E-7353/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 22. ágúst sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af V-x-x L-x-x, Einarsnesi 58, Reykjavík, gegn Gróðrarstöðinni Lambhaga ehf., Vesturlandsv./Lambhaga, Reykjavík, með stefnu birtri 25. nóvember 2005.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 156.073 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 1. september 2005 til greiðsludags. Þá er þess krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað auk virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að verða sýknaður af öllum kröfum stefnanda.

Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað.

Málsatvik

Stefnandi var ráðinn til starfa hjá stefnda í gegnum starfsmannamiðlun í Lettlandi. Stefnandi hóf störf hjá stefnda þann 4. júlí 2005. Á meðan á dvöl stefnanda stóð hér á landi bjó hann á heimili fyrirsvarsmanns stefnda og kveður stefnandi að honum hafi verið sagt að hann þyrfti ekki að greiða fæði eða húsnæði á meðan hann byggi hjá stefnda. Stefndi kveður hins vegar að fyrirsvarsmaður stefnda hafi aðstoðað hann, þegar hann kom til landsins með greiðslu flugfarseðils, láni í reiðufé og með því að skjóta yfir hann skjólshúsi til bráðabirgða. Daginn eftir að stefndi kom til landsins fann fyrirsvarsmaður stefnda húsnæði til leigu fyrir stefnanda á 32.000 kr. á mánuði en stefndi hafnaði því þar sem hann vildi stærra húsnæði, en ekkert annað hafði fundist á viðunandi verði. Meðan á leitinni stóð kveðst fyrirsvarsmaður stefnda hafa boðið stefnanda að búa áfram hjá sér og fá fæði gegn hóflegri greiðslu.

Stefnandi kveður hins vegar að honum hafi verið tjáð af fyrirsvarsmanni stefnda að hann þyrfti ekki að greiða fæði eða húsnæði á meðan hann byggi hjá stefnda. Stefnandi varð ósáttur við launagreiðslur sínar fyrir júlí og í kjölfar deilna stefnanda og fyrirsvarsmanns stefnda hætti stefnandi störfum hinn 24. ágúst 2005. Fyrirsvarsmaður stefnda kveður hins vegar að stefnandi hafi sagt honum að hann vildi ekki lengur starfa fyrir fyrirtækið nema laun hans yrðu ekki gefin upp til skatts. Þar sem stefndi hafi ekki fallist á það hafi stefnandi sagt starfi sínu upp fyrirvaralaust. Stefnandi fékk afhenta tvo launaseðla frá stefnda, annan vegna júlímánaðar og hinn vegna ágústmánaðar 2005 og leitaði til Eflingar-stéttarfélags hinn 26. ágúst 2005 vegna launa sinna hjá stefnda. Sama dag sendi stéttarfélagið bréf til stefnda þar sem gerð var krafa um leiðréttingu launa í samræmi við upplýsingar um laun í ráðningarsamningi. Í kjölfar þess bréfs sendi stefndi launaseðil vegna stefnanda þar sem reiknuð eru laun vegna unninna stunda í ágústmánuði auk leiðréttingar á tímakaupi í júlímánuði. Þar var færður til frádráttar kostnaður vegna húsaleigu og fæðis að fjárhæð 135.000 kr. og fyrirframgreidd laun sögð vera 80.540 kr. Fyrirframgreiðsla á launaseðli fyrir júlímánuð sem færð var til frádráttar var 102.018 kr. Í málinu er ágreiningur með aðilum um tiltekna frádráttarliði, en ekki er deilt um útreikning heildarlauna til stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að fjárhæðir undir liðnum “fyrirframgreidd laun” á launaseðlunum séu rangar. Þær séu of háar auk þess sem stefnandi byggi á því að stefnda beri að endurgreiða húsaleigu og fæði enda hafi fyrirsvarsmaður stefnda beinlínis tekið fram við stefnanda að hann þyrfti ekki að greiða fyrir húsaleigu og fæði á meðan hann byggi í húsakynnum hans. Auk þess fari það í bága við reglur um greiðslu launa í vinnurétti, að vinnuveitandi geti einhliða ákveðið að draga meintar skuldir, starfsmanns við vinnuveitanda, frá launum. Stefnandi byggir einnig kröfu sína á ákvæðum aðalkjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins.

Með vísan til framangreinds sundurliðast krafa stefnanda með eftirgreindum hætti:

Laun í júlí 2005 188.197 kr.

Laun í ágúst 2005 244.311 kr.

Viðurkenndar launagreiðslur og frádráttur

a. júlí 2005:

Greitt á bankareikn. 15/7 2005 50.362 kr.

Flugfarseðill Riga-Kbh. 15.759 kr.

Flugfarseðill Kbh.-Keflavík 27.799 kr.

Staðgreiðsla 39.845 kr.

Lífeyrissjóðsiðgjald 7.528 kr.

Stéttarfélagsiðgjald 1.882 kr.

Frádráttur í júlí 2005 alls 143.176 kr.

b. ágúst 2005

Greitt á bankareikning 11/8 2005 60.872 kr.

Staðgreiðsla 60.171 kr.

Lífeyrissjóðsiðgjald 9.772 kr.

Stéttarfélagsgjald 2.444 kr.

Frádráttur í ágúst 2005 133.259 kr.

Frádráttur í júlí og ágúst 2005, a og b alls 276.435 kr.

Fjárhæð dómkröfu 156.073 kr.

Stefnandi vísar í meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísast um réttindi hans aðallega til 1.,2.,3.,4. og 12. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt vísar stefnandi til laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl. Aðallega vísar stefnandi til 1. gr. laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, aðallega 1.,7. og 8. gr. og laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Stefnandi byggir á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum sé greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun vísar stefnandi jafnframt til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann er bókhaldsskyldur að lögum. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti , styður stefnandi við reglur III. kafla laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styður stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun reisir stefnandi á lögum númer 50/1988. Þá kveðst stefnandi ekki vera virðisaukaskattsskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir kröfu sína um sýknu á því að hann hafi uppfyllt ráðningarsamning sinn við stefnanda í einu og öllu, heildarlaun stefnanda hafi verið reiknuð út samkvæmt gildandi kjarasamningi Eflingar og greiðsla fyrir húsnæði og fæði byggi á munnlegu samkomulagi við stefnanda. Stefndi mótmælir því að stefnanda hafi ekki borið að greiða fyrir húsnæði og fæði hjá fyrirsvarsmanni stefnda. Hann hafi upplýst stefnanda um að honum bæri að greiða 1.000 kr. á dag fyrir að dvelja í húsakynnum sínum og 1.500 kr. á dag fyrir að snæða allar máltíðir á heimili hans sem dregið yrði af launum hans. Stefndi mótmælir að hann hafi farið í bága við reglur um greiðslu launa í vinnurétti með því að ákveða einhliða að draga skuld starfsmanns við vinnuveitanda frá launum.

Þá mótmælir stefndi því að fjárhæðir undir liðnum „fyrirframgreidd laun“ á launaseðlum séu rangar. Útreikningur þessara fjárhæða sé byggður á bókhaldi fyrirtækisins. Fyrirframgreiðsla á launaseðli í júlí sé samtals 102.018 kr. Samanstandi sú fjárhæð af eftirfarandi liðum:

Greiðslu fyrir vörur í Hagkaup Kringlunni 28. júlí 2005 8.098 kr.

Greiðsla fyrir flugfarseðil 15.759 kr.

Millifærsla inn á bankareikning stefnanda 15. júlí 2005 27.799 kr.

Samtals 102.018. kr.

Fyrirframgreiðsla á launaseðli í ágúst sé samtals 80.540 kr. Samanstandi sú fjárhæð af eftirfarandi liðum.

Lán í reiðufé frá fyrirsvarsmanni stefnda 8.000 kr.

Millifærsla inn á bankareikning stefnanda 11. ágúst 2005 60.872 kr.

Greiðsla til Dynjanda fyrir Sokka og öryggissandala stefnanda 11.668 kr.

Samtals 80.540 kr.

Niðurstaða

Með aðilum er ekki tölulegur ágreiningur um launakröfu stefnanda, en stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann eigi gagnkröfu á hendur stefnanda, sem sé hærri en aðalkrafa stefnanda, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991. Þannig hefur stefndi dregið frá launagreiðslum til stefnanda kostnað vegna fæðis og húsnæðis að fjárhæð 135.000 kr., auk útlagðs kostnaðar vegna stefnanda, alls að fjárhæð 27.766 kr., samkvæmt gögnum máls. Telur stefndi sér vera heimilt að skuldajafna fjárkröfum þessum við launakröfu stefnanda.

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups má eigi greiða kaup með skuldajöfnuði nema um það hafi áður verið sérstaklega samið. Ósannað er að slíkt samkomulag hafi komist á milli aðila, enda er ágreiningur með þeim um réttmæti greindra frádráttarliða. Þá verður hvorki talið að krafa stefnda um endurgreiðslu kostnaðar vegna fæðis- og húsnæðis né aðrir liðir gagnkröfu hans hafi slík tengsl við launakröfu stefnanda að til skuldajöfnunar geti komið. Verður því gagnkröfu stefnda í málinu hafnað.

Samkvæmt framansögðu verður dómkrafa stefnanda tekin til greina eins hún er sett fram og í dómsorði greinir.

Þá ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað, sem ákveðst 270.000 kr. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts og útlagðs kostnaðar vegna túlkaþjónustu samkvæmt málskostnaðarreikningi.

E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Gróðrarstöðin Lambhagi ehf., greiði stefnanda, V-x-x L-x-x, 156.073 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. september 2005 til greiðsludags og 270.000 kr. í málskostnað.

E-kk-nf Ó-kk-nf