S-282/2020

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 9. desember 2020, er höfðað með ákæru Lögreglustjórans í Vestmannaeyjum 6. apríl 2020 á hendur D-kk-þgf M-kk-þgf J-kk-þgf, [...] og Z

„ fyrir fíkniefnalagabrot á hendur báðum ákærðu, D-kk-þgf M-kk-þgf J-kk-þgf og Z, með því að hafa síðdegis miðvikudaginn 1. maí 2019 haft í vörslum sínum í sölu og dreifingarskyni samtals 47,91 gramm af kókaíni en efnin fundust í stálhólki sem var festur við undirvagn bifreiðarinnar [...] við leit lögreglu við lögreglustöðina í Vestmannaeyjum.

(Mál nr. 31920191707)

Telst þetta varða við 2., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana og fíkniefni nr. 65/1974 með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001 með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá er þess krafist að ákærðu verði gert að sæta upptöku á

47,91 grammi af kókaíni, grammavog, sellófanrúllum, snjallsímum og símakortum samkvæmt 6. og 7. mgr. 5. gr. nefndra laga um ávana og fíkniefni, sbr. 2. mgr. 14. gr. nefndrar reglugerðar um ávana og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.

“

Ákærðu neita bæði sök, þó þannig að af hálfu ákærða D-kk-ef er játað að hafa ofangreint efni í vörslum sínum, en ekki að vörslurnar hafi verið í sölu og dreifingarskyni.

Af hálfu ákæruvalds eru gerðar þær dómkröfur sem að ofan greinir, auk þess að við aðalmeðferð gerði sækjandi kröfu um upptöku á framangreindum stálhólki.

Af hálfu ákærða D-kk-ef er aðallega krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Varðandi upptökukröfur á síma og símkorti krefst ákærði þess að þeim kröfum verði hafnað eða vísað frá dómi. Ekki eru gerðar athugasemdir við kröfu um upptöku á stálhólki. Þá er þess krafist af hálfu ákærða að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun til handa skipuðum verjanda.

Af hálfu ákærðu Z er aðallega krafist sýknu, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og þá að möguleg fangelsisrefsing verði bundin skilorði. Þá er þess krafist að upptökukröfum um síma og símkort verði hafnað eða vísað frá dómi, en engar athugasemdir eru gerðar við kröfu ákæruvalds um upptöku á stálhólki. Þá er þess krafist að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun fyrir skipaðan verjanda ákærðu.

Fyrir uppkvaðningu var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu var lögregla við eftirlit á bryggjunni í Vestmannaeyjum við komu Herjólfs til Vestmannaeyja eftir hádegið 1. maí 2019. Veitti lögregla því athygli að ákærði D-kk-nf kom gangandi af bílaþilfari skipsins með hund í bandi. Ákvað lögregla að hafa af honum afskipti vegna gruns um að hann hefði fíkniefni meðferðis. Leyfði ákærði lögreglu að gera leit í fötum sínum, en ekkert fannst við leitina. Kom fram hjá ákærða að ákærða Z væri að koma á [...] úr skipinu. Eftir þessi afskipti lögreglu gekk ákærði burt af bryggjunni.

Þegar ákærða Z kom akandi úr skipinu hafði lögregla afskipti af henni og innti hana eftir því hvort hún heimilaði leit á sér og í bílnum. Féllst Z á það. Þar sem mikið var af farangri í bílnum var farið með bílinn og ákærðu á lögreglustöðina og var bílnum ekið inn í bílageymslu lögreglu og var jafnframt ræstur út rannsóknarlögreglumaður með fíkniefnaleitarhund. Þegar lögreglumenn skoðuðu bíl ákærðu að utan og litu undir bílinn sást svartur stálhólkur, sem virtist ekki vera hluti af bílnum, festur við afturöxul bílsins.

Var hólkurinn festur með sterku segulstáli og þurfti nokkuð átak til að ná honum. Í hólkinum reyndust vera þau fíkniefni sem lýst er í ákæru, en skv. matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja og eiturefnafræði, dags. 8. júlí 2019, reyndist kókaínið vera 45% að styrkleika á formi kókaínklóríðs, en það mun svara til 50% af kókaínklóríði, skv. matsgerðinni.

