E-12352/2009

Mál þetta, sem dómtekið var 14. júní sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af H-kk-þgf B-kk-þgf, Brekkutanga 19, Mosfellsbæ, á hendur B-kk-þgf Þ. S-kk-þgf, Baughúsum 24, Reykjavík, með stefnu birtri 28. október 2010.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði gert að greiða honum 5.812.500 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 26. febrúar 2007 til greiðsludags og málskostnað samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Dómkröfur stefnda eru aðallega þær að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda í máli þessu en til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Málavextir

Málavextir eru þeir að með kaupsamningi, dags. 29. ágúst 2006, keyptu stefndi og H-kk-nf P-kk-nf saman fyrir hönd óstofnaðs einkahlutafélags þeirra, H&B, 80% hlut í Draumahúsum ehf. af stefnanda í máli þessu og 20% hlut í sama félagi af Ó-kk-þgf J-kk-þgf. Kaupverðið, 55.000.000 kr., skyldi greitt með skuldabréfum útgefnum af H&B. Hluti skuldabréfanna var með sjálfsskuldarábyrgð eigenda H&B, samtals 20.000.000 kr. eða 10.000.000 kr. á hvorn, þ.e. stefnda og H-kk-þf P-kk-þf. Eftir kaupin var H&B ehf. síðan yfirtekið af Draumahúsum ehf.

Í 10. gr. fyrrnefnds kaupsamnings kemur fram að selji eigendur H&B ehf. Draumahús ehf. eða sameinað félag eða hluta í félögunum, innan tveggja ára frá undirritun kaupsamningsins, ættu fyrri eigendur rétt á 50% af nettó ágóða af sölunni.

Með kaupsamningi, dags. 26. febrúar 2007, seldi stefndi helming af eign sinni, þ.e. 25% hlut í Draumahúsum ehf., til S-kk-ef J. S-kk-ef. Heildarsöluverð hlutarins var 11.750.000 kr. Stefnandi samþykkti skriflega söluna og féllst jafnframt á aðilaskipti að persónulegri ábyrgð skulda hennar vegna sem hvílt höfðu á stefnda við hin upphaflegu kaup af stefnanda.

Stefnandi hefur fengið kröfur Ó-kk-ef J-kk-ef vegna viðskiptanna framseldar til sín og gerir í máli þessu kröfu um helming af hagnaði stefnda vegna sölu hlutar samkvæmt kaupsamningi, dags. 26. febrúar 2007.

Draumahús ehf. var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 25. júní 2009.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir greiðsluskyldu stefnda á meginreglu samningaréttar um að efna skuli gerða samninga. Stefnandi vísar til þess að með undirritun sinni á kaupsamningi, dags. 29. ágúst 2006, hafi stefndi gengist undir skuldbindingu, bæði f.h. óstofnaðs einkahlutafélags og einnig persónulega eins og fram komi við undirritun stefnda í samningnum.

Stefnandi byggir á því að persónuleg skuldbinding stefnda samkvæmt samningnum felist meðal annars í 10. gr. samningsins en samkvæmt ákvæðinu hafi stefndi skuldbundið sig til þess að greiða stefnanda 50% af nettó ágóða af sölu á hlut sínum í sameinuðu félagi, Draumahúsum ehf.

Með sölu samkvæmt kaupsamningi, dags. 26. febrúar 2007 og viðauka dags. 15. febrúar 2007, hafi stefndi gert réttaráhrif og greiðsluskyldu sína samkvæmt 10. gr. virka. Stefnandi telur að stefndi hafi reynt að leyna stefnanda viðauka við samning aðila í því skyni að komast hjá skuldbindingum sínum til greiðslu á helmingi af ágóða vegna sölunnar.

Krafa stefnanda byggist á söluverði stefnda á hlut í Draumahúsum ehf. annars vegar og kaupverðs hans á hlut í félaginu fyrir sameiningu hins vegar. Greitt var hlutafé, 500.000 kr. Stefndi var eigandi að 50% hlut í félaginu og hafi því greitt 250.000 kr. fyrir hlut sinn í félaginu sem síðar varð Draumahús ehf. og hafi kaupverð 25% hlutar í félaginu því verið 125.000 kr.

Krafa stefnanda byggir á því að helmingur af hagnaði stefnda vegna viðskiptanna hafi verið 5.812.500 kr.

Krafa stefnanda sundurliðast með eftirfarandi þætti:

Söluverð stefnda á 25% hlut í félaginu

Samkvæmt kaupsamningi, dags. 26.02.2007 8.000.000 kr.

Samkvæmt viðauka, dags. 15.02.2007 3.750.000 kr.

Samtals 11.750.000 kr.

Kaupverð stefna á 25% hlut í félaginu

Stofnverð H&B ehf. (25%) 125.000 kr.

Hagnaður stefnda 11.625.000 kr.

Helmingur af hagnaði og krafa stefnanda 5.812.500 kr.

Stefnandi krefst dráttarvaxta frá 26. febrúar 2007 og vísar til þess að á þeim degi hafi stefnda verið ljóst að til greiðsluskyldu hefði stofnast. Þá hafi stefnda verið ljóst á þeim degi hver hagnaður hans var samkvæmt 10. gr. kaupsamnings frá 29. ágúst 2006 og þar með hve háa fjárhæð greiða skyldi til stefnanda og Ó-kk-ef J-kk-ef.

Stefnandi byggir kröfur sínar á meginreglum samninga- og kröfuréttar. Um dráttarvexti byggir stefnandi á III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Um málskostnað vísar stefnandi til ákvæða laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum XXI. kafla þeirra laga og um virðisaukaskatt til laga nr. 50/1988. Um varnarþing er sérstaklega vísað til ákvæða 32. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi bendir á að kaupverð hlutar hans í Draumahúsum ehf. hafi verið 27.500.000 kr. þannig að helmingur þar af eða 25% hlutur hafi verið 13.750.000 kr. Sá hlutur hafi verið seldur fyrir 11.750.000 kr. þannig að 2.000.000 kr. tap hafi orðið af sölunni en ekki hagnaður.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að þar sem enginn hagnaður hafi orðið við söluna beri þegar af þeirri ástæðu að sýkna hann en að auki hafi honum ekki borið að greiða stefnanda hlutdeild í söluhagnaði. Vísar stefndi til þess að líta beri til niðurstöðu af heildarviðskiptum aðila með félagið en ekki eingöngu 25% hlutar.

Stefndi mótmælir því sérstaklega að 125.000 króna hlutur í hlutafélaginu H&B ehf. hafi nokkuð með málið að gera né að það geti haggað þeirri staðreynd að stefndi hafi keypt helmings hlut í Draumahúsum ehf. af stefnanda á 27.500.000 kr. samkvæmt 1. gr. kaupsamnings aðila, dags. 29. ágúst 2006. Stefndi vísar til þess að þar komi fram sú fyrirætlun samningsaðila að hið óstofnaða félag, H&B, yrði kaupandi að Draumahúsum ehf. Stefndi bendir á að hann var í persónulegri ábyrgð fyrir hinum upphaflega kaupsamningi og hafi sett persónulegar ábyrgðir fyrir stórum hluta kaupverðsins. Það sé því að mati stefnda fráleitt að halda því fram að hann hafi keypt hinn margumrædda 25% hlut í Draumahúsum ehf. á 125.000 kr. og sé í besta falli útúrsnúningur þegar stefnanda eigi að vera fullkunnugt um hvernig í öllu lá.

Stefndi byggir á að engar útlistanir liggi fyrir í málinu af hálfu stefnanda á því hvernig krafan sé hugsuð eða rökstudd og verði stefndi því mestan part að giska á hvert stefnandi sé að fara. Stefndi vísar til þess að dómkrafan sé, að hans mati, svo óskýr að hún sé vart dómtæk þó ekki sé af hans hálfu höfð uppi sérstök krafa um frávísun.

Hvað varðar varakröfu stefnda sé hún sett fram „ex tuto“ og styðjist hún við sömu rök og að ofan sé rakið og því þarfnist hún ekki sjálfstæðrar umfjöllunar. Stefnandi hafi á hinn bóginn hvorki sett fram né rökstutt neina aðra kröfu en fulla kröfu eins og hann hafi kosið að setja hana fram. Því sé mótmælt að hann geti síðar í málinu farið að setja fram og rökstyðja með einhverjum nýjum hætti einhverja aðra og lægri fjárhæð.

Stefndi mótmælir vaxtakröfu og byggir á því að hún sé óréttmæt og órökstudd og að hún geti aldrei borið vexti fyrr en í fyrsta lagi frá þingfestingardegi. Stefndi krefst einnig álags á málskostnað og byggir á að um tilhæfulausa málsókn sé að ræða.

Niðurstaða

Stefnandi byggir kröfu sína á hendur stefnda á því að hann eigi rétt á 50% ágóða af sölu stefnda á 25% hlut í Draumahúsum ehf. í samræmi við ákvæði 10. gr. kaupsamnings aðila, dags. 29. ágúst 2006. Krafa stefnanda er byggð á því að helmingur af hagnaði stefnda vegna viðskiptanna hafi numið 5.812.500 kr. Er þá miðað við söluverð hlutarins að fjárhæð 11.750.000 kr. að teknu tilliti til hlutafjáreignar stefnda í stofnverði H&B ehf. að fjárhæð 125.000 kr.

Stefndi byggir hins vegar á því að hann hafi ekki hagnast af sölunni heldur þvert á móti tapað á henni þar sem kaupverð hlutar hans í Draumahúsum ehf. hafi verið 27.500.000 kr. Af því leiði að helmingur þar af, eða 25% af heildarkaupverðinu, sé 13.750.000 kr. og hafi stefndi því tapað 2.000.000 kr. á sölunni.

Fyrir liggur að með kaupsamningi, dags. 29. ágúst 2006, keyptu stefndi og H-kk-nf P-kk-nf saman fyrir hönd óstofnaðs einkahlutafélags þeirra, H&B, alla hluti í Draumahúsum ehf. af stefnanda. Kaupverðið var 55.000.000 kr. Í 2. mgr. 10. gr. laga nr.138/1994 um einkahlutafélög segir að sé löggerningur gerður fyrir hönd hlutafélags áður en það er skráð bera þeir sem tekið hafa þátt í gerningnum eða ákvörðunum um hann óskipt persónulega ábyrgð á efndum. Við skráninguna tekur félag við þeim skyldum, sem leiðir af stofnsamningi eða félag hefur tekið á sig eftir stofnfund. Hlutafé í H&B ehf. var að fjárhæð 500.000 kr. við stofnun þess 30. ágúst 2006. Samkvæmt 2. mgr. 1. gr. laga nr. 138/1994 er það lágmarksfjárhæð hlutafjár, sem krafist er vegna stofnunar einkahlutafélags. Sú upphæð hlutafjár segir ekkert til um virði félagsins, sem ekki er metið út frá stofnvirði hlutafjár heldur verðmæti eigna þess. Engin gögn hafa verið lögð fram um verðmæti eigna félagsins önnur en kaup þess á öllum hlutum í Draumahúsum ehf. fyrir 55.000.000 kr. Verður því að leggja þá fjárhæð til grundvallar við útreikning á því hvort um söluhagnað sé að ræða samkvæmt 10. gr. kaupsamnings aðila frá 29. ágúst 2006. Verður því fallist á sjónarmið stefnda um að enginn hagnaður hafi orðið af sölunni og er stefndi sýknaður af kröfum stefnanda í málinu.

Eftir þessum úrslitum málsins verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað, sem ákveðst 400.000 krónur án virðisaukaskatts.

E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, B-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, skal vera sýkn af kröfum stefnanda, H-kk-ef B-kk-ef, í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 400.000 krónur í málskostnað.

E-kk-nf Ó-kk-nf