S-445/2016

Mál þetta, sem dómtekið var þriðjudaginn 18. október 2016, er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 21. júní 2016, á hendur A, kt. 000000-0000, [...], Reykjavík, fyrir líkamsárás og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa, [...] 2015, í búningsklefa hjá [...] í Reykjavík, rifið í hárið á B, kt. 000000-0000, og slengt höfði hans utan í vegg, með þeim afleiðingum að hann hlaut yfirborðsáverka á hársverði.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og við 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, sbr. 3. gr. laga nr. 52/2009.

Verjandi krefst þess að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna, sem greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

[...] 2015, laust eftir klukkan 17, hafði C samband við lögreglu og óskaði eftir aðstoð vegna líkamsárásar sem sjö ára sonur hennar, B, hefði orðið fyrir í búningsklefa [...] um klukkustund fyrr. Lögreglumaður ræddi við drenginn og móður hans á heimili þeirra og kemur fram í skýrslu að faðir drengsins, D, hafi tekið þátt í viðræðum í gegnum Skype-forrit, en hann hafi verið staddur erlendis. Í skýrslu lögreglu kemur fram að drengurinn hafi sagt frá því að hann hefði verið að leika við annan dreng, sem héti F, í búningsklefanum. Hann hefði lyft F upp, en misst hann, með þeim afleiðingum að hann datt í gólfið og meiddi sig. Stuttu síðar hefði faðir F komið inn í búningsklefann og hefði hann verið mjög reiður, rifið í hár B og slengt höfði hans í vegginn. B sagði manninn hafa gert þetta fimm sinnum og kvaðst hann finna til í hnakkanum þar sem höfuð hans lenti í veggnum.

Lögreglumenn ræddu við E [...]þjálfara í húsnæði [...], en hann kvaðst ekki hafa orðið vitni að atvikinu. Hann greindi svo frá að hann hefði komið í búningsklefann eftir að B missti F svo að hann skall með andlitið í gólfið. Hann hefði hlúð að F, sem hefði verið með bólgna vör, en yfirgefið búningsklefann eftir að drengurinn hafði róast. Skömmu síðar hefði hann verið kallaður aftur til og hefði B þá verið grátandi. Drengur að nafni H, sem með honum var, hefði sagt frá því að faðir F hefði komið inn í klefann, rifið í höfuð B og slengt honum til.

Móðir B leitaði með drenginn á bráðamóttöku Landspítala þennan dag. Í vottorði G, sérfræðings í heimilislækningum, kemur fram að við skoðun hafi drengurinn ekki reynst vera með sýnilegt mar eða áberandi kúlu á hnakkanum, en verið „aðeins þreifiaumur“ á bláhnakkanum í hársverðinum aftanvert.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu [...] 2015. Hann kvaðst í umrætt sinn hafa komið að F syni sínum grátandi í búningsklefanum og hefði hann verið með sprungna neðri vör. B og annar drengur, sem af gögnum málsins verður ráðið að hafi verið H, hefðu komið inn í búningsklefann og hefði hann spurt þá hvað hefði gerst. H hefði sagt honum að B hefði lyft F upp og hefði hann síðan fallið í gólfið. Ákærði kvaðst hafa viljað fá skýringar á þessu hjá B, en drengurinn hefði ekki viljað ræða við hann og togað bolinn sinn yfir höfuð. Kvaðst ákærði þá hafa reynt að losa bolinn með fingri og útilokaði ekki að fingurinn hefði við það strokist við andlit drengsins. Hann hefði sagt við B að hann myndi segja foreldrum hans og þjálfaranum frá þessu og yfirgefið búningsklefann. Drengurinn hefði verið farinn að gráta þegar hann fór. Borinn var undir ákærða lýsing B á atvikum og kvað hann þær vera fjarri sannleikanum. Þá var borinn undir ákærða frásögn H við skýrslutöku hjá lögreglu þar sem m.a. kom fram að ákærði hefði tekið í hár B og skellt höfði hans í vegginn. Ákærði kvaðst ekki vita hvað hann ætti að segja, en kannski hefði drengurinn rykkt sér til þegar hann reyndi að toga í bolinn, með þeim afleiðingum að hann hefði rekið höfuðið í vegginn án þess að hann hefði veitt því athygli.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins eftir því sem nauðsynlegt þykir vegna úrlausnar þess.

Ákærði kvaðst hafa fundið son sinn kjökrandi í búningsklefa þegar hann kom að sækja hann á [...]æfingu þennan dag. Hefði drengurinn haldið um andlit sér og hann séð að hann var með bólgna og sprungna vör, og blóðugur í kringum framtönn. Hann kvaðst hafa spurt drenginn hvað hefði gerst, en ekki fengið nein svör. Þá hefði annar drengur sem þarna var sagt honum að F og B hefðu verið að leika sér og að B hefði misst hann. Skömmu síðar hefði B komið inn í klefann og kvaðst ákærði hafa spurt hann hvort hann hefði gert þetta. Hann hefði jafnframt krafið drenginn um afsökunarbeiðni og verið dálítið strangur við hann, spurt hann hvort hann gerði sér grein fyrir því að hann hefði getað stórslasað F. Drengurinn hefði setið í hnipri á meðan á þessu stóð, haldið bolnum fyrir andlitið og engu svarað. Ákærði kvaðst hafa lokið við að klæða son sinn og hefði hann því næst beygt sig niður að B og tekið bolinn frá andliti hans til að ná augnsambandi við hann. Við þetta hefði fingur hans strokist við gagnauga drengsins, sem hefði brugðið við það og kippst til. Ákærði kvaðst ekki hafa veitt því athygli hvort höfuð hans hefði slegist í vegginn við þetta. Hann kvaðst hafa sagt við drenginn að hann ætlaði að ræða þetta atvik við þjálfarann og foreldra hans og síðan hefði hann yfirgefið búningsklefann. Ákærði hafnaði því alfarið að hafa rifið í hár drengsins og slengt höfði hans í vegginn. Hann kvað þó telja mögulegt að drengurinn hefði rekist í vegginn þegar hann kipptist til eins og að framan greinir.

E [...]þjálfari kvaðst hafa heyrt vein frá búningsklefanum og hraðað sér þangað. Þar hefði F, sem var minnsti strákurinn í hópnum, verið hágrátandi. Drengurinn hefði sagt honum að hann hefði dottið og bent á munninn. Vitnið kvaðst hafa látið drenginn skola munninn, gefið honum vatnssopa og hefði honum virst hann vera orðinn rólegur. Hann hefði því farið aftur inn í sal til að sinna hópnum sem þar var að æfa. Skömmu síðar hefði móðir drengs að nafni H komið til hans og sagt honum að eitthvað hefði komið upp á inni í klefa. Vitnið kvaðst hafa farið aftur í búningsklefann og hefði B þá verið þar grátandi og niðurlútur. Drengurinn hefði ekki viljað ræða við hann um það sem hefði gerst og hefði hann hringt í móður hans og beðið hana um að koma að sækja hann. Vitnið kvað sér hafa verið sagt eftir á að F hefði meiðst eftir að B missti hann í gólfið. Hann kannaðist við það sem fram kom hjá honum við skýrslutöku hjá lögreglu að F hefði verið með rauða vör, eins og hann hefði bitið í vörina. Þá kvað hann geta verið að vörin hefði verið bólgin eins og þar sagði.

B kvaðst hafa verið að leika sér eftir [...]æfingu og hefði hann lyft dreng, sem hann myndi ekki hvað héti. Síðan hefði hann óvart misst drenginn, sem hefði dottið niður á gólf og við það bitið í vörina á sér. Drengurinn hefði farið að gráta „rosalega hátt“. Þá hefði E [...]þjálfari komið inn í klefann, farið með drenginn inn á salerni, látið hann skola munninn og fengið honum kaldan poka til að leggja á vörina. E hefði síðan sagt drengnum að fara inn í klefa og klæða sig þar sem faðir hans væri alveg að koma. B kvaðst hafa verið hræddur og hefði hann því farið inn á salerni og beðið þar. Þegar hann kom inn í búningsklefann aftur hefði faðir drengsins verið þar með honum. Hann hefði þá sest á bekk og sýndi hann með látbragði við skýrslutökuna hvernig hann hefði togað hálsmálið á peysunni sinni upp fyrir höfuð. Hann sagði föðurinn hafa verið að spyrja sig margra spurninga og hefði hann verið að hugsa hverju hann ætti að svara. Síðan hefði faðirinn byrjað að taka í hann og lýsti drengurinn því með orðum og látbragði hvernig faðirinn hefði gripið í hár hans framanvert á hvirfli og ýtt höfði hans aftur: „Svona búmm, búmm, beint í vegginn.“ Drengurinn lýsti þessu nánar þannig að maðurinn hefði gripið í hálsmálið á peysunni og í hárið með sama handtaki og sýndi hvernig hann hefði ýtt og togað í hárið þannig að höfuð hans fór fram og aftur. Hann kvaðst enn þá hafa verið með peysuna yfir andlitinu þegar þetta gerðist. Höfuðið hefði farið „mjög oft“ í vegginn, „svona fimm eða tíu sinnum“. Hann lýsti því að veggurinn hefði ekki verið sléttur, heldur eins og malbik, það hefðu verið „oddar“ á honum. Þá lýsti hann því að faðirinn hefði sagt við hann: „Svaraðu, svaraðu“ á meðan hann gerði þetta. Hann kvaðst hafa meitt sig í hnakkanum og aftan á hálsinum við þetta. Loks kvaðst hann hafa hraðað sér yfir í annan búningsklefa eftir að maðurinn sleppti honum. Honum hefði liðið mjög illa eftir þetta og farið að hágráta.

H lýsti því að B hefði verið að halda á litlum krakka inni í búningsklefanum og hefði hann óvart misst hann. Litli drengurinn hefði farið að gráta og „öskrað ógeðslega hátt“. Síðan hefði faðir drengsins komið og spurt hvað væri að. B hefði farið að fela sig svo að hann yrði ekki skammaður, en hann hefði komið aftur inn í klefann áður en faðir drengsins var farinn og hefði drengurinn bent á hann og sagt að hann hefði gert þetta. H sýndi við skýrslutökuna hvernig B hefði þá dregið bolinn upp fyrir höfuð sér. Maðurinn hefði sagt við hann: „Segðu fyrirgefðu, segðu fyrirgefðu“, um fjórum sinnum, en B hefði ekki sagt neitt. Þá hefði maðurinn tekið í hárið á B og skellt höfði hans í vegginn, og sýndi H með látbragði hvernig maðurinn hefði gripið í hár drengsins framanvert ofan á höfði og að hnakkinn hefði skollið í vegginn. Hann kvað manninn aðeins hafa slegið höfði B einu sinni í vegginn. Hann hefði haldið í hárið í stutta stund, eða í tvær til þrjár sekúndur. Síðan hefði maðurinn farið með syni sínum. H kvaðst ekki hafa haldið að þetta hefði verið svo vont, en síðan hefði hann séð að B var farinn að gráta. Sérstaklega spurður sagði hann að það hefði verið maðurinn sem hreyfði höfuðið á B, en B hefði ekki hreyft sig neitt. Síðan bætti hann við: „Ég veit það ekki alveg en það er mjög líklegt að það var þannig.“ Loks svaraði hann því játandi að hann væri að segja að maðurinn hefði fært höfuðið á B í vegginn og bætti við: „dálítið fast“.

F, sonur ákærða, kvaðst hafa dottið í gólfið eftir að B reyndi að halda á honum en missti hann. Hann hefði meitt sig í vörinni og tönninni og farið að gráta. Síðan hefði faðir hans komið og skammað B fyrir að hafa meitt hann. Hann hefði ekki gert neitt annað við B og ekki komið við hann.

I, móðir H, sagðist hafa komið inn í búningsklefann til að sækja son sinn og séð þar B, sem hefði verið miður sín. H hefði sagt henni óðamála frá því sem hann hefði séð og hefði hún haft uppi á þjálfaranum og sagt honum að eitthvað hefði gerst. C, móðir B, kvaðst hafa sótt drenginn eftir að hafa fengið símhringingu úr íþróttahúsinu. Hún hefði rætt við manninn sinn sem var staddur erlendis og hefðu þau ákveðið að hringja á lögreglu. Hún sagði B hafa verið auman aftan á höfðinu eftir atvikið. Þá gaf G læknir skýrslu fyrir dóminum, gerði grein fyrir og staðfesti læknisvottorð sitt.

Niðurstaða

Svo sem gögn málsins bera með sér hafði gengið á ýmsu í búningsklefa [...] þegar þau atvik urðu sem mál þetta varðar. Eins og rakið hefur verið voru þrír drengir staddir í klefanum, brotaþoli, B, sem þá var sjö ára, sonur ákærða, F, sex ára, og H, átta ára. Þegar ákærði kom að sækja son sinn hafði drengurinn meiðst og var honum sagt að B hefði valdið því. Fyrir liggur að þegar B kom inn í klefann settist hann á bekk upp við vegg og dró íþróttapeysu sína yfir höfuð sér. Af vitnisburði drengsins og H verður glöggt ráðið að hann var miður sín yfir því sem hafði gerst og óttaðist viðbrögð ákærða. Við aðalmeðferð málsins lýstu ákærði og drengirnir þrír atburðarásinni sem á eftir fylgdi og voru þær lýsingar ekki á einn veg.

Ákærði neitar sök í málinu. Framburður hans fyrir dóminum var á þá leið að hann hefði í umrætt sinn tekið í íþróttapeysu B og dregið hana frá andliti drengsins til að ná augnsambandi við hann. Við þetta hefði fingur hans strokist við gagnauga drengsins, sem hefði kippst til og útilokaði ákærði ekki að höfuð hans hefði getað rekist í vegginn þegar það gerðist. Ákærði hefur því viðurkennt að hafa snert drenginn og verður þegar af þeirri ástæðu ekki byggt á framburði F, sonar hans, um að hann hafi ekki séð slíkt eiga sér stað. Við mat á framburði F er jafnframt til þess að líta að hann var mjög ungur þegar atvikið varð, auk þess sem augljóst var að mati dómsins að skýrslugjöf fyrir dóminum, þar sem hann var spurður um athafnir föður síns, var honum erfið. Þá er þess að geta að við yfirheyrslu hjá lögreglu bar ákærði fyrst um að B hefði hugsanlega rykkt höfðinu til eftir að frásögn H af atvikum hafði verið borin undir hann. Hefur framburður ákærða verið misvísandi að þessu leyti.

B og H báru báðir fyrir dóminum að ákærði hefði tekið í hár B þar sem hann sat á bekknum og sýndu þeir með látbragði að ákærði hefði gripið í hár drengsins ofanvert á höfði. Er fullt samræmi með lýsingum drengjanna hvað þetta varðar. Þá báru drengirnir jafnframt að ákærði hefði í framhaldinu ýtt höfði B í vegginn. Sagði B fyrir dómi að þetta hefði gerst um fimm eða tíu sinnum, en í frumskýrslu lögreglu er haft eftir honum að það hafi verið fimm sinnum. H bar hins vegar við skýrslutöku fyrir dómi að ákærði hefði einungis haldið í hár B í stutta stund, eina eða tvær sekúndur, og slegið höfði hans einu sinni í vegginn. H gaf skýra og greinargóða lýsingu á atvikum í skýrslu sinni fyrir dóminum og var frásögn hans í samræmi við það sem hann hafði borið um hjá lögreglu. Fær skýrsla hans jafnframt stoð í framburði B þótt sá síðarnefndi hafi gengið lengra í lýsingum sínum á atvikinu. Í því sambandi er til þess að líta að gögn málsins og framburður vitna, sem rakinn hefur verið, bera með sér að atvikið hafi fengið mjög á B og kann það að hafa haft áhrif á frásögn hans. Er það niðurstaða dómsins að leggja beri trúverðugan framburð H til grundvallar um það sem gerðist í umrætt sinn. Gegn neitun ákærða þykir, með hliðsjón af öllu framangreindu, sannað að hann hafi veist að drengnum með þeim hætti sem í ákæru greinir. Verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og telst háttsemi hans þar rétt færð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur árið [...] og hefur hann ekki sætt refsingu. Við ákvörðun refsingar í málinu er til þess að líta að ákærði er sakfelldur fyrir valdbeitingu gagnvart ungu barni. Jafnframt verður litið til þess að gögn málsins bera með sér að ákærði hafi verið í ójafnvægi þegar hann olli brotinu, eftir að hafa komið að syni sínum meiddum í búningsklefanum. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 300.000 króna sekt til ríkissjóðs, sem honum ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, en sæta ella fangelsi í 20 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef B. T-kk-ef hrl., 475.695 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 36.000 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið D-kvk-nf Ö-kvk-nf V-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D ó m s o r ð :

Ákærði, A, greiði 300.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, en sæti ella fangelsi í 20 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef B. T-kk-ef hrl., 475.695 krónur, og 36.000 krónur í annan sakarkostnað.

R-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)