S-383/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 18. október 2011, er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 7. mars 2011 á hendur X, kennitala […], Y, kennitala […], Þ, kennitala […], og Æ, kennitala […], „fyrir kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum gegn drengnum B sem þá var 13 ára, framin á tímabilinu frá 19. júlí til og með 28. júlí 2010, um borð í skipinu […] sem var á veiðum […].

A.

Gegn ákærðu öllum fyrir að hafa beitt B kynferðislegri áreitni með lostugu athæfi og þannig sært blygðunarsemi hans, svo sem hér greinir:

1. Ákærðu X og Æ með því að hafa í eitt skipti, er B lá á bekk í stýrishúsi, sagst ætla að „punga hann“ og í framhaldi hélt ákærði X drengnum en ákærði Æ beraði kynfæri sín og otaði þeim að andliti hans en hætti því þegar B náði að slá í kynfæri Æ.

2. Ákærðu Y og Þ með því að hafa:

a) Í eitt skipti á skipsdekkinu, tekið um handarkrika og fætur B, haldið honum á milli sín og viðhafði ákærði Þ samfarahreyfingar við drenginn þannig að buxur þeirra snertust.

b) Miðvikudaginn 28. júlí, þar sem skipið var við bryggju í […], er B sat á bekk í setustofu skipsins, sagst ætla að nauðga honum og í kjölfarið hélt ákærði Þ drengnum en ákærði Y tróð fingri sínum í endaþarm hans utanklæða þannig að fingurinn fór að hluta inn í endaþarminn.

3. Ákærði Y með því að hafa í allt að 5 skipti potað með fingri eða úrgreiðslugoggi utanklæða í rass B þar sem hann var við vinnu á skipsdekki.

4. Ákærði Þ með því að hafa í eitt skipti komið aftan að B þar sem hann var við vinnu á skipsdekki, þrýst sér upp að honum, klemmt hann þannig upp að vinnsluborði og viðhaft samfarahreyfingar við drenginn aftan frá.

Teljast þessi brot ákærðu varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

B.

5. Ákærði Þ fyrir blygðunarsemisbrot með því að hafa í eitt skipti, er B var að horfa á sjónvarp í setustofu, sært blygðunarsemi drengsins með því að setja í gang klámmynd, hækka hljóðið og loka drenginn inni í setustofunni.

Telst þetta varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 15. gr. laga nr. 40/1992 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

C.

6. Ákærði Y fyrir barnaverndarlagabrot með því að hafa miðvikudaginn 28. júlí er skipið var við bryggju í […], tekið í fætur B og haldið honum á hvolfi yfir borðstokknum, milli skips og bryggju og ekki hætt fyrr en drengurinn hafði sagt að ákærði væri bestur.

Telst þetta varða við 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.“

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

I.

Með bréfi 3. ágúst 2010 óskaði félagsráðgjafi hjá fjölskyldu- og félagsþjónustu […] eftir því við lögreglu að fram færi rannsókn á meintum kynferðisbrotum gegn B. Í bréfinu segir að móðir drengsins, C, hefði haft samband við félagsráðgjafa og greint frá því að brotið hefði verið á B um borði í skipi þar sem hann hafi verið að vinna með föður sínum. Móðirin hefði skýrt frá því að skipverjar hefðu „pungað“ drenginn og potað í rass hans utanklæða og verið með hótanir við hann.

Fram kemur í skýrslum sem móðir drengsins og faðir hans, D, gáfu hjá lögreglu 11. og 12. ágúst 2010 að brot gegn drengnum hefðu átt sér stað um boð í skipinu […] á tímabilinu 19.-28. júlí 2010.

Tekin var könnunarskýrsla af B hjá lögreglu þar sem hann skýrði m.a. frá því að hafa eitt sinn legið á bekk í stýriherberginu og ákærðu X og Æ komið þangað. Annaðhvort ákærði X eða ákærði Æ hefði sagt: „Pungum hann.“ Drengurinn hefði í byrjun ekki vitað hvað það væri, en ákærði Æ hefði „komið með punginn sinn upp“ og ákærði X haldið honum og hann hafi grunað að ákærði Æ hafi ætlað að setja punginn í andlit hans. Ákærði Æ hefði reynt að setja punginn í andlit hans en hann hefði reynt að kippa sér frá og hann hefði slegið óvart „í hann“. Sá sem yfirheyrði drenginn sagði þá: „Þannig að þú slærð hann? Drengurinn svaraði játandi og var þá spurður hvort það væri rétt skilið að hann hefði slegið hann í punginn og svaraði drengurinn því játandi.

Einnig greindi drengurinn frá því að eitt sinn þegar hann hafi verið að gera að fiski hafi hann beygt sig niður, vegna þess að hann hafi alveg verið að fara að æla af sjóveiki, þegar ákærði Y hefði komið og potað í rass hans. Drengurinn sagði að faðir hans hefði séð þetta og orðið reiður. Þetta hefði verið daginn sem hann hafi farið heim.

Þá skýrði drengurinn frá því að þegar skipið hafi verið í […] hafi ákærði Y tekið hann upp og það átt að vera grín. Ákærði hefði haldið honum og otað honum að sjónum og hótað því að hann myndi láta hann detta. Ákærði hefði spurt hver væri bestur og hann þá sagt „Y er bestur“ og þá hefði ákærði látið hann niður. Þetta hafi átt að vera grín en lífshættulegt grín. Aðspurður hvernig ákærði hefði haldið honum sagði hann: „En hann bara heldur manni á fótunum og svo heldur hann mann svona á maganum einhvern veginn og bara heldur manni svona niðri.“

Jafnframt sagði drengurinn að eitt sinn er hann hafi verið í setustofunni hafi ákærðu Þ og Y komið með bjór fyrir föður hans. Ákærði Þ hefði dregið hann að sér og ákærði Y sagt: „Nauðgum honum.“ Hann hafi ekkert getað gert og verið í „panik“. Ákærði Y hefði potað puttanum í rass hans, utanklæða. Hann kvaðst hafa sparkað frá sér og taldi að hann hefði sparkað aðeins í ákærða Þ. Ákærðu hefðu sagt honum að vera rólegur, eins og þetta væri eitthvert grín, og svo farið í burtu. Nánar um það hvernig ákærði Y hefði potað í rass hans sagði drengurinn að hann hefði potað fast í rassaboruna.

Drengurinn greindi jafnframt frá atviki þegar hann hafi verið að horfa á sjónvarpið og ákærði Þ hefði komið og slökkt á því sem hann hafi verið að horfa á og sett á klámefni. Ákærði hefði svo hlaupið út, slökkt ljósin og lokað hann inni. Drengurinn kvaðst hafa snúið sér við og ekki viljað horfa á þetta og haldið fyrir eyrun og svo hlaupið út.

Aðspurður hvernig honum hefði liðið þegar þetta allt var að gerast svaraði drengurinn „panik … Bara svona sjokk þú veist manni langaði að gera eitthvað en það var svona eins og maður væri frosinn fattarðu.“ Honum hefði fundist hann vanmáttugur gegn ákærðu, en hann hefði reynt að gera eitthvað eins og að sparka frá sér.

Þegar drengurinn var aftur spurður um atvikið þegar ákærði Y hefði potað í rass hans, hvar og hvernig hann hefði potað, sagði drengurinn: „Bara eins og þú sagðir á hann.“ Spyrjandinn sagði þá: „En þú sagðir í rassaboruna.“ Drengurinn svaraði: „Hann reyndi alltaf einhvernveginn að gera þetta og maður alveg bara, maður náttúrulega getur ekki mikið þegar maður er alveg að æla galli og getur varla gert neitt.“

Drengurinn skýrði svo frá því að ákærðu Y og Þ hefðu eitt sinn tekið sig upp eins og þeir væru að ríða sér. Ákærði Y haldið sér með því að taka undir hendur sínar og ákærði Þ um fæturna og látið eins og hann væri að ríða sér. Fram kom að faðir drengsins hefði séð þetta.

Enn fremur sagði drengurinn að ákærðu hefðu gert þetta vegna þess að hann hafi verið nýliði. Fram kom að ákærðu X og Æ væru […]. Þá kom fram hjá drengnum að faðir hans hefði eitt sinn kallað á hann og ákærði Æ hefði sagt fyrirgefðu en ákærði X hefði labbað í burtu og ekki sagt neitt. Jafnframt kom fram hjá drengnum að ákærði Y hefði eitt sinn sagt að um grín hafi verið að ræða.

Teknar voru lögregluskýrslur af ákærðu, foreldrum B og vitnunum, E, F, G, H, I og J. Verður vísað til framburðar þeirra síðar, eftir því sem ástæða er til.

II.

Í vottorði M-kvk-ef K-x-x M-kvk-þgf, sálfræðings hjá Barnahúsi, dags. 2. maí 2011, kemur fram að B hafi sótt þrjú viðtöl hjá sálfræðingnum. Í samantekt í vottorðinu segir m.a. að sjóferðin hafi tekið verulega á drenginn. Hann hafi verið sjóveikur allan tímann og grín gert að honum vegna þess. Hann hafi verið niðurlægður með orðum og gerðum og hann hafi þurft að þola ýmsa áreitni sem hafi bæði meitt hann, niðurlægt og gert hann verulega hræddan, jafnvel um líf sitt. Hann hafi stöðugt þurft að vera á varðbergi og viðbúinn hverju sem væri, en það væru mjög kvíðavekjandi aðstæður. Hann hafi upplifað algert hjálparleysi þar sem hann hafi ekki ráðið líkamlega við skipverjana og verið hættur að búast við því að einhver kæmi honum til bjargar þar sem þeir hefðu allir brugðist honum að því leyti. Það að allir hafi brugðist honum hafi án efa verið særandi og erfiður lærdómur fyrir drenginn, að engum sé treystandi. Í tveimur tilvikum hafi drengurinn orðið verulega hræddur. Annars vegar þegar hann hafi haldið að honum yrði nauðgað og hins vegar þegar honum hafi verið haldið á hvolfi út fyrir borðstokk skipsins, en sú upplifun að trúa því eitt augnablik að maður sé hugsanlega að fara að deyja eða alvarlega limlestur geti haft langvarandi og alvarlegar sálrænar afleiðingar í för með sér. Sú upplifun sé t.d. forsenda greiningar áfallastreituröskunar.

Þá segir sálfræðingurinn í vottorðinu að eftir þrjú viðtöl sé ekki unnt að leggja mat á langtímaafleiðingar, en í viðtölunum hafi komið skýrt fram að meint brot hafi valdið drengnum mikilli vanlíðan og hann hafi upplifað mikil vonbrigði. Ekki sé gott að segja til um hvernig honum muni reiða af til lengri tíma og niðurstaða dómsmálsins gæti haft eitthvað um það að segja. Drengurinn sé á viðkvæmum stað í þroskaferli sínu, á unglingsárunum, þar sem sjálfsmyndin sé í mótun sem og viðhorf hans til sjálfs sín, annarra og tilverunnar almennt. Það séu því líkur á því að meint brot gætu verulega skekkt þá mynd sem sé í mótun hjá drengnum.

III.

Hinn 12. október 2010 var tekin skýrsla af B fyrir dómi, með vísan til a-liðar 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Hann lýsti því að í umræddri sjóferð hafi hann eitt sinn verið að gera að fiski og beygt sig niður til að æla vegna sjóveiki þegar ákærði Y hefði potað í rass hans með puttanum. Þetta hefði gerst í um fimm skipti. Drengurinn kvaðst hafa verið í fötum, m.a. sjóbuxum. Nánar um það hvernig ákærði hefði potað í rass hans sagði hann að ákærði hefði reynt að pota í rassaboruna, eða „það var náttúrulega einhvernveginn ætlun hans.“ Ákærði hefði alltaf gert þetta þegar drengurinn hafi verið að æla. Þetta hafi ýmist verið fast eða laust.

Jafnframt lýsti drengurinn því að eitt sinn er hann var liggjandi í koju hafi ákærðu X og Æ sagt: „Pungum hann.“ Ákærði Æ hefði tekið pung sinn upp og ákærði X hefði haldið honum og ætlað að setja punginn í andlit hans. Hann kvaðst hafa slegið frá sér eins fast og hann hafi getað og ákærðu hefðu hlegið og svo farið. Nánar um það hvernig hann hefði slegið frá sér sagði hann: „Ég var bara að slá frá, ég bara lokaði augunum og sló. Út af því að mig langaði ekkert að vera pungaður.“ Um líðan sína þegar þetta hafi gerst sagði drengurinn að hann hafi orðið reiður.

Þá lýsti drengurinn því að daginn sem hann hefði farið heim hafi hann verið í setustofunni þegar ákærðu Y og Þ hefðu komið með bjór sem þeir hefðu keypt fyrir föður hans. Drengurinn kvaðst hafa legið í sófanum í setustofunni og ákærði Þ sagt: „Nauðgum honum.“ Ákærði Y hefði potað fast í rass hans utanklæða og ákærði Þ á meðan reynt að halda honum, en hann hefði reynt að sparka frá sér. Ákærðu hefðu sagt honum að vera rólegur og svo farið. Drengurinn sagði að engin vitni hefðu verið að þessu atviki og honum hefði liðið „geðveikt illa“ þegar þetta hafi gerst. Þá sagði drengurinn að ákærðu Y og Þ hefði þótt þetta voða fyndið. Þegar drengurinn var beðinn um að lýsa því nánar hvernig ákærði Y hefði potað í rass hans sagði hann að ákærði hefði gert það mjög fast og alveg í rassaboruna og hann hefði fundið fyrir fingri hans. Aðspurður hvað puttinn hefði farið langt inn kvaðst hann ekki muna það alveg, en það hafi verið frekar langt eða „örugglega bara mið“.

Einnig lýsti drengurinn því að sama dag hafi ákærði Y tekið hann og hótað að henda honum niður, í sjóinn. Drengurinn sagði að þetta hafi átt að vera eitthvert grín, en ef hann hefði dottið hefði hann örugglega dáið. Ákærði Y hefði spurt hver væri bestur og hann hefði svarað „Y“ og þá hefði ákærði látið hann niður á dekkið. Þegar drengurinn var spurður hvernig ákærði hefði haldið honum sagði hann að ákærði hefði haldið honum á fótunum. Ákærði hefði haldið honum og ætlað að henda honum niður og hann hefði séð sjóinn. Drengurinn sagði að G hefði horft á þetta. Drengurinn sagði jafnframt að hann hafi vitað að ákærði færi ekki að henda honum, en hann hefði samt ekki viljað taka áhættuna ef hann skyldi óvart missa hann. Drengurinn kvaðst hafa verið í sjokki eftir þetta.

Enn fremur skýrði drengurinn frá því að ákærði Y hefði eitt sinn tekið undir hendur sínar og ákærði Þ tekið í fæturna og haldið þeim í sundur og sá síðarnefndi hafi látið eins og hann væri að hafa samfarir við sig. Drengurinn sagði að þetta hafi átt að vera eitthvað saklaust grín en honum hefði liðið illa.

Annað atvik sem drengurinn lýsti var það að ákærði Þ hefði komið eitt sinn þegar hann var að horfa á sjónvarpið. Ákærði hefði slökkt á því sem hann hafi verið að horfa á og sett á klámefni. Þá hefði ákærði slökkt ljósin í herberginu og lokað dyrunum. Drengurinn kvaðst hafa haldið fyrir eyrun og horft í kodda en hann hefði heyrt „einhverjar ógeðslegar stunur og eitthvað í sjónvarpinu“ og hlaupið út. Jafnframt sagði drengurinn að honum hefði ekki liðið vel með að vera lokaður inni og honum hefði þótt þetta hundleiðinlegt. Allir á bátnum hefðu vitað af þessu en enginn verið vitnið að atvikinu.

Þá greindi drengurinn frá því að ákærði Þ hefði í eitt skipti ýtt sér að vinnuborði og látið eins og hann væri að taka sig í rassgatið. Þeir hefðu báðir verið fullklæddir og ákærði hefði snert hann þegar hann hafi gert samfarahreyfingarnar. Drengurinn sagði að hann hefði ekki getað hreyft sig og honum hefði fundist hann vera vanmáttugur gagnvart ákærða.

Drengurinn sagði að ferðin hefði endað með því að faðir hans hefði hringt í móður drengsins og beðið hana um að sækja hann í […]. Þegar hún hafi komið hafi hún verið reið út í ákærðu og látið þá alla segja fyrirgefðu við hann, en honum hafi verið lítil huggun í því. Um líðan sína eftir ferðina sagði drengurinn að hann hafi verið mjög reiður og pirraður, en hann hafi reynt að láta þetta ekki trufla sig. Einnig fannst honum að hann hefði verið niðurlægður.

IV.

Verður nú rakinn framburður ákærðu og vitna fyrir dómi við aðalmeðferð málsins.

Ákærði X lýsti atvikum, sbr. 1. tl. A-hluta ákæru. Hann sagði að B hefði legið á bekk og meðákærði Æ verið í símanum, en ákærði hefði á meðan djöflast eitthvað í drengnum, kitlað hann, fíflast og hlegið og reynt að láta hann gleyma sjóveiki sinni. Þegar meðákærði Æ hafi verið búinn í símanum hafi hann sagt: „Pungum hann.“ Ákærði kvaðst ekki hafa vitað hvað það væri fyrr en meðákærði hafi rifið út á sér punginn. Drengurinn hafi sagt að þeir væru „faggar“ og baðað út öngum. Meðákærða Æ hefði þá brugðið og hoppað í burtu en ákærði hefði „örlítið haldið áfram að kitla í honum“ en svo hefðu þeir staðið upp og farið. Nánar um atvik sagði ákærði að B hefði legið á bekknum og ekki viljað færa fætur sína. Ákærði hefði því sest þannig að annar fóturinn á drengnum hafi verið fyrir aftan bak ákærða og ákærði hafi setið á hinum fætinum og kitlað drenginn. Ákærði hefði því ekki haldið honum meira en það og drengurinn hafi getað farið ef hann vildi. Þá sagði ákærði að það hefði rétt glitt í pung meðákærða Æ. Aðspurður hvað það þýði að „punga“ sagði ákærði að meðákærði Æ hafi sagt um daginn að það væri að setja punginn á enni manns. Þá sagði ákærði að þetta hafi ekki verið gert með lostafullu athæfi. Þetta hefði hins vegar farið langt út fyrir öll velsæmismörk. Fram kom hjá ákærða að drengurinn hefði ekki slegið í kynfæri meðákærða Æ, eins og segir í ákæru.

Ákærði X sagði að stemningin um borð hafi verið þannig að menn hafi t.d. verið að rassskella hver annan eða þykjast ríða hver öðrum. Munnsöfnuður manna hafi verið grófur og það verið blótað. Þá sagði ákærði að framkoma manna gagnvart B hafi verið grín, en það hefði kannski mátt sleppa einhverjum atriðum.

Um verknaði meðákærðu sagði ákærði X að meðákærði Þ hefði sett klámmynd á í setustofunni þar sem B var og svo hefði meðákærði komið fram og sagt að það mætti ekki líta af drengnum þá væri hann kominn í klámmynd. Áhöfnin hefði gargað úr hlátri og faðir drengsins komið hlaupandi og slökkt á myndinni. Þá kvaðst ákærði hafa séð ákærðu Y og Þ halda á B og þykjast ríða honum. Varðandi 4. tl. A-hluta ákæru sagði ákærði að meðákærði Þ hefði ekki beint klemmt B upp að vinnuborðinu. Ákærði sagði að það væri um einn metri þarna á milli og meðákærði Þ hefði lagst á drenginn, en ákærði kvaðst ekki muna hvort hann hefði verið með „hjakkhreyfingar“. Var þá borinn undir ákærða framburður hans hjá lögreglu þar sem hann kvaðst hafa séð það sem B lýsti, nánar tiltekið að Þ hefði komið aftan að honum, klemmt hann upp við vinnuborðið og þóst ríða honum í rass. Ákærði kvaðst ekki geta staðfest að meðákærði Þ hefði verið með hjakkhreyfingar. Þá sagði ákærði um 3. tl. A-hluta ákæru að ef úrgreiðslugoggur hafi verið notaður liti það út eins og hendi hafi verið notuð þar sem goggurinn væri 10-15 cm langur með bognu skafti. Ákærði kvaðst hafa séð annaðhvort meðákærða Y eða meðákærða Þ slá eitt skipti í rass B. Það gæti verið að það hafi verið þegar drengurinn hafi beygt sig fram og verið að æla. Aðspurður hvort ákærði hafi verið vitni að því að meðákærðu Y og Þ hefðu sagt við B að þeir hafi ætlað að nauðga honum og meðákærði Y potað í rass drengsins kvaðst ákærði hafa heyrt þetta frá föður sínum, H, sem var um borð, en hann hefði frétt þetta frá föður B, D. Þá sagði ákærði að hann hefði síðar spurt D út í þetta. Fram kom hjá ákærða að skipverjar hefðu sagt D í byrjun ferðarinnar að ákærðu myndu ekki hegða sér öðruvísi en venjulega og ef honum fyndist hegðun þeirra undarleg þá ætti hann að láta þá vita. Þetta hefði verið „svona væg busun“ og ákærði kvaðst hafa fengið sinn skerf þegar hann hafi komið um borð. Þá sagði ákærði að hegðun manna hafi alls ekki verið í kynferðislegum tilgangi.

Ákærði Y kvaðst viðurkenna háttsemi sem lýst er í a-lið 2. tl. A-hluta ákæru.

Um b-lið 2. tl. A-hluta ákærðu sagði ákærði Y að B hafi verið á sófa í setustofunni og ákærði ásamt meðákærða Þ hafi kitlað hann. Ákærði kvaðst hafa setið við hlið drengsins og meðákærði Þ verið við höfuð drengsins og ákærði hefði kitlað hann um mjaðmirnar. B hefði skellihlegið og spriklað. Ákærði neitaði því að hafa sagt „nauðgum honum“ eða troðið fingri í rass hans.

Ákærði Y viðurkenndi að hafa eitt sinn slegið í rass B á skipsdekkinu, sbr. 3. tl. A-hluta ákæru. Faðir drengsins hafi séð þetta og engar athugasemdir gert við þetta.

Ákærði Y kvaðst viðurkenna háttsemi samkvæmt C-hluta ákæru, nema hann neitaði að hafa haldið B á hvolfi. Ákærði kvaðst hafa tekið utan um drenginn og hallað honum örlítið út fyrir borðstokkinn þannig að öxl hans hafi farið 5-10 cm út fyrir. Ákærði sagði að hann hefði spurt drenginn hver væri bestur vegna þess að hann hafi áður verið að fíflast í sér. Þetta hefði bara verið grín. Aðspurður hvað hefði gerst ef ákærði hefði sleppt drengnum sagði hann að drengurinn hefði bara sigið niður á dekkið og hann hefði aldrei dottið í sjóinn. Þegar borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu um að ákærði hefði gripið í lappirnar á drengnum og látið höfuð og herðarnar fram yfir handriðið kvaðst hann ekki muna eftir að hafa sagt það. Ákærði neitaði því að hafa tekið í lappirnar á honum, heldur hafi hann tekið um mjaðmir hans og honum hafi aldrei verið snúið á hvolf.

Um stemninguna um borð sagði ákærði Y að hún hefði verið fín. Aðspurður hvort húmorinn hafi verið grófur sagði hann að menn hafi verið að klæmast, en það hefði ekki verið neitt alvarlegt. Ákærði tók sem dæmi að þegar menn hefðu beygt sig niður hafi verið slegið létt í rass þeirra þegar einhver hafi gengið framhjá, en það hafi ekki verið neitt kynferðislegt. Þá sagði ákærði að um borð hefðu menn komið vel fram við B. Einnig sagði ákærði að hann hefði sagt við föður B að ef honum fyndist skipverjar ganga of langt í einhverju gagnvart drengnum yrði hann að láta þá vita, en hann hefði aldrei gert það þrátt fyrir að hafa verið nánast alltaf viðstaddur.

Ákærði Þ viðurkenndi háttsemi sem lýst er í a-lið 2. tl. A-hluta ákæru.

Hvað varðar b-lið 2. tl. A-hluta ákæru sagði ákærði Þ að B hefði farið að djöflast í sér og meðákærða Y og kallað þá „fagga“. Ákærði kvaðst hafa staðið upp og spurt hvort þeir ættu að pína hann, tekið undir hendur hans og lagt þær yfir bringu hans og hrist hann. Meðákærði Y hefði þá komið og kitlað drenginn. Drengurinn hafi legið þarna hlæjandi þar til þeir hefðu sleppt honum og farið út úr herberginu. Ákærði neitaði því að hafa sagt: „Nauðgum honum.“ Þá neitaði ákærði því að meðákærði Y hefði troðið fingri í endaþarm drengsins utanklæða.

Ákærði Þ neitaði því sem segir í 4. tl. A-hluta ákæru. Ákærði kvaðst hafa gengið fyrir aftan B og það hafi verið þröngt þarna. Ákærði sagði að hann hefði ekki staldrað neitt við og neitaði því að hafa viðhaft samfarahreyfingar við drenginn.

Þá sagði ákærði Þ að það væri rétt að hann hafi sett í gang klámmynd, sbr. B-hluta ákæru. Ákærði neitaði því hins vegar að hafa lokað B inni heldur hefði ákærði staðið í dyragættinni. B hefði snúið sér við og ekki horft á myndina.

Almennt um stemninguna um borð sagði ákærði Þ að húmorinn hafi verið léttur og góður. Aðspurður hvort menn hafi verið að þykjast ríða hver öðrum sagði ákærði að þeir hefðu aðallega slegið í rassinn, en hitt hefði komið fyrir. Ákærði sagði að faðir drengsins hefði aldrei gert neinar athugasemdir við framkomu ákærða og meðákærðu við drenginn þrátt fyrir að hafa næstum alltaf verið viðstaddur.

Ákærði Æ viðurkenndi þá háttsemi sem lýst er í 1. tl. A-hluta ákæru, að öðru leyti en því að B hefði ekki slegið í kynfæri ákærða heldur í átt að kynfærum hans. Inntur eftir því hvernig meðákærði X hefði haldið drengnum sagði ákærði að meðákærði hafi aðallega verið að kitla hann og drengnum hefði kannski fundist í nokkrar sekúndur að hann hafi ekki getað hreyft sig. Þetta hefði verið gert í gríni. Þá sagði ákærði að pungur sinn hefði aldrei farið á drenginn og ákærði hafi alltaf verið í um meters fjarlægð frá drengnum. Ákærði sagði að hann hefði aldrei farið að setja punginn í andlit hans.

Borinn var undir ákærða Æ framburður hans hjá lögreglu um að hann hefði séð einhvern koma aftan að B við netaborðið og þykjast ríða honum aftan frá og sagði ákærði að hann myndi ekki hver hefði gert það.

Þegar ákærði Æ var spurður hvernig húmorinn hafi verið um borð sagði hann að hann hafi verið léttur og öllu verið slegið upp í grín. Inntur eftir því hvort húmorinn hafi verið á kynferðislegum nótum sagði ákærði að það hafi verið um að ræða fíflalæti eins og gangi og gerist á sjó. Menn hafi slegið í rassinn hver á öðrum þegar þeir hafi beygt sig fram og þóst vera að riðlast hver á öðrum. Menn hefðu bara hlegið að þessu. Aðspurður hvort það hafi verið grínast líka svona í B sagði ákærði að það hefði eitthvað verið gert en ekki jafn mikið. Þá sagði ákærði að hann hefði sagt við föður drengsins áður en hann kom um borð að hann mynd ekki haga sér öðruvísi en venjulega og hann yrði þá að gera athugasemdir við sig. Aðspurður hvernig B hafi tekið framkomu ákærða og meðákærðu sagði ákærði að hann hefði hlegið allan tímann og rifið kjaft. Það hafi því komið ákærða á óvart þegar faðir drengsins hafi sagt í ferðinni að drengurinn hefði tekið eitthvert atvik nærri sér og ákærði þá beðið drenginn afsökunar á hegðun sinni.

