S-269/2019

Mál þetta, sem dómtekið var 4. júní 2019, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dags. 19. mars 2019, á hendur:

„A-kk-þgf E-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, Fyrir ofbeldi í nánu sambandi, með því að hafa [...]. apríl 2017, að [...] í Reykjavík, veist með ofbeldi að A, kt. [...], rifið í hálsmál á sloppi hennar, slegið hana og hrint henni þannig að hún féll aftur fyrir sig með hnakka á steinvegg, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut kúlu og eymsli á hnakka hægra megin, eymsli í hársverði vinstra megin, eymsli yfir mótum rifja og bringubeins, þrota, eymsli og mar yfir hægra kinnbeini og eymsli á herðasvæði.

(Mál nr. [...])

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst hann þess að sakarkostnaður greiðist að öllu leyti eða að hluta úr ríkissjóði.

I.

Tildrög málsins eru þau að [...]. apríl 2017 kl. [...] var lögregla kvödd að [...] vegna meints heimilisofbeldis. Á vettvangi hittist fyrir B. Segir í frumskýrslu lögreglu að hún hafi verið í uppnámi og mjög ölvuð. Greindi hún lögreglu frá því að ákærði hefði verið að berja A og að þau hefðu rifist mjög mikið. Nánar spurð kvaðst hún hafa 2 legið í rúmi sínu þegar hún heyrði háreysti og hefði farið fram. Þar hafi hún séð A í gólfinu og ákærða yfir henni og hafi hann ógnað henni með hnefanum.

Í borðstofu hússins voru ákærði og brotaþoli. Segir í skýrslunni að þau hafi rifist, áverkar hafi verið sjáanlegir á báðum og ummerki í íbúðinni um átök. Var ákærði augljóslega mjög drukkinn, þvoglumæltur, jafnvægi hans lélegt og mikil áfengislykt af honum. Haft var eftir brotaþola að hún væri undir áhrifum áfengis. Kvað hún ákærða hafa ráðist á sig en þau hefðu rifist eftir að heim kom. Hefði ákærði ýtt henni og slegið hana. Hafi hún slegið hann líka „til þess að hafa í við hann“. Hafi hún fallið í gólfið í átökunum. Brotaþoli óskaði eftir því að ákærði yrði fjarlægður af heimilinu. Var hann handtekinn og hann fluttur á lögreglustöðina.

Brotaþoli leitaði aðhlynningar á slysadeild síðar um morguninn. Í læknisvottorði C er að finna lýsingu brotaþola á atvikum en þar kemur fram að ákærði og hún hafi rifist og hann síðan veist að henni með endurteknum hrindingum. Hafi hann m.a. gripið harkalega í hálsmálið á sloppnum hennar og hrint henni að steinvegg og hafi hnakki hennar skollið harkalega í vegginn. Áverkum brotaþola er lýst í vottorðinu og kemur þar m.a. fram að hún hafi verið með kúlu á hnakka hægra megin og aum, með væg eymsli í hársverði vinstra megin, væg eymsli yfir mótum rifja og bringubeins, þrota og væg húðeymsli yfir hægra kinnbeini og eymsli á herðasvæði. Hafi brotaþoli verið miður sín eftir árásina. Áfengisáhrif hafi ekki verið greinileg.

Ákærði var yfirheyrður samdægurs. Kvaðst hann ekki muna atvik vel enda hefði hann drukkið talsvert þennan dag. Kvaðst hann ekki hafa beitt brotaþola ofbeldi heldur hefði hún ráðist á hann og hann ýtt henni frá sér.

II.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði kvaðst hafa verið úti að skemmta sér með brotaþola umrætt kvöld og nótt. Þau hefðu bæði verið drukkin þegar þau komu heim. Brotaþoli hafi farið inn að sofa en hann hafi ekki verið tilbúinn til þess. Þau hafi farið að rífast og brotaþoli reynt að toga hann upp úr stól sem hann sat í. Hún hafi síðan slegið til hans. Hafi hann brugðist við með því að grípa í hana og ýta henni frá sér. Aðspurður kvað hann hugsanlegt að hann hefði gripið í hálsmál sloppsins sem hún klæddist. Við það hafi hún dottið utan í vegg og síðan á gólfið. Kvaðst hann ekki hafa séð á henni áverka en ekki væri útilokað að einhverja áverka mætti rekja til atviksins. Tók hann fram að brotaþoli hefði verið völt á fótunum og ætti vanda til að detta. Hafi þessu lyktað svo að B hefði hringt á lögregluna. Aðspurður kvaðst ákærði einungis hafa streist gegn brotaþola því hann hefði ekki viljað fara með henni inn. Þau hafi ekki slegist. Ákærði 3 kvaðst ekki muna atvik skýrt en langt væri um liðið auk þess sem hann hefði verið mjög ölvaður.

Brotaþoli kvaðst hafa verið að skemmta sér með ákærða undir morgun. Þau hafi farið heim og hún farið að búa sig í háttinn. Hafi þau bæði verið talsvert ölvuð. Ákærði hafi ekki viljað koma með henni heldur viljað spila músík. Kvaðst brotaþoli hafa reiðst og viljað stoppa það. Hafi þetta undið upp á sig og þau togast eitthvað á. Kvaðst hún ekki vita hvort hún hefði beitt ákærða ofbeldi en hún hefði þó reynt að stoppa hann. Mundi hún ekki hvort þeirra átti frumkvæði að átökunum. Þau hafi „tuskast“ nokkuð lengi og síðan hafi hún dottið á vegg og borð. Hafi hún fengið kúlu á hnakkann og mar. B hafi komið fram og hafi hún sagt henni að hringja á lögregluna enda hafi henni fundist þetta hafa gengið of langt. Hún hafi viljað láta stoppa ákærða enda hafi þau verið farin að tuskast og hún hefði ekki roð í hann. Hafi henni staðið ógn af honum rétt í lokin. Aðspurð kvaðst hún muna atvik illa í dag. Mundi hún ekki sérstaklega eftir að hafa sagt það sem eftir henni var haft í lögregluskýrslu. Kannaðist hún við að ákærði hefði tekið í hálsmál sloppsins og að hann hefði hrint henni þannig að hún féll aftur fyrir sig. Hins vegar kvaðst hún ekki muna eftir því að ákærði hefði slegið hana.

B, kvaðst hafa verið í svefnherbergi sínu sofandi. Hún hefði heyrt að brotaþoli og ákærði rifust frammi og þá hefði hún heyrt öskur. Hafi hún farið fram og séð brotaþola liggjandi í gólfinu en ákærði hafi staðið yfir henni og virtist henni eins og hann væri að ganga burt. Hún hafi hringt á lögreglu að beiðni brotaþola. Kvaðst vitnið muna atvik afar illa. Aðspurð kvaðst hún muna eftir að hafa séð einhverja áverka á brotaþola eftir atvikið.

C læknir fór yfir helstu atriði læknisvottorðs síns. Kvað hann lýsingu brotaþola á atvikum vel geta samrýmst þeim áverkum sem á henni voru. Hún hafi ekki minnst á að hafa verið slegin í andlit en þar hafi verið vægur þroti og húðeymsli. Þyrfti ekki mikinn kraft til að kalla slíka áverka fram. Hugsanlega gætu þeir stafað af öðru en höggi, svo sem ef brotaþoli hefði rekist utan í eitthvað.

Lögreglumennirnir D og E komu fyrir dóminn og lýstu aðkomu sinni.

III.

Ákærði hefur neitað sök. Reisir hann vörn sína á því að brotaþoli hafi að fyrra bragði ráðist á sig á meðan þau rifust. Hafi það verið ósjálfráð viðbrögð hans að bregðast við með þeim hætti að grípa í hana og ýta henni frá sér. Hafi ásetningur hans ekki staðið til þess að skaða brotaþola.

Brotaþoli mundi atvik illa en lýsti því að hún og ákærði hefðu „tuskast“. Ákærði hafi gripið í hana og hrint henni frá sér svo að hún skall á vegg og hafi henni þá staðið ógn af ákærða. 4

Ákærði og brotaþoli bera að hluta til á sama veg um aðdraganda þess að til átaka kom á milli þeirra umrætt sinn. Bar þeim ekki saman um hvort þeirra hefði átt frumkvæði að því að beita hitt ofbeldi. Framburður þeirra ber þess skýr merki að þau muna atvik ekki glögglega, sumpart vegna ölvunarástands þeirra. Er hann þó trúverðugur, svo langt sem hann nær. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu voru þau enn að rífast er lögregla kom á vettvang og bæði með sjáanlega yfirborðsáverka. Ekki var leitað skýringa hjá ákærða á áverkum hans í andliti en haft var eftir brotaþola að hún hefði slegið ákærða „til að hafa í við hann“.

Engir sjónarvottar voru að atburðarásinni. Vitnið B heyrði háreysti og sá brotaþola liggja í gólfinu er hún kom fram. Hringdi hún strax á lögreglu að beiðni brotaþola og segir í frumskýrslu að tilefnið hafi verið heimilisofbeldi og haft eftir henni að ákærði hefði verið að „berja“ A.

Ákærði hefur viðurkennt að hafa gripið í brotaþola og ýtt henni frá sér þannig að hún féll aftur fyrir sig með hnakkann á steinvegg. Mátti honum vera ljóst að háttsemi hans, við þær aðstæður sem uppi voru, væri til þess fallin að valda brotaþola skaða. Fellst dómurinn ekki á að skilyrði 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga séu uppfyllt. Leggur dómurinn til grundvallar framburð ákærða um það hvernig hann veittist að brotaþola. Þegar litið er til þess að atburðarásin er óljós að öðru leyti og með hliðsjón af framburði brotaþola fyrir dómi. svo og þess sem fram kemur í læknisvottorði, telur dómurinn ósannað að ákærði hafi jafnframt slegið brotaþola.

Eins og málið liggur fyrir dóminum verður háttsemi ákærða ekki heimfærð undir 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum. Um eitt tilvik er að ræða sem ekki nær því alvarleikastigi að það falli undir ákvæðið. Verður háttsemi ákærða heimfærð undir 217. gr. almennra hegningarlaga en líkamsárás samkvæmt því ákvæði er refsiverð án tillits til afleiðinga.

Ákærði hefur ekki áður hlotið refsingu fyrir brot gegn almennum hegningarlögum. Ekki er efni til þess að líta til 3. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum við ákvörðun refsingar þó hliðsjón sé höfð af málsatvikum að nokkru. Þá urðu afleiðingar árásarinnar ekki alvarlegar. Til þyngingar horfir að brot ákærða beindust að A og vísast í þessu sambandi til 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Mál þetta hefur dregist úr hófi. Rannsókn þess, sem var ekki umfangsmikil, lauk í maí 2017. Ákæra var gefin út 19. mars 2019. Verður ákærða ekki kennt um þennan drátt og ber að líta til hans við ákvörðun refsingar.

Samkvæmt framansögðu þykir hæfileg refsing ákærða ákveðin fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnu einu ári frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. 5

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, sem þykja hæfileg, með tilliti til umfangs málsins, 527.000 krónur og 43.900 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti. Við ákvörðun málsvarnarlauna er höfð hliðsjón af framlagðri tímaskýrslu lögmannsins og reglum Dómstólasýslunnar nr. 11/2018. Þá er tekið tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun málsvarnarlauna.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, A-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnu einu ári frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, 527.000 krónur, og 43.900 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)

5

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, sem þykja hæfileg, með tilliti til umfangs málsins, 527.000 krónur og 43.900 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti. Við ákvörðun málsvarnarlauna er höfð hliðsjón af framlagðri tímaskýrslu lögmannsins og reglum Dómstólasýslunnar nr. 11/2018. Þá er tekið tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun málsvarnarlauna.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærði, A-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í 30 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnu einu ári frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, 527.000 krónur, og 43.900 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)