E-1111/2007

Mál þetta sem dómtekið var 29. ágúst sl. var höfðað með stefnu birtri 5. febrúar 2007 af S-kk-þgf V-kk-þgf, Laufrima 24, Reykjavík, á hendur Nordic eMarketing ehf., Fögrubrekku 12, Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 1.314.177 krónur með dráttarvöxtum frá 1. júní 2006 samkvæmt 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi að stefndi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað samkvæmt málskostnaðarreikningi ásamt 24,5% virðisaukaskatti.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu af öllum kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Stefndi krefst málskostnaðar úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Yfirlit um málsatvik og ágreiningsefni

Málsaðilar gerðu kaupsamning 20. október 2005 en með honum seldi stefnandi stefnda allt hlutafé í Sandsteini ehf. ásamt eignarrétti að léninu travelnet.is og öðrum lénum sem tilheyrðu rekstri félagsins. Samkvæmt kaupsamningnum var kaupverðið 6.750.000 krónur, eins og fram kemur í 2. gr., og þar segir einnig að það sé gert með þeim fyrirvara að skuldir félagsins væru ekki hærri en 2.000.000 króna. Í sömu grein er enn fremur tilgreint hvernig kaupverðið skyldi greitt, þar með talið eftirstöðvar 1. júní 2006, að fjárhæð 2.000.000 króna. Þá fari fram uppgjör á útistandandi viðskiptakröfum og skuldum, en fjárhæð eftirstöðva komi til með að hækka eða lækka eftir því. Óinnheimtanlegar kröfur skyldu afskrifaðar þann dag. Í 3. gr. kaupsamningsins segir að kaupverðið sé háð því að tekjur félagsins það sem af sé rekstrarárinu 2005 hafi ekki verið lægri en 7.500.000 krónur með virðisaukaskatti. Seljandi láti endurskoðanda gera árshlutauppgjör og skiptist kostnaðurinn við gerð þess jafnt á kaupanda og seljanda. Séu tekjur lægri en framangreind fjárhæð lækki kaupverðið hlutfallslega.

Málsaðila greinir á um túlkun á ákvæðum kaupsamningsins sem fjalla um það hvernig taka skyldi tillit til skulda við lokauppgjör á greiðslum kaupverðsins og tekna á viðmiðunartímabili er hefðu áhrif á kaupverðið. Stefnandi telur stefnda hafa átt að greiða 1.314.177 krónur 1. júní 2006 og gerir grein fyrir útreikningum í því sambandi í málatilbúnaði sínum. Stefndi telur að lokagreiðslan hafi þegar verið greidd þegar tekið væri tillit til fyrirvara í 2. og 3. gr. kaupsamningsins eins og stefndi túlki þau samningsákvæði.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi vísar til þess að hann hafi átt og rekið fyrirtækið Sandstein ehf., sem geri út heimasíðuna travelnet.is, þar sem veittar séu almennar upplýsingar um ferðalög á Íslandi og þjónustu sem viðskiptavinir Travelnet ehf. bjóði ferðamönnum. Viðskiptavinir hafi greitt fyrir auglýsingar á heimasíðunni.

Haustið 2005 hafi forsvarsmaður stefnda ásamt viðskiptafélögum sínum komið að máli við stefnanda og óskað eftir viðræðum um kaup stefnda á öllu hlutafé í Sandsteini ehf. Málsaðilar hafi gert með sér kaupsamning 20. október 2005, sem starfsmaður stefnda, S-kvk-nf B. S-kvk-nf hdl., hafi samið. Umsamið kaupverð hafi verið 6.750.000 krónur með fyrirvara um að skuldir félagsins væru ekki hærri en 2.000.000 króna eins og fram komi í 2. gr. samningsins. Málið hafi stefnandi höfðað í þeim tilgangi að innheimta lokagreiðslu í samræmi við uppgjörsskilmála í kaupsamningi.

Samkvæmt samningnum hafi átt að greiða kaupverðið í þremur áföngum. Í fyrsta lagi peningagreiðslu við undirritun samningsins og afhendingu félagsins, að fjárhæð 1.500.000 krónur, ásamt yfirtöku skuldar félagsins við Íslandsbanka, að fjárhæð 1.750.000 krónur. Í öðru lagi hafi átt að greiða 1.500.000 krónur 31. desember 2005. Tafir hafi orðið á þessum greiðslum, sérstaklega á yfirtöku skuldar við Íslandsbanka, en á endanum hafi greiðslurnar farið fram. Í þriðja lagi segi í 2. gr. samningsins um lokagreiðslu:

„Eftirstöðvar kr. 2.000.000,- greiðast þann 1.06.2006, ásamt því að þá fer fram uppgjör á útistandandi viðskiptakröfum og skuldum og þá kemur eftirstöðvarfjárhæðin til með að hækka eða lækka eftir því. Óinnheimtanlegar kröfur þann 01.06.2006 verða afskrifaðar.

Séu skuldir félagsins lægri/hærri en sem nemur kr. 2.000.000.- hækkar/lækkar greiðsla til seljanda að sama skapi og er sú greiðsla innt af hendi 1.06.2006.“

Í 3. gr. samningsins segi:

„Kaupverðið er háð því að tekjur félagsins það sem af er rekstrarárinu 2005 hafi ekki verið lægri en kr. 7.500.000,- með vsk. Seljandi lætur endurskoðanda gera árshlutauppgjör og skiptist kostnaðurinn við gerð þess jafnt á kaupanda og seljanda. Séu tekjur lægri en ofangreindar tölur lækkar kaupverðið hlutfallslega.“

Samkvæmt 7. gr. samningsins hafi stefnandi skuldbundið sig til að starfa hjá félaginu til 28. febrúar 2006 en launakjör skyldu ákvarðast samkvæmt nánara samkomulagi. Samkomulag hafi orðið milli málsaðila um að stefnandi fengi greiddar 300.000 krónur á mánuði og hafi stefnandi talið sig starfa sem verktaki hjá stefnda.

E-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf, löggiltur endurskoðandi, hafi unnið árshlutauppgjör miðað við afhendingardag hinna seldu hluta 20. október 2005. Vinna við uppgjörið hafi tafist og hafi það ekki verið gefið út fyrr en 8. júní 2006. Framkvæmdastjóri stefnda hafi ekki sest að samningaborði með stefnanda fyrr en í lok júnímánaðar til að ganga frá uppgjörinu. Þá hafi endurskoðandi breytt uppgjöri, að því er virtist einhliða að kröfu framkvæmdastjórans, en það sé dagsett 3. júlí 2006. Þrátt fyrir ítrekaðar sáttatilraunir af hálfu stefnanda hefði stefndi ekki fallist á kröfur hans um greiðslu uppgjörs. Málsaðila greini á um það við hvaða forsendur skuli miða við í lokauppgjörsgreiðslu vegna mismunandi túlkunar á ákvæðum kaupsamningsins.

Stefnandi byggi á því að stefndi hafi vanefnt skyldur sínar samkvæmt kaupsamningnum með því að greiða stefnanda hvorki uppgjörsfjárhæð né fullnaðargreiðslur fyrir verk unnin í hans þágu þrátt fyrir ítrekuð tilmæli þar um. Kröfur stefnanda um greiðslu á 1.314.177 krónum séu byggðar á ákvæðum kaupsamningsins, árshlutauppgjöri frá 3. júlí 2006 og reglum samningaréttar um réttar efndir samninga.

Í fyrsta lagi byggi stefnandi á því að samkvæmt 1. mgr. 2. gr. kaupsamningsins hafi eftirstöðvar, að fjárhæð 2.000.000 króna, átt að greiðast 1. júní 2006, en niðurstöður uppgjörs á óinnheimtanlegum viðskiptakröfum og skuldum hafi átt að koma til hækkunar eða lækkunar á þeirri fjárhæð. Í samræmi við það hafi átt að koma til frádráttar á lokagreiðslu óinnheimtanlegar viðskiptakröfur, að fjárhæð 556.152 krónur, leiðrétting á virðisaukaskatti vegna húsaleigu, 227.226 krónur, ógreidd leiga vegna dk-hugbúnaðar, 98.000 krónur, og helmingur af kostnaði við gerð uppgjörs, 56.025 krónur. Samtals nemi frádráttarliðir því 937.403 krónum. Um ofangreinda frádráttarliði virtist ekki vera ágreiningur milli aðila. Á móti komi til hækkunar endurgreiðanlegur virðisaukaskattur, 109.378 krónur vegna óinnheimtanlegra krafna (556.152 krónur), og helmingur kröfu ferðaskrifstofu Austurlands, 20.543 krónur. Liðir til hækkunar á uppgjöri nemi því 129.921 krónu. Samtala frádráttarliða og hækkunarliða nemi því 807.482 krónum til frádráttar frá heildarkaupverði.

Í öðru lagi byggi stefnandi á því að í samræmi við 2. mgr. 2. gr. samningsins hafi greiðsla, sem innt yrði af hendi 1. júní 2006, átt að hækka eða lækka eftir því hvort skuldir félagsins næmu hærri eða lægri fjárhæð en 2.000.000 króna. Stefnandi telji að eðli málsins samkvæmt þýði skuldir í þessari merkingu nettóskuldir félagsins í samræmi við árshlutauppgjörið miðað við 20. október 2005. Í árshlutauppgjörinu komi fram að heildareignir félagsins þann dag hafi verið 3.347.545 krónur og heildarskuldir 2.944.139 krónur. Mismunurinn sé 403.406 krónur sem leiði til hækkunar á kröfu stefnanda í samræmi við 2. mgr. 2. gr. samningsins.

Í þriðja lagi byggi stefnandi á því að þar sem heildartekjur félagsins með virðisaukaskatti hafi verið 7.412.604 krónur samkvæmt árshlutareikningi eigi 87.395 krónur að koma til frádráttar í uppgjöri aðila í samræmi við 3. gr. kaupsamningsins.

Í fjórða lagi hafi stefnda borið að greiða stefnandi verklaun í samræmi við 7. gr. kaupsamningsins og nánari samning milli hans og stefnda, samtals að fjárhæð 900.000 krónur, en stefndi hafi eingöngu greitt honum 821.100 krónur. Stefnda beri því að greiða stefnanda 87.900 krónur til að fullnægja samningsskyldu sinni.

Í samræmi við ofangreint og kaupsamning aðila sundurliðast heildarkröfur á eftirfarandi hátt:

A. Kaupverð félags 6.750.000

Frádráttarliðir samkvæmt 1. mgr. 2. gr. kaupsamnings

Peningalegar eignir félagsins 20. október 920.887

Yfirdráttarlán 20. október -1.759.989

Aðrar skuldir pr. 20. október -1.184.150

B. Nettó peningaleg staða félagsins 20. október -2.023.252

Óinnheimtanlegar kröfur 3. júlí 2006 -556.152

VSK af ofangreindu 109.378

50% Ferðaskrifstofu Austurlands 20.543

50% vegna kostnaðar við uppgjör -56.025

100% v/innskatts vegna húsaleigu -227.226

Ógreidd leiga vegna dk hugbúnaðar -98.000

C. Samtals frádráttarliðir án peningalegrar stöðu 20. október -807.482

Frádráttarliðir samkvæmt 2. mgr. 2. gr. kaupsamnings

Heildareignir 3.347.545

Heildarskuldir -2.944.139

D. Samtals frádráttarliðir samkvæmt 2. mgr. 2. gr. 403.406

E. Frádráttarliðir samkvæmt 3. gr. kaupsamnings -87.395

F. Skuld vegna launa 78.900

G. Til greiðslu (A+B+C+D+E+F) 4.314.177

H. greitt 20. október 2005 -1.500.000

I. greitt 3. janúar 2006 -1.500.000

Samtals til greiðslu (G+H+I) 1.314.177

Stefnandi byggi kröfu sína um dráttarvexti frá 1. júní 2006 á 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, en til vara krefjist hann dráttarvaxta frá dómsuppsögudegi í samræmi við ákvæði 4. mgr. 5. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga.

Í samskiptum aðila hafi stefndi byggt á því að kreditfærðir sölureikningar, að fjárhæð 289.301 krónur, ættu að koma til frádráttar samkvæmt 1. mgr. 2. gr. Stefnandi hafi kreditfært þessa reikninga að kröfu forsvarsmanns stefnda sem hluta af afsláttarkjörum til viðskiptavina. Kreditfærslurnar ættu því ekki að koma til frádráttar í uppgjöri málsaðila. Jafnframt hafi stefndi byggt á því að draga eigi frá óinnheimtanlegar kröfur, að fjárhæð 556.125 krónur, bæði samkvæmt 1. mgr. 2. gr. og 3. gr. samningsins, þ.e. að til frádráttar komi vegna þessa samtals 1.112.250 krónur. Sá skilningur sé ekki í samræmi við orðalag samningsins né vilja málsaðila við samningsgerð.

Þá hafi stefndi haldið því fram að óbókfærðir reikningar, að fjárhæð 62.188 krónur, ættu að koma til frádráttar kröfunni. Engin gögn séu fyrir þessari kröfu og stefnandi hafi ekki samþykkt að hún komi til frádráttar.

Stefnandi vísi til meginreglna kröfuréttar og samningaréttar, einkum til reglna um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi samninga, og samningalaga nr. 7/1936. Vísað sé í ákvæði laga um meðferð einkamála nr. 19/1991, þar með talið 130. gr. um málskostnað og um virðisaukaskatt á málskostnað til laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi lýsir því að fyrirtækið hafi frá haustinu 2005 starfað við ráðgjöf um almenna markaðssetningu á veraldarvefnum, netinu. Einn eigenda stefnda hafi á þeim tíma rekið vefsíðu, þar sem boðið hafi verið upp á sams konar þjónustu og stefnandi hafi veitt, þ.e. upplýsingaveitu á sviði ferðaþjónustu. Stefnandi hafi fengið áhuga fyrir því að selja þessum samkeppnisaðila vefsíðu sína og hafi af því tilefni haft samband við hann í september - október 2005. Stefndi hafi þá verið nýstofnað fyrirtæki og gert stefnanda tilboð í fyrirtæki hans er rak vefsíðuna Sandstein ehf.

Eftir nokkur tilboð og gagntilboð hafi verið gerður kaupsamningur 20. október 2005, þar sem stefndi hafi keypt allt hlutafé af stefnanda í fyrirtækinu Sandsteini ehf. Í kaupunum hafi átt að fylgja eignarréttur að léninu travelnet.is og öðrum lénum sem tilheyrðu rekstrinum, þar með talið innihald vefjanna, tölvubúnaður, vefkerfi, skrifborðsstólar og fleira. Einnig hafi fylgt viðskiptasamningar, sem gerðir hefðu verið, og viðskiptaskrár, er sýnt hafi alla þá aðila sem einhvern tíma hefðu verið í viðskiptum við vefina. Fyrirtækið skyldi ekki vera í vanskilum með vörslufé. Eftir kaupin hafi heiti félagsins verið breytt í Travelnet ehf.

Þegar samningaviðræður hafi staðið yfir hafi verið ljóst að bókhaldi Sandsteins ehf. hafi verið ábótavant. Forsvarsmenn stefnda hafi ekki talið hægt að reiða sig á það við verðmat á hlutafénu. Þá hafi það valdið nokkurri óvissu hjá forsvarsmönnum stefnda hvernig stefnandi hafi staðið að reikningsgerð, en losarabragur í því efni hafi skapað óvissu um rauntekjur félagsins. Til að hafa vaðið fyrir neðan sig vegna þessara þátta hafi þeir hagað tilboðsgerð sinni, og síðar kaupsamningsgerðinni, þannig að settir hafi verið tvenns konar fyrirvarar í kaupsamninginn, annar varðandi skuldir félagsins (2. gr.) en hinn um veltu þess á árinu 2005 (3. gr.).

Samkvæmt 2. gr. samningsins hafi kaupverðið, 6.750.000 krónur, verið ákveðið með fyrirvara um að skuldir félagsins væru eigi hærri en 2.000.000 króna. Kaupverðið skyldi greitt með yfirtöku skuldar við Íslandsbanka hf., að fjárhæð 1.750.000 krónur, ásamt því sem seljandi fengi greiddar 1.500.000 krónur við undirritun samningsins og afhendingu félagsins, en 1.500.000 krónur 31. desember 2005. Eftirstöðvar kaupverðsins, 2.000.000 króna, skyldu greiðast 1. júní 2006, en þá færi fram uppgjör á útistandandi viðskiptakröfum og skuldum. Kæmu eftirstöðvarnar til með að hækka eða lækka eftir uppgjörinu. Óinnheimtanlegar kröfur 1. júní 2006 yrðu afskrifaðar. Næmu skuldir félagsins lægri eða hærri fjárhæð en 2.000.000 króna lækkaði eða hækkaði eftirstöðvagreiðslan að sama skapi.

Samkvæmt 3. gr. samningsins skyldi kaupverðið háð því að tekjur félagsins, það sem af væri rekstrarárinu 2005, yrðu ekki lægri en 7.500.000 krónur, þar með talinn virðisaukaskattur. Seljandi skyldi láta endurskoðanda gera árshlutauppgjör og kostnaður af því skyldi skiptast jafnt milli aðila. Væru tekjurnar lægri en hin tilgreinda fjárhæð lækkaði kaupverðið hlutfallslega.

Samkvæmt 7. gr. samningsins hafi stefnandi skuldbundið sig til þess að starfa hjá Sandsteini ehf. til loka febrúar 2006 við sölu og markaðssetningu ásamt því að koma kaupanda og starfsfólki hans inn í rekstur félagsins. Launakjör skyldu vera samkvæmt nánara samkomulagi. Eftir að hafa afhent stefnda hlutina í Sandsteini ehf. hafi stefnandi starfað hjá fyrirtækinu í desember 2005 og janúar og febrúar 2006. Hann hafi tekið sér vikufrí í desember og aftur í janúar.

Umsamdar greiðslur á 3.000.000 króna hafi farið fram. Um mitt ár 2006 hafi málsaðilar reynt að ná samkomulagi um uppgjör kaupsamningsins. Ýmislegt hafi þó orðið til að tefja frágang þess. Bókhaldið fyrir Sandstein ehf. hafi ekki verið tilbúið eða ekki í því horfi að uppgjör gæti byggst á því. Árshlutauppgjör löggilts endurskoðanda, sem miðist við dagsetningu kaupsamningsins og afhendingu fyrirtækisins, þ.e. 20. október 2005, sé dagsett 3. júlí 2006. Til viðbótar tölulegum upplýsingum í uppgjörinu hafi aðrar slíkar upplýsingar, er aðallega varði ógreiddar skuldir Sandsteins ehf., borist milli aðila og valdið ágreiningi þeirra í millum, sem ekki hafi tekist að leysa. Málsaðilar hafi í því sambandi skrifast á, átt með sér fundi o.s.frv. Stefndi hafi boðið stefnanda tiltekna greiðslu umfram skyldu til að ljúka málinu, en því boði hafi verið hafnað.

Málsástæður stefnda séu þær að hann hafi í aðdraganda kaupsamningsins haft ástæðu til að ætla að bókhald Sandsteins ehf. og aðferð stefnanda við útgáfu reikninga gæfu ekki rétta mynd af stöðu félagsins. Af þeim sökum, og ekki af tilviljun, hafi stefndi sett tvenns konar fyrirvara í kaupsamninginn, annars vegar í 2. gr., að því er varðaði áhrif skuldastöðu á eftirstöðvagreiðslu, og hins vegar í 3. gr. um áhrif tekna á árinu 2005 á kaupverðið sjálft. Fyrirvararnir hafi verið óháðir hvor öðrum, en eftir atvikum hafi þeir samanlagt getað haft nokkur áhrif í lokauppgjöri. Sjónarmið stefnda séu nánar eftirfarandi:

1. Fyrirvari samkvæmt 2. gr.

Við kaupsamningsgerðina hafi ríkt nokkur óvissa um viðskiptakröfur og skuldastöðu Sandsteins ehf., meðal annars vegna þess að bókhald hafi ekki verið fullfært. Vegna ónógra upplýsinga um þessa þætti í efnahag félagsins hafi tilboð stefnda miðast við að allstór hluti kaupverðsins kæmi til uppgjörs þegar fullnægjandi yfirlit, eftir atvikum í árshlutareikningi, gæfi skýrari mynd. Á þann hátt hafi mátt stilla lokagreiðslu af, út frá raunskuldum félagsins. Þetta hefði getað þýtt lækkun, jafnvel verulega lækkun, reyndust skuldirnar verulega hærri en stefnandi hafi getað veitt stefnda upplýsingar um í samningaferlinu. Sama tilgangi hafi þjónað sá þáttur ákvæðisins er laut að viðskiptakröfunum, en sams konar óvissa hafi verið um þær.

2. Fyrirvari samkvæmt 3. gr.

Sjálfstæður fyrirvari, óháður fyrirvaranum í 2. gr., hafi verið í 3. gr. samningsins, sem lotið hafi að óvissu um rauntekjur félagsins á rekstrarárinu 2005, fram að viðmiðunardegi uppgjörsins, 20. október 2005. Það hafi verið algjör forsenda af hálfu stefnda fyrir kaupverðinu, 6.750.000 krónum, að rauntekjur félagsins næmu að lágmarki ákveðinni fjárhæð, 7.500.000 krónum, þar með talinn virðisaukaskattur. Brygðist sú forsenda, þannig að tekjurnar reyndust lægri, kæmi það til hlutfallslegrar lækkunar á kaupverðinu.

Skilningur stefnda sé og hafi verið sá að með tekjum í þessu sambandi sé átt við sölutekjur samkvæmt útgefnum reikningum er byggðust á þjónustusamningum og að tekjuskráningin byggðist á lögvörðum kröfum. Stefndi hafi frá upphafi haldið því fram að ekki ætti að tekjufæra reikningskröfur sem ekki gætu talist lögvarðar. Á þetta sjónarmið hafi stefnandi fallist með því að samþykkja að viðskiptakröfur, að fjárhæð 556.152 krónur, væru óinnheimtanlegar. Stefndi telji að kröfur að fjárhæð 289.301 króna, sem kreditfærðar voru í bókhaldi Sandsteins ehf., fylli einnig þennan flokk óinnheimtanlegra krafna. Kröfur þessar hafi verið kreditfærðar samkvæmt ákvörðun stefnanda sjálfs, meðan hann starfaði hjá Sandsteini ehf., án þess að nokkur á vegum stefnda hefði þar frumkvæði eða áhrif. Stefnandi hafi sjálfur talið reikninga þessa óinnheimtanlega. Samtals nemi óinnheimtanlegar kröfur þannig 845.453 krónum sem eigi að dragast frá bókuðum tekjum, enda fáist ekki öðruvísi rétt mynd af rauntekjum félagsins.

3. Skortur á upplýsingum.

Uppgjör kaupsamningsins hafi reynst nokkuð flókið fyrir aðila, meðal annars vegna þess að sífellt fleiri upplýsingar hafi komið fram um efnahag og fjárhagsstöðu Sandsteins ehf. á viðmiðunardegi, 20. október 2005. Bókhald félagsins hafi ekki verið tilbúið 1. júní 2006 og því ekki hægt að styðjast við það í uppgjörinu. Stefnandi eigi enn eftir að ljúka nokkrum málum, svo sem um stöðu Sandsteins ehf. gagnvart Beisik. Einnig um stöðu á viðskiptamannareikningi sínum hjá félaginu, en samkvæmt honum skuldi stefnandi félaginu rúmlega 2,6 milljónir króna. Stjórnendum félagsins hafi enn ekki tekist að loka árinu 2005 og telja fram til skatts vegna þessara óloknu mála af hálfu stefnanda.

4. Um tölulega þáttinn.

Hinn tölulegi þáttur málsins hafi tekið nokkrum breytingum í samskiptum málsaðila innbyrðis og vegna upplýsinga frá hinum löggilta endurskoðanda, sem falið var að taka saman árshlutareikning Sandsteins ehf. Á uppgjörsyfirliti hafi stefndi lagt fram sínar hugmyndir um hið tölulega uppgjör. Fyrri samantektir stefnda hafi leitt í ljós að hann hafi verið búinn að ofgreiða stefnanda.

Stefndi telji að á grundvelli 3. gr. kaupsamningsins hafi kaupverðið átt að lækka um 955.347 krónur þar sem tekjur ársins 2005 hafi reynst 1.061.496 krónum lægri en viðmiðunarfjárhæðin, 7.500.000 krónur. Leiðrétt kaupverð sé þannig 5.794.653 krónur. Stefnandi vísi til uppgjörs á útistandandi viðskiptakröfum og útistandandi skuldum, en gert sé ráð fyrir uppgjöri á hvoru tveggja í 2. gr. kaupsamningsins. Í uppgjörinu sé gert ráð fyrir óbókuðum reikningum, að fjárhæð 62.188 krónur, og ógreiddri skuld við fyrirtækið Beisik, að fjárhæð 46.975 krónur. Aðrir liðir séu óumdeildir. Niðurstaða stefnda sé sú að hann hafi ofgreitt 150.323 krónur til stefnanda. Krefjist hann því sýknu af öllum kröfum stefnanda í máli þessu.

5. Nánar um kröfuliði stefnanda í D-, E- og F-liðum í stefnu.

Stefnandi haldi því fram að eðli málsins samkvæmt þýði skuldir í 2. mgr. 2. gr. kaupsamningsins nettóskuldir félagsins í samræmi við árshlutauppgjör þess. Stefnandi taki þannig heildareignir, 3.347.545 krónur, dragi frá þeim heildarskuldir, 2.944.139 krónur, og fái þannig út mismun upp á 403.406 krónur, sem hann telji leiða til hækkunar á kröfu sinni í samræmi við fyrrgreint ákvæði samningsins, sbr. D-liður í kröfugerð stefnanda. Stefndi mótmæli þessum skilningi stefnanda á hugtakinu skuldir í þessu samningsákvæði og telji hvorki orðalag ákvæðisins, aðdraganda kaupsamningsins né tilgang aðila með ákvæðinu renna stoðum undir þessa túlkun stefnanda. Stefndi telji augljóst að eingöngu sé átt við skuldir félagsins, án þess að eignir þess komi nokkuð þar við sögu.

Að því er E-lið í kröfugerð stefnanda varði bendi stefndi á að samkvæmt árshlutauppgjörinu hafi innlend velta numið 5.428.807 krónum, en 6.758.864 krónum þegar virðisaukaskatti hafi verið bætt við. Erlend velta hafi numið 525.092 krónum, en ekki sé reiknaður virðisaukaskattur á sölu á þjónustu til erlendra aðila. Heildarveltan með skatti nemi þannig 7.283.957 krónum, sem sé 216.043 krónum lægri tala en viðmiðunartalan í 3. gr. kaupsamningsins. Til viðbótar þessum lægri tekjum komi kreditfærðar tekjur og óinnheimtanlegar tekjur sem áður hafi verið útlistað.

Stefnandi krefjist greiðslu á meintum vangreiddum launum vegna starfa hjá Sandsteini ehf. Stefnanda hafi verið selt sjálfdæmi um hvort hann starfaði sem verktaki hjá Sandsteini ehf. eða launþegi þá þrjá mánuði sem hann vann þar eftir eigendaskiptin. Hann hafi nýlega kosið að þiggja verklaun og gefið út þrjá reikninga, hvern að fjárhæð 300.000 krónur. Ekki sé þar tekið tillit til viku frís í desember 2005 og aftur í janúar 2006 til lækkunar. Reikningarnir séu stílaðir á Sandstein ehf. (Travelnet.is) og kennitölu þess. Telji stefnandi sig vanhaldinn í verklaunum beri honum að beina kröfu sinni þar að lútandi til Sandsteins ehf. Sýkna beri stefnda af þessum kröfulið sökum aðildarskorts.

