E-14274/2009

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 26. október sl., að lokinni aðalmeðferð, var höfðað fyrir dómþinginu af Landsteinum Streng, Ármúla 7, Reykjavík, á hendur, HRB ehf., Skógarási 12, Reykjavík, með stefnu birtri 11. desember 2009.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda 661.095 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 20. ágúst 2009 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til þess að greiða stefnda málskostnað, að skaðlausu.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

II

Stefnandi annast uppsetningu á hugbúnaði fyrir innlendan markað, kaup og sölu á tölvubúnaði, ráðgjöf og aðra starfsemi því tengda.

Málavextir eru þeir, að málsaðilar gerðu með sér samning í júlí 2009, þar sem stefnandi tók að sér fyrir stefnda hýsingu og leigu á LS Retail sem og að setja upp kerfi í hýsingu, í samræmi við tilboð stefnanda. Í tilboðunum fólst m.a. uppsetning á ýmsum hugbúnaði, þ.á m. uppsetning kassakerfis í verslanir stefnda, flutningur gagna úr eldra kerfi og kennsla á notkun kerfisins auk leigu á kerfinu.

Stefndi rekur tvær verslanir undir heitinu Megastore. Önnur verslunin er í Smáralind í Kópavogi en hin á Glerártorgi Akureyri. Síðarnefnda verslunin var opnuð 24. júlí 2009. Kveður stefndi að í tengslum við opnun verslunarinnar á Akureyri hafi stefnda verið lofað að afhending kerfisins yrði fyrir 24. júlí 2009. Stefndi kveður að kerfið hafi ekki verið afhent á umsömdum tíma, sem hafi valdið stefnda verulegum óþægindum og haft í för með sér umtalsvert óhagræði við opnun verslunarinnar. Starfsmönnum stefnanda hafi mátt vera ljóst að dráttur á afhendingu kerfisins myndi hafa veruleg áhrif á hagsmuni stefnda. Þá hafi aldrei verið lokið við uppsetningu kerfisins í verslun stefnda í Kópavogi.

Stefndi kveður, að hinn 14. ágúst 2009, hafi fyrirsvarsmaður stefnda sent stefnanda tölvupóst með yfirskriftinni „í síðasta skipti“. Var þar óskað eftir að lokið yrði við að afhenda kerfið og vinnu þá sem hafði verið keypt eða leigð af stefnanda, en lofað hafi verið að afhenda kerfið fyrir 24. júlí 2009.

Hinn 25. ágúst 2009 sendi stefndi skeyti til stefnanda, þar sem lýst var yfir riftun á samstarfssamningi og öðrum þjónustu- og verksamningum við stefnanda, en þá hafði, að sögn stefnda, ekki enn verið lokið við uppsetningu kerfisins.

III

Stefnandi byggir endanlega kröfu sína á hendur stefnda á reikningi útgefnum 25. júlí 2009, með gjalddaga 20. ágúst 2009, að fjárhæð 661.095 krónur. Krafan sé vegna uppsetningar á hugbúnaði og uppfærslum. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir ítrekanir þar um.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfuréttarins, laga nr. 50/2000 og laga nr. 42/2000.

Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Stefndi byggir kröfu sína um sýknu á því, að hann hafi rift samningnum við stefnanda með lögmætum hætti enda um verulegar vanefndir að ræða að hálfu stefnanda. Riftun leiði af sér að hvorugum aðila samnings sé skylt að inna af hendi þá greiðslu sem samningurinn kveði á um enda sé um verulega vanefnd að ræða. Í afhendingardrætti felist veruleg vanefnd.

Hið stefnda félag hafi séð sig knúið til að rifta samningnum við stefnanda þar sem ekki hafi verið lokið við uppsetningu kerfisins þrátt fyrir mörg símtöl fyrirsvarsmanns stefnda við starfsmenn stefnanda sem og tölvuskeyti til að fá stefnanda til að ljúka við afhendingu kerfisins. Starfsmenn stefnda hafi ekki getað notað kerfið þar sem uppsetningu þess hafi ekki verið lokið. Samkvæmt meginreglum kröfuréttar, sbr. einnig kaupalög nr. 50/2000, sé kaupanda heimilt að krefjast riftunar þegar hlutur sé ekki afhentur eða hann er afhentur of seint og kaupanda sé ekki um að kenna. Í 1. mgr. 25. gr. laganna komi fram, að kaupandi geti rift kaupum þegar greiðsludráttur hafi í för með sér verulegar vanefndir. Hafi verið litið svo á, að í ákvæðinu komi fram ákveðin grundvallarsjónarmið við mat á því hvenær vanefnd teljist veruleg. Stefndi telur að ekki hafi verið lokið við afhendingu kerfisins þar sem ekki hafi verið hægt að nýta kerfið líkt og til hafi staðið. Verulegur afhendingardráttur hafi orðið á kerfinu sem alfarið megi rekja til stefnanda og því sé skilyrðum riftunar samningsins fullnægt. Ekki sé við stefnda að sakast að stefnandi hafi ekki afhent kerfið enda hafi stefnanda verið í lófa lagið að inna sína vinnu af hendi í verslunum stefnda þar sem sá tími sem þær eru opnar sé afar rúmur.

Eins og að framan greini, og með hliðsjón af meginreglum kröfuréttar, sbr. einnig 2. mgr. 25. gr. kaupalaga nr. 50/2000, sé heimilt að rifta kaupum ef seljandi afhendi ekki söluhlut og efndir dragist fram yfir sanngjarnan viðbótarfrest. Með tölvupósti fyrirsvarsmanns stefnda til stefnanda, dagsettum 14. ágúst 2009, hafi stefndi gefið stefnanda kost á að ljúka við afhendingu kerfisins en stefnda hafi verið lofað að kerfið yrði að fullu afhent fyrir 24. júlí sama ár. Hinn 25. ágúst 2009 hafi fyrirsvarsmaður stefnda sent stefnanda skeyti þar sem samstarfssamningi og öðrum þjónustu- og verksamningum við stefnanda hafi verið rift, en þá hafi ekki enn verið lokið við afhendingu kerfisins. Skeytið hafi verið móttekið 26. ágúst 2009, en þá hafi verið liðnir 12 dagar frá því tölvupósturinn frá 14. ágúst hafi verið sendur. Ætla verði að 12 daga frestur teljist sanngjarn viðbótarfrestur til að ljúka afhendingu eins og málum hafi verið háttað og að teknu tilliti til þess loforðs stefnanda að kerfið yrði afhent fyrir 24. júlí 2009. Sé það mat stefnda að 2. mgr. 25. gr. laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup eigi hér við þar sem stefnanda hafi verið gefinn kostur á að ljúka við þá afhendingu og vinnu sem samið hafi verið um, sbr. tölvupóstur stefnda, dagsettan 14. ágúst 2009.

Í þremur tölvuskeytum Í-kk-ef H-kk-ef, sölustjóra stefnanda, til H-kvk-ef R-kvk-ef komi fram staðfesting á því að kerfið hafi ekki verið afhent að fullu. Þessi tölvuskeyti séu send 8. september, 24. september og 2. október 2009. Öll séu þau því send eftir að stefndi hafi rift samningum við stefnanda. Sé það því staðfest af sölustjóra stefnanda að kerfið hafi aldrei verið afhent þrátt fyrir áskoranir þess efnis af hálfu stefnda. Við blasi að þegar um hugbúnað sé að ræða teljist hann ekki afhentur fyrr en notandi geti nýtt sér hann. Stefnandi sé í raun að krefja stefnda um greiðslu fyrir uppsetningu á hugbúnaði sem aldrei hafi komist í notkun.

Varakröfu sína um lækkun dómkröfu byggir stefndi á því, að umkrafið endurgjald sé allt of hátt og ósanngjarnt miðað við atvik málsins og sér í lagi þá staðreynd að kerfið hafi aldrei verið afhent þannig að stefndi hafi getað nýtt sér það. Stefndi byggir varakröfu sína einnig á sömu málsástæðum og aðalkröfu.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna kröfu- og samningaréttar, laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, sbr. og til hliðsjónar lög nr. 42/2000, um þjónustukaup.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda um greiðslu fyrir uppsetningu hugbúnaðar í tveimur verslunum stefnda. Stefndi krefst sýknu á grundvelli þess að hann hafi rift samningum við stefnanda vegna verulegra vanefnda stefnanda.

Stefnandi byggir málatilbúnað sinn í stefnu á því, að stefndi hafi fengið hugbúnaðinn afhentan og stefnandi hafi því staðið við sínar skyldur samkvæmt samningi aðila.

Samkvæmt framburði starfsmanna aðila hér fyrir dómi dróst að ljúka við uppsetningu á umræddum hugbúnaði í verslunum stefnda, en aðila greinir á um af hvaða ástæðum það hafi verið. Stefnandi kveður að ástæða þess hafi verið sú að ekki hafi verið unnt að ná í starfsmenn stefnda. Stefndi kveður hins vegar að þrátt fyrir ítrekanir sínar hafi stefndi ekki sinnt því að ljúka við uppsetninguna og því hafi verið útilokað fyrir stefnda að nýta kerfið eins og til stóð.

Eins og að framan greinir var ætlun stefnda að nota umrætt kerfi í tveimur verslunum sínum sem stefndi rekur á Akureyri og í Kópavogi og til þess að unnt væri að nýta kerfið í rekstri stefnda hafi verið nauðsynlegt að setja það upp í báðum verslununum. Óumdeilt er að stefnandi lauk ekki við uppsetningu kerfisins eins og samningur aðila gerir ráð fyrir. Hefur stefndi borið að með því hafi honum verið ókleift að nýta kerfið.

Í samningi aðila er ekki kveðið á um tímamörk þess að stefnandi lyki við uppsetningu kerfisins, en ekki verður af gögnum málsins eða skýrslum fyrir dómi ráðið að stefnda hafi verið um að kenna, að ekki tókst að setja upp kerfið.

Með því að ekki hefur verið sýnt fram á að ástæður þess að ekki var lokið við uppsetningu hugbúnaðarins í tölvukerfi stefnda, megi rekja til atvika er varða stefnda og að þann drátt sem varð á að stefnandi uppfyllti sinn hluta samningsins virðist af því sem fram er komið í málinu vera að rekja til stefnanda, ber að fallast á að skilyrði hafi verið til þess að rifta umræddum samningi. Hefur stefnandi því ekki sýnt fram á réttmæti kröfu sinnar og ber því að fallast á kröfu stefnda um sýknu.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnanda til þess að greiða stefnda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 krónur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, HRB ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, Landsteina Strengs, í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 200.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf