S-1284/2022

Mál þetta, sem tekið var til dóms að lokinni aðalmeðferð 10. október sl., er höfðað með ákæru Lögreglustjórans á Suðurnesjum, útgefinni 20. júní 2022, á hendur Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf, kt. [...], [...]:

„fyrir líkamsárás, með því að hafa, aðfararnótt sunnudagsins 13. mars 2022, í anddyri verslunarinnar [...] að [...] í Reykjanesbæ, ráðist á A og slegið hann samtals fjórum sinnum með krepptum hnefa í andlitið og veitt honum eitt hnéspark í kviðinn. Voru afleiðingar árásar ákærða þær að A hlaut 2 cm skurð fyrir neðan vinstra gagnauga og væga bólgu, roða og eymsli á höfði, auk þess sem gleraugu A brotnuðu.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Við aðalmeðferð málsins játaði ákærði að hafa slegið brotaþola fjórum höggum í andlit með krepptum hnefa en kvaðst þó ekki reka minni til þess að hafa veitt brotaþola hnéspark, líkt og vísað er til í ákæru. Ákærði krefst sýknu en til vara vægustu refsingar. Þá er þess krafist að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða.

Málavextir

Samkvæmt skýrslu lögreglunnar á Suðurnesjum barst henni tilkynning um líkamsárás fyrir utan verslunina [...], Reykjanesbæ. Nokkru síðar komu lögreglumenn á vettvang og hittu þar fyrir A, brotaþola í þessu máli. Haft var eftir brotaþola á vettvangi, sem var talsvert ölvaður að mati lögreglu, að hann hafi verið staddur í versluninni þegar ung kona hafi byrjað að ræða við hann, en hann hafi ekki haft hug á slíkum samræðum. Konan hafi þá skipað vinum sínum að ráðast á hann, sem þeir hafi síðan gert fyrir utan verslunina. Brotaþoli kvaðst ekki vita hverjir umræddir árásarmenn væru eða hvort þeir hefðu kýlt hann í andlit eða sparkað í hann liggjandi. Hann kvað árásarmennina þó hafa verið „týpíska unglinga“. Í skýrslu lögreglu kemur fram, að brotaþoli hafi verið með skurð á vinstri kinn og rispur á nefi og í kringum vinstra auga en lögregla tók ljósmyndir af brotaþola á vettvangi.

Á vettvangi ræddi lögregla við vitnið B, sem brotaþoli kvað vera konuna sem hefði sent vini sína til að ráðast að honum. Kvaðst vitnið hafa verið inni í versluninni þegar brotaþoli kemur þar inn. Vitnið kvaðst ekki þekkja brotaþola en hún hafi þó kannast við hann. Vitnið kvað brotaþola hafa verið dónalegan og sýnt af sér kynþáttafordóma. Hún hafi þá sagt brotaþola að „drulla sér í burtu“. Brotaþoli hafi þá yfirgefið verslunina en komið aftur þangað inn um hálfri klukkustund síðar en hafi þá verið með sjáanlega áverka á andliti. Vitnið kvaðst hvorki hafa orðið vitni að árás né hverjir meintir árásamenn væru.

Lögregla ræddi á vettvangi einnig við vitnið C, starfsmann verslunarinnar, sem sagði atvikið hafa átt sér stað í anddyri verslunarinnar. Vitnið kvaðst hafa verið stödd innst inni í versluninni þegar hún varð vör við læti. Hún hafi þá komið fram en þá hafi brotaþoli verið farinn út úr versluninni, en hafi um hálfri klukkustund síðar komið aftur inn í verslunina. Vitnið kvað brotaþola hafa verið með skurð á andliti Vitnið lýst árásarmanninum sem lágvöxnum, hvítum, ljóshærðum karlmanni.

Í upplýsingaskýrslu lögreglu er greint frá því að lögregla hafi skoðað myndefni úr öryggismyndavélum verslunarinnar, en önnur þeirra sé staðsett fyrir utan verslunina og vísi að anddyri hennar en hin vélin sé innandyra og vísi að afgreiðslukassa. Við skoðun á myndefni úr fyrrgreindu vélinni hafi mátt greina atlöguna og skýrri mynd af árásáraðila. Í skýrslunni greinir að þar sjáist brotaþoli og ákærði eiga í samskiptum og að brotaþoli virðist hrinda eða kýla ákærða en á sama tíma virðist ákærði ýta í hönd brotaþola. Í skýrslunni greinir að brotaþoli slái þar til ákærða með krepptum hnefa í andlit en að ákærði hafi í kjölfar þess slegið brotaþola í andlit með krepptum hnefa, fjórum höggum, auk þess sem ákærði hafi sett hendur sínar á axlir brotaþola og veitt honum hnéspark í kvið. Brotaþoli hafi við þetta tekið um höfuð sér og dottið. Í framhaldinu hafi vitnið D-x-nf þar að og tekið ákærða á brott og virðist af upptökum reyna að róa ákærða.

Brotaþoli lagði fram kæru vegna líkamsárásarinnar 15. mars 2022. Í skýrslu sem þá var tekin af honum kvaðst hann hafa lent í rifrildi við stúlku inni í versluninni, en þau hafi bæði verið undir töluverðum áfengisáhrifum. Kvaðst brotaþoli hafa verið sleginn af aðila sem hann taldi hafa verið með fyrrgreindri stúlku. Brotaþoli kvaðst lítið muna frá atvikum eftir höggið því hann hafi trúlega rotast og kveðst hann hafa verið með mikinn höfuðverk og verið ringlaður eftir það. Brotaþoli kvaðst hafa hringt í lögreglu því gleraugu hans hafi brotnað. Hann kvaðst ekki vita hver hafi slegið hann. Brotaþoli kvaðst aðspurður að atvikið hafi átt sér stað við inngang verslunarinnar, en að umræddur árásaraðili hafi komið aftan að sér og slegið hann með krepptum hnefa, en kveðst þó ekki vita hversu mörg högg hann hafi þurft að þola. Aðspurður kvað brotaþoli upphaf máls mega rekja til þess að stúlka og drengur á aldrinum 19 til 21 árs, mögulega yngri, hafa elt sig inn í verslunina allt að afgreiðslukassa og öskrað til hans. Kvað brotaþoli árásaraðila hafa talað íslensku, hann hafi verið hvítur á hörund, hafi verið í grárri íþróttapeysu, hávaxinn og skolhærður. Brotaþoli kvaðst ekki hafa séð þetta fólk áður. Kvaðst brotaþoli aðspurður vera með sár undir kjálka vinstra megin, sár undir vinstra auga og sár og aumur vinstra megin á höfði. Brotaþoli kveðst hafa yfirgefið verslunina eftir atlöguna þar sem hann hafi ætlað að ganga heim á leið. Hann hafi þó fljótlega snúið til baka til að bíða eftir leigubíl. Brotaþoli kveður fyrrgreinda stúlku þá hafa haldið áfram að rífast við hann og sagt honum að „drulla“ sér út úr versluninni. Brotaþoli kveðst þá hafa hringt í lögreglu.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 6. maí sl.

Í málinu liggur fyrir læknisvottorð dagsett 18. apríl sl. Þar greinir að áverkar brotaþola hafi verið „skurður fyrir neðan vi. gagnauga um 2 cm [...] væg eymsli yfir maxilla vi, megin, engar ójöfnur þreifast á höfði yfir maxilla eða zygomatic beinum, væg bólga og roði. sár er þrifið og búið um með sterilstrip.“

Framburður fyrir dómi

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar málsins.

Ákærði kvaðst muna ágætlega eftir atvikum máls, enda hafi hann verið allsgáður umrætt sinn. Ákærði lýsir atvikum svo að þegar hann hafi komið inn í verslunina hafi brotaþoli verið þar staddur. Hafi hann verið áberandi ölvaður og sýnt af sér ógnandi hegðun og meðal annars kallað stúlkur sem voru í versluninni og afgreiðslustúlku ýmsum ókvæðisorðum og viðhaft um þær niðrandi ummæli. Ákærði kveðst hafa beðið brotaþola um að „slaka á“. Brotaþoli hafi þá „fiktað í hári“ ákærða sem hafi fært hendi ákærða niður. Brotaþoli hafi þá kýlt ákærða í höfuð. Við það hafi ákærða brugðið og orðið hræddur. Ákærði kveðst hafa brugðist við með því að slá brotaþola í andlit um fjórum höggum og í framhaldi af því hafi hann yfirgefið verslunina ásamt vini sínum. Ákærði kveðst aðspurður ekki muna hvort hann hafi sparkað í brotaþola, en kveðst þó ekki geta útilokað það, enda megi slíkt greina af upptökum öryggismyndavéla. Ákærði kveðst iðrast viðbragða sinna umrætt sinn og að hann hefði, eftir á að hyggja, ef til vill átt að bregðast við með hófstilltari hætti. Hann hafi hins vegar farið í uppnám við atlögu brotaþola og verið hræddur. Viðbrögð hans hafi því verið ósjálfráð varnarviðbrögð. Ákærði kvaðst ekki þekkja þá aðila sem voru staddir í versluninni umrætt kvöld, utan þess að honum hafi verið kunnugt um að ein stúlkan hafi heitið B. Ákærði kveðst í upphafi hafa vikið sér að brotaþola til að koma í veg fyrir að hann veittist með frekari hætti að stúlkunum. Hann kveðst ekki hafa þekkt til brotaþola, en taldi þó augljóst að brotaþoli hafi verið undir umtalsverðum áfengisáhrifum. Ákærði kveðst hafa fundið fyrir eymslum í kinnbeini og hafi verið með smá höfuðverk í framhaldinu, sem hann telur að rekja megi til atlögu brotaþola.

Vitnið A, brotaþoli, kvaðst hafa verið nokkuð ölvaður umrætt kvöld. Hann kveður ákærða hafa veist að sér í versluninni og veitt honum högg í andlit. Vitnið kveðst þó ekki muna hvort honum hafi verið veitt eitt högg eða fleiri, en telur þó líklegra að hann hafi einungis verið sleginn einu höggi. Þá kveðst vitnið ekki reka minni til þess að ákærði hafi sparkað í hann. Vitnið kvaðst hafa orðið „ruglaður“ við höggið og lítið muna eftir það. Hann kveður að gleraugu sem hann bar hafi brotnað við atlöguna sem hafi valdið honum umtalsverðum óþægindum þar sem hann geti til að mynda ekki ekið bifreið gleraugnalaus. Vitnið kveðst ekki þekkja til ákærða eða annarra sem í versluninni voru umrætt kvöld.

Vitnið B kvaðst hafa verið stödd í versluninni umrætt sinn ásamt vinkonu sinni og tveimur öðrum vinum. Hún kvaðst þekkja lauslega til ákærða. Hún kvaðst þó ekki þekkja til brotaþola. Vitnið kveður brotaþola hafa viðhaft rasísk og dónaleg ummæli við afgreiðslustúlku verslunarinnar. Vitnið kveðst ekki hafa orðið vitni að átökum eða samskiptum á milli ákærða og brotaþola en hún hafi hins vegar orðið þess vör að brotaþoli hafði hlotið áverka.

Vitnið C, starfsmaður verslunarinnar [...], kvaðst hafa verið þar við störf umrætt sinn og muni vel eftir atburðum. Kvaðst vitnið hafa séð ákærða og mann með gleraugu slást, en ákærði hafi verið áberandi ölvaður. Vitnið kvaðst kannast við ákærða en hann hafi vanið komur sínar í verslunina. Hún kvaðst hafa skilið ákærða og brotaþola að og innt þá eftir hvað gengi á. Þá hafi ein stúlknanna sem stödd var í versluninni sagt að brotaþoli hafi verið dónalegur og að hann hafi kallað stúlkurnar ljótum nöfnum. Kvaðst vitnið þó ekki hafa orðið vör við slíkan munnsöfnuð af hálfu brotaþola, hvorki í sinn garð né annarra.

Vitnið D kvaðst vera vinur ákærða og hann hafi komið með ákærða inn í verslunina umrætt sinn. Kvað vitnið að ákærði hefði ekki verið undir áhrifum áfengis. Vitnið kvaðst ekki þekkja til brotaþola, en viti þó hver hann sé. Kvað vitnið brotaþola hafa verið með leiðindi við stúlkur sem voru staddar inni í versluninni og að brotaþoli hafi meðal annars viðhaft ljót orð í þeirra garð. Vitnið kvaðst einungis hafa séð ákærða veita brotaþola eitt högg í andlit, en við það hafi brotaþoli fallið niður. Vitnið kvaðst þó hvorki geta fullyrt hvort ákærði hafi slegið brotaþola fleiri höggum né sparkað í hann, enda hafi vitnið ekki séð upphaf átakanna. Kvaðst vitnið hafa farið í „sjokk“ við átökin og að hann hefði aldrei búist við slíkum viðbrögðum af hálfu ákærða.

Vitnið E læknir staðfesti læknisvottorð, dagsett 18. apríl sl., en vitnið kvaðst sjálft hafa lagt mat á áverka brotaþola. Kvaðst vitnið aðspurt ekki hafa framkvæmt ítarlega skoðun á öðrum svæðum en á andliti brotaþola og höfði.

Rannsóknarlögreglumaður nr. F ritaði frumskýrslu málsins og lýsti aðkomu sinni að því. Kvaðst vitnið hafa rætt við aðila á vettvangi líkt og lýst er í skýrslunni auk þess sem vitnið tók ljósmyndir af áverkum á andliti brotaþola. Vitnið staðfesti að öðru leyti fyrirliggjandi lögregluskýrslu. Þá staðfesti rannsóknarlögreglumaður nr. G, sem vann að rannsókn á myndefni öryggismyndavéla verslunarinnar einnig skýrslu sína fyrir dómi.

Niðurstaða

Atvik máls umrætt kvöld eru að mestu óumdeild. Hefur ákærði þannig viðurkennt að hafa slegið brotaþola í andlit minnst fjórum höggum með krepptum hnefa, líkt og lýst er í ákæruskjali. Ákærði kveðst þó ekki reka minni til þess að hafa sparkað í brotaþola, þótt hann geti ekki útilokað slíkt. Fær verknaðarlýsing ákæru þó stoð í fyrirliggjandi myndefni úr öryggismyndavélum verslunarinnar sem sýndar voru við upphaf aðalmeðferðar málsins. Ákærði hefur vísað til þess að upptök átakanna megi rekja til hegðunar brotaþola, en hann hafi verið ruddalegur í garð starfsmanns og viðskiptavina verslunarinnar auk þess sem brotaþoli hafi fiktað í hári ákærða og slegið til hans hnefahöggi. Fær þessi lýsing að nokkru stoð í myndbandsupptökum úr öryggismyndavélum verslunarinnar, sem spilaðar voru við aðalmeðferð málsins, auk þess sem greina má af upptökum að ákærði hafi sparkað í kvið brotaþola líkt og lýst er í ákæruskjali. Jafnvel þótt brotaþola reki ekki sérstaklega minni til þess hversu mörg högg hann hafi þurft að þola eða hvort ákærði hafi sparkað í hann er til þess að líta að brotaþoli var undir umtalsverðum áfengisáhrifum umrætt kvöld, líkt og hann hefur sjálfur greint frá og ráða má af framburði ákærða og vitna, auk þess sem ákærði hefur borið að hafa vankast við atlöguna. Framburður vitna í málinu, einkum vitnisins D, renna einnig að nokkru stoð undir ákæruefnið.

Þá heldur ákærði því fram að háttsemi hans hafi verið honum refsilaus þar sem hún hafi helgast af neyðarvörn samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga. Hefur ákærði vísað til þess að brotaþoli hafi átt upptök að atlögunni með ógnandi hegðun sinni í garð ákærða og annarra sem voru staddir í versluninni umrætt sinn, auk þess sem brotaþoli hafi veitt ákærða hnefahögg í andlit. Við það hafi ákærða brugðið og hann orðið hræddur. Viðbrögð hans hafi því verið ósjálfráð varnarviðbrögð. Fær þessi lýsing ákærða stoð í myndbandsupptökum líkt og að framan greinir. Jafnvel þótt litið verði svo á að háttsemi brotaþola hafi verið til þess fallin að valda ákærða nokkurri hræðslu eða skelfingu hefur ákærði með háttsemi sinni gengið lengra en nokkur nauðsyn krafði, enda er það skilyrði neyðarvarnar samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga að ekki hafi verið beitt vörnum sem séu augsýnilega hættulegri en yfirvofandi atlaga.

Með vísan til framangreinds þykir sannað að ákærði hafi slegið brotaþola fjórum sinnum með krepptum hnefa í andlit og veitt honum eitt hnéspark í kvið, líkt og greinir í ákæruskjali, með þeim afleiðing umsem þar greinir og er brot ákærða réttilega heimfært undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar verður að líta til alvarleika þeirrar háttsemi að slá brotaþola með krepptum hnefa fjórum höggum í andlit, en afleiðingar slíkrar atlögu geta verið mun alvarlegri raun varð á.

Ákærði hefur þó greiðlega játað háttsemina, sem horfir honum til málsbóta. Þá hefur ákærði, sem er ungur að aldri, ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Ekki verður framhjá því litið að brotaþoli átti að nokkru upptök að átökum þeirra í millum, með því að slá ákærða í andlit líkt og lýst hefur verið, samanber 2. málsliður 3. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga. Háttsemi ákærða ber þess vott að hann hafi misst stjórn á skapi sínu um stundarsakir vegna háttsemi brotaþola, þótt viðbrögð ákærða hafi verið vanstillt og í litlu samræmi við það sem á undan var gengið.

Að öllu framangreindu virtu þykir refsing ákærða réttilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Eftir atvikum þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Í ljósi sakfellingar ákærða verður honum gert að greiða sakarkostnað málsins en þar er einungis um að tefla málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, H-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 418.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti sem og ferðakostnað verjandans 7.920 krónur.

Af hálfu ákæruvalds flutti málið D-kk-nf R-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, Þ-kk-nf Ó-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins þar með talinn málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 418.500 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum og ferðakostnað verjandans 7.920 krónur.

Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf