E-102/2020

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þess, 7. desember sl., var höfðað með réttarstefnu, útgefinni af dómstjóra Héraðsdóms Reykjavíkur þann 21. nóvember 2019, f. h. stefnanda, Lyfja og heilsu hf., Síðumúla 20, Reykjavík, á hendur handhafa skuldabréfs, útgefins 16. desember 2011, til ógildingardóms vegna umrædds skuldabréfs, sbr. 120. gr. laga nr. 91/1991, og var málið þingfest þann 9. janúar 2020. Til varna, sbr. 4. mgr. 121 gr. laga nr. 91/1991, tók þá á dómþingi, f. h. Þrotabús Karls Emils Wernerssonar, skiptastjóri búsins, Á-kk-nf Á-kk-nf Á-kk-nf lögmaður, og verður sá málsaðili, það er umrætt þrotabú, því hér eftir nefndur stefndi í málinu.

Stefnandi gerir nánar tiltekið þær dómkröfur að ógilt verði með dómi skuldabréf útgefið í Reykjavík hinn 16. desember 2011 af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, [...], til félagsins Sjávarsýnar ehf., [...], að fjárhæð 90.000.000 króna, með 12% ársvöxtum, tryggt í formi tryggingabréfs að fjárhæð 110.000.000 króna með fyrsta veðrétti í fasteign að Via di Moriano nr. [...], Localitá „Al Fattoraccio“, skráð hjá Agenzia del Territorio með eftirfarandi hætti: (i) Catasto Fabbricati, Comune di Lucca, foglio 80: mappale 242 sub.8 graffato al mappale 243 sub.1; mappale 242 sub.9; mappale 242 sub.10; mappale 242 sub.11; mappale 242 sub.12; (ii) C-x-x T-e-x, Comune di Lucca, foglio 80; mappale 9; mappale 10; mappale 11; mappale 13; mappale 19; mappale 27; mappale 756; mappale 769, mappale 759, mappale 192; mappale 249; mappale 765, og stefnanda þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar um eins og hann hefði skjalið undir höndum.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda sem tók til varna í málinu.

Stefndi mótmælir framangreindum dómkröfum stefnanda og leggst gegn því að ógildingardómur gangi í málinu í samræmi við kröfur stefnanda.

Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Ágreiningsefni og málsatvik

Stefnandi lýsir tildrögum málsins svo að hinn 16. desember 2011 hafi K-kk-nf E-kk-nf W-kk-nf, [...], gefið út skuldabréf til Sjávarsýnar ehf., [...], að fjárhæð 90.000.000 króna, og með 12% ársvöxtum. Umrætt skuldabréf hafi verið óverðtryggt og skyldi endurgreiðast að fullu með einni höfuðstólsafborgun og einni vaxtagreiðslu á gjalddaga. Skyldu af því greiðast 12% ársvextir frá og með útgáfudegi bréfsins og hafi gjalddagi þess í öndverðu verið ákveðinn 18 mánuðum frá undirskrift.

Skuldabréfið kveður stefnandi hafa verið tryggt í formi tryggingabréfs að fjárhæð 110.000.000 króna með fyrsta veðrétti í fasteign að Via di Moriano [...], Localitá „Al Fattoraccio“, skráð hjá Agenzia del Territorio með eftirfarandi hætti: (i) Catasto Fabbricati, Comune di Lucca, foglio 80: mappale 242 sub.8 graffato al mappale 243 sub.1; mappale 242 sub.9; mappale 242 sub.10; mappale 242 sub.11; mappale 242 sub.12; (ii) C-x-x T-e-x, Comune di Lucca, foglio 80; mappale 9; mappale 10; mappale 11; mappale 13; mappale 19; mappale 27; mappale 756; mappale 769, mappale 759, mappale 192; mappale 249; mappale 765.

Stefnandi kveður að í kjölfarið hafi gjalddagi skuldabréfsins verið framlengdur og það keypt þann 23. júlí 2013 af félaginu AMK ehf., [...]. Í kjölfar þess kveður stefnandi svo að hann hafi þann 30. desember 2014 keypt umrætt skuldabréf. Stefnandi kveður skuldabréfið upphaflega hafa verið í hans vörslu en það hafi ekki verið greitt á gjalddaga. Stefnandi kveður ástæður þess að nauðsynlegt sé að ógilda skuldabréfið vera þær að hann hafi glatað frumriti þess og það ekki fundist þrátt fyrir mikla leit. Kveðst stefnandi ekki kunna frekari skýringar á mögulegum afdrifum. Byggir stefnandi á því að hann sé réttur kröfuhafi samkvæmt skuldabréfinu, enda leiði hann rétt sinn frá upphaflegum eiganda þess, Sjávarsýn ehf.

