S-104/2008

Mál þetta höfðaði sýslumaðurinn á Akranesi með ákæru 22. janúar 2008 á hendur ákærðu, E-kvk-þgf Ó-kvk-þgf Ó-kvk-þgf, kt. ..., Krókatúni 15 á Akranesi, og Þ-kk-þgf M. S-kk-þgf, Miðstræti 4 í Reykjavík. Í ákæruskali er ákærðu gefið að sök „fíkniefnalagabrot á Akranesi með því að hafa í janúar 2008, í félagi, á heimili þeirra að Krókatúni 15, Akranesi, ræktað og haft í vörslum sínum 18 kannabisjurtir en afurðir þeirra ætluðu ákærðu til eigin neyslu uns lögreglan, við húsleit 14. janúar 2008, lagði hald á jurtirnar og 7,61 g af laufblöðum af þeim. Jurtirnar voru 60 cm til 139 cm háar og vógu samtals 5,435 grömm.“ Þessi háttsemi er talin varða við 2. gr., 4. gr. og 4. gr. a, sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65/1974, með áorðnum breytingum, og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni og reglugerð 848/2002, með áorðnum breytingum. Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar. Jafnframt er gerð sú krafa að ofangreindar 18 kannabisjurtir, 7,61 g af kannabislaufi og 18 blómapottar verði gerðir upptækir með dómi skv. 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, með áorðnum breytingum.

Málið er einnig höfðað með ákæru sýslumannsins á Akranesi 29. janúar 2008 á hendur ákærða Þ-kk-þgf. Í því ákæruskjali segir að ákærða sé gefið að sök „umferðarlagabrot á Akranesi með því að hafa, laugardaginn 5. janúar 2008, um kl. 23.40, ekið bifreiðinni VY-552, undir áhrifum bannaðra ávana- og fíkniefna, vestur Akranesveg og suður Kalmansbraut uns lögreglan stöðvaði aksturinn á Kalmansbraut á móts við söluskála Olís við Esjubraut. Í þvagsýni sem tekið var úr ákærða í framhaldi af handtöku fannst tetrahýdrókannabínólsýra sem er virka efnið í kannabisi. Tetrahýdrókannabínól, tetrahýdrókannabínólsýra og kannabis eru í flokki ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku forráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni og reglugerðum samkvæmt þeim.“ Þessi háttsemi er talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987, sbr. 186. gr. laga nr. 82/1998 og 5. gr. laga nr. 66/2006. Í ákærunni er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.

Loks er málið höfðað með ákæru sýslumannsins á Akranesi 19. febrúar 2008 á hendur ákærðu E-kvk-þgf. Í því ákæruskjali er ákærðu gefið að sök „umferðarlagabrot á Akranesi, með því að hafa, fimmtudaginn 15. nóvember 2007, um kl. 13.45, ekið bifreiðinni VY-552 austur Esjubraut, á vegarkafla á móts við Esjuvelli, án þess að nota öryggisbelti bifreiðarinnar.“ Þessi háttsemi er talin varða við 71. gr., sbr. 100. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987, með síðari breytingum, og er þess krafist að ákærða verði dæmd til refsingar.

Með vísan til 3. mgr. 23. gr. laga um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991, voru mál þessi sameinuð, en málið var dómtekið 21. apríl 2008.

Af hálfu ákærða Þ-kk-ef er þess krafist að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Ákærða E-kvk-nf gerir þá kröfu að henni verði dæmd svo væg refsing sem lög frekast leyfa. Bæði ákærðu krefjast þess að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð.

I.

Ákæra 22. janúar 2008

1.

Með úrskurði dómsins 14. janúar 2008 var lögreglu heimilað að framkvæma húsleit að Krókatúni 15 á Akranesi vegna gruns um fíkniefnamisferli. Hófst leitin síðar þann dag laust fyrir kl. 16. Þegar lögreglu bar að kom til dyra ákærða E-kvk-nf og var henni kynntur úrskurður dómsins. Að tilmælum lögreglu vísaði ákærða á sérbúið herbergi í risi hússins með ljóskösturum, en þar fundust 18 kannabisplöntur og var hæð þeirra á bilinu 60–139 cm. Einnig fundust blöð af kannabisplöntu og ýmis tæki og tól til framleiðslunnar.

Eftir að fíkniefni fundust var ákærða E-kvk-nf handtekin. Um kl. 17 mætti ákærði Þ-kk-nf á vettvang og var hann einnig handtekinn.

Í frumskýrslu lögreglu segir að sá grunur hafi vaknað að ákærði Þ-kk-nf væri að rækta kannabis hjá S-kvk-þgf E-kvk-þgf, móður ákærðu E-kvk-ef. Var S-kvk-nf kölluð til og veitti hún lögreglu heimild til húsleitar á heimili sínu að Kirkjubraut 19 á Akranesi. Við leit á efri hæð hússins fundust laufblöð af kannabisplöntu í svefnherbergi og skápur sérútbúinn fyrir kannabisræktun.

Lögregla sendi til rannsóknar eina af þeim plöntum sem hald var lagt á. Í matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði 15. febrúar 2008 segir að plantan hafi verið græn og blómstrandi. Við komu hafi þyngdin verið 322,65 g en eftir þurrkun 87,76 g. Í matsgerðinni segir síðan að með smásjárskoðun, gasgreiningu á súlu og massagreiningu hafi komið í ljós að sýnið var kannabis. Magn tetrahýdrókannabínóls í þurru sýni hafi verið 48 mg/g, sem samsvari 13 mg/g í sýninu fyrir þurrkun.

2.

Ákærða E-kvk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu að viðstöddum tilnefndum verjanda í kjölfar þess að hún var handtekin. Ákærða skýrði svo frá að hún ætti plönturnar og hefði að eigin frumkvæði stundað ræktunina án þess að maður hennar, ákærði Þ-kk-nf, hefði komið þar nærri. Kvaðst ákærða hafa fengið kannabisplönturnar í bakka þegar þær voru græðlingar, en plönturnar hafi verið tólf í bakkanum og nokkrar smáplöntur í potti að auki. Einnig sagði ákærða að hún hefði ekki tekið neinar plöntur til vinnslu, en til hefði staðið að nota efnið til eigin neyslu. Þá sagði ákærða að hún hefði fengið plönturnar hjá ónafngreindum vini sem hefði einnig útvegað lampa til framleiðslunnar. Enn fremur kvaðst ákærða sjálf hafa útbúið háaloftið til ræktunarinnar.

Aðspurð sagði ákærða að maður hennar, ákærði Þ-kk-nf, hefði vitað af ræktuninni en ekki tekið neinn virkan þátt í henni. Þvert á móti hafi þetta farið í taugarnar á honum. Eftir að borin var undir ákærðu frásögn ákærða Þ-kk-ef um þátttöku hans í ræktuninni, sem nánar verður rakinn hér á eftir, sagði ákærða að ákærði hefði aðstoðað sig við að innrétta háaloftið til ræktunarinnar. Einnig kannaðist ákærða við að hafa útbúið aðstöðuna hjá móður sinni en í fyrstu neitaði ákærða að tjá sig um þann þátt málsins.

Fyrir dómi játaði ákærða E-kvk-nf að hafa framið það brot sem henni er gefið að sök en tók fram að hún hefði ein staðið að ræktuninni. Jafnframt sagði ákærða að á þessum tíma hefði hún ekki verið í sambúð með ákærða Þ-kk-þgf, sem hefði ekki verið búsettur hjá henni að Krókatúni 15. Frekar aðspurð neitaði ákærða að tjá sig. Þegar skýrslur ákærðu hjá lögreglu voru bornar undir hana staðfesti hún undirritun sína en vildi ekki tjá sig um efni þeirra.

3.

Ákærði Þ-kk-nf gaf einnig skýrslu hjá lögreglu í kjölfar handtöku að viðstöddum tilnefndum verjanda. Ákærði lýsti atvikum þannig að ákærða E-kvk-nf hefði tekið við nokkrum plöntum en hann hefði hins vegar útbúið aðstöðuna á háaloftinu. Jafnframt kvaðst ákærði hafa fengið lánaða ljóskastara frá ónafngreindum manni. Hins vegar sagðist ákærði ekki hafa annast daglega umhirðu plantnanna heldur hefði hún verið á hendi ákærðu E-kvk-ef. Ákærði tók fram að ræktunin hefði verið með vitund sinni og vilja þótt hann hefði haft ama af þessu og helst viljað koma plöntunum úr húsinu. Um aðstöðuna hjá tengdamóður sinni sagði ákærði að ákærða E-kvk-nf hefði útbúið þá aðstöðu til þurrkunar. Ákærði fullyrti að tengdamóðir hans væri grandlaus um þetta enda færi hún aldrei upp á loft þar sem hún væri léleg til fótanna. Loks sagði ákærði að ekki hefði legið fyrir nein ákvörðun um hvað gera átti við plönturnar.

Fyrir dómi neitaði ákærði Þ-kk-nf að hafa framið það brot sem honum er gefið að sök. Einnig sagði ákærði að á þessum tíma hefði hann hvorki verið í sambúð með ákærðu né búsettur að Krókatúni 15. Nánar aðspurður neitaði ákærði að tjá sig frekar og vildi ekki svara spurningum um skýrslu hans hjá lögreglu. Ákærði staðfesti þó undirritun sína á skýrsluna.

4.

Vitnið H-kk-nf P-kk-nf O-kk-nf, lögregluvarðstjóri, kom fyrir dóm og greindi frá því að lögreglu hefðu borist upplýsingar um ræktun á kannabis að Krókatúni 15. Á vettvangi kvaðst varðstjórinn ekki hafa orðið var við annað en að í húsnæðinu byggju tveir einstaklingar með barn. Þetta taldi varðstjórinn jafnframt hafa komið fram í aðdraganda húsleitarinnar en þá hefði verið fylgst með heimilinu. Þá sagði vitnið að í kjölfar þessara atburða hefði ákærða E-kvk-nf óskað eftir aðstoð lögreglu af því tilefni að ákærði Þ-kk-nf væri búinn að skipta um lás að húsnæðinu og vildi ekki flytja úr íbúðinni.

Vitnin Á-kk-nf I-kk-nf, lögreglumaður, og J-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, lögregluvarðstjóri, komu einnig fyrir dóm til skýrslugjafar. Í vætti þeirra töldu þau engum málum blandið að ákærði Þ-kk-nf hefði verið búsettur á heimilinu.

5.

Ákærða E-kvk-nf hefur fyrir dómi og hjá lögreglu játað að hafa ræktað og haft í sínum vörslum þau fíkniefni sem greinir í ákæru. Ekkert hefur komið fram sem fer í bága við þá játningu ákærðu. Hins vegar hefur hún skýrt svo frá fyrir dómi að hún ein hafi verið þar að verki og ákærði Þ-kk-nf ekki komið nærri.

Ákærði Þ-kk-nf hefur fyrir dómi neitað sök og sagt að hann hafi á þessum tíma hvorki verið í sambúð með ákærðu E-kvk-þgf né búsettur að Krókatúni 15. Ákærði var yfirheyrður í kjölfar þess að hann var handtekinn á vettvangi og var haft eftir honum í lögregluskýrslu að hann hefði útbúið aðstöðuna á háaloftinu og fengið lánaðan ljóskastara til að nota við framleiðsluna. Jafnframt að ákærði hefði sagt að ræktunin hefði farið fram með hans vitund og vilja en daglega umhirða plantnanna hefði verið á hendi ákærðu E-kvk-ef. Ákærða E-kvk-nf var einnig yfirheyrð hjá lögreglu eftir að hún hafði verið handtekin og var haft eftir henni í lögregluskýrslu að ákærði Þ-kk-nf hefði aðstoðað hana við að útbúa háaloftið þar sem ræktunin fór fram. Ákærðu staðfestu bæði fyrir dómi undirritanir sínar undir skýrslurnar.

Fyrir dómi neituðu ákærðu bæði að tjá sig frekar um atvik en á þann veg að ákærði Þ-kk-nf hefði ekki tekið þátt í að ræktuninni, enda hefðu þau á þessum tíma ekki verið í sambúð. Þannig vildu þau ekki gefa neina skýringu á því af hverju þau báru á annan veg hjá lögreglu en til þess var þó augljóst tilefni. Þessi þögn ákærðu gera því takmarkaða frásögn þeirra fyrir dómi mjög ótrúverðuga og þykir því ekki varhugavert að virða hana að vettugi. Að þessu gættu verður jafnframt talið óhætt að leggja til grundvallar frásögn ákærða Þ-kk-ef hjá lögreglu, en þar kannaðist hann við að hafa útbúið aðstöðu til ræktunarinnar og sagði að hún hefði verið með sinni vitund og vilja. Felur þessi frásögn í sér játningu á sakargiftum og er þá til þess að líta að hún er studd öðru sem fram hefur komið í málinu, þar með talið vætti fyrrgreindra lögreglumanna sem allir töldu að ákærði hefði á þessum tíma verið búsettur að Krókatúni 15.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið þykir sannað að ákærðu hafi staðið saman að ræktun á 18 kannabisplöntum og að hafa haft þær og önnur þau efni sem greinir í ákæru í vörslum sínum. Verða þau því sakfelld fyrir brotið sem réttilega er heimfært til refsilaga í ákæru.

II.

Ákæra 29. janúar 2008

1.

Laugardaginn 5. janúar 2008 voru tveir lögreglumenn við umferðareftirlit akandi vestur Akranesveg þegar þeir urðu varir við bifreiðina VY-552. Var ákveðið að stöðva bifreiðina til að kanna réttindi og ástand ökumanns sem reyndist vera ákærði Þ-kk-nf.

Á vettvangi vaknaði sá grunur að ákærði væri undir áhrifum vímuefna og var hann handtekinn og færður til frekari rannsóknar á lögreglustöðinni á Akranesi. Þar gaf ákærði þvagsýni sem gaf jákvæða svörun við kannabis. Voru því blóð- og þvagsýni frá ákærða send til rannsóknar. Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu Háskólans í lyfja- og eiturefnafræði 16. janúar 2008 mældist tetrahýdrókannabínól ekki í blóði ákærða. Hins vegar fannst tetrahýdrókannabínólsýra í þvagi hans. Í matsgerðinni seigir að tetrahýdrókannabínólsýra sé óvirkt umbrotsefni tetrahýdrókannabínóls í þvagi. Þessar niðurstöður eru taldar benda til þess að ökumaður hafi neytt kannabis en ekki verið lengur undir áhrifum efnisins þegar blóðsýnið var tekið.

Ákærði hefur fyrir dómi kannast við að hafa ekið bifreiðinni í umrætt sinn en tekur fram að hann hafi ekki verið undir áhrifum vímuefna.

2.

Samkvæm 1. mgr. 45. gr. a umferðarlaga, nr. 50/1987, svo sem lögunum var breytt með lögum nr. 66/2006, má enginn stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana- og fíkniefni eða reglugerðum settum samkvæmt þeim. Í 2. mgr. sömu greinar segir síðan að ökumaður teljist vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega ef ávana- og fíkniefni samkvæmt 1. mgr. mælast í blóði eða þvagi hans.

Í málinu liggur fyrir að ákærði Þ-kk-nf ók bifreiðinni VY-552 í umrætt sinn en akstrinum lauk þegar lögregla hafði afskipti af ákærða á Akranesvegi. Samkvæmt niðurstöðum rannsóknar reyndust fíkniefni ekki vera í blóði ákærða. Hins vegar fannst tetrahýdrókannabínólsýra í þvaginu, en það efni er í flokki ávana- og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku forráðasvæði, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65/1974, og reglugerð um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, nr. 233/2002, með síðari breytingum. Ekkert hefur komið fram sem rýrir sönnunargildi matsgerðarinnar.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið telst sannað að ákærði hafi ekið bifreiðinni þótt hann hafi lögum samkvæmt verið óhæfur til að stjórna henni þar sem ávana- og fíkniefni mældust í þvagi hans. Ákærði verður því sakfelldur fyrir brotið sem réttilega er heimfært til lagaákvæða í ákæru.

III.

Ákæra 19. febrúar 2008

Hinn 15. nóvember 2007, laust eftir hádegi, voru tveir lögreglumenn við umferðareftirlit í lögreglubifreið, sem lagt var við Esjuvöll, og fylgdust þeir með umferð sem ekið var eftir Esjubraut. Kom þá bifreiðin VY-552 akandi eftir þeirri götu til austurs og töldu lögreglumennirnir að ökumaður, sem reyndist vera ákærða E-kvk-nf, hefði ekki verið með öryggisbelti spennt. Af því tilefni var för hennar stöðvuð og henni kynnt tilefnið en hún neitaði sakargiftum. Fyrir dómi neitaði ákærða einnig að hafa ekið í umrætt sinn án þess að hafa beltin spennt.

Vitnið J-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, lögregluvarðstjóri, var annar lögreglumannanna og bar hún fyrir dómi að útsýni frá lögreglubifreiðinni hefði verið gott inn í bifreið ákærðu sem hefði ekki verið á mikilli ferð eftir að hafa verið að koma út úr hringtorgi. Kvaðst vitnið hafa séð greinilega að ákærða var ekki með beltið spennt. Þegar lögregla stöðvaði bifreiðina hefði ákærða hins vegar verið búin að spenna beltið. Hinn lögreglumaðurinn, G-kk-nf A-kk-nf, fullyrti einnig fyrir dómi að ákærði hefði ekki verið með beltin spennt í umrætt sinn.

Samkvæmt framansögðu liggur fyrir afdráttarlaus og samhljóða framburður tveggja lögreglumanna um að ákærða hafi ekið án þess að hafa öryggisbelti spennt. Hefur ekkert komið fram sem fer í bága við þann framburð nema frásögn ákærðu. Með þessu vætti er sannað gegn neitun ákærðu að hún hafi framið það brot sem henni er gefið að sök. Verður ákærða því sakfelld fyrir brotið sem réttilega er heimfært til laga í ákæru.

IV.

Viðurlög o.fl.

Svo sem hér hefur verið rakið hafa ákærðu unnið sér til refsingar fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni, nr. 65/1974, reglugerð um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, nr. 233/2001, og umferðarlögum, nr. 50/1987, allt með síðari breytingum. Ber að tiltaka refsingu ákærðu samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga.

Refsing ákærðu E-kvk-ef, sem er með hreint sakavottorð, þykir hæfilega ákveðin 100.000 króna sekt og komi átta daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði Þ-kk-nf á árunum 1999 til 2006 tvisvar gengist undir lögreglustjórasátt og einu sinni undir viðurlagaákvörðun fyrir dómi fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Refsing hans þykir hæfilega ákveði 150.000 króna sekt og komi tólf daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Með vísan til 4. mgr. 102. gr. umferðarlaga, nr. 50/1987, verður ákærði Þ-kk-nf sviptur ökurétti í þrjá mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 verða gerð upptæk þau fíkniefni og áhöld sem greinir í dómsorði.

Með vísan til 165. gr. laga um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991, verður ákærða Þ-kk-þgf gert að greiða sakarkostnað vegna ákæru 29. janúar 2008 samkvæmt yfirliti lögreglu um sakarkostnað. Jafnframt verður ákærðu gert að greiða óskipt sakarkostnað vegna ákæru 22. janúar 2008 samkvæmt yfirliti lögreglu um sakarkostnað. Þá verður ákærðu gert að greiða óskipt þóknun tilnefnds verjanda við rannsókn málsins hjá lögreglu og málsvarnarlaun skipaðs verjanda fyrir dómi eftir ákvörðun dómsins og að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem greinir í dómsorði. Loks verður ákærðu gert að greiða óskipt útlagðan ferðakostnað skipaðs verjanda.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, E-kvk-nf Ó-kvk-nf Ó-kvk-nf, greiði 100.000 króna sekt og komi átta daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði, Þ-kk-nf M. S-kk-nf, greiði 150.000 króna sekt og komi tólf daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði Þ-kk-nf er sviptur ökurétti í þrjá mánuði frá birtingu dómsins.

Ákærðu sæti upptöku á 18 kannabisjurtum, 7,61 g af kannabislaufi og 18 blómapottum.

Ákærði Þ-kk-nf greiði 51.522 krónur í sakarkostnað, en auk þess greiði ákærðu óskipt 355.805 krónur í sakarkostnað, þar með talin þóknun tilnefnds verjanda, J-kk-ef H-kk-ef H-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 59.262 krónur, málsvarnarlaun skipaðs verjanda, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 195.216 krónur og útlagðan ferðakostnað skipaðs verjanda að fjárhæð 22.496 krónur.

B-kk-nf B-kk-nf