S-51/2010

Ár 2010, þriðjudaginn 21. september, er á dómþingi héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af P-kk-þgf G-kk-þgf, héraðsdómara, kveðinn upp dómur í sakamálinu nr. 51/2010: Ákæruvaldið (Þ-kk-nf S-kk-nf) gegn S-kk-þgf K-kk-þgf O-kk-þgf (J-kk-nf S-kk-nf A-kk-nf hrl.) sem tekið var til dóms samdægurs að aflokinni framhaldsaðalmeðferð.

Málið er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 2. febrúar sl. á hendur ákærða, S-kk-þgf K-kk-þgf O-kk-þgf, kt. 000000-0000, Kvíslartungu 116, Mosfellsbæ, „fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 26. júlí 2008, ekið bifreiðinni MV-204 austur Hringbraut að Furumel í Reykjavík með að minnsta kosti 67 km hraða á klst., of hratt miðað við aðstæður og almenn hraðatakmörk, við gatnamót að gangbraut í þéttbýli og þar sem hámarkshraði var 50 km, en ákærði missti stjórn á bifreiðinni svo að hún rakst á ljósastaur og girðingu sem skemmdust og gangbrautarljósastólpa sem gereyðilagðist.

Telst þetta varða við 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. og a-, c- og d-liði 2. mgr. 36. gr. og 1. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu ákæruvaldsins hefur því verið lýst yfir að ákæruna beri að skilja svo að ekki sé ákært þar fyrir meiri ökuhraða en 67 km m.v. klukkustund.

Málavextir

Fyrir liggur að aðfaranótt laugardagsins 26. júlí 2008 var tveimur bílum ekið samhliða austur Hringbraut í Reykjavík frá götuljósunum við Hofsvallagötu. Ók ákærði bílnum MV-204 eftir vinstri akrein, bláum bíl af gerðinni Subaru. Þegar kom að gatnamótum Furumels rakst hinn bíllinn, svartur sportbíll af gerðinni Mitsubishi, sem var á hægri akrein, utan í leigubíl sem þá hafði beygt af þeirri götu inn á Hringbraut. Við þetta mun ákærði hafa fipast og missti hann stjórn á bíl sínum svo að hann rakst á girðingu og ljósastaura við gangbraut, skammt fyrir austan þessi gatnamót, og lauk þar akstrinum. Eftir ákærða er haft í staðfestri frumskýrslu B-kk-ef K-kk-ef lögreglumanns að hann hafi ekið með 65 km hraða og að hann hafi orðið var við högg frá svarta sportbílnum.

Engin rannsókn var gerð á vettvangi þarna um nóttina umfram það að teknar voru nokkrar ljósmyndir af bílunum sem við sögu komi og skemmdum á steinvegg við fjölbýlishús sem svarti sportbíllinn var talinn hafa lent á. Það var svo ekki fyrr en 7. ágúst að gerð var ítarleg rannsókn á vettvangi, hann mældur upp, uppdráttur gerður og ljósmyndir teknar þar. Var meðal annars leitað að ummerkjum á götunni og við hana. Bar sú leit misjafnan árangur enda búið að lagfæra sumt en annað orðið máð. Allt mun þetta hafa verið gert í sambandi við fyrirhugaða bíltæknirannsókn.

Bíltæknirannsóknin var falin S-kk-þgf S. K-kk-þgf bíltæknifræðingi hjá fyrirtækinu Gnostiku ehf. Með skýrslu staðfestri hans fylgja ljósmyndir af skemmdum á bíl ákærða og í skýrslunni er gerð rækileg grein fyrir ástandi bílsins. Þar kemur einnig fram að yfirbygging bílsins hafi verið mæld út til þess að kanna hve mikið hún hefði aflagast við áreksturinn svo að hægt væri að reikna hraða bílsins út frá því.

Í málinu er staðfest greinargerð, sem ákæruvaldið hefur lagt fram og M-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-ef prófessor í vélaverkfræði við Háskóla Íslands hefur unnið. Þar er sett fram líkan af atburðarás og reiknaður út ætlaður hraði bíls ákærða áður en hann missti stjórn á honum. Í rannsókninni var svarað þremur spurningum. Hver hafi verið ætlaður hraði bílsins MV-204 áður en ákærði missti stjórn á honum, hver hafi þá verið minnsti mögulegi hraði og loks hver hafi verið mesti mögulegi hraðinn. Í greinargerðinni kemur fram að prófessorinn byggði á því sem fram kom í vettvangsrannsókn og bíltæknirannsókninni. Segir þar að til þess að meta hraða bílsins hafi verið notuð viðurkennd aðferð sem sett hafi verið fram í ritum frá SAE (Society of Automotive Engineers). Aðferðin byggi á lögmálinu um orkuvarðveisluna. Forsenda útreikninga sé sú að hreyfiorka bílsins, sem sé með massann ma og hraðann va0, breytist í vinnu núningskraftsins þegar bíllinn skríður eftir götunni. Hreyfiorkan í þeirri stöðu breytist síðan í formbreytingarvinnu þegar bíllinn og ljósastaurinn beyglast við árekstur og síðan í núningskraft þegar bíllinn skríður eftir yfirborðinu og fer á girðinguna. Að lokum breytist hreyfiorkan í formbreytingarvinnu þegar ökutækið lendir á og beyglar gangbrautarljósið. Er síðan gerð grein fyrir þeim reikniformúlum sem notaðar eru í þessum útreikningi og hvernig þeim er beitt við þessa rannsókn. Auk þeirra mælinga sem gerðar voru á vettvangi og á beyglunum á bíl ákærða voru notaðir við útreikningana stífnistuðlar sem prófessorinn hefur upplýst að fengist hafi í áreksturstilraunum með þessa bíltegund.

Að lokum segir í greinargerðinni:

„Hér eru settar fram niðurstöður á hraðaútreikningum fyrir bifreiðina MV-204, þegar ökumaður missir stjórn á henni á Hringbraut, þann 27. júlí 2008. Hraðinn er reiknaður áður en ökumaður missir stjórn á bifreiðinni.

Með tilvísun í framangreindar aðferðir og forsendur er reiknaður hraði bifreiðar

MV-204 eftirfarandi,

- ætlaður hraði hennar er: 80 km/klst

- mögulegur lágmarkshraði er: 67 km/klst

- mögulegur hámarkshraði er: 95 km/klst

Í útreikningum er ekki reiknað með hraðabreytingu vegna loftmótstöðu og því er raunverulegur hraði meiri en útreiknaður hraði.“

Ákærði kveðst hafa ekið með 60 hraða. Hann kveðst hafa heyrt áreksturshljóð og hafi hann endað á grindverki á umferðareyju á miðri götunni og tveimur ljósastaurum. Honum er kynnt það sem eftir honum er haft um ökuhraðann í lögregluskýrslunni og segist hafa sagt hraðann hafa verið 60 km þegar lögreglumaðurinn kom og tók af honum skýrslu á slysadeild. Hafi hann enda litið á hraðamæli bílsins „kannski 2 sekúndum áður en slysið varð.“ Þá kemur fram hjá ákærða að rétt fyrir þetta hafi hann orðið var við að bíll hans hafi orðið fyrir höggi frá svarta sportbílnum en hann segist þó ekki geta fullyrt um þetta. Þá segist hann ekki hafa orðið var við það að svarti bíllinn sveigði í veg fyrir hann. Hann kveðst hafa veitt leigubílnum fyrst athygli þegar sá bíll var kominn út á Hringbrautina en leigubíllinn hafi verið á hægri akrein og ekki verið fyrir sínum bíl. Ákærði segir sinn bíl hafa verið með hljóðkúta og ekki hafi verið óeðlilega hátt vélarhljóð í honum.

Vitni, Ú-kk-nf K-kk-nf G-kk-nf, sem á heima á Ásvallagötu 31, nálægt gatnamótunum við Hofsvallagötu segist hafa heyrt mikil hljóð í tveimur bílvélum frá gatnamótunum í umrætt sinn. Þá hafi hann heyrt að spólað var á malbikinu. Hann hafi svo heyrt að vélarhljóðið hætti snögglega og nokkrum sekúndum seinna hafi hann heyrt brak og bresti. Hann hafi þá hraðað sér út og séð að þrír bílar höfðu lent í árekstri.

Fólk í leigubílnum hefur ekki getað borið neitt um hraðann á bíl ákærða, sem byggjandi er á.

G-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, ökumaður svarta sportbílsins, hefur sagt að hann hafi beðið eftir grænu ljósi á gatnamótunum fyrrnefndu og við hlið hans muni hafa verið blái bíllinn ákærða. Hann segist hafa ekið af stað og náð 50 – 55 km hraða og hafi þeir bílarnir verið samhliða um skeið á þessum hraða. Þá hafi leigubílnum verið ekið inn á götuna af Furumel og segist G-kk-nf þá hafa verið kominn fram úr ákærða. Hann segist hafa sveigt frá leigubílnum en þó lent utan í honum en hann geti ekki sagt neitt um akstur ákærða þegar hér var komið sögu. Hann segist viss um að ákærði hafi ekki ekið með meira en „venjulegum umferðarhraða“ í umrætt sinn. Undir G-kk-þf er borið það sem Ú-kk-nf K-kk-nf sagði og segir hann bíl sinn vera með „opið púst“, þ. e. engan hljóðkút, og því heyrist mikið vélarhljóð í honum. Hann segist ekki hafa tekið eftir vélarhljóði frá hinum bílnum.

Niðurstaða

Ákærði kveðst hafa ekið mest með 60 km hraða frá því að hann ók af stað frá umferðarljósunum við Hofsvallagötu. Hann neitar því að hafa sagt við B-kk-þf lögreglumann K-kk-þf að hann hefði ekið með 65 km hraða heldur hafi hann alltaf sagt hraðann hafa verið 60 km. Eins og fram er komið er aðeins eitt vitni sem getur af eigin raun borið nokkuð um hraðann á bíl ákærða, en það er G-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, ökumaður svarta sportbílsins, sem sagt hefur hraðann hafa verið 50 – 55 km meðan þeir tveir óku samhliða. Það verður þó að hafa í huga að G-kk-nf H-kk-nf er sjálfur hafður fyrir sök í öðru dómsmáli sem höfðað var fyrir þennan akstur hans. Vitnisburður Ú-kk-ef K-kk-ef getur aðeins talist vísbending um það að vélar tveggja bíla hafi verið þandar og að snögglega hafi verið ekið af stað. Aftur á móti er í málinu niðurstaða af vísindalegri ökuhraðarannsókn prófessors M-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef. Dómurinn álítur að þær forsendur sem greining prófessorsins byggist á séu sannanlega fyrir hendi í málinu og að ekki hafi veri hallað á ákærða þegar þær voru settar. Þá er aðferð hans, sem byggist á hreyfiorku bílsins og orkulosun, almennt séð rökleg. Loks eru hvorki efni til þess að vefengja þá stuðla sem prófessorinn notast við né heldur reikniaðferðir hans eða reikningsniðurstöður. Hafa þær jafnframt stuðning af því sem B-kk-nf K-kk-nf lögreglumaður hefur eftir ákærða um ökuhraðann á vettvangi og að nokkru leyti stuðning af frásögn vitnisins Ú-kk-ef K-kk-ef. Þykir dóminum óhætt að telja sannað að ákærði hafi ekið með 67 km hraða í umrætt sinn og að hann hafi sýnt af sér óvarkárni við aksturinn, eins og lýst er í ákærunni. Hefur hann brotið gegn þeim refsiákvæðum sem þar eru tilfærð.

Dæma ber ákærða til þess að greiða 50.000 krónur í sekt og ákveða að í stað sektarinnar komi fangelsi í 4 daga greiðist sektin ekki innan 4 vikna frá dómsbirtingu.

Dæma ber ákærða til þess að greiða verjanda sínum, J-kk-þgf A-kk-þgf S-kk-þgf 200.000 krónur í málsvarnarlaun sem dæmast með virðisaukaskatti.

Sem fyrr segir fór fram í málinu bíltæknirannsókn og einnig ökuhraðarannsókn. Kostnaður af þessum rannsóknum nemur 222.606 krónum. Þegar haft er í huga að ákærði játaði að hafa ekið með bíl sínum 60 km hraða í umrætt sinn og að hann var saksóttur og sakfelldur fyrir að aka einungis með 7 km hraða umfram þetta væri það úr öllu hófi að leggja það á hann að greiða allan kostnað af þessum rannsóknum. Þykir þannig rétt að dæma hann til þess að greiða fjórðung þessa kostnaðar, þ.e. 55.651 krónu.

DÓMSORÐ:

Ákærði, S-kk-nf K-kk-nf O-kk-nf, greiði 50.000 krónur í sekt og komi 4 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá dómsbirtingu.

Ákærði greiði verjanda sínum, J-kk-þgf A-kk-þgf S-kk-þgf 200.000 krónur í málsvarnarlaun og greiði auk þess 55.651 krónu í annan sakarkostnað.

P-kk-nf G-kk-nf