S-1110/2020

I

Mál þetta, sem þingfest var 27. maí 2020, en dómtekið 9. september s.l., er höfðað með svohljóðandi ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum 14. apríl 2020 á hendur ákærða, M-x-x K-x-x, kt. 0000000000, [...], Reykjavík, „fyrir skjalafals og umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 22. nóvember 2018, ekið bifreiðinni [...] um Njarðarbraut, móts við Hólagötu, í Reykjanesbæ án þess að hafa öðlast ökuréttindi og í framhaldi af afskiptum lögreglu framvísað við lögreglu í blekkingarskyni, sýndarskjali, grunnfölsuðu sý[r]lensku alþjóðlegu ökuskírteini, nr. [...], á nafni ákærða, með gildistíma 14. ágúst 2014 13. ágúst 2019.

Telst þessi háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. 1. mgr. 48. gr. eldri umferðarlaga nr.50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sök og var aðalmeðferð málsins því ákveðin 9. september 2020. Jafnframt var þá bókað í þingbók að brýnt væri fyrir ákærða að mæta til aðalmeðferðar málsins.

Ákærði mætti ekki til aðalmeðferðar og boðaði ekki forföll, en skipaður verjandi hans tók fram að ákærði hefði ekki svarað síma né símaskilaboðum hans. Dómtúlkur reyndi einnig að ná símasambandi við ákærða í þinghaldinu, en án árangurs. Þar sem vitni voru mætt ákvað dómari að skýrslur yrðu teknar af þeim, þrátt fyrir fjarveru ákærða, og leggja síðar dóm á málið samkvæmt heimild í 1. mgr. 161. laga nr. 2

88/2008 um meðferð sakamála. Af hálfu sakflytjenda sætti meðferð þessi engum andmælum.

Skipaður verjandi krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsing ákærða verði þá bundin skilorði. Loks krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna, að mati dómsins.

II

Samkvæmt skýrslu lögreglunnar á Suðurnesjum stöðvuðu lögreglumenn bifreiðina [...] þann 22. nóvember 2018 í því skyni að kanna ökuréttindi ökumanns. Ökumaður var ákærði og framvísaði hann skilríki sem bar yfirskriftina „Syrian Arab Republic International Driving Licence,“ og ánafnað ákærða. Við skoðun á skírteininu vaknaði grunur um að ökuskírteinið væri falsað. Bæði voru þar engir öryggisþættir til staðar og ýmsar stafsetningarvillur voru í prentuninni. Þá hafði orðið „Syria“ verið handritað þar sem rita átti nafn ökumanns. Ákærði neitaði því að ökuskírteinið væri falsað, en lögreglumenn ákváðu að haldleggja það í þágu frekari rannsóknar. Niðurstaða rannsóknar var sú að skírteinið væri svokallað „sýndarskjal“ (Fantasy document), óvandað að allri gerð og án allra öryggisatriða. Það ætti sér enga fyrirmynd í ósviknu alþjóðlegu ökuskírteini frá Sýrlandi, auk þess sem villur og misræmi væru í texta, bæði á framhlið og bakhlið þess. Tekið er loks fram að um mjög ódýra og grófa fölsun sé að ræða.

Í skýrslutöku hjá lögreglu 25. janúar 2019 sagðist ákærði ekki hafa vitað að skírteinið væri falsað. Kvaðst hann hafa týnt upprunalegu ökuskírteini sínu í Líbýu, en síðan náð sambandi við einhvern sem sendi honum nýtt ökuskírteini fyrir þremur mánuðum síðan. Hafi það verið í Tyrklandi og hafi hann borgað 20.000 krónur fyrir það. Sérstaklega spurður hver hafi látið hann hafa skírteinið vildi ákærði ekki tjá sig, en sagði aðeins að það hafi verið maður sem eigi heima á Íslandi.

