S-323/2019

Dómur

Mál þetta, sem var dómtekið 15. janúar sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dagsettri 24. október 2019, á hendur X, „fyrir líkamsmeiðingar af gáleysi, og umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 7. febrúar 2019, ekið bifreiðinni KB[...], austur Hringveg í Þingeyjarsveit, á eftir vöruflutningabifreið með eftirvagn og fært bifreið sína yfir á rangan vegarhelming í þeim tilgangi að reyna að aka fram úr vagnlestinni, án nægilegra aðgæslu og án þess að gæta nægilega að því að akreinin á móti væri án umferðar á nægilega löngum kafla, en ákærði sá lítið sem ekkert fram með vagnlestinni vegna snjófoks frá henni, með þeim afleiðingum að hann ók á bifreiðina DH[...], sem ekið var norðvestur veginn og hafði verið að mæta vagnlestinni skömmu áður en slysið varð, með þeim afleiðingum að ökumaður DH[...] og farþegi í bifreið hans slösuðust og ákærði slasaðist mjög mikið sjálfur.

Ökumaður DH[...], A, hlaut brotasprungu í efri hluta bringubeins og brot á framhluta 5. lendhryggjarbols og farþegi í bifreið ákærða og eiginkona hans B, hlaut opið beinbrot á vinstra upphandlegg og miklar innvortis blæðingar í brjóstholi.

Telst þetta varða við 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 14. gr., alið, 2. mgr. 20. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. nefndra umferðarlaga, með síðari breytingum.“

Af hálfu ákærða er krafist sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa.

I

Klukkan 15:21 fimmtudaginn 7. febrúar 2019 barst lögreglu tilkynning um umferðarslys á þeim stað er í ákæru greinir. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var bifreiðin KB[...] utan vegar suðvestan við veginn og vísaði til norðurs. Bifreiðin DH[...] var utan vegar norðaustan vegar og vísaði til suðvesturs. Segir að þegar lögreglumenn komu á vettvang hafi engin úrkoma verið, skyggni gott en snjóþekja og hálka á vegi. Vegurinn þarna sé beinn og tiltölulega breiður og útsýni þar af leiðandi gott. Þegar lögreglan hafi komið á vettvang hafi ökumaður bifreiðarinnar DH[...], A, og farþegi hans í framsæti, C, verið komin inn í aðra bifreið. Farþegi bifreiðarinnar KB[...], B, hafi einnig verið komin út en ökumaður þeirrar bifreiðar, ákærði, hafi hins vegar verið fastur og beita þurfti klippum til að ná honum úr bifreiðinni. Ákærði hafi verið heldur kvalinn en upplýst um nafn og kennitölu. Ekki hafi verið unnt að ræða við hann að öðru leyti þar sem hann hafi ekki verið nægilega vel áttaður á stað og stund. Rætt hafi verið við farþega bifreiðarinnar KB[...] og ökumann bifreiðarinnar DH[...] og farþega hans í sjúkrabifreið. Öll voru þau flutt á Sjúkrahúsið á Akureyri til aðhlynningar.

Rannsóknarlögreglumenn komu á staðinn í kjölfarið til að rannsaka vettvang. Fljótt eftir komu þeirra fór að snjóa og torveldaði það rannsókn málsins.

Tekin var skýrsla af vitnunum B og C á Sjúkrahúsinu á Akureyri daginn eftir slysið. Skýrslutaka af ákærða fór fram þann 20. febrúar 2019 á Sjúkrahúsinu á Akureyri og af A þann 21. febrúar 2019.

II

Ákærði kvaðst hafa verið á leið austur og ekið Víkurskarðið. Þegar hann hafi komið að gatnamótum við Vaðlaheiðargöng hafi hann lent á eftir flutningabifreið. Um hafi verið að ræða gamlan flutningabíl með stutta kerru og mikið kóf hafi þyrlast upp frá honum. Flutningabifreiðin hafi verið á lítilli ferð og sjálfur hafi hann verið að keyra á um 70 kílómetra hraða. Veður hafi verið ágætt en mikið kóf af flutningabílnum. Hann hafi reynt nokkrum sinnum að taka fram úr en það hafi ekki verið hægt vegna kófs, skyggni hafi verið slæmt og hann hafi því hætt við framúrakstur. Ákærði kvaðst ekki vera viss um hversu langt hann hafi verið frá flutningabifreiðinni, mögulega átta til tíu bíllengdir. Hann hafi ekið varlega miðað við aðstæður, dagsformið hafi verið gott og hann hafi verið úthvíldur. Síðasta sem hann myndi væri að flutningabifreiðin hafi farið utan í ruðning með þeim afleiðingum að hann hafi blindast og ekki séð bifreiðina sem kom á móti. Ákærði kvaðst hafa ekið á réttum vegarhelmingi en ekki vita með vissu á hvorum vegarhelmingi slysið hafi átt sér stað. Hann hafi ekki verið að reyna framúrakstur á þeim tímapunkti. Ákærði kvaðst telja að flutningabílstjórinn hafi ekið áfram. Ákærði kvaðst hafa slasast mikið, þindin hafi sprungið, mjaðmagrindin brotnað og kúlan hafi gengið út. Hann hafi farið í eina aðgerð vegna áverka. Lögregluskýrslan hafi verið tekin töluvert seinna þegar hann hafi verið á leiðinni heim af sjúkrahúsinu en ákærði kvaðst hvorki muna eftir skýrslutökunni né ferðinni heim. Hann kvaðst muna eftir að hafa séð lögreglumann en ekki meira. Aðspurður kvaðst hann ekki vita hvort honum hafi verið gefin sterk verkjalyf fyrir skýrslutökuna.

Vitnið B var farþegi í bifreiðinni KB[...] sem eiginmaður hennar ók. Vitnið kvað þau hafa ekið á eftir hvítri bifreið, einhverskonar sendi eða flutningabifreið. Eiginmaður hennar sé varkár bílstjóri en hún sé bílhrædd og hafi fylgst vel með akstrinum eins og hún geri ávallt. Erfitt hafi verið að aka á eftir flutningabifreiðinni sem hafi verið hvít, snjór og klaki verið yfir ljósum og afturljósið vinstra megin sprungið og auk þess hafi verið mikið fjúk frá bifreiðinni. Þá hafi flutningabifreiðin rásað á veginum, mögulega vegna snjós. Þau ákærði hafi í tvígang reynt framúrakstur en alfarið hætt við og afráðið að stoppa á Laugum og borða til að keyra ekki á eftir þessari bifreið. Vitnið taldi að þau hafi verið 50 til 100 metra fyrir aftan flutningabílinn og verið hætt við að taka fram úr þegar slysið átti sér stað. Vitnið lýsti atburðum þannig að þau hafi verið á réttum vegarhelmingi, síðan hafi þyrlast upp mikið kóf og allt orðið hvítt. Næst hafi hún rankað við sér eftir slysið, illa áttuð, en komið sér út úr bílnum. Hún kvaðst ekki vita á hvorum vegarhelmingi slysið varð. Vitnið kvaðst hafa hlotið áverka, hún hafi handleggsbrotnað og farið úr lið. Slagæð í brjóstinu hafi farið í sundur og hún hafi þurft aðgerð. Hún hafi séð illa eftir slysið og enn eigi eftir að fara fram frekari skoðun á auga.

Vitnið A, ökumaður bifreiðarinnar DH[...], kvaðst hafa verið að koma af fundi í Ljósvetningabúð með sambýliskonu sinni og verið vel upp lagður. Þegar þau hafi komið í Ljósavatnsskarð hafi verið renningur og laus snjór í vegarköntum. Við gamla afleggjarann hjá Vaglaskógi hafi hann séð flutningabifreið en mikið hafi þyrlast af henni og hann því haft vara á sér. Vitnið kvaðst hafa ekið á milli 70 og 80 kílómetra hraða og sennilega verið búinn að hægja enn frekar. Aðspurður um það að hraðamælir í bílnum hafi verið fastur í 100 kílómetra hraða eftir slysið kvaðst vitnið ekki hafa ekið svo hratt. Hann kvaðst ekki hafa áttað sig á því að það væri bifreið fyrir aftan flutningabifreiðina. Þegar hann hafi verið við bílstjórahúsið á flutningabílnum hafi hann hins vegar séð ljós af bifreið beint á móti sér. Vitnið lýsti því að hann hafi séð bæði ljósin á bílnum og enginn tími hafi verið til að bregðast við eða forða sér frá árekstrinum. Hann hafi ekki vitað hvort að ökumaður bifreiðarinnar sem kom úr gagnstæðri átt hafi verið að fara fram úr flutningabílnum eða hafi verið blindaður af kófinu af flutningabílnum og þess vegna verið á röngum vegarhelmingi. Hann sjálfur hafi verið á réttum vegarhelmingi og bifreiðarnar hafi lent saman við enda flutningabílsins. Hann hafi hlotið áverka, bringubrotnað og hryggbrotnað. Hann sé enn að vinna í meiðslunum, m.a. með sjúkraþjálfun, en sé verkjaður alla daga og hafi skerta starfsgetu.

Vitnið C, sambýliskona A og farþegi í bifreiðinni DH[...], kvaðst hafa verið í símanum og ekki hafa fylgst með akstrinum né muna sérstaklega eftir veðri. Hún hafi litið upp þegar A kallaði til hennar. Þá hafi þau verið að mæta flutningabíl og bifreið úr gagnstæðri átt hafi verið að taka fram úr honum. Mikið snjókóf hafi verið frá flutningabifreiðinni en hún hafi séð ljósin af hinni bifreiðinni beint á móti. Það hafi ekki gefist tækifæri til að beygja frá og bílarnir hafi skollið saman. Miðað við ákomur á bifreiðunum hafi þeir þó hliðrast aðeins. Vitnið kvaðst telja að þeirra bifreið hafi verið á réttum vegarhelmingi. Að hennar sögn voru afleiðingar árekstursins þær að ökklinn hafi brákast og hún verið hölt, hún hafi farið í sjúkraþjálfun en slysið hafi einnig haft í för með sér andlegar afleiðingar.

Vitnið D atvinnubílstjóri kvaðst hafa verið að aka flutningabifreið á þessum slóðum á þeim tíma sem slysið átti sér stað. Hann hafi verið með gám á flatvagni, sennilega hvítan gám en hann muni það ekki fyrir víst. Eftir á hafi komið í ljós að annað afturljósið hafi ekki virkað. Vitnið kvaðst ekki hafa orðið vart við slysið. Aðstæður hafi verið þannig að mikið kóf hafi stafað frá bifreið sinni og framúrakstur mjög erfiður. Þá hafi hann ekki getað séð, vegna kófs, hvort bifreið væri ekið fyrir aftan hann eða ekki. Vitnið kvaðst líklega hafa ekið á um 65 kílómetra hraða miðað við ökurita.

Vitnið E lögreglumaður kom fyrst á vettvang ásamt öðrum lögreglumanni. Vitnið kvaðst hafa aðstoðað sjúkraflutningamenn og skrifað frumskýrslu lögreglu en ekki komið að rannsókn að öðru leyti. Hinn lögreglumaðurinn hafi talað við A og C en hún hafi reynt að ræða við ákærða. Ákærði hafi verið þjáður og ekki reynst unnt að ræða við hann á slysstað. Vitnið hafi jafnframt rætt við eiginkonu hans, en hún hafi einnig verið slösuð og lítið getað tjáð sig. Þó það hafi ekki komið fram í frumskýrslu þá telji vitnið að áreksturinn hafi átt sér stað á röngum vegarhelmingi, ef miðað sé við bifreið KB[...], en þar hafi verið dökkur blettur eftir áreksturinn auk þess sem bílförin hafi gefið það til kynna. Vitnið lýsti því að það hafi verið gott veður á vettvangi, úrkomulaust en hálka og laus snjór. Veður hafi fljótlega versnað.

Vitnið F rannsóknarlögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang, ásamt öðrum rannsóknarlögreglumanni, þá hafi útkallsaðilar verið á staðnum. Hann hafi séð um rannsókn á vettvangi en ekki yfirheyrslur. Hinn rannsóknarlögreglumaðurinn hafi tekið myndir af vettvangi á meðan hann sjálfur hafi sett niður merki. Hann hafi merkt þau hjólför og skriðför sem hann hafi fundið. Það hafi fljótlega byrjað að snjóa og aðstæður ekki verið góðar. Vitnið lýsti því hvernig skriðför eftir bifreiðina KB[...] hafi legið þvert yfir veginn og síðan út af hægra megin. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð skriðför eftir hina bifreiðina. Vitnið kvaðst vera nokkuð örugglega viss um að bifreiðin KB[...] hafi verið á röngum vegarhelmingi miðað við þau skriðför sem voru á vettvangi. Ekki hafi verið gerð skýrsla um rannsóknina.

III

Fyrir liggur að fimmtudaginn 7. febrúar 2019 varð árekstur tveggja bifreiða, þ.e. KB[...] og DH[...]. Áreksturinn varð með þeim hætti að vinstra framhorn bifreiðarinnar KB[...] lenti framan á vinstra framhorni bifreiðarinnar DH[...]. Ákærði ók bifreiðinni KB[...] og með honum var eiginkona hans, B. Í bifreiðinni DH[...] voru ökumaður, A, og sambýliskona hans, C. Öll hlutu þau áverka við áreksturinn og er ekki deilt um þau meiðsli.

Vitnin A og C töldu að bifreið ákærða hafi verið ekið á röngum vegarhelmingi þegar áreksturinn varð. Vitnin E og F, lögreglumenn, kváðust einnig telja að svo hafi verið. Vitnið F lýsti því að skriðför eftir bifreið ákærða, KB[...], hafi legið þvert yfir veginn og út af hægra megin. Kvaðst hann nokkuð viss um að förin væru eftir þann bíl og kvaðst nánar aðspurður vera 95% viss. Þessu til stuðnings vísaði vitnið til mynda sem lögregla tók á vettvangi. Hann tók fram að aðstæður til rannsóknar á vettvangi hafi verið slæmar vegna veðurs, fljótlega hafi farið að snjóa og það hafi torveldað rannsókn.

Skýrsla var ekki gerð um rannsóknina. Á myndum sem liggja fyrir má sjá mörg hjólför eða skriðför og að áliti dómsins verður ekki af þeim ráðið ótvírætt hvaða skriðför eru eftir bifreið ákærða og hvar bifreiðarnar voru staðsettar þegar þær skullu saman. Ákomur á bifreiðunum sýna að þær skullu ekki beint saman, heldur horn í horn.

Ákærði og eiginkona hans báru bæði að ákærði hafi ekið á réttum vegarhelmingi í aðdraganda árekstursins en rétt fyrir hann hafi þau blindast vegna snjókófs og væru því ekki viss um á hvorum vegarhelmingi slysið átti sér stað.Vitnin A og C lýstu því einnig að mikið snjókóf hafi þyrlast frá flutningabifreiðinni. Vitnið D, sem talinn er hafa ekið þeirri flutningabifreið sem um ræðir, lýsti því fyrir dómi að slíkt snjókóf hafi þyrlast frá bifreið hans að hann hafi ekki getað séð hvort það væri bifreið fyrir aftan. Þó ekki sé fullvíst að D hafi verið ökumaður þeirrar flutningabifreiðar sem í ákæru greinir, liggur fyrir að hann var þarna á ferð um sama leyti og gefur lýsing hans sýn á hvernig aðstæður voru. Samkvæmt framangreindu verður framburður ákærða, um að hann hafi blindast af kófinu rétt áður en áreksturinn varð, ekki talinn ósennilegur.

Sönnunarbyrði um að ákærði hafi sýnt af sér refsivert gáleysi við aksturinn hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 1. mgr. 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með vísan til þess, að því verður ekki slegið föstu hvar á veginum áreksturinn varð og þess hve mikið snjókóf var við flutningabifreiðina í aðdraganda árekstursins, er það álit dómsins að ekki sé komin fram nægileg sönnun þess, svo sem áskilið er í 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi ekið bifreið sinni án nægilegrar aðgæslu umrætt sinn, þannig að gáleysi hans verði um slysið kennt. Verður hann sýknaður af sakargiftum í málinu.

Samkvæmt úrslitum málsins og 2. mgr. 235. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem eru ákveðin 376.960 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, og 35.000 krónur í ferðakostnað.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, B-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 376.960 krónur, og 35.000 krónur í ferðakostnað verjandans. þeirri flutningabifreið sem um ræðir, lýsti því fyrir dómi að slíkt snjókóf hafi þyrlast frá bifreið hans að hann hafi ekki getað séð hvort það væri bifreið fyrir aftan. Þó ekki sé fullvíst að D hafi verið ökumaður þeirrar flutningabifreiðar sem í ákæru greinir, liggur fyrir að hann var þarna á ferð um sama leyti og gefur lýsing hans sýn á hvernig aðstæður voru. Samkvæmt framangreindu verður framburður ákærða, um að hann hafi blindast af kófinu rétt áður en áreksturinn varð, ekki talinn ósennilegur.

Sönnunarbyrði um að ákærði hafi sýnt af sér refsivert gáleysi við aksturinn hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 1. mgr. 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með vísan til þess, að því verður ekki slegið föstu hvar á veginum áreksturinn varð og þess hve mikið snjókóf var við flutningabifreiðina í aðdraganda árekstursins, er það álit dómsins að ekki sé komin fram nægileg sönnun þess, svo sem áskilið er í 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi ekið bifreið sinni án nægilegrar aðgæslu umrætt sinn, þannig að gáleysi hans verði um slysið kennt. Verður hann sýknaður af sakargiftum í málinu.

Samkvæmt úrslitum málsins og 2. mgr. 235. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem eru ákveðin 376.960 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, og 35.000 krónur í ferðakostnað.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, B-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 376.960 krónur, og 35.000 krónur í ferðakostnað verjandans.