S-1040/2008

Ár 2008, mánudaginn 24. nóvember, er á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af R-kvk-þgf H-kvk-þgf, settum héraðsdómara, kveðinn upp dómur í sakamálinu nr. 1040/2008: Ákæruvaldið gegn D-kk-þgf R-kk-þgf, sem tekið var til dóms hinn 14. nóvember sl. að lokinni aðalmeðferð.

Málið er höfðað með ákæru Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 26. ágúst sl. á hendur ákærða, D-kk-þgf R-kk-þgf, kt. 000000-0000, Kárastíg 1, Reykjavík, „fyrir eftirtalin brot:

I.

Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa ekið bifreiðinni YF-170, að kvöldi miðvikudagsins 17. október 2007, undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,99 ‰), frá Blikahjalla 11 í Kópavogi, og svo óvarlega austur Blikahjalla, framhjá Blikahjalla 5, að bifreiðinni var þar ekið utan í bifreiðina KO-B19, og þegar í stað af vettvangi, án þess að gera lögboðnar ráðstafanir vegna árekstursins, uns lögregla stöðvaði bifreiðina á Nýbýlavegi við Reykjanesbraut.

Þetta telst varða við 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 10. gr. og 1. mgr. sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997.

M. 007-2007-79817.

II.

(...)

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar skv. 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga , sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.”

Í þinghaldi 7. október sl. féll ákærandi frá 2. ákærulið.

Málavextir

Samkvæmt skýrslu lögreglu frá miðvikudeginum 17. október 2007 barst lögreglu kl. 19:50 tilkynning um umferðaróhapp á Blikahjalla í Kópavogi. Á vettvangi hittu lögreglumenn fyrir A-kvk-þf T-kvk-þf sem kvaðst hafa ekið bifreið sinni KO-B19 vestur Blikahjalla og hefði barnabarn hennar, tveggja ára gömul stúlka, verið farþegi í bifreiðinni. A-kvk-nf kvaðst hafa ekið bifreiðinni með litlum hraða. Á móts við hús nr. 5 við Blikahjalla hefði hún séð hvar bifreiðinni YF-170 var ekið á mikilli ferð austur götuna og hefði bifreiðinni skyndilega verið beygt í veg fyrir bifreið hennar og þær rekist saman. Bifreiðinni sem olli árekstrinum hefði síðan verið ekið áfram austur Blikahjalla á brott af vettvangi. Voru A-kvk-nf og barnið fluttar á slysadeild til skoðunar.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að einnig hefði verið á vettvangi faðir ákærða, R-kk-nf S-kk-nf. R-kk-nf hefði tjáð lögreglumönnum að ákærði hefði verið staddur á heimili hans að Blikahjalla 11. Ákærði hefði verið mikið ölvaður og í annarlegu ástandi er hann hefði rokið út af heimilinu og sagst ætla að drepa sig með því að aka framan á stóran bíl. R-kk-nf hefði jafnframt sagt ákærða hafa verið við drykkju lengi.

Þá kemur fram í lögregluskýrslu að kl. 20:08 hefði verið tilkynnt að sést hefði til bifreiðarinnar YF-170 þar sem henni hefði verið ekið norður Dalveg í Kópavogi. Lögreglumenn sem voru staddir í bifreið á mótum Nýbýlavegar og Breiðholtsbrautar hefðu veitt bifreiðinni athygli þar sem hún var kyrrstæð við umferðarljós á mótum Nýbýlavegar og Reykjanesbrautar. Klukkan 20:09 hefði lögreglubifreiðinni verið ekið í veg fyrir bifreiðina og ákærði sem var ökumaður hennar verið handtekinn. Greinileg áfengislykt hefði verið frá vitum ákærða og hefði hann ekki virst í andlegu jafnvægi. Ákærði hefði verið fluttur á lögreglustöðina við Hverfisgötu og þar tekið blóðsýni kl. 20:34.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu næsta morgun. Hann kvaðst hafa glímt við þunglyndi að undanförnu og hefði hann verið í tilfinningalegu uppnámi kvöldið áður. Hann hefði ekki tekið eftir bifreiðinni sem ekið var í gagnstæða átt fyrr en bifreið hans skall á henni. Hann kvaðst telja að bifreið sín hefði verið aðeins á öfugum vegarhelmingi þegar óhappið varð. Hann kvað áreksturinn hafa verið óviljaverk. Ákærði kvaðst ekki hafa verið undir áhrifum áfengis eða fíkniefna þegar árekstur varð, en hann hefði neytt þunglyndislyfja samkvæmt læknisráði. Hann kvaðst hafa verið með áfengi í bifreiðinni og hefði hann drukkið af því strax eftir áreksturinn. Hann hefði keypt meira áfengi í áfengisverslun við Dalveg og haldið drykkju áfram. Ákærði kvaðst hafa ekið til félaga síns sem búsettur væri í Garðabæ og hefði hann farið inn til hans og drukkið þar. Hann hefði verið að koma frá félaga sínum þegar lögregla stöðvaði akstur hans. Ákærði kvaðst hafa verið með pela af vodka í bifreiðinni sem hann hefði drukkið. Hann hefði auk þess keypt bjór í áfengisversluninni og drukkið nokkra slíka. Ákærði kvað það vera misskilning hjá föður sínum sem hann hefði tjáð lögreglu að hann hefði verið undir áhrifum áfengis þegar hann fór á brott af heimilinu. Hann hefði verið í tilfinningalegu uppnámi og langt niðri, en algjörlega ódrukkinn þegar hann hélt af stað.

Samkvæmt vottorði Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði mældist styrkur etanóls í blóðsýni frá ákærða 2,14 ‰ og var endanleg niðurstaða 1,99‰. Meðal gagna málsins er álitsgerð K-kvk-ef M-kvk-ef deildarstjóra Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði frá 3. nóvember 2008 þar sem kemur fram að þegar áfengis er neytt fari hið virka efni þess, etanól, gegnum slímhúð meltingarvegarins yfir í blóðrásina og sé það nefnt frásog. Meðan þessu fari fram fari styrkur etanóls hækkandi í blóðinu. Þegar neyslu etanóls er hætt líði nokkur tími þar til allt það etanól sem kann að vera í maga og þörmum hefur náð að frásogast. Venjulega sé gert ráð fyrir að því ljúki að mestu á einni til einni og hálfri klukkustund. Þá fari styrkur etanóls í blóði að falla. Hann falli með nokkuð jöfnum hraða, sem sé einstaklingsbundinn og geti verið 0,12 ‰ til 0,25 ‰ á klukkustund (meðaltal 0,19‰). Síðan segir eftirfarandi: „Í þessu máli var einungis tekið eitt blóðsýni úr umræddum ökumanni. Því er ekki hægt að reikna út brotthvarfshraða etanóls úr blóði hans. Hinn hái etanólstyrkur í blóðinu kl. 20:34, þ.e. 2,14‰, bendir eindregið til að viðkomandi hafi drukkið mjög mikið áfengi. Eins og fram kemur hér á undan er gert ráð fyrir að frásog etanóls úr meltingarvegi ljúki að mestu á 1–1 ½ klukkustund (þættir sem hafa þar áhrif eru t.d. hvort drukkið er á fastandi maga, tegund og magn áfengis o.fl.). Afar ólíklegt er að þessi etanólstyrkur í blóði ökumannsins stafi eingöngu af drykkju áfengis eftir kl. 19:50. Viðkomandi hefur því drukkið áfengi fyrir kl. 19:50, þar sem nær útilokað er að ná slíkum styrk í blóði á innan við 44 mín. Samkvæmt öllu framansögðu hefur hann því verið undir áhrifum áfengis þegar hann lendir í árekstrinum kl. 19:50.”

Fyrir dómi neitaði ákærði að hafa verið undir áhrifum áfengis þegar hann ók bifreiðinni YF-170 utan í bifreiðina KO-B19. Kvaðst ákærði hafa drukkið áfengi við akstur bifreiðarinnar eftir áreksturinn. Ákærði kvaðst glíma við þunglyndi og hefði hann verið í annarlegu ástandi af þeim sökum í umrætt sinn. Hann hefði verið í tilfinningalegu uppnámi eftir að hann lenti í árekstrinum og drukkið pela af sterku áfengi sem hann hefði verið með í bifreiðinni. Þá kvaðst ákærði hafa farið í áfengisverslun við Dalveg og keypt bjór sem hann hefði einnig drukkið af. Ákærði kvaðst hafa ekið bifreiðinni inn í Garðabæ þar sem hann hefði farið inn til félaga síns í stutta stund. Hefði hann verið mjög ölvaður eftir að hann fór frá heimili félaga síns. Þaðan hefði hann ekið aftur inn í Kópavog og þar um götur uns lögregla hafði afskipti af honum og handtók hann. Hann hefði verið við drykkju á meðan á akstrinum stóð. Tildrög slyssins kvað ákærði þau að hann hefði deilt við föður sinn og rokið út af heimilinu. Hann hefði ekki alveg verið með hugann við aksturinn og ekið inn í hliðina á bifreiðinni. Ákærði kvaðst telja að áreksturinn hefði orðið nokkru fyrr en tilkynnt var um atvikið til lögreglu. Hann kvaðst telja að áreksturinn hefði orðið 20 mínútur fyrir átta, eða jafnvel klukkan hálf átta.

K-kvk-nf M-kvk-nf deildarstjóri kom fyrir dóm sem vitni og staðfesti álitsgerð sína. K-kvk-nf sagði nánast útilokað að áfengismagn í blóði ákærða hefði náð þeim styrk sem mældist kl. 20:34 ef drykkja hefði hafist kl. 19:50 um kvöldið. Til að ná slíkum styrk tæki frásog etanóls úr meltingarvegi yfir í blóðrás yfirleitt eina eða eina og hálfa klukkustund eftir að drykkju lyki. K-kvk-nf taldi niðurstöður álitsgerðarinnar mjög áreiðanlegar, en benti þó á að ekki hefði verið tekið þvagsýni í umrætt sinn eða annað blóðsýni og því væri ekki hægt að reikna til baka hvert áfengismagn hefði verið kl. 19:50. K-kvk-nf kvaðst ekki geta fullyrt að áfengismagn hefði ekki getað náð svo háum styrk miðað við fyrrgreindar tímasetningar, en það væri afar ólíklegt. Meiri möguleikar væru á því að slíkur styrkur myndi mælast ef drykkja hefði hafist 10 eða 20 mínútum fyrr en miðað var við. Ítrekað aðspurð kvaðst K-kvk-nf ekki geta fullyrt að slíkur styrkur gæti mögulega náðst ef drykkja hefði hafist kl. 19:50. Það væri þó ekki hægt að útiloka það.

Þ-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang tveimur til þremur mínútum eftir að tilkynning um áreksturinn barst frá fjarskiptamiðstöð lögreglu. Hann kvaðst ekki vita hver tilkynnti um slysið. Faðir ákærða hefði verið á vettvangi er lögreglu bar að. Hann hefði tjáð þeim að sonur sinn hefði verið æstur, í einhverju skrýtnu ástandi, ölvaður og haft á orði að hann ætlaði að aka á næstu bifreið sem yrði á vegi hans. Hefði faðirinn óttast um son sinn.

E-kk-nf R-kk-nf R-kk-nf lögreglumaður staðfesti skýrslu sína fyrir dóminum, þ.m.t. um tímasetningu handtöku ákærða og töku blóðsýnis. E-kk-nf kvað ákærða hafa verið mjög ölvaðan við handtöku.

R-kk-nf S-kk-nf, faðir ákærða, kom fyrir dóminn og kvaðst vilja nýta rétt sinn samkvæmt b-lið 1. mgr. 50. gr. laga nr. 19/1991 til að skorast undan vitnaskyldu.

A-kvk-nf T-kvk-nf kvaðst hafa verið að aka barnabarni sínu heim og hefði hún verið nýbúin að beygja bifreiðinni niður Blikahjalla þegar hún hefði séð bifreið koma aðvífandi og fundist henni ekið mjög hratt. A-kvk-nf kvaðst hafa hægt á bifreið sinni og nánast numið staðar. Þegar bifreiðin var í 10-15 metra fjarlægð hefði hún stefnt beint á hennar bifreið. A-kvk-nf kvaðst hafa getað sveigt frá svo að bifreiðin rakst einungis á hornið á hennar bifreið. Áreksturinn hefði orðið á hennar vegarhelmingi. Hún hefði reynt að beygja frá en ekki komist lengra þar sem bifreiðum var lagt í stæði í vegarkantinum. Maður hefði hlaupið á eftir bifreiðinni og hefði sá verið að tala í síma. Þetta hefði reynst vera faðir ökumannsins og hefði hann þarna verið í símasambandi við lögregluna. Hún hefði skrúfað niður rúðuna og heyrt manninn segja í símann að hann væri búinn að lenda á bíl. A-kvk-nf sagði að hún og barnið hefðu sloppið ómeiddar frá árekstrinum.

Niðurstaða

Af framburði vitnisins A-kvk-ef T-kvk-ef verður ráðið að faðir ákærða hafi tilkynnt um áreksturinn nær samstundis og hann varð. Verður því við það miðað að árekstur hafi orðið um kl. 19:50.

Ákærði kveðst ekki hafa verið undir áhrifum áfengis á þessari stundu. Í skýrslu lögreglu kemur fram að lögregla hafi rætt við föður ákærða á vettvangi og hafi hann sagt son sinn mikið ölvaðan við akstur bifreiðarinnar. Fyrir dómi nýtti faðir ákærða rétt sinn til að skorast undan vitnaskyldu. Verður það sem haft er eftir honum í lögregluskýrslu ekki lagt til grundvallar í málinu.

Í álitsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði kemur fram að einungis hafi verið tekið eitt blóðsýni úr ökumanni. Afar ólíklegt sé að sá hái etanólstyrkur sem mældist í blóði ökumannsins kl. 20:34 stafi eingöngu af drykkju áfengis eftir kl. 19:50 þetta kvöld. Í vitnisburði sínum fyrir dómi kvað K-kvk-nf M-kvk-nf deildarstjóri rannsóknastofunnar það nánast útilokað að áfengismagn í blóði ákærða hefði náð þeim styrk sem mældist miðað við nefnd tímamörk. K-kvk-nf taldi niðurstöður álitsgerðarinnar mjög áreiðanlegar, en benti þó á að ekki hefði verið tekið þvagsýni í umrætt sinn eða annað blóðsýni og því væri ekki hægt að reikna til baka hvert áfengismagn hefði verið kl. 19:50. K-kvk-nf kvaðst ekki geta fullyrt að áfengismagn hefði ekki getað náð svo háum styrk miðað við fyrrgreindar tímasetningar, en það væri afar ólíklegt. Það væri þó ekki hægt að útiloka það.

Með hliðsjón af því sem rakið hefur verið þykir gegn neitun ákærða og með vísan til 45. gr. og 46. gr. laga um meðferð opinberra mála, varhugavert að telja nægilega sannað að ákærði hafi í greint sinn verið undir áhrifum áfengis þegar hann hóf akstur og árekstur varð.

Ákærði hefur hinsvegar viðurkennt að hafa drukkið áfengi við aksturinn eftir að árekstur varð og að hann hafi orðið mjög ölvaður. Er það í samræmi við framburð lögreglumannsins E-kk-ef R-kk-ef R-kk-ef sem bar að ákærði hefði verið mjög ölvaður þegar hann var handtekinn. Samkvæmt 4. mgr. 45. gr. umferðarlaga skal, ef ökumaður hefur neytt áfengis við akstur, líta svo á sem hið aukna vínandamagn hafi verið í blóði hans við aksturinn. Verður því við það miðað að vínandamagn í blóði ákærða hafi verið 1,99 ‰ þegar hann ók bifreiðinni.

Jafnframt hefur ákærði viðurkennt að hafa ekki haft hugann við aksturinn í upphafi og ekið inn í hlið bifreiðarinnar KO-B19. Er það í samræmi við lýsingar vitnisins A-kvk-ef T-kvk-ef á aksturslagi bifreiðar ákærða, en vitnið kvaðst hafa reynt að sveigja bifreið sinni frá til að afstýra árekstri. Þá er óumdeilt í málinu að ákærði ók viðstöðulaust brott af vettvangi. Verður ákærði sakfelldur fyrir að hafa ekið bifreiðinni YF-170 í umrætt sinn svo óvarlega á móts við Blikahjalla 5 í Kópavogi að bifreiðinni var þar ekið utan í bifreiðina KO-B19, ekið brott af vettvangi án þess að gera lögboðnar ráðstafanir vegna árekstursins og eftir það ekið bifreiðinni, undir áhrifum áfengis, um götur uns lögregla stöðvaði akstur hans á Nýbýlavegi við Reykjanesbraut. Varðar háttsemi ákærða við þau refsiákvæði sem tilgreind eru í ákæru.

Samkvæmt sakavottorði var ákærði þann 10. desember 2002 dæmdur til greiðslu sektar og sviptingar ökuréttar fyrir ölvunarakstur. Ákærði var aftur dæmdur til greiðslu sektar fyrir ölvunarakstur þann 12. febrúar 2008. Brot þau sem ákærði er nú sakfelldur fyrir voru framin fyrir uppkvaðningu síðarnefnda dómsins og verður refsing því ákveðin sem hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 220.000 króna sekt og komi 16 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá dómsbirtingu.

Dæma ber ákærða til að vera sviptur ökurétti í þrjú ár og sex mánuði frá 31. september 2011 að telja.

Loks ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar að fjárhæð 46.462 krónur, auk 2/3 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 100.000 krónur, en 1/3 hluti málsvarnarlauna 50.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun eru ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið L-kvk-nf K-kvk-nf fulltrúi Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

DÓMSORÐ

Ákærði, D-kk-nf R-kk-nf, greiði 220.000 krónur í sekt og komi 16 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá dómsbirtingu.

Ákærði er sviptur ökurétti í þrjú ár og sex mánuði frá 30. september 2011 að telja.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur, skal ákærði greiða að 2/3 hluta, en að 1/3 hluta skulu þau greidd úr ríkissjóði.

Ákærði greiði annan sakarkostnað málsins, 46.462 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf