E-7160/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 5. maí sl., er höfðað 3. júní 2009.

Stefnandi er Avant hf., Suðurlandsbraut 12, Reykjavík.

Stefndi er Brimborg ehf., Bíldshöfða 6, Reykjavík.

Dómkröfur

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 2.362.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. III. kafla laga 38/2001 frá 10. október 2006 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt framlögðu málskostnaðaryfirliti.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfu stefnanda. Til vara er þess krafist að krafa stefnanda verði lækkuð verulega samkvæmt mati dómsins.

Stefndi krefst málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt mati dómsins.

Málavextir

Stefnandi, Avant hf., er fjármögnunarfyrirtæki sem starfar samkvæmt lögum nr. 161/2002 og sérhæfir sig í fjármögnun öku- og atvinnutækja, m.a. fjármögnun svonefndra bílasamninga. Felst þjónustan nánar í því að stefnandi ýmist fjármagnar kaup viðskiptavina sinna á bifreiðum eða kaupir bifreiðar sem hann leigir viðskiptamönnum sínum með tilteknum umsömdum kjörum á svonefndum kaupleigusamningum.

Stefndi er bifreiðaumboð sem flytur inn nýjar bifreiðir til sölu hérlendis auk þess sem hann stundar sölu á notuðum bifreiðum og fellur undir lög um verslunaratvinnu nr. 28/ 1998.

Stefnandi kveður þann hátt hafa viðgengist að bifreiðaumboð og bifreiðasölur hafi um árabil haft aðgang að lánakerfi stefnanda í tengslum við gerð bílasamninga. Umboðin selji bifreiðar og stefnandi fjármagni eða selji þær á kaupleigu.

Í september 2006 kveður stefnandi H-kk-þf G-kk-þf, starfsmann í söludeild nýrra bifreiða hjá stefnda, hafa haft samband við stefnanda, fyrir hönd fyrirtækisins Landsins alls ehf., og óskað eftir því að stefnandi keypti bifreiðina TJ-449 af gerðinni Ford Transit, sem stefndi hafði nýlega flutt inn og forskráð á sitt nafn, og kaupleigði hana til framangreinds einkahlutafélags samkvæmt bílasamningi. Stefnandi hafi samþykkt þessa beiðni og hafi verið gerður bílasamningur um téða bifreið þann 29. september 2006 þar sem stefnandi er skráður leigusali og Landið allt ehf. sem leigutaki. Samningur þessi sé vottaður af starfsmönnum stefnda.

Stefndi móttók greiðslu samtals að upphæð 2.959.741 krónu fyrir bifreiðina TJ-449 í samræmi við reikning stefnda. Landið allt ehf. greiddi 590.000 krónur inn á bifreiðina, en stefnandi greiddi stefnda 2.362.000 krónur. Er tiltekið á reikningnum að stefnandi sé kaupandi en rekstraraðili sé Landið allt ehf.

Stefnandi heldur því fram að í samræmi við venju skyldi starfsmaður stefnda, eftir móttöku kaupverðsins, senda beiðni til Umferðarstofu um skráningu bifreiðarinnar af nafni stefnda yfir á nafn kaupanda. Hafi stefndi sent skráningarbeiðni, dags. 2. október 2006, sem hafi verið móttekin af ökutækjaskrá þann 5. október 2006 og bifreiðin þá færð af stefnda yfir á nafn þess aðila sem stefndi hafði tilgreint sem kaupanda. Í skráningarbeiðninni, sem undirrituð sé af starfsmanni stefnda, R-kvk-þgf B-kvk-þgf S-kvk-þgf, sé kaupandi sagður vera Landið allt ehf. og hafi bifreiðin því verið skráð á nafn þess félags en ekki stefnanda, kaupanda bifreiðarinnar. Þessi mistök hafi ekki uppgötvast fyrr en í mars 2009 þegar stefnandi ákvað að rifta kaupleigusamningnum vegna langvarandi og stórfelldra vanefnda Landsins alls ehf. Hafi þá komið í ljós að gert hafði verið fjárnám í bifreiðinni, fyrst þann 7. nóvember 2007 vegna vanskila þess félags við innheimtumann ríkissjóðs að höfuðstóli 1.434.389 krónur auk vaxta og kostnaðar, og við fleiri aðila síðar, þannig að er stefnandi hafi uppgötvað mistök stefnda hafi alls 2.563.297 krónur hvílt á bifreiðinni auk vaxta og kostnaðar.

Með hliðsjón af framangreindum mistökum stefnda kveðst stefnandi hafa krafist þess með bréfi, dags 19. mars 2009, að stefndi endurgreiddi kaupverð bifreiðarinnar til stefnanda á þeim forsendum að stefndi hafi ekki hlutast til um skráningu á nafn stefnanda eins og honum hafi borið skylda til, heldur tilgreint þriðja aðila sem eiganda í skráningarbeiðninni og hafi stefndi því ekki afhent bifreiðina með umsömdum hætti til stefnanda.

Stefndi vekur athygli á því að um viku áður en greiðsla fór fram, þann 25. september 2006, hafi fyrirsvarsmaður Landsins alls ehf. afhent stefnda umboð til nýskráningar bifreiðarinnar á nafn Landsins alls ehf. Samkvæmt skjalinu hafi Landið allt ehf. því verið væntanlegur kaupandi bifreiðarinnar. Með umboðinu hafi fyrirsvarsmaður Landsins alls ehf. óskað þess að bifreiðin yrði skráð á nafn félagsins. Hafi skráning stefnda á bifreiðinni verið unnin í samræmi við þessa beiðni og bifreiðin því skráð á nafn Landsins alls ehf.

Þá vekur stefndi einnig á því athygli að ekki hafi verið um það rætt af hálfu stefnda og stefnanda að stefndi skyldi annast skráningu eða tilkynningu um eigendaskipti til Umferðarstofu eða annarra skráningaraðila, enda engin beiðni þar um send stefnda af hálfu stefnanda. Ósannað sé með öllu að venja hafi verið til staðar sem hafi skuldbundið stefnda að viðlagðri bótaskyldu til að senda beiðni til Umferðarstofu um skráningu bifreiða af eigin nafni yfir á nafn þess aðila sem greiðir kaupverð, líkt og haldið sé fram af hálfu stefnanda. Sú venja hafi hins vegar myndast í samskiptum stefnda og stefnanda að kaupverð bifreiða var aldrei greitt stefnda af hálfu stefnanda fyrr en öllum málum er vörðuðu eignarhald bifreiða hafði verið ráðið til lykta. Hafi stefndi talið að sú hefði verið raunin þá er bifreiðin var skráð á Landið allt ehf. í samræmi við fram komna beiðni þar um.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að með aðilum hafi tekist samningur um kaup stefnanda á bifreiðinni TJ-449 og hafi stefnandi greitt kaupverðið til stefnda í samræmi við samninginn. Í samræmi við venju þar um, og samning aðila, hafi stefnda borið skylda til að skrá bifreiðina á nafn stefnanda í ökutækjaskrá þegar hinn síðarnefndi hafði greitt kaupverðið að fullu, sem hafi verið þann 2. október 2006. Hins vegar hafi stefndi ekki hlutast til um að bifreiðin yrði skráð á nafn stefnanda, eins og honum bar, heldur hafi hann óskað skráningar á bifreiðinni í ökutækjaskrá Umferðarstofu á nafn þess aðila sem stefnandi hafði gert bílasamning við fyrir milligöngu stefnda, Landsins alls ehf. Hafi það verið óheimilt og gert án samþykkis stefnanda. Það hafi verið brot á samningi aðila og þar af leiðandi hafi stefndi aldrei afhent bifreiðina í samræmi við kaupsamninginn. Eigi stefnandi því rétt á því að fá kaupverðið endurgreitt úr hendi stefnda.

Ex tuto sé og byggt á því að stefndi hafi bakað stefnanda fjártjón með saknæmum og ólögmætum hætti þegar hann, í kjölfar greiðslu frá stefnanda, hafi ranglega óskað eftir því við Umferðarstofu að bifreiðin TJ-449 skyldi skráð á nafn Landsins alls ehf. en ekki á nafn stefnanda, með þeim afleiðingum að skuldheimtumenn Landsins alls ehf. hafi getað gengið að bifreiðinni til tryggingar fullnustu á aðfararhæfum kröfum sínum á hendur félaginu, sem hafi verið í verulegum greiðsluvandræðum og verið ófært um að aflétta veðböndum af bifreiðinni og afhenda stefnanda bifreiðina, ef því væri að skipta. Beri stefnda því að endurgreiða stefnanda kaupverð bifreiðarinnar auk vaxta.

Krafist sé dráttarvaxta af stefnufjárhæð frá 10. október 2006. Sé krafan í samræmi við 65. gr., sbr. 71.gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000 sem kveði á um að ef seljandi eigi að endurgreiða kaupverðið beri honum að greiða vexti í samræmi við ákvæði 71. gr. frá þeim degi er hann tók við greiðslunni.

Stefnandi vísi til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga, sbr. og ákvæði laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, einkum 40. gr., 41. gr., sbr. og 65. og 71. gr. varðandi vaxtadag og vexti. Um vexti vísist til laga nr. 38/2001 og um málskostnað vísist til 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda og lagarök

Stefndi byggir einkum á þeirri málsástæðu að hann beri að sýkna af kröfum stefnanda þar sem dómkröfum í máli þessu sé beint að röngum aðila.

Þar sem komið hafi á daginn að Landið allt ehf. og stefnandi sömdu sín á milli um að eignarhald bifreiðarinnar ætti að vera hjá stefnanda en ekki hjá Landinu öllu ehf. sé ólíklegt að fyrirsvarsmenn Landsins alls ehf. hafi verið í góðri trú þá er þeir fengu stefnda fyrrnefnda beiðni um skráningu bifreiðarinnar á nafn Landsins alls ehf. Hafi hinir sömu fyrirsvarsmenn verið í vondri trú alla tíð síðan, eða í um þrjú ár, og ekki hirt um að færa bifreiðina á nafn stefnanda í samræmi við samning þeirra við hann. Virðist meint fjártjón stefnanda þannig alfarið til komið vegna sviksamlegrar háttsemi fyrirsvarsmanna viðsemjanda hans og alls ekki að rekja til háttsemi stefnda, seljanda bifreiðarinnar. Geti stefndi ekki borið ábyrgð á tjóni sem stafi af sviksamlegri og saknæmri háttsemi þriðja aðila. Beri stefnanda því með réttu að beina kröfum sínum að Landinu öllu ehf. og fyrirsvarsmönnum þess félags en ekki að stefnda.

Stefndi byggi sýknukröfu sína jafnframt á þeirri málsástæðu að honum hafi ekki borið skylda til þess að skrá bifreiðina TJ-449 á nafn stefnanda. Þá sé á því byggt að bifreiðin hafi með réttu verið afhent stefnanda enda þótt opinber skráning ökutækisins á nafn stefnanda hafi ekki verið í höndum stefnda. Hvergi í lögum segi að skylda til að annast skráningu bifreiða hvíli á herðum seljenda. Þvert á móti virðist skyldan til að annast skráningu bifreiða fremur hvíla á kaupendum þeirra. Vísist þar um m.a. til dóms Hæstaréttar Íslands frá 1999, bls. 1237, þar sem ákvæði umferðarlaga nr. 50/1987 er varða skráningarskyldu voru skýrð:

Ákvæði umferðarlaga og reglugerðar nr. 523/1988 ber að skýra svo, að skylda til að láta skrá vélknúið ökutæki hvíli á raunverulegum eiganda þess, ef um hann er vitað. Eftir skýlausu ákvæði 93. gr. umferðarlaga hvílir skylda til að hafa lögmæltar vátryggingar vegna ökutækis ekki á öðrum en eiganda þess eða þeim, sem hefur varanlega umráð þess, sbr. 91. og 92. gr. sömu laga. Verður ekki talið, að stefnda hafi sem innflytjanda verið skylt að færa ökutæki áfrýjanda til skráningar eða kaupa lögmæltar vátryggingar vegna þess fyrir hans hönd.

Með vísan til framangreinds virðist skylda að lögum til að annast opinbera skráningu ökutækisins fyrst og fremst hvíla á eiganda þess, stefnanda í þessu tilfelli.

Eiginlegur kaupsamningur hafi ekki verið undirritaður af hálfu stefnda og stefnanda. Þá hafi ekki verið um það samið með munnlegum hætti að stefndi skyldi skrá bifreiðina á nafn stefnanda. Aðilar þessa máls hafi ekki samið um að stefnda bæri að sjá um skráningu bifreiðarinnar á nafn stefnanda. Ekki sé því um brot á samningsskyldu hans við stefnanda að ræða. Bent skuli á að stefndi sé ekki aðili að samningi stefnanda og Landsins alls ehf. um fjármögnun og kaupleigu bifreiðarinnar. Sé fulltrúi stefnda aðeins vottur að undirskrift samningsins. Þeirri staðhæfingu stefnanda, að stefndi hafi annast skjalagerð vegna kaupleigusamningsins, sé mótmælt sem rangri. Umsókn um kaupleigu og útprentun staðlaðra skjala sem stafi frá stefnanda sjálfum geti með engu móti talist umsjón með skjalagerð líkt og haldið sé fram. Geti stefnandi ekki firrt sig ábyrgð á eigin athöfnum eða athafnaleysi með staðhæfingum um hið gagnstæða.

Þá sé almenn venja um skyldu bílainnflytjenda til að annast umskráningu seldra bifreiða ekki til staðar. Sé því staðhæfingu stefnanda um hið gagnstæða mótmælt sem rangri, tilhæfulausri og með öllu ósannaðri.

Málatilbúnaði stefnanda, þess efnis að bifreiðin hafi ekki verið afhent honum þar sem stefndi hafi ekki sjálfur hlutast til um opinbera skráningu hennar á nafn stefnanda, sé alfarið hafnað með vísan til ofangreinds. Bifreiðin hafi verið afhent stefnanda á kaupdegi og hafi verið honum frjáls til afnota og framleigu að öllu leyti upp frá þeim tíma. Stefnandi hafi kosið að leigja Landinu öllu ehf. bifreiðina og hafi haft tekjur af leigunni. Stefnandi hafi hins vegar ekki séð til þess fyrst að bifreiðin væri réttilega skráð á eigið nafn í opinberum gögnum. Geti handvömm stefnanda hvað þetta varðar ekki með nokkru móti talist afhendingardráttur af hálfu stefnda. Byggi stefndi því á þeirri málsástæðu að háttsemi hans hafi ekki verið saknæm í skilningi skaðabótaréttarins. Sé fyrir að fara einhverri sök á tjóni stefnanda liggi hún hjá Landinu öllu ehf.

Þá byggi stefndi sýknukröfu sína á þeirri málsástæðu að stefnandi hafi sýnt af sér fádæma tómlæti í máli þessu við að hafa uppi kröfur á hendur stefnda.

Kaup á umræddri bifreið hafi átt sér stað í september árið 2006, fyrir um þremur árum síðan. Stefnanda hefðu því átt að vera ljós mistök sín strax í upphafi árs 2007, er bifreiðagjöld vegna bifreiðarinnar voru á gjalddaga. Stefnandi hafi hins vegar ekki hirt um leiðréttingu mistaka sinna fyrr en löngu eftir þann tíma.

Raunar hefði stefnanda í allra síðasta lagi átt að vera ljós mistök sín þann 19. nóvember 2007, fyrir tæpum tveimur árum, þegar stefnandi rifti bílasamningi sínum við Landið allt ehf. sökum vanskila, sbr. riftunarbréf stefnanda sem sent var þann dag. Vakin sé athygli á því að í stefnu segi að stefnandi hafi ákveðið að rifta umræddum samningi í mars 2009, en sú staðhæfing sé röng í ljósi dagsetningar umrædds riftunarbréfs.

Til viðbótar því sem segi hér að ofan byggi stefndi einnig á því að tjón stefnanda sé að meginstefnu að rekja til athafnaleysis hans sjálfs og tómlætis. Bent skuli á að fjárnám hafi ekki verið gert í bifreiðinni TJ-449 fyrr en í nóvember 2007, um 13 mánuðum eftir að umrædd kaup fóru fram. Hefði stefnandi hirt fyrr um að leiðrétta mistökin og krefjast leiðréttingar á hendur Landinu öllu ehf. hefði leiðrétting getað átt sér stað áður en fjárnám var gert í bifreiðinni. Með réttum viðbrögðum hefði stefnandi þá firrt sig alfarið tjóni. Geti stefnandi því ekki krafist skaðabóta úr hendi stefnda fyrst nú, þegar athafnaleysi hans sjálfs hafi valdið svo miklu tjóni sem raun beri vitni.

Vilji svo ólíklega til að stefndi verði talinn bera bótaábyrgð á tjóni stefnanda, byggi stefndi á þeirri málsástæðu að dómkrafa stefnda sé of há.

Dómkrafa stefnanda virðist miðast við að kaupsamningi við stefnda hafi verið rift og að greiðslur ættu að ganga til baka. Ljóst sé að ætti stefndi að endurgreiða stefnanda kaupverð bifreiðarinnar, bæri stefnanda jafnframt að færa stefnda bifreiðina til baka. Af hálfu stefnanda er hins vegar aðeins krafist endurgreiðslu kaupverðsins án þess þó að söluhluturinn fáist afhentur aftur. Væri slík niðurstaða í dómsmáli fráleit.

Miðist dómkrafa stefnanda við upphaflegt kaupverð bifreiðarinnar TJ-449 samkvæmt reikningi, 2.959.741 krónu, sem greitt hafi verið fyrir þremur árum síðan. Lúti málsástæður stefnanda þó öðru fremur að því að bifreiðin hafi ekki verið réttilega afhent honum. Eigi stefnandi því rétt á endurgreiðslu kaupverðsins. Ljóst sé að stefnandi hafi farið með bifreiðina sem sína eigin frá kaupdegi. Hafi stefnandi haft tekjur af bifreiðinni með kaupleigu hennar til Landsins alls ehf. Megi m.a. sjá af riftunarbréfi stefnanda til Landsins alls ehf. að greitt hafi verið af leigunni á leigutímanum þar eð höfuðstóll lánsins hafði lækkað og hafi staðið í 2.364.357 krónum þann 19. nóvember 2007. Væri því afar ósanngjarnt að endurgreiða bifreiðina að fullu án þess að leigugreiðslur kæmu til lækkunar endurgreiðslufjárhæðinni. Þá virðist tillit ekki tekið til þess að Landið allt ehf. hafði þegar greitt 590.000 krónur í innborgun á bifreiðina, sbr. bílasamningur félagsins við stefnanda. Virðist stefnandi því krefjast hærri upphæðar en hann lagði sjálfur fram við fjármögnun kaupanna á bifreiðinni.

Falli mál þetta stefnanda í vil, gæti hann því í allra mesta lagi krafist þess að stefndi greiddi sér núvirði bifreiðar af sömu tegund og árgerð og þeirrar sem seld var og mál þetta snýst um, að frádregnum þeim leigugreiðslum sem Landið allt ehf. hafi greitt stefnanda fyrir afnot af bifreiðinni og að frádreginni innborgun Landsins alls ehf.

Stefndi byggi kröfur sínar einkum á almennum reglum samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga, sbr. og ákvæði laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Þá byggi stefndi á ákvæðum umferðarlaga nr. 50/1987, einkum ákvæðum 63. og 90-93. gr. laganna. Um málskostnað vísist til 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Í þinghaldi 14. desember 2009, sem var síðasta þinghald fyrir aðalmeðferð, lagði stefndi fram ljósrit kaupsamnings milli stefnda og Landsins alls ehf. um kaup á bifreiðinni TJ 449 af gerðinni Ford Transit. Í upphafi aðalmeðferðar 5. maí sl. lagði lögmaður stefnanda fram eftirfarandi bókun:

„Fyrir dómnum liggur dskj. 15 sem lagt var fram af hálfu stefnda í þinghaldi þann 14. desember sl., en það var seinasta þinghaldið fyrir aðalmeðferð þessa máls. ,i skjali þessu er að finna kaupsamning á milli stefnda og félagsins Landið allt ehf., dags. 25. september 2006. Skjal þetta kom þá fyrst fyrir sjónir stefnanda enda lágu þessar upplýsingar ekki fyrir við útgáfu stefnu.

Í ljósi þessarar gagnaframlagningar stefnda má vera ljóst að um vanheimild var að ræða, þegar stefndi seldi bifreiðina áfram til stefnanda. Stefnandi öðlaðist því ekki umsamda réttarstöðu, sem eigandi bifreiðarinnar, þar sem Landið allt ehf. átti réttindi sem voru ósamrýmanleg þeim rétti sem stefndi hafði þó með samningi skuldbundið sig að láta honum í té. Nánar tiltekið fór Landið allt ehf. með eignarrétt yfir bifreiðinni sem að stefndi átti að láta af hendi, vegna samkomulags við stefnanda, sbr. dskj. nr. 5. Vanheimild sú sem er til staðar í máli þessu telst vera fullkomin, þ.e. að stefndi átti ekki beinan eignarrétt að þeirri greiðslu sem honum bar að láta stefnanda í té. Stefnandi öðlaðist þannig engan þann rétt sem honum var heitið í samningi hans við stefnda, þ.e. stefndi seldi honum hlut í eigu þriðja manns án þess að hafa haft heimild hans til þeirrar ráðstöfunar. Samkvæmt 2. mgr. 41. gr. lausafjárkaupalaga nr. 50/2000 getur kaupandi í öllum tilvikum krafist skaðabóta fyrir tjón af völdum vanheimildar sem var til staðar fyrir kaupin, enda hafi hann hvorki vitað né mátt vita um vanheimildina. Telur stefnandi þau skilyrði lausafjárlaga vera uppfyllt.“

Lögmaður stefnda mótmælti þessari nýju málsástæðu sem of seint fram kominni og efnislega rangri.

Fallast ber á með stefnanda að mótmæli sem koma fram í næsta þinghaldi eftir að gögn hafa verið lögð fram séu nægilega fljótt fram komin, enda verður að gera ráð fyrir að aðilar hafi svigrúm til þess að kynna sér ný gögn og taka afstöðu til þeirra. Telst framangreind málsástæða stefnda því ekki of seint fram komin.

Fyrir dóminn hafa komið til skýrslugjafar H-kvk-nf H-kvk-nf, deildarstjóri hjá stefnanda, H-kk-nf G-kk-nf, sölumaður hjá stefnda, og R-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, gjaldkeri hjá stefnda.

Styður framburður þeirra þá fullyrðingu stefnanda að sú venja hafi skapast í viðskiptum aðila að stefndi hafi haft aðgang að lánakerfi stefnanda í tengslum við gerð bílasamninga og hafi annast nýskráningar þeirra bifreiða sem stefnandi veiti lán til kaupa á. Þá liggur einnig fyrir í málinu umboð Sjóvár fjármögnunar hf., nú Avant hf., þar sem félagið veitir Brimborg ehf. fullt umboð til þess að undirrita, fyrir hönd Sjóvár fjármögnunar hf., sem kaupanda, á tilkynningar og önnur viðeigandi skjöl til Umferðarstofu vegna eigendaskipta á nýjum eða notuðum bifreiðum.

Sannað er að stefnandi keypti bifreiðina TJ-449 af stefnda. Stefndi gerði stefnanda reikning fyrir kaupum á bifreiðinni 9. október 2006 og fyrir liggur að stefnandi greiddi kaupverð hennar að frádreginni innborgun Landsins alls ehf. eða 2.362.00 krónur, sem nemur stefnufjárhæð. Kaupleigusamningur um bifreiðina TJ-449 var undirritaður milli Sjóvár fjármögnunar hf. og Landsins alls ehf. þar sem fyrrgreinda félagið er tilgreint sem leigusali og hið síðargreinda sem leigutaki. Samkvæmt kaupsamningi, sem gerður var 25. september 2006, eða áður en fyrrgreind kaup áttu sér stað, seldi stefndi Landinu öllu ehf. þessa sömu bifreið og sendi Umferðarstofu 2. október 2006 beiðni um nýskráningu ökutækisins. Þar var Landið allt ehf. tilgreint sem kaupandi bifreiðarinnar og var bifreiðin skráð á nafn Landsins alls ehf. Var því um vanheimild að ræða af hálfu stefnda er hann seldi stefnanda bifreiðina TJ-449 eftir að hafa áður gert kaupsamning við Landið allt ehf. um kaup á sömu bifreið. Stefnandi öðlaðist því aldrei eignarréttindi yfir bifreiðinni.

Í 2. mgr. 41. gr. laga um lausafjárkaup segir að kaupandi geti í öllum tilvikum krafist skaðabóta fyrir tjón af völdum vanheimildar sem var til staðar við kaupin enda hafi hann hvorki vitað né mátt vita um vanheimildina.

Hinn 19. nóvember 2007 sendi stefnandi Landinu öllu ehf. bréf þar sem kaupleigusamningnum var rift. Stefnandi heldur því fram að það hafi ekki verið fyrr en í mars 2009, sem í ljós hafi komið að bifreiðin var skráð á Landið allt ehf. Þá hafi jafnframt komið í ljós að gert hafði verið fjárnám í bifreiðinni og að á henni hvíldu skuldir að fjárhæð 2.563.297 krónur. Í ljósi þess samnings sem stefnandi gerði við stefnda um kaup á bifreiðinni og þess samkomulags sem í gildi var milli aðila um starfshætti þeirra í millum, er litið svo á að stefnandi hafi mátt treysta því að eignarhald bifreiðarinnar væri réttilega skráð. Þá hefur ekkert það komið fram í málinu er styður fullyrðingar stefnda um að stefnandi hafi, fyrr en í mars 2009, mátt gera sér grein fyrir þeim mistökum sem gerð voru. Er því ekki fallist á að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti í málinu.

Stefndi byggir sýknukröfu sína m.a. á aðildarskorti og telur að stefnandi hefði átt að beina kröfum sínum að Landinu öllu ehf. Fyrir liggur að þegar kaupsamningur var gerður milli aðila þessa máls var stefndi ekki lengur eigandi bifreiðarinnar sem hann seldi stefnanda. Var því um vanheimild að ræða. Vegna þeirrar vanheimildar krefur stefnandi stefnda um skaðabætur á grundvelli 2. mgr. 49. gr. laga nr. 50/2000. Voru þessi viðskipti milli aðila þessa máls og telst kröfu stefnanda því réttilega beint að stefnda.

Þær leigugreiðslur sem fóru á milli stefnanda og Landsins alls ehf. eru stefnda óviðkomandi og koma ekki til frádráttar kröfum stefnanda í þessu máli. Þá verður ekki séð hvernig stefnandi getur skilað stefnda bifreið sem stefnandi er ekki eigandi að.

Samkvæmt öllu framangreindu ber að taka dómkröfu stefnanda til greina enda óumdeilt að hún samsvari þeirri fjárhæð er stefnandi greiddi stefnda fyrir bifreiðina. Þá er krafa um dráttarvexti frá 10. október 2006 tekin til greina enda er henni ekki mótmælt.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 450.000 krónur.

K-kvk-nf J-kvk-nf kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Brimborg ehf., greiði stefnanda, Avant hf., 2.362.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 10. október 2006 til greiðsludags og 450.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf