E-11100/2008

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 29. apríl sl., að loknum munnlegum málflutningi var höfðað fyrir dómþinginu af R-x-x K-x-x, Strandaseli 2, Reykjavík, á hendur Nýja kökuhúsinu ehf., Austurstræti 8, Reykjavík, með stefnu birtri hinn 11. nóvember 2008.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til þess að greiða honum 422.635 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 3. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af 7.384 krónum frá 30. júní 2006 til 31. júlí 2006, en af 18.125 krónum frá þeim degi til 31. ágúst 2006, en af 32.894 krónum frá þeim degi til 30. september 2006, en af 48.677 krónum frá þeim degi til 31. október 2006, en af 67.802 krónum frá þeim degi til 30. nóvember 2006, en af 80.588 krónum frá þeim degi til 31. desember 2006, en af 93.219 krónum frá þeim degi til 31. janúar 2007, en af 111.212 krónum frá þeim degi til 28. febrúar 2007, en af 126.539 krónum frá þeim degi til 31. mars 2007, en af 143.199 krónum frá þeim degi til 30. apríl 2007, en af 157.860 krónum frá þeim degi til 31. maí 2007, en af 171.854 krónum frá þeim degi til 30. júní 2007, en af 184.795 krónum frá þeim degi til 31. júlí 2007, en af 197.736 krónum frá þeim degi til 31. ágúst 2007, en af 214.082 krónum frá þeim degi til 30. september 2007, en af 231.791 krónu frá þeim degi til 31. október 2007, en af 248.608 krónum frá þeim degi til 30. nóvember 2007, en af 266.826 krónum frá þeim degi til 31. desember 2007, en af 279.439 krónum frá þeim degi til 31. janúar 2008, en af 296.957 krónum frá þeim degi til 28. febrúar 2008, en af 314.475 krónum frá þeim degi til 31. mars 2008, en af 329.890 krónum frá þeim degi til 30. apríl 2008, en af 350.744 krónum frá þeim degi til 31. maí 2008, en af 367.130 krónum frá þeim degi til 30. júní 2008, en af 388.813 krónum frá þeim degi til 31. júlí 2008, en af 404.424 krónum frá þeim degi til 31. ágúst 2008, en af 422.635 krónum frá þeim degi til 17. nóvember 2008, en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags, auk málskostnaðar úr hendi stefnda, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til þess að greiða honum málskostnað, að skaðlausu.

II

Málavextir eru þeir, að stefnandi hóf störf hjá stefnda, sem bakari hinn 1. júní 2006 og starfaði þar til ágústloka 2008. Starfsstöð stefnda var að Auðbrekku 2, Kópavogi. Stefnandi bjó að Strandaseli 2, Reykjavík, á umræddu tímabili.

Starfsdagar stefnanda hófust milli kl. 02.00 og 04.00 að nóttu. Í kjarasamningi bakarasveina og vinnuveitenda var ákvæði um greiðslu aksturspeninga í gr. 3.2.2.1. Stefnandi fékk greidd laun frá stefnda á umræddu tímabili, en telur að stefndi hafi einnig átt að greiða honum aksturspeninga í samræmi við kjarasamninga.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á því, að honum hafi borið að fá greitt fyrir akstur til og frá heimili sínu, en vegalengdin frá heimil stefnanda að starfsstöð stefnda í Kópavogi er 4,9 km eða 9,8 km báðar leiðir. Samkvæmt gildandi lögum og kjarasamningum, er gilt hafi um störf hans hjá stefnda, eigi hann tvímælalaust rétt á umstefndum aksturspeningum. Stefndi hafi hins vegar aldrei fengist til þess að greiða honum þá aksturspeninga sem hann hafi átt rétt á og hafi stefndi í engu sinnt ítrekuðum áskorunum stefnanda þar að lútandi. Stefnukrafan miðist við almennt kílómetragjald eins og það hafi verið ákveðið af ferðakostnaðarnefnd ríkisins og hafi það verið 68,50 krónur frá 1. júní 2006 fram til 1. desember sama ár, en frá þeim tíma og fram til 1. júní 2007 hafi það verið 68 krónur, en frá þeim degi og fram til 1. október 2007 hafi það verið 69,50 krónur, en frá 1. október 2007 til 1. apríl 2008 hafi kílómetragjaldið verið ákveðið 76 krónur, en 88,50 krónur frá 1. júní fram til 31. ágúst 2008.

Stefnandi hefur sundurliðaða kröfu sína með eftirgreindum hætti í stefnu:

Tímabilið júní – nóvember 2006, 120 dagar x 9,8 km x 68,50 kr. = 80.556 krónur.

Tímabilið desember 2006 – maí 2007, 137 dagar x 9,8 km x 68 kr. = 91.297 krónur.

Tímabilið júní – september 2007, 88 dagar x 9,8 km x 69,50 kr. = 59.937 krónur

Tímabilið október 2007 – mars 2008, 140 dagar x 9,8 km x 71,50 kr. = 98.098 krónur

Tímabilið apríl – maí 2008, 50 dagar x 9,8 km x 76,00 kr. = 37.240 krónur.

Tímabilið júní – ágúst 2008, 64 dagar x 9,8 km x 88,50 kr. = 55.507 krónur.

Stefnandi kveðst hafa leitað liðsinnis stéttarfélags síns, Matvís, við innheimtu kröfu sinnar, en án árangurs. Krafan hafi síðan verið send til lögmanns til innheimtu hennar er innheimtubréf dagsett 17. október 2008. Með bréfi stefnda, dagsettu 23. október 2008, hafnaði stefndi kröfu stefnanda.

Um lagarök vísar stefnandi til laga nr. 80/1938, um stéttarfélög og vinnudeilur, laga nr. 55/1980, um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda, og laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð, og ógilda löggerninga.

Kröfu um dráttarvexti og vaxtavesti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 129. gr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun byggir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að aðilar hafi í upphafi gert með sér samning um svokallað jafnaðarkaup til handa stefnanda, 1.850 krónur á klst. Inni í þeirri fjárhæð hafi verið greiðslur vegna ferðakostnaðar og fatakostnaðar. Vinnudagur stefnanda hafi átt að vera frá kl. 5 að morgni, en stefnanda hafi verið frjálst að mæta fyrr. Eftir að stefnandi hafi starfað um tíma hjá stefnda hafi hann óskað eftir launahækkun og hafi þeir samið um launahækkun til handa stefnanda. Að ósk stefnanda hafi sú hækkun verið vegna svokallaðra fatapeninga. Stefndi kveður stefnanda aldrei hafa gert athugasemdir við útborguð laun, enda hafi stefnandi haft hærri laun en kveðið sé á um í kjarasamningi, jafnvel þótt tekið sé tillit til svokallaðra bílapeninga og annarra aukagreiðslna og mun hærri heildarlaun en hann hafi haft hjá fyrri vinnuveitenda, þar sem stefnanda hafi verið greiddi bílapeningar sérstaklega.

V

Ágreiningur máls þessa lýtur að því hvort stefnandi eigi rétt á að fá greidda svokallaða aksturspeninga úr hendi stefnda fyrir þann tíma sem hann vann fyrir stefnda. Stefndi hefur neitað greiðsluskyldu og byggir á því, að laun stefnanda hafi verið hærri en þau lágmarkslaun og kjör sem kveðið sé á um í kjarasamningi stéttarfélags stefnanda og atvinnurekanda.

Fyrir liggur í máli þessu að ráðningarsamningur stefnanda við stefnda var ekki gerður skriflega.

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda, sbr. 5. gr. laga nr. 69/1993, skulu laun og önnur starfskjör, sem aðildarsamtök vinnumarkaðarins semja um, vera lágmarkskjör fyrir alla launamenn í viðkomandi starfsgrein á því svæði, sem samningur tekur til. Ákvæði þetta hefur ekki verið skýrt svo að það bindi hendur launagreiðanda og starfsmanns um sérhvert atriði ráðningarsamnings, heldur verði starfskjör metin í heild að nema því lágmarki, sem kjarasamningur tryggir. Stefndi heldur því fram að stefnandi hafi búið við talsvert hagstæðari starfskjör en honum hafi borið samkvæmt kjarasamningi.

Í kjarasamningi MATVÍS vegna aðildarfélaga annars vegar og Samtaka atvinnulífsins vegna LABAK, SAF og SI hins vegar, sem gilti frá 24. apríl 2004, er sérstakt ákvæði fyrir bakara, en þar segir í gr. 3.2.2.1. um akstursgjald, að hefji sveinar eða ljúki vinnu á þeim tíma, sem almenningsvagnar ganga ekki, skal þeim, ef þeir búa fjær vinnustað en 1 km greitt akstursgjald Ferðakostnaðarnefndar ríkisins á leið til og frá vinnustað, samtals allt að 35 km fyrir hverja mætingu.

Eins og að framan greinir heldur stefnandi því fram að í samningi aðila um tímakaup hafi ekki verið tekið tillit til aksturspeninga. Með því að fyrrgreint ákvæði kjarasamnings er ótvírætt um það atriði að greiða skuli akstursgjald auk launa fyrir vinnuframlag hefði þurft að taka það sérstaklega fram í samningi aðila ef innifalið í greiðslum til stefnanda ætti að vera greiðsla fyrir akstur. Með því að ekki liggur fyrir skriflegur ráðningarsamningur og ekki liggur fyrir með óyggjandi hætti að svo hafi samist um með aðilum verður stefndi að bera hallan af því að svo var ekki gert. Skiptir þá ekki máli hvort tímakaup stefnanda hjá stefnda hafi verið hærra en kveðið er á um í kjarasamningi að skuli vera lágmarkskjör, enda er aðilum frjálst að semja um betri kjör en kjarasamningur gerir ráð fyrir. Verður því að taka til greina kröfu stefnanda um að stefnda beri að greiða honum aksturspeninga, eins og krafa hans hljóðar á um, en ekki er tölulegur ágreiningur í málinu.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 200.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskattsskyldu stefnanda.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Nýja kökuhúsið ehf., greiði stefnanda, Roland Kavalirek, 422.635 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 3. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af 7.384 krónum frá 30. júní 2006 til 31. júlí 2006, en af 18.125 krónum frá þeim degi til 31. ágúst 2006, en af 32.894 krónum frá þeim degi til 30. september 2006, en af 48.677 krónum frá þeim degi til 31. október 2006, en af 67.802 krónum frá þeim degi til 30. nóvember 2006, en af 80.588 krónum frá þeim degi til 31. desember 2006, en af 93.219 krónum frá þeim degi til 31. janúar 2007, en af 111.212 krónum frá þeim degi til 28. febrúar 2007, en af 126.539 krónum frá þeim degi til 31. mars 2007, en af 143.199 krónum frá þeim degi til 30. apríl 2007, en af 157.860 krónum frá þeim degi til 31. maí 2007, en af 171.854 krónum frá þeim degi til 30. júní 2007, en af 184.795 krónum frá þeim degi til 31. júlí 2007, en af 197.736 krónum frá þeim degi til 31. ágúst 2007, en af 214.082 krónum frá þeim degi til 30. september 2007, en af 231.791 krónu frá þeim degi til 31. október 2007, en af 248.608 krónum frá þeim degi til 30. nóvember 2007, en af 266.826 krónum frá þeim degi til 31. desember 2007, en af 279.439 krónum frá þeim degi til 31. janúar 2008, en af 296.957 krónum frá þeim degi til 28. febrúar 2008, en af 314.475 krónum frá þeim degi til 31. mars 2008, en af 329.890 krónum frá þeim degi til 30. apríl 2008, en af 350.744 krónum frá þeim degi til 31. maí 2008, en af 367.130 krónum frá þeim degi til 30. júní 2008, en af 388.813 krónum frá þeim degi til 31. júlí 2008, en af 404.424 krónum frá þeim degi til 31. ágúst 2008, en af 422.635 krónum frá þeim degi til 17. nóvember 2008, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 200.000 krónur í málskostnað, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf