E-1186/2015

Mál þetta sem dómtekið var 29. febrúar 2016 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 23. mars 2015 af Lýsingu hf., Ármúla 1, Reykjavík, á hendur NT-3 ehf., Dalatúni 14, Sauðarkróki.

Kröfur aðila

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða henni skuld samkvæmt fjármögnunarleigusamningum nr. 137809-811, 143746-748, 143912-917 og 148285-286 að fjárhæð kr. 84.067.877,- auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kr. 4.333.397,- frá 10.07.2010 til 20.07.2010, af kr. 5.093.854,- frá þeim degi til 10.08.2010, af kr. 9.837.416,- frá þeim degi til 20.08.2010, af kr. 10.604.502,- frá þeim degi til 10.09.2010, af kr. 15.319.796,- frá þeim degi til 20.09.2010, af kr. 16.085.729,- frá þeim degi til 10.10.2010, af kr. 20.716.332,- frá þeim degi til 20.10.2010, af kr. 21.464.648,- frá þeim degi til 10.11.2010, af kr. 26.093.348,- frá þeim degi til 20.11.2010, af kr. 26.839.787,- frá þeim degi til 31.12.2010, af kr. 33.209.119,- frá þeim degi til 05.10.2011, af kr. 49.084.142,- frá þeim degi til 10.10.2011, af kr. 74.271.916,- frá þeim degi til 16.07.2014, af kr. 84.019.227,- frá þeim degi til 11.08.2014, af kr. 84.056.877,- frá þeim degi til 12.12.2014 og af kr. 84.067.877,- frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð kr. 4.392.500,- þann 10.11.2010, að fjárhæð kr. 401.668,- þann 28.01.2011, að fjárhæð kr. 9.100.000,- þann 5.10.2011, að fjárhæð kr. 21.000.000,- þann 10.10.2011 og að fjárhæð kr. 9.972.500,- þann 16.07.2014. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur, til að greiða henni málskostnað samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að verða sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara krefst stefndi skuldajafnaðar sem nemi allri stefnufjárhæðinni. Til þrautavara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði verulega lækkaðar. Þá krefst stefndi í öllum tilfellum málskostnaðar úr hendi stefnanda samkvæmt mati dómsins.

Atvik máls

Stefnandi máls þessa er eignaleigufyrirtæki í merkingu 3. tl. 1. mgr. 3. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Stefndi, sem áður hét Norðurtak ehf., er verktakafyrirtæki, sem starfar aðallega við mannvirkjagerð.

Stefnandi og stefndi hafa allt frá árinu 1998 átt í umfangsmiklum eignaleiguviðskiptum og gert með sér fjölda eignaleigusamninga. Kröfur stefnanda í máli þessu varða fjóra þessara samninga þ.e. fjármögnunarleigusamninga nr. 137809, frá 27. nóvember 2006, nr. 143746 frá 2. október 2007, nr. 143912, frá 25. október 2007 og nr. 148285, frá 19. júní 2008.

Á forsíðu samninganna er tilgreint að um fjármögnunarleigusamninga sé að ræða og séu þeir gengistryggðir. Þá er stefnandi tilgreindur sem leigusali en stefndi sem leigutaki. Skilmálar samninganna eru tvíþættir. Annars vegar sérstakir skilmálar í tölusettum ákvæðum 1-10 og hins vegar almennir skilmálar í tölusettum ákvæðum 11-35. Í sérstaka hlutanum er m.a. gerð grein fyrir samningsandlaginu, seljanda hins leigða, samningstíma, afborgunum, vöxtum, greiðslutilhögun og vátryggingum. Í hinum almenna hluta eru staðlaðir samningsskilmálar.

Samkvæmt 1. gr. samnings nr. 137809 er hið leigða Langendorf malarvagn. Í 2. gr. kemur fram að leigugrunnur sé 3.700.000 krónur án virðisaukaskatts og er sú fjárhæð umreiknuð í erlenda gjaldmiðla, evrur, japönsk jen og svissneska franka. Samkvæmt 3. gr. er seljandi hins leigða Sturlaugur & Co. ehf. Samkvæmt 4. gr. er grunnleigutíminn frá 10. desember 2006 til 9. desember 2011. Gjalddagi fyrstu leigugreiðslu er 10. desember 2006 en fjöldi greiðslna 26 og fjöldi mánaða 60. Í 5. gr. er greiðslutilhögun nánar lýst og í 6. gr. kemur fram að mánaðarleg framhaldsleiga hefjist frá lokum grunnleigutíma. Í 7. gr. er gert ráð fyrir ákvæðum um tryggingar, í 8. gr. ákvæðum um greiðslutryggingar og í 9. gr. tilvísun til fylgiskjala. Í 10. gr. samningsins kemur fram að leigutaki greiði hlutaleigu að fjárhæð 8.762 krónur og að gjalddagi hennar sé 10. desember 2006. Þá segir að gengi miðist við samningsdaginn, 21. nóvember 2006. Að lokum segir að LIBOR vextir á samningsdegi séu 1,55% auk 3,00% álags.

Samkvæmt samningi nr. 143746 er hið leigða Hitachi beltagrafa. Í 2. gr. samningsins kemur fram að leigugrunnur sé 24.015.664 krónur án virðisaukaskatts og er sú fjárhæð umreiknuð í erlenda gjaldmiðla, evrur, japönsk jen og svissneska franka. Samkvæmt 3. gr eru Ís-hlutir ehf. seljandi hins leigða. Samkvæmt 4. gr. er grunnleigutíminn frá 10. september 2007 til 9. september 2012. Fyrsta leigugreiðslan er 10. október 2007, fjöldi greiðslna 29 og fjöldi mánaða 60. Í 5. gr. er greiðslutilhögun nánar tilgreind. Í 6. gr. kemur fram að mánaðarleg framhaldsleiga hefjist frá lokum grunnleigutíma. Í 7. gr. er kveðið á um hjá hvaða vátryggingafélagi beltagrafan skuli tryggð og með hvaða tryggingum. Í 8. gr. er gert ráð fyrir ákvæðum um greiðslutryggingar og í 9. gr. tilvísun til fylgiskjala. Í 10. gr. samningsins kemur fram að gengi miðist við samningsdaginn, 27. september 2007. Að lokum segir að LIBOR vextir á samningsdegi séu 2,23% auk 2,90% álags.

Í samningi nr. 143912 er í 1. gr. greint frá því að hið leigða sé Bomag valtari og Hitachi beltagrafa. Í 2. gr. samningsins kemur fram að leigugrunnur sé 12.600.000 krónur án virðisaukaskatts og er sú fjárhæð umreiknuð í evrur, japönsk jen og svissneska franka. Í 3. gr. er greint frá því að seljandi tækjanna sé Ís-hlutir ehf. Í 4. gr. kemur fram að grunnleigutíminn sé frá 10. nóvember 2007 til 9. nóvember 2012. Fyrsta leigugreiðslan sé 10. nóvember 2007 og að fjöldi greiðslna sé 30 og fjöldi mánaða sé 60. Í 5. gr. er greiðslutilhögun nánar tilgreind. Í 6. gr. kemur fram að mánaðarleg framhaldsleiga hefjist frá lokum grunnleigutíma. Í 7. gr. er kveðið á um hjá hvaða vátryggingafélagi vélin skuli tryggð og með hvaða tryggingum. Í 8. gr. er gert ráð fyrir ákvæðum um greiðslutryggingar og í 9. gr. tilvísun til fylgiskjala. Í 10. gr. samningsins kemur fram að leigutaki greiði hlutaleigu að fjárhæð 52.197 krónur þann 10. nóvember 2007. Þá segir að gengi miðist við samningsdag, 11. október 2007, og að LIBOR vextir á samningsdegi séu 2,14% auk 2,90% álags.

Í samningi nr. 148285 er í 1. gr. greint frá því að hið leigða sé Man vörubifreið. Í 2. gr. samningsins kemur fram að leigugrunnur sé 14.500.000 krónur án virðisaukaskatts og er sú fjárhæð umreiknuð í japönsk jen og svissneska franka. Í 3. gr. er greint frá því að seljandi hins leigða sé Kraftur h.f. Í 4. gr. kemur fram að grunnleigutíminn sé frá 20. júlí 2008 til 19. janúar 2013. Fyrsta leigugreiðslan sé 20. júlí 2008, að fjöldi greiðslna sé 30 og fjöldi mánaða sé 54. Í 5. gr. er greiðslutilhögun nánar tilgreind. Í 6. gr. kemur fram að mánaðarleg framhaldsleiga hefjist frá lokum grunnleigutíma. Í 7. gr. er kveðið á um hjá hvaða vátryggingafélagi hin leigða bifreið skuli tryggð og með hvaða tryggingum. Í 8. gr. er gert ráð fyrir ákvæðum um greiðslutryggingar og í 9. gr. tilvísun til fylgiskjala. Í 10. gr. samningsins kemur fram að gengi miðist við útborgunardag samningsins og að LIBOR vextir á samningsdegi séu 1,56% auk 5,25% álags.

Almennir skilmálar samninganna fjögurra eru efnislega samhljóða. Í 12. gr. þeirra er tekið fram að leigutaki geti ekki sagt leigusamningi upp á grunnleigutíma og að þeim tíma loknum framlengist hann ótímabundið. Leigutaki geti þó sagt hinum framlengda leigusamningi upp, skriflega, með eins mánaðar fyrirvara enda skili hann þá tafarlaust hinu leigða. Í 13. gr. eru ákvæði um leigugreiðslur. Í 14. gr. er fjallað um gengistryggingu og segir þar m.a. að leiga sem sé gengistryggð, miðað við breytingar á gengi erlendra gjaldmiðla, sé tilgreind í íslenskum krónum. Leigugjald sé innheimt í íslenskum krónum. Við útreikning leigu skuli hafa til viðmiðunar skráð sölugengi Seðlabanka Íslands á viðkomandi gjaldmiðlum samkvæmt ákvörðun Lýsingar hf., við útgáfudag reiknings. Í 15. gr. segir að Lýsing h.f. sé ein eigandi hins leigða. Í 16. gr. kemur fram að leigutaki velji hið leigða og annist skoðun þess eins og kaupanda sé skylt samkvæmt lögum. Þá segir að Lýsing hf. taki enga ábyrgð á leigumun og að leigugreiðslur skuli greiddar enda þótt hið leigða hafi ekki þá eiginleika sem leigutaki hafi reiknað með. Í 17. gr. kemur fram að leigutaki beri áhættuna, ef hið leigða farist, skemmist eða rýrni, eftir að seljandi hafi afhent hið leigða eða áhættan flust frá seljanda til kaupanda samkvæmt lögum. Þá segir í 18. gr. að kostnaður sem falli til við pökkun og flutning hins leigða frá seljanda til leigutaka, sem og allur kostnaður við uppsetningu og frágang hins leigða á notkunarstað hjá leigutaka, sé á ábyrgð og kostnað hans. Þá greiði leigutaki allan kostnað sem falli til vegna skráningar og eigendaskipta jafnt við upphaf sem lok samningsins. Í 19. gr. kemur fram að leigutaka beri að greiða leigu enda þótt seljandi hlutar vanefni samning sinn við Lýsingu hf. og/eða leigutaka. Þá segir í greininni að leigutaki geti átt rétt til afsláttar af kaupverði eða til skaðabóta eða endurgreiðslu, ef vanefndir seljanda leiði til afsláttar á kaupverði eða til skaðabóta úr hans hendi. Þá skuli sú fjárhæð koma leigutaka að fullu til góða í formi lækkaðrar leigu. Samkvæmt 20. gr. skal leigutaki annast allt viðhald og viðgerðir á leigumun á sinn kostnað. Samkvæmt 21. gr. ber leigutaki ábyrgð á og er skylt að bæta Lýsingu hf. allt það tjón sem verða kunni á hinu leigða og tryggja að viðgerð á hinu leigða skuli, ef til kemur, unnin með fullnægjandi hætti og án tafar. Þá er mælt svo fyrir að skylda leigutaka til greiðslu leigu falli ekki niður þó notkun hins leigða stöðvist vegna tjóns eða bilunar á hinu leigða. Ef um altjón sé að ræða fari fram uppgjör skv. 30. gr. Í 22. gr. er mælt svo fyrir að leigutaki beri, meðan leigutími varir, ábyrgð á því tjóni sem hið leigða kunni að valda með beinum eða óbeinum hætti og verði Lýsing hf. að greiða bætur fyrir slíkt tjón eigi félagið endurkröfu sem því nemi á hendur leigutaka. Í 23. gr. er m.a. kveðið á um að hið leigða skuli á kostnað leigutaka vera vátryggt á leigutímanum. Í 24. gr. er mælt fyrir um rétt starfsmanna Lýsingar hf. til að skoða hið leigða á leigutímanum og skyldu leigutaka til að veita starfsmönnun Lýsingar hf. aðgang að leigumunum og geymslustað þeirra. Þá er leigutaka skv. 25. gr. skylt að tilkynna Lýsingu hf. um búsetuskipti um leið og þau verða. Í 26. gr. kemur fram að leigutaki skuli m.a. greiða alla skatta og gjöld sem kunni að verða hækkuð eða lögð á leigumun, leigusamning eða leiguna sjálfa, þ.m.t. virðisaukaskatt, bifreiðagjöld og þungaskatt. Í 27. gr. eru m.a. ákvæði um skyldu leigutaka til greiðslu vanskilavaxta, ef til vanskila á leigugreiðslu eða öðrum greiðslum samkvæmt samningnum komi. Í 28. gr. eru ákvæði um heimild Lýsingar hf. til riftunar, vanefni eða brjóti leigutaki einhverja grein samningsins, eins og það er orðað. Í 29. gr. er mælt svo fyrir að sé samningnum sagt upp eða rift á grundvelli 19., 21. eða 28. gr. skuli leigutaki tafarlaust skila hinu leigða, óskemmdu og í eðlilegu ástandi miðað við notkun, á þann stað er Lýsing hf. tilgreini. Þá eru í ákvæðinu reglur um hvernig með skuli farið ef hið leigða verði metið til uppítökuverðs þ. á m. um viðbótarafföll og sölulaun. Í 30. gr. eru settar fram reglur um uppgjör milli Lýsingar hf. og leigutaka vegna loka samnings skv. 19., 21. eða 28. gr. Þar segir:

