S-351/2012

Árið 2012, fimmtudaginn 5. júlí, er á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af G-kk-þgf S-x-x M-kk-þgf héraðsdómara, kveðinn upp dómur í málinu nr. S-351/2012: Ákæruvaldið gegn T..., en málið var dómtekið 29. f.m.

Málið er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dagsettri 11. maí 2012, á hendur:

„T ...

fyrir hegningar- og umferðarlagabrot, með því að hafa að kvöldi föstudagsins 12. ágúst 2011 ekið bifreiðinni ...um götur Reykjavíkur án þess að hafa öðlast ökuréttindi og langt yfir leyfilegum hámarkshraða (ætlaður hraði 119 km/klst, mögulegur lágmarkshraði 102 km/klst og mögulegur hámarkshraði 136 km/klst) og án aðgæslu frá gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu, áleiðis vestur Geirsgötu þar sem leyfilegur hámarkshraði var 50 km/klst., beygt yfir á miðakrein af hægri akrein án nægjanlegrar varúðar en í kjölfarið missti ákærði stjórn á bifreiðinni á gatnamótum Geirsgötu og Tryggvagötu og bifreiðin rann með hliðarskriði yfir gatnamótin, á milli tveggja bifreiða sem þar voru, lenti á kantsteini, kastaðist yfir gangbraut og yfir á grjótbeð þar sem bifreiðin rakst á 490 kg stein sem þá kastaðist 5,6 m og lenti á húsvegg, en bifreiðin kastaðist af grjótbeðinu yfir á húsvegg húss númer 9 við Geirsgötu, vinstri afturhlið bifreiðarinnar rakst á húsvegginn og vinstra afturhornið fór inn um rúðu á húsinu, kastaðist til baka frá húsinu og í kjölfarið stöðvast bifreiðin. Við þetta hlaut X, farþegi í hægra aftursæti bifreiðarinnar, alvarlega háorku höfuðáverka sem voru blæðingar, mar og bjúgur í heila, mar á höfði, höfuðkúpubrot og algjört heiladrep, en hann lést á sjúkrahúsi innan við tveimur dögum síðar þann 14. ágúst 2011 vegna áverkanna. Með þessari háttsemi stofnaði ákærði einnig lífi og heilsu farþega bifreiðarinnar, Á í augljósa hættu og raskaði umferðaröryggi og öryggi vegfarenda á akstursleiðinni á ófyrirleitinn hátt.

Telst þetta varða við 168. gr., 215. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 4. gr., 2. mgr. 17. gr., 1. mgr. 36. gr., 1. mgr. 37. gr. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. umferðarlaga.

Einkaréttarkröfur:

Af hálfu R, er krafist að ákærða verði gert að greiða miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, samtals að fjárhæð kr. 3.000.000, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 12. ágúst 2011, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því að krafan er birt ákærða til greiðsludags. Þá er jafnframt krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað R að skaðlausu, skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati héraðsdóms að viðbættum 25,5% virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu sinni í málinu.

Af hálfu L, er krafist að ákærða verði gert að greiða miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, samtals að fjárhæð kr. 3.000.000, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 12. ágúst 2011, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því að krafan er birt ákærða til greiðsludags. Þá er jafnframt krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað L að skaðlausu, skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati héraðsdóms að viðbættum 25,5% virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu sinni í málinu.“

Verjandi ákærða krefst vægustu refsingar sem lög leyfa og bótakröfur verði lækkaðar. Málsvarnarlauna er krafist úr ríkissjóði að mati dómsins.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar barst tilkynning um slysið sem í ákæru greinir klukkan 21:24, föstudaginn 12. ágúst 2011. Í frumskýrslunni er lýst aðgerðum lögreglu á vettvangi og fleiru, en ekki er eins og á stendur ástæða til þess að rekja það. Því er lýst í skýrslunni að tæknimenn og aðrir rannsóknaraðilar hafi komið á vettvang og rannsakað hann. Vikið verður að þessu síðar.

