröfu sína, eins og áður segir, á þeim reikningum, sem hann kveður að viðgerð á göllunum hafi kostað. Þrátt fyrir að fyrir liggi reikningar og gögn frá viðgerðarverkstæði vegna viðgerðar á bifreiðinni sýna þau hvorki fram á að bifreiðin hafi verið haldin þeim göllum við söluna, sem stefnandi byggir á, né umfang gallans. Þá liggur ekkert fyrir um það í málinu hvort bifreiðin hafi verið í verra ástandi en stefnandi hafði ástæðu til að ætla miðað við kaupverð og atvik að öðru leyti. Þar sem í málinu liggur hvorki fyrir matsgerð né önnur óyggjandi gögn sem sanna að umdeild bifreið hafi verið haldin þeim leyndu göllum við kaupin, sem stefnandi heldur fram, hefur stefnanda ekki tekist sú sönnun. Ber því þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Eftir þessari niðurstöðu verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 krónur, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, V-kk-nf G-kk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda, 4T ehf.

Stefnandi, 4t ehf., greiði stefnda, V-kk-þgf G-kk-þgf, 400.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf