S-325/2008

Mál þetta, sem var dómtekið 5. desember sl., höfðaði ríkislögreglustjóri að fengnum fyrirmælum ríkissaksóknara, hér fyrir dómi þann 5. nóvember sl., með ákæru á hendur X;

„fyrir eftirtalin hegningarlagabrot í opinberu starfi sem hreppsnefndarmaður, oddviti og sveitarstjóri í Grímseyjarhreppi á árunum 2005-2007:

1. Fyrir fjárdrátt með því að hafa í október 2005 dregið sér kr. 5.000.000 þegar hann millifærði í heimildarleysi af reikningi hreppsins nr. 565-26-11580, á reikning einkahlutafélagsins Grímskjör, sem hann átti ásamt eiginkonu sinni, kr. 5.000.000, en millifærsluna skýrði hann sem lán í bókhaldi félagsins og ársreikningi.

2. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 90.906, þegar hann lét hreppinn greiða fyrir rafeindahluti sem hann keypti til persónulegra nota af einkahlutafélaginu Íhlutum þann 5. desember 2005.

3. Fyrir fjárdrátt með því að hafa árið 2006 dregið sér kr. 140.000, sem voru andvirði Laser KIT sjálfstillandi hæðarkíkis í eigu hreppsins, sem hann seldi ótilgreindum verktaka í Reykjavík.

4. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér alls kr. 6.101.117, þegar hann lét hreppinn greiða fyrir lyftara sem hann keypti fyrir hönd einkahlutafélagsins Grímskjara af Pétri O. Nikulássyni ehf. fyrir kr. 5.976.000, og einnig greiða lántökukostnað vegna þeirra kaupa kr. 125.117, annars vegar með millifærslu þann 11. júlí 2006, að fjárhæð kr. 1.976.000 af reikningi hreppsins nr. 565-26-11580, og hins vegar með andvirði láns að fjárhæð kr. 4.125.117 sem hann tók sama dag fyrir hönd hreppsins hjá Glitni fjármögnun.

5. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 500.054, þann 19. júlí 2006, þegar hann lét hreppinn greiða fyrir lagerhillur, sem hann keypti til nota í einkahlutafélaginu Grímskjörum.

6. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 249.050, þann 11. ágúst 2006, þegar hann lét greiða af reikningi hreppsins nr. 565-26-11580, á reikning einkahlutafélagsins Jötuns véla, sem voru vegna kaupa einkahlutafélagsins Grímskjara á dráttarvél þann 26. apríl 2006.

7. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 21.631, þann 22. desember 2006, þegar hann lét hreppinn greiða reikninga frá Roku og 2co.com Satellite, sem voru vegna persónulegra útgjalda hans og hreppnum óviðkomandi.

8. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 4.259.626, þann 1. mars 2007, þegar hann lét millifæra umrædda fjárhæð af reikningi hreppsins nr. 565-26-11581, á reikning Fasteignafélagsins Stoða, sem var greiðsla vegna kaupa einkahlutafélagsins Grímskjara á fasteigninni Sjálandi í Grímsey.

9. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 495.000, þegar hann lét hreppinn greiða tvo persónulega reikninga sína vegna laxveiði, annars vegar þann 14. mars 2007, kr. 150.000 og hins vegar þann 17. apríl 2007, kr. 345.000.

10. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 59.000, þegar hann lét hreppinn greiða reikning vegna persónulegra kaupa sinna á flugmódeli þann 21. maí 2007.

11. Fyrir fjárdrátt með því að hafa dregið sér kr. 37.186, þegar hann lét hreppinn greiða fyrir áskrift sína að Sky sjónvarpsstöðinni á tímabilinu frá maí og fram í október 2007.

12. Fyrir umboðssvik með því að hafa millifært kr. 2.900.000 af reikningi hreppsins nr. 565-26-11581, yfir á reikning hreppsins hjá Sparisjóði Norðlendinga nr. 1145-15-510030, þar sem umrædd fjárhæð stóð til tryggingar yfirdrætti á tékkareikningi einkahlutafélagsins Grímskjara nr. 1145-26-11136, samkvæmt handveðsyfirlýsingu sem ákærði skrifaði undir fyrir hönd hreppsins.

Framangreind brot ákærða samkvæmt liðum 1 til 11 varða við 247. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, en brot samkvæmt lið 12 varðar við 249. gr. almennra hegningarlaga, allt sbr. 138. gr. sömu laga, sbr. 6. gr. laga nr. 54/2003.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Grímseyjarhreppur gerir þá kröfu að ákærði verði dæmdur til að greiða hreppnum kr. 26.828.246, auk vaxta frá 23. október 2008 [svo!], en þá var liðinn mánuður frá því að krafan var kynnt honum, en með dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags.“

Við fyrirtöku málsins 5. desember sl. féll ákæruvaldið frá sakargiftum samkvæmt 2. tl. ákæru. Ákærði, sem ekki vildi tjá sig um sakargiftir er málið var þingfest, kvaðst játa sök samkvæmt ákæru svo breyttri. Með játningu hans, sem ekki er ástæða til að efa að sé sannleikanum samkvæm, enda er ákæra studd ítarlegum rannsóknargögnum, er nægilega sannað að hann hafi með háttsemi sem lýst er í ákæru gerst sekur um brot gegn þeim refsiákvæðum sem þar eru greind. Brotin framdi hann í opinberu starfi eins og í ákæru er lýst og varðar það refsiþyngingu samkvæmt 138. gr. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum.

Ákærði krefst þess að verða dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði bundin skilorði. Þá krefst hann þess að bótakröfu verði vísað frá dómi, en bætur ella dæmdar lægri en krafist er. Þá er dráttarvaxtakröfu mótmælt hvað upphafstíma varðar.

Ákærði var þann 29. nóvember 2007 dæmdur til að sæta fangelsi í þrjá mánuði, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir fjárdrátt. Ber samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga með áorðnum breytingum að taka það mál upp og dæma ákærða refsingu í einu lagi, að teknu tilliti til reglna 78. og 77. gr. almennra hegningarlaga.

Brot ákærða eru í heild stórfelld og framin í opinberu trúnaðarstarfi fyrir fámennt sveitarfélag. Samtala fjárhæða í töluliðum 1 og 3-11 í ákæru nemur 16.862.664 krónum. Hefur sveitarfélagið orðið fyrir verulegu tjóni vegna brota ákærða. Refsing hans ákveðst með tilliti til þessa fangelsi í 18 mánuði, sem ekki eru efni til að skilorðsbinda að neinu leyti.

Bótakröfu er getið í ákæru. Við fyrirtöku málsins 5. desember sl., var henni breytt til lækkunar. Er krafist bóta í 11 töluliðum með sömu fjárhæðum og greindar eru í töluliðum 1 og 3–11 í ákæru, þó þannig að vegna tilviks í 1. ákærulið hljóðar bótakrafa um 4.900.000 krónur og vegna tilviks samkvæmt 4. ákærulið um 2.010.051 krónu. Samtals hljóðar bótakrafa að þessu leyti því um 12.671.598 krónur. Gerð er krafa um bætur vegna lögmannskostnaðar að fjárhæð 1.813.443 krónur. Þá var vaxtakröfu breytt á þann veg að krafist er dráttarvaxta frá 23. október 2008, samkvæmt 6. gr., sbr. 9. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Bótakrafa, eins og hún var afhent rannsóknara, er ítarlega reifuð og rökstudd. Er krafa ákærða um frávísun hennar engum rökum studd. Verður ákærði dæmdur til greiðslu bóta eins og krafist er, fyrir utan lögmannskostnað, en þeim lið var sérstaklega mótmælt af hans hálfu. Sá hluti bótakröfu, þ.e. vegna lögmannsþóknunar, er sundurliðaður í 274.927 krónur vegna uppsagnar ákærða, 407.364 krónur vegna rekstrar dómsmáls gegn Grímskjöri ehf., en þess félags er getið í ákæru, 110.750 krónur vegna útlagðs kostnaðar af rekstri sama máls o.fl., 389.000 krónur vegna beiðni um opinbera rannsókn og 631.402 krónur vegna framsetningar bótakröfu.

Samkvæmt 4. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 skulu tjónþola, ef krafa er gerð um það, dæmdar bætur vegna kostnaðar sem hann hefur haft af því að halda fram kröfu sinni í málinu, svo sem vegna gagnaöflunar um kröfuna og lögmannsaðstoðar. Verða honum því dæmdar bætur vegna þessa kostnaðar að því er tekur til gerðar beiðni um opinbera rannsókn og framsetningar bótakröfu. Við ákvörðun bóta samkvæmt þessu verður litið til þess að um er að ræða umfangsmikla gagnaöflun vegna ritunar kæru og framsetningar bótakröfu í fjölmörgum liðum. Verður ákærði dæmdur til að bæta tjónþola þennan kostnað með 1.000.000 króna. Samtals verður ákærði því dæmdur til að greiða tjónþola 13.671.598 krónur, með dráttarvöxtum eins og krafist er. Er í ákæru rakið að þann 23. október sl. var mánuður liðinn frá því að bótakrafa var kynnt ákærða. Ber að dæma dráttarvexti frá þeim degi, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

Ákærði verður dæmdur til að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef hdl., sem ákveðst eins og í dómsorði greinir að virðisaukaskatti meðtöldum. Þá verður hann dæmdur til að greiða útlagðan ferðakostnað verjandans, 22.740 krónur.

Dóm þennan kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 18 mánuði.

Ákærði greiði Grímseyjarhreppi 13.671.598 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 23. október 2008 til greiðsludags.

Ákærði greiði 458.490 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. þóknun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef hdl., 435.750 krónur.