E-6280/2005

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 18. júlí sl., er höfðað af Viborg ehf., Bæjarhrauni 2, Hafnarfirði á hendur Æ-kk-þgf H-kk-þgf, Hulduborgum 13, Reykjavík, með stefnu birtri hinn 8. október 2005.

Dómkröfur stefnanda voru þær, að stefndi yrði dæmdur til að greiða 10.044.880 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt l. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. október 2005 til greiðsludags. Þá krafðist stefnandi málskostnaðar, að viðbættum virðisaukaskatti, úr hendi stefnda.

Stefndi krafðist sýknu af öllum kröfum stefnanda og að honum yrði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda.

II

Stefnandi er útgerðarfélag og kveðst hann, hinn 5. júlí 2005, hafa falið Skipasölunni ehf., Hamraborg 1, Kópavogi að gera tilboð í alla hluti í Útgerðarfélaginu Báru ehf., en eigandi hlutanna hafi verið stefndi. Hinn sama dag hafi umboðsmaður stefnanda gert stefnda kauptilboð. Daginn eftir hafi borist gagntilboð sem tekið hafi verið næsta dag, eða hinn 7. júlí 2005 fyrir kl. 12.00.

Eignir félagsins, sem hafi átt að fylgja með í sölunni og verðmætin að baki hlutanna hafi verið Mb. Góa RE-20, 2302, ásamt þar tilgreindu fylgifé, og að auki 2 frystieiningaklefar og pallbifreið af gerðinni Ford Transit árg. 2000. Krókaflahlutdeild sem bátnum fylgdi hafi verið í þorski 0.0166304%, sem jafngilti í krókaflamarki fiskveiðiárið 2004-2005 26.957 kg. Ýsa 0.1014602%, sem jafngilti í krókaflamarki fiskveiðiárið 2004-2005 73.347 kg. Steinbítur 0.0035182%, sem jafngilti í krókaflamarki fiskveiðiárið 2004-2005 366 kg. Samkvæmt gagntilboði skyldi fylgja óveitt krókaflamark fiskveiðiársins 2004-2005, 1.847 kg í þorski og 4.580 kg í steinbít.

Verð allra hluta samkvæmt samþykktu gagntilboði hafi verið 71.600.000 krónur og skyldu greiðast við undirritun kaupsamnings og við afhendingu u.þ.b. 48.600.000 krónur og yfirteknar skuldir félagsins,u.þ.b. 23.000.000 krónur. Tekið hafi verið fram að yrðu eignir félagsins í krókaflamarki eða krókaflahlutdeild hærri eða lægri skyldi kaupverð hækka eða lækka miðað við markaðsverð veiðiheimilda á tilboðsdegi. Þá hafi enn fremur verið kveðið á um að kaupsamningsgreiðsla tæki breytingum til hækkunar eða lækkunar miðað við stöðu skulda félagsins á kaupsamningsdegi. Enn fremur hafi verið ákvæði um að 50% tekjuskattsskuldbinding, sem væri 18% af mismun á bókfærðu verði báts og veiðiheimilda, skyldi dragast frá ofangreindu kaupverði við gerð kaupsamnings.

Í gagntilboði hafi verið kveðið á um skoðun á efnahagsreikningi félagsins og um fjármögnun og skyldu fyrirvarar hafa verið upprættir innan 7 daga frá dagsetningu gagntilboðs. Hinn 11. júlí 2005 hafi stefnandi upprætt fyrirvara varðandi ársreikning ársins 2004. Stefnandi hafi verið fullfær um með að efna kaupin, sbr. staðfestingu Landsbankans í Hafnarfirði. Stefndi hafi ekki sent milliuppgjör fyrr en með faxi hinn 22. júlí sl., og hafi stefnandi upprætt fyrirvara þar að lútandi hinn 26. júlí sl., eftir að nákvæmlega hafi verið yfir það farið, en milliuppgjörið hafi falið í sér nokkur frávik frá gagntilboðinu. Stefnda verði í engu kennt um drátt á milliuppgjörinu. Stefndi hafi staðfest, í samtali við skipasöluna hinn 26. júlí, að hann teldi að allir fyrirvarar hefðu verið upprættir af hálfu beggja aðila.

Hinn 26. júlí sl., þegar allir fyrirvarar hafi verið upprættir, hafi forsvarsmenn aðila hist í verbúð stefnda til þess að fara yfir fylgifé og búnað. Með S-kk-þgf Þ-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnanda, hafi verið faðir hans, Þ-kk-nf S-kk-nf, og bróðir hans, S-kk-nf Þ-kk-nf. Af hálfu stefnanda hafi engar athugasemdir verið gerðar við búnað. S-kk-nf Þ-kk-nf hafi nefnt við stefnda að hann væri að fara utan og hvort það yrði í lagi að gera kaupsamning eftir rúmar tvær vikur. Stefndi hafi svarað því til, að það kæmi ekki við hann, enda hefði skipasalan áður upplýst hann um þetta. Eins drægi það til að báturinn væri þá í húsi á Skagaströnd og yrði tíminn í millitíðinni notaður til þess að dytta að honum.

S-kk-nf Þ-kk-nf hafi komið heim hinn 11. ágúst og þá þegar haft samband við skipasöluna. Hafi S-kk-nf fengið drög að kaupsamningi send hinn 15. ágúst. Daginn eftir hafi skipasalan haft samband við S-kk-þf og greint frá því, að stefndi, Æ-kk-nf H-kk-nf, hefði líklega hlaupið útundan sér og selt öðrum hlutina í félaginu. Hafi Æ-kk-nf staðfest það, enda komið á daginn að hann hefði selt alla hluti í félaginu samkvæmt fundargerð, dagsettri 10. ágúst 2005, sem móttekin hafi verið hjá Hlutafélagaskrá hinn 11. ágúst 2005. Samkvæmt fundargerðinni hafi kaupverð allra hluta í félaginu verið 34.880.477 krónur, en skuldir félagsins 37.219.523 krónur að frádregnum veltufjármunum, eins og það hafi þar verið orðað.

Hinn 23. ágúst sl. hafi stefnandi sent símskeyti til stefnda og krafist þess að þegar yrði gerður kaupsamningur. Skeytinu sé ósvarað. Þá hafi símskeyti verið sent hinn 29. ágúst sl. til kaupandans, S-kk-ef F-kk-ef, Vesturgötu 37, Keflavík. Því hafi heldur ekki verið svarað.

Fjárhæð bótakröfu styðjist við álitsgerðir skipa- og kvótamiðlara auk upplýsinga frá Fiskistofu.

Stefnandi hafi ekki í Hlutafélagaskrá fengið ljósrit af hlutaskrá Útgerðarfélagsins Báru ehf. Hins vegar sé ljóst af fundargerð frá 10. ágúst 2005 að stefndi hafi verið einn eigandi hinna seldu hluta. Þá sé vakin athygli á því að í undirrituðu gagntilboði segi að tilboðsgjafi sé Æ-kk-nf H-kk-nf, kt. 100454-4919, f.h. Báru ehf. Í texta þess segi einnig að tilboðsgjafar séu eigendur að öllum hlutum í einkahlutafélaginu Báru ehf. kennitala 421091-1539. Stefndi hafi þannig verið að skuldbinda sig persónulega enda hafi félagið ekki getað átt hlutina, sbr. 38. gr. laga nr. 138/1994.

Málavexti kveður stefndi vera þá að hann eigi hlut í útgerðarfélaginu Báru ehf. og hafi heimild til að skuldbinda félagið. Stefndi segir að starfsmaður Skipasölunnar ehf. Hamraborg 1, Kópavogi, B-kk-nf S-kk-nf, hafi hringt og spurt sig að því hvort hann mætti gera tilboð í útgerðarfélagið Báru ehf. fyrir hönd umbjóðenda síns og segist stefndi hafa samþykkt að B-kk-nf kæmi með tilboð í félagið. Stefndi segir að B-kk-nf hafi síðan sent kauptilboð á faxi og hafi hann ekki verið sáttur við tilboðið og gert gagntilboð. Í gagntilboðinu hafi verið gerður fyrirvari um að tilboðshafi skyldi hafa skoðað efnahagsreikning félagsins og uppræta fyrirvara um fjármögnun innan 7 daga frá samþykki gagntilboðs. Gagntilboðið hafi verið samþykkt með greindum fyrirvörum.

