S-413/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 5. janúar 2016, höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 5. október 2015 á hendur ákærða, X , kt. ...;

„fyrir líkamsárás, með því að hafa, mánudaginn 25. febrúar 2013, á heimili sínu að ..., ráðist á A ..., með því að taka undir handlegg hennar í þeim tilgangi að kasta henni út og við það rakst hún með vinstri öxl í hillu á vegg í eldhúsi, með þeim afleiðingum að A hlaut mar á vinstri handlegg og öxl, tognun á viðbeinslið og tognun á hægri úlnlið.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Kröfur ákærða í málinu eru þær aðallega að ákærði verði sýknaður af refsikröfu ákæruvalds en til vara að ákærða verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa, sem öll verði höfð skilorðsbundin. Þá krefst verjandi hæfilegrar þóknunar að mati dómsins sér til handa, sem greiðist úr ríkissjóði.

I

Hinn 11. september 2013 kom brotaþoli, A, á lögreglustöðina við Brekkustíg í Reykjanesbæ og lagði fram kæru á hendur bróður sínum, ákærða í máli þessu, fyrir líkamsárás sem hún sagði hafa átt sér stað á heimili ákærða fyrr þetta sama ár, eða hinn 25. febrúar 2013. Lýsti brotaþoli atvikum fyrir lögreglu og þeim áverkum sem hún hefði hlotið af hans völdum á hægri handlegg, vinstri öxl og vinstri upphandlegg. Kom fram hjá brotaþola að enginn annar en þau ákærði hefðu verið á heimili ákærða umrætt sinn.

Rúmu hálfu ári eftir að brotaþoli lagði fram kæru sína, eða hinn 28. apríl 2014, var skýrsla tekin af ákærða vegna málsins. Viðurkenndi ákærði að hafa snöggreiðst brotaþola fyrrnefndan dag. Hann hefði í kjölfarið reist brotaþola upp úr sæti sínu og vísað henni út af heimili sínu. Ákærði neitaði því hins vegar að hafa veist að brotaþola með þeim hætti sem hún hafði lýst fyrir lögreglu. Enn fremur kannaðist ákærði ekki við að hafa veitt brotaþola áverka.

Samkvæmt framlögðu læknisvottorði B, sérfræðings í heilsugæslulækningum, dagsettu 28. ágúst 2014, leitaði brotaþoli til læknis daginn eftir að atvik máls gerðust. Í vottorðinu er eftirfarandi lýsing á málsatvikum höfð eftir brotaþola: „... hún var í heimsókn hjá bróður sínum í gær, hann snöggreiddist og greip hana föstum tökum í vi. upphandlegg og henti henni út úr húsi. Á leiðinni studdi hún vi. hendi við vegg til þess að komast hjá því að hann þrykkti andliti hennar í vegginn. Hann bæði kleip fast í vi. upphandlegg og rykkti í þegar hann var að koma henni út. Kvartar nú um verki í vi. upphandlegg og öxl og hæ. úlnlið.“

Um áverka brotaþola segir svo í vottorðinu: „Við skoðun er ekkert athugavert við axlarlið eða olnbogalið. Hún er palpations aum í efri hluta vi. upphandleggs og deltoid, einnig aum yfir liðnum á milli rifbeins og herðablaðs. Óveruleg palpeymsli í hæ. úlnlið, aum við átöku á liðböndum. - Greiningar: Mar í vi. handlegg og öxl, tognun í viðbeinslið. Tognun hæ. úlnliður.“

Í vottorðinu kemur einnig fram að brotaþoli hafi komið til skoðunar viku síðar og þá enn kennt til í vinstri öxl. Röntgenmynd hafi engin áverkamerki sýnt en mar verið á öxl og upphandlegg brotaþola.

Við aðalmeðferð málsins kom B læknir fyrir dóm. Vitnið skýrði framlagt læknisvottorð og staðfesti að vottorðið hefði vitnið unnið upp úr rafrænni sjúkraskrá.

II

Ákærði kom fyrir dóm við þingfestingu málsins 4. nóvember 2015 og neitaði sök. Við upphaf aðalmeðferðar 5. janúar 2016 ítrekaði ákærði þá afstöðu sína.

Við aðalmeðferð málsins skýrði ákærði svo frá að brotaþoli, A, systir ákærða, hefði um langa hríð verið með leiðindi við hann, svo jaðrað hefði við einelti að hans mati. Rakti ákærði þá framkomu brotaþola í hans garð allt aftur til ársins 2003.

Mánudaginn 25. febrúar 2013 sagði ákærði brotaþola hafa komið á heimili sitt. Þeim hefði orðið sundurorða og ákærði í kjölfarið skipað brotaþola að yfirgefa heimilið. Brotaþoli hefði svarað því til að hún léti hann ekki stjórna sér. Það svar hefði farið í skapið á ákærða. Kannaðist ákærði við að hafa í kjölfarið farið að brotaþola þar sem hún sat, tekið „undir axlir“ hennar og lyft henni upp, þó þannig að brotaþoli hefði alltaf staðið í lappirnar. Við þetta hefði hægri öxl brotaþola rekist í hillu en ákærði taldi að höggið hefði ekki verið mikið. Hann hefði síðan sleppt brotaþola sem í kjölfarið hefði klætt sig í skó og yfirgefið heimilið. Ákærði kvaðst ekki hafa séð annað en að þá hefði allt verið í lagi með brotaþola og vefengdi ákærði að áverkar, sem lýst væri í framlögðu læknisvottorði, hefðu komið til af hans völdum.

Ítrekað kom fram hjá ákærða að hann hefði alls ekki tekið harkalega á brotaþola. Tilgangur hans hefði verið sá einn að vísa henni út af heimilinu. Aðspurður neitaði ákærði að hafa hent brotaþola út um dyrnar og sagði hana sjálfa hafa gengið út.

III

Brotaþoli, A, kvaðst hafa komið við hjá bróður sínum, ákærða í máli þessu, á leið heim úr vinnu, svo sem hún hefði gjarnan gert á þessum tíma. Brotaþoli sagðist hafa hringt á undan sér en ákærði ekki svarað. Þegar að heimili ákærða kom hefði brotaþoli bankað, ákærði komið til dyra og hleypt henni inn.

Fram kom hjá brotaþola að henni hefði virst ákærði vera „voðalega skrýtinn“ þennan dag. Þá hefði um margt verið sérkennilega umhorfs inni hjá honum miðað við það sem þar hefði venjulega verið, t.d. hefði verið dregið fyrir alla glugga.

Brotaþoli kvað ákærða hafa boðið sér kaffi, sem hún hefði þegið. Hann hefði síðan farið að ræða um símann sinn við brotaþola en brotaþoli hefði oft verið búin að aðstoða ákærða við að hreinsa út úr símanum ósvöruð símtöl o.þ.h. Brotaþoli hefði sagst vera tilbúinn til þess að reyna að hreinsa út úr símanum en jafnframt tekið fram að tækist henni það ekki yrði ákærði bara að gera það sjálfur. Ákærði hefði reiðst mjög við orð brotaþola og skipað henni að fara út úr húsinu. Brotaþoli hefði ætlað að gegna þeim skipunum ákærða, hún verið staðin upp og rétt verið lögð af stað áleiðis út, þegar ákærði hefði tekið undir vinstri upphandlegg brotaþola, lyft henni upp og hent henni á vegg. Brotaþoli hefði borið fyrir sig hægri hönd til þess að forða því að lenda á hillu á veggnum. Við það hefði hún meiðst á úlnlið hægri handar. Ákærði hefði ekki sleppt takinu heldur ýtt brotaþola til hliðar og dregið hana áfram. Taldi brotaþoli að hún hefði ekki haft fæturna á gólfinu meðan á þessu gekk; „mér fannst ég alltaf vera í loftköstum.“ Ákærði hefði síðan opnað útidyrnar og brotaþoli þá kallað upp: „Ég ætla að fara í skóna, ég ætla að fara í skóna.“ Brotaþoli hefði síðan einhvern veginn klætt sig í skóna. Að því loknu hefði ákærði tekið undir vinstri upphandlegg brotaþola að nýju og fleygt henni út.

Brotaþoli kvaðst hafa verið í miklu áfalli vegna framkomu ákærða og hugsað um það eitt að komast heim. Brotaþoli hefði því sest upp í bílinn sinn og keyrt rakleiðis heim til sín, þar sem eiginmaður hennar hefði tekið á móti henni.

Brotaþoli sagðist ítrekað hafa fengið hnykk á vinstri öxl við atlögu ákærða. Aðspurð kvaðst hún hins vegar hvorki hafa rekið þá öxl né hægri öxlina í hillu umrætt sinn. Hún hefði farið til læknis daginn eftir. Brotaþoli hefði kennt mjög til í vinstri handleggnum og ekki getað hreyft hann. Hún hefði einnig verið bólgin á hægri hendi. Kvaðst brotaþoli enn vera í þjálfun vegna afleiðinga árásar ákærða og ekki vera orðinn vinnufær.

Fram kom hjá brotaþola að ákærði hefði haft við hana símasamband einum eða tveimur dögum eftir að hann réðst á hana og beðist afsökunar á hegðun sinni.

IV

Samkvæmt c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal meðal annars greina í ákæru, svo glöggt sem verða má, hver sú háttsemi er, sem ákært er út af. Þá er í 1. mgr. 180. gr. sömu laga kveðið á um það að ekki megi dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir.

Í málinu er ákærða gefin að sök líkamsárás, með því að hafa á þeim stað og tíma sem í ákæru greinir ráðist á brotaþola „... með því að taka undir handlegg hennar í þeim tilgangi að kasta henni út og við það rakst hún með vinstri öxl í hillu á vegg í eldhúsi, með þeim afleiðingum að A hlaut mar á vinstri handlegg og öxl, tognun á viðbeinslið og tognun á hægri úlnlið.“

Ákærði hefur staðfastlega neitað að hafa beitt brotaþola ofbeldi og þvertekur fyrir að hafa valdið þeim áverkum hennar sem lýst er í ákæru. Ákærði bar fyrir dómi að brotaþoli hefði rekið hægri öxl í hillu eftir að hann lyfti henni upp úr stól. Skýrði ákærði frá með sambærilegum hætti hjá lögreglu. Þessi framburður ákærða samræmist ekki lýsingum brotaþola á atvikum, hvorki fyrir dómi né hjá lögreglu. Hann er heldur ekki í samræmi við verknaðarlýsingu í ákæru þar sem vísað er til þess að brotaþoli hafi rekið vinstri öxl í nefnda hillu. Verður ekki séð að þeir áverkar sem vísað er til í ákæru geti hafa hlotist af þeim athöfnum ákærða sem hann hefur sjálfur borið um samkvæmt áðursögðu.

Verknaðarlýsing í ákæru fær takmarkaða stoð í framburði brotaþola. Hvorki fyrir dómi né við skýrslugjöf hjá lögreglu bar brotaþoli um að hún hefði rekið öxl í hillu, en af ákæru verður ekki annað ráðið en á því sé byggt af hálfu ákæruvalds að við það hafi brotaþoli orðið fyrir þeim áverkum sem í ákæru er lýst. Þá verður ekki séð af verknaðarlýsingu ákærunnar hvernig tognun á viðbeinslið og hægri úlnlið getur hafa orsakast af þeirri háttsemi sem ákærða er þar gefin að sök.

Samkvæmt framansögðu fær verknaðarlýsing í ákæru takmarkaða stoð í vætti brotaþola fyrir dómi en hún skýrði þá frá atvikum með sambærilegum hætti og fyrir lögreglu. Þá samrýmist verknaðarlýsingin í grundvallaratriðum heldur ekki framburði ákærða. Að mati dómsins er ákæra málsins í ósamræmi við þau gögn er fyrir lágu við útgáfu hennar. Samkvæmt því og öðru framangreindu verður að telja slíka annmarka á ákærunni að hún fullnægi ekki áðurgreindum skilyrðum c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Á dómurinn því ekki annan kost en vísa málinu frá dómi.

V

Í ljósi niðurstöðu málsins, sbr. 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, verður allur sakarkostnaður felldur á ríkissjóð, þ.m.t. þóknun skipaðs verjanda ákærða, Ú-kk-ef G-kk-ef hdl., er hæfilega þykir ákveðin samkvæmt umfangi málsins með þeim hætti sem í úrskurðarorði greinir. Útlagður ferðakostnaður lögmannsins greiðist enn fremur úr ríkissjóði, samtals 24.740 krónur.

Úrskurð þennan kveða upp héraðsdómararnir K-kk-nf H-kk-nf, sem dómsformaður, G-kk-nf A-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf. Fyrir uppsögu úrskurðarins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Allur kostnaður sakarinnar greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. þóknun skipaðs verjanda ákærða, Ú-kk-ef G-kk-ef hdl., 409.200 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, og útlagður ferðakostnaður lögmannsins, samtals 24.740 krónur.

K-kk-nf H-kk-nf

G-kk-nf A-kk-nf

R-kvk-nf B-kvk-nf