Lögreglumenn sem höfðu afskipti af ákærða umrætt sinn komu fyrir dóminn og staðfestu skýrslu sína. Einnig gaf skýrslu rannsóknarlögreglumaður sem rannsakaði umrætt skírteini. Greindi hann frá rannsókn sinni og útskýrði á hverju hann byggði niðurstöðu sína um að skírteinið væri falsað sýndarskjal. Benti hann sérstaklega á lélega prenttækni og vöntun á öryggisatriðum, auk þess sem í texta þess fyndust nokkrar stafsetningarvillur. Þá ætti það sér enga fyrirmynd í ósviknu alþjóðlegu ökuskírteini frá Sýrlandi, enda hefðu þau allt aðra uppbyggingu og útlit. Taldi hann engan vafa leika á því að skírteinið væri ekki gefið út af þar til bærum yfirvöldum.

III

Eins og fram er komið neitaði ákærði því að hafa framvísað fölsuðu ökuskírteini við afskipti lögreglu af honum 22. nóvember 2018. Við yfirheyrslu hjá lögreglu 25. 3 janúar 2019 sagðist hann þó hafa keypt ökuskírteinið í Tyrklandi fyrir 20.000 krónur af einhverjum manni sem byggi á Íslandi.

Fyrir dómi kvaðst rannsóknarlögreglumaður sem rannsakaði umrætt ökuskírteini, í engum vafa um að það væri svokallað sýndarskjal og benti á ýmis atriði í því sambandi. Ljósrit af ökuskírteininu liggur frammi í gögnum málsins og þykir dómara einnig, eftir ítarlega skoðun á þeim gögnum, enginn vafi leika á um að skírteinið sé falsað og stafi ekki frá þar til bærum yfirvöldum í Sýrlandi. Þykir fölsunin svo augljós að ákærða gat ekki heldur dulist hún. Samkvæmt því, svo og með hliðsjón af fyrrgreindum framburði ákærða í skýrslutöku hjá lögreglu, þykir fram komin lögfull sönnun þess að ákærði hafi í umrætt sinn framvísað í blekkingarskyni fölsuðu sýrlensku ökuskírteini. Verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi. Er háttsemi hans rétt lýst í ákæru og réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði var hann með dómi Héraðsdóms Reykjaness 19. desember 2017 dæmdur í 30 daga fangelsi fyrir misnotkun skjals og varðaði það brot við 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þykir refsing hans nú hæfilega ákveðin fangelsi í 45 daga, en ekki þykja efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Í samræmi við úrslit málsins og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærði dæmdur til greiðslu málsvarnarlauna til skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 275.280 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, M-x-x K-x-x, sæti fangelsi í 45 daga.

Ákærði greiði 275.280 krónur í málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef lögmanns.

I-kk-nf E-kk-nf

3 janúar 2019 sagðist hann þó hafa keypt ökuskírteinið í Tyrklandi fyrir 20.000 krónur af einhverjum manni sem byggi á Íslandi.

Fyrir dómi kvaðst rannsóknarlögreglumaður sem rannsakaði umrætt ökuskírteini, í engum vafa um að það væri svokallað sýndarskjal og benti á ýmis atriði í því sambandi. Ljósrit af ökuskírteininu liggur frammi í gögnum málsins og þykir dómara einnig, eftir ítarlega skoðun á þeim gögnum, enginn vafi leika á um að skírteinið sé falsað og stafi ekki frá þar til bærum yfirvöldum í Sýrlandi. Þykir fölsunin svo augljós að ákærða gat ekki heldur dulist hún. Samkvæmt því, svo og með hliðsjón af fyrrgreindum framburði ákærða í skýrslutöku hjá lögreglu, þykir fram komin lögfull sönnun þess að ákærði hafi í umrætt sinn framvísað í blekkingarskyni fölsuðu sýrlensku ökuskírteini. Verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi. Er háttsemi hans rétt lýst í ákæru og réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði var hann með dómi Héraðsdóms Reykjaness 19. desember 2017 dæmdur í 30 daga fangelsi fyrir misnotkun skjals og varðaði það brot við 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þykir refsing hans nú hæfilega ákveðin fangelsi í 45 daga, en ekki þykja efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Í samræmi við úrslit málsins og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærði dæmdur til greiðslu málsvarnarlauna til skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 275.280 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, M-x-x K-x-x, sæti fangelsi í 45 daga.

Ákærði greiði 275.280 krónur í málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns, B-kk-ef E-kk-ef lögmanns.

I-kk-nf E-kk-nf