E-46/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 15. október sl., höfðaði stefnandi, VMB Rafeinda- og tölvutækni, Fornubúðum 8, Hafnarfirði, hinn 17. febrúar 2010 gegn stefnda, Þörungaverksmiðjunni hf., Reykhólum, Reykhólahreppi.

Dómkröfur stefnanda eru að stefnda verði dæmt til að greiða stefnanda 743.825 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 743.825 krónum frá 15. ágúst 2009 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefnda krefst þess að félagið verði sýknað af kröfum stefnanda í málinu og að stefnanda verði gert að greiða því málskostnað.

I.

A.

Af hálfu stefnanda er málsatvikum svo lýst að VMB Rafeinda- og tölvutækni sé fyrirtæki í eigu V-kk-ef M-kk-ef B-kk-ef, sem hann reki á eigin kennitölu, og starfi fyrirtækið meðal annars á sviði tölvumála.

Hinn umdeilda reikning, sem dagsettur sé 5. ágúst 2009 og að fjárhæð 743.825 krónur, kveður stefnandi vera til kominn vegna útseldrar vinnu stefnanda, auk aksturskostnaðar, við viðgerð og viðhald á tölvukerfi stefnda, ásamt sölu á tölvubúnaði fyrir verksmiðjuna. Umrædd vinna hafi verið unnin að beiðni stefnda og án athugasemda af félagsins hálfu. Þá hafi stefnandi jafnframt setið fundi hjá Iðnaðartækni í Reykjavík í þágu stefnda, sömuleiðis að beiðni félagsins.

B.

Stefnda lýsir atvikum hins vegar svo að félagið hafi í nokkur skipti fengið stefnanda til að vinna ýmis verk fyrir sig, aðallega hafi verið um viðhald á tölvubúnaði að ræða, en einnig uppsetningu á hugbúnaði í tölvur stefnda.

Stefnda kveðst að mestu hafa staðið skil á greiðslu reikninga frá stefnanda vegna vinnu hans. Í ágúst 2009 hafi stefnda hins vegar borist reikningur nr. 69, dagsettur 5. ágúst 2009, sem mál þetta varði, fyrir vinnu sem stefnandi hafði ekki unnið. Þá hafi allar forsendur vinnulista, sem og reikningsins, verið rangar. Stefnda hafi ítrekað eftir móttöku reikningsins freistað þess að koma á fundi með stefnanda í þeim tilgangi að fara yfir forsendur reikningsins, leiðrétta hann, og leysa úr málinu. Í þeim tilgangi hafi stefnda sent stefnanda tölvupósta 13. ágúst 2009 og 28. sama mánaðar, en það engum árangri skilað.

Á sama tíma, þ.e. í ágúst 2009, hafi stefnda orðið ljóst að hugbúnaður sá sem félagið hafði keypt af stefnanda, auk vinnu við uppsetningu, væri ólöglegur. Þannig hafi stöðugt birst viðvaranir á tölvum stefnda frá Genuine Microsoft Software: „You may be a victim of software counterfeiting.“ Stefnda hafi leitað til tölvufyrirtækisins EJS ehf. og hafi starfsmenn þess staðfest að hugbúnaðurinn væri ólöglegur. Því hafi reynst nauðsynlegt að fá starfsmenn EJS ehf. til að uppfæra tölvukerfi stefnda og um leið fjarlægja hinn ólögmæta hugbúnað sem stefnandi hafði sett upp.

Á meðal þess sem stefnandi rukki fyrir í hinum umdeilda reikningi kveður stefnda vera svokallaða vinnufundi stefnanda með Iðnaðartækni í Reykjavík. Haldi stefnandi því fram í málinu að hann hafi setið fundina að beiðni stefnda. Því vísar stefnda alfarið á bug. Félagið hafi aldrei farið þess á leit við stefnanda að hann sæti fundi af neinu tagi með öðrum fyrirtækjum. Stefnandi eigi því ekki kröfu á hendur stefnda vegna fundasetu.

Í september 2009 segir stefnda félaginu hafa tekið að berast innheimtu- og milliinnheimtubréf frá sparisjóði stefnanda vegna hins umdeilda reiknings. Í nóvember sama ár hafi stefnandi síðan sent reikninginn til innheimtu hjá lögfræðingi. Kveðst stefnda ítrekað hafa reynt að ná sambandi við stefnanda vegna málsins, en án árangurs. Þá hafi félagið upplýst nefnda innheimtuaðila um málsatvik. Stefnandi hafi allt að einu höfðað mál þetta.

II.

Svo sem áður er rakið kveður stefnandi hinn umdeilda reikning vera til kominn vegna útseldrar vinnu stefnanda, auk aksturskostnaðar, við viðgerð og viðhald á tölvukerfi stefnda, ásamt sölu á tölvubúnaði fyrir verksmiðjuna. Vinnan hafi verið unnin að beiðni stefnda og án athugasemda af félagsins hálfu. Þá hafi stefnandi setið fundi hjá Iðnaðartækni í Reykjavík í þágu stefnda, sömuleiðis að beiðni félagsins.

Stefnandi segir kröfu sína um endurgjald, sem og greiðslu fyrir hina seldu vöru, ekki ósanngjarna að virtu eðli og umfangi vinnunnar og þeirrar vöru sem afhent var. Krafa stefnanda um verklaun samkvæmt áðurgreindum reikningi taki mið af því.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regluna kveður hann meðal annars fá stoð í lögum nr. 50/2000. Um gjalddaga kröfunnar segist stefnandi einkum vísa til ákvæða sömu laga.

III.

Sýknukröfu sína reisir stefnda á því að stefnandi eigi enga kröfu á hendur félaginu. Vinnuliðir þess reiknings stefnanda, sem sé grundvöllur málsóknar stefnanda, séu vegna vinnu sem ýmist hafi ekki verið unnin eða vegna vinnu sem stefnda hafi ekki óskað eftir. Þá hafi tölvubúnaður sem stefnandi seldi stefnda verið ólögmætur og hann því ónothæfur fyrir félagið.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnda sérstaklega til almennra reglna kaupa-, samninga- og kröfuréttar.

IV.

Fyrir liggur að stefnda fékk stefnanda til að vinna fyrir sig ýmis verkefni tengd uppfærslu á tölvukerfi fyrirtækisins. Verður ekki séð að gerður hafi verið skriflegur samningur milli aðila vegna þeirrar vinnu.

Hinn umdeildi reikningur nr. 69 sem stefnandi gerði stefnda, samtals að fjárhæð 743.825 krónur, byggist á fjórum fylgiskjölum, nánar til tekið þremur vinnulistum og tölvutilboði. Síðast greinda skjalið tekur til sölu stefnanda á tölvu til stefnda fyrir 152.000 krónur, auk virðisaukaskatts, og er hið selda tilgreint sem „Tölvubúnaður Verksmiðju-Skjámyndakerfi“. Í málatilbúnaði stefnda er ekki sérstaklega vikið að þessu skjali. Af hálfu stefnanda var til þess vísað í aðilaskýrslu að umrætt fylgiskjal reikningsins tæki til sölu á tölvu sem V-kk-nf M-kk-nf B-kk-nf hefði farið með suður til Reykjavíkur og afhent Iðnaðartækni, sem upplýst er að einnig kom að vinnu við uppfærslu á tölvukerfi stefnda. Fyrir dómi staðfesti vitnið Þ-kk-nf L-kk-nf, framkvæmdastjóri Iðnaðartækni, að hann hefði tekið við tölvunni, ásamt skrám úr eldra kerfi stefnda, á fundi með V-kk-þgf M-kk-þgf í Reykjavík. Iðnaðartækni hefði sett upp hugbúnað á tölvunni sem síðan hefði verið flutt á starfsstöð stefnda á Reykhólum þar sem hún hefði verið sett upp. Gerði vitnið aðspurt fastlega ráð fyrir að tölvan væri nú í notkun hjá stefnda „... hún var alla vega í notkun núna í vor, við vitum það.“

Stefnda hefur lagt fram tvö fylgiskjöl greiddra reikninga frá stefnanda vegna tölvutilboða. Samkvæmt efni annars skjalsins, sem dagsett er 6. maí 2009, var það vegna kaupa stefnda á tölvubúnaði á skrifstofu starfsmanns stefnda, G-kvk-ef G-kvk-ef. Skjal þetta getur því engin áhrif haft á úrlausn málsins. Síðara skjalið, dagsett 4. mars 2009, tekur til tölvubúnaðar og tveggja tölvuskjáa. Er hið selda ekki sérgreint frekar í skjalinu. Verður að skilja málatilbúnað stefnda svo að félagið byggi á því að skjal þetta, sem og reikningur sá er á því byggðist, sýni að stefnda hafi þegar greitt stefnanda fyrir tölvubúnað þann sem reikningur nr. 69 taki til, en samkvæmt áðursögðu er hið selda tilgreint sem „Tölvubúnaður Verksmiðju-Skjámyndakerfi“ í fylgiskjali þess reiknings. Staðreynd er að tilgreint söluverð samkvæmt umræddum tveimur tilboðsskjölum er ekki hið sama.

Samkvæmt öllu framangreindu og þegar það er virt að engar heildstæðar upplýsingar liggja fyrir um umfang kaupa stefnda á tölvum og tölvubúnaði af stefnanda verður ekki talið sannað eingöngu á grundvelli nefnds skjals frá 4. mars 2009, og reikningsins sem stefnda greiddi á grundvelli þess, að stefnda hafi þegar greitt fyrir tölvu þá sem stefnandi afhenti Iðnaðartækni samkvæmt áðursögðu og sett var upp í verksmiðju stefnda. Verður stefnda því dæmt til að greiða stefnanda umkrafið söluverð hennar.

Ljóst er af fyrri reikningum stefnanda til stefnda að félagið hefur greitt stefnanda fyrir þann akstur sem tengst hefur vinnu hans fyrir stefnda. Þá verður málatilbúnaður stefnda ekki skilinn öðruvísi en svo að félagið andmæli ekki kröfum stefnanda vegna aksturs, hafi hann á annað borð verið í tengslum við vinnu stefnanda sem unnin hafi verið að ósk félagsins og innt hafi verið af hendi með fullnægjandi hætti.

Svo sem áður var nefnt liggja þrír vinnulistar stefnanda til grundvallar hinum umdeilda reikningi, auk tölvutilboðsins. Vinnulisti stefnanda vegna maí 2009 tekur til vinnu við stýrikerfi fyrir skjástýringakerfi í sex daga, vinnufundar í Reykjavík með Iðnaðartækni 22. maí og vinnu við „backup Iðntölvu/GFW kerfi Iðntölvu og netkerfi“ 27. maí. Vinnulisti stefnanda vegna júní 2009 er tvíþættur. Annars vegar tekur hann til vinnufundar með Iðnaðartækni í Reykjavík 19. júní, sem staðfest er með framburði fyrrnefnds vitnis, Þ-kk-ef L-kk-ef, að átti sér stað, en sérstaklega er tilgreint á vinnulistanum að stefnandi hafi afhent áðurgreinda tölvu á fundinum. Hins vegar tekur vinnulistinn til vinnu 30. júní við uppsetningu á „router“ og vinnu „við t-kvk-þf/A-kk-nf“. Vegna beggja þessara liða er gerð krafa um akstur frá verkstæði stefnanda og til og frá þeim stað sem vinnan er sögð hafa verið innt af hendi. Að lokum tekur vinnulisti stefnanda vegna júlí 2009 til vinnu í þrjá daga „við tölvu G-kvk-nf“, meðal annars vegna vírushreinsunar og viðgerðar og uppsetningar á stýrikerfi.

Af málatilbúnaði stefnda þykir mega ráða að félagið telji vinnulista stefnanda vegna maímánaðar 2009 vera vegna vinnu sem unnin hafi verið af Iðnaðartækni, en ekki stefnanda, sbr. framlagðan reikning fyrirtækisins frá 30. september 2009. Fyrir dómi staðfesti vitnið K-kk-nf H-kk-nf F-kk-nf rafmagnsverkfræðingur, starfsmaður Iðnaðartækni, að hann hefði unnið vinnu þá sem tilvitnaður reikningur Iðnaðartækni tekur til. Aðspurður fyrir dómi kvaðst K-kk-nf H-kk-nf hins vegar ekki hafa komið að viðgerð á símabjöllu, sbr. tilgreiningu í umræddum vinnulista stefnanda, og þá kannaðist hann ekki við að hafa unnið aðra þá liði er listi stefnanda tekur til.

Hvað hina vinnulistana tvo varðar verður ekki fram hjá því litið að svo sem til viðskipta aðila var stofnað samkvæmt áðursögðu mátti stefnda vera ljóst að hygðist félagið bera fyrir sig að umkrafin vinna stefnanda hefði ekki verið unnin, ekki um hana beðið eða hún verið haldin göllum, yrði það samkvæmt meginreglum fjármunaréttar að tryggja sér sönnun á þeim fullyrðingum, eftir atvikum með dómkvaðningu matsmanna til úttektar á vinnu stefnanda skv. IX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Það lét stefnda undir höfuð leggjast og verður félagið að bera hallann af því. Samkvæmt því og þar sem hinir greiddu reikningar og fylgiskjöl þeirra, sem stefnda hefur lagt fram í málinu, geta ekki með nokkru móti talist sönnun þess að þegar hafi verið greitt fyrir þá vinnu sem stefnandi krefur stefnda nú um greiðslu fyrir, og þar sem sannað þykir með vætti Þ-kk-ef L-kk-ef að hann hafi fundað með stefnanda í þágu vinnu þeirra beggja fyrir stefnda, verða vinnulistarnir lagðir til grundvallar við úrlausn málsins. Hins vegar þykir rétt á grundvelli framburðar vitnisins Þ-kk-ef S-kk-ef, starfsmanns EJS ehf., er staðfesti að skipta hefði þurft út leyfislyklum og uppfæra vírusvarnir í tölvum stefnda eftir að stefnandi fór frá verkinu, að dæma stefnda afslátt að álitum. Þykir afslátturinn að teknu tilliti til framlagðra reikninga EJS ehf. og framburðar áðurnefnds starfsmanns félagsins hæfilega ákveðinn 250.000 krónur, en telja verður kröfu um afslátt felast í málatilbúnaði stefnda.

Samkvæmt öllu framangreindu verður stefnda dæmt til að greiða stefnanda 493.825 krónur ásamt dráttarvöxtum, svo sem nánar greinir í dómsorði, en stefnda hefur ekki mótmælt dráttarvaxtakröfu stefnanda sérstaklega.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og að atvikum þess öllum virtum dæmist stefnda til að greiða stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt fyrirmæla 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, Þörungaverksmiðjan hf., greiði stefnanda, VMB Rafeinda- og tölvutækni, 493.825 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 493.825 krónum frá 15. ágúst 2009 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað.

K-kk-nf H-kk-nf