E-30/2011

Mál þetta, sem var dómtekið 10. janúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af NBI hf., Austurstræti 11, Reykjavík, á hendur JAG ehf, Tjarnargötu 4, Reykjavík, A-kk-þgf S-kk-þgf, Ásbúð 78, Garðabæ og G-kk-þgf J-kk-þgf B-kk-þgf, Klettási 16, Garðabæ, með stefnu birtri 26. nóvember 2010.

Í upphafi aðalmeðferðar málsins felldi stefnandi niður málið á hendur JAG ehf., þar sem það félag er nú gjaldþrota. Þá upplýsti lögmaður stefnanda að hinn 28. apríl 2011 hafi nafni NBI hf. verið breytt í Landsbankinn hf.

Stefnandi krefst þess að stefndu, A-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf B-kk-nf, verði dæmdir in solidum til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.527.464 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, sbr. 1. mgr. 6 gr. sömu laga af 1.527.464 kr. frá 17.6.2010 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins að teknu tilliti til virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Stefndu, A-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf B-kk-nf, krefjast þess að þeir verði sýknaðir af kröfum stefnanda. Þá er þess krafist að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefndu málskostnað að skaðlausu.

Málavextir

Hinn 2. febrúar 2006 stofnaði stefndi, JAG ehf., tékkareikning nr. 660106 við útibú stefnanda að Laugavegi 77, Reykjavík. Reikningnum var lokað hinn 31.3.2010 og námu innstæðulausar færslur á reikningnum þá 1.527.464 kr.

Með sjálfskuldarábyrgð nr. 0111-63-110020, dags. 22. og 23.2.2006 tókust stefndu, A-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf, á hendur ábyrgð in solidum á skuld þessari gagnvart stefnanda sem sjálfskuldarábyrgðaraðilar, fyrir allt að 15.000.000 kr. auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar.

Hinn 17.5.2010 voru stefndu send innheimtubréf. Skuld þessi hefur ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður að stefndi JAG ehf. hafi stofnað tékkareikning við útibúið að Laugavegi 77, Reykjavík. Hinn 31.3.2010 hafi innstæðulausar færslur á reikningnum numið 1.527.464 kr. og hafi reikningnum þá verið lokað.

Með sjálfskuldarábyrgð nr. 0111-63-110020, dags. 23.2.2006, hafi stefndu, A-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf, tekist á hendur ábyrgð in solidum á skuld þessari gagnvart stefnanda sem sjálfskuldarábyrgðaraðilar, fyrir allt að 15.000.000 kr. auk vaxta og kostnaðar við innheimtu skuldarinnar. Því sé þeim stefnt í máli þessu.

Stefndu voru send innheimtubréf hinn 17.5.2010. Upphafstími dráttarvaxta gagnvart stefndu, A-kk-þgf og G-kk-þgf J-kk-þgf, miðast við 17.6.2010.

Hvað aðild NBI hf. varði þá hafi Fjármálaeftirlitið (FME) tekið, með heimild í 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., þá ákvörðun að ráðstafa eignum og skuldum Landsbanka Íslands hf. til Nýja Landsbanka Íslands hf. Ákvörðun FME um ráðstöfun eigna og skulda Landsbanka Íslands hf., kt. …, til Nýja Landsbanka Íslands hf., (nú NBI hf.) sé dagsett hinn 9.10.2008.

Stefnandi byggir á meginreglum kröfu- og samningaréttar um greiðsluskyldu fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum, 3. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. og 12. gr. sömu laga. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing vísast til 33. gr. og 42. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök A-kk-ef S-kk-ef og G-kk-ef J-kk-ef B-kk-ef

Stefndu kveða að stefndi, JAG ehf., sé fyrirtæki, sem hafi átt alla hluti í Jag Ejendome ApS, sem sé danskt félag með takmarkaðri ábyrgð. Stefndu, G-kk-nf og A-kk-nf, hafi verið hluthafar í stefnda, JAG ehf., ásamt fleiri aðilum. Tilgangur Jag Ejendomme ApS hafi verið eignarhald á íbúðum í fjölbýlishúsum við Svinget 21 og Hollændersdybet 30 í Kaupmannahöfn.

Reikningur JAG ehf. nr. 660106 við útibú stefnanda að Laugavegi 77 hafi verið stofnaður í þeim tilgangi að halda utan um fjármuni stefnda, Jag ehf., hér á landi og sjá um millifærslur á lágum fjárhæðum til Danmerkur vegna tilfallandi kostnaðar dótturfélagsins.

Reikningur nr. 0111-26-660106 hafi ekki verið yfirdreginn um tæpar 230 milljónir samkvæmt fyrirmælum stefndu eða prókúruhafa reikningsins. Engin heimild hafi verið á reikningnum fyrir slíkum yfirdrætti. Það hafi fyrst verið þegar innheimtubréf hafi borist frá stefnanda, sem stefndu hafi gert sér grein fyrir því að óeðlilegar færslur hefðu átt sér stað á reikningnum. Þær færslur hafi verið gerðar af stefnanda án heimildar.

Stefndu leggi nú fram bankayfirlit yfir reikninginn frá tímabilinu 18. febrúar 2009 til 31. desember 2009. Sé yfirlitið skoðað sjáist að hinn 4. mars 2009 hafi verið teknar út af reikningnum 226.789.665 kr. Eftir þá færslu hafi reikningurinn verið yfirdreginn um 226.558.744 kr. Í lok mars 2009 hafi verið reikningsfærðir vextir að fjárhæð 2.407.190 kr. á reikninginn. Hinn 1. apríl 2009 hafi svo verið lagt inn á reikninginn 234.350.332 kr. og hafi þá reikningurinn staðið í 5.384.098 kr., sem hafi svo verið teknar út daginn eftir. Í lok apríl séu síðan reikningsfærðir vextir á reikninginn, sem virðist vera vegna neikvæðrar stöðu reikningsins í mars 2009 að fjárhæð tæpar 230 milljónir. Stefnufjárhæðin sé vaxtakrafan, að stofni til vegna yfirdreginnar stöðu reikningsins í mars 2009, og svo vaxtavextir fram til dagsins í dag.

Stefndu kannast ekki við þá færslu sem hafi átt sér stað hinn 4. mars 2009 að fjárhæð 226.789.665 kr. Fyrrverandi framkvæmdastjóri félagsins, J-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf, kannist heldur ekki við færsluna. Engin fyrirmæli hafi komið frá stefndu eða prókúruhafa reikningsins um millifærsluna. Hún hafi því verið framkvæmd af hálfu stefnanda án heimildar.

Stefndu byggja kröfu sína um sýknu á því að stefnandi sjálfur hafi framkvæmt umrædda færslu án heimildar. Engin yfirdráttarheimild hafi nokkurn tímann verið veitt á þennan reikning. Það sé alkunna í kröfurétti að hafi reikningseigandi ekki veitt heimild fyrir færslu á bankareikning sé hún óskuldbindandi fyrir reikningseiganda og þar með ábyrgðarmenn. Færslan og vaxtanótur vegna hennar séu því alfarið á ábyrgð stefnanda. Engu skipti þó að umrædd fjárhæð hafi hugsanlega verið tengd annarri fjármögnun félagsins. Heimild til færslu á þennan reikning hafi aldrei verið veitt. Á þeim grundvelli krefjast allir stefndu sýknu af kröfum stefnanda.

Stefndu vísa um málskostnaðarkröfu sína til 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Stefndu málsins, þeir A-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf B-kk-nf, ásamt J-kk-þgf G-kk-þgf S-kk-þgf stofnuðu einkahlutafélagið JAG ehf. á árinu 2006. Ágreiningslaust er að JAG ehf. stofnaði hinn 2. febrúar 2006 tékkareikning nr. 660106 við útibúi stefnanda að Laugavegi 77 í Reykjavík. Þá liggur einnig fyrir að stefndu, A-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf, tókust á hendur sjálfskuldarábyrgð að hámarki 15.000.000 kr. vegna yfirdráttarheimildar á nefndum bankareikningi.

Samkvæmt gögnum málsins eru hinn 4. mars 2009 teknar út af reikningnum 226.789.665 kr. Síðan hækkar yfirdrátturinn vegna vaxtanótu. Hinn 1. apríl 2009 eru 234.350.332 kr. greiddar inn á reikninginn og er innstæða þá 5.384.098 kr. Sú fjárhæð er tekin út daginn eftir og stendur reikningurinn þá á 0 kr. Hinn 30. apríl 2009 er færð vaxtanóta vegna tímabilsins 21. mars 2009 til 21. apríl 2009, að fjárhæð 1.367.437 kr. og myndar þessi fjárhæð skuld einkahlutafélagsins við stefnanda og grunninn að dómkröfu stefnanda.

Samkvæmt framlögðum gögnum hafði einkahlutafélagið yfirdráttarheimild meginhluta ársins 2006 sem byrjaði í 17.000.000 kr., lækkaði síðan og féll niður. Á tímabilinu 2007 til 2009 virðist félagið hafa yfirdráttarheimild þá er reikningurinn var í skuld. Á tímabilinu 4. mars 2009 til 15. júní 2009 var yfirdráttarheimildin 228.600.000 kr. og sker þessi fjárhæð sig mjög úr á reikningsyfirlitunum.

Stefnandi krefst þess að stefndu greiði dómkröfu málsins og byggir kröfuna á sjálfskuldarábyrgð þeirri er stefndu tóku á sig. Stefndu hafna greiðsluskyldunni og telja að engin fyrirmæli hafi komið frá þeim eða prókúruhafa reikningsins um millifærsluna svo og að fyrrverandi framkvæmdastjóri félagsins, J-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf, kannist ekkert við færsluna. Stefndu haldi því þar af leiðandi fram að millifærslan hafi verið framkvæmd af hálfu stefnanda án heimildar. Stefndu hafa ekki gert rekspöl að því að sanna þessa fullyrðingu sínar. Þeir hafa ekki lagt fram nein gögn, leitt vitni né gert annað, máli sínu til stuðnings, en um alvarlegar ásakanir er að ræða af þeirra hálfu. Þá voru stefndu send innheimtubréf dags. 17. maí 2010 og telja þeir að þá fyrst hafi þeir gert sér grein fyrir því að um óeðlilegar færslur hafi verið að ræða á reikningum og þær hafi verið gerðar af stefnanda án heimildar. Ekkert liggur hins vegar fyrir um það í málinu að stefndu hafi gert athugasemdir við stefnanda fyrr en í greinargerð sinni dags 7. apríl 2011, en rík ástæða hefði verið fyrir þá að koma strax með athugasemdir sínar. Með vísan til alls þessa er sjónarmiðum stefndu hafnað sem og kröfu þeirra um sýknu í máli þessu.

Í málflutningi sínum byggði stefnandi á því að stefndu hefði borið að gera athugasemdir innan 20 daga frá móttöku bankayfirlita, annars teldist reikningurinn réttur. Ekki var byggt á málsástæðu þessari í stefnu málsins heldur kom hún fyrst fram við aðalmeðferð og var henni mótmælt af hálfu stefndu. Málsástæða þessi er því of seint fram komin, sbr. 5. mgr. 101.g laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hvað varðar þá málsástæðu stefndu um að reikningsyfirlit hafi ekki verið send út, þá kom hún fyrst fram við aðalmeðferð málsins. Var henni mótmælt af hálfu stefnanda og er hún einnig of seint fram komin, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga 19/1991.

Með vísan til þess sem að framan greinir er niðurstaða málsins sú að stefndu greiði stefnanda in solidum dómkröfu málsins, sem og vexti svo sem krafist er. Eftir atvikum þykir rétt að stefndu greiði stefnanda einnig málskostnað og þykir hann hæfilega ákveðinn svo sem greinir í dómsorði.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Stefndu, A-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf B-kk-nf, greiði stefnanda, Landsbankanum hf., in solidum 1.527.464 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 17.6.2010 til greiðsludags og 400.000 kr. í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf.