S-8/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 18. janúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Austurlandi, útgefinni 25. janúar 2017, á hendur F-kvk-þgf M-kvk-þgf H-kvk-þgf, kennitala […], […], […]:

„fyrir fjárdrátt, í starfi sínu sem formaður starfsmannafélags VHE á Austurlandi, kt. […], á árunum 2011 til 2015, eins og hér á eftir er lýst, en samtals voru meint auðgunarbrot ákærðu að fjárhæð kr. 7.974.479:

I.

Með því að hafa á tímabilinu 28. desember 2012 til 17. desember 2015, heimildarlaust og í auðgunarskyni, fært samtals kr. 4.727.456 af bankareikningi starfsmannafélags VHE á Austurlandi, nr. […] í Landsbankanum, yfir á bankareikning ákærðu, nr. […] í Arion banka, með 83 millifærslum og með því dregið sér féð í eigin þágu. Nánar var þetta gert með eftirgreindum hætti:

Tilvik: Dagsetning: Fjárhæð:

2 28.12. 2012 kr. 35.000

3 19.02. 2013 kr. 30.000

4 25.02. 2013 kr. 30.000

5 02.04. 2013 kr. 100.000

6 17.04. 2013 kr. 44.456

8 04.06. 2013 kr. 200.000

9 06.06. 2013 kr. 50.000

10 20.06. 2013 kr. 75.000

11 04.07. 2013 kr. 150.000

12 10.07. 2013 kr. 150.000

13 08.08. 2013 kr. 150.000

14 26.08. 2013 kr. 150.000

15 26.09. 2013 kr. 60.000

16 01.10. 2013 kr. 150.000

17 11.10. 2013 kr. 35.000

18 16.10. 2013 kr. 150.000

19 18.10. 2013 kr. 120.000

20 21.10. 2013 kr. 20.000

23 25.10. 2013 kr. 30.000

24 30.10. 2013 kr. 30.000

25 31.10. 2013 kr. 230.000

26 05.11. 2013 kr. 40.000

27 11.12. 2013 kr. 20.000

28 16.01. 2014 kr. 20.000

29 17.01. 2014 kr. 3.000

30 27.01. 2014 kr. 100.000

31 12.02. 2014 kr. 60.000

32 19.02. 2014 kr. 15.000

33 26.02. 2014 kr. 50.000

34 07.03. 2014 kr. 70.000

35 10.03. 2014 kr. 96.000

37 21.03. 2014 kr. 50.000

38 26.03. 2014 kr. 110.000

39 04.04. 2014 kr. 50.000

40 04.06. 2014 kr. 150.000

42 16.06. 2014 kr. 10.000

43 16.07. 2014 kr. 100.000

44 28.07. 2014 kr. 20.000

45 20.08. 2014 kr. 30.000

46 22.08. 2014 kr. 20.000

47 15.09. 2014 kr. 14.000

48 17.09. 2014 kr. 40.000

49 19.09. 2014 kr. 60.000

50 30.09. 2014 kr. 30.000

51 06.10. 2014 kr. 30.000

52 10.10. 2014 kr. 40.000

53 31.10. 2014 kr. 25.000

54 04.11. 2014 kr. 20.000

56 23.12. 2014 kr. 50.000

57 07.01. 2015 kr. 26.000

58 16.01. 2015 kr. 60.000

59 19.01. 2015 kr. 25.000

60 26.01. 2015 kr. 20.000

61 28.01. 2015 kr. 60.000

62 30.01. 2015 kr. 25.000

63 09.02. 2015 kr. 80.000

64 12.02. 2015 kr. 100.000

65 16.02. 2015 kr. 50.000

66 20.02. 2015 kr. 60.000

67 04.03. 2015 kr. 50.000

68 26.03. 2015 kr. 60.000

69 07.04. 2015 kr. 50.000

70 13.04. 2015 kr. 30.000

71 22.04. 2015 kr. 20.000

74 05.06. 2015 kr. 7.000

75 09.06. 2015 kr. 50.000

76 09.07. 2015 kr. 20.000

77 10.07. 2015 kr. 60.000

78 22.07. 2015 kr. 20.000

79 11.08. 2015 kr. 50.000

80 12.08. 2015 kr. 40.000

81 10.09. 2015 kr. 60.000

82 15.09. 2015 kr. 30.000

83 15.09. 2015 kr. 20.000

84 21.10. 2015 kr. 50.000

85 05.11. 2015 kr. 70.000

86 11.11. 2015 kr. 70.000

87 24.11. 2015 kr. 20.000

88 30.11. 2015 kr. 25.000

89 10.12. 2015 kr. 20.000

90 14.12. 2015 kr. 20.000

91 15.12. 2015 kr. 30.000

92 17.12. 2015 kr. 37.000

II.

Með því að hafa á tímabilinu 20. desember 2012 til 26. október 2015, heimildarlaust og í auðgunarskyni, fært samtals kr. 1.992.023 af bankareikningi starfsmannafélags VHE á Austurlandi, nr. […] í Landsbankanum, yfir á kreditkortareikning ákærðu, nr. […] í Arion banka, með 18 millifærslum og með því dregið sér féð í eigin þágu. Nánar var þetta gert með eftirgreindum hætti:

Tilvik: Dagsetning: Fjárhæð:

93 20.12. 2012 kr. 50.000

94 27.02. 2013 kr. 178.500

95 17.04. 2013 kr. 164.523

96 16.05. 2013 kr. 150.000

97 27.05. 2013 kr. 100.000

98 25.06. 2013 kr. 100.000

99 19.07. 2013 kr. 150.000

100 15.08. 2013 kr. 160.000

101 23.09. 2013 kr. 150.000

102 17.12. 2013 kr. 100.000

103 11.04. 2014 kr. 100.000

104 11.04. 2014 kr. 100.000

105 16.05. 2014 kr. 100.000

106 14.11. 2014 kr. 70.000

107 05.12. 2014 kr. 40.000

108 11.03. 2015 kr. 175.000

109 09.04. 2015 kr. 80.000

110 26.10. 2015 kr. 15.000

III.

Með því að hafa á tímabilinu 23. september 2011 til 17. maí 2015, heimildarlaust og í auðgunarskyni, tekið út í reiðufé hjá gjaldkera, samtals kr. 1.255.000 af bankareikningi starfsmannafélags VHE á Austurlandi, nr. […] í Landsbankanum, í 10 skipti og með því dregið sér féð í eigin þágu. Nánar var þetta gert með eftirgreindum hætti:

Tilvik: Dagsetning: Fjárhæð:

116 23.09. 2011 kr. 90.000

117 08.12. 2011 kr. 65.000

118 07.03. 2012 kr. 230.000

119 25.05. 2012 kr. 60.000

120 25.06. 2012 kr. 100.000

121 04.10. 2012 kr. 100.000

122 19.10. 2012 kr. 110.000

123 14.03. 2013 kr. 200.000

124 17.05. 2013 kr. 100.000

125 07.12. 2012 kr. 200.000“.

Telst þetta varða við 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa: Í málinu krefst starfsmannafélag VHE á Austurlandi þess, að ákærða verði dæmd til greiðslu skaðabóta að fjárhæð kr. 9.319.775, auk áfallinna vaxta og kostnaðar. Gerð er krafa um vexti skv. 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá hverri einstakri úttekt um sig til greiðsludags, af framangreindri fjárhæð og dráttarvexti frá 17. mars 2016, skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, til greiðsludags.“

Skipaður verjandi, G-kk-nf M. A-kk-nf lögmaður, krefst þess fyrir hönd ákærðu að hún hljóti vægustu refsingu sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin að fullu. Verjandinn krefst þess jafnframt að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, en til vara að ákærða verði aðeins dæmd til að greiða þá fjárhæð, sem hún hefur viðurkennt að hafa tekið, sbr. hina endanlega fjárhæð ákæru, þ. e. 6.620.023 krónur. Loks krefst verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna vegna starfa sinna við alla meðferð málsins, hjá lögreglu og fyrir dómi.

A.

Ákæra lögreglustjóra var þingfest fyrir dómi hinn 21. mars 2017. Til grundvallar ákærunni er rannsókn lögreglu, sem hófst með kæru fyrirsvarsmanna starfsmannafélags VHE á Austurlandi á hendur ákærðu þann 10. febrúar 2016 um ætlaðan fjárdrátt. Félagið var stofnað í lok árs 2010. Var ákærða á meðal stofnfélaga og var kjörinn formaður og gegndi þeim starfa allt þar til hún hætti störfum hjá VHE hf. í lok árs 2015.

Á meðal fyrstu rannsóknargagna, sem lögregla hafði undir höndum og aflaði, voru fyrrgreindar 125 millifærslur af bankareikningum starfsmannafélagsins. Ákærða var yfirheyrð af lögreglu um kæruefnið 7. apríl 2016, að viðstöddum verjanda sínum. Við yfirheyrsluna játaði ákærða kæruefnið rétt að hluta, þ.e. hún hefði dregið sér og nýtt í eigin þágu ótiltekna fjárhæð af fjármunum starfsmannafélagsins.

Við rannsókn málsins veitti ákærða lögreglu heimild til að afla frekari gagna, þ. á m. um eigin kreditkortareikning og bankaviðskipti, sbr. m.a. ákærulið II. Aftur á móti varð ákærða ekki við ítrekuðum tilmælum lögreglu um að leggja fram bókhaldsgögn og þ. á m. þau sem eftir atvikum gætu hafa nýst starfsmannafélaginu á nefndu árabili 2011 til 2015.

Við meðferð málsins fyrir dómi, hinn 20. júní 2017, en einnig þá um haustið, lagði ákærða fram hreyfingarlista svo og önnur gögn úr bókhaldi starfsmannafélagsins, sem bókhaldsstofa hafði tekið saman. Af þessu tilefni var að beiðni sækjanda frekari meðferð málsins fyrir dómi frestað um stund þannig að rannsóknaraðilum gæfist færi á að fara yfir og staðreyna hin nýju gögn.

Á dómþingum 19. september og 18. janúar sl. var því lýst yfir af hálfu sækjanda, og þá í ljósi efnis ofangreindra gagna, að neðangreindar breytingar hefðu verið gerðar á efni ákæru, ákærðu til hagsbóta:

Á lið I var gerð sú breyting að heildarfjárhæðin lækkaði úr 4.727.456 krónum í 4.098.000 krónur, þar sem fallið hefði verið frá tilvikum nr. 6, 19, 23, 25, 26, 53, 63 og 81.

Á lið II var gerð sú breyting að heildarfjárhæðin lækkaði úr 1.992.023 krónum í 1.892.023 krónur, þar sem fallið hefði verið frá tilviki nr. 102.

Á lið III var gerð sú breyting að heildarfjárhæð lækkaði úr 1.255.000 krónum í 630.000 krónur, þar sem fallið hefði verið frá tilvikum nr. 116, 117, 119, 121, 122 og 125.

Til samræmis lýsti sækjandi því yfir að heildarfjárhæð ætlaðra auðgunarbrota ákærðu lækkaði úr 7.974.479 krónum í 6.620.023 krónur.

Samhliða þessu var fjárhæð áður rakinnar einkaréttarkröfu starfsmannafélagsins lækkuð til samræmis við hina endanlegu fjárhæð ákæru.

B.

Við aðalmeðferð málsins fyrir dómi játaði ákærða sakargiftir líkt og brotum hennar var endanlega lýst af hálfu ákæruvalds hér að framan.

Játning ákærðu er í samræmi við rannsóknargögn málsins, en þau voru öll skýrð og staðfest af helsta rannsakara lögreglu fyrir dómi.

Með skýlausri játningu ákærðu, sem fær fullnægjandi stoð í nefndum gögnum, er að áliti dómsins fram komin lögfull sönnun fyrir sekt ákærðu á þeim brotum sem henni eru gefin að sök í I., II. og III. lið ákæru, líkt og sakarefninu var breytt við meðferð málsins fyrir dómi. Eru brot ákærðu rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

C.

Ákærða, sem er 45 ára, hefur samkvæmt sakavottorði ekki svo kunnugt sé áður gerst brotleg við lög.

Við ákvörðun refsingar ákærðu verður m.a. horft til viðeigandi ákvæða 70. gr., 74. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga, og þar á meðal að með hinni refsiverðu háttsemi dró hún sér með saknæmum og ólögmætum hætti talsverða fjármuni, sem hún hefur ekki endurgreitt. Á hinn bóginn ber að virða ákærðu það til málsbóta að hún játaði að nokkru brot sín hjá lögreglu og á síðari stigum að fullu við meðferð málsins fyrir dómi. Að auki samþykkti hún hina endanlegu bótakröfu starfsmannafélagsins að öllu verulegu.

Að öllu ofangreindu virtu þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin sex mánaða fangelsi. Eftir atvikum þykir fært að fresta fullnustu refsingarinnar og þá skilorðsbundið, eins og í dómsorði greinir.

Í máli þessu hefur ákærða verið sakfelld fyrir fjárdráttarbrot, eins og henni er gefið að sök í ákæru og þá með þeim breytingum sem áður er um getið. Ber hún skaðbótaábyrgð á því tjóni, sem af háttsemi hennar hefur hlotist, en lýst einkaréttarkrafa var fyrst sett fram hjá lögreglu 17. febrúar 2016, en ákærða framdi síðasta brotið þann 17. desember 2015. Bótakrafan var birt verjanda ákærða 23. maí 2016. Kröfunni var breytt til lækkunar, þ. á m. undir rekstri málsins fyrir dómi og loks til endanlegs horfs hinn 18. janúar sl. og þá til samræmis við sakarefni ákæru. Verður ákærða dæmd til greiðslu kröfunnar, eins og hún var að lokum fram sett, og þá með vöxtum sem í dómsorði greinir, auk málskostnaðar, en engin efni eru að áliti dómsins til að vísa kröfunni frá, líkt og verjandi ákærðu hafði orð á í greinargerð og við flutning málsins fyrir dómi.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 og í ljósi málsúrslita ber að dæma ákærðu til að greiða sakarkostnað. Er þar um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, G-kk-ef M. A-kk-ef lögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 1.349.120 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts, en einnig ferðakostnað hans að fjárhæð 49.830 krónur og útlagðan kostnað að fjárhæð 259.998 krónur.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærða, F-kvk-nf M-x-x H-kvk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði, en frest skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði starfsmannafélagi VHE á Austurlandi skaðabætur að fjárhæð 6.620.023 krónur, ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 17. desember 2015 til 23. júní 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, en að auki greiði hún málskostnað félagsins að fjárhæð 124.000 krónur.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M. A-kk-ef lögmanns 1.349.120 krónur, en einnig ferðakostnað hans að fjárhæð 49.830 krónur og útlagðan kostnað að fjárhæð 259.998 krónur.