S-472/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 6. október 2017, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dags. 25. ágúst 2017, á hendur:

„I-kvk-þf E-kvk-þf L-kvk-þf, kt. 000000-0000,

[...], Reykjavík,

og

A, kt. 000000-0000,

[...],

fyrir eftirgreind brot framin að morgni mánudagsins [...] 2017 að [...] í Reykjavík:

I.

Gegn ákærðu I-kvk-þgf E-kvk-þgf fyrir tilraun til manndráps og ákærða A fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa ruðst grímuklædd inn á heimili B, kt. 000000-0000, og í félagi ráðist á hann og slegið hann nokkrum sinnum með hafnaboltakylfu, sem þau skiptust á að beita, en höggin komu m.a. í höfuð B, með þeim afleiðingum að hann hlaut 3 cm langan skurð á hnakka, nokkrar litlar skrámur og marbletti á hálsi, 2x3 cm marblett yfir vinstri öxl og verk við hreyfingu um öxlina, nokkrar skrámur á hægri handlegg í hæð við olnboga og punktblæðingar í húð á aftanverðum framhandlegg sömu megin, 3x3 cm mar neðan við hnéskel hægra megin og hruflsár yfir og minni hruflsár á ofanverðri rist sömu megin, og á meðan á framangreindri atlögu stóð, ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf, með því að hafa stungið B með hníf í brjóstkassa, með þeim afleiðingum að hann hlaut djúpan skurð yfir rifbili 4 hægra megin á brjóstkassa, sem litlu mátti muna að snerti innri líffæri, en stungan lá nálægt slagæð aftan við rifbein og hefði getað valdið alvarlegri blæðingu.

Telst brot ákærðu I-kvk-ef E-kvk-ef varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot ákærða A við 2. mgr. 218. gr. sömu laga.

II.

Gegn ákærðu I-kvk-þgf E-kvk-þgf fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum 3,9 g af maríhúana, sem lögreglan fann við leit á henni umrætt sinn.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1981 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

III.

Gegn ákærða A fyrir að hafa haft í vörslum sínum 0,97 g af kókaíni sem lögreglan fann við leit á honum umrætt sinn.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002 og auglýsingu nr. 232/2001.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er krafist upptöku á 3,9 g af maríhúana og 0,97 g af kókaíni, sem hald var lagt á, sbr. lið II. og III., samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu B, kt. 000000-0000, er gerð krafa um að ákærðu verði gert að greiða honum in solidum skaðabætur að fjárhæð 3.000.000 kr., ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá [...] 2017 en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærðu verði gert að greiða brotaþola málskostnað að skaðlausu, skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða að mati réttarins, að viðbættum virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu sinni í málinu.“

Héraðssaksóknari gaf út aðra ákæru 7. september 2017 á hendur ákærðu I-kvk-þgf „fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa [...] 2017, í lögreglubifreið, sem stöðvuð hafði verið á [...] í Reykjavík, hrækt á lögreglumanninn C, en hrákinn lenti á buxnaskálm hans, og hrækt síðan á lögreglumanninn D, en hrákinn lenti á hendi hans.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Málin voru sameinuð og eftirleiðis rekin undir málanúmeri þessu.

Verjandi ákærðu I-kvk-ef E-kvk-ef gerir þær kröfur að ákærða verði sýknuð af ákærulið I, en að henni verði dæmd vægasta refsing er lög leyfa hvað varðar ákærulið II. Hvað varðar ákæru dags. 7. desember 2017 er krafist sýknu en til vara að ákærðu verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði. Einnig krefst hann þess að bótakrafa verði lækkuð.

Verjandi ákærða A gerir þær kröfur aðallega að ákærði verði sýknaður af öllum kröfum samkvæmt ákærulið I. en til vara að honum verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Samkvæmt ákærulið III. er gerð krafa um vægustu refsingu er lög leyfa. Þess er krafist að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst verjandi hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf hefur sætt gæsluvarðhaldi óslitið frá [...] 2017 en ákærði A sætti gæsluvarðhaldi frá [...] 2017.

Verður hér á eftir fyrst fjallað um ákæru dagsetta 25. ágúst 2017, málsatvik og niðurstöðu hvers ákærukafla. Þá verður fjallað um ákæru dagsetta 7. september 2017 með sama hætti í II. kafla. Í kafla III. verður fjallað um refsiákvörðun, upptöku, bótakröfu og sakarkostnað.

I.

Ákæra dagsett 25. ágúst 2017

Málsatvik

Þann [...] 2017 kl. [...] barst tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um slagsmál nokkurra aðila fyrir utan [...]. Var lögreglubifreið þá tafarlaust send á vettvang. Þá barst önnur tilkynning kl. [...] frá E sem kvað aðila hafa verið stunginn við [...]. Var sérsveitin þá einnig send á vettvang.

Í frumskýrslu lögreglu er aðkomu á vettvangi lýst. Þar segir að ákærða hafi sést skríða inn um glugga [...]. Þá hafi heyrst öskur og læti í íbúðinni. Á vettvangi voru ákærðu og brotaþoli. Ákærða hafi haldið á raflostbyssu. Þá mátti sjá stungusár á brotaþola og var hann fluttur með sjúkrabifreið á bráðamóttöku LSH. Ákærðu voru handtekin og færð í lögreglubifreið.

Í íbúðinni að [...] fundust fíkniefni á nokkrum stöðum en greinileg merki voru um neyslu og hugsanlega sölu fíkniefna. Fyrir utan húsið í garði upp við steinvegg fannst blóðugur hnífur og blóðug kylfa. Teknar voru ljósmyndir utandyra og í íbúðinni sjálfri.

Í skýrslunni kemur fram að rætt hafi verið við tilkynnanda á vettvangi sem kvaðst hafa heyrt öskur úr [...] húss að [...] og tvo karlmenn koma þaðan út en báðir hafi verið blóðugir Hún hafi heyrt einhvern segja „hún stakk hann, hún stakk hann“. Þá hafi ákærða sagt við meðákærða „hvar er hnífurinn minn, hvar er kylfan mín“ en meðákærði hafi sagt „ég faldi dótið“.

Rætt var við ákærðu I-kvk-þf í lögreglubifreiðinni en hún hafi verið mjög æst og talað samhengislaust í hringi. Fram kom að hún hefði verið í slitróttu sambandi við brotaþola og hún hafi verið orðin leið á kjaftæði og illri meðferð og ákveðið að „feisa“ hann. Henni hafi verið mjög brugðið þegar hún hefði hringt í brotaþola og kvenmaður hefði svarað í símann. Hún hafi því farið heim til hans og ráðist á hann og þau slegist í íbúðinni. Ákærða var flutt á slysadeild vegna áverka á hægri hendi og eftir það á lögreglustöð. Við leit á henni fundust fíkniefni sem voru haldlögð.

Meðákærði var fluttur á lögreglustöð. Við leit á honum fundust fíkniefni sem voru haldlögð. Þá fannst kylfa sem hann hafði komið fyrir undir buxnastreng. Kvaðst hann hafa farið með ákærðu heim til brotaþola en hún hafi ætlað að ræða við hann. Hún hafi haft kylfu meðferðis en ætlunin hafi verið að hræða brotaþola.

Rætt var við brotaþola í tvígang á bráðamóttöku LSH. Greindi hann frá því í fyrra skiptið að ákærða hefði hringt í hann og hann beðið E vinkonu sína að svara í farsíma hans. Hafi ákærða orðið afbrýðisöm og komið síðar með meðákærða og byrjað að slást. Hún hafi fyrst slegið hann með kylfu í höfuðið en eftir það hafi allt gerst hratt. Hann kvaðst ekki vita hver hefði stungið hann með hnífnum. Í seinna skiptið greindi hann frá því að ákærða hefði ráðist á sig með hníf og stungið sig í brjóstkassann. Kvaðst hann ekki hafa veitt því athygli strax að hann hefði verið stunginn. Hann hafi verið undir áhrifum fíkniefna.

Meðal gagna er upptaka af símtölum til neyðarlínunnar og endurrit þeirra í tengslum við ofangreindan atburð. Þar á meðal er símtal kl. [...] frá tilkynnanda E, sem áður er vikið að, en símtalið varir í 5 mínútur og 17 sekúndur. Þar má heyra tilkynnanda segja að kona með hníf hafi stungið mann og lýsa nákvæmlega því sem fyrir augu bar. Kemur þar m.a. fram að kona þessi sé alblóðug og að hún segi „hvar er hafnaboltakylfan mín?“ og „hvar er hnífurinn minn?“. Þá lýsi hún því að konan hafi vafið handklæði utan um handlegginn á sér og reynt að brjóta rúðu en síðan reynt að fara inn um glugga í [...]. Þá lýsi vitnið öðrum mannaferðum.

Brotavettvangur var ljósmyndaður og segir í skýrslu tæknideildar að á gólfi í sameiginlegum gangi, stofu og í eldhúsi hafi verið blóð á víð og dreif. Af ljósmyndum sést að blóð er mest áberandi á gangi framan við inngang að íbúð.

Þá er í gögnum málsins að finna skýrslu tæknideildar og ljósmyndir af hníf og hafnaboltakylfu sem fundust á vettvangi. Um fjaðurhníf er að ræða sem opnast þegar þrýst er á takka. Á honum voru blettir sem reyndust vera blóð. Lengd hnífsins var 12 cm lokaður en 21 cm opinn. Breidd blaðsins var 2,5 cm og lengd þess 9 cm. Einnig liggja fyrir ljósmyndir sem teknar voru á lögreglustöð af áverkum sem sjáanlegir voru á ákærðu og blóðugum fatnaði þeirra.

Gefið var út bráðabirgða læknisvottorð F, [...]2017 þar sem fram kemur að brotaþoli hafi orðið fyrir hnífsstungu þá um nóttina. Við komu á bráðamóttöku Landspítala-háskólasjúkrahúss hafi hann verið vakandi og lífsmörk stabil. Hann hafi verið með skurð hægra megin á brjósti sem náði aðeins niður í mjúkvefi. Tölvusneiðmynd hafi sýnt að stungan náði ekki niður að lunga en skurðurinn hafi verið mjög nálægt stærri slagæð í vöðva. Hefði lífshótandi blæðing inn á lunga getað orðið ef hnífurinn hefði snert æðina. Þá hafi verið minni skurður aftan á hnakka og aflögun á hendi hægra megin. Í vottorði læknisins frá [...] 2017 segir að við komu á bráðamóttöku hafi brotaþoli verið vakandi og skýr og lífsmörk eðlileg fyrir ástand. Hann hafi verið nokkuð ör í fasi og mikið af ofhreyfingum einkum kjálka.

Fram kemur í vottorðinu að ástand brotaþola hafi verið stöðugt á bráðamóttöku. Tölvusneiðmynd hafi sýnt að skurður yfir brjóstkassa nái ekki niður að fleiðru lungans, þ.e. snerti ekki innri líffæri en þó megi litlu muna. Af loftdreifingu á myndinni megi sjá að stungan liggi nálægt slagæð aftan við rifbein og hæglega hefði getað orðið alvarleg blæðing. Sárin hafi verið saumuð og fylgst með brotaþola á bráðamóttöku yfir nóttina. Brotaþoli hafi verið brotinn á vinstri (svo) hendi (boxarabrot) og settur í gifs.

Samantekið sé um að ræða djúpan skurð hægra megin yfir brjóstholi, skurð á höfði og brot á hægri hendi auk margra minni háttar áverka, fyrst og fremst á útlimum. Var brotaþoli greindur með opið sár á framvegg brjóstkassa, brot á öðrum miðhandarbeinum og opið sár á höfði. Hann var útskrifaður heim á verkja- og sýklalyfjum. Ekki voru teknar ljósmyndir af áverkum brotaþola.

Meðal gagna málsins er álit G réttarmeinafræðings, „á áverkum á ákærðu sem mögulega urðu til í átökum við kærasta hennar“. Áverkum ákærðu, sem jafnframt voru ljósmyndaðir, er ítarlega lýst í álitinu.

Þá liggja fyrir niðurstöður mælinga Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði á blóðsýni ákærðu, brotaþola og vitnanna I og K. Öll voru þau undir áhrifum áfengis og/eða fíkniefna.

Í ákærðu I-kvk-þgf mældist 0,82% alkóhól, alprazólam 65 ng/mg, amfetamín 25 ng/ml, kókaín 125 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 17 ng/ml. Segir í matsgerðinni að alprazólam sé lyf við kvíða af flokki benzódíazepína sem hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfið. Styrkur þess í blóði bendi til töku þess í háum lækningalegum skömmtum. Lyfið sé samverkandi með alkóhóli og auki á ölvunaráhrif þess. Hlutaðeigandi hafi verið undir áhrifum áfengis, slævandi áhrifum alprazólams og tetrahýdókannabínóls og einnig örvandi áhrifum kókaíns og amfetamíns, þegar sýnin voru tekin.

Í ákærða A mældist alprazólam 10 ng/ml, kókaín 60 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 7,9 ng/ml. Í matsgerð segir að styrkur alprazólams í blóði hans hafi verið eins og eftir töku þess í læknanlegum skömmtum. Alkóhól í blóði mældist 0,42%.

Niðurstöður mælinga blóðsýnis brotaþola sýndu alprazólam 10 ng/ml, amfetamín 190 ng/ml, MDMA 110 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 12 ng/ml. Segir í matsgerð að brotaþoli hafi verið undir miklum örvandi áhrifum MDMA yfir eitrunarmörkum og amfetamíns og einnig undir slævandi áhrifum tetrahýdrókannabínóls og alprazólams, þegar blóðsýni var tekið.

Ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf var yfirheyrð hjá lögreglu [...] 2017. Kvað hún erindi sitt við brotaþola hafa verið að skila honum nokkru magni taflna sem hann átti. Þau hafi áður verið að „deita“. Hún hafi hringt í hann og hafi kona svarað í símann sem hún hafi rifist við en konan hafi haft í hótunum við hana. Hafi hún orðið reið og fengið meðákærða til að koma með sér til brotaþola til að vernda hana. Kannaðist hún við að hafa tekið með sér hafnaboltakylfu og raflostbyssu en kannaðist ekki við hníf. Hún kvaðst hafa orðið „ógeðslega reið“ og ætlað að lemja konuna. Hafi hún bankað á dyrnar og brotaþoli komi til dyra. Hún hafi sveiflað kylfunni, miðað á hann og slegið. Hann hafi síðan náð af henni kylfunni og þau lent í gólfinu. Ákærða bar að mestu fyrir sig minnisleysi um atvik að öðru leyti, en fram kemur í skýrslunni að framburður hennar hafi verið mjög ruglingslegur og ótrúverðugur. Hún kvaðst hafa drukkið mikið um nóttina og notað bæði fíkniefni og lyf. Spurð um framburð brotaþola um að hún hefði stungið hann kvaðst hún ekki vita um það. Hún væri ekki verið með sjálfri sér þegar hún fengi reiðiköst og muni ekki hvað gerðist.

Ákærða var yfirheyrð aftur [...] 2017. Kvaðst hún hafa hringt í brotaþola en I svarað símanum og reitt hana til reiði. Hafi hún sent sms sem sagði „hlakka til að sjá ykkur“ og hafi „beisiklí bara snappað niðri í bæ“. Hafi hún verið mjög afbrýðisöm. Hún hafi ákveðið að fara og hræða ákærða og „kannski tuska hann aðeins til“ og fengið meðákærða með sér og H til að keyra þau upp að [...]. Hafi hún farið heim og sótt [...]-búninginn sinn, grímu og linsur og tekið hafnaboltakylfu líka. Þá hafi hún fengið meðákærða klút. Hún kvaðst alltaf hafa borið á sér svartan hníf. Hún og meðákærði hafi gengið að [...] og reynt að komast inn en það ekki gengið. Hafi hún þá farið á bak við hús og bankað upp á. Þau hafi talið upp að þremur og svo hafi brotaþoli opnað. Kvaðst ákærða hafa lamið hann einu sinni í höfuðið með hafnaboltakylfunni, en hann hafi sett hendurnar fyrir sig þegar hún sló í annað sinn. „Svo fer ég bara í hann og þetta gerist ógeðslega hratt.“ Hún hafi hrint honum áfram með kylfunni. Fleira fólk hafi verið á staðnum og brotaþoli sagt þeim að hlaupa út. Slagsmálin hafi borist út og hún endað á tröppunum á bakinu. Brotaþoli hafi þá otað að henni hnífnum hennar en sennilega hafi hún misst hann úr buxnavasa sínum þegar hún sparkaði upp fyrir sig. Kvaðst hún hafa reynt að verja sig og tekið um hnífinn með hægri hendinni og utan um höndina á honum. Kvaðst hún hafa baslað við að ná hnífnum með báðum höndum. Hún hafi heyrt, að hún taldi, K öskra „hnífur“ og þá hafi hún rifið hnífinn úr höndum brotaþola og skorið sig í leiðinni. Á þessum tímapunkti hafi meðákærði komið og neglt hendinni á henni í vegginn og náð hnífnum af henni. Taldi hún líklegt að brotaþoli hefði verið stunginn einhvern tímann í þessari atburðarás. Hugsanlega hafi meðákærði ýtt brotaþola á hana í þann mund er hún reif af honum hnífinn. Um flugbeittan hníf væri að ræða sem hún brýndi. Eftir þetta hafi hún séð blóð og brotaþola allan blóðugan.

Í báðum skýrslutökum kvaðst ákærða hafa beðið meðákærða að koma með sér. Þau væru vinir til fjölmargra ára og hann hafi átt að passa upp á hana.

Ákærða var að lokum yfirheyrð [...] 2017. Bar hún þá kennsl á fjaðurhníf sinn en ljósmyndir og niðurstöðu rannsóknar tæknideildar er að finna í rannsóknargögnum. Kvaðst hún finna öryggi í því að hafa hnífinn á sér enda hefði hún lent í mörgum atvikum í undirheimum Reykjavíkur. Aðspurð hvort hún hafi verið með hníf á sér kvað hún það öruggt. Taldi hún líklegt að hnífurinn hefði dottið úr buxnavasa hennar þegar hún lá á bakinu í tröppunum. Í þeim átökum hafi meðákærði verið og væri hugsanlegt að hann hefði ýtt brotaþola á hnífinn fyrir slysni.

Ákærði A var yfirheyrður [...] 2017. Hann kannaðist við að hafa farið með meðákærðu heim til brotaþola að hennar beiðni og bar á sama veg og meðákærða um aðdraganda þess. Tilgangurinn hafi verið sá að hefna sín á honum eftir eitthvert „drama“ tengt símtali. Kvað hann þau hafa haft meðferðis hafnaboltakylfu og rafbyssu. Þau hafi hulið andlitið á sér með klút. Meðákærða hafi beitt kylfunni þegar komið var heim til brotaþola. Hann hafi heyrt þyt í kylfunni þegar útidyrnar voru opnaðar en ekki séð hvað gerðist. Í framhaldinu urðu slagsmál á ganginum, en fleira fólk var á staðnum. Hann hafi ráðist á móti þeim og reynt að ýta þeim til baka. Meðákærði kvaðst hafa reynt að nota rafstuðsbyssu. Kvaðst hann hafa reynt að skakka leikinn, m.a. með því að reyna að fjarlægja kylfuna, en honum hefði brugðið þegar hann áttaði sig á því að hann þekkti brotaþola. Hann hafi því ekki viljað eiga þátt í þessu. Kvaðst hann hugsanlega hafa gefið frá sér högg, kýlt og hrint. Meðákærða og brotaþoli hafi verið í slagsmálum í tröppunum og hún sparkað frá sér. Hann hafi ekki vitað fyrr en kallað var „hnífur“ og hafi þá séð meðákærðu halda á hníf en þá hafi hann tekið um höndina á henni og skellt henni „í hliðina á tröppunni“ svo að hún missti hnífinn. Einhver hafi gripið hnífinn og hent honum burt. Slagsmálin hafi haldið áfram en hann hafi tekið kylfuna og sett hana inn á sig.

Ákærði kvaðst hafa tekið þátt í þessu með meðákærðu því hún væri besta vinkona hans og hann hafi viljað hjálpa henni en líka gæta hennar. Hún væri þekkt fyrir að vera mjög skapbráð. Vegna vímuástands hans hafi honum fundist þetta „sniðug hugmynd“.

Skýrsla var tekin af brotaþola [...] 2017. Hann kvað ákærðu hafa hringt í sig um kvöldið. Vitnið I hafi talað við ákærðu þegar hún hringdi aftur en það samtal varð til þess að ákærða reiddist. Hafi hún sent sms skömmu síðar og hann hafi því vitað að hún ætlaði að koma og vera til vandræða. Þegar bankað var hafi hann vitað að þar væri ákærða komin og fór til dyra. Hafi ákærða farið beint í hann með hafnaboltakylfu og ýtt honum með henni. Þá hafi maður sem reyndist vera meðákærði ýtt í hann frá hliðinni og hafi brotaþoli tekið hann niður í ganginum og slegið hann þar til hann fann að hann fingurbrotnaði. Hafi ákærða reynt að ýta honum frá, þau hafi verið á gólfinu. Þá kvaðst brotaþoli muna þegar ákærða stóð fyrir framan hann í anddyrinu með hníf og hann sagði við hana „gerðu það bara stingdu mig“ og hún hafi farið ofan á hann. Þá kvaðst hann hafa dottið út. Allir hafi verið að reyna að taka hnífinn af ákærðu. Þá man hann eftir því að ákærðu reyndu að komast aftur inn og reyndu að finna hnífinn. Hafi ákærða ætlað að ráðast á I sem tók til varna. I hafi síðan hlaupið út og man hann eftir því að hafa haldið ákærðu fyrir utan húsið. Brotaþoli kvað ákærða A hafa tekið þátt í slagsmálunum, hann hafi afsakað sig og hafi augljóslega verið hræddur. Hann hafi þó á einhverjum tímapunkti verið með kylfuna og lamið hann. Hann hafi þó skort kjark en ákærða hafi verið „alveg farin“.

J geðlæknir framkvæmdi geðheilbrigðisrannsókn á ákærðu. Niðurstaða hennar er sú að ákærða sé sakhæf og engin merki séu um sturlun eða geðrof nú. Hún hafi verið undir áhrifum áfengis og fíkniefna á verknaðarstundu sem hafi örugglega haft áhrif á dómgreind og sjálfstjórn í ákvarðanatökum. Þá bendi ekkert til alvarlegrar persónuleikaröskunar, heilaskaða eða greindarskorts sem sé af þeirri gráðu að það firri hana ábyrgð gerða sinna. Þá telur læknirinn ekkert fram komið sem útiloki að fangelsisvist komi að gagni.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærðu og vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar málsins.

Ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf kvaðst hafa reynt að ná í brotaþola í síma en ekki náð sambandi. Hún hafi þá verið stödd í bænum. I hafi síðan svarað í símann hans og sagt við hana að samband hennar og brotaþola væri búið og að hún ætti að láta hann í friði. Kvað hún eitthvað hafa „rofnað í hausnum“, hún hafi sent sms-skilaboð til baka og sagt „hlakka til að sjá ykkur“. Aðspurð kvaðst hún hafa orðið mjög reið og viljað fara heim til brotaþola og hræða hann. Kvaðst hún aldrei hafa ætlað að stórslasa hann. Hún hafi beðið meðákærða um að koma með sér og hafi H ekið þeim á dvalarstað hennar en þar skipti hún um föt og sótti hafnaboltakylfu og rafbyssu. Þá hefði hún tekið með sér grímu sem náði yfir hálft andlit og rauðar linsur og klút fyrir meðákærða. H hefði síðan ekið þeim áleiðis og þau gengið að [...] og leitað inngöngu. Opið hafi verið við aftanvert húsið og hafi hún bankað á innri hurðina og talið upp að þremur. Brotaþoli hafi opnað og hafi hún lamið hann tvisvar sinnum með kylfunni og hrint honum inn. Hafi höggin komið í höfuð og í hönd. Þá hafi heill hópur komið og slagsmál hafist. Kvaðst ákærða hafa haft nóg með brotaþola og lítið vitað hvað gerðist í kringum hana. Þau hafi verið á ganginum og hún m.a. legið þar í tröppum. Kvaðst hún hafa sparkað upp í loft og þannig náð að standa á fætur. Henni hafi snarbrugðið þegar brotaþoli otaði að henni hníf. Kvaðst hún hafa gripið í hönd ákærða, náð hnífnum og skorið sig við það. Sveiflaðist höndin til við átakið sem fylgdi þegar hún tók af honum hnífinn. Hafi hún heyrt einhvern öskra „hnífur“. Meðákærði hafi komið og tekið hnífinn af henni. Rakst hönd hennar þá í vegg. Meðákærði hafi síðan kastað hnífnum eitthvað. Allt hafi svo farið í uppnám. Aðspurð kvaðst hún ekki hafa stungið brotaþola og ekki séð hvernig það atvikaðist. Hún hafi séð brotaþola blóðugan rétt eftir að hún reif af honum hnífinn, bæði á höfði og á bringu. Taldi hún hugsanlegt að hann hefði fengið hnífinn í sig þegar meðákærði var að ná hnífnum af henni og hann hugsanlega rekist í brotaþola. Aðspurð kvaðst hún ekki hafa gert sér grein fyrir því að hún hefði verið með hníf en hann gæti hafa verið í buxnavasa hennar. Aðrir hafi hlaupið út.

Hún kvað rétt vera sem haft er eftir henni í lögregluskýrslu um vopnaburð hennar og tilgang hans. Þá kannaðist hún við reiðivanda sem hún ætti við að stríða í ákveðnum aðstæðum. Í þetta skipti hefði hún misst alla stjórn á sjálfri sér.

Ákærða kvaðst hafa verið undir miklum áhrifum fíkniefna og í annarlegu ástandi á lögreglustöðinni. Aðspurð kvaðst hún ekki muna eftir því að hafa verið fyrir utan húsið eftir átökin. Hún kvaðst hafa talað við brotaþola í síma eftir að þetta gerðist og beðið hann afsökunar á því sem gerðist. Hafi hún haldið að „allt væri á góðu nótunum“ á milli þeirra.

Hvað varðar þátt meðákærða kvað hún hann hafa verið með henni til að passa sig. Hann hafi staðið á bak við hurðina að íbúð brotaþola þegar hún opnaðist en hún opnaðist út. Þá hafi meðákærði reynt að stoppa hana eða stoppa slagsmálin.

Ákærði A lýsti aðdraganda þess sem gerðist. Kvað hann ákærðu hafa reynt að ná sambandi við brotaþola sem hafi ekki svarað henni. Eftir að stelpa svaraði í símann og var með einhverja stæla hafi ákærða bara „flippað út“ og orðið alveg brjáluð. Kvaðst ákærði aldrei hafa séð hana í slíkum ham en þau hefðu þekkst í 12 ár. Ákærði kvaðst hafa farið með meðákærðu til þess að passa upp á hana og hún hafi bara ætlað að ógna brotaþola. Hafi þau haft hafnaboltakylfu meðferðis og hulið andlitið á sér til að þekkjast ekki. Um leið og hurðin opnaðist hafi allt breyst og farið í einhverja allt aðra átt en hann bjóst við. Meðákærða hafi staðið fyrir framan hurðina en hann til hliðar og lenti þá á bak við hurðina þegar dyrnar opnuðust. Meðákærða hafi slegið tvisvar sinnum með kylfunni. Fólk sem var í íbúðinni hafi komið á móti þeim og átökin hafi orðið í dyragættinni og á ganginum fyrir framan. Man hann atvik síðan óljóst þar til hann var kominn út en átök urðu í útitröppunum og rétt fyrir ofan þær. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað af hnífnum fyrr en kallað var „hnífur“. Hann hafi séð meðákærðu á bakinu og sparka frá sér. Hnífurinn hafi verið blóðugur og hún hafi verið blóðug á hendinni. Brotaþoli hafi staðið og einnig verið blóðugur. Kvaðst ákærði hafa gripið í höndina á meðákærðu og slegið hnífinn úr hendinni. Aðspurður kvað hann meðákærðu hafa haldið bæði um skaft hnífsins og blað. Ákærði kvaðst síðan hafa ýtt henni og brotaþola hvoru frá öðru og kastað hnífnum út við steingirðinguna. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð neinn annan reyna að ná hnífnum af meðákærðu en þó viti hann til þess að fleiri hafi verið úti. Hann kvaðst muna eftir einhverjum átökum við brotaþola þegar þeir rifu hvor í annan. Kvaðst hann fullviss um að átök með hnífinn hefðu átt sér stað utandyra.

Ákærði kvaðst muna eftir því að hafa haldið á rafbyssu sem hann svo missti. Hann hafi aldrei beitt kylfunni. Hann hafi tekið hana upp og haldið á henni á einhverjum tímapunkti en síðar sett hana í buxnastreng sinn. Þá kvað ákærði brotaþola hafa séð andlit hans og sér brugðið við það. Eftir það hafi hann reynt að bakka úr þessum aðstæðum. Hann kvað rétt vera að meðákærða hafi verið í miklum ham allt þar til hún var handtekin.

Brotaþoli kvaðst hafa verið í sambandi við ákærðu I-kvk-þf E-kvk-þf en hafa verið búinn að slíta því þegar hér var komið við sögu. Ákærða hefði hringt í hann ítrekað og hann hafi látið I svara því hann vildi ekki tala við hana. Hafi ákærða þá boðað komu sína með sms-skilaboðum til hans. Þegar bankað var á dyrnar hafi hann vitað að hún væri komin. Þegar hann opnaði hafi hann umsvifalaust fengið högg sem lenti á hnakkanum. Hann kvaðst aðspurður ekki muna eftir öðru höggi eða að hann hefði dottið við höggið. Kvaðst hann muna eftir rauðum linsum en ákærða hafi verið með rauðar linsur. Hann hafi kallað til þeirra sem voru í íbúðinni að fara út. Hann hefði reynt að ýta frá sér og kvaðst hafa tekið ákærða A niður í gólfið og lamið hann. Hafi hann brotnað á fingri við það. Ákærða hafi ýtt honum frá. Þá kvaðst hann muna eftir ákærðu fyrir framan hann með hníf og hann hefði sagt við hana „gerðu það, stingdu mig“. Kvaðst hann ekki hafa búist við því að hún léti verða af því. Hann hafi ekki trúað því þegar það gerðist en hún stakk hann beint í brjóstkassann. Lýsti hann þessu sem „köldustu tilfinningu“ sem hann hefði fundið enda hefði hann borið tilfinningar til ákærðu. Hafi þau verið stödd á gangi framan við dyr íbúðarinnar og bæði hafi verið standandi. Kvaðst brotaþoli aðeins muna eftir tilteknum köflum atburðarásarinnar eftir þetta, m.a. einhverjum átökum á milli ákærðu og I.

Brotaþoli kvað ákærða A ekki hafa slegið sig heldur reynt að verjast. Borið var undir brotaþola það sem eftir honum er haft í lögregluskýrslu um að hann haldi að ákærði hafi beitt kylfunni og um þátttöku hans árásinni. Kvað hann rétt eftir sér haft en hann myndi ekki eftir því að hafa séð ákærða A með kylfuna eða að hann hefði beitt henni. Brotaþoli kvaðst hafa náð af ákærða klútnum sem hann var með fyrir andlitinu og hafi honum brugðið við það. Ákærði hafi strax þá beðið hann afsökunar.

I, sem er [...] í dag, kvaðst hafa verið stödd hjá brotaþola þegar ákærða hringdi ítrekað en hann hafi ekki nennt að tala við hana. Vitnið kvaðst þá hafa talað við hana og beðið hana að hætta að hringja. Ákærða hafi þá sent sms-skilaboð „hlakka til að sjá ykkur“. Um tuttugu mínútum til hálftíma síðar hafi verið bankað upp á og brotaþoli opnað. Kvaðst vitnið hafa séð eina eða tvær grímuklæddar manneskjur standa í gættinni og hafi önnur þeirra slegið brotaþola í höfuðið með hafnaboltakylfu. Eftir það kvað vitnið minnið verða gloppótt, en hún hafi verið undir miklum áhrifum fíkniefna. Kvaðst hún þó muna næst þegar brotaþoli var stunginn. Hafi brotaþoli og hnífurinn verið blóðugur. Hafi ákærða stungið hann á ganginum fyrir utan íbúðina. Í kjölfarið hafi ákærða einnig reynt að stinga vitnið en hún hafi náð að koma sér út. Hún hafi hins vegar snúið tilbaka og hafi hún þá lent í slagsmálum við ákærðu, m.a. fyrir utan húsið. Brotaþoli hafi tekið hana af ákærðu og sagt henni að hlaupa í burtu. Allt hafi gerst mjög hratt og kvaðst vitnið ekki hafa séð brotaþola sleginn aftur.

Undir vitnið var borinn framburður hennar hjá lögreglu þar sem hún var spurð hvort hún hefði séð brotaþola stunginn. Svaraði hún því svo: „Nei, ég sá hann bara allan út í blóði að reyna að halda henni niðri svo að taka hnífinn af henni í þriðja skiptið, að það var allt út í blóði.“ Kvaðst vitnið hafa verið mjög reið og ósátt við að vera sett í fangaklefa fyrir glæp sem hún framdi ekki. Hafi það líklegast haft þau áhrif að hún var ekki samvinnuþýð. Þá var borið undir vitnið það sem fram kom hjá henni hjá lögreglu um að ákærði hefði verið margstunginn og að hún hefði heyrt það eftir á. Einnig nánar spurð hvort hún hafi ekki séð hnífstunguna sjálfa svaraði vitnið „ég held ekki, ég veit það ekki, ég er ekki viss“. Hér fyrir dómi kvaðst vitnið hafa séð eina stungu en heyrt um hinar hnífsstungurnar. Nánar spurð um atvikið kvað vitnið brotaþola hafa öskrað á ákærðu, „ætlar þú að stinga mig, stingdu mig þá“. Vitnið kvaðst ekki geta lýst átökunum frekar. Hún kvaðst aðeins muna eftir átökum þar sem bæði hún og brotaþoli komu við sögu eftir að ákærða stakk brotaþola. Hún kvaðst ekki hafa reynt að taka hnífinn af brotaþola. Þá kvaðst hún ekki hafa notað skærin sem hún greip til í atburðarásinni. Það væri rétt eftir henni haft hjá lögreglu að hún hefði haft þau ef vera skyldi að hún þyrfti að verjast.

Vitnið kvaðst ekki muna eftir því að hafa séð ákærða A í átökum en hún þekkti hann ekki fyrir. Spurð um framburð sinn hjá lögreglu um að tvær manneskjur hafi komið, önnur lægri, og sú lægri hafi verið með hníf en sú hærri með hafnaboltakylfu, og þar sem haft er eftir vitninu „Hann byrjar sko að klubba hann niður eða berja hann með baseballkylfunni“, kvaðst vitnið ekki vera viss um það í dag hver hefði notað kylfuna á þennan hátt.

E kvaðst hafa hringt í lögreglu af vettvangi þegar hún varð vör við tvær manneskjur í útitröppunum. Hún hafi gengið í áttina að þeim með símann í hendinni. Þá hafi hún séð manneskju sem hélt annarri niðri og hrópaði í áttina að vitninu „þú verður að hjálpa mér, hún stakk hann“. Hún hafi einnig séð fólk koma inn og út. Bar vitnið kennsl á ákærðu bæði og kvaðst hafa séð þau á vettvangi. Hafi ákærða verið að leita að hafnaboltakylfunni sinni sem meðákærði sagðist hafa falið. Þá hafi hún hrópað „hvar er hnífurinn minn?“. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða A beita hafnaboltakylfu. Þá kvaðst vitnið hafa séð I, sem hún kannaðist við, og karlmann á vettvangi og átt orðaskipti við þau. I hafi haldið á skærum sem hana minnti í dag að hafi ekki verið blóðug þótt annað væri haft eftir henni í lögregluskýrslu. Þessir einstaklingar hafi farið í burtu. Þá lýsti vitnið því þegar ákærða vafði handklæði um handlegg sinn og reyndi að brjóta rúðu og síðar farið inn um glugga hússins. Hafi ákærða verið æst og öskrað.

H kvaðst hafa ekið ákærðu fyrst heim til hennar þar sem hún skipti um föt en síðan hafi þau ætlað á [...] og hann hafi ekið þeim áleiðis. Hann hafi átt að bíða eftir þeim. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað hver tilgangur fararinnar var en ákærða hafi verið mjög ósátt og reið því henni hafi fundist sér ögrað. Hafi hann því giskað á að ákærða „myndi kasta höggi eða tveimur“. Kvaðst vitnið aldrei hafa séð þessa hlið á ákærðu. Hafi ákærði A verið „pollrólegur“ og talað um að hann ætlaði að verja brotaþola ef ráðist yrði á hana. Vitnið kvaðst ekki hafa séð nein vopn. Hann mundi ekki eftir grímu en man eftir klút og að ákærða hafi verið með linsur. Vitnið kannaðist við að hafa séð snapchat þar sem ákærða sýndi sár á milli putta en hún hefði skorið sig þegar hún var að brýna hnífinn sinn.

K kvaðst hafa verið gestkomandi hjá brotaþola. Hann hafi séð þegar brotaþoli fór til dyra og var hann þá barinn í andlitið með kylfu. Aðspurður kvaðst vitnið ekki geta sagt til um hvort brotaþoli hafi verið sleginn oftar en einu sinni. Hann hafi ekki séð hver barði hann en svo hafi hann séð þegar tvær manneskjur með grímur komu. Þá hafi hann strax stokkið á fætur. Aðspurður kvaðst vitnið muna óljóst eftir einhverjum átökum í fremri gangi en honum hafi verið ýtt í stiga sem þar er. Kvað vitnið allt hafa verið mjög „kaotíst“ en á einhverjum tímapunkti hafi hann séð I. Kvaðst hann ekki hafa séð hana með skæri í hendi. Þá hafi hann séð ákærðu veifa hníf en þá var hún inni í íbúðinni en brotaþoli á ganginum. Þá kvaðst hann muna þegar hann hélt utan um ákærðu og fór með hana í útitröppurnar. Þar hafi hann tekið í og haldið hönd hennar með hnífnum. Hafi hnífurinn verið blóðugur svo og hönd hennar. Þá kom einhver og tók hnífinn úr hendi ákærðu með því að snúa hnífnum og draga hann út. Heyrði hann síðar að það hefði verið ákærði A. Vitnið man eftir fólki fyrir utan húsið og hafi hann beðið það um að hjálpa sér. Hann hafi í framhaldinu farið af vettvangi. Borinn var undir vitnið framburður hans hjá lögreglu um að hann hafi séð ákærðu stinga brotaþola tvívegis í bakið. Kvað hann að honum hafi sýnst það en hið rétta væri að hann hafi ekki séð stunguna.

Hvað varðar þátt ákærða A kvaðst vitnið ekki geta sagt til um hvort hann hefði beitt kylfunni. Hann hafi ekki séð hann beita ofbeldi en hann hafi liðsinnt ákærðu. Borið var undir vitnið það sem haft er eftir honum í lögregluskýrslu um að „strákurinn“ hafi verið með hafnaboltakylfu. Kvaðst hann ekki vera viss um þetta og hver það hafi verið sem beitti kylfunni.

