S-213/2011

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 18. maí sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 27. janúar 2011, á hendur H-x-x J-x-x M-x-x T-x-x, kt. 000000-0000, Heiðarholti 6e, Reykjanesbæ „fyrir stórfellda líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 4. september 2010 á gatnamótum Hafnargötu og Tjarnagötu í Reykjanesbæ, slegið A hnefahöggum í andlit og bringu og ýtt honum, með þeim afleiðingum að A féll aftur fyrir sig og skall í jörðina. Hlaut A blæðingu inn í bæði miðeyru, lömun í hreyfitaug hægra megin í andliti, maráverka og blæðingar framanvert í heila, brot í höfuðkúpubotni og heyrnaskerðingu.

Telst brot þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A er krafist skaða- og miskabóta, samtals að fjárhæð kr. 4.017.656, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri upphæð frá 4. september 2010, en dráttarvaxta skv. 9. gr., sbr. 6. gr. laganna frá því að mánuður er liðinn frá dagsetningu skaðabótakröfu þessarar til greiðsludags.“

Við upphaf aðalmeðferð málsins var hálfu brotaþola lögð fram ný kröfugerð í málinu og samkvæmt henni krefst brotaþoli þess að ákærða verði gert að greiða honum 2.832.763 krónur í skaðabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 4. september 2010 til 1. desember 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu en til vara vægustu refsingu sem lög leyfa og að refsing verði höfð skilorðsbundin. Þá er þess krafist að bótakröfunni verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð verulega. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna og að þau og að annar sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði.

II.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, dags. 4. september 2010, barst tilkynning til lögreglu klukkan 5:42 aðfaranótt þess sama dags um að maður lægi meðvitundarlaus á Hafnargötu við verslunina Hljómaval. Þegar lögreglumenn komu á vettvang hafi brotaþoli legið á götunni og verið meðvitundarlaus. Hafi hann engu áreiti svarað, en verið með góðan púls. Í skýrslunni segir að lögreglumenn hafi rætt við vitni að atvikinu, sem hafi tjáð þeim að að ákærði og brotaþoli hefðu verið að rífast og hefði brotaþoli kallað ákærða niðrandi nöfnum vegna kynþáttar hans, en ákærði sé dökkur á hörund. Brotaþoli hefði síðan fengið á sig högg og dottið aftur fyrir sig. Vitnin hafi sagt að að brotaþoli hefði verið mjög ölvaður og verið með stæla og leiðindi við fólk.

Í skýrslunni segir að á meðan lögreglumaður hafi rætt við Ó-kvk-þf M-kvk-þf K-kvk-þf á vettvangi hai ákærði hringt í hana og hafi lögreglumaðurinn rætt við ákærða í símann. Hafi lögreglumaðurinn fengið ákærða til að gefa sig fram strax og hafi ákærði þá sagst vera við Samkaup á Hringbraut. Hafi ákærði verið sóttur þangað af lögreglu og hann verið handtekinn klukkan 06:00.

Brotaþoli hafi ekki verið með nein skilríki og því hafi ekki verið vitað hver hann var þegar hann fannst, en hann hafi verið meðvitundarlaus. Hafi hann verið fluttur til Reykjavíkur þar sem meiðsl hans hafi verið talin það mikil. Töluvert mikið hafi blætt úr höfði hans og hægra eyra. Í skýrslunni kemur fram að lögreglan hafi þó mögulega talið um að ræða brotaþola, A, og hafi verið reynt að hafa upp á eiginkonu hans, en það hafi ekki tekist þar sem símanúmer hennar hafi ekki fundist.

Á meðal gagna málsins er læknisvottorð S-kk-ef B-kk-ef, heilsugæslulæknis á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja, dags. 25. október 2010. Þar kemur fram að komið hafi verið með brotaþola á slysamóttöku stofnunarinnar hinn 4. september 2010. Við skoðun hafi komið í ljós mikil blæðing úr báðum eyrum. Þá hafi verið talsverð vínlykt af brotaþola og hann hafi verið lítt áttaður og órólegur. Þar sem grunur hafi leikið á höfuðkúpubroti hafi brotaþoli verið fluttur á slysadeild Landspítala háskólasjúkrahúss til frekari meðhöndlunar.

Þá liggur einnig fyrir vottorð T-kk-ef F-kk-ef, sérfræðings á slysa- og bráðadeild Landspítala háskólasjúkrahús, dags. 28. október 2010. Þar segir að brotaþoli hafi verð fluttur á slysadeild í Fossvogi með sjúkrabifreið frá Keflavík, en þar hafi hann fundist meðvitundarlaus og með höfuðáverka. Í vottorðinu segir að við komu á slysadeild hafi brotaþoli verið vaknaður og mjög órólegur, ör og ósamvinnuþýður. Brotaþoli hafi hreyft alla útlimi eðlilega, en hann hafi verið með skurð aftan á hnakka sem blætt hafi úr, en einnig hafi blætt úr báðum eyrum. Hafi blóð verið í eyrnagangi. Engin önnur augljós áverkamerki hafi verið á brotaþola. Tekin hafi verið blóðsýni úr ákærða, sem hafi verið eðlileg, en alkóhólmagn hafi mælst 59,8 mmol/l.

Í vottorðinu segir að á sneiðmynd af höfði, andlitsbeinum og hálshrygg hafi ekki verið að sjá merki um mar á heila, en hins vegar hafi verið brot í kúpubotni, sem náð hafi inn í miðeyra. Ekki hafi verið að sjá áverka á andlitsbeinum eða hálshrygg. Þá segir að brotaþoli hafi verið lagður inn á heila- og taugadeild. Við skoðun þar hafi sést blóðfyllt miðeyru beggja vegna og þá hafi komið í ljós að hann var með lömun í hreyfitaug hægra megin í andliti.

Loks segir í vottorðinu að brotaþoli hafi verið útskrifaður eftir þriggja daga legu, en hann hafi komið inn daginn eftir með slæman höfuðverk og hita. Hafi þá verið tekin ný sneiðmynd og þá hafi sést blæðingar í heilavef framanvert í heilanum beggja vegna. Hafi þar verið um að ræða mar, sem sé afleiðing af áverkum brotaþola, sem stundum sjáist ekki á fyrstu myndum. Hafi brotaþoli útskrifast aftur hinn 13. september 2010. Í samantekt vottorðsins segir m.a. að brotaþoli hafi hlotið höfuðáverkana við það að falla í götuna.

Í upplýsingaskýrslu lögreglu, dags. 11. nóvember 2010, segir að samkvæmt upplýsingum frá K-kvk-þgf M-kvk-þgf, deildarstjóra á Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði samsvari 1‰ í blóði 21,7 mmol/l og 59,8 mmol/l samsvari því 2,75‰ í blóði. K-kvk-nf hafi bætt því við að líklega hafi verið um mælingu í sermi að ræða svo að blóðstyrkurinn hafi því verið um 15% lægri, þ.e. nær 2,4‰.

Þá er á meðal gagna málsins vottorð G-kvk-ef K-kvk-ef, læknis á endurhæfingardeild Landspítala háskólasjúkrahúss, dags. 25. mars 2011. Í vottorðinu segir að brotaþoli hafi komið í mat og meðferð á dagdeild endurhæfingardeildar LSH á Grensási hinn 28. október 2010 og verið þar fram í desember. Hann hafi eftir þetta haft merki um lömun á 7. heilatauginni hægra megin með lömun á andlitsvöðvum, mjög skert bragð- og lyktarskyn, væga heyrnarskerðingu og svima. Auk þess hafi hann haft hugræn einkenni, sem oft fylgi svo alvarlegum höfuðáverkum. Hann hafi þannig skert úthald og þoli verr allt áreiti. Taugasálfræðilegt mat í nóvember 2010 hafi fyrst og fremst sýnt að hugarstarf brotaþola var hægara en áður, en minni hafi verið gott. Þá hafi brotaþoli verið með verki í hálsi og höfði eftir slysið.

Í vottorðinu segir að við útskrift af Grensásdeild í desember 2010 hafi ofangreind einkenni öll verið til staðar, þótt sum hefðu lagast að einhverju marki og hafi hann verið í eftirliti hjá áðurgreindum lækni eftir útskrift. Þá segir að andlitslömun hafi lagast en sé enn töluverð. Brotaþoli hafi ekki komist í sitt fyrra starf að svo stöddu, en hann hafi reynt það eftir útskrift en ekki höndlað það vegna álags og áreitis, sem starfinu fylgi. Reiknað sé með að hann reyni aftur fyrir sér í sínu fyrra starfi smám saman. Loks segir að reiknað sé með endurmati á Grensásdeild í september 2011 og þá verði frekar hægt að segja til um hversu varanleg einkenni hans verða.

Loks eru á meðal gagna málsins ljósmyndir teknar hinn 23. nóvember 2010 af rannsóknardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum af gatnamótum Hafnargötu og Tjarnargötu í Reykjanesbæ. Á myndunum sést að stillt hefur verið upp keilu þar sem brotaþoli lá þegar lögreglumenn komu á vettvang.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum og hjá lögreglu eftir því sem þurfa þykir:

Ákærði neitaði sök. Hann sagðist hafa staðið fyrir utan skemmtistaðinn Manhattan í greint sinn ásamt Ó-kvk-þgf M-kvk-þgf, T-kvk-þgf og G-kvk-þgf og sagði að þau hefðu verið að bíða eftir því að vera sótt. Eftir nokkra stund hefði brotaþoli hefði komið þarn að þeim, en hann hafði gleymt úlpunni sinni á Manhattan og komið aftur til að sækja hana. Ákærði sagði að brotaþoli hefði bankað á dyr á skemmtistaðarins en dyravörðurinn hefði ekki hleypt honum inn þar sem búið hefði verið að loka staðnum. Hefði ákærði þá skipað honum að sækja úlpuna og kallað hann þræl og helvítis svertingja. Ákærði sagðist ekki hafa getað hjálpað brotaþola og hefði ákærði þá byrjað að vera með einhver leiðindi. Sagðist ákærði hafa spurt brotaþola að því hvort hann ætlaði að vera með eitthvert vesen. Brotaþoli hefði þá ýtt við honum og hann ýtt á móti. Þegar þetta gerðist hefðu þau verið stödd fyrir framan dyrnar á Manhattan, en ákærði sagðist hafa gengið í burtu til að losna við brotaþola, en hefði hann komið á eftir honum. Þegar hann hefði verið kominn að veitingastaðnum Pöndunni hefðu þeir brotaþoli haldið áfram að rífast og hefði rifrildið endað í slagsmálum. Hann sagði að sig minnti að brotaþoli hefði kýlt hann á hægra gagnaugað og hann hefði þá kýlt brotaþola til baka í öxlina. Sagðist ákærði hafa kýlt nokkrum sinnum frá sér út í loftið til að verja á sér andlitið og brotaþoli kýlt hann til baka. Kvaðst ákærði lítið hafa hitt ákærða og aðeins hafa kýlt ákærða almennilega í öxlina, en annars hefðu höggin farið í bringuna á brotaþola. Sagðist ákærði aðeins hafa náð að kýla brotaþola tvisvar til þrisvar sinnum. Hann sagðist ekki hafa ýtt við ákærða eftir að þeir byrjuðu að slást fyrir framan veitingastaðinn Pöndu. Ákærði sagðist síðan hafa verið kominn alveg upp við vegg og sagðist hann hafa verið reiður og farið úr bolnum áður en hann færi aftur í brotaþola. Sagðist ákærði hafa snúið sér við til að rétta Ó-kvk-þgf M-kvk-þgf bolinn sinn og í sama mund hefði ákærði bakkað, rekið hælinn í og misst jafnvægið og síðan fallið í götuna. Sagðist ákærði ekki hafa séð þegar brotaþoli datt því hann hefði snúið baki í brotaþola, en ákærði sagði að vinkonur sínar hefðu séð brotaþola detta. Þegar hann hefði litið við hefði brotaþoli verið dottinn. Ákærði neitaði því að hafa ýtt við brotaþola þannig að hann dytti. Hann sagði að brotaþoli hefði verið að bakka og við það hefði hann hrasað. Hann sagði að gatan þar sem ákærði datt væri mjög ójöfn og verið gæti að brotaþoli hefði rekið sig í. Ákærði kvaðst ekki muna eftir að þeir brotaþoli hefðu sparkað hvor í annan.

Ákærði sagðist hvorki hafa kýlt né ýtt við brotaþola eftir að hann fór úr bolnum. Hann sagði að brotaþoli hefði fyrst dottið á rassinn og síðan skollið aftur fyrir sig án þess að nokkur hefði ýtt við honum. Sagðist ákærða hafa brugðið mjög þegar ákærði datt og farið í burtu, en hann sagðist strax hafa hringt á sjúkrabíl því blætt hefði úr höfði brotaþola. Lögreglan hefði síðar hringt í hann og farið með hann á lögreglustöð.

Ákærði sagðist muna nokkurn veginn eftir málsatvikum, en þó væri langt um liðið síðan þetta gerðist og auk þess hefði hann verið undir talsverðum áhrifum áfengis umrædda nótt. Sagðist ákærði muna eftir að hafa verið óstyrkur á fótunum vegna ölvunar. Ákærði sagðist ekki telja að brotaþoli hefði dottið við höggin frá sér þar sem þau hefðu verið laus og varla farið í ákærða því hann hefði verið svo ölvaður.

Aðspurður sagði ákærði að Ó-kvk-nf M-kvk-nf væri vinkona sín, T-kvk-nf væri frænka hennar og G-kvk-nf væri vinkona T-kvk-ef. Sagðist hann ekki þekkja T-kvk-þf og G-kvk-þf mikið. Hann sagðist ekkert hafa þekkt til brotaþola og aldrei hafa séð hann áður. Aðspurður sagði ákærði að brotaþoli hefði verið mjög drukkinn og hann hefði ekkert vitað hvað hann var að gera. Ákærði sagðist sjálfur hafa verið með áverka á gagnauga og bringunni eftir átökin.

Skýrslur vitna hjá lögreglu voru bornar undir ákærða. Hann sagði að ekki væri rétt hjá vitnunum G-kvk-þgf og T-kvk-þgf að hann hefði ýtt við brotaþola þannig að hann hefði dottið og skollið með höfuðið í götuna. Sagðist ákærði ekki vita af hverju þessi vitni hefðu borið með þessum hætti hjá lögreglu. Ákærði sagði að framburður Ó-kvk-ef M-kvk-ef hjá lögreglu væri hins vegar réttur.

Ákærði gaf skýrslu um málsatvik hjá lögreglu 4. september 2010, sem er í megindráttum í samræmi við skýrslu hans fyrir dóminum. Í lögregluskýrslu sagði ákærði þó að hann hefði beðið brotaþola um að láta sig í friði þegar hann hefði farið að kalla sig öllum illum nöfnum og ýta við sér. Sagði ákærði að brotaþoli hefði ýtt við sér með báðum höndum í bringuna og síðan slegið sig við vinstra augað. Sagðist ákærði hafa slegið brotaþola í bringuna og síðan einu sinni í andlitið og þá hefði brotaþoli dottið. Sagðist hann þó ekki hafa slegið brotaþola það fast að hann hefði rotast. Hann hlyti að hafa hrasað.

Brotaþoli A sagðist ekki muna eftir atvikum umrætt kvöld. Kvaðst hann hafa verið undir áhrifum áfengis, en sagðist ekki muna hversu ölvaður hann var. Sagðist brotaþoli muna það óljóst að hafa verið niðri í bæ og verið að hugsa um að hann yrði að fara að koma sér heim svo að konan hans yrði ekki reið. Sagði ákærði að það væri allt og sumt sem hann myndi eftir kvöldinu. Brotaþoli sagðist lítið fara niður í bæ að skemmta sér og hann væri ekki viss um hvar hann hefði verið staddur þegar atvik málsins áttu sér stað. Hann sagðist ekkert muna eftir aðdraganda árásarinnar og sagði að sér fyndist ekki að hann hefði séð ákærða áður. Brotaþoli sagði að sér fyndist mjög ólíklegt að hann hefði kallað ákærða þræl eða öðrum niðrandi nöfnum því það væri ekki líkt sér og sagði að sér fyndist ömurlegt að sitja undir slíku.

Brotaþoli sagðist vera með stöðuga og ærandi verki í höfði, sem væru þess eðlis að hann gæti ekki hugsað um neitt annað. Sagðist hann vera háður því að nota verkja- og svefnlyf. Hann sagðist vera með óþægindi í hálsi og í baki og þá væri lyktarskyn farið og bragðskyn að mestu leyti. Einnig sagðist hann vera með þurrk í nefi og ef hann væri úti í frosti yrði hann að nota lepp því hægra augað blikkaði ekki eðlilega. Þá væri hann með doða úti í hendur vegna klemmdra tauga í baki.

Brotaþoli sagðist vera …. að mennt, en sagðist ekki hafa getað stundað vinnu eftir atvikið. Sagðist hann hafa reynt það en ekki hafa getað einbeitt sér. Þá sagðist hann vera utan við sig og yrði konan hans stöðugt að endurtaka hlutina við hann. Sagðist hann vera eins og áhorfandi á heimilinu og eiga erfitt með að sinna börnum sínu. Hann væri alltaf þreyttur og syfjaður og sagðist vera hálf rúmliggjandi ennþá. Þá sagðist hann forðast aðra fjölskyldumeðlimi, svo sem foreldra sína og systkini, og almennt samskipti við annað fólk því allt áreiti þreytti hann mjög. Hann næði ekki að fókusera þegar hann væri í margmenni eða miklu áreiti. Sér gengi ágætlega að einbeita sér ef hann væri einn og í friði og einnig ef hann ætti samskipti við eina manneskju í einu. Loks sagðist brotaþoli eiga erfitt með að muna hluti.

Brotaþoli gaf skýrslu hjá lögreglu 13. október 2010 sem er í samræmi við framangreint.

Ó-kvk-nf M-kvk-nf K-kvk-nf sagði að hún, ákærði, T-kvk-nf og G-kvk-nf hefðu staðið fyrir utan skemmtistaðinn Manhatttan og verið að bíða eftir að móðir hennar sækti þau. Brotaþoli hefði komið þarna að bankað á hurðina á skemmtistaðnum, en þau hefðu tjáð honum að búið væri að loka. Hann hefði spurt þau um gula úlpu og sakað þau um að hafa stolið henni. Þau hefðu neitað því og hefði brotaþoli þá byrjað á því að kalla ákærða þræl því hann væri svartur. Brotaþoli, sem hefði verið mjög ölvaður, hefði þá byrjað að ýta við ákærða og þá hefði ákærði ýtt til baka. Þeir hefðu síðan færst til og verið á götunni á milli veitingastaðarins Pöndu og verslunarinnar Hljómvals. Sjálf sagðist hún hafa staðið á gangstéttinni fyrir framan veitingastaðinn Pöndu. Ákærði og brotaþoli hefðu síðan kýlt hvorn annan án þess að um mikil slagsmál hefði verið að ræða. Ákærði hefði síðan farið úr bolnum og rétt henni hann. Ákærði hefði síðan snúið sér við og í sama mund hefði brotaþoli bakkað og hefði hann þá dottið aftur fyrir sig á rófubeinið og síðan skollið harkalega á höfuðið ofan í stéttina. Hún sagðist ekki hafa séð ákærða ýta við brotaþola með þeim afleiðingum að hann dytti aftur fyrir sig. Hún sagðist þó ekki geta fullyrt það að ákærði hefði ekki ýtt við brotaþola, en það síðasta sem hún hefði séð hefði verið þegar brotaþoli sjálfur var að detta, en þá hefði enginn verið nálægt honum. Hún sagðist hafa verið um einn og hálfan metra frá brotaþola þegar hann datt, en ákærði hefði staðið við hliðina á henni. Hún sagði að ákærði hefði þá verið nýfarinn úr bolnum. Hún sagði að skemmtistaðurinn Manhattan væri við hliðina á veitingastaðnum Pöndu. Þá sagði vitnið að smá hækkun væri á götunni við enda eyjunnar, sbr. ljósmynd á skjölum merktum 1-6 og 1-7, svo og að hellurnar á Hafnargötunni væru mjög ójafnar.

Vitnið sagði að þau hefðu séð blóð á götunni og hefði ákærði hringt strax á sjúkrabíl og síðan farið í burtu. Móðir hennar hefði síðan komið örskömmu síðar og þá hefði lögreglan talað við sig á vettvangi og fengið símanúmerið hjá ákærða.

Vitnið sagði að hún og ákærði væru vinir, en sagðist hins vegar ekkert hafa þekkt til brotaþola. Hún sagðist aðspurð hafa verið edrú þetta kvöld. Þá sagði hún að brotaþoli hefði verið mjög ölvaður og varla getað gengið, en einnig hefði tal hans verið óskýrt. Sagðist hún aldrei hafa séð jafn ölvaðan mann.

Skýrslur vitnanna G-kvk-ef og T-kvk-ef hjá lögreglu voru kynntar vitninu, þ.e. að ákærði hefði ýtt við brotaþola þannig að brotaþola hefði dottið aftur fyrir sig og skollið með höfuðið í götuna. Sagðist vitnið þá hafa sagt frá því sem hún hefði séð og myndi eftir og sagðist hún viðurkenna að hafa ekki horft á átökin allan tímann.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 19. október 2010. Þar sagði vitni að þegar brotþoli hefði viðhaft niðrandi ummæli um ákærða hefði fokið í ákærða og hann stigið fram í áttina að brotaþola og sagt: “Ertu að kalla mig þræl!” Þeir tveir hefðu þá byrjað að ýta hvor við öðrum, þ.e. í axlir. Einnig hefðu þeir sparkað í hvorn annan og kýlt. Högg þeirra og spörk hefðu þó ekki verið öflug. Hún sagði að brotaþoli hefði sparkað tvisvar í ákærða, þ.e. í sköflung og mjöðm og þá hefði ákærði sparkað a.m.k. einu sinni í lærið á brotaþola. Að öðru leyti er skýrsla vitnisins hjá lögreglu í samræmi við skýrslu þess fyrir dóminum.

T-kvk-nf R-kvk-nf V-kvk-nf sagði að þau ákærði, Ó-kvk-nf M-kvk-nf og G-kvk-nf hefðu staðið fyrir utan Manhattan þegar brotaþola hefði komið þar að og verið mjög reiður og að leita að jakkanum sínum. Brotaþoli hefði verið með kjaft, en ákærði hefði tjáð honum að þau væru ekki með jakkann og hann skyldi bara slaka á. Brotaþoli hefði þá farið að ýta við ákærða og hefði ákærði ýtt á móti. Hún sagði að brotaþoli hefði kallað ákærða þræl og þeir farið að ýta fastar við hvor öðrum en áður og í rauninni hefðu þeir verið farnir að slást. Hún sagði að síðan hefði ákærði ýtt við brotaþola og þá hefði brotaþoli bakkað og dottið aftur á rófubeinið, en síðan um tveimur til þremur sekúndum síðar hefði verið eins og hann kastaði sér aftur á bak og slengdi höfðinu í götuna. Sagði hún að þetta hefði litið út eins og brotaþoli hefði fengið krampa. Hún sagði að brotaþoli hefði legið í götunni á eftir. Hún sagði að þegar þarna var komið sögu hefði ákærði verið kominn úr bolnum og búinn að henda honum til Ó-kvk-ef M-kvk-ef. Ákærði hefði síðan hlaupið í burtu.

Nánar aðspurð sagði hún að ákærði hefði ýtt við brotaþola með því að ýta á öxlina á honum og þá hefði brotaþoli tekið nokkur skref aftur á bak, misst jafnvægið og dottið í götuna. Hún sagði að brotaþoli hefði átt að geta staðið þrátt fyrir að ákærði ýtti við honum því hann hefði ekki ýtt harkalega við brotaþola. Hún sagði að ákærði hefði örugglega verið kominn úr bolnum þegar hann ýtti við ákærða í greint sinn. Sagðist hún hafa staðið á gangstéttinni skammt frá ákærða og brotaþola þegar þetta átti sér stað.

Aðspurð kvaðst hún muna vel eftir atvikum, en hún sagðist þó hafa verið undir áhrifum áfengis. Hún sagðist ekkert hafa þekkt til brotaþola, en hann hefði verið mjög ölvaður og í mjög slæmu ástandi. Þá sagði hún að ákærði væri vinur frænku sinnar Ó-kvk-ef M-kvk-ef, en sjálf sagðist hún þekkja hann lítið og aðeins hafa hitt hann tvisvar.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 22. október 2010, sem er í góðu samræmi við framangreint. Í lögregluskýrslu sagði hún að ákærði hefði farið úr bolnum og ýtt við brotaþola, sem við það hefði dottið á mjóbakið og síðan kastast kröftuglega aftur fyrir sig og með höfuðið í götuna.

G-kvk-nf J-kvk-nf Þ-kvk-nf sagði að hún, ákærði, Ó-kvk-nf M-kvk-nf og T-kvk-nf hefðu staðið fyrir utan skemmtistaðinn Manhattan í greint sinn þegar brotaþoli hefið komið til þeirra mjög drukkinn og heimtað úlpuna sína. Þau hefðu hins vegar ekki verið með úlpuna og búið hefði verið að loka staðnum. Hún sagði að brotaþoli hefði þá snúið sér að ákærða og skipað honum að sækja úlpuna hans. Hefði brotaþoli kallað ákærða þræl af því hann væri svartur og verið mjög orðljótur. Brotaþoli hefði byrjað að ýta við ákærða og hefði ákærði þá ýtt á móti. Þeir hefðu síðan kýlt hvorn annan og endað fyrir framan húsið við hliðina á Manhattan og sagðist hún hafa elt þá. Hún sagði að sér fyndist að brotaþoli hefði gripið í ákærða og að ákærði hefði þá ýtt brotaþola frá sér með því að ýta á öxlina á honum. Sagði hún að sig minnti að þá hefði brotaþoli tekið skref aftur á bak, dottið í jörðina og lent beint á mjóbakinu og síðan hefði hann skotist aftur á bak og skollið með höfuðið í götuna. Hún sagði að ákærði hefði farið úr bolnum og hent honum til Ó-kvk-ef M-kvk-ef og sagðist hún halda að ákærði hefði verið farinn úr bolnum þegar hann ýtti síðast við brotaþola.

Vitnið sagðist muna vel eftir atvikum. Sagðist hún hafa drukkið áfengi fyrr um kvöldið, en verið hætt drykkju. Hún sagðist ekkert þekkja til brotaþola, en hann hefði verið mjög drukkinn og varla staðið í lappirnar. Sagðist hún halda að hann hefði ekkert vitað hvað hann var að segja. Þá sagði hún að ákærði væri vinur Ó-kvk-ef M-kvk-ef, sem væri vinkona sín, en hún sagðist ekki vera í neinu sambandi við ákærða. Aðspurð um ölvunarástand ákærða sagðist hún ekkert hafa séð á honum, en sagðist þó halda að hann hefði verið búinn að drekka áfengi.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 19. október 2010, sem er í góðu samræmi við framangreint. Í lögregluskýrslu sagði hún að ákærðu og brotaþoli hefðu ýtt hvor við öðrum, slegið og sparkað, en ekki fast. Sagðist hún ekki muna eftir að hafa séð ákærða sparka í brotaþola, en sagðist hafa séð brotaþola sparka laust í ákærða. Þá hefðu þeir lamið hvorn annan í axlir og andlit með krepptum hnefa, en það hefðu heldur ekki verið aflmikil högg.

A-kk-nf D-kk-nf S-kk-nf sagðist hafa staðið fyrir utan verslunina Omnis í Keflavík ásamt bróður sínum og fleira fólki. Sagðist hann hafa heyrt tvo menn vera að rífast skammt frá og einhver öskur og læti. Sagðist hann hafa séð báða mennina og hefði annar þeirra verið dökkur á hörund. Hann sagðist ekkert hafa verið að veita þessu neina sérstaka athygli, en þegar hann hefði litið aftur í áttina að mönnunum hefði annar þeirra legið í götunni og sá sem var dökkur á hörund hefði staðið hjá honum. Sagðist vitnið muna nokkuð vel eftir þessu. Hann sagðist aðspurður ekki hafa séð nein átök, en aðeins hafa séð manninn liggja í götunni.

Framburður vitnisins hjá lögreglu var borinn undir vitnið. Sagðist hann hafa muna eftir að hafa sagt í lögregluskýrslunni að hann hefði heyrt tvo menn vera að rífast og séð að annar þeirra var dökkur á hörund. Sagðist hann ekki minnast þess að hafa séð sjálft höggið og sagðist hann halda að ekki væri rétt eftir honum haft í lögregluskýrslunni.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 21. október 2010, sem er ekki að fullu í samræmi við framburð hans fyrir dóminum. Þar sagðist hann hafa staðið við verslunina Omnis í Tjarnargötu ásamt fleirum. Hann hefði heyrt köll og þá litið í áttina að Hafnargötu og séð mann fara að öðrum manni og kýla hann í höfuðið og hefði höggið verið nokkuð þungt. Mennirnir hefðu verið við verslunina Hljómval. Sagðist hann hafa litið undan og næst þegar hann hefði litið í sömu átt hefði maðurinn, sem sleginn hefði verið, legið í götunni. Hann sagði að ekki hefði liðið langur tími frá því að hann sá höggið og þar til hann leit aftur í áttina að mönnunum, en það hefði verið innan við mínútu. Hann sagði að sá sem hann hefði séð kýla manninn hefði verið dökkur.

T-kk-nf F-kk-nf læknir sagðist hafa tekið á móti brotaþola á slysa- og bráðadeild Landspítalans í greint sinn. Hann sagði að brotaþola hefði verið með sár á hnakka og einnig hefði blætt úr báðum eyrum, sem venjulega væri merki um frekar alvarlegan höfuðáverka. Á sneiðmynd af höfði, andlitsbeinum og hálsi brotaþola hefði komið hefði í ljós að ákærði var með brot í höfuðkúpubotni, sem náði inn í miðeyrun og hefði það verið orsökin fyrir blæðinguna. Eftir þetta hefði afskiptum hans af brotaþola lokið. Samkvæmt sjúkraskrá hefði brotaþoli legið á sjúkrahúsinu í þrjá dag, en þá verið útskrifaður. Hann hefði síðar leitað á slysadeildina vegna viðvarandi höfuðverkja og einnig hefði hann verið kominn með hita. Hefði brotaþoli þá verið lagður aftur inn og tekin ný sneiðmynd. Á þeirri sneiðmynd hefðu sést maráverkar á heilanum framanverðum. Gera verði ráð fyrir að þeir hafi verið fyrir hendi í byrjun, en ekki sést á fyrstu myndinni. Aðspurður sagði hann að ákverkar brotaþola hefðu verið alvarlegir, en þó ekki lífshættulegir. Vitnið staðfesti vottorð sitt á skjali merktu 19-4.

G-kvk-nf K-kvk-nf, læknir á Grensásdeild Landspítala Íslands, sagðist hafa annast brotaþola eftir árásina. Hún sagði að brotaþoli hefði komið á Grensásdeildina í lok október og verið þar í sex vikur, en síðan hefði hann verið í eftirliti hjá henni á göngudeild. Hún sagði að brotaþoli væri annars vegar með lömun í andliti hægra megin vegna skaða á einni af heilataugunum. Brotaþoli væri nánast ekki með bragð- og lyktarskyn og þá hefi verið staðfest væg heyrnarskerðing. Auk þess hefði hann væga vitræna skerðingu sem gjarnan fylgdi slíkum höfuðáverkum. Á honum hefði verið gert taugasálfræðilegt mat og væri brotaþoli hægari í hugarstarfi en hann ætti að sér að vera. Þá þoldi brotþoli ekki áreiti og ætti erfitt með að vinna hratt. Hún sagði að brotaþoli hefði af þessum ástæðum ekki getað hafið vinnu. Þá væri brotraþoli með höfuðverk og svima. Hún sagði að ekki væri tímabært að meta varanlega áverka brotaþola fyrr en ár væri liðið frá atvikinu. Hún sagði hins vegar að miðað við hvernig brotaþoli væri í dag væri líklegt að hann yrði með einhverja varanlega áverka því hann væri ekki að ná sér að fullu. Hann væri enn með lömun í andlitinu og væri hvorki með bragð- og lyktarskyn. Vitnið staðfesti vottorð sitt á dskj. nr. 6.

III.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök að hafa slegið brotaþola hnefahöggum í andlit og bringu og ýtt honum með þeim afleiðingum að brotaþoli féll aftur fyrir sig og skall í jörðina.

Ákærði hefur neitað sök í málinu. Ákærði hefur viðurkennt að hafa kýlt brotaþola í öxlina og sagðist hafa kýlt nokkrum sinnum frá sér út í loftið til verja á sér andlitið. Sagðist ákærði lítið hafa hitt brotaþola og aðeins hafa kýlt hann almennilega í öxlina, en annars hefðu höggin farið í bringuna á brotaþola. Hann neitaði því að hafa ýtt við brotaþola með þeim afleiðingum að hann dytti. Ákærði kvaðst viðurkenna að hafa verið reiður og hafa ákveðið að fara úr bolnum áður en hann færi aftur í brotaþola, eins og ákærði orðaði það. Í sama mund og hann rétti vitninu Ó-kvk-þgf M-kvk-þgf bolinn sinn hefði ákærði bakkað, rekið hælinn í og við það misst jafnvægið og fallið í götuna.

Framburður ákærða hjá lögreglu er ekki í fullu samræmi við framburð hans fyrir dóminum. Hjá lögreglu sagðist ákærði hafa slegið brotaþola í bringuna og síðan einu sinni í andlitið og þá hefði brotaþoli dottið. Hann hefði þó ekki slegið brotaþola það fast að hann hefði rotast, en sagði að brotaþoli hlyti að hafa hrasað.

Framburður vitnisins Ó-kvk-ef M-kvk-ef er að nokkru leyti í samræmi við framburð ákærða hér fyrir dómi. Hún sagði að ákærði hefði farið úr bolnum og rétt henni hann. Ákærði hefði síðan snúið sér við og í sama mund hefði brotaþoli bakkað og dottið aftur fyrir sig á rófubeinið og síðan skollið harkalega á höfuðið á stéttina. Sagðist hún ekki hafa séð ákærða ýta við brotaþola með þeim afleiðingum að hann dytti aftur fyrir sig. Nánar aðspurð sagðist hún þó ekki geta fullyrt að ákærði hefði ekki ýtt við brotaþola, en það síðasta sem hún hefði séð hefði verið þegar brotaþoli datt, en þá hefði enginn verið nálægt honum. Þá kvaðst hún viðurkenna að hafa ekki horft á átökin allan tímann.

Vitnin T-kvk-nf R-kvk-nf og G-kvk-nf J-kvk-nf hafa borið um málsatvik á mjög svipaðan hátt. Hafa þær báðar borið um það að ákærði hafi ýtt á öxlina á brotaþola, sem hafi þá stigið skref aftur á bak, misst jafnvægið og dottið í götuna. Þær báru báðar um það að brotaþoli hefði lent á rófubeininu eða mjóbakinu og síðan kastast aftur á bak og skollið með höfuðið í götuna. Þá báru þær báðar um það að þegar þetta gerðist hefði ákærði verið farinn úr bolnum, en hann hefði hent honum til vitnisins Ó-kvk-ef M-kvk-ef. Framburður þessara vitna var skýr og greinargóður og er gott samræmi á framburði þeirra hjá lögreglu og fyrir dómi. Þá er fram komið að hvorugt þessara vitna er tengt ákærða vináttuböndum, en þær báru báðar um það að þær könnuðust aðeins lítillega við ákærða. Þykir framburður þessara vitna mjög trúverðugur.

Í málinu hefur hins vegar komið fram að vitnið Ó-kvk-nf M-kvk-nf er vinkona ákærða og verður að skoða framburð hennar í því ljósi. Þá ber og að líta til þess að þegar gengið var á vitnið fyrir dóminum kvaðst hún ekki geta fullyrt að ákærði hefði ekki ýtt við brotaþola og viðurkenndi að hafa ekki horft á átökin allan tímann. Hefur og komið fram að ákærði rétti henni bolinn sinn eða henti honum til hennar og þykir því ekki ósennilegt að hún hafi litið af átökunum á meðan. Þykir framburður þessa vitnis því geta samræmst trúverðugum framburði vitnanna T-kvk-ef og G-kvk-ef.

Þá verður og að líta til þess að ekki er fullt samræmi á framburði ákærða hér fyrir dómi og hjá lögreglu um aðdraganda þess að ákærði féll í götuna. Hjá lögreglu minntist ákærði ekkert á það að hann hefði verið að rétta vitninu Ó-kvk-þgf M-kvk-þgf bol sinn og á meðan hefði brotaþoli bakkað og hrasað með þeim afleiðingum að hann skall í jörðina. Bar ákærði þvert á móti um það að hafa slegið brotaþola í bringuna og síðan einu sinni í andlitið og þá hefði brotaþoli dottið. Með hliðsjón af framangreindu ósamræmi á framburði ákærða hjá lögreglu og hér fyrir dómi og með vísan til trúverðugs framburðar vitnanna T-kvk-ef og G-kvk-ef í málinu þykir framburður ákærða hér fyrir dómi um ástæðu þess að brotaþol datt aftur fyrir sig ekki trúverðugur. Að öðru leyti þykir framburður ákærða greinargóður og trúverðugur.

Við sönnunarmat í málinu ber og að hafa í huga að vitnum ber saman um að brotaþoli hafi verið mjög drukkinn og varla staðið í fæturna, en það staðfesta og blóðsýni, sem tekin voru úr brotaþola á sjúkrahúsi þessa sömu nótt. Ekki hefur því þurft mikið högg til að brotaþoli missti jafnvægið og dytti aftur fyrir sig. Fram hefur komið að ákærði gerði sér fulla grein fyrir því að brotaþoli var mjög drukkinn.

Með hliðsjón af öllu framangreindu og með sérstakri skírskotun til trúverðugs framburðar vitnanna T-kvk-ef R-x-x og G-kvk-ef J-kvk-ef, sem þykir og samræmast framburði vitnisins Ó-kvk-ef M-kvk-ef, þykir í ljós leitt svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi ýtt brotaþola með þeim afleiðingum að hann féll aftur fyrir sig og skall í jörðina. Þá hefur ákærði viðurkennt að hafa kýlt brotaþola í bringuna og er það í samræmi við framburð vitna í málinu. Ákærði bar hins vegar ekki um það hér fyrir dómi að hafa kýlt brotaþola í andlitið. Vitni báru heldur ekki um það með skýrum hætti og þykir því ósannað að ákærði hafi haft þá háttsemi í frammi. Ljóst þykir að áverka brotaþola er aðallega að rekja til þess að hann skall með höfuðið í götuna, samanber áðurgreint vottorð T-kk-ef F-kk-ef læknis á Landspítala háskólasjúkrahúsi.

Niðurstaða málsins er því að sú að sannað þykir að ákærði hafi slegið brotaþola hnefahöggum í bringu og ýtt honum með þeim afleiðingum að hann féll aftur fyrir sig og skall í jörðina, allt með þeim afleiðingum sem greinir í ákæru. Þykir ljóst af vottorðum lækna og skýrslum þeirra fyrir dóminum að brotaþoli hafi orðið fyrir stórfelldu líkams- og heilsutjóni. Með hliðsjón af því þykir háttsemi ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni.

Ákærði, sem er fæddur 1990, hefur ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað.

Vitnum ber saman um að brotþoli hafi að fyrra bragði og að ófyrirsynju ráðist með skömmum að ákærða og viðhaft særandi og niðrandi ummæli um hann vegna kynþáttar hans. Þá ber vitnum saman um það að brotaþoli hafi byrjað á því að ýta við ákærða og að hann hafi haldið því áfram þrátt fyrir að ákærði bæði hann um að láta sig í friði og gengi í burtu frá honum. Með hliðsjón af framangreindu þykir ljóst að brotþoli átti upptökin að áðurgreindum átökum með árás og ertingum, sbr. 2. mgr. 218. gr. b in fine. Ber að líta til þess við ákvörðun refsingar, sem og ungs aldurs ákærða og háttsemi hans eftir atvikið, en hann hringdi strax á neyðarlínu og gaf sig fram við lögreglu á vettvangi, en allt er þetta virt ákærða til refsimildunar. Á hinn bóginn ber að líta til þess að afleiðingar árásarinnar eru alvarlegar og að líkur þykja standa til þess að þær verði að einhverju leyti varanlegar. Sú háttsemi ákærða að ýta við brotaþola í því ástandi sem hann var í greint sinn var hættuleg og til þess fallin að valda tjóni.

Í ljósi alls framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði. Með hliðsjón af ungum aldri ákærða og þess að hann hefur ekki áður gerst brotlegur þykir rétt að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Af hálfu brotaþola, A, hefur verið sett fram bótakrafa í málinu á hendur ákærða. Eru endanlegar dómkröfur brotaþola þær að ákærði verði dæmdur til að greiða honum 2.832.763 krónur í skaðabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 4. september 2010 til 1. desember 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Er bótakrafan sundurliðuð með eftirfarandi hætti:

Sjúkrakostnaður 40.443 krónur

Þjáningabætur 292.320 krónur

Miskabætur 2.500.000 krónur

Í greinargerð brotaþola kemur fram að krafa um sjúkrakostnað sé byggð á 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Krafan er studd gögnum og er hún tekin til greina að fullu.

Þá kveðst brotaþoli byggja kröfu sína um þjáningabætur á 3. gr., sbr. 15 gr. skaðabótalaga og er krafist þjáningabóta frá 4. september 2010 til 5. mars 2011, þ.e. í 183 daga. Segir að krafan taki mið af því að brotaþoli hafi verið veikur og rúmfastur í skilningi 3. gr. áðurgreindra laga í 9 daga, en veikur og ekki rúmfastur í 174 daga. Krafa vegna þjáningabóta sé því 174 x 1530 + 9 x 2900 = 292.320 krónur.

Af framlögðum vottorðum lækna og skýrslum þeirra hér fyrir dómi þykir í ljós leitt að ákærði var veikur og rúmliggjandi í 9 daga, þ.e. frá 4. til 13. september 2010. Þá kemur fram í áðurgreindu vottorði G-kvk-ef K-kvk-ef læknis, dags. 25. mars 2011, að ákærði hafi verið í meðferð á dagdeild Grensásdeildar frá 28. október og fram í desember 2010 og að einkenni, sem lýst er í vottorðinu, hafi enn verið til staðar við útskrift. Þá kemur fram að brotaþoli hafi verið í úthaldsþjálfun og meðferð vegna eymsla frá hálsi eftir útskrift af Grensásdeildinni. Loks kemur fram að brotaþoli hafi ekki enn getað hafið störf vegna einkenna sinna. Með vísan til framangreindra gagna þykir sannað að ákærði hafi verið veikur í skilningi 3. gr. skaðabótalaganna á því tímabili sem um ræðir og er krafa um þjáningabætur því tekin til greina að fullu.

Loks kveðst brotaþoli byggja kröfu sína um miskabætur á 26. gr. skaðabótalaga. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir stórfellda líkamsárás. Með ólögmætri og saknæmri háttsemi sinni hefur hann valdið brotaþola miklu líkamstjóni. Á hann rétt á miskabótum vegna háttsemi ákærða. Með hliðsjón af atlögunni, afleiðingum árásarinnar og dómvenju á þessu réttarsviði þykja miskabæturnar hæfilega ákveðnar 600.000 krónur.

Með vísan til framangreinds er ákærða gert að greiða brotaþola samtals 932.763 krónur með vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Loks er ákærða gert að greiða 601.658 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef J-kk-ef hrl., sem þykja hæfilega ákveðin 337.419 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kk-ef G-kk-ef hdl., sem þykir hæfilega ákveðin 201.239 krónur, hvort tveggja að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari. Uppkvaðning dómsins hefur dregist vegna embættisanna.

Dómsorð:

Ákærði, H-x-x J-x-x M-x-x T-x-x, sæti fangelsi í fimm mánuði, en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði brotaþola, A, 932.763 krónur í skaðabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 4. september 2010 til 9. desember 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði 601.658 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef J-kk-ef hrl., 337.419 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kk-ef G-kk-ef hdl., 201.239 krónur.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómi Reykjaness 01.07.2011.