E-27/2009

Mál þetta sem höfðað var 27. janúar 2009 var tekið til dóms að lokinni aðalmeðferð 22. apríl 2009.

Stefnandi er B-kvk-nf A-kvk-nf, Nátthaga, Fljótsdalshéraði.

Stefndi er Securitas hf., Síðumúla 23, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda vangreidd laun að fjárhæð 670.130 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 335.065 krónum frá 1. janúar 2009 til 1. febrúar 2009 og af 670.130 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi vaxtavaxta sem leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Stefndi krefst aðallega sýknu og málskostnaðar, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður felldur niður.

Í stefnu var auk framangreindrar kröfu gerð krafa um greiðslu á vangreiddum „vaktstjórabónus“ að fjárhæð 9.000 krónur og endurgreiðslu á frádrætti frá launum vegna matarmiða að fjárhæð 3.600 krónur. Sátt náðist með aðilum utan réttar um þessa kröfuliði og lækkaði stefnandi því kröfur sínar sem því nam.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi aðilaskýrslu. Þá var tekin vitnaskýrsla af B-kk-þgf G-kk-þgf forstöðumanni starfsstöðvar stefnda á Austurlandi.

I

Í stefnu er málsatvikum lýst með þeim hætti að stefnandi hafi hafið störf hjá stefnda 1. mars 2005, eftir að hafa ráðið sig til félagsins skömmu áður. Þá hafi hún starfað í svokölluðu Seguritas/Bechtel verkefni og hafi sinnt öryggisgæslu fyrir stefnda. Haustið 2006 hafi stefnanda boðist starf hjá félaginu Atafli sem hún hafi ákveðið að taka, auk þess sem hún hafi ætlað að stunda fjarnám frá Englandi, tengt vinnuvernd. Hún hafi því sagt upp störfum hjá stefnda og samkomulag hafi orðið um það milli hennar og þáverandi yfirmanns hennar, H-kk-ef G-kk-ef P-kk-ef, að hún hætti störfum strax og tæki orlof á uppsagnarfresti. Starfslok stefnanda hafi orðið í lok október 2006.

Sumarið 2007 hafi Atafl verið að undirbúa verklok á Austurlandi og stefnandi verið að ljúka fjarnámi sínu. Hafi henni boðist tvö störf, annars vegar hjá stefnda en hins vegar hjá INPRO, en hún hafi ákveðið að snúa aftur til starfa sem vaktstjóri hjá stefnda og hafi byrjað þar 1. júlí 2007.

Yfirmaður stefnanda á þessum tíma hafi verið B-kk-nf G-kk-nf, þjónustustjóri. Upp hafi komið ákveðinn ágreiningur milli stefnanda og fyrrnefnds B-kk-ef, sem stefnandi telji m.a. að rekja til kyns hennar. Samhliða þessari stefnu hafi því verið send kæra til kærunefndar jafnréttismála. Um hana sé óþarfi að fjalla frekar í stefnu, enda hafi sá hluti ágreinings aðila sem þar sé fjallað um ekki enn verið borinn undir dómstóla. Hið sama eigi við um ágreining er snúi að því hvort rétt hafi verið staðið að uppsögn stefnanda, afgreiðslu beiðni hennar um viðtal o.fl., en verði talið að uppsögn stefnanda hafi verið að rekja til ómálefnalegra forsendna muni ef til vill standa fyrir dyrum að höfða annað dómsmál.

Þann 23. eða 24. október 2008 hafi stefnandi verið í vaktafríi og hafi tekið eftir því að hún hafi ekki komist inn í tölvupóst sinn. Hafi hún talið það vera vegna bilana í tölvukerfi. Síðar sama dag hafi hún fengið ábyrgðarbréf í pósti. Með bréfinu sem dagsett hafi verið 22. nóvember 2008 (en hafi væntanlega átt að vera 22. október 2008) hafi henni verið tilkynnt um að henni væri sagt upp störfum hjá stefnda með eins mánaðar fyrirvara frá og með 31. október 2008. Í bréfinu hafi einnig verið tekið fram að ekki væri óskað eftir að stefnandi ynni uppsagnarfrestinn og að stefndi óskaði henni alls hins besta í framtíðinni. Í kjölfarið hafi stefnandi hringt í trúnaðarmann starfsmanna, B-kk-þf T-x-x Á-kk-þf. Hafi hann þá upplýst að yfirmaður stefnanda hefði þá þegar sagt honum frá uppsögninni og hafi sagt trúnaðarmanninum að hann byggist við að stefnandi „yrði með vesen.“ Stefnandi hafi leitað næsta dag til stéttarfélags síns, AFLs Starfsgreinafélags, sem skrifað hafi stefnda bréf f.h. stefnanda, dags. 25. október 2008 og hafi m.a. óskað eftir fundi. Þann 18. nóvember 2008 hafi stefnandi loks fengið umbeðinn fund með R-kk-þgf S-kk-þgf Ó-kk-þgf, framkvæmdastjóra gæslusviðs stefnda, B-kk-þgf og B-kk-þgf. Grein 12.2 í kjarasamningi geri ráð fyrir að fundur sem þessi skuli fara fram innan fjögurra daga frá því óskað sé eftir honum. Auk þess hafi setið fundinn framkvæmdastjóri AFLs Starfsgreinafélags, S-kk-nf A-kk-nf. Á fundinum muni því hafa verið lofað að stefnanda yrðu afhentar skriflegar skýringar á uppsögn hennar en það hafi ekki verið gert. Á fundinum hafi einnig orðið ljóst að ágreiningur væri kominn upp milli aðila um lengd uppsagnarfrests og önnur atriði er varðað hafi uppgjör á milli þeirra. Milli aðila hafi síðan gengið nokkur bréf og ljóst sé af bréfi dags. 5. janúar sl. að stefndi hafi hafnað öllum kröfum stefnanda. Málshöfðun þessi sé því stefnanda nauðsynleg.

Í greinargerð stefnda er um málsatvik einungis sagt að óumdeilt sé að stefndi hafi sagt stefnanda upp vinnusamningi frá og með 31. október 2008 með bréfi sem ranglega hafi verið dagsett 22. nóvember 2008, en stefnandi viðurkenni að hafi borist til vitundar sinnar 23. eða 24. október 2008. Ekki sé deilt um lögmæti uppsagnarinnar í máli þessu, en deilt sé um lengd uppsagnarfrests. Stefndi telji sig hafa gert upp við stefnanda að fullu þau laun sem hún eigi rétt á vegna uppsagnar vinnusamningsins.

II

Kröfu sína kveðst stefnandi byggja á því að um kjör hennar fari eftir kjarasamningi milli Samtaka atvinnulífsins vegna aðildarfyrirtækja og Alþýðusambands Austurlands frá 1. mars 2004, sbr. viðbætur árið 2008. Einnig sé byggt á 1. gr. laga nr. 55/1980, en þar komi fram að laun og önnur starfskjör, sem aðildarsamtök vinnumarkaðarins semji um, skuli vera lágmarkskjör, óháð kyni, þjóðerni eða ráðningartíma fyrir alla launamenn í viðkomandi starfsgrein á svæðinu sem samningurinn taki til. Samningar einstakra manna um lakari kjör en hinir almennu kjarasamningar ákveði skuli ógildir. Síðastnefnda reglan birtist einnig í 2. gr. laga nr. 30/1987 og 10. gr. laga nr. 19/1979. Ágreiningur aðila snúist um lengd uppsagnarfrests. Í upphafi sé rétt að geta þess að stefnandi geri kröfu um brúttólaun vegna ákvæða 22. gr. laga nr. 45/1987, enda sé hún persónulega ábyrg fyrir skilum á staðgreiðslu af launum sínum með stefnda þar sem hún hafi ekki undir höndum launaseðla sem kvittun fyrir afdreginni staðgreiðslu.

Í 12. kafla kjarasamnings sem aðilar starfi eftir sé fjallað um uppsagnarfrest og endurráðningu. Í grein 12.2. í samningnum komi fram að uppsagnarfrestur eftir þrjá mánuði samfellt í starfi hjá sama atvinnurekanda sé einn mánuður miðað við mánaðarmót en eftir þrjú ár samfellt í starfi hjá sama atvinnurekanda sé hann þrír mánuðir miðað við mánaðarmót. Grein 12.2. í kjarasamningnum komi í staðinn fyrir þann hluta 1. gr. laga nr. 19/1979 sem fjalli um lengd uppsagnarfrests. Í grein 12.6.1. í sama kafla kjarasamningsins séu síðan tekin af tvímæli um það að áunnin réttindi starfsmanna skuli haldast við endurráðningu innan eins árs.

Fyrri hluti ágreinings málsaðila um lengd uppsagnarfrests snúi að því að af hálfu stefnanda sé á því byggt að við mat á starfstíma hennar hjá stefnda skuli leggja saman starfstíma hennar á árunum 2005 – 2006 og síðan á árunum 2007 – 2008 með vísan til greinar 12.6.1. í kjarasamningnum, en venja hafi skapast um þá túlkun. Á því virðist einnig byggt í bréfi Samtaka atvinnulífsins f.h. stefnda, dags. 14. nóvember 2008 en í bréfi samtakanna dags. 5. janúar 2009, kveði síðan við annan tón. Þar sé því haldið fram að starfstími stefnanda verði að vera samfelldur í þrjú ár svo uppsagnarfrestur verði þrír mánuðir. Því virðist sem stefndi byggi á því að ákvæði kafla 12.6., sem þó sé að finna í kafla kjarasamningsins um uppsagnarfrest og endurráðningu, sé í rauninni dautt og ómerkt. Þó sé því haldið fram af hálfu stefnda í sömu málsgrein að ef stefnandi hefði verið í meira en þrjú ár í starfi áður en hún hafi hætt störfum í október 2006 hefðu réttindi sem hún hefði þá verið búin að ávinna sér haldist við endurráðninguna. Erfitt sé að sjá á hverju það eigi að byggja ef ákvæði um endurráðningu séu dauð og ómerk að öðru leyti. Af hálfu stefnanda sé allt að einu ekki fallist á þessa túlkun stefnda.

Seinni hluti ágreinings málsaðila snúi að því að jafnvel þótt leggja skyldi starfstíma stefnanda á árunum 2005 – 2006 og 2007 – 2008 saman beri þeim ekki saman um hvort starfstími stefnanda hjá stefnda nái þremur árum eða ekki. Verði nú fjallað aðskilið um tímabilin tvö.

Eins og fram komi í málsatvikalýsingu hafi stefnandi hafið störf hjá stefnda 1. mars 2005. Launaseðlar stefnanda liggi fyrir í málinu fyrir utan launaseðla vegna júlí til desember 2005, sem stefnandi hafi glatað. Sé skorað á stefnda að leggja fram afrit þeirra. Einnig liggi fyrir útprentun úr staðgreiðsluskrá stefnanda vegna alls starfstíma hennar hjá stefnda. Ákveðið hafi verið í október 2006 að stefnandi hætti störfum hjá stefnda þegar hún hafi ætlað að snúa til annarra starfa. Nákvæm dagsetning liggi ekki fyrir en ekki hafi verið afhent neitt formlegt uppsagnarbréf, heldu hafi stefnandi og þáverandi yfirmaður hennar komist að samkomulagi um að hún hætti strax störfum og færi í orlof sem hún hafi átt inni. Byggi stefnandi á því að starfstíma hennar í þessari lotu skuli telja út októbermánuð, sbr. 4. mgr. 1. gr. laga nr. 19/1979. Þar komi fram að verkafólk teljist m.a. hafa verið ráðið hjá atvinnurekanda í eitt ár, ef það hafi unnið samtals a.m.k. 1550 stundir á síðustu 12 mánuðum, þar af a.m.k. 130 stundir síðasta mánuðinn. Sérstaklega sé tekið fram að jafngildar unnum klukkustundum teljist í þessu sambandi fjarvistir vegna m.a. orlofs og veikinda, allt að 8 klst. fyrir hvern fjarvistadag. Stefnandi byggi á því að launaseðlar hennar sýni að hún hafi á þessum tíma sinnt fullu starfi, auk yfirvinnu og uppfylli því mjög rúmlega ofangreind skilyrði um 1.550 vinnustundir á 12 mánuðum. Fullt starf sé almennt talið 173,33 stundir á mánuði og ofan á það bætist í tilviki stefnanda unnar yfirvinnustundir. Sé því haldið fram að tilgangur ákvæðis 4. mgr. 1. gr. laga nr. 19/1979 hljóti að vera sá að ekki þurfi að telja nákvæmlega unnar stundir í hverjum mánuði, heldur sé þar sett fram ákveðið lágmark sem stefnandi sé yfir í októbermánuði 2006 þegar orlof sé talið með. Starfstími stefnanda fyrir stefnda á árunum 2005 – 2006 sé því tuttugu mánuðir.