M kvaðst hafa verið gestkomandi hjá brotaþola og verið sofandi en hafa vaknað við skell. Hann hafi heyrt öskur fyrir utan hús en ekki séð hvað þar gerðist. Hann hafi séð þegar I og K komu inn og síðan þegar þau fóru aftur. Þá hafi brotaþoli komið inn og sagt honum að koma sér út. Hafi hann séð áverka á brotaþola á bringu og höfði.

L var einnig gestkomandi hjá brotaþola. Hann staðfesti að tvær manneskjur með grímur hefðu komið og hefði brotaþoli fengið hafnaboltakylfu í andlitið. Hann hafi ekki séð hver beitti kylfunni. Vitnið hafi þá farið út og beðið þar í stutta stund en síðan farið. Hann kvað rétt eftir sér haft í lögregluskýrslu að hann hafi heyrt einhvern kalla „hnífur, hnífur“ en ekkert séð.

J geðlæknir kom fyrir dóminn og gerði grein fyrir geðrannsókn sinni á ákærðu. Hún staðfesti að ákærða hefði um langt skeið átt við reiðivanda að stríða og hefði m.a. verið á BUGL. Hún sé ekki greind með alvarlegan geðsjúkdóm en þau vandamál sem hún glími við í dag tengist fíkniefnaneyslu hennar sem magni þau upp.

F læknir staðfesti læknisvottorð sín en hann skoðaði brotaþola á slysadeild. Þá var hann spurður út í áverka brotaþola. Hvað varði áverka á bringu hafi verið um að ræða skurð sem hafi gróflega metinn verið um 2-3 cm á dýpt og náð niður í mjúkvef. Þá hafi hann verið um 2 cm langur mældur gróflega. Aðspurður kvað hann stunguna sem slíka ekki hafa verið lífshættulega en hún hafi þó gengið nærri slagæð og lunga og því hefði getað farið illa.

G réttarmeinafræðingur gerði grein fyrir réttarlæknisfræðilegri skýrslu sem hann vann í tengslum við skoðun á áverkum ákærðu og helstu niðurstöðum. Kvaðst hann hafa verið staddur á lögreglustöð vegna annars mál og við það tækifæri hafi hann verið beðinn um að taka að sér að skoða ákærðu sem hefði hlotið áverka eftir átök við kærasta sinn. Þá vissi hann að hnífur hefði komið við sögu. Hann kvaðst ekkert hafa vitað um málavexti. Aðspurður kvað vitnið hugsanlegt að nánar tilgreindur skurðáverki á fingri gæti verið annað en varnaráverki og gerði hann nánar grein fyrir því. Kvaðst hann ekki hafa haft allar forsendur til þess að meta slíkt. Aðspurður kvað hann ólíklegt að skurðáverkinn á milli fingra gæti hafa hlotist af skærum.

N lögreglumaður tók saman frumskýrslu málsins og var einn þeirra lögreglumanna sem komu á vettvang. Gerði hún grein fyrir aðkomu sinni að málinu.

O og M rannsóknarlögreglumenn gerðu grein fyrir aðkomu sinni að málinu.

Niðurstaða

Ákæruliður I

Ákærðu I-kvk-þgf E-kvk-þgf er gefin að sök tilraun til manndráps en ákærða A sérlega hættuleg líkamsárás eins og nánar greinir í verknaðarlýsingu ákæru. Ágreiningslaust er að ákærðu ákváðu að fara saman að heimili brotaþola að [...], að undirlagi ákærðu eftir að hún reiddist heiftarlega eftir símtal við vitnið I sem stödd var á heimilinu. Þá er ágreiningslaust að ákærðu höfðu meðferðis hafnaboltakylfu og rafstuðbyssu. Fóru þau saman að [...] og leituðu inngöngu. Fór svo að þau komust inn um opnar dyr inn í sameign [...] og þaðan að íbúðinni. Þegar ákærða knúði þar dyra hélt hún á hafnaboltakylfunni.

Fyrir dómi hafa ákærðu borið að ætlun þeirra hafi verið að hræða brotaþola en ákærða kvaðst hafa haft hafnaboltakylfuna meðferðis til að verja sig ef þyrfti enda hefði brotaþoli líkamlega yfirburði fram yfir hana. Þá bar þeim saman um að hlutverk ákærða A hafi verið að vernda hana. Dómurinn telur ótrúverðugar þær skýringar ákærðu að ásetningur þeirra hafi aðeins staðið til að hræða brotaþola. Dró ákærða nokkuð úr framburði sínum hér fyrir dómi. Ljóst er að nokkuð var fyrir förinni haft auk þess sem ákærðu ákváðu að hylja andlit sín svo að brotaþoli bæri síður kennsl á þau. Sú skýring að vopnaburður hafi verið nauðsynlegur þáttur til að verjast brotaþola er að engu hafandi enda var hvati ferðarinnar afbrýðisemi eða reiði ákærðu I-kvk-ef E-kvk-ef. Telur dómurinn því sannað að ásetningur ákærðu hafi staðið til að beita brotaþola ofbeldi.

Þá er sannað með játningu ákærðu, framburði meðákærða og að hluta til vitnanna I, K og L, að ákærða beitti hafnaboltakylfunni hiklaust þegar brotaþoli opnaði dyrnar og að hún hafi slegið brotaþola tvisvar sinnum með henni. Hlaut hann af því áverka sem fá stoð af læknisfræðilegum gögnum, annars vegar á hnakka og hins vegar varnaráverka á aftanverðum handlegg. Ósannað er að aðrir yfirborðsáverkar verði raktir til atlögu ákærðu.

Í kjölfarið brutust út átök sem vitnin K og I blönduðust í að einhverju leyti. Þykir liggja ljóst fyrir af framburði ákærðu, brotaþola, og framangreindra vitna svo og af ljósmyndum af vettvangi að átökin áttu sér stað á gangi við útidyrahurð en bárust svo út fyrir.

Hafa ber í huga við mat á sönnunargildi framburðar að allir hlutaðeigandi voru undir verulegum áhrifum fíkniefna. Því er ljóst að skynjun þeirra allra og minni var að einhverju leyti skert eða brenglað eins og þau sjálf hafa borið um.

Ekki verður fullyrt annað en að hnífur, sem ágreiningslaust er að ákærða átti og bar jafnan á sér, hafi fyrst sést eftir að til átaka kom á milli ákærðu og brotaþola. Heldur ákærða því fram að hún hafi ekki vitað fyrr en brotaþoli otaði hnífnum að henni og hafi hún þá reynt að ná honum, sem hafi að lokum tekist. Hafi ákærði A í kjölfarið afvopnað hana og taldi hún hugsanlegt að hnífurinn hefði farið í brotaþola í þessum átökum. Brotaþoli bar á hinn bóginn að ákærða hefði otað hnífnum að honum og hefði hann sagt henni að stinga sig, sem hún hafi gert. Hafi þau þá verið stödd á ganginum framan við útidyr. Ákærði A kvaðst hafa heyrt kallað „hnífur“ og séð ákærðu með hann í hendinni. Hafi hann þá afvopnað hana. Kvaðst hann ekki muna eftir öðrum nálægt þeim. Bar hann ákveðið að þegar hér var komið sögu hafi ákærða legið á bakinu í útitröppunum. Framburður ákærða A fær stoð af vitnisburði K sem kvaðst hafa haldið ákærðu í útitröppunum þar til hún var afvopnuð og kallað eftir hjálp. Kemur það heim og saman við vitnisburð E.

Þegar til framangreinds er litið telur dómurinn framburð ákærðu I-kvk-ef E-kvk-ef ótrúverðugan. Við fyrstu yfirheyrslu hjá lögreglu kannaðist hún ekki við að hnífur hefði komið við sögu í átökunum að [...] og bar fyrir sig minnisleysi. Hvarf hún frá þeim framburði síðar og skýrði frá eins og áður er rakið. Að mati dómsins þykir sannað, einkum þegar litið er til ótrúverðugra skýringa hennar, að hún hafi haft hnífinn meðferðis þegar hún fór heim til brotaþola. Þá fær framburður hennar um að brotaþoli hafi otað hnífnum að henni og að þau hafi í kjölfarið tekist á um hnífinn enga stoð í framburði meðákærða eða vitna. Tilteknir áverkar á milli fingra ákærðu styðja þessa frásögn hennar ekki. Ekkert í málinu styður að vitnin K eða I hafi blandast í átökin með þeim hætti að telja megi að þau hafi átt þátt í því að brotaþoli hlaut áverka á bringu.

Dómurinn metur á hinn bóginn framburð brotaþola trúverðugan en hann hefur borið á sama veg um að ákærða hafi veitt honum áverka með hnífnum, á slysadeild, í skýrslutöku hjá lögreglu og hér fyrir dómi.

Að framangreindu virtu telur dómurinn sannað að ákærða hafi dregið upp fjaðurhníf sinn og stungið brotaþola innandyra á gangi framan við útidyr en í framhaldinu hafi ákærða verið afvopnuð í útitröppum.

Þótt ósannað sé að sá ásetningur hafi vaknað hjá ákærðu á fyrri stigum að ráða brotaþola bana var atlaga hennar að honum heiftúðug. Linnti hún ekki látum þó að brotaþoli stæði vopnlaus frammi fyrir henni, þá þegar sár eftir höfuðhöggið sem hún hafði veitt honum. Lagði hún til hans með hnífnum, sem hún vissi að var flugbeittur. Gat henni ekki dulist á verknaðarstundu að mannsbani gæti hlotist af atlögu í brjóstkassa með svo hættulegu vopni. Eins og fram kemur í læknisvottorði og vætti F lá skurðurinn nærri slagæð og lunga og hefði hæglega getað haft í för með sér lífshættulega blæðingu. Verður ákærða því sakfelld fyrir tilraun til manndráps með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut áverka á brjóstkassa eins lýst er í ákæru. Brot ákærðu er rétt heimfært til ákvæða í ákæru.

Ákærði A samþykkti að fara með meðákærðu heim til brotaþola. Samkvæmt verknaðarlýsingu í ákæru skiptust ákærðu á að beita hafnaboltakylfunni í atlögu sinni að brotaþola. Ákærði hefur frá upphafi borið að hafa ekki beitt hafnaboltakylfunni. Hann hafi aðeins tekið hana upp þegar meðákærða sleppti henni, haldið á henni um stund og síðar farið með hana af vettvangi. Kannaðist hann eingöngu við að hafa ýtt og lamið frá sér. Framburður ákærða um að honum hafi ekki litist á blikuna eftir að átökin brutust út og brotaþoli bar kennsl á hann fær stoð af framburði brotaþola. Hið sama má segja um framburð hans um að meðákærða hafi verið stjórnlaus og hann hafi reynt að halda aftur af henni. Samræmist það m.a. framburði vitnisins K.

Hvorki meðákærða, brotaþoli né önnur vitni báru um það fyrir dómi með óyggjandi hætti að ákærði hefði lamið brotaþola með hafnaboltakylfunni. Við skýrslutökur hjá lögreglu var brotaþoli spurður um þetta atriði eins og rakið hefur verið. Hér fyrir dómi kvaðst hann aldrei hafa verið viss um þetta tiltekna atriði. Vitnið I bar hjá lögreglu að ákærði hefði „klubbað“ brotaþola niður með hafnaboltakylfunni en fyrir dómi kvaðst hún ekki viss um hver hefði haldið á henni. Dómurinn telur að varnagla verði að slá við gildi framburðar I hjá lögreglu. Augljóst er að hún var undir miklum áhrifum fíkniefna en skýrslan var tekin upp í hljóði og mynd. Þrátt fyrir það var hún þráspurð og engin tilraun gerð til þess að ræða við hana aftur síðar. Fyrir dómi bar vitnið K að hann hefði ekki séð ákærða beita kylfunni. Var þá borinn undir hann framburður hans hjá lögreglu um hið gangstæða. Gaf hann þær skýringar að hann hefði í reynd ekki getað sagt til um það með vissu hver það hefði verið sem beitti kylfunni þegar þarna var komið sögu. Ljóst má vera að skynjun hans á atburðum var sumpart í engu samræmi við það sem í reynd gerðist og því varhugavert að byggja á framburði hans hjá lögreglu hvað þetta varðar.

Dómurinn telur ekki hjá því litið að brotaþoli bar aldrei afdráttarlaust um að ákærði hefði slegið hann með hafnaboltakylfu. Minni hans var gloppótt og rifjaði hann upp atburði með aðstoð annarra vitna. Dómurinn telur eins og áður greinir ekki verða byggt á framburði I hjá lögreglu hvað þetta varðar eins og sækjandi fór fram á í málflutningi sínum. Hið sama er að segja um framburð K. Þá verður ekki hjá því litið að lýsing á öðrum áverkum brotaþola en þeim sem raktir eru til atlögu ákærðu í dyragættinni, styður það ekki sérstaklega að brotaþoli hafi ítrekað verið sleginn með hafnaboltakylfu.

Vegna framangreinds leikur verulegur vafi á því að atvik hafi verið með þeim hætti sem ákærða er gefið að sök í ákæru. Þennan vafa verður að skýra ákærða í hag. Með hliðsjón af framansögðu og með vísan til 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, telst ósannað að ákærði hafi framið þá háttsemi sem honum er gefin að sök og verður hann því sýknaður af ákærulið þessum.

Ákæruliður II

Ákærða hefur skýlaust játað brot sitt samkvæmt þessum ákærulið. Sannað er með játningu hennar og öðrum gögnum málsins að ákærða er sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök og er brot hennar rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður III

Ákærði hefur skýlaust játað brot sitt. Sannað er með játningu hans og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og er brot hans rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru.

II

Ákæra dagsett 7. september 2017

Málsatvik

Aðfaranótt [...] 2017 kl. [...], barst lögreglu tilkynning um að ung kona, sem reyndist vera ákærða, væri ofurölvi fyrir utan [...]. Á vettvang komu þrír lögreglumenn á stórri lögreglubifreið. Segir í frumskýrslu að ákærða hafi verið í annarlegu ástandi og drukkin, hálfklædd og varla geta staðið í fæturna. Hafi hún gefið upp heimilisfang og verið ekið þangað. Á leiðinni hafi hún fengið plastpoka til þess að kasta upp í og hafi hún hrækt og snýtt sér í pokann. Þá segir í skýrslunni að ákærða hafi verið dónaleg þegar reynt hafi verið að ræða við hana. Þegar heim til hennar var komið hafi hún tekið plastpokann sem henni hafði verið fenginn og kastað honum í lögreglumanninn D. Þegar lögreglumaðurinn C ætlaði að hleypa henni út úr bifreiðinni hrækti hún á hann og hafi hrákinn lent á buxnaskálm. Þá hafi hún snúið sér við og hrækt á D og hafi hrákinn lent á hönd hans. Hafi ákærða þá verið færð í handjárn og í kjölfarið færð á lögreglustöðina. Fram kemur að hún hafi verið mjög æst, öskrað og blótað og verið með öllu óviðræðuhæf.

Í skýrslutöku hjá lögreglu bar ákærða fyrir sig minnisleysi og kvað sig gruna að eitthvað hefði verið sett í glasið hennar, enda kannaðist hún ekki við að hún hagaði sér eins og lýst væri í lögregluskýrslu. Kvaðst hún þurfa að fara í blóðprufu til að láta kanna ástand sitt.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærðu og vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar málsins.

Ákærða bar fyrir sig minnisleysi um þá háttsemi sem henni er gefin að sök. Hún hafi farið út að skemmta sér og telur að sér hafi verið byrluð smjörsýra sem gerði það að verkum að ástand hennar varð slíkt. Kvaðst hún muna eftir því að lögreglan hefði komið og sett hana í lögreglubifreiðina. Einnig kvaðst hún muna eftir því að hafa hrópað á Q þegar þau nálguðust húsið hennar. Þá kvaðst hún muna eftir því er skýrslan var tekin af henni á lögreglustöðinni. Hún kvaðst hafa farið á slysadeild til þess að fá áverkavottorð en blóðprufa hafi ekki verið tekin enda talið gagnslaust úr því sem komið var.

P lögreglumaður ritaði frumskýrslu málsins. Hún lýsti ástandi ákærðu umrætt sinn og staðfesti að hún hefði hrækt á lögreglumennina sem voru með henni í för. Hafi hún séð hráka lenda á buxnaskálm hjá C.

C og D lögreglumenn lýstu einnig ástandi ákærðu umrætt sinn. C kvað ákærðu hafa hrækt á sig og hafi hrákinn lent á buxunum hans. Þá hafi hann séð þegar hún hrækti á félaga hans, hann hafi ekki séð hvar hrákinn lenti en taldi hann hafa farið á fötin hans. D kvað ákærðu hafa hrækt á sig og lenti hrákinn á ermi og hendi. Þá hafi hún hrækt á félaga hans C.

Q staðfesti að hann hefði farið með ákærðu á slysadeild en hún hafi ætlað að fá áverkavottorð og blóðprufu. Hafi hún haft áhyggjur af því að sér hefði verið byrlað eitthvað og ástand hennar hafi því orðið sem varð.

Niðurstaða

Óumdeilt er að ástand ákærðu var annarlegt þegar lögregla hafði afskipti af henni. Ákærða ber fyrir sig minnisleysi af þeim sökum. Sannað þykir með framburði lögreglumannanna P, C og D að ákærða hafi verið ósamvinnuþýð og æst og það í stigvaxandi mæli á akstursleið heim til hennar. Þá er sannað með framburði lögreglumannanna að ákærða hafi hrækt á lögreglumennina C og D. Ósannað er að ástand hennar megi rekja til þess að henni hafi verið byrluð ólyfjan þessa nótt og verður hún því ekki leyst undan refsiábyrgð, sbr. 17. gr. almennra hegningarlaga. Verður ákærða því sakfelld fyrir þá háttsemi sem henni er gefin að sök samkvæmt ákæru þessari og er brot hennar rétt heimfært til refsiákvæðis.

III.

Refsiákvörðun og upptaka

Ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf hefur verið sakfelld fyrir tilraun til manndráps, brot gegn valdstjórninni og vörslur fíkniefna. Hún hefur ekki áður hlotið refsingu fyrir ofbeldisbrot eða brot gegn valdstjórninni en hefur tvisvar gengist undir lögreglustjórasátt fyrir akstur undir áhrifum fíkniefna og vörslur fíkniefna. Þá stóðst hún skilorð vegna auðgunarbrots sem hún var sakfelld fyrir með dómi Hæstaréttar 25. febrúar 2016.

Við ákvörðun refsingar er til þess litið að brot ákærðu samkvæmt I. lið ákæru frá 25. ágúst 2017 var fólskulegt, heiftúðugt og tilefnislaust. Þá beitti hún hættulegum aðferðum og vopnum en mildi þykir að ekki fór verr. Ásetningur hennar var einbeittur en hún linnti ekki látum, hvorki eftir að hún hafði slegið brotaþola í tvígang né síðar. Ástand hennar umrætt sinn leysir hana ekki undan refsiábyrgð, heldur þykir til þess fallið að auka á alvarleika verknaðarins enda missti ákærða algjörlega stjórn á sér í annarlegu ástandi sínu.

Engin efni eru til þess að ákvarða refsingu með hliðsjón af 1. mgr. 74. gr. eða 75. gr. almennra hegningarlaga. Þá eru að mati dómsins ekki skilyrði til þess að líta til 2. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af 1., 3., 6. og 7. tl. 1. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga þykir hæfileg refsing ákærðu vera fimm ára fangelsi. Gæsluvarðhald ákærðu frá [...] 2017 kemur til frádráttar refsingu.

Ákærði A hefur verið sakfelldur fyrir vörslur fíkniefna. Samkvæmt framlögðu sakavottorði gekkst hann undir lögreglustjórasátt á árinu 2011 fyrir vörslur fíkniefna. Refsing hans nú er ákveðin 75.000 króna sekt til ríkissjóðs sem greiða skal innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa, ella sæti ákærði fangelsi í sex daga.

Með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni eru gerð upptæk til ríkissjóðs þau fíkniefni sem voru í vörslum ákærðu og lögregla lagði hald á og krafist er upptöku á í ákæru.

Bótakrafa

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins verður bótakröfu á hendur ákærða A vísað frá dómi.

Sú háttsemi sem ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf hefur verið sakfelld fyrir er til þess fallin að valda brotaþola miska. Líkamlegar afleiðingar urðu ekki verulegar en ekki er ástæða til að draga í efa að þær hafi reynt andlega á brotaþola. Brotaþoli á rétt á miskabótum úr hendi ákærðu á grundvelli a-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Að virtum þeim sjónarmiðum er varða eðli og alvarleika verknaðarins, sem rakin hafa verið í tengslum við refsiákvörðun verða miskabætur hæfilega ákveðnar 800.000 krónur en engin gögn hafa verið lögð fram í málinu sem sýna fram á aukinn miska brotaþola. Krafa um miskabætur ber vexti eins og í dómsorði greinir. Bótakrafan var birt við þingfestingu málsins og er upphafsdagur dráttarvaxta því 11. október 2017.

Sakarkostnaður

Ákærða I-kvk-nf E-kvk-nf skal með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem hæfileg þykja 1.856.280 krónur, m.a. vegna vinnu á rannsóknarstigi, og málsvarnarþóknun Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns vegna vinnu hans á rannsóknarstigi, 210.000 krónur. Þá skal ákærða greiða helming 621.860 króna réttargæsluþóknunar A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef héraðsdómslögmanns en sama hlutfall greiðist úr ríkissjóði. Einnig greiði ákærða 143.657 krónur sem er helmingur annars sakarkostnaðar, samkvæmt framlögðum yfirlitum, vegna læknisvottorða tengdum brotaþola og matsgerða frá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræðum er varða brotaþola. Sama hlutfall greiðist úr ríkissjóði. Kostnað vegna matsgerðar Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræðum og geðheilbrigðisrannsóknar er varðar ákærðu greiði hún að fullu 706.948 krónur en með vísan til 3. ml. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 skal kostnaður vegna skýrslu réttarmeinafræðings, 96.500 krónur, greiddur úr ríkissjóði

Með vísan til 2. ml. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 skulu málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða A, Ó-kk-ef R. V-kk-ef héraðsdómslögmanns, 811.580 krónur, málsvarnarþóknun G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns vegna vinnu hans á rannsóknarstigi, 115.940 krónur, og kostnaður vegna matsgerðar Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræðum er varðar ákærða, 203.905 krónur, greiðast úr ríkissjóði.

Dóminn kveða upp héraðsdómararnir S-kvk-nf H-kvk-nf, K-kvk-nf K-kvk-nf og R-kvk-nf S-kvk-nf.

D ó m s o r ð :

Ákærða, I-kvk-nf E-kvk-nf L-kvk-nf, sæti fangelsi í fimm ár en til frádráttar refsingu kemur óslitið gæsluvarðhald hennar frá [...] 2017.

Ákærði, A, greiði 75.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 6 daga.

Ákærða, sæti upptöku á 3,9 g af maríjúana.

Ákærði, sæti upptöku á 0,97 g af kókaíni.

Ákærða greiði B, 800.000 krónur ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá [...] 2017 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá 11. október 2017 til greiðsludags.

Ákærða skal greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 1.856.280 krónur, og málsvarnarþóknun Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 210.000 krónur. Þá skal ákærða greiða helming 621.860 króna réttargæsluþóknunar A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef héraðsdómslögmanns en sama hlutfall greiðist úr ríkissjóði. Einnig greiði ákærða 850.605 krónur í annan sakarkostnað.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða A, Ó-kk-ef R. V-kk-ef héraðsdómslögmanns, 811.580 krónur, og málsvarnarþóknun G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 115.940 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Annar sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf H-kvk-nf (sign.)

K-kvk-nf K-kvk-nf (sign.)

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)