S-7061/2019

Mál þetta, sem dómtekið var í dag í framhaldi af málsmeðferð samkvæmt 168. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 3. desember 2019, á hendur X, kt. [...], [...], [...], „fyrir eftirtalin hegningar-, vopna- og fíkniefnalagabrot framin á árinu 2019:

1. Þjófnað með því að hafa, fimmtudaginn 27. júní, stolið, úr verslun Fjallakofans að Laugavegi 11 í Reykjavík, jakka að söluverðmæti 35.995 kr.

Mál nr. 007-2019-40009

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Eignaspjöll með því að hafa, föstudaginn 2. ágúst, rispað skilti að verðmæti 35.000 kr., í eigu sendiráðs Rússneska sambandsríkisins, að Garðastræti 33 í Reykjavík.

Mál nr. 007-2019-48553

Telst þetta varða við 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

3. Fíkniefnalagabrot með því að hafa, miðvikudaginn 7. ágúst, haft í vörslum sínum 0,17 gaf amfetamíni og 1,08 gaf tóbaksblönduðu kannabisefni, sem fannst við líkamsleit lögreglu á ákærða, í verslun Nettó að Fiskislóð 3 í Reykjavík, og lagt var hald á.

Mál nr. 007-2019-49286

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr.808/2018.

4. Þjófnað með því að hafa, þriðjudaginn 13. ágúst, stolið, úr verslun Bónus að Skipholti 11- 13 í Reykjavík, matvörum að samtals söluverðmæti 1.084 kr.

Mál nr. 007-2019-51021

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

5. Þjófnað með því að hafa, laugardaginn 17. ágúst, stolið, úr bensínstöð N1 að Hringbraut 12 í Reykjavík, kjöthitamæli að söluverðmæti 7.895 kr., berjaþeyting að söluverðmæti 725 kr., hönskum að söluverðmæti 2.995 kr. og smokkapakka að sölu-verðmæti 249 kr., allt að samtals söluverðmæti 11.864 kr.

Mál nr. 007-2019-51937

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

6. Vopnalagabrot með því að hafa, laugardaginn 17. ágúst, haft í vörslum sínum vasahníf, utandyra á Barónsstíg við Freyjugötu í Reykjavík.

Mál nr. 007-2019-51937 (sama málsnúmer og í 5. tl.)

Telst þetta varða við 1. mgr. 30. gr., sbr. 36. gr., vopnalaga nr. 16/1998.

7. Þjófnað með því að hafa, fimmtudaginn 22. ágúst, stolið úr verslun Elko, í Skeifunni 7 í Reykjavík, Iphone farsíma að verðmæti 109.995 kr. sem var í eigu starfsmanns verslunarinnar, E, kt. [...].

Mál nr. 007-2019-53215

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

8. Þjófnað með því að hafa, fimmtudaginn 22. ágúst, stolið úr versluninni Tri, að Suðurlandsbraut 32 í Reykjavík, Cube Nutrail reiðhjóli að söluverðmæti 285.990 kr.

Mál nr. 007-2019-53215 (sama málsnúmer og í 7. tl.)

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

9. Þjófnað með því að hafa, fimmtudaginn 22. ágúst, stolið úr verslun Heimilistækja, að Suðurlandsbraut 26 í Reykjavík, JBL hátalara að söluverðmæti 24.895 kr.

Mál nr. 007-2019-59339

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

10. Tilraun til þjófnaðar með því að hafa, föstudaginn 30. ágúst, í verslun 66° norður að Laugavegi 17 í Reykjavík, reynt að stela Þórsmerkur úlpu að söluverðmæti 89.000 kr. Ákærði fór með úlpuna inn í mátunarklefa verslunarinnar og fjarlægði þar þjófa-vörn af úlpunni svo skemmdir urðu á henni, klæddi sig í hana, og gekk í kjölfarið áleiðis að útgangi verslunarinnar, þar sem ákærði var stöðvaður og handtekinn af lög-reglu.

Mál nr. 007-2019-55049

Telst þetta varða við 244. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

11. Tilraun til húsbrots með því að hafa, laugardaginn 31. ágúst, reynt að brjótast inn í lögreglustöð við Hverfisgötu 113- 115 í Reykjavík, með því að spenna upp glugga á austurhlið lögreglustöðvarinnar og er ákærði var að fara inn um gluggann var hann stöðvaður af lögreglu og handtekinn.

Mál nr. 007-2019-55250

Telst þetta varða við 231. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

12. Þjófnað með því að hafa, sunnudaginn 1. september, stolið, úr verslun Hagkaups í Skeifunni 15 í Reykjavík, fjórum töskum að samtals söluverðmæti 55.996 kr., fjórum JBL heyrnartólum að samtals söluverðmæti 14.480 kr., fatnaði að samtals sölu-verðmæti 30.917 kr. og snyrtivörum að samtals söluverðmæti 84.090 kr., allt að samtals söluverðmæti 185.483 kr.

Mál nr. 007-2 019-55413

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

13. Þjófnað með því að hafa, mánudaginn 2. september, stolið, úr versluninni Flying Tiger að Laugavegi 13 í Reykjavík, minnisbók, pennaveski, límbyssu, þremur dúka-hnífum, naglaskærum, fjórum sólgleraugum og bakpoka, allt að samtals söluverðmæti 7.000 kr.

Mál nr. 007-2019-55672

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

14. Þjófnað með því að hafa, mánudaginn 2. september, stolið, úr verslun Icewear að Laugavegi 1 í Reykjavík, peysu að söluverðmæti 19.990 kr., hreindýraskinni að sölu-verðmæti 24.900 kr., tveimur kindagærum að samtals söluverðmæti 31.980 og teppi að söluverðmæti 9.990 kr., allt að samtals söluverðmæti 79.390 kr.

Mál nr. 007-2019-55659

T elst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

15. Húsbrot og eignaspjöll með því að hafa, miðvikudaginn 4. september, ruðst í heimildarleysi inn í vinnuskúr Listaháskólans að Sölvhólsgötu 13 í Reykjavík, brotið rúðu á austurhlið skúrsins, brotið rúðu á suðurhlið skúrsins og innandyra spreyjað málningu á veggi skúrsins, slökkvitæki og sjúkrakassa.

Mál nr. 007-2019-56254

Telst þetta varða við 231. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

16. Þjófnað með því að hafa, föstudaginn 6. september, stolið, úr verslun Kjarvalsstaða að Flókagötu 24 í Reykjavík, regnhlíf að söluverðmæti 5.500 kr.

Mál nr. 007-2019-56670

Telst þetta varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar, en til vara að ákærða verði gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun eða vægari öryggisráðstöfunum, sbr. 62. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Vegna ákæruliðar nr. 12 gerir B, kt. [...], [...], fyrir hönd Haga hf., kt. 670203-2120, þá kröfu að ákærði verði dæmdur til þess að greiða kröfuhafa skaðabætur samtals að fjárhæð kr. 185.483.-, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi er hið bótaskylda atvik átti sér stað, eða hinn 01.09.2019, og þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan dráttarvexti, sbr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða að mati dómsins, að teknu tilliti til virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.“

Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Ákærði krefst sýknu af refsikröfu ákæruvaldsins og þess að bótakrafa verði lækkuð. Þá er gerð krafa um þóknun til skipaðs verjanda ákærða samkvæmt tímaskýrslu.

Ákærði hefur játað skýlaust fyrir dómi alla þá háttsemi sem honum er gefin að sök samkvæmt ákæru og er játningin studd sakargögnum. Að þessu virtu eru efni til að leggja dóm á málið samkvæmt 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt því sem að framan greinir verður ákærði sakfelldur fyrir brot samkvæmt ákæru og eru þau rétt færð til refsi-ákvæða.

Ákærði er fæddur í [...]í [...]en samkvæmt sakavottorði, dags. 3. desember 2019, hefur hann ekki áður gerst brotlegur hér á landi.

Samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns, C geðlæknis, dags. 11. október 2019, hefur ákærði verið búsettur hér á landi frá árinu 2015 en það ár var hann greindur með geðklofa og fór sú greining fram í [...]. Ákærði mun fyrst hafa komið inn á geðdeild Landspítalans haustið 2017 og þá augljóslega með geðrofseinkenni, en fyrst og fremst neikvæð einkenni geðklofa sem nánar greinir í matsgerð. Þá greinir í matsgerð að ákærði hafi frekari sögu um geðræn veikindi og að hann hafi verið lagður inn á geðdeild Landspítalans þar sem hann hafi dvalið frá 12. september 2019. Ákærði hafi verið í lyfja-meðferðen hann hafi ekkert sjúkdómsinnsæi og þá hafi hann sýnt af sér ranghugmyndir o. fl. Í niðurstöðu matsgerðar greinir að ákærði hafi vegna alvarlegrar geðveiki verið ófær um að stjórna gerðum sínum á tímabili frá 27. júní 2019 til 6. september sama ár. Veik-indi ákærða hafi verið svo alvarleg að hann hafi verið ósakhæfur samkvæmt 15. gr. almennra hegningarlaga. Þá telji matsmaður að ákærði þurfi að vera á geðdeild í nokkra mánuði til viðbótar en óvíst sé hvort meðferð fari fram hér á landi eða í heimalandi hans.

Fyrir liggur að ákærði var með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 20. desember 2019, í máli nr. L - 7345/2019, sviptur sjálfræði í tólf mánuði á grundvelli a- og b-liða 4. gr. og 1. mgr. 5. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Alvarleg geðræn veikindi ákærða lágu til grundvallar sjálfræðissviptingunni en sóknaraðili í því máli var embætti borgarlögmanns, fyrir hönd velferðarsviðs Reykjavíkurborgar.

Að framangreindu virtu og með hliðsjón af öðrum gögnum málsins er það mat dómsins að ákærði hafi verið ósakhæfur á verknaðarstundu í skilningi 15. gr. almennra hegningarlaga og verður hann því sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins. Að mati dóms-ins styður hvorki matsgerð né önnur gögn málsins að nauðsynlegt sé að ákærði sæti öryggisgæslu eða öðrum vægari öryggisráðstöfunum samkvæmt 62. gr. almennra hegn-ingarlaga. Slíkt öryggisúrræði er ótímabundið og mikið inngrip í persónufrelsi og af gögnum málsins verður ekki ráðið að sérstakur háski stafi af ákærða. Þá liggur fyrir að ákærði hefur nýlega verið sviptur sjálfræði í tólf mánuði vegna geðrænna veikinda og var sjálfræðissviptingin liður í áframhaldandi læknismeðferð á vegum geðdeildar Land-spítalans. Verður að telja að það úrræði sé nægjanlegt til að tryggja öryggi og velferð ákærða.

Ákærði ber skaðabótaábyrgð gagnvart brotaþola vegna háttsemi sinnar samkvæmt 12. ákærulið, sbr. 8. kapítula Mannhelgisbálks Jónsbókar. Einkaréttarkrafan er studd nægjanlegum gögnum og verður hún að fullu tekin til greina. Ákærði hefur ekki gert athugasemdir við vaxtakröfu og verður hún tekin til greina eins og hún er sett fram. Einkaréttarkrafa brotaþola er dagsett 17. september 2019. Rannsóknargögn bera ekki með sér að krafan hafi verið kynnt fyrir sakborningi á meðan málið var til meðferðar hjá lögreglu og ákæruvaldi, sbr. 4. mgr. 173. gr. laga nr. 88/2008. Hins vegar liggur fyrir að einkaréttarkrafan, sem var tekin upp í ákæru, var birt með sannanlegum hætti fyrir ákærða 22. janúar 2020, sbr. vottorð um birtingu ákæru og fyrirkalls í tengslum við þing-festingu. Upphafstími dráttarvaxta verður því miðaður við mánuð frá fyrrgreindum birt-ingardegi.

Vegna úrslita málsins og með vísan til 2. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 68. gr. laga nr. 49/2016, verður allur sakarkostnaður vegna meðferðar þess hjá lögreglu, ákæruvaldi og fyrir dómi felldur á ríkissjóð, þar með talin þóknun skipaðs verjanda ákærða, U-kk-ef A-kk-ef E-kk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem þykir hæfilega ákveðin 500.000 krónur með virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf, aðstoðar-saksóknari.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af refsikröfu ákæruvaldsins.

Hafnað er kröfu ákæruvaldsins um að ákærða verði gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun eða vægari öryggisráðstöfunum.

Ákærði greiði Högum hf., kt. 670203- 2120, skaðabætur að fjárhæð 185.483 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, frá 1. september 2019 til 22. febrúar 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda ákærða, U-kk-ef A-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 500.000 krónur.

D-kk-nf K-kk-nf