Teknar voru skýrslur af ákærða hjá lögreglunni 18. ágúst og 14. desember sl. Þá voru teknar skýrslur af vitnum.

Nú verður rakinn framburður ákærða og vitnisburður fyrir dómi

Ákærði játar sök utan hvað varðar ökuhraðann sem hann kvað hafa verið um 70 km á klst. Hann neitaði sök að því er varðar brot gegn 168. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði kvað aðdragandann þann að bifreið hefði verið við hlið bifreiðar hans á ljósum á mótum Geirsgötu og Lækjargötu, móts við Hörpu. Í þeirri bifreið hafi verið stelpur sem hefðu verið að fíflast í þeim sem voru í bifreið ákærða. Þegar grænt ljós kviknaði hafi báðum bifreiðunum verið gefið inn og ekið greitt af stað, en því hafi verið hætt er bifreiðarnar höfðu náð 30-40 km hraða. Bifreiðin sem stelpurnar voru í hefði haldið þeim ökuhraða, en ákærði kvaðst hafa ekið heldur hraðar uns bíll hafi verið fyrir framan ákærða á sömu akrein. Hann hafi þá ætlað að beygja frá og fært sig yfir á vinstri akrein, en þá hafi atburðurinn sem í ákærðu greinir gerst og hann misst stjórn á bifreiðinni með afleiðingum sem lýst sé í ákærunni. Hann kvað bifreiðina sem hann reyndi að forðast hafa verið ástæðu þess að hann missti stjórn á bílnum, en ekki ökuhraðann. Hann kvaðst ekki muna hvort umferð var mikil á þessum tíma eða hvort gangandi vegfarendur voru á þessum slóðum. Ítrekað spurður kvaðst ákærði viss um að hafa ekki ekið hraðar en 70 km á klst. en honum var gerð grein fyrir niðurstöðum rannsókna, m.a. útreikning M prófessors. Ákærði kvaðst ekki hafa skýringar á þessu og kvaðst viss um að ökuhraðinn hafi verið 70 km en hann kvaðst hafa litið á hraðamælinn skömmu áður en hann missti stjórn á bifreiðinni. Hann kvað bifreiðina hafa verið í lagi, en hún hafi verið nýkomin úr skoðun án athugasemda.

Meðal gagna málsins er áverkavottorð/dánarvottorð X sem A yfirlæknir á heila- og taugaskurðdeild Landspítala háskólasjúkrahúss í Fossvogi, ritaði. Vottorðið er dagsett 15. ágúst 2011. Í vottorðinu er lýst áverkum sem í ákæru greinir og að X hafi látist af áverkum 14. ágúst 2011. A skýrði og staðfesti vottorðið fyrir dóminum.

Vitnið L lögreglumaður ritaði frumskýrslu sem vitnað var til að framan. Hann staðfesti hana fyrir dóminum. Hann lýsti aðkomu á vettvangi, en tveir piltar hafi setið við hlið bifreiðarinnar og þeir hafi virst í lagi, en við hlið þeirra var þriðji pilturinn meðvitundarlaus. Á vettvangi hafi verið franskur læknir sem sinnti X uns sjúkrabíll kom. L lýsti gagnaöflun sinni, en hann tók niður nöfn vitna og fleira.

Vitnið R, sérfræðingur hjá tæknideild lögreglunnar í Reykjavík lýsti mælingum sem gerðar voru á vettvangi og rannsóknum sem gerðar voru í framhaldinu og óskað var eftir. Hann lýsti því er löggilt vog var notuð til þess að vega stein sem færst hafði úr stað við slysið. Þá lýsti hann vinnu við vettvang og skýrslugerð. R kvað mælingar sem gerðar voru hafa verið notaðar við útreikning prófessors M. Hann lýsti vettvangi og studdist þá við ljósmynd af vettvangi. Fyrir liggur upptaka úr öryggismyndavél, þar sem sést er bifreið ákærða hafnaði á húsveggnum. R skýrði myndirnar, sem ekki eru vel skýrar, en þar kemur fram, að hans sögn, að framljós bifreiðarinnar eru í u.þ.b. 180 cm hæð frá jörðu, sekúndubroti áður en bifreiðin skall á húsvegg hússins nr. 9 við Geirsgötu. Þetta hafi, að sögn vitnisins, verið í rökréttu samhengi við ákomuna á húsgaflinum og ákomur á bifreiðinni og skýrði R þetta nánar.

Vitnið M, prófessor í vélaverkfræði við Háskóla Íslands, vann hraðaútreikninga undir rannsókn málsins. Greinargerð hans er dagsett 16. október 2011. Í inngangskaflanum segir:

,,Hér er sett fram líkan af atburðarás þegar ökumaður bifreiðar YS-298 missir stjórn á henni á gatnamótum Geirsgötu og Tryggvagötu þegar hann ekur eftir Geirsgötu til vesturs. Ökutækið skrensar og snýst þegar það ekur yfir á miðju akrein og fer síðan hliðarskrið yfir gatnamótin, lendir á kantsteini og kastast yfir grjótbeð og lendir með vinstri afturenda inn um glugga áður en það stöðvast við vegginn eins og mynd 1 sýnir. Líkanið er sett upp til að reikna út ætlaðan ökuhraða þegar ökumaður missir stjórn á bifreiðinni. Yfirborð vegar er malbik. Samkvæmt tækniskýrslu var þurrt og bjart veður, hálfskýjað. Atburðurinn gerðist þann 12. ágúst 2011 og er verkefnið unnið samkvæmt beiðni R rannsóknarlögreglumanns, Tæknideildar Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu.

Eftirfarandi atriði eru athuguð:

· Hver er ætlaður hraði bifreiðar .....áður en ökumaður missir stjórn á henni?

· Hver er minnsti mögulegi hraðinn sem bifreiðin var á miðað við forsendur málsins?

· Hver er mesti mögulegi hraðinn sem bifreiðin var á miðað við forsendur málsins?“

Niðurstöðukaflinn er svofelldur:

,,Hér eru settar fram niðurstöður á hraðaútreikningum þegar ökumaður bifreiðar ... missir stjórn á henni á gatnamótum Geirsgötu og Tryggvagötu þegar hann ekur eftir Geirsgötu til vesturs. Hraðinn er reiknaður áður en ökutækið fer hliðarskrið. Atburðurinn gerðist þann 12. ágúst 2011.

Með tilvísun í framangreindar aðferðir og forsendur er reiknaður hraði bifreiðar... eftirfarandi:

- ætlaður hraði hennar er. 119 km/klst

- mögulegur lágmarkshraði er: 102 km/klst

- mögulegur hámarkshraði er: 136 km/klst

Þeir þættir sem ekki er tekið tillit til í útreikningunum valda því að raunverulegur hraði er meiri en útreiknaður hraði.“

M skýrði og staðfesti rannsókn sína fyrir dóminum. Hann kvað útreikning sinn byggðan á orkulögmálinu sem hann skýrði. Hann hafi tínt til alla orkulosun sem sjá megi af vettvangi. Orkulosunin sem tekið hafi verið tillit til sé skrið bifreiðarinnar, bifreiðin hafi farið yfir kantstein og gangbraut. Þarna hafi verið orkulosun, einnig þegar bifreiðin lenti á steini sem kastaðist ákveðna vegalengd. Loks kastaðist bifreiðin frá steininum yfir á húsvegg, þar sem ökutækið formbreyttist og þar varð orkulosun. Eftir þetta kastast ökutækið frá veggnum. Allir þessir þættir hafi verið teknir saman og sett sem hreyfiorka bifreiðarinnar í byrjun. M lýsti því að ekki væri tekið tillit til ákveðinna þátta, en þetta leiddi til þess að reiknaður hraði yrði lægri en raunverulegur hraði. Hann skýrði að lögmálið sem byggt væri á væri óumdeilt. Hann skýrði forsendur sem notaðar væru, svo sem skriðför sem lögreglan mældi, formbreytingar á ökutækinu sem fengnar væru úr bíltæknirannsókn sem unnin var. Auk þess hafi steinninn sem færðist úr stað verið veginn og vegalengd sem hann færðist úr stað mæld. Gögnin sem byggt hafi verið á hafi verið fullnægjandi að hans mati og skýrði hann þetta nánar, en M kvaðst hafa skoðað vettvang sjálfur með lögreglunni. Þá sé byggt á stuðlum úr fyrirliggjandi gagnagrunnum sem fengist hafi úr rannsóknum (árekstrarprófunum) sem gerðar hafi verið á ökutækjum. Hann skýrði þetta nánar og kvaðst nota 10% frávik. Svokallaðir stífnistuðlar, sem hann hafi notað við útreikningana, hafi verið í lægri kantinum miðað við ökutækið sem um ræðir. Hann kvaðst þannig, er hann reiknaði minnsta mögulega ökuhraða, hafa notað allt sem unnt sé til hraðalækkunar og því væri útilokað að bifreiðin hefði ekið hægar en 102 km hraða á klst. Hann skýrði hluti sem ekki reyndist unnt að taka með í útreikninginn, eins og aðra steina sem færðust úr stað í steinabeðinu. Hefði verið tekið tillit til þeirra hefði reiknaður ökuhraði verið hærri en sá sem hann reiknaði út. Þá hafi ekki verið tekið tillit til orkulosunar sem hafi orðið við skemmdir á húsinu sem bíllinn hafnaði á. Hefði verið tekið tillit til þessa hefði reiknaður hraði orðið hærri. Að öllu þessu sögðu kvaðst M telja að líklegast væri að ökutækið hafi farið hraðar en útreiknaður, ætlaður ökuhraði og útilokað miðað við vettvang og forsendur sem hann hafði að ökuhraðinn hafi verið lægri en reiknaður lágmarkshraði. Þannig geti ökuhraðinn ekki hafa verið lægri en 102 km á klst.

Meðal gagna er upptaka úr eftirlitsmyndavél frá höfninni. M kvaðst hafa skoðað upptökuna ramma fyrir ramma. Hann kvað vélina taka tvo ramma á sekúndu. Bifreið ákærða hafi ekki sést á 15 metra sjónsviði myndavélarinnar. Þetta þýði, miðað við sjónsviðið og tíma myndramma á sekúndu, að ökutækið hafi verið á meira en 100 km hraða, fyrst það sást ekki á upptökunni. M kvaðst, með hliðsjón af þessu útiloka að bifreiðin sem um ræðir hafi verið á 70 km hraða. Hefði svo verið, hefði bifreiðin átt að koma í ramma eftirlitsmyndavélarinnar, á vegakaflanum sem um ræðir. Útreikningur sem lýst var útiloki einnig að ökutækið hafi verið á 70 km hraða. Vitnið S rannsóknarlögreglumaður lýsti vinnu sinni að málinu, en hann var kallaður á vettvang slyssins. Hann lýsti vettvangsvinnu og fleiru og því er ákveðið var að láta fara fram bíltæknirannsókn á bifreiðinni og að fá hraðaútreikninga og vísaði hann þá til vinnu M prófessors. Hann staðfesti gögn sem hann ritaði vegna málsins. S lýsti vinnu við að skoða upptökur úr eftirlitsmyndavél sem sýnir gatnamótin þar sem bifreiðin ók yfir, áður en hún hafnaði á húsveggnum. Þar kemur fram að bifreið ákærða sást aldrei á upptökunni. Upptakan var skoðuð í dómnum og skýrði S það sem sást þar. Þetta er sama upptakan og M prófessor skoðaði og vísað var til er hans vitnisburður var rakinn að framan.

B rannsóknarlögreglumaður vann vettvangsuppdrátt. Hann skýrði og staðfesti gögn um þetta fyrir dóminum. Hann lýsti aðferð sem notuð hafi verið við vettvangsuppdráttinn. Hann kvað þessa aðferð notaða víða um lönd og hún sé mjög nákvæm, allt að 100%. B skýrði þetta nánar fyrir dóminum.

Vitnið S vann bíltæknirannsókn á ökutækinu .... Hann staðfesti og skýrði hluta niðurstaðna rannsókna sinna. Í skýrslunni segir m.a. að bíltæknirannsóknin hafi leitt í ljós að ökutækið hefði átt fyllilega að láta að stjórn á hraða sem gildir innan þéttbýlis. S skýrði þessa niðurstöðu fyrir dóminum. Spurður hvort bifreið ákærða hefði átt að láta að stjórn á þeim tíma sem slysið varð ef henni hefði verið ekið á 70 km hraða, kvað S það fara eftir því hversu snögglega væri beygt og bifreið gæti við það misst jafnvægi. Niðurstaðan væri sú að við eðlilegar aðstæður hefði bifreiðin átt að láta að stjórn við akstur 50 km á klst.

Vitnið A var farþegi í framsæti bifreiðar ákærða er slysið varð. Hann kvað ákærða hafa stöðvað á ljósum við Hörpu á leið vestur Geirsgötu. Við hlið bifreiðar ákærða var önnur bifreið sömu gerðar og í henni stelpur sem þeir hefðu horft á og lýsti hann þessu nánar, en X hafi verið aftur í bifreiðinni og veifað stúlkunum. Þegar grænt ljós kviknaði á götuvita hafi verið meiningin að aka við hlið bifreiðar stelpnanna til að fylgjast með þeim. Bifreiðarnar hafi ekki farið í spyrnu. Hann kvaðst síðan muna lítið meira, en að því kom að bifreið hafi verið fyrir framan bifreið ákærða og varð það til þess að ákærði beygði til vinstri, fram hjá þessari bifreið, en við það missti hann stjórn á bifreiðinni. A kvaðst ekki muna eftir ökuhraðanum en kvað hugsanlegt að hann hafi verið 90 km á klst., en fram kom hjá honum að hann giskaði á ökuhraðann. Nánar spurður kom fram að hann dró ályktun um ökuhraðann út frá upplýsingum sem hann hafði um málið, en hann vissi í reynd ekki hver ökuhraðinn var. Hann hafi aldrei litið á hraðamælinn. Hann kvaðst hafa talið ökuhraðann í lagi og eðlilegan.A kvað þá X báða hafa vitað að ákærði var ekki með ökuréttindi, en ekki hafi komið til tals að einhver annar en ákærði æki bifreiðinni í greint sinn. Hann vissi af umferð fyrir aftan bíl ákærða, sem var fremstur á ljósunum, eins og rakið var, ásamt bíl stúlknanna. Þá hafi einhver umferð verið á móti. A lýsti í skýrslu hjá lögreglu því að stúlkurnar í bifreiðinni við hliðina hefðu ögrað þeim og sveigt að þeim. Fyrir dómi kvaðst A ekki muna þetta vel og hann hafi reynt frá atburðinum að rifja hann ekki upp. Hann kvað skýrsluna sem hann gaf hjá lögreglu vera rétta og í minningunni hafi hann ekki upplifað ofsaakstur, en hann hafi dottið út á tímabili. Í lögregluskýrslunni lýsir A atviki sem átti sér stað á Sæbrautinni skömmu áður, en þá hefði ákærði ekið út fyrir götu og aftur inn á og næstum utan í aðra bifreið. Þessu lýsir A í skýrslunni og segir að eftir þetta hafi allir í bílnum verið í sjokki. Hann staðfesti þessa frásögn fyrir dóminum en kvaðst hafa gleymt henni þar til hann var spurður um hana.

Vitnið L var ökumaður bifreiðarinnar sem ekið var við hlið bifreiðar ákærða, skömmu áður en slysið varð. Hún kvaðst hafa verið við hlið bifreiðar ákærða á ljósum móts við H-kvk-þf. Er grænt ljós kviknaði hafi þau ekið saman af stað, hvort á sinni akrein. Fljótlega kom hún að bíl fyrir framan, en hún ók á vinstri akrein. Hún hafi ekið á eftir þessum bíl en ákærði hafi ekið fram fyrir og sveigt á milli bíla og yfir á vinstri akrein, uns hann missti stjórn á bílnum nærri gatnamótum sem í ákæru greinir. L-x-x spurð um ökuhraðann. Hún kvaðst hafa gefið í er hún lagði af stað frá umferðarljósunum á móts við H-kvk-þf en hún hefði aldrei náð miklum hraða, m.a. vegna þess að bifreið var fyrir framan hana. Ákærði hafi hins vegar gefið í og ekið fram úr eins og lýst var, en hún kvað ákærða hafa verið kominn á nokkurn hraða er hann missti stjórn á bílnum. Hún kvaðst ekki treysta sér til að giska á ökuhraða ákærða, en þetta hafi ekki verið „venjulegur“ hraði. L kvað einhverja bílaumferð hafa verið á þessum tíma en ekki mikla. Hún mundi ekki eftir umferð gangandi vegfarenda en fólk hafi staðið við götuna er slysið varð.

Vitnið SM var farþegi aftur í bifreið hjá L á þessum tíma. Hún kvað báða bílana hafa farið hratt af stað frá umferðarljósum móts við Hörpu, en L hafi hægt strax á sér þar sem bílar hafi verið fyrir framan og fólk á leið yfir götuna. Ákærði hafi ekki hægt ferðina og treysti hún sér ekki til að áætla ökuhraða hans.

Vitnið Þ var farþegi fram í bifreiðinni hjá L á þessum tíma. Hún kvaðst lítið muna eftir því er bílarnir voru stopp á ökuljósum móts við H-kvk-þf. L hafi ekið hratt af stað þaðan en bílarnir hafi aldrei verið í spyrnu og L hafi aldrei náð hámarkshraða, þar sem bílar voru fyrir framan. Síðar fór ákærði hratt fram úr bifreiðinni sem hún var í, skautaði á milli tveggja uns hann lenti á húsvegg, en þá hefði hann verið á töluverðum hraða.

Vitnið G var á bifreið sinni á umferðarljósum á Geirsgötu á vesturleið. Annar bíll hafi verið við hlið hans og hafi sá beygt inn Tryggvagötu. Er hann var kominn að gatnamótum birtist bifreið ákærða mjög skyndilega og virtist vitninu sem bíllinn tæki u-beygju og hafnaði á húsvegg. Hann kvaðst ekki átta sig á ökuhraðanum en hann hafi ekki verið eðlilegur. Vitnið kvaðst hafa ekið á 50-60 km hraða en bifreið ákærða hafi verið ekið á mun meiri hraða.

Vitnið Þ var ökumaður bifreiðar sem var að beygja af Geirsgötu inn á Tryggvagötu á þessum tíma. Hann kvaðst ekki hafa séð til bifreiðar ákærða fyrr en hann fór fram úr sér og hafnaði á húsvegg. Hann kvað ökuhraða bifreiðarinnar hafa verið töluverðan, en hann geri sér ekki grein fyrir honum. Hann kvaðst ekki muna eftir annarri umferð.

Vitnið P var farþegi í bifreið hjá Þ Er þeir beygðu inn Tryggvagötu af Geirsgötu hafi bifreið ákærða skyndilega komið á „hvílíkum“ hraða við hlið þeirra og skrikað til uns hún hafnaði á steini og síðar á húsvegg. Spurður um ökuhraðann, hafi hann örugglega verið 100 km. Hann lýsti því að fleiri bílar hefðu verið á umferðarljósunum sem um ræðir.

Vitnið I var farþegi í bifreið Þ. Þ hafi verið að beygja inn Tryggvagötu af Geirsgötu er hann sá bifreið ákærða skyndilega við hlið bifreiðar Þ. Bíllinn hafi runnið og á stein og loks á húsvegg. Hann kvaðst ekki átta sig á ökuhraða bifreiðar ákærða.

Vitnið AB var farþegi í bifreið hjá Þ. Er þeir óku inn Tryggvagötu hafi bifreið ákærða komið fram úr og runnið stjórnlaust og hafnað á kanti, steinum og síðar á húsvegg. Hann kvaðst ekki geta sagt til um ökuhraðann. Hann kvað fleiri bifreiðar hafa verið á gatnamótunum.

Vitnið SH var farþegi í bifreið Þ, sem var að beygja inn Tryggvagötu af Geirsgötu. Hann hafi skyndilega séð bifreið koma á fleygiferð og hafna á húsvegg. Bílnum hafi verið ekið töluvert hratt en hann gat ekki sagt nánar um hraðann.

Vitnið SÓ var við störf á veitingastað á gatnamótum Tryggvagötu og Geirsgötu. Hún lýsti því er hún heyrði skrans í bíl. Hún leit þá út um gluggann og sá þá bifreið ákærða hafna á húsveggnum. Hún sá ekki aðdragandann og gat ekki borið um ökuhraðann, en nokkur bílaumferð hafi verið á þessum tíma.

Vitnið GG var í bifreið á gatnamótum Geirsgötu og Tryggvagötu er bifreið hafi komið á ofsahraða við hlið hans, en hann kvaðst ekki átta sig á ökuhraða bifreiðarinnar. Aðdragandinn hafi enginn verið. Hann kvað fólk hafa verið þarna á gangi skömmu áður og lýsti hann því.

Vitnið AM var farþegi í bifreið á leið austur Tryggvagötu. Hann hefði þá séð bifreið ákærða koma á móti og missa stjórn á bifreiðinni, sem hafnaði á húsvegg. Hann kvað þetta hafa gerst mjög hratt og hann átti sig ekki á ökuhraðanum. Hann kvað nokkra bíla hafa verið á gatnamótunum er slysið varð.

Vitnið XR kvaðst hafa verið í hópi sex manna á móts við Kolaportið í Tollhúsi, er hann sá til ferða bifreiðar ákærða. Hann kvaðst hafa heyrt mikinn hávaða frá bifreiðinni er hún ók framhjá, en bifreiðinni hefði verið ekið á mikilli ferð, ofsahraða eða verið á ofsaakstri sem kalla megi, en vitnið kvaðst vera með meirapróf ökuréttinda. Bifreið ákærða hafi sveigt á milli bíla og á miklu meira hraða en aðrar bifreiðir sem þarna voru. Hann fylgdist með bifreiðinni allt þar til hún hafnaði á húsveggnum að lokum. Hann kvað einhverja umferð hafa verið þarna, en ekki mikla.

Niðurstaða

Ákærði játar sök utan ökuhraðann sem hann kvað hafa verið 70 km á klst. Fyrir liggur útreikningur M prófessors á ökuhraðanum. M skoðaði einnig upptöku eftirlitsmyndavélar og lýsti því fyrir dóminum að sú skoðun útiloki akstur undir 100 km á klst. Mörg vitni lýstu miklum ökuhraða ákærða, þótt ekki verið ráðið af þeim vitnisburði hver ökuhraðinn var. Sannað er með útreikningum M og með vitnisburði hans fyrir dómi, en gegn neitun ákærða, að ákærði ók á 102 km hraða á þeim tíma sem í ákæru greinir. Samkvæmt þessu er sannað, að mestu með játningu ákærða fyrir dómi og með útreikningum M og með öðrum gögnum málsins, að ákærði hafi gerst sekur háttsemi þá sem hann er ákærður fyrir og er gengið út frá því að ökuhraðinn hafi verið 102 km á klst. Sannað er með játningu ákærða og með öðrum gögnum málsins að afleiðingar akstursins urðu þær sem lýst er í ákærunni. Ekkert er fram komið í málinu sem bendir til annars en að örsök slyssins verði rakin til hraðakstursins.

Með háttsemi sinni hefur ákærði gerst sekur um brot gegn lagaákvæðum þeim sem í ákæru greinir, en hann ók bifreiðinni próflaus og á ofsahraða í miðborg Reykjavíkur þar sem var bílaumferð og umferð gangandi vegfarenda en mörg vitni lýstu bílaumferð og umferð ganagandi vegfaranda á þessum tíma og er um þetta vísað til vitnisburðar sem rakin var. Ákærði var án ökuréttinda sem gerir hættu af akstri hans meiri en ella. Þetta er til þess fallið að styðja þá niðurstöðu dómsins að ákærði hafi með háttsemi sinni gerst sekur um almannahættubrot, sem varðar við 168. gr. almennra hegningarlaga auk þess sem heimfæra ber brot ákærða til 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga, en ákærði stofnað lífi og heilsu A, farþega bifreiðarinnar, í augljósa hættu og raskaði umferðaröryggi og öryggi vegfarenda á akstursleiðinni á ófyrirleitinn hátt eins og lýst er í ákærunni.

Ákærði hefur ekki áður gerst brotlegur við lög. Hann var 17 ára gamall er hann framdi brot sitt sem hafði í för með sér hörmulegar afleiðingar og leiddi X til dauða. Atburðurinn sem í ákæru greinir hefur haft í för með sér þungbærar afleiðingar fyrir marga, m.a. ákærða sjálfan, eins og fram kom undir dómsmeðferð málsins. Að öllu þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákvörðuð fangelsi í 6 mánuði, en fresta skal fullnustu refsivistarinnar skilorðsbundið eins og í dómsorði greinir.

Með vísan til tilvitnaðra ákvæða umferðarlaga í ákæru skal ákærði sviptur ökurétti í 3 ár frá birtingu dómsins að telja.

Foreldrar X, þau R og L , hafa sett fram miskabótakröfur sem teknar eru upp í ákæruna. Verjandi ákærða krefst lækkunar krafnanna. Bæði eiga foreldrarnir rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Við ákvörðun miskabótanna er litið til þess að missir foreldranna var mikill, en þau misstu 17 ára gamlan son sinn í slysinu. Að þessu virtu þykja bætur til hvors um sig hæfilega ákvarðaðar 3.000.000 króna auk vaxta svo sem krafist er, en vaxtakröfunni hefur ekki verið andmælt. Dráttarvextir reiknast fá 30. júní 2012 en þá var mánuður liðinn frá því bótakröfurnar voru birtar ákærða.

Ákærði greiði 700.175 krónur í útlagðan sakarkostnað ákæruvaldsins.

Ákærði greiði A-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf héraðsdómslögmanni, skipuðum réttargæslumanni R og L , 188.250 króna réttargæsluþóknun að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði greiði B-kk-þgf N-kk-þgf hæstaréttarlögmanni 376.500 króna málsvarnarlaun að meðtöldum virðisaukaskatti, en þóknunin er fyrir vinnu lögmannsins undir rannsókn málsins og dómsmeðferð.

H-kvk-nf M-kvk-nf S-kvk-nf saksóknari flutti málið fyrir ákæruvaldið.

G-kk-nf S-x-x M-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, T, sæti fangelsi í 6 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar skilorðsbundið í 2 ár frá birtingu dómsins að telja og falli refsing hans niður að þeim tíma liðnum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði skal sviptur ökurétti 3 ár frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði R og L, hvoru um sig, 3.000.000 króna í miskabætur, í báðum tilvikum auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 12. ágúst 2011, en með dráttarvöxtum skv. 6. gr., sbr. 5. og 9. gr. vaxtalaga, frá 30. júní 2012 til greiðsludags.

Ákærði greiði 700.175 krónur í útlagðan sakarkostnað ákæruvaldsins.

Ákærði greiði A-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf héraðsdómslögmanni 188.250 króna réttargæsluþóknun.

Ákærði greiði B-kk-þgf N-kk-þgf hæstaréttarlögmanni 376.500 króna málsvarnarlaun. Tekið hefur verið tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun þóknunar lögmanna.

G-kk-nf S-x-x M-kk-nf