S-11/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 1. desember sl., höfðaði lögreglustjórinn á Ísafirði með ákæru 15. mars 2006 á hendur ákærðu, S-kvk-þgf K. S-kvk-þgf, kt. [---], Urðarvegi 45, Ísafirði;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 26. nóvember 2005, ekið bifreiðinni PI-993 undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,36%) frá Urðarvegi niður Bæjarbrekkuna, um Hafnarstræti og að veitingahúsinu Langa Manga við Aðalstræti, þar sem lögreglan hafði afskipti af henni.

Telst þetta varða við 1. mgr. sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997, 186. gr. laga nr. 82/1998 og 7. gr. laga nr. 84/2004.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til sviptingar ökuréttinda skv. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993 og nr. 84/2004.“

Ákærða gerir þær kröfur í málinu að hún verði sýknuð af kröfum ákæruvaldsins. Þá krefst verjandi hennar hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

I.

Samkvæmt framlögðum rannsóknargögnum barst lögreglunni á Ísafirði tilkynning símleiðis laugardaginn 26. nóvember 2005, um kl. 00:12, þess efnis að ökumaður bifreiðarinnar PI-993, sem á leið væri frá Túngötu á Ísafirði, áleiðis að veitingastaðnum Langa Manga við Aðalstræti, væri hugsanlega ölvaður. Er í frumskýrslu lögreglu bókað að tveir lögreglumenn hafi þegar haldið af stað í leit að bifreiðinni og fljótlega orðið hennar varir er henni var ekið um Silfurtorg á móts við Hótel Ísafjörð. Stuttu síðar hafi bifreiðinni verið lagt í stæði við fyrrnefndan veitingastað.

Lögregla fór að bifreiðinni PI-993 og ræddi við ökumann hennar, ákærðu í máli þessu. Er í frumskýrslu lögreglu bókað að ákærða hafi aðspurð neitað því að hafa verið að drekka áfengi. Fór ákærða yfir í lögreglubifreiðina þar sem hún var látin þreyta öndunarpróf í SD-2 mæli. Á grundvelli niðurstöðu þeirrar mælingar var ákærða handtekin, um kl. 00:20, vegna gruns um ölvunarakstur. Á lögreglustöðinni á Ísafirði stuttu síðar, eða um kl. 00:44, dró læknir blóð úr ákærðu til alkóhólrannsóknar. Laust fyrir kl. 01:00 var ákærða leyst úr haldi lögreglu.

Samkvæmt niðurstöðu alkóhólrannsóknar Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði á blóðsýni, sem tekið var úr ákærðu í þágu rannsóknar málsins, var alkóhólmagn í blóði hennar 1,36‰.

II.

Ákærða skýrði svo frá fyrir dómi að skömmu fyrir miðnætti (5-6 mínútum) umrædda nótt hefði hún ekið bifreiðinni PI-993 frá Túngötu á Ísafirði og að veitingastaðnum Langa Manga þar sem hún hefði stöðvað bifreiðina. Með sér í bifreiðinni sagði ákærða hafa verið vinkonu sína, C-x-x L-x-x. Á akstursleið sinni kvaðst ákærða hafa veitt athygli kyrrstæðri lögreglubifreið, eða um það leyti sem hún ók fram hjá Hótel Ísafirði.

Ákærða sagðist hafa setið í ökumannssæti kyrrstæðrar bifreiðarinnar er lögreglubifreið hefði stöðvað fyrir aftan bifreið hennar. Þá hefðu verið liðnar tvær til fimm mínútur frá því að ákærða stöðvaði bifreiðina við veitingastaðinn. Hún hefði í kjölfarið verið færð á lögreglustöðina á Ísafirði þar sem tekið hefði verið úr henni blóð til rannsóknar. Aðspurð um hversu langur tími hefði liðið frá því að hún kom á lögreglustöðina og þar til henni var dregið blóð kvaðst ákærða telja að liðið hefði næstum klukkustund. Þá tók ákærða fram að talsverður tími hefði einnig liðið frá því að lögregla hafði af henni afskipti og þar til hún var færð á lögreglustöðina.

Um áfengisneyslu sína umrætt kvöld bar ákærða að hún hefði neytt tveggja glasa af rauðvíni með kvöldverði um kl. 19:30 til 20:00. Sagðist ákærða aðspurð ekki hafa fundið til áfengisáhrifa við aksturinn. Eftir ökuferðina hefði hún síðan drukkið kókblandað vodka að ⅓ í eins lítra flösku. Hefði hún drukkið meira en ⅔ hluta blöndunnar frá því að hún stöðvaði bifreiðina við Langa Manga og þar til hún var handtekin. Afganginn kvaðst ákærða hafa sett í tösku sem hún var með.

Eftir að vitnið Þ-kvk-nf I-kvk-nf K-kvk-nf hafði gefið skýrslu við aðalmeðferð málsins gaf ákærða viðbótarskýrslu fyrir dómi. Voru borin undir ákærðu ummæli vitnisins þess efnis að ákærða hefði í samkvæmi umrætt kvöld tjáð vitninu að hún gæti ekki neytt áfengis þar sem hún hefði stuttu áður tekið inn sterk verkjalyf (parkódín forte) vegna bakverkja. Staðfesti ákærða að hafa látið þessi orð falla við vitnið. Ennfremur kom fram hjá ákærðu að er hún hefði drukkið ⅔ hluta fyrrnefndrar vodkablöndu í bifreiðinni um nóttina hefði verið liðinn það langur tími frá inntöku verkjalyfjanna að hún hefði talið óhætt að neyta áfengis.

III.

J-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf lögregluvarðstjóri greindi svo frá fyrir dómi að lögreglu hefði umrætt sinn borist tilkynning um hugsanlegan ölvunarakstur ökumanns bifreiðarinnar PI-993 sem á leið væri niður Eyrina. Vitnið sagðist hafa verið í lögreglubifreið á bifreiðarstæði við Hótel Ísafjörð þegar bifreiðinni PI-993 hefði verið ekið fram hjá. Vitnið kvað lögreglu, sem verið hefði í viðbragðsstöðu vegna áðurnefndrar tilkynningar, þegar hafa farið á eftir bifreiðinni. Í framhaldinu hefði bifreiðinni PI-993 verið ekið stutta vegalengd, mögulega 50-60 metra, áfram eftir götunni en síðan inn á bifreiðastæði við veitingastaðinn Langa Manga þar sem hún hefði verið stöðvuð. Hefði lögreglubifreiðinni verið lagt aftan við PI-993 og starfsfélagi vitnisins strax hlaupið út og að ökumannshurð bifreiðarinnar. Var á vitninu að skilja að félagi þess hefði farið út úr lögreglubifreiðinni nánast samtímis því að bifreiðin PI-993 nam staðar. Kvaðst vitnið síðan hafa farið í humátt á eftir félaga sínum og að bifreiðinni.

Í bifreiðinni PI-993 sagði vitnið hafa verið tvær stúlkur. Sú sem ók bifreiðinni, ákærða í máli þessu, hefði fljótlega komið út úr henni og farið yfir í lögreglubifreiðina þar sem hún hefði gefið öndunarsýni. Í kjölfarið hefði ákærða verið flutt á lögreglustöð.

Aðspurt kvaðst vitnið hvorki hafa séð ákærðu drekka í bifreiðinni né séð í bifreiðinni flösku. Tók vitnið fram að örstuttur tími, örfáar sekúndur, hefði liðið frá því að það og félagi þess fóru út úr lögreglubifreiðinni og þar til þeir voru komnir að bifreið ákærðu.

S-kk-nf B. S-kk-nf sagði varðstofu lögreglu umrætt sinn hafa borist tilkynning um ökumann sem hugsanlega væri ölvaður. Tilkynningunni hefði fylgt lýsing á bifreiðinni, meðal annars tegundarheiti og númer, PI-993.

Mjög fljótlega hefðu vitnið og starfsfélagi þess séð til bifreiðarinnar, en þeir hefðu þá verið í lögreglubifreið nærri Silfurtorgi. Vitnið sagði þá félaga þegar hafa farið á eftir bifreiðinni, ekið rétt fyrir aftan hana og gefið ökumanni stöðvunarmerki. Í kjölfarið hefði bifreiðin verið stöðvuð á móts við veitingastaðinn Langa Manga. Í beinu framhaldi kvaðst vitnið hafa farið út úr lögreglubifreiðinni og að ökumannshurðinni á PI-993. Einhverjum vandkvæðum bundið hefði verið að opna þá hurð og vitnið því farið að hægri hlið bifreiðarinnar og haft tal af ökumanni hennar, ákærðu í málinu.

Fram kom hjá vitninu að akstursleið ákærðu, eftir að lögregla hóf eftirförina, hefði verið stutt; „einhverjir metrar“. Þá hefði örstuttur tími liðið frá því að ákærða stöðvaði bifreiðina PI-993 og þar til lögregla kom að henni.

Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa séð ákærðu meðhöndla áfengi í bifreiðinni. Vitnið kannaðist hins vegar við að í bifreiðinni hefðu verið tvær eða þrjár flöskur með áfengi, en þær hefðu legið á gólfinu aftur í bifreiðinni. Er vitnið var beðið að lýsa flöskunum svaraði það: „Þetta eru einhverjar gosflöskur sem eru áfengar“.

Vitnið sagði ákærðu í framhaldinu hafa komið yfir í lögreglubifreiðina þar sem hún hefði gefið öndunarsýni. Þrátt fyrir ófullkominn blástur ákærðu hefði SD-2 öndunarsýnamælirinn sýnt að ákærða hefði neytt áfengis. Þá sagðist vitnið hafa séð það á fasi ákærðu að hún hefði verið búin að neyta áfengis. Ákærða hefði því verið handtekin og færð á lögreglustöð þar sem læknir hefði tekið úr henni blóðsýni.

C-x-x L-x-x skýrði svo frá fyrir dómi að umrætt kvöld hefði hún verið í samkvæmi að Túngötu 3 á Ísafirði ásamt ákærðu og fleira fólki. Vitnið kvað sig og fleiri samkvæmisgesti hafa neytt áfengis en sagði ákærðu ekki hafa gert það þar sem hún hefði verið búin að taka inn lyf vegna bakverkja.

Fram kom hjá vitninu að það hefði farið úr samkvæminu ásamt ákærðu og þær ætlað á veitingastaðinn Langa Manga. Vitnið sagðist hafa séð til lögreglu fyrir utan Hótel Ísafjörð og hefði lögregla gefið ákærðu merki um að stöðva bifreiðina. Það hefði ákærða gert stuttu síðar, framan við nefndan veitingastað.

Vitnið sagði þær ákærðu hafa verið með flösku í bifreiðinni, sem vitnið kvaðst halda að innihaldið hefði blöndu af gini og vodka, og hefði ákærða drukkið úr flöskunni eftir að hún stöðvaði bifreiðina, en áður en lögregla kom að henni. Aðspurt um magn þess sem ákærða hefði drukkið áætlaði vitnið að hún hefði drukkið um helming áfengisblöndunnar, á um einni mínútu. Um ástæðu þess að ákærða hefði kosið að drekka þetta áfengi á þessum tímapunkti gat vitnið ekkert borið.

Þ-kvk-nf I-kvk-nf K-kvk-nf bar fyrir dómi að umrætt kvöld hefði hún verið gestkomandi í samkvæmi á heimili unnusta ákærðu við Túngötu á Ísafirði. Vitnið sagðist ekki hafa neytt áfengis í samkvæminu. Það hefði ákærða heldur ekki gert þar sem hún hefði verið á sterkum verkjalyfjum vegna bakverkja. Sérstaklega aðspurt kvaðst vitnið hvorki hafa séð ákærðu drekka né á henni áfengisáhrif.

Vitnið sagði ákærðu hafa yfirgefið samkvæmið rétt fyrir miðnætti. Stuttu síðar hefði vitnið einnig farið úr samkvæminu. Kom fram hjá vitninu að það hefði hitt ákærðu aftur síðar um nóttina, en hún hefði þá verið stödd fyrir utan lögreglustöðina. Aðspurt um hvort vitnið hefði þá séð þess einhver merki að ákærða væri undir áhrifum áfengis svaraði vitnið: „Nei, ég var ekki beint að pæla í því ef ég á að segja alveg satt. Ég hérna, tók ekkert eftir því.“

IV.

Í málinu liggur fyrir skriflegt álit Lyfjafræðistofnunar Háskóla Íslands, Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, vegna rannsóknar á blóðsýni sem tekið var úr ákærðu aðfaranótt 26. nóvember 2006. Í álitinu, dagsettu 5. maí 2006, sem unnið var af K-kvk-þgf M-kvk-þgf deildarstjóra og E-kvk-þgf S-kvk-þgf lyfjafræðingi, segir meðal annars svo:

„Etanólþéttni mældist 1,51‰ í blóði (endanleg niðurstaða 1,36‰). Eins og fram kemur í bréfi embættisins var sýnið tekið kl. 00:44 eða 32 mín eftir að tilkynning barst lögreglu. Ekkert þvagsýni úr viðkomandi barst Rannsóknarstofunni.

Fram kemur í bréfinu að kærða segist hafa drukkið eftir að akstri lauk. Segist hún hafa drukkið u.þ.b. ⅔ lítra af áfengisblöndu. Það áfengismagn má ætla að sé um 600-700 ml af um 13% áfengi eða um 60 g af etanóli. Einnig kemur fram að viðkomandi hafi drukkið 2 glös af rauðvíni með mat um kl. 19:30 eða um 5 klst fyrir sýnatöku. „Tvö glös“ af rauðvíni er ekki nákvæm stærð frekar en ofannefnd áfengisblanda. Ef reiknað er með um 150 ml af 12% rauðvíni í hvoru glasi er þetta um 25 g af etanóli. Reikna má að etanólstyrkur í blóði konu, sem er 78 kg, geti mælst um 0,5-07‰ að hámarki eftir drykkju á 300 ml af 12% rauðvíni. Brotthvarshraða etanóls hjá kærðu er ekki hægt að reikna nákvæmlega þar sem ekki var tekið annað blóðsýni. Brotthvarfshraði er einstaklingsbundinn og er 0,125 til 0,25‰ á klst. Ef reiknað er með lágmarks brotthvarfshraða (0,125‰) er etanól í blóði kærðu kl.00:44 vegna þeirrar drykkju nánast horfið.

Ef kona (78 kg) drekkur 600-700 ml af 13% áfengisblöndu á mjög skömmum tíma gæti etanólstyrkur í blóði hennar náð 1,2-1,7‰ eftir 1-1½ klst. Þegar neyslu etanóls er hætt líður nokkur tími þar til allt það etanól, sem kann að vera í maga og þörmum hefur náð að frásogast. Venjulega er gert ráð fyrir að því ljúki að mestu á 1-1½ klukkustund. Samkvæmt þessu er því nær útilokað að allt þetta áfengi hafi náð að frásogast á innan við ½ klst. frá meintum ölvunarakstri og að sýnatöku. Kærða hefur því hafið drykkju fyrir miðnætti þetta kvöld og því verið undir áhrifum áfengis við akstur kl. 00:12.“

K-kvk-nf M-kvk-nf kom fyrir dóm og staðfesti og skýrði álit sitt og E-kvk-ef S-kvk-ef. Aðspurt sagði vitnið nánast útilokað að svo mikið alkóhólmagn, sem reyndist vera í blóðsýni ákærðu, hafi náð að frásogast frá meltingarfærum og út í blóðið á um hálfri klukkustund. Til að ná slíkri etanólþéttni þyrfti lengri tíma.

Verkjalyfið parkódín forte sagði vitnið hvorki hafa áhrif á alkóhólmælingu sem slíka né frásog alkóhóls frá meltingarfærum.

V.

Upplýst er með framburði ákærðu og vitna að umrædda nótt ók hún bifreiðinni PI-993 frá Túngötu á Ísafirði og að veitingastaðnum Langa Manga við Aðalstræti.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst lögreglunni á Ísafirði tilkynning símleiðis aðfaranótt 26. nóvember 2005, um kl. 00:12, þess efnis að ökumaður bifreiðinnar PI-993, sem á leið væri frá Túngötu á Ísafirði áleiðis að veitingastaðnum Langa Manga við Aðalstræti, væri hugsanlega ölvaður. Þar segir jafnframt að ákærða hafi verið handtekin stuttu síðar, eða um kl. 00:20, vegna gruns um ölvunarakstur. Þá kemur fram í skýrslunni, sem og í framlögðu blóðtökuvottorði, að um kl. 00:44 hafi læknir dregið blóð úr ákærðu til alkóhólrannsóknar.

Ekkert haldbært hefur komið fram í málinu sem gefur ástæðu til að draga í efa að framangreindar tímasetningar séu réttar. Verða þær því lagðar til grundvallar við úrlausn málsins.

Samkvæmt framburði þeirra tveggja lögreglumanna, sem afskipti höfðu af ákærðu um nóttina, leið mjög stuttur tími frá því að ákærða stöðvaði bifreiðina PI-993 við Langa Manga og þar til annar þeirra kom að bifreiðinni. Nefndi J-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf lögregluvarðstjóri örfáar sekúndur í því sambandi og félagi hans, S-kk-nf B. S-kk-nf, talaði um örstuttan tíma. Ákærða kvað hins vegar tvær til fimm mínútur hafa liðið frá því að hún stöðvaði bifreiðina PI-993 og þar til lögreglubifreið var lagt aftan við hana. Þá verður ráðið af framburði vitnisins C-x-x L-x-x að hún teldi um eina mínútu hafa liðið frá því að ákærða stöðvaði bifreiðina og þar til lögregla kom að henni. Framburður vitnisins var þó hvorki nákvæmur né afdráttarlaus um þetta atriði.

Í niðurstöðum framlagðs álits Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, en álitið er ítarlega rakið í kafla IV hér að framan, segir meðal annars svo: „Ef kona (78 kg) drekkur 600-700 ml af 13% áfengisblöndu á mjög skömmum tíma gæti etanólstyrkur í blóði hennar náð 1,2-1,7‰ eftir 1-1½ klst. Þegar neyslu etanóls er hætt líður nokkur tími þar til allt það etanól, sem kann að vera í maga og þörmum hefur náð að frásogast. Venjulega er gert ráð fyrir að því ljúki að mestu á 1-1½ klukkustund. Samkvæmt þessu er því nær útilokað að allt þetta áfengi hafi náð að frásogast á innan við ½ klst. frá meintum ölvunarakstri og að sýnatöku. Kærða hefur því hafið drykkju fyrir miðnætti þetta kvöld og því verið undir áhrifum áfengis við akstur kl. 00:12.“ Þá bar annar höfunda álitsins, K-kvk-nf M-kvk-nf, fyrir dómi að nánast útilokað væri að svo mikið alkóhólmagn, sem reyndist vera í blóðsýni ákærðu, hefði náð að frásogast frá meltingarfærum og út í blóðið á um hálfri klukkustund. Til að ná slíkri etanólþéttni þyrfti lengri tíma.

Til stuðnings þeim framburði ákærðu að hún hafi hafið áfengisneyslu eftir að hún stöðvaði bifreiðina PI-993 fyrir utan Langa Manga er fyrst og fremst framburður C-x-x L-x-x, en einnig að nokkru framburður Þ-kvk-ef I-kvk-ef K-kvk-ef. Við mat á framburði C-x-x L-x-x þykir verða að horfa til vináttu hennar og ákærðu. Ennfremur verður við mat á framburðum stúlknanna að líta til þess að þeir eru í andstöðu við hina mjög svo ákveðnu niðurstöðu sem fram kemur í áliti Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði. Þá samrýmast framburðir ákærðu og C-x-x L-x-x ekki greinargóðum og samhljóða framburðum lögreglumannanna tveggja um þann tíma sem liðið hafi frá því að ákærða stöðvaði bifreiðina og þar til annar lögreglumannanna kom að henni. Við sönnunarmatið þykir einnig verða að líta til þess sem fram kom hjá lögreglumönnunum um að þeir hefðu, við Hótel Ísafjörð, beðið eftir bifreiðinni PI-993 vegna tilkynningar, sem borist hefði lögreglu, um hugsanlegan ölvunarakstur ökumanns bifreiðarinnar. Að öllu því heildstætt virtu, sem hér hefur verið rakið, þykir ákæruvaldinu nægjanlega hafa tekist að sanna gegn neitun ákærðu, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, að ákærða hafi aðfaranótt 26. nóvember 2005 ekið bifreiðinni PI-993 undir áhrifum áfengis um Hafnarstræti á Ísafirði og að veitingastaðnum Langa Manga við Aðalstræti.

Í rannsóknargögnum lögreglu kemur hvergi fram að ákærða hafi við rannsókn málsins upplýst um þá áfengisneyslu sem hún síðar lýsti fyrir dómi og kveður hafa átt sér stað eftir að akstri lauk. Framvísaði hún heldur ekki við lögreglu flösku þeirri sem hún kveðst hafa drukkið úr. Að þessu virtu og með vísan til þess sem áður segir um framburði ákærðu og vitna þykir alfarið mega víkja til hliðar framburði ákærðu um áfengisneyslu að akstri loknum og leggja til grundvallar við úrlausn málsins þá niðurstöðu alkóhólrannsóknar sem fyrir liggur og slá því föstu að alkóhólmagn í blóði ákærðu við aksturinn hafi verið 1,36‰. Er brot ákærðu því réttilega heimfært til refsiákvæða í ákæru.

VI.

Ákærðu hefur ekki áður verið gerð refsing. Samkvæmt því og að broti ákærðu virtu þykir refsing hennar hæfilega ákveðin 100.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi átta daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Þá þykir rétt, svo sem krafist er í ákæru og með vísan til 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, að svipta ákærðu ökurétti í eitt ár frá birtingu dóms þessa að telja.

Með vísan til 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála dæmist ákærða til að greiða allan kostnað sakarinnar. Samkvæmt framlögðu sakarkostnaðaryfirliti og fylgigögnum þess dæmist ákærða til að greiða 15.000 krónur vegna töku blóðsýnis og 8.717 krónur vegna alkóhólrannsóknar. Jafnframt verður ákærða dæmd til að greiða 18.355 krónur vegna öflunar matsgerðar, sem og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef hdl., sem hæfilega teljast ákveðin 136.950 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærða greiði því sakarkostnað samtals að fjárhæð 179.022 krónur.

Dóm þennan kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, S-kvk-nf K. S-kvk-nf, greiði 100.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi átta daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærða er svipt ökurétti í eitt ár frá birtingu dóms þessa að telja.

Ákærða greiði 179.022 krónur í sakarkostnað, en þar af eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hennar, B-kk-ef J-kk-ef hdl., 136.950 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

E-kk-nf S-kk-nf