E-317/2011

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þann 1. júní sl., var höfðað af Flutningafélaginu Kletti ehf., kt. 000000-0000, Langagerði 124, Reykjavík, með stefnu birtri þann 11. október 2011, gegn G-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 000000-0000, til heimilis að Heiðarbrún 48, Hveragerði.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 188.250 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 188.250 krónum frá 24. júní 2010 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar að teknu tilliti til innheimtukostnaðar fyrir löginnheimtu.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, en til vara að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og til þrautavara að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar.

Þá krefst stefndi í öllum tilvikum málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

Með úrskurði dómsins uppkveðnum þann 12. mars sl. var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

Málavextir.

Í stefnu er málavöxtum lýst þannig að krafa stefnanda sé til komin vegna viðskipta stefnda við stefnanda, en stefnandi hafi séð um viðhald og rekstur vatnsveitu í Hrífunesi fyrir árin 2008, 2009 og 2010.

Í greinargerð stefnda er málavöxtum lýst svo að í maí 2007 hafi H-kk-nf S-kk-nf og kona hans keypt landspildu ásamt sumarhúsi í Hrífunesi í Vestur-Skaftafellssýslu af Hrífunesi ehf., en þá hafi fyrirsvarsmaður þess félags verið G-kk-nf B-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda. Stefndi hafi síðan keypt eignina af nefndum H-kk-þgf og konu hans þann 6. febrúar 2009. Í kaupsamningum og afsölum aðila milli stefnda og áðurnefndra hjóna sé hvorki getið um vatnsréttindi stefnanda né upphaflega landeigandans, Hrífuness ehf. Þegar stefndi hafi fyrst fengið afnot af sumarhúsinu, síðla árs 2007, hafi þar hvorki verið rennandi kalt né heitt vatn og stefndi því þurft að notast við rigningarvatn eða sækja vatn í bæjarlækinn. Stefndi hafi keypt vatnslaust sumarhús en hafi hvorki keypt réttindi til vatnstöku eða vatnsveitu, né gengist undir neinar skyldur varðandi kaup á vatni við kaup sín á sumarhúsinu.

Áðurnefndur H-kk-nf, sem seldi stefnda sumarhúsið og lóðina, hafi sumarið 2008 samið við landeigandann, Hrífunes ehf., um að hleypa köldu vatni á lögn frá gömlu þjónustumiðstöðinni í Hrífunesi, sem renni niður í móti frá þjónustumiðstöðinni að húsi H-kk-ef í Hrífunesi. Við þá aðgerð hafi það gerst, án vitneskju stefnda, að rennandi kalt vatn hafi komið í krana í sumarhúsi hans, en hús stefnda standi töluvert neðar en hús H-kk-ef. Það hafi síðan orðið að samkomulagi milli stefnda og H-kk-ef að stefndi þyrfti ekki að greiða fyrir vatnsnotkun sína, enda væri um umfram vatn að ræða, auk þess sem vatnsnotkun stefnda hafi verið óveruleg og sumarhús stefnda nánast óíbúðarhæft.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi kveður kröfu sína byggða á reikningi, útgefnum þann 24. júní 2010, með gjalddaga þann sama dag, að fjárhæð 188.250 krónur sem sé stefnufjárhæð málsins auk dráttarvaxta og kostnaðar. Umsaminn gjalddaga í viðskiptum aðila kveður stefnandi vera tilgreindan á innheimtuviðvörun og miðist dráttarvaxtakrafa í dómkröfu við það tímamark. Þá kveður stefnandi skuldina ekki hafa fengist greidda þrátt fyrir innheimtutilraunir og hafi því verið nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Stefnandi krefst þess og að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til tilrauna hans til innheimtu kröfunnar fyrir löginnheimtu.

Um lagarök vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Kröfu um málskostnað styður hann við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir á því að hann hafi hvorki verið í viðskiptum eða samningssambandi við stefnanda um notkun vatns né í þátttöku í rekstri vatnsveitu. Stefndi kannast ekki við að eiga hlut í vatnsveitu og telur því viðhald hennar sér óviðkomandi.

Þá kveður stefndi að hann hafi ekki gengið frá kaupum á sumarhúsi sínu fyrr en í febrúar 2009, og því beinist krafa stefnanda, að því leyti sem hún er tilkomin fyrir þann tíma, í það minnsta að röngum aðila.

Þá byggir stefndi á því að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti, en hann hafi ekkert aðhafst frá því að stefndi keypti sumarhús sitt, fyrr en með útgáfu reiknings í júní 2010, og þá hafi stefnandi aldrei kynnt stefnda gjaldskrá sína.

Þá er kröfu stefnanda um virðisaukaskatt mótmælt sem rangri.

Að lokum mótmælir stefndi málatilbúnaði, málsástæðum og lagarökum stefnanda sem röngum og ósönnuðum.

Um lagarök vísar stefndi til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og tómlætis. Um málskostnaðarkröfu vísar stefndi til ákvæða XXI. kafla sömu laga og um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun til laga nr. 50/1988.

Í greinargerð sinni skorar stefndi jafnframt á stefnanda að leggja fram gjaldskrá sína um rekstur á vatnsveitu, sem stefnandi hafi margítrekað verið beðinn um að leggja fram.

Niðurstaða.

Við upphaf aðalmeðferðar kom G-kk-nf B-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, fyrir dóm og gaf skýrslu en stefndi, G-kk-nf S-kk-nf, gaf skýrslu í gegnum síma. Einnig gaf skýrslu í gegnum síma vitnið S-kk-nf G-kk-nf, sonur fyrirsvarsmanns stefnanda.

Í skýrslutöku af fyrirsvarsmanni stefnanda og syni hans kom fram að jörðin Hrífunes er í eigu Hrífuness ehf., en fyrirsvarsmaður þess félags er áðurnefndur S-kk-nf. Fram kom að samkomulag hafi verið á milli jarðeiganda og stefnanda þess efnis að stefnandi sæi um rekstur vatnsveitu sem starfrækt hafi verið um margra ára skeið í Hrífunesi. Vatnsveitan hafi verið endurnýjuð árið 2007 þegar sala hófst á 77 sumarhúsalóðum á jörðinni. Í umræddum reikningi, sem sé að höfuðstól að fjárhæð 150.000 krónur, sé kostnaður við viðhald og rekstur vatnsveitu Hrífuness 50.000 krónur á ári, árin 2008, 2009 og 2010 að viðbættum virðisaukaskatti. Fram kom hjá fyrirsvarsmanni stefnanda að árgjaldið, 50.000 krónur, hafi tekið mið af kostnaði við rekstur vatnsveitunnar, s.s. kaupum á rafmagni fyrir dælur og viðhaldi á búnaði og hafi kostnaði verið skipt jafnt á alla sumarhúsaeigendur á jörðinni.

Stefnandi byggir kröfu sína í máli þessu á reikningi, útgefnum þann 24. júní 2010, sem sé tilkominn vegna viðskipta aðila máls þessa um viðhald og rekstur vatnsveitu í Hrífunesi. Í munnlegum málflutningi vísaði stefnandi til reglna um tilboð og samþykki tilboðs og benti á að athugasemdalaus móttaka verðmæta feli í sér viðurkenningu á greiðsluskyldu samkvæmt samningarétti, enda hafi stefndi viðurkennt að honum hafi staðið til boða vatn með því einu að skrúfa frá krana.

Stefndi hefur alfarið hafnað greiðsluskyldu og byggir á því að hann hafi hvorki verið í viðskiptum eða samningssambandi við stefnanda um notkun vatns né í þátttöku um rekstur vatnsveitu og hafi stefnandi ekki getað sýnt fram grundvöll kröfunnar á hendur stefnda. Í máli þessu liggi engir samningar fyrir milli aðila og stefnandi hafi hvorki kynnt stefnda gjaldskrá vatnsveitu eða gert grein fyrir á hvaða grunni árgjald vatnsveitunnar sé byggt. Þá kannast stefndi ekki við að eiga hlut í vatnsveitu og því sé viðhald hennar sér óviðkomandi.

Stefndi keypti umrætt sumarhús og lóð af H-kk-þgf S-kk-þgf og konu hans árið 2007 en þau keyptu eignina upphaflega af eiganda jarðarinnar, Hrífunesi ehf. Í kaupsamningi og afsali þeirra á milli er ekkert vikið að þátttöku í rekstri vatnsveitu eða að félag sé um vatnsveitu á jörðinni og sama gildir um afsal stefnda frá 6. febrúar 2009. Í máli þessu stendur orð gegn orði. Fyrirsvarsmaður stefnanda bar í skýrslutöku fyrir dómi að allir sumarhúsaeigendur hafi vitað um vatnsveituna og þær endurbætur sem á henni voru gerðar og hafi vatn fylgt með þegar húsin voru seld. Þá hafi verið gerðir samningar hvað þetta varðar við einn eða tvo sumarhúsaeigendur. Framburður vitnisins S-kk-ef G-kk-ef fyrir dómi var nokkuð á annan veg um þetta atriði. Vitnið kvað átta hús vera á jörðinni Hrífunesi. Af þeim væru þrjú hús nú með eigin vatnsveitu, m.a. hús stefnda. Á þeim tíma sem um ræðir hafi verið gefnir út reikningar vegna vatnsveitunnar til framangreindra þriggja sumarhúsaeiganda auk tveggja annarra, samtals fimm reikningar. Hins vegar hafi ekki verið gefnir út reikningar vegna þriggja húsa á jörðinni, þ.e. húss í eigu vitnisins sjálfs og tveggja annarra. Þá upplýsti vitnið að nú væri búið að gera samninga við átta lóðarhafa og í þeim samningum séu lóðir seldar ásamt stofngjaldi vatnsveitu. Stefndi hafnaði því hins vegar alfarið að hafa vitað um vatnsveitu eða félag um vatnsveitu á jörðinni enda hafi aldrei verið rætt við hann um vatnsveituna eða mál henni tengd.

Engir skriflegir samningar liggja frammi í máli þessu milli stefnanda eða eiganda jarðarinnar Hrífuness annars vegar og stefnda eða fyrri eiganda lóðarinnar hins vegar, um kaup á vatni eða þátttöku í rekstri vatnsveitu á jörðinni og ekki er á því byggt að stefndi sé aðili að félagi fasteignaeigenda um vatnsveitu á jörðinni Hrífunesi, sbr. ákvæði XI. kafla vatnalaga nr. 15/1923. Þá hefur stefnanda ekki tekist að sanna, gegn eindregnum mótmælum stefnda, að fyrir hendi sé munnlegt samkomulag um þátttöku stefnda í rekstri í vatnsveitu á jörðinni Hrífunesi. Ekki verður fallist á þá málsástæðu stefnanda, sem fram kom við aðalmeðferð málsins, að það að allir þurfi vatn og þar sem kostnaðarsamt sé að reka vatnsveitu, leiði af sjálfu sér til þess að stefndi eigi að greiða fyrir ætlaða vatnsnotkun þar sem fyrir liggi í málinu að hús stefnda hafi frá öndverðu verið tengt við vatnsveitu jarðarinnar Hrífuness.

Að öllu framansögðu virtu er það mat dómsins að stefnanda hafi ekki, gegn mótmælum stefnda, tekist að sýna fram á grundvöll greiðsluskyldu stefnda. Þegar af þeirri ástæður verður stefndi sýknaður af kröfum stefnanda í málinu.

Eftir þeirri niðurstöðu ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað sem ákveðinn er 276.100 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, G-kk-nf S-kk-nf, skal vera sýkn af kröfu stefnanda, Flutningafélagsins Kletts ehf.

Stefnandi greiði stefnda 276.100 krónur í málskostnað að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

R-kvk-nf T-kvk-nf