S-75/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 11. október sl., er höfðað með þremur ákærum lögreglustjórans á Akureyri, útgefnum 16. mars, 8. apríl og 11. apríl 2011, á hendur X.

Sakarefni máls þessa er sem hér segir:

Ákæra, útgefin 16. mars 2011, (sbr. mál nr. S-75/2011).

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt þriðjudagsins 30. desember 2010, ekið bifreiðinni [...], undir áhrifum fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 65 ng/ml og í þvagi mældist tetrahýdrókannabínól), vestur Glerárgötu á Akureyri, þar sem lögreglan stöðvaði akstur hans við Undirhlíð, aka bifreiðinni sem var í hans eigu án ábyrgðartryggingar í greint sinn og vera ekki með ökuskírteini sitt meðferðis við aksturinn.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. A, 1. mgr. 48. gr., 91. gr. og 92. gr., sbr. 93. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 66, 2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

Ákæra, útgefin 8. apríl 2011, (sbr. mál nr. S-86/2011).

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir manndráp af gáleysi og umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 20. janúar 2011, ekið bifreiðinni [...], undir áhrifum fíkniefna (í þvagsýni sem tekið var úr ákærða fannst tetrahýdrókannabínólsýra), norður Eyjafjarðarbraut vestari, of hratt miðað við aðstæður og án nægilegrar aðgæslu, þar sem á veginum var hálka og gekk á með éljum og fyrir að hafa ekið bifreiðinni greinda leið á miðjum veginum, milli akgreinanna og á öfugum vegarhelmingi, þegar hann nálgaðist býlið Litla Hvamm í Eyjafjarðarsveit, með þeim afleiðingum að hann ók á vegfarandann [A], sem var að skokka norður Eyjafjarðarbrautina á vinstra vegarhelmingi götunnar, sem hlaut við það svo mikla áverka á höfði, höfuðkúpu og heila, brot á hryggsúlu og blæðingu inn í mænugöng og áverka á og í brjóstholi, að hann lést nánast samstundis.

Telst þetta varða við 215. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 14. gr., 1. mgr. og B og H lið 2. mgr. 36. gr. og 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. A, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. lög nr. 66, 2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

Ákæra, útgefin 11. apríl 2011, (sbr. mál nr. S-89/2011).

Með þessari ákæru er mál höfðað á hendur ákærða;

„fyrir vopnalagabrot, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 3. apríl 2011, verið með í vörslum sínum á almannafæri, þar sem hann var ölvaður og að skemmta sér í miðbæ Akureyrar, veiðihníf sem var 26 cm. að heildarlengd og með 15 cm. löngu blaði.

Telst þetta varða við 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16, 1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu skipaðs verjanda ákærða er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa vegna þeirra sakargifta sem lýst er í ákærum útgefnum 16. mars og 11. apríl sl., sbr. mál nr. S-75/2011 og S-89/2011. Varðandi sakarefni ákæru sem útgefin er 8. apríl 2011, sbr. mál nr. S-86/2011, er krafist sýknu og að allur málskostnaður ákæruvalds greiðist úr ríkissjóði. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög heimila Þá krefst verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna.

Undir rekstri málsins voru nefnd sakamál ákæruvalds sameinuð, sbr. heimildarákvæði 1. mgr. 169. gr. laga nr. 88, 2008.

I.

Málsatvik.

A. Ákærur, útgefnar 16. mars og 11. apríl 2011, (sbr. mál nr. S-75 og S-89/2011).

Ákærði, X, hefur við meðferð málsins skýlaust viðurkennt sakargiftir. Játning ákærða er í samræmi við rannsóknarskjöl málsins og er sök hans því nægilega sönnuð. Brot ákærða eru réttilega færð til lagaákvæða í ákærum.

B. Ákæra, útgefin 8. apríl 2011, (sbr. mál nr. S-86/2011).

1. Samkvæmt gögnum málsins munu atvik vera þau að síðdegis fimmtudaginn 20. janúar 2011 ók ákærði, X, fólksbifreiðinni Peugeot 206, ..., árgerð 2006, frá Akureyri suður Eyjafjarðarbraut vestari og fram að Hrafnagili í Eyjafjarðarsveit. Þar snéri hann við og ók til norðurs áleiðis á ný til Akureyrar. Með í för, sem farþegi, var vitnið B. Nefndan dag ók A heitinn, fæddur 1961, frá heimili sínu á Akureyri á eigin bifreið og lagði henni á bifreiðastæði við suðurmörk bæjarins, skammt norðan við Brunná. Þaðan skokkaði hann suður Eyjafjarðarbraut vestari, en snéri við skammt norðan við afleggjarann að lögbýlinu Teigi og skokkaði sömu leið til baka áleiðis til Akureyrar.

Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu ók bifreiðin ... á A heitinn um kl. 17:08 þar sem hann var að skokka á nefndri akbraut skammt sunnan við afleggjarann að lögbýlinu Litla-Hvammi. Auk ákærða og nefnds vitnis komu fyrstir á slysvettvang vegfarendurnir Ö geðlæknir og Æ læknir.

Samkvæmt gögnum barst lögreglunni á Akureyri tilkynning um slysið kl. 17:10. Fóru fjórir lögreglumenn þegar á vettvang á tveimur lögreglubifreiðum, en einnig sjúkrabifreiðar. Þá fóru þangað rannsóknarlögreglumennirnir Þ, sem gerði m.a. vettvangsteikningu og V, sem tók m.a. ljósmyndir á vettvangi, en þeir önnuðust einnig frekari rannsókn á tildrögum slyssins.

Í frumskýrslu R lögreglumanns er aðstæðum á vettvangi og fyrstu aðgerðum lögreglu lýst þannig:

„Hinn slasaði lá á hlið með höfuð til suðurs, 2-3 m vestan við vegarbrún. Snjór var nokkur þar sem hinn slasaði lá. Hann var í dökkum aðskornum buxum og í endurskinsvesti. Hinn slasaði var blóðugur á höfði og meðvitundarlaus. [Æ] (læknir) hafði á orði að hann fyndi ekki lífsmark. Hinn slasaði var þegar færður á sjúkrabifreið og fluttur á slysadeild. Bifreið sú, [...], sem hafði hafnað á hinum slasaða var talsvert norðan við slysstað á austurbrún vegarins. Við slysstað og þar rétt norðan við mátti sjá plasthluti og gler úr bifreiðinni. Þar sem slysið varð er Eyjafjarðarbraut-vestari nánast bein og hallalaus. Él var og nokkur skafrenningur, dimmt yfir, vindátt suð-suð-vestan, hiti um 1°. Finna mátti lítils háttar ísingu þegar komið var á vettvang ... Skömmu eftir að á slysadeild var komið fékk undirritaður þær upplýsingar að hinn slasaði hefði verið úrskurðaður látinn.“

Í frumskýrslunni segir frá því að ákærði X og farþegi hans B hafi verið færðir í lögreglubifreið og að ráðum fyrrnefnds geðlæknis fluttir á slysadeild Sjúkrahússins á Akureyri til aðhlynningar vegna andlegs niðurbrots. Að ósk lögreglu voru tekin blóð- og þvagsýni úr ákærða, kl. 18:26 og 18:28, vegna alkahóls- og vímuefnarannsókna.

Í frumskýrslu lögreglu segir nánar um aðstæður á Eyjafjarðarbraut að þar hafi verið myrkur, skýjað og engin lýsing, að akbrautin sé malbikað og að umferð hafi verið í meðallagi. Fram kemur að vegalengd frá bifreið A heitins við suðurmörk Akureyrarbæjar og að slysstað hafi verið mæld 1,2 km.

Í gögnum rannsóknarlögreglu er vettvangi lýst frekar og gerð grein fyrir ítarlegri rannsókn á tildrögum slyssins. Er vísað til þess að nokkru sunnan slysstaðarins sé á akbrautinni víð aflíðandi vinstri beygja og er ályktað að er atvik gerðust hafi A heitinn og bifreiðin ... verið á leið norður vestari Eyjafjarðarbraut. Áréttað er að A heitinn hafi legið vestan akbrautarinnar, og segir í gögnum að þar í vegbrún hafi verið vegstika með blóðkámi. Þá segir að bifreiðin ... hafi verið um 91 m norðan við slysavettvanginn og að þar á akbrautinni hafi verið brak úr vinstri kastara ... og ennisljós A, sem hafi verið með blóðkámi.

Í rannsóknarskýrslum er greint frá því að bifreiðin ... hafi verið með sýnilegar ákomur á vinstra framhorni, höggvara, ljóskeri, vélarhlíf, frambretti og á hurðarramma við aftari hurð, en að auki hafi framrúðan hjá ökumanni og vinstri afturrúða verið brotin svo og vinstri spegill. Þá hafi komið fram við nánari athugun á skoðunarstöð Frumherja á Akureyri að pera í hægra framljósi snéri öfugt og að við aðalskoðun hafi verið gerð athugasemd við þokuljós hennar. Fram kemur að bifreiðin sé búin ABS hemlakerfi og að við ástig á hemlafetil hafi ekki verið að finna að hemlar væru í ólagi. Loks segir að bifreiðin hafi verið á negldum vetrarhjólbörðum og að loft hafi verið í þeim öllum.

Samkvæmt skýrslum lögreglu var fatnaður A heitins rannsakaður. Segir þar um að hann hafi verið íklæddur svartri lambhúshettu, en þar utan yfir verið með bláa prjónahúfu og ennisljós. Um utanyfirklæðnað segir að hann hafi verið íklæddur svörtum hlaupabuxum, drapplituðum og svörtum jakka, en þar utan yfir í endurskinsvesti, sem hafi verið fest saman að framanverðu með riflás og öryggisnælu. Þá hafi hann verið í negldum hlaupaskóm en þar yfir hafi verið mannbroddar.

Samkvæmt rannsóknargögnum var A heitinn með GPS-hlaupaúr af tegundinni „Garmin forrunner 305“. Skráir úrið upplýsingar um staðsetningu á nokkurra sekúndna fresti, hraða, stefnu o.fl. Af hálfu lögreglu fór fram sérstök rannsókn á hlaupaleið A út frá þessum gögnum og segir um það m.a.: „Ferillinn liggur til suðurs eftir Eyjafjarðarbraut vestari þangað til snúið er við einum kílómetra norðan við afleggjarann að Teigi, kl. 16:53. Þaðan liggur ferillinn til norðurs að slysstaðnum á móts við Litla-Hvamm. Slysið verður kl. 17:08 eftir því sem ráða má af ferlinum. Þegar slysið verður hafði [A] hlaupið 5,79 km leið... fjarlægð á milli ferlanna til suðurs og norðurs bendir til þess að [ A] hafi hlaupið á austari akrein er hann var á leið suður og á vestari akrein er hann var á leið norður, þ.e. á móti umferð. Breiddin á veginum þar sem slysið varð er um 8 m samkvæmt mælingum á vettvangi. Út frá ferlinum má því draga þá ályktun að [A] hafi líklega hlaupið við vestari brún vegarins er slysið varð. Eins að [A] hafi þá verið að hlaupa til norðurs á 11 km/klst. hraða .... bilið á milli ferilsins þar sem hann liggur til norðurs og þar sem hann liggur til suðurs er yfirleitt 8 - 10 m. Á nokkrum stöðum er bilið meira en 10 m. Eins fer bilið niður í 7 m. á nokkrum stöðum og einu sinni niður í 6 m., en aldrei minna. Þetta bendir til þess að [A] hafi hlaupið við brún vegarins eða í vegöxl allan tímann.“.

Samkvæmt rannsókn lögreglu hafði A heitinn síðast skokkað umrædda leið síðdegis 18. janúar sl.

2. Fyrir liggur í málinu líkskoðunarvottorð S heilsugæslulæknis, dagsett 20. janúar 2011. Er það byggt á eigin skoðun læknisins svo og upplýsingum frá Æ lækni í Kristnesi, sem kom á slysavettvang skömmu eftir slysið. Í vottorðinu er ályktað að hinn látni hafi beðið bana samstundis af kröftugu höfuðhöggi.

Að fyrirmælum sýslumannsins á Akureyri fór fram réttarkrufning þann 24. janúar sl. Hana framkvæmdi Q meinafræðingur og var það niðurstaða hans að dánarorsök hafi verið fjöláverkar, þ. á m. á höfði.

