E-120/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 1. þ.m., hefur A-kk-nf S-kk-nf hdl. höfðað með opinberri stefnu, birtri í Lögbirtingablaðinu 26. janúar 2007, fyrir hönd B-kk-ef Þ-kk-ef, kt. 000000-0000, Stapasíðu 10, Akureyri.

Dómkröfur stefnanda eru þær að viðurkenndur verði eignarréttur hans að allri jörðinni Bryta, land nr. 152468 í Hörgárbyggð. Þá var krafist málskostnaðar úr hendi hvers er kynni að taka til varna og gerðist aðili að málinu.

Málavöxtum lýsir stefnanda á þá lund að með afsali dagsettu 11. júní 1945 hafi K-kk-nf S-x-x J-kk-nf fyrrverandi bóndi selt stefnanda og föður hans Þ-kk-þgf S-kk-þgf, eignarjörð sína Bryta í Glæsibæjarhreppi í Eyjafjarðarsýslu ásamt húsum og öllum gögnum og gæðum. Þeir feðgar hafi verið kaupendur að jöfnu og því eignast hvor um sig 50% jarðarinnar í óskiptri sameign. Afsali þessu hafi verið þinglýst 21. júní 1945 og hlotið einkennið Litra-PI-371. Skömmu eftir kaupin, þann 1. júlí 1945, hafi Þ-kk-nf S-kk-nf látist. Erfingjar hans hafi verið kona hans, M-kvk-nf H-kvk-nf, fædd 27. ágúst 1899 og sex börn þeirra, þ.e.a.s. stefnandi og systkini hans; Þ-kvk-nf Þ-kvk-nf, fædd 22.10.1936, H-kvk-nf Þ-kvk-nf, fædd 24.12.1930, H-kvk-nf Þ-kvk-nf, fædd 22.05.1928, S-kk-nf Þ-kk-nf, fæddur 25.05.1925 og H-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, fæddur 06.11.1926.

Stefnandi staðhæfir að við skipti á dánarbúi Þ-kk-ef hafi hann með samkomulagi allra erfingja fengið í sinn hlut sem arf eignarhluta föður síns í jörðinni Bryta og þannig orðið einn eigandi allrar jarðarinnar. Staðhæfir stefnandi að allt frá þessum tíma hafi hann farið einn með öll eignarráð allrar jarðarinnar Bryta, nytjað hana og hirt af henni allan arf, en jafnframt einn staðið skil á öllum sköttum og skyldum vegna hennar. Þá hafi hann talið jörðina fram til eignar á skattframtölum sínum og sé hann einn skráður eigandi hennar hjá Fasteignamati ríkisins. Allan þennan tíma, eða í rúm 60 ár, hafi enginn gert athugasemd við eða véfengt fullan og óskorðaðan eignarrétt hans á allri jörðinni. Þegar móðir stefnanda M-kvk-nf H-kvk-nf hafi látist hinn 3. ágúst 1987 hafi stefnandi og áðurnefnd systkini hans fengið leyfi til einkaskipta á búinu. Hvorki í erfðafjárskýrslu sem undirrituð hafi verið af þeim öllum, né í öðrum gögnum varðandi það dánarbú, hafi jörðin Bryti komið fram meðal eigna búsins.

Stefnandi ber að skjöl varðandi uppgjör á dánarbúi Þ-kk-ef S-kk-ef hafi ekki fundist þrátt fyrir mikla leit og skorti stefnanda því skilríki fyrir eignarrétti sínum að helmingi jarðarinnar og því sé honum nauðsyn að leita eignardóms.

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að hann hafi með yfirfærslu eignarréttar við erfðir eftir föður sinn réttilega og löglega orðið eigandi þess helmings af landinu sem hann átti ekki fyrir. Þrátt fyrir að engin skjöl finnist er sanni með óyggjandi hætti eignarrétt stefnanda að þessum hluta, sé ljóst af gögnum málsins að hann hafi um 60 ára skeið farið athugasemdalaust með allar eignarheimildir að jörðinni allri og af öllum, jafnt opinberum stjórnvöldum sem öðrum, verið talinn eigandi hennar, enda greitt af henni alla skatta og skyldur. Af hans hálfu sé því jafnframt á því byggt bæði sjálfstætt og til fyllingar öðrum málsástæðum, að stefnandi hafi unnið eignarrétt að jarðarréttindunum fyrir hefð.

Varðandi lagarök vísar stefnandi til almennra reglna eignaréttarins um stofnun og vernd eignaréttar yfir fasteignum, svo og til ákvæða erfðalaga. Þá vísar hann enn fremur til laga um hefð nr. 46, 1905. Varðandi málatilbúnað og réttarfar vísar stefnandi til 122. gr. sbr. 121. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála, sbr. einnig 1. mgr. 34. gr. og c-liðar 1. mgr. 89. gr. sömu laga. Verði tekið til varna í málinu vísar stefnandi um málskostnaðarkröfu sína til 1. mgr. 130. gr. sbr. 129. gr. laga nr. 91, 1991.

Álit dómsins.

Við þingfestingu málsins var enginn mættur utan stefnanda, sem taldi til réttar yfir framangreindri fasteign. Málavaxtalýsing stefnanda er í fullu samræmi við gögn málsins. Engir hnökrar eru á máltilbúnaði stefnanda og þar sem hann hefur einnig uppfyllt skilyrði hefðarlaga varðandi hefðartíma og grandaleysi sitt um hugsanlegan eignarrétt annarra, hefur hann eignast jörðina, sbr. 1. mgr. 6. gr. nefndra laga um hefð. Verður krafa hans því tekin til greina.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Krafa stefnanda, B-kk-ef Þ-kk-ef, þess efnis að viðurkenndur verði eignarréttur hans að allri jörðinni Bryta, landnúmer 152468 í Hörgárbyggð, er tekin til greina.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.