S-7386/2019

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 26. maí 2020, var höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 17. desember 2019, á hendur:

„X, kennitala, [...]

[...], Reykjavík, fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, að kvöldi föstudagsins 30. nóvember 2018, ekið bifreiðinni [...], undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,87 ‰), um Nýbýlaveg í Kópavogi að bifreiðastæði við verslunina Rafport í Auðbrekku, þar sem lögregla handtók ákærða eftir tilkynningu vegfaranda um grunsamlegt aksturslag.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 3. mgr., 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr., umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar, og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.“

I.

Þann 30. nóvember 2018 kl. 21:54 barst lögreglu tilkynning um ökumann á bifreiðinni [...] sem grunaður var um akstur undir áhrifum áfengis. Í frumskýrslu lögreglu segir að tilkynnandi hafi sagt manninn aka Nýbýlaveg og inn Auðbrekku þar sem hann hafi hægt ferðina og lagt bifreiðinni í stæði á móts við fyrirtækið Rafport. Kom lögregla á vettvang örfáum mínútum eftir að tilkynning barst og ræddi við þann aðila sem sat í ökumannssætinu en það reyndist vera ákærði. Var kveikt á vél bifreiðarinnar og voru lyklar í kveikjulásnum. Var ákærði beðinn að drepa á vél bifreiðarinnar sem hann og gerði. Segir í skýrslunni að ákærði hafi greinilega verið mjög ölvaður. Niðurstaða öndunarsýnis SDáfengismælis var 1,85 prómill. Var hann handtekinn eftir að honum hafði verið kynnt réttarstaða sín. Þá kemur fram í skýrslunni að aðili í farþegasæti, sem reyndist vera A, hafi tekið kveikjuláslyklana og stungið þeim í buxnavasa sinn. Vildi hann ekki afhenda þá og streittist á móti lögreglu. Í aftursæti bifreiðarinnar var B sem kvaðst ekki muna hver hefði ekið bifreiðinni. Þá kemur fram í gögnum að ölvun farþeganna hafi verið sjáanleg og áberandi.

Haft var samband við tilkynnandann sem kvaðst ekki hafa séð ökumann bifreiðarinnar greinilega. Hafi aksturslag bifreiðarinnar verið slíkt að hann hafi ekki þorað að koma nálægt henni. Ákvað lögregla þá að handtaka einnig A og B. Á lögreglustöðunni var dregið blóð úr öllum hlutaðeigandi. Þá kemur fram í skýrslunni að bifreið ákærða hafi verið skilin eftir á vettvangi, henni læst og kveikjuláslyklum komið í vörslu varðstjóra.

Ákærði var yfirheyrður 1. desember 2018 eftir dvöl í fangageymslu. Hann kvaðst vera eigandi bifreiðarinnar og kannaðist við að hafa ekið bifreiðinni að Auðbrekku. Hann hefði ekki verið undir áhrifum áfengis þá en hins vegar drukkið 300–400 ml af vodka eftir að akstri lauk.

Meðal gagna málsins er niðurstaða alkóhólákvörðunar með gasgreiningu en tvö blóðsýni voru tekin úr ákærða í samræmi við viðurkennt verklag, hið fyrra kl. 23:04 og hið seinna kl. 00:08. Endanleg niðurstaða fyrra sýnisins var 2,05‰ og þess seinna 1,87‰, en við það er miðað í ákæru.

II.

Ákærði kvaðst vera eigandi bifreiðarinnar [...]. Hann hafi verið ökumaður bifreiðarinnar um kvöldið en þá hafi hann m.a. farið í spilasal í Hafnarfirði. Með honum í bifreiðinni voru A og B. Í aftursæti bifreiðarinnar hafi verið þrjár áfengisflöskur. Kvaðst ákærði hafa verið edrú þegar hann ók að Auðbrekku og lagði bílnum. Eftir að akstri lauk hafi hann drukkið úr vodkaflösku um 400 ml, en hann fari létt með að þamba áfengi. Hafi hann svo til strax fundið fyrir áfengisáhrifum. Bifreiðin hafi verið í gangi á meðan enda kalt úti. Hafi verið ætlunin að fara á Catalinu á eftir. Lögreglan hafi komið um fimm til sjö mínútum síðar. Nánar spurður um þann tíma sem liðið hefði taldi ákærði hugsanlegt að það væru tíu mínútur. Ákærði kvað samferðamenn sína ekki hafa drukkið í bifreiðinni heldur fyrir bílferðina. Kvaðst hann ekki vitað hvað hefði orðið af flöskunni sem hann drakk úr en hann hefði ekki tæmt hana. Þegar hann hafi sótt bifreiðina til lögreglu hafi enn verið áfengisflöskur í bifreiðinni. Ákærði taldi lítið að marka framburð samferðamanna sinna sem hefðu verið ofurölvi.

A kvaðst hafa verið með ákærða og B. Hann og ákærði hafi verið félagar þegar atvik gerðust en séu það ekki lengur. Þeir hafi byrjað að drekka snemma þennan dag, m.a. í spilasal í Hafnarfirði. Minntist hann þess að hafa séð ákærða drekka bjór fyrr um daginn. Þeir hafi farið frá spilasalnum saman og ákærði verið ökumaður. Vitnið kvaðst hafa verið farþegi í framsæti bifreiðar ákærða. Hafi vitnið haft meðferðis bjórdós sem hann keypt í Hafnarfirði og hafi hann drukkið úr henni. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða drekka á leiðinni eða eftir að akstri lauk í Auðbrekku en aðspurður kvaðst hann ekki geta útilokað að hann hefði gert það. Hann kvaðst muna eftir því er lögreglan kom og hefði hann þá tekið lyklana úr kveikjulásnum hjá ákærða því hann hefði óttast að hann myndi aka af stað. Sjálfur hafi hann rifist við lögregluna. Vitnið kvaðst hafa verið mjög drukkinn umrætt sinn og myndi hann því atvik ekki vel í dag. Hann kvaðst þó aðspurður muna eftir glannalegu aksturslagi ákærða á leiðinni að Auðbrekku. Þegar borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu taldi hann rétt eftir sér haft þó eitthvað hefði ekki komist til skila þar sem hann hefði verið þunnur.

Lögreglumaður [...], sem ritaði frumskýrslu málsins, kvaðst hafa fylgt eftir tilkynningu um ökumann sem hugsanlega væri ölvaður. Hafi tilkynnandinn fylgt bifreið ákærða eftir og upplýst lögreglu um hvert henni hefði verið ekið. Hafi vitnið brugðist strax við enda ekki langt undan. Vitnið kvað ákærða hafa setið undir stýri þegar að var komið og hafi vél bifreiðarinnar verið í gangi. Vitnið kvaðst ekki muna eftir því í dag hvort áfengisflöskur hefðu verið í bifreiðinni en kvaðst aðspurður telja líklegt að þess hefði verið getið í skýrslu hefði svo verið.

Lögreglumaður [...] staðfesti að hann hefði komið á vettvang ásamt lögreglumanni [...] en þeir hefðu brugðist við tilkynningu og verið nærstaddir. Vitnið kvaðst ekki muna eftir atvikum í dag og taldi rétt vera það sem fram kæmi í frumskýrslu.

III.

Niðurstaða

Ákærða er gefinn að sök akstur undir áhrifum áfengis að kvöldi föstudagsins 30. nóvember 2018. Varnir hans eru á því reistar að hann hafi aðeins drukkið áfengi eftir að akstri lauk en í bifreiðinni hafi verið áfengisflöskur og hafi ákærði drukkið úr einni þeirra. Ekki er ágreiningur um þá akstursleið sem lýst er í ákæru og niðurstaða alkóhólmælingar í öndunarsýni á vettvangi og síðar í blóðsýni er ekki vefengd.

Lögregla hafði afskipti af ákærða í kjölfar þess að tilkynning barst um ökumann á bifreiðinni [...] sem talinn var ölvaður. Fram kom í tilkynningunni að hann beygði inn Auðbrekku og þar var bifreiðin þegar lögreglu bar að garði.

Lögreglumennirnir sem höfðu afskipti af ákærða voru samhljóða um að þeir hefðu komið á vettvang skömmu eftir að framangreind tilkynning barst. Bar annar lögreglumannanna að ákærði hefði setið undir stýri bifreiðarinnar og hún verið í gangi. Hafi ákærði verið undir greinilegum áhrifum áfengis, eins og öndunarsýni leiddi í ljós og síðar niðurstaða rannsóknarstofu í lyfja og eiturefnafræðum. Hinn lögreglumaðurinn mundi ekki eftir atvikum en vísaði í frumskýrslu málsins og staðfesti þátttöku sína í aðgerðum á vettvangi eins og þar er nánar lýst.

Vitnið A bar um að hafa séð ákærða drekka bjór fyrr um daginn og að aksturslag hans fyrir afskipti lögreglu hefði verið „eins og hjá drukknum manni“. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð ákærða drekka áfengi í bifreiðinni. Framburður vitnisins var þó á köflum illskiljanlegur og misvísandi. Ljóst er að sá tími sem liðinn er frá atvikum, og ekki síst ástand hans sjálfs, setur mark sitt á framburðinn. Verður að meta sönnunargildi framburðar vitnisins í ljósi þessa.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir á ákæruvaldinu sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag. Þá metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði er varðar sekt og ákvörðun viðurlaga, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur hafi, vitnisburðir, mats og skoðunargerðir og önnur sýnileg sönnunargögn, sbr. 1. mgr. 109. gr. laganna.

Dómurinn leggur til grundvallar framburð ákærða um að í mesta lagi tíu mínútur hafi liðið frá því að akstri lauk og þar til lögreglan kom á vettvang en aðrar upplýsingar liggja ekki fyrir um það í gögnum máls.

Í frumskýrslu lögreglu er ekki getið um áfengisflöskur í bifreið ákærða. Í skýrslutöku hjá lögreglu kvaðst ákærði hafa drukkið vodka eftir að akstri lauk og flaskan væri líkast til enn í bílnum. Gaf það lögreglu tilefni til þess að kanna það sérstaklega og geta þess í skýrslu. Einnig kom fram í skýrslutöku af vitninu B hjá lögreglu sama dag að vodkaflaska hefði verið í bifreiðinni. Þegar að aðalmeðferð máls kom var vitnið farið úr landi. Í skýrslu hans kom ekki fram að hann hefði séð ákærða drekka áfengi.

Eins og málið lá fyrir verður að telja að ástæða hafi verið til að afla matsgerðar rannsóknarstofu í lyfja og eiturefnafræði en slíkt sönnunargagn er þýðingarmikið gagn í málum þar sem grunur er um akstur undir áhrifum áfengis og sakborningar eru ekki staðnir að akstri. Þá hefði að auki verið nauðsynlegt að taka þvagsýni úr ákærða.

Með því móti hefði til að mynda mátt reikna út hlutfall milli etanólsstyrks í þvagi og blóði, sem gefi mikilvægar vísbendingar.

Í ljósi þess sem rakið hefur verið þykir ekki, gegn staðfastri neitun ákærða, fram komin nægileg sönnun þess að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Hefur ákæruvaldið ekki axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvílir, sbr. áðurgreind ákvæði 108. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 109. gr., laga nr. 88/2008, og verður ákærði því sýknaður.

Með vísan til 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 skal ákærði greiða allan sakarkostnað málsins úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, eins og nánar greinir í dómsorði. Við ákvörðun þeirra er höfð hliðsjón af umfangi máls og tímaskýrslu verjanda. Þá er tekið tillit til virðisaukaskatts.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður málsins, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 320.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)

Með því móti hefði til að mynda mátt reikna út hlutfall milli etanólsstyrks í þvagi og blóði, sem gefi mikilvægar vísbendingar.

Í ljósi þess sem rakið hefur verið þykir ekki, gegn staðfastri neitun ákærða, fram komin nægileg sönnun þess að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Hefur ákæruvaldið ekki axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvílir, sbr. áðurgreind ákvæði 108. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 109. gr., laga nr. 88/2008, og verður ákærði því sýknaður.

Með vísan til 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 skal ákærði greiða allan sakarkostnað málsins úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, eins og nánar greinir í dómsorði. Við ákvörðun þeirra er höfð hliðsjón af umfangi máls og tímaskýrslu verjanda. Þá er tekið tillit til virðisaukaskatts.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður málsins, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 320.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)