S-44/2022

I.

1.

Mál þetta, sem dómtekið var 25. apríl sl., er höfðað með ákæru Lögreglustjórans á Austurlandi, útgefinni 5. maí 2022, á hendur X, kt. [...], [...], [...]:

„fyrir eignaspjöll í [...], með því að hafa að kvöldi föstudagsins 3. desember 2021 strokið einhverjum oddhvössum hlut eftir vinstri framhurð bifreiðarinnar [...] af tegundinni [...], þar sem hún stóð á bifreiðastæði við [...], með þeim afleiðingum að tvær rispur komu á hurð bifreiðarinnar.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. breytingarlög.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2.

Af hálfu lögmanns brotaþola var við rannsókn lögreglu lögð fram sundurliðuð einkaréttarkrafa. Í endanlegri gerð, við meðferð málsins fyrir dómi, var efni kröfunnar svohljóðandi:

„Af hálfu A, kt. [...], f. h. B, kt. [...], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð kr. 239.440, auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. vaxtalaga nr.

38/2001, frá 3. desember 2021 til 4. júní 2022, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi.“

3.

Fyrir dómi hefur ákærði neitað refsiverðri sök og hafnað einkaréttarkröfu.

Skipaður verjandi, G-kk-nf M. A-kk-nf lögmaður, krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds í málinu, skaðabótakröfu B. verði vísað frá dómi og að allur sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda. Til vara krefst verjandinn þess að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin, að skaðabótakrafa verði lækkuð umtalsvert að mati réttarins og að málskostnaði verði skipt milli ákærða og ríkissjóðs, þ. m. t. málsvarnarlaunum skipaðs verjanda.

II.

1.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu og öðrum rannsóknargögnum tilkynnti fyrir- svarsmaðurinn A símleiðis til lögreglu föstudagskvöldið 3. desember 2021, kl. 23:10, að bifreiðin [...], á hans vegum, en í eigu [...]., hefði verið rispuð þar sem hún var kyrrstæð í bifreiðastæði við [...]. Í tilkynningunni var tekið fram að ákærði í máli þessu hefði verið valdur að eignaspjöllunum, en að hann hefði farið af vettvangi.

Samkvæmt rannsóknargögnum voru tveir lögreglumenn, nr. [...]og [...], komnir á vettvang kl. 23:20 umrætt kvöld. Fyrir liggur að um það leyti barst lögreglu tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um ætlaðan ölvunarakstur á nefndri bifreið.

Óumdeilt er að það var ákærði sem tilkynnti um hið ætlaða umferðarlagabrot.

Í frumskýrslu lögreglu segir m. a. frá því að á vettvangi, við húseignina [...], og við bifreiðina [...], hafi fyrrnefndir lögreglumenn hitt fyrir tilkynnandann og vitnið A, sem fæddur er árið [...], en einnig vitnið og húsráðandann C, sem fæddur er [...], svo og frænku þess síðarnefnda, vitnið D, sem fædd er árið [...]. Samkvæmt skýrslunni, en einnig ljósmyndum sem m. a. voru teknar á vettvangi umrætt kvöld, var bifreiðin [...]á vesturhelmingi bifreiðastæðis við vesturgafl nefndrar eignar, nánar tiltekið nærri trjárunna og nærri lóðamörkum húseignarinnar nr. [...]. Bifreiðin var með framendann að akbraut [...] og snéri því til norðurs. Engin bifreið var í austurhluta bifreiðastæðisins samkvæmt gögnum lögreglu. Við lögreglurannsókn og síðar við meðferð málsins fyrir dómi voru fleiri ljósmyndir teknar á og við vettvang, sbr. t. d. dskj. nr. 14, en að auki voru lagðar fram teikningar af húseigninni [...].

Í frumskýrslu lögreglu er m. a. haft eftir vitninu A að hann hafi verið nýkominn að húseigninni [...]á bifreiðinni [...], að hann hafi læst henni, farið inn í húseignina, en skömmu síðar hafi hann fylgst með því úr glugga á vesturgaflinum hvar ákærði hafi verið fótgangandi á norðurhluta [...] ásamt sambýliskonunni og vitninu E, fæddri árið [...].

Haft er eftir A að hann hafi við lýstar aðstæður séð ákærða fara að bifreiðinni [...] og staldra þar við í um tvær mínútur. Síðan hafi hann séð ákærða fara alveg að bifreiðinni og rispa hana tvisvar sinnum. Að því búnu hafi ákærði farið aftur yfir akbrautina, til sambýliskonunnar, en eftir það hafi vitnið séð þau ganga vestur akbrautina.

Í skýrslunni er haft eftir vitninu C að hann hafi séð ofangreinda atburðarás, en að hann hafi jafnframt þekkt ákærða sem geranda.

Þá er í skýrslunni haft eftir vitninu D að hún hafi séð einstakling við bifreiðina [...], í klæddan dökkri úlpu með loðkraga.

Í niðurlagi lögregluskýrslunnar er tekið fram að nokkrar rispur hafi verið sýnilegar á ökumannshurð bifreiðarinnar [...], og að ein þeirra hafi verið dýpst, og rist niður í álið. Með skýrslunni fylgja ljósmyndir af bifreiðinni.

2.

Samkvæmt rannsóknargögnum bar fyrirsvarsmaðurinn A, fyrir hönd hins skráða eiganda bifreiðarinnar [...], B, fram formlega kæru á hendur ákærða þann 5. desember 2021, en gaf þá jafnframt skýrslu um málsatvik.

Við rannsókn lögreglu voru yfirheyrð sem vitni á tímabilinu frá 6.– 15. desember sama ár fyrrnefndir einstaklingar, þ. e. C og D, en einnig vitnið F, fædd árið [...]. Þá var ákærði yfirheyrður um kæruefnið 14. desember, en sambýliskona hans, E, nýtti sér undanþágurétt ákvæðis 117. gr. laga nr. 88/2008 og gaf því eigi skýrslu hjá lögreglu, en hún hefur á síðari stigum gefið skýringar þar á.

3.

Við rannsókn lögreglu, sem var í samræmi við það sem kom fram að nokkru við meðferð málsins fyrir dómi, hafði ákærði umrætt föstudagskvöld, ásamt nefndri sambýliskonu og bestu vinkonu hennar, vitninu F, farið á veitingastað nærri miðbæ [...], en að því loknu lagt leið sína að veitingastaðnum [...]við [...], sem er í austurhluta bæjarins. Vegna þessa hafi þau gengið austur [...], en komið við í póstgeymslu að [...].

Í framhaldi af því hafi ákærði lagt lykkju á leið sína og farið með pakka á heimili sitt, að [...]. Eftir það hafi hann gengið niður grasigróinn stíg við austurenda [...]og að steinsteyptum stíg, en í framhaldi af því hitt fyrir sambýliskonu sína og vitnið F nærri veitingastöðunum [...]og [...]við [...]. Eftir það hafi þau gengið að veitingastaðnum [...], en eftir nokkra dvöl þar ákveðið að halda heim. Hafi vitnið F skilið við ákærða og sambýliskonu hans austan og norðan við veitingastaðinn [...], nærri austasta hluta fyrrnefnds göngustígs.

4.

Fyrir liggur að vitnin A, C og D höfðust við á verkstæði umrætt föstudagskvöld og þá við undirbúning snjósleðaferðar daginn eftir. Óumdeilt er að eftir það, síðla kvölds, hafi þau öll farið að [...], heimili C og tímabundins dvalarstaðar A. Er ágreiningslaust að þegar þetta gerðist voru A og D að slá sér upp, en þau eru í dag sambýlisfólk. Þá er C frændi D, en einnig er hann æskuvinur A.

5.

Við meðferð þessa máls hafa verið lögð fram gögn um kæru sambýliskonu ákærða vegna ætlaðs kynferðisbrots vitnisins A vorið 2020. Samkvæmt gögnum varmál þetta fellt niður eftir rannsókn lögreglu samkvæmt ákvörðun héraðssaksóknara þann 1. mars 2022, sbr. ákvæði 145. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Lögmaður sambýliskonunnar kærði ákvörðunina þann 30. mars, en þann 30. maí sama ár staðfesti ríkissaksóknari ákvörðun héraðssaksóknara.

III.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi eftir því sem ástæða þykir til.

1.

Ákærði hefur greint frá ferðum sínum umrætt föstudagskvöld, þ. á m. á fyrrgreinda veitingastaði, ásamt E sambýliskonu sinni og vitninu F, og ferðum þeirra, m. a. um [...], göngustíga, [...]og [...], og að þau hafi að endingu dvalið um nokkra hríð á veitingastaðnum [...]. Ákærði hefur greint frá því að hann hafi allt kvöldið drukkið um tvo bjóra. Það var og ætlan hans að þau hefðu farið út af nefndum veitingastað um kl. 22:30, en í framhaldi af því hafi hann farið ásamt sambýliskonunni að heimili þeirra að [...], en á þeirri leið hafi þau farið um göngustíginn norðan við veitingastaðinn [...]við [...], en að þar hefðu þau kvatt vitnið F. Ákærði hefur lýst því að í umrætt sinn hafi þau bæði verið íklædd strigaskóm og gallabuxum, en hann verið í ljósblárri dúnúlpu, en sambýliskonan í svartri dúnúlpu. Bæði hafi þau verið berhöfðuð. Þau hafi verið komin heim um kl. 22:40 og hafi haldið þar til eftir það, í rólegheitum, en að hann hafi þá jafnframt fylgst með atvikum frá stofuglugganum, m. a. við húseignina [...]. Ákærði hefur greint frá því að eftir um hálfrar klukkustundar dvöl á heimilinu hafi hann séð til mannaferða fyrir utan nefnda húseign [...], en hann hafi þar séð þrjá einstaklinga fyrir framan bifreið, sem hafi verið í bifreiðastæði. Hafi hann séð þessa einstaklinga á gangstéttinni við eignina, en eigi séð fleira fólk á ferli á þessum tíma Ákærði hefur lýst því að í greint sinn hafi birta verið á vettvangi við [...]vegna ljósbirtu frá götuvita, en aftur á móti hafi verið dimmt í bifreiðastæðinu. Ákærði hefur skýrt frá því að við þessar aðstæður hafi hann talið að ölvunarakstur gæti komið til, en því til stuðnings hefur hann vísað til þess að hann hafi þekkt einn þessara einstaklinga sem vitnið A. Um kynni þeirra tveggja sagði ákærði að A hefði verið ágætis kunningi sinn á árum áður en að algert rof hefði orðið þar á eftir að kæran um fyrrnefnt kynferðisbrot kom fram vorið 2020, sbr. það sem vikið var að í kafla II, lið 5 hér að framan. Ákærði hefur lýst atvikum máls við bifreiðina við [...] nánar þannig: „Ég sé þrjár manneskjur þarna við bílinn... og ein manneskjan fer inn í bílinn... Ég gerði ráð fyrir því að þetta væri hann ([...]). Ég kannast vel við manninn ( [...])... hann var með einhverja dós í hendi.“ Ákærði greindi frá því að vegna þessara aðstæðna hefði hann tekið þá ákvörðun að tilkynna um hinn ætlaða ölvunarakstur, enda talið það skyldu sína vegna fyrri athafna [...]. Ákærði hefur skýrt frá því að aðeins hafi liðið um fimm mínútur frá tilkynningu hans þar til lögreglan var komin að [...].

