S-99/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 11. júní sl., er höfðað af lögreglustjóranum á Akureyri með ákæruskjali útgefnu 29. mars 2010 á hendur X;

„fyrir líkamsárás, með því að hafa föstudaginn 24. október 2008, í versluninni Samkaupum við Hafnartorg á Dalvík, ráðist að [A] og tekið hann hálstaki og hert að, með þeim afleiðingum að hann hlaut hruflsár og skrámur á hálsinum framan til hægra megin og upp á kjálkabarðið hægra megin og uppundir eyra, eymsli í vöðvum í hálsinum og barkakýli.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19,1 940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði neitar sök. Hann krefst þess aðallega að vera sýknaður af refsikröfu ákæruvalds en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa.

I.

Málavextir.

Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, frásögn ákærða og framburði vitna eru helstu atvik máls þau að föstudaginn 24. október 2008, rétt fyrir hádegið, var ákærði, X, og kærandi, A, að versla í kjörbúð Samkaupa við Hafnartorg á Dalvík. Fyrir liggur að ættartengsl eru með nefndum aðilum, en þeir hittust fyrir nærri anddyri verslunarinnar, í svonefndu kaffihorni. Var upphaf samskiptanna á þá leið að kærandi kastaði kveðju á ákærða, sem mun hafa tekið því fálega. Verður ráðið að þá þegar hafi komið til orðahnippinga með þeim er hafi varðað meðferð ættmenna þeirra á tilteknum fjármunum, en í framhaldi af því varð sá atgangur sem hér er til umfjöllunar.

Við alla meðferð málsins hefur ákærði játað að hafa tekið í jakkaboðunga kæranda eða frekar úlpuboðungana, en neitað eiginlegu hálstaki og jafnframt véfengt að kærandi hafi hlotið þá áverka sem lýst er í ákæruskjali. Óumdeilt er að nærstaddir aðilar í versluninni, þ. á m. afgreiðslufólk, brást við eftir að umrædd áflog hófust og tókst að lokum að stía aðilum í sundur. Hvarf ákærði eftir það af vettvangi.

Samkvæmt frumskýrslu B lögregluvarðstjóra var honum tilkynnt um greind áflog nefndan dag kl. 11:23. Segir í skýrslunni að er hann kom í verslunina hafi kærandi enn verið á vettvangi. Er skráð að hann hafi verið með sýnilega áverka á hálsi og vinstri kjálka, en þar hafi roði verið á húð og smásár.

Í málinu liggur fyrir vottorð G heilsugæslulæknis, dagsett 11. febrúar 2009, en það var ritað að ósk lögreglu. Í upphafsorðum þess segir að kærandi hafi leitað til læknisins þann 24. október 2008 vegna ætlaðra líkamsárásar í umræddri matvöruverslun. Greint er frá því að kærandi hafi verið í dálitlu uppnámi en þó skýrt skipulega frá atvikum. Hafi hann kvartað undan því að vera lurkum laminn og að það smylli til í hálsinum þegar hann renndi barkakýlinu upp og niður og því fylgdu dálítið eymsli. Þá segir í vottorðinu: „Við skoðun mátti sjá hruflsár og skrámur á hálsinum hægra megin og uppá kjálkabarðið hægra megin og upp undir eyrað. Vöðvar í hálsinum voru aumir viðkomu og hann kvartaði er barkakýli var hreyft til hliðar. Að öðru leyti voru ekki sjáanlegir áverkar. Það sem fannst við skoðun þennan dag samræmist sögu [A] um líkamsárásina.“

Samkvæmt rannsóknargögnum bar A fram formlega kæru á hendur ákærða á lögreglustöðinni á Dalvík þriðjudaginn 28. október 2008 og gaf þá jafnframt skýrslu um atvik máls, en tekið er fram að hann hafi ekki krafist skaðabóta vegna árásarinnar úr hendi ákærða. Í skýrslunni er skráð eftir kæranda að hann hefði eftir viðskipti sín í versluninni veitt því eftirtekt að ákærði sat við borð í kaffiaðstöðu nærri anddyrinu og vegna ættartengsla og þess að hann hafði ekki séð ákærða í rúmt eitt og hálft ár hefði hann kastað á hann kveðju. Ákærði hefði brugðist við með því að standa á fætur og þá strax tekið til við að ræða tiltekin fjármál ættmenna þeirra. Hafi kærandi andmælt orðum ákærða og staðhæft að um misskilning væri að ræða, en ákærði þá gripið um háls hans með báðum höndum og sagt að hann ætlaði að hálsbrjóta hann. Kærandi lýsti atvikum máls nánar þannig í lögregluskýrslunni: „Takið var nokkuð þétt en ég náði strax að snúa mér en fór þá inn að honum og náði hann hálstakinu aftur með hægri hendi, þannig að barkakýlið á mér var inn í olnbogabótinni, „svokallað hengingartak“. Hann herti vel að þannig að ég gat ekki losnað. Annað fólk sem var þarna dreif að og reyndi ásamt mér að tala B-kk-þf (ákærða) til. Að lokum náði ég að losna en hann hélt áfram með annarri hendinni um hálsinn á mér og hinni í föt mín. Þetta var svona um stund þrátt fyrir að nokkuð margir voru að reyna að hjálpa mér að losna.“ Kærandi kvað vitnið C að lokum hafa gripið í taumana og fært ákærða út úr versluninni.

Við áframhaldandi rannsókn lögreglu var tekin skýrsla af ákærða, þann 2. desember 2008. Í skýrslunni lýsir ákærði upphafi greindra samskipta með svipuðum hætti og kærandi í áðurrakinni lögregluskýrslu. Hann kvaðst þannig hafa spurt kæranda um meðferð tiltekinna fjármuna, en hann þá svarað með skætingi. Ákærði lýsti atvikum nánar þannig: „Ég reiddist þá og tók í föt hans og hristi hann eitthvað til, en veit ekki til að ég hafi meitt hann nokkuð ... ég tók í boðunginn á jakka hans og snéri uppá og ýtti honum upp að rúðu, annað gerði ég honum ekki ... ég missti ekki stjórn á mér heldur var ég reiður honum fyrir að koma þarna og heilsa mér.“ Vísaði ákærði til þess að honum hafi þótt kærandi sýna sér óvirðingu vegna fyrirspurnar um meðferðar ættmenna hans á umræddum fjármunum.

Af gögnum ákæruvalds verður ráðið að rannsókn lögreglu hafi legið niðri um hríð, en verið tekin upp í byrjun árs 2010 er kærandi hefði eftir símtal frá lögreglu áréttað kæru sína í málinu og krafist refsingar. Tók lögregla í framhaldi af því tvær vitnaskýrslur, af vitnunum C og D.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði skýrði frá því fyrir dómi að hann hafi hitt kæranda í umræddri verslun, nærri anddyri, á svokölluðu kaffisvæði, en hann hafi þá verið búinn að greiða fyrir þá vöru sem hann hafði keypt. Ákærði vísaði um atvik máls nánar til þeirrar skýrslu sem hann hafði gefið fyrir lögreglu og áréttaði að nokkur aðdragandi og forsaga hefði verið að þeim atgangi sem þarna varð. Lýsti hann þeim þætti mjög á sama veg og hann hafði áður gert hjá lögreglu, en bar jafnframt að honum hefði mislíkað orð og viðbrögð kæranda. Játaði ákærði að viðbrögð hans hefðu verið þau að grípa í föt kæranda, þ.e. í úlpu hans, í boðunginn hægra megin; „svona við brjóstkassann og ég ýtti honum upp að vegg og þruma eitthvað yfir honum að hann verði að hætta að ljúga.“ Kvaðst ákærði hafa haldið kæranda upp við vegginn með hægri hendi, en kærandi við þær aðstæður baðað út öllum öngum og m.a. kallað á aðstoð lögreglu. Ákærði áréttaði að hann hefði haldið kæranda, en bar að atganginum hefði lokið á þann veg að vitnið C hefði komið á vettvang og tekið í vinstri hönd hans. Vegna þessa hefði hann sleppt kæranda, en hann þá dottið fram fyrir sig og úlpan um leið dregist fram yfir höfuð hans. Kvaðst ákærði telja að hann eigi ekki að bera ábyrgð á þessum síðasta þætti viðskiptanna, eftir að C kom á vettvang, og ætlaði að þá hefði kærandi hlotið áverka sína, þ.e. þegar úlpan dróst yfir höfuðið og/ eða rennilás kom við húð hans á hálsi. Það var ætlan ákærða að atgangur hans við kæranda hefði staðið yfir í um hálfa mínútu er vitnið C hóf greind afskipti sín.

Vitnið og kærandinn A, fæddur 1976, lýsti fyrir dómi upphafi viðskipta sinna við ákærða með sama hætti og hann hafði áður gert hjá lögreglu og áður var rakið. Hann kvaðst ekki hafa séð ákærða í um eitt og hálft ár er þeir hittust, en hann kvað ákærða strax hafa farið að ræða fjármál og hann reynt að leiðrétta misskilning þar um. Kærandi kvað ákærða hafa risið upp af stól og kvað hálfgert æði hafi runnið á hann. Hefði ákærði gripið hann taki um hálsinn, líkt og hann ætlaði að kyrkja hann. Kvaðst kærandi hafa reynt að snúa sig úr takinu en ákærði þá náð „hauslás“ í olnbogahvilft. Þá hefði ákærði slengt honum til ansi harkalega en hann reynt að losa sig en gengið illa þar eð ákærði væri stór og sterkur og meiri bógur en hann sjálfur. Kærandi kvað þessu hafi lokið á þann veg að starfsfólk verslunarinnar og nærstaddir aðilar hefðu reynt að stilla til friðar, og það loks tekist er C hafi komið að málum. Vegna greindrar háttsemi ákærða kvaðst kærandi hafa afráðið að hringja í lögreglu og í framhaldi af því hitt lögregluvarðstjóra að máli í versluninni, en þá hafi ákærði verið farinn af vettvangi. Þá kvaðst kærandi nefndan dag hafa farið til læknis til að fá áverkavottorð vegna þeirra áverka sem hann varð fyrir í viðskiptunum við ákærða. Bar kærandi að eftir á að hyggja hefði hann talið að þeir áverkar sem hann fékk hefðu komið til þegar ákærði, sem hafi verið í grófum vinnugalla, hafi haldið honum í hálstakinu, en einnig taldi hann hugsanlegt að þeir hefðu komið af rennilás á hans eigin úlpu í þeim sviptingum sem ákærði viðhafði.

Vitnið D kvaðst hafa verið við vinnu sína við afgreiðslukassa í versluninni er til atgangs kom með ákærða og kæranda þessa máls. Vitnið kvaðst hafa heyrt þá spjalla, en ekki greint orðaskil og í raun ekki heldur séð þann atgang sem varð í kjölfarið. Nánar aðspurð kvaðst hún hafa heyrt háreisti og læti og ennfremur að kærandi hafi kallað á hjálp. Að öðru leyti treysti vitnið sér ekki til að tjá sig frekar um málavexti og dró að því leyti úr miðað við það, sem það hafði áður sagt hjá lögreglu.

Vitnið E kvaðst hafa verið viðskiptavinur í umræddri verslun er atvik gerðust. Vitnið kvaðst þannig hafa verið við afgreiðslukassa er kona hans benti honum á að ákærði og kærandi væru í átökum þar framan við. Vitnið kvaðst ekki hafa séð hvor þeirra byrjað atganginn, en það kvaðst hafa undrast að kærandi forðaði sér ekki af vettvangi „því B-kk-nf var í ham sá ég“. Vísaði vitnið til þess að ákærði hefði verið reiður, að hann hafi haft undirtökin og haldið kæranda upp við vegg. Nánar aðspurt kvaðst vitnið ætla að ákærði hafi haldið um háls kæranda en sagði um það nánar: „Já ég gæti trúað því, því þegar ég tók í höndina á honum var hún einhvers staðar á því svæði“. Vitnið bar að átökum þessum hefði lokið þegar vitnið C kom á vettvang og greip í taumana. Vitnið kvaðst enga áverka hafa séð á aðilum eftir atganginn.

Vitnið F kvaðst hafa verið með eiginmanni sínum, E, á eftir ákærða og kæranda við afgreiðslukassann í umræddri verslun, en skömmu síðar veitt því eftirtekt að orðahnippingar voru með þeim um fjármál. Þá kvaðst vitnið hafa séð þessa aðila stympast og lýsti því þannig: „Þeir voru bara, tættu svona hver í annan svona eins og villidýr, en það var ekki slegist í alvöru, það var ekki kýlt ... “. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa séð ákærða taka kæranda hálstaki, aðeins séð hann taka í peysuna og staðhæfði að þeir hefðu báðir verið reiðir. Vitnið kvað atganginum hafa lokið er C kom á vettvang og skildi nefnda aðila að.

Vitnið C vélstjóri kvaðst rétt hafa verið kominn inn í verslunina er kallað hafi verið á hann og hann þá séð að fólk var að reyna að stía ákærða og kæranda í sundur, þar sem þeir voru í áflogum. Vitnið kvaðst hafa brugðist við og gengið á milli þeirra, en þá um leið hefði kæranda tekist að snúa sér út úr taki sem ákærði hafði á honum. Vitnið bar að fyrrnefnt tak ákærða hefði verið framan á jakka kæranda; „svona eins maður tekur mann sem maður er ósáttur við og vill leggja áherslu á það sem maður er að segja ...“. Vitnið kvaðst í raun ekki hafa séð bein slagsmál og áréttaði að kærandi hefði verið að snúa sig út úr umræddu taki er hann kom á vettvang. Vitnið staðhæfði að ákærði hefði verið í ham er atvik gerðust, en bar að báðir aðilar hafi verið „rauðir og reiðir“, en ekki kvaðst hann hafa séð áverka á þeim. Vitnið bar að báðir þessi aðilar hefðu komið að máli við sig síðar og beðist velvirðingar á framferði sínu í versluninni.

B lögregluvarðstjóri staðfesti efni áðurrakinnar frumskýrslu. Hann minntist þess að kærandi hefði á vettvangi sýnt sér einhverja áverka, roða ofarlega á bringu eða hálsi að hann ætlaði.

Vitnið G heilsugæslulæknir staðfesti efni áðurrakins vottorðs. Vitnið bar að þeir áverkar sem kærandi var með hefðu ekki verið alvarlegir, en dæmigerðir fyrir aðila sem lent hefði í átökum og látum og þ. á m. eftir hálstak, en einnig taldi hann hugsanlegt að þeir hefðu komið af fatnaði.

II.

Ákærði neitar sök eins og áður er rakið, en játar að hafa í reiði eftir skammvinn orðaskipti við kæranda tekið í föt hans, nánar tiltekið í úlpuboðunga og ýtt honum þannig upp að glerhurð nærri aðalinngangi umræddrar nýlenduvöruverslunar. Framburður ákærða og kæranda er samhljóða að því leyti að eftir þetta hafi kærandi reynt að losa um tökin, en það fyrst tekist er vitnið C hafi komið að málum og skakkað leikinn.

Þegar ofangreint er virt ásamt framburði vitna og jafnframt litið til vottorðs læknis um áverka kæranda er að áliti dómsins það hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi í greint sinn veist að kæranda með taki nærri hálsi hans. Eigi þykir þó sannað gegn neitun ákærða að um eiginlegt hálstak hafi verið að ræða. Fullsannað þykir á hinn boginn með fyrrgreindum gögnum og vætti lögreglumanns er kom á vettvang skömmu eftir að atganginum lauk að kærandi hlaut þá hrufláverka, þar á meðal á hálsi, sem lýst er í ákæruskjali af völdum ákærða. Með tilliti til alls þessa þykir ákærði vera sannur að sök og varðar brot hans við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Er ákærði framdi brot sitt var hann sextíu og sex ára, en hann hefur ekki áður sætt refsingu. Þegar til þessa er litið svo og atvika málsins í heild, en einnig þess hve langur tími er liðinn frá broti, þykir rétt að fresta ákvörðun um refsingu hans í tvö ár frá uppsögu dómsins að telja, sbr. a-lið 1. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, og skal hún niður falla að þeim liðnum haldi hann almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. sömu laga.

Með vísan til málsúrslita ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, 6.900 krónur, sem er vegna áverkavottorðs.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Frestað er ákvörðun refsingar ákærða, X, skilorðsbundið í tvö ár frá uppsögu dómsins að telja, og skal hún falla niður að þeim tíma liðnum haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Ákærði greiði 6.900 krónur í sakarkostnað.