S-266/2010

Mál þetta, sem dómtekið var þann 9. nóvember sl., er höfðað með ákæruskjali lögreglustjórans á Akureyri, útgefnu 8. september 2010, á hendur X,

„fyrir húsbrot, með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 18. júní 2010, farið í heimildarleysi inn í íbúð að [...], meðan íbúarnir sváfu og rótað í fataskápum fjölskyldumeðlima, en hann var að róta í nærfataskúffu stúlkunnar A, þegar hún vaknaði og hrakti hann á brott.

Telst þetta varða við 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19,1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Skipaður verjandi krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af ákæru, en til vara að honum verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa. Verjandinn krefst þess jafnframt að allur málskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun.

I. Málavextir.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, sem dagsett er 21. júní 2010, barst tilkynning frá vitninu A, 20 ára, klukkan 05:00, aðfaranótt 18. júní sl. um að ákærði, X, hefði þá skömmu áður verið í óleyfi í svefnherbergi hennar að ..., að róta í nærfataskúffu, en að hann hefði hlaupið út er hún hafi vaknað. Í skýrslunni segir að lögreglumenn hafi í kjölfar tilkynningarinnar ekið að heimili ákærða í ...hverfi og knúið þar dyra án árangurs, en í framhaldi af því hafi þeir ekið um nágrennið en ekki séð til ferða ákærða. Lögreglumennirnir hafi þá farið að heimili A og hitt hana þar fyrir ásamt móður hennar, vitninu B og yngri systur. Þar á vettvangi hefðu lögreglumennirnir heyrt frekari frásögn A um ætlað athæfi ákærða, þ. á m. að hann hefði komið óboðinn inn á heimilið, að hún hafi verið sofandi, en vaknað við umgang í herberginu og þá séð hvar hann stóð við hliðina á rúminu og var að róta í nærfataskúffu. Haft er eftir A að hún hafi þekkt ákærða vegna fyrri kynna hans við systurina C. Fram kom að A hefði elt ákærða í bílskúrinn á leið hans út úr húsinu, en að hann hefði komist þar út um dyrnar, en þær hefðu verið opnar vegna næturvinnu yngri systurinnar, nefndrar C. Í skýrslunni segir að C hafi komið úr vinnu sinni á heimilið rétt eftir að A hafði tilkynnt lögreglu um atburðinn.

Samkvæmt gögnum bar húsráðandinn, B, fram formlega kæru á hendur ákærða hjá lögreglu þann 1. júlí sl., fyrir húsbrot umrædda nótt. Í skýrslu sem tekin var af kæranda af þessu tilefni er haft eftir kæranda að hún hafi nefnda nótt heyrt mikinn umgang á neðri hæð íbúðarhússins. Er hún hafi gætt að málum hafi hún komið að dóttur sinni A í miklu uppnámi í þvottahúsherbergi og í framhaldi af því heyrt lýsingu hennar af húsbroti og viðveru karlmanns í svefnherberginu. Haft er eftir húsráðanda að A hafi haft orð á því að hún hefði vitneskju um hver hefði verið þarna á ferð, en skömmu síðar hefði yngri dóttirin, C, komið á heimilið úr næturvinnu sinni. Haft er eftir húsráðanda að C hefði strax nefnt nafn ákærða, en skömmu síðar hefðu þær mæðgur veitt því eftirtekt að búið var að róta í fataskápum C. Bar vitnið að yngri dóttirin hefði hringt til ákærða, en er hann hefði neitað kæruefninu hefðu þær mæðgur ákveðið að tilkynna atburðinn til lögreglu.

Við rannsókn lögreglu voru teknar vitnaskýrslur af A, þann 1. júlí sl. en að auki var rætt við félaga ákærða, D, þann 4. ágúst sl. í síma og liggur fyrir skýrsla þar um. Ákærði var yfirheyrður um kæruefnið 21. júlí sl.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu áréttar A fyrri frásögn í aðalatriðum, en haft er eftir henni að í svefnherberginu hafi hún öskrað að ákærða, en hann þá litið í átt til hennar en síðan hlaupið út, og hún fylgt á eftir allt að bílskúrshurðinni. Haft er eftir vitninu að hún hafi kannast við ákærða fyrir þennan atburð, en að auki hefði hún séð til ferða hans í miðbænum fyrr um nóttina. Vegna þessa hefði hún og þekkt ákærða og í því sambandi sérstaklega nefnt fatnað hans, en hann hafi verið íklæddur dökkum buxum og hvítri hettupeysu.

Í upplýsingaskýrslu lögreglu er haft eftir vitninu D að hann hafi ekið ákærða úr miðbænum og til síns heima, í ...hverfinu, aðfaranótt 17. júní sl. Haft er eftir vitninu að þeir séu kunningjar, en aðspurt hvort vitnið hafi séð ákærða fara inn á heimili sitt í greint sinn treysti það ekki til að segja til um það, þar sem langt væri um liðið.

Við yfirheyrslu ákærða hjá lögreglu neitaði hann því hafa farið inn á fyrrnefnt heimili að ... umrædda nótt. Haft er eftir ákærða að hann hafi þekkt til á heimilinu, enda hefði hann árið áður komið þar við í fylgd félaga sem hefði verið vinur C, systur A. Haft er eftir ákærða að á þeim tíma sem atvik þessa máls áttu að hafa gerst hefði hann að líkindum verið kominn heim til sín, en félagi hans, D, hefði ekið honum þangað um kl. 05:00, en fyrr um nóttina hefði hann verið í miðbænum, og þá verið íklæddur gallabuxum og hvítri renndri hettupeysu.

II. Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Við aðalmeðferð málsins neitaði ákærði sök. Hann lýsti atvikum og gjörðum sínum aðfaranótt 18. júní sl. í aðalatriðum á sama veg og hann hafði áður gert hjá lögreglu. Hann kvaðst þannig hafa þekkt lítillega til heimilis A, en að öðru leyti hafði hann ekki skýringar á frásögn hennar. Hann kvaðst hafa verið undir áhrifum áfengis umrædda nótt, en ekki drukkinn. Hann áréttaði að umrædda nótt hefði hann verið íklæddur svörtum buxum og hvítri renndri DC-peysu. Ákærði ætlaði að hann hefði verið kominn á eigið heimili um kl. 04:00 og staðhæfði að þar hefðu þá verið fyrir móður hans og yngri bróðir.

Vitnið A kvaðst hafa vaknað umrædda nótt eftir um einnar klukkustundar svefn. Fyrr um nóttina kvaðst hún m.a. hafa verið að aka um miðbæinn með vinkonu sinni. Eftir að hafa rumskað og opnað augun kvaðst hún hafa veitt því athygli að mannvera stóð nærri rúmi hennar, beint fyrir framan hana, í um tveggja metra fjarlægð og var að róta þar í nærfataskúffu. Hún kvaðst strax hafa öskrað, en við það hefði nefndur aðili litið snöggt við en síðan hlaupið út úr herberginu. Hún kvaðst hafa farið á eftir aðilanum en ekki náð að fylgja honum eftir og því í raun ekki séð er hann hvarf út um bílskúrshurðina. Fyrir dómi lýsti vitnið aðstæðum nánar með líkum hætti og hún hafði áður gert hjá lögreglu og áréttaði að henni hefði sýnst að umræddur aðili hefði verið ákærði í máli þessu. Hún kvaðst fljótlega eftir lýsta atburðarás hafa hitt móður sína, en einnig systur sína C og loks lögreglumenn. Nánar aðspurð um aðstæður í herberginu bar hún að umrædda nótt hefði verið kveikt á sjónvarpi, en svefngluggatjöld verið fyrir glugga. Af þeim sökum hafi verið rökkvað í herberginu. Hún áréttaði að hún hefði kannast við ákærða fyrir þennan atburð vegna kynna félaga hans við yngri systur og ætlaði að hann hefði komið tvisvar eða þrisvar í hús fjölskyldunnar. Þá kvaðst hún hafa séð til ákærða í miðbænum fyrr um nóttina og bar að hann hefði þá verið íklæddur hvítri hettupeysu og svörtum buxum, og því eins til fara og aðkomumaðurinn. Hún kvaðst ekki hafa veitt því eftirtekt hvort peysan var merk sérstaklega eða með auðkennum, en áréttaði að henni hefði sýnst að ákærði hefði verið þarna á ferð. Hún bar ennfremur að C systir hennar hefði nefnt nafn ákærða, og í því samhengi staðhæft að hann hefði áður hegðað sér á þennan hátt. Ítrekað aðspurð kvaðst hún ekki geta fullyrt að ákærði hefði átt þarna hluta að máli og bar að hefði tjáð lögreglumönnum umrædda nótt, að hún ,, héldi það bara.“ Vitnið bar að henni hefði verið mjög brugðið vegna þessa atviks. Hún kvaðst hafa innt ákærða eftir því, nokkru eftir þennan atburð, hvort hann hefði átt hlut að máli, en bar að hann hefði neitað þeirri ásökun.

Vitnið B, móðir systranna A og C, kvaðst hafa heyrt mikinn umgang á neðri hæð hússins umrædda nótt, um korter yfir fjögur, en hún hefði þá verið í hjónaherbergi á efri hæð. Hún hafi farið niður en ekki séð til mannaferða í fyrstu. Við nánari athugun hafi hún komið að dóttur sinni, A, í þvottahúsi. Þar hafi hún verið með öndina í hálsinum, sýnilega mjög skelkuð og haft á orði að maður hefði verið í herberginu hennar, að gramsa í kommóðunni við hliðina á rúminu. Hann hafi henst út og hún á eftir honum, en hún misst af honum. Vitnið bar að bílskúrshurðin hefði verið opin þessa nótt þar sem dóttirin C hefði verið ókomin heim úr vinnu, en hún hafi komið um fimmleytið. Nánar aðspurt kvaðst vitnið hafa ályktað að A hefði verið með hugleiðingar eftir á um að hinn ókunnugi maður hefði verið ákærði og bar að nafn hans hefði borið á góma eftir verið eftir viðræður hennar við C. Að því leyti hefði A vísað til klæðaburðar ákærða og að hún hefði séð til hans í miðbænum fyrr um nóttina. Vitnið bar að C hefði þekkt til ákærða og staðhæfði að hún hefði hringt til hans þessa nótt, en hann þá neitað áburðinum.

Vitnið C skýrði frá því fyrir dómi að hún hefði verið við vinnu, en komið heim um kl. 5 umrædda nótt. Þar á heimilinu hefði hún hitt A í miklu uppnámi, en skömmu síðar hefði móðir þeirra einnig komið á vettvang. Bar vitnið að A hefði aðspurð svarað því játandi að ákærði hefði verið á ferð í húsakynnum þeirra. Vitnið staðhæfði að ákærði hefði þekkt til á heimili þeirra vegna kynna þeirra áður fyrr. Við nánari athugun kvaðst vitnið hafa veitt því eftirtekt að rótað hafði verið til í herbergi hennar.

Vitnið D bar fyrir dómi að langt væri um liðið frá umræddum atburði, en ætlaði helst að nefnda helgi, þ.e. aðfaranótt 17. eða 18. júní sl., hefði það verið að skemmta sér ásamt ákærða. Nefndi vitnið að þeir félagarnir hefðu m.a. verið í hófi í ...hverfi, í suðurhluta bæjarins. Vitnið kvaðst hafa haft bifreið til umráða er þetta gerðist og minntist þess helst að þeir hefðu sofið um stund í hófinu, en að það hefði um síðir ekið ákærða til síns heima, um kl. 06 eða laust eftir það.

III.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök húsbrot með því að hafa farið í heimildarleysi inn í íbúð í ...hverfi síðla nætur þann 18. júní sl. Er atvik gerðust var ákærði 16 ára. Hann neitar sök.

Í ákæru er verknaði ákærða nánar lýst svo að hann hafi farið í heimildarleysi inn í íbúð að ..., á Akureyri, meðan íbúarnir sváfu, og rótað í fataskápum fjölskyldunnar, og m.a í nærfataskúffu stúlkunnar A, en hún vaknað og hrakið hann á brott.

Nefnd stúlka, A, bar fyrir dómi að henni hefði sýnst að ákærði hefði átt hlut að máli í greint sinn og í því sambandi einkum nefnt að hún hafi þekkt hann fyrir, kannast við klæðaburð hans, en auk þess séð til ferða hans í miðbænum fyrr um nóttina. Fleiri sjónarvitnum er ekki til að dreifa. Af vætti vitnanna verður lagt til grundvallar að A hafi verið mjög brugðið vegna nefnds atburðar. Að áliti dómsins er frásögn A trúverðug. Til þess ber hins vegar að líta að samkvæmt framburði móður stúlkunnar var nafn ákærða fyrst nefnt umrædda nótt eftir að hún hafði velt vöngum og rætt atvik máls nánar við systur sína C. Einnig verður ráðið af gögnum að atburðarásin hafi öll verið mjög hröð. Þá liggur fyrir að rökkvað hafi verið í svefnherbergi A þegar hún varð vör við hinn óboðna aðila.

Samkvæmt lögregluskýrslum var ekki gerð eiginleg rannsókn á ætluðum brotavettvangi, þ. á m. fingrafararannsókn.

Í 108. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála er skýrt kveðið á um að sönnunarbyrði um sekt ákærðs manns, og hvaðeina annað sem talið yrði honum í óhag, hvíli á ákæruvaldinu en ekki hinum ákærða. Þá ber að skýra skynsamlegan vafa ákærða í hag, sbr. 109. gr. laganna. Eru þetta meginreglur í íslensku sakamálaréttarfari, sbr. og 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar.

Gegn eindreginni neitun ákærða við alla meðferð málsins og þegar framangreind atriði eru virt heildstætt hefur ákæruvaldinu að áliti dómsins ekki tekist að axla sönnunarbyrðina í máli þessu. Ber því að sýkna ákærði af öllum kröfum ákæruvalds.

Eftir þessum úrslitum ber að leggja allan kostnað af rekstri málsins á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 125.500 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 184. gr. laga nr. 88, 2008.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 125.500 krónur.