S-902/2007

Mál þetta er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 12. júní 2007 á hendur A, fyrir kynferðisbrot með því að hafa, aðfaranótt sunnudagsins 16. júlí 2006, í sumarbústað við X, sleikt kynfæri B, og við það notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga.

Telst þetta varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. gr. laga nr. 61/2007, sbr. áður 196. gr. laga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 40/1992.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar.

B gerir kröfu um að ákærða verði dæmd til að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 600.000, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 16. júlí 2006 þar til mánuður er liðinn frá því að bótakrafan er birt sakborningi, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. s.l. frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærða krefst þess að hún verði sýknuð af ákæru en annars að hún verði dæmd til vægustu refsingar sem lög leyfi og að refsingin verði þá bundin skilorði. Þá verði bótakröfu í ákæru vísað frá dómi en hún annars lækkuð verulega. Loks verði allur sakarkostnaður felldur á ríkissjóð, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun til handa verjanda.

Mál þetta var fyrst tekið til dóms að lokinni aðalmeðferð 7. nóvember sl. en dómurinn endurupptók málið til framhaldsmeðferðar skv. heimild í 131. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 á dómþingi 22. nóvember sl. og fór þá fram á það við sækjanda málsins að aflað yrði gagna um aðstæður á vettvangi. Voru þau gögn lögð fram á dómþingi 4. desember sl. og eftir að sækjandi og verjandi höfðu tjáð sig um þau gögn var málið á ný tekið til dóms.

Málavextir.

Föstudaginn 21. júlí 2006 mætti B hjá lögreglunni í I til að leggja fram kæru á hendur ákærðu vegna kynferðislegrar misneytingar. Skýrði hún lögreglu þá frá því að hún hefði farið með fimm vinkonum sínum í sumarbústað Y, sem sé í X, helgina 14.-16. júlí 2006. Í skýrslunni er haft eftir kæranda að aðfaranótt sunnudags hafi þær allar drukkið talsvert af áfengi og þegar nokkuð hafi verið liðið á nóttina hafi þær farið í heitan pott sem sé við sumarbústaðinn. Hafi þær verið í sundfötum þegar þær fóru í pottinn en á meðan þær voru ofan í hafi ein þeirra stungið upp á því að þær yrðu naktar í pottinum. Þær hafi setið talsverða stund í heita pottinum og drukkið áfengi. Kemur fram hjá kæranda að hún hafi verið orðin mjög ölvuð og því farið inn í sumarbústaðinn þar sem hún hafi lagst undir sæng, nakin, því hún hafi komið beint upp úr pottinum. Hafi hún lagst til svefns í neðri koju herbergis sem H og E hafi ætlað að sofa í. Segist kærandi hafa vaknað við að, D, F, H og E hafi allar staðið yfir henni. Hafi hún þá verið komin yfir í annað herbergi og hafi verið búið að klæða hana í stóran stuttermabol af F og nærbuxur hennar sjálfrar. Hafi þær allar hafa verið mjög reiðar og æstar og talað í belg og biðu. Hafi hún því átt erfitt með að gera sér grein fyrir því hvað gerst hefði. Henni hafi verið sagt að E, ákærða og F hafi setið í stofunni en ákærða hafi svo staðið upp og farið á salernið að þær töldu. E hafi svo verið litið inn í herbergið þar sem kærandi svaf og hafi E þá séð hvar ákærða var með höfuðið „í klofinu“ á henni. E hafi þá lokað hurðinni að herberginu og kallað þær til sem sátu inni í stofunni en síðan hafi þær farið aftur inn í herbergið þar sem kærandi svaf við hlið ákærðu eftir að hafa vakið D. Hafi henni verið sagt að ákærða hafi legið við hliðina á henni og hafi þær séð hreyfingu undir sænginni sem væri eins og hönd ákærðu hafi leitað niður á við milli fóta hennar.

Ákærða gaf skýrslu hjá rannsóknardeild lögreglunnar 4. október 2006. Kemur þar fram að umrædda helgi hafi þær verið saman nokkrar vinkonur í umræddum sumarbústað. Á laugardagskvöldinu hafi þær drukkið áfengi og verið í heita pottinum. Flestar hafi þær verið nokkuð ölvaðar. Á meðan hún, E og kærandi hafi verið saman í pottinum hafi þær ákveðið að fara úr sundfötum og vera þar naktar. Minni hana að sjálf hafi hún verið ofan í pottinum þar til allar hinar hafi verið farnar upp úr. Einhvern tímann um kvöldið hafi þær rætt allar saman um kynlíf og hafi hún meðal annars sagt þeim frá því að hún hefði meiri áhuga á því að vera með stelpum en strákum en sagði jafnframt að hún hefði ekki þorað að ganga alla leið í þeim efnum þó að hún hefði verið í sambandi með stelpu. Í framhaldi af þessu hafi hún og kærandi rætt einar saman í trúnaði, fyrst á salerninu og síðan inni í herbergi, og hafi kærandi þá hvatt hana til að opna sig gagnvart þessari stelpu sem hún hefði verið í sambandi við. Hafi þær báðar farið naktar inn í herbergið en hún hafi tekið þangað með sér sængina sína sem var frammi í stofunni þar sem hún svaf fyrstu nóttina ásamt kæranda. Þar inni hafi þær rætt saman í einrúmi og hún viti ekki betur en að þær hafi báðar sofnað þarna. Hún kannist ekki við að neitt annað hafi gerst á milli þeirra en að þær hafi talað saman. Það hafi síðan verið einhvern tímann um nóttina sem F hafi vakið sig með því að ýta við sér og spurt hvort þetta væri satt. Hún hafi þá spurt á móti, hvað væri satt. Hafi F þá sagt henni hvað hún hafi haft eftir D um það hvað hún hafi séð og að ákærða hafi verið með höfuðið á milli fótanna á kæranda. Hafi ákærða ekki kannast við að um eitthvað slíkt hefði verið að ræða og hafi hún beðið kæranda um að staðfesta að svo hafi ekki verið. Hún hafi einnig beðið kæranda að segja stelpunum sannleikann og spurt hana hvort hún hafi gert henni eitthvað og hafi kærandi þá svarað því neitandi. Er svo haft eftir ákærðu að ekkert kynferðislegt hafi gerst á milli hennar og kæranda meðan þær hafi verið saman inni í herberginu. Hefði eitthvað gerst sem kalla mætti kynferðisleg samskipti á milli þeirra þá hefði hún ekki gert neitt slíkt nema með hennar samþykki en hún muni ekki eftir því að neitt slíkt hafi gerst og hún telji hér vera um rangar sakir á hendur sér að ræða.

Framburðir fyrir dómi.

Ákærða skýrði frá því að þær vinkonurnar hefðu eftir kvöldmatinn í greint sinn neytt áfengis og setið saman og spjallað. Hefði talið meðal annars borist að því að ákærða hefði átt í sambandi við aðra konu. Hefðu vinkonurnar þá spurt hana út í hvernig kynlíf tveggja kvenna væri. Kvaðst ákærða í þessum samræðum hafa tekið fram að hún hefði slitið þessu sambandi þar sem hún hefði ekki verið tilbúin til að vera með stelpu. Einhvern tímann eftir þetta hefðu þær allar nema H farið í heitan pott þarna á staðnum, setið þar saman og spjallað. D hefði hins vegar verið orðin mjög drukkin og ekki staldrað eins lengi við í pottinum. Um ölvunarástand hinna sagði hún að þær hefðu allar verið nokkuð ölvaðar en þó líklega síst H og F. Í fyrstu hefðu þær verið naktar í pottinum í einhvern tíma en nokkru seinna hefðu þær allar klætt sig aftur í sundfötin og farið þannig upp úr pottinum. Eftir að þær hefðu setið í pottinum nokkra stund og rætt saman hefðu hinar stelpurnar ein af annarri farið upp úr þar til ákærða kvaðst hafi setið ein eftir. Hefði hún setið nokkra stund ein og rætt þá við vin sinn í síma. Að því loknu hefði hún farið á klósettið og meðal annars farið þar í sturtu. Á meðan hefði kærandi og komið þar inn. Hefðu þær spjallað saman nokkra stund á opinskáan hátt, aðallega um kynlíf. Því næst hefðu þær farið saman inn í herbergið við hliðina á baðinu, sem sé með einu tvíbreiðu hjónarúmi, og rætt þar málin áfram. Hefðu þær lagst þar hlið við hlið, kærandi fyrir innan, við gluggann, en hún sjálf fyrir framan, og gæti hún ekki áttað sig á hvort önnur hefði sofnað á undan hinni. Kvaðst ákærða telja að hún hefði þó áður náð í sængina sína því hún hefði verið með hana þegar hún hefði verið vakin. Sérstaklega aðspurð hvort hún væri viss um að þær hefðu ekki farið inn í kojuherbergið sagðist ákærða vera viss um það og að hún hefði ekki farið inn í það fyrr en eftir að hún hefði verið vakin upp um nóttina. Ákærða lýsti því að það næsta sem hún hefði vitað af sér væri þegar hún hefði verið vakin upp með látum af F sem hefði kallað:„Er þetta satt, er þetta satt? D sagði okkur frá þessu?“ Sagðist ákærða ekki hafa haft hugmynd um hvað F hefði átt við. Á þessu andartaki hefðu hinar stelpurnar einnig komið þarna að, líklega fyrst E, síðan H og loks D, og hefðu þær þá sagt henni frá því sem ætti að hafa gerst. Hefði andrúmsloftið verið rafmagnað. Kvaðst ákærða þá hafa spurt kæranda: „Gerði ég eitthvað? Segðu þeim satt. Gerði ég eitthvað?“ og þá hefði kærandi svarað nei. Í framhaldi hefði kærandi farið yfir í kojuherbergið en sjálf hefði hún setið þarna eitthvað áfram, hálfvönkuð, með hinar stelpurnar talandi yfir sér. Spurð hvort hún hefði sagt við þær að kærandi hefði beðið hana um að sleikja sig sagði ákærða það ekki vera rétt. Hins vegar kvaðst hún kannast við að hafa sagt að þetta væri milli sín og kæranda. Hefði hún verið að tala við kæranda og verið með þessu að reyna að róa stelpurnar niður því sjálf hefði hún ekkert gert af sér. Kvað ákærða þessar umræður á milli hennar og stelpnanna hafa haldið áfram með þessum hætti í nokkurn tíma. Smám saman hefði andrúmsloftið þó orðið rólegra og hefði hún þá lagst aftur til svefns á svefnsófann inni í stofunni. Hún hefði svo vaknað við að stelpurnar voru að þrífa bústaðinn. Hefði þetta mál þá ekki borið neitt á góma. Að því loknu hefðu þær allar haldið heim á leið. Sjálf hefði hún orðið samferða E og D og hefði þetta mál ekkert verið rætt á leiðinni né hefði hún hitt þær eftir þetta.

Sérstaklega aðspurð neitaði ákærða að hafa sleikt kynfæri B í umrætt sinn eða að hafa með öðrum hætti átt í einhverjum kynferðislegum samskiptum við hana. Sagðist ákærða hvorki fyrr né síðar hafa verið með annarri konu en þeirri sem um hefði verið rætt við borðhaldið í sumarbústaðnum. Hefði henni fundist það ekki eiga við sig og væri hún nú í föstu sambandi við karlmann. Þegar borin voru undir ákærðu þau ummæli sem höfð eru eftir henni í lögregluskýrslu þar sem segir „Hefði eitthvað það gerst sem kalla mætti kynferðisleg samskipti á milli okkar þá hefði ég ekki gert neitt slíkt nema með hennar samþykki en ég man ekki eftir að neitt slíkt hafi gerst...“ sagði hún þetta vera orðalag lögreglumannsins. Ákærða kvaðst ekki hafa áttað sig á því þegar skýrsla var tekin af henni hjá lögreglu hversu alvarlegar sakargiftir á hendur henni mál þetta snerist um. Um sína persónulegu hagi sagðist ákærða vera öryrki og óvinnufær þar sem hún hafi þríhryggbrotnað þegar hún hafi verið 15 ára. Búi hún ein með tveimur börnum sínum.

Vitnið B, kærandi máls þessa, sagði að þær vinkonurnar hefðu setið lengi og spjallað saman eftir borðhaldið umrætt kvöld. Hafi þær rætt um allt milli himins og jarðar en hún kvaðst ekki muna eftir því sérstaklega að eitthvað hefði verið rætt um kynhneigð ákærðu eða hluti því tengda. Kvaðst hún sjálf hafa verið mjög ölvuð og hinar allar verið töluvert ölvaðar. Einhvern tímann um kvöldið, líklega upp úr miðnætti, hefðu þær farið í heitan pott þarna á staðnum. Hefðu þær drukkið þar saman úr flösku af Opal, sem þær gerðu yfirleitt ekki, enda hefði hugmyndin verið sú að sleppa fram af sér beislinu þetta kvöld, borða, drekka, spila og hafa gaman. Hefðu þær farið úr sundfötunum en ekki kvaðst vitnið minnast þess hver átt hefði hugmyndina að því. D hefði síðan farið fyrst upp úr pottinum og sagst ætla að fara að sofa. Sjálf kvaðst vitnið hafa farið fljótlega þar á eftir, enda hefði hún verið orðin þreytt og ölvuð. Hefði hún farið með handklæði vafið utan um sig inn í herbergi, þar sem þær H og E hefðu sofið nóttina áður, og lagst þar til svefns með handklæðið enn vafið um sig. Hefði herbergið verið með koju og neðra rúmið verið breiðara en það efra, hugsanlega um 1,20 m að breidd. Vitnið kvaðst aðspurð ekki hafa sofið þarna nóttina á undan því hún hefði þá sofið á svefnsófa í stofunni með ákærðu. Hún hefði hins vegar valið að leggjast þarna til að geta sofnað því hinar stelpurnar hefðu þá ekki verið sofnaðar. Það næsta sem hún hefði síðan vitað væri það að stelpurnar hefðu vakið hana í herbergi D og F, sem sé með tvíbreiðu hjónarúmi og sé við hliðina á herberginu þar sem hún hefði sofnað. Kvaðst hún ekki hafa hugmynd um hvernig hún hefði komist þangað inn en henni hefði verið sagt eftir á að henni hefði verið dröslað þangað. Hefði hún vaknað við að verið var að klæða hana í bol og að D hefði æpt á hana „vildirðu þetta, vildirðu þetta?“ Kvaðst vitnið hafa enn verið verulega ölvuð og ringluð auk þess að hafa orðið verulega skelkuð vegna látanna. Hefði hún því svarað þessu játandi án þess að hafa hugmynd um hverju hún hefði verið að játa. Nánar aðspurð um ástæður þess að hún hefði svarað þessari spurningu játandi sagði vitnið að inn í það hefði kannski spilað að hún hefði viljað friða D og fá hana út úr herberginu svo hún sjálf gæti þá talað betur við F og bara að fá stelpurnar til að hætta þessum hávaða og látum. Stelpurnar hefðu síðan náð í ákærðu og hefði hún komið inn í herbergið með sæng utan um sig. Það eina sem hún myndi um ákærðu þarna inni væri það að hún hefði verið sú eina sem ekki hefði verið æst og reið. Vitnið kvaðst eftir þetta hafa farið á klósettið og hefði ákærða komið þangað á eftir sér og þær eitthvað rætt þar saman. Eftir þetta hefði hún lagt sig stutt í þessu sama herbergi en fljótlega hefði hún farið yfir í kojuherbergið þar sem hún hefði sofið um nóttina og sofið þar eitthvað áfram. Þegar hún hefði svo vaknað morguninn eftir hefðu H og E sagt henni betur hvað gerst hefði. Hefði E sagt sér frá því að þegar hún hefði farið inn í herbergið um nóttina þá hefði hún séð ákærðu með höfuðið á milli fóta vitnisins. Hefði hún svo látið hinar stelpurnar sem voru í stofunni vita og að þær hefðu í framhaldi líka kíkt inn í herbergið.

Kærandi kvaðst ekki kannast við að hafa rætt eitthvað við ákærðu inni í baðherbergi sumarbústaðarins strax eftir að hafa farið upp úr pottinum. Þá kvaðst hún ekki minnast þess að þær tvær hefðu um kvöldið rætt eitthvað um kynhneigð ákærðu eða þá hvernig tvær konur stunduðu saman kynlíf. Ekki kannaðist hún heldur við að þetta hefði verið rætt innan hópsins fyrr um kvöldið. Þær ákærða hefðu hins vegar farið á „trúnó“ áður en hópurinn fór í pottinn og hefðu þær þá rætt saman við útidyr hússins meðal annars um reynslu kæranda af að vera í fjarsambandi við kærasta sinn og fyrri reynslu ákærðu af fjarsambandi við konu. Kvaðst kærandi ekki hafa litið á kynhneigð ákærðu sem eitthvert vandamál í samskiptum þeirra enda hefði hún þekkt ákærðu frá því hún var þriggja ára. Sérstaklega aðspurð hvort hún hefði orðið vör við einhver líkamleg einkenni vegna hins kærða atburðar, strax eftir að hún vaknaði, sagðist hún ekki hafa merkt það. Aðspurð hvort eitthvert samband hefði verið á milli hennar og ákærðu að ferðinni lokinni sagðist kærandi hafa fengið frá ákærðu tvö sms-skeyti. Í því fyrra, sem rakið sé í lögregluskýrslu vitnisins, komi fram að ákærða skilji ekkert í því hvers vegna vitnið sé svo reið, engin ástæða sé til þess. En í hinu seinna hefði ákærða sagst ekki muna að nokkuð rangt hefði gerst en ef eitthvað slíkt hefði gerst þá biðjist hún innilega afsökunar á því, hvort sem eitthvað slíkt hefði gerst eða ekki. Þá hefði hún jafnframt spurt hvort hún mætti hringja í vitnið til að ræða þessi mál.

Aðspurð um áhrif þessa atburðar á líf hennar sagði vitnið að hún væri hrædd, meðal annars við ákærðu. Hún væri almennt meira á varðbergi en áður og fyndist að hún hefði verið niðurlægð. Þá fyndist henni óþægilegt að hitta fólk sem vissi hvað gerst hefði. Hefði hún á ákveðnu tímabili verið langt niðri vegna þessa, haft martraðir og grátið. Kvaðst hún hafa leitað sér aðstoðar sérfræðings á þessu sviði sem hefði hjálpað henni mikið. Hefði hún ekki treyst sér til að gera neitt í þessu máli fyrr en eftir að hafa rætt um það við hana. Sagðist hún þá hafa ákveðið að leggja fram kæru vegna málsins eftir að hafa rætt málið ítarlega við systur sína D og vinkonurnar E, H og F.

Vitnið H lýsti því að ákærða, ásamt kæranda, E og F, hefðu farið saman í heita pottinn í sumarbústaðnum og eftir hvatningu frá ákærðu hefðu þær allar verið naktar. Sjálf kvaðst vitnið ekki hafa farið ofan í pottinn heldur setið hjá þeim við hliðina á pottinum. D hefði áður en þetta gerðist verið farin inn að sofa. Eftir að hafa verið í heita pottinum í einhvern tíma hefði kærandi farið upp úr og inn. Vitnið kvaðst sjálf hafa farið inn nokkru síðar og síðan einnig F og E. Ákærða hefði hins vegar setið eitthvað áfram ein. Hefðu þær þrjár, F, hún og E, allar farið í sturtu og að því loknu hefðu þær E blásið á sér hárið inni í kojuherberginu. Hefði kærandi legið þar sofandi á bakinu, nakin, með sæng yfir sér að hluta. Sagði vitnið þær E hafa reynt að vekja hana með því að blása með hárblásaranum framan í hana en það hefði ekki gengið og hefði þeim virst sem hún svæfi „áfengisdauða“. Þá hefði F sagt þeim stuttu síðar að hún hefði reynt að klípa hana í kinnina en að hún hefði þá engin viðbrögð sýnt. Eftir þetta hefðu þær E, F og hún sjálf eldað hamborgara og hefðu þær líklega verið hálfnaðar að borða þegar ákærða kom upp úr pottinum. Kvaðst vitnið ekki muna hvort ákærða hefði eitthvað rætt við þær í leiðinni eða farið beint inn, en þær hefðu talið að hún hefði farið í sturtu. Þegar þær hefðu lokið við að borða, líklega um tíu mínútum síðar, hefði E þurft að bregða sér inn í herbergi sitt þar sem kærandi hefði sofið. Hefði hún komið mjög fljótlega aftur, alveg í sjokki, og sagt að eitthvað væri þar í gangi á milli ákærðu og kæranda og beðið þær um að fara inn og kanna það nánar. Kvaðst H hafa farið fyrst inn í herbergið. Hefði kærandi þá legið þar með uppsetta fætur og sængina ofan á sér. Enga hreyfingu hefði þar verið að sjá og ekkert hljóð hefði heldur komið þaðan. Kvaðst vitnið hafa gripið sængina, þar sem þetta hafi verið hennar sæng, og lyft henni og hefði ákærða þá legið með höfuðið á milli fóta kæranda. Hafi þetta strax virkað þannig á sig að um eitthvað kynferðislegt væri að ræða enda þótt hún hefði ekki getað séð örugglega hvort svo hefði verið í raun. Kvaðst hún hafa spurt ákærðu hvað þarna væri um að vera og hefði hún þá engu svarað. Ákærða hefði hins vegar lagst við hliðina á kæranda sem legið hefði þarna hreyfingarlaus að öðru leyti en því að hún hefði rétt úr fótunum. F hefði svo komið á eftir sér í dyragættina á herberginu og hefði hún staðið þar þegar vitnið sagðist hafa gengið þaðan út með sængina í hendi. Kvaðst vitnið lítið hafa komið að samræðum við kærðu og ákærðu í kjölfar þessa um nóttina en kærandi hafi virkað á sig sem illa áttuð á stað og stund. Hún hefði síðar um nóttina lagst aftur til svefns í sama herbergi og vitnið. Hefði hún grátið en sofnað út frá því. Áður hefði hún þó beðið vitnið um að gæta sín.

Spurð hvort hún hefði orðið vör við að ákærða kæmi stuttu síðar inn í stofu til að ná í sæng sagðist vitnið ekki minnast þess, enda hefði sæng ákærðu ekki verið inni í herberginu hjá henni og kæranda þegar þær komu að heldur hafi ákærða náð í sængina eftir að atvik þetta var komið upp. Um tengslin í vinahópnum sagði H að hún, E og D væru allar vinkonur. Þá hafi hún þekkt ákærðu frá því að hún var 6 ára og D og kærandi væru systur. Allar hefðu þær verið búnar að neyta nokkurs áfengis en kærandi og ákærða hefðu verið áberandi mest ölvaðar. Sagði vitnið ákærðu og kæranda hafa sofið nóttina áður á tvíbreiðum svefnbekk inni í stofu, D og F hefðu sofið í hjónarúmsherberginu en hún sjálf og E hefðu sofið í kojuherberginu.

Vitnið D lýsti því að eftir að hópurinn hefði lokið við að borða kvöldmatinn þetta kvöld hefðu þær setið áfram og spjallað í nokkurn tíma. Hefði tal þeirra meðal annars borist að kynlífi og í því sambandi hefði ákærða þá eitthvað verið spurð út í það hvernig kynlíf milli tveggja kvenna væri. Vitnið kvaðst hins vegar ekki hafa orðið vör við að ákærða og kærandi hefðu á einhverjum tímapunkti brugðið sér afsíðis til að ræða saman. Eftir þetta kvaðst vitnið hafa farið í pottinn smástund en farið aftur upp úr honum áður en hinar fóru í hann. Hefði hún þá farið inn í herbergi til að sofa. Einhvern tímann um nóttina hefði F svo komið og vakið sig og skýrt sér frá því hvað gerst hefði. Hefðu þær þá farið saman fram og að herberginu með kojunum. Hefðu þær staðið þar saman við dyrnar, hún sjálf vinstra megin við dyrnar en F hægra megin, og hefði því eingöngu F séð inn í herbergið inn um rifu sem verið hafi á dyragættinni. Hefði F sagst hafa séð einhverja hreyfingu og allavega sagt „nú er nóg komið“. Hefði hún svo „þrumað upp“ hurðinni og hefðu þær kærandi og ákærða þá legið báðar naktar í rúminu. Hefði F rifið kæranda upp úr rúminu og kvaðst vitnið í raun ekki hafa séð kæranda fyrr en F hefði verið búin að taka undir hana og reisa hana eitthvað upp. Þær hefðu síðan borið hana saman yfir í herbergið við hliðina. Þar hefði síðan allt farið upp í loft í æsingi. Vitnið kvaðst sjálf hafa verið mjög æst og í uppnámi og sagðist hafa spurt kæranda ítrekað: „Vildirðu þetta, vildirðu þetta?“ Kærandi hefði orðið hrædd og svarað þessu játandi þar sem hún hefði trúlega ekki áttað sig á því hverju hún væri að svara. Ákærða hefði fljótlega komið þar inn, og verið þá búin að sveipa sæng utan um sig, og hefðu hinar stelpurnar þá öskrað á hana en ákærða stöðugt neitað ásökunum þeirra. Á einhverjum tímapunkti hefði ákærða svo sagt: „Þetta er á milli okkar. Við vorum að tala saman. Við vorum búnar að ræða málin, þetta er eingöngu á milli okkar.“ Vitnið kvaðst ekkert vita hvað ákærða hefði verið að tala um og hún hefði ekkert spurt út í það.

Sérstaklega aðspurð sagði vitnið að H og E hefðu verið einhvers staðar frammi þegar þær F fóru inn í herbergið til kæranda og ákærðu. Kvaðst hún ekki minnast þess að H hefði komið þarna að á sama tíma. Vitnið kannaðist aðspurð við að þær E, H, F og kærandi hefðu rætt allar saman um hvað gera ætti í málinu, bæði áður en lögreglurannsókn hófst og eftir það.

Vitnið E skýrði frá því að eftir kvöldmatinn hefðu þær vinkonurnar setið saman og fengið sér í glas. Hefðu þær spjallað saman, spilað, sungið og haft gaman fram eftir kvöldi. Kannaðist vitnið við að ákærða og kærandi hefðu einhvern tímann á þessum tíma brugðið sér afsíðis til að ræða tvær saman einhver mál en ekki sagðist hún hafa neina vitneskju um það sem þeim fór í milli. Líklega hefði svo verið komið eitthvað fram yfir miðnætti þegar þær hefðu ákveðið að fara í pottinn. Tvær þeirra, H og F, hefðu þó líklega eingöngu setið við pottinn með fæturna ofan í, en hún sjálf, kærandi, D og ákærða hefðu setið ofan í. Hefðu þær ákveðið að fara úr sundfötunum og kvaðst vitnið ekki minnast þess að frumkvæði um þetta hefði komið frá ákærðu heldur hafi þær ákveðið þetta sameiginlega. Þær hefðu setið og spjallað saman í pottinum í nokkurn tíma. D hefði þó farið fyrst upp úr og farið inn að sofa. Kærandi hefði því næst farið upp úr og sagst ætla að fara í sturtu og að sofa. Sjálf kvaðst vitnið hafa farið upp úr á svipuðum tíma og F og H en ákærða hefði setið ein eftir. Sagðist vitnið hafa farið í sturtu þegar hún kom inn. Eftir sturtuna hefði hún farið inn í herbergið með kojunum, þar sem hún og H hefðu haft sína aðstöðu, og hefði kærandi þá legið þar í neðri kojunni. Sagði vitnið að hún og H hefðu verið inni í herberginu að blása á sér hárið og klæða sig en á meðan hefði kærandi legið þar alveg hreyfingarlaus. Hefðu þær verið að gera að gamni sínu með að blása framan í hana og reyna að vekja hana en það hefði ekki tekist þar sem hún hefði verið steinsofandi. Hefðu þær að svo búnu farið út úr herberginu og lokað á eftir sér. Hefðu þær þá ákveðið að grilla sér hamborgara. Á þessum tíma hefði ákærða enn verið í pottinum. Hún hefði hins vegar komið upp úr þegar þær voru að borða. Hefði hún komið til þeirra, með handklæði utan um sig, og sest hjá þeim smástund en ekki viljað borða. Eftir það hefði hún staðið upp og farið fram. Hefðu þær þá álitið að hún væri að fara í sturtu. Hún kvaðst þó ekkert hafa heyrt í ákærðu eftir að hún fór inn. Nokkru síðar, kannski um 10 mínútum seinna, kvaðst hún svo hafa þurft að skreppa inn í herbergi. Hefði hún opnað dyrnar og þá séð mjög greinilega hvar ákærða kraup á milli fóta kæranda og var með munninn „í klofinu“ á henni þar sem hún lá á bakinu í rúminu, hreyfingarlaus, allsnakin og án þess að hafa neitt yfir sér. Beðin um að lýsa þessari aðstöðu enn frekar sagði vitnið að kærandi hefði legið á bakinu með fæturna útglennta og höfuðið nær dyrunum en andlit ákærðu hefði snúið í átt til dyranna. Ljós hefði logað í herberginu. Kvaðst vitnið hafa séð ákærðu hafa munnmök við kæranda, það er sleikja kynfæri hennar. Sagði hún ákærðu hafa í sömu andrá litið upp og í augu vitnisins. Kvað hún svip hennar sitja mjög greinilega í minni sér án þess að geta lýst honum nánar umfram það að segja að hann hefði borið greinileg merki undrunar og þess að ákærðu hefði verið brugðið. Vitnið kvaðst hafa lokað hurðinni fljótt aftur enda hefði henni sjálfri orðið bilt við. Sagðist hún strax hafa farið fram og sagt þeim H og F frá því sem hún hefði séð. Hefðu þær þá farið til að athuga málið og hefði H líklega farið á undan. Sjálf kvaðst hún hafa orðið eftir inni í stofunni í eins konar áfalli.