Endurskoðandi Báru ehf., B-kk-nf B-kk-nf, hafi verið að ljúka við uppgjör vegna ársins 2004 og 6 mánaða uppgjöri. Hinn 22. júlí hafi kaupandinn fengið 6 mánaða uppgjörið en hafi áður fengið ársreikning fyrirtækisins og hafi stefndi talið að það næsta sem lægi fyrir væri að tilboðsgjafar ættu að ganga frá því að uppræta fyrirvara um fjármögnun, eigi síðar en 28.júlí. Hinn 27. júlí 2005 hafi tilboðsgjafar komið til að skoða eignir Báru ehf., m.a. Grandagarð 95, Reykjavík. Við það tækifæri hafi tilboðsgjafar margsinnis tekið fram við fulltrúa seljanda á vettvangi, stefnda, að yrði af þessu þá mundu þeir hafa samband við endurskoðanda Báru ehf. og ganga frá málinu daginn eftir. Næsta dag, hinn 28. júlí, hafi ekkert gerst að öðru leyti en því að tilboðsgjafi hafi haft samband við endurskoðanda Báru ehf. en aldrei komið til hans til að fara yfir og skoða atriði hjá endurskoðandanum varðandi rekstur Báru ehf. Stefndi segir að síðan hafi ekkert gerst og hafi hann verið leiður yfir því að ekki skyldi hafa orðið af kaupunum. Stefndi segir að hann hafi farið úr Reykjavík en komið aftur eftir verslunarmannahelgi. Hafi hann þá haft samband við endurskoðanda Báru ehf. og hann þá sagt sér að tilboðsgjafi hafi ekki haft frekara samband við sig en gert stefnda grein fyrir því að annar aðili væri tilbúinn til að kaupa fyrirtækið Báru ehf. Stefndi hafi síðan hafið viðræður við þann væntanlega kaupanda sem endað hafi með því að samningar tókust með þeim um sölu á öllum hlutum í Báru ehf.

Stefndi mótmælir því að við skoðun í verbúðinni að Grandagarði 95, Reykjavík hafi verið talað um að tilboðsgjafi væri að fara til útlanda og hvort það yrði í lagi að kaupsamningi yrði frestað um rúmar tvær vikur og stefndi samþykkt það. Stefndi tekur fram að hann hafi aldrei verið um þetta spurður og ekki gefið tilboðsgjöfum neina fresti. Þá segir stefndi að það sé einnig alrangt að skipasalan hafi upplýst hann um þessi atriði því um væntanlega brottför tilboðsgjafa af landinu hafi aldrei verið rætt við stefnda og stefndi ekki gefið neina fresti varðandi frágang málsins. Þá segist stefndi aldrei hafa hitt B-kk-þf S-kk-þf skipasala sem hafi haft milligöngu við sig f.h. Skipasölunnar ehf.

Stefndi segir að fulltrúi Skipasölunnar ehf. hafi hringt í sig í ágústmánuði og þá talað við sig um að ganga frá samningi við tilboðsgjafa, en stefndi segir að hann hafi þá sagt honum að hann væri búinn að selja þar sem að ekki hefði verið staðið við tilboðið af tilboðsgjafa og hafi hann talið að tilboðsgjafi væri hættur við kaupin.

III

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að bindandi samningur hafi komist á með aðilum máls þessa, og telur stefnandi að hann gæti sótt stefnda og viðsemjanda hans, S-kk-þf F-kk-þf, til fullra efnda, og væri það e.t.v. eðlilegasta leiðin að formi til, en þar undir hrærist þó hinar raunhæfu aðstæður í þessari atvinnugrein. S-kk-nf hafi tekið við Útgerðarfélaginu Báru ehf. Aflaheimildir krókaflamarksbáta, einkum aflamarkið, séu viðkvæm réttindi sem leggi kvaðir á þann sem á haldi, einkum veiðiskyldu, og vanræksla þar á kunni að leiða til skerðingar. Útgerð báts fylgi og það að aflamarkið standi ekki í stað og sé ekki það sama við uppsögu dóms og við útgáfu stefnu og yrði heldur ekki það sama við uppkvaðningu dóms og við aðalmeðferð, þegar hugsanlega mætti leggja fram síðustu skjöl hér um. Málaferli til fullra efnda samkvæmt gagntilboði, jafn langan tíma og slíkt taki, kynnu því að knýja á um önnur til uppgjörs milli aðila. Þá megi því við auka að aðrir en stefnandi færu með bát og búnað meðan á fyrri málaferlunum stæði, án þess að neinum steinum væri varpað að S-kk-þgf F-kk-þgf eða starfsmönnum hans, en allt slitni og gangi úr sér. Að öllu þessu metnu sæki stefnandi stefnda því ekki til efnda in natura samkvæmt efni hins bindandi gagntilboðs, heldur sæki að honum bætur á grundvelli sjónarmiða um skaðabætur innan samninga, efndabóta, þannig að hann verði peningalega eins settur og fullar efnir hefðu orðið.

Stefnandi byggir aðallega á því að kominn hafi verið á bindandi samningur um kaup hans á öllum hlutum í Útgerðarfélaginu Báru ehf. Allir fyrirvarar hafi verið upprættir og fjárhagsleg geta til kaupanna verið fyrir hendi. Byggir stefnandi á því að stefndi hafi brotið á honum rétt með því að efna ekki við hann samninga.

Þá byggir stefnandi á því um fjárhæð efndabóta, að þegar gagntilboð til hans hafi verið samþykkt hafi aflamark á krókaflabátnum Mb. Góu, 2302 samkvæmt því aðeins átt að vera í þorski 1.847 kg og í steinbít 4.580 kg fiskveiðiárið 2004-2005. Eftir það, hinn l. september 2005, hafi Fiskistofa úthlutað á bátinn fyrir fiskveiðiárið 2005-2006 eftirfarandi aflamarki:

Þorskur 25.991 kg

Ýsa 85.497 kg

Þá hafi hlutdeild í ýsu aukist um 16% eða 12.150 kg. Hins vegar hafi skerðing í þorski orðið 3,5% eða 966 kg. Aflamark í steinbít sé það óverulegt, að ekki séu gerðar kröfur vegna þess.

Stefnandi rökstyður bótakröfu sína nánar svo:

Aflamark í þorski fiskveiðiárið 2005-2006

25.991 kg á 80 krónur kg 2.079.280 kr.

Aflamark í ýsu fiskveiðiárið 2005-2006

85.497 kg á 40 krónur kg 3.419.880 kr.

Aukning í ýsu fiskveiðiárið 2005-2006, hlutdeild,

16% eða 12.150 kg á 460 krónur kg 5.589.000 kr.

Til frádráttar fiskveiðiárið 2005-2006, skerðing í

þorski 3.5% hlutdeild eða 966 kg á 1.080 krónur - 1.043.280 kr.

Fjárhæð bóta- og dómkröfu sé því 10.044.880 kr.

Stefnandi byggir og á því, að þegar hann hafi gert tilboð sitt í alla hluti í Útgerðarfélaginu Báru ehf. og hafi verið svarað með bindandi gagntilboði með hækkun um 600.000 krónur, hafi verðmæti hluta í félaginu m.a. staðið á þáverandi krókaflahlutdeild og krókaflamarki, en síðan hafi við þau verðmæti lagst ný að fjárhæð 10.044.880 krónur og af þeim verðmætaauka hafi stefnandi orðið vegna vanefnda stefnda.

Stefnandi vísar til þeirra meginsjónarmiða í íslenskum rétti um skaðabætur innan samninga að sá sem vanefnt er við eigi rétt á efndabótum og verði gerður eins settur og að fullar efndir hefðu orðið.

Um lagarök að öðru leyti sé um málskostnað vísað til 130. gr. laga nr. 91/1991 og um virðisaukaskatt á málskostnað til laga nr. 50/1988 með síðari breytingum.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu fyrir dómi forsvarsmaður stefnanda, S-kk-nf Þ-kk-nf, Þ-kk-nf S-kk-nf, S-kk-nf Þ-kk-nf og B-kk-nf S-kk-nf sölumaður.

IV

Sýknukröfu sína byggir stefndi á því að hann hafi gert gagntilboð í alla hluti í Báru ehf. Stefndi bendir á að hann hafi undirritað gagntilboð f.h. Báru ehf., þ.e. tilboðsgjafi f.h. Báru ehf., enda hafi hann heimild til að skuldbinda félagið en ekki einstaka hluthafa í félaginu. Af þeim sökum sé kröfum ranglega beint að stefnda, þar sem stefndi sé einungis helmingshluthafi í Báru ehf. og hafi undirritað umrætt gagntilboð f.h. félagsins. Stefnda sé hins vegar stefnt persónulega og hann geti ekki verið persónulega ábyrgur fyrir þeim hlutum sem hvorki varði hans hluti né félagið sem slíkt.

Þá byggir stefndi sýknukröfu sína á því að gagntilboð hafi fallið niður, sbr. ákvæði í tilboðinu sjálfu. Í tilboðinu komi fram nokkrir fyrirvarar, þ.á m. fyrirvarar um fjármögnun og skoðun á efnahagsreikningi. Tekið sé fram að fyrirvarinn um fjármögnun skuli hafa verið upprættur innan 7 daga frá því að efnahagsreikningur Báru ehf. hafi verið kynntur stefnanda. Þá sé tekið fram að uppræti stefnandi ekki ofangreinda fyrirvara innan ofangreinds tíma séu tilboðsgjafi og tilboðshafi báðir óbundnir af tilboðinu. Fyrir liggi að ársreikningur vegna ársins 2004 hafi verið kynntur stefnanda hinn 11. júlí 2005. Þegar stefnandi hafi ekkert aðhafst varðandi kaupin hinn 18. júlí 2005 hafi tilboðsgjafi verið óbundinn af gagntilboðinu. Aðilar hafi samt haldið áfram sambandi og ljóst hafi verið að stefndi vildi selja sína hluti í Báru ehf., svo og aðrir hluthafar. Milliuppgjör hafi þannig verið kynnt stefnanda hinn 22. júlí 2005, en samt hafi stefnandi ekkert aðhafst varðandi kaupin eða upprætingu á fyrirvörum.

Stefndi tekur fram að uppræting stefnanda á fyrirvörum, sem dagsett sé hinn 11. júlí 2005, hafi aldrei verið send stefnda og stefndi ekki séð það fyrr en við þingfestingu málsins.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að uppræting á fyrirvara varðandi fjármögnun hafi ekki komið fyrr en með bréfi Landsbankans í Hafnarfirði hinn 23. ágúst 2005. Fyrr en það gerðist hafi stefnandi ekki gert neinn reka að því að kanna fjármögnun vegna fyrirhugaðra kaupa eða komið nokkrum skilaboðum til stefnda varðandi það að hann ætlaði sér eða vildi halda við kaupin, þó að tíminn væri löngu liðinn samkvæmt tilboðinu og það fallið niður.

Hluthafar í Báru ehf. hafi selt hluti sína, sbr. bókun á stjórnarfundi hinn 10. ágúst 2005 til S-kk-ef F-kk-ef og hafi kaupverð allra hluta í félaginu verið 34.380.477 krónur og yfirteknar skuldir 37.219.523 krónur, eða samtals 71.600.000 krónur, sem sé sama fjárhæð og tilgreind hafi verið varðandi söluverð hluta til stefnanda.

Stefndi bendir á að hann, sem hluthafi í Báru ehf., hafi fyrst og fremst haft hagsmuni af því að selja sína hluti svo og aðrir hluthafar þar sem það hefði verið ákveðið og þeim hafi verið sama hvort hlutirnir yrðu seldir til stefnanda eða Sigurðar Friðrikssonar ehf., sem keypti hlutina. Ástæða þess að gengið hafi verið til samninga við S-kk-þf hafi verið að kauptilboðið við stefnanda hafi verið fallið niður.

Stefndi vekur athygli á því að stefnandi hafi ekkert gert í málinu varðandi fyrirhuguð kaup á hlutum í Báru ehf. fyrr en hinn 23. ágúst 2005. Ljóst sé af símskeyti lögmanns stefnanda, sem sé útbúið sama dag, að stefnandi hafi ekki verið tilbúinn til að ganga til kaupa samkvæmt kauptilboði fyrr en hinn 23. ágúst 2005 þegar hann vissi að hluthafar í Báru ehf. höfðu fyrir löngu selt öðrum aðila alla hluti sína. Af hálfu stefnda er því haldið fram að ofangreint símskeyti og yfirlýsing frá Landsbankanum varðandi fjármögnun séu gerð eingöngu í því augnamiði af hálfu stefnanda og lögmanns hans að freista þess að vinna rétt sem stefnandi átti ekki þegar þar var komið sögu.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að þýðingarlaust sé í máli sem þessu að halda því fram að fyrirvari hafi verið upprættur með skjali sem aldrei hafi verið sýnt stefnda og sé sent á faxi frá Skipasölunni ehf. hinn 23.ágúst sl., þegar auk heldur liggi fyrir að stefnandi hafi ekki litið sjálfur þannig á. Hafi stefnandi talið að fyrirvari varðandi fjármögnun væri upprættur með einhliða yfirlýsingu hans sjálfs þá hefði ekki þurft til að koma yfirlýsing frá Landsbanka Íslands. Ljóst sé að með því að stefnandi hafi talið sér nauðsynlegt að fá yfirlýsingu Landsbanka Íslands um fjármögnun kaupanna áður en lögmaður hans gerði kröfu fyrir hans hönd bendi það eindregið til þess að hann sjálfur og/eða lögmaður hans hafi talið að slík yfirlýsing væri forsenda til málatilbúnaðar eins og þess sem um ræði í máli þessu.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að stefnandi hafi ekki staðið við kauptilboð sitt og því hafi það fallið niður. Af hálfu stefnda er haldið fram að stefnandi eigi þegar af þeim sökum engar kröfur á hendur stefnda og eða öðrum hluthöfum í félaginu eða félaginu sjálfu.

Af hálfu stefnanda sé ekki gerð krafa um að gerður verði kaupsamningur samkvæmt kauptilboði fyrr en með bréfi lögmanns hans. Á þeim tíma hafi stefnanda og lögmanni hans verið fullkunnugt um að gengið hafði verið frá sölu á öllum hlutum í Báru ehf. Af hálfu stefnda sé hins vegar á það bent að það sé nokkuð sérkennilegt að lögmaður stefnanda skuli í skeyti greina frá því að allir fyrirvarar hafi verið upprættir innan tilskilins tíma og vísað til tilkynningar stefnanda í vitna viðurvist og símtals frá sölumanni Skipasölunnar ehf. Stefndi kannast ekki við tilkynningu frá stefnanda um þetta atriði eða símtal frá starfsmanni Skipasölunnar ehf. um það að fyrirvarar hefðu verið upprættir tímanlega.

Þá bendir stefndi á að stefnanda hafi verið í lófa lagið að uppræta fyrirvara um fjármögnun og ganga til samninga í lok júlí hefði hann viljað standa við samninginn eða ganga þá frá skriflegri beiðni um frest á frágangi og til að skila yfirlýsingu um fjármögnun. Það að stefnandi skyldi ekki standa þannig að málum girði fyrir allar kröfur af hans hálfu á hendur stefnda og/eða Báru ehf. eða öðrum hluthöfum í félaginu.

Varðandi fjárhæðir bótakröfu þá sé hún svo gjörsamlega út í bláinn að vísa ætti málinu þegar af þeim sökum frá dómi ex officio. Þeir aðilar sem þar séu greindir séu ekki á einu máli um markaðsvirði þeirra hluta sem þeir séu beðnir um verð á. Þá verði bótakrafa ekki miðuð við álitsgerðir nokkurra kvótamiðlara á hlutum í Báru ehf. Þar hafi verið um sölu á hlutum að ræða í hlutafélagi en ekki þeim verðmætum sérstaklega sem vísað sé til og stefnukrafa byggi á. Byggt sé á því að um skaðabætur sé að ræða en ekki gerð grein fyrir tjóni. Engin sundurliðun sé á því með hvaða hætti stefnufjárhæð komi stefnda við. Ekki verði séð á bótakröfunni hver hafi valdið tjóninu, stefndi eða Bára ehf., en þar sem málið sé höfðað á hendur stefnda þá komi hvergi fram skýring á því í málatilbúnaði stefnanda að hvaða leyti eða með hvaða hætti sú stefnufjárhæð sem krafist er verði sótt og með hvaða rétti á hendur stefnda.

Í stefnu komi fram að stefnandi sæki stefnda ekki til efnda in natura heldur sæki hann bætur á grundvelli sjónarmiða um skaðabætur innan samninga þannig að hann verði peningalega eins settur og fullar efndir hefðu orðið. Í fyrsta lagi verði að segja um þennan málatilbúnað að ekkert liggi fyrir um tjón stefnanda. Í öðru lagi liggi fyrir að hafi þau verðmæti sem miðað er við hvað varðar stefnufjárhæð varðandi aflaverðmæti, hafi stefnandi átt kost á að kaupa annarsstaðar og ekkert sé upplýst í málinu um tilraunir hans til að gera það. Í þriðja lagi hafi stefnandi ekki sýnt fram á neitt tjón hafi hann þá orðið fyrir tjóni. Í fjórða lagi beri stefndi ekki skaðabótaábyrgð vegna Báru ehf.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að allar forsendur hafi verið til staðar þegar gengið var frá kaupum á hlutum í Báru ehf. og þeir hlutir hafi verið seldir fullu verði. Hefði stefnandi keypt Báru ehf. þá hefði hann verið að kaupa þá hluti fullu verði enda ekki hægt að fá meira verð fyrir hluti í félaginu en fengust. Stefnukrafa stefnanda sé því gjörsamlega út í hött og styðjist ekki við nein þekkt sjónarmið í skaðabótarétti.

Til þess að unnt sé að setja fram bótakröfu, eins og þá sem sett sé fram af hálfu stefnanda á grundvelli sjónarmiða um skaðabætur innan samninga, þurfi að beina þeim að viðsemjanda, sem sé Bára ehf., en ekki stefndi, þar sem hann undirriti kauptilboðið f.h. Báru ehf. Auk þess þurfi að vera uppfyllt skilyrði um ásetning eða gáleysi varðandi það að valda stefnanda tjóni en hvorugu sé fyrir að fara.

Þá heldur stefndi því fram að grundvöllur bótakröfu stefnanda sé ekki fyrir hendi. Hefði stefnandi viljað fá það skoðað hvort hann hefði orðið fyrir tjóni vegna viðskipta við stefnda eða ekki hefði honum verið auðvelt að biðja um að fá dómkvadda matsmenn til að skoða og meta það tjón sem hann teldi sig hafa orðið fyrir en það hafi hann ekki gert. Liggi því ekki fyrir lögfull sönnun þess að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni sem hann geti byggt kröfur á hendur stefnda á.

V

Ágreiningur máls þessa lýtur fyrst og fremst að því hvort bindandi samningur hafi komist á samkvæmt gagntilboði sem báðir aðilar höfðu undirritað hinn 7. júlí 2005. Voru þar gerðir nokkrir fyrirvarar, sem samkvæmt tilboðinu þurfti að uppræta til að báðir aðilar yrðu bundnir. Skyldu fyrirvarar upprættir innan sjö daga frá því þeir voru kynntir stefnanda. Stefnandi kveðst hafa upprætt fyrirvara um skoðun á efnahagsreikningi félagsins og um fjármögnun hinn 11. júlí 2005. Hefur stefnandi lagt fram skjal dagsett þann dag, undirritað af S-kk-þgf Þ-kk-þgf f.h. Viborgar ehf. Stefndi kveðst hafa kynnt stefnanda ársreikninginn hinn 11. júlí 2005. Stefndi heldur því fram að þar sem stefnandi hafi ekkert aðhafst hinn 18. júlí 2005 hafi stefndi verið óbundinn af gagntilboðinu. Stefndi kannast ekki við að hafa nokkurn tíma fengið sent skjal það sem stefnandi lagði fram og innihaldi upprætingu á fyrirvörum um skoðun á efnahagsreikningi og um fjármögnun. Stefndi kannast ekki við að hafa séð umrætt skjal fyrr en við þingfestingu málsins. Stefndi heldur því fram að uppræting á fyrirvara um fjármögnun hafi því ekki komið fyrr en með bréfi Landsbankans í Hafnarfirði hinn 23. ágúst 2005. Þá hafi tíminn verið löngu liðinn samkvæmt gagntilboðinu og það fallið niður.

Aðilar eru sammála um að milliuppgjör hafi verið kynnt stefnanda hinn 22. júlí 2005. Að sögn stefnanda hafi fyrirvari þar að lútandi verið upprættur hinn 26. júlí og hefur stefnandi lagt fram skjal undirritað af S-kk-þgf Þ-kk-þgf f.h. Viborgar ehf. þar sem uppræting þessi kemur fram. Stefndi heldur því fram að eftir að milliuppgjör var kynnt stefnanda hafi stefnandi samt ekkert aðhafst varðandi kaupin eða upprætingu á fyrirvörum. Því hafi stefndi ályktað sem svo að stefnandi vildi ekki standa við gagntilboðið og því hafi það fallið niður. Því hafi stefndi gengið til samninga við aðra aðila um kaupin. Stefndi heldur því fram að uppræting á fyrirvara varðandi fjármögnun hafi ekki komið fyrr en með bréfi Landsbankans hinn 23. ágúst 2005.

Mál þetta er höfðað af stefnanda gegn stefnda, Æ-kk-þgf H-kk-þgf. Í stefnu rekur stefnandi ítarlega forsendur þess að málið sé höfðað gegn stefnda. Þar kemur fram að stefnandi sæki mál til heimtu bóta á grundvelli sjónarmiða um skaðabætur innan samninga, þ.e. efndabóta, þannig að stefnandi verði eins settur og fullar efndir hafi orðið.

Stefndi byggir sýknukröfu sína m.a. á því að hann hafi gert gagntilboð í alla hluti Báru ehf. Stefndi hafi undirritað gagntilboð f.h. Báru ehf. enda hafi hann heimild til að skuldbinda félagið en ekki einstaka hluthafa í félaginu. Málinu sé því ranglega beint að stefnda þar sem stefndi sé einungis helmingshluthafi í Báru ehf. og hafi undirritað gagntilboðið f.h. félagsins. Stefnda sé hins vegar stefnt persónulega og hann geti ekki verið persónulega ábyrgur fyrir þeim hlutum sem hvorki varði hans hluti né félagið sem slíkt.

Í gagntilboði því sem lagt hefur verið fram og dagsett er hinn 6. júlí 2005, eru tilboðsgjafar sagðir „eigendur af öllum hlutum í einkahlutafélaginu Báru ehf., kennitala 421091-1539“. Í upphaflegu kauptilboði var tilboðshafi tilgreindur á sama hátt. Undir gagntilboðið ritar síðan stefndi, Æ-kk-nf H-kk-nf, f.h. Báru ehf. Stefndi var því ekki persónulega aðili að gagntilboði því sem um er deilt í máli. Málsástæður stefnanda markast alfarið af því að hann sé að sækja á hendur stefnda bætur á grundvelli sjónarmiða um skaðabætur innan samninga, þ.e. efndabóta. Þar sem stefndi er hins vegar ekki aðili að gagntilboði því sem undirritað var hinn 6. og 7. júlí 2005 er óhjákvæmilegt að líta svo á að ekki hafi stofnast samningssamband á milli aðila þessa máls og er fallist á það með stefnda að máli þessu sé ranglega beint að honum. Með vísan til þess sem að ofan er rakið ber þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af kröfum stefnanda á grundvelli aðildarskorts stefnda, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir rétt, eins og atvikum öllum er háttað, að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndi, Æ-kk-nf H-kk-nf, er sýkn af öllum kröfum stefnanda, Viborgar ehf., í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf