S-84/2011

Mál þetta, sem þingfest var 7. september 2011 og dómtekið 2. mars sl., er höfðað af lögreglustjóranum á Blönduósi með tveimur ákærum á hendur S-kk-þgf S-kk-þgf Á-kk-þgf, fæddum 6. mars 1988, til heimilis að Ásgarði, Skagaströnd.

A

Fyrri ákæran er útgefin 20. júlí 2011 af lögreglustjóranum á Blönduósi en þar kemur fram að málið sé höfðað á hendur ákærða „fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfararnótt laugardagsins 23. apríl 2011, um kl. 05:00, ekið bifreið með skráningarnúmerinu PL-140, sviptur ökurétti ævilangt, eftir B á Skagaströnd í Austur-Húnavatnssýslu, undir áhrifum áfengis og óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa amfetamíns og tetrahýdrókannabínólsýru, (vínandamagn í blóði ákærða mældist 1,18 ‰ og í þvagi mældist 1,82 ‰, hvort tveggja að teknu tilliti til vikmarka, amfetamín í blóði kærða mældist 55 ng/ml og tetrahýdrókannabínól í blóði mældist 14,6 ng/ml), uns hann ók bifreiðinni utan í kyrrstæða og mannlausa bifreið með skráningarnúmerið UF-726 við B.

Telst þetta varða við 1. sbr. 2. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997 og 5. gr. laga nr. 66/2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

B

Seinni ákæran er útgefin 2. nóvember 2011 af lögreglustjóranum á Blönduósi en þar kemur fram að málið sé höfðað á hendur ákærða „fyrir umferðarlagabrot: Með því að hafa mánudagskvöldið 17. október 2011, um kl. 21:49, ekið bifreiðinni TN-032, sviptur ökurétti ævilangt, suður eftir götunni Stekk og yfir vegamót við Reykjanesbraut í Reykjanesbæ, án þess að hafa virt stöðvunarskyldu fyrir umferð um Stekk, uns lögreglan stöðvaði akstur hans skömmu síðar.

Telst brot þetta varða við 1. sbr. 2. mgr. 25. gr. og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferarðlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krafðist þess að ákærði yrði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins sem fram koma í ákæru frá 20. júlí 2011. Hann krafðist vægustu refsingar sem lög frekast heimila vegna þeirrar háttsemi sem lýst er í síðari ákærunni. Þá krafðist hann þess að sakarkostnaður, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun greiddist úr ríkissjóði.

Málin voru sameinuð 2. nóvember 2011.

II

Í frumskýrslu lögreglunnar á Blönduósi er atvikum varðandi ákæruna sem útgefin var 20. júlí sl. í aðalatriðum lýst þannig, að lögreglu hafi borist tilkynning kl. 05:11 þess efnis að ekið hafi verið á mannlausa bifreið við B, Skagaströnd. Þess var getið að mikið tjón hafi orðið en ekki á fólki og þá var tekið fram að ökumaður hafi verið ölvaður. Lögreglumenn héldu á vettvang og voru komnir þangað kl. 05:31 og hittu þar fyrir A. ( Í skýrslu lögreglu er A ranglega sagður heita AD.) Í skýrslunni er haft eftir A að ökumaður bifreiðarinnar, S-kk-nf S-kk-nf Á-kk-nf, ákærði í máli þessu, hafi verið í mjög annalegu ástandi en hann hafi séð ákærða stíga út úr bifreiðinni PL-140. Þá er haft eftir A að ákærði hafi fyrir um hálfri klukkustund gengið norður B. Að beiðni lögreglu blés A í S-D2 áfengismæli og var niðurstaðan mælingarinnar 0,1‰.

Eftir skoðun á vettvangi héldu lögreglumenn að heimili ákærða og hittu þar fyrir foreldra hans. Ákærða hittu þeir skömmu síðar og var hann handtekinn kl. 05:52 vegna gruns um ölvunar- og fíkniefnaakstur. Í frumskýrslu lögreglu er greint frá því að ákærði hafi verið inntur eftir því hvar lyklar að bifreiðinni væru en hann hafi svarað því til að hann vissi ekki um þá. Í skýrslunni er einnig tekið fram að ákærði hafi verið með nýlegt sár, sem blæddi úr, hægra megin á enninu. Í framhaldi af handtöku ákærða var hann færður á lögreglustöð þar sem vakthafandi læknir tók blóð- og þvagsýni. Niðurstöðu rannsókna á sýnunum er getið í ákæru.

III

Framburður fyrir dómi

Ákærði kvaðst hafa að kvöldi 22. apríl og aðfaranótt 23. apríl hafa verið á rúntinum með félaga sínum S-kk-þgf E-kk-þgf en á hvaða bíl þeir voru mundi hann ekki en það hafi ekki verið bifreiðin Pl-140. Ákærði mundi ekki hvenær hann hóf drykkju þetta kvöld og þá mundi hann ekki hvert þeir óku eða hvenær þeir hættu akstrinum. Hann kvaðst þó hafa haft eftir S-kk-þgf að það hafi verið um kl. 03:00. Ákærði telur að eftir þetta hafi hann farið heim til sín líkt og haft er eftir S-kk-þgf í skýrslu sem tekin var af honum. Hann kvaðst ekki muna hvað hann gerði eftir að hann kom heim en það næsta sem hann muni er að móðir hans hafi kallað á hann og í framhaldi af því var hann handtekin. Ákærði bar að hann hafi strax greint lögreglumönnunum frá því að hann hafi ekki verið að aka bifreiðinni. Ákærði mundi ekki eftir að hafa hitt A umrædda nótt og þá mundi hann ekki til þess að hafa farið inn á heimili hans. Ákærði kveðst ekki geta skýrt hvernig það kom til að bifreið hans var ekið á bifreiðina UF-726 en hann greindi frá því að lyklar væru alltaf í kveikjulás bifreiðar hans og aldrei teknir úr. Ákærði mundi ekki eftir að hafa lánað bifreiðina þetta kvöld en hann lýsti því að hann hafi verið mjög ölvaður í greint sinn auk þess sem langt sé liðið frá atvikinu. Ákærði kvaðst ekki muna hvaða tegund bjórs hann drakk um kvöldið og nóttina hann kvaðst muna eftir að hafa neytt fíkniefna sem honum voru gefin. Ákærði greindi frá því að lyklar sem fundust á honum hafi verið aukalyklar en hann viti ekki að hvaða bifreið þeir gangi en aðallyklar bifreiðarinnar hafi alltaf verið í bílnum. Ákærði kvaðst ekki þekkja A en vissi þó að hann hafi á þessum tíma verið búsettur á Skagaströnd.

Vitnið Þ-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf lögreglumaður bar að hann hafi farið á vettvang aðfararnótt 23. apríl en tilkynning hafi borist um umferðaróhapp og tilkynnandi hafi greint frá því að ökumaður væri hjá honum. Þegar hann kom á vettvang hafi A greint frá því að ákærði ætti aðild að málinu en hann væri farinn af vettvangi. Eftir stutta rannsókn á vettvangi hafi lögreglumenn farið heim til ákærða en þar hafi foreldrar ákærða komið til dyra og sagt að ákærði væri sofandi. Ákærði hafi komið skömmu síðar og þá hafi hann verið í annarlegur ástandi. Vitnið sagði að ákærði hafi verið spurður um lykla að bifreiðinni en hann hafi svarað því að hann vissi ekki um lykilinn. Við leit á ákærða á lögreglustöðinni á Blönduósi hafi hins vegar fundist einn stakur lykill á honum. Að sögn vitnisins leitaði hann að lykli í bifreiðinni PL-140 á vettvangi en hann hafi ekki fundið neinn lykil. Vitnið kvað ákærða hafa verið með eitt lítið sár á enni en ákærði hafi sagt að þetta væru gömul meiðsli. Vitnið greindi frá því að A hafi lýst því að hann hefði heyrt háan skell eða læti og þá stokkið á fætur og litið út um gluggann og séð einn mann í bifreiðinni. Hann hafi í framhaldi af því farið út og þá séð ákærða, sem hann nafngreindi, en ákærði hafi komið með honum inn en að mati A var ákærði í annarlegu ástandi. Vitnið bar að miðað við aðstæður á vettvangi hafi hann talið að slys hefðu orðið á fólki.

Vitnið H-kk-nf Þ-kk-nf H-kk-nf lögreglumaður bar að hann hafi farið á vettvang í umrætt sinn og þar hafi lögreglumenn hitt fyrir A sem hafi greint frá því að ákærði hafi verið í annarlegu ástandi en ákærði hefði skömmu áður farið á brott. A hafi lýst því að hann hafi verið að fara að sofa þegar hann heyrið háan hvell. Hann hafi stokkið á fætur og litið út um gluggann og séð bílana. Hann hafi þá klætt sig og farið út og hitt ákærða. Að sögn vitnisins voru teknar nokkrar ljósmyndir af vettvangi í þetta sinn en fleiri myndir hafi verið teknar eftir að búið var að handtaka ákærða og fara með hann á lögreglustöðina á Blönduósi. Vitnið bar að lyklar hafi ekki verið í bifreiðinni PL-140 en við leit á ákærða á Blönduósi hafi fundist á honum einn stakur lykill. Vitnið lýsti því að ákærði hefði verið með litla skrámu á höfðinu en hann hafi kveinkað sér vegna eymsla á brjóstkassa. Á Blönduósi hafi læknir komið til að taka blóðsýni en ákærði hafi ekki viljað að læknirinn skoðaði hann.

IV

Niðurstaða

Í þinghaldi hinn 2. nóvember sl. var síðari ákæran lögð fram og kynnt ákærða. Hann játaði þá þegar háttsemi þá sem í ákærunni greinir. Játning ákærða er í samræmi við gögn málsins og telst sekt hans nægilega sönnuð en háttsemi ákærða er réttilega færð til refsiákvæða í ákærunni.

Ákærði hefur neitað sök varðandi háttsemi þá sem honum er gefin að sök í ákæru sem útgefin var 20. júlí 2011.

Fyrir liggur að bifreið í eigu ákærða var ekið á kyrrstæða bifreið snemma morguns 23. apríl 2011. Ákærði var handtekinn á heimili sínu skömmu síðar og í ljós kom að hann var á þeim tíma undir áhrifum áfengis og fíkniefna líkt og fram kemur í ákærunni.

Ákærði bar fyrir dóminum að hann myndi ekki eftir því að hafa hitt A þessa nótt og þá gat hann ekki upplýst um það hver hefði ekið bifreið hans þessa nótt eftir að leiðir hans og S-kk-ef E-kk-ef skildu en hann greindi frá því að lyklar að bifreið hans væru aldrei teknir úr kveikjulás hennar.

Í málinu liggur fyrir skýrsla lögreglu sem tekin var af A síðar þennan dag. A bar í skýrslu sinni að hann hafi verið nýkominn í rúmið þegar hann heyrði mikinn hvell. Hann hafi hlaupið út og séð ákærða. Hann hafi spurt ákærða hvað hefði gerst og ákærði hafi svarað því til að bíll væri kominn út í fjöru. Ákærði hafi jafnframt sagt honum að hann hefði ekki ekið bifreiðinni en A kvaðst halda að hann hefði séð ákærða koma út úr bifreiðinni farþegamegin en þó taldi hann mögulegt að ákærði hefði verið undir stýri. Vitnið taldi nánast útilokað að einhver annar hefði verið á staðnum. A sagði að mjög lítill tími hefði liðið frá því að hann heyrði hvellinn og þar til hann leit fyrst út um gluggann og lítill tími liðið eftir það þar til hann fór út og hitti ákærða.

A gaf ekki skýrslu fyrir dóminum en af hálfu ákæruvalds var ítrekað reynt að boða hann. Ákæruvaldið upplýsti að A eigi við andleg veikindi að stríða og af þeim sökum hafi verið ákveðið að færa hann ekki fyrir dóminn gegn vilja hans.

Samkvæmt 111. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Í 3. mgr. nefndrar 111. gr. er ákvæði þess efnis að dómari meti hvort skýrsla sem gefin er fyrir lögreglu hafi sönnunargildi og hvert sönnunargildi hennar sé þegar svo háttar til að vitni á þess ekki kost að koma fyrir dóm. Í tilfelli því sem hér er til úrlausnar verður við það að miða að vitnið hafi ekki komið fyrir dóminn sökum andlegra veikinda en engar nánari upplýsingar liggja fyrir um hvers eðlis veikindin eru og þá ekki upplýst hvernig ástatt var með vitnið þegar lögreglan tók skýrslu af því. Þetta verður til þess að skýrsla A hjá lögreglu hefur takmarkað gildi við úrlausn máls þessa.

Fyrir dóminum bar ákærði að hann myndi ekki eftir að hafa hitt A þessa nótt og er þessi framburður hans í samræmi við það sem hann bar hjá lögreglu. Áður er þess getið að A fullyrti ekki að hann hefði séð ákærða undir stýri bifreiðarinnar og taldi jafnvel að hann hefði séð ákærða fara út úr bifreiðinni farþegamegin. Að öllu þessu virtu er það mat dómsins að ákæruvaldinu hafi ekki tekist að sanna að ákærði hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Ber því að sýkna ákærða af þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru sem útgefin var 20. júlí 2011. Ákærða verður því eingöngu gerð refsing fyrir háttsemi þá sem hann hefur verið sakfelldur fyrir og fram kemur í ákæru útgefinni 2. nóvember 2011.

Samkvæmt vottorði sakaskrár hefur ákærði átta sinnum áður sætt refsingu. Hinn 20. júní 2006 gekkst hann undir greiðslu sektar vegna ölvunar við akstur bifhjóls og akstur án þess að hafa öðlast ökuréttindi. Brot þetta var framið 10. mars 2006 en þá var ákærði nýlega orðinn 18 ára. Hinn 13. febrúar 2007 var ákærði sakfelldur og gert að greiða sekt auk þess sem hann var sviptur ökurétti í þrjá mánuði fyrir hraðakstur og fyrir að aka án þess að hafa ökuskírteini meðferðis. Ákærði gekkst undir viðurlagaákvörðun hinn 12. mars 2007 fyrir brot gegn 257. gr. almennra hegningarlaga og fyrir ölvun við akstur. Honum var þá gert að greiða sekt til ríkissjóðs en auk þess var hann sviptur ökurétti í 3 ár frá og með 12. mars 2007. Hinn 20. nóvember 2007 sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga, fyrir ölvun við akstur, fyrir akstur sviptur ökurétti, brot gegn vopnalögum, brot gegn áfengislögum o.fl. Í þetta sinn var ákærði dæmdur í fimm mánaða fangelsi en fullnustu fjögurra mánaða af refsingunni var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Hinn 11. desember 2009 var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi, þar af voru fjórir mánuðir bundnir skilorði til tveggja ára og ævilöng ökuréttarsvipting áréttuð, fyrir brot gegn umferðarlögum m.a. fyrir að aka bifreið sviptur ökurétti. Hinn 19. janúar 2010 gekkst ákærði undir greiðslu sektar fyrir akstur sviptur ökurétti. Brot það sem ákærði var hér sakfelldur fyrir var framið hinn 29. nóvember 2009 eða áður en dómurinn frá 11. desember 2009 var kveðinn upp. Hinn 18. desember 2010 var ákærði dæmdur í fimm mánaða fangelsi fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Með þessum dómi var skilorðsdómurinn frá 11. desember 2009 dæmdur upp. Loks gekkst ákærði í lok júlímánaðar 2011 undir greiðslu sektar vegna brots gegn lögum um ávana- og fíkniefni.

Samkvæmt framanrituðu er ákærði nú sakfelldur fyrir að aka sviptur ökurétti í þriðja sinn þannig að ítrekunaráhrif haldast á milli brotanna og þykir rétt, með vísan til dómvenju, að dæma hann til að sæta fangelsi í einn mánuð.

Vörn ákærða beindist eingöngu að þeirri háttsemi sem hann hefur nú verið sýknaður af. Ber því að greiða málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttar-lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 251.000 krónur úr ríkissjóði. Við ákvörðun málsvarnarlauna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Sama á við um sakarkostnað sem féll á til vegna rannsóknar á broti því sem hann hefur nú verið sýknaður af en sá kostnaður nam samkvæmt yfirliti sækjanda 156.447 krónum. Annar sakarkostnaður féll ekki á mál þetta.

Af hálfu ákæruvaldsins sótti málið B-kk-nf H-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á Blönduósi.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan að fengnum yfirlýsingum sakflytjenda þess efnis að þeir teldu ekki þörf á endurflutningi málsins.

Dráttur sem varð á meðferð málsins fyrir dóminum skýrist aðallega af því að vitnið A sótti ekki þing þegar aðalmeðferð málsins hófst 2. nóvember 2011. Eftir það reyndi ákæruvaldið ítrekað að boða vitnið fyrir dóm en án árangurs sem varð til þess að málinu var ítrekað frestað.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf S-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í einn mánuð.

Allur sakarkostnaður, þar með talin 251.000 króna málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns greiðist úr ríkissjóði.

H-kk-nf H-kk-nf.