E-776/2022

Mál þettavar höfðað 13. apríl 2022 og dómtekið 16. nóvember síðastliðinn.

Stefnandi er T-kk-nf M-kk-nf K-kk-nf, kt. [...].

Stefndu eru S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf, kt. [...] og Skúli rafvirki ehf., kt. [...], báðir til heimilis að [...].

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði insolidum gert að greiða stefnanda 421.000 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2022 til greiðsludags. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Jafnframt er krafist málskostnaðar auk virðisaukaskatts.

Stefndu krefjast aðallega sýknu af dómkröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Málsatvik

Upphaf málsins má rekja til þess að stefndi, S-kk-nf B-kk-nf, tók að sér, í eigin nafni eða eftir atvikum fyrir hönd félags síns, stefnda Skúla rafvirkja ehf., að tengja varmadælu og stjórnstöð við rafmagn í húsnæði stefnanda. Óumdeilt er að tenging dælunnar misfórst með þeim afleiðingum að hún tjónaðist. Í framhaldinu mun stefnandi hafa tekið niður varmadæluna og flutt til umboðsaðila hennar, Fríorku ehf., sem hafi í fyrstu talið dæluna ónýta.

Mun stefndi, S-kk-nf B-kk-nf, í kjölfar þess hafa sett sig í samband við vátryggingafélag stefnda, Skúla rafvirkja ehf., Vörð tryggingar hf., sem hafi fallist á skaðabótaskyldu vegna tjónsins og hafi af þeim sökum greitt andvirði varmadælunnar, að frádreginni eigin áhættu vátryggingartaka, það er „Varmadæla skv. reikningi frá Fríorku“ líkt og greinir í tölvubréfi vátryggingafélagsins vegna uppgjörs tjónabóta frá 5. apríl 2022 auk þess sem í bréfinu segir að um sé að ræða „fullnaðar- og lokagreiðslu vegna þessa tjóns og allar kröfur vegna málsins eru að fullu greiddar.“ Nam greiðsla vátryggingafélagsins 1.239.516 krónum sem innt var af hendi til tjónþola, stefnanda máls þessa.

Í málinu liggur fyrir að í stað nýrrar varmadælu hafi verið brugðið á það ráð að gera við dæluna sem tjónaðist, og mun viðgerðri dælu í kjölfarið verið komið fyrir og tengd í húsi stefnanda af hálfu rafvirkjameistarans S-kk-ef S-kk-ef sem stefnandi fékk til verksins.

Afrit reiknings útgefnum af stefnanda á hendur stefnda Skúla rafvirkja ehf. liggur fyrir í málinu, þar sem tilgreindur er sá kostnaður sem stefnandi kveðst hafa orðið fyrir vegna varmadælunnar í samræmi við útgefna reikninga ýmissa aðila vegna málsins, það er reikningur frá Fríorku ehf. vegna nýrrar varmadælu og fylgihluta, reikningur vegna aksturs með varmadælu frá heimili stefnanda til umboðsaðila dælunnar á Selfossi og til baka, reikningur frá rafvirkjameistara vegna vinnu við bilanagreiningu á dælunni, tengingar og gangsetningu hennar, auk aksturs og efniskostnaðar, auk tölvubréfs frá stefnanda sjálfum þar sem tilgreindar eru ætlaðar vinnustundir hans „V/SKEMMDAÁVARMADÆLUOG STJÓRNSTÖÐ“ líkt og þar greinir.

Stefnandi sendi stefnda, Skúla rafvirkja ehf., innheimtuviðvörun 21. febrúar 2022 og innheimtubréf 28. mars sama ár. Var stefna birt báðum stefndu 13. apríl síðastliðinn.

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi vísar einkum til þess að stefndi hafi tekið að sér að tengja nýja varmadælu og stjórnstöð á heimili stefnanda. Kveður stefnandi stefnda hafa gert alvarleg fagleg mistök við rafmagnstengingar með þeim afleiðingum að tækjabúnaður hafi eyðilagst þegar stefnandi hleypti straumi á tækin. Af þeim sökum hafi reynst nauðsynlegt að fjarlægja ónýta búnaðinn, útvega ný tæki, setja þau upp, tengja og ganga frá. Undir rekstri málsins upplýsti lögmaður stefnanda að í stað þess að nýrrar dælu hefði verið aflað hefði verið gert við skemmdir á dælunni og sé kröfugerð stefnanda og málatilbúnaður við það miðaður.

Stefnandi kveðst hafa ráðið rafvirkjameistara til að finna bilunina og tengja nýju tækin við rafmagn. Einnig hafi stefnandi lagt sjálfur til eigin vinnu sem hafi falist í að fjarlægja ónýt tæki og setja upp ný og geri hann því kröfu um greiðslu vegna þess framlags.

Vísað er til þess að stefndi sé lögaðili sem selji sérhæfða rafvirkja- og sérfræðiþjónustu á því sviði, þar sem löggildingar sé krafist. Stefndi selji þjónustu sína sem sérfræðingur og beri því sérfræðiábyrgð á tjóni sem rekja megi til þeirra starfa. Kveður stefnandi kröfuna byggja á almennu skaðabótareglunni og bótareglum um sérfræðiábyrgð.

Stefnandi kveður stefnda hafa verið tryggðan hjá Verði tryggingum hf., en félagið hafi greitt bætur samkvæmt vátryggingasamningi þeirra í millum og hafi greiðsla félagsins tekið til þeirra hluta sem hafi skemmst. Vátryggingafélagið hafi greitt tryggingarbætur í kjölfar þess að stefndi hafi samþykkt ábyrgð sína á tjóninu. Telur stefnandi að þar með liggi fyrir skýr viðurkenning stefnda á tjóninu.

Stefnandi kveðst vísa til þess að framlag stefnda og mistök hans hafi alfarið verið á ábyrgð stefnda. Stefnandi eigi þar af leiðandi að vera skaðlaus af viðskipum sínum við stefnda sem takmarkist ekki við kaupverð nýrra tækja í stað þeirra sem skemmst hafi. Vinna við að fjarlægja búnaðinn og setja upp nýjan, auk ferða og flutnings hafi verið óhjákvæmileg og nauðsynleg.

Stefnandi telur að upphæð tjónsins liggi fyrir, að tjónið sé tilkomið vegna skaðabótaskyldrar háttsemi stefnda og að orsakasamband sé á milli háttseminnar og tjónsins.

Vísar stefnandi til þess að stefndi S-kk-nf fari einn með stjórn einkahlutafélags stefnda, Skúla rafvirkja ehf., og að félagið lúti raunverulegum yfirráðum stefnda S-kk-ef. Hann sé í stjórn stefnda, Skúla rafvirkja ehf., framkvæmdastjóri félagsins og eigandi. Ábyrgð stefnda sé einkum byggð á efndum samnings og skuldbindingum sem félagið tók að sér, það er samningsábyrgð. Einnig sé byggt á hinni faglegu sérfræðiábyrgð sem hvíldi á stefnda og jafnframt stefnda S-kk-þgf B-kk-þgf persónulega á umræddum tíma. Álítur stefnandi því að stefndi S-kk-nf B-kk-nf beri fjárhagslega ábyrgð á tjóni stefnanda ásamt félagi S-kk-ef. Sérfræðiábyrgðin hvíli einnig á sérfræðingum, eðli máls samkvæmt, sbr. til hliðsjónar dóm Landsréttar í máli 510/2021.

Stefnandi kveður málið höfðað á grundvelli sakareglunnar og bótareglna um sérfræðiábyrgð og á grundvelli samnings milli aðila. Einnig vísist til meginreglna kröfuréttar og samningsábyrgðar sbr. lög um þjónustukaup nr. 42/2000.

Helstu málsástæður og lagarök stefndu

Stefndu kveða forsendu þess að samþykkt hafi verið að tilkynna tjónið til Varðar tryggingafélags hf. hafi verið að altjón hafi orðið á varmadælunni líkt og upplýst hafi verið. Voru tryggingarbætur greiddar út til samræmis við það. Nú sé hins vegar talið upplýst að stefnandi notist áfram við þá varmadælu sem var sögð ónýt eftir að seljandi hennar, Fríorka ehf., hafði gert við hana. Þetta staðfesti L-kk-nf B-kk-nf hjá Fríorku ehf. í tölvupósti 7. júní 2022 eftir að R-kk-nf K-kk-nf, rafveituvirkjameistari með meiru hafði sent honum tölvupóst og óskað staðfestingar á því. Sé það rétt hefði ekki átt að greiða stefnanda bætur í samræmi við verðmæti nýrrar vélar og því hafi bætur til hans væntanlega verið ofgreiddar. Stefndu vísa einnig til þess að ein forsenda þess að tryggingarbætur voru greiddar út hafi verið að þar með væru allar kröfur málsins að fullu greiddar. Með hliðsjón af því telja stefndu að kröfur stefnanda fái ekki staðist.

Þá kveðast stefndu vísa til þess að samkvæmt reikningi frá S-kk-þgf S-kk-þgf hafi hann sem sérfræðingur unnið í alls 16 klukkustundir eða í tvo daga við að greina bilun í varmadælunni. Telja stefndu að svo mikill tímafjöldi fáist ekki staðist og mótmæla því þeim reikningi og þar með kröfunni. Þá kveðast stefndu mótmæla reikningi frá fyrrgreindum S-kk-þgf fyrir vinnu við að tengja og gangsetja varmadælu með þeim rökum að þegar stefndi S-kk-nf B-kk-nf hafi komið að verkinu hafi varmadælan verið ótengd og stefndu hafi ekki gert stefnanda reikning fyrir vinnu við að tengja hana við rafmagn. Þá telja stefndu reikninga vegna aksturs til og frá Selfossi ekki standast hvort sem litið sé til efnis eða forms. Að lokum kveðast stefndu mótmæla tímaskriftum stefnanda vegna málsins og þar með kröfu hans að fjárhæð 121.500 krónur, sem tilhæfulausri.

Stefndu kveðast að öðru leyti vísa til meginreglna kröfuréttar og til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, þar með talið um sönnun og sönnunarbyrði og mat á tjóni.

Niðurstöður

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslu stefnandi T-kk-nf M-kk-nf K-kk-nf og stefndi S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf. Auk þeirra báru vitni R-kk-nf K-kk-nf rafvirkjameistari og L-kk-nf E-kk-nf B-kk-nf starfsmaður Fríorku ehf. Verður vikið að framburði aðila og vitna eftir því sem þörf þykir til úrlausnar ágreiningsefninu.

Ágreiningslaust er í málinu að stefndi, S-kk-nf B-kk-nf, annaðist uppsetningu og tengingar á hinni umþrættu varmadælu að beiðni stefnanda, T-kk-ef, en ekki var gerður skriflegur samningur um verkið. Málsaðila greinir á um hvort stefndi hafi í upphafi upplýst stefnanda um kunnáttuskort sinn við uppsetningu varmadæla, en stefndi hefur staðhæft að hann hafi kynnt fyrir stefnanda þegar í upphafi að hann hefði enga sérstaka þekkingu á því sviði, en jafnframt að hann gæti útvegað aðila til að vinna verkið sem hefði slíka þekkingu. Stefnandi hafi hins vegar sagst „vera blankur“ og því kveðst stefndi hafa afráðið að taka að sér verkið að því gefnu að það yrði yfirfarið og tekið út af sérfróðum aðila eða eftir atvikum af starfsmanni Fríorku ehf., áður en vélin yrði gangsett. Þessu hefur stefnandi andmælt. Ó umdeilt er að stefnandi annaðist sjálfur gangsetninguvarmadælunn ar eftir að stefndi, S-kk-nf B-kk-nf, hafði lokið við tengingu hennar með þeim afleiðingum að dælan og tækjabúnaður hennar varð fyrir tjóni.

Fyrir liggur að vátryggingafélag stefnda Skúla rafvirkja ehf. greiddi inn á reikning stefnanda, að beiðni stefnda S-kk-ef B-kk-ef, þann 12. mars 2021, vátryggingabætur vegna tjóns á varmadælunni líkt og um altjón væri að ræða, það er 1.239.516 krónur sem samsvarar kostnaði við kaup á nýrri varmadælu ásamt fylgihlutum samkvæmt reikningi Fríorku ehf. sem dagsettur er 25. febrúar 2021. Þá kom fram á uppgjörsblaði vegna útgreiðslu bótanna að um væri að ræða fullnaðar- og lokagreiðslu vegna tjónsins og að allar kröfur vegna málsins væru að fullu greiddar.

Stefnandi hefur lagt fram reikninga til grundvallar kröfugerð sinni. Lúta þeir annars vegar að vinnu Fríorku ehf. við bilanagreiningu varmadælunnar auk tengingar og gangsetningar hinnar viðgerðu dælu og hins vegar að aksturskostnaði. Þá hefur stefnandi sjálfur gert kröfu um endurgjald vegna vinnu hans við frágang dælunnar. Engin gögn liggja hins vegar fyrir um kostnað vegna viðgerðar á varmadælunni eða hvort sá kostnaður hafi reynst meiri en kostnaður við kaup á nýrri dælu sömu gerðar. Fyrir dómi var vitnið L-kk-nf E-kk-nf B-kk-nf starfsmaður Fríorku ehf. inntur eftir því hver hefði verið kostnaður við viðgerð á dælunni og hvort sá kostnaður hafi numið hærri fjárhæð en kostnaður við nýja dælu. Kvaðst vitnið telja að svo hefði verið þótt það gæti ekki um það fullyrt enda hafi starfsmenn fyrirtækisins ekki haldið utan um þann kostnað.

Við aðalmeðferð málsins lýsti lögmaður stefnda því yfir að stefndi hygðist ekki gefa út reikning vegna vinnu við uppsetningu dælunnar eða annars kostnaðar vegna uppsetningarinnar.

Í ljósi vátryggingabóta sem greiddar voru út til stefnanda verður að líta svo á að hann sé að minnsta kosti jafn settur og tjón hefði ekki orðið á vélinni í öndverðu. Að mati dómsins hefur stefnandi því ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni umfram það sem þegar hefur verið bætt að fullu vegna bilunar á varmadælunni með greiðslu vátryggingabóta, enda nýtur engra gagna um ætlaðan viðgerðarkostnað á vélinni. Þá verður jafnframt ekki fram hjá því litið að meta ber stefnanda það til gáleysis að hafa sjálfur ráðist í gangsetningu vélarinnar án aðkomu stefndu eða sérfróðs aðila og án þess að ganga fyllilega úr skugga um að tengingar hennar væru réttar.

Samkvæmt framangreindu eru stefndu sýknir af kröfu stefnanda í málinu. Að virtum úrslitum málsins og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefndu sameiginlega málskostnað sem þykir hæfilegur ákveðinn 750.0 00 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Af hálfu stefnanda flutti málið V-kk-nf K-kk-nf lögmaður. Af hálfu stefnda flutti málið S-kk-nf S-kk-nf lögmaður.

Dóm þennan kveður upp Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari. Dómari tók við meðferð málsins 1. október 2022 en hafði fram að því engin afskipti af meðferð þess.

Dómsorð:

Stefndu, S-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf og Skúli rafvirki ehf., eru sýkni raf kröfum stefnanda, T-kk-ef M-kk-ef K-kk-ef.

Stefnandi greiði stefndu sameiginlega 750.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf