S-201/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 30. apríl 2013, er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 12. apríl 2013 á hendur A-x-x I-x-x, fæðingardagur óþekktur, dvalarstaður að Fit Hostel, Fitjabraut 6b, Reykjanesbæ, „fyrir eftirtalin brot framin í Reykjanesbæ á árinu 2013:

I.

Brennu, með því að hafa mánudaginn 4. febrúar í herbergi sínu nr. 211 á 2. hæð að Fit Hostel, Fitjabraut 6b, lagt eld að rúmi sínu með kveikjara og valdið með því eldsvoða sem hafði í för með sér almannahættu, en ákærði yfirgaf herbergið og læsti því eftir að hann bar eldinn að rúminu. Ákærða mátti vera ljóst að með háttsemi sinni var íbúum 2. hæðar hússins bersýnilegur lífsháski búinn, en eldurinn breiddist út með þeim afleiðingum að hluti 2. hæðar hússins varð alelda og með þessi olli ákærði eignatjóni á 2. hæð hússins og hættu á frekara eignatjóni hefði eldurinn ekki verið slökktur fljótlega. Íbúar komust út stuttu eftir að eldurinn kom upp.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 164. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Eignaspjöll, með því að hafa aðfaranótt fimmtudagsins 7. febrúar í fangaklefa nr. 5 á lögreglustöðinni við Hringbraut 130, skemmt dýnu með því að taka áklæðið utan af dýnunni og rífa hana í marga hluta.

Telst þetta varða við 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu gerir lögreglustjórinn á Suðurnesjum kröfu um að ákærði greiði skaðabætur að fjárhæð kr. 27.680 vegna ákæruliðs II., auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 7. febrúar 2013 til greiðsludags.“

Ákærði krefst vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst ákærði þess að bótakröfu verði vísað frá dómi. Enn fremur gerir verjandi ákærða kröfu um hæfilega þóknun sér til handa.

Í þinghaldi 22. apríl 2013 viðurkenndi ákærði skýlaust þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

T-kk-nf Z-kk-nf geðlæknir var fenginn til að gera geðrannsókn á ákærða. Af mati geðlæknisins, dags. 14. febrúar 2013, verður ráðið að andlegt ástand ákærða sé ekki gott. Samkvæmt mati læknisins eru hins vegar ekki efni til að ætla að ákærði sé ósakhæfur eða að refsing muni ekki bera árangur.

Við ákvörðun refsingar ákærða ber að líta til þess að samkvæmt gögnum málsins var um mikið eignatjón að ræða og íbúum í húsinu var hætta búin. Í ljósi þess að ákærði læsti herberginu eftir að hann lagði eld að rúminu verður að líta svo á að um einbeittan ásetning hafi verið að ræða. Er þetta allt virt ákærða til refsiþyngingar. Fram kemur í gögnum málsins að ástæða þess að ákærði kveikti í herberginu hafi verið sú að hann hafi misst stjórn á skapi sínu vegna þess að félagsráðgjafi hafi synjað honum um skó til íþróttaiðkunar. Að mati dómsins eru engin efni til að líta til 75. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 við ákvörðun refsingar, en því hefur verið haldið fram af hálfu ákærða að ákvæðið kunni að eiga við í málinu. Þá hefur því verið haldið fram að líta beri til 2. tl. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga og færa refsingu ákærða niður úr lágmarki því sem kveðið er á um í 2. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga, tveggja ára fangelsi, vegna ungs aldurs ákærða, en ákærði heldur því fram að hann sé fæddur í júlí 1996. Fyrir liggur svokölluð aldursgreining á ákærða, sem gerð var í tengslum við umsókn hans um hæli hér á landi sem flóttamaður, en hún fór fram hjá tannlæknadeild Háskóla Íslands. Í skýrslu tannlæknanna S-x-x R-x-x og S-kvk-ef R-kvk-ef V-kvk-ef, dags. 2. nóvember 2012, segir að það sé mat þeirra að ákærði sé eldri en tvítugur. Þeir telja mjög ósennilegt að hann sé 18 ára eða yngri og útilokað að uppgefinn aldur hans sé réttur. Fyrrnefndi tannlæknirinn gaf skýrslu fyrir dómi og staðfesti þessa niðurstöðu. Að þessu virtu er ekki unnt að færa refsingu niður úr lögbundinni lágmarksrefsingu. Auk þess liggur ekki fyrir í málinu að refsing væri ónauðsynleg eða skaðleg, eins og áskilið er í 2. tl. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar þykir mega leggja til grundvallar við refsiákvörðun í málinu að ákærði sé ungur að árum. Með vísan til alls framangreinds er refsing ákærða ákveðin fangelsi í tvö ár. Til frádráttar refsingu ákærða kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 5. febrúar 2013.

Ákærði hefur í II. ákærulið verið sakfelldur fyrir eignaspjöll og ber hann skaðabótaábyrgð á því tjóni sem rekja má til hinnar refsiverðu háttsemi. Til grundvallar fyrirliggjandi bótakröfu er viðgerðarkostnaður, að fjárhæð 27.680 krónur, og ber ákærða að greiða lögreglustjóranum á Suðurnesjum kröfuna, eins og nánar greinir í dómsorði. Ekki er gerð krafa um dráttarvexti og verða þeir því ekki dæmdir.

Með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber ákærða að greiða sakarkostnað. Samkvæmt yfirliti um sakarkostnað er um að ræða kostnað vegna geðrannsóknar, 356.262 krónur, og mat á almannahættu, 196.852 krónur. Þá ber ákærða að greiða í sakarkostnað þóknun verjanda, sem er hæfilega ákveðin, með hliðsjón af tímaskýrslu, 414.150 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og aksturskostnað hans að fjárhæð 11.750 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, A-x-x I-x-x, sæti fangelsi í tvö ár, en til frádráttar refsingu ákærða komi gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 5. febrúar 2013.

Ákærði greiði lögreglustjóranum á Suðurnesjum 27.680 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 7. febrúar 2013 til dómsuppsögu.

Ákærði greiði 979.014 krónur í sakarkostnað, þar með talin 414.150 króna þóknun skipaðs verjanda hans, B-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, og aksturskostnaður hans að fjárhæð 11.750 krónur.

S-kvk-nf B-kvk-nf