S-2041/2023

Mál þetta var þingfest 12. september 2023 og dómtekið 31. október. Málið höfðaði Héraðssaksóknari með ákæru 24. ágúst 2023 á hendur ákærða, X, kt. 000000-0000, [...], [...], fyrir fíknefnalagabrot og kynferðisbrot, sem hér greinir:“

I.

Fíkniefnalagabrot, með því að hafa laugardaginn 5. febrúar 2022, í íbúð nr. [...]að [...]í [...], haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 23 kannabisplöntur og 1.112 gaf maríúana og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað greindar plöntur.

(Mál nr. [...])

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 4., 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, með síðari breytingum.

II.

Kynferðisbrot gegn barni, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 19. febrúar 2023, á ofangreindu lögheimili sínu, farið nakinn upp í rúm til systurdóttur sinnar, A, kt. 000000-0000, lagst ofan á stúlkuna og klipið í rass hennar innanklæða og spurt hana endurtekið hvort hún vildi ríða, og er stúlkan náði að komast undan ákærða og hlaupa inn á salerni, hljóp hann á eftir henni og reyndi að komast þar inn.

(Mál nr. [...])

Telst þetta varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er krafist upptöku á 23 kannabisplöntum og 1.112 gaf maríúana sem hald var lagt á samkvæmt heimild í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, með síðari breytingum. Einnig er krafist upptöku á 8 viftum, 6 ræktunarlömpum, 5 tímarofum, 2 straumbreytum og 3 loftsíum, sem hald var lagt á við húsleit 5. febrúar 2022, samkvæmt heimild í 7. mgr. 5. gr. sömu laga, en munirnir voru notaðir til framleiðslu kannabisplantnanna.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu B, kt. 000000- 0000, vegna ólögráða dóttur hennar, A, kt. 000000- 0000, er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 3.000.000 kr. auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 19. febrúar 2023, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Ákærði hefur játað brot sitt skýlaust samkvæmt ákærulið I. og krefst vægustu refsingar er lög leyfa og samþykkir upptökukröfu. Ákærði viðurkennir þá háttsemi að hafa farið nakinn upp í rúm til brotaþola, hafa sest ofan á fætur hennar, komið við rass hennar utan klæða og spurt hana hvort hún vildi ríða. Að öðru leyti neitar ákærði þeirri háttsemi sem er lýst í ákærulið II. og krefst sýknu auk þess sem framlagðri bótakröfu verði vísað frá dómi. Til vara krefst ákærði vægustu refsingar sem lög leyfa og að bótafjárhæð verði verulega lækkuð. Loks er þess krafist að málsvarnarlaun verjanda verði greidd úr ríkissjóði.

Málavextir

Upphaf málsins er að móðir og stjúpfaðir brotaþola komu í viðtal hjá barnavernd Hafnarfjarðar og greindu frá því að aðfaranótt sunnudagsins 19. febrúar það ár hafi brotaþoli gist hjá afa sínum. Brotaþoli hafi vaknað við það að móðurbróðir hennar, ákærði í máli þessu, hafi óvart lagst ofan á hana þar sem hún lá í rúmi og spurt „hver er þetta?“ Brotaþoli hafi svarað með nafni sínu. Þá hafi ákærði gengið fram en komið aftur inní herbergið og spurt brotaþola hvort hún vildi ríða, farið með höndina inn á nærbuxur hennar og snert hana. Brotaþoli hafi þá ýtt ákærða frá og náð að hlaupa öskrandi inn á baðherbergi. Afi brotaþola hafi vaknað við það og komið að henni í miklu uppnámi en hún hafi greint afa sínum frá atburðum inni í hans svefnherbergi og síðan sofnað þar. Brotaþoli hafi hitt ákærða næsta morgun en hann hafi farið fljótlega eftir það. Móðir brotaþola hafi sótt hana í hádeginu og brotaþoli þá greint henni frá atvikinu. Móðir greindi frá því að brotaþoli hafi augljóslega orðið fyrir áfalli, henni líði ekki vel en líði þó betur með hverjum degi. Brotaþoli sé félagslega sterk og eigi góða vini og sé meðal námsmaður. Félagsráðgjafi sendi lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu beiðni um lögreglurannsókn með bréfi dagsett 2. mars 2023.

Brotaþoli gaf skýrslu fyrir dómi í Barnahúsi 16. mars 2023, þá rúmlega 9 ára. Hún sagðist hafa gist hjá ömmu og afa og hafa viljað gista ein í herbergi því hún hafi haldið að hún væri nógu stór til þess en venjulega hafi hún sofið með ömmu og afa. Ákærði hafi komið í dyragættina, lýst með ljósi á símanum og spurt hver þetta væri. Ákærði hafi þá verið klæddur. Brotaþoli kvaðst hafa sagt nafn sitt og ákærði sagt ókei og farið út. Ákærði hafi komið aftur, spurt og brotþoli svarað eins. Ákærði hafi síðan komið inn í þriðja skipti og ætlað að fara að sofa líka, hann hafi lagst á bakið og verið ofan á fótlegg brotaþola en hún kvaðst ekki muna hvaða líkamshluti ákærða hafi verið ofan á sér. Brotaþoli sagðist hafa verið í nærbuxum og bol, legið á vinstri hlið og snúið að veggnum þegar ákærði lagðist í rúmið, en hann hafi verið nakinn. Ákærði hafi farið úr fötunum inni í herberginu áður en hann lagðist í rúmið. Ákærði hafi snert rassinn sinn, klipið rasskinnina og spurt hvort hún vildi ríða. Brotaþoli kvaðst hafa sagt„nei“, ákærði hafi sagt „þegiðu“ og spurt sig nokkrum sinnum enn. Þá hafi hún fattað að þetta væru bara einhver algjör mistök hjá honum. Hún hafi tosað sig undan honum og þurft að ýta ákærða, náð að losa fótinn, rífa sig lausa og hlaupið inn á baðherbergi en ekki hafa áttað sig á hvað væri í gangi fyrr en þá. Hún hafi læst hurðinni og farið að gráta en ákærði hafi elt sig þangað og reynt að komast inn því hún hafi séð hurðarhúninn fara niður. Systir brotaþola, sem hafi sofið inni hjá ömmu, hafi vaknað við þetta, farið að gráta og vakið afa sinn, sem hafi komið fram og spurt hvort ákærði vildi ekki fara í nærbuxur. Ákærði hafi hringt í ömmu brotaþola og sagt fyrirgefðu. Þeir feðgar hafi síðan farið til að ná í nærbuxur. Brotaþoli hafi þá hlaupið inn í svefnherbergi afa síns, sagt honum frá atvikum, fengið vatnsglas og sofið þar það sem eftir var nætur. Brotaþoli kvað ákærða hafa spurt sig morguninn eftir í dyragættinni á herbergi afa síns, hvort þetta hafi verið of harkalegt. Hún hafi sagt já en ákærði sagt „ó, fyrirgefðu“ og farið fram. Móðir hennar hafi sótt hana og kvaðst brotaþoli hafa sagt henni frá atvikum í bílnum. Brotaþoli sagði að sér hafi liðið mjög illa inni á baðherbergi, hafa dreymt ákærða nokkrum sinnum og þá hafa orðið mjög hrædd. Brotaþoli svaraði aðspurð hvað það þýddi að „ríða“ að það væri að kyssast með opinn munn og þá snertist tunga í tungu og ákærði hafi viljað gera það en hún alls ekki.

Ákærði var yfirheyrður af lögreglu vegna málsins 28. mars 2023. Hann kvaðst hafa verið í óminnisástandi og ekki vitað hvað hafi gengið á fyrr en faðir sinn hafi sagt sér hvað hafi gerst og þá hafi minningar komið aftur til sín. Hann hafi farið upp í rúm og einhvern veginn haldið að hann væri með kærustunni sinni. Ákærði kvaðst hafa farið í áfengismeðferð því hann hafi verið í áfalli vegna þessa atviks.

Meðal gagna málsins er vottorð C sálfræðings dagsett 19. apríl 2023. Þar kemur fram m. a. í kaflanum Niðurstaða og álit, að líðan brotaþola samsvari einkennum sem þekkt séu hjá börnum og unglingum sem hafi upplifað áföll og ljóst að hún muni þurfa fleiri viðtöl á vegum Barnahúss til að ná bata. Meint kynferðisbrot hafi haft veruleg áhrif á líðan, tilfinningar og daglegt líf brotaþola. Erfitt sé að segja til um það með nokkurri vissu hve langvarandi erfiðleikar brotaþola komi til með að vera eða hver meðferðarþörf hennar verði til lengri tíma litið.

Lögregla tók skýrslu af B, móður brotaþola og systur ákærða þann 9. mars 2023 og af D, föður ákærða og afa brotaþola þann 20. mars 2023 en efni þeirra verður ekki rakið nema að því leyti sem það varðar niðurstöðu.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvaðst hafa gist heima hjá foreldrum sínum á föstudaginn 17. febrúar 2022. Hann gisti þar sjaldan en það hafi æxlast þannig þennan föstudag. Hann hafi hitt kærustu sína í miðbæ Reykjavíkur um eittleytið og planið verið að gista heima hjá henni, þar sem hann dvelji vanalega. Hann hafi komist í óminnisástand og endað heima hjá foreldrum sínum en muni ekki hvernig. Þá hafi þessi atburðarás byrjað, þó hann hafi á þessum tímapunkti ekki almennilega áttað sig á að hann væri heima hjá foreldrum sínum. Hann hafi fálmað með höndunum út í loftið í myrkrinu og strokið rass brotaþola. Honum hafi fundist eitthvað væri ekki eins og það ætti að vera. Brotaþoli hafi rokið upp ogút úr herberginu og hann fengið áfall þegar hann hafi áttað sig á því að þetta hafi verið brotaþoli. Hann hafi sest á rúmið og íhugað hvað væri best að gera í stöðunni, hringt í neyðarlínuna, skellt á en hringt aftur og talað við einhverja konu en muni ekki í smáatriðum hvað hann hafi sagt. Hann hafi lýst atvikum og viðkomandi hafi stungið upp á að hann svæfi á þessu til að meta málið daginn eftir. Svo hafi hann hringt í kærustu sína en þá verið staddur í þvottahúsinu sem sé til hliðar við herbergið. Faðir hans hafi komið og spurt hvers vegna hann væri ekki í nærbuxum. Daginn eftir hafi hann séð að hann hafi hringt í neyðarlínuna. Hann kvaðst þá hafa spurt brotaþola hvort hann hafi verið vondur en ekki hafa vitað á þeirri stundu á hverju hann hafi verið að biðjast afsökunar. Hann hafi jafnvel talið að hann hafi vakið brotaþola harkalega um nóttina. Faðir hans hafi ekið honum til kærustunnar og þá greint honum frá því að hann hafi sagt eitthvað dónalegt við brotaþola og strokið á henni rassinn. Ákærði kvaðst hafa verið og sé enn í áfalli. Hann hafi fengið pláss inn á Vogi nokkru síðar en hann hafi ekki drukkið síðan atvikið átti sér stað.

Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafi munað atvik málsins í fyrstu en minningarnar hafi komið til baka eftir spjallið við föður sinn. Núna muni hann jafnframt fleiri hluti. Aðspurður um tilgang símtals við neyðarlínu kvaðst hann hafa viljað ganga hreint fram og viljað greina frá. Hann hafi verið nakinn og sagt eitthvað dónalegt. Ekki hafi tíðkast að brotaþoli gisti í þessu herbergi. Ákærði kvaðst alfarið neita að hafa farið nokkrum sinnum inn í herbergið og lýst framan í brotaþola með ljósi úr síma. Kvaðst hann hafa neytt einhverra fíkniefna en að mestu leyti verið undir áhrifum áfengis og atvikið hafi gerst í alvarlegu ölæði. Ákærði kvaðst telja að hann hafi tekið leigubíl með einhverjum og gengið einhverja leið og þess vegna hafi óminnisástandið verið að rjátla af honum þegar hann hafi verið kominn á vettvang.

Nánar spurður um atvik kvað ákærði brotaþola hafa legið í grúfu, skáhallt í rúminu þannig að höfuðið hafi verið fjær sér en fætur nær. Ákærði kvaðst hafa klætt sig úr, sest á rúmið og þá lent ofan á fótum brotaþola. Ákærði kvaðst muna vel eftir þessum atvikum. Nánar aðspurður kvaðst hann muna eftir því að hafa þreifað sig áfram og strokið rassinn á brotaþola. Á þessum tímapunkti hafi hann ekki gert greinamun á brotaþola og kærustu sinni. Atvikið hafi tekið tæpa mínútu og hann hafi ekki uppgötvað fyrr en hann hafi framið háttsemina að brotaþoli væri í rúminu. Bæði hafi uppgötvað þetta á sama tíma og þá hafi brotaþoli tryllst smá, sparkað frá sér og stokkið fram úr. Ákærði kvað orðunum hafa verið beint að annarri manneskju. Ákærði kvaðst hafa sest á rúmið í áfalli og farið að hringja símtöl. Aðspurður kvað ákærði kærustu sína aldrei hafa gist heima hjá foreldrum hans. Ákærði kannaðist hvorki við að hafa elt brotaþola inn á klósett né að hafa ítrekað spurt hvort hún vildi ríða. Kvaðst hann hafa strokið brotaþola í 2- 5 sekúndur og hafa hugsað með sér að þetta væri kærasta sín. Nánar aðspurður kvaðst hann hafa viðhæft ummælin á sama tíma og hann þreifaði á brotaþola. Engin öskur hafi átt sér stað en brotaþoli hafi bara tryllst smá og sparkaði frá sér.

Vitnið B, móðir brotaþola og systir ákærða, kvað dætur sínar hafa gist heima hjá foreldrum sínum. Hún hafi sótt þær og í bílnum hafi brotaþoli sagt frá því að ákærði hafi strokið á henni rassinn og spurt hvort hún vildi ríða. Hún kvaðst hafa sagt brotaþola að það væri ljótt og að svona mætti ekki segja. Þegar brotaþoli hafi farið að hátta um kvöldið hafi hún ekki viljað fara úr buxunum. Brotaþoli hafi síðan greint betur frá atvikum og sagt að ákærði hafi komið inn í herbergið og spurt hver hún væri. Hún hafi svarað og hann farið fram. Hann hafi komið aftur og sest á fætur hennar, strokið henni um rassinn innanklæða og spurt hvort hún vildi ríða. Hún hafi hlaupið inn á baðherbergi og afi hennar hafi vaknað.

Aðspurð kvað hún brotaþola hafa greint sér frá því að ákærði hafi verið nakinn. Ekki hafi borið á neinu þegar hún sótti stelpurnar og foreldrar hennar hafi ekki greint henni frá atvikum. Brotaþoli hafi verið öskrandi um kvöldið og hagað sér öðruvísi en hún væri vön. Miklar breytingar hafi verið á brotaþola eftir þessa nótt. Hún sé oft reið og spyrji sig hvers vegna þetta hafi hent hana. Einnig trufli það hana að þetta hafi verið frændi hennar. Hún treysti stjúpföður sínum minna eftir atvikið. Aðspurð kvað hún hafa hægst á sálfræðimeðferð brotaþola en henni sé ekki lokið. Kvaðst hún aðspurð hafa rætt málið við föður sinn um kvöldið en þá hafi hann sagt að hann hafi vaknað um nóttina og brotaþoli hafi greint frá atvikum. Aðspurð um líðan brotaþola í dag kvað hún brotaþola vera betri en eigi enn slæma daga og ræði ennþá um þetta. Brotaþoli kenni sjálfri sér um, m. a. vegna þess að hún hafi gist inn í herbergi ákærða. Brotaþoli sé einnig reið út í ákærða og vilji ekki hitta hann. Hún sé ennþá varfærin þegar komi að því að afklæðast og þetta trufli hana t. d. í sundi. Kvaðst hún aðspurð ekki muna hvenær brotaþoli hafi farið að fara aftur til ömmu sinnar og afa en gisti þá í herbergi með ömmu sinni eins og hún hafi verið vön. Brotaþoli sé mjög tengd ömmu sinni og afa.

Aðspurð um atvik inn í herberginu kvað hún brotaþola hafa sagt að þegar hún hafi neitað ákærða hafi ákærði sagt henni að þegja. Hann hafi verið nokkuð aggresívur. Varðandi samskipti daginn eftir hafi brotaþoli greint frá því að ákærði hafi spurt hvort þetta hafi verið of harkalegt. Kvað hún aðspurð brotaþola hafa greint frá því að hún hafi verið föst undir ákærða og að brotaþoli væri enn viðkvæm fyrir slíkum átroðningi.

Vitnið D, faðir ákærða og afi brotaþola, greindi frá því að systurnar hafi gist á heimili hans umrædda nótt. Brotaþoli hafi gist í herbergi sem ákærði hafi haft í húsinu en ákærði hafi ekki gist þar vikum saman. Hann hafi vaknað við mannamál um nóttina og rokið fram og þá hafi ákærði staðið í þvottahúsinu að tala í símann. Hann hafi spurt hvar brotaþoli væri, rokið inn í herbergi ákærða, engan séð þar en svo séð opna baðherbergishurð en hann hafi séð að hurðin var lokuð þegar hann kom fram. Hann hafi svo fundið brotaþola sitjandi á rúminu í sínu herbergi. Brotaþoli hafi verið snöktandi og brugðið og hann hafi strax séð að eitthvað væri að. Hann hafi spurt hvað hafi gerst og brotaþoli hafi sagt að ákærði hafi klappað á rassinn á henni og spurt hvort hún vildi ríða. Kvaðst hann hafa sagt brotaþola að menn segðu ekki svona við börn, hann myndi passa upp á hana og hún róast og sofnað nánast um leið. Enginn hafi vaknað en þetta hafi allt verið mjög hljóðlátt. Kvað hann aðspurður hvorki systur brotaþola eða ömmu hafa vaknað. Hann hafi farið fram og séð að ákærði væri nakinn og kvaðst hafa spurt hvort ákærði væri vanur að sofa nakinn sem hann muni ekki hverju ákærði hafi svarað en ákærði hafi farið inn í herbergið og lokað hurðinni. Hann hafi talið réttast að vekja hvorki ömmu barnsins eða móður um miðja nótt. Best væri að kæla málið til morguns. Daginn eftir hafi hann hugsað með sér að hann ætlaði ekki að stýra viðbrögðum ákærða eða brotaþola. Hefði hann hins vegar gert það væri staðan allt önnur í dag. Móðir brotaþola hafi verið fyrri til að hafa samband varðandi málið. Að hans mati hafi áfallið verið mest fyrir móður brotaþola, sem brotaþoli hafi upplifað.

Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort hann hafi gripið í hurðina á baðherberginu áður en hann hafi farið í þvottahúsið að ræða við ákærða, sem hafi verið að ræða við kærustuna í síma. Hafi hann gripið í hurðarhúninn hafi það verið eftir að hafa séð ákærða í þvottahúsinu. Þá kvaðst hann aðspurður ekki hafa orðið var við að ákærði hafi gengið fram á baðherbergið. Kvaðst hann hafa spurt ákærða daginn eftir hvort hann hafi ætlað að meiða barnið. Ákærði hafi neitað því. Kvaðst hann ekki geta svarað því hvort ákærði hafi munað eftir atvikum næturinnar daginn eftir. Hann kvaðst ekki hafa rætt atvikið við ákærða daginn eftir en sér hafi verið mjög brugðið. Aðspurður um um ástand ákærða, kvað hann ákærða hafa getað talað í síma og ekki verið „rorrandi“ til og frá eða óstöðugur og svolítið „high“. Hann kvaðst ekki hafa orðið varvið að ákærði hafi hringt í neyðarlínuna. Kvað hann ákærða hafa hitt brotaþola stuttlega daginn eftir atvikið en kvaðst ekki muna eftir samtali þeirra á milli. Aðspurður kvað hann brotaþola koma á heimili sitt reglulega, hún hafi verið „skeptísk“ fyrstu mánuðina eftir atburðinn en væri alveg orðin róleg í dag. Kvað hann aðspurður hvorki ákærða, brotaþola eða móður brotaþola hafa greint sér nánar frá því hvað hefði gerst inni í herberginu. Eina sem hann viti sé það sem brotaþoli hafi sagt sér um nóttina og í sínum huga, sem faðir ákærða og afi brotaþola, hafi þetta verið „fullur karl í blákkát brjálæði að segja dónalega setningu við barn“.

C sálfræðingur í Barnahúsi, kom fyrir dóm og staðfesti meðferðarskýrslu sína frá 17. ágúst 2023. Hún kvað brotaþola hafa sótt tíu viðtöl frá 19. apríl á þessu ári en kvað brotaþola þurfa fleiri viðtöl. Brotaþoli hafi fyrst átt erfitt með að mæta í skólann en eftir samtal við aðila hjá skólanum hafi það lagast. Brotaþoli sé með breytt viðhorf gagnvart karlmönnum. Hún eigi erfitt með að sofa eftir atvikið, sé með ágengar hugsanir og óttist að aðrir viti hvað hafi gerst. Brotaþoli hafi haft hugsanir um að vilja deyja en hún væri ekki metin í sjálfsvígshættu. Brotaþoli forðist enn herbergið og hún hafi einu sinni heyrt í ákærða heima hjá ömmu og afa, sem hafi komið henni í uppnám. Brotaþola þyki óþægilegt að fara í sund og hún kenni sjálfri sér um vegna þess að hún hafi viljað sofa í herberginu. Próf sem brotaþoli hafi gengist undir sem og viðtöl leiði í ljós að hún uppfylli greiningar skilyrði áfallastreituröskunar. Líðan brotaþola sé betri í dag og einkenni hafi minnkað. Langvarandi afleiðingar séu ekki ljósar t. d. gæti orðið breyting við kynþroska. Brotaþoli hafi átt jákvæðar minningar um ákærða fyrir atvik en það sé breytt í dag. Kvaðst hún aðspurð ekki geta svarað því hvort að áfall móður hafi haft áhrif. Þá kannaðist hún ekki við að brotaþoli hafi ýkt hluti, hafi verið staðin að ósannsögli eða hafa mikið ímyndunarafl.

Niðurstaða

Ákæruliður I.

Ákærði hefur skýlaust játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið I. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin þar að sök og er brot hans rétt heimfært til refsiákvæða. Með vísan til kröfugerðar ákæruvaldsins eru gerðar upptækar 23 kannibisplöntur og 1.112 gaf maríúana með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974. Þá er fallist á upptöku á 8 viftum, 6 ræktunarlömpum, 5 tímarofum, 2 straumbreytum og 3 loftsíum samkvæmt 4. málslið 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, þar sem munirnir voru notaði við framleiðslu kannabisplantnanna.

Ákæruliður II.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist framkomin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, ef þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leið af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laganna gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 126. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 ber dómara að meta sönnunargildi vitnisburða við úrlausn máls. Í því sambandi skuli meðal annars hugað að afstöðu vitnis til ákærða og eftir atvikum brotaþola. Í máli þessu tengjast vitni og aðilar máls fjölskylduböndum sem hefur áhrif á matið og er horft til þess af hálfu dómsins.

Ákæruvaldið byggir á því að dómsframburður brotaþola sé í senn greinargóður, ýkjulaus og trúverðugur um það sem gerðist í herbergi ákærða. Sá framburður fái stoð í skýrslum D, föður ákærða og B, móður brotaþola og samrýmist vel skýrslu og dómsvætti C sálfræðings um að brotaþoli hafi orðið fyrir alvarlegu áfalli.

Ákærði neitar sök og telur ósannað að hann hafi áreitt brotaþola kynferðislega, en ásetningur verði að ná til allra efnisþátta brots. Ákærði ber því við að brotaþoli hafi umrætt skipti gist í herbergi sem hann hafi haft sem sitt eigið til afnota á heimili foreldra sinna. Ákærði kveðst hafa verið ofurölvi og haldið að brotaþoli væri unnusta sín. Hann hafi lagst í rúmið og strokið rass brotaþola utan klæða og hætt jafnskjótt og hann hafi orðið þess áskynja að brotaþoli væri ekki kærasta hans. Því hafi ekki verið um ásetning eða gáleysi af hans hálfu að ræða enda hafi hann ekki haft neinar kynferðislegar langanir gagnvart brotaþola. Misskilningur ákærða hafi leitt til háttseminnar og það nægi ekki til sakfellingar fyrir kynferðislega áreitni. Því beri að sýkna hann, enda hafi hann verið í villu sem útiloki ásetning og hann hafi því ekki framið saknæman verknað.

Hlutrænt séð bera ákærði og brotaþoli á sama veg um að ákærði hafi verið nakinn, strokið brotaþola um rassinn og spurt hana hvort hún vildi ríða. Brotaþoli ber um að ákærði hafi lagst í rúmið og verið ofan á fæti sínum en ákærði kveðst hafa sest á rúmið. Ákærði kveðst hafa fálmað og snert brotaþola utanklæða en hún segir hann hafa snert rassinn innan klæða og klipið. Þá kveður ákærði atburðarrásina mun styttri og hafa talið brotaþola vera kærustu sína, sökum ölvunar og vegna þess að hún hafi verið í rúminu hans. Brotaþoli ber hins vegar um að ákærði hafi tvívegis verið búinn að lýsa framan í hana með síma og spurt hana að nafni áður en hann lagðist hjá henni og atburðarásin hófst. Að endingu er misræmi um hvað gerðist í kjölfar atviksins en brotaþoli kveður ákærða hafa elt sig inn á klósett og reynt að opna en ákærði kannast ekki við það.

Framburður ákærða er í megindráttum stöðugur og hefur ekki breyst mikið frá skýrslutöku hans hjá lögreglu. Ákærði kveðst ekki muna eftir atvikum fyrr en faðir hans hafi greint honum frá því sem hafi gerst. Þáhafi hann fengið endurminningar af atvikinu. Að öðru leyti kveðst ákærði hafi verið í óminnisástandi og ekki muna neitt, t. d. um það hvernig hann hafi farið heim til foreldra sinna. Aðspurður í skýrslutöku hjá lögreglu kvaðst hann hafa verið á ölvunarstiginu 10 á skalanum 1- 10. Fyrir dómi kvaðst ákærði bæði hafa verið í miklu ölvunarástandi en einnig að óminnisástandið hafi verið farið að renna af sér þegar hann hafi komið heim til foreldra sinna. Faðir ákærða taldi ákærða hafi verið undir verulegum áhrifum áfengis og mögulega einhvers annars. Hins vegar taldi hann ákærða hafa haft nokkra rænu og tók fram í lögregluskýrslu að ölvunarástand ákærða hafi verið 8,5 á skalanum 1- 10. Fyrir dómi lýsti hann ástandi með svipuðum hætti, ákærði hefði ekki verið óstöðugur í spori eða „rorrandi“ til og frá. Hann kvaðst ekki geta svarað því hvort ákærði hafi munað eftir atvikum málsins daginn eftir og kvaðst ekkert hafa rætt um þau við ákærða. Það eina sem hann viti um málið hafi verið það sem brotaþoli hafi sagt sér um nóttina.

Að mati dómsins er það ótrúverðugt að ákærði hafi verið í óminnisástandi en muni jafnframt skýrlega eftir atburðarrásinni. Ákærði hafði talverðan tíma til íhugunar þar sem málið var ekki kært strax og lögregluskýrslur eru því ekki fyrstu viðbrögð aðila við málinu. Þá verður ekki framhjá því litið að faðir ákærða, vitnið D, bar fyrir dómi að hann hafi ekkert rætt um atvik málsins við ákærða eða brotaþola, hvorki daginn eftir eða síðar. Ákærði kvað föður sinn hins vegar hafa sagt sér frá atvikinu í bílferð til kærustunnar daginn eftir og þá hafi minningar komið fram. Einnig ber að líta til þess að ákærði kvaðst í lögregluskýrslu ekki muna þá dónalegu hluti sem hann sagði við brotaþola en fyrir dómi kvaðst hann muna betur eftir þessu og staðhæfði að hann hefði viðhaft hin óviðurkvæmilegu orð einu sinni.

Framburður brotaþola er hins vegar mjög skýr um atburðarrásina, hún fær stuðning í framburði vitnanna D, B og að nokkru leyti í framburði ákærða. Vitnin geta borið um upplifun og frásögn brotaþola frá fyrstu stigum málsins og hefur brotaþoli verið samkvæm sjálfri sér í frásögn af atburðinum.

Í framburði D, afa brotaþola, kom fram að brotaþoli hefði strax eftir atvikið verið í uppnámi og snöktandi og greinilegt að eitthvað hefði komið fyrir. Hún hafi strax greint frá því að ákærði hafi þreifað á rassi hennar og spurt hvort hún vildi ríða. Framburður hans styður því framburð brotaþola. Hann bar einnig að sitt mat væri að áfallið hafi að mestu leyti verið hjá móður brotaþola en ekki hjá brotaþola sjálfri. Mat D er ekki í samræmi við niðurstöðu sálfræðimeðferðar sem styður jafnframt við framburð brotaþola. Samkvæmt niðurstöðu sálfræðivottorðs, C sálfræðings, var brotaþoli með einkenni áfallastreituröskunar eftir atvikið. Í framburði C fyrir dómi kom fram, að meðferð brotaþola gangi vel og hún hafi náð miklum framförum en erfitt sé að meta hversu mikil áhrif verði til framtíðar litið t. d. við kynþroska. Kannaðist C ekki við að áfall móður hafi haft áhrif á brotaþola. Þá kannaðist hún ekki við að hafa staðið brotaþola að ósannsögli eða að ýkja.

Af framanröktu leiðir að framburður brotaþola um atvikið er talinn trúverðugri en framburður ákærða. Verður lagt til grundvallar að ákærði hafi áður en hann fór nakinn upp í rúm hjá brotaþola lýst með síma sínum inn í herbergið, spurt hver væri þar og brotaþoli svarað með nafni sínu. Hins vegar er ekki talið sannað að ákærði hafi hlaupið á eftir brotaþola og reynt að opna baðherbergishurðina. Vitnið D kvaðst fyrir dómi hafa vaknað við að ákærði væri að tala í síma inni í þvottahúsi en ekki við að brotaþoli færi inn á baðherbergi eða að ákærði hafi reynt að komast þar inn.

Ákærði hefur borið fyrir sig að hann hafi haldið að brotaþoli væri kærasta sín og þar af leiðandi hafi hann verið í villu og því sé háttsemi hans ekki saknæm. Fyrir dómi kom fram í máli ákærða að kærasta hans hefði aldrei gist í herberginu. Miðað við að ákærði hafi lýst framan í brotaþola með ljósi úr síma sínum og spurt hana að nafni, verður að teljast ótrúverðugt að honum hafi ekki verið ljóst að brotaþoli væri í rúminu hans. Þá þykir framburður ákærða um að hann hafi hringt tvívegis í neyðarlínuna benda til þess að ákærði hafi gert sér grein fyrir að hann hafi brotið gegn brotaþola. Ákærði kvaðst hafa verið í óminnisástandi vegna ölæðis og því illa áttaður á aðstæðum en það leysir hann ekki undan refsiábyrgð samanber 17. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hliðsjón af framangreindu verður að mati dómsins lagt til grundvallar að ákærði hafi framið háttsemina vitandi að brotaþoli væri í rúmi hans Með vísan til framburðar brotaþola og þess sem styður hann samkvæmt áðursögðu þykir sannað gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2002 um meðferð sakamála, að ákærði hafi farið nakinn upp í rúm til systurdóttur sinnar, lagst ofan á stúlkuna og klipið í rass hennar innanklæða og spurt hana endurtekið hvort hún vildi ríða. Ákærði er sýknaður af þeim hluta ákæru að hafa hlaupið á eftir brotaþola er hún hljóp inn á salerni og reynt að komast inn. Háttsemi ákærða er með hliðsjón af framangreindu réttilega heimfærð til 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvörðun refsinga rog einkaréttarkrafa

Ákærði er fæddur í [...] árið [...] og hefur fjórum sinnum áður sætt refsingu, í öllum tilvikum fyrir fíkniefnalaga- og umferðarlagabrot. Ákærði var dæmdur í 5 mánaða fangelsi, skilorðsbundið til tveggja ára, með dómi 25. mars 2014 fyrir fíkniefnalagabrot. Ákærði undirgekkst sektargerð hjá Lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu fyrir fíkniefnalagabrot 12. ágúst 2016 og var gert að greiða 400.000 króna sekt til ríkissjóðs. Ákærði undirgekkst tvær sektargerðir hjá Lögreglustjóranum 21. október 2016 í bæði skiptin fyrir fíkniefnalagabrot var gert að greiða samtals 420.000 króna sekt til ríkissjóðs. Að endingu undirgekkst ákærði hjá Lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 2. september 2022 fyrir að aka ökutæki undir áhrifum áfengis og fíkniefna og hafa fíkniefni í sínum vörslum. Síðastgreint brot er hegningarauki á broti í ákærulið I. Fyrri afbrot ákærða hafa ekki ítrekunaráhrif þar sem meira en fimm ár eru liðin frá framningu þeirra, að undanskildu atviki frá september 2022. Ekki verður séð að 8. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 eigi við um það brot og er horft til þess sem og greiðrar játningar ákærða við mat á refsingu.

Ákærði hefur ekki sætt refsingu fyrir kynferðisbrot áður og er ber að líta til þess við mat á refsingu. Atvik máls bera ekki með sér einbeittan brotavilja ákærða auk þess sem hann fór í meðferð í kjölfar brotsins sbr. 6. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hins vegar þykja tengsl ákærða við brotaþola auka á alvarleika brotsins sbr. 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Refsing ákærða þykir með hliðsjón af framanröktu og með vísan til 1. mgr. 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá dómsbirtingu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Fyrir hönd brotaþola er gerð krafa um 1.000.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum. Er á því byggt að ákærði hafi valdið brotaþola miska sem bæti skuli eftir 26. gr. laga nr. 50/1993. Fyrir liggur í málinu að brotaþoli var greind með áfallastreituröskun en líðan hennar er betri í dag og hún náð miklum framförum. Ekki liggur fyrir hvort um langvarandi afleiðingar verði að ræða. Teljast miskabætur hæfilega ákveðnar 400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 19. febrúar 2023 til 30. september 2023 og með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Samkvæmt úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður ákærða gert að greiða allan sakarkostnað. Ákærði dæmist því til að greiða útlagðan kostnað vegna meðferð málsins að fjárhæð 523.173 krónur. Ákærði greiði málsvarnarlaun verjanda síns, I-kk-ef F-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 1.054.620 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum og réttargæsluþóknun, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, sem þykir hæfilega ákveðin 542.376 krónurað virðisaukaskatti meðtöldum.

M-kvk-nf T-x-x héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Gætt var að ákvæðum 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála fyrir uppkvaðningu dóms.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í níu mánuði, en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá dómsbirtingu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði sæti upptöku á 23 kannabisplöntum, 1.112 gaf maríúana, 8 viftum, 6 ræktunarlömpum, 5 tímarofum, 2 straumbreytum og 3 loftsíum.

Ákærði greiði brotaþola A 4 00.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 19. febrúar 2023 til 30. september 2023 og með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, þar með talin 1.054.620 króna málsvarnarlaun verjanda síns I-kk-ef F-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 542.376 króna þóknun réttargæslumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, og annan sakarkostnað 523.173 krónur.

M-kvk-nf T-x-x