E-7447/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 10. nóvember sl., er höfðað 7. desember 2010.

Stefnandi er AFA JCDecaux Ísland ehf., Vesturvör 30b, Kópavogi.

Stefndi er Framsókn í Reykjavík, Hverfisgötu 33, Reykjavík.

Dómkröfur

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða stefnanda 2.327.054 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af stefnufjárhæð frá 31. maí 2009 til greiðsludags.

Þess er krafist að dráttarvextir skuli leggjast við höfuðstól á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 31. maí 2010, en síðan árlega þann dag.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins en málskostnaðarreikningur verður lagður fram við aðalflutning málsins. Krafist er vaxta af málskostnaði samkvæmt III. kafla vaxtalaga frá 15. degi eftir uppkvaðningu dóms til greiðsludags. Einnig er krafist virðisauka af málskostnaði þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða málskostnað samkvæmt mati dómsins, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Til vara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og að stefnandi verði dæmdur til að greiða málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða samkvæmt mati dómsins, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Hinn 24. febrúar sl. fór fram munnlegur málflutningur um frávísunarkröfu stefnda. Með úrskurði dómsins uppkveðnum 14. mars sl., var frávísunarkröfunni hafnað.

Málavextir

Stefnandi kveðst vera auglýsingafyrirtæki sem selt hafi stefnda, samkvæmt samningi nr. A2952, sbr. reikning, dags. 31. maí 2009, vinnu við uppsetningar og birtingar auglýsinga á 200 strætisvagnaskýlum á tímabilinu 14. apríl 2009 til og með 25. apríl 2009. Samningsfjárhæð vegna framangreindrar þjónustu stefnanda sé, samkvæmt útgefnum reikningi, 1.869.120 krónur, auk 24,5% virðisaukaskatts, 457.934 krónur, eða samtals 2.327.054 krónur.

Stefndi heldur því fram að í aðdraganda þingkosninga árið 2009, sem fram fóru 25. apríl það ár, hafi stefnandi haft frumkvæði að því að bjóða Framsókn í Reykjavík birtingu auglýsinga á 200 strætisvagnaskýlum og auglýsingastöndum. Starfsmaður stefnanda hafi haft samband við stefnda eftir að hafa fengið höfnun frá kosningastjórn Framsóknarflokksins á landsvísu um auglýsingar.

Hafi stefnda verið boðið að auglýsa á sérstöku tilboðsverði sem væri 400.000 krónur fyrir vikubirtingu. Kosningastjóri Framsóknar í Reykjavík hafi ákveðið nokkru síðar að taka þessu tilboði, m.a. vegna þess að takmarkanir voru á auglýsingum í fjölmiðlum fyrir umræddar kosningar og hafi hann gert ráð fyrir því að umrætt verð stæði.

Því hafi verið ákveðið að nýta auglýsingamiðil stefnanda. Mistök hafi hins vegar orðið við uppsetningu og birtingu auglýsinganna. Þær hafi ekki farið upp á þeim tíma sem talað hafði verið um heldur þremur dögum síðar og staðsetning þeirra og uppröðun allt önnur en samræmdist fyrirmælum.

Hnökralaus framsetning auglýsinga og framkvæmd birtinga skipti miklu máli fyrir stjórnmálaflokka svo skömmu fyrir kosningar. Stefnandi hafi reynt að bæta fyrir þetta tjón með því að lengja þann tíma sem auglýsingarnar héngu uppi.

Frekari samskipti samskipti hafi ekki átt sér stað á milli stefnanda og stefnda eftir að kosningunum lauk og ekki fyrr en innheimtubréf barst frá lögmanni stefnanda vorið 2010, eða um ári síðar. Sú innheimta var að mati stefnda úr allri hömlu, þar sem reikningurinn hljóðaði upp á kröfu á þriðju milljón, sem engar forsendur séu fyrir.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir kröfur sínar á reikningi, dags. 31. maí 2010, að fjárhæð 2.327.057 krónur.

Innheimtutilraunir hafi ekki borið árangur og því sé málsókn þessi nauðsynleg.

Styður stefnandi kröfur sínar við samningalög nr. 7/1936 og meginreglur kröfuréttar

Málsástæður stefnda og lagarök

Sýknukröfu sína styður stefndi þeim rökum að það hvíli á stefnanda málsins að leggja nægilega skýran grunn að málatilbúnaði sínum þannig að hægt sé að leysa úr kröfu hans, sbr. 46. gr. laga nr. 91/199. Almennar sönnunarreglur leggi þá skyldu á stefnanda að sanna kröfu sína.

Enginn samningur liggi til grundvallar kröfu stefnanda. Engin verðskrá liggi fyrir af hálfu stefnanda og sé hún ekki aðgengileg að öðru leyti, t.d. á vef stefnanda, auk þess sem framlögð gögn stefnanda séu einhliða unnin og að því er virðist gerð eftir á. Þannig sé ekki annað lagt til grundvallar kröfu stefnanda en reikningur án nokkurra fylgiskjala, án samnings um verkið, nokkurrar staðfestingar eða annarra gagna. Þá sé svokölluð staðfestingarpöntun sem stefnandi leggi fram dagsett 13. desember 2010, meira en einu og hálfu ári eftir að verkið var unnið. Pöntunin sé á engan hátt staðfest af verkkaupa og gangi illa upp að öðru leyti, t.d. með tilvísun til 4. gr. samningsskilmála undir liðnum „Athugasemdir“. Ljóst sé að stefnandi verði að bera hallann af því að þessi veigamiklu gögn vanti.

Í ljósi mistaka stefnanda við framsetningu auglýsinganna hafi stefndi verið í góðri trú um að lögskiptum þeirra væri lokið. Hins vegar hafi fyrst verið farið að innheimta kröfuna rúmu ári eftir að viðskiptin áttu sér stað. Með þessari vanrækslu sinni hafi stefnandi sýnt af sér tómlæti um gæslu þess réttar er hann telur sig eiga á hendur stefnda og þar með fyrirgert honum.

Þrautavarakröfu sína um lækkun styður stefndi þeim rökum að stefnandi hafi á sínum tíma boðið ákveðið verð fyrir uppsetningu auglýsinganna, 400.000 krónur fyrir vikuna. Sú framkvæmd hafi misheppnast, eins og áður sé gerð grein fyrir, en á móti komi að birtingartími var lengdur. Hins vegar sé ljóst að umrædd mistök hafi valdið stefnda tjóni og óþægindum og af þeim sökum sé eðlilegt að þetta verð lækki nokkuð.

Vísað er til ákvæða þjónustukaupalaga nr. 42/2000, sbr. 1. mgr. 4. gr., um efni og vinnu verks, 5. tl. 1. mgr. 9. gr. um gæði þjónustu, 13. gr. um afslátt, og ákvæða VII. kafla um verð en mörg dæmi séu um að litið hafi verið svo á að gildissvið laganna taki til félaga á borð við stefnda.

Fallist dómari á að greiða beri eitthvað inn á kröfu stefnanda leggi stefndi áherslu á að dráttarvextir verði felldir niður, enda mikil óvissa um kröfuna og óraunhæft að ætla að stefndi hefði greitt kröfuna eða inn á hana. Enn fremur sé krafa um málskostnað ítrekuð þar.

Um lagarök vísar stefndi, máli sínu til stuðnings, til meginreglna samninga- og kröfuréttar. Varðandi kröfur um sönnun í einkamálum vísar stefndi til 46. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála og um skýrleika stefnu er vísað til 80. gr. sömu laga. Um málskostnað er vísað til XXI. kafla sömu laga. Þá er vísað til laga nr. 40/2002, um þjónustukaup, einkum 1. mgr. 4. gr., 5. tl. 1. mgr. 9. gr., 13. gr., og ákvæði VII. kafla laganna.

Niðurstaða

Stefnandi byggir kröfur sínar í málinu á reikningi vegna sölu á 200 auglýsingum er komið var upp í strætisvagnaskýlum á tímabilinu 14. apríl 2009 til 25 apríl 2009, í tengslum við kosningar sem fóru fram á þessum tíma.

Fyrir liggur að þáverandi sölustjóri stefnanda, L-kk-nf H-kk-nf, hafði samband við H-kk-þf M-kk-þf, kosningastjóra stefnda. Hefur ekki verið sýnt fram á annað en að samkomulag hafi komist á um að stefndi keypti 200 auglýsingar af stefnanda sem skyldi koma upp í strætisvagnaskýlum borgarinnar.

Óumdeilt er að auglýsingarnar voru settar upp í samræmi við óskir stefnda. Fyrir liggur að auglýsingaplakötin bárust of seint frá stefnda til stefnanda og að stefnanda bárust ekki fyrirmæli um uppsetningu auglýsinganna sem H-kk-nf fullyrti fyrir dómi að hefðu fylgt gögnum sem fóru til stefnanda frá stefnda. Var þetta lagfært af hálfu stefnanda til samræmis við óskir stefnda. L-kk-nf bar fyrir dómi að hann myndi ekki eftir því að stefnandi hefði reiknað sérstakt gjald fyrir enduruppsetningu auglýsinganna. Þá ber reikningur í málinu ekki með sér að krafið sér um slíkan kostnað.

Skriflegur samningur var ekki gerður um kaup stefnda á auglýsingum hjá stefnanda. H-kk-nf M-kk-nf bar fyrir dómi að þegar L-kk-nf og hann hafi rætt saman hafi L-kk-nf nefnt ákveðið tilboðsverð fyrir auglýsingarnar, 400.000 krónur. L-kk-nf bar hins vegar fyrir dómi að hann kannaðist ekki við að stefnda hefði verið gert tilboð eða honum verið veittur afsláttur af verði auglýsinganna. Kvað hann þá E-kk-þf H-kk-þf, framkvæmdastjóra stefnanda, hafa ákveðið að verð fyrir auglýsingar stjórnmálaflokkanna skyldu vera gegnsæ og hafi sama verð átt að gilda fyrir alla.

Var framburður E-kk-ef fyrir dómi samhljóða að þessu leyti.

Reikningur stefnanda er dags. 31. maí 2009. Samkvæmt framburði E-kk-ef H-kk-ef bárust engar athugasemdir við reikninginn fyrr en hann var kominn í innheimtu til lögmanns. Gegn andmælum stefnanda er ósannað að sérstakt tilboðsverð hafi gilt í viðskiptum aðila eða að aðilar hafi samið um ákveðið verð fyrir auglýsingarnar. Þá hefur stefndi ekki sýnt fram á að reikningurinn sé ósanngjarn. Að þessu virtu þykir verða að taka kröfur stefnanda í málinu til greina.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað, sem að teknu tilliti til flutnings um frávísunarkröfu stefnda, ákveðst 300.000 krónur.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Framsókn í Reykjavík, greiði stefnanda, AFA JCDecaux Ísland ehf., 2.327.054 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 31. maí 2009 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 300.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf