X-636/2012

I.

Mál þetta, sem þingfest var 10. janúar 2013, var tekið til úrskurðar 11. apríl sl. Sóknaraðili er K-kk-nf K-kk-nf en varnaraðili er Glitnir hf.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að krafa hans að fjárhæð 36.517.113 krónur verði við slit varnaraðila viðurkennd sem forgangskrafa skv. 112. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 en að öðrum kosti sem almenn krafa skv. 113. gr. Þá verði krafa hans um dráttarvexti, skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af framangreindri fjárhæð og krafa hans að fjárhæð 9.591 króna viðurkennd sem eftirstæð krafa skv. 114. gr. laga nr. 21/1991. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar að skaðalausu að mati dómsins í samræmi við málskostnaðarreikning.

Varnaraðili krefst þess að kröfu sóknaraðila verði hafnað og að staðfest verði sú afstaða slitastjórnar varnaraðila að kröfu sóknaraðila hafi verið lýst of seint og teljist því fallin niður gagnvart búinu skv. 118. gr. laga nr. 21/1991. Til vara krefst hann þess að fjárkröfu sóknaraðila verði vísað frá dómi. Varnaraðili krefst jafnframt málskostnaðar að skaðlausu úr hendi sóknaraðila.

II.

Málsaðilar gerðu með sér lánssamning, dags. 19. desember 2007, þar sem sóknaraðila var veitt lán að fjárhæð 23.308.788 krónur í því skyni að fjármagna kaup á stofnfjárbréfum í Byr sparisjóði vegna stofnfjáraukningar. Lánið skyldi greiðast með einni greiðslu hinn 19. júní 2009 en heimilt var að greiða það fyrr, að fullu eða að hluta, gegn uppgreiðslugjaldi. Samhliða lánssamningnum undirritaði sóknaraðili sérstaka handveðsyfirlýsingar þar sem hann setti lánveitanda að handveði stofnfjárbréf í Byr sparisjóði ásamt arði. Rúmlega mánuði síðar, eða hinn 21. janúar 2008, endurgreiddi sóknaraðili lánið að fullu.

Á sama hátt og sóknaraðili tóku fjölmargir aðrir einstaklingar lán hjá varnaraðila til að fjármagna kaup á stofnfjárbréfum í Byr sparisjóði. Er kom að gjalddaga lánanna í júní 2009 og bankinn krafði lántakendur um greiðslu þeirra kom í ljós að hörð andstaða var gegn innheimtu þeirra.

Hinn 7. október 2008 tók Fjármálaeftirlitið yfir vald hluthafafundar í varnaraðila, vék stjórn hans frá og setti yfir hann skilanefnd á grundvelli 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008. Hinn 15. sama mánaðar var Nýi Glitnir banki hf., nú Íslandsbanki hf., stofnaður um innlenda bankastarfsemi varnaraðila í samræmi við ákvörðun Fjármálaeftirlitsins um að færa hluta af starfsemi varnaraðila til nýs banka sem stofnaður hafði verið og var að fullu í eigu íslenska ríkisins. Yfirtók nýi bankinn þar með ógreiddar kröfur á hendur framangreindum lántakendum.

Íslandsbanki hf. höfðaði í framhaldi fjögur dómsmál gegn einstaklingum, í samkomulagi við lögmenn viðkomandi lántakenda, til innheimtu á kröfum samkvæmt lánssamningum þeirra þar sem stofnfjárbréfin höfðu verið sett að handveði. Í þremur þessara mála var það niðurstaða héraðsdóms, sem staðfest var með dómum Hæstaréttar í málunum nr. 117/2011, 118/2011 og 119/2011, að ósanngjarnt væri af Íslandsbanka hf. að bera lánssamninginn fyrir sig, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936, að því leyti sem hann fæli í sér rétt til að leita fullnustu á greiðsluskyldu stefndu í öðrum eignum en hinum veðsettu stofnfjárbréfum og arði af þeim. Því væri rétt að breyta efni hans þannig að bankanum væri einungis unnt að leita fullnustu í stofnfjárbréfunum og arði af þeim. Með því að kröfur bankans beindust að því að fá aðfararhæfan dóm um skyldu lántakendanna til greiðslu eftirstöðva lánanna voru lántakendurnir sýknaðir af þeim kröfum. Í fjórða málinu var hins vegar fallist á kröfu Íslandsbanka hf., enda þar ekki á því byggt að ósanngjarnt væri, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936, að bera samninginn fyrir sig að því leyti sem að framan greinir.

Varnaraðila var veitt heimild til greiðslustöðvunar 24. nóvember 2008. Með lögum nr. 44/2009, þar sem breytt var nokkrum ákvæðum fyrstnefndu laganna, var varnaraðili síðan tekinn til slitameðferðar og skyldi upphaf slitameðferðarinnar miðast við 22. apríl 2009, þegar lögin öðluðust gildi. Hinn 12. maí sama ár skipaði Héraðsdómur Reykjavíkur slitastjórn yfir varnaraðila sem annast meðal annars meðferð krafna á hendur honum. Gaf hún út innköllun til skuldheimtumanna, sem birtist í Lögbirtingablaðinu 26. maí 2009, og lauk kröfulýsingarfresti 26. nóvember sama ár. Samkvæmt 102. gr. laga nr. 161/2002 gilda reglur laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., um meðferð krafna við slitin, sbr. 2. tl. ákvæðis II til bráðabirgða með lögum nr. 44/2009.

Hinn 22. apríl 2010 tók Fjármálaeftirlitið þá ákvörðun að taka yfir vald stofnfjáreigendafundar Byrs sparisjóðs og víkja stjórninni í heild sinni frá, sbr. heimild í VI. ákvæði til bráðabirgða í lögum nr. 161/2002, auk þess sem bráðabirgðastjórn var skipuð. Þá var öllum eignum og skuldbindingum ráðstafað til Byrs hf. nema þær væru sérstaklega undanskildar. Hafði yfirtakan þær afleiðingar að stofnfjárbréf í Byr sparisjóði urðu verðlaus.

Með kröfulýsingu, dags. 14. ágúst 2012, móttekinni 20. sama mánaðar, lýsti sóknaraðili, aðallega sem forgangskröfu við slitameðferð varnaraðila skv. 112. gr. laga nr. 21/1991 en til vara sem almennri kröfu skv. 113. gr. sömu laga, kröfu að fjárhæð 36.526.704 krónur, auk dráttarvaxta og kostnaðar. Kom þar fram að krafan væri gerð á grundvelli meginreglunnar um endurgreiðslu ofgreidds fjár vegna uppgreiðslu framangreinds láns hinn 21. janúar 2008 og með vísan til tilvitnaðs dóms Hæstaréttar í málinu nr. 118/2011. Var og vísað til þess að frestur sóknaraðila til að lýsa kröfu sinni hefði ekki byrjað að líða fyrr en við uppkvaðningu tilvitnaðs dóms Hæstaréttar.

Með bréfi, dags. 24. ágúst 2012, hafnaði slitastjórn varnaraðila kröfunni þar sem fresti til að lýsa kröfum við slitameðferð varnaraðila hefði lokið 26. nóvember 2009. Hefði kröfunni því verið lýst of seint og væri hún því fallin niður gagnvart búinu skv. 118. gr. laga nr. 21/1991. Sóknaraðili mótmælti þessari afstöðu slitastjórnarinnar með bréfi, dags. 19. september 2012. Í kjölfarið var haldinn skiptafundur 19. nóvember 2012 í því skyni að reyna að jafna ágreining aðila, í samræmi við fyrirmæli 2. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Fundurinn reyndist árangurslaus og ákvað slitastjórn varnaraðila þá að beina ágreiningsefninu til úrlausnar héraðsdóms, í samræmi við ákv. 171. gr., sbr. 2. mgr. 120. gr., framangreindra laga.

Sóknaraðili gaf aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins.

III.

Sóknaraðili vísar til þess að þegar dómur Hæstaréttar í málinu nr. 118/2011 hafi verið kveðinn upp hafi greiðsluskuldbindingu lántakandans í því máli verið vikið til hliðar. Íslandsbanki hf. hafi með yfirlýsingu, dags. 24. nóvember 2011, fullyrt að málið hefði fordæmisgildi fyrir alla þá 400 einstaklinga og yfir 20 fyrirtæki sem tekið hefðu sams konar lán vegna stofnfjárkaupanna. Af því leiði að við uppkvaðningu dómsins hafi stofnast endurgreiðslukrafa á hendur varnaraðila vegna uppgreiðslu láns sóknaraðila hinn 21. janúar 2008. Fram að því tímamarki hafi verið ómögulegt fyrir sóknaraðila að vita að hann gæti átt endurgreiðslukröfu á hendur varnaraðila. Byggist krafan á því að varnaraðila sé skylt, samkvæmt meginreglum kröfuréttar um endurgreiðslu oftekins fjár, að endurgreiða sóknaraðila oftekið fé sem sóknaraðili hafi greitt varnaraðila í góðri trú.

Verði ekki fallist á að fyrrgreindur dómur Hæstaréttar hafi beint fordæmisgildi fyrir sóknaraðila sé því engu að síður haldið fram að forsendur fyrir niðurstöðu í málinu eigi jafnt við um sóknaraðila sem lántakanda í því máli. Kveðst sóknaraðili í því samhengi einkum vísa til III. kafla laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936 og til II. kafla laga um verðbréfaviðskipti nr. 108/2007. Þannig geti sóknaraðili krafist endurgreiðslu með sömu rökum og færð hafi verið fram hér að framan. Sóknaraðili hafi ekki vitað eða getað vitað um réttarstöðu sína fyrr en dómur Hæstaréttar hefði fallið.

Samkvæmt framangreindu byggi sóknaraðili á því að efnisskilyrðum 5. tl. 1. mgr. 118. gr. laga nr. 21/1991 sé fullnægt með því að krafa hans hafi fyrst orðið til eftir uppkvaðningu úrskurðar um slitameðferð varnaraðila og að henni hafi verið lýst án ástæðulauss dráttar áður en boðað hafi verið til skiptafundar um frumvarp til úthlutunar úr búinu. Megi ljóst vera að verði kröfu sóknaraðila hafnað sé hann vegna greiðslu sinnar settur í aðra og verri stöðu en aðrir sem tekið hafi sambærileg lán hjá varnaraðila án þess að greiða þau til baka. Ekki verði með réttu gerð krafa um að sóknaraðili sjái fyrir dómaframkvæmd Hæstaréttar í svo flóknu og viðamiklu úrlausnarefni.

Verði ekki fallist á framangreinda málsástæðu sóknaraðila sé byggt á því að skilyrði séu til að lögjafna frá ákv. 6. tl. 1. mgr. 118. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 143. gr. sömu laga, enda hafi krafan stofnast í kjölfar dóms sem jafna megi til riftunar í skilningi ákvæðisins. Enda þótt krafa sóknaraðila sé ekki til komin vegna riftunar verði aðstöðu sóknaraðila öldungis jafnað til þess tilviks sem fjallað sé um í 143. gr., sbr. 6. tl. 118. gr.

Krafan um að viðurkennt verði við slit varnaraðila að höfuðstóll kröfu sóknaraðila teljist forgangskrafa skv. 112. gr. laga nr. 21/1991 sé á því byggð að þegar hann hafi greitt upp lánasamninginn hinn 21. janúar 2008 hafi myndast innstæða hjá þrotamanni í skilningi 3. mgr. 9. gr. laga um innstæðutryggingar nr. 98/1999. Hafi þannig verið um að ræða millifærslu í almennri bankastarfsemi sem viðskiptabanka beri að endurgreiða.

Fjárhæð höfuðstóls kröfu sóknaraðila sé sú fjárhæð sem hann hafi innt af hendi til uppgreiðslu lánsins hinn 21. janúar 2008, eða 25.576.053 krónur. Þá teljist almennir vextir, sem reiknist frá þeim degi til úrskurðardagsins hinn 22. nóvember 2010, einnig vera forgangskröfur í skilningi 112. gr. laga nr. 21/1991, eða 10.941.060 krónur.

IV.

Varnaraðili byggir á því að hafna beri kröfu sóknaraðila vegna vanlýsingar enda hafi kröfulýsingarfrestur vegna slitameðferðar varnaraðila runnið út 26. nóvember 2009. Sú meginregla komi fram í 118. gr. laga nr. 21/1991 að krafa falli niður gagnvart þrotabúi sé henni ekki lýst áður en kröfulýsingarfrestur líði. Þar sem þau tilvik sem tilgreind séu í 1.-6. tl. 118. gr. séu undantekningar frá meginreglunni um vanlýsingaráhrif beri að túlka þau þröngt. Þau skilyrði sem tilgreind séu í 5. tl. 118. gr. þurfi öll að vera til staðar svo hægt sé að koma kröfu að eftir að fresti til þess ljúki. Fyrir liggi að skilyrðunum um að krafa hafi fyrst orðið til eftir uppkvaðningu úrskurðar og að kröfu hafi verið lýst án ástæðulauss dráttar sé hvorugu fullnægt.

Ekki sé rétt sú staðhæfing sóknaraðila að í dómi Hæstaréttar í málinu nr. 118/2011 felist að greiðsluskuldbinding samkvæmt lánssamningi hafi verið vikið til hliðar. Hins vegar hafi efni samningsins verið breytt þannig að Íslandsbanka hf. væri einungis unnt að leita fullnustu í hinum veðsettu stofnfjárbréfum og arði af þeim. Með undirritun lánssamningsins hafi sóknaraðili lofað að endurgreiða lánið og hafi honum borið að efna þá skyldu þó svo þar hafi ekki verið kveðið á um að hann væri persónulega ábyrgur fyrir greiðslu lánsins. Sóknaraðili hafi nýtt sér samningsbundna heimild til að endurgreiða lánið hvenær sem er á samningstímanum. Í kjölfar þess hefði hann hvenær sem er getað selt stofnfjárbréfin sem sett hefðu verið að veði til tryggingar greiðslunni áður en þau urðu verðlaus í apríl 2010. Samkvæmt þessu hafni varnaraðili því að með uppkvaðningu fyrrgreinds dóms hafi stofnast endurgreiðslukrafa sóknaraðila á hendur varnaraðila.

Varnaraðili vísi og til þess að komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að umrædd endurgreiðslukrafa sóknaraðila á hendur honum hafi með réttu stofnast á grundvelli meginreglna kröfuréttar um endurgreiðslu oftekins fjár þá geti hún ekki hafa stofnast á neinum öðrum degi en þeim þegar sóknaraðili greiddi lánið upp hinn 21. janúar 2008. Engar réttarheimildir standi því til þess að krafan teljist hafa stofnast við uppkvaðningu fyrrgreinds dóms Hæstaréttar, eins og sóknaraðili haldi fram, enda hafi varnaraðili ekki átt neina aðild að því máli.

Verði hins vegar fallist á að krafan hafi stofnast við uppkvaðningu fyrrgreinds dóms sé á því byggt að skilyrðinu um að kröfunni hafi verið lýst án ástæðulauss dráttar sé ekki fullnægt. Þannig hafi komið upp vangaveltur um réttmæti persónulegra ábyrgða þeirra sem tekið hafi lán hjá varnaraðila til kaupa á stofnfjárhlutum strax við gjalddaga lánanna í júní 2009, eða fyrir lok kröfulýsingarfrests. Einnig hafi sóknaraðili haft tækifæri til að lýsa kröfu sinni í kjölfar þess að stofnfjárbréfin urðu verðlaus þegar Byr sparisjóður hafi verið tekinn yfir í apríl 2010. Þá hefðu áðurnefnd dómsmál með réttu átt að gefa sóknaraðila tilefni til að lýsa kröfu vegna þessa við slitameðferð varnaraðila, en þau hafi verið höfðuð á árinu 2010 og dómur í þeim gengið í héraði í janúar 2011. Liggi fyrir að sóknaraðili hafi ekki gert reka að því að krefjast endurgreiðslu fyrr en níu mánuðum eftir að umræddur dómur Hæstaréttar hafi verið kveðinn upp. Verði því ekki séð að skilyrði ákvæðis 5. tl. 118. gr. laga nr. 21/1991, um að kröfu sé lýst án ástæðulausra tafa, sé uppfyllt.

Mótmælt sé þeirri staðhæfingu sóknaraðila að lögjafna megi frá ákv. 6. tl. 118. gr., sbr. 143. gr., laga nr. 21/1991. Í lögjöfnun felist að lagareglu sé beitt um ólögákveðið tilvik, sem samsvari efnislega til þeirra tilvika sem rúmist innan lagareglunnar. Um leið sé það meginskilyrði lögjöfnunar að engin lagaregla taki á viðkomandi tilviki. Varnaraðili telji að heimildir til að koma kröfu að eftir lok kröfulýsingarfrests séu tæmandi taldar í 118. gr. Ljóst sé að í umræddum dómi Hæstaréttar hafi ekki verið deilt um riftun á greiðslu og krafa sem svari til riftunar hafi ekki stofnast í kjölfar hans. Verði aðstöðu sóknaraðila, að gengnu dómi Hæstaréttar í málinu, þannig með engu móti jafnað til þess tilviks sem fjallað sé um í 143. gr., sbr. 6. tl. 118. gr., laga nr. 21/1991.

Varakröfu sína um að vísa beri fjárkröfu sóknaraðila frá dómi byggir varnaraðili á því að formreglur laga nr. 21/1991 séu ekki uppfylltar þegar komi að því að meta fjárkröfu sóknaraðila. Þannig hafi ágreiningur sá sem mál þetta snúist um einskorðast við það hvort kröfunni hafi verið lýst of seint og að hún væri af þeim sökum fallin niður gagnvart búinu skv. 118. gr. laganna. Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að heimilt sé að koma kröfunni að beri slitastjórninni, að því frágengnu, að taka afstöðu til kröfunnar í samræmi við 119. gr. sömu laga. Í framhaldi af því þurfi að kynna þá afstöðu fyrir öðrum kröfuhöfum á kröfuhafafundi þar sem þeir hafi heimild til að mótmæla þeirri afstöðu, sbr. 1. mgr. 120. gr. Náist ekki sátt um fram komin mótmæli verði að beina málinu á ný til héraðsdóms, skv. 2. mgr. 120. gr. Sé héraðsdómi því að svo stöddu óheimilt að taka efnislega afstöðu til lýstrar kröfu sóknaraðila þar sem ekki hafi verið farið eftir þessum málsmeðferðarreglum laganna.

Verði ekki fallist á framangreindar málsástæður varnaraðila kveðst hann byggja á því að krafa sóknaraðila sé fyrnd með vísan til 3. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Samkvæmt ákvæðinu sé almennur fyrningarfrestur kröfuréttinda fjögur ár. Fyrningarfrestur kröfu sóknaraðila hafi þá hafist þegar sóknaraðili greiddi upp framangreint lán sitt. Beri að telja frestinn frá þeim degi þegar ofgreiðslan hafi farið fram, enda geti greiðandi í fyrsta lagi átt rétt til endurgreiðslu frá því tímamarki, sbr. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007. Hafi réttur sóknaraðila til innheimtu greiðslu úr hendi varnaraðila því fallið niður hinn 18. janúar 2012.

Loks byggir varnaraðili á því að krafa sóknaraðila hafi misst réttarvernd sína vegna tómlætis, sérstaklega með hliðsjón af því að enginn fyrirvari hafi verið gerður við uppgreiðslu lánsins og þeim drætti er orðið hafi á innheimtu kröfunnar.

Varnaraðili hafnar því að krafa sóknaraðila geti talist innstæða í skilningi laga nr. 98/1999, enda uppfylli hún ekki skilyrði laganna. Þannig standist ekki sú túlkun sóknaraðila að um millifærslu hafi verið að ræða í almennri bankastarfsemi sem viðskiptabanka beri að endurgreiða.

Varnaraðili mótmælir loks vaxtakröfum sóknaraðila svo og upphafstíma þeirra. Telji varnaraðili í ljósi allra málsatvika að upphafstími vaxta verði ekki miðaður við fyrra tímamark en uppkvaðningu úrskurðar í máli þessu. Þá sé ljóst að verði fallist á kröfu sóknaraðila skuli reikna vexti til og með 22. apríl 2009, sem sé upphafsdagur slitameðferðar varnaraðila, sbr. lög nr. 44/2009. Vextir eftir þann dag teljist því eftirstæðar kröfur skv. 114. gr. laga nr. 21/1991, en til slíkra krafna hafi varnaraðili ekki tekið afstöðu með vísan til 119. gr. laganna.

V.

Niðurstaða

Fram er komið að sóknaraðili greiddi hinn 21. janúar 2008 upp lán sem hann hafði fengið hjá varnaraðila til kaupa á stofnfjárbréfum í Byr sparisjóði, alls að fjárhæð 25.576.053 krónur. Með kröfulýsingu, móttekinni 20. ágúst 2012, lýsti sóknaraðili kröfu fyrir slitastjórn varnaraðila að fjárhæð 36.526.704 krónur, auk dráttarvaxta og kostnaðar. Kom þar fram að krafan væri gerð á grundvelli meginreglunnar um endurgreiðslu ofgreidds fjár vegna uppgreiðslu framangreinds láns. Var og vísað til dóms Hæstaréttar í málinu nr. 118/2011, en í því máli hafði maður verið sýknaður af kröfum Íslandsbanka hf. um endurgreiðslu sambærilegs láns hjá varnaraðila til kaupa á stofnfjárbréfum í Byr sparisjóði, gegn veði í þeim bréfum. Var í niðurstöðu dómsins vísað til þess að ósanngjarnt væri af stefnanda að bera lánssamninginn fyrir sig, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936, að því leyti sem hann fæli í sér rétt til að leita fullnustu á greiðsluskyldu stefndu í öðrum eignum en hinum veðsettu stofnfjárbréfum og arði af þeim. Því væri rétt að breyta efni hans þannig að bankanum væri einungis unnt að leita fullnustu í stofnfjárbréfunum og arði af þeim. Lýtur ágreiningar aðila að því hvort krafa sóknaraðila sé niður fallin vegna vanlýsingar við slitameðferð varnaraðila, en ef ekki hverrar stöðu hún eigi þá að njóta í skuldaröð.

Samkvæmt 1. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 gilda við slit fjármálafyrirtækis sömu reglur og við gjaldþrotaskipti um kröfur á hendur því að öðru leyti en því að dómsúrskurður um að það sé tekið til slita leiðir ekki sjálfkrafa til þess að kröfur á hendur því falli í gjalddaga. Fram kemur í 4. mgr. 102. gr. að ákvæði XVIII. kafla og 5. þáttar laga um gjaldþrotaskipti o.fl. gildi um meðferð krafna á hendur fjármálafyrirtæki við slit þess, þar á meðal um áhrif þess að kröfu sé ekki lýst.

Sú meginregla kemur fram í 1. mgr. 117. gr. laga nr. 21/1991 að sá sem vill halda uppi kröfu á hendur þrotabúi verði að lýsa henni fyrir skiptastjóra. Samkvæmt 118. gr. sömu laga fellur krafa niður gagnvart búinu sé henni ekki lýst fyrir skiptastjóra áður en kröfulýsingarfresti lýkur, nema við eigi undantekningar sem þar eru taldar upp í sex töluliðum. Kemur fram í 5. tl. 118. gr. að krafa falli ekki niður sé um að ræða kröfu skv. 1.-3. tl. 110. gr. eða ef hún hefur annars fyrst orðið til eftir uppkvaðningu úrskurðar um að búið sé tekið til gjaldþrotaskipta og henni er lýst án ástæðulausra tafa, og áður en boðað er til skiptafundar um frumvarp til úthlutunar úr búinu. Byggir sóknaraðili á því að framangreint eigi við þar sem krafa hans hafi fyrst orðið til við uppkvaðningu dóms Hæstaréttar í framangreindu máli nr. 118/2011 hinn 24. nóvember 2011. Á þetta fellst dómurinn ekki. Með hliðsjón af meginreglum kröfuréttar um stofnun kröfu, sem og niðurstöðu Hæstaréttar í málinu nr. 226/2012, verður að líta svo á að hafi sóknaraðili í raun eignast þá kröfu sem mál þetta snýst um, til endurgreiðslu vegna uppgreiðslu lánsins umfram skyldu, þá hafi sú krafa stofnast á því tímamarki þegar greiðsla hans var innt af hendi hinn 21. janúar 2008, eða fyrir upphaf slitameðferðar varnaraðila. Þegar af þeirri ástæðu telst skilyrðum 5. tl. 118. gr. ekki fullnægt.

Sóknaraðili byggir og á því að lögjafna megi frá ákv. 6. tl. 118. gr. laga nr. 21/1991, þar sem fram kemur að krafa falli ekki niður þegar um sé að ræða kröfu sem raknað hafi við sökum riftunar, sbr. 143. gr. laganna, og henni hafi verið lýst án ástæðulausra tafa og áður en boðað hafi verið til skiptafundar um frumvarp til úthlutunar úr búinu.

Eins og fram er komið eru þau tilvik sem talin eru upp í 1.-5. tl. 118. gr. undantekningar frá meginreglu þeirrar greinar og frávik frá þeirri reglu sem mælt er fyrir um í 1. mgr. 117. gr. sömu laga, um að sá sem vilji halda uppi kröfu á hendur þrotabúi verði að lýsa henni fyrir skiptastjóra. Þegar til þessa er litið, og þar sem aðstöðu sóknaraðila, að gengnum dómi Hæstaréttar í málinu nr. 118/2011, verður á engan hátt jafnað til þess tilviks sem fjallað er um í 143. gr., sbr. 6. tl. 118. gr., laga nr. 21/1991, verður að hafna framangreindri málsástæðu sóknaraðila.

Samkvæmt þessu er það niðurstaða dómsins að hafna beri kröfum sóknaraðila vegna vanlýsingar, enda geta þær ekki fallið undir þær undantekningar frá vanlýsingaráhrifum sem sóknaraðili vísar til og mælt er fyrir um í 118. gr. laga nr. 21/1991.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 178. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 700.000 krónur.

Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð:

Kröfum sóknaraðila, K-kk-ef K-kk-ef, á hendur varnaraðila, Glitni hf., er hafnað.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 700.000 krónur í málskostnað.

Á-kk-nf M-kk-nf