S-451/2011

Mál þetta er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Hvolsvelli dagsettri 30. nóvember 2011 á hendur ákærða, X

„fyrir brot á dýraverndunarlögum

með því að hafa síðdegis föstudaginn 6. ágúst 2010 í Reynisfjöru í Mýrdalshreppi tekið íslenskan fjárhund upp á eyrunum og haldið á honum þannig nokkurn spöl á meðan að hundurinn ýlfraði og vældi af kvölum og reyndi ákaft að losa sig.

Telst brot ákærða varða við 2. gr. laga um dýravernd nr. 15/1994, sbr. 1. mgr. 19. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Málavextir.

Málavextir eru þeir að föstudaginn 6. ágúst 2010 kl. 17:35 barst lögreglu tilkynning um að íslenskur fjárhundur hefði sloppið frá manni í Reynisfjöru en sá hefði síðan náð hundinum og tekið hann upp á eyrunum svo dýrið nánast öskraði eins og segir í lögregluskýrslu. Hafi hann haldið á hundinum með þessum hætti ca 40-50 metra, farið inn í bifreiðina ..... og ekið í átt að ...... Lögregla fékk upplýsingar um að ákærði hefði verið á bifreiðinni umrætt sinn og gaf hann skýrslu hjá lögreglu þann 19. ágúst 2010. Þann 16. ágúst barst lögreglu kæra í tölvupósti frá B sem kvaðst hafa verið staddur í Reynisfjöru umræddan dag ásamt 16 þýskum ferðamönnum og íslenskum leiðsögumanni. Hafi hundur verið að leik í fjörunni og hafi þá komið maður sem tekið hafi hundinn upp á eyrunum, haldið honum fyrir framan sig og borið hann á þennan hátt að bílastæði sem þarna er. Hann hafi snúið hundinum þannig að bak hans hafi snúið aftur og hafi hann borið hundinn á eyrunum um 40 til 50 metra vegalengd áður en hann hafi sett hann undir annan handlegginn og borið hann þannig í átt að bifreið sinni. Hann hafi látið hundinn inn í bifreiðina og ekið á brott. B kvað ferðamönnunum verulega brugðið og hafi þeir spurt hvort það væri venja á Íslandi að meðhöndla dýr á þennan hátt. B kvaðst hafa séð umrædda bifreið við ...... og kvaðst hann hafa spurt um þann mann sem hefði sótt hundinn í fjöruna. Honum hafi þá verið bent á ákærða og hafi hann tjáð honum að hann myndi leggja fram kæru á hendur honum fyrir illa meðferð á dýrum.

Ákærði skýrði svo frá hjá lögreglu að faðir hans ætti hundinn og hefði hann farið að sækja hundinn en hann hefði elt ferðamenn niður í fjöru. Hann hafi kallað á hundinn sem hafi ekki hlýtt og stokkið í burtu. Hann hafi þá tekið í hnakkadrambið á hundinum sitt hvorum megin og gengið með hann af stað í átt að bifreiðinni og síðan sett hann undir höndina. Ákærði neitaði því að hafa tekið hundinn upp á eyrunum og taldi að kæranda hefði missýnst.

Lögreglustjóri óskaði eftir áliti héraðsdýralæknis um það hvort meðferð af þeim toga sem kærandi lýsti geti talist skaðleg dýrinu eða valdið því sársauka eða kvölum þannig að varði við lög um dýravernd. Lagt hefur verið fram bréf Matvælastofnunar dagsett 21. mars 2011, undirritað af K-kvk-þgf H. A-kvk-þgf, en bréfinu fylgir einnig umsögn M-kvk-ef B-kvk-ef S-kvk-ef fagsviðsstjóra. Einnig kemur fram að leitað hafi verið álits Þ-kk-ef H. Þ-kk-ef dýralæknis, en hann hafi viðurkenningu sem fagdýralæknir smádýra. Niðurstaðan samkvæmt bréfinu er sú að meðferðin sem lýst sé í skýrslum hafi valdið dýrinu umtalsverðum sársauka og sé því ill meðferð á því. Hvort hundurinn hafi verið tekinn upp á eyrunum eða hnakkadrambinu skipti minna máli í þessu samhengi, þótt sýnu meiri sársauki hljótist af eyrnatakinu. Enda þótt tíkur og læður noti þessa aðferð stundum við afkvæmi sín við að flytja þau milli staða á unga aldri, þá virðist sem sársaukaskynið aukist á þessu svæði eftir því sem á líði og dýrið eldist. Verjandi ákærða gerði þá kröfu fyrir dómi að sækjanda yrði meinað að leggja framangreinda álitsgerð fram, en þeirri kröfu var hafnað með úrskurði dómsins upp kveðnum 13. júlí sl.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði farið niður í Reynisfjöru til þess að finna hund sem faðir hans átti. Hann kvaðst í fyrstu ekki hafa fundið hann en síðan heyrt hann gelta niður í fjöru. Hann hafi kallað á hundinn sem hafi ekki heyrt í honum. Hann hafi gengið að hundinum, skammað hann, tekið í hnakkadrambið á honum, gengið með hann þannig tvö, þrjú skref, sett hann síðan undir höndina og gengið með hann þannig í átt að bifreiðinni. Hann taldi sig ekki hafa meitt hundinn með þessum hætti, en hann hafi ýlfrað en ekki barist um. Hann taldi hundinn vera um 20 kg, en hann hefði verið orðinn þreyttur á að halda á honum með þessum hætti í sandinum.

Vitnið B skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði verið ökumaður rútu en í henni hefðu verið þýskir ferðamenn auk íslensks leiðsögumanns. Hann kvað hund hafa verið að leik í fjörunni og hefði hann gelt en ekki þannig að hann hafi truflað. Hafi þá maður gengið að hundinum, tekið hann upp og borið hann í bifreið sem hafi verið á bílastæðinu. Hann kvað hljóðin í skepnunni hafa verið þess eðlis að hann myndi aldrei gleyma þeim. Hann kvað manninn hafa gripið í eyrun á dýrinu, lyft því upp á eyrunum með báðum höndum og haldið því þannig í átt að bifreiðinni. Hafi fætur hundsins snúið fram og dýrið hljóðað gríðarlega á meðan. Hann kvaðst hafa haft tal af manninum og gert athugasemdir við hann en svarið hafi verið það að þetta væri það eina sem hann skildi. Hafi hann haldið áfram með hundinn að bílnum, sett hann undir höndina og sett hann inn í bílinn. Hann taldi manninn hafa haldið hundinum á eyrunum um helming leiðarinnar, eða um 40-50 metra. Hann fullyrti að ákærði hefði tekið hundinn upp á eyrunum en ekki á hnakkadrambinu. Hann mundi ekki hvort hundurinn hefði reynt að berjast um. Hann kvaðst hafa séð þetta mjög vel en hann hefði verið um 10-20 metra frá manninum. Hann kvað ferðamönnunum hafa verið brugðið og hafi verið spurt hvort venja væri að koma svona fram við dýr á Íslandi. Hann kvaðst hafa haft upp á manninum, ákærða í máli þessu, og tjáð honum að hann myndi leggja fram kæru á hendur honum fyrir vonda meðferð á dýrinu.

Vitnið C skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði séð hund hlaupa um í Reynisfjöru. Hafi þá maður komið að hundinum, gripið í hann og lyft honum upp með báðum höndum og kvaðst hann ekki hafa séð betur en hann hafi lyft honum upp á eyrunum, en dýrið hafi vælt gríðarlega. Hann hafi gengið með hann þannig úr fjörunni þar til hann hafi ekki getað haldið á honum þannig lengur. Hafi hann þá gripið undir hundinn og gengið með hann þannig upp úr fjörunni. Hann kvaðst hafa verið 10-15 metra frá manninum og kvaðst hafa séð á hlið mannsins. Hann taldi manninn hafa gengið með hundinn með þessum hætti 10-20 metra. Hann kvað ferðamönnunum hafa verið brugðið og hafi þeir spurt hvort venja væri að fara með dýr með þessum hætti á Íslandi.

Vitnið Þ-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf dýralæknir kvað ákaflega erfitt og ólíklegt að hægt væri að taka hund upp á eyrunum og taldi hann hundinn myndu reyna að vinda sig út úr þeirri stöðu. Um minni sársauka væri að ræða ef hann væri tekinn upp á hnakkadrambinu en hundurinn gæti sýnt sambærileg viðbrögð, en þó ekki eins heiftarleg.

Vitnið M-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, fagsviðsstjóri hjá Matvælastofnun, skýrði svo frá fyrir dómi að væri hundur tekinn upp á hnakkadrambinu myndi hann sýna mikla undirgefni. Lýsing sjónarvotta benti hins vegar ekki til þess að hundurinn hefði verið tekinn upp á hnakkadrambinu. Hundar væru stundum teknir upp á hnakkadrambinu en mjög sársaukafullt væri fyrir þá að bera þá langar leiðir með þeim hætti. Hafi hundurinn verið hreyfingarlaus eða ekki barist um gæti það frekar bent til þess að hundurinn hefði verið tekinn upp á hnakkadrambinu.

Niðurstaða.

Ákærða er í máli þessu gefið að sök að hafa tekið hund upp á eyrunum og haldið á honum þannig nokkurn spöl meðan hundurinn ýlfraði og vældi af kvölum og reyndi ákaft að losa sig. Þessi háttsemi ákærða er talin varða við 2. gr. laga um dýravernd, sbr. 1. mgr. 19. gr. sömu laga. Ákærði neitar sök en kannast við að hafa tekið hundinn upp á hnakkadrambinu, gengið með hann þannig tvö til þrjú skref, sett hann síðan undir höndina og borið hann þannig í átt að bifreið sinni sem var í bílastæði við Reynisfjöru. Samkvæmt framburði vitnanna B og C mun þýskum ferðamönnum sem þarna voru staddir hafi brugðið við þessar aðfarir, en bæði þessi vitni bera að ákærði hafi tekið hundinn upp á eyrunum og borið hann þannig nokkurn spöl, allt að 40-50 metra að sögn vitnisins B. Bæði þessi vitna bera að þau hafi verið um 10-20 metra frá ákærða er þau sáu hann lyfta hundinum en ekki kom fram hjá vitnunum að dýrið hefði reynt að losa sig. Vitnið Þ-kk-nf H-kk-nf dýralæknir kvað ákaflega erfitt og ólíklegt að hægt væri að taka hund upp á eyrunum og taldi hann hundinn myndu reyna að vinda sig út úr þeirri stöðu. Vitnið M-kvk-nf B-kvk-nf, fagsviðsstjóri hjá Matvælastofnun kvað lýsingu sjónarvotta ekki benda til þess að hundurinn hefði verið tekinn upp á hnakkadrambinu. Hafi hundurinn verið hreyfingarlaus eða ekki barist um gæti það frekar bent til þess að hundurinn hefði verið tekinn upp á hnakkadrambinu. Að mati dómsins og með hliðsjón af framburði dýralæknisins verður að telja með miklum ólíkindum að hægt sé að taka hund af þeirri tegund sem hér um ræðir upp á eyrunum og halda á honum þannig nokkurn spöl, hvað þá allt að 40-50 metra eins og vitnið B ber. Hafa verður í huga að vitnin voru 10-20 metrum frá ákærða þegar hann tók hundinn upp og ekki hefur verið sýnt fram á að hundurinn hafi reynt að losa sig úr takinu. Þegar allt framanritað er virt og með hliðsjón af eindreginni neitun ákærða verður ekki hjá því komist að sýkna hann af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu. Þarf þá ekki að skoða hvort það að taka hund upp á hnakkadrambinu, eins og ákærði hefur viðurkennt að hafa gert, feli í sér brot gegn tilvitnuðum ákvæðum laga um dýravernd, enda lýtur verknaðarlýsing í ákæru ekki að þeirri háttsemi.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr., sbr. 1. mgr. 217. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, ber að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, T-kk-ef R-kk-ef S-kk-ef hrl., 400.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan. Dómsuppkvaðning hefur dregist fram yfir lögbundinn frest en dómari og málflytjendur töldu ekki þörf endurflutnings.

Dómsorð:

Ákærði, X, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, T-kk-ef R-kk-ef S-kk-ef hrl., 400.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf