E-633/2006

Mál þetta höfðaði M-kvk-nf H-kvk-nf F-kvk-nf með stefnu birtri 27. janúar 2006 á hendur T-kk-þgf F-kk-þgf. Málið var dómtekið 8. maí sl.

Stefnandi krefst greiðslu á 1.439.000 krónum með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. vaxtalaga af 922.000 krónum frá 1. september 2005 til 8. desember sama ár, en af 1.439.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti af málflutningsþóknun.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

Á árinu 2001 sömdu málsaðilar, stefnandi sem er tannsmiður, og stefndi sem er tannlæknir, ásamt G-kk-þgf R-kk-þgf H-kk-þgf tannlækni, um að stefnandi hæfi rekstur tannsmíðastofu í húsnæði er hún framleigði af tannlæknunum, en þeir unnu að því að opna stofur. Ekki var gerður skriflegur samningur, hvorki um framleigu húsnæðis né um þjónustukaup tannlæknanna af stefnanda. Hófu aðilar rekstur í Spönginni 33 í ársbyrjun 2002.

Samstarf aðila stóð fram á sumar 2005. Þá sögðu stefndi og félagi hans upp leigusamningi við stefnanda og lauk samstarfinu í kjölfarið. Í málinu krefst stefnandi greiðslu tiltekinna reikninga af stefnda.

Reikningarnir eru:

Nr. 25 1. ágúst 2005 kr. 210.000

Nr. 26 1. ágúst 2005 - 168.000

Nr. 27 1. ágúst 2005 - 152.000

Nr. 28 1. ágúst 2005 - 242.000

Nr. 30 1. ágúst 2005 - 150.000

Nr. 34 8. nóvember 2005 - 147.000

Nr. 35 8. nóvember 2005 - 310.000

Nr. 36 8. nóvember 2005 - 60.000

Á hverjum reikningi er nánar skýrt viðfangsefnið og koma þar fram nöfn sjúklinga, yfirleitt þó ekki fullt nafn. Reikningarnir sem gefnir voru út 1. ágúst 2005 eru allir áritaðir um greiðslu með upphafsstöfum stefnanda.

Í stefnu segir að samstarfi aðila hafi verið háttað þannig að stefndi hafi vísað verkefnum til stefnanda. Að loknu verki hafi stefnandi útbúið reikning á stefnda, en stefndi síðan millifært upphæðina inn á reikning stefnanda. Segir jafnframt að það hafi verið vani hjá stefnanda að árita flesta reikninga sem greidda, áður en greiðsla var innt af hendi. Þetta vinnulag hafi verið viðhaft frá upphafi samstarfs aðilanna. Þá hafi sumir reikningar ekki verið greiddir með millifærslu, heldur verið teknir upp í leigu. Hafi þá verið skráð athugasemd um það á viðkomandi reikning.

Við aðalmeðferð gaf stefndi skýrslu. Hann sagði að venjan hefði verið sú að stefnandi hefði lagt reikningana til starfsstúlku hans. Hann kvaðst ekki vita hvernig þeir hefðu verið kvittaðir. Stundum hefði verið millifært, stundum hefði verið greitt í peningum. Þá hefði skiptivinna tíðkast. Fullyrti stefndi að stefnandi hefði greitt aukakostnað vegna útbúnaðar í húsnæði sínu með vinnuframlagi.

Stefndi sagði að tiltekinn sjúklingur í Vík í Mýrdal hefði greitt honum í reiðufé þegar vinnan hófst. Hann hefði samdægurs látið stefnanda fá hennar hlut af því fé, 150.000 krónur. Þetta hafi verið 15. júní í fyrra. Hann sagði að stefnandi hefði hvorki unnið verkið né skilað fénu.

G-kk-nf R-kk-nf H-kk-nf, tannlæknir og félagi stefnda, gaf skýrslu fyrir dómi. Hann bar um reikninga nr. 34 og 35 að þau verk hafi stefnandi ætlað að vinna í skiptivinnu fyrir hann og stefnanda. Þetta hafi sennilega verið unnið um það leyti sem stofan var opnuð. G-kk-nf kannaðist ekki við að það hefði tíðkast að hann fengi kvittaða reikninga áður en hann greiddi, yfirleitt hefði hann greitt fyrst og fengið síðan reikning.

K-kvk-nf H-kvk-nf, sem er bróðurdóttir stefnda, kvaðst hafa starfað á sumrin sem aðstoðarmaður hjá stefnda. Hún staðfesti frásögn stefnda af 150.000 króna greiðslu til stefnanda síðastliðið sumar.

S-kvk-nf A-kvk-nf, starfsmaður SPRON, gaf skýrslu sem vitni. Hún hafði að beiðni stefnda athugað reikninga stefnanda er þeir voru skráðir í heimabanka hans. Hún sagði að við þessa athugun hefði eiginmaður stefnanda hringt í sig og þá sagt að þau hjónin skyldu gera allt sem þau gætu til að gera stefnda lífið leitt. Vitnið kvaðst vera nágranni stefnda.

H-kk-nf F-kk-nf, bróðir stefnda, kvaðst hafa reynt að hafa milligöngu milli aðila við slit samstarfs þeirra. Það hefði litið vel út í byrjun, en síðar hefði afstaða stefnanda breyst. Eiginmaður hennar hefði tjáð sér að málið snerist ekki um peninga heldur það að láta stefnda gjalda þess sem hann hefði gert. Eftir það samtal hefði hann ekki haft frekari afskipti af málinu.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Krafa stefnanda er byggð á áðurnefndum reikningum. Hún segir að þó hún hafi venjulega áritað reikninga um að þeir væru greiddir hafi það verið viðtekin venja að stefndi millifærði eftir á reikningsfjárhæðina inn á tékkareikning stefnanda. Hafi með þessu myndast ákveðin viðskiptavenja í skiptum aðila.

Stefnandi segir að reikningar hafi aldrei verið greiddir með reiðufé. Því hafi áritun um greiðslu ekki þau réttaráhrif að reikningarnir séu sannanlega greiddir. Áritunin sé ekki staðfesting þess að greitt hafi verið. Telur stefnandi að stefndi beri sönnunarbyrðina fyrir því að reikningar hafi verið greiddir með reiðufé eða skiptivinnu. Sú sönnun hafi ekki tekist.

Stefnandi kveðst hafa áritað alla reikninga sem greidda þar til ágreiningur kom upp milli aðila. Því hafi hún ekki áritað reikninga þá sem dagsettir eru 8. nóvember 2005.

Stefnandi vísar til almennra reglna kröfu- og samningaréttar um efndir fjárskuldbindinga.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi segir að það hafi ekki verið algild regla, að stefnandi gerði reikning þegar hún hefði lokið við verk og að hann hafi síðan millifært reikningsupphæðina inn á bankareikning hennar. Umræddir reikningar séu útbúnir löngu eftir að verk var unnið. Þá hafi verið þess dæmi að greitt væri áður en stefnandi gerði reikning. Ennfremur hafi það oft komið fyrir að stefndi greiddi stefnanda reikninga beint með reiðufé.

Stefndi mótmælir fullyrðingu stefnanda um að það hafi verið venja að hún áritaði reikninga um greiðslu áður en þeir væru greiddir.

Stefndi segir að reikningar sem dagsettir eru 1. ágúst 2005 séu greiddir. Þetta sé staðfest með kvittun stefnanda.

Þá reikninga sem dagsettir eru 8. nóvember segir stefndi hafa verið greidda ýmist með skiptivinnu eða í reiðufé.

Þá kveðst stefndi byggja á tómlæti stefnanda um gerð reikninganna. Þeir hafi verið gerðir löngu eftir að verk var unnið, sumir nærri fjórum árum síðar. Meginregla sé í kröfurétti að reikninga skuli gefa út strax eftir verklok. Þetta tómlæti stefnanda staðfesti að skuldin samkvæmt reikningunum sé þegar greidd. Þá leiði það til þess að stefndi geti ekki komið að mótbárum vegna vanefnda stefnanda, þar sem svo langt sé um liðið.

Þá telur stefndi að sumar reikningskröfurnar kunni að vera fyrndar, þar sem meira en fjögur ár séu liðin frá því að þær stofnuðust.

Þá ber stefnandi fyrir sig skuldajöfnuð. Hann hafi undanfarin ár gert við tennur stefnanda, eiginmanns hennar, móður og annars venslafólks. Þá eigi hann kröfu á hendur stefnanda vegna viðskilnaðar hennar á stofunni. Þar hafi hún valdið tjóni sem nemi að lágmarki 200.000 krónum. Loks hafi hún tekið við 150.000 krónum frá viðskiptavini stefnda í Vík, en ekki unnið umsamið verk. Stefndi sé ábyrgur fyrir þessu gagnvart sínum viðskiptavini. Samanlagt nemi þessir liðir hærri fjárhæð en kröfur stefnanda.

Stefndi segir að reiknings- og kröfugerð stefnanda sé ófullnægjandi og ekki í samræmi við 80. gr. laga nr. 91/1991. Ekki komi fram á reikningunum eða í stefnu hvenær hvert verk var unnið. Það hafi örugglega ekki verið skömmu fyrir útgáfudag reiknings. Upplýsingar um þetta séu stefnda nauðsynlegar til að geta tekið afstöðu til kröfunnar og til nauðsynlegra varna.

Stefndi mótmælir því að stefnandi geti krafist málskostnaðar. Umræddir reikningar séu allir enn til innheimtu í viðskiptabanka stefnanda og komi fram í heimabanka hans.

Stefndi vísar til almennra reglna kröfu- og samningaréttar, 3. gr. laga nr. 14/1905 og 28. gr. laga nr. 91/1991.

Í greinargerð sinni kveðst stefndi vænta þess að stefnandi gefi skýrslu fyrir dómi.

Forsendur og niðurstaða.

Stefnandi kom ekki fyrir dóm til að gefa aðilaskýrslu, en ekki hafa verið lögð fram gögn um að hún hafi haft lögmæt forföll.

Skýringar á stefnukröfum og reikningum þeim sem lagðir eru fram eru fullnægjandi að öðru leyti en því að ekki kemur fram hvenær hvert verk var unnið. Hefur stefnandi ekki reynt að hnekkja þeirri staðhæfingu stefnda að í sumum tilvikum sé um að ræða verk sem unnin voru er aðilar hófu samstarf sitt. Áritanir á suma reikningana styðja þá fullyrðingu stefnda að í einhverjum tilvikum sé um að ræða vinnu fyrir aðila sem unnu við uppsetningu á starfsstöð aðila, sem greitt var fyrir með veittri þjónustu. Ekki er upplýst í málinu hvernig samið var um skiptingu kostnaðar af uppsetningu stofunnar.

Reikningarnir eru skrifaðir um það leyti og eftir að ágreiningur kom upp á milli aðila, sem leiddi til þess að samstarfi þeirra var slitið. Var því brýnt að stefnandi gerði nákvæma grein fyrir þeim kröfum sem hún telur að stefndi eigi enn eftir að greiða henni. Ljóst er að vinna sú sem hér um ræðir hefur verið unnin löngu áður en reikningarnir eru skrifaðir. Gögn málsins bera hins vegar með sér að stöðug viðskipti hafi verið milli aðila fram til þess að samstarfinu var slitið.

Af reifun málsins af beggja hálfu er ljóst að bókhald um viðskipti aðila hefur ekki verið nákvæmt. Ekki hefur verið lagt fram yfirlit um öll viðskipti milli aðila, en um gagnkvæm viðskipti var að ræða þar sem stefnandi veitti stefnda þjónustu, en leigði húsnæði af honum og félaga hans. Játaði stefndi raunar fyrir dómi að ekki hefði í öllum tilvikum verið skrifaður reikningur.

Að þessu virtu, einkum því að um stöðug viðskipti var að ræða í talsverðan tíma án þess að umræddir reikningar væru skrifaðir eða gerður um þá sannanlegur fyrirvari, verður að telja að allar hugsanlegar kröfur sem stefnandi kann að hafa átt á stefnda séu nú fallnar niður fyrir tómlæti. Verður stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda.

Við báða aðila er að sakast að ekki liggur fyrir nákvæmt yfirlit um viðskipti þeirra. Er rétt að málskostnaður falli niður.

J-kk-nf F-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Stefndi, T-kk-nf F-kk-nf, er sýknaður af kröfum stefnanda, M-kvk-ef H-kvk-ef F-kvk-ef.

Málskostnaður fellur niður.