E-826/2014

I.

Mál þetta, sem tekið var til dóms 15. janúar 2015, er höfðað með birtingu stefnu 13. júní 2014 og var málið þingfest 18. sama mánaðar.

Aðalstefnandi er B-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, Klukkuholti 21, Álftanesi.

Aðalstefndi er ReMake Electric ehf., kt. 000000-0000, Hlíðasmára 14, Kópavogi.

Í aðalsök krefst aðalstefnandi þess að aðalstefndi verði dæmdur til að greiða honum 1.843.072 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 184.976 krónum frá 1. júní 2012 til 1. júlí 2012, af 458.418 krónum frá þeim degi til 1. ágúst 2012, af 868.582 krónum frá þeim degi til 1. september 2012, af 1.053.558 króum frá þeim degi til 1. október 2012, af 1.222.449 krónum frá þeim degi til 1. nóvember 2012, af 1.335.043 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2013, af 1.544.146 krónum frá þeim degi til 1. mars 2013, af 1.627.181 krónu frá þeim degi til 1. apríl 2013, af 1.768.341 krónu frá þeim degi til 1. maí 2013, af 1.809.859 krónum frá þeim degi til 1. júní 2013 og af 1.843.072 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Þá krefst aðalstefnandi málskostnaðar úr hendi aðalstefnda að skaðlausu.

Í gagnsök krefst aðalstefnandi sýknu af kröfum aðalstefnda og málskostnaðar að skaðlausu úr hendi aðalstefnda.

Í aðalsök krefst aðalstefndi þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum aðalstefnanda, en til vara að kröfur aðalstefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst hann málskostnaðar að skaðlausu úr hendi aðalstefnanda.

Í gagnsök krefst aðalstefndi þess að aðalstefnanda verði gert að greiða sér 281.082 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 20. september 2013 til greiðsludags. Jafnframt að aðalstefnanda verði gert að greiða aðalstefnda málskostnað að mati dómsins.

II.

Aðalstefnandi, sem er tölvunarfræðingur að mennt, hóf störf hjá aðalstefnda 1. febrúar 2012. Hinn 1. maí sama ár var aðalstefnandi fastráðinn og gerður við hann ráðningarsamningur sá sem um er fjallað í málinu. Kveður samningurinn á um 100% starfshlutfall. Starfsheiti aðalstefnanda samkvæmt gr. 1.2 í samningnum var tilgreint „senior developer“ og heyrði aðalstefnandi beint undir upplýsingastjóra fyrirtækisins.

Aðalstefnandi sagði upp störfum í lok apríl 2013 með þriggja mánaða uppsagnarfresti. Aðalstefnandi vann á uppsagnarfrestinum eða fram til 5. júlí 2013, er yfirmenn aðalstefnda gáfu honum að sök að hafa brotið af sér með leit í tölvupósti og afþökkuðu frekara vinnuframlag hans. Aðalstefnandi kveðst hafa mótmælt þessum ásökunum harðlega og talið sig á engan hátt hafa gerst brotlegan. Aðalstefndi greiddi a-kk-þgf full mánaðarlaun fyrir júlímánuð, en kvað það síðar hafa verið gert fyrir mistök og reyndi að krefja a-kk-þf um endurgreiðslu. Þeirri kröfu hefur aðalstefnandi hafnað, enda kveðst hann telja ásakanir á hendur sér rakalausar og riftun ráðningarsamningsins ólögmæta.

Aðalstefnandi kveðst hafa innt af hendi mikla yfirvinnu á starfstíma sínum hjá aðalstefnda, sem hann hafi ítrekað reynt að fá greidda án árangurs. Krafa um greiðslu fyrir þá vinnu hafi reglulega verið höfð uppi í samskiptum lögmanna eftir starfslok stefnanda, en henni hafi að lokum alfarið verið hafnað. Aðalstefndi sé nýsköpunarfyrirtæki, sem stofnað hafi verið sumarið 2009. Vinnuskipulag þar hafi verið óvenjulegt, en gert hafi verið ráð fyrir tveggja til þriggja vikna „sprettum“. Hafi a-kk-þgf og þriggja manna teymi hans þannig verið ætlað að skila af sér stórum þróunarverkefnum á tveggja til þriggja vikna fresti og hafi rík áhersla verið lögð á það af hálfu yfirmanna að standa í skilum á réttum tíma. Hafi þetta leitt til þess að aðalstefnandi og samstarfsmenn hans hafi orðið að vinna mikla yfirvinnu.

Í greinargerð aðalstefnda kemur fram að umsamin mánaðarlaun aðalstefnanda hafa numið 700.000 krónum, en í febrúar 2013 hafi mánaðarlaun hans hækkað í 722.750 krónur á grundvelli kjarasamningsbundinnar launahækkunar. Samkvæmt grein 5.3 í ráðningarsamningnum skyldi aðalstefnandi leita samþykkis upplýsingastjóra fyrirfram fyrir yfirvinnu og sé það tilgreint sem forsenda fyrir greiðslu yfirvinnutíma. Væri um greiðslu að ræða fyrir yfirvinnu skyldi hver yfirvinnutími greiddur með 1,0385% af föstum mánaðarlaunum. Samkvæmt grein 6.1 skyldi um rétt til orlofs fara að kjarasamningi Verkfræðingafélags Íslands og SA, en uppsagnarfrestur skyldi vera þrír mánuðir að beggja hálfu, samanber grein 9.1.

Dagvinnutími aðalstefnanda hafi verið 40 klukkustundir á viku að meðtalinni einni klukkustund í matarhlé daglega en vinnan skyldi unnin á tímabilinu frá klukkan 8.00 til klukkan 18.00. Þegar a-kk-nf hafi hafið störf hjá aðalstefnda hafi starfsmönnum verið skylt að handskrá viðveru á vinnustaðnum á blað sem hangið hafi á vegg á vinnustaðnum. Í maí 2012 hafi verið hafist handa við að innleiða rafrænt tímaskráningarkerfi. Starfsmenn í þeirri deild er aðalstefnandi starfaði í hafi byrjað að skrá í kerfið í maí 2012 samhliða því að þeir skyldu skrá viðveru á handritaða blaðið. Skylda til að skrá í rafræna kerfið, sem jafnframt hafi verið verkbókhald, hafi hafist 1. ágúst 2012. Aðalstefndi heldur því fram að vegna samningsákvæðisins um samþykki fyrir greiðslu yfirvinnu hafi skráning með þessum hætti ekki verið grundvöllur yfirvinnugreiðslna, hvorki samkvæmt handritaða blaðinu né rafræna kerfinu.

Aðalstefndi kveður fyrirtækið vera nýsköpunarfyrirtæki og hafi vinna þar verið skipulögð með þeim hætti að yfirvinnugreiðslum hafi verið haldið í algeru lágmarki. Unnið hafi verið í sprettum og hafi komið fyrir að yfirvinna væri samþykkt til að unnt væri að halda áætlun. Í þeim tilvikum hafi yfirvinna verið samþykkt með því skilyrði að hún yrði tekin út í aukaorlofsdögum og með því hafi verið vikið frá ákvæðum hins skriflega ráðningarsamnings. Hvað a-kk-ef varði hafi það gerst þrisvar að hann hafi fengið aukaorlofsdaga vegna yfirvinnu, þar af tvisvar á því tímabili sem krafa stefnanda nái til. Nánar tiltekið sé um að ræða þrjá daga í júlí 2012 og tvo daga í mars 2013. Reyndar hafi stefnandi í fyrra skiptið ekki óskað eftir heimild til að vinna yfirvinnu en hafi þó verið látinn njóta sömu kjara og aðrir starfsmenn sem unnið hefðu í verkefninu og fengið heimild fyrirfram til að vinna yfirvinnu í nokkra daga.

Í júlí 2012 hafi aðalstefnandi lagst inn á Reykjalund vegna veikinda. Aðalstefndi hafi greitt honum laun í veikindaforföllum þann tíma. Aðalstefndi hafi samþykkt, umfram skyldu, að aðalstefnandi fengi að sinna vinnunni utan starfsstöðvar félagsins, samanber grein 4.1 í ráðningarsamningi. Aðalstefnandi hafi einnig fengið að nýta einn áunninn orlofsdag sem veikindadag. Umsamið hafi verið að stefnandi ynni 50% vinnudag meðan hann væri á Reykjalundi.

Í gagnstefnu kemur fram að samkvæmt ráðningarsamningi málsaðila hafi starfslok aðalstefnanda hjá aðalstefnda átt að vera 31. júlí 2013 miðað við að uppsögn hans átti sér stað 30. apríl 2013. Hafi aðalstefnandi fyrirhugað að taka út orlof stóran hluta júlímánaðar. Á uppsagnartíma sínum hjá félaginu hafi aðalstefnandi gerst sekur um óheimilar aðgerðir er hann misnotaði aðgang sinn að upplýsingakerfi félagsins og afritaði í heimildarleysi meðal annars gögn úr pósthólfum tveggja starfsmanna félagsins. Í símtali 4. júlí 2013 milli fjármálastjóra aðalstefnda og aðalstefnanda hafi aðalstefnandi upplýst að hann hefði haft í hyggju að nýta nefnd gögn í eigin þágu. Þessi háttsemi aðalstefnanda hafi falið í sér brot á skyldum hans samkvæmt ráðningarsamningnum, m.a. á grein 10.1 um trúnaðarskyldu, auk almennra ólögfestra reglna um trúnaðarskyldu í ráðningarsambandi. Í ljósi þessa brots á ráðningarsamningnum hafi aðalstefndi tilkynnt aðalstefnanda að hann hefði nýtt sér heimild greinar 9.2 í ráðningarsamningnum og rift samningnum fyrirvaralaust, samanber bréf lögmanns aðalstefnda til aðalstefnanda, dagsett 5. júlí 2013. Frekara vinnuframlag aðalstefnanda á uppsagnarfresti hafi verið afþakkað. Tilkynnt hafi verið um að áunnin laun og áunnið orlof yrði greitt við fyrsta hentugleika.

Að sögn aðalstefnda hafi aðalstefnandi mótmælt því að aðalstefndi hefði haft heimild til riftunar samningsins og talið sig hafa verið í rétti til að skoða gögn í tölvupósthólfum starfsmanna aðalstefnda, sbr. bréf þáverandi lögmanns aðalstefnanda til lögmanns aðalstefnda, dags. 10. júlí 2013.

Aðalstefnda hafi orðið á þau mistök við vinnslu launa fyrir júlí 2013 að reikna aðalstefnanda 1.954.642 krónur í laun. Að teknu tilliti til frádráttarliða hafi útborguð laun numið 1.108.475 krónum. A-kk-þgf hafi því fyrir mistök verið greidd laun eins og hann hefði unnið allan júlímánuð 2013, samanber neðangreint:

Þar sem samningi aðalstefnanda hafi verið rift 5. júlí 2013 hefði réttilega átt að greiða honum laun fyrir fimm unna daga í júlí 2013, auk orlofs og desemberuppbótar, samanber hér að neðan:

Rétt launagreiðsla fyrir júlímánuð 2013 hafi þannig numið alls 1.398.630 krónum, en að teknu tilliti til frádráttarliða hafi útgreidd laun numið 827.393 krónum eins og komi fram á launaseðli. Aðalstefndi hafi reynt að krefja aðalstefnanda um endurgreiðslu þess er ofgreitt hefði verið en þeirri kröfu hafi stefnandi hafnað, samanber tölvupóst frá 20. ágúst. Aðalstefndi hafi því höfðað gagnsök til heimtu þeirrar kröfu.

Í greinargerð aðalstefnanda í gagnsök segir að þegar ráðningarsamningi málsaðila hafi verið rift 5. júlí hafi ekki annað staðið til en að aðalstefnandi ynni allan uppsagnarfrestinn. Upphaflega hafi aðalstefnandi hugsað sér að verja hluta júlímánaðar í orlof en yfirmaður aðalstefnda, M-x-x d-x-x C-x-x, hafi neitað honum um það. Sé því frásögn í gagnstefnu um þetta atriði mótmælt, en enginn ágreiningur sé um það orlofsuppgjör sem fram hafi farið 31. júlí 2013.

Aðalstefnandi kveðst mótmæla harðlega lýsingu aðalstefnda á þeim athöfnum aðalstefnanda, sem félagið telji hafa réttlætt riftun ráðningarsamningsins. Kveðst aðalstefnandi taka skýrlega fram að hann hafi ekki lesið einn einasta tölvupóst frá öðrum starfsmanni og ekki skoðað pósthólf þeirra. Aðalstefnandi hafi hins vegar framkvæmt leit í tölvukerfi félagsins að tölvupósti sem hann hafi sjálfur sent, og varðaði yfirvinnu hans, en þann tölvupóst hafi hann ekki fundið í eigin pósthólfi.

Í því skyni hafi hann fært pósthólf innan tölvukerfis félagsins yfir á ólæsilegt form, svonefndar .pst skrár. Sú afritun hafi aðeins farið fram innan tölvukerfis félagsins, en ekki verið færð yfir á aðrar tölvur eða gagnageymslumiðla, og hafi því ekki verið um það að ræða að gagnstefnandi tæki einhver afrit með sér. Þegar gögnin hafi verið komin á .pst form hafi leit aðalstefnanda strandað því að hann hafi ekki getað fundið leið til þess að einangra þann tölvupóst sem hann hafði sent.

Aðalstefnandi kveður rangt að hann hafi sagt fjármálastjóra aðalstefnda í símtali 4. júlí 2013 að hann hefði ætlað sér að nýta gögn úr pósthólfi fjármálastjórans í eigin þágu. Svo sem að ofan greini hafi ætlun aðalstefnanda aðeins verið sú að finna eigin tölvupósta og engin gögn hafi verið afrituð utan tölvukerfisins. Fullyrðingum aðalstefnda um annað sé því mótmælt.

Þá sé rangt að aðalstefnandi, sem hafi haft kerfisstjóraaðgang að öllum tölvum og kerfum aðalstefnda, hafi breytt aðgangsheimild sinni. Sem kerfisstjóri hafi hann haft aðgang að öllum tölvukerfum félagsins og hafi aðalstefndi engar takmarkanir sett á aðgang hans.

Einnig sé rangt að aðalstefnandi hafi „skráð sig inn í pósthólf“ A-kk-ef V. G-kk-ef og S-kvk-ef K-kvk-ef S-kvk-ef. Aðalstefnandi kveðst aldrei hafa skoðað pósthólf þeirra né lesið nokkurn póst.

Aðalstefnandi, B-kk-nf G-kk-nf, kom fyrir dóminn og gaf aðilaskýrslu. Einnig gaf aðilaskýrslu fyrirsvarsmaður aðalstefnda, H-kk-nf I-kk-nf J-kk-nf. Þá komu fyrir dóminn sem vitni, A-kk-nf V-kk-nf G-kk-nf, S-kvk-nf K-kvk-nf S-kvk-nf og M-x-x M-x-x d-e-x C-x-x.

III.

Aðalstefnandi kveður kröfu sína um greiðslur fyrir yfirvinnu byggjast á því að þar sem aðalstefndi hafi skipulagt vinnuna með áðurgreindum hætti, þ.e. í tveggja til þriggja vikna „sprettum“, hafi hann þar með gefið áskilið samþykki sitt fyrir óhjákvæmilegri yfirvinnu stefnanda. Þá kveðst aðalstefnandi vísa til greinar 1.6.1 í kjarasamningi Stéttarfélags tölvunarfræðinga og Samtaka atvinnulífsins frá 2011, þar sem yfirvinna sé skilgreind sem „sú vinna sem fram fer utan tilskilins daglegs vinnutíma eða vaktar starfsmanns svo og vinna sem innt er af hendi umfram vikulega vinnutímaskyldu skv. gr. 2.1.1.“ Í þeirri grein segi að semja megi um allt að 40 tíma dagvinnuskyldu. Alla vinnu umfram það beri því að telja yfirvinnu samkvæmt kjarasamningnum.

Frá maí 2012 hafi yfirvinna starfsmanna verið skráð í rafrænt tímaskráningarkerfi, en aðalstefndi hafi synjað aðalstefnanda um aðgang að gögnum úr því, samanber tölvupóst frá 2. janúar 2013. Aðalstefnandi hafi hins vegar skráð niður yfirvinnutíma sína áður en starfslok urðu og þá notað rafræna kerfið. Framlagt yfirlit sé byggt á þeim skráningum og krafa fyrir maí 2012 til maí 2013 byggist á því yfirliti. Líta verði svo á að aðalstefndi samþykki skráningu aðalstefnanda nema hann verði við áskorun og veiti aðgang að frumgögnunum, sbr. 1. mgr. 68. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Aðalstefnandi kveðst sundurliða kröfu sína miðað við áðurgreinda skráningu yfirvinnutíma með eftirfarandi hætti:

Samkvæmt grein 5.3 í ráðningarsamningi og grein 1.6.1 í kjarasamningi hafi aðalstefnda borið að greiða 1,0385% af föstum mánaðarlaunum fyrir hverja yfirvinnustund. Það hlutfall af 700.000 krónum sé 7.269 krónur og miðist ofangreindir útreikningar við þá tölu til og með janúar 2013. Í febrúar 2013 hafi aðalstefnandi fengið kjarasamningsbundna launahækkun og hafi mánaðarlaun hans þá hækkað í 722.750 krónur. Sé því miðað við 7.505 krónur frá og með þeim mánuði. Þar sem yfirvinnutímar hafi verið skráðir vikulega séu þær vikur sem nái til tveggja almanaksmánaða látnar tilheyra síðari mánuðinum. Njóti aðalstefndi þess við útreikning dráttarvaxta. Heildarfjöldi yfirvinnutíma sé 228, sem geri 1.843.072 krónur með 10,64% orlofi. Nemi höfuðstóll kröfu aðalstefnanda þeirri fjárhæð.

Í skráningu aðalstefnanda sé vinnuskylda tilgreind sem 35 tímar á viku. Stafi það af því að búið sé að draga frá klukkustundarlangan matartíma á hverjum degi, sem skyldi teljast til dagvinnutíma samkvæmt grein 3.1 í ráðningarsamningi. Í fáeinum tilvikum sé vinnuskylda tilgreind 28, 21 eða 14 tímar á viku. Í þeim tilvikum sé búið að draga frá almenna frídaga.

Samkvæmt grein 3.2.1 í áðurnefndum kjarasamningi eigi stefnandi rétt á 10,64% orlofslaunum ofan á önnur laun, enda hafi hann verið búinn að starfa í meira en 5 ár sem tölvunarfræðingur á umræddum tíma.

Krafist sé dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá fyrsta degi hvers vinnumánaðar, í ljósi þess að laun stefnanda hafi fallið mánaðarlega í gjalddaga fyrsta hvers mánaðar samkvæmt grein 5.6 í ráðningarsamningi. Yfirvinna stefnanda hafi fallið í gjalddaga á sama tíma og almenn laun, enda engin sérákvæði um annað.

Aðalstefnandi kveður sýknukröfu sína í gagnsök byggjast á því að aðalstefndi hafi ekki haft lögmæta ástæðu til að rifta ráðningarsamningi aðila þar sem aðalstefnandi hafi á engan hátt brotið af sér í starfi. Jafnvel þótt aðalstefndi yrði talinn hafa lögmæta riftunarástæðu, ætti hann enga endurkröfu á aðalstefnanda þar sem sú greiðsla sem innt hefði verið af hendi við uppgjör aðila í lok júlí 2013 hafi verið móttekin í góðri trú. Í öllu falli telji aðalstefnandi að krafa aðalstefnda um endurgreiðslu nú sé niður fallin sökum tómlætis.

Kveðst aðalstefnandi byggja á því að leit hans að eigin tölvupósti í tölvukerfum aðalstefnda, sem áður er lýst, geti með engu móti talist brot á trúnaðarskyldum í starfi eða grein 10.1 í ráðningarsamningi. Hafi riftun því verið ólögmæt af þessum sökum og af því leiði að endurkrafa félagsins eigi ekki rétt á sér.

Ef svo ólíklega fari að héraðsdómur teldi riftun heimila kveðst aðalstefnandi byggja á því að félagið eigi ekki endurgreiðslukröfu á hann, en heimildir til að krefja launamann um endurgreiðslu launa séu afar takmarkaðar líkt og ráða megi af dómafordæmum. Í þessu máli hafi farið fram algjörlega fyrirvaralaust uppgjör af hálfu félagsins hinn 31. júlí 2013 eftir bréfasendingar lögmanna. Í bréfi, dagsettu 5. júlí 2013, hafi lögmaður félagsins lýst yfir riftun og tjáð aðalstefnanda að áunnin laun og áunnið orlof yrðu greidd við fyrstu hentugleika. Með bréfi lögmanns stefnanda, dagsettu 10 júlí 2013, hafi riftuninni verið mótmælt sem „fullkomlega staðlausum og ómerkum gerningi“. Þegar aðalstefnandi hafi fengið greitt samkvæmt því sem hann hafi talið sig eiga rétt á, hafi hann talið að félagið hefði komist að þeirri niðurstöðu að því væri ekki stætt á því að halda eftir greiðslu fyrir 6.-31. júlí. Hafi aðalstefnandi því verið í góðri trú við móttöku greiðslunnar og litið á hana sem viðurkenningu á rétti sínum, enda hafi hann enga ástæðu haft til að telja að félagið myndi ekki gæta hagsmuna sinna af kostgæfni í ljósi þess farvegs sem málið hafi verið komið í.

Sé hjákátlegt að félagið krefji aðalstefnanda nú ári síðar um endurgreiðslu vegna þess sem það kalli mistök. Kveðst aðalstefnandi byggja á því að greiðsla réttra launa í lok júlí 2013 hafi ekki verið mistök, heldur meðvituð ákvörðun, sem síðar hafi verið kölluð mistök þegar aðalstefnandi hafi verið endurkrafinn um greiðslu launamismunar með tölvupósti 20. ágúst 2013. Þeim tölvupósti hafi hins vegar ekki verið fylgt eftir fyrr en með höfðun gagnsakar í máli þessu hinn 16. júlí 2014. Kveðst aðalstefnandi telja kröfuna í öllu falli niður fallna sökum tómlætis í ljósi þess að um sé að ræða framfærslufé hans, góða trú hans við móttöku fyrirvaralauss uppgjörs og þess langa tíma sem liðið hafi þar til hinni umdeildu endurkröfu hafi verið fylgt eftir.

Hvað varði aðalsök og gagnsök kveður aðalstefnandi kröfu sína um málskostnað styðjast við lög nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum 130. gr. Minnt sé á ákvæði laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, en stefnandi kveðst ekki vera virðisaukaskattsskyldur aðili. Loks sé vísað til laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, einkum 5. gr. og 1. mgr. 6. gr.

IV.

Aðalstefndi kveðst byggja sýknukröfu sína í aðalsök á því að aðalstefnandi eigi enga kröfu á grundvelli ráðningarsamnings síns til þess að aðalstefndi greiði honum yfirvinnu. Almennt hafi launamenn ekki sjálftöku um yfirvinnu umfram það sem samið sé um eða um greiðslur vegna yfirvinnu. Meginreglan sé því sú að ekki beri að greiða fyrir yfirvinnu nema sérstaklega sé um hana beðið af hálfu vinnuveitanda, samanber hina óskráðu meginreglu vinnuréttar um stjórnunarrétt vinnuveitanda. Vegna þessa hafi verið sérstaklega áskilið í ráðningarsamningi milli málsaðila að aðalstefnandi skyldi leita fyrirfram skriflegs samþykkis vegna yfirvinnutíma, sbr. grein 5.3 í samningnum.

Krafa aðalstefnanda um greiðslur fyrir yfirvinnu sé á því byggð að aðalstefndi hafi skipulagt vinnu stefnanda með þeim hætti að rík áhersla hafi verið lögð á að starfsmenn skiluðu af sér stórum þróunarverkefnum á réttum tíma og hafi með því gefið áskilið samþykki sitt fyrir yfirvinnu. Þessum málsástæðum kveðst aðalstefndi vísa á bug. Samkvæmt samningnum sé áskilið sérstakt samþykki fyrir greiðslu fyrir yfirvinnu. Slíkt samþykki geti ekki falist í fyrirkomulagi vinnunnar sem hafi verið með óbreyttum hætti frá því að ráðningarsamningur var gerður. Umfang vinnunnar hafi auk þess ekki verið þess eðlis að yfirvinnu hafi alla jafna verið þörf. Hafi aðalstefnandi metið það svo að umfang vinnunnar væri slíkt að þörf væri á yfirvinnu til að ná settum tímamörkum hafi honum verið í lófa lagið að leita fyrirfram samþykkis aðalstefnda, líkt og mælt sé fyrir um að gera skyldi í ráðningarsamningi. Upplýsingastjóri stefnda hafi hvorki samþykkt skriflega yfirvinnu stefnanda né fallist á þá vinnu með öðrum þeim hætti er jafngildi skriflegu samþykki. Líkt og áður hafi komið fram hafi það gerst tvisvar á því tímabili sem krafa aðalstefnanda nái til að aðalstefnandi hafi fengið samþykkta aukaorlofsdaga vegna yfirvinnu, þ.e. þrjá daga í júlí 2012 og tvo daga í mars 2013. Þess utan hafi komið formleg krafa um greiðslu fyrir aðra yfirvinnu, aðallega eftir að aðalstefnandi lauk störfum. Af þessum sökum hvíli engin skylda á aðalstefnda að greiða fyrir umrædd störf. Beri því að sýkna aðalstefnda af öllum kröfum aðalstefnanda.

Aðalstefndi kveðst byggja varakröfu sína um lækkun á dómkröfum aðalstefnanda í fyrsta lagi á öllum sömu málsástæðum og lagarökum og færð hafi verið fram vegna aðalkröfu. Sé vísað til þess sem þar komi fram.

Í öðru lagi kveðst aðalstefndi mótmæla því að aðalstefnandi hafi unnið þann fjölda yfirvinnutíma á umræddu tímabili sem hann haldi fram. Aðalstefndi kveðst hafa lagt fram handritað skráningarblað fyrir tímabilið maí 2012 til júlí 2012 og niðurstöður úr rafrænu skráningarkerfi fyrir tímabilið ágúst 2012 til júlí 2013 þar sem finna megi nákvæma útlistun á skráðum vinnutímum aðalstefnanda á þeim tímabilum sem um ræði. Til útskýringar skuli áréttað að fram til 1. ágúst hafi starfsmönnum verið skylt að handskrá viðveru á vinnustaðnum á blað. Þá hafi verið gert ráð fyrir því að starfsmenn skráðu hvenær þeir mættu og yfirgáfu vinnustaðinn. Frá því skyldi svo dregin ein klukkustund í matartíma.

Í maí 2012 hafi verið hafist handa við að innleiða rafrænt tímaskráningarkerfi. Starfsmenn í þeirri deild er aðalstefnandi hafi starfað í hafi byrjað að skrá í rafræna kerfið í maí 2012 samhliða því að þeir skyldu skrá viðveru á handritaða blaðið. Í ágúst 2012 hafi alfarið verið hætt að handskrá vinnutíma á blað og rafrænt tímaskráningarkerfi verið tekið upp. Þá hafi verið gert ráð fyrir því að tímar yrðu skráðir á tiltekin verk.

Aðalstefndi kveðst vekja athygli á því að lítið samræmi sé á milli kröfu stefnanda og raunverulegra tímaskráninga hans. Sé litið til skráningar í rafræna skráningarkerfinu megi ráða að 22 af þeim 23 yfirvinnutímum sem skráðir séu á a-kk-þf í maí 2012 fylgi skýringin „persónulegur tími á vinnutíma („personal time during working hours“). Ljóst sé að aðalstefnda hafi ekki borið að greiða yfirvinnu fyrir persónulegan tíma starfsmanna og sé því rétt að til grundvallar verði lagður einungis einn yfirvinnutími í maí 2012, fari svo ólíklega að greiðsluskylda aðalstefnda verði yfirleitt talin vera fyrir hendi.

Aðalstefndi kveðst jafnframt benda á að aðalstefnandi hafi þegar tekið út í formi þriggja aukafrídaga 24 yfirvinnutíma sem skráðir séu dagana 2.–6. júlí 2012 og að hann hafi við starfslok fengið greidda tvo aukafrídaga vegna 14 yfirvinnutíma sem hann hafi unnið dagana 9. og 10. mars 2013 og kveðst aðalstefndi telja að skráning í rafræna kerfið taki til þeirra tíma.

Ítrekað sé það er áður greini að skráning viðveru á handritaða blaðið og í rafræna tímaskráningarkerfið hafi ekki verið grundvöllur yfirvinnugreiðslna heldur hafi verið um að ræða skráningu á viðveru á vinnustaðnum, og eftir að rafræna kerfið var tekið upp hafi jafnframt verið um að ræða skráningu í verkbókhald.

Í þriðja lagi sé á því byggt að verði talið að aðalstefnandi eigi einhverja kröfu á hendur aðalstefnda eigi aðalstefndi gagnkröfu til skuldajafnaðar vegna ofgreiddra launa sem aðalstefnandi hafi neitað að endurgreiða. Gagnkrafa aðalstefnda sé grundvölluð á því að hann hafi ofgreitt laun, samanber það er greini í lýsingu málavaxta. Aðalstefndi hafi með lögmætum hætti rift ráðningarsamningi við aðalstefnanda með heimild í grein 9.2 í samningnum og hafi aðalstefnandi engan rétt átt til launa eftir að riftunin átti sér stað hinn 5. júlí 2013.

Ástæða riftunarinnar hafi verið brot aðalstefnanda á skyldum sínum samkvæmt ráðningarsamningnum, m.a. á grein 10.1 um trúnaðarskyldu, auk brots hans á almennum ólögfestum reglum um trúnaðarskyldur í ráðningarsambandi sem áður hafi verið vikið að. Brot aðalstefnanda á trúnaðarskyldum hafi verið tvíþætt:

Fyrri þáttur brots aðalstefnanda á trúnaðarskyldum við aðalstefnda hafi lotið að því að aðalstefnandi hafi misnotað kerfisstjóraaðgang sinn hjá aðalstefnda. Sú tilhögun hafi verið við lýði án þess að aðalstefnandi hefði haft starfsskyldur sem kerfisstjóri. Aðalstefnandi hafi ekki haft heimild til að auka við heimildir sínar til aðgangs að kerfi félagsins, enda hafi þær auknu heimildir ekki verið honum nauðsynlegar til að rækja starf sitt hjá gagnstefnanda. Þrátt fyrir þetta hafi aðalstefnandi skráð sig inn í kerfi aðalstefnda 3. júlí 2013 og breytt aðgangsheimild sinni þannig að hann hefði heimild til aðgangs inn í pósthólf annarra starfsmanna. Með þessu hafi aðalstefnandi brotið gegn trúnaðarskyldum sínum gagnvart aðalstefnda.

Hinn síðari þáttur brots aðalstefnanda á trúnaðarskyldum við aðalstefnda hafi falist í því, að eftir að hann hafði veitt sér aðgangsheimildir í upplýsingakerfið umfram það sem hann hefði haft fyrir, hafi hann skráð sig inn í pósthólf S-kvk-ef K-kvk-ef S-kvk-ef, þáverandi fjármálastjóra aðalstefnda, ásamt því að skrá sig inn í pósthólf A-kk-ef V. G-kk-ef, fyrrverandi starfsmanns aðalstefnda, í báðum tilfellum 3. júlí 2013. Í bréfi til lögmanns aðalstefnda hafi aðalstefnandi tilgreint að tilgangur þessa hefði verið að afla gagna til stuðnings meintri kröfu sinni til greiðslu fyrir eftirvinnu. Aðalstefndi kveðst mótmæla því að slíkur tilgangur réttlæti þessar ólögmætu aðgerðir. Að mati aðalstefnda hafi framangreindar aðgerðir brotið gegn grein 10.1 í ráðningarsamningnum, auk þess sem þær hafi falið í sér brot gegn ólögfestum reglum um trúnað í ráðningarsambandi. Loks kunni framangreindar aðgerðir að fela í sér brot gegn lögum nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga.

Rétt sé að geta þess að brot aðalstefnanda hafi verið staðreynd af þjónustu- og ráðgjafafyrirtækinu Basis ehf., samanber tölvupóst frá 4. júlí 2013 og vottorð, dagsett 8. september 2014.

Af framangreindu leiði að aðalstefndi hafi verið í fullum rétti þegar hann rifti fyrirvaralaust ráðningarsamningi stefnanda hinn 5. júlí 2013. Sú riftun hafi haft þau réttaráhrif í för með sér að aðalstefnandi hafi frá þeim tíma ekki átt kröfu til launa úr hendi aðalstefnda. Ljóst sé því að þegar aðalstefndi greiddi stefnanda fyrir mistök laun eins og hann hefði unnið allan júlímánuð hafi stofnast endurkröfuréttur á hendur aðalstefnanda.

Gagnkrafan, 281.082 krónur, feli í sér endurkröfu vegna mismunar á þeirri fjárhæð er aðalstefnandi hafi fengið greidda og þeirri fjárhæð er honum hafi borið. Aðalstefndi hafi brugðist við um leið og honum hafi orðið kunnugt um mistök sín við vinnslu launa með því að senda tölvupóst til aðalstefnanda 20. ágúst 2013 þar sem hann hafi óskað eftir því að a-kk-nf endurgreiddi sér ofgreidd laun fyrir vikulok. Í tölvupóstinum hafi fjárhæðar kröfunnar verið getið, auk þess sem gefinn hafi verið upp bankareikningur félagsins sem gagnstefndi gæti lagt féð inn á. Við þeirri beiðni hafi aðalstefnandi ekki orðið, eins og áður hafi komið fram.

Í íslenskum rétti hafi verið talin gilda meginregla um að þeir sem fái fyrir mistök greitt fé sem þeir eigi ekki rétt til skuli endurgreiða þeim er greiddi. Allar undantekningar frá þeirri meginreglu verði eðli máls samkvæmt að skýra þröngt og sé vafi um skyldu til endurgreiðslu til staðar beri fremur að álykta að slíkur réttur sé til staðar.

Það sjónarmið sem hafi hvað mesta þýðingu við mat á því hvort fallist verði á rétt til endurgreiðslu sé hvort móttakandi greiðslu sé í vondri trú. Sú regla hafi þannig verið talin gilda að ef móttakandi greiðslu vissi eða mátti vita að greiðandi innti greiðslu af hendi án eða umfram skyldu geti greiðandi yfirleitt krafist endurgreiðslu úr hendi móttakanda. Með þeirri niðurstöðu mæli rík réttlætisrök enda væri fráleitt að móttakandi gæti haldið greiðslunni þegar svo háttaði til. Ljóst sé að aðalstefnandi hafi ekki verið í nokkrum vafa um að honum hefðu verið ofgreidd laun, enda hafi honum verið vel kunnugt um að ráðningarsamningi hans hafði verið rift og hafi honum verið tilkynnt sérstaklega um ofgreiðsluna með tölvupósti. Aðalstefnandi hafi því ekki verið í góðri trú þegar hann hafi tekið við og haldið eftir ofgreiddum launum.

Aðalstefnda sé jafnframt heimilt að krefjast dráttarvaxta af gagnkröfunni frá 20. september 2013 til greiðsludags, sbr. 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu.

Um lagarök í aðalsök og gagnsök vísar aðalstefndi til meginreglna vinnuréttar, einkum um stjórnunarrétt vinnuveitanda. Um áskilnað um skriflegt samþykki fyrir yfirvinnu vísar aðalstefndi til gr. 5.3 í ráðningarsamning og um brot gegn ráðningarsamningum til greinar 10.1 gr. í sama samningi. Einnig til ólögfestra reglna vinnuréttar um trúnaðarskyldur í vinnusambandi. Þá sé vísað til meginreglu samninga og kröfuréttar um skuldjöfnuð og til meginreglna kröfuréttar um endurheimtu ofgreidds fjár.

Aðalstefndi kveður kröfu um dráttarvexti styðjast við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, einkum 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. Loks styðjist krafa um málskostnað við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Um heimild til höfðunar gagnsakar vísar aðalstefndi til 28. gr. laga nr. 91/19991 um meðferð einkamála.

V.

Óumdeilt er að í fyrirtæki aðalstefnda var unnið samkvæmt ákveðinni aðferðafræði, sem fólst m.a. í því að hópur starfsmanna vann að ákveðnu verkefni í eins til tveggja vikna vinnulotum. Vinnulotur þessar voru kallaðar sprettir og áður en hver sprettur hófst settist hópurinn niður og mat umfang verkefnisins sem vinna átti að í lotunni og hversu langan tíma tæki að ljúka því. Þá er óumdeilt að áhersla var lögð á það að sprettirnir stæðust, þ.e. að þeim lyki á áður áætluðum tíma. Ef það tókst var haldin kynning á verkefninu í fyrirtækinu, en ef það tókst ekki hófst næsti sprettur á því að lokið var við verkefni úr fyrri spretti.

H-kk-nf I-kk-nf J-kk-nf, fyrirsvarsmaður aðalstefnda, sagði í skýrslu sinni fyrir dóminum að þar sem hver vinnuhópur hefði áætlað sjálfur lengd sprettsins hverju sinni út frá umfangi verkefnisins og þeim tíma sem færi í að ljúka því hefði hópurinn alla jafna lagt sig fram um að ljúka sprettinum á tilsettum tíma. Ef tæpt hefði staðið á því að spretturinn stæðist í tíma hefðu menn yfirleitt lagt á sig meiri vinnu til að svo gæti orðið. Hann sagði að starfsmenn hefðu lagt metnað sinn í að láta sprettina standast. Í sérstökum tilfellum hefði verið óskað eftir heimild til að vinna yfirvinnu í því skyni að ljúka sprettum á tilsettum tíma, þ.e.a.s. ef vinna þurfti meira en eina til tvær klukkustundir á dag umfram dagvinnu. Fyrirsvarsmaðurinn sagði að nýsköpunarfyrirtæki eins og fyrirtæki aðalstefnda löðuðu að sér fólk sem væri tilbúið að leggja á sig aukavinnu, þ.e. umfram hefðbundna dagvinnu, þrátt fyrir að vera á föstum launum. Almennt ynnu starfsmenn fyrirtækisins talsvert lengur en átta tíma á dag vegna áhuga og af ástríðu fyrir vinnunni. Stundum ynnu menn heima hjá sér eftir lok vinnudags og væri enginn leið að stöðva slíkt. Reynt væri hins vegar að koma á móts við starfsmenn með því að bjóða þeim kaupréttarsamninga í fyrirtækinu á lágu gengi.

Vitnið A-kk-nf G-kk-nf, fyrrverandi upplýsingastjóri aðalstefnda og yfirmaður aðalstefnanda, bar á sama veg og að framan greinir um þá aðferðafræði, sem unnið hefði verið eftir hjá fyrirtækinu. Hann sagði að komið hefði fyrir að vinna hefði þurft yfirvinnu til að ljúka sprettum á tilskildum tíma. Heimild hefði þá verið veitt fyrir yfirvinnunni fyrirfram, en það hefði verið gert í þeim tilvikum þegar um mikla yfirvinnu var að ræða, svo sem þegar vinna þurfti um helgar eða langt fram á nótt. Að öðru leyti hefði mönnum verið í sjálfsvald sett hvort þeir ynnu eina eða tvær yfirvinnustundir á dag til að ljúka verkefnum. Sumir starfsmenn hefðu unnið lengur á daginn vegna metnaðar við að ljúka verkefnum á réttum tíma. Vitnið sagði að aðalstefnandi hefði stundum unnið í níu til tíu klukkutíma á dag, þ.e. eina til tvær klukkustundir umfram dagvinnu. Ekki hefði verið talið sanngjarnt að menn legðu meiri vinnu á sig umfram dagvinnu en einn til tvo tíma á dag. Sagðist hann sem yfirmaður hugbúnaðarsviðsins hafa lagt áherslu á að sprettirnir stæðust, þ.e. að verkefnum væri skilað á réttum tíma innan sprettsins, og hefði það tekist í 70-80% tilvika, en stundum hefði hlutfallið farið niður í 50%.

Starfslýsingu aðalstefnanda var að finna í grein 1.2 í áðurgreindum ráðningarsamningi málsaðila. Þar var starfsheiti aðalstefnanda sagt vera tölvunarfræðingur (senior developer), sem heyrði beint undir upplýsingastjóra. Skyldi aðalstefnandi hafa yfirumsjón með og sjá um skipulagningu þeirra verkefna, sem honum kynnu að vera falin hverju sinni og væru á fagsviði hans. M.a. skyldi hann vinna að hagnýtingu, upplýsingatækni og skipulagi verkferla.

Í skýrslu sinni fyrir dóminum sagði aðalstefnandi að hann hefði unnið að þróun og nýsmíði í hugbúnaðargerð í fyrirtæki aðalstefnda. Starf hans hefði falist í því að leiða tæknilega vinnu og hafa frumkvæði að tæknilegri útfærslu þeirra verkefna sem unnið hefði verið að hverju sinni. Hefði hann ávallt þurft að vera skrefi á undan öðrum í hópnum svo að þeir yrðu ekki stopp í sínum verkum. Þetta hefði oft krafist þess að hann ynni fram á kvöld.

Aðalstefnandi sagði að þegar búið hefði verið að gera áætlun um framkvæmd verkefnis sem vinna átti í næsta spretti og áætla tímann sem í það færi hefði áætlunin verið lögð fyrir upplýsingastjóra til samþykktar. Að fengnu því samþykki hefði hópurinn byrjað að vinna eftir áætluninni, en hver sprettur hefði yfirleitt tekið tvær vikur. Yfirmenn fyrirtækisins hefðu þannig skipulagt sprettina og forgangsraðað verkefnum. Mikil áhersla hefði verið lögð á að ljúka sprettum innan upphaflegs tímaramma.

Í ráðningarsamningi málsaðila var samið um að dagvinnutími aðalstefnanda skyldi vera 40 klukkustundir á viku og teldist það 100% starfshlutfall, sbr. grein 3.1. Í sömu grein, samanber grein 4.1, var jafnframt kveðið á um að starfsmaður skyldi að jafnaði hafa fasta átta klukkustunda viðveru á starfsstöð vinnuveitanda alla virka daga á tímabilinu frá klukkan 8.00 til 18.00, en þar af væri innifalinn klukkustundar langur matartími. Í grein 5.1 kom fram að föst mánaðarlaun frá 1. maí 2012 miðað við 100% starfshlutfall, sbr. grein 3.1, væri 700.000 krónur. Samkvæmt þessu er ljóst að í föstum mánaðarlaunum aðalstefnanda fólst eingöngu endurgjald fyrir dagvinnu, þ.e. átta klukkustundir á dag að meðtöldum matartíma á tímabilinu frá 8.00 til 18.00, sem gerði 40 klukkustunda vinnuviku.

Í grein 3.2 var kveðið á um skyldu starfsmanns til að vinna umfram dagvinnutíma á virkum dögum væri þess brýn þörf og að svo miklu leyti sem það samræmdist gildandi vinnulöggjöf á hverjum tíma og sanngjarnt mætti teljast. Í grein 5.1, sem fjallaði um yfirvinnulaun, var hins vegar kveðið á um að starfsmaður skyldi fyrirfram leita skriflegs samþykkis upplýsingastjóra á yfirvinnutíma og væri það forsenda fyrir greiðslu þeirra.

Eins og áður greinir bar A-kk-nf V-kk-nf G-kk-nf, fyrrverandi upplýsingastjóri aðalstefnda, um það að aðalstefnandi hefði oft unnið í níu til tíu klukkustundir á dag og þá kom fram hjá honum og H-kk-þgf I-kk-þgf J-kk-þgf, fyrirsvarsmanni aðalstefnda, að almennt hefðu starfsmenn unnið lengur á daginn en dagvinnuskyldan bauð. Með hliðsjón af þessum framburði, því vinnuskipulagi sem var við lýði í fyrirtæki aðalstefnda, starfslýsingu aðalstefnanda og starfsskyldum hans og þeirri áherslu sem lögð var á það af hálfu yfirmanna fyrirtækisins að vinnuhóparnir skiluðu af sér verkefnum innan áður áætlaðs tímaramma, verður að líta svo á að til þess hafi verið ætlast að aðalstefnandi innti af hendi nauðsynlega yfirvinnu til að tímaáætlanir stæðust, sbr. grein 3.2 í ráðningarsamningi. Stoðar aðalstefnda því ekki að bera fyrir sig að skriflegs samþykkis fyrir yfirvinnunni hafi ekki verið aflað fyrirfram, samanber grein 5.3 í ráðningarsamningi. Þá þykir það hvorki eiga sér stoð í ráðningarsamningi né gildandi kjarasamningi að rétt hefði verið að líta svo á að sanngjarnt væri að starfsmenn legðu á sig allt að tveggja tíma yfirvinnu á dag án endurgjalds, eins og fram kom í skýrslu fyrirsvarsmanns aðalstefnda og fyrrverandi upplýsingastjóra fyrirtækisins.

Aðalstefnandi hefur lagt fram á dskj. nr. 6 tímaskráningu sína vegna vinnu í þágu aðalstefnda á tímabilinu frá 7. maí 2012 til 24. júní 2013. Hann kveður aðalstefnda hafa synjað honum um aðgang að gögnum úr rafrænu tímaskráningarkerfi fyrirtækisins, en aðalstefnandi kveðst sjálfur hafa skráð tímana niður áður en starfslok urðu og þá notað rafræna kerfið. Aðalstefndi hefur á hinn bóginn lagt fram á dskj. nr. 36 útprentun úr verkbókhaldi sínu vegna aðalstefnanda á tímabilinu 7. maí 2012 til 5. júlí 2013, sem og ljósrit af handrituðum tímaskráningum aðalstefnanda frá 1. maí til 20. júlí 2012 á dskj. nr. 16.

Við skoðun á útprentun úr verkbókhaldi aðalstefnda á dskj. nr. 36 má sjá að þar vantar nokkra virka daga inn á yfirlitið, svo sem miðvikudaginn 23. maí, föstudaginn 25. maí, fimmtudaginn 31. maí, föstudaginn 1. júní og 7. og 8. júní, sem bar upp á fimmtudag og föstudag, allt á árinu 2012. Á handskrifuðu blöðunum má hins vegar sjá að skráðar eru unnar vinnustundir þessa daga. Gætir því ósamræmis í framlögðum gögnum aðalstefnda hvað þetta varðar.

S-kvk-nf K-kvk-nf S-kvk-nf, fjármálastjóri aðalstefnda, og áðurgreindur A-kk-nf V-kk-nf báru bæði um það að hægt væri að eyða færslum úr rafræna kerfinu. Einnig kom fram hjá A-kk-þgf V-kk-þgf og H-kk-þgf I-kk-þgf að rafræna tímaskráningarkerfið hefði fyrst og fremst verið notað sem verkbókhald, þ.e. til að halda utan um umfang verkefna og stýra áætlun og skipulagningu á verkefnum. Einnig hefði það verið notað til að greina kostnað við gerð einstakra eininga í verkefnum. Sagði A-kk-nf V-kk-nf að launagreiðslur hefðu ekki miðast við þessa skráningu í verkbókhaldi fyrirtækisins. Þá sagði H-kk-nf I-kk-nf að rætt hefði verið um að fjármálastjórinn myndi nota kerfið til að fylgjast með því að starfsmenn skiluðu fullri dagvinnu. Fyrirtækið hefði borgað föst laun miðað við 100% starfshlutfall og ef fullri dagvinnu var ekki skilað hefði samkvæmt ráðningarsamningi átt að skerða launin.

Sjá má af útprentun úr verkbókhaldi aðalstefnda á dskj. nr. 36 að aðalstefnandi vann oft lengur en sjö klukkustundir á dag, þ.e. allt frá átta og upp í 10 klukkustundir á dag. Er það og í samræmi við framburð A-kk-ef V-kk-ef og H-kk-ef I-kk-ef um að aðalstefnandi hafi oft unnið umfram það sem dagvinnuskyldan bauð.

Með hliðsjón af öllu framangreindu og því ósamræmi sem er á framlögðum gögnum aðalstefnda um vinnutíma aðalstefnanda þykir aðalstefndi ekki hafa hnekkt tímaskráningu aðalstefnanda á dskj. nr. 6 og verður hún því lögð til grundvallar í málinu.

Aðalstefnandi hefur lýst því yfir að hann fallist á að fimm aukaorlofsdagar, þ.e. þrír dagar í júlí 2012 og tveir dagar í mars 2013, sem hann hafi fengið sem greiðslu fyrir yfirvinnu, komi til frádráttar yfirvinnutímum hans á dskj. nr. 6, eða samtals 35 yfirvinnustundir. Samkvæmt þessu skal koma til frádráttar stefnukröfum 168.891 króna vegna aukafrídaga í júlí 2012 (21 klukkustund x 7.269 krónur = 152.649 krónur + 16.242 (10,64% orlof) = 168.891 króna) og 116.249 krónur vegna aukafrídaga í mars 2013 (14 klukkustundir x 7.505 = 105.070 krónur + 11.179 krónur (10,64% orlof) = 116.249 krónur eða samtals til frádráttar 285.140 krónur.

Þá hefur komið fram að a-kk-þgf var veitt svigrúm til að sinna störfum sem leiðbeinandi með útskriftarverkefnum nema í Háskólanum í Reykjavík í maí 2012, en gegn andmælum aðalstefnda þykir ósannað að þær 22 klukkustundir, sem fóru í þá vinnu samkvæmt dskj. nr. 16 og 36, skuli teljast til dagvinnutíma í þágu aðalstefnda. Er því fallist á með aðalstefnda að draga skuli þá frá yfirvinnutímum aðalstefnanda í maí 2012, sem gerir samtals 176.933 krónur (22 klukkustundir x 7.269 krónur = 159.918 krónur + 17.015 (10,64% orlof) = 176.933 krónur).

Samkvæmt framangreindu ber aðalstefnda að greiða aðalstefnanda 1.381.000 krónur (1.843.072 – 462.073 (285.140 + 176.933) = 1.381.000) í ógreidd laun.

Í gagnstefnu krefst aðalstefndi þess að aðalstefnanda verði gert að greiða fyrirtækinu 281.082 krónur með dráttarvöxtum frá 20. september 2013 vegna ofgreiddra launa. Byggir aðalstefndi kröfu sína á því að fyrir mistök hafi aðalstefnanda verið greidd full laun fyrir júlímánuð 2013, þrátt fyrir að aðalstefnandi hefði rift ráðningarsamningi aðila hinn 5. júlí 2013, en samkvæmt því hefði aðalstefnandi aðeins átt að fá greidd laun fyrir fimm vinnudaga í júlí. Fram hefur komið að aðalstefndi byggði riftun sína á því að aðalstefnandi hefði brotið gegn trúnaðarskyldu greinar 10.1 í ráðningarsamningi með því að misnota aðgang sinn að upplýsingakerfi fyrirtækisins og afrita í heimildarleysi gögn, m.a. úr pósthólfum tveggja starfsmanna þess. Framangreindu til sönnunar hefur aðalstefndi lagt fram minnisblað Þ-kk-ef S-kk-ef, yfirmanns tæknisviðs hjá Basis ehf., þar sem fram kemur að gerð hafi verið úttekt á öllum kerfisaðgerðum sem aðalstefnandi hefði framkvæmt á tímabilinu 1. til 4. júlí 2013. Þar segir og að notandanum „bjarki“ hafi verið gefin aukin réttindi á Exchange-póstþjóninum til að hafa heimildir til að „lesa út“ pósthólf annarra notenda og hafi pósthólf aðalstefnanda sjálfs, A-kk-ef G-kk-ef og S-kvk-ef K. S-kvk-ef verið lesin út á heimasvæði notandans „bjarki“.

Fram hefur komið að fyrirtækið Basis ehf. hefur í nokkur ár hýst gögn og hugbúnað fyrir aðalstefnda og fær fyrir það greitt um 250.000 krónur á mánuði.

Aðalstefnandi hefur mótmælt því að hafa brotið af sér í starfi og því hafi riftun aðalstefnda á ráðningarsamningum verið óheimil. Hann neitar því að hafa lesið tölvupóst áðurgreindra starfsmanna fyrirtækisins og kveðst ekki hafa skoðað pósthólf þeirra. Kveðst aðalstefnandi einungis hafa framkvæmt leit í tölvukerfi félagsins að tölvuskeytum sem hann hefði sjálfur sent og varðað hafi yfirvinnu hans, en þau skeyti hafi hann ekki fundið í eigin pósthólfi. Hann kveður leit sína hafa strandað þar sem hann hafi ekki fundið leið til að einangra tölvuskeytin sem hann hafði sent. Fram hefur komið að aðalstefnandi hafði kerfisstjóraaðgang að tölvukerfi aðalstefnda.

Aðalstefndi fór ekki fram á að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta og staðreyna áðurgreindar aðgerðir aðalstefnanda í tölvukerfi aðalstefnda. Ekki þykir unnt að byggja á áðurgreindu minnisblaði Basis ehf. vegna hagsmunatengsla félagsins við aðalstefnda, auk þess sem efni minnisblaðsins hefur ekki verið staðfest fyrir dómi.

Með hliðsjón af framangreindu og gegn andmælum aðalstefnanda þykir ósannað að aðalstefnandi hafi brotið gegn trúnaðarskyldu greinar 10.1 í ráðningarsamningi málsaðila með þeim hætti sem aðalstefndi heldur fram. Hefur því ekki verið staðreynt að aðalstefnda hafi verið heimilt að rifta samningnum eins og hann gerði 5. júlí 2013. Ber því þegar af þeirri ástæðu að sýkna aðalstefnanda af kröfum aðalstefnda í gagnsök.

Niðurstaða málsins er því sú að aðalstefnda er gert að greiða aðalstefnanda 1.381.000 krónur með dráttarvöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Með hliðsjón af málsúrslitum er aðalstefnda gert að greiða aðalstefnanda 1.240.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn. Við uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómsorð:

Aðalstefndi, ReMake Electric ehf., greiði aðalstefnanda, B-kk-þgf G-kk-þgf, 1.381.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 8.043 krónum frá 1. júní 2012 til 1. júlí 2012, af 281.485 krónum frá þeim degi til 1. ágúst 2012, af 522.758 krónum frá þeim degi til 1. september 2012, af 707.734 krónum frá þeim degi til 1. október 2012, af 876.625 krónum frá þeim degi til 1. nóvember 2012, af 989.219 krónu frá þeim degi til 1. janúar 2013, af 1.198.322 krónum frá þeim degi til 1. mars 2013, af 1.281.357 krónum frá þeim degi til 1. apríl 2013, af 1.306.268 krónum frá þeim degi til 1. maí 2013, af 1.347.786 krónum frá þeim degi til 1. júní 2013, af 1.381.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Aðalstefnandi er sýkn af dómkröfum aðalstefnda í gagnsök.

Aðalstefndi greiði aðalstefnanda 1.240.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf