S-55/2008

Málið höfðaði ríkissaksóknari með ákæru útgefinni 22. janúar 2008 á hendur ákærða, Á, fæddum í október 1970, V-vegi, S-sveitarfélagi, „fyrir kynferðisbrot gegn Þ, fæddri í október 1983, sem var nemandi hans við tónlistarskólann á Y frá hausti 1996 til vors 1998, en ákærði var skólastjóri og kennari við skólann:

1. Með því að hafa, frá sumri 1997 fram í ágústmánuð það ár, þegar stúlkan var 13 ára gömul, á heimili ákærða að S-götu, Y, í húsakynnum tónlistarskólans á sama stað og í húsnæði hans í grunnskóla Y, í bifreið á Y og víðar, í íbúð að B-götu í Reykjavík, á salerni í verslunarmiðstöðinni Kringlunni í Reykjavík, og á tónleikaferðalögum um landið, eigi sjaldnar en einu sinni í viku, haft önnur kynferðismök en samræði við stúlkuna með því að strjúka og setja fingur inn í kynfæri hennar, láta stúlkuna fróa honum, hafa við hann munnmök og setja fingur í endaþarm hans, og frá ágústmánuði til síðla í október 1997 að auki haft við hana samræði.

Telst þetta varða við 1. mgr. 201. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 9. og 10. gr. laga nr. 40/1992, 3. og 4. gr. laga nr. 40/2003 og 10. og 11. gr. laga nr. 61/2007.

2. Með því að hafa eigi sjaldnar en einu sinni í viku, frá því síðla í október 1997 fram til vors 1998, þegar stúlkan var 14 ára gömul, haft samræði og önnur kynferðismök við hana í íbúð að B-götu, á heimili ákærða að S-götu, á Sjómannaheimilinu Örkinni, Brautarholti 29, Reykjavík og á tónleikaferðalögum um landið.

Telst þetta varða við 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 9. gr. laga nr. 40/1992, 3. gr. laga nr. 40/2003 og 10. gr. laga nr. 61/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Þ krefst miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð kr. 1.200.000 auk dráttarvaxta skv. III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987, frá 1. mars 1997 til 1. júlí 2001, en með vöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til 30. nóvember 2007, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Málið var fyrst dómtekið að afloknum munnlegum málflutningi 27. mars sl. Það var síðan endurupptekið til þess að afhenda mætti málflytjendum endurrit af dagbók kæranda, sem einungis hafði verið lögð fram í frumriti, og þeim gefinn kostur á að gera athugasemdir til viðbótar fyrri málflutningi að því leyti sem efni dagbókarinnar gaf tilefni til. Málið var dómtekið á ný 8. maí sl.

Við fyrirtöku málsins 3. mars sl. neitaði ákærði sök samkvæmt 1. lið ákæru en kvaðst játa það sem honum væri gefið að sök í 2. lið ákæru, þó þannig að samræði og kynferðismök hafi ekki farið fram eins oft og lýst er þar.

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af því sem honum er gefið að sök í 1. lið ákærunnar og að sér verði gerð vægasta refsing sem lög framast leyfa vegna 2. liðar ákærunnar. Hann krefst þess að bótakröfu verði vísað frá dómi. Til vara að hann verði sýknaður af bótakröfu og til þrautavara að bótakrafan verði stórlega lækkuð. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna til handa skipuðum verjanda ákærða.

I. Málavextir.

Þann 23. júlí 2007 mætti vitnið Þ á lögreglustöðina við Hverfisgötu og lagði fram kæru gegn Á fyrir að hafa brotið gagnvart henni kynferðislega þegar hún var 13-16 ára eða frá árinu 1997 til 2000. Í júlí og fyrri hluta ágúst 2007 voru svo teknar skýrslur af öðrum vitnum. Skýrsla var tekin af ákærða 13. ágúst. Viðbótarskýrslur voru teknar 30. október. Þar sem úrslit málsins ráðast fyrst og fremst af mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi og þar sem framburður ákærða og vitna hjá lögreglu samrýmist mjög framburði fyrir dómi þykir ekki þurfa að rekja framburð í lögregluskýrslum sérstaklega.

Í hnotskurn eru málavextir þó þeir að ákærði, sem er af erlendu bergi brotinn, hóf störf við tónskólann á Y haustið 1996. Kærandi var nemandi við skólann. Í október það ár varð kærandi 13 ára en ákærði 26 ára. Þegar eitthvað er liðið á skólaárið hóf ákærði að kenna kæranda á píanó. Smám saman kynntust kærandi og ákærði betur og með þeim þróaðist tilfinningasamband sem síðan þróast yfir í kynferðissamband. Við lok skólaárs vorið 1998 lauk sambandi þeirra sem nemanda og kennara og tekur ákæran einvörðungu til þess tíma er ákærði var kennari kæranda. Ákærði flutti á höfuðborgarsvæðið sumarið 1998. Tilfinninga- og kynferðissamband ákærða og kæranda stóð þó lengur.

II. Framburður fyrir dómi.

Kærandi bar að hún hefði verið nemandi við tónlistarskólann á Y. Áður en ákærði hafi flutt þangað hafi hún lært á píanó, en hafi haustið 1996 ákveðið að læra á þverflautu og saxófón. Hafi hún sótt tíma ýmist einu sinni eða tvisvar í viku á hvort hljóðfæri auk þess að sækja tíma í þverflautuhópi og lúðrasveit.

Kærandi bar að tölva hafi verið í tónskólanum og hafi tónskólanemendum oft dvalist í skólanum við leik. Auk þess hafi verið píanó á staðnum og hafi hún leikið á það þar sem ekkert píanó hafi verið á heimili hennar. Ákærði hafi heyrt hana leika á píanóið og hafi fundist hún leika vel. Þess vegna hafi ákærði boðist til að kenna henni án endurgjalds á píanó. Hún hafi þegið það þar sem það hafi kostað sitt að læra á tvö hljóðfæri og hún hafi mjög gjarna viljað halda áfram að læra á píanó.

Kærandi kvaðst ekki hafa átt marga vini á þessum tíma. Hún hafi verið lögð í einelti alla grunnskólagöngu sína. Hún hafi þó átt frændsystkin í tónskólanum og hafi hitt þau oft þar. Ennfremur hafi þeir sem léku á sömu tegund af hljóðfærum oft æft saman í skólanum. Tónskólinn hafi verið eini staðurinn þar sem henni hafi liðið vel og því hafi hún sótt þangað. Henni hafi ekki liðið vel í grunnskólanum. Hennar helsta vinkona hafi verið vitnið Ö. Þær hafi rætt oft saman í síma og skrifast á.

Kærandi bar að fljótlega í byrjun árs 1997 hafi hún farið að fara með ákærða á kóræfingar í nærliggjandi bæjarfélögum þar sem ákærði stjórnaði kórunum. Önnur kona úr bæjarfélaginu hafi einnig farið á þessar kóræfingar en komið hafi fyrir að kærandi og ákærði væru tvö í bílnum.

Að sögn kæranda var ákærði mjög hress og skemmtilegur og hafi hann fært nýtt líf í tónskólann. Fyrri kennarar hafi verið eldri og dauflegri. Það hafi verið mjög gaman að mæta í tíma til hans og taka þátt í kirkjukórnum. Þau hafi spjallað mikið saman. Ákærði hafi talað mjög litla íslensku en hún afburðagóða ensku þannig að auðvelt hafi verið fyrir þau að tala saman.

Kærandi kvaðst hafa upplifað ákærða sem skemmtilegan vin. Öllum stelpunum hafi fundist hann sætur og skemmtilegur og margar verið skotnar í honum. Ákærði hafi sýnt henni athygli með ýmis konar stríðni og með því að bauna á hana bröndurum. Hafi hún ábyggilega tekið þátt í því eins og unglingar á þessum aldri geri. Síðan hafi hann boðið henni að taka þátt í öllu. Hann hafi einnig boðist til að hjálpa henni með ýmsa hluti og hafi lagt hart að henni að leggja sig alla fram í tónlistinni.

Í mars 1997 hafi ákærði átt erindi til Reykjavíkur og hafi boðið henni með sér. Hafi kærandi fengið leyfi foreldra sinna til þess að fara og hafi búið hjá ömmu sinni á meðan á dvölinni stóð. Hún og ákærði hafi hist og hafi varið tíma saman við ýmislegt. Eitt kvöldið hafi þau verið á rúntinum og hafi fyrir einhverja rælni ekið upp að Kópavogskirkju. Þá hafi ákærði kysst hana í fyrsta skipti. Henni hafi brugðið verulega þar sem hún hafi ekki átt von á neinu slíku og hafi hörfað frá. Hafi hún ekki vitað hvernig hún átti að bregðast við enda hafi hún ekki verið að leita eftir þessu. Ekkert meira hafi síðan gerst fyrr en á heimleiðinni örfáum dögum seinna þegar ákærði hafi faðmað hana. Hún minntist þess ekki að tilfinningar hefði borið á góma í samtölum þeirra á þessum tíma.

Kærandi kvaðst hafa verið meira til baka en aðrar stelpur í bekknum, sérstaklega í klæðaburði að hana minnti. Andlegan þroska kvaðst hún hafa haft umfram aðra á sama aldri. Einnig hefði hún haft meiri skilning á ýmsu þar sem hún hefði þurft að vinna og taka ábyrgð. Hún kvaðst hafa verið mjög skynsöm og hafi ungri verið treyst fyrir ábyrgðarmiklum verkefnum. Hún kvaðst þó hafa verið barnaleg í sér í félagslegum samskiptum.

Kærandi kvaðst hafa farið í tvö tónleikaferðalög, hvort sitt árið, annað á höfuðborgarsvæðið og hitt til M. Í ferðalaginu á höfuðborgarsvæðið hafi henni verið sagt að ákærði hefði strítt annarri stelpu og hefði það vakið með henni afbrýði þar sem hún hafi haldið að hún ætti hann ein. Í ferðinni til M ári síðar hafi sambandið verið gengið miklu lengra og hafi ákærði þá skammað hana fyrir að vera of barnaleg en samt hafi þau átt einhver kynmök í það sinn.

Kærandi bar að ákærði hefði þekkt foreldra hennar enda hefðu foreldrar hennar fylgst vel með starfi hennar í skólanum. Auk þess hafi ákærði ætíð sótt hana til að fara á kóræfingar í nærliggjandi bæjarfélög. Ákærði hafi einnig oft verið heima hjá henni, til dæmis til að kenna henni tónfræði þar sem hún sótti ekki tíma í tónfræði í skólanum. Ákærði hafi einnig oft verið í mat hjá þeim. Kærandi kvaðst einnig hafa farið í heimsókn til ákærða og hafi hann þar meðal annars hjálpað henni með enskuverkefni og tónfræði.

Kærandi kvaðst alltaf hafa neitað því að hún ætti í einhverju meira en vinasambandi við ákærða þegar frændfólk og vinir hefðu verið að forvitnast um það. Ákærði hafi sagt henni að hann hefði rætt við föður hennar. Þá hafi eitthvert samband verið byrjað milli þeirra en þó minnti hana ekki að það hefði þá verið kynferðislegt. Þegar hún var beðin að tímasetja samtal ákærða við föður hennar nánar taldi hún líklegast að það hefði verið haustið 1997.

Kærandi kvaðst hafa viljað að ákærði kæmi í fermingu hennar í maí 1997 en hann hafi ekki viljað það því þá myndi fólk átta sig á tilfinningum hans til hennar. Bar hún að samband hennar og ákærða hafi þróast mjög rólega. Hún hafi alls ekki verið tilbúin fyrir fyrsta kossinn. Fram eftir sumri 2007 hafi þau kysst og síðan hafi faðmlög bæst við. Hægt og hægt hafi snertingarnar aukist og hafi hann farið að setja hendur hennar á sig til þess að leyfa henni að finna hitt og þetta. Hafi hann hvatt hana til að prófa meira og meira. Þegar á leið, jafnvel um haustið 1997, hafi hún farið að fróa honum. Taldi hún einnig að munnmök hefðu hafist áður en hún varð 14 ára í október 1997.

Einnig kvaðst kærandi viss um að þau hefðu haft samfarir áður en hún varð 14 ára. Það hefði verið í húsi við B-götu í Reykjavík. Nefndi hún þó bæði ágúst og desember í því sambandi en taldi þó ekki vafa leika á að það hefði verið fyrir jólin 1997. Kærandi tengdi atburðinn við það að ákærði hefði boðið henni í Óperuna. Þrátt fyrir að hún teldi að þetta hefði verið í ágúst taldi hún jafnframt að það gæti verið rétt að samfarir þeirra hefðu farið fram í desember 1997. Fyrir þann tíma hafi þó ýmislegt gerst þar sem hún hafi þurft tíma til að venjast þessu og þróunin hafi verið hæg. Því sé mögulegt að þróunin í kynferðissambandi þeirra hafi verið komin svo langt í desember 1997 að ákærði hafi fengið að ganga alla leið.

Þegar efni bréfs sem ákærði ritaði kæranda 13. janúar 1998 var borið undir hana taldi hún mögulegt að hann væri þar að vitna til munnmaka en þau hefðu átt sér stað nokkru áður en fullt samræði átti sér stað. Dagsetning bréfsins var ekki borin undir kæranda þegar hún var beðin að álykta út frá efni þess.

Kærandi bar að það hefði ekki verið einungis hún sem átti að snerta ákærða heldur hafi hann einnig viljað snerta hana. Þar sem hún hafi ekki verið tilbúin til þess hafi þetta allt þróast mjög hægt. Fyrst með kossum og káfi en síðan hafi snertingarnar gengið lengra og lengra. Fyrst hafi hann fengið að koma við brjóstin á henni, síðan hafi hann fengið að snerta kynfæri hennar að utan og nokkru síðar að innan. Ákærði hafi smám saman reynt að veita henni kynferðislega ánægju en það hafi ekki gengið. Hafi ákærði ítrekað spurt kæranda hvað henni fyndist gott en hún hafi ekki getað svarað því þar sem hún hafi ekki vitað það.

Kærandi kvaðst ekki geta sagt hversu oft kynferðislegar athafnir milli þeirra hafi átt sér stað. Þegar þau hafi verið ein hafi tækifærið oft verið nýtt. Taldi hún svokölluð önnur kynferðismök ekki hafa farið fram sjaldnar en fimm sinnum áður en þau fóru að hafa samfarir, þar sem þau hafi hist oft og oftast hafi hvert tækifæri verið notað. Sérstaklega spurð um tiltekin atvik mundi hún eftir einu tilviki á gistiheimilinu Örkinni, einu skipti í húsi við B-götu og einu skipti í bílnum. Sérstaklega innt eftir því hversu oft samfarir hennar og ákærða hafi átt sér stað vissi hún það ekki nákvæmlega. Kvaðst hún hafa upplifað sambandið sem viðvarandi og taldi að eitt skipti í viku væri eðlilegt.

Að sögn kæranda voru tilfinningaleg tengsl þeirra orðin miklu meiri þegar þau fóru að hafa samfarir. Hana minnti að á þeim tíma hafi hún verið farin að vera meira heima hjá ákærða þar sem henni hafi þá liðið betur með að koma heim til hans. Það hafi orðið venjulegra og venjulegra. Hún hafi einnig gist hjá honum. Það sé hins vegar ekki ferskt í minni hennar hvenær kynferðisathafnir fóru fram. Erfiðara hafi verið að gleyma tilfinningalegu hliðinni.

Kærandi kvaðst einungis hafa sagt frænku sinni, vitninu Ö, frá sambandi hennar og ákærða. Kærandi kvaðst hafa viljað að vitnið Ö og ákærði kynntust. Strax í júní eða júlí 1997 þegar vitnið Ö hafi fermst hafi kærandi talað um samband hennar og ákærða sem „samband“ eins og að þau yrðu áfram saman. Vitnið Ö hafi þá bent henni á aldursmun milli kæranda og ákærða. Nokkru síðar hafi vitnið Ö hitt ákærða. Kærandi kvaðst ekki hafa greint vitninu Ö frá smáatriðum í kynferðissambandi hennar og ákærða. Hún taldi sig þó hafa sagt vitninu frá því þegar hún og ákærði sváfu fyrst saman.

Kærandi bar að hún hafi trúað því að hún og ákærði myndu giftast og að þau myndu alltaf verða saman. Hún hafi trúað því að hún væri ástfangin af honum. Hún hafi ekki getað séð fyrir sér að þau myndu hætta að vera saman. Hafi hún ætlað sér að giftast honum. Hann hefði sagt henni að hann elskaði hana mikið og að honum fyndist hún svo frábær. Hann hefði lofað að fara með hana til H-lands og kynna hana fyrir foreldrum sínum. Hún kvaðst hafa hringt í hann þegar hann dvalist í H-landi annað sumarið. Það hafi því verið henni gríðarleg vonbrigði þegar ákærði hringdi í hana eftir að hann var fluttur suður, í lok október eða nóvember 1998, og lét hana vita að sambandinu væri lokið. Hafi hún þá litið svo á að líf hennar væri búið.

Kærandi kvaðst hafa tekið ákvörðun um að kæra ákærða þar sem hún hafi áttað sig á því hvað „þetta“ var rangt, hvað þetta hafi haft mikil áhrif á hana. Einnig fannst henni það að kæra vera hluti af því að læra að setja mörkin sem hún hafi aldrei kunnað. Maður láti ekki aðra manneskju koma svona fram við sig og gera eitthvað svona við sig án þess að láta vita að manni finnist það rangt. Auk þess hafi hún haft áhyggjur af því að ákærði væri að gera eitthvað sambærilegt við einhvern annan.

Henni hafi fundist hún koma þokkalega vel út úr þessu þangað til hún hafi áttað sig á því hversu mikil áhrif þetta hafi haft á hana. Þá hafi hún velt því fyrir sér hvort ákærði hefði komið svona fram við einhverja aðra manneskju sem gæti ekki tekið þessu og það færi með líf hennar í rúst. Auk þess hafi hún séð ákærða með lítilli dóttur sinni fyrir ári og hafi hún þá farið að velta fyrir sér hvað ákærði væri að gera við hana.

Kærandi kvaðst hafa farið til sálfræðings og hafi þá farið að gera sér betur grein fyrir því hversu mikil áhrif þetta hefði haft á hana og hafi hún viljað losna við þetta þar sem hún hafi ekki viljað hafa þetta á bakinu það sem eftir væri.

Aðspurð um afleiðingar af sambandi hennar við ákærða nefndi hún að sambandið hefði haft áhrif á kynlíf hennar síðar meir. Þegar hún hafi kynnst núverandi kærasta sínum hafi hún áttað sig á því að kynlíf væri milli tveggja persóna en ekki milli „einnar og einhvers“.

Eftir að hún hafi farið að segja frá þessu hafi hún farið að fá þau viðbrögð að þetta væri rangt og svona mætti ekki gerast. Þá hafi smám saman síast inn í hana að þetta hefði kannski ekki átt að gerast. Þá hafi hún farið að fá kvíðaköst, óstjórnleg grátköst og þunglyndi. Hún eigi erfitt með að sýna öðrum kynferðislegan áhuga og eiga frumkvæði að kynlífi. Það kunni hún ekki, það sé bara ekki til í henni. Þetta tengi hún við samband sitt við ákærða þar sem með honum hafi hún aldrei lært að sýna frumkvæði. Í kynlífi hennar og ákærða hefði hann einungis hugsað um sjálfan sig en ekki hugsað um hennar þarfir.

Kærandi kvaðst hafa verið afburðanemandi alveg fram í annan bekk menntaskóla en hafi þá farið að fá mikinn prófkvíða og hafi flosnað upp úr skóla. Í kringum þann tíma hafi hún fengið þunglyndislyf. Hún hafi jafnvel kviðið fyrir daglegum hlutum. Taldi hún ekkert annað geta verið orsök þessa kvíða og þunglyndis en samband hennar og ákærða.

Sérstaklega að því spurð bar kærandi að ákærði hefði skrifað fyrsta bréfið en hún hafi einnig ritað ákærða bréf og hefðu þau, að hana minnti, verið svipaðs efnis og bréf hans til hennar, frásögn af því sem hún hefði fyrir stafni og svör við því sem komið hefði fram hjá honum.

Ákærði kvaðst hafa komið til Y í ágúst 1996. Hafi hann unnið sem málmblásturs-, píanó- og söngkennari þann vetur. Veturinn 1997 til 1998 hafi hann verið tónskólastjóri. Hann hafi einnig verið organisti við kirkjur í sveitarfélaginu og stjórnað kirkjukórum. Um það bil fimm kennarar hafi verið við skólann.

Ákærði kvaðst hafa kynnst kæranda fljótlega eftir að hann flutti til Y í gegnum tónskólann. Hafi hann kennt henni á píanó. Hún hafi einnig lært á þverflautu og hafi viljað bæta við námi á saxófón. Þar sem hver nemandi hafi einungis mátt læra á tvö hljóðfæri og þar sem kærandi hafi verið mjög góður nemandi hafi ákærði boðist til að kenna henni á píanó endurgjaldslaust. Hún hafi þó ekki verið eini nemandinn sem hann kenndi endurgjaldslaust.

Ákærði taldi að kærandi hefði mætt tvisvar sinnum í viku í hálftíma kennslustund á hvert hljóðfæri. Hún hafi verið mikið í tónskólanum þar sem hún hafi einnig þurft að mæta í tónfræði og á lúðrasveitaræfingar. Þar sem kærandi hafi verið mjög músíkölsk og þar sem alltaf hafi vantað góðar raddir í kirkjukórana og hann hafi talið kæranda hafa gott af því að syngja í kór hafi hann óskað eftir því að hún tæki þátt í kórstarfi í þeim kirkjum þar sem hann stýrði kórum. Hún hafi verið samferða honum í bíl á þessa staði, sína vikuna á hvorn stað, og hafi bílferðin tekið 15 til 20 mínútur. Hafi þetta kórstarf byrjað einhverntíma fyrri veturinn. Seinni veturinn hafi hann einnig stýrt lúðrasveit sem hún lék í.

Ákærði kvaðst hafa vitað að kærandi væri mjög góður námsmaður en hann hafi ekki vitað mikið um vini hennar. Hann hafi þekkt hana í gegnum tónskólann en þar hafi ekki verið margir nemendur á hennar aldri. Flestir nemendur í tónskólanum hafi verið yngri en kærandi. Einnig hafi margir nemendur verið eldri en hann sjálfur. Honum virtist sem aðaláhugamál kæranda væri tónlist og skólalærdómur. Hún hafi dvalið mikið í tónskólanum fyrir utan reglubundnar kennslustundir.

Ákærði bar að tónlist hefði verið mjög mikilvæg fyrir kæranda og augljóst að hún fékk mikið út úr tónlistariðkuninni eins og hann sjálfur þegar hann var á hennar aldri og var í tónlistarnámi.

Að sögn ákærða var hann farinn að þekkja kæranda nokkuð vel í janúar 1997. Honum hafi fundist kærandi mjög þroskaður einstaklingur bæði andlega og líkamlega. Hann hafi vitað hversu gömul hún var en fundist hún þroskaðri en aðrir nemendur á sama aldri.

Að sögn ákærða talaði fólkið í bæjarfélaginu ekki góða ensku. Hins vegar hafi kærandi talað afburðagóða ensku. Það hafi að auki verið mjög gaman að tala við hana. Íslenskukunnátta hans hafi ekki verið mjög góð og hafi kærandi hjálpað honum að læra íslensku. Smám saman hafi þau farið að verja meiri tíma saman, bara við að tala saman eða fara í göngutúr. Hún hafi einnig fengið far með honum á kóræfingar og hafi þau þá talað mikið saman.

Ákærði staðfesti að hann hefði kysst kæranda fyrst í mars 1997. Ákærði kvað samband þeirra hafa verið tilfinningaríkt en hafa þróast mjög hægt. Um alllangt skeið hafi þau í samverustundum sínum einvörðungu farið í göngutúra, setið og talað saman í marga klukkutíma og sjálfsagt kysst. Hann taldi að þau hefðu ekki farið að snerta kynfæri hvort annars fyrr en í lok árs 1997 eða byrjun næsta árs. Munnmök hafi ekki átt sér stað fyrr en á árinu 1998 og vísaði hann í því sambandi til bréfa sem hann skrifaði kæranda á þeim tíma. Þegar kærandi hafi heimsótt ákærða á heimili hans hafi þau setið og spjallað og eldað saman.

Ákærði kvaðst oft hafa heimsótt kæranda á heimili foreldra hennar. Hann hafi nokkrum sinnum verið í mat hjá þeim. Einu sinni hafi hann rætt við föður kæranda um samband þeirra. Það hafi verið kominn orðrómur í bænum um það að eitthvað væri að gerast milli hans og hennar. Faðir kæranda hafi spurt hann hvort eitthvað væri að gerast milli þeirra og hafi ákærði svarað því að svo væri ekki. Ákærði kvaðst ekki viss um hvenær þetta samtal átti sér stað en á þessum tíma hafi kynferðissamband hans og kæranda ekki verið byrjað. Hins vegar kvaðst ákærði hafa haldið að í reynd gerðu foreldrar hennar sér grein fyrir tilfinningasambandi ákærða og kæranda. Ákærði bar að hann hefði verið í ágætu sambandi við foreldra kæranda eftir að hann var fluttur á höfuðborgarsvæðið.

