E-3619/2015

Mál þetta er höfðað með stefnu útgefinni 22. október 2015 og dómtekið 4. apríl 2016.

Stefnandi er A, , Odense, Danmörku.

Stefndi er Tryggingamiðstöðin hf., Síðumúla 24, Reykjavík.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi greiði henni 1.158.962 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. september 2015 til greiðsludags. Þá gerir stefnandi kröfu um málskostnað úr hendi stefnda eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar.

Málsatvik

Stefnandi lenti í umferðarslysi 25. júlí 2013 þegar bifreið, sem tryggð var hjá stefnda, var ekið á hana á reiðhjóli. Ekki er ágreiningur um bótaskyldu stefnda úr lögmæltri ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar. Hins vegar telur stefndi að stefnanda hafi ekki tekist að færa sönnur fyrir tímabundnu atvinnutjóni samkvæmt 1. gr. og 2. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, vegna tímabilsins frá 15. ágúst 2013 til 17. janúar 2014, sem hún krefst bóta fyrir.

Í málinu liggur fyrir matsgerð sérfræðinganna A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-x-x dr. med. og I-kk-ef S-kk-ef hrl., um afleiðingar slyssins fyrir stefnanda, dagsett 10. ágúst 2015. Í niðurstöðu matsgerðarinnar kemur m.a. fram að stefnandi hafi orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni, sem hafi verið 100% frá 25. júlí til 15. ágúst 2013, en síðan hafi hún verið óvinnufær til aukavinnu með skóla til 17. janúar 2014. Með bréfi lögmanns stefnanda til stefnda, dagsettu 17. ágúst 2015, var krafist skaðabóta samkvæmt útreikningi stefnanda á grundvelli niðurstöðu matsgerðar, þ.m.t. bóta vegna tímabundins atvinnutjóns frá 15. ágúst 2013 til 17. janúar 2014 að fjárhæð 1.158.962 krónur. Bætur voru greiddar á grundvelli tillögu stefnda um uppgjör samkvæmt bréfi til lögmanns stefnanda 14. september 2015, þar sem kröfu hennar um bætur vegna tímabundins atvinnutjóns var hafnað. Stefnandi tók við greiðslunni með fyrirvara og var mál þetta höfðað í kjölfarið.

Meðal gagna málsins er launaseðill stefnanda vegna vinnu fyrir fyrirtækið EMU ApS í Odense í júlí 2015, gefinn út af endurskoðunarfyrirtækinu Bluegarden A/S. Kemur þar fram að um sé að ræða launagreiðslu fyrir 85 tíma vinnu, sem nemi 11.675 dönskum krónum. Þá liggur fyrir yfirlýsing M-x-x A-x-x, fyrirsvarsmanns EMU ApS, dagsett 16. september 2015, þar sem staðfest er að stefnandi hafi sótt um starf hjá fyrirtækinu sumarið 2013 og hafi hún átt að hefja störf 16. ágúst það ár. Af því hafi hins vegar ekki orðið vegna slyss sem hún hafi orðið fyrir á Íslandi. Þá er staðfest að laun stefnanda myndu hafa samsvarað þeim launum sem hún hefði fengið greidd samkvæmt launaseðli fyrir júlí 2015. Loks liggja fyrir í málinu skattframtöl stefnanda vegna áranna 2013 til 2015.

Stefnandi og M-x-x A-x-x, fyrirsvarsmaður EMU ApS, gáfu skýrslur við aðalmeðferð málsins.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína um bætur vegna tímabundins atvinnutjóns á ákvæði 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hún vísar til niðurstöðu matsgerðar sérfræðinganna A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef, sem að framan greinir. Stefndi hafi viðurkennt bótaskyldu sína vegna líkamstjóns sem hún hlaut við umferðarslysið og beri því að greiða henni skaðabætur fyrir atvinnutjón.

Stefnandi kveðst hafa ráðið sig til vinnu hjá félaginu EMU ApS og hafi hún átt að hefja þar störf eftir komu frá Íslandi 15. ágúst 2013. Hún hafi ætlað að starfa hjá félaginu samhliða námi og hafi laun hennar átt að nema 11.675 dönskum krónum á mánuði. Hún hafi hins vegar orðið af þeim tekjum vegna óvinnufærni á tímabilinu sem um ræðir. Krafa hennar um bætur vegna tekjutaps, sem sett hafi verið fram með bréfi til stefnda 17. ágúst 2015, miðist við þessar tekjur í 152 daga, þ.e. frá 15. ágúst 2013 til 17. janúar 2014, miðað við sölugengi danskrar krónu 17. ágúst 2015, 19,59 ISK, og reiknist því 1.158.962 íslenskar krónur.

Um lagarök vísar stefnandi til skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 1. mgr. 1. gr., sem að framan greinir. Um dráttarvexti er vísað til 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafa um málskostnað er byggð á 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi vísar til þess að í framangreindri matsgerð A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef og I-kk-ef S-kk-ef komi eftirfarandi fram um nám og störf stefnanda:

Hún hafi farið til Danmerkur 15.08.2013 og hafið nám á réttum tíma. Hún tafðist ekki í náminu af völdum slyssins. Hún hafi hins vegar ekki getað unnið aukavinnu á bar með skólanum fyrst í stað og það hafi ekki verið fyrr en 17.01.2014 sem hún byrjaði aftur í aukavinnu með skóla.

Óvinnufærni stefnanda hafi verið metin 100% frá slysdegi til 15. ágúst en hún talin óvinnufær til aukavinnu með skóla til 17. janúar 2014. Stefnandi hafi byggt á örorkumatsgerðinni þegar gerð var krafa á hendur stefnda þann 17. ágúst 2015. Í tölvupósti lögmanns hennar til stefnda þann dag komi eftirfarandi fram:

Tímabundið tekjutjón hennar er annars vegar hér á Íslandi 25.07.2013 til 15.08.2013 en þar missti hún alveg laun frá veitingastaðnum Bryggjunni á Akureyri (N.A. ehf.) þar sem hún hafði starfað frá því að hún lauk stúdentsprófum um miðjan júní og fram að slysdegi og átti vísa vinnu til 15. ágúst þegar hún héldi til síns heima í Odense. Hins vegar er tekjutjón frá 15.08.2013 til 17.01.2014, en hún átti vísa vinnu hjá Bluegarden A/S þar sem hún ætlaði að vinna baki brotnu og safna peningum þar til hún byrjaði í laganámi í Odense.

Með bótakröfu stefnanda hafi fylgt danskur launseðill stefnanda vegna júlímánaðar 2015. Stefndi hafi ekki getað fallist á kröfu hennar um tímabundið atvinnutjón þar sem hann hafi talið hana ósannaða. Í kjölfarið hafi stefnandi höfðað mál þetta, en með stefnu hafi fylgt framangreind yfirlýsing M-x-x A-x-x fyrir hönd EMU ApS, dagsett 16. september 2015.

Í tölvupóstssamskiptum 2. nóvember 2015 hafi eftirfarandi komið fram hjá lögmanni stefnanda:

Avar ráðin til vinnu hjá EMU ApS við ýmis tilfallandi störf frá og með 16. ágúst 2013 en þar hugðist hún vinna samhliða námi í háskóla um veturinn. EMU Aps er með fjölþætta starfsemi og m.a. eignarhald, rekstur og útleigu á íbúðum. A innritaðist í háskólann um haustið en gat ekki mætt til starfa hjá EMU vegna slyssins og missti það starf. Hún byrjaði að vinna aukavinnu á bar með náminu þegar hún taldist orðin vinnufær 17. janúar 2014.

Stefndi telur stefnanda ekki hafa fært fram sönnur á kröfu sem hún gerir um tímabundið atvinnutjón í málinu. Verulegt ósamræmi hafi verið í málatilbúnaði hennar frá einum tíma til annars, eins og rakið hafi verið. Þannig hafi fyrst verið haft eftir henni í matsgerð að hún hafi ekki tafist í námi vegna slyssins haustið 2013, en hafi hins vegar ekki getað hafið aukavinnu við störf á bar fyrr en í janúar 2014. Á þessari matsgerð hafi stefnandi síðan byggt kröfu sína, en þó með þeirri athugasemd í tölvupósti að við komuna til Danmerkur í ágúst 2013 hafi hún ætlað að „vinna baki brotnu og safna peningum þar til hún byrjaði í laganámi í Odense“. Kröfunni hafi fylgt launaseðill hennar frá EMU ApS frá því í júlí 2015, eða um 18 mánuðum eftir að tímabili óvinnufærni lauk, án frekari skýringa.

Eftir að stefndi, í tillögu að bótauppgjöri þann 14. september 2015, taldi kröfu um tímabundið atvinnutjón í Danmörku ósannaða, hafi stefnandi komið fram með þriðju útgáfu af lýsingu á því hvernig atvinnuþátttöku hennar átti að vera háttað á tímabili óvinnufærni, sbr. framangreindan tölvupóst lögmanns hennar 2. nóvember 2015. Þar hafi komið fram að hún hafi verið ráðin til EMU ApS við störf tengd rekstri og útleigu á húsnæði frá 16. ágúst 2013, misst það starf vegna slyssins, en hafið störf á bar í janúar 2014. Í því sambandi sé byggt á yfirlýsingu fyrirsvarsmanns EMU ApS sem fengin var eftir að stefndi lýsti afstöðu sinni til kröfunnar.

Krafa um tímabundið atvinnutjón byggi á launaseðli stefnanda í júlí 2015 hjá EMU ApS, sem voru þá 11.675 DKR. Fyrir tímabilið 16. ágúst 2013 til 17. janúar 2014 reikni stefnandi tekjutap sitt 59.153 DKR sem hann síðan umreikni í íslenskar krónur. Á þessu fimm mánaða tímabili hafi stefnandi samkvæmt þessu átt að hafa meiri launatekjur en hún hafi haft á ársgrundvelli fyrr og síðar samkvæmt framtalsgögnum sem liggi fyrir í málinu.

Stefndi telur ekki liggja fyrir fullnægjandi gögn um tekjur og aðrar greiðslur stefnanda svo að sannreyna megi tímabundið atvinnutjón hennar. Því liggi ekki fyrir fullnægjandi sönnun um það tímabundna atvinnutjón sem hún krefjist bóta fyrir. Samkvæmt því sé krafist sýknu af kröfum hennar í málinu.

Um lagarök vísar stefndi til skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum, einkum 2. gr. laganna, og reglna skaðabótaréttarins um sönnun og sönnunarbyrði vegna tímabundins atvinnutjóns. Krafa um málskostnað er byggð á XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, einkum 1. mgr. 130. gr. þeirra laga.

Niðurstaða

Í máli þessu krefur stefnandi, A, stefnda, Tryggingamiðstöðina hf., um bætur vegna atvinnutjóns sem hún kveðst hafa orðið fyrir á tímabilinu 15. ágúst 2013 til 17. janúar 2014, vegna aukavinnu sem hún hafi orðið af á þeim tíma. Ekki er ágreiningur um að stefnandi hafi verið óvinnufær til aukavinnu á því tímabili sem um ræðir, svo sem fram kom í niðurstöðu matsgerðar. Stefndi telur hins vegar að hún hafi ekki fært sönnur á atvinnutjón sitt, sbr. 2. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, og hafnar bótaskyldu af þeim sökum.

Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins kvaðst stefnandi hafa hafið laganám við háskólann í Odense 2. september 2013. Hún hefði ætlað að vinna með náminu, um 15 til 20 tíma á viku, hjá fyrirtækinu EMU ApS. Hefði hún verið búin að semja um það við fyrirsvarsmann fyrirtækisins í júlí þetta ár og átt að hefja störf 16. ágúst 2013. Hún hafi hins vegar orðið af þeirri vinnu vegna slyssins sem hún varð fyrir og ekki verið í launaðri vinnu frá 15. ágúst 2013 til 17. janúar 2014.

Framburður stefnanda að þessu leyti fær stoð í vitnisburði M-x-x A-x-x, fyrirsvarsmanns EMU ApS, sem einnig gaf skýrslu fyrir dóminum, og staðfesti framangreinda yfirlýsingu sína frá 16. september 2015. Í þeim vitnisburði felst jafnframt að miðað hafi verið við að laun stefnanda myndu hafa samsvarað launum samkvæmt launaseðli fyrir júlí 2015, sem liggur fyrir í málinu. Þótt fallist verði á það með stefnda að ónákvæmni hafi gætt í málatilbúnaði stefnanda bera gögn málsins ekki með sér að misvísandi upplýsingar hafi stafað frá henni. Þá hafa að mati dómsins komið fram fullnægjandi skýringar á því misræmi sem stefndi vísar til í greinargerð sinni. Samkvæmt framangreindu þykir stefnandi hafa sýnt fram á að hún hafi orðið fyrir atvinnutjóni á tímabilinu sem um ræðir, sem stefndi ber bótaábyrgð á, sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 50/1993. Skattframtöl stefnanda bera ekki með sér að hún hafi þegið greiðslur sem draga skuli frá bótum vegna tímabundins atvinnutjóns, sbr. 2. mgr. 2. gr. laganna. Verður lagt til grundvallar að tekjutap hennar á tímabilinu hafi numið fjárhæð stefnukröfu í málinu. Verður stefndi því dæmdur til að greiða stefnanda bætur að fjárhæð 1.158.962 krónur, auk dráttarvaxta, fyrir tímabundið atvinnutjón hennar frá 15. ágúst 2013 til 17. janúar 2014.

Með bréfi innanríkisráðuneytisins, dagsettu 24. febrúar 2016, var stefnanda veitt gjafsókn í málinu. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, alls 1.124.380 krónur, sem er þóknun lögmanns hennar, B-kk-ef Ó-kk-ef hrl., 1.084.380 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, auk útlagðs kostnaðar, 40.000 krónur. Samkvæmt 4. mgr. 128. gr. laga nr. 91/1991 ber stefnda að greiða þann málskostnað sem stefnanda er dæmdur úr hendi hans, í ríkissjóð.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., greiði stefnanda, A, 1.158.962 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. september 2015 til greiðsludags.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, 1.124.380 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málflutningsþóknun lögmanns hennar, B-kk-ef Ó-kk-ef hrl., 1.084.380 krónur.

Stefndi greiði í ríkissjóð málskostnað að fjárhæð 1.124.380 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf