S-115/2020

Dómur:

Mál þetta, sem dómtekið var 19. nóvember sl., er höfðað með tveimur ákærum héraðssaksóknara á hendur H-kk-þgf E-kk-þgf O-kk-þgf, kennitala […], […], […].

Ákæra, útgefin 4. júní 2020. Mál nr. S 115/2020

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða:

„fyrir brot gegn valdstjórninni og eignaspjöll, með því að hafa mánudaginn 26. ágúst 2019, inni og fyrir utan Heilbrigðisstofnun Austurlands, Búðareyri 8, Reyðarfirði, skemmt húsnæðið og innanstokksmuni og veist með hótunum og ofbeldi að A, lækni, kt. […], þar sem hann sinnti störfum sínum, en inni á læknastofu sparkaði ákærði ítrekað í fótleggi M-kk-ef eða í skrifborðsstól þannig stóllinn hafnaði ítrekað á fótleggjum hans, og á ganginum þar fyrir utan hótaði ákærði A ítrekað lífláti, ásamt því að hann braut veggmynd, kastaði stól í hurð læknastofunnar og gangavegg þannig að stóllinn brotnaði og hurðin og veggurinn skemmdust, og skömmu síðar, fyrir utan heilbrigðisstofnunina, teygði ákærði sig inn um glugga á læknastofunni og skemmdi rimlagluggatjöld sem þar héngu. Af atlögunni hlaut A fleiður og grunn sár á hnjám og sköflungum beggja fóta, mar og blóðgúl á vinstri hné, stóran marblett á hægri sköflungi, ásamt því að finna til eymsla í öxlum, kvíðaeinkenna og andlegra óþæginda.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákæra, útgefin 11. júní 2020. Mál nr. S116/2020

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða:

„fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa fimmtudaginn 12. desember 2019, á ganginum við klefa A5 í húsi eitt, í fangelsinu að LitlaHrauni, Sveitarfélaginu Árborg, hótað B, kt. […], nokkrum sinnum lífláti, en B var við störf í fangelsinu sem læknir.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Á dómþingi þann 20. ágúst sl. voru ofangreind sakamál sameinuð, sbr. heimildarákvæði 169. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Við lok aðalmeðferðar málsins, þann 19. nóvember sl., var af hálfu sækjanda fallið frá hluta sakarefnis samkvæmt ákærunni frá 4. júní sl., að því er varðaði ætluð eignaspjöll ákærða á tilgreindum lausafjármunum í umræddri sjúkrastofnun. Því til samræmis var fallið frá heimfærslu til 1. mgr. 257. gr. hegningarlaganna.

Í máli þessu neitar ákærði sök. Skipaður verjandi, S-kk-nf K-kk-nf K-kk-nf lögmaður, krefst þess fyrir hönd ákærða að hann verði sýknaður af refsikröfum ákæruvalds, en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar. Þá krefst verjandinn þess að allur sakarkostnaður, þ. á m. málsvarnarlaun hans, verði lagður á ríkissjóð, a.m.k. að hluta til.

A.

I. Ákæra, útgefin 4. júní 2020. Mál nr. S115/2020.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, þ. á m. skýrslum ákærða og vitna, eru málavextir þeir helstir, að mánudaginn 26. ágúst 2019, kl. 13:14, barst lögreglunni á Austurlandi tilkynning um að „óður maður“ léki lausum hala á heilsugæslustöðinni á Reyðarfirði, og hafi m.a. verið að ógna starfsfólki og valda eignaspjöllum á innanstokksmunum. Ráðið verður að lögreglumenn hafi hraðað sér á vettvang á tveimur lögreglubifreiðum, og að þeim hafi á leiðinni borist upplýsingar um að þarna ætti í hlut ákærði í máli þessu, H-kk-nf Ö-kk-nf O-kk-nf.

Í lögregluskýrslum segir frá því að við komu lögreglumannanna á vettvang, kl. 13:27, hafi þeir séð til ákærða þar sem hann hafi verið á gangi fyrir utan nefnda sjúkrastofnun, og er skráð að hann hafi virst óstyrkur í hreyfingum. Var ákærði strax handtekinn, en í framhaldi af því færður í fangaklefa á aðalstarfsstöð lögreglunnar á Eskifirði.

Í staðfestri handtökuskýrslu segir m.a. að ákærði hafi við handtöku verið í annarlegu ástandi, en að sýnileg ölvunareinkenni hafi verið lítil. Tekið er fram að sjáöldur ákærða hafi verið samandregin, jafnvægi hans óstöðugt og framburðurinn ruglingslegur og óskýr.

Í gögnum lögreglu kemur ekkert fram um að tekin hafi verið blóðsýni úr ákærða og þá með tilliti til rannsóknar á ætlaðri vímuefnanotkun.

Fram kemur í gögnum að ákærði hafi fengið að ræða við verjanda sinn skömmu eftir handtöku, kl. 14:55, og enn fremur að hann hafi verið yfirheyrður um málsatvik síðar um daginn, kl. 17:15. Var skýrslan tekin upp í hljóði og mynd, líkt og aðrar framburðarskýrslur sem lögreglan tók við rannsókn máls þessa, en viðeigandi diskar fylgja þeim gögnum sem lögð voru fyrir dóminn. Verður og ráðið að ákærði hafi í framhaldi af skýrslutöku hjá lögreglu verið leystur úr haldi lögreglu.

2. Í frumskýrslum C og D rannsóknarlögreglumanna er gerð frekari grein fyrir komu lögreglu á vettvang í greint sinn, en þar er og fyrstu verkum lögreglumanna á vettvangi lýst.

Í frumskýrslunum er m.a. vikið að framburði starfsmanna, þ. á m. vitnisins A læknis. Er haft eftir lækninum að hann hafi mátt þola árás af hálfu ákærða, en jafnframt að ákærði hafi viðhaft hótanir um að gera honum mein.

Tekið er fram að læknirinn hafi náð að virkja neyðarrofa og upptökubúnað meðan á atgangi ákærða stóð, en að síðar hafi komið í ljós að upptökukerfið í rofanum hafi reynst meingallað og nær ónothæft.

Í rannsóknargögnum segir frá því að læknirinn hafi verið með sýnilega áverka og roðamyndun á fótleggjum. Því til staðfestu eru ljósmyndir, sem sagðar eru sýna áverkana. Einnig liggja fyrir ljósmyndir af ætluðu tjóni á innanstokksmunum á sjúkrastofnuninni, en þar á meðal eru tveir brotnir stólar og laskaðar rimlagardínur. Þá er á meðal gagna ljósmynd af skrifstofustól, sem liggur á hliðinni.

Í lögregluskýrslunum segir frá því að starfsfólki sjúkrastofnunarinnar hafi greinilega verið brugðið vegna þessa atburðar.

