S-40/2013

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn í Borgarnesi með ákæru 25. mars 2013 á hendur ákærða, X..., kt. [...],[...], Hafnarfirði. Málið var dómtekið 26. nóvember 2013.

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða fyrir umferðarlagabrot, en ákærða er gefið að sök „að hafa aðfaranótt sunnudagsins 19. febrúar 2012, ekið bifreiðinni [...], undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði var 1,17 prómill), eftir Borgarfjarðarbraut við gatnamót Borgarfjarðarbrautar og Vesturlandsvegar, þar sem lögreglan stöðvaði aksturinn.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 45. gr., sbr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga. Þá er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Skipaður verjandi ákærða, M-kvk-nf M-kvk-nf hdl., hefur fyrir hönd ákærða gert þær kröfur að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins og sakarkostnaður felldur á ríkissjóð, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun verjandanum til handa.

Hinn 19. febrúar 2012 var lögreglan við almennt eftirlit og stöðvaði bifreiðina [...] þar sem henni var ekið vestur Borgarfjarðarbraut. Lögreglan ræddi við ökumann bifreiðarinnar sem reyndist vera ákærði og var hann beðinn um að blása í SD-2 mæli. Mælirinn sýndi 0,75 prómill eftir blásturinn og var ákærða þá kynnt að hann væri handtekinn vegna gruns um ölvun við akstur og tjáð að hann þyrfti ekki að tjá sig um málið en kysi hann að tjá sig þá væri hann áminntur um sannsögli, einnig var X... kynntur réttur hans á verjanda. Kemur fram í skýrslu lögreglu að ákærði hafi verið tilbúinn til að tjá sig og óskaði ekki eftir verjanda. Fram kom hjá X... að hann hefði drukkið tvo bjóra fyrr um kvöldið, eða um kvöldmatarleytið. Farið var með X... á lögreglustöðina í Borgarnesi þar sem fram fór blóðsýnataka og þar las X... einnig upplýsingablað fyrir handtekna aðila. Tekin var framburðarskýrsla af X... að þessu loknu þar sem hann kvaðst ekki vilja tjá sig um málið í skýrslutöku nema með verjanda viðstaddan og var skýrslutöku þá frestað þar til hægt væri að koma því við. Að þessu loknu var X... sleppt. Frekari rannsókn lögreglu fór ekki fram.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi

Ákærði kvaðst hafa verið að keyra umrætt sinn. Aðspurður kvaðst hafa verið á Kollubar á Hvanneyri milli klukkan níu og eitt umrædda nótt og ástæða þess að mælst hefði áfengi í honum væri sú að einhver hafi sett áfengi út í drykki sem hann var með án hans vitneskju. Aðspurður kvaðst ákærði hafa drukkið tvo litla áfenga bjóra milli sjö og átta um kvöldið með mat. Aðspurður kvaðst ákærði að umrædda nótt hafi hann farið á Kollubar á Hvanneyri með stúlku frá Svíþjóð sem hann hafi hitt á staðnum. Jafnframt hefði hann hitt þrjá erlenda karlmenn sem hefðu verið á Kollubar. Taldi ákærði að áfengi hafi verið laumað í drykk hans án þess að hann hafi orðið var við það. Menn þessir hefðu hugsanlega getað vottað um hvort einhver þeirra eða aðrir hefðu sett áfengi í drykk ákærða. Ákærði kvaðst ekki hafa getað náð sambandi við þessa aðila þar sem langt hafi verið liðið frá umræddu kvöldi. Ákærði kvaðst ekki hafa fundið fyrir ölvunaráhrifum umrætt kvöld. Ákærði kvaðst hafa óskað eftir verjanda þegar átt hafi að taka úr honum blóð og hafi honum verið tjáð að ekki væri hægt að verða við þeirri beiðni. Aðspurður kvaðst ákærði að sér hafi verið tilkynnt að skýrslutöku hefði verið frestað þar sem lögfræðingur hefði ekki verið kallaður til og taldi ákærði að hann yrði kallaður fyrir lögreglu aftur. Ákærði kvaðst hafa fengið að blása aftur í áfengismæli um hálf níu um morguninn og þá hafi áfengismælir sýnt að ákærði væri ekki undir áhrifum og hann fengið að keyra í burtu.

Vitnið K-kvk-nf M-kvk-nf, deildarstjóri hjá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, gaf símaskýrslu fyrir dómi og staðfesti þá niðurstöðu rannsóknar stofnunarinnar að í blóði ákærða hafi verið 1,17 0/00 alkóhóls er hann ók bifreiðinni. Hún taldi afar ólíklegt að það magn gæti stafað frá tveimur litlum bjórum.

Vitnið K-kk-nf I-kk-nf H-kk-nf, lögreglumaður, bar fyrir dómi að hann hafi tekið skýrslu af ákærða. Hann kvað skýrslutöku hafa verið frestað vegna þess að ekki hafi náðst til verjanda. Ákærði búi í öðru umdæmi og ekki hafi verið talin ástæða til frekari rannsóknar . Ekki mundi vitnið til þess að upptaka hafi verið í gangi er ákærði gaf skýrslu sína. Ekki mundi hann sérstaklega eftir samtali þeirra ákærða í lögreglubifreiðinni en minnti þó að hann hefði talað um bjórdrykkju. Ekki vissi vitnið hvers vegna málið var ekki sent til Hafnarfjarðar þar sem ákærði býr. Ákærði hafi viljað fá verjanda við skýrslutöku, til hans hafi ekki náðst og því hafi skýrslutöku verið hætt.

NIÐURSTAÐA

Ákærði var handtekinn kl. 2:31 hinn 19. febrúar 2012 á Vesturlandsvegi þar sem hann ók bifreiðinni [...] og lék grunur á að hann væri ölvaður við aksturinn. Sama dag kl. 2:53 er framburðarskýrsla skyldi tekin af ákærða kvaðst hann ekki tilbúinn að tjá sig nema með verjanda viðstaddan og var skýrslutöku frestað þar eð ekki var unnt að verða við því. Var ákærða sleppt að þessu loknu. Hinn 27. apríl var sektarboð dagsett til ákærða en hann kvaðst aldrei hafa fengið það í hendur. Hinn 25. mars 2013 var síðan ákæra í máli þessu gefin út.

Ákærða gafst aldrei kostur á að skýra mál sitt við rannsókn lögreglu með því að gefa skýrslu að viðstöddum verjanda sínum og engin frekari rannsókn fór fram á ætluðu broti ákærða. Málsmeðferðin var þannig ófullnægjandi og ranglát gagnvart ákærða og fól í sér brýnt brot á 1. mgr. 58. gr. laga um meðferð sakamála þar sem ákærða var ekki gefinn kostur á að skýra mál sitt á frumstigi máls.

Með því að sakargiftum var ekki fylgt eftir með því að senda málið til meðferðar lögreglu í Hafnarfirði þar sem ákærði býr gafst honum aldrei kostur á að skýra mál sitt fyrr en við aðalmeðferð máls þessa og því engin kostur á að rannsaka hvað hæft væri í þeim skýringum sem hann bar fram.

Þessi galli á rannsókn máls þessa leiðir til þess að svo verulega hallar á ákærða hvað vörn hans varðar að sýkna ber hann af öllum kröfu ákæruvaldsins og allur sakarkostnaður verður felldur á ríkissjóð, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Við uppkvaðningu dóms er gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

A-x-x V. M-kk-nf, dómstjóri, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X..., er sýknaður af kröfum ákæruvalds.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, M-kvk-ef M-kvk-ef, héraðsdómslögmanns, 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-x-x V. M-kk-nf