E-68/2014

I.

Mál þetta, sem var dómtekið 7. október sl., er höfðað 8. janúar 2014 af Allt fyrir garðinn ehf., Hvassaleiti 123 í Reykjavík, gegn Félagsbústöðum hf., Hallveigarstíg 1 í Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að viðurkenndur verði réttur hans til skaðabóta úr hendi stefnda vegna missis hagnaðar sökum þeirrar ákvörðunar stefnda í febrúar 2013 að hafna tilboði stefnanda í umhirðu lóða við fjölbýlishús í eigu stefnda og ganga til samninga við Garðlist ehf. um þjónustuna. Þá krefst stefnandi þess einnig að stefndi verði dæmdur til þess að greiða sér málskostnað að skaðlausu.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda auk málskostnaðar.

Í öndverðu krafðist stefndi þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi. Þeirri kröfu var hafnað með úrskurði 23. apríl 2014.

II.

Stefnandi er fyrirtæki sem veitir fasteignareigendum þjónustu við umhirðu á görðum. Stefndi er hlutafélag í eigu Reykjavíkurborgar sem stofnað var til þess að annast eignarhald og rekstur á félagslegu leiguhúsnæði á vegum borgarinnar. Í greinargerð stefnda kemur fram að félagið eigi hátt í 3.000 íbúðir víðsvegar um borgina.

Í málinu er ágreiningslaust að stefnandi hafi í nokkur ár, áður en hin umdeildu atvik áttu sér stað, annast garðslátt, snyrtingu og klippingu trjáa á lóðum sem tilheyrðu 21 fjöleignarhúsi í eigu stefnda. Eftir því sem næst verður komist voru skriflegir samningar gerðir um þessa þjónustu stefnanda. Við aðalmeðferð málsins var lagt fram tilboð stefnanda í umhirðu umræddra lóða fyrir árin 2011, 2012 og 2013. Af hálfu stefnda var tilboð þetta samþykkt af Þ-kk-þgf M-kk-þgf, starfsmanni stefnda. Samningsfjárhæð nam þá 7.290.640 krónum án virðisaukaskatts fyrir hvert ár og skyldi upphæðin taka breytingum til hækkunar í samræmi við vísitölu neysluverðs frá og með 1. september 2010 að viðbættri 2,5% hækkun ár hvert. Þrátt fyrir að þessi samningur hafi samkvæmt efni sínu átt að gilda út árið 2013 virðast aðilar sammála um að enginn samningur um þjónustuna hafi gilt milli þeirra á því ári.

Í málinu liggur fyrir skriflegt tilboð, dags. 30. nóvember 2012, frá stefnanda í umhirðu umræddra lóða við árið 2013. Tilboðið er undirritað af fyrirsvarsmanni stefnanda en ekki af hálfu stefnda. Tilboðsfjárhæð nam samtals 8.227.021 krónu án virðisaukaskatts. Verklýsingin í tilboðinu var svohljóðandi: „Gras verður slegið 5 sinnum á sumri að jafnaði í mánuðunum júní, júlí og ágúst. Ekki verður unnið við garðslátt fyrir kl. 10:00 og eftir kl. 18:00. Allt gras verður hirt og fjarlægt jafnóðum og slegið er. Fyrir slátt verður hreinsað vandlega af lóðum allt rusl, grjót og annað sem inn á þær kann að hafa borist. Áburðargjöf verður 5 kg á 100 fermetra. Tré og runnar verða klippt 1 sinnum á ári. Úðað verður 1x á hverju sumri. Beð verða hreinsuð og kantskorin eftir þörfum þannig að þau séu laus við illgresi og líti ávallt snyrtilega út. Innifalið í tilboði þessu er allur kostnaður vegna vinnu, efnis, véla, tækja, urðunar og alls annars sem til þarf við framkvæmd verksins.“ Í tilboðinu kemur fram að verð taki breytingum í samræmi við vísitölu neysluverðs frá og með 1. september 2012. Í málinu liggur einnig fyrir ódagsett skjal með sundurliðuðum upplýsingum um verðtilboð stefnanda í þjónustuna. Stefnandi heldur því fram að það endurspegli umrætt tilboð. Samkvæmt því nam upphaflegt tilboð stefnanda í verkið 8.026.361 krónu án virðisaukaskatts, en ekki 8.227.021 krónu, eins og tilboðið hljóðar um.

Eftir að tilboðinu hafði verið skilað heldur stefnandi því fram að stefndi hafi gert honum grein fyrir því að ákveðið hefði verið að „bjóða verkið út“. Af hálfu stefnda hefur komið fram að ákveðið hafi verið að efna til „óformlegs verðsamanburðar“ um þjónustuna, en ekki útboðs, eftir að stefnandi hafði boðið í það.

Stefnandi segir í stefnu að hann hafi skilað tilboði í verkið í desember 2012 í lokuðu umslagi. Í janúar 2013 hafi hann verið beðinn um að senda tilboðið í rafrænu formi. Fyrir liggur að stefnandi sendi tilboð í verkið 10. janúar 2013 með tölvuskeyti sem hann kveður vera það sama og tilboðið sem félagið lagði fram í desembermánuði. Í tilboðinu er að finna sams konar verklýsingu og í tilboðinu frá 30. nóvember 2012 að öðru leyti en því að þar kemur fram að áburðargjöf verði felld niður árið 2013 en að borið yrði á árið 2014. Þá var gert ráð fyrir því að tré og runnar yrðu klippt tvisvar sinnum á ári en ekki einu sinni. Verðtilboðið nam samtals 7.279.670 krónum og var þá ekki tekið tillit til virðisaukaskatts. Fram kemur í tilboðinu að árið 2014 bættist við áburðargjöf. Meðfylgjandi voru sundurliðuð tilboð eftir verkþáttum í umhirðu hverrar lóðar, annars vegar án og hins vegar með áburðargjöf. Samkvæmt því nam tilboðið 7.270.670 krónum án virðisaukaskatts fyrir árið 2013 en 9.124.690 krónum að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Með áburðargjöf nam tilboðið 7.908.624 krónum án virðisaukaskatts og 9.925.323 krónum með virðisaukaskatti. Í tilboðinu segir að tilboðsupphæðin taki breytingum til hækkunar í samræmi við vísitölu neysluverðs frá og með 1. janúar 2013.

Stefndi sendi Garðlist ehf. bréf 14. janúar 2013 þar sem óskað var eftir tilboðum í umhirðu lóðanna við umrædd fjöleignarhús. Verklýsing var samhljóða verklýsingu á tilboði stefnanda 10. sama mánaðar. Farið var fram á að tilboðsgjafi kynnti sér sjálfur allar aðstæður og umfang verksins. Þá var óskað eftir því að tilboðið yrði sundurliðað í verkþætti á hverjum stað samkvæmt meðfylgjandi tilboðsskrá. Garðlist ehf. mun hafa skilað sundurliðuðu tilboði með tölvuskeyti 28. janúar 2013. Samtals nam verðtilboðið 6.433.695 krónum með virðisaukaskatti og var þá áburðargjöfin innifalin, eða 5.126.450 krónum sé ekki tekið tillit til virðisaukaskatts.

Í kjölfarið kveður stefnandi stefnda hafa gefið sér færi á því að senda nýtt tilboð í verkið sem hann hafi gert 30. janúar 2013. Nam tilboðsfjárhæð stefnda þá 7.241.131 krónu með virðisaukaskatti, og var þá ekki gert ráð fyrir áburðargjöf, eða 5.769.826 krónum sé ekki tekið mið af virðisaukaskatti.

Hinn 5. febrúar 2013 gerðu stefndi og Garðlist ehf. með sér þjónustusamning um umhirðu lóða við fyrrgreindar fasteignir. Samningurinn var til eins árs „með möguleika á framlengingu til allt að fjögurra ára“. Fram kemur í samningnum að notast verði við byggingarvísitölu, sem reiknuð væri af Hagstofu Íslands, frá 1. febrúar 2013. Í samningnum kemur fram að gert væri ráð fyrir eftirfarandi þjónustu af hálfu verktaka: „Sláttur við íbúðarhúsnæði fimm sinnum yfir sumartímann sem felur í sér slátt á grasi, slegið er meðfram köntum með orfi, stéttar hreinsaðar af grasi ef farið hefur inn á þær ásamt því að allur úrgangur er fjarlægður og komið til förgunar jafnóðum og slegið er. / Beðahreinsun á lóðum snemma að vori, þar sem allt rusl, grjót og annað sem inn á þær hefur borist verður fjarlægt ásamt því að allur úrgangur sem til fellur er fjarlægður jafnóðum. Beð verða kantskorin eftir þörfum þannig að þau séu laus við illgresi og líti snyrtilega út. / Trjáklippingar verða framkvæmdar tvisvar sinnum á ári, vetrar og sumarklipping, þar sem tré eru snyrt ásamt því að afklippur sem til falla er farið með til förgunar jafnóðum. / Úðun að vori við maðki á trjám.“ Umsamið verð nam fyrrgreindu verðtilboði, 6.433.695 krónum með virðisaukaskatti.

Lögmaður stefnanda ritaði stefnda bréf 7. mars 2013 þar sem gerðar voru alvarlegar athugasemdir við framkvæmd útboðsins sem stefnandi taldi að hefði ekki farið fram í samræmi við lög. Farið var fram á að stefndi bætti stefnanda það tjón sem hann taldi sig hafa orðið fyrir af þeim sökum. Jafnframt var farið fram á aðgang að nánar tilgreindum gögnum í tengslum við málið.

Bréfinu var svarað af lögmanni stefnda 17. apríl 2013. Þar var því hafnað að um útboð hefði verið að ræða og því mótmælt að ferlið hafi brotið í bága við lög. Bótaskyldu var enn fremur hafnað. Þá voru umbeðin gögn send stefnanda, þ. á m. þjónustusamningur við Garðlist ehf.

III.

1. Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að sú ákvörðun stefnda, að hafna tilboði stefnanda í umhirðu lóða við fjölbýlishús í eigu stefnda og að ganga til samninga við Garðlist ehf. um þjónustuna, sé ólögmæt. Telur hann stefnda hafa borið að ganga til samninga við stefnanda um þjónustuna. Þar sem hann hafi ekki gert það hafi stefnandi orðið fyrir tjóni sem felist í missi hagnaðar af því að fá ekki umræddan samning og þau aukaverk sem slíkum samningum fylgi. Á því tjóni beri stefndi ábyrgð í samræmi við almennar skaðabótareglur.

Stefnandi reisir þessa afstöðu á því að hann hafi tekið þátt í lokuðu útboði í skilningi laga um framkvæmd útboða nr. 65/1993. Um það vísar hann til þess að samkvæmt 2. gr. laganna sé um útboð að ræða þegar kaupandi leitar skriflegra, bindandi tilboða í verk, vöru eða þjónustu, frá fleiri en einum aðila, samkvæmt sömu upplýsingum og innan sama frests. Um lokað útboð sé að ræða þegar tilteknum aðilum er einum gefinn kostur á að gera tilboð. Í því tilviki sem hér um ræði hafi stefndi óskað eftir skriflegum, bindandi tilboðum frá tveimur aðilum í nákvæmlega sömu þjónustuna við umhirðu garða við fjölbýlishús í eigu stefnda, en þetta sjáist glöggt af framlögðum gögnum málsins, einkum af verklýsingu frá 14. janúar 2013, tilboðum stefnanda og þjónustusamningi milli stefnda og Garðlistar. Að mati stefnanda beri öll þessi gögn með sér að vera tilboðsgögn lögð fram í útboðsferli. Því hafi verið um útboð að ræða í skilningi laganna. Telur stefnandi að hafa verði í huga að lög um framkvæmd útboða gildi þegar útboði sé beitt til þess að koma á viðskiptum milli tveggja eða fleiri aðila um verk, vöru eða þjónustu, sbr. 1. gr. laganna, án tillits til þess hvort um einka- eða opinbera aðila sé að ræða eða til fjárhæðar þess samnings sem um ræði. Því sé ljóst að lög um framkvæmd útboða hafi gilt um innkaup stefnda á framangreindri þjónustu.

Stefnandi telur að stefndi hafi þverbrotið reglur framangreindra laga sem og meginreglur verktaka- og útboðsréttar við framkvæmd útboðsins. Þannig sé kveðið á um það í 6. gr. laganna að öll tilboð í útboði skuli opnuð samtímis á fyrir fram auglýstum stað og tíma og að bjóðendum eða fulltrúum þeirra skuli heimilt að vera viðstaddir. Þá kveði 8. gr. laganna á um það að lesa skuli upp nöfn bjóðenda, heildarupphæð tilboðs og kostnaðaráætlun og að viðstaddir skuli undirrita fundargerð og fá afhent afrit hennar óski þeir þess. Samkvæmt frumvarpi til laga um framkvæmd útboða sé reglum þessum ætlað að tryggja jafnræði aðila og að eðlilegar leikreglur séu í heiðri hafðar. Þessum lagafyrirmælum hafi ekki verið fylgt af hálfu stefnda.

