X-4/2007

Mál þetta var tekið til úrskurðar 17. september 2007, að loknum munnlegum flutningi.

Sóknaraðili er sýslumaðurinn á Akureyri, kt. 000000-0000, Hafnarstræti 107, og gerir hann þá kröfu að bú varnaraðila, X, verði tekið til gjaldþrotaskipta.

Varnaraðili, X, kt. 000000-0000, […], gerir þá kröfu, að kröfu sóknaraðila um að bú þess verði tekið til gjaldþrotaskipta verði hafnað. Þá krefst varnaraðili málskostnaðar að mati dómsins.

I.

Með bréfi sóknaraðila, dags. 2. ágúst 2007, sem barst Héraðsdómi Norðurlands eystra s.d., krefst hann þess að bú varnaraðila verði tekið til gjaldþrotaskipta með vísan til 1. tl. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21, 1991 um gjaldþrotaskipti.

Við þingfestingu málsins þann 23. ágúst s.l. var mætt af hálfu varnaraðila og lögð fram greinargerð með andmælum vegna nefndrar kröfu. Vegna nefnds ágreinings var ákveðinn rekstur þessa máls, sbr. ákvæði 4. mgr. 70. gr., sbr. 1. mgr. 168. gr. laga nr. 21, 1991.

II.

Meðfylgjandi gjaldþrotaskiptabeiðni sóknaraðila er greiðsluyfirlit vegna gjaldfallinna skulda og dráttarvaxta á ógreiddum opinberum gjöldum miðað við 2. ágúst 2007 og nam skuld varnaraðila þá 8.700.029 krónum. Er í beiðninni vísað til þess að þann 9. maí s.l. hafi verið gert fjárnám hjá varnaraðila vegna nefndra skulda, sem hafi lokið án árangurs.

Samkvæmt endurriti úr gerðabók sýslumannsins á Akureyri vegna ofannefndrar aðfarargerðar, nr. 024-2007-126, var hún tekin fyrir á lögreglustöðinni […] og krafist fjárnáms fyrir kröfu að fjárhæð kr. 2.631.764 auk áfallandi dráttarvaxta og kostnaðar. Samkvæmt endurritinu mætti fyrirsvarsmaður gerðarþola, þ.e. varnaraðila þessa máls og var honum leiðbeint um réttarstöðu, en síðan bókað: „ … Hann verður ekki við áskorun um að greiða. Fyrirsvarsmaður gerðarþola bendir á fasteignina […] til fjárnáms. Fulltrúi sýslumanns telur veðið ekki nægilegt til tryggingar kröfunni og krefst þess að hann bendi á aðra eign. Fyrirsvarsmaður gerðarþola óskar bókað að fasteignin nægi til tryggingar kröfunni. Skorað er á málsvara gerðarþola að benda á frekari eignir til fjárnáms. Hann segir gerðarþola engar frekari eignir eiga, en honum er leiðbeint um það í hvaða eignum og réttindum fjárnám verður gert og er inntur svara sérstaklega um það hvort gerðarþola tilheyri eitthvað slíkt sem hann segir ekki vera. Af hálfu gerðarbeiðanda er krafist að fjárnáminu verði lokið án árangurs og er það gert með vísan til 8. kafla laga nr. 90, 1989. Málsvara gerðarþola er leiðbeint um þýðingu fjárnámsins. Mættum er kynnt efni þessarar bókunar, sem engar athugasemdir eru gerðar við. Fyrirsvarsmaður gerðarþola neitar að undirrita gerðina.“

Við þingfestingu málsins var af hálfu varnaraðila lagt fram verðmat frá löggiltum fasteignasala. um söluverð eignarinnar […]. Kemur þar m.a. fram að skráð stærð nefndrar húseignar hjá Fasteignamati ríkisins sé 297 m², að þinglýstur eigandi hennar sé varnaraðili, að fasteignamat eignarinnar sé 8.335.000 en brunabótamat 23.150.000. Um forsendur matsins segir nánar eftirfarandi:

„Um er að ræða einbýlishús við […], sem býður upp á mikla möguleika. Húsið er skráð 297 fm. og er skráð sem verslunar- og iðnaðarhús, en mat okkar byggist á því að eignin sé samþ. sem íbúðarhúsnæði. Húsið er á 3 hæðum og gefur möguleika á 3 íbúðum, sem myndi að einhverju marki hækka verðgildi eignarinnar. Á neðrihæð er sér íbúð með 2 svefnherbergjum, eldhúsi, stofu og baðherbergi. Að auki er þar stórt herbergi sem í dag er nýtt sem svefnherbergi með glæsilegri aðstöðu. Efrihæðin er öll nýinnréttuð og er skipting hennar: Stórt opið rými með eldhúsi, stofu og borðstofu. Nýjar kirsuberjainnréttingar og eldunareyja og þrjú rúmgóð svefnherbergi ásamt stóru baðherbergi. Gólfefni: Parket og flísar á öllum gólfum. Vönduð eign.“

Niðurstaða hins löggilta fasteignasala samkvæmt ofangreindu mati er eftirfarandi: „Heildarverð hinnar metnu eignar ásamt lóðarréttindum þann 22.8.2007 áætlast kr. 36.200.000 - Skrifað: Þrjátíu og sex milljónir og tvö hundruð þúsund 00/100. Undirritaður hefur í dag verðmetið ofangreinda eign og við það stuðst við opinber gögn og upplýsingar sem hann hefur aflað sér. Tekið er mið af stærð eignarinnar, aldri, staðsetningu, ástandi að utan sem innan og söluverði sambærilegra húsa á sama markaðssvæði á undanförnum vikum og mánuðum. Eignina hefur hann metið eftir bestu samvisku og þekkingu. Umbeðið mat fór fram á sama grundvelli og um væri að ræða eign til sölumeðferðar á skrifstofu vorri. Undirritaður lýsir því yfir að hann er ekki í neinum hagsmunatengslum við eiganda eignarinnar.“

Af hálfu sóknaraðila var við meðferð málsins lagt fram veðbókarvottorð um greinda húseign, dagsett 23. ágúst s.l. Kemur þar fram að 5 veðbönd eru á eigninni og að höfuðstólsfjárhæð skulda sé samtals 24.168.000 krónur.

III.

Málsástæður og lagarök.

Sóknaraðili byggir á því að hin árangurslausa fjárnámsgerð frá 9. maí 2007 sé fullnægjandi grundvöllur til gjaldþrotaskipta, enda gefi hún rétta mynd af fjárhag varnaraðila, sbr. 1. tl. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21, 1991. Er á það bent að við fjárnámið hafi fulltrúi sýslumanns talið víst að andvirði nefndrar fasteignarinnar nægði ekki til tryggingar kröfunni. Og þar sem gerðarþoli, hér varnaraðili, hafi ekki getað bent á aðra eða aðrar eignir til tryggingar hafi gerðinni verið lokið án árangurs. Er um þetta nánar vísað til framlagðs veðbókarvottorðs.

Sóknaraðili byggir á því að varnaraðili hafi ekki sýnt fram á að umrædd fasteign standi undir kröfu hans. Er framlögðu verðmæti hins löggilta fasteignasala harðlega andmælt og það staðhæft að niðurstaða þess sé í engu samræmi við raunverulegt verðmæti eignarinnar. Telur sóknaraðili að þær forsendur sem gefnar séu í verðmætinu, þ.e. að eignin sé samþykkt sem íbúðarhúsnæði, standist ekki þar sem hún sé skráð sem verslunar- og iðnaðarhúsnæði. Ekkert liggi fyrir um annað en að svo verði áfram. Þá telur sóknaraðili að matsgjafinn hafi ekki haft mikla þekkingu á fasteignamarkaði á […] og lætur uppi efasemdir um að hann sjálfur hafi skoðað eignina. Er því niðurstöðu matsins um að heildarverðmæti eignarinnar sé 36.200.000 krónur mótmælt sem allt of háu.

Varnaraðili byggir á því að áðurrakin fjárnámsgerð sé ekki fullnægjandi grundvöllur til gjaldþrotaskipta, skv. 1. tl. 2. mgr. laga nr. 21, 1991, þar sem hún gefi alls ekki rétta mynd af fjárhag hans. Fjárnámsgerðin hafi verið gerð í andstöðu við ákvæði 38. gr., sbr. 63. gr. laga nr. 90, 1989, þar sem engin virðing á fasteigninni hafi farið fram, heldur hafi fulltrúi sýslumanns bókað án alls rökstuðnings að eignin nægði ekki til tryggingar kröfunni. Telur varnaraðili sig hafa sýnt fram á hið gagnstæða með framlagningu verðmats löggilts fasteignasala og veðbandayfirlit, að verðmæti eignarinnar sé nægilegt til að standa undir kröfunni eins og hún hafi verið þegar fjárnámið var gert og raunar einnig undir kröfum sóknaraðila eins og þær séu í dag.

Um lagarök vísar varnaraðili til fyrrnefndra lagagreina, en að auki til 168. gr. laga nr. 21, 1991 um gjaldþrotaskipti og fleira, en um málskostnað vísar hann til 1. mgr. 130. gr. sbr. 129. gr. laga nr. 91, 1991.

IV.

Í 1. tl. 2. mgr. 65. gr. laga um gjaldþrotaskipti nr. 21, 1991 er kveðið á um heimild lánardrottins til að krefjast gjaldþrotaskipta á búi skuldara, ef fjárnám hefur verið gert hjá skuldaranum án árangurs að nokkru leyti eða öllu á síðustu 3 mánuðum fyrir frestdag. Áskilið er og að ekki sé ástæða til að ætla að gerðin gefi ranga mynd af fjárhag skuldara.

Fjárnámsgerð sú, er sóknaraðili reisir kröfu sína á, fór fram hjá varnaraðila 9. maí 2007.

Eins og áður var rakið er við bókun fjárnámsgerðarinnar skráð að er fulltrúi sýslumanns hafði skoraði á fyrirsvarsmann varnaraðila að benda á eignir til tryggingar kröfu gerðarbeiðandi hafi verið bent á margnefnda fasteign á […]. Er bókað að fulltrúinn hafi látið þá skoðun í ljós að umrædd eign væri ekki nægileg til tryggingar kröfunni og hafi hann krafist þess að fyrirsvarsmaðurinn benti á aðrar eignir. Ekki hafi orðið af því af hálfu varnaraðila og hafi fyrirtökunni lokið á þann hátt, að fjárnámsgerðinni hafi verið lokið án árangurs með vísan til 8. kafla laga nr. 90, 1980.

Í 63. gr. aðfararlaga nr. 90, 1989 er kveðið á um að óheimilt sé að gera árangurslaust fjárnám nema virðing hafi farið fram ef þannig stendur á að gerðarþoli hafi bent á eignir, sem nægja að nokkru en ekki öllu fyrir kröfum gerðarbeiðanda. Ber í slíkum tilvikum ávallt að láta virðingu fara fram á þeim eignum sem fyrir hendi eru.

Í 1. mgr. 67. gr. laga nr. 21, 1991 um gjaldþrotaskipti og fleira ber héraðsdómara að kanna hvort gallar séu á kröfu lánardrottins um gjaldþrotaskipti eða á málatilbúnaði hans að öðru leyti.

Að ofangreindu virtu og sérstaklega þegar litið er til þeirra gagna sem varnaraðili hefur lagt fram við meðferð þessa máls er það mat dómsins að skilyrðum 1. tl. 2. mgr. 65 gr. laga nr. 21, 1991 sé ekki fullnægt. Ber því að hafna kröfu sóknaraðila um töku bús varnaraðila til gjaldþrotaskipta.

Eftir þessum málsúrslitum þykir rétt að sóknaraðili greiði varnaraðila málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 75.000 krónur og er þá virðisaukaskattur ekki meðtalinn.

Úrskurð þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf, héraðsdómari.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Hafnað er kröfu sóknaraðila, sýslumannsins á Akureyri, um að bú varnaraðila X, verði tekið til gjaldþrotaskipta.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 75.000 krónur í málskostnað.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.