Ljóst sé af launaseðlum að stefnandi hafi starfað hjá stefnda frá og með 1. júlí 2007. Henni hafi verið sagt upp störfum með bréfi sem borist hafi henni 23. eða 24. október 2008. Hyggist stefndi mótmæla því að bréfið hafi borist stefnanda þá eða því að það hafi akkúrat verið afhent fyrri daginn sé skorað á hann að leggja fram gögn er sýni nákvæmlega hvenær ábyrgðarbréfið til stefnanda hafi verið afhent. Almennt sé talið að uppsögn sé ákvöð í skilningi samningalaga nr. 7/1936. Uppsögnin bindi því viðtakanda þegar hún berist honum en ekki fyrr.

Ljóst sé að þar sem stefnandi hafi starfað hjá stefnda í tuttugu mánuði í fyrri lotunni þurfi hún að hafa starfað hjá honum í 16 mánuði í seinni lotunni til að ná samtals 36 mánuðum eða þremur árum í starfi. Almennt mætti telja að því tímamarki næði stefnandi ekki fyrr en 31. október 2008 en eins og áður segi hafi uppsögn borist henni 23. eða 24. október sama ár. Komi þá til skoðunar ýmis sjónarmið.

Stefnandi byggi á því að það sé grundvallarregla í vinnurétti að uppsögn sem slík sé aðeins tilkynning um ráðningarslit. Ráðningarsliti sjálf verið síðar, nánar tiltekið þegar uppsagnarfrestur sé liðinn sem í þessu tilviki hafi ekki verið síðar en í fyrstra lagi 30. nóvember 2008 (sbr. viðurkenningu stefnda) en stefnandi byggi á að hefði ekki átt að vera fyrr en 31. janúar 2009. Reikna beri starfstíma stefnanda allt til þess tímamarks og aldrei skemur en til 31. október, en uppsögn stefnanda hafi miðast við þau mánaðarmót, sbr. orðalag uppsagnarbréfsins sjálfs. Stefnandi hafi verið í vaktafríi í lok október og hafi átt að mæta á dagvaktir 27. – 31. október. Framkvæmdastjóri AFLs hafi haft samband við stefnda til að vita hvort hún ætti að mæta þessa daga en ekki hafi verið óskað eftir því. Þar fyrir utan hafi stefnandi þann 23. eða 24. október verið búin að vinna þá 130 tíma sem til þurfi til að októbermánuður telji sem fullur mánuður, sbr. rök vegna fyrra tímabils hér að framan. Þegar af þessum ástæðum sé ljóst að stefnandi hafi náð þremur árum í starfi hjá stefnda.

Uppsögn sem slík hafi því ekki áhrif á réttarstöðu starfsmannsins í starfi og hann haldi áunnum veikindarétti, orlofsrétti og öðru þann tíma sem uppsagnarfrestur sé að líða. Stefndi hafi m.a. greitt stefnanda orlofslaun m.v. það. Réttaráhrif uppsagnar verði fyrst í lok uppsagnarfrests, þ.e. við ráðningarslitin. Þá falli ráðningarsamningur milli aðila úr gildi með öllum þeim réttaráhrifum sem hann hafi haft. Meginskyldur aðila samkvæmt ráðningarsamningi séu þá ekki lengur til staðar, svo sem hlýðniskyldan og skyldan til greiðslu launa en annars konar kröfur geti myndast, svo sem krafa til að fá áunnið orlof uppgert við ráðningarslit, sbr. 8. gr. orlofslaga nr. 30/1987. Þess vegna sé af hálfu stefnanda ekki fallist á þann málatilbúnað stefnda í bréfi frá 5. janúar 2009 að rétturinn til að fá orlof greitt út hafi stofnast við uppsögn (en ekki ráðningarslit), enda sé það í beinni mótsögn við umrætt lagaákvæði og þar fyrir utan hafi stefndi sjálfur hagað málum með þeim hætti að hann hafi ekki greitt út áunnið orlof fyrr en eftir desembermánuð 2008. Stefnandi byggi á því að framangreint gildi alveg óháð því hvort stefndi ákveði að krefja stefnanda um vinnuframlag hans á uppsagnarfresti. Í krafti skipunarvalds stefnda geti hann ákveðið að krefja stefnanda ekki um það, enda greiði hann henni laun út uppsagnarfrest. Ráðningarsambandið hafi því haldist út uppsagnarfrestinn en stefndi hafi fallið frá því að krefja stefnanda um vinnuframlag. Stefnandi byggi á því að við mat á lengd starfstíma hennar beri að reikna uppsagnarfrest þann er hún hafi átt inni hjá stefnda.

Fyrir utan þetta megi nefna að jafnvel þótt ekki yrði fallist á að reikna ætti uppsagnarfrest inn í ráðningartíma hafi stefnandi átt inni umtalsvert orlof þegar henni hafi verið sagt upp störfum eða að því er virðist um það bil einn mánuð, sbr. launaseðil desembermánaðar 2008. Skýrt sé tekið fram í 4. mgr. 1. gr. laga nr. 19/1979 að orlof skuli reiknast inn í starfstíma við mat á lengd uppsagnarfrests, sem og fjarvistir vegna veikinda og annars.

Stefndi virðist fallast á að haga beri útreikningi starfstíma þannig að orlof sem stefnandi hafi átt inni á miðjum starfstíma skuli telja með við mat á lengd hans en ekki orlof sem stefnandi hafi átt inni við uppsögn. Þessu virðist hann byggja á jafnvel þótt 4. mgr. 1. gr. laga nr. 19/1979 virðist ekki gera neinn greinarmun á orlofi eftir þessu og jafnvel þótt 8. gr. orlofslaga nr. 30/1987 geri ráð fyrir að orlof skuli reiknast á uppsagnarfresti og greiðast út við ráðningarslit en ekki uppsögn. Á það fallist stefnandi ekki.

Stefnandi kveðst sundurliða kröfur sínar um vangreidd laun á þriggja mánaða uppsagnarfresti með eftirfarandi hætti:

[... Laun í desember 2008, 335.065 kr. og laun í janúar 2009, 335.065 kr....]

Stefnandi taki við þessa kröfugerð mið að útreikningum stefnda sjálfs á launum á uppsagnarfresti í nóvember en sé þó ekki að fallast á þá. Ljóst sé að stefnandi sé sennilega að gefa eitthvað eftir af orlofskröfum sínum vegna þessa tímabils, enda sé orlof aðeins reiknað af dagvinnu, auk þess sem eitthvað stórhátíðaálag hefði sennilega komið inn í desembermánuði. Þessir útreikningar séu aðeins í sáttaskyni og til þess að takmarka ágreining aðila fyrir dómstólum við efnishlið málsins svo ekki þurfi að kljást við tölulegan ágreining þar að auki. Sé stefnandi þess fullviss að lítið mál verði að ganga síðan frá nákvæmara uppgjöri í sátt við stefnda, fallist dómurinn á sjónarmið stefnanda. Byggi stefnandi kröfur sínar, sem þá í öllu falli megi telja hóflegar, á því að henni hafi borið föst kjör sín á uppsagnarfresti, sbr. framlagða launaseðla, auk lögbundins orlofs, sbr. 1. og 7. gr. laga nr. 30/1987.

Krafa um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti styðji stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, einkum 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. Stefnandi byggi á því að gjalddagi launa sé 1. dagur mánaðar vegna liðins mánaðar.

Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyld og beri henni því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda. Þess sé krafist að höfð verði hliðsjón af málskostnaðarreikningi sem lagður sé fram við aðalmeðferð málsins.

Um varnarþing sé vísað til 38. gr. laga nr. 91/1991, en vinna stefnanda hafi öll verið unnin í umdæmi Héraðsdóms Austurlands.

Stefnandi kveðst vísa til laga um starfskjör launafólks og skyldutryggingar lífeyrisréttinda nr. 55/1980, 1. gr.; laga um greiðslu verkkaups nr. 28/1930, 1. gr.; laga nr. 19/1979, einkum 1. og 10. gr.; Orlofslaga nr. 30/1987, einkum 1., 2., 7. og 8. gr.; laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr.; laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, einkum 22. gr.; laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 38. og 130. gr.; laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og kjarasamnings SA og ASA, einkum 12. kafla.

III

Stefndi kveðst telja sig að fullu hafa gert upp við stefnanda þau laun sem hún eigi réttmætti tilkall til vegna uppsagnar vinnusamningsins.

Við uppsögn stefnanda hafi stefndi haft hliðsjón af starfsaldri hennar hjá stefnda og hafi tilkynnt henni í uppsagnarbréfinu að hún ætti rétt á einum mánuði í uppsagnarfrest en ekki yrði gerð krafa um að hún sinnti vinnuskyldum á þeim uppsagnarfresti. Að mati stefnda geti enginn ágreiningur verið uppi um að stefnandi hafi einungis átt rétt á eins mánaðar uppsagnarfresti. Samkvæmt grein 12.2 í kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og Alþýðusambands Austurlands sem gilt hafi um starfskjör stefnanda þurfi starfsmaður að hafa verð þrjú ár samfellt í starfi hjá sama atvinnurekanda til að eiga þriggja mánaða uppsagnarfrest. Stefnandi hafi ekki uppfyllt skilyrði þetta um þriggja ára samfellt starf hjá stefnda. Grein 12.6 um áunnin réttindi við endurráðningu ýti ekki þessu ákvæði til hliðar. Hefði stefnandi hins vegar verið búin að vera meira en þrjú ár í starfi hjá stefnda áður en hún hafi hætt störfum í október 2006 hefðu þau réttindi sem hún þá hefði verið búin að ávinna sér, haldist við endurráðninguna.

Stefnandi hafi fyrst hafið störf hjá stefnda í byrjun marsmánaðar 2005 og hafi þá starfað samfellt út októbermánuð 2006, eða samtals í 20 mánuði. Þá hafi hún horfið til annarra starfa. Stefnandi hafi að nýju hafið störf hjá stefnda 10. júlí 2007 og hafi þá starfað í 15 og tvo þriðju hluta úr mánuði eða út októbermánuð 2008, en starfslok hennar miðist við 31. dag þess mánaðar þar sem þann dag hafi uppsögn hennar tekið gildi. Samtals verði því við það að miða að stefnandi hafi starfað hjá stefnda í 35 og 2/3 hluta úr mánuði. Samanlagður starfsaldur stefnanda hjá stefnda nái því ekki þeim þremur árum sem áskyld séu samkvæmt kjarasamningnum til þess að starfsmaður njóti þriggja mánaða uppsagnarréttar, hvernig sem þau ákvæði verði skilin.

Tilgangslaust sé, með vísan til framangreinds, að velta fyrir sér samanlögðum starfsaldri stefnanda fyrir og eftir hlé hennar á vinnu fyrir stefnda. Sérstaklega sé mótmælt þeirri túlkun á kjarasamningnum sem fram komi í málatilbúnaði stefnanda. Alls ekki sé fallist á að leggja megi útgreitt orlof við starfslok saman við starfsaldur og fá þannig út annað og síðara tímamark starfsloka en raunin sé. Við starfslok sé áunnið orlof gert upp með peningagreiðslu í stað þess að orlofið sé tekið út á næsta orlofstímabili í formi orlofsdaga. Ekki sé hægt að jafna slíkri peningagreiðslu saman við unna daga sem leggist við starfsaldurinn.

Um lagarök kveðst stefndi vísa til almennra reglna vinnuréttar, laga nr. 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests frá störfum og til launa vegna sjúkdóms- og slysaforfalla, laga um orlof nr. 30/1987 og laga nr. 7/136 um samningsgerð umboð og ógilda löggerninga. Þá sé vísað til kjarasamnings Samtaka atvinnulífsins og Alþýðusambands Austurlands.

IV

Í máli þessu deila aðilar um hvort stefnandi eigi rétt til launa á þriggja mánaða uppsagnarfresti, eða hvort uppsagnarfrestur hennar hafi réttilega verið talinn einn mánuður, eins og stefndi gerði við uppgjör launagreiðslu til hennar í tilefni starfsloka. Ekki er tölulegur ágreiningur í málinu eins og það er lagt fyrir dóminn og nemur krafa stefnanda launum í tvo mánuði.

Kjarni þess ágreinings sem hér er til úrlausnar felst í því hvort telja beri að stefnandi hafi starfað samfellt hjá stefnda í þrjú ár í skilningi 3. mgr. greinar 12.2. í gildandi kjarasamningi Samtaka Atvinnulífsins og Alþýðusambands Austurlands, eða hvort eigi við ákvæði 2. mgr. sömu greinar samningsins, sem veiti stefnenda rétt á eins mánaðar uppsagnarfresti.

Eins og að framan er rakið er ágreiningslaust með aðilum að stefnandi starfaði hjá stefnda samfellt frá 1. mars 2005 til loka október 2006 eða í 20 mánuði. Stefnandi hóf störf að nýju hjá stefnda í júlímánuði árið 2007, en ágreiningur er með aðilum um það hvort stefnandi hafi hafið störf 1. eða 10. dag þess mánaðar. Stefnandi starfaði samfellt hjá stefnda frá þessum tíma þar til henni var sagt upp störfum með bréfi sem ágreiningslaust er að hafi borist henni 23. eða 24. október 2008. Í bréfinu var henni sagt upp störfum frá og með komandi mánaðarmótum, með eins mánaðar uppsagnarfresti. Í málinu byggir stefnandi á því að líta beri á framangreind tvö tímabil sem eitt á grundvelli greinar 12.6.1. í sama kjarasamningi þar sem kveðið er á um að áunnin réttindi starfsmanna skuli haldast við endurráðningu innan eins árs. Stefndi mótmælir þessum skilningi stefnanda og byggir á að ákvæðinu yrði aðeins beitt ef stefnandi hefði þegar áunnið sér þriggja mánaða uppsagnarfrest á fyrra ráðningarskeiðinu.

Uppsögn ráðningarsamnings stefnanda við stefnda barst stefnanda 23. eða 24. október 2008 og hafði hún að mati dómsins réttaráhrif þá þegar. Er ekki unnt að fallast á með stefnanda að eftirfarandi starf á uppsagnarfresti eða áunnið ótekið orlof geti hér haft þýðingu. Hafði stefnandi á þessu tímamarki ekki starfað fyrir stefnda samfellt í þrjú ár, jafnvel þótt fallist yrði á röksemdir hennar um að leggja eigi saman framangreind tvö tímabil við útreikning starfsaldurs og að hún teljist hafa hafið störf 1. júlí 2008, en ekki þann 10. eins og stefndi heldur fram. Breytir engu hér um þótt þriggja ára markinu kunni að hafa verið náð um nefnd mánaðarmót, eða á uppsagnarfresti. Fær þessi niðurstaða stoð í dómi Hæstaréttar 8. nóvember 2001 í máli réttarins nr. 131/2001, sem sambærilegur er um þetta atriði.

Samkvæmt framangreindu er við það miðað og er óumdeilt að stefnandi hafi verið í fullu starfi hjá stefnda á þeim tímabilum sem að framan er lýst. Geta tilvísanir stefnanda til 4. mgr. 1. gr. laga nr. 19/1979, og röksemdir á þeim byggðar, ekki leitt til þeirrar niðurstöðu að stefnandi teldist hafa unnið lengur hjá stefnda en nemi fjölda almanaksdaga frá því að hún hóf störf og þar til henni barst uppsagnarbréf. Þá á tilvísun í lagagreininni um að orlof og veikindadagar teljist með við ákvörðun starfstíma aðeins við um það orlof sem þegar hefur verið tekið og veikindadaga sem þegar eru liðnir, enda verður að telja að tilgangur umræddrar lagareglu sé að veita leiðsögn um það hvað teljist fullt starf þegar vafi leiki á því. Engum slíkum vafa er til að dreifa í máli þessu og er röksemdum stefnanda um þetta atriði hafnað.

Þegar af þeim ástæðum sem að framan greinir er ekki unnt að fallast á það með stefnanda að hún eigi rétt til launa á þriggja mánaða uppsagnarfresti eins og krafa hennar byggir á. Verður stefndi því sýknaður af kröfum hennar í málinu.

Með framangreindri niðurstöðu telst stefndi hafa unnið málið að öllu verulegu og verður ekki talið hafa þýðingu í þessu samhengi, þótt sátt hafi náðst undir rekstri málsins um að stefndi greiddi samtals 12.600 krónur vegna „vaktstjórabónuss“ og matarmiða. Verður stefnanda því gert að greiða stefnda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn, með hliðsjón af umfangi málsins, eins og nánar greinir í dómsorði.

H-kk-nf B-kk-nf dómstjóri kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, Securitas hf. er sýknaður af kröfum stefnanda, B-kvk-ef A-kvk-ef, í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 150.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf B-kk-nf