S-60/2015

Mál þetta, sem var dómtekið 30. júní 2015 er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 9. febrúar 2015, á hendur A, kennitala 000000-0000, án lögheimilis, „fyrir kynferðisbrot, gegn þáverandi stjúpdóttur sinni, B, kt. 000000-0000, með því að hafa í eitt skipti á árinu 2005 eða 2006, er hún var 8 til 9 ára gömul, í rúmi í svefnherbergi ákærða og móður brotaþola að […] í […], strokið kynfæri hennar og rass innan klæða er hún lá á milli móður sinnar og ákærða.“

Telst þetta varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu B, kt. 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 2.000.000 króna auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá árinu 2005, en dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar réttargæslumanna að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum reikningum, auk virðisaukaskatts á málskostnað.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er þess krafist aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara verulegrar lækkunar hennar. Loks er gerð krafa um að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda.

I

Í rannsóknarskýrslu lögreglu segir að C, móðir brotaþola, B, hafi komið á lögreglustöðina á Suðurnesjum þann 13. júní 2013 og lagt fram kæru á hendur ákærða fyrir meint kynferðisbrot hans gegn brotaþola. Tekin var skýrsla af C hjá lögreglu sama dag. Þar kom fram að hún og ákærði hafi verið sambýlisfólk en hún hafi ákveðið vegna fíkniefnanotkunar ákærða að slíta samvistum við hann og hafi það verið deginum áður. Hafi hún tilkynnt brotaþola um þá ákvörðun. Í framhaldi af því hafi brotaþoli brotnað niður og farið að gráta og tjáð henni hvernig ákærði hafi brotið gegn henni kynferðislega. Hafi brotaþoli lýst því fyrir henni hvernig ákærði hafi farið inn fyrir nærbuxur hennar með hendi og farið í klofið á henni, sett fingurinn á kynfæri hennar og svo sleikt puttana eftir það. Hafi þetta gerst uppi í hjónarúmi þar sem hún hafi sofið á milli hennar og ákærða. Móðir brotaþola taldi að atburðurinn hafi að öllum líkindum gerst fyrripart árs 2006 en kvaðst ekki hafa orðið þess áskynja að ákærði hafi sýnt brotaþola eða öðrum börnum kynferðislegan áhuga. Samskipti ákærða og brotaþola hafi þó verið erfið. Hafi farið að bera á mikilli vanlíðan hjá brotaþola í 3. eða 4. bekk grunnskóla þegar brotaþoli var 9-10 ára gömul og samsvari það þeim tíma sem brotaþoli hafi gefið upp að ákærði hafi brotið gegn henni.

Tekin var skýrsla af brotaþola hjá lögreglu sama dag. Fram kom að hún teldi að atburðir hafi átt sér stað á árinu 2005 eða 2006 og hafi hún þá verið sjö eða átta ára gömul. Hafi ákærði farið með hönd inn fyrir nærbuxur hennar og snert kynfæri hennar að utanverðu og snert rassinn á henni og síðan sleikt á sér fingurinn.

Í málinu liggur fyrir skýrsla sálfræðings, dags. 6. maí 2014. Þar kemur meðal annars fram að brotaþoli hafi sótt viðtöl sálfræðings og að brotaþoli hafi þar tjáð sig greiðlega um meint kynferðisbrot. Fram hafi komið einkenni sem þekkt eru meðal barna og unglinga sem sætt hafi kynferðislegu ofbeldi. Hafi brotaþoli upplýst að brotið hafi haft veruleg áhrif á sig og hafi hún í raun og veru verið þunglynd frá því að þetta hafi gerst. Niðurstöður sjálfsmatslista renni stoðum undir þetta þótt frekari greiningar sé þörf einkum hvað varðar áfallastreituröskun.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 14. júní 2013. Fram kom að brotaþoli hafi sem barn oft sofið í rúmi hans og móður brotaþola en hann hafi aldrei leitað á brotaþola eða komið við kynfæri hennar og neitaði hann sök. Bótakrafa var birt ákærða þann 10. júní 2014.

II

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sök. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins kvað hann það sem fram kæmi í ákæru vera ósannindi. Hafi honum verið mjög brugðið eftir að kæran hafi verið borin undir hann á árinu 2013. Ákærði gaf þá skýringu á framkominni ákæru að móðir brotaþola hafi gefið það í skyn á árinu 2011 að hún myndi taka allt af honum ef hann myndi ekki haga sér eins og maður. Ekkert hafi gerst á milli hans og brotaþola og ákæran komið eins og þruma úr heiðskíru lofti. Hafi hann verið fósturfaðir brotaþola frá þriggja ára aldri en hann og móðir brotaþola hafi gift sig á árinu 2007. Samband hans við brotaþola hafi verið gott og brotaþoli sótt í það að vera með honum. Þannig hafi þau tvö oft horft á bíómyndir fram eftir nóttu. Hafi hann ekki orðið þess áskynja að neinar breytingar hafi orðið á samskiptum milli þeirra, en þær breytingar hafi orðið á brotaþola að hún hafi verið farin að loka sig mikið af inni í herbergi. Hafi þetta átt sér stað smátt og smátt eftir árið 2008. Aðspurður sagðist hann ekki hafa greint breytingar á brotaþola í 3. og 4. bekk á þann hátt að meira hafi borið á vanlíðan hjá henni. Sjálfur hafi hann verið mikið fjarverandi vegna vinnu sinnar en hann sé sjómaður. Aðspurður hvort brotaþoli hafi átt það til að sofa uppi í rúmi hjá honum, bar hann að allir krakkarnir hafi átt það til. Spurður hvort hann hafi átt það til að sofa nakinn í hjónarúminu þegar brotaþoli hafi sofið þar á milli, kvaðst hann oftast hafa farið í nærbuxur ef krakkarnir komu upp í. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa rætt neitt kynlífstengt við brotaþola eða leitað kynferðislega á hana frekar en önnur börn. Ákærði upplýsti aðspurður að hann væri með umgengni við tvö börn sín og móður brotaþola.

Í skýrslu sinni fyrir dómi skýrði brotaþoli B svo frá að hún hafi sofið uppi í hjónarúmi ákærða og móður hennar og verið með móður sinni í umrætt sinn. Ákærði hafi komið inn og klætt sig úr fötum. Hafi hún vitað að ákærði var nakinn því að hún hafi óvart komið við typpið á honum og minnir að hann hafi verið með standpínu. Skömmu síðar hafi ákærði farið undir nærbuxur hennar og í klof hennar þar sem hún lá á bakinu og strokið pjölluna utanverða og síðan hafi hann sleikt á sér puttana. Hafi hann beitt hendinni eins og hann hafi verið að skeina. Hafi hún litið á hann og séð hann sleikja á sér puttana auk þess sem hún hafi heyrt það og fundið fyrir því að fingurinn var blautur. Hafi hún þá snúið sér við og legið á hægri hlið en ákærði sett höndina á utanverðan rass hennar en innan nærbuxna og hafi fingur farið á milli rasskinna og ákærði aftur sleikt á sér putta. Enn hafi hún snúið sér við, nú á bakið en ákærði haldið áfram framan á henni. Hafi þetta staðið í 10-15 mínútur. Hafi hún farið inn á bað, enda verið hrædd og ekki vitað hvað hún ætti að gera en vitað að þetta væri rangt. Hafi hún viljað fara í sturtu til þess að gleyma og vera hrein. Þá hafi hún vakið móður sína en ekki viljað segja henni frá en spurt hana þess í stað hvernig fólk yrði ólétt. Hafi móðir hennar ekki mikið verið að spá í þetta og talið að hún hafi fengið martröð. Degi síðar hafi hún verið í tölvunni og spurt ákærða, þegar hann kom fram, hvað hann hafi verið að dreyma en ákærði hafi ekki svarað henni en hlegið. Spurð hvernig hún hafi verið klædd um nóttina upplýsti brotaþoli að hún hafi verið í náttkjól og nærbuxum að hana minnti „Tweety“ náttkjólnum, hvítum og bleikum. Spurð hvenær þetta hafi gerst gat hún ekki gert sér grein fyrir því hvaða árstíð hafi verið en hún hafi „lagt saman“ að þetta hafi verið árið 2005, enda hafi henni byrjað að líða illa í skólanum þá og verið léleg að mæta í skólann í 3. og 4. bekk. Þá hafi önnur atvik bent til þessa árs, svo sem ísskápur sem þau hafi átt. Eftir þetta atvik hafi hún ekki sofið aftur uppi í hjónarúmi móður sinnar og ákærða. Hún hafi sagt systur sinni E frá þessu atviki þegar þær hafi verið saman heima hjá frænku þeirra. Sama kvöld hafi þær verið að ganga heim úr sjoppuferð og þar hafi hún sagt systur sinni nánar frá og líklega aftur síðar heima í […]. Hana minnti að þetta hafi verið í kringum páska 2010. Borinn var undir hana framburður hennar sjálfrar hjá lögreglu en þar hafi hún sagt að þetta hafi átt sér stað haustið 2012. Ítrekað spurð bar hún að þetta hafi verið árið 2010.

Fram kom að ástæða þess að hún hafi ekki viljað segja neinum frá þessu fyrr væri sú að hún taldi að móðir hennar væri hamingjusöm með ákærða og hafi því ekki viljað eyðileggja hjónaband þeirra en hún hafi sagt móður sinni og systur sinni F frá því nokkrum árum síðar þegar móðir hennar hafi verið að skilja við ákærða. Spurð hvort hún hafi sótt í það að vera með ákærða eftir þetta svaraði brotaþoli því neitandi en hún hafi gert það áður. Eftir þetta atvik hafi hún verið þunglynd og með kvíða, verið með félagsfælni og ekki viljað vera í kringum menn. Hafi hún verið sett á þunglyndislyf í einn mánuð þegar hún var 12 ára. Fram kom að ákærði hefði eitt sinn komið til hennar og sagt við hana að henni væri óhætt að stunda kynlíf inni í eldhúsi. Spurð um líðan hennar í dag kvað hún sér líða betur í dag, meðal annars hafi hún sótt meðferð í Barnahúsi. Aðspurð hvort ákærði hafi sýnt henni kynferðislega háttsemi eftir þetta eða hvort hún hafi orðið vitni að því að ákærði hafi sýnt öðrum börnum á heimilinu kynferðislegan áhuga, svaraði hún því neitandi.

Í skýrslu sinni fyrir dómi skýrði vitnið C, móðir brotaþola, svo frá aðspurð að henni hafi fundist kuldi á milli ákærða og brotaþola á seinni hluta hjónabands hennar og ákærða, eftir 2007, eins og ákærði hafi ekki þolað brotaþola. Síðar kom fram að vitnið hafi talið að þetta hafi byrjað á árinu 2005. Fyrir þann tíma hafi brotaþoli leitað til ákærða. Fram kom að vitnið hafi fyrst heyrt af því atviki sem hér um ræði þann 13. júní 2013 þegar hún hafi verið að tilkynna brotaþola að hún væri að skilja við ákærða. Brotaþoli hafi sagt henni frá því hvað hafi gerst og hafi það verið eins og öll púsluspil sem hafi verið ópúsluð hafi komið fram og hún sjálf fengið áfall. Hafi brotaþoli sagt henni frá því að ákærði hafi leitað á sig og farið með höndina inn á kynfæri hennar og rass innanklæða. Brotaþoli hafi snúið sér við en ákærði farið aftur inn á hana ítrekað. Mundi hún það að brotaþoli hafi vakið hana þessa nótt með spurningu um það hvernig maður verði óléttur sem svona ungt barn eigi ekki að spyrja um. Hafi hún talið þá að brotaþoli hafi verið með martröð þar sem hún var óttaslegin og með fingurinn í munninum. Vitnið mundi að þessa nótt hafi brotaþoli verið í síðum náttkjól og hafi hún horft á myndina á náttkjólnum og hafi það verið „Barbie“. Degi síðar hafi brotaþoli verið í tölvunni og spurt ákærða hvað hann hafi verið að dreyma um nóttina og hafi ákærði hlegið og henni fundist það skrítið. Borin var undir hana lögregluskýrsla þar sem fram komi að hún hafi borið með öðrum hætti þar, og á þá leið að ákærði hafi spurt brotaþola hvað hana hafi dreymt. Gat hún ekki útskýrt af hverju framburður hennar hefði breyst nema ef væri að hún hafi verið í áfalli við skýrslutökuna hjá lögreglu. Aðspurð mundi hún ekki hvaða ár þetta hafi gerst en taldi það vera árið 2005 og tengdi það við herbergisskipan barnanna. Aðspurð hvort ákærði hafi átt vanda til að sofa nakinn uppi í rúmi kom fram að svo hafi verið og ákærði ekki hlustað á beiðni hennar um annað. Fram kom að eftir árið 2005 hafi brotaþoli ekki sofið uppi í hjá þeim og hafi þá borið á breytingum hjá henni, henni hafi gengið erfiðlega í skóla og félagslega og henni liðið illa og meðal annars lokað sig af. Hafi verið farið með brotaþola til sálfræðings í 5. – 7. bekk auk þess sem skólinn hafi reynt að koma á móts við hana en ekkert hafi gengið. Brotaþoli hafi fengið þunglyndislyf en ekkert hafi breyst með þeim. Aðspurð bar hún að önnur dóttir hennar ætti við þunglyndi að stríða en gat ekki svarað því hvort ákærði hafi brotið kynferðislega gegn henni. Fram kom að vitnið og ákærði eigi saman tvö börn og fari þau til föður síns og gisti stundum hjá honum, einu sinni til tvisvar í mánuði, nú síðast um síðustu helgi.

D lögreglumaður kom fyrir dóminn. Var borinn undir hann eftirfarandi framburður C móður brotaþola í lögregluskýrslu: „C kvaðst muna eftir þessum orðum vegna þess að A hafi ekki verið vanur að spyrja hana að því hvernig hún hafi það eða slíkt“. Vitnið bar að um réttan framburð væri að ræða og staðfesti skýrslu sína.

Í skýrslu sinni fyrir dómi skýrði vitnið E, systir brotaþola, frá því að haustið 2012 hafi brotaþoli sagt henni frá því að hún ætti leyndarmál. Í framhaldi af því hafi hún sagt henni frá því að einhver hafi komið við hana, farið inn á hana, „neðar en ekki ofar“. Brotaþoli hafi ekki svarað því þá hver það hafi verið en þetta hafi gerst þegar brotaþoli var ung, í kringum 9 ára, á tímabilinu 1.-3. bekk. Hafi þær síðan farið út í sjoppu og þá hafi hún spurt brotaþola hver það hafi verið og brotaþoli sagt að það hafi verið maður sem búi í sömu götu og þær og væri skyldur þeim. Um kvöldið hafi brotaþoli síðan sagt henni að um væri að ræða ákærða. Spurð hvort þær systur hafi rætt þetta síðar í […] í […], kom fram að það hafi verið þá sem brotaþoli upplýsti hana hver hafi verið að snerta hana. Hafi þetta verið um mánuði síðar. Spurð hvort brotaþoli hafi lýst því fyrir henni hvað hafi gerst kom fram að brotaþoli hafi ekki lýst því nánar en að ákærði hafi farið inn á hana en hún sjálf hafi lagt þann skilning á málið að einhver hafi farið með höndina inn á klofið á brotaþola. Brotaþoli hafi verið föl og titrandi þegar hún hafi sagt henni frá þessu. Hafi hún sagt við brotaþola að hún yrði að segja móður þeirra frá þessu, en brotaþoli hafi ekki viljað segja móður þeirra frá, þar sem hún hafi haft áhyggjur af því að þá hefðu þær enga peninga. Ekki hafi liðið langur tími þangað til brotaþoli hafi síðan sagt móður þeirra frá en það hafi verið eftir að allt hafi komist í uppnám á heimili þeirra þar sem móðir þeirra og ákærði hafi verið að rífast. Aðspurð svaraði hún því neitandi að ákærði hafi leitað kynferðislega á hana, allavega ekki svo að hún vissi. Fram kom að vitnið tæki lyf vegna þunglyndis. Þá kom fram að hún viti ekki til þess að ákærði hafi leitað á önnur systkini þeirra. Aðspurð kvað hún rétt sem fram komi í lögregluskýrslu að „[…]“ hafi potað í brjóst hennar og brotaþola.

Í skýrslu sinni fyrir dómi skýrði vitnið F, systir brotaþola, svo frá að eftir að móður hennar hafði tekið þá ákvörðun að skilja við ákærða hafi hún og brotaþoli komið heim til hennar. Hafi brotaþoli þá litið út eins og hún hafi séð draug. Brotaþoli hafi í framhaldi af þessu, inni á baðherbergi, sagt henni og móður þeirra frá atvikum. Brotaþoli hafi greint frá því að ákærði hafi snert á henni klofið, brotaþoli þá snúið sér við en ákærði þá snert hana aftan frá, rassinn. Brotaþoli hafi farið fram úr rúminu og farið í sturtu. Þegar brotaþoli hafi verið að segja frá hafi hún varla getað staðið í lappirnar og varla getað talað og verið náföl og síðan hrunið í gólfið. Brotaþoli hafi rætt um að atvikið hafi gerst fyrir mörgum árum, þegar brotaþoli var átta ára en hún muni það ekki vel. Aðspurð bar hún að brotaþoli sé mjög lokuð og hún hafi lítið náð því að kynnast henni, enda loki hún sig af inni í herbergi, en brotaþoli hafi verið lífsglöð þegar hún hafi verið yngri. Aðspurt bar vitnið að ákærði hafi ekki leitað kynferðislega á hana eða önnur systkini þeirra.

H, fyrrverandi maki F, systur brotaþola, gaf símaskýrslu fyrir dómi. Aðspurður um það hvort hann hefði vitneskju um að verið væri að hafa ákærða fyrir rangri sök í máli þessu svaraði hann: „Ég er ekki öruggur um það, en tel að það sé möguleiki“. Hann „rámi“ í það að það hafi verið rætt um atlögu gegn ákærða áður en þetta mál hafi komið upp. Langt sé um liðið og hann því ekki viss um tímasetningar. Spurður hverjir hafi verið að ræða þau mál svaraði vitnið: „Þær mæðgur“. Hann hafi í umrætt sinn verið sofandi í sama húsi að […] í […] og vaknað upp og þá heyrt að verið væri að ræða þessi mál. Hafi hann heyrt það útundan sér og muni það ekki nákvæmlega. Hann hafi verið í lokuðu herbergi og heyrt samtalið „hinum megin við hurðina“. Hafi „þær“ verið staddar í eldhúsinu eða við borðstofuborðið. Borinn var undir vitnið framburður hans hjá lögreglu frá 14. apríl 2015, þar sem hann hafi borið á þá leið að hafa heyrt þegar brotaþoli og móðir brotaþola voru að leggja á ráðin um þetta. Vitnið bar að þetta væri mögulega rétt en gerði þann fyrirvara að hugsanlega hafi þetta verið um sumarið 2013 frekar en í desember 2013 eins og fram kæmi í lögregluskýrslu. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa rætt þessi mál við ákærða og ekki hafa komið þessu á framfæri að hans ósk.

G sálfræðingur kom fyrir dóminn og gerði grein fyrir skýrslu sinni sem liggur frammi í málinu. Hafi vottorðið verið ritað að beiðni barnaverndar […] eftir skýrslutöku hjá lögreglu vegna þessa máls. Viðtöl hafi ekki hafist fyrr en 6 mánuðum eftir skýrslur hjá lögreglu en hún hafi hitt brotaþola í 8 skipti, en þegar vottorðið var skrifað hafði hún hitt brotaþola fimm sinnum. Síðast hafi hún hitt brotaþola 13. apríl 2015 en tvö skiptin þar á undan hafi verið í nóvember 2014. Móðir brotaþola hafi átt frumkvæði að viðtali þeirra í apríl sl. en alltaf hafi staðið til að hitta brotaþola aftur. Ekkert nýtt hafi komið fram í þeim þremur viðtölum sem hafi verið síðar. Það sem fram hafi komið í viðtölum hennar hafi tengst líðan brotaþola í gegnum tíðina. Brotaþoli hafi átt erfitt uppdráttar í kjölfar þessa atviks og að þegja yfir því þetta langan tíma. Brotaþoli sé félagsfælin og kvíðin og tengir sjálf þá þætti við umræddan atburð. Þetta sé þekkt vandamál þegar meintur brotamaður búi inni á sama heimili og brotaþoli. Greining brotaþola sé frekar kvíðaröskun en áfallastreituröskun og meira út í þunglyndi en samt séu nokkur einkenni áfallastreituröskunar. Brotaþoli hafi ekki miklar endurupplifanir. Aðspurð um þann aldur sem fram komi í vottorði hennar um að meint brot hafi átt sér stað þegar brotaþoli var 7 ára, kom fram að brotaþoli hafi upplýst vitnið um þann aldur. Vitnið bar að líðan brotaþola í dag væri betri, hún væri samt enn kvíðinn en virkni hennar að aukast félagslega. Ekki sé samt útilokað að hún þurfi á sérfræðiaðstoð að halda síðar á lífsleiðinni vegna þessa.

III

Ákærði er grunaður um að hafa brotið gegn brotaþola með því að hafa í eitt skipti á árinu 2005 eða 2006, er hún var 8 til 9 ára gömul, í rúmi í svefnherbergi ákærða og móður brotaþola, strokið kynfæri hennar og rass innan klæða er hún lá á milli móður sinnar og ákærða.

Fram kom í máli sækjanda að lýsing brotaþola á atvikum sé í senn nákvæm og sannfærandi og telja verði að brotaþoli hafi ekki haft þroska eða vitsmuni til að búa til framangreinda atburðarrás sem bendi til þess að brotaþoli sé að lýsa upplifun af eigin raun og sé sú frásögn studd af framburði móður hennar og framburði systra. Þá styðji niðurstaða sálfræðings einnig framburð brotaþola á þann hátt að hún sé að glíma við afleiðingar sem séu þekktar hjá börnum og unglingum sem hafi sætt kynferðisofbeldi. Framburður ákærða sé hins vegar ekki trúverðugur, enda samrýmist hann ekki framburði annarra vitna um hegðan og líðan brotaþola.

Ákærði neitaði sök, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi. Framburður ákærða var í meginatriðum samhljóma í skýrslum lögreglu og hér fyrir dómi og er að því leyti trúverðugur. Ákærði var sjómaður og hafði því vinnu sinnar vegna ekki verið mikið heima og hafi ekki greint breytingar á líðan brotaþola fyrr en eftir árið 2008 og í lögregluskýrslu tengir hann það við gelgjuár brotaþola.

Brotaþoli var 16 ára þegar hún sagði móður sinni og systur, í júní 2013, frá meintu kynferðisbroti. Brotaþoli var þá að mati dómsins kominn til vits og þroska. Brotaþoli bar fyrir dómi að hafa sagt systur sinni E frá atvikum um páska 2010 en síðan hafi liðið nokkur ár þar til hún sagði móður sinni frá.E, systir brotaþola, bar að brotaþoli hafi sagt henni frá atvikum haustið 2012 og ekki hafi liðið langur tími þar til brotaþoli hafi sagt móður þeirra frá. Óljóst er einnig af gögnum málsins hvenær brotaþoli hafi upplýst systur sína E um meint brot, hvort það hafi verið sama dag, nokkrum dögum síðar eða mánuði síðar. Hins vegar verður af gögnum málsins ráðið að brotaþoli hafi ekki gefið systur sinni nánari lýsingu á því hvernig ákærði hafi brotið gegn henni og þær lýsingar sem E, systir brotaþola, hafi af málsatvikum hafi hún að einhverju leyti gefið sér sjálf eða fengið upplýsingar um eftir að brotaþoli upplýsti móður þeirra og F, systur þeirra, frá atvikum.

Móðir brotaþola og systir, F, gáfu skýrslu fyrir dómi og var framburður þeirra í meginatriðum í samræmi við framburð þeirra hjá lögreglu og er að því leyti trúverðugur. Framburður þeirra grundvallast á því sem brotaþoli sagði þeim frá þann 13. júní 2013.

Í rannsóknarskýrslu lögreglu kemur fram að frásögn brotaþola hafi verið „endurtekning á frásögn“ móður hennar. Er frásögn móður brotaþola því trúanleg um það sem brotaþoli tjáði henni þann sama dag. Móðir brotaþola bar hjá lögreglu að atburðir þessa máls hafi gerst annaðhvort á árinu 2005 eða 2006 og hallaðist þar frekar að árinu 2006. Fyrir dómi taldi hún að atburðir hafi gerst árið 2005. Hún mundi eftir því að hafa vaknað upp um nótt á því ári og talið að brotaþoli hafi fengið martröð. Mundi vitnið eftir því að brotaþoli hafi verið í „Barbie“ náttkjól og að morguninn eftir hafi brotaþoli spurt ákærða hvað hann hafi verið að dreyma og ákærði þá hlegið og henni fundist það skrítið. Hjá lögreglu hafði móðir brotaþola lýst atburðum öfugt eða með þeim hætti að ákærði hafi spurt brotaþola hvað brotaþola hafði dreymt og er því ekki samræmi í frásögn hennar um þetta atriði.

Brotaþoli bar hjá lögreglu að atvik málsins hafi gerst annaðhvort árið 2005 eða 2006. Fyrir dómi bar hún að atvik máls hafi átt sér stað árið 2005. Fram kom að móðir hennar hafi ekki verið mikið að spá í atvik umrædda nótt. Sjálf hafi hún verið klædd í „Tweety“ náttkjól og morguninn eftir hafi ákærði komið fram og hún þá spurt ákærða hvað hann hafi verið að dreyma en ákærði ekki svarað en hlegið. Að mati dómsins er dregið í efa að öll frásögn móður brotaþola sé byggð á eigin upplifun vitnisins.

Eins og fram hefur komið gaf brotaþoli þá skýringu fyrir dómi að meint atvik hafi gerst á árinu 2005, enda hafi henni þá byrjað að líða illa í skólanum. Ekki liggur fyrir hvenær á árinu 2005 atvik áttu að hafa gerst. Brotaþoli varð 8 ára snemma á árinu 2005. Móðir brotaþola bar fyrir dómi að henni hafi fundist kuldi milli brotaþola og ákærða á seinni hluta hjónabands þeirra eftir árið 2007 og tengdi atburði málsins við það tímamark en bar síðar fyrir dóminum að sá kuldi hafi byrjað á árinu 2005. Í rannsóknarskýrslu lögreglu kemur fram að brotaþoli hafi sagt að atburðir hafi gerst annaðhvort á árinu 2005 eða 2006, þegar hún hafi verið 6 eða 7 ára gömul. Í miskabótakröfu brotaþola kemur fram að brotaþoli hafi einungis verið 6-7 ára þegar brotin áttu sér stað. Í skýrslu lögreglu, sem tekin var af móður brotaþola þann 13. júní 2013, kemur fram að byrjað hafi að bera á vanlíðan hjá brotaþola í skólanum í 3. eða 4. bekk, brotaþoli hafi þá verið 9-10 ára gömul og samsvari það þeim tíma sem brotaþoli hafi gefið upp um að ákærði hafi brotið gegn henni. Í skýrslu lögreglu er haft eftir brotaþola að hún hafi „verið fín fyrst í 4. bekk, en síðan hafi allt hætt“. Brotaþoli hefur, miðað við aldur hennar, byrjað í 4. bekk haustið 2006 og þá verið 9 ára. Virðist sem hún í skýrslu sinni hjá lögreglu tengi fjarveru sína í skóla þann vetur ekki síst við myglusvepp sem hafi komið upp í húsnæði þeirra. F, systir brotaþola, bar í skýrslu sinni hjá lögreglu þann 25. júní 2013 að hún hafi orðið vör við breytingar á brotaþola þegar hún sjálf hafi verið 16 ára, en þá hefur brotaþoli verið 10 ára. Engin gögn liggja fyrir frá skóla brotaþola um breyttan árangur eða breytta líðan brotaþola eða hvenær sú breyting hafi orðið.

Í skýrslu sálfræðingsins G, sem liggur fyrir í málinu, kemur fram að brotaþoli hafi einungis verið 7 ára þegar meint brot átti sér stað. Upplýsti sálfræðingurinn fyrir dómi að brotaþoli hafi sjálf gefið henni upp þann aldur. Þá kom fram í vottorði sálfræðingsins að brotaþoli hafi upplýst um að hafa orðið þunglynd í kjölfar atviksins. Í sálfræðiskýrslunni kom fram að brotaþoli hafi einkenni sem þekkt eru á meðal barna sem hafi orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi, en greining brotaþola væri frekar kvíðaröskun og meira út í þunglyndi. Niðurstaða vottorðs sálfræðingsins er á þá leið að brotaþoli er ekki greind með áfallastreituröskun. Brotaþoli bar fyrir dómi að hafa verið sett á þunglyndislyf í einn mánuð þegar hún var 12 ára. Engin læknisfræðileg gögn liggja fyrir um þunglyndi brotaþola eða hvenær það hafi byrjað.

Með vísan til framangreinds er ekki hægt að fullyrða að breytta hegðan, líðan eða þunglyndi brotaþola megi rekja til meints kynferðisbrots. Með sama hætti er ekki hægt að segja að frásögn ákærða um breytta líðan brotaþola árið 2008 sé ótrúverðug. Þá verður að telja með vísan til framangreinds að mikil óvissa sé um það hvaða ár meint brot átti sér stað og getur þar skeikað nokkrum árum.

Í málinu var lögð nokkur áhersla á það að ákærði hafi verið nakinn þegar meint atvik áttu sér stað en móðir brotaþola bar fyrir dómi að ákærði hafi haft þann vana að sofa nakinn í rúminu. Það hvort ákærði hafi átt það til að sofa nakinn eða ekki hefur enga þýðingu um það hvort ákærði verði sakfelldur eða ekki.

Einnig var lögð áhersla á þau ummæli brotaþola að hún hafi spurt móður sína, eftir að meint brot átti sér stað, hvernig konur yrðu óléttar og yrði það ekki skýrt hjá svo ungu barni nema að það hafi upplifað eitthvað sem hafi gefið því tilefni til slíks tals. Í málinu var upplýst af systur brotaþola að annar maður hafi meðal annars verið að pota í brjóst hennar og brotaþola. Þá kemur fram í vottorði sálfræðings brotaþola, að brotaþoli hafi upplýst að hafa nokkrum sinnum gengið inn á ákærða og móður hennar er þau stunduðu kynlíf, jafnvel þegar yngri systir hennar hafi verið sofandi í sama rúmi. Kann þetta að útskýra af hverju brotaþoli hafi spurt móður sína hvernig konur verða óléttar.

Brotaþoli gaf greinargóða skýrslu fyrir dómi og var í sjálfu sér trúverðug. Framburður ákærða var hins vegar einnig trúverðugur að mati dómsins. Með vísan til þess sem að framan er rakið er uppi nokkur vafi í málinu. Þann vafa ber samkvæmt lögum að virða ákærða í hag. Ákæruvaldinu hefur að mati dómsins ekki tekist að axla þá byrði að sanna sekt ákærða. Með vísan til 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, er að mati dómsins ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um brot gegn 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, eins og greinir í ákæru. Verður ákærði því sýknaður af ákæru þessari.

IV

Í málinu liggur fyrir miskabótakrafa brotaþola, að fjárhæð 2.000.000 króna auk vaxta. Með vísan til niðurstöðu málsins um sýknu er bótakröfunni vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

VI

Með vísan til 1. mgr. 217. gr. laga um meðferð sakamála um sýknu í málinu verður ríkissjóði gert að greiða allan sakarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef hrl., og þóknun réttargæslumanna brotaþola, H-kvk-ef V-kvk-ef H-kvk-ef hdl., K-kvk-ef G-kvk-þgf hdl., og réttargæslumanns brotaþola á rannsóknarstigi, S-kvk-þgf B-kvk-ef F-kvk-ef hdl., sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

B-kk-nf H-kk-nf, Á-kvk-nf G-kvk-nf og S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómarar dæma mál þetta.

D ó m s o r ð:

Ákærði, A, er sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Bótakröfu er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 900.000 krónur, þóknun réttargæslumanna, H-kvk-ef V-kvk-ef H-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 350.000 krónur, K-kvk-ef G-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 120.000 krónur og S-kvk-ef B-kvk-ef F-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 100.000 krónur.

B-kk-nf H-kk-nf

Á-kvk-nf G-kvk-nf

S-kvk-nf B-kvk-nf