E-3946/2010

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 14. nóvember sl., er höfðað af E-kk-þgf J-kk-þgf S-kk-þgf, Gvendargeisla 90, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 26. maí 2010 á hendur Sjóvá-Almennum tryggingum hf., Kringlunni 5, Reykjavík, G-kvk-þgf Ö-kvk-þgf G-kvk-þgf og H-kk-þgf H-kk-þgf, báðum til heimilis að Jöklaseli 15, Reykjavík.

Stefnandi gerir þá dómkröfu aðallega, að stefndu verði in solidum dæmdir til þetta að greiða stefnanda 7.005.776 krónur með 4,5% ársvöxtum frá slysdegi 11. desember 2002 til 10. apríl 2010 en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun hinn 9. desember 2009 að fjárhæð 2.930.280 krónur.

Stefnandi gerir þá kröfu til vara, að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða stefnanda 4.704.473 krónur með 4.5% ársvöxtum frá slysdegi 11. desember 2002 til 10. apríl 2010 en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi gerir þá þrautavarakröfu að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða stefnanda 5.817.092 krónur með 4,5% ársvöxtum frá slysdegi 11. desember 2002 til 10. apríl 2010 en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun hinn 9. desember 2009 að fjárhæð 2.930.280 krónur.

Dómkröfur stefndu eru þær aðallega að þau verði sýknuð af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða málskostnað að mati dómsins. Stefndu krefjast þess til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og að málskostnaður verði felldur niður

Með bréfi dóms- og kirkjumálaráðuneytisins, dagsettu 9. nóvember 2010, var stefnanda veitt gjafsókn vegna reksturs máls þessa fyrir héraðsdómi. Var gjafsóknin takmörkuð við réttargjöld og lögmannsþóknun.

I.

Málsatvik eru þau að hinn 11. desember 2002 ók stefnandi bifreið sinni, VN-524, vestur Breiðholtsbraut og til hægri til að fara suður Dalveg, þar sem bifreiðin lenti á bifreiðinni MJ-956 sem ekið var inn á gatnamótin eftir Nýbýlavegi til austurs. Stefndi, H-kk-nf H-kk-nf, var eigandi bifreiðarinnar MJ-956 og ók stefnda, G-kvk-nf A-kvk-nf G-kvk-nf, bifreiðinni. Var bifreiðin tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda, Sjóvá-Almennum tryggingum hf.

Af gögnum málsins verður ráðið að stefnandi fór á slysa- og bráðadeild Landspítala háskólasjúkrahúss í Fossvogi 12. desember 2002. Í læknisvottorði H-kk-ef Þ-kk-ef læknis, dagsettu 5. júlí 2004, sem byggt er á sjúkraskýrslum deildarinnar, segir að stefnandi hafi lýst því að hann hefði deginum áður lent í umferðaróhappi og fengið á sig nokkurn hnykk. Hann hefði fundið til í hálsi fyrst eftir slysið og kvaðst við komu vera heldur verri en deginum áður. Þá er því lýst að stefnandi hafi sagst hafa átt við bakmeiðsli að stríða frá því fjórum til fimm árum áður, þegar hann hefði fengið stóran heybagga ofan á sig. Þeir verkir hefðu yfirleitt verið staðsettir í mjóbaki á svipum stað og nú. Fyrir utan mjóbakið, hafi stefnandi kvartað um ríg eða stífni vinstra megin í hálsi aftanverðum.

Um skoðun á stefnanda segir í vottorðinu að hálshreyfingar séu framkvæmdar nánast til fulls en það taki svolítið í aftanvert í hálsi vinstra megin við að snúa höfði til beggja hliða. Þreifieymsli virðist ekki vera mjög mikil í vöðvum, skoðun á taugakerfi virðist eðlileg en svolítil eymsli séu á mótum mjóhryggjar og brjósthryggjar en hreyfingar um bak á því svæði séu skráðar eðlilegar. Ekki hafi vaknað grunsemdir um áverka á beinum og hafi ekki verið farið út í röntgenmyndatöku. Er greiningin sú, að um tognun á hálsvöðvum og í mjóbaki hafi verið að ræða.

Með matsbeiðni, dagsettri 21. september 2004, óskuðu stefnandi og stefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., sameiginlega eftir því að B-kk-nf D-kk-nf lögfræðingur og J-kk-nf H-kk-nf læknir legðu mat á afleiðingar umferðarslyssins á heilsufar stefnanda. Er matsgerð þeirra dagsett 19. janúar 2005. Niðurstaða matsgerðarinnar var sú að varanlegur miski væri 8 stig og varanleg örorka væri 5%. Þá væri þjáningartímabil frá slysdegi til 1. febrúar 2003 en að ástand stefnanda hefði verið orðið stöðugt 11. febrúar 2003.

Hinn 14. febrúar 2005 sendi þáverandi lögmaður stefnanda stefnda, Sjóvá-Almennum tryggingum hf., kröfubréf og krafðist bóta á grundvelli niðurstöðu matsgerðarinnar. Í kjölfarið fór fram fyrirvaralaust uppgjör á bótum til stefnanda á þeim grunni og fékk stefnandi greiddar samtals 3.129.720 krónur.

Lögmaður stefnanda óskaði eftir því við þá B-kk-þf D-kk-þf lögfræðing og S-kk-þf S-kk-þf lækni að þeir skoðuðu og mætu afleiðingar umrædds slyss stefnanda. Er matsgerð þeirra dagsett 3. mars 2010. Í samantektarkafla matsgerðarinnar kemur fram sú niðurstaða, að einkenni stefnanda í baki séu nú verri en þau voru á árinu 2005, m.a. hvað varðar hreyfiskerðingu. Þá virðist almenn færnisskerðing vegna þessa einnig vera meiri. Einkenni í hálsi virðist hins vegar vera svipuð og áður, þótt einkenni leiði nú út í hægra axlarsvæði sem ekki hafi verið raunin áður. Aðalvandamálið teljist þó vera einkenni í baki, einkum í mjóbaki. Er talið að um ófyrirsjáanlega versnun í skilningi 11. gr. skaðabótalaga sé að ræða. Var varanlegur miski talinn rétt metinn 15 stig og varanleg örorka 15%.

Með matsbeiðni, dagsettri 11. október 2010, óskuðu stefndu eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta m.a. hvort ófyrirsjáanlegar breytingar hefðu orðið á heilsu stefnanda, sem rekja mætti til umferðarslyssins 11. desember 2002, frá því að B-kk-nf D-kk-nf og J-kk-nf H-kk-nf framkvæmdu mat samkvæmt matsgerðinni frá 19. janúar 2005. Voru þau S-kk-nf R. A-kk-ef hrl. og G-kvk-nf K-kvk-nf læknir dómkvödd til starfans og er matsgerð þeirra dagsett 10. desember 2010. Niðurstaða hinna dómkvöddu matsmanna var sú, að varanlegur miski væri rétt metinn 12 stig og varanleg örorka 12%. Kemur fram að stefnandi hafi við umrætt slys hlotið tognun á hálsi og mjóbaki en einkenni virðist nú vera meiri en þegar framangreind matsgerð var gerð í janúar 2005. Segir jafnframt að ekki hafi komið fram nýjar greiningar frá því mati, m.a. út frá niðurstöðum rannsókna, en það mat hafi verið gert þegar liðin voru rúm tvö ár frá slysinu. Á þeim tíma séu afleiðingar slíkra áverka komnar fram og hafi náð stöðugleika. Segir síðan að hugsanlega megi rekja mjóbaksverki stefnanda til slitbreytinga í hrygg sem ekki teljist afleiðingar umferðarslyssins. Er það niðurstaða matsmannanna að ekki hafi orðið ófyrirsjáanlegar breytingar á heilsufari stefnanda.

II.

Aðila greinir ekki á um bótaskyldu í málinu en stefnandi byggir aðalkröfu sína í stefnu á ákvæðum XIII. kafla umferðarlaga nr. 50/1987, 88. gr., sbr. 1. mgr. 90. gr., sbr. a-lið 1. mgr. 91. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 97. gr. sömu laga.

Að því er varðar tímabundið atvinnutjón og tímabil þjáningarbóta styður stefnandi dómkröfur sínar tölulega við sérfræðimatsgerð B-kk-ef D-kk-ef og J-kk-ef H-kk-ef læknis frá 19. janúar 2005. Við mat á varanlegum miska og varanlegri örorku sé stuðst við sérfræðimatsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef læknis sem dagsett er 3. mars 2010.

1. Þjáningarbætur án rúmlegu 1.010 x 62 kr. 62.620,-

2. Varanlegur miski 8.586.228 x15 % kr. 1.288.000,-

3. Varanleg örorka. 1.614.991x1,08x17,793x15% kr. 4.655.156,-

4. Bætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga kr. 1.000.000,-

Samtals kr. 7.005.776,-

1. Þjáningabætur fyrir tímabilið 11. desember 2002 til 11. febrúar 2003, 63 dagar án rúmlegu, þannig reiknað: (700/3282)*4733=1010x62=62.620.

2. Varanlegur miski sé miðaður við lánskjaravísitölu febrúarmánaðar 2010, sem verið hafi 7045 stig en frá þeim tíma sé ofangreint sérfræðimat. (40000/3282)x7045x15=1.288.000.

3. Varanleg örorka: Miðað sé við lágmarkslaunahugtak skaðabótalaga í 3. mgr. 7. gr. (1.200.000/3282x4417)=1.614.991 auk hækkunar um 8% vegna lífeyrisframlaga vinnuveitanda, eða 1.744.190 krónur. Aldursstuðull á stöðugleikatímapunkti 11. desember 2002 sé 17,793.

4. Stefnandi byggir á að bifreiðarstjóri MJ-956 hafi ekið á bifreið stefnanda gegn rauðu ljósi, eins og segi í lögregluskýrslu. Þar með hafi stefnda, G-kvk-nf A-kvk-nf, valdið stefnanda líkamstjóni með stórkostlegum gáleysi. Sé krafa þessi studd við 26. gr. skaðabótalaga sem og 3. mgr. 90. gr. umferðarlaga, varðandi stefndu, G-kvk-þf Ö-kvk-þf, en eigandi bifreiðar beri ábyrgð samkvæmt 1. mgr. 90. gr. umferðarlaga. Einnig byggir stefnandi kröfu sína á varúðarreglu umferðarlaga, 25. gr. umferðarlaga og reglugerðar með stoð í umferðarlögum, sem kveður á um umferðarljós, sjá einnig 100. gr. umferðarlaga.

Innágreiðslur hafi farið fram sem hér segi: Að fjárhæð 3.129.720 krónur hinn 9. desember 2009. Byggir stefnandi á því að tekið hafi verið við ofangreindri greiðslu sem innborgun en ekki sem greiðslu með fyrirvara, enda sé greiðslutilboð stefnda óundirritað.

Stefnandi byggir varakröfur sínar á ákvæðum XIII. kafla umferðarlaga nr. 50/1987, 88. gr., sbr. 1. mgr. 90. gr., sbr. a-lið 1. mgr. 91. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 97. gr. sömu laga, en bótaskylda sé óumdeild, auk 11. gr. skaðabótalaga.

Stefnandi byggir á því að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsu sinni, á þann hátt að bæði miskastig og örorkustig séu verulega hærri en áður var talið, sbr. 11. gr. skaðabótalaga. Samkvæmt matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og J-kk-ef H-kk-ef hafi líkamstjón stefnanda verið metið til 8 miskastiga og 5% varanlegrar örorku. Hafi stefndi greitt samkvæmt matsgerð þessari en þáverandi lögmaður stefnanda hafi ekki ritað undir greiðslutilboð stefnda. Stefnandi hafi aflað sér nýrrar matsgerðar, þar sem heilsu hans hafði hrakað verulega, og komi fram í matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef að stefnandi sé rétt metinn til 15 stiga miska og 15% örorku. Af ofangreindu sjáist að miskastigin tvöfaldist, rétt tæplega þó, og varanleg örorka þrefaldist.

Stefnandi kveður aðalkröfu sína og fyrstu varakröfu sína vera grundvallaðar á sama hátt og fram komi í stefnu. Fyrsta varakrafan byggi á því að skilyrði 11. greinar skaðabótalaga séu fyrir hendi til endurákvörðunar. Báðar byggi kröfurnar á því að sérfræðimatinu hafi ekki verið hnekkt með mati hinna dómkvöddu matsmanna, miðað við framlögð læknisvottorð, og að hinir dómkvöddu matsmenn vísi ekki með skýrum hætti til miskataflna til grundvallar mati sínu á þeim miska, sem þeir meti, en einungis muni þremur stigum á mati þeirra og sérfræðimatinu.

Um lagarök vísar stefnandi til skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum, 1.–7. gr. laganna, og til 10. gr. laganna varðandi sérfræðimatið, sem hann byggi kröfur sínar nú á. Varðandi aðalkröfu sína skírskotar stefnandi til þeirrar meginreglu kröfuréttar, að sá, sem fengið hefur kröfu sína greidda að hluta, geti krafist viðbótargreiðslu. Einnig er vísað til 26. greinar skaðabótalaga. Þá vísar stefnandi til þeirra matssjónarmiða, sem hafa beri hliðsjón af við mat á líkamstjóni, sbr. t.d. þeirra sjónarmiða sem fram komi í 5. grein skaðabótalaga. Einnig vísar stefnandi til reglna um sennilega afleiðingu og til XIII. kafla umferðarlaga nr. 50/1987. Varakröfur styður stefnandi við 11. gr. skaðabótalaga.

III.

Krafa stefndu um sýknu af dómkröfum stefnanda er í fyrsta lagi reist á því, að fram hafi farið fyrirvaralaust fullnaðaruppgjör milli stefnanda og stefndu hinn 21. febrúar 2005. Hafi stefnandi þá fengið greiddar bætur í samræmi við kröfugerð sína og tekið sé fram á greiðslukvittun að greiðsla stefnda, Sjóvár-Almennra trygginga hf., sé fullnaðar- og lokagreiðsla vegna þess slyss, sem stefnandi varð fyrir 11. desember 2002. Í uppgjörinu sé sérstaklega áréttað að með greiðslunni sé lokið öllum kröfum á hendur félaginu vegna slyssins, nema endurupptaka sé heimil samkvæmt skaðabótalögum. Byggja stefndu jafnframt á því að engu breyti þótt greiðslukvittunin eða fullnaðaruppgjörið hafi ekki verið undirritað af hálfu stefnanda eða lögmanns hans, þar sem uppgjörið hafi verið ágreiningslaust og greitt hafi verið að öllu leyti í samræmi við kröfu stefnanda sjálfs.

Stefndu byggja á því að til þess að heimilt sé að taka upp að nýju mál stefnanda þurfi skilyrði 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 að vera uppfyllt en svo sé ekki. Ákvæði 2. málsl. 11. gr. skaðabótalaga hljóði svo:

„Skilyrði endurupptöku er að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsu tjónþola þannig að ætla megi að miskastig eða örorkustig sé verulega hærra en áður var talið.“

Stefndu telja að ekki hafi orðið ófyrirsjáanlegar breytingar á heilsu stefnanda frá því að uppgjörið fór fram þannig að ætla megi að miskastig eða örorkustig vegna umferðarslyssins sé verulega hærra en áður hafi verið talið. Ljóst sé að stefnandi bjó við forskaða í brjóstbaki fyrir umferðarslysið hinn 11. desember 2002. Stefnandi hafi orðið fyrir slysi þegar hann var 11 ára þegar heyrúlla féll á hann og hafi hann haft óþægindi í baki eftir það. Stefnandi hafi kvartað yfir óþægindum í hálsi og baki fyrst eftir slysið en síðan um 1 og ½ ári síðar, þegar hann hafi næst verið hjá lækni, hafi hann eingöngu kvartað undan óþægindum í baki. Röntgenmyndir hafi þá sýnt merki um vægt samfall í 9. og jafnvel 8. brjósthryggjarlið.

Hafi það verið niðurstaða matsmanna í september 2004 að stefnandi hefði hlotið 8 stiga miska og 5% varanlega örorku af völdum slyssins. Stefnandi hafi síðan ekki verið í skoðun hjá lækni fyrr en árið 2009 og hafi hann þá kvartað um aukin óþægindi í hálsi, brjóstbaki og mjóbaki.

Stefndu byggja á að áverkamerki, sem sjáist í brjósthrygg á röntgenmyndum teknum árið 2004, séu vegna fyrra slyss stefnanda en ekki umferðarslyssins, enda hafi stefnandi ekki lýst kröftugum einkennum frá brjóstbaki eftir umferðarslysið 2002. Sé því mótmælt sem ósönnuðu að einkenni stefnanda, sem hann nú lýsi, megi rekja til afleiðinga umferðarslyssins og að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsufari stefnanda af völdum slyssins.

Þá hafna stefndu því alfarið að ætla megi að miskastig eða örorkustig stefnanda sé verulega hærra en talið hafi verið árið 2004.

Stefndu mótmælta sönnunargildi matsgerðar B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef læknis, dagsettri 3. mars 2010, en um sé að ræða mat, sem stefnandi hafi aflað einhliða utan réttar. Þá sé niðurstöðum matsmanna mótmælt sem of háum sem og þeirri niðurstöðu matsmanna að orsakatengsl séu milli þeirra einkenna, sem stefnandi lýsi nú, og umferðarslyssins.

Samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga þurfi bæði framangreind skilyrði að vera uppfyllt til að skylt sé að endurupptaka málið. Stefnandi hafi ekki á nokkurn hátt sannað að verulegar breytingar hafi orðið á heilsu hans af völdum slyssins, sem ekki hefði verið unnt að sjá fyrir er hann samdi um fullnaðarbætur, né að miskastig eða örorkustig séu verulega hærri en talið var 2004. Þar sem hvorugt skilyrðið sé uppfyllt í máli stefnanda verði, þegar af þeirri ástæðu, að sýkna stefndu.

Þá byggja stefndu á því að þar sem fyrirvaralaust uppgjör hafi farið fram sé einungis unnt að endurupptaka bótaákvörðun vegna varanlegs miska og varanlegrar örorku en ekki vegna annarra þátta, sem stefnandi geri kröfu um, svo sem þjáningabóta og bóta á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga. Beri því þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefndu af þeim kröfum.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að ekki hafi verið um fyrirvaralaust uppgjör að ræða, byggja stefndu sýknukröfu sína á því að stefnandi hafi ekki sannað að hann hafi orðið fyrir frekara tjóni af völdum umferðarslyssins en þegar hafi verið bætt.

Mótmæla stefndu þannig kröfum stefnanda um viðbótarbætur vegna verulegs miska og varanlegrar örorku þar sem ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir frekara tjóni en þegar hafi verið bætt. Vísa stefndu um nánari rökstuðning til þess rökstuðnings sem þegar hafi verið rakinn. Kröfu um frekari bætur vegna þjáninga sé mótmælt sem órökstuddri og ósannaðri en stefnandi hafi engin gögn fært fram til stuðnings henni.

Kröfu um miskabætur á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga sé mótmælt þar sem ósannað sé að stefnda, G-kvk-nf A-kvk-nf, hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í umrætt sinn. Þótt stefnda, G-kvk-nf A-kvk-nf, kunni að hafa sýnt af sér gáleysi við akstur bifreiðarinnar, þurfi vangá að vera á mjög háu stigi til að hún verði talin stórkostlegt gáleysi en slíku sé ekki til að dreifa hér. Hafi stefnda borið að hafa ekið á um 30-40 km hraða í umrætt sinn. Ekki liggi fyrir að aksturslag ökumannsins hafi verið mjög vítavert í skilningi umferðarlaga, en svo þurfi að hátta til svo um stórkostlegt gáleysi í skilningi 26. gr. skaðabótalaga sé að ræða. Þar sem ósannað sé að skilyrði 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga séu uppfyllt, beri einnig að sýkna stefndu af þessum kröfulið.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefndu um sýknu, krefjast stefndu þess að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Vísa þau til þeirra málsástæðna, sem fram hafa verið færðar hér að framan, til stuðnings aðalkröfu eftir því sem við á. Byggja stefndu á að varanlegur miski og varanleg örorka sé ofmetin í matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef. Þá hafi stefnandi ekki sýnt fram á að þjáningatímabil hennar hafi verið lengra en þegar hafi verið bætt.

Verði skilyrði til greiðslu miskabóta á grundvelli 26 gr. skaðabótalaga talin uppfyllt, byggja stefndu á því að lækka beri kröfufjárhæðina verulega. Samkvæmt athugasemdum við ákvæðið í frumvarpi, sem varð að lögum nr. 37/1999, skuli meta fjárhæð bóta eftir því hvað sanngjarnt þyki í hverju tilfelli, meðal annars skuli hafa í huga umfang tjónsins, sök tjónvaldsins og fjárhagslega getu hans. Hafi verið skorað á stefnanda að upplýsa um aðrar greiðslur frá þriðja manni, sem koma eigi til frádráttar skaðabótum, með vísan til 2. mgr. 2. gr., 4. mgr. 4. gr. og 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999.

Þá hafi stefnandi fengið greiddar bætur að fjárhæð 3.129.720 krónur hinn 21. febrúar 2005 en ekki 9. desember 2009 eins og stefnandi tilgreini í dómkröfum. Beri að miða frádrátt vegna greiðslunnar við febrúar 2005 en ekki desember 2009.

Stefndu mótmæla vöxtum og dráttarvöxtum eldri en fjögurra ára á stefnubirtingardegi sem fyrndum. Loks mótmæla stefndu dráttarvöxtum frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi.

IV.

Ekki er ágreiningur í málinu um bótaskyldu stefnda vegna slyss, sem stefnandi varð fyrir 11. desember 2002. Stefnandi byggir kröfur sínar á því að áverkar þeir, sem hann varð fyrir í slysinu, hafi í verulegum atriðum verið aðrir og meiri en gert hafi verið ráð fyrir þegar uppgjör vegna þess fór fram 21. febrúar 2005. Stefnandi byggir aðalkröfu sína á því að greiðsla stefnda, Sjóvár-Almennra hf., að fjárhæð 3.129.720 krónur, sem greidd hafi verið hinn 9. desember 2009, hafi verið innborgun en ekki fullnaðaruppgjör. Stefndi byggir hins vegar sýknukröfu sína á því að fyrirvaralaust fullnaðaruppgjör vegna tjóns stefnanda hafi farið fram 21. febrúar 2005 þegar stefnandi hafi fengið greitt samkvæmt kröfugerð sinni og byggir á því að ekki séu uppfyllt skilyrði 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 til endurupptöku þess.

Fyrir liggur í málinu bréf S-kk-ef G-kk-ef Þ-kk-ef hrl. frá 14. febrúar 2005 þar sem þess er krafist, fyrir hönd stefnanda, að stefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., greiði stefnanda 2.875.356 krónur en áskilnaður var gerður vegna tímabundins atvinnutjóns og óskað upplýsinga um það hvort og þá hversu mikið hefði verið greitt inn á þann bótaþátt. Er upplýst að S-kk-nf G-kk-nf var lögmaður stefnanda á þessum tíma og sá um að innheimta fyrir hann bætur vegna umrædds slyss. Þá liggur frammi svonefnt fullnaðaruppgjör, sem undirritað er 21. febrúar 2005 af hálfu starfsmanns stefnda, Sjóvár-Almennra trygginga hf. Þá lögðu stefndu fram í upphafi aðalmeðferðar skjal, sem ber yfirskriftina „Skaðabótakvittun“, þar sem segir að Sjóvá-Almennar hafi greitt 3.129.720 krónur og að sú fjárhæð sé fullnaðar- og lokagreiðsla vegna slyss stefnanda hinn 11. desember 2002. Er áréttað að með greiðslunni sé lokið öllum kröfum á hendur félaginu vegna slyssins. Undir þennan texta ritar S-kk-nf G-kk-nf Þ-kk-nf hrl. og staðfesti hann undirritun sína á skjalinu við aðalmeðferð málsins.

Lögmaður stefnanda mótmælti framlagningu skjalsins þar sem það væri of seint fram komið en dómari leyfði framlagninguna með vísan til þess að lögmenn hefðu enn ekki lýst gagnaöflun lokið. Í ljósi framanritaðs verður ekki fallist á það með stefnanda að litið verði á greiðslu samkvæmt framlagðri skaðabótakvittun sem innborgun inn á skaðabótakröfu stefnanda, enda hefur stefnandi ekki fært fyrir því frekari rök. Er ekkert komið fram í málinu sem leiðir til annarrar niðurstöðu en að líta verði á umrædda kvittun sem fullnaðarkvittun, án fyrirvara, vegna skaðabótagreiðslu til stefnanda vegna umrædds slyss, eins og skjölin bera með sér samkvæmt efni sínu. Verður því við það miðað og er því hafnað að greiðsla samkvæmt kvittuninni hafi einungis verið innborgun eins og stefnandi byggir á.

Líta verður svo á að í 11. gr. skaðabótalaga sé sérregla um áhrif þess að forsendur, sem lagðar hafa verið til grundvallar við ákvörðun skaðabóta, reynist síðar brostnar. Getur því ekki komið til álita, óháð þessu ákvæði, að ógilda samning um uppgjör bóta með stoð í ólögfestum reglum fjármunaréttar um brostnar forsendur. Í þessu ljósi verður ekki fallist á það með stefnanda, að hann geti byggt sjálfstætt á efni skaðabótakvittunar vegna fullnaðaruppgjörs vegna slyssins þar sem segir að endurupptaka málsins komi því aðeins til álita að hún verði leidd af almennum réttarreglum. Við munnlegan málflutning við aðalmeðferð málsins mótmælti lögmaður stefndu tilvísun lögmanns stefnanda í málflutningsræðu sinni til ákvæða 36. gr. samningalaga nr. 7/1936 en þá tilvísun er ekki að finna í stefnu og hafði henni ekki verið hreyft fyrr en við aðalmeðferðina. Telst hún því of seint fram komin og af þeim sökum verður ekki tekin frekari afstaða til hennar í máli þessu.

Skilja verður málatilbúnað stefnanda þannig, að hann byggi kröfur sínar á því, að áverkar hans af völdum slyssins hafi í verulegum atriðum verið aðrir og meiri en gert hafi verið ráð fyrir við uppgjörið 2005. Eins og áður er rakið liggja þrjár matsgerðir fyrir í málinu. Í fyrsta lagi er um að ræða matsgerð B-kk-ef D-kk-ef lögfræðings og J-kk-ef H-kk-ef læknis, dagsetta 19. janúar 2005, sem aflað var af stefnanda og stefnda, Sjóvá-Almennum tryggingum hf., í sameiningu. Er framlagt fullnaðaruppgjör skaðabóta, dagsett 21. febrúar 2005, byggt á þeirri matsgerð. Í öðru lagi liggur fyrir matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef, dagsett 3. mars 2010, sem aflað var af lögmanni stefnanda, og í þriðja lagi matsgerð dómkvaddra matsmanna, S-kk-ef R. A-kk-ef hrl. og G-kvk-ef K-kvk-ef læknis. Stefndu hafa mótmælt matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef á þeim grundvelli að hennar hafi verið aflað einhliða af stefnanda, auk þess sem niðurstöðum hennar er mótmælt sem of háum, sem og þeirri niðurstöðu matsmannanna að orsakatengsl séu milli þeirra einkenna, sem stefnandi lýsi nú, og umferðarslyssins.

Í matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og J-kk-ef H-kk-ef frá 2005 er varanlegur miski metinn til 8 stiga og varanleg örorka talin vera 5%. Í matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef frá 3. mars 2010, sem aflað var einhliða, er niðurstaðan hins vegar sú að varanlegur miski sé rétt metinn 15 stig og varanleg örorka 15%. Kemur fram í matsgerðinni það mat þeirra að breytingar á heilsufari stefnanda hefðu verið ófyrirséðar. B-kk-nf D-kk-nf kom fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins og staðfesti matsgerðina.

Niðurstaða S-kk-ef R. A-kk-ef og G-kvk-ef K-kvk-ef í matsgerð frá 10. desember sama ár var sú að varanlegur miski væri rétt metinn 12 stig og varanleg örorka 12%. Er það niðurstaða matsmannanna að ekki hafi orðið ófyrirsjáanlegar breytingar á heilsufari stefnanda frá því B-kk-nf D-kk-nf og J-kk-nf H-kk-nf rituðu matsgerð sína á árinu 2005. Hinir dómkvöddu matsmenn komu báðir fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins og staðfestu matsgerðina og niðurstöður hennar. Kvað G-kvk-nf K-kvk-nf ólíklegt að slit mætti rekja til umrædds umferðarslyss en sagði hærra miskastig og örorkuprósentu í matsgerð hennar og S-kk-ef til komna vegna þess að þau hefðu talið upphaflegar tölur fulllágar. Hins vegar væri hér ekki um að ræða ófyrirsjáanlegar breytingar á heilsufari stefnanda. S-kk-nf R. A-kk-ef tók í sama streng og taldi hvorki slitbreytingar né brjóstáverka verða rakta til umferðarslyssins 2002. Sagði hann engar eðlisbreytingar hafa orðið á afleiðingum slyssins á þeim tíma sem liðinn væri frá matsgerðinni 2005.

Eins og áður er rakið, hafa stefndu mótmælt niðurstöðum matsgerðar B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef frá 3. mars 2010, sem stefnandi aflaði einhliða. Er fallist á það með stefnanda að sönnunargildi matsgerðar, sem þannig er aflað, er til muna rýrara en matsgerðar, sem unnin er af dómkvöddum matsmönnum. Þykir því verða að leggja hér til grundvallar niðurstöðu dómkvaddra matsmanna frá 10. desember 2010 um að ekki hafi orðið fyrirsjáanlegar breytingar á heilsufari stefnanda frá því að mat B-kk-ef D-kk-ef og J-kk-ef H-kk-ef var framkvæmt sem áðurnefnt fullnaðaruppgjör bóta byggði á. Eru því ekki uppfyllt skilyrði ákvæða 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 fyrir endurupptöku. Verður því, þegar af þeirri ástæðu, ekki fallist á að efni séu til að taka upp að nýju ákvörðun bóta fyrir varanlegan miska eða örorku stefnanda, enda var gengið til framangreinds fullnaðaruppgjörs án nokkurra fyrirvara af hálfu stefnanda.

Í ljósi alls framanritaðs er það því niðurstaða dómsins að sýkna beri stefndu af öllum kröfum stefnanda.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu. Eins og áður er rakið fékk stefnandi gjafsókn vegna reksturs máls þessa sem takmörkuð var við réttargjöld og lögmannsþóknun. Ber því að greiða úr ríkissjóði réttargjöld stefnanda og þóknun lögmanns hans, S-kk-ef Þ-kk-ef hrl., sem telst hæfilega ákveðin 900.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóminn kveða upp A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari, sem dómsformaður, og meðdómsmennirnir S-kk-nf C-kk-nf bæklunarskurðlæknir og S-kk-nf B-kk-nf bæklunarskurðlæknir.

Dómsuppkvaðning hefur dregist vegna embættisanna dómsformanns.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., G-kvk-nf A-kvk-nf G-kvk-nf og H-kk-nf H-kk-nf, skulu vera sýkn af kröfum stefnanda, E-kk-ef J-kk-ef S-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda sem nemur réttargjöldum og þóknun lögmanns hans, S-kk-ef Þ-kk-ef hrl., 900.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

A-kvk-nf E-kvk-nf

S-kk-nf C-kk-nf

S-kk-nf B-kk-nf