1. Leigutaki skal greiða alla ógjaldfallna leigu samkvæmt 5. gr. samningsins og skatta og gjöld skv. 26. gr., vátryggingar skv. 23. gr. og allan annan kostnað af hinu leigða ásamt dráttarvöxtum frá uppgjörsdegi.

2. Leigutaki skal greiða allar gjaldfallnar leigugreiðslur skv. 5. gr. og 6. gr. ásamt dráttarvöxtum og kostnaði skv. 27. gr.

3. Leigutaki skal greiða allan kostnað skv. samkvæmt 29. gr. vegna uppsagnar eða riftunar samnings og innheimtuaðgerða þ.m.t. innheimtu- og málskostnaður lögmanns skv. gjaldskrá. Leigutaki greiðir dráttarvexti vegna þessara atriða frá gjalddaga reikninga.

4. Frá skuld leigutaka til Lýsingar skv. tl. 1-3 hér að framan skal draga verðmat hins leigða. Verði ágreiningur um matið og/eða viðgerðarkostnað og aðilar ná ekki samkomulagi, má leigusali láta selja hið leigða á opinberu uppboði skv. 8. gr. laga nr. 90/1991, enda hafi leigutaki mótmælt matinu eða uppgjörinu skriflega innan 7 daga frá því að honum mátti vera það kunnugt. Að öðrum kosti telst hann við það bundinn. Á sama hátt skal draga frá skuld leigutaka til Lýsingar skv. tl. 1-3, endurgreiðslur eða skaðabætur frá seljanda hins leigða vegna galla eða vanefnda sbr. 19. gr. og vátryggingabætur ef hið leigða ferst eða glatast sbr. 21. gr. Nú myndast hagnaður hjá Lýsingu við uppgjör á leigusamningi og getur Lýsing hf. þá einhliða greitt hann inn á aðrar kröfur eða leigusamninga sem eru í gildi milli sömu aðila.

Í 31. gr. er ákvæði um m.a. mögulegar kröfur á hendur leigutaka vegna leyndra galla á hinu leigða við skil hins leigða. Í 32. gr. er mælt svo fyrir að það hvernig leigugreiðslur séu færðar í bókhaldi leigutaka sé alfarið á hans ábyrgð og endurskoðanda hans. Samkvæmt 33. gr. er Lýsingu hf. heimilt að framselja samninginn til banka eða annars eignarleigufyrirtækis enda skerði slíkt framsal ekki réttarstöðu leigutaka. Hins vegar sé framsal leigutaka á réttindum sínum samkvæmt samningnum ekki heimilt nema með samþykki Lýsingar hf. Í 34. gr. er mælt svo fyrir að breytingar á samningnum megi eingöngu gera með skriflegum viðauka, undirrituðum af samningsaðilum og í 35. gr. er mælt fyrir um varnarþing.

Hinn 21. nóvember 2008 sömdu aðilar um tímabundnar breytingar á greiðsluskilmálum samninga nr. 143746, nr. 143912 og nr. 148285 og 5. október 2009 um tímabundnar breytingar á greiðsluskilmálum allra samninganna. Þá sömdu þeir 25. júní 2009 um tímabundnar breytingar á greiðsluskilmálum samninga nr. 143746 og nr. 143912.

Í upphafi máls þessa laut ágreiningur aðila m.a. að því hvort framangreindir fjórir fjármögnunarleigusamningar þeirra væru leigusamningar eða lánssamningar, sem óheimilt hefði verið að gengistryggja, sbr. 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Við aðalmeðferð málsins féll stefndi frá þessari málsástæðu. Að henni frágenginni lýtur meginágreiningur aðila að því hvort sýkna beri stefnda með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um, samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga (eða brostinna forsendna) eða vegna gagnkröfu stefnda til skuldajafnaðar vegna meintrar óréttmætrar auðgunar stefnanda.

Málsástæður stefnanda og tilvísun til réttarheimilda

Stefnandi byggir á því að skuld stefnda samkvæmt fjórum fjármögnunarleigusamningum aðila, sem gerðir hafi verið á tímabilinu 27. nóvember 2006 til 19. júní 2008, sé ógreidd. Dómkröfur stefnanda á hendur stefnda sundurliðist þannig:

A. Kröfur samkvæmt leigusamningi nr. 137809

Nr. reiknings Tegund reiknings  Útgáfudagur Gjalddagi Eindagi Fjárhæð

11237161 Leigugreiðslur 23.7.2010 10.8.2010 10.8.2010 389.396

11244493 Leigugreiðslur 25.8.2010 10.9.2010 10.9.2010 386.987

11255893 Leigugreiðslur 24.9.2010 10.10.2010 11.10.2010 380.243

11262522 Leigugreiðslur 25.10.2010 10.11.2010 10.11.2010 380.032

Uppgjör Uppgjör v/riftunar samnings 16.7.2014 1.581.026

11767993 Verðmat ZJ-987 11.8.2014 11.8.2014 11.8.2014 18.825

11794354 Vanrækslugjald ZJ-987 4.12.2014 12.12.2014 12.12.2014 11.000

3.147.509

B. Kröfur samkvæmt leigusamningi nr. 143746

Nr. reiknings Tegund reiknings Útgáfudagur Gjalddagi Eindagi Fjárhæð

11233731 Leigugreiðsla 22.7.2010 10.7.2010 3.8.2010 2.505.420

11237162 Leigugreiðsla 23.7.2010 10.8.2010 10.8.2010 2.517.221

11244346 Leigugreiðsla 25.8.2010 10.9.2010 10.9.2010 2.502.198

11256474 Leigugreiðsla 24.9.2010 10.10.2010 11.10.2010 2.457.294

11261966 Leigugreiðsla 25.10.2010 10.11.2010 10.11.2010 2.456.280

Uppgjör Uppgjör v/EB 1392 30.9.2011 10.10.2011 11.10.2011 25.187.774

37.626.187

C. Kröfur samkvæmt leigusamningi nr. 143912

Nr. reiknings Tegund reiknings Útgáfudagur Gjalddagi Eindagi Fjárhæð

11233732 Leigugreiðslur 22.7.2010 10.7.2010 3.8.2010 1.827.977

11237163 Leigugreiðslur 23.7.2010 10.8.2010 10.8.2010 1.836.945

11244347 Leigugreiðslur 25.8.2010 10.9.2010 10.9.2010 1.826.109

11256475 Leigugreiðslur 24.9.2010 10.10.2010 11.10.2010 1.793.066

11261967 Leigugreiðslur 25.10.2010 10.11.2010 10.11.2010 1.792.388

Uppgjör Uppgjör v/LS 0302 10.11.2010 31.12.2010 31.12.2010 6.369.332

Uppgjör Uppgjör v/EB 1101 13.7.2011 5.10.2011 6.10.2011 15.875.023

31.320.840

D. Kröfur samkvæmt leigusamningi nr. 148285

Nr. reiknings Tegund reiknings Útgáfudagur Gjalddagi Eindagi Fjárhæð

11233733 Leigugreiðslur 22.7.2010 20.7.2010 3.8.2010 760.457

11737596 Leigugreiðslur 23.7.2010 20.8.2010 20.8.2010 767.086

11775595 Leigugreiðslur 25.8.2010 20.9.2010 20.9.2010 765.933

11254162 Leigugreiðslur 24.9.2010 20.10.2010 20.10.2010 748.316

11259725 Leigugreiðslur 25.10.2010 20.11.2010 22.11.2010 746.439

Uppgjör Uppgjör v/riftunar samnings 16.7.2014 8.166.285

11767992 Verðmat AE-E18 11.8.2014 11.8.2014 11.8.2014 18.825

11.973.341

Eins og af ofangreindri tölulegri sundurliðun sjáist sé hægt að flokka kröfur stefnanda á hendur stefnda samkvæmt fjármögnunarleigusamningunum í þrjá flokka krafna þ.e.: 1) leigugreiðslur samkvæmt útgefnum reikningum, 2) uppgjörskröfur og 3) endurgreiðslukröfur vegna útlagðs kostnaðar.

1) Kröfur um leigugreiðslur samkvæmt útgefnum reikningum:

Kröfur stefnanda um leigugreiðslur séu kröfur stefnanda um greiðslu leigu samkvæmt útgefnum leigureikningum. Umræddir leigureikningar hafi verið gefnir út mánaðarlega og fjárhæð hvers leigureiknings hafi verið umreiknuð úr erlendum myntum yfir í íslenskar krónur, í samræmi við ákvæði 2. gr. og 14. gr. leigusamninganna. Nánari sundurliðun á þeim útreikningum sé að finna á umræddum reikningum, en afrit þeirra hafi verið lögð fram með stefnu. Dráttavextir reiknist frá gjalddaga hverrar leigugreiðslu fyrir sig, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, en gjalddagi þeirra komi fram í leigusamningi aðila, svo og í útgefnum reikningum.

2) Uppgjörskröfur:

A) Þegar fjármögnunarleigusamningi nr. 137809-811 hafi verið rift og stefndi skilað tækinu hafi stefndi verið krafinn um greiðslu á óútgefnum og ógjaldföllnum leigugreiðslum í samræmi við uppgjörsákvæði 30. gr. fjármögnunarleigusamningsins. Um sé að ræða leigugreiðslur vegna tímabilsins frá 10. desember 2010 til 10. desember 2011, sbr. 1. og 2. tölul. 30. gr. samnings aðila. Fjárhæðir leigugreiðslna hafi verið umreiknaðar úr erlendum myntum yfir í íslenskar krónur, í samræmi við ákvæði 2. gr. og 14. gr. samnings aðila.

