S-93/2023

Mál þetta, sem tekið var til dóms 14. nóvember sl., var höfðað 25. september 2023 af lögreglustjóranum á Norðurlandi vestra á hendur X, fæddum [...], til heimilis að [...].

Fyrir líkamsárás, „með því að hafa, aðfaranótt sunnudagsins 5. febrúar 2023, að A í B, veist að unnustu sinni, Y, kt. [...], rifið í hendur hennar, axlir og bringu, ýtt henni og hrint henni, kýlt til hennar og sparkað í hana ásamt því að taka hana kyrkingartaki með þeim afleiðingum að Y hlaut húðblæðingar vinstra megin við barka neðarlega á hálsi og ofarlega hægra megin, klórför undir höku yfir barka og veruleg þreifieymsli yfir öllum framan verðum hálsi, Hemotoma parietalt vinstra megin á höfði og hnakka vinstra megin, skurð á innanverðri vör auk vægra þreifieymsla á baki við TH8 – 10. Enn fremur minnkað snertiskyn hægra megin á enni og vinstri upphandlegg, mar neðan við hægra hné, á hægri rist og mikil eymsli yfir öllum ristarbeinum, mar á utan verðu hægra læri, sem og nokkra marbletti á hægri upphandlegg yfir proximal metacarpal 1 og neðanverðum vinstri upphandlegg og eymsli við rotation um hægri mjöðm.

Telst framangreint aðallega varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 en til vara við 1. mgr. 218. gr. sömu laga.”

Ákærði krefst vægustu refsingar sem lög frekast heimila.

Ákærði sótti þing ásamt skipuðum verjanda sínum við þingfestingu málsins og játaði háttsemi þá sem honum er í ákæru gefin að sök en taldi háttsemi sína varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Í ákæru er verknaði ákærða lýst sem líkamsárás með tilgreindum áverkum á líkama brotaþola án þess að vísað sé sérstaklega til þess að ákærði hafi ógnað lífi, heilsu eða velferð hennar eins og rétt hefði verið að gera með hliðsjón af verknaðalýsingu 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Hins vegar er ljóst af ákæru hvaða brot ákærða er gefið að sök og vörn hans ekki áfátt vegna framsetningar hennar, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 og til hliðsjónar dóm Hæstaréttar í máli nr. 47/2021.

Í 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga segir m. a. að hver sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógni lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðungu eða á annan hátt, skuli sæta fangelsi allt að 6 árum. Til þess að unnt sé að fella brot ákærða undir nefnt lagaákvæði þarf því að liggja fyrir að ákærði hafi endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnað lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka eða sambúðaraðila á þann hátt sem í ákvæðinu greinir. Ljóst er að ákæran tiltekur eitt atvik þannig að brot ákærða er ekki endurtekið og þarf því að skera úr um það hvort brotið sé svo alvarlegt að það verði fellt undir ákvæðið. Einnig þarf að skera úr um það hvort samband aðila hafi verið með þeim hætti að jafna megi því við sambúð.

Varðandi samband ákærða og brotaþola er horft til þess að við skýrslugjöf hjá lögreglu lýstu ákærði og brotaþoli sambandi þeirra með sama hætti og má ráða að þau voru ekki í skráðri sambúð þegar atvik máls áttu sér stað. Þau höfðu verið kærustupar í rúmt ár en héldu sitt hvort heimilið, brotaþoli bjó ásamt þremur dætrum sínum á öðru heimilinu en ákærði ásamt tveimur dætrum sínum á hinu. Samgangur milli heimilanna var mikill. Í greinargerð með frumvarpi sem varð að lögum nr. 23/2016 er tekið fram að sambúðarmaki í skilningi ákvæðisins verði ekki túlkað svo þröngt að nauðsynlegt sé að sambúð hafi verið formlega skráð hjá yfirvöldum svo ákvæðið komi til skoðunar. Í ljósi þess sem að framan er rakið er það mat dómsins að samband aðila hafi verið svo náið að það falli undir ákvæði 1. mgr. 218. gr. b. nefndra laga.

Við mat á því hvort brot ákærða var svo alvarlegt að rétt sé að fella það undir títtnefnt ákvæði horfir dómurinn til vottorða lækna um áverka brotaþola sem tilgreindir eru í ákæru sem og ljósmynda. Áverkarnir einir og sér eru ekki slíkir að brot ákærða falli undir ákvæðið. Hins vegar liggur fyrir að ákærði tók brotaþola kverkataki sem getur eitt og sér verið alvarlegt brot en hins vegar liggur ekki fyrir hvort ákærði þrengdi af afli að hálsi brotaþola. Af þessu nýtur hann vafans. Að öllu þessu gættu þykir brot ákærða ekki svo alvarlegt að það varði við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga heldur við 1. mgr. 217. gr. laganna.

Samkvæmt sakavottorði hefur ákærði einu sinni áður sætt refsingu en hann var hinn 14. mars 2022 dæmdur í tveggja mánaða fangelsi, skilorðsbundið til tveggja ára, fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og fyrir brot gegn barnaverndarlögum. Með háttsemi þeirri sem ákærði er nú sakfelldur fyrir hefur hann rofið skilorð dómsins og ber því að taka bæði málin til meðferðar og dæma í einu lagisbr. 60. gr. almennra hegningarlaga og tiltaka refsinguna eftir ákvæðum 77. gr. laganna. Fyrir liggur að ákærði og brotaþoli eru enn í sambandi og þá gerði sækjandi ekki athugasemdir við fullyrðingar verjanda í þá veru að ákærði hafi leitað sér hjálpar eftir atvikið m. a. með því að hætta neyslu áfengis og því að sækja, ásamt brotaþola, tíma hjá sálfræðingi. Þá kemur fram í skýrslu lögreglu af brotaþola að hennar vilji standi til þess að ákærði leiti sér hjálpar frekar en að honum verði gerð refsing. Að teknu tilliti til þess sem að framan er rakið þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en í ljósi atvika allra eru efni til að binda refsinguna skilorði og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Með vísan til 235. gr. laga um meðferð sakamála ber ákærða að greiða allan sakarkostnað. Samkvæmt yfirliti sækjanda nam sakarkostnaður við meðferð málsins hjá lögreglu 42.000 og ber ákærða að greiða þann kostnað. Til viðbótar ber ákærða að greiða þóknun verjanda síns sem þykir að teknu tilliti til umfangs málsins og að meðtöldum virðisaukaskatti hæfilega ákveðin eins og í dómsorði greinir.

S-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf aðstoðarsaksóknari lögreglustjórans á Norðurlandi vestra sótti málið.

H-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 166.000 krónur í sakarkostnað þar með talin 124.000 króna þóknun verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns.

H-kk-nf H-kk-nf