Vitnið C, móðir B, kvaðst ekki hafa rætt við son sinn meðan hann var með föður sínum í umræddri sjóferð. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað um það sem hefði gerst um borð fyrr en kvöldið áður en skipið hafi komið til […], en þá hafi vitnið fengið að vita að […] B, ákærðu X og Æ, hafi „pungað“ hann. Vitnið kvaðst hafa orðið viti sínu fjær af reiði og sagt að það ætlaði að sækja drenginn en D hafi viljað ræða við ákærðu og reyna að leysa málið á friðsamlegan máta. D hefði hins vegar daginn eftir, þegar skipið var í landi í […], beðið vitnið um að sækja drenginn vegna nýs atviks. Nánar tiltekið hefðu ákærðu Þ og Y tekið drenginn í matsalnum, haldið honum, sagt að þeir ætluðu að nauðga honum og stungið fingri í rass hans. Vitnið kvaðst hafa orðið enn reiðari en ella þar sem vitnið þekkti ákærða Y og fjölskyldu hans ágætlega. Þegar vitnið hefði sótt B hafi það verið afskaplega reitt og skammað ákærða Y. Hann hefði ekki þrætt fyrir það sem hefði gerst í setustofunni og beðist afsökunar og ákærði Þ hefði gert það líka. Vitnið greindi frá því að það hefði keyrt B heim og þar hefði hann brotnað alveg niður og orðið viti sínu fjær. Honum hefði fundist brotið á sér og átt mjög erfitt um kvöldið. Hann hefði barið í veggi og sparkað. Vitnið sagði að það hefði ekki vitað hvernig það hafi getað hjálpað honum og því leitað til fagfólks svo drengurinn gæti unnið sig út úr þessu. Fram kom hjá vitninu að drengurinn hafi átt erfitt uppdráttar félagslega og verið vinafár. Hann hafi verið í viðtölum hjá félagsmálayfirvöldum og vitnið hefði því leitað til þeirra. Jafnframt sagði vitnið að ef það hefði ekki gert það hefði vitnið brugðist sem foreldri. Þá sagði vitnið að það minnti að þegar drengurinn hafi komið heim hafi hann sagt að hann vildi aldrei aftur fara í buxurnar sem hann hafi verið í. Um líðan B í dag sagði vitnið að hann minnist á þetta annað slagið og verði reiður. Vitnið taldi að drengurinn væri búinn að fá þá aðstoð sem hægt sé að veita honum í þessu máli og að hann myndi ekki bera varanlegan skaða af þessu. Hagsmunum drengsins væri því best borgið með því að reka ekki þetta mál frekar. Vitnið kvaðst vonast til þess að ákærðu læri af þessari reynslu og átti sig á því að svona komi maður ekki fram við neinn.

Vitnið D, faðir B, sagði að drengurinn hefði viljað fara með sér á sjóinn og fengið að fara með sér í umrædda ferð. Vitnið lýsti því að í ferðinni hefðu ákærðu Þ og Y tekið drenginn, annar hefði tekið undir hendur hans og hinn undir hnén, lyft honum upp og viðhaft samfarahreyfingar. Vitnið sagði að við fyrstu sýn hafi því fundist þetta fyndið þar til drengurinn hefði sagt: „Pabbi, þú hlærð að þessu.“ Vitnið hefði þá tekið utan um drenginn og sagt að þetta hafi átt að vera grín og reynt að milda þetta. Vitnið sagði að það hefði verið vegna þess að þetta hafi verið þriðja vertíð hans á skipinu og góður kunningsskapur hefði myndast og oft verið gaman. Vitnið sagði að eftir þetta atvik hefði það verið vitni að því þegar ákærði Y hefði tekið úrgreiðslugogg og potað í rass drengsins þegar hann hafi verið að æla. Þetta hafi verið eina skiptið sem það hefði séð ákærða Y gera þetta. Vitnið sagði að það hefði langað til að lemja ákærða en vitninu væri tamt að halda aftur af sér og ekki gert það. Þá sagði vitnið að það hefði verið hrætt um að það kæmi niður á vinnu sinni um borð ef það myndi gera eitthvað og benti á að ákærði Y væri náskyldur skipstjóranum og ákærði Þ besti vinur hans. Enn fremur skýrði vitnið frá því að hafa heyrt nokkrum dögum eftir framangreind atvik að […] vitnisins, ákærðu X og Æ, hefðu pungað B, en vitnið hafi ekki vitað hvað það væri. Þá sagði vitnið að B hefði skýrt sér frá því að klámmynd hefði verið sett í gang og haldið í hurðarhúninn þannig að hann hafi ekki komist út. B hefði svo skýrt vitninu frá því að ákærði Y hefði potað fingri í rass drengsins og það hefði verið vont. Vitnið hefði þá beðið konu sína um að ná í drenginn. Þá sagði vitnið að því hefði fundist það hafa brugðist drengnum með því að grípa ekki fyrr inn í. Fram kom hjá vitninu að skipinu hefði verið lagt í […] og vitnið hætt á skipinu. Vitnið sagði að það væri búið að vera á sjó í 25 ár og það hefði aldrei upplifað hegðun eins og hafi tíðkast um borð í þessu skipi. Þá kom fram hjá vitninu að hegðun skipverja hverra gagnvart öðrum, eins og rassapot, hefði verið stríðni, en það hafi verið lagst lágt þegar potað hafi verið í drenginn þegar hann hafi verið að æla.

Vitnið H, […], kvaðst hafa verið yfirvélstjóri í umræddri sjóferð og því verið á vakt um nætur og sofið á daginn. Um stemninguna í ferðinni sagði vitnið að um borð hafi verið ungir og frískir strákar og alls konar fíflagangur verið viðhafður. Vitnið kannaðist við að menn hafi verið að klípa í rassinn hver á öðrum og þykjast riðlast hver á öðrum, en það hefði ekki verið nein meining á bak við það. Vitnið skýrði einnig frá því að D hefði sagt vitninu þegar skipið var í landi í […] að ákærðu Þ og Y hefðu tekið á drengnum og sett puttann í endaþarm hans.

Vitnið I, sem var skipstjóri í umræddri ferð, kvaðst hafa heyrt, eftir að komið var í land, frá móður B að skipverjar hefðu verið óþarflega grófir við drenginn. Þegar vitnið var spurt hvernig mórallinn hafi verið um borð sagði vitnið að hann hefði verið fínn. Vitnið kvaðst ekki hafa séð menn riðlast eða slá í rassinn hver á öðrum. Um C-lið ákæru sagði vitnið að skipið hafi verið að koma að bryggju og ákærði Y og B hafi verið frammi á skipinu. Ákærði Y hefði í gríni tekið í drenginn og þóst ætla að henda honum í sjóinn en drengurinn hafi aldrei verið settur út fyrir borðstokkinn. Vitnið kvaðst ekki muna hvernig ákærði Y hafi haldið drengnum en tók fram að hann hefði ekki haldið í fætur hans. Vitnið minnti að það hafi verið gripið um maga drengsins og hann hefði ekkert farið út fyrir borðstokkinn. Engin hætta hafi verið á ferðum og faðir drengsins hafi staðið hjá og hlegið. Þá sagði vitnið að drengurinn hefði ekki kvartað yfir neinu við sig í ferðinni.

Vitnið E sagði að það hefði verið fínn mórall um borð. Aðspurt hvort grín manna hafi verið af kynferðislegum toga sagði vitnið að menn hefðu fíflast um borð á margan hátt og það hefði komið fyrir að menn væru að slá á rassinn hver á öðrum og riðlast. Vitnið kvaðst hafa séð einhvern einu sinni slá á rass B þegar hann hafi verið að æla, en vitnið myndi ekki hver hefði gert það. Innt eftir skýrslu vitnisins hjá lögreglu þar sem fram kemur að þetta hafi verið ákærði Y sagði vitnið að það gæti vel verið. Þá sagði vitnið að ef föður drengsins hafi fundist eitthvað athugavert um borð þá hafi hann átt að gera eitthvað í því. Vitnið kvaðst hafa heyrt af því eftir ferðina að það hafi verið sett á klámmynd, hljóðið hækkað og dyrunum lokað. Þá sagði vitni að það hefði séð atvikið þegar ákærði Y hafi átt að setja B útbyrðis. Vitnið sagði að þetta hefði gerst þannig að ákærði Y hafi verið að fíflast í B og gripið í hann og þóst setja drenginn útbyrðis, en hann hefði ekki gert það. Þegar vitnið var spurt hvernig B hafi liðið í ferðinni sagði vitnið að því hafi fundist sem hann hafi haft gaman af þessu.

Vitnið G, sem var stýrimaður í umræddri ferð, kvaðst ekki hafa orðið vitni að neinni óeðlilegri hegðun gagnvart B. Þegar vitnið var spurt hvort það myndi eftir skýrslu sem það gaf hjá lögreglu kvaðst vitnið hafa verið fullt í fjóra daga áður en það gaf skýrslu. Vitnið myndi ekki hvað það hefði sagt og það hefði aldrei lesið yfir skýrsluna. Aðspurt hvort vitnið hefði séð potað í rass drengsins, samfarahreyfingar viðhafðar og honum haldið út fyrir borðstokkinn kvaðst vitnið ekki muna eftir þessu. Þegar vitnið var spurt hvernig mórallinn hafi verið um borð sagði vitnið að hann hefði verið góður en grófur, eins og alltaf um borð í skipum. Vitninu var kynnt að samkvæmt lögregluskýrslu hafi framburður B verið borinn undir vitnið, m.a. um að ákærði Y eða Þ hafi komið aftan að honum, klemmt hann upp við vinnuborð og þóst ríða honum í rass og að vitnið hefði sagt að það hafi séð þetta en ekki munað hvor ákærðu hafi gert þetta. Vitnið kvaðst ekki muna eftir þessu. Þá kvaðst vitnið ekki muna eftir því sem segir í lögregluskýrslu um að vitnið hefði séð ákærðu Þ og Y ítrekað pota í rass B. Vitnið kvaðst muna eftir því að ákærði Y hefði lyft B yfir handriðið, en það gæti ekki sagt til um hvernig drengnum hafi verið haldið. Vitnið taldi að drengurinn hafi ekki verið í hættu. Vitnið var þá spurt hvar drengurinn hefði lent ef honum hefði verið sleppt og svaraði vitnið að hann hefði farið í sjóinn. Nánar spurður um þetta af verjanda sagði vitnið að það hafi ekki talið raunverulega hættu á ferðum. Innt eftir því af hverju vitnið hefði skýrt frá atvikum hjá lögreglu sem það kannist ekki við fyrir dómi sagði vitnið að því hefði verið stýrt og það gæti verið að það hafi sagt hluti sem það hafi haldið að það hefði séð eða heyrt um.

Vitnið J, sem var kokkur í umræddri ferð, kvaðst ekki hafa orðið vitnið að áreitni í garð B. Vitnið kvaðst hafa heyrt um pot í rassa um borð og eftir ferðina hefði það frétt að slíkt hafi verið gert við B. Þá sagði vitnið að þetta hafi ekki verið gert af kynferðislegum áhuga heldur hafi verið um að ræða grín.

Vitnið V7 sagði að það hefði unnið aftast í skipinu og ekki verið vitni að meintum brotum gegn B en heyrt að það hafi verið fíflast í honum og gantast eins og gangi og gerist á sjó. Vitnið var innt eftir því hvort það hefði heyrt um að potað hafi verið í rassinn á drengnum eða honum sýnd klámmynd og kvaðst vitnið ekki hafa gert það.

Vitnið M-kvk-nf K-kvk-nf M-kvk-nf sálfræðingur staðfesti vottorð sitt sem fyrir liggur í málinu. Vitnið sagði að í þeim þremur viðtölum sem það hefði átt við B hafi komið skýrt fram að honum hafi liði mjög illa og meint brot hafi haft mikil áhrif á hann. Þá sagði vitnið að drengurinn væri mjög alvörugefinn og ábyrgðarfullur miðað við aldur og hafi ríka réttlætiskennd. Það hafi sérstaklega verið tvö tilvik sem hafi haft mikil áhrif á drenginn, annars vegar hótun um nauðgun og þegar það hafi átt að henda honum útbyrðis. Einnig hafi hann orðið fyrir miklum vonbrigðum með að enginn hafi hjálpað honum. Þá hafi hann átt erfitt með tilfinningar sínar gagnvart föður sínum sem hafi verið áhorfandi. Jafnframt hafi drengurinn verið reiður og vonsvikinn út í […], ákærðu X og Æ. Drengurinn hafi verið hræddur við ákærðu um tíma en hann hefði svo ákveðið að vera það ekki lengur og sagt að ákærði X væri í […] og þar væru menn ekki hrifnir af barnaníðingum. Vitnið sagði að tilfinningar og mikil vanlíðan drengsins komi heim og saman við að hann hafi orðið fyrir meintum brotum. Enn fremur sagði vitnið að drengnum hafi fundist að ef ekkert yrði gert í málinu þá væri eins og hann væri einskis virði. Það skipti hann því máli að vera trúað.

V.

1. tl. A-hluta ákæru. Niðurstaða.

Ákærðu X og Æ er gefið að sök að hafa, er brotaþoli, B, lá á bekk í stýrishúsi, sagst ætla að „punga hann“ og í framhaldi hafi ákærði X haldið drengnum en ákærði Æ berað kynfæri sín og otað þeim að andliti hans en hætt því þegar brotaþoli hafi náð að slá í kynfæri ákærða Æ.

Fyrir dómi viðurkenndi ákærði Æ þessa háttsemi nema hann neitaði því að brotaþoli hefði slegið í kynfæri hans. Ákærði Æ tók fram að pungur hans hafi aldrei farið í brotaþola og hann hefði aldrei farið að setja punginn í andlit hans. Ákærði X lýsti því fyrir dómi að ákærði Æ hafi sagt „pungum hann“ og ákærði X hefði sest þannig að annar fóturinn á brotaþola hafi verið fyrir aftan bak ákærða X og hann hefði setið á hinum fætinum. Jafnframt sagði ákærði X að það hefði sést í pung ákærða Æ. Með hliðsjón af þessum játningum ákærðu, sem eiga sér stoð í gögnum málsins, er komin fram lögfull sönnun um að ákærðu X og Æ hafi gerst sekir um þá háttsemi sem þeim er gefin að sök í ákæru, að því gættu að ósannað er að brotaþoli hafi slegið í kynfæri ákærða Æ en í skýrslutöku hans fyrir dómi kom ekki skýrt fram að hann hefði gert það.

Ákærðu mótmæla því að háttsemi þeirra varði við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007. Samkvæmt téðu ákvæði varðar önnur kynferðisleg áreitni gegn börnum en greinir í 1. mgr. 202. gr. allt að 6 ára fangelsi. Jafnframt mótmæla ákærðu því að háttsemi þeirra varði við 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Í 199. gr. almennra hegningarlaga, sbr. lög nr. 61/2007, er almennt ákvæði um kynferðislega áreitni. Þar segir að í henni felist m.a. að strjúka, þukla eða káfa á kynfærum eða brjóstum annars manns innan klæða sem utan, enn fremur táknræn hegðun eða orðbragð sem er mjög meiðandi, ítrekað eða til þess fallið að valda ótta. Athafnir þessar eru nefndar í dæmaskyni og er því ekki tæmandi talin sú hegðun sem telst refsiverð samkvæmt ákvæðinu. Í greinargerð með frumvarpi er varð að lögum nr. 61/2007 kemur fram að almennt sé við það miðað að snerting sem falli undir kynferðislega áreitni veiti geranda ekki kynferðislega fullnægingu. Kynferðisleg áreitni sé háttsemi kynferðislegs eðlis, sem hvorki teljist samræði né önnur kynferðismök. Hún felist í hvers konar snertingu á líkama annarrar manneskju sem sé andstæð góðum siðum og samskiptaháttum. Í frumvarpinu væri hins vegar gert ráð fyrir því að neðri mörk hugtaksins kynferðisleg áreitni yrðu rýmkuð. Þannig yrði hugtakið ekki afmarkað við líkamlega snertingu heldur gæti einnig fallið undir það orðbragð og táknræn hegðun sem væri mjög meiðandi, ítrekuð eða til þess fallin að valda ótta. Væri þá miðað við stöðugt áreiti sem nálgist einelti.

Að mati dómsins var háttsemi ákærðu X og Æ andstæð góðum siðum og samskiptaháttum. Jafnframt var hún kynferðislegs eðlis og brotaþoli upplifði háttsemi þeirra sem slíka, en hann kallaði ákærða X barnaníðing hjá sálfræðingi sínum. Þá gerir það ekki hegðun ákærðu refsilausa að segja að þeir hafi gert þetta í gríni eða að faðir brotaþola hafi látið hegðun þeirra gagnvart drengnum óátalda. Er háttsemi ákærðu X og Æ réttilega heimfærð undir 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007. Ákvæðið tæmir hér sök gagnvart 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, sbr. t.d. dóm Hæstaréttar í máli nr. 255/2011.

2. tl. A-hluta ákæru. Niðurstaða

A-liður.

Ákærðu Y og Þ hafa viðurkennt þá háttsemi að hafa í eitt skipti á skipsdekkinu tekið um handarkrika og fætur brotaþola, haldið honum á milli sín og ákærði Þ viðhaft samfarahreyfingar við drenginn þannig að buxur þeirra snertust. Ákærðu Y og Þ neita hins vegar því að háttsemi þeirra sé refsiverð.

Með vísan til þess sem áður segir um skilgreiningu kynferðislegrar áreitni er það mat dómsins að háttsemi ákærðu hafi bæði verið andstæð góðum siðum og samskiptaháttum og verið kynferðislegs eðlis. Er háttsemi ákærðu Y og Þ réttilega heimfærð undir 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007. Ákvæðið tæmir sök gagnvart 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

B-liður.

Ákærðu Y og Þ er gefið að sök að hafa í setustofu skipsins sagst ætla að nauðga brotaþola og í kjölfarið hafi ákærði Þ haldið brotaþola og troðið fingri sínum í endaþarm hans utanklæða þannig að fingurinn hafi að hluta farið inn í endaþarminn.

Ákærðu neita sök og eru engin vitni að meintu broti. Standa því hér orð gegn orði. Framburður föður brotaþola um meint brot er aðeins endursögn á frásögn brotaþola og gegn neitun ákærðu dugar hann ekki til sakfellingar. Þá verður ekkert fullyrt af þeirri frásögn móður brotaþola að hann hafi aldrei viljað fara aftur í buxurnar sem hann var í, enda sagði hún að vond lykt hafi verið af þeim eftir veru hans á sjó. Ber því að sýkna ákærðu af þessum ákærulið.

3. tl. A-hluta ákæru. Niðurstaða

Í þessum lið er ákærði Y ákærður fyrir að hafa í allt að fimm skipti potað með fingri eða úrgreiðslugoggi utanklæða í rass brotaþola þar sem hann var við vinnu á skipsdekki. Ákærði viðurkenndi fyrir dómi að hann hefði í eitt skipti slegið í rass brotaþola er hann var við vinnu á skipsdekki. Er það í samræmi við lýsingu vitnisins E og föður brotaþola. Ekkert er unnt að fullyrða um hvort vitnin séu að lýsa sitt hvoru atvikinu eða því sama. Gegn neitun ákærða er því ekki annað sannað en að hann hafi í eitt skipti slegið í rass brotaþola.

Ákærði mótmælir því að háttsemi hans varði við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum og 3. mgr. 99. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Eins og fram kemur í dómi Hæstaréttar í máli nr. 558/2008 er matskennt hvað telst kynferðisleg áreitni þegar um snertingu er að ræða á öðrum stöðum en kynfærum og brjóstum, en í dóminum var ákærði sýknaður þar sem snerting hans á konu var við neðanvert mjóbak en ekki rass eins og ákært var fyrir. Að þessum dómi virtum, með vísan til þess sem áður segir um skilgreiningu á kynferðislegri áreitni og þar sem sannað er að ákærði í máli því sem hér er til úrlausnar sló á rass brotaþola þykir háttsemi hans varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007. Eins og áður segir tæmir ákvæðið sök gagnvart 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

4. tl. A-hluta ákæru. Niðurstaða

Hér er ákærða Þ gefið að sök að hafa í eitt skipti komið aftan að brotaþola þar sem hann var við vinnu á skipsdekki, þrýst sér upp að honum, klemmt hann þannig upp að vinnsluborði og viðhaft samfarahreyfingar við drenginn aftan frá.

Ákærði kannast við að hafa gengið fyrir aftan brotaþola og rýmið hafi verið þröngt. Hann neitar því hins vegar að hafa viðhaft samfarahreyfingar við brotaþola.

Samkvæmt framburði vitna og ákærða X kom það fyrir meðal skipverja að þeir væru að þykjast ríða hver öðrum. Framburður ákærða X hjá lögreglu styður frásögn brotaþola um að ákærði Þ hafi gert þetta við hann, en ákærði X sagði að ákærði Þ hefði komið aftan að brotaþola, klemmt hann upp við vinnuborðið og þóst ríða honum í rass. Fyrir dómi kvaðst ákærði X ekki muna hvort ákærði Þ hefði verið með „hjakkhreyfingar“. Minnisleysi hans fyrir dómi gæti skýrst af því að langt er um liðið frá atvikinu. Framburður ákærða Æ styður jafnframt frásögn brotaþola. Að öllu þessu virtu er sönnuð sú háttsemi sem ákærða Þ er gefið að sök í umræddum ákærulið.

Með vísan til þess sem rakið hefur verið hér að framan um kynferðislega áreitni telst háttsemi ákærða Þ varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 40/2003 og 11. gr. laga nr. 61/2007, en ákvæðið tæmir sök gagnvart 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

B-hluti ákæru. Niðurstaða.

Í þessum hluta ákærunnar er ákærða Þ gefið að sök blygðunarsemisbrot með því að hafa í eitt skipti, er brotaþoli var að horfa á sjónvarp í setustofu, sært blygðunarsemi hans með því að setja í gang klámmynd, hækka hljóðið og loka drenginn inni í setustofunni. Við aðalmeðferð málsins féll ákæruvaldið frá þeirri verknaðarlýsingu í ákæru að ákærði hafi lokað drenginn inni.

Ákærði Þ viðurkennir þá háttsemi sem honum er gefin að sök en mótmælir því að hún sé refsiverð. Samkvæmt 209. gr. almennar hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingu, skal hver sá sem með lostugu athæfi særir blygðunarsemi manna eða er til opinbers hneykslis sæta fangelsi, eða sektum ef brot er smávægilegt. Brotaþoli, sem var aðeins 13 ára þegar umrætt atvik átti sér stað, lýsti því í skýrslutöku sinni fyrir dómi að honum hafi þótt klámmyndin ógeðsleg, sem ákærði játar að hafa sett á, og hann hafi reynt að halda fyrir eyru sín og kodda fyrir andliti sínu. Að mati dómsins er því ljóst að blygðunarsemi drengsins var særð. Verður ákærði Þ sakfelldur fyrir brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingu. Eftir atvikum er ekki ástæða til að heimfæra háttsemi ákærða einnig undir 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

C-hluti ákæru. Niðurstaða.

Ákærða Y er gefið að sök að hafa, er skipið var við bryggju, tekið í fætur brotaþola og haldið honum á hvolfi yfir borðstokknum, milli skips og bryggju og ekki hætt fyrr en brotaþoli hafi sagt að ákærði væri bestur. Þessi háttsemi er í ákæru talin varða við 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Ákærði Y neitar sök. Hann kveðst hafa tekið í gríni utan um drenginn, hallað honum örlítið út fyrir borðstokkinn þannig að öxl hans hafi farið 5-10 cm út fyrir, og spurt hver væri bestur. Þetta samrýmist því sem ákærði sagði hjá lögreglu, um að höfuð og herðar brotaþola hafi farið fram yfir handriðið.

Brotaþoli lýsti því fyrir dómi að ákærði Y hefði tekið hann og hótað að henda honum í sjóinn og ef hann hefði dottið hefði hann örugglega dáið. Þegar brotaþoli var spurður hvernig ákærði hefði haldið honum sagði hann að ákærði hefði haldið honum á fótunum en brotaþoli sagði ekki að hann hefði haldið sér á hvolfi út fyrir borðstokkinn. Það er heldur ekki í samræmi við framburð vitna að ákærði hafi haldið á brotaþola með þeim hætti sem greinir í ákæru, en vitnið I skipstjóri sagði að brotaþoli hafi ekki verið settur út fyrir borðstokkinn og engin hætta hafi verið á ferðum. Þá sagði vitnið E að ákærði hefði ekki sett brotaþola útbyrðis. Vitnið G sagði reyndar fyrir dómi að ef ákærði hefði sleppt drengnum hefði hann dottið í sjóinn, en samt hefði ekki verið raunveruleg hætta á ferðum. Vitnið G gat hins vegar hvorki hjá lögreglu né fyrir dómi lýst því hvernig ákærði hafi haldið á brotaþola og þykir því varhugavert að byggja á framburði vitnisins.

Samkvæmt framansögðu er ósannað að ákærði Y hafi tekið í fætur brotaþola og haldið honum á hvolfi yfir borðstokkinn, milli skips og bryggju, eins og honum er gefið að sök í ákæru. Að mati dómsins hefur ekki verið sýnt fram á að ákærði hafi haldið brotaþola þannig að hætta hafi verið á ferðum eða að 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 eigi við. Verður ákærði Y því sýknaður af þessum hluta ákærunnar.

VI.

Ákærði X er fæddur í […]. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann frá árinu 2001 fjórum sinnum gerst sekur um umferðarlagabrot. Þá var hann dæmdur á árinu 2001 í 45 daga fangelsi, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar ber að líta til þess að brot ákærða beindist að 13 ára dreng. Þá var brotið framið í félagi við annan og er það virt ákærða til refsiþyngingar, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði hefur játað háttsemi sína og er það virt honum til málsbóta. Að öllu þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 45 daga, sem bundin verður skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði Y er fæddur í […]. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Við ákvörðun refsing ákærða verður litið til þess að brot hans beindust að 13 ára dreng. Þá er það virt ákærða til refsiþyngingar að brot samkvæmt a-lið 2. tl. A-hluta ákæru var framið í félagi við annan, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Til refsilækkunar horfir að ákærði hefur játað háttsemi í a-lið 2. tl. A-hluta ákæru og háttsemi sem hann er sakfelldur fyrir í 3. tl. A-hluta ákæru. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin, með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga, fangelsi í 60 daga. Verður refsing hans skilorðsbundin, eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði Þ er fæddur í […]. Í sakavottorði ákærða kemur fram að hann hefur tvívegis gerst sekur um umferðarlagabrot, á árinu 2001. Ákærði hefur játað háttsemi í a-lið 2. tl. A-hluta ákæru og B-hluta ákæru og er það virt honum til málsbóta. Til refsiþyngingar horfir að brot ákærða beindust að 13 ára gömlum dreng og brot ákærða samkvæmt a-lið 2. tl. A-hluta ákæru var framið í félagi við annan, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Refsing ákærða þykir hæfilega ákveðin, með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga, fangelsi í þrjá mánuði. Rétt þykir að binda refsingu ákærða skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði Æ er fæddur í […]. Fram kemur í sakavottorði ákærða að á árinu 2001 var hann dæmdur í 45 daga fangelsi, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þá hefur hann tvívegis gerst sekur um fíkniefnalagabrot, á árinu 2002 og 2008. Refsing ákærða verður ákveðin með sama hætti og hjá ákærða X, fangelsi í 45 daga, sem bundin verður skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

VII.

Eftir þessum úrslitum verða ákærðu dæmdir til að greiða sakarkostnað málsins. Samkvæmt yfirliti um sakarkostnað er um að ræða kostnað vegna vottorðs sálfræðings, 35.000 krónur, sem ákærðu ber að greiða óskipt. Þá ber ákærðu að greiða óskipt þóknun verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hrl., sem þykir hæfilega ákveðin 376.500 krónur, að virðisaukaskatti meðtöldum. Einnig ber þeim að greiða óskipt þóknun réttargæslumanns, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef hdl., sem þykir hæfilega ákveðin, með hliðsjón af tímaskýrslu, 225.900 krónur, að virðisaukaskatti meðtöldum, auk aksturskostnaðar að fjárhæð 34.650 krónur.

Dóm þennan kveða upp héraðsdómararnir S-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

D ó m s o r ð:

Ákærðu X og Æ sæti hvor um sig fangelsi í 45 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði Y sæti fangelsi í 60 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði Þ sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærðu greiði óskipt 672.050 krónur í sakarkostnað, þar með talda 376.500 króna þóknun verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, og 225.900 króna þóknun réttargæslumanns, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, og aksturskostnað að fjárhæð 34.650 krónur.

S-kvk-nf B-kvk-nf

J-kk-nf H-kk-nf

S-kk-nf S-kk-nf