B) Stefndi hafi selt tækið EB 1392 með samþykki stefnanda og í framhaldinu hafi farið fram uppgjör á kröfu vegna umrædds tækis, sbr. 30. gr. fjármögnunarleigusamnings aðila nr. 143746-748. Við það hafi umrædd uppgjörskrafa stofnast, sem saman standi af leigugreiðslum vegna samningsins fyrir tímabilið 10. desember 2010 til 10. september 2012, auk virðisaukaskatts og söluverðs fyrir tækið.

C) Stefndi hafi selt tækin LS 0302 og EB 1101 með samþykki stefnanda og í framhaldinu farið fram uppgjör á kröfum vegna umræddra tækja, sbr. 30. gr. fjármögnunarleigusamnings aðila nr. 143912-917. Við það hafi umræddar uppgjörskröfur stofnast, sem saman standi af leigugreiðslum vegna samningsins fyrir tímabilið 10. desember 2010 til 10. nóvember 2012, auk virðisaukaskatts og söluverðs fyrir tækin.

D) Þegar fjármögnunarleigusamningi nr. 148285-286 hafi verið rift þann 21. janúar 2013 hafi stefndi verið krafinn um greiðslu á óútgefnum og ógjaldföllnum leigugreiðslum í samræmi við uppgjörsákvæði 30. gr. fjármögnunarleigusamninganna. Um sé að ræða leigugreiðslur vegna tímabilsins 10. desember 2010 til 20. janúar 2013, sbr. 1. og 2. tölul. 30. gr. samnings aðila. Fjárhæðir leigugreiðslna hafi verið umreiknaðar úr erlendum myntum yfir í íslenskar krónur, í samræmi við ákvæði 2. gr. og 14. gr. leigusamnings stefnanda og stefnda.

3) Endurgreiðslukröfur vegna útlagðs kostnaðar:

Stefnandi krefjist endurgreiðslu krafna sem stefnandi hafi greitt en stefndi skuldbundið sig til að greiða með undirritun umræddra leigusamninga. Um sé að ræða ógreiddan kostnað vegna mats á leigumununum ZJ-987 og AE-E18, samkvæmt 29. gr. samninganna, sbr. 30. gr. fjármögnunarleigusamninga aðila. Dráttarvextir á reikninga vegna útlagðs kostnaðar, sem stefnandi hafi greitt en stefnda beri að greiða, reiknist frá gjalddaga hvers reiknings, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Til frádráttar ofangreindum skuldum stefnda komi matsverð/söluverð leigumuna:

Matsverð ZJ 987, þann 16. júlí 2014, alls að fjárhæð 1.472.500 krónur komi til frádráttar skuld samkvæmt dómkröfu vegna fjármögnunarleigusamnings nr. 137809-811.

Matsverð EB 1392, þann 10. október 2011, alls að fjárhæð 21.000.000 króna komi til frádráttar skuld samkvæmt dómkröfu B vegna fjármögnunarleigu-samnings nr. 143746-748.

Matsverð LS 032, þann 10. nóvember 2010 og þann 28. janúar 2011, alls að fjárhæð 4.392.500 krónur komi til frádráttar skuld samkvæmt dómkröfu vegna fjármögnunarleigusamnings nr. 143912-917.

Matsverð EB 1101, þann 5.október 2011, alls að fjárhæð 9.100.000 krónur komi til frádráttar skuld samkvæmt dómkröfu vegna fjármögnunarleigu-samnings nr. 143912-917.

Matsverð EA E18, þann 16. júlí 2014, alls að fjárhæð 8.500.000 krónur komi til frádráttar skuld samkvæmt dómkröfu vegna fjármögnunarleigusamnings

nr. 148285-286.

Auk framangreinds komi innborgun frá stefnda, 28. janúar 2011, að fjárhæð 401.668 krónur til frádráttar skuld samkvæmt dómkröfu vegna fjármögnunarleigu-samnings nr. 143912-917.

Stefnandi mótmæli því alfarið að víkja beri fjármögnunarleigusamningum aðila til hliðar að öllu leyti eða hluta skv. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga enda engar forsendur til slíks með vísan til samninga aðila og samskipta þeirra að öðru leyti. Þá hafi stefndi ekki sýnt fram á að stefnandi hafi auðgast með óréttmætum hætti á kostnað stefnda.

Stefnandi vísi máli sínu til stuðnings til almennra reglna kröfuréttarins um greiðslu fjárskuldbindinga og til ákvæða samningalaga nr. 7/1936. Vaxtakröfur styðji stefnandi við 1., 2. og 3. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Kröfu um málskostnað styðji stefnandi við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Ekki sé gerð krafa um virðisaukaskatt á málskostnað, sbr. lög nr. 50/1988, þar sem stefnandi sé virðisaukaskattsskyldur. Varnarþing stefnda byggi á 3. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991, en fram komi í 35. gr. fjármögnunarleigusamninga aðila að heimilt sé að höfða mál þetta fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur.

Málsástæður stefnda og tilvísun til réttarheimilda

Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína á ákvæðum 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í 1. mgr. 36. gr. lagana segi: „Samningi má víkja til hliðar í heild eða að hluta, eða breyta, ef það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hann fyrir sig, sbr. þó 36. gr. c. Hið sama á við um aðra löggerninga.“ Í 2. mgr. segi: „Við mat skv. 1. mgr. skal líta til efnis samnings, stöðu samningsaðilja, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til.“ Ljóst sé að staða stefnanda og stefnda við samningaborðið hafi verið mjög ójöfn. Annars vegar hafi verið um að ræða fjármálafyrirtæki með mikla reynslu af samningsgerð sem þessari en hins vegar verktakafyrirtæki sem treyst hafi því sem fjármálafyrirtækið hafi kynnt. Atvik við samningsgerðina og atvik sem síðar hafi komið til séu vel þekkt. Við hrun efnahagskerfisins síðari hluta árs 2008 hafi skuldbindingar samkvæmt samningunum blásið út, vegna tengingar afborgana við gengi erlendra gjaldmiðla. Stefndi byggi á því að þessi síðar til komnu atvik, hrun fjármálakerfisins og gjaldmiðilsins, hafi leitt til þess að það hafi verið ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju af stefnandi að bera samningana fyrir sig og þá sérstaklega uppgjörsákvæði þeirra. Kröfugerð stefnanda hafi að þessu leyti farið í bága við meginstefnu laga nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins, sbr. Sameiginlegar reglur fjármálafyrirtækja um fjárhagslega endurskipulagningu fyrirtækja sem settar hafi verið á grundvelli laganna og skyldur stefnanda skv. 19. gr. laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002.

Varakrafa stefnda sé byggð á því að stefndi hafi orðið fyrir tjóni vegna þess hvernig stefnandi hafi kynnt samninga sína. Stefnandi beri ábyrgð á starfsmönnum sínum og þeim samningum sem starfsmenn félagsins geri í nafni þess. Stefndi hafi orðið fyrir tjóni í kjölfar hruns efnahagskerfisins. Um leið hafi stefnandi auðgast með óréttmætum hætti á kostnað stefnda. Samkvæmt meginreglum kröfuréttar skuli sá sem auðgist með óréttmætum hætti á kostnað annars skila hinni óréttmætu auðgun til þess sem beri hallann af óréttmætu auðguninni.

Stefndi byggi á því að allar meintar kröfur stefnanda, sem séu umfram það sem stefnandi hefði fengið greitt af samningi sem væri ekki gengistryggður, hafi falið í sér óréttmæta auðgun.

Stefndi byggi á því að skilyrði fyrir skuldajöfnuði séu fyrir hendi og því heimilt að hafa uppi gagnkröfu í greinargerð á grundvelli 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Verði ekki fallist á það með stefnda að sýkna beri hann af kröfum stefnanda eða að skilyrði séu til skuldajafnaðar, byggi stefndi á því til þrautavara að lækka beri kröfu stefnanda verulega. Sú krafa sé byggð á þeim sömu sjónarmiðum og þegar hafi verið rakin en einnig á eftirfarandi málsástæðum. Samningur nr. 143746 taki til Hitachi ZX520LCH beltagröfu. Síðari hluta sumars 2011 hafi stefnandi og stefndi gert með sér samkomulag um að stefndi tæki að sér að selja tækið og söluandvirðinu yrði ráðstafað inn á samninginn. Grafan hafi verið seld norska verktakafyrirtækinu Odd Mathisen AS ásamt 4 skóflum og „ripper“, fyrir 225.000 evrur.

Verkfæri ehf. hafi tekið að sér að gerast milliliður um söluna og fyrir það hafi stefndi greitt í söluþóknun 1.000.235 krónur með vsk. Af söluandvirðinu hafi 21.000.000 króna verið ráðstafað til stefnanda. Stefnandi virðist við uppgjör sitt einnig hafa rukkað stefnda um söluþóknun, sem óljóst sé hvaðan sé komin þar sem stefnandi hafi ekki með neinum hætti komið að því að selja gröfuna og fylgihlutina. Á dskj. 15 sjáist að stefnandi hafi talið sig eiga kröfu til 635.879 króna auk vsk. fyrir sölu á vél sem stefnandi hafi engan þátt átt í að selja. Sömu sjónarmið eigi við um samning nr. 143912 sem m.a. hafi tekið til Hitachi ZX160LC beltagröfu. Stefnandi og stefndi hafi gert með sér samkomulag um að stefndi seldi gröfuna og söluandvirði yrði ráðstafað inn á samninginn. Grafan hafi verið seld ásamt þremur skóflum til Norðmannsins S-x-x P-x-x fyrir 55.000 evrur auk flutningskostnaðar. Verkfæri ehf. hafi verið milliliður við söluna og fengið greiddar í söluþóknun 343.870 krónur með vsk. Af söluandvirðinu hafi 9.100.000 krónum verið ráðstafað til stefnanda. Eins og við eigi um Hitachi ZX520LCH beltagröfuna hafi stefnandi krafið stefnda um söluþóknun sem ekki verði séð hvaðan eigi að hafa komið. Þóknunin nemi 282.145 krónum auk vsk.

Hvað lagarök varði vísi stefndi til laga nr. 38/2001, einkum 13. og 14. gr., sbr. 2. gr. laganna. Stefndi vísi enn fremur til laga nr. 7/1936, einkum 36. gr. laganna. Þá vísi stefndi til laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002. Þá vísi stefndi til meginreglna samninga- og kröfuréttar, m.a. andskýringarregluna og reglunnar um endurgreiðslu óréttmætrar auðgunar. Varakrafa stefnda styðjist við 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Um málskostnaðarkröfu vísist til 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Forsendur og niðurstaða

Eins og áður er rakið féll stefndi við aðalmeðferð málsins frá þeirri málsástæðu að samningar aðila væru í reynd lánssamningar og gengistryggingarákvæði þeirra af þeirri ástæðu ólögmæt, sbr. 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Að henni frágenginni lýtur ágreiningur aðila að því hvort sýkna beri stefnda með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um, samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eða vegna gagnkröfu stefnda til skuldajafnaðar vegna meintrar óréttmætrar auðgunar stefnanda. Þá hefur stefndi krafist lækkunar á dómkröfum stefnanda vegna meintra ofkrafinna sölulauna. Ekki er tölulegur ágreiningur í málinu.

