E-2693/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 7. desember sl., var höfðað með stefnu birtri 25. september 2008. Stefnandi er L-kvk-nf B-kvk-nf, kt. 000000-0000, Norðurbraut 26, Hafnarfirði, en stefndi er S-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Fífuvöllum 2, Hafnarfirði. Aðalmeðferð málsins fór fram þann 7. desember sl. og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Dómkröfur stefnanda eru:

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru að stefnandi verði dæmdur eigandi að 46,84% hluta fasteignarinnar að Fífuvöllum 2, Hafnarfirði og stefndi að 53,16% hluta eignarinnar.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Dómkröfur stefnda eru:

Stefndi krefst þess að viðurkenningarkröfu stefnanda verði hrundið og viðurkennt verði með dómi að stefndi sé eigandi 57,73% eignarinnar að Fífuvöllum 2, Hafnarfirði, á móti 42,27% eignarhlut stefnanda. Til vara er þess krafist að stefnukröfur verði lækkaðar verulega þannig að eignarhlutur stefnda dæmist hærri en stefnandi krefst. Til þrautavara er krafist sýknu af stefnukröfum þannig að þinglýst eignarhlutföll verði lögð til grundvallar.

Í öllum tilvikum krefst stefndi viðurkenningar á skyldu stefnanda til að endurgreiða honum framlagðan rekstrarkostnað vegna eignarinnar í samræmi við tildæmt eignarhlutfall. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda, sér að skaðlausu, samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Málavextir:

Aðilar máls þessa hófu óvígða sambúð á árinu 2004. Í ágúst 2006 eignuðust þau son. Aðilar slitu samvistir í apríl 2007.

Samkvæmt gögnum málsins keyptu aðilar saman og að jöfnu fasteignina Fífuvelli 2 í Hafnarfirði samkvæmt kaupsamningi þann 12. júlí 2006. Kemur fram í kaupsamningnum að aðilar séu kaupendur að 50% hluta hvort. Var kaupverðið 46.850.000 króna og skyldi greiða við undirritun kaupsamningsins 19.850.000 krónur. Auk þess skyldi greiða, sem hluta af kaupverðinu, með neðri sérhæð í tvíbýli við Norðurbraut 26 í Hafnarfirði að andvirði 27.000.000 króna. Tekið var fram í samningnum að veðheimild væri fyrir íbúðarláni frá Glitni á 1. veðrétti fyrir allt að 15.000.000 króna. Var kaupsamningurinn afhentur til þinglýsingar þann 13. júlí 2006. Kemur fram í kaupsamningnum að húsið væri afhent fullbúið að utan og lóð grófjöfnuð. Húsinu skyldi skila rúmlega fokheldu að innan samkvæmt skilalýsingu og að auki yrði búið að einangra húsið að innan og setja rakavörn ásamt stálvír í loft. Vinnurafmagn yrði komið og dregið í innsteyptar lagnir auk þess að allar heimtaugar yrðu komnar. Seljandi skyldi greiða tengigjöld fyrir rafmagn, hita og vatn, en kaupandi skipulagsgjald þegar það yrði innheimt. Þá skyldi seljandi greiða gatnagerðargjöld. Þá átti seljandi að fá eignina að Norðurbraut afhenta eigi síðar en 1. desember 2006. Þá liggur fyrir kaupsamningur dagsettur 12. júlí á milli stefnanda og Byggingarfélagsins X, þar sem stefnandi selur kaupanda fasteign sína að Norðurbraut 26 í Hafnarfirði sem hluta af greiðslu upp í kaup á Fífuvöllum 2 að andvirði 27.000.000 króna. Var sá kaupsamningur afhentur til þinglýsingar þann 13. júlí 2006. Þá liggur fyrir afsal á milli seljanda að Fífuvöllum 2 og aðila þessa máls. Aðilar slitu samvistir þann 1. apríl 2007 eins og fyrr segir.

Þann 15. maí 2007 fór stefnandi þess á leit við Héraðsdóm Reykjaness að dómkvaddur yrði óvilhallur matsmaður. Í matsbeiðni kom fram að matsmaður var beðinn um: 1) Að skoða og meta markaðsvirði húseignarinnar að Fífuvöllum 2, Hafnarfirði. 2) Að afla upplýsinga frá matsþola um sannanlegan kostnað af þeim framkvæmdum sem fram höfðu farið frá því að matsaðilar keyptu húsið. 3) Að afla upplýsinga um hvernig fjármögnun hefði verið háttað á þeim framkvæmdum sem unnar höfðu verið í húsinu. 4) Að reikna út eignamyndun í Fífuvöllum 2 að teknu tilliti til fjárframlags matsbeiðanda, fjárframlags matsþola, lántöku vegna framkvæmdanna og sannanlegs kostnaðar við framkvæmdir í húsinu. Var B-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf hdl. dómkvaddur á dómþingi þann 7. júní 2007 til að gegna starfanum. Matsfundur var haldinn 3. júlí 2007 að Fífuvöllum 2. Á fundinn mætti matsbeiðandi ásamt matsþola en lögmaður matsþola mætti ekki þrátt fyrir boðun en var í símasambandi við matsmann. Matsþoli vék síðan af matsfundi án þess að veita aðgang að hluta hússins. Á matsfundinum kom fram að matsbeiðandi hafði ekki yfir að ráða neinum gögnum sem matsmanni var nauðsynlegt að fá í hendur til að geta svarað matsspurningum nr. 2-4 í beiðninni. Í framhaldi hætti lögmaður matsþola afskiptum af málinu. Með ábyrgðarbréfi 21. ágúst 2007 skoraði matsmaður á matsþola að leggja fram öll nauðsynleg gögn fyrir 30. ágúst svo ljúka mætti matinu sem fyrst. Engin svör bárust frá matsþola svo matsmaður boðaði hann til matsfundar með bréfi dagsettu 6. september sem birt var af stefnuvotti fyrir matsþola. Kemur fram í matinu að matsþoli hafi mætt á skrifstofu matsmanns fyrir boðaðan skiptafund og lýst skoðun sinni á þeirri aðferð að boða til matsfundar með stefnuvotti. Var fyrirhuguðum matsfundi frestað til 20. september 2007 þar sem nýr lögmaður hafði tekið við máli matsþola. Á þeim matsfundi var gert samkomulag um að aðilar og lögmenn þeirra myndu hittast til að yfirfara gögn og/eða tilboð þann 4. október 2007 á skrifstofu lögmanns stefnanda og síðan yrði matsfundur í framhaldi hjá matsmanni þann 8. október kl. 16.00. Fyrir þann fund sendi lögmaður matsþola matsmanni tölvubréf þar sem hann tilkynnti að hann myndi ekki mæta á fundinn þar sem honum höfðu ekki borist nein gögn frá matsþola. Dró matsmaður að ljúka hinu umbeðna mati þar sem lögmaður matsþola hafði gefið ádrátt um að gögnin myndu berast síðar. Í símtali síðar við lögmann matsþola kom fram að lögmaðurinn segði sig frá málinu. Var matið því byggt á þeim upplýsingum sem matsbeiðandi og matsmaður höfðu aflað. Í niðurstöðum matsmanns kemur fram að hann telji markaðsverðmæti húseignarinnar að Fífuvöllum 2 í Hafnarfirði vera 64.000.000 króna. Þá taldi matsmaðurinn að á grundvelli þeirra gagna sem lágu fyrir við matið væri L-kvk-nf eigandi að 74,68% hluta eignarinnar en S-kk-nf 26,32%. Aðra liði matsbeiðninnar gat matsmaður ekki tekið afstöðu til vegna gagnaskorts.

Með beiðni, dagsettri 11. mars 2008, óskaði stefnandi eftir dómkvaðningu tveggja yfirmatsmanna til að: 1) Meta markaðsverð húseignarinnar að Fífuvöllum 2, Hafnarfirði. 2) Afla upplýsinga frá matsþola um sannanlegan kostnað af þeim framkvæmdum sem fram hafa farið frá því matsaðilar keyptu húsið. 3) Afla upplýsinga um hvernig fjármögnun hafi verið háttað á þeim framkvæmdum sem unnar hafi verið í húsinu. 4) Reikna út eignamyndunina í Fífuvöllum 2, að teknu tilliti til fjárframlags matsbeiðanda, fjárframlags matsþola, lántöku vegna framkvæmdanna og sannanlegs kostnaðar við framkvæmdir í húsinu, og sé þar átt við bæði efni og aðkeypta vinnu. Voru þeir D-kk-nf V-kk-nf S. W-kk-nf, hdl. og löggiltur fasteignasali, og R-kk-nf G-kk-nf, viðskiptafræðingur og löggiltur fasteignasali, dómkvaddir þann 31. mars 2008. Haldnir voru þrír matsfundir með aðilum og lögmönnum þeirra. Fyrir dóminum kváðust matsmenn ekki hafa haft undir höndum önnur gögn en undirmat og þau gögn sem höfðu fylgt því. Niðurstöður matsmanna lágu fyrir þann 27. júní 2008 og kemur fram að þeir telji matsverð eignarinnar á undirmatsdegi hafa verið 70.000.000 króna. Þá telji matsmenn að eignarhlutur aðila miðað við uppgefið kostnaðarverð hússins 57.000.000 krónur sé eftirfarandi: L-kvk-nf sé eigandi eignarinnar að 56,14% hluta og S-kk-nf sé eigandi eignarinnar að 43,86% hluta. Þá segir að miðað við niðurstöður matsmanna í lið 1 sé eignarmyndunin alls 13.000.000 kr. sem skiptist þannig að hlutur L-kvk-ef sé 7.300.000 krónur og hlutur S-kk-ef 5.700.000 krónur. Í rökstuðningi segir að matsmenn byggi niðurstöður sínar á skoðunum er þeir framkvæmdu á eigninni og upplýsingum er þeir höfðu undir höndum varðandi verðlag á sambærilegu húsnæði á undirmatsdegi. Í framhaldi var stefna birt lögmanni stefnda þann 25. september 2008 og var málið þingfest þann 1. október 2008. Í forsendum yfirmatsins kemur fram að áhvílandi lán á eigninni að fjárhæð 20.000.000 kr. hafði verið aflýst af eigninni og var yfirmatið því byggt á breyttum forsendum.

Með beiðni dagsettri 4. mars 2009 óskaði stefndi eftir dómkvaðningu matsmanns til þess að meta: 1) Hver sé eignarhlutur matsbeiðanda á móti eignarhlut matsþola sé miðað við fjárframlög aðila og framlag matsbeiðanda til byggingakostnaðar miðað við fyrirliggjandi gögn, a) miðað við undirmatsdag, b) miðað við þann dag sem matsskoðun fer fram. 2) Hver sé eignarhlutur matsbeiðanda á móti eignarhlut matsþola sé miðað við fjárframlög aðila og að matsbeiðandi hafi einn greitt allar byggingaframkvæmdir á eigninni, a) miðað við undirmatsdag og b) miðað við matsdag. 3) Hversu mikið verðmæti eignarinnar hafi aukist frá undirmatsdegi til matsdags, bæði í krónum talið og hlutfallslega. 4). Hversu mikið verðmæti eignarinnar hafi aukist frá undirmatsdegi til matsdags, bæði í krónum talið og hlutfallslega, sé aðeins miðað við framlögð gögn. 5) Hversu mikið verðmæti eignarinnar hafi aukist hlutfallslega og í krónum talið frá lýsingu í kaupsamningi til matsdags annars vegar og til undirmatsdags hins vegar. 6) Hvert sé líklegt markaðsvirði fasteignarinnar á matsdegi. Var G-kk-nf S-x-x. F-kk-nf, hdl. og löggiltur fasteignasali, dómkvaddur af dóminum til að inna verkið af hendi og skilaði hann matsgerð þann 24. september 2009. Kom fram í niðurstöðum hans varðandi spurningu 1a, að eftir að hafa yfirfarið framlagða reikninga frá matsbeiðanda, hafi hann talið að um það bil 14.690.000 krónur stöfuðu frá matsbeiðanda. Hluti þeirra reikninga eða 3.940.000 krónur væri tilkominn vegna framkvæmda og efniskaupa eftir að undirmat B-kk-ef Þ-kk-ef var framkvæmt en hluti þeirra eða 10.750.000 fyrir umrætt undirmat. Eignarhlutur matsbeiðanda hafi því verið 53,125% (53,125% x 57.600.000,- =19.850.000 + 10.750.000 = 30.600.000) á undirmatsdegi og matsþola 46,875% eða (46,875% x 57.600.000,- =27.000.000). Varðandi spurningu 1b, kvað matsmaður að miðað við þann dag er matið fór fram teldi hann að hluti þeirra reikninga sem matsbeiðandi lagði fram vegna efnis og vinnu, sem féllu til eftir að undirmatið var framkvæmt, sýndi fram á að framlag matsbeiðanda hefði aukist um 3.940.000 krónur og væri samtals 14.690.000 krónur og væri því samtals búið að leggja í eignina 61.540.000 krónur. Eignarhlutur matsbeiðanda í kostnaðarverði þann dag er matsskoðun fór fram væri því 56,126% (56,126% x 61.540.000,- = 34.540.00) og eignarhlutur matsþola 43,874% (43,874% x 61.40.000 = 27.000.000). Varðandi spurningu 2a, kvað matsmaður að eignarhluti matsþola væri 42,188% (42,188% x 64.000.000 = 27.000.000) og eignarhlutur matsbeiðanda 57,812% (57,812% x 64.000.000 =37.000.000). Varðandi spurningu 2b, taldi matsmaður að eignarhlutur matsbeiðanda á þeim degi er matsskoðun fór fram hafi verið 50,909% og matsþola 49,091%. Er sú niðurstaða byggð á líklegu söluverði eignarinnar 55.000.000 króna á þeim degi er matið fór fram. Varðandi spurningu 3, telur matsmaður að markaðsverð eignarinnar hafi lækkað um 9.000.000 króna og hlutfall aðila hlutfallslega miðað við það. Varðandi spurningu 4 vísaði matsmaður til sömu forsendna og í svari við spurningu 3, þ.e. að hlutfallsleg lækkun sé því sú að hlutur matsbeiðanda hafi lækkað um 4.781.250 krónur (53,125%) og hlutur matsþola um 4.218.750 krónur (46,875%). Varðandi spurningu 5 og að gefnum forsendum telur matsmaður verðmæti eignarinnar hafa aukist frá kaupsamningsdegi fram að matsdegi um 8.150.000 krónur og væri því hlutfallsleg hækkun matsbeiðanda frá lýsingu í kaupsamningi til matsdags 4.574.269 krónur eða 56,126% og hlutur matsþola 3.757.731 króna eða 43,874%. Matsmaður telur líklegt markaðsverð eignarinnar á matsdegi vera 55.000.000 króna, sbr. svar við spurningu 5.

Eftir sambúðarslit aðila bjuggu þau áfram í eigninni en hvort í sinni íbúðinni en í húsinu hafa verið innréttaðar þrjár íbúðir. Aðila greinir á um hvernig gagnkvæmri framfærslu þeirra hafi verið háttað á sambúðartímanum og verður ekki tekin afstaða til þess við úrlausn þessa máls þar sem engin gögn hafa verið lögð fram því til staðfestingar. Eftir sambúðarslitin virðast aðilar hafa reynt að ná samkomulagi um fjárhagslegt uppgjör en ekki tekist. Aðilar eru ekki sammála um þær samningatilraunir, en stefnandi kveðst ekki hafa átt annarra kosta völ en að fá dómkvadda matsmenn til að meta eignarhlut hennar þar sem ekki hafi náðst samkomulag um eignarhlutföll milli aðila og hún ekki haft aðgang að gögnum vegna framkvæmda við eignina. Eru dómkröfur stefnanda byggðar á niðurstöðum yfirmatsins. Undir rekstri málsins lagði stefndi fram reikninga vegna framkvæmda við húsið. Við aðalmeðferð málsins breytti stefnandi kröfugerð sinni og kvaðst ekki hafa haft tök á því fyrr en eftir að margumbeðnir reikningar hafi komið fram. Þá upplýstist undir rekstri málsins að veðskuld á eigninni að fjárhæð 10.000.000 króna, sem stefnandi taldi vera framlag stefnda til framkvæmda, var óviðkomandi framkvæmdum á eigninni og verður því ekki litið til þess í niðurstöðum þessa máls.

Eru endanlegar dómkröfur stefnanda þær að viðurkennt verði að hann sé eigandi að 46,84% af heildareigninni Fífuvöllum 2, Hafnarfirði, en stefndi 53,16% af heildareigninni. Endanlegar dómkröfur stefnda eru að hann verði með dómi talinn eigandi að 57,75% á móti 42,27% eignarhluta stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Krafa stefnanda um viðurkenningu eignarhlutfalla er á því reist að í upphafi hafi stefnandi greitt kr. 27.000.000 auk 560.226 króna peningaframlags og stefndi kr. 19.850.000 í formi veðláns sem hann tók að upphæð kr. 20.000.000 auk vinnu- og efniskaupa að fjárhæð 11.428.431 króna. Stefnandi byggir stefnukröfur sínar á þeirri meginreglu að við fjárhagslegt uppgjör við slit á óvígðri sambúð hafi það verið meginregla að hvor aðili teljist eiga þau verðmæti sem hann komi með inn í búið. Fyrir liggi að stefnandi hafi átt við upphaf sambúðar fasteign og að hún notaði söluandvirði hennar, kr. 27.000.000, til kaupa á fasteigninni Fífuvellir 2 Hafnarfirði. Kaupverðið hafi að öðru leyti verið fjármagnað með láni, annars vegar kr. 20.000.000 sem stefndi hafi tekið yfir og flutt á eigin fasteign. Málsaðilar séu þinglýstir eigendur að Fífuvöllum 2 að jöfnu hvort um sig fyrir 50% hluta. Framlög hvors aðila í byggingarkostnaði skuli umreiknast til eignarhluta í húsinu. Stefnandi hafi lagt til kaupanna og húsbyggingarinnar andvirði íbúðar sinnar að fjárhæð 27.000.000 króna. Þá hafi stefnandi afhent stefnda reiðufé til greiðslu á reikningum, sem beri að reikna henni til eignaaukningar. Undir rekstri málsins mótmælti stefnandi hluta af framlögðum reikningum sem framlag stefnda auk þess sem hún krafðist þess að endurgreiðsla á virðisaukaskatti af vinnu á byggingarstað skyldi draga af framlagi stefnda.

Stefnandi telur það sem gert hafi verið eftir viðmiðunardag í yfirmati sé óverulegt ef nokkuð og skipti engu máli fyrir þýðingu matsmálsins í rekstri þessa dómsmáls. Það sem um sé að ræða er að lagning gólfflísa á efri hæð hafi verið langt komin. Það athugist að eigin vinna stefnda við bygginguna ef einhver hafi verið komi á móti vinnu stefnanda við að halda heimili með stefnda og ungum syni þeirra. Kvað stefnandi að ekki væri hægt að byggja á undir- eða yfirmati sem stefnandi aflaði áður en málið var höfðað þar sem allar forsendur hafi breyst við framlagningu reikninga af hálfu stefnda undir rekstri málsins. Stefnandi kveður ekki ágreining um forsendur mats G-kk-ef S-x-x. F-kk-ef hdl., þ.e. að framlag aðila sé m.a. byggt sé á framlögðum reikningum. Taldi stefnandi að á vantaði í mati G-kk-ef að hafna að hluta reikningum, sem ekki tilheyrðu byggingunni eða ekki lægi fyrir hvort reikningar tengdust beint byggingarkostnaðinum. Stefnandi fékk gjafsókn með leyfi dómsmálaráðuneytisins, dagsett 29.6.2007, og er málið rekið sem gjafsóknarmál og í samræmi við ákvæði leyfisins er gerð krafa um málskostnað úr hendi stefnda eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefnandi vísar til meginreglna eignarréttar og reglna kröfuréttar. Vísað er til dómafordæma er byggja á tengslum fjárframlaga sambýlisfólks við ákvörðun eignaskiptingar og uppgjörs við slit á fjárfélagi. Kröfur um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr., sbr. 129 gr., einkum 1. tl. e, laga 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda:

Stefndi byggir kröfu sína um 57,73% eignarhlut í fasteigninni að Fífuvöllum 2 á þeirri meginreglu að sambúðaraðilar fá við samvistarslit það sem þeir komu með inn í búið. Stefndi byggir á að hann hafi sýnt fram á að hann hafi að lágmarki lagt kr. 36.873.163,- til eignarinnar. Byggir hann á tuttugu milljóna króna láni sem hann lagði til kaupanna og á framlögðum reikningum um framkvæmdakostnað sem hann lagði í vegna kaupanna og eru merktir sem dskj. nr. 15-39. Ljóst megi vera að sú fjárhæð sem hann greiddi í raun hafi verið mun hærri, enda margir reikningar tapast og ef til vill einhverjir iðnaðarmenn sem ekki hafi gefið út sérstakan reikning.

