S-666/2009

Mál þetta, sem þingfest var 14. janúar sl. og dómtekið þann 9. apríl sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara þann 21. desember 2009 á hendur Ö-kk-þgf S-kk-þgf Þ-kk-þgf, kt. 000000-0000, Nauthólum 11, Árborg,

„fyrir eftirtalin brot framin mánudaginn 15. júní 2009, á bifreiðastæði við Eyrarveg 2, Árborg:

I.

fyrir hótanir, vopnaburð á almannafæri gegn barnaverndarlögum, með því að hafa, dregið upp hníf og með ógnandi og ruddalegum hætti nálgast L-kk-þf A-kk-þf Ó-kk-þf, kt. 000000-0000, með hnífinn sýnilegan og með því að hafa beint hnífnum að honum í átt að hálsi, og var þetta til þess fallið að vekja hjá L-kk-þgf A-kk-þgf ótta um líf sitt og velferð.

Telst háttsemin varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998, og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, sbr. 3. gr. laga nr. 52/2009.

II.

Sérstaklega hættulega líkamsárás og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa skömmu síðar með ruddalegum hætti tekið A-kk-þf J-kk-þf, kt. 000000-0000, föstu hálstaki og lyft honum frá jörðinni og með þessu þrengt svo að öndunarveginum að meðvitund skertist og honum sortnaði fyrir augum og síðan sleppt takinu svo hann féll með höfuðið í jörðina, með þeim afleiðingum að hann hlaut skrámur og mar á hægri kinn, bólgu yfir hægra kinnbeini, skurð á vör, mar og skrámur yfir hægra hné og mar og skrámur á handarbaki hægra megin.

Telst háttsemin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981, og 1. og 3. mgr. 99 gr. barnaverndarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er jafnframt krafist upptöku á framangreindum hnífi, sem hald var lagt á, samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga.“

Ákærði kom fyrir dóminn við þingfestingu málsins þann 14. janúar sl. og játaði að hafa dregið upp hníf og gert hann sýnilegan en neitaði að hafa beint hnífnum að hálsi L-kk-ef eins og greint er í ákæru. Kvað hann tilganginn með því að draga upp hnífinn hafa verið þann að stöðva eftirför drengja en ekki til að ógna þeim. Þá játaði ákærði sök í ákærulið II en neitaði að hafa tekið A-kk-þf upp með ruddalegum hætti eins og greint sé í ákæru heldur hafi hann gert þetta í varnarskyni en A-kk-nf hafi þá haldið á steini í lófa sér. Af hálfu ákærða er krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins. Jafnframt er af hálfu ákærða krafist málsvarnarlauna og að þau verði greidd úr ríkissjóði. Kröfunni um upptöku á hnífnum er ekki mótmælt.

Aðalmeðferð málsins hófst með skýrslutökum í Barnahúsi í Reykjavík, sökum ungs aldurs nokkurra vitna, og var framhaldið í Héraðsdómi Suðurlands þann sama dag, og var málið síðan dómtekið að henni lokinni.

Málavextir.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að tilkynning hafi borist Neyðarlínu um að maður hafi ógnað börnum með hnífi við Smáratún á Selfossi. Lögreglan hafi farið á vettvang og hitt fyrir A-kk-þf, L-kk-þf og J-kk-þf, föður A-kk-ef. Kváðu þeir mann hafa komið að þeim skammt vestan við Hótel Selfoss, tekið upp hníf og otað að L-kk-þgf og síðan hefði maðurinn byrjað að kasta hnífnum upp og grípa. Maðurinn hafi síðan gengið upp að A-kk-þgf og tekið um háls hans og lyft honum upp á hálsinum þannig að fætur hans lyftust frá jörðu og síðan kastað honum í götuna þannig að hann lenti með andlitið í götunni. Í framhaldi hefði lögreglan leitað að geranda en fengið tilkynningu stuttu síðar um að hann væri kominn á lögreglustöðina til að gefa skýrslu ásamt móður sinni. Þann 16. júní voru lögregluskýrslur teknar af L-kk-þgf A-kk-þgf Ó-kk-þgf, A-kk-þgf J-kk-þgf, J-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf, R-x-x W-x-x V-x-x, H-kk-þgf D-x-x B-x-x og ákærða. Vitnin báru öll á svipaðan hátt fyrir lögreglu að þeir strákarnir hefðu verið að leika sér á hótelplaninu þegar ákærði hefði komið gangandi frá hótelinu að þeim. Hefði A-kk-nf spurt ákærða hvers vegna hann rakaði sig ekki en ákærði hefði verið skeggjaður á hálsinum. Ákærði hefði brugðist ókvæða við, dregið upp hníf, gengið að A-kk-þgf og beint hnífnum að honum og í framhaldi gengið að L-kk-þgf A-kk-þgf, tekið hann upp á hálsinum og hent honum síðan í jörðina. Kemur fram í lögregluskýrslu af L-kk-þgf A-kk-þgf að honum hafi verið mjög brugðið þegar hann lýsti atburðinum við skýrslutökuna. Kvað L-kk-nf atburðarásina þannig að ákærði hefði komið gangandi að þeim og A-kk-nf þá spurt hann af hverju hann rakaði sig ekki. Ákærði hefði þá tekið upp hníf, gengið að L-kk-þgf, sem var á hjóli, otað að honum hnífnum eins og hann ætlaði að skera hann á háls og glennt upp augun án þess að segja nokkuð. Kvað hann ákærða hafa beint hnífnum að hálsi sér í um fimmtán cm fjarlægð. Ákærði hefði síðan snúið sér að A-kk-þgf sem hefði skokkað aftur á bak undan ákærða og tekið upp stein. Ákærði hefði þá tekið A-kk-þf upp á hálsinum og spurt hann hvort hann ætlaði að vera góður strákur, snúið sér í hálfhring með hann og kastað honum síðan í jörðina. A-kk-nf hefði lent á höfðinu og misst meðvitund og þurft stuðning þegar hann stóð upp.

A-kk-nf J-kk-nf kvað á sama hátt fyrir lögreglu að strákarnir hefðu verið að leika sér á planinu fyrir utan hótelið þegar ákærði hefði komið gangandi frá því. A-kk-nf hefði spurt ákærða út í skeggvöxt hans og í framhaldi farið að fíflast með vinum sínum. Ákærði hefði þá komið og tekið upp hníf og komið með hann upp að hálsinum á L-kk-þgf, hann hefði komið nær og nær honum með hnífinn og byrjað að „flippa hnúfnum“ fyrir framan L-kk-þf. Síðan hefði ákærði snúið sér að A-kk-þgf, sem kvaðst hafa bakkað frá ákærða og tekið upp grjót en ákærði þá gengið hraðar að honum og tekið hann upp á hálsinum og haldið honum þar til hann sá allt hvítt.

J-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf kvaðst hafa komið að strákunum á hótelplaninu eftir atburðinn og þá séð A-kk-þf liggjandi en vera að standa upp. Þeir hefðu síðan gengið heim til H-kk-ef en A-kk-nf hringt í föður sinn á leiðinni þangað.

R-x-x W-x-x V-x-x lýsti atburðinum á svipaðan hátt hjá lögreglu en hann kvaðst hafa verið með litla bróður sinn með sér. Lýsti hann orðaskaki sem fór á milli strákanna og ákærða en ákærði hefði spurt hvort þeir væru að gera grín að sér. Í framhaldi hefði ákærði dregið upp hníf sem hann hefði beint að hálsi L-kk-ef. Kvað hann L-kk-þf hafa farið að gráta eftir á og verið hræddur. Ákærði hefði síðan snúið sér að A-kk-þgf, tekið hann upp á hálsinum með báðum höndum og lyft honum upp frá jörðinni, haldið honum í um hálfa mínútu og hent honum síðan í jörðina þannig að A-kk-nf hefði lent á andlitinu. A-kk-nf hefði ekki getað staðið upp á eftir og strákarnir þurft að styðja hann í burtu. Á meðan á þessu stóð hefði R-x-x sagt litla bróður sínum að fela sig en R-x-x hefði verið hræddur um að maðurinn gerði honum eitthvað.

H-kk-nf D-x-x B-x-x lýsti því svo fyrir lögreglu að hann hefði verið að leika sér á hjóli á hótelplaninu þegar ákærði kom að þeim. Þeir hefðu eitthvað rætt saman, ákærði gengið í burtu en vinur H-kk-ef gengið á eftir honum. Þá hefði „kallinn“ snúið sér við, tekið upp hníf og ýtt honum að L-kk-þgf. L-kk-nf hefði sagt við ákærða að hann hefði ekkert gert, um leið og hann bakkaði á hjólinu, og hefði hann farið að gráta. Síðan hefði ákærði gengið að öðrum vini hans og tekið hann upp á hálsinum, haldið honum í tíu „hægar“ sekúndur og síðan kastað honum í jörðina.

Ákærði gaf sig sjálfur fram við lögreglu og kvaðst þá hafa verið á heimleið og gengið fram hjá hótelinu. Þar hefðu strákar verið og gert grín að honum. Ákærði kvaðst hafa misst algjörlega stjórn á sér en sem betur fer ekki það mikið að hann hafi ákveðið að nota hnífinn. Ákærði neitaði að hafa „flippað“ hnífnum en hann hefði snúið honum um fingur sér og horft illilega á strákana. Hann kvaðst hafa sýnt strákunum hnífinn til að stöðva þá en það hefði ekki dugað, einn þeirra hefði elt hann áfram. Hann hefði því tekið strákinn sem elti hann og haldið honum uppi á hálsinum. Hann hefði kannski kreist eitthvað en hann hefði ekki verið að reyna að kyrkja hann. Það gæti ekki hafa verið meira en mínúta. Ákærða minnti að hann hefði sagt við strákinn að hann ætti að bera virðingu fyrir sér eldri eða eitthvað þannig. Ákærða minnti að strákurinn hefði misst grjótið sem hann hélt á á meðan hann hélt honum á lofti. Þá kvað hann strákinn ekki hafa ógnað sér með grjótinu né hafi honum stafað ógn af strákunum. Ákærði kvaðst ekki vita ástæðu þess að hann gerði þetta, hann hafi bara verið reiður og ekki liðið vel.

Meðal gagna málsins er læknabréf G-kk-ef B-kk-ef, barna- og unglingageðlæknis, þar sem kemur fram að ákærði sé greindur með ofvirknis- og mótþróaþrjóskuröskun og hafi fengið meðhöndlun vegna þess í mörg ár. Þá eigi hann við skapsveiflur og veikleika að stríða í sambandi við reiðistjórnun. Þá er einnig í gögnum málsins áverkavottorð vegna áverka á A-kk-þgf J-kk-þgf. Kemur þar fram að A-kk-nf sé við komu með greinilegar skrámur og mar á hægri kinn og bólgu yfir kinnbeini sömu megin. Smá blóð hafi verið í munnviki hægra megin. Meðvitund hafi verið eðlileg og ekkert óeðlilegt við grófa „neurologiska“ skoðun. Hann hafi verið með mar og skrámur yfir hægra hné og aðeins á handarbaki hægra megin. Segir ennfremur að áverkar þessir séu að mati skoðunarlæknis taldir geta samrýmst lýsingu á árás en áverkarnir séu ekki alvarlegir og þarfnist á þessum tímapunkti ekki frekari greiningar eða aðgerða að mati skoðunarlæknis.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði gaf skýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa hitt umrædda stráka á leið sinni heim. Þeir hefðu spurt hann um skeggvöxtinn á honum en hann ekki ansað þeim og haldið för sinni áfram gangandi. Hann hefði orðið var við að strákarnir eltu hann og einn strákur hefði gengið rétt á eftir honum. Hann hefði þá heyrt að einhverjir nefndu eitthvað um svín og fóru að skellihlæja. Ákærði hefði haldið að verið væri að ræða um sig svo hann hefði tekið upp hníf, opnað hann til að hræða strákana en ekki beint hnífnum að neinum. Hann hefði síðan lokað hnífnum og sett hann í vasann. Þá hefði móðir hans hringt í hann og í framhaldi hefði einhver sagt eitthvað við ákærða sem hann mundi ekki hvað var, en ákærði hefði „misst sig“ tekið með báðum höndum um háls stráksins, svo hann myndi ekki kyrkja hann, lyft honum upp og sett hann svo frá sér. Hann hefði greinilega sett hann harkalega niður því strákurinn hefði dottið. Ákærði kvað strákinn, sem hann tók upp hafa tekið upp grjót að stærð sem passaði í hönd hans, sem hefði getað valdið skaða. Strákurinn hefði sett steininn frá sér, tekið hann aftur upp en misst hann úr hendi sér þegar ákærði tók hann hálstaki. Strákurinn hefði greinilega misst meðvitund í takinu því hann hefði fallið niður þegar hann lét hann frá sér. Aðspurður um steininn kvað ákærði strákinn ekki hafa gert sig líklegan til að kasta steininum. Ákærði kvaðst vera um 1,96 metrar á hæð og hefði verið jafn stór á þessum tíma. Ákærði kvaðst hafa upplifað atvikið þannig að strákarnir væru að elta sig og stríða sér. Kvaðst ákærði hafa verið illa á sig kominn andlega þar sem faðir hans hefði verið nýlátinn þá. Aðspurður kvað hann föður sinn hafa látist í júní 2005, en honum fyndist stutt síðan. Ákærði kvaðst síðan hafa farið heim til móður sinnar og í framhaldi á lögreglustöðina og gefið sig fram. Aðspurður um hnífinn, kvaðst ákærði vera mikið fyrir fiskveiðar og því væri hann alltaf með hnífinn á sér, hann hefði þó ekki verið að fara að veiða í umrætt sinn. Ákærði kvaðst vinna í Vinnslustöðinni í Vestmannaeyjum í dag en starfa sem dyravörður á skemmtistað í aukavinnu. Ákærði kvaðst hafa verið í miklu meira jafnvægi eftir að hann fór að vinna. Ákærði kvaðst hafa reynt að vinna í sínum málum áður en umrætt atvik gerðist. Hann hefði rætt við prest auk þess að hann hafi á sínum tíma reynt að forðast fólk. Hann hafi ekki sótt sér sérstaka aðstoð vegna andlegra erfiðleika. Ákærði kvaðst hafa tekið lyf áður fyrr vegna þess en hann hefði ekki verið á lyfjum eftir atburðinn. Ákærði kvað strákana hafa verið það langt frá sér þegar hann tók upp hnífinn að hann hefði ekki getað snert þá með útréttri hendi.

A-kvk-nf S-kvk-nf, móðir ákærða, kom fyrir dóminn og kvaðst muna eftir því að hafa hringt í ákærða þegar atvikið átti sér stað. Hún hefði ætlað að bjóða honum í kvöldmat og þá heyrt mikil læti í símanum, eins og um tíu-fimmtán strákar væru í kringum hann. Ákærði hefði slitið samtalinu. A-kvk-nf kvaðst hafa síðan sótt ákærða og farið með hann heim til hennar og boðið honum að borða en hann tjáð henni að hann þyrfti að fara á lögreglustöðina. Hún hefði því farið með honum til lögreglu þar sem ákærði gaf sig fram. Ákærði hefði sagt sér strax að hann hafi tekið einn strák upp, sett hann frá sér og skilið hann þar eftir. Hann hefði áhyggjur af því og liði illa vegna þess. Kvað hún ákærða hafa greinst með ofvirkni og athyglisbrest þegar hann var barn og lent í miklu einelti. Kvað hún ákærða nú vera í vinnu og hann stæði sig vel.

A-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, yfirlæknir HSU, gaf símaskýrslu fyrir dóminum og staðfesti vottorð sem hann gaf út þann 16. október 2009. Kvaðst hann hafa unnið vottorðið upp úr skýrslum þess læknis sem skoðaði A-kk-þf við komu. Staðfesti hann vottorðið.

L-kk-nf A-kk-nf Ó-kk-nf gaf skýrslu í Barnahúsi við aðalmeðferð málsins en hann var ellefu ára er brotið átti sér stað. Kvaðst hann hafa verið á planinu við Hótel Selfoss og verið á hjóli að leika sér með fleiri strákum þegar ákærði kom gangandi. Kvaðst hann hafa spurt strákana hvernig þeir héldu að það væri að vera svín. Hann hefði verið að horfa á trukk með mynd af alisvíni á og því hafi spurningin bara allt í einu komið upp. Ákærði hafi líklega heyrt þetta og haldið að verið væri að tala um sig. Í framhaldi hefði A-kk-nf spurt ákærða hvers vegna hann safnaði bara skeggi undir hökunni. Ákærði hefði svarað einhverju sem hann myndi ekki. Ákærði hefði í framhaldi orðið eitthvað pirraður, tekið upp hníf og gengið upp að sér en ekkert sagt. Ákærði hefði kannski ekki beint hótað sér en hann hefði beint hnífnum að sér. Hnífurinn hefði verið um það bil tíu sentimetra frá hálsinum á sér. L-kk-nf kvaðst hafa verið á hjóli og bakkað undan. Þá hefði ákærði snúið sér að A-kk-þgf, tekið hann hálstaki og spurt hann hvort hann ætlaði að vera góður strákur. A-kk-nf hefði lent á höfðinu og þurft aðstoð við að standa upp. Aðspurður um hnífinn kvað L-kk-nf þetta hafa verið fiðrildahníf með beinhvítu skepti. L-kk-nf kvaðst hafa orðið mjög hræddur. L-kk-nf kvaðst aldrei hafa séð ákærða áður eða vitað nokkuð um hann.

A-kk-nf J-kk-nf gaf skýrslu í Barnahúsi en hann var tólf ára þegar árásin átti sér stað. Skýrði hann svo frá að hann hafi ásamt fleiri strákum verið á hótelplaninu að leika sér. Myndi hann eftir því að L-kk-nf hefði spurt sig hvort hann væri eitthvað svín og þeir allir farið að hlæja. Taldi hann að ákærði gæti hafa heyrt það og talið að þeir væru að gera grín að honum sem þeir hefðu ekki verið að gera. Spurningunni hefði verið beint að sér. Kvaðst hann lítið muna en þó að hann hefði spurt ákærða eitthvað út í skeggið á honum er ákærði gekk fram hjá þeim. A-kk-nf kvaðst hafa gengið nokkur skref á eftir ákærða áður en hann spurði hann um skeggið. Hann myndi eftir því að ákærði hefði tekið upp hníf, gengið að L-kk-þgf, beint hnífnum að hálsi hans, um tuttugu sentimetra frá hálsinum. A-kk-nf mundi eftir því að að hafa tekið upp stein á hótelplaninu þegar ákærði dró upp hnífinn því hann hefði verið hræddur. Hann hefði sleppt steininum aftur en mundi ekki hvenær. Síðan myndi hann eftir því að ákærði hefði tekið sig upp og haldið báðum höndum um hálsinn á sér. Hann hefði séð hvítt og næst mundi hann eftir því að hann lá í jörðinni. Strákarnir hefðu tekið hann upp og þeir gengið heim til H-kk-ef. A-kk-nf kvaðst ekki þekkja til ákærða en hann vissi hvar hann byggi þar sem ákærði hefði farið þangað eftir atburðinn. Kvað hann L-kk-þf hafa farið að gráta og verið í sjokki. Kvað hann sér hafa liðið mjög skringilega eftir að ákærði tók hann upp.

J-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf gaf skýrslu í Barnahúsi en hann var tíu ára er atvikið átti sér stað. Kvaðst hann hafa verið að leita að strákunum, séð þá á planinu og verið glaður að sjá þá. Kvað hann L-kk-þf hafa verið grátandi eða allavega mjög leiðan þegar hann kom. A-kk-nf hefði legið á jörðinni og verið blóð í andlitinu á honum. Hann hefði ekki séð atburðinn sjálfan. Þeir hefðu síðan allir farið heim til H-kk-ef.

R-x-x W-x-x V-x-x gaf skýrslu í Barnahúsi en hann var tólf ára er atvikið átti sér stað. Hann hefði hitt strákana á hótelplaninu. Kvað hann „svona gaur“ hafa komið gangandi frá hótelinu og A-kk-nf þá spurt hann af hverju hann væri með skegg undir hökunni. Gaurinn hefði ekki svarað og gengið áfram en A-kk-nf gengið á eftir honum og hermt eftir honum. Strákarnir hefðu farið að hlæja því þetta hefði verið fyndið. R-x-x kvaðst hafa verið með litla bróður sinn og sagt honum að fela sig á bak við rútu. Gaurinn hefði þá tekið A-kk-þf upp og spurt hann hvort hann væri að gera grín að sér og kastað honum síðan í jörðina. Gaurinn hefði síðan gengið að L-kk-þgf og L-kk-nf þá spurt hvernig þeir héldu að það væri að vera svín. Gaurinn hefði þá tekið upp hníf og komið með hann nálægt hálsinum á L-kk-þgf. Þegar gaurinn var farinn hefði L-kk-nf farið að gráta. Þeir hefðu síðan farið heim til H-kk-ef og hringt á lögregluna. R-x-x kvaðst ekki þekkja neitt til ákærða. Hann hefði séð ákærða síðar og þá verið hræddur við hann. R-x-x kvað aðspurður atburðarásina vera þá að ákærði hefði tekið A-kk-þf fyrst upp og síðan gengið að L-kk-þgf með hnífinn. Hann hefði sagt eins frá fyrir lögreglu. Aðspurður kvað R-x-x engan hafa tekið upp stein. R-x-x kvaðst hafa verið mjög hræddur og því sagt litla bróður sínum að fela sig svo hann yrði ekki meiddur.

H-kk-nf D-x-x B-x-x gaf skýrslu í Barnahúsi en hann var ellefu ára er atvikið átti sér stað. Kvað hann strákana hafa verið að leika sér á hótelplaninu og hafa verið að gera grín að hver öðrum. Þá hefði maður komið gangandi frá hótelinu og A-kk-nf spurt hann út í skeggvöxtinn. Maðurinn hefði þá spurt hvort hann væri að gera grín að sér. L-kk-nf hefði verið á hjóli og eitthvað verið að pæla í því hvernig væri að vera svín. Þeir hefðu allir farið að skellihlæja og maðurinn þá tekið upp hníf og opnað hann. Hann hefði gengið að L-kk-þgf og L-kk-nf orðið mjög hræddur og næstum farið að gráta. Hann hefði komið með hnífinn nálægt L-kk-þgf en H-kk-nf kvaðst bara hafa séð blaðið á hnífnum. Kvað hann A-kk-þf hafa gengið mjög asnalega á eftir ákærða og þeir farið að hlæja. Ákærði hefði þá haldið að þeir væru að hlæja að sér og spurt hvort þeir væru að gera grín að honum. Maðurinn hefði þá tekið A-kk-þf upp á hálsinum og spurt hann hvort hann ætlaði að vera góður strákur. Hann hefði síðan neglt A-kk-þf niður í jörðina og farið. H-kk-nf kvaðst hafa verið hræddur og ekki liðið vel. L-kk-nf hafi verið skelfilega hræddur og með tárin í augunum. H-kk-nf kvaðst ekkert hafa þekkt til ákærða á þessum tíma.

G-kk-nf B-kk-nf, barna- og unglingageðlæknir, gaf skýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa sinnt ákærða frá tíu ára aldri, fyrst á BUGL en áður hafi hann verið hjá barnalækni. Ákærði hafi verið greindur með ofvirkniröskun og ákveðna hegðunarerfiðleika eða mótþróaþrjóskuröskun og hann meðhöndlaður í samræmi við það. G-kk-nf kvaðst hafa fylgt ákærða eftir fram á þennan dag. Ákærði hafi átt mjög erfitt eftir að faðir hans lést árið 2005 og komið til sín í tengslum við það. Aðspurður kvað hann ákærða skilja vel muninn á réttu og röngu og orsök og afleiðingu. Kvað hann það eðlilegt að líðan einstaklings hafi áhrif á viðbrögð hans við áreiti.

Niðurstaða.

Í máli þessu er ákærði sakaður um hótanir og vopnaburð á almannafæri með því að hafa dregið upp hníf og með ógnandi og ruddalegum hætti nálgast L-kk-nf A-kk-þf, þá ellefu ára, beint hnífnum að honum í átt að hálsi í þeim tilgangi að vekja hjá L-kk-þgf ótta um líf sitt og velferð. Ákærði játaði fyrir dóminum að hafa dregið upp hnífinn í þeim tilgangi að hræða strákana en neitaði að hafa beint hnífnum að L-kk-þgf. Brotaþoli sjálfur, L-kk-nf og vitnin A-kk-nf, R-x-x og H-kk-nf báru öll fyrir lögreglu og dóminum að ákærði hefði gengið að L-kk-þgf með hnífinn á lofti og beint honum að hálsi L-kk-ef og nálgast hann þannig að hnífurinn hafi verið í stuttri fjarlægð frá hálsi hans. Er framburður vitna fyrir lögreglu og dómi í öllum veigamiklum atriðum á sama veg. Skiptir ekki máli að vitnið R-x-x hafi minnt fyrir dóminum að atburðarásin hafi verið í öfugri röð. Þá lýstu ofangreind vitni ásamt vitninu J-kk-þgf Þ-kk-þgf því að L-kk-nf hefði greinilega orðið mjög hræddur og farið að gráta eftir að hnífnum var beint að honum. L-kk-nf kvaðst sjálfur hafa orðið mjög hræddur. Þrátt fyrir neitun ákærða um að hafa beint hnífnum að L-kk-þgf, er talið sannað með framburði L-kk-ef, A-kk-ef, J-kk-ef Þ-kk-ef, R-kk-ef og H-kk-ef að ákærði hafi sýnt af sér þá háttsemi sem lýst er í ákærulið I og verður hann sakfelldur fyrir hana en hún er réttilega heimfærð til refsiákvæða. Þá hefur engin viðhlítandi eða trúverðug skýring komið fram á því að ákærði bar á sér hníf og er brotið því einnig réttilega heimfært til ákvæða laga nr. 16/1998.

Ákærði játaði fyrir dóminum að hafa tekið A-kk-þf hálstaki eins og lýst er í ákærulið II en neitaði að hafa gert það með ruddalegum hætti, heldur hafi hann gert það í varnarskyni en A-kk-nf hafi verið með stein í hendi. Ákærði var nítján ára og tæplega tveggja metra hár en þeir drengir, sem um var að ræða, tíu, ellefu og tólf ára og meðalháir eftir aldri. Ákærði lýsti því sjálfur, bæði fyrir lögreglu og dóminum, að strákarnir hefðu ekki ógnað sér né honum stafað nokkur hætta frá þeim. Þá hefði A-kk-nf ekki borið sig til við að kasta í hann steininum sem hann hélt í hendi sér, en fyrir dóminum kvað hann steininn vel geta valdið nokkru tjóni. Er sú málsástæða ákærða því ekki trúverðug og eiga sjónarmið neyðarvarnar ekki við í máli þessu. Hins vegar er nægjanlega fram komið með framburði strákanna að þeir hafi ert ákærða að einhverju leyti og skýrir það viðbrögð hans. Það hins vegar réttlætir ekki gjörðir hans og framkomu. Sú aðferð sem ákærði beitti A-kk-þf er hættuleg. Þrátt fyrir að ákærði hafi ekki ætlað að valda brotaþola tjóni þá viðurkenndi ákærði bæði fyrir dóminum og lögreglu að hafa „misst sig“ og verður af framkomu hans alls ekki ráðið að háttsemi hans hafi verið yfirveguð eða hann hafi haft stjórn á gjörðum sínum. Þá kvaðst ákærði hafa tekið A-kk-þf þannig tökum að honum yrði ekki meint af. Sannað þykir með framburði vitna og ákærða sjálfs, að A-kk-nf hafi misst meðvitund er ákærði hélt honum uppi. Hefur það varla gerst af öðrum orsökum en þeim að lokast hafi fyrir öndunarveg A-kk-ef. Verður að telja að aðferð sú sem ákærði beitti, samkvæmt ákærulið II, hafi verið til þess fallin að valda miklu tjóni sem ákærði hafi ekki haft stjórn á. Er háttsemi hans því réttilega heimfærð til 2. mgr. 218. gr. hegningarlaga nr. 19/1940 svo og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga en A-kk-nf var tólf ára er árásin átti sér stað. Þrátt fyrir að ákærði sé greindur með hegðunarröskun af ýmsu tagi, þá mátti hann gera sér fulla grein fyrir því sem var rétt eða rangt í hans stöðu og orsök og afleiðingu eins og læknir hans staðfesti fyrir dóminum. Eru viðbrögð ákærða í engu samræmi við þá stríðni sem brotaþolar tóku þátt í með félögum sínum og verður hún ekki virt honum til refsileysis né refsilækkunar. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þessa háttsemi.

Að þessu öllu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur honum ekki verið gerð refsing áður. Ákærði kveðst vera í vinnu í dag og ganga vel í lífinu. Hann hafi hvorki fyrir né eftir þennan atburð lent í átökum. Þá verður að líta til þess að þrátt fyrir mikinn aldursmun á ákærða og brotaþolum er ákærði sjálfur ungur að árum. Þá verður líka að líta til þess að ákærði gaf sig fram við lögreglu af fyrra bragði og skýrði frá sinni hlið málsins. Að öllu þessu virtu þykir rétt að skilorðsbinda refsinguna og skal hún niður falla að liðnum þremur árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þá skal ákærði sæta upptöku á hnífi sem hald var lagt á samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 69. gr. laga nr. 19/1940.

Í samræmi við 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar, sem er málsvarnarlaun verjanda ákærða, S-kk-ef J-kk-ef hrl., sem þykja hæfilega ákveðin 280.000 krónur, að meðtöldum ferðakostnaði verjanda og virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, Ö-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Hnífur sem hald var lagt á er gerður upptækur til ríkissjóðs.

Ákærði greiði sakarkostnað málsins, sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef J-kk-ef hrl., 280.000 krónur, að meðtöldum ferðakostnaði verjanda og virðisaukaskatti af málskostnaði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.