3. Samkvæmt læknisvottorði E, þáverandi læknis á Heilsugæslustöðinni í Fjarðabyggð, dagsettu 16. september 2019, skoðaði hann A lækni þann 30. ágúst sama ár. Í upphafsorðum vottorðsins er skráð frásögn A og er m.a. haft eftir honum að er atvik gerðust hafi hann verið að sinna starfi sínu á heilsugæslustöð í greint sinn og að við þær aðstæður hafi hann orðið fyrir árás skjólstæðings. Einnig er haft eftir A að umræddur sjúklingur hafi verið með ógnandi tilburði, en að hann hafi hörfað undan og náð að skýla sér á bak við stól. Áréttað er að við þessar aðstæður hafi A orðið fyrir barsmíðum og spörkum, en einnig líflátshótunum.

Í niðurstöðukafla læknisvottorðsins er greint frá áverkum A þannig:

„Axlir: Eymsli í m. deltoideus (aðalaxlarvöðvi) vi. megin í medial (miðlæga) hluta voðvans.

Útlimir neðri: Fleiður og grunn sár á hnjám og sköflungum beggja fóta. Á vi. hné mar og blóðgull (hemtoma) 5x6cm. Á hæ. Sköflungi stór marblettur 14x9 cm með fleiðri í miðju svæði.

Geðskoðun: Geðslag eðlilegt. Lýsir þó kvíðaeinkennum eftir líflátshótanir og andlegum óþægindum við að vera á fjölförnum svæðum eftir sömu hótanir.

Meðferð/batahorfur:

A jafnar sig án frekari meðferða eða inngripa. Batahorfur eru góðar af líkamlegum áverkum eftir slys en búast má við að eftirköst fólgin í andlegri vanlíðan eftir árás og hótanir af þessu tagi verði einhver, óvíst af hvað magni eða tímalengd.“

4. Á meðal rannsóknargagna lögreglu eru skýrslur þar sem vikið er að framburði vitna á vettvangi, þ. á m. nefnds læknis, en einnig F hjúkrunarfræðings og G móttökuritara. Allar eru skýrslurnar dagsettar 1. október 2019.

Rannsóknargögn málsins virðast hafa verið send til héraðssaksóknara þann 19. nóvember 2019.

II. Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

1. Við þingfestingu og aðalmeðferð málsins fyrir dómi neitaði ákærði sök, að því er varðaði þau sakaratriði sem hér eru til umfjöllunar, sbr. hina fyrrnefndu breytingu og takmörkun ákæruvalds á ákæru hér að framan. Ákærði staðhæfði að er atvik máls gerðust hefði hann í samskiptum sínum við A lækni eigi veist að honum með ofbeldi og hótunum.

Fyrir dómi skýrði ákærði nánar frá því að hann hefði í greint sinn leitað til starfsmanna umræddrar sjúkrastofnunar vegna ryskinga sem hann hafði átt í tveimur dögum fyrr, en vegna þessa hefði hann verið með verki í öxl, en að auki verið hálf svefnlaus.

Ákærði sagði að við komu á sjúkrastofnunina hefði hann í fyrstu átt samskipti við hjúkrunarfræðing, en þá jafnframt fengið vitneskju um að brotaþoli, A, væri vakthafandi læknir. Ákærði kvaðst í fyrstu hafa hugleitt að hverfa frá vegna þessara upplýsinga og þá sökum þess að hann hefði áður átt miður góð samskipti við lækninn. Þar um vísaði ákærði til þess að A hefði tekið af honum tiltekin verkjalyf, auk þess sem hann hefði neitað að láta honum í té vottorð vegna ökuleyfisumsóknar. Að ráðum hjúkrunarfræðingsins hefði hann hins vegar skipt um skoðun og afráðið að hitta A lækni á læknastofu/skrifstofu hans og þá í þeim tilgangi að fá verkjalyf þannig að hann gæti hvílt sig. Ákærði sagði að þegar til hafi komið hefði læknirinn neitað að skoða hann eða sinna honum með öðrum hætti og bar að honum hefði einfaldlega verið vísað á dyr. Ákærði kvaðst hafa setið gegnt A lækni við skrifborð þegar þetta gerðist og fullyrti að hann hefði við nefndar aðstæður sparkað frá sér og þá í skrifborðið og sagði: „... borðið hefur kannski færst örlítið í hnéið á honum. … Þá getur hann hafa fengið fleiður á hnén. … Það var það eina sem skeði sko, en hitt meikar engan sjens sko. Ég snerti hann aldrei.“

Fyrir dómi lýsti ákærði ofangreindum aðstæðum og atvikum nánar og sýndi háttsemina með látbragði, en áréttað einnig að vegna þessa gæti það hafa gerst að borðbrúnin á skrifborðinu hefði strokist við hné læknisins, þ.e. þegar hann sparkaði frá sér í greint sinn, en sagði einnig: „Ég sparkaði í borðið þegar þetta byrjaði, og stóð svo upp og við fórum eitthvað að rífast og ég hérna labbaði út úr stofunni, og þá sagði hann eitthvað og ég snéri mér við og labbað þá aftur til hans, og fór hans megin við borðið, og þá voru einhver orðaskipti á milli okkar, … eða hann lamdi mig með tölvu í öxlina … og svo labbaði ég út og settist þarna niður fram á gangi og labbaði svo bara út.“

Ákærði sagði að þegar atburður þessi gerðist hefði hann verið „pirraður og reiður“ og ekki í „miklu jafnvægi andlega“ og þá m.a. vegna lýsts viðmóts A læknis, en einnig vegna hinna fyrri samskipta þeirra. Ákærði kvaðst á hinn bóginn hafa verið allsgáður, og staðhæfði að hann hefði að lokum beðið hjúkrunarfræðinga á sjúkrastofnuninni afsökunar á eigin hegðan.

Ítrekað aðspurður neitaði ákærði því að hann hefði í viðskiptum sínum við A lækni sparkað í skrifborðsstól sem hefði verið í millum þeirra, þ.e. þegar hann kom að lækninum í seinna skiptið. Þá andmælti ákærði frásögn læknisins og vitna um að í þessum síðastgreindum samskiptum hefði umræddur stóll oltið um koll, líkt og ráða má af ljósmynd lögreglu. Loks neitaði ákærði því aðspurður að hann hefði í greint sinn hótað lækninum lífláti og þá ekki að hann hefði gert það ítrekað.

Ákærði sagði að hann hefði í greint sinn veitt því eftirtekt að A læknir hefði lokað skrifstofudyrunum, og staðfesti að hann hefði tekið stól og lamið honum í hurðina, en að auki valdið minni háttar skemmdum á innanstokksmunum. Að öðru leyti neitaði ákærði að tjá sig um hin ætluðu eignaspjöll.

Ákærði staðfesti efni rannsóknargagna lögreglu að því leyti að hann kannaðist við að lögreglumenn hefðu handtekið hann fyrir utan umrædda sjúkrastofnun, og jafnframt að hann hefði í framhaldi af því um stund verið vistaður í fangaklefa á lögreglustöðinni á Eskifirði.

2. Vitnið A heimilislæknir kvaðst er atvik gerðust hafa verið við venjubundin störf sín á umræddri sjúkrastofnun, og bar að ákærði hefði í raun komið á svokallaða „flýtivakt.“ Vitnið sagði að af þessum sökum hefði ákærði samkvæmt verklagi hjúkrunarfræðings verið í tilteknum forgangi og þá vegna ætlaðs axlaráverka, og bar að eftir fyrstu skoðun hjúkrunarfræðings hefði honum verið vísað inn á læknaskrifstofu þess til frekari skoðunar.

Vitnið sagði að hjúkrunarfræðingurinn, vitnið F, hefði fylgt ákærða inn á skrifstofu þess, en sagði að þegar það hafi reynt að heilsa ákærða hefði hann neitað að taka í hönd þess. Vitnið kvaðst strax hafa veitt því eftirtekt að ákærði virtist vera önugur, en bar að hann hefði fengið sér sæti gegnt því við skrifborðið. Vitnið tók fram að það hefði í eitt skipti áður sinnt ákærða. Vintið sagði að það hefði gerst u.þ.b. einu ári fyrr og þá vegna beiðni ákærða um að fá vottorð vegna ökuleyfis. Vitnið kvaðst hafa reynt að leiðbeina ákærða, en að öðru leyti ekki haft afskipti af málefninu.

Vitnið kvaðst í greint sinn hafa reynt að beina orðum sínum til ákærða varðandi hina ætluðu axlaráverka, en sagði að ákærði hefði ekki virst hafa sérstakan áhuga á að ræða það atriði, en í þess stað borið fram ósk um að fá ávísað tilteknu lyfi, sem geðlæknir hefði áður ávísað honum. Vitnið sagði að um hafi verið að ræða lyf, sem hefði verið umfram þá lyfjagjöf sem ákærði hefði þegar þegið samkvæmt læknisráði. Vitnið kvaðst því hafa leiðbeint ákærða um að beiðni hans þyrfti að fara í gegnum ákveðið ferli og af þeim sökum gæti það ekki orðið við erindi hans. Vitnið staðhæfði að ákærði hefði brugðist mjög illa við þessum orðum, og bar að hann hefði staðið á fætur og verið reiðilegur á svipinn og „eiginlega æpti og frussaði og barið í borðið.“ Vegna þessa kvaðst vitnið hafa sagt að lýst framkoma væri eigi í boði, en jafnframt vísað ákærða út af skrifstofunni, og í framhaldi af því opnað dyrnar. Vitnið lýsti framhaldinu nánar þannig: „Þá gekk hann (ákærði) að mér og króaði mig svona út í horn, við skrifborðið mitt, … og hann var mjög nálægt mér, þannig að ég dró skrifborðsstólinn að mér og lét hann vera á milli af því að hann var þess útlítandi að hann væri að fara að ráðast á mig. Og þá var hann farinn að öskra, en ég man ekki nákvæmlega hvað hann var að segja, … annað en bara;,,eitthvað, ég skal ná þér eða ég drep þig“ en hann var allavegana farinn að veitast að mér þannig að ég þurfti að nota skrifborðsstólinn til þess að bægja honum frá mér þannig að við værum ekki bara í áflogum. … skrifborðsstóllinn er á milli okkar og hann er svona að reyna að sparka í mig og slá til mín, en honum tekst ekki að slá í mig með höndunum, en honum tekst að sparka stólnum í mig, … á sköflunginn á mér og að ég hafi rispast af því … en ég er ekki viss um að honum hafi tekist að sparka beint í mig. … Ég held nú að annað starfsfólk hafi nú heyrt lætin, og jafnvel komið í dyrnar … en þá tókst mér, bara með því að ýta honum og stólnum að útganginum, að ýta honum út og loka hurðinni og læsa.“

Vitnið staðhæfði að í lýstum atgangi hans við ákærða hefði skrifborðsstóllinn fallið á hliðina.

Vitnið skýrði frá því að eftir ofanlýstan atgang, og eftir að því hafði tekist að koma ákærða út af skrifstofunni, hefði það heyrt hróp og köll í ákærða frammi á ganginum. Sagði vitnið að atgangurinn hefði verið slíkur að það hefði verið líkast því sem hann hefði hent sjálfum sér ellegar einhverjum hlut í hurðina: „Það eru svona þungir dynkir.“ Samhliða þessum hamagangi kvaðst vitnið hafa heyrt orðbragð ákærða og bar að inntakið hefði verið svofellt: „Ég skal sko drepa þig, ég ætla að leita þig upp og fjölskylduna þína og drepa ykkur.“ Vitnið kvaðst hafa tekið þessum orðum þannig að ákærði hefði verið að beina hótunum sínum að því og þá í ljósi áðurlýstrar atburðarásar.

Vitnið kvaðst að nokkurri stundu liðinni hafa heyrt að ákærði fór út af sjúkrastofnuninni, en skömmu síðar séð hvar hann hefði verið úti fyrir glugganum á skrifstofunni. Vitnið kvaðst í framhaldi af því hafa fylgst með því þegar ákærði hefði teygt hönd sína inn um gluggann og hrist gluggatjöldin til og ætlaði að hann hefði þannig reynt að opna gluggann. Vitnið sagði að skömmu eftir þetta hefðu lögreglumenn komið á vettvang og handtekið ákærða.

Vitnið sagði að framangreind atburðarás á skrifstofunni hefði í heild varað í u.þ.b. 1015 mínútur. Þá hefði atburðarásin á ganginum fyrir framan skrifstofuna varað í álíka tíma.

Vitnið staðhæfði að háttsemi ákærða hefði haft áhrif á líðan þess næstu vikurnar á eftir og þá sérstaklega fyrrnefndar líflátshótanir og þá ekki síst þar sem ákærði hefði beint orðum sínum að fjölskyldu þess. Þá kvaðst vitnið vegna háttsemi ákærða hafa fengið grunnar rispur og marbletti á báða fótleggina, en sagði að í raun hefði verið um smávægilega áverka að ræða.

Vitnið kvaðst strax á vettvangi hafa gefið skýrslu um lýsta atburðarás hjá lögreglumanni, en ætlaði að það hefði þá eigi lýst nákvæmlega orðbragði og hótunum ákærða í greint sinn. Fáeinum dögum síðar kvaðst vitnið hafa ritað undir eiginlega framburðarskýrslu, en treysti sé ekki til að fullyrða um dagsetninguna.

3. Vitnið F hjúkrunarfræðingur kvaðst er atvik máls gerðust hafa verið við störf sín á nefndri sjúkrastofnun og bar að upphafið hafi verið á þá leið að ákærði hefði komið á svokallaða flýtivakt kl. 13:00. Eftir frumskoðun á axlaráverka ákærða á eigin skrifstofu, um kl. 13:15, kvaðst vitnið hafa metið ástand hans svo að hann þyrfti á frekari skoðun að halda hjá lækni, en af þeim sökum hefði það nefnt nafn vakthafandi læknis, A. Vitnið tók fram að þegar þetta gerðist hefði það veitt því eftirtekt að ákærði kveinkaði sér vegna áverkans, en því til viðbótar séð að hann virtist vera önugur. Aðspurt treysti vitnið sér ekki til að segja til um hvort ákærði hefði verið undir áhrifum vímuefna í greint sinn. Vitnið sagði að ákærði hefði haft á orði að hann vildi ekki hitta A lækni, en af þeim sökum hefði vitnið boðið honum að fara á heilsugæslustöðina á Neskaupstað, enda haft vitneskju um að þeir tveir, ákærði og A, hefðu ekki alfarið átt farsæl samskipti. Vitnið sagði að við nánari athugun hefði þessi ráðstöfun ekki verið tæk og sagði að þegar það hafi legið fyrir hefði ákærði fallist á að hitta A lækni. Í framhaldi af því kvaðst vitnið hafa fylgt ákærða, stutta leið eftir gangi, og síðan farið með honum inn á skrifstofuna til A. Vitnið kvaðst strax hafa veitt því eftirtekt að stirt var á milli ákærða og A og m.a. séð að ákærði neitaði að heilsa lækninum með handabandi. Vitnið sagði að ákærði hefði í þess stað sest við skrifborðið, þ.e. gegnt lækninum. Kvaðst vitnið vegna alls þessa hafa afráðið að halla hurðinni ekki alveg aftur þegar það gekk út úr skrifstofunni. Vitnið sagði að skömmu eftir þetta hefði það heyrt „læti“ frá skrifstofu A læknis og því farið á vettvang og sagði: „Ég kíki inn um hurðina.“ Vitnið kvaðst við nefndar aðstæður hafa séð að ákærði hafði tekið um skrifborðsstól A læknis, en það lýsti atvikum nánar þannig: „… og var farinn að ögra eða eitthvað svona að djöflast með skrifborðsstólinn hans … og ég sé hann (ákærða) ýta skrifborðsstólnum í áttina að A... þannig að A er inni króaður, þannig að hann (ákærði) lokar af útgönguleiðina. … Ég sé hann (ákærða) sparka í stólinn og halda í arminn, sætisbakið og ýta að honum (A).“

Aðspurt ætlaði vitnið að við ofangreindar aðstæður hefði verið um einn metri á milli ákærða og A læknis. Vitnið sagði jafnframt að þegar þarna hefði verið komið sögu hefðu verið mikil læti á vettvangi og minntist þess m.a. sérstaklega að A hefði margoft haft á orði: „Þetta viðtal er búið og farðu út.“ Vitnið kvaðst og minnast þess að ákærði hefði öskrað að A lækni og m.a. haft á orði: „Þú ert búinn að eyðileggja allt.“

Vitnið kvaðst vegna lýsts ástands hafa tekið það til ráða að færa sig frá vettvangi, og vísaði til þess að það hefði haft vitneskju um að á þessari stundu hefði verið búið að hringja til Neyðarlínunnar. Vitnið kvaðst því ekki hafa fylgst frekar með því sem gerðist á skrifstofu A læknis, en skömmu síðar séð til ferða ákærða þar sem hann hefði komið fram á ganginn og sest á gólfmottu við bakdyrainnganginn. Það var ætlan vitnisins að lýst samskipti ákærða og A læknis á skrifstofunni hefðu varað í um 5 mínútur.

Vitnið kvaðst hafa metið það svo að þegar hér hafi verið komið sögu hefði ákærði verið leiður, en einnig reiður, en vitnið kvaðst hafa reynt að eiga orðastað við hann, en með takmkörkuðum árangri. Vísaði vitnið til þess að ákærði hefði fljótlega staðið á fætur, en í framhaldi kvaðst það hafa fylgst með því þegar hann hefði á ný farið að lokaðri skrifstofuhurð A læknis. Vitnið kvaðst í framhaldi af því hafa fylgst með því þegar ákærði hefði „djöflast á hurðinni“ en að auki séð hann brjóta innanstokksmuni á ganginum. Vitnið kvaðst aðspurt ekki minnast sérstakra orðaskipta þegar þetta gerðist, en sagði: „Það voru læti.“

Vitnið skýrði frá því að vegna ofangreinds ástands, og þar sem það hefði átt von á barni, hefði það tekið þá ákvörðun um að draga sig algjörlega í hlé, og af þeim sökum farið inn á eigin skrifstofu og læst að sér. Eftir þetta kvaðst vitnið hafa heyrt „eitthvað brot og braml“ og síðar séð ákærða út um gluggann ráfa um fyrir utan sjúkrastofnunina, en einnig séð þegar hann lagði leið sína að glugganum á skrifstofunni hjá A lækni, en um sama leyti heyrt hringl í rimlagardínum. Vitnið kvaðst síðar hafa heyrt þegar sjúkraflutningamenn komu á vettvang og enn síðar lögreglumenn.

Vitnið ætlaði að öll framanlýst atburðarás hefði varað í um 30 mínútur.

Nánar aðspurt fyrir dómi og þá um orð ákærða við A lækni vísaði vitnið til þess að langt væri um liðið, en staðhæfði að ákærði hefði hótað A lífláti. Vitnið kvaðst þó ekki geta fullyrt hvort það hefði í raun heyrt ákærða viðhafa slíkar hótanir eða hvort það hafi heyrt frásögn samstarfsfólks síns þar um, en það kvaðst frekar hallast aðhinu fyrrnefnda, og þá helst að hann hefði látið slík orða falla þegar hann hefði verið á skrifstofunni hjá lækninum.

Vitnið skýrði nánar frá atvikum á þá leið að eftir að ákærði hafði verið handtekinn fyrir utan sjúkrastofnunina hefði það átt í samræðum við samstarfsfólk sitt og þar á meðal við A lækni. Vitnið sagði að við þær aðstæður hefði A haft á orði að hann kenndi til í öðrum sköflungnum og sagði að það hefði í framhaldi af því séð á honum smávægilega áverka og sagði: „… þetta var bara svona roði og hrufl, nýtt... ég held að það hafi verið út af stólnum, ég held að stóllinn hafi farið þarna í hann.“

Vitnið skýrði og frá því að andleg líðan alls starfsfólksins hefði verið slæm eftir þennan atburð og því hefði allri starfsemi á stofnuninni verið hætt þennan dag og bar að þar hefði ráðið ákvörðun framkvæmdastjórnar heilsugæslustöðvarinnar, sem komið hefði á vettvang.

Vitnið kvaðst hafa gefið skýrslu um framanlýsta atburðarás hjá lögreglumanni samdægurs, og þá á eigin skrifstofu á sjúkrastofnuninni. Vitnið ætlaði jafnframt að lögreglumaðurinn hefði komið á ný á starfsstöð þess og bar að þá hefði það ritað undir skýrsluna. Vitnið ætlaði að þetta hefði gerst einum eða tveimur dögum síðar, en treysti sé þó ekki til að fullyrða um dagsetninguna.

Fyrir dómi var vitninu kynnt rannsóknargögn lögreglu, þ. á m. ljósmyndir af vettvangi, en einnig ljósmyndir af ætluðum áverkum brotaþolans A, svo og fyrrgreind eigin framburðarskýrsla, sem það hafði gefið við rannsókn málsins hjá lögreglu. Vitnið staðfesti efni þessara gagna og þ. á m. varðandi áverka brotaþola. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa séð að skrifborðið í skrifstofu A læknis hefði færst úr stað í marglýstum atgangi. Þá fullyrti vitnið að rétt væri eftir því haft í framburðarskýrslunni og þar á meðal að það hafi í raun heyrt með eigin eyrum þegar ákærði hefði hótað brotaþolanum A lífláti og enn fremur að ákærði hefði haft á orði að hann ætlaði að leita lækninn uppi og drepa hann.

4. Vitnið G móttökuritari kvaðst er atvik máls gerðust hafa verið við störf sín á umræddri sjúkrastofnun. Vitnið sagði að upphafið hafi verið á þá leið að ákærði hefði komið inn á stofnunina og átt orðastað við F hjúkrunarfræðing. Í rauninni kvaðst vitnið fyrst hafa farið að fylgjast með atburðarásinni eftir að ákærða hafði verið vísað inn á skrifstofuna til A læknis. Vitnið sagði að eftir u.þ.b. 510 mínútna viðveru ákærða á skrifstofunni hefði það heyrt „hækkaðan málróm og skarkala.“ Vegna þessa kvaðst vitnið hafa gengið einsamalt að skrifstofu A og þannig séð inn um opnar dyrnar hvar ákærði og A læknir stóð sitt hvorum megin við skrifborðið. Við þessar aðstæður kvaðst vitnið hafa heyrt ákærða kalla að A lækni, en síðan fylgst með því þegar ákærði hefði fært sig nær A, en þó þannig að skrifborðsstóllinn hefði verið á milli þeirra. Vitnið lýsti atvikum nánar þannig: „… en hann (ákærði) er samt alltaf, … tvisvar, þrisvar … að ýta honum (stólnum) í hann (A) og … hann var alltaf að sparka í stólinn … og var að reyna að komast að honum og hafði í hótunum við hann, … ja, einhvers staðar í ferlinu hótar hann honum lífláti, … ég held hann hafi bara sagt að hann ætli að drepa hann.“ Vitnið staðhæfði að A læknir hefði við nefndar aðstæður í raun verið að verjast ágangi ákærða, og bar að A hefði þannig verið kominn upp að veggnum, en samhliða þessu kvaðst vitnið ítrekað hafa heyrt hann biðja ákærða um að fara út, og tók fram að það hefði í rauninni sjálft tekið undir þá ósk.

Vitnið skýrði frá því að lýstur atgangur á skrifstofunni hefði að lokum þróast á þann veg að ákærði hefði hlýtt fyrirskipun A læknis um að fara út og bar að A hefði þá lokað að sér og læst hurðinni.

Vitnið kvaðst minnast þess að þegar hér hafi verið komið sögu hefði vitnið F verið komin á vettvang og sagði að hún hefði reynt að tala um fyrir ákærða. Vitnið sagði að ákærði hefði m.a. sest á hækjur sínar á gólfið og minntist þess að hann hefði við þær aðstæður kvartað undan verkjum. Vitnið kvaðst hins vegar skömmu síðar hafa fylgst með því þegar ákærði hefði risið á fætur, en í framhaldi af því séð hann taka upp stól og henda honum á lokaða skrifstofuhurð A læknis. Samhliða þessu athæfi kvaðst vitnið á ný hafa heyrt ákærða hóta A lækni lífláti.

Vitnið kvaðst vegna alls ofangreinds hafa ráðlagt vitninu F að halda sig inni á eigin skrifstofu, en bar að fljótlega eftir þetta hefðu sjúkraflutningamenn komið á vettvang, en sagði að þegar það gerðist hefði ákærði verið kominn út af sjúkrastofnuninni.

Vitnið skýrði frá því að það hefði gefið skýrslu um framangreindan atburð hjá lögreglumanni samdægurs og bar að það hefði gerst á eigin skrifstofu þess í stofnuninni. Fyrir dómi staðfesti vitnið efni skýrslunnar, en einnig ljósmyndir lögreglu af vettvangi. Nánar aðspurt bar vitnið að skrifstofustóll A læknis hefði undir lok atburðarásarinnar legið á hliðinni, líkt og ljósmyndir sýndu. Vitnið fullyrti og að skýrsla þess fyrir dómi væri nákvæmari en fyrrnefnd framburðarskýrsla þess hjá lögreglu, og þá helst um það sem það hafði séð gerast inni á skrifstofunni hjá A lækni. Var það ætlan vitnisins að það hefði ekki verið spurt nákvæmlega um atburðarásina við lögregluyfirheyrsluna, en sagði enn fremur að það hefði verið í nokkru áfalli fyrst eftir atburðinn, líkt og fyrrnefndir samstarfsmenn þess.

5. Vitnið H slökkviliðsmaður kvaðst í greint sinn hafa fengið símhringingu frá […], sem starfað hefði á umræddri sjúkrastofnun, en tilefnið hefði verið sá atgangur sem þar var þá í gangi. Við komu á vettvang kvaðst vitnið hafa séð til ákærða þar sem hann hefði verið að reyna að rífa upp og opna gluggahlera. Vitnið kvaðst hafa farið inn í stofnunina og þá strax hitt fyrir starfsfólkið, og þar á meðal A lækni, en þá einnig séð ummerkin um eignatjón. Vitnið sagði að fleiri aðilar hefðu fljótlega komið á vettvang, og þar á meðal lögreglumenn sem hefðu handtekið ákærða.

6. Lögreglumaðurinn D, staðfesti áðurrakin rannsóknargögn, en einnig gerð framburðarskýrslna brotaþola og vitna. Vitnið kvaðst hafa hljóðritað framburðina á vettvangi samdægurs, en að auki ritað þá niður í minnisblokk. Og þar á eftir kvaðst vitnið hafa ritað formlegar skýrslur um frásögn hvers og eins vitnis, en að lokum kynnt þeim efnið fáeinum dögum síðar, og þau þá ritað nöfn sín á skýrslurnar. Vitnið lýsti aðkomu sinni á vettvang með svipuðum hætti og lýst er í nefndum gögnum, þ. á m. að því er varðaði sýnilegar skemmdir á innanstokksmunum. Vitnið staðhæfði að greinilegt hefði verið á vettvangi að starfsmönnum sjúkrastofnunarinnar hefði verið mjög brugðið og þá ekki síst brotaþolanum, A.

7. Vitnið E, sérfræðingur í […], staðfesti efni áðurrakins læknisvottorðs vegna skoðunar á brotaþolanum A, þann 30. ágúst 2019. Vitnið kvaðst hafa verið við tímabundin störf í Fjarðabyggð þegar það vann nefnt læknisverk. Vitnið útskýrði efni vottorðsins og sagði að helsta sjúkdómsgreining sjúklings hefði verið yfirborðsáverkar, svo sem mar eða fleiður á öxl og upphandlegg, og yfirborðsáverkar á neðri ganglimum. Vitnið lét það álit í ljós að frásögn A hefði getað samræmst umræddum áverkum, og var það ætlan þess að það hefði reyndar verið líklegt.

8. Aðrir lögreglumenn sem komu að og unnu að rannsókn málsins, þeir I, C, og J, staðfestu allir verk sín fyrir dómi, þ. á m. gerð handtökuskýrslu og ljósmyndamöppu. Fram kom m.a. í vætti þeirra að starfsfólk og fyrrnefnd vitni, og þ. á m. A læknir, hefðu verið andlega miður sín við komu lögreglu á vettvang í greint sinn.

Að lokum kom fyrir dóminn K, læknir og […] við Heilbrigðisstofnun Austurlands. Vitnið staðfesti kæruerindi til lögreglu vegna rannsóknar máls þessa, en bar að þar hefði helst ráðið ætluð árás á starfsmann stofnunarinnar. Óþarft er að rekja framburð vitnisins frekar.

B.

Ákæra, útgefin 11. júní 2020. Mál nr. S116/2020.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, þ. á m. skýrslum ákærða og vitna, eru málavextir þeir helstir, að þann 16. desember 2019 óskaði forstöðumaður LitlaHrauns formlega eftir rannsókn lögreglustjórans á Suðurlandi vegna ætlaðrar hótununar refsifanga, ákærða H-kk-ef A-kk-ef, gagnvart starfandi lækni í fangelsinu, B.

Samkæmt gögnum var tilefni kærunnar nánar það að ákærði, sem hafði verið vistaður á sérstakri öryggisálmu fangelsisins, hafði óskað eftir viðtali fimmtudaginn 12. desember nefnt ár, við nefndan lækni. Eftir að beiðni ákærða hafði verið samþykkt hefði honum verið fylgt af L fangaverði til fundar við lækninn og þá í sérstakan viðtalsklefa.

2. Í skýrslu nefnds fangavarðar, sem dagsett er 12. desember nefnt ár, er atvikum máls þessa lýst þannig: „Klukkan 13:30 talar B læknir við ofanritaðan fanga (ákærða) inn á sellu A5 í húsi 1. Þegar samtalinu er lokið segir H-kk-nf við undirritaðan fangavörð;,,Þarf ég að drepa þennan lækni til þess að fá það sem ég þarf.“ Undirritaður sagði honum að tala ekki svona og fylgdi honum inn á Agang þar sem hann er vistaður. Kallar þá H-kk-nf á B lækni;,,Ég drep þig þegar ég losna!“ Þegar ég loka deildinni sparkar H-kk-nf nokkrum sinnum af krafti í hurðina.“

3. Samkvæmt gögnum sendi lögreglustjóri kæruerindið til embættis héraðssaksóknara þann 27. desember nefnt ár. Í kjölfarið var málið rannsakað af lögreglumönnum embættisins og liggja fyrir í málinu vitnaskýrslur nefnds læknis og fangavarðarins, sem dagsettar eru 14. janúar og 4. febrúar 2020. Þá var ákærði yfirheyrður um kæruefnið þann 4. febrúar sama ár, að viðstöddum tilnefndum verjanda, en samhliða var honum kynntur framburður nefndra vitna. Að auki var ákærða kynnt hljóðlaus myndupptaka af ætluðum aðstæðum, þ.e. fyrir utan umræddan viðtalsklefa.

Við lögregluyfirheyrsluna neitaði ákærði sakarefninu. Ákærði skýrði frá því að er atvik máls gerðust hefði hann verið illa fyrirkallaður vegna fráhvarfa og af þeim sökum haft þörf fyrir lyfjagjöf. Hann staðhæfði á hinn bóginn að frásögn læknis um hótunarorð væri ýkt í meira lagi. Við yfirheyrsluna staðfesti ákærði efni fyrrnefndrar myndupptöku, að því frátöldu að hann minntist þess ekki að hafa skellt aftur klefahurðinni á viðtalsherberginu eftir að hann vék þaðan út á eftir lækninum.

4. M lögreglumaður staðfesti fyrir dómi fyrrgreind rannsóknargögn lögreglu, en þar á meðal kvaðst vitnið hafa aflað hinnar hljóðlausu myndaupptöku úr fangelsinu á LitlaHrauni.

5. Fyrir dómi greindi ákærði frá því að þegar umræddur atburður gerðist hefði hann tiltölulega nýlega verið vistaður á svokölluðum neyðargangi vegna agabrots, þ.e. ólögmætrar vímuefnanotkunar. Nefndan dag hefði hann átt bókað viðtal hjá B lækni, og þá vegna væntanlegrar og tíðkanlegrar lyfjagjafar. Ákærði sagði að þegar til hafi komið hefði læknirinn neitað honum um lyfjagjöfina, en af þeim sökum hefði hann orðið „pirraður“ og í framhaldi af því áréttað beiðnina um lyfjagjöf. Ákærði sagði að læknirinn hefði strax brugðist við og tilkynnt að viðtali þeirra væri lokið, en í framhaldi af því hefði læknirinn gengið út úr viðtalsherberginu. Vitnið kvaðst skömmu síðar hafa farið sömu leið og því fylgt lækninum eftir, en þá um leið skellt klefahurðinni aftur. Ákærði sagði að í beinu framhaldi af þessu hefði hann hitt fyrir fangavörðinn, þ.e. á ganginum fyrir framan, og bar að við þessar aðstæður hefði hann látið eftirfarandi orð falla: „Hvað, þarf að drepa einhvern lækni til þess að fá þarna verkjalyf,“ en sagði einnig um hug sinn á nefndri stundu: „… þá var ég ekkert að tala um hann (lækninn), ég var bara að tala yfir höfuð... þetta var ekkert beint að einum eða neinum.“ Máli sínu til stuðnings vísaði ákærði til þess að þegar hann hafi látið nefnd orð falla hefði hann alls ekki séð til nefnds læknis, og andmælti hann að því leyti, að hluta, frásögn fangavarðar og læknis fyrir dómi.

6. Vitnið B, yfirlæknir á […] og starfandi læknir í fangelsinu á LitlaHrauni, kvaðst fyrir dómi hafa er atvik máls þessa gerðust verið við venjubundin læknisstörf sín í fangelsinu, þ.e. við móttöku fanga. Vitnið bar að undir lok starfsdagsins hefði legið fyrir beiðni frá ákærða um viðtal, og þá í þeirri álmu fangelsisins þar sem hann hefði verið vistaður. Vitnið kvaðst hafa fallist á beiðnina og í kjölfarið hitt ákærða fyrir í sérstöku viðtalsklefaherbergi. Vitnið sagði að þegar til hafi komið hefði það veitt því eftirtekt að ákærði virtist vera í æstu skapi og bar að beiðni hans hefði varðað sérstaka lyfjameðferð. Vitnið kvaðst strax hafa hafnað beiðni ákærða, enda hefðu engar læknisfræðilegar forsendur verið fyrir henni. Vitnið sagði að ákærði hefði tekið neitun þess illa og sagði:,,Hann verður strax reiður og ógnandi og sýnir ofbeldisfulla tilburði með hreyfingum.“ Og vegna þessarar framkomu kvaðst vitnið hafa slitið viðtalinu.

Vitnið sagði að þegar ofangreindur atburður gerðist hefði klefahurðin á viðtalsherberginu verið opin, en bar að fangavörður hefði verið nærri, þ.e. á ganginum þar fyrir framan, og þá verið nálægt setustofu fangavarða. Vitnið kvaðst hafa farið út úr viðtalsherberginu og í framhaldi af því gengið stuttan spöl til hægri eftir ganginum og síðan til hliðar, og þá verið staddur í krók og nærri fyrrnefndri setustofu fangavarða. Vitnið sagði að fangavörðurinn hefði strax brugðist við og komið á vettvang, en í kjölfarið hefði vitnið fylgst með því, úr u.þ.b. tveggja til þriggja metra fjarlægð, þegar ákærði hefði skellt aftur klefahurðinni á viðtalsherberginu. Eftir þetta kvaðst vitnið hafa fylgst með þeim tveimur, ákærða og fangaverðinum, ganga framhjá, og staðhæfði að þeir hefðu verið mjög nærri þeim stað þar sem það hafði staldrað við í greint sinn. Vitnið lýsti atvikum máls nánar þannig við nefndar aðstæður: „Hann (ákærði) byrjar þá í rauninni að hrópa … og spyrja hvort að hann þurfi að drepa … þennan … lækni til þess að fá það sem að hann þurfi og síðan er hann teymdur í burtu, og hann heldur áfram að hrópa í áttina að mér, að hann muni drepa mig, aftur og aftur, þegar hann losni og síðan er farið með hann inn í klefa þar sem að hann sparkar í hurðar og fleira.“

Ítrekað aðspurt kvaðst vitnið eigi hafa verið í vafa um að líflátshótanir ákærða hefðu í greint sinn beinst að vitninu, enda þótt á þeirri stundu sem ákærði lét orð sín falla hefði ekki verið augnsamband þeirra í millum, og þá vegna áðurgreindra aðstæðna.

Fyrir dómi skýrði vitnið frá því, að þrátt fyrir tíu ára læknisferil í fangelsinu hefði það aðeins gerst í eitt eða tvö skipti að það hefði fengið álíka líflátshótanir sem þessar. Vegna þessa kvað vitnið sér hafa verið brugðið, og bar að vanlíðan þess hefði varað í 12 mánuði, og af þessum sökum hefði það m.a. íhugað starfslok.

Vitnið sagði að ákærði hefði aldrei haft tal af vitninu eða sett sig í samband við það eftir þennan atburð.

7. Vitnið L, fangavörður á LitlaHrauni, kvaðst hafa verið við störf sín sem fangavörður í greint sinn og þá í þeirri álmu sem ákærði hafði verið vistaður. Vitnið sagði að ákærði hefði umræddan morgun ítrekað óskað eftir viðtali við lækni og þá að sögn vegna mikilla fráhvarfsónota. Vitnið sagði að beiðni ákærða hefði því verið tilefni þess að það fór með hann í tiltekinn viðtalsklefa, á fund vitnisins B læknis, sem þar hefði verið með aðstöðu. Vitnið kvaðst eftir þetta hafa brugðið sér frá um stund, en þegar viðtali ákærða við lækninn hafi lokið, hefði það farið í dyragættina á viðtalsklefanum, og þá séð hvar ákærði sat þar einn. Vitnið lýsti framhaldinu þannig: „Þá segir H-kk-nf (ákærði) við mig;,,Þarf ég að drepa þennan lækni til þess að fá það sem ég þarf.“ Þá segi ég,,Ekki vera að tala svona, komdu með mér, og ég fylgi honum inn á deild, aftur inn á Bgang, og þá kallar H-kk-nf á eftir B;,, Ég drep þig þegar ég losna.“ Kallar mjög hátt og skýrt … bara einu sinni.“ Nánar aðspurt kvaðst vitnið ætla að ekki hefði verið augnsamband á milli ákærða og læknisins þegar hin tilgreindu hótunarorð féllu, en um fjarlægðina þar í millum og um aðstæður þá er atvik gerðust sagði vitnið: „Kannski þrír – fjórir metrar, en hérna þetta var svona fyrir horn, þannig að þeir í rauninni gátu ekki séð hvorn annan, held ég … ég er nokkuð viss um að hann (B) hafi heyrt þetta.“

C.

Niðurstaða.

1. Í ákæru, útgefinni 4. júní sl., líkt og efni hennar var breytt og takmarkað fyrir dómi, er ákærða gefið að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa mánudaginn 26. ágúst 2019, inni á Heilbrigðisstofnun Austurlands, á Reyðarfirði, veist með hótunum og ofbeldi að A lækni, þar sem hann sinnti störfum sínum, og þá þannig að ákærði hafi inni á læknastofu/skrifstofu sparkað ítrekað í fótleggi A eða í skrifborðsstól þannig stóllinn hafnaði ítrekað á fótleggjum hans, og á ganginum þar fyrir utan hafi hann hótað A ítrekað lífláti. Í ákærunni segir að af atlögunni hafi A hlotið fleiður og grunn sár á hnjám og sköflungum beggja fóta, mar og blóðgúl á vinstri hné, stóran marblett á hægri sköflungi, ásamt því að finna til eymsla í öxlum, kvíðaeinkenna og andlegra óþæginda.

Í ákærunni er brot ákærða talið varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem er svohljóðandi:

„Hver, sem ræðst með ofbeldi eða hótunum um ofbeldi á opinberan starfsmann, þegar hann er að gegna skyldustarfi sínu eða út af því, o g eins hver sá, sem á sama hátt leitast við að hindra framkvæmd slíks starfa eða neyða starfsmanninn til þess að framkvæma einhverja athöfn í embætti sínu eða sýslan, skal sæta fangelsi allt að 6 árum. Ef brot samkvæmt þessari málsgrein beinist að opinberu m starfsmanni, sem að lögum hefur heimild til líkamlegrar valdbeitingar, má beita fangelsi allt að 8 árum.

Beita má sektum, ef brot er smáfellt.“

Sakargiftir á hendur ákærða reisir ákæruvaldið einkum á framburði brotaþola, A, en einnig á framburði tveggja vitna, sem voru að störfum á umræddri sjúkrastofnun, svo og á staðfestum rannsóknargögnum lögreglu, þ. á m. ljósmyndum, og loks á læknisvottorði.

Ákærði hefur við alla meðferð málsins, hjá lögreglu og fyrir dómi, neitað sök.

Fyrir liggur í máli þessu að ákærði átti erindi á umrædda sjúkrastofnun skömmu eftir hádegi nefndan dag, og að hann átti þar í fyrstu samskipti við sérhæft starfsfólk, þar á meðal vitnið F hjúkrunarfræðing, sem vísaði honum til frekari skoðunar hjá brotaþola, A lækni, sem þá var við störf á skrifstofu sinni. Verður ráðið af gögnum, m.a. eigin framburði ákærða, að honum hafi mislíkað neitun læknisins um tiltekna lyfjagjöf. Verður lagt til grundvallar að í kjölfar þessa hafi komið til orðaskipta og atgangs þeirra í millum, í fyrstu inni á læknastofunni/skrifstofunni, en síðan á gangi þar fyrir framan, eftir að brotaþoli hafði læst skrifstofuhurðinni, líkt og m.a. er rakið í kafla A.II hér að framan.

Að áliti dómsins er framburður brotaþola, A læknis, fyrir dómi í öllum aðalatriðum skýr og trúverðugur. Hið sama gildir um framburð vitnanna F hjúkrunarfræðings og G móttökuritara, og þá m.a. að virtu ákvæði 126. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Frásögn vitnanna hefur enn fremur stoð í rannsóknargögnum lögreglu, þ. á m. ljósmyndum af áverkum brotaþola, en einnig í staðfestu læknisvottorði E.

Þegar ofangreint er virt í heild er að áliti dómsins nægjanlega sannað að ákærði hafi gerst sekur um að hafa í þeim atgangi sem varð inni á skrifstofu brotaþolans A læknis sparkað í skrifborðsstól og þá þannig að stóllinn hafi ítrekað hafnað á fótleggjum hans, og þá með þeim afleiðingum, líkamlegum og andlegum, sem lýst er í ákæru.

Að áliti dómsins er einnig nægjanlega sannað að ákærði hafi á ganginum fyrir framan skrifstofu nefnds læknis hótað honum lífláti í eitt skipti.

Háttsemi ákærða þykir að öllu ofangreindu virtu réttilega heimfærð til 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Í ákæru, útgefinni 11. júní sl., er ákærða gefið að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa fimmtudaginn 12. desember 2019, á nánar tilteknum gangi í fangelsinu að LitlaHrauni, hótað brotaþolanum B lækni nokkrum sinnum lífláti, þar sem hann hafi verið við störf sín.

Í ákærunni er brot ákærða talið varða við áðurnefnda 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði hefur neitað því að hafa látið nefnd orð falla og þá ekki gagnvart brotaþolanum B lækni. Og í rauninni hefur ákærði haldið því fram að vitni hafi ýkt það sem hann lét sér um munn fara í greint sinn. Ákærði hefur einnig borið um að hann hafi verið pirraður þegar atvik máls gerðust.

Á hinni hljóðlausu upptöku, sem lögð var fyrir dóminn við meðferð málsins, sbr. kafla B hér að framan, má sjá að ákærði fer inn í viðtalsklefa til brotaþola kl. 13:31. Á myndskeiði má og sjá að brotaþoli kemur út úr klefanum kl. 13:33 og skilur klefadyrnar eftir opnar, en hverfur síðan úr mynd. Um 6 sek. síðar má sjá að fangavörður kemur að klefanum og fer í dyragættina, en um 4 sek. síðar má sjá að ákærði kemur út úr klefanum, tekur báðum höndum um klefahurðina og skellir hurðinni aftur, en síðan sést að hann gengur í sömu átt og brotaþoli hafði áður farið, en hverfur þá úr mynd.

Að virtum trúverðugum framburði brotaþola, B læknis, og vitnisins L fangavarðar, en einnig að ofangreindu virtu, þykir ekki varhugavert að leggja framburð þeirra tveggja til grundvallar um atvik máls, gegn neitun ákærða, en þá þannig að ákærði hafi í eitt skipti hótað brotaþola lífláti við nefndar aðstæður. Þessi háttsemi ákærða þykir varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga.

D.

Ákærði, sem er […] ára, hefur samkvæmt sakavottorði ítrekað sætt refsingum, en á liðnum árum hefur hann m.a. verið dæmdur fyrir brot gegn vopnalögum, umferðarlögum og gegn ávana og fíkniefnalöggjöfinni, en einnig, í maí 2016, fyrir rán, líkamsárás og fíkniefnalagabrot og var hann þá dæmdur í sex mánaða óskilorðsbundið fangelsi. Síðast var ákærði dæmdur þann 9. júlí 2018 fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. hegningarlaganna og hlaut hann þá sex mánaða óskilorðsbundna fangelsisrefsingu.

Í máli þessu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir að hafa tvívegis brotið gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga og þar á meðal með alvarlegum ofbeldishótunum, en einnig með líkamsmeiðingu. Beindust brot ákærða gegn heilbrigðisstarfsmönnum sem komu að málum hans, starfs síns vegna, og er til þess m.a. að líta að umræddir opinberir starfsmenn eru ekki í hópi þeirra sem hafa hlotið þjálfun í að verjast árásum og eiga sér einskis ills von í starfi sínu. Ber að ákvarða refsingu ákærða m.a. með hliðsjón af 1. tl. 70. gr. og 77. gr. hegningarlaganna. Að þessu virtu og með hliðsjón af lýstum sakaferli þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði.

Samkvæmt 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008, og með hliðsjón af málsúrslitum og að ákæruvaldið féll að hluta til frá sakargiftum við meðferð málsins fyrir dómi, ber að dæma ákærða til að greiða hluta sakarkostnaðar. Er um að ræða málsvarnarlaun og ferðakostnað hins skipaða verjanda ákærða, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, við alla meðferð málsins, hjá lögreglu og fyrir dómi. Þykja launin hæfilega ákveðin, m.a. með hliðsjón af umfangi málsins og tímaskýrslu, 665.260 krónur, og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Að auki ber að dæma ákærða til að greiða hluta af útlögðum ferðakostnaði verjandans, sem ákvarðast 38.950 krónur.

Ber að dæma ákærða til að greiða 2/3 hluta af ofangreindum kostnaði, samtals 469.472 krónur, en 1/3 hluti, 234.736 krónur, skal falla á ríkissjóð.

Af hálfu ákæruvalds fór með málið fyrir dómi H-kk-nf J-kk-nf aðstoðarsaksóknari. Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf Ö-kk-nf O-kk-nf, sæti fangelsi í fimm mánuði.

Ákærði greiði 2/3 hluta sakarkostnaðar, 469.472 krónur, en 1/3 hluti, 234.736 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Er þar um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, sem í heild ákvarðast 665.260 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 38.950 krónur vegna ferðakostnaðar hans. einnig með líkamsmeiðingu. Beindust brot ákærða gegn heilbrigðisstarfsmönnum sem komu að málum hans, starfs síns vegna, og er til þess m.a. að líta að umræddir opinberir starfsmenn eru ekki í hópi þeirra sem hafa hlotið þjálfun í að verjast árásum og eiga sér einskis ills von í starfi sínu. Ber að ákvarða refsingu ákærða m.a. með hliðsjón af 1. tl. 70. gr. og 77. gr. hegningarlaganna. Að þessu virtu og með hliðsjón af lýstum sakaferli þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði.

Samkvæmt 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008, og með hliðsjón af málsúrslitum og að ákæruvaldið féll að hluta til frá sakargiftum við meðferð málsins fyrir dómi, ber að dæma ákærða til að greiða hluta sakarkostnaðar. Er um að ræða málsvarnarlaun og ferðakostnað hins skipaða verjanda ákærða, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, við alla meðferð málsins, hjá lögreglu og fyrir dómi. Þykja launin hæfilega ákveðin, m.a. með hliðsjón af umfangi málsins og tímaskýrslu, 665.260 krónur, og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Að auki ber að dæma ákærða til að greiða hluta af útlögðum ferðakostnaði verjandans, sem ákvarðast 38.950 krónur.

Ber að dæma ákærða til að greiða 2/3 hluta af ofangreindum kostnaði, samtals 469.472 krónur, en 1/3 hluti, 234.736 krónur, skal falla á ríkissjóð.

Af hálfu ákæruvalds fór með málið fyrir dómi H-kk-nf J-kk-nf aðstoðarsaksóknari. Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Ákærði, H-kk-nf Ö-kk-nf O-kk-nf, sæti fangelsi í fimm mánuði.

Ákærði greiði 2/3 hluta sakarkostnaðar, 469.472 krónur, en 1/3 hluti, 234.736 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Er þar um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, sem í heild ákvarðast 665.260 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 38.950 krónur vegna ferðakostnaðar hans.