Framlagðir reikningar eru vegna kaupa á efni eða vinnu af eftirtöldum fyrirtækjum:

1. Streymir – pípulagningarverktakar kr. 760.623,-

2. E-kk-nf Á-kk-nf kr. 2.734.658,-

3. Rafsól kr. 300.363,-

4. RD pípulagnir kr. 2.895.369,-

5. Múrbúðin kr. 366.638,-

6. Húsasmiðjan kr. 532.111,-

7. Reykjafell kr. 316.663,-

8. Opinber gjöld kr. 236.109,-

9. ELKO kr. 271.455,-

10. IKEA kr. 2.157.157,-

11. Ýmsir kr. 654.633,-

12. Rafvörumarkaðurinn kr. 81.183,-

13. EGG kr. 183.330,-

14. Raftækjaverslun Íslands kr. 40.000,-

15. Hringrás kr. 1.418.574,-

16. BM Vallá kr. 188.752,-

17. Rúmfatalager kr. 280.832,-

18. Glóey kr. 33.457,-

19. Rosanaglar – flísalögn kr. 580.000,-

20. Innréttingar og tæki kr. 135.644,-

21. Rafberg kr. 474.272,-

22. Sendibifreiðar kr. 27.100,-

23. Sorphirða kr. 6.391,-

24. BYKO kr. 2.090.875,-

25. ESSO kr. 106.974,-

Samtals kr. 16.873.163,-

Þeir reikningar sem lagðir séu fram séu framlag stefnda til kaupanna auk þess sem hann hafi lagt mikla vinnu í framkvæmdirnar, sem stefnandi hafi ekki komið nálægt, en hún hafi ekki haldið öðru fram hingað til. Stefndi telur því að framlagðir reikningar beri með sér að þeir séu að andvirði kr. 16.873.163. Að teknu tilliti til 20.000.000 króna láns stefnda og 27.000.000 króna framlags stefnanda megi vera ljóst að hlutur stefnda sé að lágmarki 57,73% og krefst hann viðurkenningar á þeim eignarhlut sínum, á móti 42,27% hlut stefnanda.

Stefndi gerir þá kröfu, fallist dómurinn ekki á aðalkröfu hans, að stefnda verði dæmt lægra hlutfall eignarinnar, þó aldrei lægra en helmingshlutfall. Fyrir liggi að stefnandi lagði fram 27.000.000 króna og stefndi 20.000.000 króna í formi láns. Þá liggi fyrir að fasteignin var fokheld við kaup og í matsbeiðni vildi stefnandi miða við að framkvæmdakostnaður hafi verið 10.000.000 króna, sem sé langt undir raunvirði. Þrátt fyrir að litið yrði svo á að stefndi hafi aðeins lagt 10.000.000 króna til framkvæmdanna sé eignarhlutur hans engu að síður hærri en stefnanda. Þannig sé ekki með nokkru móti hægt að fallast á dómkröfur stefnanda en þrautavarakrafa er gerð um sýknu, þannig að miðað verði við þinglýstan eignarhlut aðila sem byggi á sömu rökum.

Þá kveður stefndi að hvorki sé hægt að styðjast við undir- né yfirmat í málinu þar sem þau byggi á röngum forsendum, bæði hvað varðar framlag stefnda til framkvæmdakostnaðar og varðandi áhvílandi lán og framlag til kaupanna. Þá sé ekki unnt að miða við markaðsverðmæti matsmanna þar sem aðstæður hafi breyst. Þá sé yfirmatið gallað að því leyti að sett er inn ný matsspurning þar sem matsmönnum sé gefin sú forsenda að framkvæmdakostnaður stefnda hafi verið 10.000.000 króna og matsspurning nr. 2 sé ný spurning, sem ekki komi fram í undirmati.

Þá kveður stefndi stefnanda byggja aðalkröfu sína á því að aðilar hafi sameiginlega tekið lán að andvirði 10.000.000 króna 29. janúar 2007, og varið því láni til framkvæmda á eigninni. Þessi fullyrðing stefnanda eigi ekki við nein rök að styðjast, enda umrætt lán algerlega óviðkomandi framkvæmdum og kaupum á fasteigninni að Fífuvöllum 2. Lánið hafi hvílt á fasteign í eigu stefnda en hann hafi flutt lánið yfir á Fífuvellina.

Þá telur stefndi varakröfu stefnanda ekki dómhæfa svo óljós sé hún og ekki verði séð á hvaða gögnum hún byggi. Þá byggi hún á markaðsverði eignarinnar á undirmatsdegi en ljóst megi vera að markaðsverð eignarinnar hefur hrapað síðan þá. Ekki sé unnt að miða við krónuhlut í málum sem þessum.

Kröfu um endurgreiðslu hluta rekstrarkostnaðar byggir stefndi á sömu sjónarmiðum og varðandi aðalkröfu. Sambúðaraðilar eigi það sem þeir komu með í búið og við uppgjör ber að taka tillit til þess hvað hvort þeirra lagði fram til eignamyndunar á fasteigninni og til reksturs á henni. Varðandi rekstrarkostnað sem féll til eftir samvistarslit, varð stefndi að greiða hann, enda óljóst um eignarhlutdeild hvors aðila. Kostnaðinn greiddi hann þó með fyrirvara um endurkröfu á hendur stefnanda, sem beri að greiða rekstur á eigninni þar til sameign aðila sé lokið, í samræmi við tildæmdan eignarhlut sinn.

Sá kostnaður sem stefndi krefst greiðslu á í samræmi við eignahlutdeild er eftirtalinn:

Hitaveita Suðurnesja 29.2.2008 4.191 kr.

Hitaveita Suðurnesja 23.1.2008 4.357 kr.

TM brunatrygging Fífuvellir 10.8.2006 33.731 kr.

Fasteignagjöld 2007 1.1.2007 235.523 kr.

Orkuveita Rvk. 5.1.2007 17.781 kr.

Orkuveita Rvk. 5.2.2007 8.891 kr.

Orkuveita Rvk. 5.3.2007 8.074 kr.

Orkuveita Rvk. 5.4.2007 8.361 kr.

Orkuveita Rvk. 5.5.2007 8.128 kr.

Orkuveita Rvk. 5.6.2007 8.361 kr.

Orkuveita Rvk. 5.7.2007 8.577 kr.

Orkuveita Rvk. 7.7.2008 21.210 kr.

Orkuveita Rvk. júlí-nóv 5.11.2007 55.857 kr.

Orkuveita Rvk. 5.12.2007 8.128 kr.

Fasteignagjöld 2008 1.1.2008 348.802 kr.

Samtals 779.972 kr.

Við fjárhagslegt uppgjör aðila vegna fasteignarinnar að Fífuvöllum 2 sé skylda að taka tillit til rekstrarkostnaðar og deila honum milli aðila í dæmdum eignarhlutföllum. Stefndi geri þó fyrirvara um að rekstrarkostnaður kunni að vera hærri og áskilur sér rétt til að krefjast endurgreiðslu vegna frekari rekstrarkostnaðar.

Stefndi byggir á óskráðum meginreglum hjúskaparréttar, eignarréttar og kröfu- samningaréttar um slit á sambúð, einkum þeirri reglu að aðili fái það sem hann lagði í búið. Málskostnaðarkrafa er byggð á 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og krafa um virðisaukaskatt byggð á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1987 og skaðleysisreglu.

Forsendur og niðurstöður.

Mál þetta var dómtekið að málflutningi loknum þann 7. desember sl. Undir rekstri málsins lagði stefnandi fram skriflegar athugasemdir við einstaka reikninga er stefndi hafði lagt fram vegna framkvæmda á húseigninni, sbr. dskj. nr. 57. Þá lagði stefnandi fram við upphaf aðalmeðferðar skriflegar athugasemdir við einstaka reikninga, málflutningi sínum til hægðarauka. Var því ekki mótmælt af hálfu stefnda. Við aðalmeðferð málsins kom fram að lán að fjárhæð 10.000.000 króna áhvílandi á Fífuvöllum 2, var óviðkomandi byggingarkostnaði hússins og hafði verið flutt yfir á aðra fasteign stefnda. Verður því ekki fjallað um það frekar við úrlausn þessa máls.

Fyrir dóminn komu D-x-x V-kk-nf S. W-kk-nf hdl. og R-kk-nf G-kk-nf og staðfestu yfirmat sitt frá júní 2008 í málinu M-14/2008. Aðspurðir kváðu bæði D-x-x og R-kk-nf að fasteign eins og Fífuvelli 2, vera illseljanlega í dag og því hæpið að söluverð það sem komi fram í yfirmati hans standast í dag. Taldi R-kk-nf að lækkun á fasteignamarkaði hafi orðið um 30% frá þeim tíma er yfirmatið fór fram, þ.e. frá undirmatsdegi. Kom fram hjá D-x-x og R-kk-þgf að þeir hefðu ekki haft annað undir höndum við yfirmatið en þau gögn er lögð höfðu verið fram við undirmatið. Þá kom G-kk-nf S-x-x. F-kk-nf hdl. einnig fyrir dóminn og staðfesti matsgerð sína. G-kk-nf kvaðst fyrir dóminum hafa, við mat sitt, hafnað hluta af framlögðum reikningum stefnda þar sem fjárhæðir hefðu ekki verið tengdar fasteigninni beint, eins og t.d. verkfærakaup. Þá kvað hann stefnanda hafa haft uppi mótmæli við reikningum frá stefnda á matsfundi.

Um flesta framlagða reikninga er ekki ágreiningur um að stefndi hafi greitt. Stefnandi mótmælti undir rekstri málsins nokkrum reikningum auk þess sem hluta þeirra var mótmælt við aðalmeðferð málsins. Kvað stefndi þau mótmæli of seint fram komin. Tekur dómurinn ekki undir þá málsástæðu stefnda þar sem stefnandi sá umrædda reikninga ekki fyrr en við framlagningu greinargerðar stefnda. Stefndi gerir kröfu um að reikningar að fjárhæð 16.873.163 krónur verði metnir honum til eignaraukningar í fasteigninni Fífuvöllum 2, Hafnarfirði auk 20.000.000 króna láns, er hann tók til greiðslu á fyrstu samningsgreiðslu samkvæmt kaupsamningi að Fífuvöllum 2. Við skoðun á reikningunum verður að teknu tilliti til mótmæla stefnanda að meta hvern reikning fyrir sig en stefndi lagði fram mikinn fjölda reikninga. Að mati dómsins verður að taka mótmæli stefnanda til greina varðandi eftirfarandi reikninga:

Reikningar frá Agli Árnasyni hf. Reikning dagsettan 11. janúar 2006 að fjárhæð 3.072 krónur. Er sá reikningur dagsettur hálfu ári áður en aðilar festu kaup á Fífuvöllum 2. Verður honum því hafnað. Reikningur að fjárhæð 100.663 krónur frá 12.12.2006, en eingöngu koma fram upplýsingar um reikninginn á greiðsluseðli en reikningurinn ekki lagður fram. Í útreikningi stefnda er gerð krafa um greiðslu á 175.253 krónum. Er byggt á pöntunarseðli og ekki annað að sjá en að sömu vörur séu tilgreindar á öðrum reikningi. Verður því að hafna þessari fjárhæð. Hefur stefndi sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 2.455.670 krónur frá Agli Árnasyni hf. stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar frá Rafsól: Gerð er krafa um 6.300 krónur frá 12.10. 2006 samkvæmt yfirliti stefnda. Ekki er að finna þann reikning í gögnum málsins og ber því að hafna þeirri fjárhæð. Stefnandi mótmælti fjórum reikningum frá Rafsól þar sem eingöngu er um staðgreiðsluviðskipti að ræða og engin tilgreining í verkefni. Ekki er annað að sjá, þrátt fyrir að um staðgreiðsluviðskipti sé að ræða, en að um úttektir á rafmagnsefni sé að ræða á byggingartíma Fífuvalla 2 og þykir ekki óvarlegt að taka þá reikninga til greina. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 294.063 krónur frá Rafsól stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar frá RD pípulögnum ehf. Í yfirliti stefnda er reikningur nr. 100157 að fjárhæð 625.791 króna tvítalinn og verður því að hafna þeirri fjárhæð. Þá er reikningur nr. 100162 að fjárhæð 41.735, dagsettur 6. september 2006, einnig tvítalinn. Reikningur að fjárhæð 69.945, dagsettur 21. mars 2008, svo og reikningur nr. 100457 að fjárhæð 41.520 krónur eru einnig tvítaldir í kröfufjárhæð stefnda. Ber því að hafna þessum fjárhæðum. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 2.116.378 krónur frá RD pípulögnum ehf. stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar frá Múrbúðinni ehf. Í yfirliti stefnda er gerð krafa um greiðslu reiknings að fjárhæð 16.494 krónur. Er þar um að ræða kaup á borvél og flísasög. Þá er gerð krafa um greiðslu að fjárhæð 8.050 krónur, frá 27. mars 2007. Eru þar meðtalin kaup á borvél að fjárhæð 3.998 krónur. Þá er reikningur frá 15. maí 2008, nr. 119349, að fjárhæð 3.181 króna vegna kaupa á borvél, heimilisverkfærum og verkfærasetti. Ber að hafna þessum fjárhæðum. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 342.965 krónur frá Músbúðinni ehf. stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar frá Húsasmiðjunni hf. Stefndi lagði fram reikning nr. 57032102, dagsettur 29. júlí 2006, að fjárhæð 21.043 krónur. Er þar m.a. kaup á sláttuorfi að fjárhæð 11.696 krónur. Þá er reikningur að fjárhæð 2.185 krónur frá 13. desember 2006 tvítalinn. Verður að hafna þessum fjárhæðum. Stefnandi hélt því fram að hún hafi afhent stefnda reiðufé til að taka út vörur í Húsasmiðjunni að fjárhæð 302.932 krónur. Byggði hún á því að reikningurinn væri stílaður á hana og það hefði átt að vera hennar framlag til byggingarinnar. Samkvæmt greiðslunótu sem fylgir reikningnum verður ekki annað ráðið en að stefndi hafi greitt umræddan reikning. Verður því að hafna kröfu stefnanda um að sú fjárhæð verði metin henni til eignarmyndunar. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 518.230 krónur frá Húsasmiðjunni hf. stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar vegna opinberra gjalda. Stefndi gerir kröfu um að reikningar að fjárhæð 236.109 krónur verði metnir honum til eignaaukningar. Stefndi gerir kröfu um að reikningur dagsettur 27. október 2005 vegna lóðarumsóknar að fjárhæð 1.000 krónur verði samþykktur. Ekki hefur verið sýnt fram á að sá reikningur tengist kaupum á Fífuvöllum 2. Þá er reikningur frá Fasteignamati ríkisins dagsettur 10. júlí 2006 að fjárhæð 11.025 krónur. Er reikningurinn tilheyrandi Lindarbergi 64, Hafnarfirði. Þá er þinglýsingakostnaður að fjárhæð 1.350 krónur ekki talinn vera hluti byggingakostnaðar eins og stefndi gerir kröfu um. Stefndi gerir kröfu um að greiðsla þing- og sveitasjóðsgjalda, að fjárhæð 61.964 krónur, verði metin honum til eignaaukningar. Verður að hafna þeirri kröfu. Auk þess krefst stefndi að honum verði metið til eignaaukningar 77.885 krónur vegna hluta skipulagsgjalda. Stefnandi hélt því fram að hún hefði afhent stefnda reiðufé til að greiða hennar hluta af skipulagsgjaldinu. Samkvæmt kvittun frá 2. apríl 2007 eru þau gjöld greidd með peningum og kvittunin stíluð á stefnanda. Gegn mótmælum stefnanda hefur stefndi ekki sýnt fram á að hann hafi greitt þá fjárhæð. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 82.885 krónur í þessum lið stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar frá IKEA. Fyrir liggur mikill fjöldi reikninga frá IKEA en aðilar eru sammála um að innréttingar hafi verið keyptar þar. Hefur stefnandi mótmælt fjölda þeirra, m.a. á þeirri forsendu að um lausa skápa sé að ræða en ekki veggfastar innréttingar. Þar sem á greiðsluseðlum má sjá að um lausar skápaeiningar er að ræða, verður ekki annað ráðið en að um innréttingar í húsið sé að ræða, en alkunna er að IKEA selur staðlaðar einingar til samsetningar í eldhús- og baðinnréttingar. Verður krafa stefnda því tekin til greina varðandi þessar fjárhæðir nema kvittanir gefi annað í skyn. Er þar að telja reikning frá 8. janúar 2007 að fjárhæð 4.730 krónur en fram kemur á kvittun að um sé að ræða fatastand, dyramottu, herðatré og hnífapör. Kvittun að fjárhæð 1.700 krónur, en um er að ræða lok og plastbox. Kvittun að fjárhæð 9.765 krónur en fram kemur að um er að ræða húsgögn, reikning að fjárhæð 11.188 krónur, húsgögn, hluta kvittunar að fjárhæð 3.000 vegna húsgagna, kvittun að fjárhæð 20.720 vegna húsgagna og smávöru, kvittun að fjárhæð 37.127 krónur vegna húsgagna og smávara, kvittun að fjárhæð 119.800 krónur vegna Remling DWH uppþvottavélar og kvittun að fjárhæð 18.700 krónur vegna húsgagna og skóskáps. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 1.930.427 krónur frá IKEA stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Ýmsir reikningar. Samkvæmt reikningi nr. 56520 frá Haga ehf., að fjárhæð 105.755 krónur, er meðal annars kaup á borvél og steinborum að fjárhæð 41.166 krónur en að teknu tilliti til 10% afsláttar 37.049 krónur. Þá gerir stefndi kröfu um að 146.222 krónur vegna tilboðs frá Eico ehf. í gervihnattabúnað og tilheyrandi hluti, verði metið honum til eignaaukningar. Engin gögn eru í málinu sem sýna að umræddir hlutir hafi verið keyptir né að þeir séu hluti af fasteigninni. Verður því að hafna þeirri fjárhæð. Reikningur að fjárhæð 3.000 krónur frá Verkfærasölunni, dagsettur 13. mars 2007, er vegna verkfærakaupa. Ber því að hafna honum. Reikningur frá Europris, dagsettur 18. mars 2007, að fjárhæð 13.630 krónur er vegna verkfærakaupa og ber að hafna honum. Reikningur frá Skaftfelli ehf., að fjárhæð 123.659 krónur, er vegna reykskynjara o.fl. og ber að hafna honum og reikningur frá Gæðalögnum ehf., nr. 100074 frá 9. mars 2008 að fjárhæð 90.000 krónur, er vegna óskilgreindar vinnu, aksturs og vara frá Byko og Fjöltækni. Engin frekari gögn fylgja málinu reikningi þessum til skýringar. Ber því að hafna honum. Hefur stefndi því sýnt fram á að ýmsir reikningar að fjárhæð 241.073 krónur stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningur frá Rafvörumarkaðnum ehf. Stefnandi mótmælir framlögðum strimlum þar sem reikningar fylgja ekki. Á tilgreindum strimlum kemur fram hvaða vöru er verið að kaupa og verður að telja að þeir séu ígildi reikninga. Að öðru leyti samþykkir stefnandi framlagða reikninga frá þessum aðila. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 81.183 krónur frá Rafvörumarkaðinum ehf. stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Stefnandi mótmælir reikningum frá versluninni EGG, þ.e. reikningi stílaðan á M-kk-þf J-kk-þf að fjárhæð 27.897 krónur. Verða þau mótmæli tekin til greina. Þá mótmælir hún greiðsluseðli með greiðslukorti að fjárhæð 1.990 krónur þar sem ekki kemur fram hver varan er eða kaupandi. Verða þessi mótmæli tekin til greina. Reikningur að fjárhæð 105.525 krónur er stílaður á stefnda vegna vöruúttektar. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 153.443 krónur frá EGG stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Stefnandi mótmælir hluta af reikningum frá Glóey ehf. Á reikningi dags. 20. febrúar 2007 sé stækkunargler að fjárhæð 1.193 krónur. Greiðsluseðill frá 29. mars 2007 og frá 11. apríl 2007, að fjárhæð 1.980 krónur, séu ófullnægjandi skjöl og því beri að hafna þeim. Þá sé á reikningi frá 14. maí 2007, að fjárhæð 18.698 krónur, tiltekið „ýmislegt“ að fjárhæð 5.997 krónur og 11.970 krónur. Samkvæmt þessum gögnum verður ekki ráðið að umræddar fjárhæðir tilheyri byggingarkostnaði hússins. Gegn mótmælum stefnanda verður því að hafna þeim. Hefur stefndi því sýnt fram á að reikningar að fjárhæð 12.317 krónur frá Glóey ehf. stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar.

Reikningar frá BYKO hf. Stefndi lagði fram hreyfingalista vegna viðskipta hans hjá BYKO frá 1. janúar 2006 til 7. september 2007 og gerði kröfu um að 2.090.875 krónur verði metnar honum sem framlag hans til byggingarkostnaðar að Fífuvöllum 2. Er sú fjárhæð niðurstaða hreyfingalista frá ofangreindu tímabili. Hefur þá ekki verið tekið tillit til afslátta né vara sem voru innlagðar eða skilað. Þá lagði stefndi fram reikninga, yfirlitinu til stuðnings, auk reikninga eftir að undirmat fór fram. Gerði stefnandi skriflegar athugasemdir við framlagða reikninga og verður tekið tillit til þess en óþarfi er að telja upp alla þá reikninga sem athugasemdir eru gerðar við. Utan neðangreindra athugasemda við einstaka reikninga eru mótbárur stefnanda ekki teknar til greina, annaðhvort þar sem þær eru ósannaðar eða eiga ekki við rök að styðjast. Við skoðun á reikningum á árinu 2006 kemur í ljós að reikningur nr. 995204 að fjárhæð 19.872 krónur er dagsettur 15. febrúar 2006 og tilheyrir því ekki byggingarkostnaði við Fífuvelli 2. Reikningur nr. 942061 að fjárhæð 23.324 krónur er inneignarnóta, reikningar nr. 621900, 619976, 1089655, 00001, 1083786 og 1084746 eru ýmist vegna kaupa á sælgæti eða ekki á reikningsyfirliti. Verður að hafna reikningum sem ekki eru vegna byggingarkostnaðar. Framlagðir reikningar sem ekki koma fram á reikningsyfirliti en eru greiddir með greiðslukorti stefnda og bera með sér að þeir séu vegna framkvæmda að Fífuvöllum 2, ber því að samþykkja sem byggingarkostnað hússins. Vegna ársins 2006 eru reikningar að teknu tilliti til afsláttarreiknings í lok desember að fjárhæð 16.441 króna samkvæmt yfirliti og vörum sem hefur verið skilað, samtals að fjárhæð 951.467 krónur. Fyrir árið 2007 lagði stefndi fram reikninga að fjárhæð 547.978 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til þeirra reikninga sem voru bakfærðir skv. reikningsyfirliti, afsláttareikninga og úttekta sem ekki tilheyrðu byggingarkostnaði, s.s. sælgæti. Á árinu 2008 hefur stefndi lagt út fyrir 266.756 kr. hjá BYKO vegna efnisúttektar. Hefur þá verið tekið tillit til kreditreikninga og fyrir árið 2009 lagði stefndi fram reikninga að fjárhæð 47.007 krónur vegna byggingarkostnaðar. Samtals eru reikningar frá BYKO sem heyra til byggingarkostnaði og stafa frá stefnda því að fjárhæð 1.513.208 krónur.

Stefnandi hefur samþykkt framlagða reikninga frá Streymi-pípulagningarverktökum að fjárhæð 760.623 krónur, reikninga frá Reykjafelli ehf. að fjárhæð 316.663 krónur, reikninga frá ELKO að fjárhæð 271.455 krónur, reikninga frá Raftækjaverslun Íslands að fjárhæð 40.000 krónur, reikninga frá Hringráð ehf. að fjárhæð 1.418.574 krónur, reikninga frá BM-Vallá að fjárhæð 188.752 krónur, reikninga frá Rosanöglum- flísalögn ehf., að fjárhæð 580.000 krónur, reikninga frá Innréttingum og tækjum ehf. að fjárhæð 135.644 krónur, reikninga frá Rafberg að fjárhæð 474.272 krónur, reikninga frá Gámaþjónustunni og Sorpu að fjárhæð 6.391 króna og reikninga vegna sendibílakostnaðar að fjárhæð 27.100 krónur. Ber því að taka þær fjárhæðir til greina, sem framlag stefnda.

Stefnandi mótmælti reikningum frá ESSO að fjárhæð 106.974 krónur og ber að taka þau mótmæli til greina. Kvittanir frá Rúmfatalagernum að fjárhæð 280.832 krónur eru vegna hillusamstæðna, hornsófa og rimlagardína. Gegn mótmælum stefnanda verður ekki litið á að um byggingarkostnað sé að ræða og verður því að hafna þeirri fjárhæð.

Samtals nema því fjárhæðir sem stefndi hefur sýnt fram á að stafi frá honum vegna byggingarkostnaðar við Fífuvelli 2, Hafnarfirði, 13.961.316 krónum en óumdeilt er að stefndi lagði fram vinnu og efni til byggingarinnar eftir að undirmat fór fram. Þá liggur fyrir að stefndi lagði fram 19.850.000 krónur við undirritun samnings þann 12. júlí 2006. Þá lagði stefnandi fram 27.000.000 króna við undirritun kaupsamnings til kaupa á Fífuvöllum 2 auk þess að leggja fram 77.885 krónur vegna skipulagsgjalda eða samtals 27.077.885 krónur. Samtals hefur stefndi því lagt fram 33.811.316 krónur en stefnandi 27.077.885 krónur. Eins og málið liggur fyrir, er útilokað að áætla eignarhluta aðila út frá áætluðu söluverði eignarinnar, en eins og kom fram hjá matsmönnum hefur fasteignin lækkað verulega í verði frá undirmatsdegi og óvíst hvert söluverð hennar er í dag. Verður því eingöngu hægt að meta framlag aðila miðað við raunkostnað. Miðað við fjárframlag aðila er raunkostnaður byggingarinnar 60.889.201 króna. Hefur þá ekki verið tekið tillit til greiðslu virðisaukaskatts af vinnu á byggingarstað.

Stefnandi gerir kröfu um að framlag stefnda verði lækkað sem nemi rétti hans til að fá virðisaukaskatt endurgreiddan, sbr. reglugerð nr. 499/1990 um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna við íbúðarhúsnæði. Samkvæmt framlögðum reikningum frá Streymi ehf. var kostnaður við vinnu við pípulagnir að Fífuvöllum samtals 528.500 krónur og greiddur virðisaukaskattur samtals 129.483 krónur. Vinna skv. reikningum nr. 100473, 100457, 100157, 100162, 100365, 100367, 100366, 100360, 100362, 100363, 100361 og 100364 við pípulagnir samtals 1.051.902 krónur. Greiddur virðisaukaskattur vegna þeirrar fjárhæðar var 257.716 krónur. Vinna hjá Rosalögnum ehf. var samtals 580.000 krónur. Þar af var greiddur virðisaukaskattur 114.144 krónur. Vinna samkvæmt reikningum frá Rafberg ehf. við raflagnir var samtals 474.272 krónur. Þar af var greiddur virðisaukaskattur samtals 93.331 króna. Samtals er greiddur virðisaukaskattur af vinnu 594.674 krónur. Samkvæmt 3. gr. ofangreindrar reglugerðar tekur endurgreiðsla virðisaukaskatts til allrar vinnu sem unnin er á byggingarstað. Er endurgreiðslan á virðisaukaskatti 60% af greiddum skatti. Stefndi hélt því fram að hann hefði ekki sótt um eða fengið endurgreiðslu virðisaukaskatts og lagði því til staðfestu fram yfirlýsingu frá 28. janúar 2009. Stefndi kvað þó aðspurður hvort hann ætlaði sér að sækja um endurgreiðslu, ekki þiggja bætur, en kvaðst þó ekki vita hvað hann „gerði á morgun“. Ljóst er að endurgreiðslu á virðisaukaskatti geta allir sótt um er greiða gegn löglega gerðum reikningum, fyrir vinnu á byggingarstað. Það hefur stefndi gert og á því þennan rétt, hvort sem honum hugnast að nýta hann eða ekki. Verður hann að bera hallann af því, enda eru þeir reikningar fyrir vinnu sem lagðir voru fram í málinu, stílaðir á stefnda. Er sá virðisaukaskattur sem stefndi á rétt til 356.804 krónur. Að teknu tilliti til þessa er heildarframlag stefnda til byggingarkostnaðar því 33.454.512 krónur. Er því endanlegur byggingarkostnaður 60.532.397 krónur.

Samkvæmt þessu er niðurstaða dómsins sú að viðurkennt er að eignarhlutdeild stefnanda í hinni umstefndu fasteign sé 44,73% og stefnda 55,27%

Stefndi gerir kröfu í greinargerð sinni að stefnanda verði gert að greiða honum hlutfall stefnanda í rekstrarkostnaði eignarinnar á byggingarstigi og eftir að aðilar slitu samvistir. Stefnandi mótmælir þeirri kröfu stefnda. Fram skal tekið að þá fyrst er fengin er endanleg dómsúrlausn um eignarhlutföll aðila í fasteigninni getur komið til uppgjörs vegna greiðslna á útgjöldum vegna hennar að teknu tilliti til afnota eftir sambúðarslitin. Fram kom að báðir aðilar bjuggu í eigninni eftir sambúðarslit en ekki hefur verið sýnt fram á hvaða íbúð umkrafðir reikningar tilheyrðu eða hvorum aðila þrátt fyrir að stefndi teljist hafa greitt þá. Er þessi krafa stefnda svo vanreifuð að vísa ber henni frá dómi.

Málskostnaðarkrafan.

Báðir aðilar fengu gjafsókn í máli þessu og hafa gert kröfu um greiðslu málskostnaðar úr hendi gagnaðila eins og ekki sé um gjafsóknarmál að ræða. Við aðalmeðferð málsins lagði stefnandi fram málskostnaðaryfirlit þar sem fram kemur að vinna við rekstur málsins sé 2.200.000 krónur, virðisaukaskattur 561.000 krónur og útlagður matskostnaður 839.114 krónur. Fram hefur komið að umræddur matskostnaður hefur þegar verið greiddur stefnanda úr ríkissjóði. Stefndi lagði fram við aðalmeðferð málsins málskostnaðarreikning fyrir vinnu að fjárhæð 1.850.875 krónur auk virðisaukaskatts, 471.973 krónur. Þá er útlagður kostnaður stefnda m.a. vegna matsgerðar 490.892 krónur.

Stefndi mótmælti málskostnaðarkröfu stefnanda sem allt of hárri þar sem m.a. væri verið að krefja fyrir vinnu við matsbeiðnir og matsmál sem ekki hefði verið unnt að notast við undir rekstri málsins. Stefnandi kvaðst hins vegar ítrekað hafa reynt að fá gögn frá stefnda til að geta gengið frá uppgjöri við hann en ekki fengið. Því hefði hún ekki átt annarra kosta völ en að afla sönnunargagna með dómkvaðningu matsmanna. Í kaflanum málsatvik, er rakin aðkoma stefnda í þeim matsmálum sem ágreiningur er um. Verður að taka undir þau sjónarmið stefnanda að dómkvaðning matsmanna hafi verið nauðsynleg til að byggja málsókn hennar á og með því, sýna fram á eignarhlut hennar í fasteigninni þar sem fyrir lá að þinglýst hlutföll voru ekki í samræmi við það framlag sem hún taldi stefnda hafa lagt fram til byggingarinnar. Verður því stefndi að bera hallan af því að hafa ekki orðið að fyrirmælum undirmatsmanns að leggja fram þau gögn er krafið var um fyrr en undir rekstri málsins og verður því dæmdur til að greiða þann kostnað. Að öðru leyti og með hliðsjón af niðurstöðu málsins þykir rétt að málskostnaður falli niður en málskostnaður verði að öðru leyti greiddur úr ríkissjóði eins og í dómsorði segir.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan. Dómsuppkvaðning dróst fram yfir lögbundinn frest en dómari og lögmenn málsaðila töldu endurflutning óþarfan.

D ó m s o r ð;

Viðurkennt er að eignarhlutdeild stefnanda, L-kvk-ef B-kvk-ef, í fasteigninni að Fífuvöllum 2, Hafnarfirði sé 44,73% og eignarhlutdeild stefnda S-kk-ef S-kk-ef 55,27%.

Kröfu stefnda um endurgreiðslu úr hendi stefnanda á rekstrarkostnaði er vísað frá dómi.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda skal greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar 2.761.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Gjafsóknarkostnaður stefnda skal greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 2.322.848 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Stefndi, S-kk-nf S-kk-nf, greiði 839.114 krónur í málskostnað til ríkissjóðs.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 7.1. 2011.