Ákærði skýrði frá því að þegar ofangreindir atburðir gerðust hefði hann þekkt vel til vitnisins D, og sagði að ekkert illt hefði verið á milli þeirra, en hann hefði aftur á móti haft um það vitneskju að hún hefði verið kærasta vitnisins A. Ákærði hefur einnig skýrt frá því að hann hafi þekkt vitnið C um árabil og sagði um kynni þeirra: „Það eru engin leiðindi okkar á milli.“ Hann hafi hins vegar vitað um vinskap vitnisins og A.

Fyrir dómi hefur ákærði neitað kæru- og sakarefni þessa máls. Hann hafði á orði vegna andstæðs framburðar miðað við hans að hann hefði engar skýringar þar á aðrar en óvild A í hans garðs og þá vegna fyrrgreinds kærumáls um kynferðisbrot og að vitnin C-x-x D hefðu ákveðið að standa með A vegna fyrrgreindra tengsla og vinskapar.

2.

E hefur greint frá ferðum sínum umrætt kvöld með líkum hætti og ákærði, þ. á m. ferðum þeirra á veitingastaði, ásamt vinkonunni og vitninu F, sem að lokum hafi endað á veitingastaðnum [...]við [...]. Vitnið hefur vísað til þess að í raun hafi eigi verið um langar vegalengdir að ræða. Vitnið hefur lýst eigin klæðaburði, en einnig sambýlismannsins, ákærða, með svipuðum hætti og hann gerði, og sagði að báðar yfirhafnirnar hefðu verið með loðkraga, en staðhæfði að þau hefðu hvorugt verið með hettur á höfðinu.

Vitnið hefur greint frá því að þau hafi ekki verið ýkja lengi á hinum síðast nefnda veitingastað, Hafinu, og bar jafnframt að þau hefðu öll þrjú farið saman út „rétt fyrir ellefu, kannski svona hálfellefu, eitthvað svoleiðis“. Eftir það hafi þau gengið til vesturs og niður hjá [...]og síðan farið á planið hjá gömlu [...], og þannig hafi þau verið fyrir aftan veitingastaðinn [...], en jafnframt verið rétt við göngustíginn, þar sem þau hafi kvatt vitnið F. Eftir þetta hafi þau tvö gengið áfram til vesturs eftir göngustígnum, en að lokum farið af stígnum og þá upp brekkuna við austurenda [...].

Vitnið hefur skýrt frá því að það hafi verið komið heim, ásamt ákærða, rétt fyrir kl. 23, en að þau hafi eftir það verið í rólegheitum og m. a. hlustað á tónlist, en að auki, nokkru síðar, verið í netsamskiptum við F og þá sökum þess að einhver læti hafi verið á [...].

Vitnið hefur skýrt frá því að það hafi fylgst með því út um stofugluggann á heimili sínu þegar vitnið A hafi sest inn í bifreið við [...]. Vitnið hafði á orði að vegna lífernis A hafi það haft grunsemdir um þá ætlan hans að aka bifreiðinni undir áhrifum áfengis. Vitnið lýsti í þessu viðfangi aðstæðum og vegalengdum nánar þannig, þ. á m. frá umræddum glugga og að húseigninni [...]: „Það er spölur, en það sást alveg greinilega að hann ( A ) var inni í bíl. Það voru kveikt ljósin inni í bílnum, hann var með opna hurðina.“ Vitnið hefur greint frá því að það hafi ekki borið kennsl á aðra nærstadda einstaklinga við bifreiðina vegna myrkurs. Vitnið sagði að vegna lýstra aðstæðna hafi það talið ástæðu til að gera lögreglunni viðvart, en tók fram að það hefði í raun aðeins með takmörkuðum hætti fylgst með þeirri atburðarás sem á eftir fór.

Vitnið hefur skýrt frá því að þegar atvik máls gerðust hafi það þekkt til vitnanna D og C, en hafði aðspurt ekki eiginlegar skýringar á andstæðri frásögn þeirra, og þá um hin ætlaðu eignaspjöll sambýlismanns þess, ákærða.

3.

Vitnið F hefur lýst ferðum sínum umrætt kvöld með líkum hætti og ákærði og sambýliskona hans, vitnið E, og þar á meðal ferð þeirra á veitingastaðinn [...]. Vitnið sagði að eftir um 2– 3 klukkustunda dvöl á nefndum stað hefðu þau öll afráðið að halda heim á leið og sagði að á bifreiðastæðinu við veitingastaðinn [...], [...], hefðu leiðir þeirra skilið. Vitnið treysti sér ekki til að tímasetja þennan viðskilnað frekar, en vísaði þar um til eigin skýrslu, sem það hafði áður gefið hjá lögreglu. Í lögregluskýrslunni segir að vitnið hafi nefnt að viðskilnaðurinn hafi verið um kl. 22:40 „og eitthvað“. Vitnið sagði að það hefði síðast séð til ferða ákærða og sambýliskonu hans þar sem þau hefðu verið á göngustíg og átt um hálfa leiðina eftir að eigin heimili við [...].

Vitnið ætlaði að umrætt kvöld hafi ákærði verið íklæddur blárri yfirhöfn úr gallaefni, en treysti sér ekki til að segja til um klæðnað unnustu hans, og þá ekki heldur hvort þau hefðu verið með höfuðfat.

Vitnið skýrði frá því að u. þ. b. sex mínútum eftir að það kom á dvalarstað sinn, við [...], hefði það heyrt út um gluggann „svolítil“ læti frá fólki á [...] og ætlað að á þeirri stundu hefði fólk þetta verið nærri gömlu sundlauginni, en bar að ekki hefði verið um rifrildi að ræða. Það var og ætlan vitnisins að fleira fólk hefði verið á ferli um þetta leyti, sem hefði verið að koma af veitingastöðum bæjarfélagsins, þ. á m. Hafinu. Það var og ætlan vitnisins að um líkt leyti og það heyrði hávaðann frá sundlauginni hefði það séð ljós í glugga á heimili ákærða og unnustu hans, en af þeim þeim sökum ályktað að þau væru komin þar inn. Vitnið minntist þess ekki að hafa verið í netsambandi við sambýliskonu ákærða eftir að það kom á eigið heimili margnefnt kvöld.

4.

Vitnið A greindi frá eigin tengslum og vinskap, en einnig frá samverunni með vitnunum C og D margnefnt kvöld með líkum hætti og hér að framan hefur verið rakið, og þá vegna undirbúnings ferðalags þeirra daginn eftir, en einnig um komu þeirra að [...]og frágangi á bifreiðinni [...], sbr. einnig það sem rakið var í frumskýrslu lögreglu. Vitnið sagði frá því að eftir að það var komið inn í húseignina hefði það séð út um glugga að tveir einstaklingar voru „hinum megin við götuna, á göngustíg, fór að fylgjast með þeim, þau löbbuðu í átt að húsinu, í rólegheitunum, og ég sá að þetta voru X og E. Annað þeirra fór yfir götuna, X, og fór bak við runna í næsta húsi við hliðina, setti á sig hettu, fór fram fyrir runnann, reyndi að taka í hurðarsnerilinn á þessum bíl sem að ég var á... Þá var ég sem sagt kominn upp á efri hæðina á þessu húsi, og horfði á hann í gegnum gluggann. Þá tók hann eitthvað áhald og rispaði framhurðina á bílnum, og ég var uppi í klósettglugga á efri hæðinni að horfa á þetta og öskraði á manninn: hvurn djöfulinn hann væri að gera. Svo fóru þau í burtu. Svo hringdi ég í lögregluna og tilkynnti þetta. Fór út og skoðaði tjónið.“ Vitnið staðhæfði að það hefði ekki séð aðra einstaklinga á ferli í greint sinn. Vitnið staðhæfði einnig að þegar atburður þessi gerðist hefðu ákærði og unnusta hans bæði verið í svörtum dúnúlpum með loðkraga.

Vitnið skýrði frá því að ofangreind atburðarás hefði varað í um fimm mínútur og áréttaði að það hefði fylgst með lokaþættinum úr baðherbergisglugganum á efstu hæðinni, nánar tiltekið á vesturhlið húseignarinnar. Vitnið staðhæfði að vitnin C og D-x-x einnig fylgst með nefndri atburðarás, en þá úr svefnherbergisglugganum á efstu hæðinni.

Vitnið áréttaði að nær strax eftir umræddan verknað ákærða hefði það farið út og gætt að skemmdum á bifreiðinni og þá séð nýjar rispur á ökumannshurðinni. Vitnið staðhæfði að þessi ummerki hefðu verið ísamræmi við það risp- eða skraphljóð sem það hafði heyrt.

Vitnið vísaði til þess að það hefði skömmu eftir umræddan atburð látið gera við skemmdirnar á bifreiðinni [...] á verkstæði í Reykjavík ogað eigandinn, B, hefði greitt fyrir það verk, en að bifreiðin hefði verð seld skömmu síðar, sbr. framlögð gögn þar um.

Vitnið staðhæfði og áréttaði að það hefði þekkt ákærða sem geranda í greint sinn, að þar hefði ekki verið um missýn að ræða og nefndi í því sambandi að þeir væru báðir innfæddir í bæjarfélaginu. Vitnið nefndi einnig að það hefði verið nágranni ákærða á umræddu tímaskeiði, og að aðeins hefðu verið 300 má milli húseignanna að [...]og [...]. Vitnið nefndi einnig í þessu sambandi að þrátt fyrir að myrkur hefði verið utandyra í greint sinn hefði verið lýsing á vettvangi frá götuvitum. Vitnið áréttaði að í raun hefði það fyrst veitt ákærða og sambýliskonu hans athygli þegar þau hefðu gengið frá göngustígnum á bak við veitingastaðinn [...], en í framhaldi af því séð þau leggja leið sína yfir bifreiðaplanið gegnt húseigninni að [...].

Aðspurt um tilefni þessa ætlaða verknaðar ákærða hafði vitnið á orði að enginn vinskapur hefði verið með þeim tveimur og bar að þar hefði komið til fyrrgreint kærumál, sem unnusta ákærða hefði ranglega stofnað til vorið 2020, og þá vegna ætlaðs kynferðisbrots A gagnvart henni. Vitnið vísaði til þess að mál þetta hefði síðar verið fellt niður af hálfu ákæruvaldsins, en staðhæfði jafnframt að ákærði hefði á vordögum nefnt ár haft í frammi hótunarorð gagnvart sér.

Vitnið staðhæfði að margnefnt kvöld hefði það ekki neytt áfengis, og þá ekki frekar en vitnin C og D. Þá áréttaði vitnið að þau hefðu öll verið fyrir utan húseignina þegar lögreglumenn komu á vettvang, og þá vegna hinnar undarlegu kærutilkynningar ákærða um ölvunarakstur.

5.

Vitnið C lýsti samveru sinni og hinum miklu tengslum við vitnin A og D með líkum hætti og rakið hefur verið hér að framan. Þá kvaðst vitnið hafa þekkt til ákærða vegna starfa hans, en sagði að lítill kunningsskapur hefði verið með þeim, en þó alls enginn kali í samskiptum þeirra.

Vitnið skýrði frá því að þegar undirbúningnum fyrir snjósleðaferðalagið hefði lokið margnefnt föstudagskvöld hefði það farið ásamt vitnunum A og D að heimili hans að [...]. Vitnið staðhæfði að A hefði við það tækifæri lagt bifreiðinni [...]í bifreiðastæði við húseignina, en þá þannig að hún hefði verð fjær eigninni og nærri runna á lóðamörkum við næstu húseign, [...]. Vitnið staðhæfði jafnframt að bifreið þess hefði einnig verið í bifreiðastæðinu, en verið nær húseigninni.

Vitnið skýrði frá því að þau þrjú hefðu í raun nýlega verið komin inn í húseignina og verið þar að spjalla, á miðhæðinni, þegar atvik máls gerðust. Vitnið kvaðst hafa setið í sófa, en ákærði verið við glugga í eldhúsinu. Vitnið sagði að við þessar aðstæður hefði það veitt ákærða og unnustu hans, E, eftirtekt fyrir utan húsið, en þá án þess að velta ferðum þeirra sérstaklega fyrir sér. Vitnið kvaðst þó hafa séð að þau hafi bæði verið íklædd dökkum úlpum, svörtum eða bláum, með hettu og kraga.

Vitnið skýrði frá því að við ofannefndar aðstæður hafi það skyndilega veitt því eftirtekt að A hefði rokið upp á þriðju hæðina, en þá jafnframt viðhaft blótsyrði. Vitnið kvaðst vegna þessa hafa farið á eftir honum, en farið inn í eigið herbergi þar á hæðinni. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að A hafi við nefndar aðstæður horft út um baðherbergisgluggann og virst vera að bíða átekta. Vitnið sagði að á þessari stundu hefði það séð til ákærða þar sem hann hafi verið við húseign nágrannans, nærri útihurðinni, og þannig verið „hinum megin við runnann“ og vitnið staðhæfði að þar hefði það einnig séð hann setja upp hettuna. Vitnið bar að þetta hefði gerst áður en ákærði lagði leið sína að bifreið ákærða og hafði á orði að það hefði síðar séð hann „gramsa þarna við bílinn“ en við þær aðstæður hefði það heyrt risp hljóð, og þá um leið heyrt vitnið A öskra, en sagði um eigin viðbrögð: „... og ég hleyp af stað, ætlaði að fara út, þá öskrar hann (A ) að ég megi ekki að fara út, hann stoppaði mig í rauninni bara af... hann fylgist eitthvað með þeim og... það var bara hringt á lögregluna og þetta tilkynnt.“