Í atvikalýsingu máls þessa hefur ítarleg grein verið gerð fyrir ákvæðum þeirra fjögurra fjármögnunarleigusamninga sem mál þetta snýst um þ.á.m. gengistryggingar-ákvæðum þeirra og uppgjörsákvæðum.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að víkja beri framangreindum samningum aðila til hliðar að öllu leyti eða hluta með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga enda verði að telja ósanngjarnt af hálfu stefnanda að bera samningana fyrir sig. Staða aðila við samningaborðið hafi verið mjög ójöfn, annars vegar hafi verið um að ræða fjármálafyrirtæki, með mikla reynslu af samningsgerð, en hins vegar verktakafyrirtæki, sem treyst hafi því sem fjármálafyrirtækið hafi kynnt. Atvik við samningsgerðina og atvik sem síðar hafi komið til séu vel þekkt. Við hrun efnahagskerfisins hafi skuldbindingar samkvæmt samningunum blásið út, vegna tengingar afborgana við gengi erlendra gjaldmiðla. Stefndi byggi á því að þessi síðar tilkomnu atvik, hrun fjármálakerfisins og gjaldmiðilsins, hafi leitt til þess að það hafi verið ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju að stefnandi bæri samningana fyrir sig, sbr. 1. og 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga

Af hálfu stefnanda er því mótmælt að víkja beri samningum aðila til hliðar, að öllu leyti eða hluta, á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 enda engin lagaskilyrði til slíks.

Samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 má víkja samningi til hliðar, í heild eða að hluta eða breyta, ef það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hann fyrir sig. Við sanngirnismatið skal skv. 2. mgr. líta til efnis samnings, stöðu samningsaðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til. Sanngirnismat samkvæmt ákvæðinu ræðst af heildarmati á þeim fjórum þáttum, sem tilgreindir eru í 2. mgr.

Af hálfu stefnda hafa ekki, gegn andmælum stefnanda, verið færðar sönnur á, að ákvæði fjármögnunarleigusamninga aðila þ.m.t. uppgjörsákvæði samninganna feli í sér, hvað hann varðar, ósanngjarna samningsskilmála eða skilmála, sem séu andstæðir góðri viðskiptavenju en samningarnir bera skv. efni sínu öll megineinkenni fjármögnunarleigusamninga eins og það hugtak hefur verið skilgreint í lögum hér á landi, sbr. athugasemdir í frumvarpi til fyrstu laganna hér á landi um eignarleigu nr. 19/1989, sbr. nú 3. tl. 1. mgr. 3. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. áður 1. mgr. 9. gr. laga nr. 123/1993 um lánastofnanir aðrar en viðskiptabanka og sparisjóði.

Fallast má á það með stefnda að stefnandi hafi, þegar fjármögnunarleigu-samningar aðila voru gerðir, haft til muna sterkari samningsstöðu en stefndi. Hins vegar verður ekki séð að stefnandi hafi á einhvern hátt beitt þessari stöðu sinni gagnvart stefnda í þeim tilgangi að fá hann til að undirgangast þá samningsskilmála sem stefndi telur nú ósanngjarna og í andstöðu við góða viðskiptahætti. Er ekki annað upplýst en að stefndi hafi að fúsum og frjálsum vilja gert umrædda samninga. Þá átti stefndi þess alltaf kost að leita sér sérfræðiaðstoðar við samningsgerðina, teldi hann þess þörf.

Ljóst er að leigufjárhæðir samkvæmt samningum aðila taka breytingum í samræmi við breytingar á gengi þeirra erlendu gjaldmiðla sem tilgreindir eru í samningunum. Þá er ljóst að stórfellt gengisfall íslensku krónunnar, í kjölfar bankahrunsins svonefnda, hafði veruleg áhrif á fjárhæð leigugreiðslna, leigutaka í óhag. Stefnda mátti vera ljóst, við undirritun fjármögnunarleigusamninga aðila, að gengistrygging umsaminna leigugreiðslna fól í sér áhættutöku, ef til þess kæmi að gengi íslensku krónunnar veiktist verulega gagnvart þeim erlendu gjaldmiðlum sem í samningunum greinir. Verður stefndi að bera hallann af þeirri áhættu enda ósannað að það hafi verið forsenda eða ákvörðunarástæða stefnda að gengisþróun yrði með tilteknum hætti eftir gerð samninganna og að stefnanda hafi verið eða mátt vera það ljóst. Að öllu framangreindu virtu verður ekki fallist á þá málsástæðu stefnda að sýkna beri hann með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936.

Varakrafa stefnda er á því byggð að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna þess hvernig stefnandi hafi kynnt samninga sína. Stefnandi beri ábyrgð á starfsmönnum sínum og þeim samningum sem starfsmenn stefnanda hafi gert í hennar nafni. Stefndi hafi orðið fyrir tjóni í kjölfar hruns efnahagskerfisins. Um leið hafi stefnandi auðgast með óréttmætum hætti á kostnað stefnda. Samkvæmt meginreglum kröfuréttar skuli sá sem auðgist með óréttmætum hætti á kostnað annars skila hinni óréttmætu auðgun til þess sem beri hallann af óréttmætu auðguninni. Stefndi byggi á því að allar meintar kröfur stefnanda, sem séu umfram það sem stefnandi hefði fengið greitt af samningi sem væri ekki gengistryggður, hafi falið í sér óréttmæta auðgun.

Af hálfu stefnanda er því mótmælt að hann hafi með óréttmætum hætti auðgast á kostnað stefnda enda sé sú málsástæða stefnda með öllu röng og ósönnuð.

Eins og áður er rakið féll stefndi við aðalmeðferð málsins frá þeirri málsástæðu sinni að umræddir samningar aðila væru lánssamningar en ekki leigusamningar. Er því ekki lengur um það deilt hvort gengistryggingarákvæði samninganna hafi brotið í bága við 13., sbr. 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Ekki hefur verið talið að almenn auðgunarregla gildi í íslenskum rétti. Við mat á því hvort slík regla geti átt við í einstökum tilvikum verður helst byggt á eðli máls auk atvika hverju sinni. Ekki verður séð að forsendur séu til beitingar slíkar reglu í því tilviki sem hér er til úrlausnar, sbr. það sem áður segir um gildi þeirra gengistrygginga sem samningar aðila fólu í sér og atvik málsins að öðru leyti enda hefur stefndi ekki sýnt fram á tjón sem rekja megi til ólögmætrar auðgunar stefnanda. Er framangreindri málsástæðu stefnda um óréttmæta auðgun stefnanda því hafnað.

Stefndi byggir á því til þrautavara að lækka beri kröfu stefnanda verulega. Sú krafa sé byggð á eftirfarandi málsástæðum. Samningur nr. 143746 taki til Hitachi ZX520LCH beltagröfu. Síðari hluta sumars 2011 hafi stefnandi og stefndi gert með sér samkomulag um að stefndi tæki að sér að selja tækið og söluandvirðinu yrði ráðstafað inn á samninginn. Grafan hafi verið seld norska verktakafyrirtækinu Odd Mathisen AS ásamt 4 skóflum og „ripper“, fyrir 225.000 evrur. Verkfæri ehf. hafi tekið að sér að gerast milliliður um söluna og fyrir það hafi stefndi greitt í söluþóknun 1.000.235 krónur með vsk. Af söluandvirðinu hafi 21.000.000 króna verið ráðstafað til stefnanda. Stefnandi virðist við uppgjör sitt einnig hafa rukkað stefnda um söluþóknun, sem óljóst sé hvaðan sé komin þar sem stefnandi hafi ekki með neinum hætti komið að því að selja gröfuna og fylgihlutina. Á dómskjali nr. 15 sjáist að stefnandi hafi talið sig eiga kröfu til 635.879 króna auk vsk. fyrir sölu á vél sem stefnandi hafi engan þátt átt í að selja. Sömu sjónarmið eigi við um samning nr. 143912 sem m.a. hafi tekið til Hitachi ZX160LC beltagröfu. Stefnandi og stefndi hafi gert með sér samkomulag um að stefndi seldi gröfuna og söluandvirði yrði ráðstafað inn á samninginn. Grafan hafi verið seld ásamt þremur skóflum til Norðmannsins S-x-x P-x-x fyrir 55.000 evrur auk flutningskostnaðar. Verkfæri ehf. hafi verið milliliður við söluna og fengið greiddar í söluþóknun 343.870 krónur með vsk. Af söluandvirðinu hafi 9.100.000 krónum verið ráðstafað til stefnanda. Eins og við eigi um Hitachi ZX520LCH beltagröfuna hafi stefnandi krafið stefnda um söluþóknun, sem ekki verði séð hvaðan eigi að hafa komið. Þóknunin nemi 282.145 krónum auk vsk.

Af hálfu stefnanda er hvað framangreinda málsástæðu varðar á því byggt að

þær fjárhæðir sem þrautavarakrafa stefnda byggi á séu ekki söluþóknanir heldur söluverð tveggja tækja, sem seld hafi verið stefnda.

Ekki verður ráðið af þeim gögnum sem fyrir liggja í málinu að framangreindar fjárhæðir, annars vegar 635.879 krónur og hins vegar 282.145 krónur séu færðar stefnda til kostnaðar sem sölulaun við uppgjör fjármögnunarleigusamninga nr. 143746 og nr. 143912 heldur sé um söluverð leigumuna að ræða frá stefnanda til stefnda, líkt og stefnandi heldur fram, sbr. dómskjöl nr. 16 og 24. Verður stefnandi því sýknaður af þessari kröfu stefnda.

Með vísan til alls framangreinds verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 84.067.877 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kr. 4.333.397 frá 10.07.2010 til 20.07.2010, af kr. 5.093.854 frá þeim degi til 10.08.2010, af kr. 9.837.416 frá þeim degi til 20.08.2010, af kr. 10.604.502 frá þeim degi til 10.09.2010, af kr. 15.319.796 frá þeim degi til 20.09.2010, af kr. 16.085.729 frá þeim degi til 10.10.2010, af kr. 20.716.332 frá þeim degi til 20.10.2010, af kr. 21.464.648 frá þeim degi til 10.11.2010, af kr. 26.093.348 frá þeim degi til 20.11.2010, af kr. 26.839.787 frá þeim degi til 31.12.2010, af kr. 33.209.119 frá þeim degi til 05.10.2011, af kr. 49.084.142 frá þeim degi til 10.10.2011, af kr. 74.271.916 frá þeim degi til 16.07.2014, af kr. 84.019.227 frá þeim degi til 11.08.2014, af kr. 84.056.877 frá þeim degi til 12.12.2014 og af kr. 84.067.877 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð kr. 4.392.500 þann 10.11.2010, að fjárhæð kr. 401.668 þann 28.01.2011, að fjárhæð kr. 9.100.000 þann 5.10.2011, að fjárhæð kr. 21.000.000 þann 10.10.2011 og að fjárhæð kr. 9.972.500 þann 16.07.2014.

Með hliðsjón af framangreindri niðurstöðu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað og telst hann hæfilega ákveðinn 1.250.000 krónur.

Dómsorð:

Stefndi, NT-3 ehf., greiði stefnanda, Lýsingu h.f., 84.067.877 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af kr. 4.333.397 frá 10.07.2010 til 20.07.2010, af kr. 5.093.854 frá þeim degi til 10.08.2010, af kr. 9.837.416 frá þeim degi til 20.08.2010, af kr. 10.604.502 frá þeim degi til 10.09.2010, af kr. 15.319.796 frá þeim degi til 20.09.2010, af kr. 16.085.729 frá þeim degi til 10.10.2010, af kr. 20.716.332 frá þeim degi til 20.10.2010, af kr. 21.464.648 frá þeim degi til 10.11.2010, af kr. 26.093.348 frá þeim degi til 20.11.2010, af kr. 26.839.787 frá þeim degi til 31.12.2010, af kr. 33.209.119 frá þeim degi til 05.10.2011, af kr. 49.084.142 frá þeim degi til 10.10.2011, af kr. 74.271.916 frá þeim degi til 16.07.2014, af kr. 84.019.227 frá þeim degi til 11.08.2014, af kr. 84.056.877 frá þeim degi til 12.12.2014 og af kr. 84.067.877 frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð kr. 4.392.500 þann 10.11.2010, að fjárhæð kr. 401.668 þann 28.01.2011, að fjárhæð kr. 9.100.000 þann 5.10.2011, að fjárhæð kr. 21.000.000 þann 10.10.2011 og að fjárhæð kr. 9.972.500 þann 16.07.2014. Stefndi greiði stefnanda 1.250.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf