S-866/2021

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 14. desember, er höfðað með ákæru héraðssaksóknara, útgefinni 8. apríl 2021, á hendur D-x-x M-x-x, kt. 000000- 0000, [...], [...], „fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 31. maí 2020, við [...], hrint lögreglumanni A með þeim afleiðingum að lögreglumaðurinn féll í jörðina og með því að hafa hótað lögreglumönnum B, C og A-hk-þgf er þau öll voru við skyldustörf.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði neitar sök og krefst sýknu en til vara vægustu refsingar ogverði hún öll skilorðsbundin. Málsvarnarlaun verjanda verði greidd úr ríkissjóði.

Málavextir

Í dómi þessum verður lögregluþjónn A að jafnaði nefndur lögregluþjónn 1, lögregluþjónn B nefndur lögregluþjónn 2 og lögregluþjónn C nefndur lögregluþjónn 3.

Samkvæmt lögregluskýrslu dags. 31. maí 2020, undirritaðri af lögregluþjóni 2, var lögregluþjónninn kl. 23:50 hinn 30. maí 2020 staddur á Suðurlandsvegi, Eldhrauni, í Skaftárhreppi þegar áhöfnin á lögreglubifreið [...], lögregluþjónar 1 og 3, kallaði og bað um aðstoð á [...]. Hefði áhöfnin stöðvað bifreiðina [...], þar sem ökumaður hefði verið grunaður um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Farþegi í bifreiðinni hafi látið mjög óstýrilega en ökumaður verið samvinnuþýður. Lögregluþjónn 2 hafi verið kominn á staðinn kl. 00:55. Áhöfn [...] hafi þá farið með ökumanninn til sýnatöku og öflunar sönnunargagna. Á meðan hafi lögregluþjónn 2 haft eftirlit með bifreiðinni [...]og farþega hennar, D-x-x M-x-x, ákærða í máli þessu. Hafi ákærði fljótlega farið að vera með ógnandi hegðun við lögregluþjóninn og hafi af „ruglingslegum framburði“ mátt ætla að hann væri í annarlegu ástandi. Ákærði hafi sagt að hann hefði verið í hernum og væri mjög hraustur. Hann hafi sagt að hann gæti hæglega drepið lögregluþjóninn. Hafi á sama tíma litið út „sem hann væri að reyna að læra lögreglunúmerið, auk þess sem hann virtist vera að taka upp myndskeið á símann sinn um leið.“ Þá hafi ákærði spurt hvort lögregluþjónninn ætti börn. Þegar áhöfnin á lögreglubifreið [...] hafi verið komin aftur hafi verið ákveðið að óska eftir frekari aðstoð frá lögreglu [...].

Í skýrslunni segir að ákærði hafi verið „mjög truflandi við störf lögreglu“ og hafi lögregluþjónn 2 sagt honum þrisvar, ef ekki oftar, að færa sig frá lögreglubifreiðunum. Hafi verið sem ákærði skildi ekki ítrekuð fyrirmæli. Hafi ákærði svo gert „aðsúg að lögreglubifreið [...] og [lögregluþjóni 1] þegar [lögregluþjónn 1] var að sækja búnað í farangursrými. [Ákærði] rýkur að farangursrými [lögreglubifreiðar] [...] og nær að taka með sér varnarbúnað vegna covid og ýtir um leið við [lögregluþjóni 1] með þeim afleiðingum að lögreglumaðurinn fellur í jörðina. Búnaðurinn náðist strax af [ákærða] og [lögregluþjónn 3] ræddi við [ákærða]. [Ákærði] sagði þá, svo [lögregluþjónar 1, 2 og 3] heyrðu að hann myndi drepa alla lögreglumennina. Fyrst [lögregluþjón 2], svo [lögregluþjón 3] og að lokum [lögregluþjón 1]. [Ákærði] kvaðst vera með stóra menn sem gætu drepið alla þessa lögreglumenn.“ Þegar lögreglumenn hefðu verið komnir frá Hvolsvelli hefði ákærði verið handtekinn kl. 02:05 og í framhaldinu fluttur [...].

Í skýrslunni segir að lögregluþjónn 2 hafi orðið fyrir mjög miklum óþægindum vegna hótana ákærða og tekið þær alvarlega. Fari hann fram á að ákærða verði refsað lögum samkvæmt.

Samkvæmt lögregluskýrslu dags. 31. maí 2020, undirritaðri af lögregluþjóni 3, kom lögregluþjónn 2 til aðstoðar þegar lögregluþjónar 1 og 3 fóru með ökumann bifreiðarinnar [...], D, til blóðtöku. Hefði lögregluþjónn 2 verið fenginn til vera við bifreiðina á meðan þar sem farþegi í bifreiðinni, ákærði, „reyndi ítrekað að komast inn í bifreiðina og vildi ekki yfirgefa hana“ og hefði lögreglu verið farið að gruna að hann geymdi þar eitthvað ólögmætt. Í skýrslunni segir að þegar lögregluþjónar hafi komið til baka frá blóðtökunni hafi ákærði verið orðinn „æstur og fór að ógna okkur og hóta lífláti. Hótaði hann undirrituðum dauða fyrst af okkur þremur og að hann sæi til þess að við yrðum drepin af „stórum mönnum“, [ákærði] kvaðst vita hver undirritaður væri og hvar hann byggi þar sem hann sjálfur hefði áður búið í húsinu beint á móti“. Er í skýrslunni tilgreint heimilisfang lögregluþjónsins og það heimilisfang er ákærði hafi gefið upp. Segir í skýrslunni að ákærði hafi verið „mjög ógnandi og sannfærandi og var mjög óþægilegt að fá þessar ógnanir frá ókunnugum manni sem greinilega vissi hver undirritaður væri og hans starf. [Ákærði] tók í sífellu myndir á símann sinn, á milli þess sem hann hljóp undan okkur þar [sem] við vorum að passa að hann kæmist ekki inn í bifreiðina [...]. Við höfðum grun um að hann myndi brjóta rúðu í bifreiðinni til að reyna að komast inn í hana. Í einu tilviki skall [lögregluþjónn 1] í götuna en undirritaður sá ekki hvað gerðist þá.“ Í lok skýrslunnar krefst lögregluþjónninn þess að ákærða verði refsað lögum samkvæmt.

Samkvæmt lögregluskýrslu, dags. 31. maí 2020, undirritaðri af lögregluþjóni 1, komu lögregluþjónar 1 og 3 að lokinni blóðtöku aftur á vettvang að bifreiðinni [...]. Hafi farþegi, ákærði, þá verið orðinn æstur „og fór að ógna okkur og hóta lífláti. Sagði hann meðal annars að hann þekkti menn í Litháen sem myndu koma og drepa okkur. Hótaði hann undirritaðri dauða síðast af okkur þremur. [Ákærði] tók í sífellu myndir og/eða myndbönd á farsímann sinn. Þessar ógnanir voru mjög ógnandi og óþægilegar þar sem hann virtist vera líklegur til að láta verða af þeim. [Ákærði] virtist vera í mjög annarlegu ástandi þar sem hann var ýmist æstur eða rólegur. Hann var mjög ógnandi og hlýddi ekki fyrirmælum lögreglu um að fara frá bifreiðinni [...], [ákærði] gerði aðsúg að lögreglubifreið og undirritaðri þegar ég opnaði farangurshlera lögreglubifreiðar [...] til að sækja búnað. Rauk þá [ákærði] að farangursrými lögreglubifreiðar [...]og náði að taka með sér varnarbúnað vegna covid og ýtti um leið við mér með þeim afleiðingum að ég féll í jörðina, Undirrituð náði búnaðinum af [ákærða] og var mér virkilega brugðið við þessar aðfarir [ákærða]. Undirrituð [lögregluþjónn 1] tók hótunum [ákærða] mjög alvarlega og varð fyrir miklum óþægindum vegna þeirra.“ Í lok skýrslunnar krefst lögregluþjónninn þess að ákærða verði refsað lögum samkvæmt.

Í málinu liggja fyrir upptökur úr lögreglubifreiðum nr. [...]og [...]umrætt sinn. Í upplýsingaskýrslu héraðssaksóknara um þær segir meðal annars um upptökur úr bifreið nr. [...]: „Upptaka frá kl. 23.47:37 til 00:28:25 Upptaka vísar út úr lögreglubifreiðinni, ekkert athugavert.“, „Upptaka frá kl. 23:47:37 til 00:28:25 Upptaka vísar inn í lögreglubifreiðina. [Lögregluþjónar 3 og 1] ræða við ökumann, ekkert athugavert.“, „Upptaka frá kl.00:28:21 til 01:01:48 Upptaka vísar út úr lögreglubifreiðinni. Ökumanni ekið á lögreglustöð, ekkert athugavert.“ og „Upptaka frá kl. 00:28:22 til 01:01:48 Upptaka vísar inn í lögreglubifreiðina. Ökumanni ekið á lögreglustöð, ekkert athugavert.“ Í skýrslunni segir um upptöku úr bifreið nr. [...]: „Upptaka vísar úr lögreglubifreiðinni og er hljóðlaus til að byrja með. Farþeginn [ákærði] ræðir við [lögregluþjón 2] á ensku sem er einn í lögreglubifreið [...]. [Ákærði] biður [lögregluþjón 2] um að opna bifreiðina sem segist ekki vera með lyklana af bifreiðinni. [Ákærði] ræðir um lögreglubifreiðina, hann vilji eiga svona bifreið þar sem hann væri fjölskyldumaður. Talar um að hann eigi fyrirtæki og að hann búi í Reykjavík. [Ákærði] segist hafa áður verið að vinna [...]. Hann geti sýnt skilríki en þau væru inni í bifreiðinni. [Ákærði] segist ekki hafa stað til að gista á, heimili hans væri í [...] [...]. Á mínútu 00:45:44 hringir [lögregluþjónn 2] í [lögregluþjón 1] og segir að [ákærði] sé algjör nöttari, hann væri ógnandi, það gæti brugðið til beggja vona, [ákærði] hafi hótað að drepa án þess að hann hafi sagt nokkuð. [Lögregluþjónn 2] segir jafnframt að [ákærði] væri mun hættulegri en hinn. Ekki heyrist á upptöku að [ákærði] hafi hótað að drepa en upptakan er hljóðlaus í upphafi. [Lögregluþjónn 2] ræðir áfram við [ákærða] og [biður] hann um að banka ekki hjá fólki í nærliggjandi húsum en áður hafði [ákærði] spurt um hleðslutæki fyrir símann sinn. [Ákærði] segist vera listamaður og biður um að bíllinn verði opnaður. [Lögregluþjónn 2] segist ekki vera með lyklana. Á mínútu 01:18:07 teygir [ákærði] sig [snöggt] í eitthvað úr opnu farangursrými lögreglubifreiðar [...] í þann mund sem farangurshlerinn er að lokast. [Lögregluþjónn 1] bregst snöggt við og reynir að stöðva farþegann. Þau hverfa síðan út úr mynd. [Lögregluþjónn 1] kemur síðan til baka með hluti sem farþeginn náði að grípa með sér. [Ákærði] gengur í átt að lögreglumönnunum í nokkur skipti, bendir á þá og virðist einnig vera að tala í símann.“

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði sagði að lögregla hefði talað við vin ákærða í lögreglubifreið en ákærði hefði þurft að bíða í þeirra bifreið í klukkustund á meðan. Hann hefði orðið mjög órólegur og velt fyrir sér hvað væri í gangi. Í ljós hefði komið að vinur ákærða hefði ekki verið með ökuréttindi og í framhaldinu hefðu vaknað hjá ákærða slæmar minningar úr fortíð sinni. Hann hefði farið að segja lögreglunni frá þeim. Ákærði hefði greint lögreglu frá því að hann hefði „dáið“ tvívegis, fyrst árið 2016, þegar hann hefði verið hermaður, og hefði farið í „coma“ og árið 2019 í sundi. Hefði hann þá legið þrjá daga á sjúkrahúsi. Ákærði sagðist hafa verið hræddur um hvað kynni að henda sig og vin sinn, en um svipað leyti hefði verið sagt frá í fréttum að í Bandaríkjunum hefði maður dáið af völdum lögreglu.

Ákærði sagðist hafa verið allsgáður en órólegur og hræddur. Hann sagðist ekki muna öll orð sín en muna eftir atburðarásinni. Hann var spurður hvort hann hefði farið að fyrirmælum lögreglu og kvaðst ekki hafa gert það, enda hefði hannverið hræddur.

Ákærði var spurður um myndbandsupptöku og var spurður hvaða erindi hann hefði átt að farangursgeymslu lögreglubifreiðar [...]. Ákærði sagðist ekki muna eftir þessu. Hann hefði staðið kyrr og talað við móður sína í síma, og hefði verið mjög kvíðinn og hræddur. Hann bætti við að hann myndi „að skottið var að lokast og ég fór þangað og sótti eitthvað“en myndi ekki hvað það hefði verið.

Ákærði var spurður hvort hann hefði hrint lögregluþjóni 1 og svaraði að hann hefði tekið „kassann“ og hlaupið í burtu „og hún kom til mín og tók kassann frá mér“. Ákærði sagðist ekki hafa átt kassann og ekki muna hvað hefði verið í honum. Hann sagðist ekki vita hvers vegna hann hefði tekið hann. „Ég sá hvíta kassann og ég var bara hræddur allt í einu og ég get ekki útskýrt af hverju ég tók kassann.“ Ekki hefði komið til neinna átaka milli sín og lögregluþjóns 1 og ákærði hefði ekki séð lögregluþjóninn detta í jörðina. „Hún gerði ekkert slæmt við mig, hún tók bara kassann frá mér“. Ákærði hefði ekki viljað gera henni neitt.

Ákærði sagðist hvorki hafa hótað lögregluþjónum lífláti né neinu öðru.

Ákærði var spurður hvort lögregluþjónarnir hefðu ógnað honum og svaraði að hann hefði verið hræddur við lögregluna. Spurður hvort lögregluþjónarnir hefðu gert eitthvað tilað vekja ótta hjá honum sagði hann svo ekki hafa verið. Ákærði sagðist hafa séð að lögreglan væri með „byssu og allskonar verkfæri. Ég var bara hræddur.“ Þarna hefðu runnið saman eitt, ótti hans vegna atviksins í Bandaríkjunum og atvikin þar sem hann sjálfur hefði verið hætt kominn og hefði þetta gert ákærða mjög hræddan. Hefði þetta sennilega haft þau áhrif að hann hefði ekki getað sagt skýrt það sem hann hefði viljað segja við lögregluna. Spurður hvort allir lögregluþjónarnir hefðu verið með skotvopn sagði að ákærði að ef hann myndi rétt hefðu þeir allir verið það. Þegar lögregla hefði útskýrt fyrir sér að hún vildi ekki vinna honum mein hefði hann orðið rólegri. Ákærða hefði þá verið sagt að önnur lögreglubifreið kæmi til þess að sækja hann. Hefði þetta verið í lok atburðarásarinnar. Ákærði var spurður hvort lögregla hefði á einhvern hátt gefið til kynna að hann væri í hættu sem útlendingur. Hann svaraði að það hefði verið „kannski eitthvað í orðum, en ekkert gert líkamlegt“. Aðalmunurinn hefði verið sá, að ef hann hefði verið Íslendingur hefði hann getað „útskýrt eðlilega hvað væri í gangi“. Ákærði sagði að lögreglan hefði talað ensku við sig. Ákærði kvaðst tala „þokkalega góða ensku.“

Ákærði var spurður um það sem haft er eftir lögregluþjónum í skýrslu þess efnis að ákærði hefði hrint lögregluþjóni 1 sem hefði dottið í jörðina. Ákærði kvað stekki hafa gert þetta. „Hvernig gat ég hrint lögreglukonunni þegar ég var að halda á kassanum allan tímann?“ sagði ákærði og bætti við: „og hún var bara sú fyrsta sem fór í burtu með kassann, ekki hinn lögreglumaðurinn, það var hún semfór með kassann í burtu.“

Ákærði sagðist aðspurður ekkert hafa talað um að skjóta eða drepa lögregluþjónana. Hann hefði hins vegar sagt lögregluþjóni að hann hefði verið hermaður og hefði fengið þjálfun í að skjóta. „Þannig að ég sagði ekki beint að ég ætlaði að fara að skjóta [...] en ég sagði, þú ert með byssu eins og ég var með byssu þegar ég var í hernum og fékk þjálfun að gera það‘.“ Úr þessu hefði sennilega orðið „misskilningur, af því að ég var að reyna að útskýra að ég fékk nákvæmlega eins þjálfun í hernum að skjóta, eins og þið eruð búnir að fá í lögregluskólanum.“ Ef lögregluþjónninn hefði ekki verið með byssu hefði ákærði ekki sagt þetta. Lögregluþjónninn hefði misskilið ákærða.

Ákærði var spurður um það sem segir í skýrslutöku af honum hjá héraðssaksóknara, þess efnis að hann hafi spurt lögregluþjóna hvort ætti að skjóta þá eða drepa, og var spurður hvort hann hefði þar átt við hvort drepa ætti sig og vin sinn. Ákærði sagði svo hafa verið.

Ákærði sagðist aðspurður hafa spurt lögregluþjón 2 hvort hann ætti börn.

Ákærði var spurður hvorthann hefði sagt við lögregluþjónana að þeir myndu allir deyja. Hann svaraði að eftir að lögreglan hefði sagt sér að þeir félagi hans yrðu ekki skotnir hefði ákærði sett fram heimspekilega hugleiðingu þess efnis að allir myndu einhvern tíma deyja. Það hefði aðeins verið „almenn pæling“.

Ákærði sagði að þar sem hann hefði áður starfað fyrir um hálfu ári hefði vinnustaðurinn verið skammt frá heimili eins lögregluþjónsins og hefði ákærði jafnan séð hann koma og fara af heimilinu. Ákærði sagðist hafa haft orð á þessu við hann.

Borið var undir ákærða hvort orð hans um að allir myndu deyja, að hann kynni að nota skotvopn og að hann vissi hvar einn lögregluþjónanna ætti heima, hefðu verið hótanir eða saklaust spjall. Ákærði svaraði að þarna hefði orðið „reginmisskilningur“. Allri þeirri reynslu sem hann hefði orðið fyrir og hefði reynt að segja frá, hefði verið „tekið illa og tekið bara sem hótanir en það var í rauninni ekki hótanir.“ Hvorki hefði lögregla hótað ákærða né hann lögreglunni. Ákærði sagði að félagi sinn hefði orðið vitni af því er ákærði hefði verið með hugleiðingar sínar um líf og dauða. Ákærði ítrekaði að þetta hefðu eingöngu verið hugleiðingar sem ekki hefðu verið illa meintar. Ákærði hefði líklega farið „allt of djúpt“ og verið erfitt að skilja hann á réttan hátt.

Ákærði sagði að samtöl sín og lögregluþjónanna hefðu átt sér stað með hléum áum þriggja klukkustunda tímabili frá því ákærði hefði verið stöðvaður og þangað til hann hefði verið færður á lögreglustöðina á Selfossi.

Vitnið D sagðist vera vinur ákærða. Kynni þeirra hefðu staðið í tvö ár eða svo.

Vitnið sagðist ekki hafa heyrt ákærða hóta lögregluþjónum lífláti. Vitnið hefði ekki séð ákærða ráðast á lögregluþjóna, svo sem með því að hrinda þeim. Vitnið sagðist hafa séð atvik þar sem ákærði hefði náð í kassa í farangursgeymslu lögreglubifreiðar. Ákærði hefði viljað „taka eitthvað frá lögreglukonu en honum tókst ekki að taka það, [...] hann var stoppaður á leiðinni.“ Þetta hefði tekið mjög skamman tíma. Ekki hefðu orðið átök, hvorki af hálfu ákærða gagnvart lögreglukonunni né þegar ákærði hefði verið handtekinn og handjárnaður. Vitnið var nánar spurt hvort ákærði hefði hrint lögregluþjóni 1 og svaraði: „Ég bara get ekki svarað því hver hrinti hverjum. Ég bara man ekki nákvæmlega.“ Spurt hvort einhver hefði farið í götuna neitaði vitnið. Nánar spurt hvort einhverjar ýtingar hefðu orðið svaraði vitnið: [Ákærði] hrinti engum en þegar [ákærði] reyndi að taka eitthvað frá lögreglukonu þá komu hinir lögregluþjónarnir inn á milli til þess að fá [ákærða] í burtu frá henni.“

Vitnið sagðist ekki muna eftir aðalatriðum atburðarásarinnar en ekki henni allri í smáatriðum.

Vitnið sagði að ákærði hefði verið handtekinn um hálfri klukkustund eftir atvikið við lögreglubifreiðina.

Vitnið sagði að ákærði hefði verið mjög hræddur en á sama tíma hefði lögregla í Bandaríkjunum drepið mann sem hún hefði handtekið. Ákærði hefði tengt þetta saman. Ákærði hefði ekki hótað neinum lífláti. Hann hefði hins vegar lent í því „að hjarta hans stoppaði“ og hefði ákærði farið í heimspekilegar vangaveltur um „að ég deyi sjálfur einhvern tímann eins og þið, allir deyjum bara.“ Vitnið sagðist hafa heyrt allt samtal ákærða og lögregluþjónanna. Nánar spurt sagði vitnið að um tíma hefðu þeir ekki verið á sama stað.

Vitnið sagðist ekki hafa verið hrætt við lögregluna.

Lögregluþjónn 1 sagðist hafa verið við störf ásamt tveimur öðrum lögregluþjónum. Þau hefðu stöðvað bifreið og ákærði verið farþegi í henni. Hann hefði látið „mjög óstýrilega“, hann „fer ekki eftir fyrirmælum lögreglu um að halda sig frá, hann var mjög ógnandi, hann hótar okkur lífláti, segist þekkja stóra menn í Litháen sem að gætu komið allir og drepið okkurog hann sagði þetta ítrekað, þessar líflátshótanir, og sagði í eitt skiptið, og benti þá á lögreglumann[3] og sagði ég mun láta drepa þig fyrst, svo benti hann á [lögregluþjón 2], ‚svo þig‘, svo að lokum benti hann á mig, og segir ‚svo þig‘.“ Ákærði hefði talað ensku. Hann hefði verið mjög skýr og talað góða ensku. Vitnið sagðist sjálft tala góða ensku. Enginn vafi væri á því að ákærði hefði talað á þennan hátt. „Hann hótaði okkur lífláti margoft. Og kannski líka má bæta við það að það sem hann segir við félaga minn er að hann kvaðst hafa búið í [...] og sagði við hann að hann þekkti og vissi hvar hann býr.“ Þetta hefði verið „mjög óþægilegt“, lögreglan hefði vitað „að hann þekkti til þarna“ og vissi hvar lögregluþjónarnir ættu heima. Sérstaklega spurt sagði vitnið að hér hefði ekki verið um að ræða heimspekilegar vangaveltur heldur greinilegar hótanir. Vitnið sagði aðspurt að ákærði hefði ekki verið búinn að segja við sig að hann væri hræddur. Spurt hvort teldi ákærða hafa verið í annarlegu ástandi sagði vitnið að hann hefði hagað sér undarlega, verið ýmist æstur eða rólegur.

Að því er varðar það atvik er ákærða er gefið að sök að hafa hrint vitninu, sagði þaðað ákærði hefði ekki farið eftir tilmælum, „hann var stöðugt að koma og trufla okkur við starfið í hinu málinu. Við báðum hann ítrekað um að halda fjarlægð við okkur og lögreglubílinn, sem hann hlýddi ekki. Hann var stöðugt að koma að okkur, ógna okkur“. Ákærði hefði verið með síma á lofti eins og hann væri að taka myndband. Í eitt skipti hefði vitnið opnað afturhlera lögreglubifreiðar til að sækja sér búnað, þegar vitnið hefði farið að bifreiðinni hefði ákærði haldið „töluverðri fjarlægð fyrir aftan bílinn“ en um leið og vitnið hefði opnað hefði ákærði komið hlaupandi aftan að vitninu „með látum, grípur þar, ýtir við mér og grípur um leið í [farangursgeymslunni] plastpoka með covid-varnarbúnaði sem við vorum búin að útbúa til að hafa í bílnum og við það missi ég jafnvægi og fell í jörðina.“ Nánar spurt sagði vitnið að atburðarásin hefði verið mjög hröð og hefði vitnið ekki vitað fyrr en ákærði hefði verið kominn. „Hann grípur þarna poka og ég ætla að reyna að bregðast við því en missi strax jafnvægið og fell í jörðina.“ Vitnið var sérstaklega spurt hvort ákærði hefði gripið í vitnið eða ýtt því, eða vitnið dottið. Vitnið svaraði: „Þetta gerðist mjög hratt, hann kemur þarna utan í mig, ég hefði náttúrulega aldrei dottið í jörðina ef hann hefði ekki komið inn á mitt vinnusvæði og farið eftir fyrirmælum. Þannig að hann kemur og ýtir einhvern veginn við mér, allavega missi ég jafnvægið, dett þarna niður.“ Spurt hvort vitnið teldi ákærða hafa ætlað að hrinda því svaraði vitnið: „Ég veit ekki hvað honum gekk til, hann lét svo furðulega og var ýmist æstur og rólegur til skiptis. Ég bara veit hreinlega ekki hvað honum gekk til, hvort hann ætlaði í mig eða hvort hann var að reyna að fara og ógna okkur á einhvern hátt.“ Vitnið sagðist ekki vita hvers vegna ákærði hefði reynt að ná pokanum. „Fyrir mér leit þetta meira út eins og hann væri bara að reyna að ná í eitthvað, reyna að bregða mér“. N ánar spurt lýsti vitnið atvikinu svo: „Hann kemur í bakið á mér, grípur poka og ýtir við mér og þá dett ég og hann hleypur svo í burtu í kjölfarið, eftir að ég dett í jörðina.“ Enn nánar spurt sagði vitnið: „Hann kemur utan í mig, þegar hann er að grípa þarna pokann með látum“. Spurt hvort mögulegt væri að það hefði verið fyrir óviljaverk ákærða að vitnið hefði dottið sagði vitnið að það vissi ekki hvað ákærða hefði gengið til.

Vitnið sagðist hafa dottið fram fyrir sig og lent á lófunum og hnjánum. Ákærði hefði þegar hlaupið í burtu. Vitnið sagði að félagar þess hefðu öskrað, lögregluþjónn 3 hefði farið á eftir ákærða og talað við hann, en haldið fjarlægð við hann. Vitnið hefði ekki leitað læknis eftir atvikið og verið „óslösuð“. Spurt hvort ákærði hefði verið handjárnaður þegar eftir atvikið sagði vitnið að lögreglan hefði beðið aðstoðar frá Hvolsvelli. Lögregluþjónarnir hefðu verið þrír en mennirnir sem afskiptin hefðu verið höfð af, verið tveir.

Vitnið sagði að lögreglan hefði ekki borið skotvopn. Vitnið sagðist efast um að lögreglan hefði verið með nokkurn búnað sem ákærði hefði getað haldið að væri skotvopn. Vitnið sagðist ekki muna til þess að skotvopn hefðu verið rædd.

Vitnið staðfesti skýrslu sína.

Lögregluþjónn 2 sagðist hafa komið að málinu á síðari stigum eftir að aðrir lögregluþjónar hefðu óskað aðstoðar. Hefði tilgangurinn verið að gæta ákærða sem hefði látið „óstýrilega“. Hinir lögregluþjónarnir tveir hefðu farið „að gera það þurfti að gera í því máli sem þau voru að vinna að, og þá byrjaði hann að vera með athugasemdir, ákærði, [...] með svona hótanir, að hann gæti, að hann var í hernum og hann gæti drepið okkur öll og með svona ýmsum orðum um það, eitt af öðru, okkur öll“. Hann hefði einnig spurt „óþægilegra spurninga, sem maður vill ekkert fá, eins og hvort ég eigi börn og annað slíkt“. Skömmu síðar hefði ákærði gert „aðsúg að lögreglubílnum og lögreglukonu sem var að sækja vistir í lögreglubílinn og [...] hann hrindir henni með þeirri árás og hún fellur í jörðina og nær úr bílnum varnarbúnaði fyrir covid, sem við náum til baka. Eftir þetta þá heldur hann þessu bara áfram, þessum hótunum gagnvart okkur, líflátshótunum, hann geti drepið okkur öll og hann eigi svona fullt af mönnum sem geti séð um það fyrir hann, eða lét það í ljós.“ Þegar lögregla hefði fengið liðsauka hefði ákærði verið handtekinn fyrir að hlýða ekki ítrekuðum fyrirmælum um að halda sig frá, málið kæmi honum ekki við. Vitnið sagði að þetta hefði allt í allt tekið einhverja klukkutíma „og meðalhófið var mikið, en hann lét ekki af þessari hegðun þennan tíma, þetta kom alltaf í skömmtum.“

Lengst af þeim tíma sem þeir ákærði hefðu verið tveir einir hefði vitið setið í bifreið sinni og „ræddi við hann gegnum rifu, bara til þess að tryggja mitt eigið öryggi.“

Nánar spurt um orðalag hótana sagði vitnið að ákærði hefði sagt að hann „gæti drepið okkur, eða myndi drepa okkur, og taldi alla vega í tvö skipti upp þar sem hann taldi fyrst þessi, og svo þessi og svo þú, og svo fór hann einhverja aðra röð seinna, þetta gerðist svona frekar ítrekað.“ Vitnið sagðist ekki vilja „fullyrða nákvæmlega orðalag núna“ en hann hefði talað um að drepa, á ensku ‚kill‘, og slíkt vildi lögregla ekki heyra.

Vitnið var spurt hvort verið gæti að ákærði hefði í stað hótana verið með heimspekilegar hugleiðingar um dauðann og svaraði að það gæti ekki vitað hvað ákærði hefði hugsað „vegna þess að hann var í frekar annarlegu ástandi svona, óstabíll, var rólegur inn á milli, samvinnuþýður inn á milli, en svo gaus hann upp í þessar hótanir öðru hverju.“ Vitnið sagðist hafa skilið orð ákærða sem beinar hótanir. Þeim hefði verið beint að vitninu og lögregluþjónum 1 og 3.

Vitnið sagði að þegar þeir ákærði hefðu verið tveir einir hefði ákærði talað um að hann hefði verið í hernum og að hann hefði dáið. Spurt hvort ákærði hefði talað um hjartastopp sagði vitnið að hann hefði eitthvað talað í þá veru en vitnið vildi ekki fullyrða um það.

Nánar spurt hvernig lögregluþjóni 1 hefði verið hrint sagði vitnið að það hefði séð atvikið mjög vel. Lögregluþjónn 1 hefði verið að fara að bifreiðinni „að sækja þetta“ þegar ákærði hefði komið „úr hinni áttinni“ og „þar sem hann fer aftan að henni, henniað óvörum og með þeim afleiðingum, og grípur í poka og hrindir henni í leiðinni í jörðina.“ Vitnið var nánar spurt hvernig ákærði hefði hrint lögregluþjóninum og svaraði: „Nákvæmlega sé ég það ekki, annað en það að hann fer í bílinn og fer utan í hana, ræð stinn á svæði okkar, vinnusvæði okkar lögreglumanna sem við vorum margsinnis búnir að segja honum að hann ætti ekki að koma nálægt, og við það þá dettur hún og hann sækir þennan poka.“ Hann hefði einhvern veginn farið utan í lögregluþjóninn „og við það fellur hún, hann gerir árás á bílinn og það eru viðbrögðin, ég sé ekki nákvæmlega hvar hver hendi var eða eitthvað svoleiðis, hann kemur úr hinni áttinni og ég horfi úr gagnstæðri átt.“ Spurt hvort það teldi ákærða hafa haft ásetning til að hrinda lögregluþjóninum eða hvort um óhapp hefði verið að ræða sagði vitnið að það gæti ekki fullyrt um það, en ákærði hefði farið inn fyrir vinnusvæði lögreglu, sem lögregla hefði margsagt honum að koma ekki nálægt. Vitnið sagði að lögregluþjónn 1 hefði staðið kyrr í báða fætur, við farangursrýmið að sækja búnað, þegar atvikið hefði orðið. Nánar spurt hvort hugsanlegt væri að lögregluþjóninum hefði brugðið og þess vegna dottið, svaraði vitnið: „Ég get ekkert fullyrt um það en hún hefði ekki dottið þarna nema bara af því að hann gerði þetta.“ Ákærði hefði hlaupið að bifreiðinni og lögregluþjónn 1 „fellur við það þegar hann kemur að“, ákærði hefði gripið poka „og hún einhvern veginn nær líka að grípa í pokann síðan“, og hefði dottið.

Vitnið sagði að lögreglan hefði ekki verið með skotvopn á vettvangi og ekkert sem ákærði hefði getað haldið að væri skotvopn. Lögregluþjónarnir hefðu verið með kylfu og úða á sér auk handjárna. Vitnið sagðist ekki muna eftir því að ákærði hefði talað um skotvopn.

Vitnið sagðist hafa verið búkmyndavél en hún hefði verið biluð. Lögreglan hefði verið „að brasa með tæknilegt vandamál þarna, það var málið, og við bölvuðum því alveg, af því að þetta viljum við hafa í gangi“. Lögreglan hefði „viljað taka þetta allt upp, en svona fór þetta og þetta er eitthvað sem viljum bara gera betur, það er ekkert öðruvísi.“ Vitnið sagðist ekki telja ákærða hafa verið hræddan í atburðarásinni. Ákærði hefði að eigin frumkvæði ítrekað gefið sig á tal við lögregluna. „Það var ekki það að við værum að sækja á hann, hann sótti á okkur, við létum hann alltaf í friði og báðum hann um að láta okkur í friði, margoft. Við vorum í öðru máli sem hann átti ekkert aðild að, nema bara sem aukaaðili.“

Vitnið sagði að ekkert í háttalagi ákærða hefði gefið til kynna að hann væri hræddur um líf sitt eða hræddur við lögreglu. Vel mætti vera að hann hefði verið taugaóstyrkur, slíkt væru eðlileg viðbrögð. Lögreglan hefði látið „hann í friði, hann sækir alltaf á okkur.“ Vitnið sagðist ekki kannast við að ákærði hefði spurt hvort hann yrði skotinn.

Vitnið staðfesti skýrslu.

Lögregluþjónn 3 sagði lögreglu hafa stöðvað ökumann bifreiðar fyrir meint fíkniefnalagabrot. Ákærði hefði verið farþegi í bifreiðinni. Lögreglan hefði fært ökumanninn yfir í lögreglubifreiðina og þar sem lögregluna hefði grunað að eitthvað væri geymt í hinni bifreiðinni hefði hún viljað „hafa bílinn lokaðan“ á meðan unnið væri að málinu. Um leið og lögreglan hefði læst bifreiðinni og tekið lykilinn hefði ákærði orðið mjög reiður. Þar sem flytja hefði þurft ökumanninn til blóðtöku hefði vitnið fengið lögregluþjón 2 til aðstoðar „til þess að passa bara bílinn“, en lögreglan hefði verið hrædd um að ákærði færi inn í bifreiðina. Vitnið sagði að þegar það hefði opnað bíldyrnar „og ætla bara að fara að byrja að leita þegar hann er frá, þá kemur hann hlaupandi bara og reynir að grípa í, [...] þá náttúrulega loka ég strax, þá sáum við að það var vonlaust að fara að leita þarna með hann skokkandi í kringum sig.“

Að blóðtöku lokinni hefði lögregla farið aftur á vettvang „og þá er hann bara mjög óstabíll og reiður“. Hann hefði reynt að komast inn í bifreiðina en lögreglan ekki viljað hleypa honum í hana áður en þar yrði leitað. „Svo bara stigmagnast þetta, hann er sem sagt labbandi þarna í kringum okkur“ og hefði vitnið þá heyrt „einhver læti og sé þá [lögregluþjón 1] liggjandi í jörðinni.“ Lögregluþjónninn hefði legið á maganum. Fyrir utan bifreiðina hefðu verið „covid- gallarnir okkar“. Vitnið hefði svo séð „í iljarnar“ á ákærða. Vitnið hefði hlaupið á eftir honum en séð strax að það væri vonlaust og hefði því snúið við. Ákærði hefði síðan komið aftur „og var bara að ergja okkur þarna og við gátum engan veginn farið að leita í bílnum út af óeirðinni í honum, það var ekkert hægt að stabilísera hann, [...] og svo bara stigmagnast þetta þangað til hann verður bara æstari og æstari og fer svo að hóta bara. Við vorum ekkert nema gæðin við hann og gerðum aldrei neitt, [...] eina sem við gerðum við læstum bílnum.“

Spurt um hótanir sagði vitnið að þær hefðu verið „ekkert þægilegar“. Ákærði hefði sagt að hann þekkti vitnið og vissi hvar það ætti heima, hann hefði átt heima á móti vitninu um tveimur árum áður, „og svo var það bara ‚drepa ykkur, drepa ykkur, og þig fyrst‘ og ég man að hann benti beint á mig, og þetta var sannfæring í þessu.“ Vitnið sagðist hafa orðið fyrir „hótunum alveg alla tíð í þessu en þetta var svona, af því að hann vissi hvar ég ætti heima og svo sagðist hann vera búinn að vera í hernum“. Vitnið hefði séð að það hefði vel getað verið rétt, „miðað við hvað hann var svaka snarpur“. Vitnið sagði að það hefði þurft „að vera á varðbergi næstu daga“ eftir að ákærði hefði verið látinn laus. Vitnið sagði hafa orðið „verulega hvekktur, af því að maður veit ekki hvað, [...] þegar svona drápshótanir eru“. Vitnið sagði að ákærði hefði bent á alla lögregluþjónana þrjá þegar hann hefði verið með hótanirnar. Vitnið sagðist ekki muna orðalag nákvæmlega, en ákærði hefði sagt að hann „þekkti einhverja menn sem hann ætlaði að láta drepa okkur, og ég er handviss um að hann sagði ‚kill you‘ og mig fyrst“, bætti vitnið við. Ákærði hefði bent „á okkur öll, við vorum öll þrjú þarna fyrir framan hann“, en vitnið myndi ekki í hvaða röð. Að lokum hefði ákærði talað um að hann sjálfur myndi drepa þau. Vitnið sagði alveg skýrt í sínum huga að ákærði hefði hótað vitninu og vinnufélögum þess lífláti. Ákærði hefði sagt þetta með sannfæringu.

Vitnið sagðist ekki hafa verið með skotvopn. Ákærði hefði ekki haft ástæðu til að vera hræddur við lögregluþjónana. „Við töluðum alltaf við hann rólega, við vorum að reyna að tjónka hann til“. Síðar hefði lögreglan óskað eftir frekari aðstoð „og þegar þeir koma [...] þá lagði hann bara niður hendur, þurfti ekkert á honum að taka, og settur inn í bíl.“

Vitnið var spurt hvort það hefði haft búkmyndavél. Vitnið sagði að þeir lögregluþjónn 2 hefðu báðir verið með slíka vél en „hún var dauð hjá [lögregluþjóni 2] og ég náði eitthvað að kveikja á minni, mig minnir nefnilega að ég hafi verið að hræra íhenni þegar að lætin verða.“ Vitnið sagðist telja að ekki væri til upptaka úr vélinni af atvikinu.

Spurt hvort skotvopn hefðu komið til tals sagði vitnið að sig rámaði eitthvað í það en væri þó ekki visst. Hugsanlega hefði ákærði talað um að hann hefði verið í hernum. Vitnið sagði að ákærði hefði ekki komið fyrir sjónir sem hræddur. „Þá hefði hann ekki verið að koma, þessi maður hefði getað hlaupið út í móa og stungið af strax, við hefðum aldrei náð honum. Hann var bara endalaust að skokka og var bara að ergja okkur. Og við vorum ekkert að gera til þess að hann yrði hræddur, vorum ekkert nema kurteisin við hann.“ Félagi ákærði hefði einnig reynt að róa hann.

Vitnið staðfesti skýrslu.

Niðurstaða

Ákærða er í málinu gefið að sök að hafa hrint lögregluþjóni 1 með þeim afleiðingum að lögregluþjónninn hafi fallið í jörðina og að hafa hótað lögregluþjónum 1, 2 og 3 lífláti er þau voru við skyldustörf.

Fyrir dómi báru lögregluþjónarnir allir að lögregluþjónn 1 hefði farið í götuna. Ákærði sagðist ekki hafa séð það og félagi hans, D neitaði fyrir dómi að nokkur hefði farið í götuna. Spurður hvort ákærði hefði hrint lögregluþjóninum svaraði D: „Ég bara get ekki svarað því hver hrinti hverjum. Ég bara man ekki nákvæmlega.“ Þegar á allt framanritað er horft þykir verða að leggja til grundvallar að með skýrum framburði lögregluþjónanna þriggja sé leitt í ljós að lögregluþjónn 1 hafi farið í götuna. Ljóst má vera að þetta hafi orðið í atburðarás við lögreglubifreið, en ákærði hafi í sömu atburðarás farið að bifreiðinni og tekið úr farangurgeymslu hennar hluta af búnaði lögregluþjónanna. Myndbandsupptaka liggur fyrir í málinu og var hluti hennar spilaður við aðalmeðferð málsins. Á upptökunni sést hluti atburðarásarinnar en ekki sá hluti þegar lögregluþjónn 1 fer í götuna. Lögregluþjónn 3 sagði fyrir dómi að hann hefði ekki séð aðdraganda þess að lögregluþjónn 1 fór í götuna. Lögregluþjónar 1 og 2 sögðu ákærða hafa hrint lögregluþjóni 1, en gátu ekki lýst nákvæmlega hvernig hann hefði gert það. Lögregluþjónn 1 sagði meðal annars að ákærði hefði ýtt „einhvern veginn við mér, allavega missi ég jafnvægið, dett þarna niður.“ Lögregluþjónn 2 var spurður hvernig ákærði hefði hrint lögregluþjóni 1 og sagði meðal annars: „Nákvæmlega sé ég það ekki, annað en það að hann fer í bílinn og fer utan í hana, ræðst inn á svæði okkar, vinnusvæði okkar lögreglumanna sem við vorum margsinnis búnir að segja honum að hann ætti ekki að koma nálægt, og við það þá dettur hún og hann sækir þennan poka.“ Nánar spurður sagðist lögregluþjónninn ekki hafa séð „hvar hver hendi“ hefði verið og að hann gæti ekki fullyrt hvort lögregluþjónninn hefði fyrir ásetning ákærða eða óhapp farið í jörðina. Telja verður ljóst að lögregluþjónninn hefði ekki farið í jörðina ef ákærði hefði ekki farið að bifreiðinni með þeim hætti sem hann gerði. Engu að síður verður ekki slegið nákvæmlega föstu hvernig ákærði hafi beitt sér andartökin áður en lögregluþjónninn missti jafnvægið og datt í jörðina. Verður ekki talið að færð hafi verið fram lögfull sönnun þess að ákærði hafi beinlínis hrint lögregluþjóninum né að honum hafi mátt vera ljóst að líklegt eða öruggt væri að lögregluþjónninn dytti, ef ákærði færi að bifreiðinni með þeim hætti sem hann gerði. Þykir að öllu virtu sem ekki hafi verið færð lögfull sönnun að því að ákærði hafi haft ásetning til að hrinda lögregluþjóninum eða koma honum á annan hátt úr jafnvægi og í götuna, og verður ákærði ekki sakfelldur fyrir þennan hluta ákærunnar.

Að því er varðar það atriði að ákærði hafi hótað lögregluþjónunum lífláti bera lögregluþjónarnir allir þrír um það. Ákærði neitar því og vitnið D sagði ákærða ekki hafa hótað neinum lífláti. Ekki verður miðað við að D hafi hlotið að heyra allt sem fram kann að hafa farið milli ákærða og lögregluþjónanna. Ákærði ber að hann hafi rætt ýmislegt við lögregluna í atburðarásinni, þar á meðal að hann hafi farið í hjartastopp og að allir myndu einhvern tíma deyja, þar á meðal hann sjálfur og lögregluþjónarnir. Þó leggja megi til grundvallar að ákærði hafi í raun, á einhverju stigi atburðarásarinnar, talað með slíkum hætti, breytir það ekki því að með skýrum framburði lögregluþjónanna, sem er í samræmi við það sem hver og einn lögregluþjónn ritaði í skýrslu sína eftir atvikið, hefur verulegum stoðum verið rennt undir ákæruna að þessu leyti. Lögregluþjónarnir töldu alveg skýrt að ákærði hefði hótað þeim lífláti og voru lögregluþjónarnir trúverðugir í skýrslugjöf sinni fyrir dómi. Þykir verða að leggja til grundvallar að með framburði lögregluþjónanna þriggja sé sannað að ákærði hafi umrædda nótt hótað þeim öllum lífláti. Ekki er deilt um að lögregluþjónarnir voru þá við skyldustörf. Er ákærði sannur að sök að þessu leyti og hefur unnið sér til refsingar og háttsemi hans er rétt færð til refsiákvæðis í ákæru. Ákærða hefur ekki verið gerð refsing. Verður horft til þess en á hinn bóginn til þess að brot hans beindust að þremur lögregluþjónum. Ákveðst refsing hans fangelsi í tvo mánuði en fullnustu hennar frestað og niður falli hún að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð. Málsvarnarlaun verjanda ákærða, H-kk-ef Þ-kk-ef S-x-x lögmanns, ákveðast með hliðsjón af tímaskýrslu verjandans og leiðbeinandi reglum dómstólasýslunnar nr. 2/2021, 1.107.320 krónur með virðisaukaskatti. Rétt þykir í ljósi málsúrslita að ríkissjóður og ákærði greiði þóknunina að jöfnu. Annar sakarkostnaður mun ekki hafa fallið til. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór S-kvk-nf R-kvk-nf A-kvk-nf saksóknarfulltrúi með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, D-x-x M-x-x, sæti fangelsi í tvo mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða, H-kk-ef Þ-kk-ef S-x-x lögmanns, 1.107.320 krónur með virðisaukaskatti, greiði ákærði að hálfu og ríkissjóður að hálfu.

Þ-kk-nf D-kk-nf