E-8535/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 14. janúar sl., er höfðað með stefnu birtri 23. júní 2009.

Stefnandi er P. Gíslason ehf., Leynisbrún 17, Grindavík.

Stefnda er S-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, Norðurhópi 30, Grindavík.

Endanleg dómkrafa stefnanda er sú að stefnda verði dæmd til að greiða stefnanda 1.341.227 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27.2.2009 til greiðsludags. Inn á skuldina hafa verið greiddar kr. 134.074 þann 03.03.2009 og er innborgun dregin frá skuldinni m.v. stöðu hennar á innborgunardegi.“

Þá krefst stefnandi þess að stefnda verði dæmd til að greiða stefnanda málskostnað að skaðlausu samkvæmt mati dómsins.

Stefnda krefst sýknu af kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða sér málskostnað að mati dómsins.

Málavextir

Krafa stefnanda er vegna jarðvegsvinnu o.fl. við Norðurhóp 30, Grindavík á árinu 2007.

Greiðsla sú sem stefnandi krefur stefndu um, er samkvæmt reikningi útgefnum 27. febrúar 2009, að fjárhæð 2.091.227 krónur. Þar kemur fram að efni upp úr grunni séu 714 einingar, samtals 392.700 krónur, fylling sé 1063 einingar, samtals 797.250 krónur, fylling í grunn sé 133 einingar, samtals 99.750 krónur, fleygun og önnur vinna sé 235.000 krónur, vinna við skolp sé 60.000 krónur og vinna við mælingar sé 95.000 krónur. Á reikningnum kemur fram að innborgaðar hafi verið 3. september 2007, 750.000 krónur.

Í málinu liggur frammi annar reikningur frá stefnanda útgefinn 3. febrúar 2009 að fjárhæð 1.936.100 krónur. Þar kemur fram að vinna og efni séu að fjárhæð 650.100 krónur, vinna við mælingar séu 95.000 krónur, vinna við skolp sé 60.000 krónur og ,,greitt áður“ sé 750.000 krónur. Samtals nemi þessar fjárhæðir að meðtöldum virðisaukaskatti 1.936.100 krónum. Stefnandi kveður þennan reikning hafa verið bakfærðan og að gefinn hafi verið út nýr reikningur, sem stefnufjárhæð grundvallast á.

Ágreiningur málsins snýst um það hvort verk stefnanda hafi verið unnið samkvæmt föstu tilboði um jarðvegsvinnu við parhús stefndu og nágranna hennar, sem skyldi samkvæmt staðhæfingum stefndu vera 1.500.000 krónur, eða hvort verk stefnanda hafi verið unnið samkvæmt umsömdu verði fyrir rúmmetra, vegna vinnu við uppgröft og fyllingu, en greitt skyldi fyrir aðra vinnu aukalega.

Óumdeilt er að stefnda greiddi 750.000 krónur inn á verkið 3. september 2008, auk þess sem stefnda greiddi 134.074 krónur í mars 2009, en stefnda hefur neitað frekari greiðslum fyrir verkið.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður að umsamið verð fyrir jarðvegsvinnu sem hann vann fyrir stefndu hafi verið 550 krónur á rúmmetra vegna vinnu við uppgröft fyrir grunninum og 750 krónur á rúmmetra vegna fyllingar í grunninn. Öll fleygun og önnur vinna yrði greidd aukalega. Unnið hafi verið samkvæmt mælingum frá Verkfræðistofu Suðurnesja.

Í byrjun verksins hafi komið í ljós að fleyga hafi þurft samtals 130 rúmmetra af klöpp. Þá hafi þurft að grafa í burtu mold í hússtæðinu, sums staðar allt að 4 metra niður miðað við götu. Hafi verið ákveðið, í samráði við húseigendur, að láta mæla botnstæði grunnsins, eða dýpt holunnar með GPS hnitum til að staðreyna það magn sem grafið var úr grunninum. Þegar lokið hafi verið við að fylla grunninn samkvæmt hæðarkvóta hafi húseigendur óskað eftir því við stefnanda að hann bætti fyllingarefni ofan á púðann þar sem púðinn hafi þótt of lágur frá götu. Hafi það verið gert og hafi farið meira efni ofan í grunninn en upp úr honum hafi komið.

Samtals hafi stefnandi mokað 1428 rúmmetrum upp úr grunninum, fylling undir grunn fyrir púða hafi verið 2126 rúmmetrar og fylling inn í grunn 266 rúmmetrar. Vinna við fleygun á klöpp hafi verið 470.000 krónur og vinna við skurðgröft vegna skolplagnar hafi verið 120.000 krónur.

Hafi vinnu verið skipt upp í tvennt milli húseigenda Norðurhóps 28 og 30, þannig að stefnda skyldi greiða fyrir 714 rúmmetra upp úr grunni, 1063 rúmmetra vegna efnis ofan í grunn og 133 rúmmetra vegna efnis inn í grunn, 235.000 krónur vegna fleygunar og 60.000 krónur vegna vinnu við skolplögn.

Stefnda hafi greitt inn á verkið 3. september 2007, 750.000 krónur, en við endanlegt uppgjör á verkinu hafi stefnda gert athugasemdir við magntölur rúmmetra sem farið hafi ofan í grunninn og haldið því fram að magnið hafi verið minna. Hafi stefnda neitað að greiða eftirstöðvar verksins. Hafi stefnandi þá fengið Verkfræðistofu Suðurnesja aftur til að mæla fyrir grunninum til að sýna stefndu fram á að magn það sem hann hafi krafið hana um, hefði verið rétt. Mælingar Verkfræðistofu Suðurnesja hafi sýnt að 1.191 rúmmetrar hafi farið upp úr grunninum og 1.772 rúmmetrar ofan í og inn í grunninn. Mæling Verkfræðistofu Suðurnesja hafi farið fram eftir að búið var að þjappa púðann í grunninum með valtara og sé rýrnum aðkeypts efnis við þjöppun ávallt um 25%. Þannig hafi farið, samkvæmt fyrrgreindri mælingu, 1.489 rúmmetrar af óþjöppuðu efni upp úr grunninum og 2.215 rúmmetrar óþjappaðs efnis ofan í grunninn, sem séu magntölur í samræmi við uppgefnar magntölur stefnanda.

Stefnandi hafi sent stefndu áskorun 6. nóvember 2008 um greiðslu og tekið fram að reikningur yrði sendur eftir að greitt yrði. Þar sem greiðsla hafi ekki borist hafi stefnandi gefið út reikning á stefndu 3. febrúar 2009. Sá reikningur hafi verið rangur þar sem sundurliðun og magntölur hafi ekki komið fram, auk þess sem láðst hefði að fella niður afslátt af verkinu, sem stefnandi hafi fallist á að gefa stefndu, ef greitt yrði í október 2007. Hafi reikningurinn verið bakfærður. Annar og réttur reikningur hafi verið gefinn út 27. febrúar 2007 að fjárhæð 2.091.227 krónur.

Stefnda hafi greitt tvisvar inn á verkið, annars vegar 750.000 krónur 3. september 2007 og 134.074 krónur, 3. mars 2009. Hafi innborganirnar verið teknar inn á skuld stefndu miðað við stöðu skuldarinnar á innborgunardögum.

Byggt er á því að stefnda sé skuldbundin til að greiða fyrir þá vinnu og þjónustu sem stefnandi hafi sannanlega lagt fram fyrir stefndu og að beiðni hennar. Reikningur stefnanda sé sanngjarn og í samræmi við gjaldskrá stefnanda. Beri stefnda sönnunarbyrði fyrir því að reikningur stefnanda sé á einhvern hátt ósanngjarn. Þá er byggt á því að stefndu beri að greiða kostnað við mælingar, enda hafi mælingar einungis verið gerðar í þágu stefndu og einnig vegna vefengingar stefndu á magntölum efnis upp úr grunni og magntölum efnis í grunn.

Stefnandi vísar til meginreglna samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingargildi loforða. Enn fremur er vísað til ákvæða laga um þjónustukaup nr. 42/2000, einkum ákvæðis 28. gr. og kaupalaganna nr. 50/2000, einkum 45. gr. laganna.

Málsástæður og lagarök stefndu

Stefnda kveður að í ágúst 2007 hafi stefnandi unnið jarðvegsvinnu við parhús stefndu og eiginmanns hennar við Norðurhóp 30, Grindavík. Umsamið verð fyrir þá vinnu hafi verið 1.500.000 krónur, sem skipst hafi jafnt á parhúsíbúðirnar. Hlutdeild stefndu, 750.000 krónur, hafi verið innt af hendi með millifærslu inn á reikning stefnanda við verklok 3. september 2007. Síðar hafi stefnandi borið því við að hann hafi einnig unnið við sameiginlega frárennslislögn í húsinu, að beiðni íbúða í húsi nr. 28 við Norðurhóp, Gunnlaugs Ú. G-kk-ef. Stefnda hafi aldrei beðið um þá vinnu og talið að 750.000 króna greiðslan væri fullnaðargreiðsla fyrir verk stefnanda. Þótt stefnandi tæki við greiðslunni hafi hann engan reikning gert stefndu fyrir vinnuna.

Í nóvember 2008, 15 mánuðum eftir að stefnandi hafi lokið verkinu, hafi stefndu og eiginmanni hennar borist innheimtubréf stefnanda þar sem m.a. sé fjallað um staðfestingu Verkfræðistofu Suðurnesja á magntölum upp úr grunni og fyllingu í grunn.

Síðan segir í bréfinu að það sem þegar hafi verið greitt, teljist vera greiðsla inn á reikninginn, sem verði sendur síðar, um leið og eftirstöðvar með álögðum virðisaukaskatti séu greiddar. Að auki leggist aukakostnaður frá Verkfræðistofu Suðurnesja við, vegna mælinga og vinnu og einnig vinna við að grafa fyrir skolpi. Krafa stefnanda sé síðan sundurliðuð þannig að ógreiddar séu samtals 1.936.100 krónur.

Stefnda hafi hafnað óskiljanlegu innheimtubréfi stefnanda. Stefnandi hafi tekið að sér umrætt verk fyrir fast verð. Það sé rangt að verkið hafi átt að vinna, eða verið unnið, samkvæmt mælingum.

Í febrúar 2009 hafi eiginmanni stefndu, Ó-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, borist innheimtubréf frá TMC innheimtu, þar sem hann hafi verið krafinn um greiðslu á 1.314.275 krónum, og sé krafan sögð samkvæmt reikningi útgefnum 3. febrúar 2009, degi áður en innheimtubréfið er ritað. Þegar eftir reikningnum var leitað hjá TMC innheimtu viðurkenndu þeir að enginn reikningur væri til staðar fyrir kröfunni. Skömmu síðar hafi borist reikningur inn um bréfalúguna hjá stefndu. Samkvæmt honum sé krafa stefnanda vegna vinnu og efnis 650.100 krónur, vinna við mælingu 95.000 krónur og vinna við skolp 60.000 krónur, allt að viðbættum virðisaukaskatti. Í bréfi lögmanns stefndu frá 3. mars 2009 sé fallist á að greiða umkrafið verð fyrir jarðvegsvinnuna og skolpið, samtals 884.075 krónur. Í samræmi við það hafi stefnda greitt eftirstöðvarnar, 134.074 krónur til viðbótar þeim 750.000 krónum sem hún hafði áður greitt. Kröfu fyrir mælingu hafi verið hafnað, sem og innheimtuþóknun á dagsgamlan ógjaldfallinn reikning.

Í bréfi lögmanns stefnanda 30. apríl 2009, sem er svarbréf við bréfi lögmanns stefndu frá 3. mars 2009 segir m.a. ,,Þegar dýptin á holunni var orðin rúml. 4 metra djúp var ákveðið að láta Verkfræðistofu Suðurnesja mæla þar sem grunur var um að uppgefið verðtilboð væri of lágt miðað við hvað grafa þurfti mikið magn í burtu.“

Af þessum orðum verði ekki annað ráðið en að stefnandi staðfesti orð stefndu um tilboð í verkið að fjárhæð 750.000 krónur, en honum hafi síðar fundist verðið of lágt og þess vegna beðið um mælingu verkfræðistofu Suðurnesja. Í bréfi lögmannsins segi enn fremur: ,,Þegar umbj. minn hugðist gefa út reikn. á u-x-x fór S-kvk-nf umbj. yðar fram á við umbj. minn að fá að greiða fyrir verkið án reiknings, ,,svart“, gegn því að umbj. minn gæfi þá afslátt á verkið. Féllst umbj. minn á að gefa umbj. yðar kr. 124.600 í aflsátt. Umbj. yðar greiddi þó aldrei.“

Stefnda kveður þetta vera rangt. Stefnda hafi greitt umsamið verð við verklok í september 2007, 750.000 krónur. Fram hjá því verði ekki litið, að hér virðist stefnandi viðurkenna að hafa áskilið sér 876.600 krónur (750.000 +124.600) fyrir verkið. Stefnda hafi greitt stefnanda samtals 884.074 krónur og sé því skuldlaus við stefnanda hvernig sem á málið sé litið.

Með fyrrgreindu bréfi lögmanns stefnanda frá 30. apríl 2009 hafi fylgt kreditreikningur að fjárhæð 1.936.100 krónur, og nýr reikningur hafi verið gefinn út á stefndu, nú að fjárhæð 2.091.227 krónur með þeirri skýringu að fyrri reikningur hafi verið bakfærður þar sem stefnanda hafi láðst að fella niður afsláttinn.

Eins og ljóst sé af framansögðu hafi málatilbúnaður stefnanda, reikningsgerð hans og kröfugerð, verið mjög ruglingsleg frá upphafi. Hann hafi fyrst gefið út reikning á nafn eiginmanns stefndu í febrúar 2009, eftir að ,,krafa“ hans hafi verið komin í innheimtu. Samkvæmt honum hafi skuldin verið 134.074 krónur, sem stefnda hafi ákveðið að greiða. Reikninginn hafi stefnandi bakfært og sent nýjan reikning nú á nafn stefndu, dags 27. febrúar 2009, en trúlega gefinn út í apríl eða byrjun maí 2009. Þá hafi verið stutt í að tvö ár væru liðin frá því að stefnandi lauk verkinu.

Stefnandi hafi haft fullt tilefni til að gefa út reikning við verklok. Þess í stað hafi hann tekið athugasemdalaust við greiðslu á 750.000 krónum 3. september 2007, en á því tímamarki hljóti honum að hafa verið ljós sú magnaukning sem hann noti sem rökstuðning fyrir viðbótarkröfu sinni. Stefnda byggi á því að stefnandi hafi sýnt af sér slíkt tómlæti við að halda fram sjónarmiðum sínum að hann hafi þegar af þeirri ástæðu glatað möguleikanum til að bera fyrir sig frekari kröfur byggðar á mælingu Verkfræðistofu Suðurnesja.

Mæling verkfræðistofunnar virðist hafa verið gerð í október 2008. Þá hafi verið liðið ár frá verklokum og löngu búið að fylla upp með húsinu og jafna lóð með efni sem stefnda hafi sjálf keypt og slétt úr. Mælingunni er hafnað sem rangri, enda hafi hún verið framkvæmd án samráðs við stefndu. Auk þess sé mælingin málinu óviðkomandi, þar sem verkið hafi verið unnið fyrir fast verð.

Gerðar eru tölulegar athugasemdir við kröfugerð stefnanda og vaxtakröfu. Í stefnu er krafist höfuðstóls að fjárhæð 2.091.227 krónur, auk dráttarvaxta frá 27. febrúar 2009, að frádregnum innborgunum 750.000 krónur, 3. febrúar 2009 og 134.074 krónur 3. mars 2009. Fyrri greiðslan hafi verið innt af hendi 3. september 2007. Þá hafi endanlegur reikningur frá stefnanda ekki borist fyrr en í maí 2009 og því með gjaldaga mánuði síðar.

Niðurstaða

Meginágreiningur máls þessa snýst um efni þess samnings sem tókst um vinnu stefnanda í þágu stefndu við parhús hennar að Norðurhópi 30.

Samkvæmt reikningi stefnanda fyrir verkið frá 27. febrúar 2009 að fjárhæð 2.091.227 krónur, er um að ræða vinnu við að moka upp úr grunni, samkvæmt rúmmetrafjölda 392.700 krónur, fylla í samkvæmt rúmmetrafjölda, 797.250 krónur, fyllingu í grunn samkvæmt rúmmetrafjölda 99.750 krónur, fleygun og aðra vinnu 235.000 krónur, vinnu við skolp, 60.000 krónur og vinnu við mælingar, 95.000 krónur. Samkvæmt fyrri reikningi stefnanda frá 3. febrúar 2009 var um að ræða vinnu og efni, 650.100 krónur, vinnu við mælingar 95.000 krónur, vinnu við skolp 60.000 krónur, og greitt áður 750.000 krónur. Sá reikningur er að fjárhæð 1.936.100 krónur, og inni í samtölunni er liðurinn ,,greitt áður.“Ágreiningslaust er að stefnda greiddi stefnanda 750.000 krónur fyrir verkið, auk 134.074 króna, sem stefnda greiddi eftir að henni barst reikningur stefnanda dagsettur 3. febrúar 2009.

Samkvæmt framburði fyrirsvarsmanns stefnanda fyrir dómi átti hann öll samskipti varðandi samning um verk það sem hann vann við parhús stefndu við nágranna þeirra, G-kk-þf Ú-kk-þf G-kk-þf, Norðurhópi 28, en stefnandi vann jöfnum höndum við húsin að Norðurhópi 28 og Norðurhópi 30. Hann bar fyrir dómi að samið hefði verið um að vinna verkið samkvæmt rúmmetrafjölda, og að umsamið verð hafi verið 550 krónur á rúmmetra sem upp úr grunni kom og 750 krónur á rúmmetra vegna fyllingar.

Stefnda hefur hins vegar haldið því fram að samið hafi verið um fast verð, þ.e. 750.000 krónur á hús, samtals 1.500.000 krónur fyrir bæði húsin. Kvaðst stefnda hafa fengið upplýsingar um það hjá G-kk-þgf Ú-kk-þgf að henni bæri að greiða stefnanda umræddar 750.000 krónur og það hafi hún gert. Þá bar fyrirsvarsmaður stefnanda fyrir dómi að nefndur G-kk-nf hefði beðið um vinnu við skolplögn sem tilgreind er í reikningi stefnanda. Jafnframt bar fyrirsvarsmaður stefnanda að G-kk-nf hefði vitað af því að stefnandi hefði fengið Verkfræðistofu Suðurnesja til þess að mæla magn á efni því sem fór upp úr grunni og í grunn, en stefnda hefði ekki vitað af því.

Jafnframt kom fram hjá P-kk-þgf B-kk-þgf bæjarverkfræðingi, að G-kk-nf Ú-kk-nf hefði tekið ákvörðun varðandi hækkun hússins.

Eins og að framan er rakið hefur nefndur G-kk-nf Ú-kk-nf farið með samningsgerð vegna vinnu stefnanda við hús hans og stefndu, m.a. séð um að panta aukaverk, svo sem vinnu við skolplögn, vinnu vegna hækkunar á húsunum og að sögn stefnanda samið um tiltekið verð á rúmmetra fyrir það sem mokað var upp úr grunni og fyllt ofan í hann, en G-kk-nf þessi kom ekki fyrir dóm. Skýrslugjöf hans hefði þó án efa getað varpað ljósi á efni samnings aðila.

Ber stefnandi sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni að samið hafi verið um ákveðið verð fyrir rúmmetrafjölda, en ekki fast verð, eins og stefnda staðhæfir og fyrir þeirri staðhæfingu sinni að greiða hafi átt sérstaklega fyrir aukaverk. Í bréfi lögmanns stefnanda frá 30. apríl 2009 kemur fram að grunur hafi verið um að ,,uppgefið verðtilboð væri of lágt miðað við hvað grafa þurfti mikið magn í burtu“. Benda framangreind ummæli til þess að samið hafi verið um fast verðtilboð, fremur en verð fyrir magn efnis sem fór úr grunni og í hann.

Sá reikningur sem stefnandi byggir kröfu sína á er ósamþýðanlegur fyrri reikningi stefnanda og er það ekki til skýringarauka fyrir málatilbúnað stefnanda. Þá hefur stefnandi ekki lagt fram gögn til stuðnings því að greitt hafi verið fyrir fleygun, sem krafist er að stefnda greiði fyrir.

Þegar allt framangreint er virt, er að mati dómsins ósannað að stefnda skyldi greiða fyrir verkið samkvæmt mælingu, en ekki föstu tilboði, eins og hún hefur haldið fram og greitt fyrir samkvæmt framlögðum gögnum í málinu.

Verður því stefnda sýknuð af kröfum stefnanda.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, greiði stefnandi stefndu 250.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D ó m s o r ð:

Stefnda, S-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda, P. Gíslasonar ehf.

Stefnandi greiði stefndu 250.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf E-kvk-nf