S-1208/2009

Ár 2010, fimmtudaginn 21. janúar, er á dómþingi héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af P-kk-þgf G-kk-þgf, héraðsdómara, kveðinn upp dómur í sakamálinu nr. 1208/2009: Ákæruvaldið (S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf) gegn S-kk-þgf H-kk-þgf (H-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf hdl.) sem tekið var til dóms hinn 21. janúar sl. að aflokinni framhaldsaðalmeðferð.

Málið er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dagsettri 6. nóvember sl., á hendur ákærða, S-kk-þgf H-kk-þgf, kt. 000000-0000, Austurbrún 6, Reykjavík, „fyrir eftirfarandi hegningar- og umferðarlagabrot, framin á Hvammstanga, þriðjudaginn 24. febrúar 2009:

1. Aðallega fyrir brennu en til vara stórfelld eignaspjöll, með því að hafa á þáverandi heimili sínu í kjallaraíbúð í þríbýlishúsi við Höfðabraut 44, lagt eld að fatnaði sem lá ofan á rúmdýnu í svefnherbergi og valdið með því eldsvoða sem hafði í för með sér almannahættu, verulegt eignatjón auk hættu á yfirgripsmikilli eyðingu eigna annarra hefði eldurinn náð að breiðast út frekar en hann var slökktur af slökkviliði.

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en til vara við 1., sbr. 2. mgr. 257. gr. sömu laga.

2. Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa, í kjölfar þeirra atvika sem lýst er í 1. ákærulið, ekið bifreiðinni VM-858 undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 2,53‰ og í þvagi 2,71‰) frá Höfðabraut 44 að hafnarsvæðinu og stokkið þar á ferð út úr bifreiðinni sem rann áfram og hafnaði í sjónum.

Telst þetta varða við 1., sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 100. gr. laga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. laga nr. 50/1987.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu Vátryggingarfélags Íslands, kt. 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaðabóta samtals að fjárhæð kr. 4.586.126 auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24.febrúar 2009 til 28. ágúst 2009, en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. sömu laga til greiðsludags. Jafnframt er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til greiðslu lögmannskostnaðar samkvæmt mati dómsins.“

Saksóknarinn hefur í málflutningi gert þá breytingu á ákærunni að ætlað umferðarlagabrot ákærða varði við 2. en ekki 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga.

Ekki hefur verið sótt þing í málinu af hálfu bótakrefjandans, Vátryggingafélags Íslands hf., og fellur bótakrafa félagsins niður.

I.

Málavextir

Samkvæmt staðfestri skýrslu V-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns var það kl. 14:37 þriðjudaginn 24. febrúar sl. að lögreglu var tilkynnt um eld í íbúðarhúsinu nr. 44 við Höfðabraut á Hvammstanga, þar sem ákærði átti heima ásamt unnustu sinni skammt innan við þorpið. Þegar lögreglan kom á vettvang var slökkvilið þar fyrir og hafði komist fyrir eldinn. Ákærði fannst á Hvammstangabraut 43 og þar voru þá einnig staddir tveir menn aðrir, D-kk-nf P-kk-nf og H-kk-nf G-kk-nf, og er haft eftir þeim að ákærði hefði viðurkennt fyrir þeim að hafa kveikt eldinn vegna missættis við unnustuna. Þá segir þar að ákærði hafi virst vera ölvaður og áfengisþefur af honum. Þá var að sjá sár á hönd hans og er haft eftir honum að hann hefði skorist við það að reyna að brjóta sjónvarpstæki á heimili sínu. Þá er haft eftir honum að hann hefði reynt að eyðileggja allt sem kærasta hans ætti og að hann hefði kveikt eldinn. Ákærði var svo færður á lögreglustöðina á Hvammstanga og þar var tekin af honum skýrsla og hún hljóðrituð. Viðurkenndi ákærði þá að hafa kveikt í og skemmt ýmsa muni í íbúð þeirra kærustunnar.

Ákærða var tekið blóð og þvag til rannsóknar kl. 15:30 og reyndist magn vínanda í blóði vera 2,53‰ þegar reiknað hafði verið frávik frá meðalgildi tveggja blóðsýna. Vínandi í þvagi mældist á sama hátt vera 2,71‰.

Ákærði var yfirheyrður í lögreglustöðinni á Blönduósi daginn eftir. Hann kvaðst hafa verið að drekka frá því á sunnudeginum og verið staddur í íbúðinni á Höfðabraut. Kærastan hans hefði verið honum ótrú skömmu áður og kvaðst hann skyndilega hafa rokið til í örvæningu og brotið sjónvarpið og tölvubúnað. Hann hefði svo tekið föt og rúmföt og sett á rúmið og kveikt í þessu. Hann kvaðst hafa vitað fyrir víst að enginn annar væri í húsinu en hann. Hann kvað þessa muni sem hann eyðilagði hafa verið eigur þeirra beggja. Að þessu búnu hefði hann sest út í bíl þeirra beggja og ekið á brott.

Í málinu eru ljósmyndir sem H-kk-nf J-kk-nf Í-kk-nf lögreglumaður og Ó-kk-nf H-kk-nf Ó-kk-nf rannsóknarlögreglumaður hafa staðfest að hafa tekið af Höfðabraut 44 og sýna annars vegar fjarlægð hússins frá annarri byggð og því hvernig umhorfs var innandyra nokkru síðar þegar búið var að fjarlægja brunaleifar úr íbúð ákærða.

G-kk-nf G-kk-nf byggingarverkfræðingur var dómkvaddur til þess að meta það hvort yfirgripsmikið eignatjón hafi orðið af ætlaðri íkveikju í húsinu og hvort almannahætta hafi hlotist af brunanum. Hann hefur komið fyrir dóm og staðfest matsgerðina. Þegar hann skoðaði brunavettvang 18. september sl. var búið að lagfæra skemmdir á íbúðinni og hafði fólk flutt þar inn að nýju. Auk þess að skoða húsið og umhverfi þess hafði matsmaðurinn not af ljósmyndum sem lögregla hafi tekið af húsinu og umhverfi þess og einnig í búðinni sem eldurinn kviknaði í. Þá hafði hann til hliðsjónar lögregluskýrslur og teikningar hússins. Fram er komið í málinu að reynt var að hringja í ákærða til þess að boða hann til matsfundar en ekki tekist að ná sambandi við hann og fundurinn því haldinn án hans.

Í matsgerðinni segir svo, m.a.:

„Um er að ræða íbúðarhúsið Höfðabraut 44, Hvammstanga sem er nýtt íbúðarhús með þremur íbúðum; tveimur íbúðum og bílskúr á efri hæð og ósamþykktri íbúð á neðri hæð undir vesturenda hússins. Húsið stendur stutt sunnan bæjarins, neðan við þjóðveginn inn í bæinn.

Húsið er úr timbri á steyptum kjallara og liggur í austur-vesturstefnu. Þakið er bárujárnsklætt risþak. Húsið er klætt máluðum masonítplötum með viðaráferð að utan á efri hæð en er múrhúðað á steinull á neðri hæð. Ekki er innangengt á milli hæða í húsinu. Íbúðin þar sem atvikið átti sér stað er ósamþykkta íbúðin á neðri hæðinni.

Skipulag íbúðarinnar á neðri hæðinni er með þeim hætti að gengið er inn í íbúðina um forstofuhurð á vesturhlið á gafli hússins inn í opið anddyri. Þegar komið er inn úr anddyrinu er eldhúsið til hægri og í sama rými er stofan sem liggur með vesturveggnum allt að útvegg á suðurhlið. Bæði eldhús og stofa eru með glugga á vesturhlið. Inn úr stofunni til austurs er gengið inn í gang og þar er baðherbergi á hægri hönd við útvegg til suðurs en það er án glugga. Fyrir enda gangsins er allstórt rými þaðan sem gengið er út um tröppur á suðurhlið hússins og einnig er þaðan gengið inn í geymslu sem nær allt að norðurvegg hússins (aftan við svefnherbergi íbúðarinnar) og í því eru lagnainntök og stjórnbúnaður kerfa. Þaðan liggja lagnir upp á efri hæð hússins. Gegnt eldhúsinu eru tvö svefnherbergi, við norðurvegginn er svefnherbergið sem eldurinn kom upp í og er það með glugga til vesturs …og sunnan við það er gluggalaust herbergi.

Innveggir í húsinu eru steyptir eða plötuklæddir en loftin eru klædd plötum í stofu og eldhúsi en annars er málaður steinn í loftunum.

Ekki er innangengt frá íbúðinni á neðri hæðinni upp á efri hæðina og eina tengingin er um lagnirnar úr geymslunni…“

„Samkvæmt lögregluskýrslum fer íkveikjan fram með þeim hætti að fötum er hent í rúm sem stóð í svefnherberginu við vesturvegginn gengt forstofunni, og eldur borinn að. Ekki er talið að notuð hafi verið nein eldhvetjandi efni við íkveikjuna.

Brennumaðurinn fer við svo búnu úr húsinu.

Eftir að eldurinn hefur komist af stað í fötunum magnast hann áfram í rúminu. Ekki liggja fyrir upplýsingar um gerð rúmsins en af myndunum að dæma hefur líklega verið um að ræða „springdýnur“ sem hafa staðið á gólfinu hlið við hlið. Sjá má á brunaferlum í parketinu á gólfinu ákveðið rammamynstur sem bendir til þess að dýnurnar hefi verið byggðar á slíka ramma og staðið beint á gólfinu.

Hiti og reykur frá eldinum berst fram í íbúðina um opnar herbergisdyrnar og hefur reyklagið náð niður í ca. 1,0 m hæð frá gólfi þegar hann er slökktur. Sjá má af myndum lögreglu að loftaklæðningar frammi í íbúðinni hafa ekki verið farnar að brenna en þær voru orðnar svartar af sóti. Sama er að segja af eldhúsinnréttingunni sem var orðin sótug er ekki farin að brenna.

Veggklæðningarnar utan á húsinu hafa skemmst nokkuð yfir herbergisglugganum og yfir útidyrunum eftir að þær voru opnaðar.“

„Til að kanna hvort eldurinn í herberginu hefði getað þróast upp í að teljast vera eldsvoði er kannaður möguleiki hans til að magnast upp og breiðast út frá upphafshlut sínum til annarra brennanlegra hluta og síðan vaxtamöguleika hans upp í yfirtendrun (þegar herbergið verður alelda).

Þegar brunar verða í herbergjum sem þessu er það aðallega tvennt sem ræður því hvernig bruninn þróast í byrjun en það er aðgangur hans að súrefni og eiginleikar þess efnis sem er að brenna en einnig spila inn í byggingarmáti herbergisins og stærð þess. Aðgangur eldsins að súrefni, umfram þess sem er í rýminu, ræðst af flatarmáli glugga og hurða, svonefndum opstuðli og stýrir hann því hversu hratt bruninn vex og hversu heitur hann verður. Fram að því að gluggar brotna ræðst aðstreymið af opnum gluggum og hurðum. Eiginleikar efnisins sem er að brenna stýrir einnig þessum þáttum alveg í byrjun en magn efnisins ræður því hversu lengi brennur í húsinu. Við mat á almannahættu vegna eigna skiptir yfirtendrunin þó ekki höfuðmáli þar sem allt sem er í húsinu er orðið ónýtt áður en yfirtendrun verður.“

„Ljóst er af þessum athugunum og af ummerkjum eftir brunann að hann hefur verið farinn að breiðast út um húsið og skilyrði uppfyllt fyrir því að íbúðin yrði alelda. Ljóst er því að hér er um að ræða eldsvoða í skilningi 164 gr. almennu hegningarlaganna þ.e. að nauðsyn sé sérstakra slökkviráðstafana til að vinna bug á eldinum og því fyrir hendi skilyrði um almannahættu samkvæmt þessari grein laganna.

Afstaða Höfðabrautar 44, Hvammstanga til annarra húsa.

Athugun á staðnum sýnir að húsið stendur eitt sér á lóðinni og fjarlægðir hússins að eina húsinu sem er í nágrenninu, íbúðarhús sem stendur á næstu lóð til suðurs, eru allmiklar og mun meiri en þær fjarlægðir sem 4. kafli byggingarreglugerðar nr. 441/1998 mælir fyrir um sem minnstu fjarlægð. Ætla má að þessi fjarlægð sé um 15 – 20 m (fjarlægðin var ekki mæld á staðnum). Með þessum fjarlægðum á að nást ásættanlegt öryggi gegn því að eldur geti breiðst út milli bygginga.

Almannahætta við atvikið 24. febrúar 2009 þegar íkveikjan átti sér stað.

Eins og tekið er fram í inngangi er við athugun og ákvörðun á almannahættu einkum litið til eftirfarandi þátta:

a) Hættu á að hagsmunir, þ.e. fjárhagsmunir eða líf manna og limir sem bundnir voru við eignina sem kviknaði í færu forgörðum eða spilltust og hvort mönnum hafi verið bersýnilegur lífsháski búinn af eldsvoðanum

b) Hættu á að hagsmunir, fjárhagsmunir eða líf manna og limir, sem voru utan þeirra eigna sem kviknaði í, færu forgörðum eða spilltust og hvort mönnum hafi þar verið bersýnilegur lífsháski búinn af eldsvoðanum

Þegar almannahætta er metin samkvæmt a) liðnum hér að ofan er eignin sem kviknaði í talin vera íbúðin á neðri hæð hússins því um sjálfstæða íbúð er að ræða á jarðhæðinni enda þótt um ósamþykkta íbúð sé að ræða samkvæmt skrá Fasteignaskráningar Íslands.

Þegar kveikt er í fötum í rúmi eins og hér var gert magnast eldurinn upp á skömmum tíma og veldur yfirtendrun inni í herberginu og reykur og hiti streymir út um herbergishurðina og fram í íbúðina. Væri ekkert að gert kviknar í loftaklæðningum í stofunni /eldhúsinu og einnig berst eldur í húsgögn og innréttingar með þeim afleiðingum að allt sem í íbúðinni er þ.e. allar innréttingar og laus húsbúnaður fer forgörðum og spillist og miklar skemmdir verða á húsinu sjálfu. Því er hér um eldsvoða í skilningi 164 gr. alm. hegningarlaga en með skýringum við 164 gr. laganna stendur: Með eldsvoða er átt við það, að nauðsyn sé sérstakra slökkviráðstafana til að vinna bug á eldinum og því til staðar almannahætta af íkveikjunni hvað varðar fjárhagsmuni.

Þegar íkveikjan átti sér stað var íbúðin mannlaus og því engum bersýnilegur lífsháski búinn af eldsvoðanum og því ekki til staðar almannahætta fyrir fólk í íbúðinni.

Þegar almannahætta er metin samkvæmt b) liðnum hér að ofan: Hættu á að hagsmunir, fjárhagsmunir eða líf manna og limir, sem voru utan þeirra eigna sem kviknaði í, færu forgörðum eða spilltust og hvort mönnum hafi þar verið bersýnilegur lífsháski búinn af eldsvoðanum þarf að meta mögulega útbreiðslu eldsins til íbúðanna á efri hæð hússins og til aðliggjandi húsa og áhrifa þess á fólk.

Með áframhaldandi bruna í herberginu hefði eldur og reykur borist um alla íbúðina. Að íbúðinni á efri hæð hússins er steypt milligólf og ekki fundust við skoðun á gólfinu nein göt í plötunni önnur en frá lagnainntökunum í geymslunni í miðju húsi. Ætla má að brunamótstaðan hæðarskilanna sé REI901 eins og nú er fyrirskrifað milli íbúða og veitir því fullnægjandi vörn gegn útbreiðslu elds og reyks milli hæða í húsinu. Þegar möguleg útbreiðsla elds milli hæða í húsum, út um glugga á neðri hæð og inn um glugga á efri hæð, er skoðuð sést að bilið á milli glugganna er svipað eða meira en sem nemur hæð neðri gluggans en það er yfirleitt sú viðmiðun sem notuð er sem lágmarksfjarlægð. Í íbúðinni í neðri hæðinni var brunaálag einnig í minna lagi þannig að metið er að ekki hafi verið hætta á eldsútbreiðslu þá leið enda þótt sjáanlegar reykskemmdir yrðu á utanhússklæðningunum.

Samkvæmt upplýsingum sem fram koma í lögregluskýrslum var íbúðin í vesturendanum í smíðum og því enginn búsettur í henni. Engar líkur eru á að eldurinn hefði geta borist að íbúðinni í austurenda hússins á 1. hæð en flutt var í þá íbúð. Að þeirri íbúð er veggur REI90 frá íbúðinni í vesturendanum. Því var ekki til staðar almannahætta af brunanum fyrir nokkurn mann þar né hætta á skemmdum í þeirri íbúð.

Það hús sem er í nágrenni við Höfðabraut 44, húsið að sunnanverðu, er talsvert utan þeirra fjarlægða sem byggingarreglugerð setur sem lágmarksfjarlægð milli húsa en alltaf er hætta á að reyk frá bruna leggi yfir næstu hús sem gæti valdið einhverjum skemmdum þar.

Niðurstaða:

Með vísan til ofanritaðs má telja öruggt að íkveikjan í svefnherberginu í íbúðinni á neðri hæð hússins Höfðabraut 44 á Hvammstanga leiddi til almannahættu. Almannahættan felst í því að öruggt er að íkveikjan myndi valda því að yfirtendrun yrði í herberginu og að eldurinn myndi breiðast út um íbúðina og væri ekkert að gert myndu allar innréttingar og laus húsbúnaður eyðileggjast og miklar skemmdir yrðu á húsinu sjálfu.

Almannahætta fyrir íbúa í húsinu telst ekki vera til staðar þar sem íbúðin á neðri hæðinni var mannlaus á brunatímanum, ekki var flutt í íbúðina í vesturenda 1. hæðar og engar líkur eru á að eldur gæti borist í íbúðina í austurendanum.

Vegna aðstæðna umhverfis húsið og fjarlægða í næstu hús er ljóst að almannahætta við íkveikjuna utan hússins Höfðabraut 44 þ.e. til húsa í nágrenninu var engin og þess vegna engin hætta fyrir fólk í þeim húsum.“

Í málinu er vottorð frá sjúkrahúsinu Vogi þar sem kemur fram að ákærði hafi lokið við fulla áfengismeðferð í júlí í sumar og hafi eftir það búið í húsnæði sem SÁÁ ræður fyrir og sæti þar reglulegri endurhæfingu og skipulögðu eftirliti.

Verður nú gerð grein fyrir því sem fram hefur komið í aðalmeðferð málsins.

Ákærði neitar því að hafa lagt eld í íbúðina á Höfðabraut 44 sem hann segist hafa verið með á leigu. Hann kveðst hafa komist að því fyrr um daginn að kærastan hans hefði verið honum ótrú og það orðið til þess að hann fór um íbúðina og gekk þar berserksgang. Hafi hann brotið allt og bramlað, sjónvarp og ýmislegt sem hann átti sjálfur. Einhvern veginn hafi svo kviknað í á rúminu þeirra og viti hann ekki hvernig það gerðist en hann getur þess að inni í svefnherberginu hafi verið rafmagnstæki svo sem útvarp og vekjaraklukka. Hann segir engir aðrir hafi verið í húsinu. Þá segir hann eld ekki hafa logað þarna, hvorki á kerti né öðru. Hann hafi svo farið út í bíl og ætlað að láta vita um eldinn þar sem hann treysti sér ekki til þess að slökkva eldinn sjálfur. Nánar aðspurður segist hann hafa setið frammi í stofu þegar hann sá reyk leggja fram úr svefnherberginu og litið þangað inn og séð eld á rúminu þeirra. Hafi hann þá hraðað sér út. Ákærði segist hafa farið á brott á bílnum og ekið honum út í sjó. Þaðan hafi hann farið gangandi heim til foreldra kærustunnar og farið að drekka brennivín þangað til hann hafi verið tekinn fastur. Kvaðst hann ekki hafa verið undir áhrifum áfengis þarna heima hjá sér og ekki farið að drekka fyrr en hann var kominn heim til foreldra stúlkunnar. Hafi hann hitt D-kk-þf í sjoppu sem foreldrar stúlkunnar reki og kveðst hann hafa sagt honum af eldinum. Hann kveðst ekki muna eftir því að hafa gefið skýrslur hjá lögreglu þennan dag eða daginn eftir. Hann kveðst ekki minnast þess að hafa verið boðaður á matsfund vegna brunans.

I-kvk-nf R-kvk-nf Ó-kvk-nf, fyrrverandi kærasta ákærða, hefur skýrt frá því að hún hafi hitt ákærða snöggvast um morguninn, þriðjudaginn 24. febrúar sl., milli klukkan sjö og átta. Hafi hann þá verið einkennilegur, annað hvort undir áhrifum áfengis eða ósofinn. Hún kveðst ekki hafa fundið áfengisþef af honum. Aftur á móti segir hún ákærða hafa fengið sér að drekka sunnudagskvöldið áður en ekki muni hún hvort hann hafði drukkið daginn áður. Ákærði hafi svo komið heim til foreldra hennar á milli eitt og tvö eftir hádegi en þá muni hann hafa verið búinn að gera þetta af sér í íbúðinni þeirra á Höfðabraut. Hann hafi þá verið undarlegur í fasi og rokið inn í stofu og farið að drekka úr rauðvínsflösku en ekkert talað um það sem gerst hafði. Hafi hún svo farið en þeir D-kk-nf og H-kk-nf komið. Hún segist hafa sagt ákærða frá framhjáhaldinu á sunnudeginum og hann verið í reiðiham eftir það og honum liðið illa. Hún segist hafa misst allt sitt dót í þessum bruna. Hún segir aðspurð að þau hafi ekki haft nein rafmagnstæki í svefnherberginu, ekki einu sinni rafmagnsvekjaraklukku.

H-kvk-nf L-kvk-nf V-kvk-nf, móðir I-kvk-ef R-kvk-ef, segist hafa hitt ákærða í sjoppunni um morguninn, upp úr klukkan átta, og hann þá verið drukkinn, berfættur og illa til reika. Hafi hann viljað fá áfengi en henni tekist að tjónka við hann og hafi hún svo keyrt hann heim. Um klukkan níu eða hálftíu hafi hann komið aftur og náð sér í áfengi en hún þá ekið honum heim aftur. Hafi hann verið illa á sig kominn eftir langvarandi drykkju, mjög drukkinn, svangur og mjög þreyttur að sjá.

H-kk-nf G-kk-nf hefur skýrt frá því að ákærði hafi komið upp úr klukkan eitt þennan dag en vitnið var þá við vinnu sína í söluskálanum sem er handan við veginn frá húsi þeirra H-kvk-ef L-kvk-ef og fjölskyldu. Hafi hann verið drukkinn en rólegur, með skurð á hendi. Þeir D-kk-nf, sem þarna var, hafi farið þangað og kveðst H-kk-nf hafa farið þangað á eftir þeim. Hafi D-kk-nf sagt að ákærði hefði kveikt í Höfðabraut 44 og segist vitnið hafa séð reyk leggja þaðan.

V-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður hefur skýrt frá því að hann hafi haft með að gera frumrannsókn í málinu í samráði við lögregluna á Akureyri. Hann segir ákærða hafa verið ölvaðan þegar þeir hittust í húsi á Hvammstangabraut eftir atburðinn, milli kl. tvö og þrjú þennan dag. Ákærði hafi sagt þeim lögreglumönnunum að hann hefði kveikt í og allt væri farið, búið. Hefði hann svo sagst hafa eyðilagt eigur þeirra stúlkunnar og hefði viljað eyðileggja allt sem minnti á hana eða þau saman. Hann hafi verið ölvaður þegar skýrslan var tekin af honum á lögreglustöðinni á Hvammstanga þennan sama dag en viðræðugóður. Daginn eftir hafi hann verið búinn að sofa úr sér en honum hafi virst líða illa. Hafi hann að engu leyti verið þvingaður við þá skýrslu og gefið hana af fúsum og frjálsum vilja.

D-kk-nf V-kk-nf P-kk-nf hefur komið fyrir dóm og skýrt frá því að hann hafi hitt ákærða eftir atburðinn þegar hann kom í sjoppuna þar sem vitnið var við störf. Hafi hann sagst hafa kveikt í húsinu eða íbúðinni. Hann hafi verið í annarlegu ástandi, undir áhrifum áfengis, að vitnið heldur. Hann kveðst hafa verið hjá ákærða þar til lögreglan kom.

Niðurstaða

Ákærði játaði það í yfirheyrslu hjá lögreglu sama dag og eldsvoðinn varð í íbúð þeirra I-kvk-ef R-kvk-ef Ó-kvk-ef að hann hefði kveikt eldinn á rúmi í svefnherbergi þeirra. Þessa játningu endurtók hann svo í yfirheyrslu daginn eftir. Hljóðupptaka var gerð af skýrslum þessum og ekki verður séð að neitt sé aðfinnsluvert við skýrslurnar. Loks er þess að gæta að hann viðurkenndi fyrir þeim D-kk-þgf V-kk-þgf P-kk-þgf og V-kk-þgf K-kk-þgf S-kk-þgf lögreglumanni skömmu eftir atburðinn að hann hefði kveikt eldinn. Fyrir dómi hefur ákærði hins vegar dregið þessa játningu sína til baka. Fyrir liggur að ákærði var einn í húsinu og hann hefur ekki gefið neina sennilega skýringu á þessum breytta framburði sínum. Þá eru engar vísbendingar í málinu um það að eldurinn geti stafað af öðru en íkveikju. Þykir vera óhætt vegna játningar ákærða í lögregluskýrslunum og fyrir þeim D-kk-þgf V-kk-þgf og V-kk-þgf K-kk-þgf, sem eru í samræmi við gögn málsins, að telja það sannað að ákærði hafi kveikt eldinn á rúminu. Samkvæmt matsskýrslu G-kk-ef G-kk-ef hefði íkveikjan í svefnherberginu valdið því að yfirtendrun yrði í herberginu og að eldurinn myndi breiðast út um íbúðina. Hefði ekki verið að gert hefðu allar innréttingar og laus húsbúnaður eyðilagst og miklar skemmdir orðið á húsinu sjálfu, en ekki var talin hætta á því að eldurinn bærist í önnur hús. Ákærði hefur með þessu athæfi sínu gerst sekur um brennu og um brot gegn 1. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga.

Af hálfu ákærða var því haldið fram í málflutningi, að þar sem ákærða hafi ekki verið tilkynnt með sannanlegum hætti um matsgerðina og því ekki verið gætt hagsmuna hans við hana, geti matsskýrslan ekki haft sönnunargildi í málinu. Dómurinn fellst á það að við matsgerðina hafi ekki verið gætt ákvæðis 2. mgr. 129. gr. laga um meðferð sakamála. Aftur á móti lítur dómurinn svo á að sönnunargildi matsgerðarinnar sé óskert þrátt fyrir þennan ágalla, m. a. vegna meginreglu sakamálaréttarfars um óbundna sönnun og sannleiksreglunnar.

II.

Sem fyrr segir segist ákærði hafa farið á brott á bílnum og ekið honum út í sjó. Þaðan hafi hann farið gangandi heim til foreldra kærustunnar og farið að drekka brennivín, romm, rauðvín, bjór og allt sem hann fann og áætlar hann að hann hafi setið að drykkju í klukkustund eða svo. Hann segist hafa verið að sulla í bjór daginn áður en af honum hafi verið runnið. Kveðst hann því ekki hafa verið undir áhrifum áfengis við aksturinn. Hann segir þá D-kk-þf og H-kk-þf hafa komið þarna og sest að sér svo að hann gerði ekkert frekar af sér.

I-kvk-nf R-kvk-nf hefur skýrt frá því að hún hafi hitt ákærða snöggvast um morguninn, þriðjudaginn 24. febrúar sl., milli klukkan sjö og átta. Hafi hann þá verið einkennilegur, annað hvort undir áhrifum áfengis eða ósofinn. Hún kveðst ekki hafa fundið áfengisþef af honum. Aftur á móti hefði hann fengið sér að drekka sunnudagskvöldið áður en ekki muni hún hvort hann hafði drukkið daginn áður. Þegar hún hitti hann snöggvast á milli eitt og tvö eftir hádegi, eftir atburðinn, hafi hann verið undarlegur í fasi og rokið inn í stofu og farið að drekka úr rauðvínsflösku. Hafi hún svo farið en þeir D-kk-nf og H-kk-nf komið.

H-kvk-nf L-kvk-nf segist hafa hitt ákærða upp úr klukkan átta þennan morgun og hann þá verið drukkinn. Seinna um morguninn hafi hann komið náð sér í áfengi mjög drukkinn eftir langvarandi drykkju og illa til reika.

H-kk-nf G-kk-nf hefur skýrt frá því að hann hafi hitt ákærða upp úr klukkan eitt þennan dag og hann þá verið verulega drukkinn og verið að drekka rauðvín.

V-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður hefur skýrt frá því að ákærði hafi verið ölvaður þegar þeir hittust í húsi á Hvammstangabraut eftir atburðinn, milli kl. tvö og þrjú þennan dag. Hann segir þá lögreglumennina hafa verið í bíl á þjóðveginum skammt frá Hvammstanga þegar tilkynning barst um atburðinn og þeir því ekki verið lengi á vettvang, 10 til 15 mínútur og þeir farið fljótlega að húsinu á Hvammstangabraut. Hafi þeir R-kk-nf, starfsfélagi hans, handtekið ákærða þar og hann verið í þeirra höndum upp frá því. Sé það rangt í handtökuskýrslunni að þetta hafi verið kl. 16:15.

D-kk-nf V-kk-nf P-kk-nf hefur skýrt frá því að hann hafi hitt ákærða eftir atburðinn þegar hann kom í sjoppuna þar sem vitnið var við störf og verið undir áhrifum áfengis, að vitnið heldur. Eftir að ákærði settist inn á Höfðabraut hafi hann náð sér þar í rauðvínsflösku og farið að drekka úr henni. Hann segir ákærða einnig hafa verið við drykkju dagana á undan. Hafi þeir hist kvöldið áður og ákærði þá verið við drykkju og um morguninn fyrir atburðinn kveðst hann einnig hafa hitt ákærða og hann þá verið drukkinn. Vitnið hringdi í lögregluna og kveðst hafa verið hjá ákærða þar til lögreglan kom, 15 – 20 mínútum síðar.

J-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf dósent hefur komið fyrir dóm og staðfest niðurstöður blóð- og þvagrannsóknar. Hann segir að þar sem lítill munur sé á milli etanólgildis blóðsýnis og þvagsýnis bendi það til áfengis neyslu tiltölulega skömmu áður en þvagsýnið var tekið en útiloki ekki langvarandi áfengisneyslu. Þá segir hann aðspurður að þótt ákærði hefði drukkið heila rauðvínsflösku eftir að akstri lauk útskýri það ekki svo gríðarmikið magn af vínanda sem mældist í honum. Hljóti því að hafa verið vínandi í blóði hans fyrir. Þá segir hann að miðað við að blóð- og þvagsýni hafi verið tekin nokkurn veginn samtímis hafi styrkur vínanda í blóði að öllum líkindum verið hækkandi þegar sýnið var tekið.

Niðurstaða

Ákærði neitar því að hafa verið undir áhrifum áfengis við aksturinn. Blóð- og þvagsýni sem tekin voru úr klukkan 15:30 þennan dag þykja þó veita örugga vissu fyrir því að hann hafi verið undir áhrifum áfengis þegar hann ók jeppabílnum frá Höfðabraut 44 og inn í þorpið og þar niður í fjöruna í Hvammstangahöfn. Þótt hann hafi drukkið af rauðvínsflösku eftir aksturinn getur það engu breytt þegar höfð er hliðsjón af tíma og etanólgildi í sýnunum sem tekin voru úr ákærða. Þá hafa vitni borið bæði um langvarandi drykkju ákærða dægrin á undan og greinileg ölvunarmerki á honum þennan morgun og einnig skömmu eftir aksturinn. Telst þannig sannað að hann hafi ekið bílnum undir áhrifum áfengis þá leið sem tilgreind er í ákærunni og brotið gegn 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. umferðarlaga.

Viðurlög og sakarkostnaður

Á árunum 2000 til 2007 var ákærða refsað sex sinnum fyrir umferðarlagabrot. Þá var hann dæmdur í fimm mánaða skilorðsbundið fangelsi í maí 2008 fyrir eignaspjöll, hótanir, húsbrot, þjófnað, nytjastuld og umferðarlagabrot á árinu 2007. Ákærði hefur rofið skilorð þess dóms og ber að dæma hann upp og gera ákærða refsingu í einu lagi. Þykir hún hæfilega ákveðin fangelsi í 12 mánuði. Ákærði hefur tekið sig á og hætt allri óreglu. Hann undirgengst nú langvarandi endurhæfingu eftir áfengismeðferð. Þykir mega fresta því að framkvæma tíu mánuði af refsingunni og ákveða að sá hluti hennar falli niður að liðnum 3 árum frá dómsuppsögu, haldi ákærði almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga og einnig það sérstaka skilyrði að hann neyti hvorki áfengis né fíkniefna á skilorðstímanum, sbr. 3. tl. 3. mgr. 57. gr. laganna.

Dæma ber ákærða til þess, samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga, að vera sviptur ökurétti í tvö ár frá dómsbirtingu að telja.

Dæma ber ákærða til þess að greiða verjanda sínum, H-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf hdl. 300.000 krónur í málsvarnarlaun, sem dæmast með virðisaukaskatti. Þá ber að dæma ákærða til þess að greiða 497.587 krónur í annan sakarkostnað.

DÓMSORÐ:

Ákærði, S-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í 12 mánuði. Frestað er því að framkvæma tíu mánuði af refsingunni og fellur sá hluti hennar niður að liðnum 3 árum frá dómsuppsögu, haldi ákærði almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga og ennfremur sérstakt skilorð þessa ákvæðis um að hann neyti hvorki áfengis né fíkniefna.

Ákærði er sviptur ökurétti í tvö ár frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði greiði verjanda sínum, H-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf hdl. 300.000 krónur í málsvarnarlaun og greiði jafnframt 497.587 krónur í annan sakarkostnað.

P-kk-nf G-kk-nf