Sérstaklega aðspurður um það hversu oft samræði og kynferðismök sem getið er í 2. ákærulið hefðu átt sér stað bar ákærði að sambandið hefði þróast mjög hægt. Kærandi hafi verið upptekin við að læra. Þótt hann og kærandi hafi hist tvisvar til þrisvar í viku hafi þau ekki stundað kynlíf í hvert sinn. Sumar vikur hafi þau bara hist þegar hann náði í hana til að fara á kóræfingu. Þegar þau hafi farið saman á kóræfingar hafi hann komið hálftíma fyrir æfingu að ná í hana og síðan hafi foreldrar hennar beðið eftir henni eftir æfingar. Þau hafi hins vegar stundum farið í bíltúr og þá hafi stundum eitthvert kynlíf átt sér stað. Hann kvaðst ekki muna þennan tíma í smáatriðum en taldi mögulegt að einhvers konar kynlíf hafi þau átt á gistiheimili í Reykjavík í mars 1998. Kynferðismök á salerni í Kringlunni hafi átt sér stað eftir að hann var fluttur suður og hann mundi ekki til þess að neitt hefði gerst milli þeirra í tónleikaferðalagi til M.

Sérstaklega að því spurður kvaðst ákærði ekki hafa vitað um kynferðislegan lögaldur á Íslandi. Hann kvaðst hafa sagt örfáum vinum sínum á Íslandi frá sambandi hans og kæranda. Hann hafi einnig sagt foreldrum sínum frá sambandi þeirra og jafnframt frá þeim aldursmun sem á þeim væri. Móðir hans hafi sagt honum frá því að frændi hans hefði verið í sambandi þar sem aldursmunur hefði verið jafnmikill. Móðir hans hafi sagt að mestu skipti að hann og kærandi elskuðu hvort annað.

Ákærði bar að kærandi hefði einnig skrifað honum bréf. Efni þeirra hefði verið mjög svipað og efni þeirra bréfa sem hann skrifaði henni. Hann kvaðst hafa verið mjög ástfanginn af kæranda og hafi séð fyrir sér að þau myndu alltaf vera saman. Þegar hún væri nógu gömul myndu þau fara þangað sem hún gæti farið í framhaldsnám. Hann langaði að kynna hana fyrir foreldrum sínum og vinum í H-landi.

Ákærði bar að þau hefðu haldið sambandinu þótt hann hefði flutt á höfuðborgarsvæðið um sumarið 1998. Síðan hafi komið í ljós, í október 1998, að kærandi væri með einhverjum öðrum strák og hafi ákærði þá slitið sambandinu. Vísar hann þessu til stuðnings í bréf sem hann skrifaði kæranda á þessum tíma. Hann bar að réttara væri að tvisvar hefði slitnað upp úr sambandinu. Fyrst í framhaldi af því að hún var með öðrum manni. Eftir nokkurn tíma, þegar kærandi hafi einnig verið flutt á höfuðborgarsvæðið, hafi þau ákveðið að prófa aftur en það hafi ekki gengið og hafi kærandi verið afar ósátt, sorgmædd og leið yfir því eins og allir séu þegar sambandsslit verði. Þau hafi þó haldið áfram að vera vinir en þegar ákærði hafi flutt til H-lands árið 2000 hafi samband þeirra fjarað út.

Ákærði vísaði til bréfs sem hann skrifaði 13. janúar 1998 og taldi að á þeim tíma hafi einhver kynferðismök milli hans og kæranda byrjað. Hann kvaðst alinn upp við þá lífsafstöðu að beri tveir einstaklingar tilfinningar hvor til annars þá sé það eðlilegt, allt sé leyfilegt í ást og stríði. Út frá þessu hafi hann gengið. Hins vegar hafi hann getað séð fyrir sér að fólk yrði ekki ánægt að heyra að kennari væri með nemanda sínum. Hann kvaðst ekki hafa vitað að samband þeirra væri refsivert en taldi þó, þar sem bærinn hefði verið tiltölulega fámennur, að erfitt gæti orðið að vinna á staðnum ef sambandið yrði á allra vitorði. Ákærði kvaðst hafa haft mikla löngun til að opinbera samband hans og kæranda. Kærandi hafi hins vegar komið vitinu fyrir hann. Hún hafi verið mjög klár og hafi hann borið mikla virðingu fyrir henni. Ákærði kvaðst hafa verið mjög óöruggur með sig á þessum tíma og hafi kærandi veitt honum mikinn stuðning. Honum hafi ekki fundist samband þeirra óeðlilegt. Ellefu ára aldursmunur sé á foreldrum hans og þekki hann fleiri sambönd þar sem aldursmunur sé sambærilegur. Núna sjái hann auðvitað um hvað málið snúist en á þessum tíma hafi hann einfaldlega verið ástfanginn og hafi viljað vera með kæranda. Hann hafi alltaf vonað að þegar þau tvö myndu í tímans rás gifta sig og stofna fjölskyldu þá myndi fólk sætta sig við aldursmuninn á þeim. Honum hafi fundist kærandi mjög nálægt honum í andlegum þroska en vissi þó að hún hefði ekki lifað kynlífi fyrr en hún kynntist honum.

Ákærði kvaðst kvæntur og væri hann stjúpfaðir þriggja barna, sextán, fjórtán og tíu ára. Eina þriggja ára dóttur ætti hann með eiginkonu sinni. Ákærði lýsti því að næstelsta stjúpdóttir hans, fjórtán ára, væri einhverf. Hún talaði ekki, skildi mjög lítið og þyrfti aðstoð við allar athafnir. Einnig væri yngsti stjúpsonur hans, tíu ára, einhverfur og hefði lítinn talskilning og þyrfti aðstoð. Ákærði kvaðst hafa verið 35 ára þegar hann gifti sig. Hann hafi beðið eftir að finna réttu manneskjuna til að verja lífinu með og réttu fjölskylduna. Þetta hafi hann nú fundið og vilji aldrei missa þau.

Vitnið H, sálfræðingur, bar að kærandi hefði leitað til hans þar sem hún hefði fundið fyrir miklum kvíða og annarri vanlíðan. Hún hefði komið til hans af ýmsum ástæðum. Í viðtölum við hana hafi samband hennar við ákærða fljótlega komið upp. Í upphafi hafi kærandi ekki talað um að hún myndi kæra ákærða. Komið hafi fram að hún hafi hugleitt lengi að leita til Stígamóta og hafi hún svo gert það. Í framhaldi af því hafi hún ákveðið að kæra ákærða.

Þar sem fyrir hafi legið að kærandi færi til útlanda um sumarið hafi tímarammi meðferðar hennar hjá sálfræðingnum verið þröngur. Hún hafi því komið til hans í tólf viðtöl vorið og sumarið 2007. Í meðferðinni hafi verið lögð áhersla á að kærandi tækist á við vanlíðan og reyndi að ná bata.

Að mati sálfræðingsins samrýmdist lýsing kæranda á líðan sinni vel lýsingum þolanda kynferðislegs ofbeldis eða misnotkunar. Einkennin hafi verið mikill kvíði og kvíðatoppar. Þau hafi einnig verið líkamleg, svo sem ör hjartsláttur og andþrengsli, einbeitingarleysi og þunglyndi.

Að sögn sálfræðingsins var kærandi undir miklu álagi þegar hún kom til hans þar sem hún var þá að ljúka háskólanámi. Þess vegna hafi fleira komið til skoðunar en samband hennar við ákærða. Vitnið taldi þó álag af þeim sökum ekki skýringu á kvíðanum og vanlíðaninni.

Það hafi þó ekki verið samband kæranda við ákærða sem hafi skipt mestu varðandi meðferðina heldur það að hún fengi bata vegna vanlíðunar sinnar. Meðferðin sem hún hafi verið í hjá sálfræðingnum hafi verið mjög stutt. Hann beiti ekki þeirri aðferð að spyrja fólk út úr heldur leyfi því að tjá sig um það sem það vill segja þegar það er tilbúið til þess. Því hafi hann ekki spurt kæranda nákvæmlega út í smáatriði í sambandi hennar og ákærða. Reynsla hans sé að þeir sem hafi orðið fyrir kynferðislegri misnotkun þurfi yfirleitt langtímameðferð. Kærandi hafi þó ekki notað orðalagið „kynferðisleg misnotkun“ heldur sé það ályktun sem sálfræðingurinn dragi af hennar frásögn.

Vitnið K, móðir kæranda, bar að ákærði hefði komið að kenna við tónskóla bæjarins og hafi kærandi stundað tónlistarnám. Kærandi hefði alla tíð haft mikinn áhuga á tónlist. Hafi vitnið verið ánægt með það þar sem kærandi hefði ekki átt auðvelt félagslega, hafi orðið fyrir einelti í skólanum og átt fáa vini. Af þeim sökum hafi kærandi einhent sér í tónlistina enda hafi hún alla tíð sinnt námi sínu vel. Vitnið bar að tónlistarnámið hafi verið mikil lausn en líka upphefð fyrir kæranda og hafi hún blómstrað í því. Hafi kærandi einnig náð tengslum við aðra jafnaldra í gegnum tónlistarnámið.

Síðan hefji ákærði störf við tónskólann og sýni kæranda áhuga enda hafi þau haft sameiginlegan áhuga á tónlist. Kærandi hafi lært á fleiri en eitt hljóðfæri og hafi vitnið verið ánægt með það í byrjun þar sem tónlist sé frábært áhugamál. Kærandi hafi síðan farið með ákærða í kórstarf í næsta bæjarfélag. Smám saman hafi kærandi farið að verja meiri og meiri tíma í tónskólanum og síðan meiri og meiri tíma með ákærða.

Að sögn vitnisins var kærandi á þessum tíma svolítið fullorðinsleg en jafnframt svolítið barnaleg. Hún hafi verið mjög tilfinninganæm en líka ákveðin og hafi vitað hvað hún vildi. Á þessum tíma hafi kærandi viljað vera mikið með ákærða og í tónskólanum.

Vitnið bar að ákærði hafi komið á heimili fjölskyldunnar þótt vitnið myndi ekki eftir mörgum skiptum. Þar sem vitnið hafi unnið mikið utan heimilis hafi því ekki verið kunnugt um öll þau skipti sem ákærði kom á heimilið. Ákærði hafi líka oft náð í kæranda á leið á kóræfingu.

Að sögn vitnisins vildi kærandi bjóða ákærða í fermingarveisluna sína vorið 1997 en þar sem vitnið hafi ekki viljað það hafi kærandi fengið að bjóða honum heim að kvöldi fermingardagsins til þess að horfa á myndbandsupptöku úr veislunni.

Vitnið bar að kærandi hafi ekki rætt sambandið neitt sérstaklega við vitnið. Hafi kærandi haldið því fram að hún og ákærði væru vinir. Vegna aldursmunar og þess tíma sem ákærði og kærandi vörðu saman hafi vitninu verið farið að finnast sambandið óeðlilegt og hafi grunað að það væri eitthvað meira en vinskapur milli kennara og nemanda. Hafi kærandi til dæmis oft verið að biðja foreldra sína leyfis um að fá að fara á rúntinn með ákærða, eða fá að fara þetta eða hitt með ákærða. Stundum hafi henni verið leyft það og stundum ekki.

Þar sem þessi grunur hafi verið farinn að læðast að vitninu hafi hún gengið á kæranda. Hafi vitnið sagt kæranda að ef hún kæmist að því að það væri eitthvað meira en vinskapur á milli þeirra þá myndi hún kæra það. Á þessum tíma hafi kærandi sagt vitninu að það væri ekkert á milli þeirra. Vitnið kvaðst ekki muna tímasetningar nákvæmlega en taldi að þetta hefði mögulega getað verið sumarið 1998.

Vitnið kvaðst muna eftir einni ferð sem kærandi fékk að fara með ákærða til Reykjavíkur. Hafi kærandi sagt að hún ætti að hitta einhvern tónlistarkennara. Ennfremur mundi vitnið eftir því að sumarið 1997 hafi ákærði heimsótt kæranda í sveitina.

Vitnið bar að ákærði hefði boðið af sér ágætan þokka og hafi hún treyst honum fyrir dóttur sinni. Hafi henni þó fundist óeðlilegt að maður á hans aldri væri svo mikið með stelpu á hennar aldri utan skólans þannig að einhver grunur hafi verið farinn að læðast að henni.

Vitnið minntist þess að vitnið M, faðir kæranda, hefði sagt henni frá samtali þess og ákærða. Hafi það trúlega verið veturinn 1997/1998 en á þeim tíma hafi illar tungur í bænum verið farnar að tala.

Ákærði hafi svo flutt á höfuðborgarsvæðið á árinu 1998 en hafi komið til Y á 15 ára afmæli kæranda í október 1998 og hafi gefið henni gjafir. Einhverju eftir afmælið hringi ákærði í kæranda og segi henni að sambandinu sé lokið. Hafi vitnið þá komið að kæranda grátandi. Þá hafi kærandi loks sagt vitninu frá sambandinu án þess að segja nákvæmlega frá því hvað hefði gerst. Vitninu hefði skilist að eitthvað af kynferðislegum toga hefði gerst bæði í skólanum og annars staðar. Vitnið kvaðst hafa orðið mjög reið, einnig við sjálfa sig, fyrir að hafa ekki gengið betur á kæranda áður. Eftir að vitnið hafði lofað kæranda að kæra ekki ákærða hefði kærandi sagt vitninu allt af létta.

Vitnið bar að eftir að kærandi flutti á höfuðborgarsvæðið hafi vitnið vitað af því að kærandi hefði strítt við þunglyndi og kvíða og hefði fengið ofsagrátköst sem ekki hafi verið hægt að finna ástæðu fyrir. Hafi vitnið orðið vitni að slíku kasti þegar kærandi var á öðru eða þriðja ári í menntaskóla og bjó með vitninu B. Hafi kærandi farið á þunglyndislyf og hafi átt mjög erfitt. Hafi sjálfsöryggi kæranda verið lítið á þessum tíma. Vitnið vissi ekki til þess að kærandi hefði orðið fyrir öðru áfalli í lífinu sem gæti skýrt þessa líðan.

Sérstaklega að því spurt bar vitnið að kærandi hefði lokið háskólanámi hér á landi og væri nú í framhaldsnámi erlendis.

Vitnið M, faðir kæranda, kvaðst ekki muna neinar tímasetningar fyrir víst. Hann kvaðst muna að ákærði hafi komið sem tónlistarkennari í bæjarfélagið að hausti til. Eftir einhvern tíma hafi ákærði farið að venja komur sínar á heimili foreldra kæranda og hafi hann oft verið í mat hjá þeim.

Vitnið taldi að það hefði verið fyrra skólaárið, að áliðnum vetri en þó á þeim tíma að bjart er um kvöldmatarleytið, kannski í mars-apríl, að þeir sitji saman, vitnið og ákærði. Hafi ákærði þá hafið máls á sambandi sínu og kæranda að fyrra bragði. Hafi vitninu fundist það gott þar sem ástandið hefði verið óþægilegt í dálítinn tíma. Hafi ákærði spurt hvað foreldrum kæranda fyndist um það hversu mikið hann væri á heimilinu. Hafi vitnið sagst hafa velt yfir því vöngum en sæi að svo stöddu ekki ástæðu til að gera neitt veður út af því þar sem ákærði virtist traustur og ábyggilegur maður og ætti að kunna fótum sínum forráð. Ákærði hafi gefið vitninu ótvírætt í skyn að hann vissi alveg hvað mætti í umgengni við ungar stúlkur. Fannst vitninu að ákærði væri að láta vitnið vita að ákærði og kærandi væru bara góðir vinir. Eftir þetta samtal hafi vitnið verið þeirrar skoðunar að ákærði væri góður tónlistarkennari sem hefði áhuga á kæranda sem nemanda og félaga.

Vitnið bar að kærandi hefði stundað tónlistarnámið mjög stíft og sýnt því mikinn áhuga. Miðað við hennar áhuga á tónlistarnáminu hefði ekki verið óeðlilegt, að hún og ákærði ættu mikil samskipti.

Vitnið Ö, frænka kæranda og jafnaldra, bar að þær hefðu alla tíð verið góðar vinkonur þrátt fyrir að komið hafi upp ósætti á milli þeirra. Þær hafi verið trúnaðarvinkonur og á þeim tíma sem ákæran tekur til hafi þær skipst á bréfum og rætt saman í síma. Í þeim samtölum hafi kærandi sagt vitninu að hún og ákærði væru kærustupar og hafi kæranda ekki fundist neitt athugavert við það.

Vitnið tók með sér við skýrslugjöf fyrir dómi nokkur bréf sem kærandi hafði skrifað vitninu á þessum tíma og gerði hún dóminum grein fyrir því allra helsta sem í þeim stóð. Mun fyrsta bréfið vera dagsett í febrúar 1997. Í því bréfi hafi kærandi í fyrsta sinn skrifað vitninu um kynni sín af ákærða. Hafi hún í því sagt að kominn sé ungur maður að kenna við tónskólann. Í bréfinu standi að hún viti ekki aldur hans nákvæmlega en hann sé að minnsta kosti eldri en 25 ára. Í bréfinu standi að hún sé mjög skotin í honum.

Vitnið kvaðst hafa vitað að kærandi og ákærði væru saman. Kærandi hafi þó ekki sagt vitninu hvenær þau hafi sofið saman. Um sumarið 1997 hafi kærandi verið í sveit hjá frænda þeirra og þá hafi ákærði komið og kærandi hafi fengið far með honum til Reykjavíkur. Vitnið var ekki visst um að kærandi og ákærði hafi verið farin að vera saman á þeim tíma.

Vitnið taldi að eftir áramót 1997 og 1998 hafi hún vitað fyrir víst að eitthvað kynferðislegt hefði gerst milli kæranda og ákærða. Miði hún þá við þá vitneskju sína að hún hafi misst meydóminn í mars 1998 en í samtali hennar við vitnið hafi komið í ljós að kærandi hefði misst meydóminn á undan vitninu. Kærandi hefði aldrei sagt vitninu frá því, nákvæmlega, hvenær það hefði gerst. Þetta hefði borið þannig að að þær hafi eitthvað verið að tala um kynlíf og hafi vitnið spurt kæranda hvort hún hefði prufað það og hefði kærandi sagt já við því. Svo hefði það ekki verið rætt frekar. Vissi vitnið ekki nákvæmlega hvenær samtalið fór fram en það hefði verið áður en hún sjálf missti meydóminn í mars 1998.

Vitnið minntist þess ekki að kærandi hefði sagt vitninu að hún eða ákærði hefðu slitið sambandinu. Vitnið minntist þess að hafa hitt ákærða í Reykjavík einhverntíma eftir að þær voru báðar komnar á höfuðborgarsvæðið í nám í framhaldsskóla haustið 1999.

Vitnið bar að kærandi hefði elskað ákærða. Þau hafi virst mjög hamingjusöm og hafi kærandi sagst vera mjög hamingjusöm. Í einu bréfinu hafi komið fram að kærandi stórefist um að hún og ákærði slíti sambandi sínu nokkurn tíma.

Vitnið bar að hún og kærandi séu mjög góðar vinkonur í dag. Á árunum 2000-2001, þegar þær hafi verið 18 ára, hafi þær ekki talast við í eitt ár. Hafi vitninu fundist kærandi orðin þunglynd og leiðinleg. Kærandi sé voðalega þung stundum. Mögulegt sé að kærandi hafi verið þunglynd áður en hafi ekki sagt vitninu af því.

Að sögn vitnisins minntist kærandi ekki á samband hennar og ákærða aftur fyrr en sumarið 2007. Þá hafi kærandi hitt sálfræðing og verið að takast á við einhver vandamál.

Vitnið S sagði að hún og ákærði hefðu, á þeim tíma sem ákæran tekur til, unnið við Tónlistarskóla sveitarfélagsins A en þó ekki í sama bæjarfélagi. Þau hafi farið að kynnast vorið 1997 vegna samstarfs þeirra kóra sem þau stýrðu og hafi þau kynnst ágætlega í gegnum það starf. Ákærði hafi veitt henni trú á að hún hefði eitthvað fram að færa sem tónlistarkennari. Hann hefði einnig sýnt henni athygli sem hafi leitt til þess að hún hafi orðið hrifin af honum. Hún hafi verið nýskilin og hafi því verið mjög opin fyrir athygli. Vitnið kveðst hafa sagt ákærða af þessum tilfinningum sínum í símtali sem þau hafi átt í október 1997. Þá segi ákærði henni að hann beri tilfinningar í garð annarrar konu og grunaði vitnið þá að það væri kona á aldur við ákærða. Í sama símtali segi ákærði vitninu hver konan sé. Vitninu hafi verið mjög brugðið þar sem hún hafi haldið að það væri önnur kona og ennfremur vegna þess hversu ung kærandi hafi verið, rétt tæplega 14 ára, og því hefði þetta verið rangt. Seinna hafi vitnið sagt við ákærða að kærandi væri ung. Hafi hann þá sagt henni að þau gerðu ekkert sem væri rangt. Hann væri meðvitaður um lögaldur og ætlaði sér að bíða eftir henni. Hann hefði sagt vitninu að hann og kærandi bæru tilfinningar hvort til annars og ætluðu sér að vera saman í framtíðinni, giftast og eignast börn. Hann hafi alltaf sagt að þau væru ekki að gera neitt rangt og stunduðu ekki kynlíf. Hafi vitnið vitað að ákærði kæmi oft á heimili kæranda þar sem kærandi hafi oft komið með ákærða á kóræfingar. Því hafi vitnið haldið að foreldrar kæranda væru samþykkir sambandi þeirra.

Vitnið kvaðst aldrei hafa orðið vitni að neinum nánum samskiptum ákærða og kæranda. Vitnið og ákærði hafi bæði flutt á höfuðborgarsvæðið haustið 1998. Þau hafi unnið saman og hafi ákærði hjálpað henni við að öðlast trú á það hún væri góð í sínu starfi. Vitnið kvaðst hafa gist á heimili foreldra ákærða í H-landi og hafi hún þá fengið á tilfinninguna að móðir ákærða vissi af sambandinu. Hafi ákærði sagt vitninu að hann hefði sagt móður sinni að hann væri ástfanginn af stúlku á Íslandi. Vitnið vissi þó ekki hvort ákærði hefði sagt móður sinni frá aldri stúlkunnar.

Í viðbótarskýrslu sem ákærði gaf í lok aðalmeðferðar bar hann að það væri misskilningur hjá vitninu S að hann hefði sagt henni að hann vissi hver lögaldur hérlendis væri, enda hefði hann ekki vitað hver hann væri. Taldi ákærði þennan misskilning eiga rætur í því að hann og vitnið væru bæði af erlendu bergi brotin, kæmu þó hvort frá sínu landi og töluðu saman með blöndu af ýmsum tungumálum. Af því stafi misskilningurinn. Þar sem hann og kærandi hafi verið ástfangin þá hafi verið í lagi fyrir þau að vera saman. Ekki hafi verið neitt rangt við sambandið þar sem það hafi verið gagnkvæmt.

Vitnið B bar fyrir dómi að hann og kærandi hafi verið í ástarsambandi frá árinu 1999 og fram á árið 2001. Á þeim tíma þegar vitnið og kærandi séu að byrja saman taki vitnið eftir því að einhver sé að hringja í kæranda annað slagið. Hafi kærandi sagt að þetta væri gamall kærasti og hafi vitnið ekki spurt nánar út í það. Um veturinn hafi þessi gamli kærasti verið að senda kæranda smáskilaboð. Hafi vitnið þá spurt hana um kærastann. Hafi kærandi þá sagt vitninu að hún hafi átt í sambandi við þennan mann. Í upphafi hafi hún verið í tónlistarnámi hjá honum og svo hafi hafist kynferðislegt samband milli þeirra. Það hafi haldist til loka fjórtánda árs hennar. Hafi kærandi alltaf sagt þannig frá að þetta væri gamall kærasti og ekkert hafi verið óeðlilegt við samband þeirra. Hafi vitnið haldið því fram við kæranda að þannig væru hlutirnir ekki. Vitninu hafi þá virst sem kærandi hefði áttað sig. Vitnið kvaðst hafa fengið kæranda til að sjá að svona sambönd væru ekki eðlileg. Það hafi fengið á hana. Hún hafi fyrst verið hálf dofin. Upp úr þessu hafi hún farið að fá kvíðaköst og hafi farið á þunglyndislyf. Á þeim tíma hafi hún og vitnið enn verið í sambandi. Kvíðaköstin hafi lýst sér í áköfum andardrætti og vonleysi, ógleði og ákafri vanlíðan. Ekki hafi borið á kvíðaköstunum fyrr en við þetta. Hafi hún farið á þunglyndislyf og hafi leitað til sálfræðings. Vitnið kvaðst þó ekki vita hvort samband hennar og ákærða hefði borið á góma í þeim samtölum.

Vitnið kvaðst hafa talið sambandið undarlegt vegna aldursmunar kæranda og ákærða og hafi komið því á framfæri við kæranda að svona ættu sambönd ekki að vera. Hún hafi sagt honum að hún hefði verið í kynferðissambandi við ákærða frá því hún var þrettán ára og þar til hún var fjórtán ára. Hefði kærandi ekki lýst því sambandi í neinum smáatriðum en vitnið skildi frásögn kæranda svo að kynlíf hefði hafist á meðan hún var þrettán ára.

Lögregluskýrsla sem tekin var af vitninu 26. júlí sl. var borin undir það og staðfesti vitnið að það sem þar kæmi fram væri rétt eftir vitninu haft. Þar kemur fram að vitnið og kærandi hafi kynnst á sjómannadaginn, í byrjun júní 2000, og hafi hafið sambúð það haust. Um sumarið og haustið hafi einhver maður hringt í kæranda. Seinna um haustið eða um áramótin 2000 og 2001 hafi vitnið gengið á kæranda og spurt nánar út þennan mann. Kvað vitnið kæranda hafa verið komna á þunglyndislyf sumarið 2001 og að sambandi þeirra tveggja hafi lokið vorið 2002. Að frátöldum breyttum tímasetningum var framburður vitnisins í lögregluskýrslu um viðbrögð kæranda og líðan svipaður framburði fyrir dómi.

Í framhaldi af því að kærandi kærði ákærða afhenti hún lögreglu nokkurt safn bréfa sem ákærði skrifaði henni og ennfremur dagbók kæranda sem hefst í desember 1998. Fyrsta bréf ákærða er ritað 21. apríl 2007 og það síðasta virðist skrifað í október 1998. Af bréfunum má ráða að ákærði bar mjög miklar tilfinningar til kæranda og dáði hana. Í þeim er ýmislegt sem styður framburð þeirra beggja um það að sambandið hafi þróast mjög hægt með kossum og faðmlögum, þau gangi eða sitji saman úti í náttúrunni, haldist í hendur og horfi saman á sjónvarpið. Bréfin eru alloft skrifuð þegar ákærði er fjarri kæranda, í öðrum bæjarfélögum, á höfuðborgarsvæðinu eða erlendis. Í bréfum frá árinu 1997 ber kossa og faðmlög á góma en í bréfum frá árinu 1998 nefnir ákærði nokkrum sinnum líkamlegt samneyti þeirra. Í bréfunum segir hann einnig frá áformum þeirra að stofna fjölskyldu og opinbera sambandið, flytja á stað þar sem kærandi geti stundað nám, löngun sinni til kynna kæranda fyrir foreldrum sínum og fjölskyldu í H-landi. Í bréfum rituðum sumarið 1998 segir hann oft frá löngun sinni til að stofna fjölskyldu með kæranda. Einnig kemur fram að hann sýnir móður sinni myndbandsupptöku af kæranda leika einleik á tónleikum. Í bréfi sem ákærði skrifar kæranda um eða eftir miðjan október 1998 kemur fram að ákærði geti ekki á heilum sér tekið þar sem kærandi sé komin með nýjan kærasta og hafi slitið sambandinu við ákærða.

Af bréfum ákærða má einnig ráða að kærandi sendir honum bréf þar sem hún lýsir tilfinningum sínum til hans. Af því sem kærandi færir í dagbók sína í mars 1999 má ráða að hún hafi borið jafnsterkar tilfinningar til hans og hann til hennar.

III. Niðurstaða.

Ákærði neitaði sök samkvæmt 1. lið ákæru en kvaðst játa það sem honum væri gefið að sök í 2. lið ákæru, þó þannig að samræði og kynferðismök hafi ekki farið fram eins oft og lýst er þar.

Að mati dómsins var framburður beggja - kæranda og ákærða - trúverðugur og þykir ekki fært að meta annað þeirra trúverðugra en hitt. Að kæranda og ákærða frátöldum gat einungis vitnið Ö borið um tímasetningar í kynferðissambandi þeirra. Vitnið taldi sig geta fullyrt að í samtali hennar og kæranda eftir áramót 1997 og 1998 hafi kærandi sagst vera búin að missa meydóminn.

Ákærði vísaði til bréfs sem hann ritaði kæranda 13. janúar 1998 þar sem líkamlegt samneyti hans og kæranda fyrr þann dag ber á góma. Er það fyrsta bréfið þar sem hann getur um kynferðismök þeirra. Þegar efni bréfsins var borið undir kæranda taldi hún að verið gæti að ákærði væri að vísa til munnmaka en þau hefðu átt sér stað nokkru áður en fullt samræði hefði átt sér stað. Ennfremur taldi kærandi að samtal ákærða við föður hennar hefði farið fram haustið 1997 og minnti hana að samband hennar og ákærða hefði á þeim tíma ekki enn verið orðið kynferðislegt.

Kærandi kvaðst viss um að fullt samræði hennar og ákærða hefði fyrst átt sér stað í Reykjavík. Tengdi hún það við ferð sína til höfuðborgarsvæðisins þar sem ákærði hefði boðið henni í Óperuna. Fannst henni bæði ágúst og desember 1997 geta komið til greina í því sambandi. Taldi hún sig þó vera nokkuð vissa um að það hefði gerst fyrir áramót 1997 og 1998.

Af ofangreindum framburði verður ekki ráðin ákveðin tímasetning á fyrsta samræði ákærða og kæranda. Framburður kæranda var ekki stöðugur að þessu leyti og með honum einum, þar sem hann fær hvorki stoð í framburði annarra né öðrum framlögðum gögnum, þykir ákæruvaldið ekki hafa sannað að fullt samræði hafi átt sér stað milli kæranda og ákærða áður en kærandi varð 14 ára síðla í október 1997.

Þar sem ekki nýtur við annarra sönnunargagna en framburðar kæranda um það að önnur kynferðismök hafi átt sér stað milli ákærða og kæranda áður en kærandi náði 14 ára aldri þykir það sakaratriði, gegn eindreginni neitun ákærða, ekki heldur hafa verið sannað. Þar sem hvorki þykir sannað að samræði né önnur kynferðismök hafi átt sér stað milli kæranda og ákærða áður en kærandi varð 14 ára verður ákærði sýknaður af fyrri lið ákærunnar.

Ákærði játaði sök samkvæmt 2. lið ákæru, þó þannig að samræði og kynferðismök hafi ekki farið fram eins oft og lýst er þar. Sérstaklega að því spurð taldi kærandi að samræði og önnur kynferðismök hefðu átt sér stað milli þeirra einu sinni í viku. Taldi hún það líklegt en gat ekki fullyrt um það. Gegn neitun ákærða telst sönnun þessa sakaratriðis ekki hafa tekist. Ákærði bar jafnframt að ekkert kynferðislegt hefði átt sér stað milli hans og kæranda í tónleikaferðalagi til M. Þykir það sakaratriði í 2. lið ákæru því ekki heldur sannað.

Með játningu ákærða sem samrýmist framkomnum sakargögnum telst sannað að einhvern tíma á tímabilinu frá því síðla í október 1997 fram til vors 1998, þegar kærandi var 14 ára gömul, hafi ákærði, óvíst hversu oft, haft samræði og önnur kynferðismök við hana í íbúð að B-götu, á heimili ákærða að S-götu og á Sjómannaheimilinu Örkinni, Brautarholti 29, Reykjavík.

Er háttsemin talin rétt heimfærð til refsiákvæðis í ákæru.

IV. Ákvörðun refsingar.

Kærandi varð 14 ára í október 1997. Á þeim tíma sem ákæran tekur til var refsilaust að hafa samræði við einstakling sem orðinn var 14 ára. Með lögum nr. 61/2007 var þessi aldur hækkaður um eitt ár.

Ákvæði 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga hljóðaði þannig árið 1998:

„Hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við barn eða ungmenni yngra en 18 ára, sem er kjörbarn hans, stjúpbarn, fósturbarn, sambúðarbarn eða ungmenni, sem honum hefur verið trúað fyrir til kennslu eða uppeldis, skal sæta fangelsi allt að 6 árum og allt að 10 ára fangelsi sé barn yngra en 16 ára.“

Í ákvæðinu felst algert bann við samræði eða kynferðismökum milli þeirra sem þar eru taldir. Samkvæmt því er brotið gegn ákvæðinu óháð því hvort kennari eða annar uppalandi misnotar aðstöðu sína eða hvort sá sem honum er trúað fyrir á frumkvæði að sambandinu. Samkvæmt ákvæðinu er það eitt skilyrði refsinæmis verknaðar að manni hafi verið trúað fyrir barni eða ungmenni til kennslu eða uppeldis. Sem kennara við tónskólann var ákærða trúað fyrir þeim nemendum skólans sem ekki höfðu náð 18 ára aldri. Ákærði telst því hafa brotið gegn þessu ákvæði á þeim tíma þegar kærandi var nemandi þar og hann kennari. Eftir að ákærði lauk kennslustörfum vorið 1998 var samband hans og kæranda þó refsilaust.

Ákærði hefur hreinan sakaferil. Með því að taka upp kynferðislegt samband við nemanda sinn sem varði í um það bil sjö mánuði, þ.e.a.s. frá lokum október 1997 og til vors 1998, braut hann gegn þeim trúnaðarskyldum sem á honum hvíldu sem opinberum starfsmanni sem var trúað fyrir börnum og unglingum til kennslu.

Samkvæmt 2. gr. almennra hegningarlaga skal dæma brot ákærða eftir núgildandi refsiákvæðum, þó þannig að refsing ákærða verði ekki þyngri en orðið hefði eftir eldri lögum. Þegar litið er til þess að refsirammi 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga var á þeim tíma sem brotið var framið þrengri en hann er nú þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin tólf mánaða fangelsi.

Við mat á því hvort skilorðsbinda megi refsingu ákærða verður ekki litið fram hjá því að þegar kæra var lögð fram 23. júlí 2007 voru ríflega níu ár liðin frá því að refsiverðri hegðun ákærða lauk vorið 1998. Ekki verður heldur hjá því horft að aðstæður ákærða eru gerbreyttar. Hann starfar ekki við tónlistarkennslu heldur sem iðnaðarmaður og gegnir því engum trúnaðarskyldum gagnvart börnum og ungmennum sem opinber starfsmaður. Ennfremur hefur hann nú fjögur börn á framfæri sínu, þar af tvö alvarlega fötluð. Þegar litið er til þess hversu langt er um liðið og ekki hvað síst erfiðra fjölskylduaðstæðna ákærða þykir mega skilorðsbinda refsingu hans að öllu leyti.

Skipaður réttargæslumaður kæranda, Þ-kvk-nf B-kvk-nf hdl., hefur lagt fram bótakröfu fyrir hönd kæranda. Í henni er krafist miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð kr. 1.200.000 auk vaxta og dráttarvaxta. Í greinargerð með kröfunni er gengið út frá því að ákærði hafi brotið gróflega gegn kæranda frá því að hún var 13 ára og allt fram til þess að hún var 16 ára. Eins og áður hefur komið fram var samband kæranda og ákærða þó refsilaust eftir að hann lauk kennslustörfum vorið 1998. Ennfremur hefur ekki tekist að sanna að ólögmætt kynferðissamband hafi hafist fyrr en eftir að kærandi náði 14 ára aldri og því hefur ekki verið sannað að það hafi staðið lengur en í um það bil sjö mánuði.

Meðal gagna í málinu er dagbók sem kærandi hélt frá því í desember 1998 til loka maí 1999. Af færslum í dagbókinni má ráða að á þeim tíma átti kærandi margar mjög fallegar minningar um samband sitt við ákærða og að tilfinningar milli þeirra hafi verið sterkar. Ennfremur kemur fram að hún reyndi ítrekað að fá hann til að taka sambandið upp aftur þar sem hún taldi sig ekki geta lifað án hans. Gefa færslur í dagbókina aðra mynd af upplifun kæranda af sambandinu en þeirri upplifun sem hún lýsti í lögregluskýrslu og fyrir dómi. Þó gætir nokkurra vonbrigða og gremju í skrifum hennar þegar hún telur sig finna að hrifning ákærða af henni hefur dvínað eða ekki virðist lengur vera fyrir hendi jafn sterkar tilfinningar milli þeirra og áður en upp úr slitnaði í október eða nóvember 1998. Ekki verður lesið úr neinu því sem í dagbókinni stendur að henni finnist sambandið rangt eða óeðlilegt. Af færslum í dagbókina má ráða að á þessum tíma upplifir kærandi engan miska af því sambandi sem hún og ákærði höfðu átt fram að því og ekki verður vart neinnar áfallastreituröskunar vegna þess. Dagbókin staðfestir ekki að ákærði hafi beitt kæranda þrýstingi til kynmaka. Af dagbókinni má ekki heldur ráða að kærandi hafi orðið fyrir þeim afleiðingum af sambandi sínu við ákærða sem hún greindi frá fyrir dómi og vörðuðu frumkvæði og gagnkvæmni í kynlífi.

Kynferðissambandi ákærða og kæranda lýkur endanlega á árinu 2000. Það er ekki fyrr en seint á því ári og ekki fyrr en þáverandi kærasti kæranda, vitnið B, sannfærir hana um að samband hennar og ákærða hafi verið rangt, að afstaða hennar til sambands þeirra breytist. Fram að þeim tíma hafði hún litið á ákærða sem gamlan kærasta. Í framburði kæranda fyrir dómi kom ennfremur fram að eftir að hún hafi farið að segja frá þessum tíma í lífi sínu hafi hún fengið þau viðbrögð frá öllum að þetta væri rangt og að svona mætti ekki. Þá hafi smám saman síast inn í hana að þetta hefði kannski ekki átt að gerast. Þá hafi hún farið að fá kvíðaköst, óstjórnleg grátköst og þunglyndi.

Ekki var rannsakað sérstaklega hver gæti verið orsök þess þunglyndis og kvíða sem kærandi leitaði sér lækninga við næstu þrjú ár. Sálfræðingur, sem kærandi leitaði til í apríl 2007 og í tólf skipti eftir það, ritaði 30. júlí 2007 örstutta greinargerð um þá sálfræðimeðferð sem kærandi sótti til hans. Hún er afar knöpp og byggist á því að kærandi hafi í nokkur ár búið við stöðugan þrýsting til kynmaka, af hálfu ákærða, bæði á meðan hann var kennari hennar og einnig eftir hann var fluttur á höfuðborgarsvæðið. Sú forsenda fær hins vegar ekki stoð í því sem kærandi ritar í dagbók sína. Auk þess kom ítrekað fram hjá sálfræðingnum fyrir dómi að meðferð hans hefði snúist um að aðstoða kæranda við að takast á við vanlíðan en hann hefði ekki grafist sérstaklega fyrir um ástæður þeirrar vanlíðunar.

Ekki er dregið í efa að kærandi hafi strítt við kvíða, þunglyndi og vanlíðan og hafi af þeim sökum tekið geðlyf í um þrjú ár frá því að hún var sautján ára. Af þeim gögnum sem lögð hafa verið fyrir dóminn þykir þó óvarlegt að slá því föstu að alla þá vanlíðan sem hún lýsir megi rekja til þess sambands sem hún og ákærði áttu fram til vors 1998. Þar sem ekki hafa verið lögð fyrir dóminn nægileg gögn, hvorki um miska kæranda né tengsl hans við brot ákærða, til að unnt sé að fella efnisdóm á kröfu kæranda verður að vísa miskabótakröfu hennar frá dómi.

Málsvarnarlaun H-kk-ef B-kk-ef hdl., skipaðs verjanda ákærða, þykja með hliðsjón af eðli og umfangi málsins hæfilega ákveðin 817.600 krónur, sem að meðtöldum virðisaukaskatti nemur 1.017.912 krónum. Þar sem ákærði hefur verið sýknaður af fyrri lið ákærunnar er rétt, með vísan til 1. mgr. 165. gr. og 1. mgr. 166. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að hann greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns en að hinn helmingurinn greiðist úr ríkissjóði.

Þóknun Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., skipaðs réttargæslumanns kæranda, þykir hæfilega ákveðin 237.048 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og greiðist hún einnig úr ríkissjóði. Ennfremur þykir rétt að ferðakostnaður vitna við aðalmeðferð, samtals 41.828 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Dómurinn er kveðinn upp af I-kvk-þgf L-kvk-þgf, settum héraðsdómara, og meðdómendunum G-kk-þgf A-kk-þgf og S-kk-þgf S-kk-þgf héraðsdómurum.

dómsorð

Ákærði, Á, sæti fangelsi í tólf mánuði. Fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Miskabótakröfu Þ er vísað frá dómi.

Ákærði greiði 508.956 krónur í sakarkostnað sem nemur helmingi málsvarnarlauna skipaðs verjanda hans, H-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns. Hinn helmingur málsvarnarlaunanna greiðist úr ríkissjóði.

Þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 237.048 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Ferðakostnaður vitna vegna aðalmeðferðar, 41.828 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

I-kvk-nf L-kvk-nf

G-kk-nf A-kk-nf

S-kk-nf S-kk-nf