Aðspurð sagði vitnið frá því að einhvern tímann eftir þetta, eða eftir að kærandi hefði verið lögst aftur í neðri koju H, þar sem hún hefði sofnað, hefði hún heyrt ákærðu segja við kæranda að kærandi hefði viljað þetta og beðið hana um að tala við sig einslega. Hefði kærandi ekki viljað tala við ákærðu. Sjálf kvaðst vitnið þá hafa legið í efri kojunni og hlustað á. Hefði ákærða virst alldrukkin eins og þær kannski allar. Annars kvaðst vitnið lítið hafa rætt sjálf við kæranda strax eftir að þetta kom upp. Hefðu það aðallega verið F og D sem það hafi gert. Spurð hvort eitthvað hefði verið rætt um kynhneigð ákærðu umrætt kvöld kvaðst vitnið minnast þess að í samræðum þeirra eftir borðhaldið hefði ákærða skýrt þeim frá því í fyrsta skipti að hún hefði verið í sambandi við aðra konu. Einnig staðfesti vitnið að rétt væri haft eftir sér í lögregluskýrslu þar sem fram kemur að ákærða hefði í þessum sömu samræðum verið spurð hvernig konur gerðu það og að hún hefði þá meðal annars sagt að hún væri svo óörugg með sjálfa sig að hún vildi ekki láta sleikja kynfæri sín heldur vildi hún frekar framkvæma sjálf. Þá staðfesti hún og að rétt væri, það sem kæmi fram í lögregluskýrslu, að ákærða hefði sagt við vitnið og H að kærandi hefði viljað þetta og að kærandi hefði beðið ákærðu um að sleikja sig að neðan þegar þær tvær hefðu fyrr um kvöldið rætt um kynferðisleg vandamál.

Nánar spurð út í þann mun sem væri á framburði hennar hjá lögreglu og fyrir dómi sem fælist í því að hjá lögreglu hefði hún talið fullvíst að ákærða hefði verið að sleikja kynfæri kæranda en fyrir dómi að hún hefði séð ákærðu sleikja kynfæri hennar, sagði vitnið að framburður hennar fyrir dómi sé það sem hún sá í raun og hún myndi það svo. Hið skráða orðalag í lögregluskýrslu sé ekki alveg rétt. Hins vegar væri frásögn hennar hjá lögreglu um að ákærða hefði átt frumkvæði að því að þær færu úr sundfötunum í heita pottinum líklega réttari en það sem hún hefði skýrt frá sjálfstætt fyrir dóminum að þetta hefði verið þeirra sameiginlega ákvörðun. Meira en ár væri liðið frá þessum atburðum og rifjaðist þetta upp fyrir henni þegar henni væri á þetta bent fyrir dóminum.

Vitnið F sagði að eftir kvöldmatinn umrætt kvöld hefði hópurinn setið saman fram eftir kvöldi og spjallað, spilað og fengið sér í glas. Kannaðist vitnið við að eitthvað hefði talið borist að því að ákærða ætti kærasta sem byggi erlendis. Þá hefðu þær hinar eitthvað spurt hana út í hvernig hefði verið að vera í sambandi við stelpu. Þegar nokkuð hefði verið liðið á kvöldið hefðu þær ákveðið að fara í heitan pott þarna á staðnum. Kvaðst vitnið þá hafa farið út í þeim tilgangi að láta vatn renna í pottinn. Hefði hún gengið út um útidyrnar í því skyni og þá tekið eftir því hvar ákærða og kærandi stóðu þar álengdar og voru á „trúnó“ en hún kvaðst ekkert vita um hvað þær hefðu rætt þar sín í milli. Upp úr því hefði hún sjálf, kærandi, E og ákærða farið í pottinn. H hefði staðið hjá þeim án þess að fara ofan í en D hefði verið farin inn til sín að sofa. Fljótlega eftir að ofan í pottinn hafi verið komið hafi þær ákveðið að fara úr sundfötunum og minntist vitnið þess ekki að neinn einn hefði átt frumkvæði að því og ekki heldur að þar hefði eitthvað verið rætt um kynferðismál. Allar hefðu þær verið ölvaðar og kvaðst hún ekki getað dæmt um hvort kærandi hefði verið ölvaðri en hinar. Kærandi hefði farið fyrst upp úr og síðan E. Sjálf hefði hún farið inn rétt á efir. Ákærða hefði hins vegar setið þar eitthvað lengur og talað í síma. Hefðu þær E og H verið komnar inn í herbergi og verið að blása þar á sér hárið þegar vitnið kom inn. Hafi kærandi þá legið þar sofandi með handklæði vafið utan um sig. Hefðu þær þá ætlað að reyna að vekja hana með því beina hárblásaranum framan í hana. Einnig kvaðst vitnið hafa gefið kæranda léttan selbita á kinnina. Þessar tilraunir þeirra til að vekja hana og fá hana til að halda fjörinu áfram hefðu hins vegar engan árangur borið og hefði H þá breytt sængina sína yfir kæranda. Í framhaldi hefðu þær farið fram og ætlað að fá sér að borða. Ákærða hefði stuttu seinna komið upp úr pottinum og sest stutt hjá þeim þegar þær hafi verið nýbyrjaðar að borða. Hún hefði svo farið inn og hefðu þær þá gert ráð fyrir að hún væri að fara í sturtu. E hefði svo átt eitthvert erindi inn í herbergi sitt, líklega 15-30 mínútum seinna. Hún hefði þó komið fljótt til baka og sagt þeim að ákærða væri þar með höfuðið í „klofinu“ á kæranda. Hún sjálf og H hefðu þá strax farið að herberginu. Hefði H komið að herberginu á undan, opnað dyrnar og farið inn en sjálf kvaðst vitnið hafa farið inn í hitt herbergið til að vekja D og fá hana með sér. Þær hefðu svo komið saman fram. Hefði D, og líklega einnig H, staðið örlítið til hliðar við sig, nær útidyrahurðinni, þegar vitnið hefði kíkt inn í herbergið og þá séð hvar ákærða lá við hliðina á kæranda og með hönd sína í „klofinu“ á henni. Kærandi hefði að vísu verið annað hvort með yfir sér sæng eða handklæði, en það hefði þó ekki náð að hylja hana nema að hluta þannig að vitnið hefði séð að kærandi lá ber fyrir innan ákærðu. Kvaðst hún hafa séð hvar höndin var og að hún hefði séð hreyfingu á hendinni. Kvaðst vitnið hafa séð þetta mjög greinilega og hefði henni sýnst ákærða vera vel vakandi. Hefði ljós verið kveikt í herberginu og hefði rúmið blasað við þegar dyrnar voru opnaðar. Kvaðst vitnið þá hafa sagt „nú er nóg komið“ og farið inn í herbergið. Hefði hún tekið kæranda upp úr rúminu, með hjálp D, og borið hana inn í herbergi þeirra við hliðina.

Vitnið sagði að ákærða hefði eftir að þetta kom upp um nóttina haldið því fram að þeim hinum kæmi þetta ekkert við. Þær kærandi hefðu rætt þetta sín í milli og að þetta hefði verið þeirra ákvörðun. Kærandi hefði viljað þetta og hefði ákærða ásakað þær um að vera með fordóma í garð lesbía. Aðspurð um rúmið, þar sem þær ákærða og kærandi hefðu legið saman, sagði vitnið að um væri að ræða koju sem væri einbreið að ofan en ein og hálf breidd að neðan. Loks sagði vitnið að allur hópurinn, fyrir utan ákærðu, hefði hist nokkrum sinnum eftir þennan atburð, bæði áður en lögregluskýrslur voru teknar og eins síðar, og rætt um þessa atburði. Hefði það bæði verið gert til að hjálpa kæranda að meta hvort hún ætti að kæra og eins hefði augljóslega verið nauðsynlegt fyrir kæranda að tala um þetta.

Vitnið E-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf félagsráðgjafi staðfesti að kærandi hefði komið í fimm viðtöl til hennar á tímabilinu júlí til ágúst 2006. Kvaðst hún hafa 25 ára reynslu í fjölskyldu-, hjóna- og einstaklingsmeðferð og handleiðslu. Hefði hún útskrifast sem félagsráðgjafi 1983, útskrifast úr fjölskyldumeðferðarnámi 1985 og lokið handleiðslunámi 1987. Auk þess hefði hún sótt mikinn fjölda endurmenntunarnámskeiða á þessu sviði. Kvaðst hún starfa nú fyrir fjölskylduþjónustu kirkjunnar en þar á undan hefði hún meðal annars starfað fyrir Barnaverndarstofu, geðdeild Landspítala og unglingaheimili ríkisins. Hafi hún í sínu starfi komið að fjölmörgum kynferðisbrotamálum. Lýsti hún því hvað komið hefði fram í viðtölum við kæranda á svipaðan hátt og hún hefur gert í vottorði sem hún gaf út vegna máls þessa. Sagði hún kæranda hafa enn sýnt merki um lost þegar hún hefði komið fyrst til meðferðar. Kvaðst hún sjálf ekki hafa verið í vafa um, miðað við þau tilfinningalegu viðbrögð sem kærandi hefði sýnt í meðferðinni og að hún hefði virst á allan hátt mjög trúverðug, að frásögn hennar af því sem gerðist umrætt sinn væri rétt.

Niðurstaða.

Ákærða hefur neitað sök og fullyrðir að ekkert kynferðislegt hafi átt sér stað á milli hennar og kæranda.

Þegar virtur er framburður ákærðu og vitna um rás atburða eftir að ákærða fer upp úr pottinum er það mat dómsins að framburður ákærðu skeri sig þar nokkuð úr. Heldur hún því fram að skömmu eftir að hún hafi farið inn á baðherbergið hafi kærandi komið þar inn og hafi þær spjallað þar saman nokkra stund, aðallega um kynlíf. Að því loknu hafi þær farið saman inn í herbergi með tvíbreiðu hjónarúmi, milli baðherbergisins og kojuherbergisins, og lagst þar í rúmið, hlið við hlið, og sofnað. Ekki hafi verið um nein kynferðisleg samskipti að ræða, hvað þá að hún hafi sleikt kynfæri kæranda eins og henni er gefið að sök í ákæru. Eftir að hún sofnaði hafi hún ekkert vitað af sér fyrr en hún vaknaði við köll frá F sem hafi kallað „er þetta satt, er þetta satt? D sagði okkur frá þessu.“

Kærandi kannast hins vegar ekki við að hafa rætt við ákærðu inni í baðherberginu eftir að þær komu upp úr pottinum heldur hafi hún sofnað ein í kojuherberginu strax eftir að hún kom upp úr pottinum og ekki vaknað fyrr en að verið var að klæða hana í bol og D æpti á hana „vildirðu þetta, vildirðu þetta?“. Þá hafa þær E, H og F borið að þær hafi án árangurs reynt að vekja kæranda með því að blása með hárblásara framan í hana og gefa henni selbita þegar þær voru að taka sig til eftir pottinn og sturtuna. Einnig að ákærða hafi stuttu síðar komið upp úr pottinum, komið við í stofunni þar sem þær sátu og horfið síðan, að því er þær töldu, inn í baðhergið til að fara í sturtu, án þess að þær yrðu varar við að kærandi væri þar einnig á ferðinni. Loks skýrði E frá því að hún hefði séð ákærðu með munninn „í klofinu“ á kæranda þar sem hún lá allsnakin í neðri kojunni í herberginu. Fullyrti E að hún hefði séð ákærðu sleikja kynfæri kæranda. H lýsti því og að hún hefði, augnabliki síðar, farið inn í herbergið, vegna óskar E þar um, og þá séð ákærðu með höfuð sitt á milli fóta kæranda. Hefði þetta strax virkað þannig á sig að um eitthvað kynferðislegt væri að ræða enda þótt hún teldi sig ekki geta fullyrt það. Enn fremur bar F að hún hefði kíkt inn í herbergið, strax eftir að H var komin þaðan út. Hefði ákærða þá legið við hliðina á kæranda nakinni, en að hluta undir sæng, og hefði ákærða verið með hönd sína „í klofinu“ á henni og hreyft höndina.

Að virtum ljósmyndum og uppdráttum af vettvangi þykja lýsingar vitna gefa trúverðuga mynd af málsatvikum sem ákæruvaldið leggur til grundvallar sakargiftum.

Þegar allt framangreint er virt, og einnig litið til vættis þeirra E, D, F og H um ástand kæranda er þær tóku hana úr rúminu og fluttu hana yfir í herbergið við hliðina, þá verður að telja sannað að ákærða hafi í greint sinn viðhaft kynferðislegt athæfi gagnvart kæranda þar sem hún lá sofandi ölvunarsvefni. Þá er ekkert sem styður þann framburð ákærðu að kærandi hafi rætt við hana inni í baðherbergi og síðan lagst með henni til svefns inni í hjónarúmsherberginu. Þvert á móti verður af framburði annarra vitna ráðið með ótvíræðum hætti að kærandi og ákærðu hafi legið saman inni í kojuherberginu og að D hafi á sama tíma sofið í hjónarúmsherberginu við hliðina. Þessi framburður ákærðu stenst því engan veginn og þykir framburður hennar í heild ótrúverðugur.

Enda þótt einungis E hafi fyrir dómi sagst beinlínis hafa séð ákærðu sleikja kynfæri kæranda þá þykir við mat á sök ákærðu einnig verða að líta til þess annars vegar að framangreindur framburður ákærðu hefur verið metinn ótrúverðugur og hins vegar að vitnisburður E fær verulega stoð í framangreindu vætti H um að ákærða hafi verið með höfuðið milli fóta kæranda. Verður því ekki vefengt með skynsamlegum rökum að ákærða hafi gerst sek um að sleikja kynfæri kæranda í greint sinn og við það notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Telur dómurinn því sannað, þrátt fyrir neitun ákærðu, að ákærða hafi gerst sek um það brot sem í ákæru greinir og telst þar rétt fært til refsiákvæða.

Ákærða hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður gerst sek um refsiverða háttsemi. Við ákvörðun refsingar verður að líta til þess að ákærða notfærði sér ástand kæranda, sem svaf ölvunarsvefni, til að brjóta gegn kynfrelsi hennar. Eftir að brot ákærðu var framið hefur refsilöggjöf breyst og ber því í samræmi við ákvæði 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga að dæma eftir nýrri lögunum, bæði um refsinæmi verknaðar og refsingu. Þó er ekki heimilt að dæma þyngri refsingu en orðið hefði eftir þeim lögum sem í gildi voru þegar brot var framið. Brot gegn 196. gr. almennra hegningarlaga, sem í gildi var þegar brot ákærðu var framið, varðaði fangelsi allt að 6 árum og ekki var kveðið á um lágmarksrefsingu. Brot gegn 2. mgr. 194 gr. almennra hegningarlaga, eins og henni hefur verið breytt, varðar nú fangelsi ekki skemur en 1 ár og allt að 16 árum. Með hliðsjón af dómaframkvæmd að því er varðaði brot gegn 196. gr. laganna þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í 6 mánuði. Upplýst hefur verið undir rekstri málsins að ákærða er einstæð móðir með tvö ung börn á framfæri. Þá hefur komið fram að ákærða hafi um nokkurt skeið verið óvinnufær vegna slyss er hún hafi orðið fyrir sem unglingur. Með hliðsjón af því, og því sem áður var rakið að ákærða hefur ekki áður gerst sek um refsiverðan verknað, þykir rétt að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að tveimur árum liðnum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Þ-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómslögmaður hefur krafist miskabóta f.h. brotaþola að fjárhæð 600.000 krónur auk vaxta og kostnaðar við lögmannsaðstoð. Um rökstuðning fyrir kröfunni er vísað til sakarefnis máls þessa og atvikalýsingar eins og þar kemur fram. Um lagarök er vísað til XX. kafla laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, um vaxtakröfu til laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og um málskostnað til 4. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991. E-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf, félagsráðgjafi og fjölskyldufræðingur, hefur í vottorði sínu og fyrir dómi lýst andlegum erfiðleikum brotaþola eftir hinn kærða atburð. Með hliðsjón af því og jafnframt með skírskotun til þess að slíkur atburður hlýtur að vera til þess fallinn að valda þeim, sem fyrir verður, sálrænum erfiðleikum, þykir rétt að dæma ákærðu til að greiða brotaþola bætur sem þykja hæfilega ákveðnar 300.000 krónur auk vaxta eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærða greiði allan sakarkostnað málsins 558.285 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kvk-ef H-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 373.500 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun skipaðs réttargæslumanns kæranda, Þ-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 161.850 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Mál þetta sótti af hálfu ákæruvaldsins E-kk-nf S-kk-nf saksóknari.

Dóm þennan kveða upp Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari, sem dómsformaður, og meðdómendurnir E-kk-nf Ó-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómarar.

D ó m s o r ð:

Ákærða, A, sæti fangelsi í 6 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði B 300.000 krónur auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 16. júlí 2006 til 27. júlí 2007 en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærða greiði 558.285 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kvk-ef H-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 373.500 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns kæranda, Þ-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 161.850 krónur.

Á-kk-nf M-kk-nf

E-kk-nf Ó-kk-nf

G-kvk-nf B-kvk-nf