Um sönnun fyrir útgáfu umrædds skuldabréfs þá vísar stefnandi til meðfylgjandi yfirlýsinga Sjávarsýnar ehf. og vottorðs frá þinglýsingu skuldabréfsins frá lögbókanda í Lucca, Ítalíu, þann 27. janúar 2012. Um sönnun fyrir eftirfarandi viðskiptum með skuldabréfið og eignarhald stefnanda vísist til meðfylgjandi yfirlýsinga Sjávarsýnar ehf., AMK ehf., stefnanda og svo löggilts endurskoðanda stefnanda og AMK ehf.

Um fyrirhuguð not ógildingardómsins þá kveðst stefnandi vísa til þess að með kaupsamningi, dags 6. júlí 2017, keypti Faxar ehf. þá fasteign sem skuldabréfið hvílir á, gegn yfirtöku áhvílandi skulda. Séu því Faxar ehf. nú skuldari skuldabréfsins, en stefnandi hefur ekki skilríki fyrir kröfu sinni þar sem frumritið hefur glatast. Vegna þessa, og þar sem frumritið hefur ekki fundist þrátt fyrir umfangsmikla leit, þá kveður stefnandi nauðsynlegt að fá ógildingardóm um bréfið, þannig að stefnanda sé þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar um eins og hann hefði það undir höndum. Hyggist stefnandi nýta ógildingardóminn til að öðlast að nýju skilríki fyrir kröfu sinni. Af hálfu stefnda er hins vegar vísað til þess að í skýrslutöku af þrotamanni, K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, hjá skiptastjóra þann 13. nóvember 2018 hafi m. a. verið spurt um það hvort þrotamaður ætti fasteign á Ítalíu. Síðar þann sama dag hafi lögmaður þrotamanns sent tölvupóst til skiptastjóra þar sem hann hafi upplýst um að þrotamaður hefði átt hús á Ítalíu en að hann hefði selt það á grundvelli verðmats. Í tölvupósti, dags. 23. nóvember 2018, frá sama lögmanni, komi fram undir lið 8 að fasteignin á Ítalíu hafi verið seld til Faxa ehf. fyrir 2.232.210,35 evrur, og hafi alfarið verið greitt með yfirtöku áhvílandi veðskulda, sbr. kaupsamning sem fylgdi með tölvupóstinum.

Í skýrslutöku hjá skiptastjóra þann 27. nóvember 2018 hafi þrotamaður m. a. verið spurður um fasteignina á Ítalíu og eftirfarandi komið fram um það í fundargerðinni:,,6. Í tölvupósti frá Ó-kk-þgf E-kk-þgf, hrl. kom fram að K-kk-nf hefði átt hús á Ítalíu við Monte S Quirico. Fasteignina hafi hann selt Föxum ehf. á árinu 2017 fyrir EUR 2,232,210.35 sem var alfarið greitt með yfirtöku áhvílandi veðskulda, sbr. skjal sem fylgdi með tölvupóstinum. Skiptastjóri spyr K-kk-þf hvernig söluverðið hafi verið ákvarðað og hvort þetta hafi verið fullt markaðsverð? KW upplýsir að leitað hafi verið til „Geometra“ sem hafi metið húsið þegar húsið var selt til Faxa ehf. (Faxar ehf.). Skiptastjóri spyr hvernig standi á því að Sjávarsýn ehf. og Arkur ehf. hafi átt yfirteknu lánin á húsinu? Svar: KW upplýsir að ástæðan sé sú að umrædd félög hafi lánað sér fjármuni í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu Lyfja og Heilsu ehf. og þetta tengist þeim viðskiptum.“

Vísar stefndi til þess að í kaupsamningnum um húsið á Ítalíu komi fram að hann sé gerður 6. júlí 2017 milli þrotamanns og Faxa ehf. Á bls. 6– 7 í kaupsamningi komi fram að á húsinu hvíli veð frá annars vegar félaginu Sjávarsýn ehf. og hins vegar frá félaginu Arki ehf. Síðarnefnda félagið hafi verið sameinað Snæbóli ehf. og heiti í dag Snæból ehf., eins og fram komi í samrunagögnum. Á bls. 5 í kaupsamningnum komi einnig fram að skuldin við Sjávarsýn ehf. hafi á kaupsamningsdegi verið að fjárhæð 939.456,90 evrur og að skuldin á bak við veðið hjá Arki ehf. hafi á kaupsamningsdegi verið að fjárhæð 1.291.753,45 evrur. Samtala framangreindra fjárhæða sé 2.231.210,35 evrur. Á bls. 6 í kaupsamningi komi fram að söluverðið sé 2.231.210,35 evrur og að það sé greitt á þann hátt að yfirteknar séu framangreindar skuldir við Sjávarsýn ehf. og Ark ehf. Síðan komi fram í kaupsamningnum að kaupandi hafi persónulega aflað sér upplýsinga um framangreindar skuldir og greiðslufyrirkomulag þeirra. Framangreindar upplýsingar um greiðslu kaupverðsins komi heim og saman við það sem þrotamaður hafi upplýst um við skýrslutökuna 27. nóvember 2018, en við upphaf skýrslutöku hafi verið áréttað fyrir þrotamanni að hann yrði að segja satt og rétt frá að viðlagðri refsingu samkvæmt ákvæðum hegningarlaga.

Skiptastjóri hafi talið það rétt að kanna sjálfstætt áreiðanleika framangreindra upplýsinga um söluna sem fram hafi komið hjá þrotamanni og í kaupsamningnum. Í því skyni hafi hann þann 3. desember 2018 sent bréf á Snæból ehf. (áður Arkur ehf.) og Sjávarsýn ehf. þar sem spurt hafi verið hvort félögin hefðu átt kröfur á þrotamann þann 6. júlí 2017 og hvort félögin hefðu notið veðréttar í hinni seldu eign. Þann 4. desember 2018 hafi borist skriflegt svar til skiptastjóra frá Snæbóli ehf. þar sem fram hafi komið að Snæból ehf. hefði ekki átt kröfu á þrotamann þann 6. júlí 2017 og að félagið hefði ekki verið með veðrétt í hinni seldu eign. Í svarinu hafi þess einnig verið getið að öðrum hvorum megin við áramót 2011– 2012 hefði félagið lánað þrotamanni peninga með veði í umræddri eign en það lán verið að fullu gert upp við Snæból ehf. í júlí 2013. Þann 12. desember 2018 hafi borist svarbréf frá Sjávarsýn ehf. þar sem staðfest hafi verið að félagið hefði ekki átt fjárkröfur á K-kk-þf W-kk-þf 6. júlí 2017.

Vísar stefndi til þess að á grundvelli framangreindra svara frá Sjávarsýn ehf. og Snæbóli ehf. þá hafi þrotabú K-kk-ef W-kk-ef talið að hús þrotamannsins á Ítalíu hefði verið afhent Föxum ehf. án endurgjalds og þrotamaður hefði gefið skiptastjóra rangar upplýsingar um þetta. Af þeim sökum hafi þrotabúið gefið út riftunarstefnu, sbr. nú dóm Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E- 152/2019 frá 4. mars 2020, þar sem fallist var á að rifta bæri sölu umræddrar fasteignar á Ítalíu, dags. 6. júlí 2017.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir í máli þessu á því að 16. desember 2011 hafi K-kk-nf E. W-kk-nf gefið út skuldabréf til Sjávarsýnar ehf., að fjárhæð 90.000.000 króna. Skuldabréfið hafi verið óverðtryggt og skyldi endurgreiðast að fullu með einni höfuðstólsafborgun og einni vaxtagreiðslu á gjalddaga. Skyldu greiðast 12% ársvextir af bréfinu frá og með útgáfudegi þess og hafi gjalddagi í öndverðu verið 18 mánuðum frá undirskrift.

Skuldabréf þetta hafi verið tryggt í formi tryggingabréfs að fjárhæð 110.000.000 króna með fyrsta veðrétti í fasteign að Via di Moriano [...], Localitá „Al Fattoraccio“, sbr. áðurgreinda lýsingu þess.

Í kjölfar framangreinds hafi gjalddagi skuldabréfsins síðan verið framlengdu rog það keypt 23. júlí 2013 af AMK ehf., og þaðan þann 30. desember 2014 af stefnanda. Skuldabréfið hafi upphaflega verið í vörslu stefnanda en það hafi ekki verið greitt á gjalddaga. Nauðsynlegt sé að ógilda skuldabréfið þar sem stefnandi hafi glatað frumriti bréfsins og það ekki fundist þrátt fyrir umfangsmikla leit. Kunni stefnandi ekki frekari skýringar á mögulegum afdrifum. Stefnandi sé réttur kröfuhafi samkvæmt skuldabréfinu enda leiði hann rétt sinn frá upphaflegum eiganda þess, Sjávarsýn ehf. Um sönnun fyrir útgáfu skuldabréfsins þá vísist hér til meðfylgjandi yfirlýsinga Sjávarsýnar ehf. og vottorðs um þinglýsingu skuldabréfsins frá lögbókanda í Lucca á Ítalíu, 27. janúar 2012. Um sönnun fyrir eftirfarandi viðskiptum með skuldabréfið og fyrir eignarhaldi stefnanda, þá vísist til meðfylgjandi yfirlýsinga af hálfu Sjávarsýnar ehf., AMK ehf., stefnanda, svo og löggilts endurskoðanda stefnanda og AMK ehf.

Um fyrirhuguð not ógildingardóms þá vísist til þess að með kaupsamningi, dags 6. júlí 2017, hafi Faxar ehf. keypt þá fasteign sem skuldabréfið hvíli á gegn yfirtöku áhvílandi skulda. Séu Faxar ehf. því nú skuldari skuldabréfsins en stefnandi hafi ekki skilríki fyrir kröfu sinni þar sem frumrit bréfsins hafi glatast. Vegna þessa, og þar sem frumrit bréfsins hafi ekki fundist þrátt fyrir umfangsmikla leit, sé nú nauðsynlegt fyrir stefnanda að fá ógildingardóm um bréfið, þannig að stefnanda sé þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóði upp á eins og hann hefði það undir höndum. Hyggist stefnandi nýta ógildingardóminn til þess að öðlast að nýju skilríki fyrir kröfu sinni.

Um lagarök vísist til 120. og 121. gr. laga nr. 91/1991 varðandi varnarþing og heimild til útgáfu ógildingarstefnu og til c-liðar 1. mgr. 89. gr. sömu laga um birtingu.

Málsástæður og lagarök stefnda

Þrotabúið byggir kröfu sína um synjun á því að þær skuldir sem hvílt hafi á húsinu á Ítalíu hafi verið uppgreiddar við söluna á húsinu, eins og staðfest hafi verið gagnvart skiptastjóra af hálfu Snæbóls ehf. og Sjávarsýnar ehf., en annað sé eftiráskýringar.

Í kaupsamningi um umrætt hús á Ítalíu, dags. 6. júlí 2017, sé hvergi getið um það að eigandi skulda sé AMK ehf. eða Lyf og heilsa hf., eins og eðlilegt hefði verið að gera ef viðkomandi aðilar hefðu fengið þær skuldir framseldar við uppgreiðslu skulda við Snæból ehf. og Sjávarsýn ehf. á árinu 2013. Þarna sé einungis minnst á Sjávarsýn ehf. og Ark ehf. Í kaupsamningi sé sérstaklega tekið fram á bls. 8 að kaupandi lýsi því yfir að hann hafi sjálfur aflað sér upplýsinga um eftirstöðvarnar og með hvaða hætti þær skuli greiðast. Þarna sé sem sagt alls ekkert minnst á AMK ehf. eða Lyf og heilsu hf., sem séu þó í sömu samstæðu og Faxar ehf., sem sé kaupandi fasteignarinnar. Þetta telji þrotabúið að bendi til þess að það sé ekki trúverðugt að til hafi verið skuldabréf sem hafi verið framlengt og framselt á þann hátt sem byggt sé hér á af hálfu stefnanda.

Í ógildingarstefnunni komi fram að umrætt skuldabréf hafi verið útgefið þann 16. desember 2011 og hafi lánstíminn verið 18 mánuðir. Sjávarsýn ehf. hafi staðfest, með tölvupósti frá 18. desember 2018, að skuld þessi hefði verið uppgreidd í júlí 2013. Það staðfesti að umrædd skuld hafi þá verið úr sögunni eftir þessa 18 mánuði og því sé nú ekki hægt að vekja upp hið meinta skuldabréf sex árum síðar eða halda því fram að hið meinta skuldabréf hafi verið framlengt, eins og reynt sé að halda hér fram í stefnu.

Í stefnu vanti einnig alfarið að nákvæm lýsing sé á efni hins meinta skuldabréfs, sbr. skilyrðislausa kröfu um það í 1. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991. Það sem komi fram í stefnu komi engan veginn heim og saman við gögn málsins. Þannig komi t. d. fram í stefnu að skuldabréfið hafi verið að fjárhæð 90.000.000 króna og sé vísað til „vottorðs um þinglýsingu skuldabréfsins“, þýðingar þar sem komi fram að fjárhæðin sé 110.000.000 króna, þannig að þetta komi ekki heim og saman. Í kaupsamningi sem lagður sé fram sé fjárhæðin 110.000.000 króna, sem bendi einnig til þess að enginn fótur sé fyrir fjárhæðinni 90.000.000 króna. Í stefnu komi einnig fram að skuldin sé tryggð með tryggingarbréfi að fjárhæð 110.000.000 króna sem komi ekki heim og saman við þinglýsingarvottorðið en þar komi fram tryggingarfjárhæðin 700.000 evrur. Í stefnu sé bent á vottorð um þinglýsingu skuldabréfsins frá lögbókanda í Lucca frá 27. jan. 2012. Þýðing á skjalinu sé þeim annmarka háð að hún sé hvorki undirrituð né stimpluð af löggiltum skjalaþýðanda og sé því vart marktæk. Þar að auki sé þetta ekki vottorð um þinglýsingu skuldabréfs.

Í greinargerð Faxa ehf. sem lögð hafi verið fram í riftunarmálinu, sbr. dóm í máli E - 152/2019, komi ekkert fram um það að AMK ehf. hafi eignast hið meinta skuldabréf og þaðan af síður að Lyf og heilsa hf. hafi eignast það og sökum þess sé því mótmælt sem ósönnuðu og sem eftiráskýringum. Félagið Faxar ehf. sé í sömu félagasamstæðu og AMK ehf. og Lyf og heilsa hf. og hefði því mátt vita það ef sú hefði verið raunin.

Í máli nr. E- 152/2019 hafi Faxar ehf. lagt fram samkomulag sem áritað sé um dagsetningu 30. desember 2014. Þar komi fram að AMK ehf. hafi greitt upp skuldir við Snæból ehf. og Sjávarsýn ehf. og eignast þar með kröfu á þrotamann. Þar sé þó hvergi minnst á skuldabréf eða veðtryggingu í húsi á Ítalíu. Þar komi fram að AMK ehf. selji kröfuna til Lyfja og heilsu hf. og sé þar ekki heldur minnst á skuldabréf. Sú yfirlýsing bendi ekki til að neitt skuldabréf hafi verið í gangi og því standist það varla er komi fram í stefnu að skuldabréfið hafi upphaflega verið í vörslum Lyfja og heilsu.

Í stefnu sé vísað til yfirlýsingar frá AMK ehf., dags. 17. október 2019, þar sem því sé haldið fram að félagið hafi í júlí 2013 keypt tvö veðskuldabréf. Þessi yfirlýsing, sem sé undirrituð af framkvæmdastjóra Lyfja og heilsu hf., hafi ekkert sönnunargildi um það að gilt skuldabréf sé fyrir hendi í dag með veði í umræddri fasteign á Ítalíu. Jafnvel þótt talið yrði að þessi yfirlýsing væri rétt þá gefi auga leið að þá yrði að höfða ógildingarmál í þeirri þinghá þar sem því yrði þinglýst, eða nánar tiltekið á Ítalíu, sbr. og 2. tl. 2. mgr. 120. gr. eml. og því bæri þá að vísa þessu máli frá dómi.

Stefnandi leggi fram samkynja yfirlýsingar frá Snæbóli ehf. og Sjávarsýn ehf. frá 27. september 2019 og yfirlýsingu endurskoðanda K-kk-ef W-kk-ef um sama efni, þar sem reynt sé að halda því fram að AMK ehf. hafi keypt veðskuldabréfin af þeim aðilum en stefndi telji að yfirlýsingar þessar séu byggðar á röngum forsendum.

Stefndi telji að framangreind rök eigi að vera nægileg til þess að ekki verði fallist á kröfur Lyfja og heilsu hf. um ógildingardóm vegna hins meinta skuldabréfs.

Niðurstaða

Úrlausn máls þessa grundvallast á 120. gr., sbr. 121. gr., laga nr. 91/1991, þar sem stefnandi krefst ógildingardóms, en stefndi krefst þess að þeirri kröfu stefnanda verði synjað. Telja verður leiða af þeim ákvæðum að sá sem tekur til varna í ógildingarmáli eftir að réttarstefna er gefin út fái stöðu stefnda. Þá verður með hliðsjón af 4. mgr. 121 gr. laganna ekki fallist á það með stefnanda að stefndi geti ekki átt aðild að málinu eða að þær varnir sem hann hefur hér í frammi eigi ekki að geta komast að.

Stefnandi byggir dómkröfu sína um ógildingardóm vegna framangreinds glataðs skuldabréfs, sem útgefið hafi verið 16. desember 2011 á hendur upphaflegum skuldara þess, K-kk-þgf E. W-kk-þgf, og tryggt með tryggingarbréfi í framangreindri fasteign á Ítalíu, á því að skuldabréf þetta hafi í reynd skipt um kröfuhafa með framsali þeirra í millum, það er fyrst frá Sjávarsýn ehf. til AMK ehf. og þá frá AMK ehf. til stefnanda. Leggur stefnandi meðal annars fram í málinu yfirlýsingar er varða framsal kröfunnar. Stefndi, þrotabú K-kk-ef E-kk-ef W-kk-ef, telur hins vegar að málsgögn bendi ekki til annars en þess að skuldabréf þetta, sem hann telur auk þess vera lýst með ófullnægjandi hætti í málinu, hafi í öllu falli verið greitt upp að fullu í uppgjöri við upphaflegan kröfuhafa þess, Sjávarsýn ehf., og að skuldabréfakrafan hafi þá liðið undir lok, en að síðari tíma fullyrðingar um framsal skuldabréfsins séu eftiráskýringar. Vísar stefndi þar til forsögu málsins sem rakin er í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E- 152/2019, Þb. K-kk-ef E. W-kk-ef gegn Föxum ehf., frá 4. mars 2020.

Eins og rakið er frekar í dómi í framangreindu máli, þar sem fallist var á riftun á sölu K-kk-ef E. W-kk-ef til Faxa ehf., 6. júlí 2017, á þeirri fasteign á Ítalíu sem hér um ræðir, þá liggur fyrir að K-kk-nf var eigandi fyrirtækjasamstæðu fjögurra félaga fram á árið 2016. Þetta eru móðurfélagið Toska ehf., sem átti að fullu félagið Faxa ehf., sem átti Faxar ehf. að fullu, sem aftur átti 99,56% í stefnanda Lyfjum og heilsu hf. En sonur K-kk-ef W-kk-ef, J-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, eignaðist svo Toska ehf. samkvæmt kaupsamningi, dags.13. janúar 2014, svo ljóst má telja að um tengda aðila sé að ræða. Þá liggur fyrir að félagið Faxar ehf. sem keypti húsið á Spáni tilheyrir sömu samstæðu.

Þá er rakið í framangreindum dómi í máli nr. E- 152/2019, er varðar með beinum hætti málsatvik hér, að K-kk-nf E. W-kk-nf hafi selt Föxum ehf. umrædda fasteign, 6. júlí 2017, fyrir 2.231.210,35 evrur, en kaupverð verið greitt með yfirtöku veðskulda sem í kaupsamningi eru sagðar nema sömu fjárhæð og kaupverðið. Þær veðskuldir sem þar er vísað til eru annars vegar skuld við Sjávarsýn ehf., en hins vegar við Ark ehf., (nú Snæból ehf.), en í kaupsamningi er greint frá þessum veðskuldum. Segir þar að veð í þágu Sjávarsýnar og A-kk-ef hafi verið færð til bókar í veðbók fasteignaskrár Lucca þann 1. febrúar 2012 og heildarupphæð hvors um sig hafi verið 700.000 evrur.

Enn fremur er síðan rakið í dómi í máli nr. E- 152/2019 að í skýrslutöku hjá skiptastjóra, 27. nóvember 2018, þá hafi þrotamaður, K-kk-nf E. W-kk-nf, greint frá því að hann hefði fengið umrædd lán frá þessum tveimur félögum í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu Lyfja og heilsu hf. Í skriflegu svari 4. desember 2018 við fyrirspurn skiptastjóra þrotabúsins um lán til þrotamanns og veðréttindi á eigninni þá greinir F-kk-nf R. S-kk-nf, framkvæmdastjóri og annar eigandi Snæbóls ehf., frá því að félagið hafi ekki átt fjárkröfu á K-kk-þf W-kk-þf þegar eignin var seld þann 6. júlí 2017 og þar með þá heldur engan veðrétt í nefndri eign á Ítalíu. Hins vegar greinir F-kk-nf þar frá því að í kringum áramótin 2011– 2012 hafi Snæból lánað K-kk-þgf fjármuni gegn veði í fasteigninni, en lánið verið að fullu greitt í júlí 2013. B-kk-nf Á-kk-nf, eigandi Sjávarsýnar ehf., hafi síðan svarað sömu spurningum skriflega 12. desember 2018 og þá sagt félagið ekki hafa átt fjárkröfu á K-kk-þf E. W-kk-þf þann 6. júlí 2017. Eins og í máli nr. E- 152/2019 þá liggur hér fyrir skrifleg yfirlýsing K-kk-ef A-kk-ef Þ-kk-ef, f. h. AMK ehf., dags. 17. október 2019, þar sem fram kemur að það félag hafi í júlí 2013 keypt tvö veðskuldabréf útgefin af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf 16. desember 2011. Annað bréfið hafi verið í eigu Sjávarsýnar ehf. og kaupverð þess verið 95.931.733 krónur, en hitt bréfið verið í eigu Snæbóls ehf., og kaupverð þess verið 131.906.133 krónur. Veðskuldabréfin hafi verið tryggð með veði á 1. og 2. veðrétti í fasteigninni í Lucca á Ítalíu. Eftir þessi ætluðu kaup skuldabréfanna hafi AMK ehf. orðið kröfuhafi þeirra. Þá lýsir K-kk-nf A-kk-nf því yfir í annarri yfirlýsingu, einnig dags. 17. október 2019, að stefnandi þessa máls hafi svo keypt umrædd veðskuldabréf af AMK ehf., 30. desember 2014. Þá liggja fyrir samhljóða yfirlýsingar B-kk-ef Á-kk-ef og F-kk-ef R. S-kk-ef, yfirlýsing B-kk-ef er dags. 14. október 2019 og F-kk-ef 27. september s. á., þar sem þeir lýsa því yfir að þeir hafi fengið fulla greiðslu skuldar samkvæmt nefndum bréfum þann 23. júlí 2013. Um hafi verið að ræða fullnaðargreiðslu vegna kaupa AMK ehf. á veðskuldabréfunum sem þeir áttu og K-kk-nf E. W-kk-nf hafði gefið út. Tengt viðskiptum með þessi veðskuldabréf, þá liggur fyrir ljósrit af yfirliti reiknings nr. [...] fyrir tímabilið 16. júlí 2013 til 24. september 2015 er sýnir færslur merktar Sjávarsýnehf. annars vegar og Snæbóli ehf. hins vegar, dags. 23. júlí 2013, með fjárhæðum þeim er K-kk-nf lýsir yfir að hafi verið kaupverð veðskuldabréfanna, sbr. framangreinda fyrirliggjandi yfirlýsingu hans.

Stefndi hefur vakið máls á því að í skýrslu fyrir dómi í framangreindu dómsmáli nr. E- 152/2019, þá hafi K-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf, sem verið hefur framkvæmdastjóri stefnanda frá því um mitt ár 2016 og verið varamaður í stjórn Faxa ehf., greint frá því að hann hefði um tíma verið stjórnarmaður í AMK ehf., en engin starfsemi væri nú í því félagi. K-kk-nf A-kk-nf kvað þá fyrir dómi að framangreindar yfirlýsingar sem hann undirritaði hefðu verið útbúnar af lögmanni sem starfað hefði fyrir Faxa ehf. Varðandi yfirlýsinguna fyrir AMK ehf. þá kvaðst K-kk-nf hafa kannað í bókum félagsins að þau viðskipti er hann staðfesti að hefðu farið fram árið 2013 hefðu í raun gert það. K-kk-nf kvaðst fyrir dómi þó hvorki sjálfur hafa séð umrædd skuldabréf er sögð eru hafa verið framseld til AMK ehf. né gögn um framsal þeirra. Hann hafi þá ekki getað gefið nánari upplýsingar um færslur á reikningi nr. [...] sem komi fram á áðurnefndu yfirliti. Þá hefur stefndi einnig vakið máls á því að þeir B-kk-nf Á-kk-nf og F-kk-nf R.

S-kk-nf hafi komið fyrir dóm í umræddu máli nr. E- 152/2019 þar sem þeir hafi staðfest að hafa undirritað yfirlýsingar um framsal veðskuldabréfa félaga sinna. Gáfu þeir þá ekki nánari upplýsingar um efni bréfanna eða skilmála þeirra en kváðu báðir að þeir hefðu undirritað umræddar yfirlýsingar sínar að beiðni K-kk-ef E. W-kk-ef eða lögmanna hans. Í veðbókum fasteignarinnar á Ítalíu er getið um útgáfudag og upphaflegar fjárhæðir ætlaðra skuldabréfa. Jafnframt liggur óumdeilt fyrir í málinu að upphaflegir kröfuhafar fengu andvirði umræddra skuldabréfa greitt þann 23. júlí 2013.

Í máli þessu byggir stefndi kröfu sína um synjun á ógildingardómi á því að skuld samkvæmt umræddu skuldabréfi hafi samkvæmt yfirlýsingu upphaflegs kröfuhafa verið greidd upp þann 23. júlí 2013 og upp frá því hafi engin slík krafa verið á bak við veðsetningu á umræddu húsi á Ítalíu. Eins og rakið er í dómi í máli nr. E- 152/2019 þá er umrætt skuldabréf nú sagt glatað og engin samtímagögn liggja fyrir um afdrif þess. Eins og ályktað er í dómi í máli nr. E- 152/2019, þá verður að telja það eðlilegt að sá sem telur til réttar yfir umræddu skuldabréfi, hér stefnandi Lyf og heilsa ehf., beri sönnunarbyrði fyrir því að skuld þeirrar fjárhæðar sem hann kveður eftirstöðvar bréfsins hafa numið á þeim degi þegar Faxar ehf. keyptu eignina hafi í raun verið fyrir hendi, en hvorki umrætt skuldabréf né nokkur samtímagögnum stöðu þess á þeim tíma sem það er sagt hafa verið framselt hafa, sem fyrr segir, verið lögð fram í málinu. Hvað varðar sönnunarfærslu í málinu að öðru leyti um ætlað framsal umrædds skuldabréfs þá telur dómurinn að fyrirliggjandi framangreindar yfirlýsingar af hálfu fyrirsvarsmanna Sjávarsýnar ehf. og Snæbóls ehf., sem og yfirlýsingar K-kk-ef A. Þ-kk-ef, renni ekki viðhlítandi stoðum undir staðhæfingar stefnanda í máli þessu um raunverulega stöðu skuldarinnar á kaupsamningsdegi, að virtum hér framlögðum skýrslum þeirra fyrir dómi úr framangreindu máli nr. E- 152/2019. Líta verður þá til þess að yfirlýsingar B-kk-ef Á-kk-ef og F-kk-ef R. S-kk-ef virðast hafa verið gefnar að beiðni K-kk-ef E. W-kk-ef mörgum árum eftir að viðskiptin sem þau lýsa voru gerð. Þá verður að meta trúverðugleika framangreindra yfirlýsinga og vitnisburð K-kk-ef A-kk-ef Þ-kk-ef með hliðsjón af því að hann var varamaður í stjórn Faxa ehf. og fyrirsvarsmaður dótturfélags þess og vann lengi náið með K-kk-þgf W-kk-þgf. Jafnframt verður að gæta þess að þau félög sem stefnandi byggir hér á að hafi fengið skuldabréfakröfu á hendur K-kk-þgf W-kk-þgf sér framselda voru ýmist í eigu hans sjálfs eða þá nákominna aðila á þeim tíma sem byggt er á að framsal hafi átt sér stað.

Að mati dómsins má hér fallast á allar framangreindar ályktanir sem leiða má af dómi í máli Héraðsdóms Reykjavíkur nr. E- 152/2019. En í þessu máli virðast hafa verið lögð fram öll hin sömu gögn í þessu tilliti og þar er um getið. Verður ekki séð að neitt nýtt sé nú fram komið í þessu máli sem leitt geti til annarrar ályktunar en þeirrar að í ljósi alls framangreinds þá hafi stefnandi hér ekki axlað með fullnægjandi hætti sönnunarbyrði fyrir því að umrætt skuldabréf hafi verið framselt, í þessu tilviki frá félaginu Sjávarsýn ehf. til AMK ehf., og þaðan til stefnanda, en það ekki liðið undir lok með því að umrædd skuld samkvæmt skuldabréfinu hafi verið greidd 23. júlí 2013, löngu fyrir sölu á umræddri fasteign 6. júlí 2017, svo sem stefndi hefur hér fært rök fyrir. Þykir því að mati dómsins vera fyrir hendi slíkur vafi um tilvist og efni skuldabréfsins að ekki séu skilyrði til að fallast megi á dómkröfur stefnanda og ber því að synja honum um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.

Eins og mál þetta er vaxið þykir þó rétt að málskostnaður á milli aðila falli niður. Málið fluttu H-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf lögmaður fyrir stefnanda, en Á-kk-nf Á-kk-nf Á-kk-nf lögmaður fyrir stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn. Dómarinn tók við meðferð málsins 2. september sl. en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Synjað er um þá dómkröfu stefnanda, Lyfja og heilsu hf., að ógilt verði með dómi skuldabréf, útgefið í Reykjavík hinn 16. desember 2011, af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, til Sjávarsýnar ehf., að fjárhæð 90.000.000 króna, og um það að stefnanda verði þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar upp á eins og hann hefði það undir höndum.

Málskostnaður fellur niður.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf (sign.)