Stefndi mótmæli sérstaklega dráttarvaxta- og málskostnaðarkröfu stefnanda en stefndi hafi, umfram skyldu, boðið fram tiltekna greiðslu til stefnanda til að ljúka mætti málinu án afskipta dómstóla.

Stefndi styðji dómkröfur sínar m.a. við meginreglur íslensks samningaréttar um stofnun og skuldbindingargildi samninga, m.a. í samningalögum nr. 7/1936, og meginreglur kröfuréttar um lok kröfuréttinda. Krafa stefnda um sýknu sökum aðildarskorts styðjist við 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og málskostnaðarkrafan við 129. og 130. gr. sömu laga.

Niðurstöður

Samkvæmt kaupsamningi málsaðila skyldi greiðsla á eftirstöðvum kaupverðsins 1. júní 2006 hækka eða lækka eftir því hvort skuldir hins selda einkahlutafélags næmu hærri eða lægri fjárhæð en 2.000.000 króna. Samkvæmt uppgjöri 20. október 2005, sem málsaðilar deila ekki um, voru skuldir félagsins þann dag 2.023.252 krónur, en þær eru reiknaðar þannig að peningaleg eign félagsins hafi þann dag verið 920.887 krónur en skuldir, yfirdráttarlán, að fjárhæð 1.759.989 krónur, og aðrar skuldir 1.184.150 krónur. Stefnandi hefur vegna þessa dregið frá kaupverðinu í kröfugerð sinni 2.023.252 krónur og eru málsaðilar sammála um þessa útreikninga. Þá hefur stefnandi dregið frá í kröfugerðinni óinnheimtanlegar kröfur og tekið tillit til óumdeildra reikninga, sem stefnandi hefur gert grein fyrir og lýst hefur verið hér að framan, samtals að fjárhæð 807.482 krónur, sbr. C liður í kröfugerð stefnanda. Þar á meðal er kröfuliður að fjárhæð 227.226 krónur vegna innskatts á húsaleigu sem er til kominn vegna húsaleigureiknings sem færður var í bókhaldi félagsins. Dómurinn telur þennan innskatt ekki eiga heima undir þessum frádráttarlið, enda kemur fram í gögnum málsins að tekið hefur verið tillit til hans við útreikning á skuldunum sem að framan greinir í B lið kröfugerðarinnar, að fjárhæð 1.184.150 krónur. Dómurinn lítur svo á að stefnandi hafi því fyrir misskilning dregið 227.226 krónur frá í C lið kröfugerðarinnar. Þetta kom fram við aðalmeðferð málsins og er óumdeilt í málinu. Með þeirri leiðréttingu koma til frádráttar samkvæmt þessum lið 580.256 krónur. Annað sem stefndi telur að koma eigi til frádráttar eru óbókaðir reikningar, að fjárhæð 62.188 krónur, og ógreidd skuld, að fjárhæð 46.975 krónur. Dómurinn telur ekki nægjanlega ljóst af gögnum málsins hvort ekki hafi þegar verið tekið tillit til þeirra í framangreindum skuldum og ekki rök fyrir því að þessir liðir komi til frádráttar í uppgjörinu og ber að hafna því að það verði gert eins og stefndi krefst. Jafnframt krefst stefndi þess að greiðslan lækki um 289.301 krónu, að frádregnum innskatti. Hér er um að ræða kreditreikninga, sem gefnir voru út eftir 20. október 2005. Fram kom að ekki höfðu verið gerðar tilraunir til að innheimta andvirði þessara reikninga. Kreditreikningarnir virtust að hluta til hafa verið gefnir út til að liðka fyrir áframhaldandi viðskiptum viðkomandi eftir að nýir eigendur komu að Sandsteini. Verður ekki fallist á að taka tillit til þessarar frádráttarkröfu stefnda.

Í D lið kröfugerðar stefnanda er vísað til 2. mgr. 2. gr. kaupsamningsins og talið að við uppgjör málsaðila beri að taka tillit til heildareigna að frádregnum heildarskuldum, samtals 403.406 krónur. Dómurinn getur ekki fallist á þennan lið í kröfugerð stefnanda, enda hefur þegar verið tekið tillit til þessa ákvæðis í kaupsamningi málsaðila við útreikninga á peningalegri stöðu félagsins að frádregnum skuldum 20. október 2005 með frádrætti að fjárhæð 2.023.252 krónur. Verður ekki fallist á að þessi liður í kröfugerð stefnanda hafi áhrif á uppgjör á greiðslunni samkvæmt þessu kaupsamningsákvæði og verður hann því ekki tekinn til greina.

Samkvæmt 3. gr. kaupsamningsins skyldi kaupverðið háð því að tekjur félagsins það sem af væri rekstrarárinu 2005 væru ekki lægri en 7.500.000 krónur með virðisaukaskatti. Væru tekjurnar lægri skyldi kaupverðið lækka hlutfallslega. Málsaðila greinir á um útreikninga á kaupverðinu samkvæmt þessu samningsákvæði. Stefnandi telur að draga beri frá kröfu hans um greiðslu kaupverðsins 87.395 krónur þar sem kaupverðið skyldi samkvæmt þessu kaupsamningsákvæði lækka um þá fjárhæð. Stefndi telur hins vegar að kaupverðið hafi átt að lækka um 955.347 krónur samkvæmt kaupsamningsákvæðinu. Við útreikninga á þeirri fjárhæð hefur stefnandi reiknað innlenda veltu með virðisaukaskatti, samtals að fjárhæð 6.758.865 krónur, en veltu án virðisaukaskatts samtals 525.092 krónur. Við útreikninga á þessu kaupsamningsákvæði tekur stefndi einnig tillit til kreditreikninga og óinnheimtanlegra krafna, að fjárhæð 845.453 krónur, þ.e. 556.152 krónur + 289.301 króna. Heildarveltan nemi því samkvæmt útreikningum stefnda samtals 6.438.504 krónum. Leiðrétt kaupverð reikni stefndi því 5.794.653 krónur. Dómurinn fellst ekki á að óinnheimtanlegar kröfur, að fjárhæð 556.152 krónur, komi hér til frádráttar enda er ósannað að um það hafi verið samið þar sem ekki er kveðið á um að það skuli gert með nægilega skýrum hætti í umræddu kaupsamningsákvæði sem stefndi verður að bera hallann af. Með sömu rökum þykir ekki rétt að kreditreikningar, sem færðir voru til lækkunar á sölu eftir 20. október 2005, komi til lækkunar á kaupverði, enda ekki sannað að þeir hefðu ekki innheimst hjá Sandsteini ehf. Rétt þykir við útreikninga á kaupverðinu samkvæmt umræddu samningsákvæði að leggja til grundvallar að velta á tímabilinu, sem miða skyldi við, hafi samkvæmt árshlutauppgjöri 20. október 2005, verið 7.283.957 krónur, þ.e. 6.758.865 krónur + 525.092 krónur. Mismunur er því 216.043 krónur og reiknast til hlutfallslegrar lækkunar á kaupverði, en til lækkunar kemur 90% af 216.043 krónum = 194.439 krónur. Kemur sú fjárhæð til frádráttar kröfu stefnanda í málinu.

Stefnandi hefur lagt fram þrjá reikninga, sem dagsettir eru 1. desember 2005, 7. janúar 2006 og 1. febrúar s.á., hvern að fjárhæð 300.000 krónur fyrir vinnu við textagerð. Reikningarnir eru á hendur Travelnet.is en í málatilbúnaði stefnanda kemur fram að enn séu ógreiddar vegna þeirra 78.900 krónur sem er í kröfugerð stefnanda sagt vegna launa. Þessi kröfuliður stefnanda er að mati dómsins óljós og ekki rökstuddur með viðeigandi hætti. Með vísan til þess ber að hafna honum.

Samkvæmt framangreindu ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda samtals 952.053 krónur, þ.e. 6.750.000 krónur -2.023.252 krónur -580.256 krónur -194.439 krónur. Í kaupsamningnum kemur fram að greiða skyldi eftirstöðvar kaupverðsins 1. júní 2006 „ásamt því að þá fer fram uppgjör á útistandandi viðskiptakröfum og skuldum og kemur eftirstöðvafjárhæðin til með að hækka eða lækka eftir því.“ Líta verður svo á að samið hafi verið um að greiðslan skyldi innt af hendi þegar uppgjörið lægi fyrir en það var tilbúið 3. júlí 2006. Samkvæmt því og með vísan til 1. mgr. 5. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 3. júlí 2006 til greiðsludags.

Samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Dóm þennan kváðu upp S-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari og meðdómsmennirnir G-kk-nf J-kk-nf Þ-kk-nf og R-kk-nf R-kk-nf, löggiltir endurskoðendur.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Nordic eMarketing ehf., greiði stefnanda, S-kk-þgf V-kk-þgf, 952.053 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu frá 3. júlí 2006 til greiðsludags og 500.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf I-kvk-nf

G-kk-nf J-kk-nf Þ-kk-nf

R-kk-nf R-kk-nf