Eftir að hólkur þessi var fundinn var ákærðu Z kynnt hvað fundist hefði og segir í skýrslunni að henni hafi auðsjáanlega verið brugðið. Var henni kynnt að hún væri handtekin vegna málsins. Segir í skýrslunni að hún hafi ekki viljað tjá sig um þetta. Í upplýsingaskýrslu lögreglu, dags. 19. júlí 2019, sem rituð er af öðrum lögreglumanni en þeim sem gerði frumskýrslu, segir að þegar ákærðu Z hafi verið sýndur hólkurinn hafi hún viðurkennt að hafa vitað af því að ákærði D-kk-nf hafi sett fíkniefni í hólkinn, en að hún hafi verið á móti því. Þetta hafi hún sagt áður en kveikt hafi verið á búkmyndavél lögreglu, en að á upptökunni heyrist hún segja að hún viti ekki hvað þetta sé mikið magn sem sé í hólkinum. Í byrjun upptökunnar heyrist hún greinilega segja ég veit ekkert hvað er mikið í þessu sko. Eftir þetta er ákærða Z handtekin og henni kynntur Eftir þetta var ákærði D-kk-nf handtekinn og færður á lögreglustöð. Jafnframt var gerð leit á [...] og í bílnum. Ekkert fannst frekar af fíkniefnum, en á [...] fannst lítil stafræn vog og sellofan rúlla sem búið var að skera niður í 5 minni búta. Þá var lagt hald á farsíma beggja ákærðu en þau neituðu að veita lögreglu heimild til að skoða innihald þeirra. Fékk lögregla dómsúrskurð til að skoða innihaldið, en lögregla kveður það þó ekki hafa gengið eftir þar sem ákærðu hafi ekki viljað gefa lögreglu upplýsingar um lykilorð til að opna símana. Ákærðu neituðu lögreglu jafnframt um heimildir til að fá upplýsingar um bankareikninga þeirra.

Ákærði D-kk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu sama dag og hann var handtekinn. Kvaðst hann vera nýbyrjaður að reykja kókaín og hafi fengið lánað svolítið af kókaíni og ætlað að reykja það. Þetta hafi átt að vera 30 grömm. Kvaðst eiga eftir að borga fyrir efnið og vissi ekki hve mikið það yrði. Hann hafi sjálfur pakkað efninu og sett það í hólkinn og undir bílinn. Kvað neyslu sína vera mjög sveiflukennda og að hann notaði það sem hann kæmist í. Þá lýsti hann því hvernig hann umbreytti kókaíni í krakk. Kvaðst geta reykt um 510 grömm af kókaíni á dag. Kvað sér hafa verið sagt að efnið ætti að vera um 80% að styrkleika. Kvaðst ákærði hafa fengið efnið fyrir 23 dögum í Reykjavík frá A sem byggi í Vestmannaeyjum. Ákærða var kynntur sá grunur lögreglu að hann hafi ætlað efnið til sölu, en því neitaði ákærði alfarið. Þá sagði ákærði að ákærða Z hafi ekki átt hluta af efninu og að hún væri ekki í neyslu fíkniefna. Kvaðst hann halda að ákærða Z hafi ekki vitað af efnunum undir bílnum. Þá kannaðist ákærði við að hafa áður flutt fíkniefni til Vestmannaeyja.

Ákærða Z gaf skýrslu hjá lögreglu sama dag. Kvaðst hún hafa séð hólkinn áður, en ekki hafa vitað að hann væri undir bílnum og ekki hvað væri í honum. Kvað hún ákærða D-kk-þf eiga hólkinn. Hann hafi áður viljað koma með hólkinn undir bílnum en hún hafi ekki viljað það. Þá lýsti hún því að ákærði hafi verið í neyslu en hafi verið edrú meira og minna síðastliðna mánuði. Hann eigi þó til að fá sér maríhúana af og til. Kvaðst hún sjálf vera alveg edrú. Þau séu saman nánast á hverjum degi og að hún hafi ekki orðið vör við að hann væri í neyslu. Kvaðst ekki vita hvað ákærði ætlaði að gera við efnið. Þá var ákærðu kynntur sá grunur lögreglu að þau hafi stundað fíkniefnasölu í Vestmannaeyjum, en því neitaði hún alfarið. Jafnframt var ákærðu kynnt að ákærði D-kk-nf hafi borið um að vera í krakkneyslu, en því neitaði hún. Bar hún að ákærði D-kk-nf hafi áður verið í slíkri neyslu en hann sé það ekki lengur. Hún sé mikið á móti því að hann neyti fíkniefna. Hún geti séð á honum ef hann hafi reykt kannabis, en hún þekki ekki einkenni krakkneyslu.

Ekki eru efni til að gera frekari grein fyrir rannsókn málsins.

Framburður við aðalmeðferð

Ákærði gaf skýrslu við aðalmeðferð og skýrði frá því að hafa verið í mjög mikilli neyslu á þeim tíma sem greinir í ákæru. Hann hafi hitt einhvern mann sem hafi boðist til að lána honum fullt af kókaíni og hafi ákærði asnast til að þiggja það, en á þessum tíma hafi hann verið að reykja kókaín. Svo hafi hann bara rankað við sér á lögreglustöð en verið í hálfgerðu blackouti fram að því.

Ákærði kvaðst lítið muna af þessu og hafa verið í mjög annarlegu ástandi. Sennilega hafi maður þessi verið að misnota ástand ákærða til að koma efninu út. Kvað ákærði að maður þessi hafi sagt að þetta væri um 50 grömm, en ákærði hafi ekki vigtað þetta neitt sjálfur. Ákærði kvaðst hafa verið í Reykjavík þegar hann hafi tekið við efninu og muni hvar það var. Kvaðst hafa verið einn í Reykjavík. Kvaðst ekki hafa hugmynd um hvað hann hafi gert við efnið þegar hann hafi fengið það. Þetta sé ótrúlega mikið blackout og hann muni nánast ekkert eftir þetta fyrr en á lögreglustöðinni. Hann hafi líka mikið verið að borða lyf og því fylgi slæmt minni. Kvaðst aðspurður muna eftir stálhólki, en hann muni bara eftir stálhólkinum á lögreglustöðinni. Kvaðst ekki vita hvort hann hafi fengið hólkinn hjá sama manni og efnið. Kvaðst ekki hafa séð hólkinn áður.

Aðspurður kvaðst ákærði hafa verið nánast stanslaust í bullandi neyslu frá 15 ára aldri, allar götur þangað til hann hafi farið í meðferð sem hafi lokið í september sl. Þá kvað ákærði að meðákærða Z, [...] ákærða, hafi vitað um neysluna og stundum fengið sér sjálf inn á milli. Hún hafi hins vegar ekki verið í því að reykja kókaín.

Þá lýsti ákærði því að það hafi alltaf staðið til að borga manni þessum fyrir efnið, en hann sé nú enn að borga af þessu. Aðspurður um styrkleika á efninu kvað ákærði að efnið verði að vera sterkt til að unnt sé að reykja það. Um það hvort hann hafi ætlað að reykja þetta efni kvað ákærði að svo hafi verið, enda verið búinn að reykja allt kvöldið. Reykingum á kókaíni fylgi þessu mikil þráhyggja og hann hefði þess vegna tekið við kílói ef honum hefði verið rétt það. Hann hafi örugglega ætlað að reykja þetta, en hann muni varla eftir að hafa náð í þetta.

Aðspurður kvaðst ákærði ekkert hafa verið að vinna á þessum tíma, heldur hafi hann bara verið í neyslu. Um það hvernig sú neysla hafi verið fjármögnuð svaraði ákærði því til að hann hafi ekkert verið stanslaust í neyslu, en þegar það hafi verið reynt að útvega sér lyf sem geti verið ódýr. Menn í neyslu reddi sér. Aftur spurður hvernig hann hafi fjármagnað neysluna svaraði ákærði því til að maður reddaði sér. Og enn á ný spurður hvernig, svaraði ákærði „bara allskonar“. Með félagslegri aðstoð t.a.m.

Aðspurður um neyslu sína á þessum tíma kvað ákærði að kókaín neyslan hafi verið afar mismunandi, stundum engin eftir dögum og það hafi t.d. farið eftir því með hverjum hann hafi verið. Einhverjir félagar hafi stundum átt efni. Það hafi komið fyrir að reykja mörg grömm af kókaíni á dag. Oft hafi hann fengið lánað kókaín og sé enn að greiða fyrir það. Mest hafi þetta verið lánað.

Þá lýsti ákærði því aðspurður að meðákærða hafi ekki vitað neitt um þessi efni. Hún hafi ekki haft milligöngu um að útvega hólkinn. Hann hafi aldrei látið hana vita að hann væri með efni undir bílnum. Hún hafi ekki komið hólkinum fyrir undir bílnum. Kvaðst ákærði ekki vita neitt um hvernig hólkurinn væri tilkominn. Þetta tímabil sé allt svo mikið blörr og sérstaklega þetta kvöld. Kvaðst ekki muna hvar í Reykjavík hann hafi fengið þetta, en hann viti hjá hverjum það hafi verið. Þá lýsti ákærði því að kókaínið sé unnið með matarsóda og sett í skeið og hitað undir því þannig að það verði í reykjanlegu formi. Þetta sé kallað krakk. Hann hafi verið í þannig neyslu u.þ.b. hálft ár, eða svona fram til þess að hann hafi farið í meðferð. Menn geti reykt meira en 5 grömm af þessu á dag, en þetta sé rosalega dýrt. Grammið af kókaíni hafi kostað u.þ.b. 1516.000 krónur. Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa verið að selja fíkniefni til að fjármagna neyslu sína.

Aðspurður kvaðst ákærði ekki muna eftir að hafa gefið skýrslu um þetta á lögreglustöð. Voru ýmis atriði úr framburði ákærða hjá lögreglu borin undir hann og kvaðst hann engu geta svarað um það þar sem hann myndi ekki eftir skýrslutökunni.

Aðspurður um þann framburð meðákærðu hjá lögreglu að ákærði hafi ekki stundað krakkreykingar á þessum tíma kvað ákærði að það væri ekki rétt, en sennilega hafi hún skammast sín fyrir þær reykingar hans, aukinheldur að henni þyki þetta ógeðslegt. Þá kvaðst ákærði ekki geta sagt til um hve lengi umrædd efni hefðu dugað sér til reykinga. Um haldlagða muni á heimili ákærða kvað hann að alir í neyslu eigi gramavog og niðursagaða plastbúta. Þetta sé hefðbundið neysludót.

Þá kvaðst ákærði ekki muna hvort meðákærða hafi verið með honum í Reykjavík.

Þá gerði ákærði grein fyrir því að hafa lokið meðferð og hafi löngun til að breyta um lífsstíl og sinna drengjunum sínum betur. Hann sé edrú og að reyna að komast inn í Virk starfsendurhæfingu.

Ákærða Z gaf skýrslu við aðalmeðferð og skýrði frá því að þau hafi farið saman í Herjólf og hafi svo verið tekin úr bátnum við komu. Meðákærði hafi tekið hundinn heim og lögreglan hafi tekið ákærðu upp á lögreglustöð og svo hafi lögreglan fundið efnið. Hún hafi ekki vitað neitt um þetta eða að þetta væri þarna. Hún hafi margoft sagt það. Meðákærði hafi haft allan daginn til að koma þessu fyrir.

Aðspurð kvaðst ákærða ekki vita hver hafi sett þetta undir bílinn, en kvaðst telja að ákærði hafi gert það. Kvaðst ekki vita hver annar ætti að hafa gert það. Þetta hafi verið bíllinn þeirra. Lögregla hafi sýnt sér þetta eftir að lögreglan hafi fundið þetta. Þetta hafi verið í einhvers konar hólki sem lögreglumaðurinn hafi opnað fyrir framan hana inni á skrifstofu lögreglunnar. Kvaðst ekki vita hver ætti hólkinn. Kvaðst hafa séð hólkinn áður í bílnum en hún hafi haldið að þetta væri bara eitthvað drasl í aftursætinu. Kvaðst ekki vita hver hafi átt hólkinn og hún hafi ekkert vitað til hverra nota hann væri ætlaður. Kvaðst ekki vita til þess að meðákærði hafi áður notað hólkinn á þennan hátt. Tók ákærða fram að hún hafi margsinnis sagt meðákærða að hún myndi aldrei taka þátt í að koma með eitthvað yfir. Kvað sér hafa verið brugðið þegar henni hafi verið kynnt hvers kyns var. Ekki kvaðst ákærða vita hvað hafi átt að gera við efnið. Kvaðst þó telja að það hafi ekki verið ætlað til sölu. Meðákærði hafi á þessum tíma verið í mikilli neyslu og verið að nota kókaín. Hún hafi sjálf stundum notað efni þegar hún hafi farið á djammið, en ekki verið í dagneyslu. Aðspurð um neyslu meðákærða kvað ákærða að hann hafi á þessum tíma verið í neyslu á krakki og hafi hún vitað um það, þó að hún hafi neitað að horfa upp á það. Þau hafi búið saman og þetta hafi ekki farið fram hjá henni. Hún hafi séð hann reykja krakk á þessum tíma. Aðspurð kvaðst ákærða ekki hafa verið í vinnu á þessum tíma og verið á atvinnuleysisbótum. Þá kvað ákærða að vog sem hafi fundist á heimilinu umrætt sinn hafi meðákærði notað til vigta matarsóda þegar hann hafi verið að reykja krakkið. Aðspurð um niðurskorna plast filmu kvaðst ákærða ekki kannast við það.

Ákærða lýsti því að þau hafi verið að hitta vini og vandamenn á meginlandinu og verið á þessum bíl sínum. Hafi verið saman uppi á landi og komið saman til Eyja. Ferðin hafi tekið nokkra daga. Þau hafi ekki verið saman allan tímann. Þannig hafi hún farið eitthvað til að hitta vinkonur sínar. Þau hafi líka farið til Reykjavíkur og minnti að þau hafi farið það saman, en þau hafi þá ekki verið þar saman allan tímann.

Þá lýsti ákærða því að vera ekki í neyslu nú, ekki frekar en meðákærði.

Aðspurð um skýrslu sem ákærða gaf hjá lögreglu sama dag og atvik gerðust, kvað ákærða að hún hafi ekki vitað af því að hólkurinn hafi verið undir þarna þennan dag. Aðspurð um þann framburð sinn hjá lögreglu að meðákærði væri ekki í neyslu og hafi verið meira og minna edrú mánuðina á undan, kvað hún það ekki hafa verið satt. Hún hafi verið að reyna að hlífa ákærða með þessum framburði. Hún hafi gert ráð fyrir að ákærði ætti efnið.

Lögreglumaður nr. 8517 kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að lögregla hafi verið við lægi Herjólfs við venjubundið eftirlit. Hafi ákærði D-kk-nf komið gangandi úr skipinu með hundinn sinn og hafi verið ákveðið að hafa af honum tal. Lögreglumaður nr. 9913 hafi farið og rætt við ákærða og spurt hvort hann mætti gera leit í úlpunni hans og það verið auðsótt. Hafi ákærði komið að bílnum og snúið við öllum vösum og allt verið í lagi. Hafi komið fram að ákærða Z væri á bílnum inni í skipinu og væri væntanleg út. Hafi ákærði D-kk-nf verið frjáls ferða sinna eftir þetta og gengið burt. Svo hafi ákærða Z komið á bílnum upp úr skipinu og hún verið tekin afsíðis á bílaplaninu. Hún hafi leyft leit í bílnum og þá hafi verið ákveðið að fara á lögreglustöðina og bíllinn verið keyrður þar inn í bílageymslu. Hafi vitnið ræst út rannsóknarlögreglumann með fíkniefnaleitarhund, en mikið af dóti hafi verið í bílnum. Á meðan hafi vitnið sest með ákærðu Z inn á skrifstofu vitnisins og þau spjallað saman. Svo hafi B rannsóknarlögreglumaður komið og útbúið leitarheimild sem ákærða hafi skrifað undir og á meðan hafi B og hinn lögreglumaðurinn farið út í bílskúrinn með hundinn. Þeir hafi verið að skoða bílinn að utan og svo hafi vitninu skilist að þegar þeir hafi litið undir bílinn hafi sést einhver framandi hólkur á öxlinum undir bílnum. Hafi hólkurinn verið festur með sterkum segli og hafi verið erfitt að ná hólkinum undan bílnum. Svo hafi B annsóknarlögreglumaður komið með hólkinn inn á skrifstofu hjá vitninu sem hafi setið þar ásamt ákærðu Z. Þar sem hann hafi komið með þetta inn og sýnt þeim þetta hafi vitnið séð að ákærðu hafi greinilega verið brugðið og hún sagt eitthvað á þá leið já ég vissi af þessu, en ég var búin að segja D-kk-þgf að ég væri á móti þessu en ég veit ekkert hvað er mikið í þessu. Eftir það hafi þau öll farið inn í bílskúr og hundurinn leitað í bílnum en ekkert fundist frekar en þetta. Svo hafi B tekið við málinu, ákærða verið vistuð í fangageymslu og ákærði D-kk-nf verið sóttur heim.

Aðspurður lýsti vitnið því að ákærðu hafi bæði verið í góðu ástandi að sjá. Engin merki hafi sést um að þau væru undir áhrifum. Vitnið kvað þetta vera meira magn er algengt væri að tekið væri af fólki sem hefði efnið aðeins til eigin neyslu.

Nánar aðspurður kvað vitnið sér hafa skilist á orðum ákærðu Z að hún kannaðist við hólkinn og væri brugðið að hann væri fundinn og að hún hafi vitað að fíkniefni væru í honum, en að hún hefði verið því mótfallin að ákærði D-kk-nf flytti efnið í honum.

Lögreglumaður nr. 9913, sem var nr. 0789 þegar rannsókn málsins fór fram, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því þeir hafi verið á bryggjunni þegar Herjólfur hafi komið. Hafi þeir séð ákærða D-kk-þf koma gangandi úr ferjunni með hundinn. Hafi þá grunað að hann hefði fíkniefni á sér og hafi vitnið því haft af honum afskipti. Hafi ákærði heimilað leit í vösum sínum og hafi hann skýrt frá því að ákærða Z væri að koma á bílnum úr ferjunni. Ekkert hafi fundist við leit á ákærða og hann haldið sína leið. Hafi svo lögregla stöðvað för ákærðu Z þegar hún hafi komið akandi upp úr skipinu. Hafi hún heimilað leit í bílnum og hafi bíllinn eftir það verið fluttur á lögreglustöðina til leitarinnar. Á lögreglustöðinni hafi ákærða sest inn á skrifstofu varðstjóra og á meðan hafi vitnið farið á samt rannsóknarlögreglumanni nr. 9118 að skoða bílinn í bílageymslunni. Þegar þeir hafi litið undir bílinn hafi þeir strax séð hlut, sem ekki var hluti af bílnum, á afturöxli bílsins. Það hafi verið silfurlitaður járnhólkur. Þeir hafi ekki farið inn í bílinn á þessu stigi þar sem leitarheimildin hafi ekki verið komin á blað. Hólkurinn hafi veri tiltölulega fastur við bílinn og festur með segulstáli. Hafi hann verið tekið undan bílnum og hafi þeir svo farið inn á varðstjóraskrifstofuna og hafi vitnið verið 23 skrefum fyrir aftan lögreglumann nr. 9118, sem hafi lagt járnhólkinn á borðið. Hafi ákærða skrifað undir leitarheimild og verið leitað í bílnum með hundi, en ekkert fundist frekar. Hafi svo vitnið farið ásamt öðrum lögreglumanni að handtaka ákærða D-kk-þf.

Aðspurður kvaðst vitnið ekki hafa heyrt fyrstu orðaskil á varðstjóraskrifstofunni þegar B hafi lagt hólkinn á borðið, en þegar vitnið hafi komið inn í herbergið þá hafi vitnið séð að ákærðu Z væri augljóslega brugðið, en vitnið hafi ekki heyrt orðaskipti sem hafi farið fram. Vitnið minnti að hafa verið með búkmyndavél. Vitnið kvað ástand beggja ákærðu hafa verið mjög gott. Þau hafi bæði verið mjög kurteis og hafi ekki sést á þeim að þau væru undir neinum áhrifum. Vitnið staðfesti frumskýrslu sína. Vitnið kvað aðspurð sér hafa fundist það koma ákærðu Z á óvart að fíkniefni hafi verið með í för. Vitnið kvaðst ekki muna til þess að hafa heyrt ákærðu Z segja neitt við þetta tilefni, annað en að hún vildi ekki tjá sig um málið.

Lögreglumaður nr. 9118 kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hafa verið ræstur út og komið á lögreglustöðina umrætt sinn. Þeir hafi ætlað að leita í bílnum en byrjað að skoða hann að utan og fundið járnhólk undir honum, sem festur hafi verið með segulstáli. Í hólkinum í hafi verið kókaín. Ákærða Z hafi verið á lögreglustöðinni, en ákærði D-kk-nf verið sóttur og hafi hann viðurkennt við skýrslutöku að eiga efnið. Hafi verið teknar skýrslur af þeim báðum.

Vitnið lýsti því að eftir að hafa fundið hólkinn hafi vitnið gengið inn á skrifstofu varðstjóra ásamt öðrum lögreglumanni. Þar hafi ákærða Z setið og hafi virst koma á hana þegar vitnið hafi komið inn með hólkinn. Vitnið hafi spurt út í hólkinn hvort hún kannaðist við þetta og hafi hún gert það. Ákærða hafi sagt að hún vissi ekki hvað væri mikið í honum, en að hún hafi vitað af honum, en að hún hafi verið á móti því að ákærði D-kk-nf myndi taka þetta með. Síðar í skýrslutöku hafi hún ekki kannast við að hafa vitað af hólkinum undir bílnum. Taldi vitnið að ákærðu Z hafi brugðið vegna þess að hún hafi talið að þeir myndu ekki finna þetta. Vitnið taldi afar ólíklegt að þetta væri til einkaneyslu.

Þá lýsti vitnið því að á heimili ákærðu hafi fundist grammavog og niðurskorin sellófan rúlla. Þessir muni séu einkennandi fyrir innpökkun á smærri einingum af fíkniefnum.

Þá skýrði vitnið frá því að við rannsókn málsins hafi verið fenginn dómsúrskurður til að rannsaka síma ákærðu, en þau hafi allt að einu neitað að láta lögreglu í té lykilorð til að opna símana. Hafi því slík rannsókn ekki farið fram.

Vitnið lýsti því að ekki hafi annað verið sjáanlegt en að ákærðu væru bæði í góðu ástandi og hafi ekki borið merki þess að vera undir áhrifum.

Vitnið staðfesti skýrslu sína um að ákærða Z hafi sagt að hún hafi vitað að ákærði D-kk-nf hafi sett fíkniefni í hólkinn. Þetta hafi gert þegar vitnið hafi komið með hólkinn inn á varðstjóraskrifstofuna. Þetta hafi verið áður en hún hafi verið handtekin og henni verið kynnt réttarstaða. Skýrsla hafi verið gerð um þetta vegna þess að vitnið hafi séð að þessar upplýsingar vantaði í málið þegar vitnið var að pakka málinu.

Þá lýsti vitnið því að eftir að ákærða Z hafi séð hólkinn og lögregla farin að handtaka ákærða D-kk-þf, þá hafi ákærða Z sagt að hún vildi ekki tjá sig um þetta.

Vitnið staðfesti skýrslur sínar af ákærðu og samantektir um þær.

Vitnið C, verkefnastjóri hjá Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja og eiturefnafræði, gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð og staðfesti matsgerð sína um framangreint kókaín. Vitnið kvað flest sýni kókaíns sem berast til rannsóknastofunnar vera úr innflutningsmálum og meðalstyrkleiki sýna væri um 60%. Í Danmörku séu gerðar kannanir á styrkleika götuefna og hafi farið hækkandi síðustu ár og á árinu 2018 hafi miðgildi verið um 61%. Aðspurður kvað vitnið að svokallað krakk væri í rauninni kókaínbasi. Þá sé kókaínið ekki á hinu hefðbundna duftformi heldur harðara. Það sé ekki í saltformi. Einu sinni eða tvisvar hafi borist slík sýni til rannsóknar. Vitnið kvaðst ekki þekkja til þess að sérstakt magn kókaíns þurfi til að útbúa krakk. Kvaðst heldur ekki þekkja til þess að sterkt eða hreint kókaín þurfi til að búa til neysluhæft krakk og taldi að þess ætti ekki að þurfa. Kvað þó að þetta væri ekki sitt sérsvið og kvaðst ekki vilja „sverja fyrir það“.

Forsendur og niðurstaða

Í máli þessu er ákærðu báðum gefið að sök að hafa haft umrætt kókaín í sínum vörslum í sölu og dreifingarskyni. Þessu hafa þau neitað, þannig að ákærða Z neitar alfarið sök, en ákærði D-kk-nf hefur játað vörslur efnisins, en kveður það hafa verið ætlað til eigin neyslu og ekki hafa verið ætlað til sölu og dreifingar.

Eins og að ofan greinir hefur ákærði D-kk-nf borið um það, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, að ákærða Z hafi engan þátt átt í þessu og hafi hún hvorki átt hluta af efninu, né heldur vitað af því undir bílnum eftir því sem hann best viti. Ákærða Z hefur líka borið um það fyrir dómi að hún hafi ekki vitað af efninu í hólkinum og hólkinum undir bílnum, en hún hefur hins vegar kannast við að hafa séð hólkinn áður og hjá lögreglu bar hún að ákærði D-kk-nf hafi áður viljað koma með hólkinn undir bílnum til Vestmannaeyja, væntanlega troðinn af fíkniefnum.

Fram hefur komið hjá lögreglumönnum sem komu fyrir dóminn að ákærðu Z hafi brugðið augsýnilega þegar henni hafi verið sýndur hólkurinn sem fundist hafði undir bílnum. Þá liggur fyrir að á upptöku úr búkmyndavél lögreglu, raunar áður en ákærða var handtekin og kynnt réttarstaða sakbornings, þá heyrist ákærða Z segja að hún viti ekki hvað sé mikið í þessu. Þá liggur fyrir upplýsingaskýrsla eins lögreglumanns um að hún hafi sagt að hún hafi vitað að ákærði D-kk-nf hafi sett efni í hólkinn, en þetta er ekki til á upptöku.

Að mati dómsins benda þannig ýmis atriði til þess að ákærðu Z hafi verið fullkunnugt um hólkinn undir bílnum og innihald hans. Á hinn bóginn þykir ekki unnt að útiloka að viðbrögð hennar á lögreglustöð geti skýrst af því að henni hafi þá orðið ljóst að ákærði D-kk-nf hafi gert alvöru úr þeirri hugmynd sinni að flytja fíkniefni til Vestmannaeyja í hólkinum og brugðið við það, en um leið áttað sig á því að í hólkinum myndu vera falin fíkniefni, samanber þau orð hennar að hún viti ekkert hvað sé mikið í þessu. Þá verður ekki horft fram hjá því að á þeim tíma hafði henni ekki verið kynnt réttarstaða sakbornings.

Gegn eindreginni neitun ákærðu Z og að virtum framburði ákærða D-kk-ef þykir þannig ekki vera komin fram lögfull sönnun fyrir því að hún hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök og verður ekki hjá því komist að sýkna hana af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Ákærði D-kk-nf hefur frá upphafi neitað því að efnið hafi verið ætlað til sölu og dreifingar. Hann hefur borið um það, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, að ætlun hans hafi verið sú að umbreyta efninu í svokallað krakk og reykja það þannig, en hann bar um að hafa reykt milli 5 og 10 grömm af því daglega, þegar svo bar undir. Framburður ákærða fyrir dóminum var mjög brotakenndur og kvaðst hann muna mjög illa eftir þessu öllu saman, enda hefði hann verið í mikilli neyslu á þessum tíma. Á upptöku sem gerð var af skýrslutöku ákærða hjá lögreglu verður hins vegar ekki séð að ákærði sé í neinu þess konar ástandi sem ætti að verða þess valdandi að hann muni ekki eftir þessum atburðum.

Hjá lögreglu kvað ákærða Z að ákærði hefði áður verið við krakkreykingar en væri ekki að því þegar atvik málsins gerðust. Þessu breytti hún við aðalmeðferð og kvað að hún hafi vitað um krakkreykingar ákærða. Ákærði hefur lýst því að til krakkreykinga þurfi meira og sterkara efni en við aðra neyslu kókaíns. Um þetta liggur ekkert fyrir og hefur engum stoðum verið rennt undir þetta af hálfu ákærða og kom raunar fram hjá vitninu C að hann hefði ekki heyrt um slíkt, þó ekki væri þetta raunar hans sérsvið.

Hvort heldur sem ákærði stundaði krakkreykingar á þessum tíma eða ekki þá er það mat dómsins að framburður hans um krakkneysluna sé fyrirsláttur og að magn þess efnis sem ákærði hafði umrætt sinn í vörslum sínum sé langt umfram það sem ætla megi að einstaklingur hafi til eigin neyslu, hvort heldur sem er til krakkreykinga eða annarrar neyslu á kókaíni. Er þannig hafið yfir skynsamlegan vafa að efnið hafi verið ætlað til sölu og dreifingar.

Verður þannig ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og sem er þar réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Samkvæmt fram lögðu sakavottorði ákærða D-kk-ef hefur hann 11 sinnum áður verið sakfelldur fyrir ýmis konar afbrot, þar af 7 sinnum fyrir ávana og fíkniefnabrot. Síðast var ákærði sakfelldur fyrir ávana og fíkniefnabrot þann 6. desember 2016 en það var hegningarauki og var ákærða ekki gerð sérstök refsing. Þar áður var ákærði dæmdur þann 30. október 2015 í 15 mánaða fangelsi, þar af 12 skilorðsbundið, fyrir ávana og fíkniefnabrot, en þá var tekin upp skilorðsbundinn hluti eldri dóms sem einnig var að hluta til vegna fíkniefnabrota. Í síðast greindum dómi var ákærði sakfelldur fyrir vörslur á fíkniefnum sem að hluta til voru ætluð til dreifingar. Brot ákærða nú var framið 1. maí 2019. Er um að ræða ítrekað brot, sbr. 8. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Er hæfilegt að ákærði sæti fangelsi í 6 mánuði og þykir vegna sakaferils ákærða ekki fært að binda hana skilorði, þrátt fyrir framlagt vottorð um að ákærði hafi dvalið á sjúkrastofnun SÁÁ sumarið 2020.

Í ákæru eru kröfur ákæruvalds um upptöku. Ber að fallast á upptökukröfur á kókaíni með vísan til þeirra lagaákvæða sem greinir í ákæru. Þá ber jafnframt að fallast á kröfur um upptöku á grammavog og sellfófanrúllum með vísun til þeirra lagaákvæða sem greinir í ákæru. Þá ber að gera upptækan, með vísun til þeirra lagaákvæða sem í ákæru greinir, síma ákærða og símkort, en ljóst má vera að sala og dreifing fíkniefna fer fram með aðstoð slíkra tækja. Þá ber jafnframt að gera upptækan til eyðingar framangreindan stálhólk, sbr. 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974. Hins vegar verður ekki fallist á kröfur um upptöku á síma og símkorti ákærðu Z.

Samkvæmt 235. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða D-kk-þgf gert að greiða sakarkostnað, en ekki ákærðu Z.

Samkvæmt yfirliti lögreglu nam kostnaður við rannsókn kr. 83.222 og ber ákærða D-kk-þgf að greiða hann.

Þá ber ákærða D-kk-þgf að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef lögmanns, kr. 412.920 að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Úr ríkissjóði greiðast hins vegar málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu Z, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, kr. 539.090 að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem og útlagður kostnaður verjandans kr. 23.550.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærða, Z, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds.

Ákærði, D-kk-nf M-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 6 mánuði.

Upptæk til eyðingar eru 47,91 gramm af kókaíni. Þá sæti ákærði D-kk-nf M-kk-nf upptöku á stálhólki, grammavog og sellófanrúllu í 5 bútum, sem og Samsung snjallsíma og símakorti.

Ákærði D-kk-nf M-kk-nf greiði sakarkostnað, alls kr. 496.142, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef lögmanns, kr. 412.920.

Úr ríkissjóði greiðast málsvarnarlaun skipaðs verjanda Z, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, kr. 539.090 að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem og útlagður kostnaður verjandans kr. 23.550.

S-kk-nf G. G-kk-nf

Samkvæmt yfirliti lögreglu nam kostnaður við rannsókn kr. 83.222 og ber ákærða D-kk-þgf að greiða hann.

Þá ber ákærða D-kk-þgf að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef lögmanns, kr. 412.920 að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Úr ríkissjóði greiðast hins vegar málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu Z, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, kr. 539.090 að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem og útlagður kostnaður verjandans kr. 23.550.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærða, Z, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvalds.

Ákærði, D-kk-nf M-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 6 mánuði.

Upptæk til eyðingar eru 47,91 gramm af kókaíni. Þá sæti ákærði D-kk-nf M-kk-nf upptöku á stálhólki, grammavog og sellófanrúllu í 5 bútum, sem og Samsung snjallsíma og símakorti.

Ákærði D-kk-nf M-kk-nf greiði sakarkostnað, alls kr. 496.142, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef lögmanns, kr. 412.920.

Úr ríkissjóði greiðast málsvarnarlaun skipaðs verjanda Z, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, kr. 539.090 að teknu tilliti til virðisaukaskatts, sem og útlagður kostnaður verjandans kr. 23.550.

S-kk-nf G. G-kk-nf