E-14240/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 9. júní 2010, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af R-kk-þgf J-kk-þgf, kt. 000000-0000, Holtsgötu 8, Hafnarfirði, gegn Verði tryggingum hf., kt. 4410-3399, Borgartúni 25, Reykjavík, og G-kk-þgf I-kk-þgf B-kk-þgf, kt. 000000-0000, Ennishvarfi 17, Kópavogi, með stefnu sem birt var 16. desember 2009.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega að stefndu verði dæmdir til að greiða stefnanda 1.442.105 kr. að viðbættum 4,50% vöxtum skv. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1933 frá 8. nóvember 2007 til 9. júlí 2009 og dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags. Til vara er þess krafist að stefndu verði dæmdir til að greiða stefnanda 568.817 kr. að viðbættum 4,50% vöxtum skv. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 8. nóvember 2007 til 9. júlí 2009 og dráttarvöxtum, skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar í samræmi við hagsmuni málsins og framlagðan málskostnaðarreikning. Einnig er krafist virðisaukaskatts á málskostnað þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur aðili.

Dómkröfur stefndu eru að þeir verði sýknaðir af kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Stutt yfirlit um atvik að baki máli og ágreiningsefni í því: Hinn 7. júní 2007 lenti stefnandi í umferðarslysi. Ekið var aftan á bifreið hans. Bifreið sú sem tjónvaldur ók var tryggð hjá stefnda, Verði tryggingum hf. Með matsbeiðni, dagsettri 23. febrúar 2009, fékk stefnandi og Vörður tryggingar hf. G-kk-þf A-kk-ef lækni og S-kk-þf R. A-kk-ef hrl. til að meta í samræmi við skaðabótalög nr. 50/1993 afleiðingar líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir hinn 7. júní 2007. Matsgerð þeirra er dagsett 9. maí 2009 og er niðurstaða þeirra þessi:

1. Tímabundið atvinnutjón skv. 2. gr.: 7/6 2007 til 8/11 2007.

2. Tímabil þjáningabóta skv. 3. gr.: 7/6 2007 til 8/11 2007.

3. Stöðugleikapunktur 08.11. 2007.

4. Varanlegur miski skv. 4. gr.: 10%.

5. Varanleg örorka skv. 5. gr.: 15%.

Við uppgjör varð ágreiningur milli aðila um bætur fyrir varanlega örorku. Stefnandi vildi að við útreikning vegna varanlegrar örorku væri miðað við tekjur hans árið 2006 þar sem hann taldi að þær tekjur gæfu réttari mynd af framtíðartekjum hans en viðmið við tekjur hans önnur ár. Stefndi,Vörður tryggingar hf., hafði hins vegar tekið mið af ákvæðum 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 6. gr. laga nr. 37/1999, við útreikning á bótum stefnanda fyrir varanlega örorku, en þar er að meginstefnu til miðað við meðalatvinnutekjur tjónþola þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð.

Helstu málsástæður stefnanda og réttarheimildir er hann byggir á: Stefnandi byggir á því að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur hans en að miða þær við meðalatvinnutekjur hans þrjú síðustu almanaksárin fyrir 7. júní 2007. Stefnandi vísar til þess að hann hafi starfað hjá Reykjavíkurborg á árunum fyrir slysið. Á árinu 2006 hafi laun hans hækkað nokkuð, enda hafi hann þá tekið að sér sérverkefni fyrir Reykjavíkurborg. Í verkefninu hafi verið fólgin meiri vinna og ábyrgð en hann hafi áður haft. Laun hans hefðu hækkað í samræmi við það. Verði miðað við tekjur hans þrjú síðustu almanaksár fyrir slysið sé ljóst að tjón hans verði ekki að fullu bætt. Aðalkrafa hans sé að miða eigi við tekjur hans árið 2006.

Um varakröfu sína segir stefnandi að þrátt fyrir að laun hans hjá Reykjavíkurborg hafi hækkað á árinu 2006 hafi hann engu að síður ákveðið að skipta um starfsvettvang í desember sama ár. Hann hafi hafið störf hjá Íslandslyftum hf. hinn 8. desember 2006 og starfað hjá félaginu í sex mánuði þegar slysið var. Hann hafi haft í hyggju að starfa hjá félaginu til frambúðar. En þegar hann varð vinnufær á ný í nóvember árið 2007 hafi honum verið ráðlagt af lækni sínum að skipta um starfsvettvang og leita að starfi sem væri ekki eins líkamlega krefjandi og starf hans hjá Íslandslyftum hf. En hefði hann ekki slasast hefði hann haldið áfram starfi sínu hjá Íslandslyftum hf. og haft áfram þær tekjur sem hann hafði á þeim sex mánuðum sem hann starfað hjá félaginu fyrir slysið. Hann krefjist því til vara að miðað sé við tekjur hans á síðustu tólf mánuðum fyrir slysið enda sé sá mælikvarði réttur á líklegum framtíðartekjum hans.

Um réttarheimildir vísar stefnandi til meginreglna skaðabótaréttarins og skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 5.- 7. og 16. gr. laganna. Þá vísar stefnandi til laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga og ákvæða umferðarlaga nr. 50/1987, einkum XIII. kafla. Varðandi kröfu um greiðslu mótframlags í lífeyrissjóð vísast til ákvæða laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda o.fl. Varðandi kröfu um dráttarvexti vísast til laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur, einkum III. kafla. Varðandi kröfu um málskostnað vísar stefnandi til 129. og 130 gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en krafa um virðisaukaskatt styðst við lög nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Um varnarþing vísast til 33. gr. laga um meðferð einkamála og um aðild vísast til 17. gr. sömu laga.

Helstu málsástæður stefndu og réttarheimildir er stefndu byggja á: Stefndu byggja á því að engin haldbær rök séu fyrir öðru en að miða við meginreglu sem 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga setur við afmörkun árslauna til ákvörðunar bóta. Reglan sé ótvíræð og hafi verið lögleidd með breytingarlögum nr. 37/1999 þar sem fyrra viðmið, að horfa til tekna síðustu tólf mánuði fyrir slys, þótti ekki heppilegt. Að jafnaði sé eðlilegt að miða við síðustu þrjú tekjuár þegar um er að ræða mann í launuðu starfi. Þá hafi stefnandi ekki sannað að launatekjur ársins 2006 hafi komið til með þeim hætti að hann gæti haft réttmætar væntingar til þess að tekjur þess árs endurspegluðu réttilega þær tekjur sem hann hefði mátt vænta í framtíðinni ef slysið hefði ekki borið að höndum. Þvert á móti segir í stefnu að á árinu 2006 hafi laun hans hjá Reykjavíkurborg hækkað nokkuð enda hafi hann á því ári tekið að sér sérverkefni fyrir borgina, unnið meira og haft ríkari ábyrgð í starfi. Engar af þessum forsendum hafi verið til staðar þegar stefnandi slasaðist enda hafi hann þá unnið hjá öðrum atvinnurekanda, Íslandslyftum ehf.

Stefndu byggja á því að hafna eigi varakröfu stefnanda. Þar séu lagðar til grundvallar reiknireglur skaðbótalaga eins og þær voru áður en lögunum var breytt 1999, þ.e. að miða við tekjur síðustu tólf mánuði fyrir slys. Þá er vísað til þess að stefnandi var metinn til 15% varanlegrar örorku vegna afleiðinga slyssins. Örorkumatið er byggt á þeirri forsendu að stefnanda sé ekki unnt að sinna áfram störfum eins og þeim sem hann sinnti fyrir slysið sem hann hefði að líkindum ella gert. Í framtíðinni muni hann þurfa að sinna störfum sem séu ekki eins líkamlega krefjandi sem leiða muni til skerðingar tekna hans að teknu tilliti til menntunar hans, starfsreynslu og fyrri heilsufarsvandamála. Þannig sé beinlínis gert ráð fyrir að stefnandi muni ekki geta haldið áfram störfum hjá Íslandslyftum ehf.; niðurstaða matsmanna um 15% varanlegrar örorku taki mið af því. Bætur, sem stefnanda hafa verið greiddar fyrir varanlega örorku stefnanda í samræmi við reiknireglur skaðabótalaga, bæti stefnanda þetta tjón.

Um réttarheimildir vísa stefndu til 7. gr. laga nr. 50/1993, sbr. 6. gr. laga nr. 37/1999. Krafa um málskostnað styðst við 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Krafist er álags á málskostnað er nemi virðisaukaskatti, en stefndu reki ekki virðisaukaskattskylda starfsemi.

Niðurstaða: Samkvæmt skattframtölum stefnanda námu launatekjur hans 3.154.996 kr. á árinu 2004, 3.512.635 kr. á árinu 2005 og 4.406.877 kr. á árinu 2006. Stefnandi slasaðist hinn 7. júní 2007 og hafði á því ári 2.917.394 kr. í laun.

Stefnandi byggir á því að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur hans en að miða þær við meðalatvinnutekjur hans þrjú síðustu almanaksárin fyrir 7. júní 2007. Rétt sé að taka mið af tekjum hans á árinu 2006, enda telji hann þann mælikvarða réttari á líklegar framtíðartekjur sínar. Stefndu byggja hins vegar á því að engin haldbær rök séu fyrir öðru en að miða við meginreglu sem 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga setur við afmörkun árslauna til ákvörðunar bóta.

Samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga skulu árslaun tjónþola metin sérstakleg þegar óvenjulegar aðstæður eru fyrir hendi og ætla má að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur hans en sá sem fæst með því að beita aðalreglu 1. mgr. 7. gr. um meðalatvinnutekjur tjónþola sjálfs síðustu þrjú almanaksárin fyrir þann dag er tjónið varð. Umtalsverðar breytingar hafa að sönnu orðið á aðstæðum stefnanda við tekjuöflun á árinu 2006, en engan veginn má ætla að tekjur stefnanda á því ári séu réttari til að taka mið af við mat á líklegum framtíðartekjum hans en að miða þær við meðalatvinnutekjur hans þrjú síðustu almanaksárin fyrir 7. júní 2007.

Varakrafa stefnanda er byggð á því að líklegar framtíðartekjur hans taki mið af tekjum hans síðustu tólf mánuði fyrir slysið. Svo sem stefndu benda á er þar lagt til grundvallar reiknireglur skaðabótalaga eins og þær voru áður en lögunum var breytt árið 1999. Ljóst er að lagastoð skortir á því að taka mið af tekjum stefnanda síðustu tólf mánuðum fyrir slysið við mat á líklegum framtíðartekjum stefnanda.

Af öllu framangreindu, og með vísun til röksemda og lagasjónarmiða stefndu að öðru leyti, verða stefndu sýknaðir af dómkröfum stefnanda.

Með vísun til 3. mgr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að hver aðila beri sinn kostnað af málinu.

P-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndu, Vörður tryggingar hf. og G-kk-nf I-kk-nf B-kk-nf, eru sýknir af kröfum stefnanda, R-kk-ef J-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

P-kk-nf Þ-kk-nf