3. Fyrir liggja vottorð Veðurstofu Íslands, dagsett 25. janúar 2011, um veður við lögreglustöðina á Akureyri og á Akureyrarflugvelli, en samkvæmt gögnum er vind- og hitamælir undir suðurenda flugbrautar, um 900 m. norðan við slysstaðinn á Eyjafjarðarbraut vestari. Í vottorðinu frá flugvellinum segir m.a.: „Gögn frá skyggnismæli í eigu Isavia sem staðsettur er á Akureyrarflugvelli sýna að mínútuskyggni fór niður í 1,3 til 1,4 km. í éljum síðdegis þann 20. janúar og stóðu élin yfir í um 9-10 mínútur. Frá klukkan 16:00 til 18:00 þennan dag var 10 mínútna meðaltalsskyggni þó á bilinu 3,3 km. upp í 50 km. Samkvæmt vottorðinu var hitastig um klukkan 17:00 nefndan dag 1-2 stig og lítilsháttar snjókoma.“ Þá segir að vindur við flugvöllinn hafi verið 15 hnútar ( 8 m/sek). Samkvæmt vindmælingu við lögreglustöðina á Akureyri, á milli kl. 15:00 og 18:00, var vindáttin suðsuðvestan, vindhraði 4,3-3,7 m/sek, en mestu vindhviður 13,5-12,9 m/sek.

4. Í vottorði Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, sem dagsett er 26. janúar 2011, og undirritað er af Z prófessor og Y deildarstjóra, segir að í þeim blóð- og þvagsýnum sem tekin voru af ákærða síðdegis þann 20. janúar sl., hafi ekki fundist alkóhól. Að beiðni lögreglustjóra fór fram lyfjarannsókn á nefndum sýnum. Segir í matsgerð nefndra sérfræðinga, sem dagsett er 9. febrúar s.á. um þá rannsókn: „Í þvaginu fannst tetrahýdrókannabínólsýra. Tetrahýdrókannabínól var ekki í mælanlegu magni í blóðinu. Tetrahýdrókannabínólsýra er í flokki ávana- og fíkniefna, sem óheimil eru í íslensku forráðasvæði. Ökumaður telst því hafa verið óhæfur til þess að stjórna ökutæki örugglega þegar blóð- og þvagsýnin voru tekin, sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50, 1987 með síðari breytingum.“

5. Við lögreglurannsókn málsins voru teknar skýrslur af ákærða, X, 22. janúar sl., en vitnaskýrslur á tímabilinu 25. til 27. janúar sl., af áðurnefndum B, C, vegfaranda, Ö geðlækni, Æ lækni og T slökkviliðs- og sjúkraflutningamanni. Nefndir aðilar gáfu allir skýrslur fyrir dómi við aðalmeðferð málsins, en einnig gáfu þá vitnaskýrslur þeir lögreglumenn sem önnuðust rannsókn málsins, þeir R, U, Þ, V svo og slökkviliðs- og sjúkraflutningamennirnir O og M. Loks gaf vitnaskýrslu N forstöðumaður geðdeildar Sjúkrahússins á Akureyri.

Verður nú vikið að frásögn ákærða og vitna við meðferð málsins.

Ákærði, X, skýrði frá því við skýrslutöku hjá lögreglu, líkt og síðar fyrir dómi, að hann hefði síðdegis þann 20. janúar sl. ekið bifreiðinni ... frá Akureyri sem leið lá suður Eyjafjarðarbraut vestari og að Hrafnagili í Eyjafjarðarsveit. Hann hefði verið með bifreiðina í láni hjá systur sinni, líkt og hann hefði oft gert áður, en hann kvaðst vera vanur ökumaður. Með í för hefði verið félagi hans, vitnið B, sem hefði setið í framfarþegasæti. Við Hrafnagil kvaðst ákærði hafa snúið við og ekið sömu leið til baka. Bar hann að þá hefði verið ágætis veður, en þó verið smá skafrenningur, snjóþyrlingur og hálkublettir. Við skýrslutöku hjá lögreglu sagði ákærði að er bifreiðin nálgaðist Kjarnaskóg hefði hann annað hvort dottið út eða sofnað og hefði bifreiðin verið alveg komin yfir á öfuga akrein þegar B hefði kallað til hans að hann skyldi beygja. Við þessar aðstæður kvaðst ákærði hafa áttað sig á að bifreiðin stefndi beint útaf akbrautinni. Ákærði kvaðst aðeins hafa verið byrjaður að beygja bifreiðinni þegar þungt högg hefði komið á hana. Nánar aðspurður kvaðst ákærði í raun aldrei hafa séð hvað varð fyrir bifreiðinni og nefndi í því sambandi þann snjóþyrling sem verið hefði á akbrautinni. Ákærði kvaðst hafa stöðvað aksturinn og stokkið út eftir að B hefði sagt að maður hefði lent fyrir bifreiðinni. Ákærði bar að þeir félagarnir hefðu strax hringt á Neyðarlínuna 112 og síðan farið til mannsins sem hefði legið utan akbrautarinnar. Ákærði sagði að þeir hefðu reynt að hlúa að manninum, en hann kvaðst ekkert hafa þekkt til hans og aldrei náð sambandi við hann. Ákærði sagði að læknir hefði komið á vettvang um einni til tveimur mínútum eftir slysið. Aðspurður af lögreglu áréttaði ákærði að hann hefði ekki áttað sig á því að bifreiðin var komin yfir á öfugan vegarhelming fyrr en B kallaði til hans í greint sinn. Og aðspurður hvers vegna hann hefði ekið á miðlínu akbrautarinnar svaraði hann því til engin sérstök ástæða hefði verið fyrir því, hann gerði það hins vegar oft til að halda sér frá því að detta útaf. Ákærði sagði að lítil umferð vegfarenda hefði verið á leið hans frá Hrafnagili og í öllu falli hefði hann ekki veitt henni eftirtekt. Ákærði treysti sér ekki til að segja til um ökuhraða bifreiðarinnar í greint sinn, en nefndi 70-80 km/klst, og vísaði m.a til þess að hann hefði fundið að hálka var á akbrautinni. Ákærði staðhæfði að ekkert sérstakt hefði truflað hann við aksturinn og kvaðst hann m.a. ekki hafa notað farsíma.

Við skýrslutöku lögreglu skýrði ákærði frá því að þá um nóttina hefði hann farið að sofa um kl. 04:00 og vaknað um kl. 13:00 nefndan dag. Hann kvaðst því hafa verið óþreyttur þegar hann hóf umrædda ökuferð. Aðspurður um áfengis- og fíkniefnaneyslu kvaðst ákærði síðast hafa neytt slíkra efna um tveimur og hálfum sólarhring fyrir slysið, en þá hafi hann reykt kannabisefni í litlum mæli. Hann kvaðst ekki hafa fundið til áhrifa við aksturinn. Ákærði skýrði frá því að hann hefði samkvæmt læknisráði notað benzolyfin, þ.e. alprazólam, en hann hefði tekið það í um tvö ár og því þekkt virkni þess vel. Um sé að ræða róandi og kvíðastillandi lyf sem hann sofni ekki af. Kvaðst hann hafa tekið tvær 0,5 mg. töflur um fjórum til fimm klukkustundum fyrir slysið. Ákærði lét þess og getið að hann ætti til að fá störur í 1-2 sekúndur, en að hann tæki ekki eftir því sjálfur. Vegna þess kvaðst hann m.a. hafa farið í flogaveikisprufur.

Fyrir dómi andmælti ákærði að öllu verulegu sakargiftum og neitaði refsiverðri sök. Staðhæfði ákærði að í hans huga væri megin skýringin á umræddu slysi fyrrnefndar veðuraðstæður, þ. á m. slæmt skyggni vegna skafrennings og vindhviðu. Hefðu þessar aðstæður átt þátt í því að hann hefði ekið yfir á öfugan vegarhelming rétt um það leyti sem A heitinn varð fyrir bifreiðinni.

Fyrir dómi áréttaði ákærði að hann hefði verið vel fyrir kallaður er atvik gerðust, en hann hefði sofið um 10 klukkustundir þá um nóttina og morguninn. Hann kvaðst hafa verið vakandi í um 4 klukkustundir er hann hóf akstur á bifreiðinni ... á Akureyri, ásamt vitninu B. Ákærði lýsti akstri sínum með sama hætti og hjá lögreglu og bar að þeir hefðu ekki átt sérstakt erindi að Hrafnagili í Eyjafjarðarsveit. Hann minntist þess ekki að hafa séð til skokkandi vegfaranda á nefndri akstursleið. Ákærði kvaðst ekki hafa stöðvað akstur bifreiðarinnar við Hrafnagil heldur ekið á ný til Akureyrar, um Eyjafjarðarbraut vestari. Ákærði sagði að hálka hefði ekki beinlínis verið á akbrautinni, en taldi líklegt að það hefði verið farið að dimma og að hann hefði ekið með háum ljósum. Ákærði sagði að umferð hefði verið mjög lítil a.m.k. hefðu fá ökutæki ekið á móti akstursstefnu hans norður akbrautina. Ákærði kvaðst hafa ekið frá Hrafnagili á hægri vegarhelmingi akbrautarinnar, en þó frekar nær miðlínu. Ákærði leiðrétti að því leyti fyrri frásögn sína hjá lögreglu og vísaði til þess að við skýrslutökuna hefði hann verið mjög miður sín andlega. Sagði hann að með orðalaginu ,,að detta út af“ hefði hann átt við það að hann hefði viljað vera öruggur um að aka ekki bifreiðinni austur af hægri vegbrúninni. Ákærði ætlaði að aksturshraði bifreiðar hans norður akbrautina hefði verið á milli 70 og 90 km/klst. Vísaði ákærði til þess að þrátt fyrir skafrenning hefði skyggnið yfirleitt verið ágætt. Ákærði sagði að þó hefði vindhviða komið yfir akbrautina um einum til hálfum kílómetra áður en umrætt slys varð. Hann kvaðst ekki hafa misst sjónar á akbrautinni vegna þessara veðrabrigða og bar að vindhviða hefði gengið yfir. Hann hefði því haldið för sinni áfram, en sagði að skammt norðan við víða beygju á akbrautinni hefði komið „smá éljagangur“ og í framhaldi af því og skyndilega önnur vindhviða. Vegna þessa kvaðst hann hafa misst sjónar á vegstikum og síðan akbrautinni, en atvikum lýsti hann nánar þannig: „.. ég tek ekki eftir því sjálfur að ég er kominn yfir á vitlausan vegarhelming vegna veðursins ... hann (B) segir bara passaðu þig og ég beygi. … Ég tók beygjuna þegar [B] bendir mér á að ég er á leiðinni út af og þá veit ég náttúrulega að ég er kominn á vitlausan vegarhelming og ég beygi og kem mér yfir á réttan vegarhelming. … Ég man bara að ég tók snögglega í stýrið því ég segi við sjálfan mig að ég sé á leiðinni út af, og ef [B] hefði ekki séð þetta þá hefði ég örugglega bara beinlínis ekið út af vestan megin við veginn“. Ákærði sagði að einungis sekúndubrot hefði liðið frá því að [B] varaði hann við þar til hann fann að högg kom á bifreiðina; „Ég vissi ekki á þeirri stundi á hvað ég hafði keyrt á.“ Ákærði áréttaði að atvik öll hefðu gerst með skjótum hætti og var það ætlan hans að bifreiðin hefði aðeins verið örskamma stund á vinstri vegarhelmingi akbrautarinnar.

Ákærði lýsti viðbrögðum sínum eftir slysið á sama veg og hann hafði áður gert hjá lögreglu. Hann sagði að læknir hefði komið á vettvang einni til tveimur mínútum eftir slysið og hefði hann þá vegna andlegs áfalls dregið sig í hlé. Ákærði áréttaði að hann hefði í greint sinn verið vel fyrir kallaður og ekki fundið til neinna áfengis- eða vímuefnaáhrifa, en neyslu sinni á síðarnefnda efninu lýsti hann á sama veg og hjá lögreglu. Ákærði véfengdi ekki efni áðurrakinnar matsgerðar um að fíkniefni hefðu fundist í þvagi hans. Loks áréttaði ákærði fyrri frásögn um lyfjanotkun samkvæmt læknisráði og staðhæfði að það hefði ekki haft áhrif á aksturshæfni hans í umrætt sinn.

Vitnið B, fæddur 1987, kvaðst hafa setið í framfarþegasæti bifreiðarinnar ... er ákærði ók frá Akureyri og suður Eyjafjarðarbraut vestari, að Hrafnagili í Eyjafjarðarsveit. Vitnið kvaðst minnast þess að akstursaðstæður hefðu þrátt fyrir myrkur verið ágætar og kannaðist m.a. ekki við að snjór eða hálka hefði verið á akbrautinni. Vitnið sagði að lítil umferð annarra ökutækja hefði verið um akbrautina og minntist þess ekki að hafa séð til ferða gangandi eða hlaupandi vegfarenda. Vitnið bar að ákærði hefði ekkert stöðvað við Hrafnagil heldur ekið viðstöðulaust aftur til baka sömu leið og því áleiðis til Akureyrar. Vitnið sagði að ákærði hefði ekið bifreiðinni hægra megin á akbrautinni miðað við akstursstefnu, en ætlaði jafnframt að ákærði hefði haft vinstri framhjólin við miðlínu eða farið aðeins yfir, a.m.k. á tímabili. Vitnið kvaðst ekki hafa fylgst með ökuhraðamæli, en ætlaði að ökuhraðinn hefði verið á milli 80 og 90 km/klst. Vitnið sagði að það hefði áður farið þessa akstursleið með ákærða og lýsti þeirri skoðun að akstur hans í greint sinn hefði ekki verið glannalegur miðað við aðstæður. Aðstæðum lýst vitnið nánar þannig að veður hefði farið heldur versnandi og m.a. hefði snjóað með köflum og vegna vinds hefði verið nokkuð blindað; „..með nokkurra sekúndna millibili, maður sá bara rétt fram fyrir bílinn sko þannig að maður sá ekkert almennilega fram á veginn“. Sagði vitnið að í hviðum hefði skyggnið verið 2-5 metrar fram fyrir bílinn, en það ástand hefði þó aðeins varað í smástund eða einhverjar sekúndur. Fyrir dómi treysti vitnið sér ekki til að segja til um hversu margar vindhviður hefðu komið á nefndri akstursleið. Vísaði vitnið m.a. til þess að það hefði ekki stöðugt fylgst með akstri ákærða og treysti það sér ekki til að segja til um hvort ákærði hefði dregið úr ökuhraða.

Fyrir dómi lýsti vitnið nánar aðdraganda slyssins þannig, að það hefði verið að horfa út um hliðargluggann; „..og svo lít ég eitthvað fram á veginn og þá var bara snjóhríð … og þá sé ég svona gult vesti með endurskinsmerkjum og ég sá aftan á manninn og kalla bara beygja, beygja, og hann beygði alveg eins og hann gat en án árangurs þar sem maðurinn lenti fyrir bifreiðinni.“ Vitnið sagði að þessi atburðarrás hefði verið mjög hröð og bar að bifreiðin hefði í raun stefnt út af akbrautinni, vestan megin, og því verið á öfugum vegarhelmingi miðað við akstursstefnu þegar slysið gerðist. Vitnið sagði að í raun hefði ekkert truflað akstur ákærða nema þá lýstar akstursaðstæður. Vitnið lýsti atvikum máls að öðru leyti, þ. á m. komu læknis á vettvang mjög skömmu eftir slysið, með líkum hætti og ákærði hér að framan.

Vitnið C, fæddur 1937, kvaðst hafa farið frá heimili sínu í Hrafnagilshverfi í Eyjafjarðarsveit um kl. 17:00 nefndan dag og þá ekið norður Eyjafjarðarbraut vestari. Vitnið kvaðst hafa ekið fólksbifreið, sem hafi verið búin framdrifi og negldum vetrarhjólbörðum. Vitnið bar að veður hefði almennt verið gott svo og skyggni, en lítill vestanvindur hefði verið og skafrenningur yfir jörð en ekki hálka. Skammt frá býlinu Hvammi kvaðst vitnið hafa veitt því eftirtekt að karlmaður í endurskinsvesti hljóp með vestari akrein akbrautarinnar og stefndi til norðurs. Vitnið kvaðst ekki hafa veitt þessum manni sérstaka athygli og sagði að það hefði nokkrum sinnum áður séð hlaupara á þessum slóðum og að þeir hefðu þá hlaupið á móti umferðinni, líkt og þessi maður hefði gert. Vitnið bar að engin önnur umferð hafi verið um akbrautina þegar hann ók fram hjá manni þessum og hefði það haldið ferð sinni áfram og ekki heyrt af slysinu fyrr en daginn eftir.

Vitnið Ö geðlæknir kvaðst nefndan dag, um kl. 17:00, hafa ekið á eigin bifreið, Nissan X-trail 4x4, með negldum hjólbörðum, frá Akureyri um Eyjafjarðarbraut vestari, en það hafi átt erindi að Kristnesi í Eyjafjarðarsveit. Vitnið bar að er götuljósum sleppti við endimörk bæjarins hefði dimmt snögglega. Vitnið bar að dálítil él hefðu verið, en auk þess hafi það séð éljabakka koma úr vestri. Vegna versnandi skyggnis kvaðst vitnið hafa ekið með um 20-50 km/klst, en það hafi þekkt akstursleiðina vel þar sem það hefði á árum áður átt heimili í Kristnesi. Nánar lýsti vitnið veðrinu þannig að gengið hafi á með vestan éljum og dimmum hryðjum. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að jörð gránaði, en ekki merkt hálku á aðalbrautinni. Skammt frá afleggjaranum að býlinu Litla-Hvammi kveðst vitnið hafa veitt því eftirtekt að bifreið var þar í vegkantinum með stefnuljós til vinstri og örskömmu síðar hafi það séð brak á akbrautinni og að maður lá vestan hennar og tveir piltar staðið þar hjá. Vitnið kvaðst hafa stöðvað bifreiðina á vettvangi og þá heyrt hvað gerst hafði og jafnframt að piltarnir hefðu þá þegar hringt á Neyðarlínu og að von væri á björgunarliði. Við athugun kvaðst vitnið hafa séð að umræddur maður hafði fengið mikið höfuðhögg. Vitnið bar að um einni til tveimur mínútum síðar hefði Æ læknir komið þarna að, en fljótlega þar á eftir tvær sjúkrabifreiðar og lögregla.

Vitnið Æ læknir á Kristnesspítala kvaðst hafa hætt vinnu rétt rúmlega 17:00 umræddan dag og í framhaldi af því ekið á eigin bifreið, Toyota Landcruiser, sem hafi verið útbúin negldum vetrarhjólbörðum, norður Eyjafjarðarbraut vestari og áleiðis til Akureyrar. Vitnið bar að er þetta gerðist hefði verið þungskýjað og hálfrokkið af degi og því hefði skyggnið ekki verið ákjósanlegt. Það var ætlan vitnisins að smávegis snjófjúk hefði verið, en ekki skafrenningur eða byljir og því ekki dimma af þeim sökum. Vitnið bar að í raun hefðu akstursaðstæður verið ágætar og ekki kvaðst það hafa fundið fyrir hálku á akbrautinni. Vitnið kvaðst hafa ekið með um 70-80 km/klst, en eftir nokkurn akstur kvaðst það hafa veitt því eftirtekt að kyrrstæð bifbreið var við vestari brún akbrautarinnar, með framenda til suðurs, en einnig séð til tveggja bifreiða nokkru norðar á akbrautinni, við austari vegkantinn, með framenda til norðurs. Á slysavettvangi kvaðst vitnið strax hafa séð hvar Ö læknir stóð vestan akbrautarinnar, um 4-5 metra frá vegbrún, hjá tveimur ungum mönnum, en þar hjá hefði legið stórslasaður maður. Vitnið kvaðst aldrei hafa merkt lífsmark með þessum manni. Vitnið bar að um þremur til fjórum mínútum síðar hefðu sjúkraflutningamenn komið á vettvang.

Vitnið T, sjúkra- og slökkviliðsmaður kvaðst hafa verið á vakt á Akureyrarflugvelli þegar tilkynnt var um slysið á Eyjafjarðarbraut vestari. Vitnið kvaðst hafa verið um þrjá kílómetra frá vettvangi og því afráðið að hraða sér einn á vettvang á sjúkrabifreið. Vegna hálku á flugvallarsvæðinu, en einnig á Eyjafjarðarbraut vestari kvaðst það hafa ekið í fjórhjóladrifi. Vitnið sagði að er þetta gerðist hefði veður og þar með skyggni verið gott og minntist þess ekki að breyting hefði orðið á.

Vitnið O slökkviliðs- og sjúkraflutningamaður kvaðst eftir að tilkynning barst um slysið hafa ekið sjúkrabifreið frá Akureyri, en vegna ísingar á akbrautinni hefði það ekið með gætni, með 90-100 km/klst. Vitnið bar að þegar þetta gerðist hefði verið byrjað að rökkva, en að dimmt hefði yfir er það ók suður Eyjafjarðarbraut vestari, enda akbrautin þar án götulýsingar.

Vitnið M slökkviliðs- og sjúkraflutningamaður kvaðst hafa ekið þriðja sjúkrabílnum sem fór á slysavettvang. Vitnið bar að þá hefði verið orðið alveg dimmt, en ágætis skyggni og minntist ekki éljagangs. Vegna hálku á akbrautinni kvaðst vitnið hafa ekið varlega.

Vitnið R lögreglumaður kvaðst hafa setið í farþegasæti þeirrar lögreglubifreið sem fyrst fór frá Akureyri á slysavettvang. Vitnið sagði að á Eyjafjarðarbraut vestari hefði verið snjófjúk og skafrenningur, en einnig hálkublettir. Vitnið bar að á slysavettvangi hefði verið dimmt, en um aðstæður að öðru leyti vísaði það til frumskýrslu lögreglu og staðfesti efni hennar.

Vitnið U lögreglumaður kvaðst eftir að tilkynning barst um slysið hafa ekið lögreglubifreið frá Akureyri með forgangshraða suður Eyjafjarðarbraut vestari, með um 120 km/klst. Vitnið sagði að akstursaðstæður hefðu verið erfiðar vegna, hálku, hríðarkófs, skafrennings og hvass vestanvinds, en bar að stytt hefðu upp á milli.

Vitnið Þ rannsóknarlögreglumaður kvaðst hafa farið af lögreglustöðinni á Akureyri um 10 mínútum eftir að tilkynnt var um slysið á Eyjafjarðarbraut vestari. Vitnið sagði að veður hefði verið rysjótt, þ. á m. nokkur suð-suðvestan vindur og snjóél, en að lygnt og bjart hefði verið þess í milli. Þá hefði hálka verið á akbrautinni. Vitnið sagði að það hefði verið byrjað að rökkva þegar það kom á slysavettvanginn. Við bar að við athugun hefðu engin hemla- eða skriðför verið sýnileg, en staðfesti að öðru leyti áður rakin rannsóknargögn.

Vitnið V rannsóknarlögreglumaður kvaðst hafa annast slysarannsókn ásamt síðast nefndu vitni. Vitnið bar að er það fór á vettvang frá lögreglustöðinni á Akureyri hefði verið rökkur og ísingarskilyrði á akbrautum. Vitnið sagði að vindhviður hefðu komið öðru hverju, en hefði það ekki litið svo á að um erfiðar akstursaðstæður væri að ræða. Vitnið staðfesti að öðru leyti áður rakin rannsóknargögn og þ. á m. að engin bein hemla- eða skriðför hefðu verið sýnileg á slysavettvangi. Vitnið bar að hinn látni vegfarandi hefði verið í endurskinsvesti sem hefði verið vottað CE merkingu.

Vitnið N forstöðulæknir geðdeildar Sjúkrahússins á Akureyri kvaðst m.a. hafa sinnt ákærða eftir slysið vegna andlegs áfalls. Vitnið sagði að ákærði hefði verið haldinn kvíðaröskun en einnig efnafíkn og bar að sú sjúkdómsgreining hefði verið til staðar áður en atvik máls þessa gerðust. Af þessum sökum hefði ákærða verið ávísað kvíðastillandi lyfi, en staðhæfði að virkni þess hefði almennt ekki áhrif á aksturshæfni. Vitnið greindi frá því að í júlí 2010 hefði ákærði farið í rannsókn. Hefði þá m.a. verið tekið heilarit af ákærða en sagði að ekkert athugavert hefði fundist og þ. á m. engin merki um flogaveiki.

5. Við meðferð málsins var að beiðni skipaðs verjanda ákærða dómkvaddur sem matsmaður fyrrnefndur Z prófessor til að láta uppi álit á því sakarefni að tetrahýdrókannabínólsýra hafi fundist í þvagsýni ákærða og um áhrif þess. Var m.a. beðið um svör við neðangreindum spurningum. Matsgerð hins dómkvadda matsmanns er dagsett 18. ágúst sl. en þar lætur hann í ljós álit sitt á álitaefninu, sbr. það sem hér á eftir verður rakið:

a. Má fullyrða að einstaklingur, sem mælist með tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi, en ekki blóði, sé undir vímuáhrifum?

Svar: Ekki er hægt að fullyrða að einstaklingur, sem mælist með tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi sé undir vímuáhrifum nema því aðeins að samtímis mælist tetrahýdrókannabínól í blóði.

b. Skiptir magn tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi máli við mat á því hvort viðkomandi einstaklingur sé undir vímuáhrifum?

Svar: Vímuáhrif kannabis verða einungis metin með hliðsjón af styrk tetrahýdrókannabínóls í blóði. Styrkur tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi gefur engar vísbendingar um vímuáhrif þess.

c. Má fullyrða miðað við fyrirliggjandi gögn í málinu, sýni og niðurstöðu mælinga á sýnum, að ákærði hafi verið undir áhrifum fíkniefna í læknisfræðilegum eða vísindalegum skilningi?

Svar: Miðað við fyrirliggjandi gögn í málinu, sýni og niðurstöðu mælinga á sýnum má fullyrða að ákærði var ekki undir áhrifum áfengis, amfetamíns eða kannabis í læknisfræðilegum eða vísindalegum skilningi þegar sýnin voru tekin. Aðrar ályktanir er ekki hægt að draga um ástand hans.

d. Má fullyrða að ákærði hafi líkamlega vegna fíknaefnaáhrifa verið óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega þegar hann sem ökumaður lenti í umferðarslysi fimmtudaginn 20. janúar 2011?

Svar: Miðað við niðurstöður rannsókna, sem gerðar voru á blóð- og þvagsýnum úr ákærða er ekki hægt að fullyrða að hann hafi í lyfja- eða læknisfræðilegum skilningi verið óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega þegar hann sem ökumaður lenti í umferðarslysi fimmtudaginn 20. janúar 2011.

Í matsgerðinni rökstyður hinn dómkvaddi matsmaður niðurstöður sínar enn frekar, en fyrir dómi staðfesti hann og efni matsgjörðarinnar.

II.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök hegningar- og umferðarlagabrot með því að hafa þann 20. janúar sl. ekið bifreiðinni ... of hratt og án nægilegrar aðgæslu norður Eyjafjarðarbraut vestari, þar sem á akbrautinni hafi verið hálka og gengið hafi á með éljum og fyrir að hafa ekið bifreiðinni á miðjum vegi akbrautarinnar, á milli akreina og á öfugum vegarhelmingi með þeim afleiðingum að hann ók á vegfaranda sem þar var að skokka á vinstri akrein og banaslys varð. Jafnframt er ákærði sakaður um að hafa ekið undir áhrifum fíkniefna þar sem við rannsókn fannst tetrahýdrókannabínólsýra í þvagi hans.

Ákærði hefur fyrir dómi játað verknaðarlýsingu ákæru rétta að því er varðar akstur yfir á öfugan vegarhelming miðað við akstursstefnu rétt áður en atvik gerðust og að það hafi leitt til nefnds banaslyss. Þá hefur ákærði ekki vefengt niðurstöðu matsgerðar um að fíkniefni hafi verið í þvagsýni hans. Hefur ákærði borið að hann hafi neytt kannabisefnisins í litlum mæli um tveimur og hálfum sólarhring áður en atvik gerðust.

Fyrir dómi hefur ákærði að öðru leyti neitað refsiverðri sök og m.a. staðhæft að hann hafi ekki fundið fyrir fíkniefnaáhrifum við aksturinn og staðhæft að hann hafi verið vel fyrir kallaður. Þá byggir ákærði á því að um óhapp hafi verið að ræða, sem helst megi rekja til erfiðra akstursskilyrða.

Í máli þessu liggur fyrir auk frumskýrslu lögreglu, m.a. upptaka úr ferlimyndavél úr lögreglubifreið sem fyrst kom á vettvang svo og uppdráttur og myndir lögreglu af slysavettvangi. Einnig liggja fyrir vottorð um veður og matsgerð dómkvadds matsmanns um áhrif þess fíkniefnis sem fannst í þvagsýni ákærða.

Samkvæmt rannsóknargögnum er Eyjafjarðarbraut vestari bundin slitlagi með leyfilegum hámarkshraða 90 km/klst. Akbrautinni er skipt í miðju með brotinni akreinarlínu, en við vegöxl eru vegstikur. Akbrautin er átta metrar að breidd, en þar utan við er takmörkuð vegöxl. Akbrautin er hallalaus, en mjög víð beygja er sunnan slysavettvangs. Snjólag var utan akbrautarinnar.

Fyrir dómi hefur ákærði lýst akstursaðstæðum og veðurfari er atvik gerðust. Samkvæmt frásögn ákærða fór veður heldur versnandi, er hann ók bifreiðinni ... norður Eyjafjarðarbraut vestari. Hefur ákærði greint frá því að gengið hafi á með nokkrum éljagangi, skafrenningi og snjóþyrlingi. Þá greindi ákærði frá því að vindhviða hefði komið um hálfum kílómetra sunnan við slysavettvanginn, en hann þá ekki misst sjónar á akbrautinni. Ákærði lýsti því jafnframt að önnur vindhviða hefði komið á akbrautina, rétt fyrir slysið, og hefði hann þá alveg misst sjónar á akbrautinni og bifreið hans farið yfir á öfugan vegarhelming með þeim hörmulegu afleiðingum sem lýst er í ákæru. Ákærði hefur borið að hann hafi er þetta gerðist ekið bifreiðinni með um 80 til 90 km/klst., ekki dregið úr hraða, en reynt án árangurs að beygja til hægri vegna viðvörunarorða farþega hans. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu voru ekki skrið- eða hemlaför á slysavettvangi.

Ofangreind lýsing ákærða á akstursaðstæðum hefur að áliti dómsins stoð í vætti flestra þeirra vitna sem komu fyrir dóminn, þ. á m. B, Ö sem fyrstur kom á vettvang eftir slysið, svo og lögreglumanna sem rannsökuðu vettvang, en einnig vottorð Veðurstofu Íslands. Verður því frásögn ákærða í öllum aðalatriðum lögð til grundvallar við úrlausn málsins. Að þessu virtu er það niðurstaða dómsins að akstursaðstæður hafi er atvik gerðust verið harla erfiðar á köflum, en til þess er að líta að ákærði ók lítilli fólksbifreið, að byrjað var að rökkva og að hálkublettir voru á akbrautinni. Þar við bættist lágarenningur, él og vindhviður af suðsuðvestri samkvæmt röktum vottorðum veðurstofu.

Að virtum framburði ákærða og rannsóknargögnum lögreglu þykir nægjanlega sannað að hann hafi ekið yfir á vestari helming Eyjafjarðarbrautar og þannig farið yfir á öfugan vegarhelming miðað við akstursstefnu rétt skömmu áður en slysið varð. Þá verður lagt til grundvallar að A heitinn, íklæddur m.a. endurskinsvesti, hafi er atvik gerðust verið að skokka til norðurs við vestari brún akbrautarinnar, sbr. ákvæði 11. gr. umferðarlaganna nr. 50, 1987,

Samkvæmt varúðarreglum umferðarlaganna, sbr. 1. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 14. gr. skal vegfarandi sýna tillitssemi og varúð. Þá skal ökumaður vera með bifreið sína eins langt til hægri og unnt er með tilliti til annarrar umferðar og aðstæðna að öðru leyti. Samkvæmt 1. mgr. 36. gr. umferðarlaganna skal ökuhraða jafnan miða við aðstæður með sérstöku tilliti til öryggis annarra og skal ökumaður m.a. miða hraðann við gerð og ástand vegar, veður, birtu, ástand ökutækis, svo og umferðaraðstæður að öðru leyti. Skal hraðinn aldrei vera meiri en svo að ökumaður hafi fullt vald á ökutækinu og geti stöðvað það á þeim hluta vegar framundan, sem hann sér yfir og áður en kemur að hindrun, sem gera má ráð fyrir. Í 2. mgr. 36. gr. umferðarlaganna er kveðið á um að sérstök skylda hvíli á ökumanni að aka nægilega hægt miðað við aðstæður þegar útsýni er takmarkað vegna birtu eða veðurs, sbr. b-lið greinarinnar og þegar akbraut er blaut eða hál, sbr. h-lið greinarinnar.

Að virtum framangreindum rannsóknargögnum, skýrslu ákærða fyrir dómi, vætti vitna, vottorðum Veðurstofu Íslands og vettvangsgöngu við aðalmeðferð, er það niðurstaða dómsins að ákærði hafi ekki hagað akstri sínum í samræmi við lýstar aðstæður. Hafi ákærði þannig ekið of hratt og ekki sýnt þá varúð sem krefjast mátti af honum. Verður megin orsök slyssins rakin til þessa vítaverða gáleysis ákærða. Afleiðingar þessa urðu þær sem í ákæru greinir, að vegfarandi lést.

Ákærði hefur staðhæft að hann hafi ekki fundið fyrir áhrifum þess fíkniefnis, sem fannst í þvagsýni sem hann gaf, en hann hefur og borið að hann hafi neytt efnisins í litlum mæli rúmum tveimur sólarhringum fyrir greindan akstur. Samkvæmt áður rakinni matsgerð hins dómkvadda matsmanns var ákærði ekki undir áhrifum fíkniefna við aksturinn í læknisfræðilegum eða vísindalegum skilningi og því ekki óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega þegar atvik gerðust. Þessu áliti hefur ekki verið hnekkt af hálfu ákæruvalds. Verður því litið til þessarar niðurstöðu við úrlausn málsins.

Háttsemi ákærða er að ofangreindu virtu rétt færð til ákvæða í ákæru, og þ. á m. til 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaganna, sbr. niðurstöðu Hæstaréttar Íslands, m.a. í málum nr. 490/2007, 260/2008 og 609/2008.

III.

Ákærði, sem er 24 ára, hefur unnið sér til refsingar samkvæmt 215. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði áður sætt refsingum, en þann 3. mars sl. gekkst hann undir viðurlagaákvörðun fyrir brot gegn ávana- og fíkninefnalöggjöf. Að öðru leyti hefur sakarferill hans ekki áhrif í málinu, sbr. 71. gr. hegningarlaganna.

Við ákvörðun refsingar verður m.a. tekið mið af því að ákærði hefur í máli þessu gerst sekur um umferðarlagabrot með því að aka undir áhrifum fíkniefna, sbr. sakarefni þeirrar ákæru sem útgefin var þann 16. mars sl., um vopnalagabrot, sbr. sakarefni ákæru sem útgefin var 11. apríl sl. og um umferðar- og hegningarlagabrot með þeirri háskalegu háttsemi sem lýst er í ákæru útgefinni 8. apríl sl., en með henni varð hann valdur að dauða annars manns.

Ber að ákvarða refsingu ákærða með hliðsjón af 77. gr. og 78. gr., en einnig með hliðsjón af viðeigandi ákvæðum 70. og 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. Að þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 6 mánaða fangelsi. Ennfremur greiði hann 100.000 króna sekt til ríkissjóðs. Eftir atvikum og m.a. þess að ákærði hefur átt við andlega erfiðleika að stríða þykir rétt að skilorðsbinda fangelsisrefsingu hans og að hún falli niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955. Greiði ákærði ekki sektina komi sjö daga fangelsi í hennar stað, verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

Svipta ber ákærða ökurétti, sbr. 1. mgr. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaganna. Í ljósi sakarefnis og alvarleika málsins, en einnig með hliðsjón af fyrrnefndum dómum Hæstaréttar Íslands þykir sviptingartíminn hæfilegur fjögur ár frá birtingu dómsins að telja.

Í samræmi við málsúrslit ber ákærða að greiða sakarkostnað, sbr. 218. gr. laga nr. 88, 2008. Í lokayfirliti ákæranda er sakarkostnaður tiltekinn 650.104 krónur, en þar um er vísað til ýmissa reikninga og eldri yfirlita. Á meðal kostnaðarliða er tilgreindur kostnaður í tengslum við réttarkrufningu, þýðingu og flugfargjöld, en við meðferð málsins var upplýst að síðast nefndi liðurinn féll m.a. til í tengslum við óskylt sakamál. Samtala nefndra kostnaðarliða er 422.485 krónur. Í ljósi atvika og fordæma Hæstaréttar Íslands verður að telja að þessir kostnaðarliðir séu ekki eðlilegur hluti saksóknar gegn ákærða. Verður ákærða því gert að greiða allan sakarkostnað að frátöldum nefndum kostnaði, eða samtals 227.619 krónur. Að auki skal ákærði greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem í ljósi umfangs málsins og framlagðs yfirlits þykja hæfilega ákveðin 502.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Gætt var ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88, 2008 fyrir uppsögu dómsins.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti sex mánaða fangelsi, en fresta skal fullnustu þeirrar refsingar og skal hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Ákærði greiði 100.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi sjö daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði er sviptur ökurétti í fjögur ár frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði 729.619 krónur í sakarkostnað, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef héraðsdómslögmanns, 502.000 krónur.