Stefnandi byggir enn fremur á því að stefndi hafi hagnýtt sér og veitt Garðlist ehf. upplýsingar úr tilboði stefnanda í umrætt verk. Stefndi hafi þannig óskað eftir því að fá tilboð stefnanda sent á rafrænu formi og hafi stefnandi orðið við því 10. janúar 2013. Stefnandi telur að tilboð stefnanda hafi síðan verið tekið orðrétt og notað sem verklýsing sem hafi verið send Garðlist ehf. með tölvupósti 14. janúar 2013. Þá virðist stefnanda sem tilboðsskrá hans hafi einnig verið send Garðlist. Með hliðsjón af þessu telur hann líkur á því að stefndi hafi upplýst Garðlist ehf. um verð og aðra skilmála sem stefnandi hafi boðið í þjónustuna í því skyni að fá lægra tilboð frá Garðlist ehf. Með þessari háttsemi hafi stefndi brotið freklega gegn meginreglum um jafnræði og gagnsæi í meðferð sinni á tilboði stefnanda. Jafnframt telur hann að stefndi hafi brotið gegn sömu meginreglum með því að óska eftir því að stefnandi lækkaði tilboð sitt í miðju útboðsferli eftir að tilboð Garðlistar lá fyrir.

Til viðbótar framangreindu byggir stefnandi á því að stefnda hafi verið óheimilt að ganga að tilboði Garðlistar eins og hafi verið gert. Í þeirri verklýsingu sem legið hafi til grundvallar útboðinu, og send hafi verið Garðlist 14. janúar 2013, sé gert ráð fyrir garðaumhirðu vegna áranna 2013 og 2014. Útboðsgögn hafi því gert ráð fyrir tveggja ára samningi um umhirðu garða, en stefnandi hafi einmitt boðið í umhirðu vegna bæði ársins 2013 og 2014. Garðlist hafi hins vegar einungis gert tilboð í umhirðu eins árs, sem síðan hafi orðið að þjónustusamningi til eins árs með möguleika á allt að fjögurra ára framlengingu. Því telur stefnandi ljóst að þjónustusamningur sem gerður hafi verið hafi verið á allt öðrum kjörum en stefnandi hafi verið upplýstur um og verklýsing hafi gert ráð fyrir.

Stefnandi vísar einnig til þess að í verklýsingu hafi komið fram að beð yrðu hreinsuð og kantskorin eftir þörfum þannig að þau yrðu „laus við illgresi og líti ávalt [svo] snyrtilega út“. Þessi verklýsing á umhirðu beða hafi verið í verklýsingu stefnanda um lengri tíma og hafi stefnandi sinnt þessum verkþætti með þeim hætti að beðin hafi verið hreinsuð af illgresi þrisvar til fjórum sinnum á sumri auk þess að vera kantskorin. Tilboð stefnanda í þennan verkþátt hafi numið 1.359.589 krónum. Tilboð Garðlistar í hann, samtals að fjárhæð kr. 1.641.650, geri hins vegar einungis ráð fyrir hreinsun beða einu sinni að vori, sbr. orðalagið „Tímar fyrir eina umferð að vori“ undir liðnum „Hreinsun“ í tilboði félagsins. Slík hreinsun beða sé að mati stefnanda algerlega ófullnægjandi og uppfylli ekki þau ákvæði verklýsingar um að beð skuli vera laus við illgresi og eigi ávallt að líta snyrtilega út.

Samkvæmt framangreindu telur stefnandi ljóst að stefndi hafi tekið tilboði frá Garðlist sem ekki hafi verið í samræmi við skilyrði verklýsingar. Samkvæmt 12. gr. laga um framkvæmd útboða sé óheimilt að taka tilboði sem sé í verulegum atriðum í ósamræmi við útboðsskilmála. Stefnda hafi því verið óheimilt að ganga til samninga við Garðlist á grundvelli tilboðs þess. Því hafi stefnda borið að ganga til samninga við stefnanda sem hafi verið eini bjóðandinn sem staðið hafi eftir með gilt tilboð.

Stefnandi telur einnig ljóst af framangreindu að tilboð hans hafi verið hagstæðara en tilboð Garðlistar að teknu tilliti til þess að síðargreinda tilboðið gerði einungis ráð fyrir hreinsun beða einu sinni að vori. Til þess að geta uppfyllt skilyrði verklýsingar um að beð séu laus við illgresi og líti ávallt snyrtilega út þurfi að hreinsa beð oftar en einu sinni að vori. Sé miðað við að Garðlist þurfi einungis að framkvæma eina hreinsun til viðbótar við það sem tilboð félagsins hafi gert ráð fyrir liggi fyrir að tilboð þess muni hækka sem nemi verði fyrir eina umferð samkvæmt tilboði, eða um 1.641.650 krónur að viðbættum virðisaukaskatti að fjárhæð 418.621 króna og verða samtals að fjárhæð 8.493.966 krónur. Tilboð stefnda, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, hafi hins vegar numið 7.241.131 krónu. Tilboð stefnanda hafi því verið lægsta tilboðið í útboðinu, eða í öllu falli það hagstæðasta að teknu tilliti til gæða þess í tengslum við fjölda beðahreinsana. Samkvæmt 14. gr. laga um framkvæmd útboða sé einungis heimilt að taka hagstæðasta tilboði í lokuðu útboði.

Stefnandi byggir einnig á því að öll framangreind háttsemi sé jafnframt brot á lögum um opinber innkaup nr. 84/2007. Byggir hann á því að samningurinn hafi verið þess eðlis að skylt hafi verið að bjóða hann út að teknu tilliti til verðmætis hans eins og beri að reikna það út samkvæmt 23. gr. laganna. Þá teljist stefnandi til opinbers aðila í skilningi 3. gr. þeirra. Stefnandi telur ljóst að stefndi hafi þverbrotið þær reglur sem gildi um útboð samkvæmt lögunum, meðal annars með því að útbúa ekki útboðsgögn í samræmi við 38. gr., með því að halda ekki opnunarfund í samræmi við fyrirmæli 69. gr., með því að hagnýta sér og veita Garðlist upplýsingar úr tilboði stefnanda og óska eftir lækkun á tilboði stefnanda seint í útboðsferlinu í andstöðu við þau gagnsæis- og jafnræðissjónarmið sem komi m.a. fram í 14. gr. Stefndi hafi jafnframt brotið lög með því að taka tilboði sem ekki hafi verið í samræmi við útboðsgögn og skilyrði verklýsingar og sem hafi ekki verið hagstæðasta tilboðið, allt í andstöðu við 71. og 72., sbr. 45. gr. laga um opinber innkaup.

Stefnandi telur einnig að framangreind háttsemi hafi falið í sér brot á gildandi innkaupareglum Reykjavíkurborgar frá 23. september 2010, sbr. einkum ákvæði er varði forsendur fyrir vali tilboðs, auglýsingu útboða og forvals og trúnaðarskyldu, sbr. t.d. 16., 29., 30., 31. og 38. gr., sem og þær meginreglur um jafnræði og gagnsæi sem innkaupareglurnar byggi á.

Stefnandi telur samkvæmt framansögðu að stefndi hafi þverbrotið reglur laga og reglna sem og meginreglur verktaka- og útboðsréttarins við framkvæmd framangreinds útboðs. Hefði ekki komið til þessara brota telur stefnandi sig hafa orðið hlutskarpastan í útboðinu og hlotið umræddan samning. Af þeim sökum telur stefnandi sig hafa orðið fyrir tjóni sem nemi hagnaði af umræddum samningi. Beri stefnda að bæta það tjón samkvæmt almennum reglum, sbr. 20. gr. laga um framkvæmd útboða og 101. gr. laga um opinber innkaup.

Stefnandi kveðst hafa áætlað þann kostnað sem hann hefði haft af verkinu á ári hefði hann fengið það, sbr. framlagða kostnaðaráætlun. Af kostnaðaráætluninni verði ráðið að stefnandi hafi gert ráð fyrir því að það tæki þrjá menn að hámarki fjóra daga tvisvar í mánuði, í þrjá mánuði á ári, að sinna verkinu í samræmi við tilboð stefnanda. Samtals hafi stefnandi því áætlað launakostnað við verkið 1.320.000 krónur miðað við að launakostnaður á mann væri 1.650 krónur á klukkustund. Þá hafi stefnandi áætlað að heildarkostnaður vegna eldsneytis á bifreiðar næmi 162.452 krónum og vegna eldsneytis á vélar og tæki 92.610 krónum. Þá hafi stefnandi einnig áætlað kostnað vegna notkunar tækja, svo sem vegna bifreiðar, kerru, klippa o.s.frv., samtals 1.148.848 krónur. Samtals hafi stefnandi því áætlað að kostnaður hans við að vinna verkið næmi 2.723.910 krónum að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Tilboð stefnanda í verkið hafi hins vegar upphaflega numið 9.124.690 krónum að viðbættum virðisaukaskatti án tillits til áburðar. Samkvæmt því nemi hagnaðarmissir stefnanda á ári 6.400.780 krónum, eða 32.003.900 krónum yfir mögulegan fimm ára líftíma samningsins. Sé miðað við tilboð stefnanda eftir að stefndi hafði óskað eftir því með ólöglegum hætti að hann lækkaði tilboð sitt í verkið, nemi hagnaðarmissir stefnanda 4.517.221 krónu (7.241.131 – 2.723.910), eða 22.586.105 krónum yfir mögulegan fimm ára líftíma samningsins. Hér hafi þá ekki verið tekið tillit til þeirra aukaverka sem ávallt hafi fylgt því að veita stefnda þjónustu. Því sé ljóst að tjón stefnanda af því að hljóta ekki umræddan samning nemi verulegum fjárhæðum þegar tekið sé tillit til stærðar rekstrar stefnanda.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til meginreglna útboðs- og verktakaréttar. Jafnframt vísar stefnandi til laga um framkvæmd útboða, nr. 65/1993, einkum 1., 2., 6., 8., 12. 14., 20. gr. Jafnframt vísar stefnandi til laga um opinber innkaup nr. 84/2007, einkum 3., 14., 23., 38., 45., 69., 71., 72. og 101. gr. sem og innkaupareglna Reykjavíkurborgar. Að auki vísar hann til almennra skaðabótareglna, einkum almennu skaðabótareglunnar eða sakarreglunnar, hvort heldur sem er innan eða utan samninga. Enn fremur vísar hann til meginreglu skaðabótaréttarins um vinnuveitanda- eða húsbóndaábyrgð. Krafa um viðurkenningu kveður hann reista á 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá byggi krafa hans um málskostnað á XXI. kafla sömu laga, einkum 1. mgr. 130. gr. Um varnarþing vísar stefnandi til 33. gr. sömu laga.

2. Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi kveður atvik vera með þeim hætti að ákveðið hafi verið veturinn 2013 til 2014 að leita hagstæðari samninga um þá þjónustu sem málið snúist um. Því hafi verið gripið til óformlegs verðsamanburðar eins og stefnda sé heimilt að gera samkvæmt 11. gr. innkaupareglna Reykjavíkurborgar frá 23. september 2010. Stefndi tekur þó fram að hann sé sjálfstætt hlutafélag, sem annist rekstur og útleigu íbúða. Því sé hann ekki seldur undir framangreindar innkaupareglur, sbr. m.a. 2. gr. reglnanna, en einnig vísar hann í þessu sambandi til 2., 3. og 19. gr. laga um opinber innkaup nr. 84/2007. Þó að svo væri telur stefndi einnig að sláttuþjónustusamningur sá sem hér um ræði sé undir öllum verðmörkum, bæði að því er varði útboðs- og verðkönnunarskyldu, sbr. 11. gr. fyrrnefndra innkaupareglna og 20. gr. laga nr. 84/2007.

Í þessu umhverfi kveðst stefndi hafa ákveðið að efna til óformlegs verðsamanburðar. Hafi stefnanda hlotið að vera ljóst að ekki væri um formlegt útboðsferli að ræða, sbr. framlagt skjal frá 14. janúar 2013, en þar séu engin ákvæði um skilafrest, opnun, bindingu eða annað sem einkenni opinber útboð eða lokuð útboð í skilningi laga nr. 65/1993. Í kjölfar samanburðarins hafi stefndi ákveðið að ganga til samninga við Garðlist ehf., enda hafi honum talið það sér bæði rétt og skylt.

Sýknukröfu sína reisir stefndi meðal annars á atriðum sem hann kveður í raun að eigi að leiða til frávísunar málsins. Þar vísar hann til þess að af hálfu stefnanda hafi ekki verið gerð nein tilraun til þess að sýna fram á bótagrundvöll, huglæg bótaskilyrði eða önnur almenn skaðabótaskilyrði svo sem orsakasamband og sennilega afleiðingu. Í því sambandi leggur stefndi áherslu á að engin samningsskylda hafi hvílt á stefnda gagnvart stefnanda, en ágreiningslaust sé að fyrri samningur aðila hafi verið löngu útrunninn og enginn samningur því í gildi. Kaup stefnda á sláttuþjónustu séu hvorki útboðs- né verðkönnunarskyld. Þegar einnig sé horft til þess að sú fjárhæð sem stefnandi hafi verið tilbúinn að semja um hafi verið allnokkru hærri en sú fjárhæð sem stefndi hafi samið um við annan aðila geti stefndi ómögulega áttað sig á bótagrundvelli og hugsanlegu tjóni.

Stefndi tekur fram að það sé grundvallarskilyrði skaðabótaskyldu í íslenskum rétti að hún styðjist við einhverja viðurkennda skaðabótareglu eða bótagrundvöll. Að mati stefnda sé engri slíkri reglu fyrir að fara í máli þessu. Engin hlutræn bótaskylda sé fyrir hendi og ekki heldur bótaskylda sem reisa megi á hinni svokölluðu almennu skaðabótareglu, enda hvorki ásetningi né gáleysi fyrir að fara af hálfu stefnda. Þá séu skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu ekki uppfyllt auk þess sem ekkert tjón sé sannað eða gert sennilegt. Mikilvægt sé að hafa í huga að enginn samningur hafi verið í gildi milli aðila og heldur ekki nein samningsskylda, hvorki til framlengingar eða endurnýjunar fyrri samnings né heldur til nýrrar sjálfstæðrar samningsgerðar. Þá hafi umræddur garðsláttur hvorki verið útboðs- né verðkönnunarskyldur samkvæmt lögum um opinber innkaup og innkaupareglur Reykjavíkurborgar.

Stefndi áréttar að einungis hafi verið um óformlegan verðasamanburð að ræða af hálfu stefnda, en ekki útboð, hvorki í skilningi laga nr. 84/2007 né laga nr. 65/1993. Hvað sem líði orðanotkun í þeim verðsamanburði sem hafi átt sér stað í aðdraganda samningsgerðar sé ljóst að dómafordæmi standi til þess að greina eðli gjörninga fremur en yfirskrift eða einstaka orðanotkun.

Stefndi mótmælir því að starfsmenn hans hafi greint fulltrúum Garðlistar ehf. frá innsendum samningsdrögum stefnanda eða fylgigögnum. Ríflega 800.000 króna munur á seinni drögum stefnanda og samningsfjárhæðinni í samningi við Garðlist styrkja það að mati stefnda. Þá mótmælir stefndi því sem röngu að fullrúi stefnda hafi óskað eftir lækkun á innsendu boði stefnanda.

Stefndi telur auk þess að ekki liggi fyrir nein sú handvömm í tímabundinni samningsgerð við garðsláttufyrirtæki eða í aðdraganda þeirrar samningsgerðar að það geti skapað stefnanda einhvern bótarétt. Þó að stefndi telji að það eigi ekki að skipta máli í þeirri stöðu álítur hann þó rétt að það komi fram að stefndi hafi ekki nýtt sér með neinum hætti þær samningaþreifingar eða fyrri samninga við stefnanda í samningum sínum við síðari samningshafa. Forsendur samnings, þ.e. magntölur og verklýsing, hafi upphaflega verið komnar frá stefnda og séu aukinheldur ekkert launungarmál. Telur stefndi vandséð hvernig hann hafi átt að geta staðið að verðsamanburði eða leitað samninga ef ekki hafi legið skýrt fyrir um hvað hafi átt að semja. Stefndi mótmælir því eindregið þeirri fullyrðingu að hann hafi nýtt sér efni frá stefnanda og alveg sérstaklega þá því að hann hafi kynnt einhverjar tölur eða verð í því sambandi og borið verð á milli áhugasamra aðila.

Þá mótmælir stefndi því að einhver leynd hafi hvílt yfir samningsferlinu, þó að samkeppnisaðilum hafi að sjálfsögðu ekki verið kynntar verðhugmyndir hvors annars. Stefndi telur jafnframt að þó að upplýst þyki að einhverjir hnökrar hafi verið á samningaferlinu leiði það ekki eitt og sér til bótaskyldu af hans hálfu og gildi það bæði um bætur vegna tilboðsgerðar, sem þó sé ekki krafist, en einnig einhverra óskilgreindra skaðabóta að öðru leyti.

Stefndi ítrekar að lokum að ekkert tjón hafi orðið hjá stefnanda enda hafi tilboð hans verið talsvert hærra en þess sem samið hafi verið við. Því hefði aldrei verið inni í myndinni að semja við stefnanda hvernig svo sem að samningum hefði verið staðið. Stefndi vekur sérstaka athygli á því að stefnandi hafi ekki krafist viðurkenningar á bótaskyldu vegna hugsanlegs kostnaðar af samningsumleitunum við stefnda heldur eingöngu vegna meints hagnaðarmissis. Þá tekur hann fram að sönnunarbyrði fyrir skaðabótaskilyrðum og tjóni hvíli alfarið á stefnanda eins og mál þetta sé vaxið.

Um lagarök vísar stefndi meðal annars til laga um opinber innkaup, nr. 84/2007, einkum 3., 19. og 20. gr. laganna, og laga nr. 65/1993 um framkvæmd útboða, einkum 20. gr. Þá vísar hann til meginreglna verktaka-, samninga-, skaðabóta- og kröfuréttarins sem og fjármunaréttarins, en einnig til innkaupareglna Reykjavíkurborgar frá 23. september 2010, einkum 2., 7. og 11. greinar. Loks vísar hann til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 25. gr. og 1. mgr. 80. gr., laganna, aðallega d-, e- og f-lið, en krafan um málskostnað sé reist á 1. mgr. 130. gr., sbr. 129. gr. laganna.

IV.

Í máli þessu krefst stefnandi viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna missis hagnaðar af verki er laut að umhirðu lóða við fjölbýlishús í eigu stefnda. Kröfuna reisir stefnandi einkum á því að stefndi hafi brotið gegn ákvæðum laga nr. 65/1993 um framkvæmd útboða, að tilboð annars bjóðanda, sem síðar var samið við, hafi ekki átt að koma til álita, og að tilboð stefnanda hafi verið hagstæðara, eins og nánar er rakið í kafla III. Stefnandi byggir einnig á því að framkvæmd útboðsins hafi farið gegn lögum nr. 84/2007 um opinber innkaup. Stefndi reisir sýknukröfu sína einkum á því að ekki hafi verið um útboð að ræða, en verkið sé ekki útboðsskylt, heldur hafi hann leitað upplýsinga um verð í verkið frá tveimur aðilum og samið við þann sem bauð lægra verð. Þá telur hann á það skorta að sýnt hafi verið fram á að ætluð, saknæm háttsemi stefnda hafi valdið stefnanda tjóni í formi hagnaðarmissis. Enginn grundvöllur sé því fyrir bótaábyrgð hans.

Lög nr. 65/1993 gilda þegar útboði er beitt til þess að koma á viðskiptum milli tveggja aðila um verk, vöru eða þjónustu, sbr. 1. gr. laganna. Útboð er skilgreint í lögunum í 2. gr. sem aðgerð þar sem kaupandi leitar skriflegra, bindandi tilboða í það verk, vöru eða þjónustu sem verið er að bjóða út. Tilboðanna er þá aflað frá fleiri en einum aðila, samkvæmt sömu upplýsingum og innan sama frests. Útboð eru síðan flokkuð í almennt útboð samkvæmt 3. gr. laganna og lokað útboð sem fjallað er um í 4. gr. þeirra. Almennt útboð ber að auglýsa í blöðum, útvarpi eða með öðrum, almennum hætti þar sem fram kemur hvar og hvenær útboðsgögn verða afhent. Skulu bjóðendur hafa aðgang að upplýsingum sem tilgreina nafn kaupanda eða umboðsmanns hans, það sem verið er að bjóða út, hvaða frestur er til að skila tilboði og hver skilatími þess er sem verið er að bjóða út. Þá segir þar að útboðsgögn skuli innihalda allar nauðsynlegar upplýsingar til þess að unnt sé að gera tilboð. Sé útboðið lokað er það ekki auglýst með almennum hætti heldur eru sendar sérstakar orðsendingar um það til þeirra sem kaupandi gefur kost á að gera tilboð. Í þeim eiga að koma fram sömu upplýsingar og við almennt útboð auk þess sem þar skal tilgreina hvaða aðilum er gefinn kostur á að gera tilboð.

Eins og rakið hefur verið er stefndi hlutafélag í eigu Reykjavíkurborgar sem annast rekstur og útleigu á félagslegu leiguhúsnæði í borginni. Af hálfu stefnanda er því borið við að lög nr. 84/2007 um opinber innkaup taki til stefnda, en þar er kveðið á um skyldu til útboðs þegar kaup á þjónustu fara yfir tiltekna viðmiðunarfjárhæð samkvæmt 20. gr. laganna. Stefndi er á öndverðri skoðun og heldur því fram að fyrrgreind lög gildi ekki um sig og að kaupin hafi verið undir viðmiðunarfjárhæð laganna.

Í 1. mgr. 3. gr. laga nr. 84/2007 segir að þau taki til ríkis, sveitarfélaga, stofnana þeirra og annarra opinberra aðila, sbr. 2. mgr. Þar kemur fram að aðili teljist opinber ef hann getur borið réttindi og skyldur að lögum og sérstaklega hefur verið stofnað til hans í því skyni að þjóna almannahagsmunum, enda reki hann ekki starfsemi sem jafnað verði til starfsemi einkaaðila, svo sem á sviði viðskipta eða iðnaðar. Auk þess skal eitthvert eftirfarandi atriða eiga við um hann:

a. Starfsemi hans er að mestu leyti rekin á kostnað ríkis eða sveitarfélaga, stofnana þeirra eða annarra opinberra aðila. Miðað skal við að aðili sé að mestu leyti rekinn á kostnað ríkis eða sveitarfélaga, stofnana þeirra eða annarra opinberra aðila ef opinber fjármögnun nemur meira en 50% af árlegum rekstrarkostnaði.

b. Hann lýtur yfirstjórn ríkis eða sveitarfélaga, stofnana þeirra eða annarra opinberra aðila.

c. Hann lýtur sérstakri stjórn sem ríki eða sveitarfélög, stofnanir þeirra eða aðrir opinberir aðilar skipa að meiri hluta.

Stefndi er hlutafélag sem getur borið réttindi og skyldur að lögum. Í lögum nr. 40/1991 um félagsþjónustu sveitarfélaga er fjallað um húsnæðismál í XII. kafla. Þar kemur fram í 45. gr. að sveitarstjórnir skuli, eftir því sem kostur er og þörf er á, tryggja framboð af leiguhúsnæði, félagslegu kaupleiguhúsnæði og/eða félagslegum eignaríbúðum handa þeim fjölskyldum og einstaklingum sem ekki eru á annan hátt fær um að sjá sér fyrir húsnæði sökum lágra launa, þungrar framfærslubyrðar eða annarra félagslegra aðstæðna. Samkvæmt 47. gr. sömu laga er sveitarstjórn heimilt að fela félagsmálanefnd umsjón með leiguíbúðum í eigu sveitarfélagsins og útleigu þeirra. Samkvæmt framansögðu er það lögmælt verkefni sveitarfélaga að mæta þörfum fjölskyldna og einstaklinga fyrir húsnæði sem af greindum ástæðum geta ekki séð um það sjálf. Ekki verður betur séð en að stefndi sinni þessu félagslega hlutverki fyrir Reykjavíkurborg. Því verður að líta svo á að stofnað hafi verið til hins stefnda félags í því skyni að þjóna almannahagsmunum. Starfsemi stefnda er ekki á sviði samkeppnisrekstrar og fær dómurinn trauðla séð að henni verði jafnað til starfsemi einkaaðila þó að rekstur stefnda sé í félagsformi sem almennt er notað fyrir atvinnurekstur. Almennum skilyrðum 2. mgr. 3. gr. laga nr. 84/2007 er því fullnægt. Kemur þá til skoðunar hvort eitthvert skilyrða í stafliðum a til c í sömu málsgrein eigi við um stefnda.

Engin gögn hafa verið lögð fram um rekstur hins stefnda félags er varpað geta ljósi á það hvort félagið sé að mestu leyti rekið á kostnað ríkis eða sveitarfélags, t.d. í formi styrkja til þeirra sem sækja þjónustu stefnda. Félagið er hins vegar hlutafélag sem virðist vera nær alfarið í eigu borgarsjóðs, en velferðarsvið Reykjavíkurborgar mun einnig vera skráð fyrir óverulegum hlut í því. Samþykktir stefnda hafa ekki verið lagðar fram. Þrátt fyrir það verður að ganga út frá því að eigandi félagsins, Reykjavíkurborg, skipi stjórn þess og að félagið lúti yfirráðum borgarinnar eftir því sem lög nr. 2/1995 um hlutafélög mæla fyrir um. C-liður og eftir atvikum b-liður 2. mgr. 3. gr. laga nr. 84/2007 tekur því til stefnda. Það er því niðurstaða dómsins að fyrrgreind lög gildi um félagið.

Í III. kafla laga nr. 84/2007 er fjallað um opinber innkaup undir viðmiðunarfjárhæðum Evrópska efnahagssvæðisins. Þegar atvik urðu í því máli sem hér er til umfjöllunar sagði í 20. gr. laganna að öll kaup á þjónustu og verkum yfir 10.000.000 króna skuli bjóða út eða gera í samræmi við þau innkaupaferli sem nánar sé kveðið á um í V. kafla laganna. Samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins breytast þessar fjárhæðir annað hvert ár í samræmi við breytingar á vísitölu neysluverðs, í fyrsta sinn 1. janúar 2009. Ráðherra ber með hæfilegum fyrirvara að auglýsa opinberlega þær breytingar sem verða á viðmiðunarfjárhæðum samkvæmt greininni. Með auglýsingu nr. 230/2010, er tók gildi 1. apríl 2010 og birt var í Stjórnartíðindum 17. mars 2010, var viðmiðunarfjáræð þessi hækkuð í 12.400.000 krónur. Ekki liggur fyrir að viðmiðunarfjárhæðin hafi verið hækkuð frá þeim tíma uns lög nr. 58/2013 tóku gildi 12. apríl 2013 en þá var fjárhæðin hækkuð í 14.900.000 krónur.

Við útreikning á áætluðu virði samnings skal miða við þá heildarfjárhæð sem kaupandi kemur til með að greiða fyrir innkaup að frátöldum virðisaukaskatti, sbr. 1. mgr. 23. gr. laga nr. 84/2007, og skal þá taka tillit til heildarfjárhæðar, þar á meðal hvers konar valfrjálsra ákvæða og hugsanlegrar endurnýjunar samnings. Sá samningur sem stefndi gerði við Garðlist ehf. árið 2013 er þjónustusamningur samkvæmt 4. mgr. 4. gr. laga nr. 84/2007, enda lýtur hann ekki að verki sem greinir í I. viðauka tilskipunar 2004/18/EB, og fellur efnislega undir viðhaldsþjónustu samkvæmt II. viðauka a í sömu tilskipun. Nánari ákvæði eru í 26. gr. laga nr. 84/2007 um útreikning á virði þjónustusamninga.

Í athugasemdum við frumvarp til eldri laga um opinber innkaup, nr. 94/2001, kemur fram að léki vafi á því hvort innkaup væru yfir viðmiðunarfjárhæð skyldi bjóða þau út. Núgildandi ákvæði 23. til 29. gr. laga nr. 84/2007 byggja á 9. gr. tilskipunar 2004/18/EB, en við setningu laganna var þess þó gætt að breyta ekki framsetningu 14. til 17. gr. laga nr. 94/2001 ef ákvæði tilskipunarinnar kölluðu ekki á það, eins og fram kemur í athugasemdum með frumvarpi því er varð að lögunum. Dómurinn telur að áfram beri að fylgja framangreindu skýringarsjónarmiði þegar vafi leikur á því hvort innkaup eru yfir viðmiðunarfjárhæð.

Upplýst er í málinu að stefndi gerði ekki kostnaðaráætlun í tengslum við samningsgerð um umhirðu fyrrgreindra lóða. Eins og rakið hefur verið hafði stefndi verið með samning við stefnda um þjónustuna er tók til áranna 2011 og 2012, en samningsfjárhæðin nam þá upphaflega 7.290.640 krónum á ári. Virði þess samnings var því ljóslega yfir 12.400.000 króna viðmiðunarfjárhæð samkvæmt 20. gr. laga nr. 84/2007. Í orðsendingu stefnda til Garðlistar ehf. 14. janúar 2013 er ekki kveðið með skýrum hætti á um fyrirhugaðan samningstíma. Þó má af orðalagi hennar ráða að ætlunin hafi verið að gera að minnsta kosti samning til tveggja ára þar sem fram kemur að áburðargjöf verði felld niður árið 2013 en að borið verði á árið 2014. Þegar þessi orðsending var send Garðlist ehf. lá fyrir tilboð frá stefnanda í verkið sem nam 7.279.670 krónum á ári. Sá samningur sem gerður var við Garðlist ehf. í febrúar 2013 var til eins árs en með möguleika á framlengingu til allt að fjögurra ára, eins og þar segir. Nam samningsfjárhæðin 6.433.695 krónum á ári með virðisaukaskatti eða 5.126.450 krónum án virðisaukaskatts. Að teknu tilliti til mögulegrar endurnýjunar samningsins nam virði hans samkvæmt 23. gr. laga nr. 84/2007 ríflega 20 milljónum króna. Samkvæmt því sem fram kom við skýrslutökur fyrir dómi var samningurinn við Garðlist ehf. framlengdur árið 2014.

Miðað við áætlanir um mögulegan samningstíma og með hliðsjón af framangreindri skýringarreglu verður að leggja til grundvallar að rétt hafi verið að álykta að ætlaðar heildargreiðslur fyrir fyrirhuguð innkaup á þjónustu við umhirðu lóðanna færu yfir þau mörk sem að framan greinir þannig að skylt hafi verið að bjóða þjónustuna út eða kaupa hana í samræmi við þau innkaupaferli sem nánar er kveðið á um í V. kafla laga nr. 84/2007. Því hefur ekki verið borið við að annað innkaupaferli en útboð á grundvelli heimilda í V. kafla laganna hafi verið viðhaft í umrætt sinn eða að skilyrðum þess að fara þá leið hafi verið fullnægt. Stefnda var því skylt að haga kaupum á þjónustunni þannig að þau færu fram á grundvelli almenns eða lokaðs útboðs samkvæmt nánari reglum VI., VII., VIII. og IX. kafla laga nr. 84/2007, sbr. 30. gr. laganna.

Eins og rakið hefur verið lagði stefnandi fram skrifleg tilboð í umhirðu lóðanna fyrst 30. nóvember 2012. Hann kveðst enn fremur hafa sent stefnda tilboð í desember í lokuðu umslagi sem hann sendi jafnframt rafrænt 10. janúar 2013. Hann gerði enn á ný tilboð í verkið 31. janúar 2013 eftir að honum hafði verið tjáð að annar aðili hefði boðið lægra verð. Fram kom í aðilaskýrslu af fyrirsvarsmanni stefnanda að orðsending með verklýsingu stefnda 14. janúar 2013 hefði aldrei borist stefnanda. Virðist hún því einungis hafa verið send Garðlist ehf. Í orðsendingunni var heldur ekki vikið að því hvenær tilboði skyldi skilað, hvenær þau yrðu opnuð eða hvenær afstaða yrði tekin til framkominna tilboða. Samkvæmt framansögðu bauð stefnandi aldrei í verkið á grundvelli sameiginlegrar lýsingar stefnda á þeirri þjónustu sem félagið hugðist kaupa, heldur á eigin afmörkun á þjónustunni, auk þess sem tilboðanna var ekki aflað af hálfu stefnda innan sama frests. Sú aðferð sem stefndi beitti til að afla skriflegra tilboða í þjónustuna hafði að þessu leyti ekki á sér einkenni útboðs heldur var stefndi einfaldlega að leita verðtilboða hjá tveimur fyrirtækjum án þess að fylgja reglum um útboð. Með því braut stefndi gegn fyrirmælum laga nr. 84/2007 um útboðsskyldu, sbr. 20. og. 30. gr. laga nr. 84/2007, og fór einnig á svig við þær kröfur sem gerðar eru í 38. gr. laganna um útboðsgögn, sem og 69. gr. um opnun tilboða. Ferlið stóðst heldur ekki þær kröfur sem koma fram í 6. og 8. gr. laga nr. 65/1993 um framkvæmt útboða. Gegn eindreginni neitun starfsmanna stefnda er hins vegar ósannað að stefndi hafi upplýst Garðlist ehf. um verð eða önnur atriði í tilboðum stefnanda. Þá var það ekki andstætt lögum að styðjast við verklýsingu í fyrirliggjandi tilboði stefnanda þegar óskað var eftir tilboði frá Garðlist ehf. í sama verk.

Í máli þessu krefst stefnandi viðurkenningar á rétti hans til skaðabóta úr hendi stefnda vegna missis hagnaðar sökum þess að ekki var samið við hann um umhirðu lóðanna. Til þess að unnt sé að fallast á þessa kröfu verður að liggja fyrir að stefnandi hafi, sökum saknæmrar háttsemi eða vanrækslu stefnda, farið á mis við verkið og því orðið af hagnaði sem hann hefði aflað sér með því að vinna verkið. Þetta felur í raun í sér að stefnandi verður að færa nægar sönnur á það að semja hefði átt við hann um þjónustuna. Stefnandi færir tvenns konar rök fyrir því að svo hagi til í máli þessu, annars vegar að virða hafi átt tilboð Garðlistar ehf. að vettugi samkvæmt 12. gr. laga nr. 65/1993 og hins vegar að tilboð stefnanda hafi í raun verið hagstæðast, sbr. 14. gr. sömu laga. Um þessi atriði vísar stefnandi enn fremur til 71. og 72. gr., sbr. 45. gr. laga nr. 84/2007.

Garðlist ehf. gerði tilboð í verkið á grundvelli verklýsingar í orðsendingu til félagsins 14. janúar 2013. Eins og rakið hefur verið var þar ekki kveðið skýrt á um samningstíma en þó virðist þar gert ráð fyrir því að samið yrði til a.m.k. tveggja ára. Verðtilboð Garðlistar ehf. miðaðist við eitt ár, sem eðlilegt var í ljósi þess hvernig verklýsingu var háttað. Ekki er á það fallist að tilboðið hafi að þessu leyti verið í verulegum atriðum í ósamræmi við framangreinda verklýsingu, sbr. 12. gr. laga nr. 65/1993, eða að rétt hafi verið að meta tilboðið ógilt af þessum sökum með vísan til fyrrgreindra ákvæða laga nr. 84/2007.

Í verklýsingunni segir að beð eigi að hreinsa og kantskera eftir þörfum þannig að þau „séu laus við illgresi og líti ávallt snyrtilega út“. Tilboð Garðlistar ehf. var sundurliðað undir liðnum „Hreinsun“ í tímakaup og fjölda tíma auk aksturs. Tímafjöldinn var breytilegur eftir því hvaða lóð átti í hlut. Í yfirskrift þeirrar útlistunar segir eftirfarandi: „Tímar fyrir eina umferð að vori“. Stefnandi dregur þá ályktun af þessu að í tilboðinu hafi einungis verið gert ráð fyrir því að hreinsa ætti beðin einu sinni að vori. Hann telur að það stangist á við framangreinda verklýsingu, enda blasi við að þau þurfi að hreinsa reglulega yfir sumarmánuðina til þess að þau líti ávallt snyrtilega út.

Þó að álykta megi af framangreindu orðalagi í tilboði Garðlistar ehf., að þar hafi einungis verið gert ráð fyrir að beðin yrðu hreinsuð einu sinni að vori, mæla tvö atriði gegn þeirri ályktun. Fyrra atriðið lýtur að því að ósundurliðað verðtilboð stefnanda í hreinsun beða er í öllum þremur tilboðunum 1.359.589 krónur meðan Garðlist ehf. bauð 1.641.650 krónur í þann lið. Þessar fjárhæðir mæla fremur gegn því að stefnandi hafi reiknað með mun fleiri tímum í beðahreinsun en samkeppnisaðilinn. Síðara atriðið, sem vert er að benda á í þessu sambandi, er að í samningnum, sem gerður var við Garðlist ehf. 5. febrúar 2013, er mælt fyrir um beðahreinsun að vori, en að auki eigi að kantskera beðin „eftir þörfum þannig að þau séu laus við illgresi og líti snyrtilega út“. Miðað við þessa lýsingu verður trauðla séð að sjálfur samningurinn, sem gerður var á grundvelli tilboðs Garðlistar ehf., sé í verulegum atriðum í ósamræmi við verklýsinguna 14. janúar 2013.

Með hliðsjón af framangreindu telur dómurinn varhugavert að draga þá ályktun, einungis af samanburði á því sem fram kemur í tilboðinu og verklýsingunni, að tilboð Garðlistar ehf. hafi verið í verulegum atriðum í ósamræmi við fyrirliggjandi verklýsingu kaupanda. Þar sem stefnandi hefur ekki fært frekari sönnur á forsendur tilboðsins að þessu leyti er ekki unnt að slá neinu föstu um að skylt hafi verið að meta það ógilt af þessum sökum.

Endanlegt tilboð stefnanda var nokkru hærra en tilboð Garðlistar ehf. Með vísan til þess sem að framan greinir telur dómurinn að stefnandi hafi heldur ekki fært fyrir því viðhlítandi rök að tilboð hans hafi verið hagstæðara en tilboð Garðlistar ehf.

Samkvæmt framansögðu hefur stefnandi ekki sýnt fram á það fyrir dómi að við hann hefði verið samið hefðu innkaupin samrýmst ákvæðum laga nr. 84/2007 og laga nr. 65/1993, hvorki á þeim grundvelli að virða hafi átt tilboð Garðlistar ehf. að vettugi né að tilboð stefnanda hafi í raun verið hagstæðara en það. Stefnandi hefur því ekki axlað sönnunarbyrðina fyrir því að hann hafi farið á mis við verkið vegna saknæmrar háttsemi stefnda þannig að stefnandi eigi tilkall til skaðabóta er nemi hagnaði hans af því að vinna það. Af þeim sökum ber að sýkna stefnda af viðurkenningarkröfu stefnanda.

Með hliðsjón af framangreindu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað. Í ljósi ágreiningsefnisins, umfangs málsins og þess að frávísunarkröfu stefnda var hafnað, en stefnandi varð þar að grípa til varna, þykir hún hæfilega ákveðin 400.000 krónur.

Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Félagsbústaðir hf., er sýkn af kröfum stefnanda, Allt fyrir garðinn ehf.

Stefnandi greiði stefnda 400.000 krónur í málskostnað.

Á-kk-nf H-kk-nf (sign.)