Vitnið sagði að þrátt fyrir að myrkur hefði verið á vettvangi hefði það séð vel til og þá vegna lýsingar frá götuvita, rétt við innkeyrsluna, og sagði: „Og það var nógu bjart til að sjá hver þetta var.“ Vitnið sagði að það síðasta sem það hefði séð til ákærða hefði verið þegar hann hefði gengið frá framenda bifreiðarinnar [...] og þá í áttina að akbraut [...] og vitnið sagði: „Ég hætti að fylgjast með honum þegar ég heyri rispuna og hann labbar af stað.“

6.

Vitnið D lýsti samveru sinni með vitnunum A og C umrætt kvöld með líkum hætti og þeir hafa hér að framan, en sagði nánar um atvik máls og dvöl sína að [...]: „Ég er... á miðhæðinni, ásamt C. A fer á efri hæðina. Þegar ég er á miðhæðinni, heyri ég hann (A ) segja, svolítið seinna: „Hvern djöfulinn ertu að gera?“ Mér fannst það skrýtið vegna þess að við vorum að byrja að kynnast og ég hafði aldrei heyrt hann hækka rödd sína og ég áttaði mig ekki á við hvern hann var að tala við. C fer upp og ég fer á eftir honum, en ég lít út um gluggann við stigann þar sem ég sé manneskju í svörtum fötum horfa í áttina að bílastæðinu. Ég fer inn í svefnherbergið hans C, þar sem hann er, vegna þess að glugginn á baðherberginu er það lítill, það er sem sagt ekki hægt að horfa út um hann, fleiri en einn, og sé þá dökkklædda veru við bílinn, bílstjóramegin, sem að labbar svo í burtu frá bílnum og að þessari dökku veru, sem að ég hafði séð áður, hinum megin við götuna.“ Vitnið sagði að það hefði fylgst með þessari atburðarás í um þrjár mínútur en verið mjög brugðið og af þeim sökum hafi það átt erfitt með að fullyrða um nákvæman tíma. Vitnið sagði að það hefði ekki heyrt neitt ískurhljóð og bar jafnframt að það hefði einungis séð á hlið fyrrnefndrar mannverunnar, en síðan bakhlutann þegar hún hefði gengið áleiðis yfir akbraut[...].

Vitnið sagði að sú manneskja sem það hafði fyrst séð, handan [...], hefði verið íklædd dökkum fötum, þ. e. úlpu, að líkindum með loðkraga, og sagði: „Manneskjan er með kvenlínur, þannig að ég geri ráð fyrir að þetta hafi verið kvenmaður.“ Vitnið kvaðst ekki hafa komið nefndri manneskju fyrir sig en sagði: „Mig grunar að þetta hafi verið E, unnusta X, sem að stóð þarna við götuna og var að horfa í áttina að bílastæðinu. Manneskjan sem að ég sá við bílinn var líka dökkklædd.“ Vitnið sagði að þessi síðar greinda manneskja hefði verið íklædd úlpu af tiltekinni gerð, með hettu og loðkraga, „um 170– 180 cm“. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ásjónu þessarar tilgreindu manneskju og því eigi þekkt hana.

Vitnið bar að framendi bifreiðarinnar [...] hefði í greint sinn snúið að [...], en verið lagt þannig að hún hafi verið fast við trjágróðurinn við lóðamörkin. Vitnið staðhæfði að bifreið C hefði aftur á móti verið á bifreiðastæðinu handan götunnar, við veitingastaðinn [...], og bar að þannig hefðu bæði A og C-x-nf akandi umrætt kvöld.

7.

Lögreglumennirnir G lögregluvarðstjóri, H nr. [...]og I nr. [...] staðfestu efni rannsóknargagna, þ. á m. efni frumskýrslu. Síðast nefnda vitnið greindi frá því að það hefði ekki séð nein áfengiseinkenni á vitnunum A, C og D.

IV.

Niðurstaða

1. Í máli þessu eru ákærða gefin að sök eignaspjöll með því að hafa að kvöldi föstudagsins 3. desember 2021 strokið einhverjum oddhvössum hlut eftir vinstri framhurð bifreiðarinnar [...] þar sem hún stóð á bifreiðastæði við [...]á [...], með þeim afleiðingum að tvær rispur komu á hurð bifreiðarinnar.

2. Af hálfu ákæruvalds er saksóknin byggð á rannsóknargögnum lögreglu og þá ekki síst á frásögn fyrrgreindra vitna við alla meðferð málsins.

Ákærði hefur neitað sök fyrir dómi og krefst þess aðallega að hann verði sýknaður. Ákærði reisir sýknukröfu sína, m. a. í greinargerð og við flutning, á frásögn hans við alla meðferð málsins, auk vitna, og að ákæruvaldið hafi eigi sannað sök hans.

Hann byggir á því að framburður annarra vitna sé almennt ótrúverðugur, en þar hafi m. a. komið til óvild í hans garð, en einnig vísar hann til náinna tengsla vitnanna við fyrirsvarsmann brotaþola. Ákærði vísar einnig til aðstæðna og birtuskilyrða, sem hafi valdið vitnum erfiðleikum og missýn, og þá m. a. varðandi fatnað. Þá hafi rannsókn lögreglu verið ófullnægjandi, en engar upplýsingar liggi fyrir um mannaferðir eða mynd- efni úr öryggismyndavélum. Loks er á því byggt að í raun hnekki engin sönnunargögn eða vitnisburðir frásögn ákærða eða sambýliskonu hans, þ. á m. varðandi gönguleið þeirra í greint sinn.

3 Í ákæru er brot ákærða talið varða við 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. breytingarlög, en 1. málsliður hljóðar svo:

„Hver, sem ónýtir eða skemmir eigur annars manns eða sviptir hann þeim, skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum.“

4. Í 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála segir m. a. að sönnunarbyrðin um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvíli á ákæruvaldinu og er dómi skylt að meta hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði véfengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða og vitna hafi, mats- og skoðunargerðir, skjöl og önnur sýnileg gögn. Þá er í 2. mgr. 109. gr. laganna mælt fyrir um að dómur meti hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal, en ályktanir megi leiða af um það. Í þessu viðfangi ber einnig að líta til annarra atriða og þá m. a. að því er varðar sönnunargildi vitnisburðar, en þar ber að lögum, sbr. ákvæði 126. gr. laga nr. 88/2008, að huga að afstöðu vitnis til ákærða og eftir atvikum brotaþola. Loks ber í dómi að meta við úrlausn máls sönnunargildi framburðar ákærða, þar á meðal trúverðugleika hans. Í því sambandi skal m. a. hugað að ástandi og hegðun ákærða við skýrslugjöf og stöðugleika í frásögn hans, sbr. ákvæði 1. mgr. 115. gr. nefndra laga.

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. nefndra laga, nr. 88/2008, skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, en þó ber að skoða málsmeðferðina í heild og þá hvort réttindi vitna og ákærða hafi verið nægjanlega tryggð.

5. Af rannsóknargögnum lögreglu og því sem fram hefur komið fyrir dómi liggur fyrir að lögreglu var tilkynnt um ætluð eignaspjöll á bifreiðinni [...]föstudagskvöldið 3. desember 2021, kl. 23:10, en hún var þá kyrrstæð í bifreiðastæði við húseignina [...]. Af framburði vitnanna A, C og D verður ráðið að mjög skömmu áður en lögreglu var tilkynnt um atburð þennan hafi aðkomuaðili komið að bifreiðinni og rispað vinstri hlið hennar endurtekið, og verður það lagt til grundvallar. Lögreglumenn komu fljótlega á vettvang, um kl. 23:20, en um svipað leyti hafði ákærði tilkynnt um ætlaðan ölvunarakstur fyrirsvarsmannsins og vitnisins A. Við frumrannsókn málsins staðfestu lögreglumenn að lakk bifreiðarinnar hafði verið rispað, en að auki var af hálfu lögreglumanns fyrir dómi staðfest að fyrrnefnd vitni hefðu ekki verið með nein áfengiseinkenni.

Að mati dómsins er samhljómur með ákærða og sambýliskonu hans og nefndum vitnum um að þrátt fyrir að rökkur hafi verið á vettvangi hafi skyggni verið með ágætum í ljósi aðstæðna, en að auki hafi birta verið frá götuvitum. Í því viðfangi er til þess að líta að ákærði og sambýliskona hans hafa lýst gjörðum m. a. vitnisins A við nefnda bifreið í greint sinn, rétt áður en lögreglumenn komu á vettvang, en einnig eftir það, en þau voru þá við stofugluggann á heimili sínu, sem er í nokkurri fjarlægð. Þá verður ráðið af frásögn ákærða að hann hafi fylgst með aðstæðum við [...]um nokkurn tíma eftir að hann kom á heimili sitt og hafi þá ekki orðið var við mannaferðir á nefndri akbraut sem vakti athygli hans.

6. Við meðferð málsins fór dómari, ásamt fulltrúa ákæruvalds og skipuðum verjanda ákærða, í vettvangsferð að og í húseigninni að[...], en einnig í næsta nágrenni, þar á meðal á allstór bifreiðastæði norðan eignarinnar og akbrautar og við nafngreinda veitingastaði og þá einnig nærri malbikuðum stíg þar enn norðan við. Þá var farið inn í nefnda húseign og þar á efri hæðir og þá m. a. að þeim tveimur gluggum sem eru á eigninni á vesturgaflinum, en þaðan má sjá niður að fyrrnefndu bifreiðastæði. Loks var farið með ákærða um nefndan stíg, en þá einnig upp nokkurn halla, um malarstíg, og allt að húseign hans, [...]. Í boði ákærða var enn fremur farið inn í húseign hans og þar á efri hæðina þar sem sjá má til húseignarinnar [...]. Þegar vettvangsferð þessi var farin var skuggsýnt en birta frá götuvitum.

7. Að áliti dómsins er nægjanlega upplýst í máli þessu að ákærði og sambýliskona hans kvöddu samferðarkonu sína, vitnið F, skammt austan við [...], en norðan við [...], eftir að þau höfðu dvalið saman um hríð á nálægum veitingastað. Samkvæmt frásögn ákærða fór hann eftir þetta fótgangandi um fyrrnefndan göngustíg, ásamt sambýliskonu, og þá til vesturs, og þannig í átt að heimili þeirra við [...]. Á þeirri leið en þó aðeins sunnan við eru áður nefndir veitingastaðir, [...]og [...], en einnig allstórt bifreiðastæði, sem er norðan við húseignina [...]og akbrautina sem hún er kennd við. Fyrir liggur, sbr. fyrrgreinda vettvangsferð, sem einnig er í samræmi við vitnisburði, m. a. F og E, að í raun er um stuttar vegalengdir að ræða. Að áliti dómsins er frásögn hinna síðast greindu vitna varðandi það tímamark þegar þau kvöddust eftir dvölina á veitingastaðnum með nokkurri ónákvæmni.

8. Það er álit dómsins að frásögn vitnisins C um komu m. a. ákærða að húseigninni [...], en einnig um gjörðir hans við bifreiðina [...], sé trúverðug. Hið sama gildir um vitnisburð D. Vitnisburðir þessir styðja við frásögn vitnisins A sem er mjög skýr um atvik máls og gjörðir ákærða á vettvangi, og þá þannig að hann hafi í greint sinn rispað vinstri framhurð bifreiðarinnar [...], sbr. að því leyti staðfest rannsóknargögn lögreglu. Frásögn nefndra vitna um fatnað aðkomufólks, þ. á m. ákærða, er einnig samhljóða að öllu verulegu.

9. Að öllu ofangreindu virtu, en einnig með hliðsjón af áður greindum lagaákvæðum, er að áliti dómsins eigi varhugavert að telja sannað og hafið yfir skynsamlegan vafa, þrátt fyrir neitun ákærða, að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í máli þessu og þar með brotið gegn 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

V.

1. Ákærði, sem er [...]ára, hefur samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins áður gerst brotlegur við lög, en þann 19. febrúar 2018 var hann dæmdur til sektargreiðslu til ríkissjóðs vegna eignaspjalla.

Refsing ákærða, m. a. með hliðsjón af sakaferli, þykir hæfilega ákveðin 45 daga fangelsi, sem verður skilorðsbundin eins og greinir í dómsorði.

2. E-kvk-nf D-kvk-nf P-kvk-nf lögmaður lagði fram hjá lögreglu, fyrir hönd fyrirsvarsmannsins A, og þá vegna B, kt. [...], bótakröfu vegna skemmdarverka. Krafan er sundurliðuð og rökstudd. Hún er dagsett 4. maí 2022, en henni er nánar lýst í ákæru, sbr. kafla I, lið 2 hér að framan.

Ákærði hefur framið brot gegn brotaþola og ber hann því bótaábyrgð á því.

Andmæli ákærða við kröfunni að því er varðar vanreifun á ekki við rök að styðjast, en krafan er studd fullnægjandi reikningi frá viðurkenndu bílasprautunarfélagi í Reykjavík, dagsettum 12. janúar 2022.

Það er því niðurstaða dómsins að með áður greindum eignaspjöllum hafi ákærði bakað sér bótaskyldu samkvæmt almennu skaðabótareglunni gagnvart brotaþola. Verður því fallist á, og þá að virtum framlögðum reikningi, að brotaþoli eigi rétt til bóta úr hendi ákærða vegna viðgerðarkostnaðar að fjárhæð 130.000 krónur. Því til viðbótar er fallist á kröfu brotaþola um bætur vegna ferðakostnaðar, að álitum með 65.000 krónum. Samtals verður ákærði því dæmdur til að greiða brotaþola 195.000 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði, en einnig málskostnað að fjárhæð 225.000 krónur.

3. Af hálfu ákæruvalds féll enginn sakarkostnaður til samkvæmt yfirlýsingu sækjanda fyrir dómi. Dæma ber ákærða til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef lögmanns, sem að teknu tilliti til virðisaukaskatts ákvarðast 542.376 krónur og 78.524 krónur vegna ferðakostnaðar.

Af hálfu ákæruvalds fór með málið E-kk-nf Þ-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

Gætt var ákvæða 184. gr. laga nr. 88/2008 fyrir uppkvaðningu dómsins.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 45 daga, en fullnustu refsingarinnar skal frestað og falli hún niður að tveimur árum liðnum haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A, kt. [...], f. h. B, kt. [...], 195.000 krónur í skaðabætur, auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 12. janúar 2022 til 4. júní 2022, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags, og 225.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef lögmanns, 542.376 krónur, og 78.524 krónur vegna ferðakostnaðar.