E-761/2016

Mál þetta, sem tekið var til dóms 30. maí sl., er höfðað með birtingu stefnu 18. ágúst 2016.

Stefnandi er Baðlínan ehf., kt. 000000-0000, Drekakór 7, Kópavogi.

Stefnda er G-kvk-nf S-kvk-nf, kt. 000000-0000, Lækjarfit 8, Garðabæ.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði dæmd til að greiða honum 290.977 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 25. september 2015 til greiðsludags. Þá er þess krafist að vextir leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefnda krefst aðallega sýknu af dómkröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I

Stefnandi kveðst sérhæfa sig í endurgerð baðherbergja, allt frá niðurrifi til fullnaðarfrágangs. Hinn 20. apríl 2015 gerði stefnandi stefndu tilboð að fjárhæð 1.135.530 krónur í endurbætur á baðherbergi í fasteign stefndu að Lækjarfit 8 í Garðabæ og samþykkti stefnda tilboðið, sem var í 14 töluliðum. Samkvæmt tilboðinu skyldi greiða fyrir vinnu við klæðningu veggja og lofts samkvæmt tímagjaldi, sbr. 6. tölulið tilboðsins, og það sama átti við um vinnu rafvirkja, ef til hennar kæmi, sbr. 14. tölulið þess. Þá kom fram í skilmálum tilboðsins að það næði til vinnu við baðherbergið, en að greitt skyldi sérstaklega fyrir allt efni. Eftir að tilboðið var samþykkt óskaði stefnda eftir því að í stað venjulegs baðkars yrði sett svokallað frístandandi baðkar. Af þessum sökum gerði stefnandi stefndu nýtt tilboð, dags. 11. september 2015, sem tók mið af þessu, sbr. 2. tölulið tilboðsins. Fólst sá verkþáttur eftirleiðis í uppsetningu og tengingu á frístandandi baðkari „fyrir utan breytingar“. Í hinu nýja tilboði lækkaði kostnaður við lið 2, en liður 9, þ.e. málningarvinna, hækkaði. Stefnda samþykki tilboðið sem var að fjárhæð 1.174.962 krónur.

Stefnandi kveður að vegna þessara breytinga á verkinu hafi verið þörf á frekari vinnu vegna lagna fyrir baðkarið sem pípulagningamaður hafi verið fenginn til að annast. Umstefnd skuld sé til komin vegna vinnu sem hlotist hafi af breytingu á upphaflegu tilboði stefnanda að ósk stefndu.

Stefnandi kveður umstefndan reikning vera að fjárhæð 2.238.108 krónur, útgefinn 11. september 2015 með gjalddaga 14. september 2015. Stefnda hafi greitt 1.921.977 krónur inn á höfuðstól kröfunnar og fengið afslátt að fjárhæð 25.154 krónur. Eftir standi þá 290.977 krónur. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því hafi verið nauðsynlegt að höfða mál þetta. Þá hafi stefnandi reynt að leita sátta í málinu, en án árangurs.

Stefnda kveður að hinn 28. október 2015 hafi henni borist innheimtuviðvörun þar sem hún hafi verið krafin um greiðslu skuldar að fjárhæð 290.977 krónur, auk dráttavaxta og innheimtukostnaðar. Þessi krafa hafi komið stefndu algjörlega í opna skjöldu þar sem hún hafði þá þegar greitt stefnanda mun hærri fjárhæð en tilboðið hafi hljóðað upp á, auk þess sem hún hafi hinn 25. september 2015 greitt stefnanda umfram skyldu 900.000 krónur gegn því loforði stefnanda að um fullnaðaruppgjör á ætlaðri skuld væri að ræða. Kveðst stefnda hafa svarað innheimtuviðvöruninni með bréfi, dagsettu 6. nóvember 2015, þar sem kröfunni hafi verið mótmælt og á það bent að stefnda hefði ekki samþykkt að greiða stefnanda hærri fjárhæð en þegar hefði verið innt af hendi.

Með löginnheimtubréfi stefnanda, dagsettu 21. janúar 2016, hafi stefnda á ný verið krafin um greiðslu ætlaðra eftirstöðva skuldarinnar. Kveðst stefnda hafa svarað löginnheimtubréfinu með bréfi, dagsettu 29. janúar 2016, þar sem fyrri röksemdir hafi verið ítrekaðar.

II

Stefnandi kveðst styðja kröfu sína við reglur samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, kveðst stefnandi styðja við reglur III. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing sé vísað til 33. gr. laga nr. 91/1991. Stefnandi kveðst óska eftir að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar sem stefnandi hafi orðið fyrir vegna innheimtu skuldarinnar, sem stofnast hafi til áður en hún hafi verið send í löginnheimtu, sbr. 12. gr. innheimtulaga nr. 95/2008.

III

Stefnda kveðst byggja aðalkröfu um sýknu sína á því að stefnandi eigi ekki kröfu á hendur henni, enda hafi hún þegar greitt stefnanda mun hærri fjárhæð en tilboð stefnanda hafi hljóðað upp á eða samtals 2.780.079 krónur. Málsaðilar hafi samið um fast verð fyrir verkið á grundvelli tilboðs stefnanda sem stefnda hafi samþykkt. Stefnda hafi þegar greitt fyrir verkið og rúmlega það og stefnandi eigi því ekki lögvarða kröfu á stefndu. Samkvæmt 12. gr. beggja tilboðanna hafi rafmagnsvinna ekki verið innifalin í tilboðunum, en tekið hafi verið fram að ef þörf væri á rafvirkja myndi hann vinna samkvæmt tímagjaldi. Stefnda kveðst vekja athygli á því að af hálfu stefnanda sé ekki á því byggt að hin ætlaða skuld sé tilkomin vegna vinnu rafvirkja heldur vegna vinnu við frístandandi baðkar. Stefnandi geti ekki komið að málsástæðum sem að þessu lúta á síðari stigum málsins gegn andmælum stefndu. Þess fyrir utan hafi stefnda þegar greitt sem nemi vinnu rafvirkja og rúmlega það líkt og að framan sé rakið.

Stefnda kveðst byggja á því að hún hafi aldrei samþykkt aukaverk umfram tilboðið, hvað þá aukaverk sem nemi tvöfalt hærri fjárhæð en upphaflegt tilboð hafi gert ráð fyrir. Líkt og að framan sé rakið hafi tilboðið, dags. 11. september 2015, tekið mið af því að sett yrði upp frístandandi baðkar. Sá málatilbúnaður stefnanda að skuldin sé tilkomin vegna breytinga á upphaflegu tilboði sé að engu hafandi, enda hafi aðilar samið sérstaklega um þessa breytingu í hinu nýja tilboði og hafi stefnda þegar greitt stefnanda mun hærri fjárhæð en sem nemi tilboðsfjárhæðinni.

Líkt og ráða megi af hreyfingayfirliti frá stefnanda hafi stefnda greitt reikning, sem gefinn hafi verið út á grundvelli tilboðsins, með þremur greiðslum, þ.e. 27. maí 2015 og 2. og 9. júní sama ár. Þetta hafi verið í samræmi við það sem fram hafi komið í tilboðinu um að greiða skyldi 30% af heildartilboðsfjárhæð við verkbyrjun, 30% þegar 1/3 af verki væri lokið og 30% þegar 2/3 væri lokið. Umstefndur reikningur hafi því komið stefndu í opna skjöldu.

Stefnda kveður umrætt verk falla undir ákvæði laga nr. 42/2002 um þjónustukaup, sbr. I. kafla laganna. Í II. kafla laga nr. 42/2000 sé m.a. kveðið á um upplýsingaskyldu seljanda þjónustu í viðskiptum hans við neytanda. Þannig sé samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laganna skylt að veita allar upplýsingar um vinnu verks með hagsmuni neytanda fyrir augum. Enn fremur sé kveðið á um í 2. mgr. 6. gr. að verði seljanda ekki ljóst að fyrirhuguð kaup á þjónustu séu óhagkvæm fyrr en vinna sé hafin eða að verð þjónustunnar muni verða verulega hærra en neytandi hafi mátt gera ráð fyrir skuli seljandi tilkynna neytanda um það og óska eftir fyrirmælum um hvort frekari vinna skuli af hendi leyst. Hafi seljandi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu sinni, ekki óskað eftir fyrirmælum og ætla megi að neytandi hefði hætt við samninginn að fengnum upplýsingum skuli greiðslur fyrir verkið miðast við að neytandi hefði dregið sig út úr samningnum á því stigi. Samkvæmt 7. gr. laganna geti seljandi þrátt fyrir ákvæði 6. gr. krafist greiðslu vegna vinnu og útlagðs kostnaðar að svo miklu leyti sem það geti talist sanngjarnt.

Af hálfu stefndu sé á því byggt að stefnandi hafi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu sinni samkvæmt 6. gr. laga nr. 40/2002. Stefnda hafi aldrei samþykkt, og ef henni hefði verið gefinn kostur á því hefði hún aldrei samþykkt, aukaverk sem numið hafi tvöfalt hærri fjárhæð en upphaflegt tilboð hafi hljóðað á um. Af þessum sökum beri í samræmi við fyrirmæli 6. gr. laganna að líta svo á að greiðslur fyrir verkið miðist við að neytandi hefði dregið sig út úr samningnum á því stigi. Þar sem stefnda hafði þá þegar greitt í samræmi við upphaflegt tilboð beri að sýkna hana af dómkröfum stefnanda.

Af hálfu stefndu sé á því byggt að undir þeim kringumstæðum sem hér séu fyrir hendi hafi verið sérstök ástæða fyrir stefnanda að afla samþykkis frá stefndu fyrir ætluðum aukaverkum. Þetta sé augljóst þegar haft er í huga að reikningur vegna aukaverkanna nr. 625 var að fjárhæð 2.238.108 krónur, en upphaflegt tilboð vegna heildarverksins var að fjárhæð 1.135.530 krónur.

Samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laganna beri seljanda þjónustu að tilkynna neytanda ef í ljós kemur þegar verk er unnið að eðlilegt sé að vinna önnur verk samtímis vegna tengsla þeirra við aðalverk. Skuli seljandi þá óska eftir fyrirmælum neytanda um viðbótarverk. Í 3. tölulið skilmála tilboðs stefnanda komi fram að komi aukaverk utan tilboðs í ljós skuli stefnandi eða verkstjóri upplýsa verkkaupa um verkið og fá samþykki hans. Stefnandi muni þá annaðhvort uppfæra upprunalega vinnutilboðið eða setja aukavinnuna á sérreikning.

Stefnda kveður stefnandi hvorki hafa fylgt fyrirmælum 8. gr. laga nr. 40/2002 né áskilnaði tilboðsins um að óska eftir fyrirmælum og samþykki stefndu fyrir ætluðum aukaverkum. Að mati stefndu séu skilyrði 1.-3. töluliðar 2. mgr. 8. gr. laganna ekki uppfyllt. Stefnandi verði að bera hallann af þessu aðgerðarleysi sínu í ljósi 1. mgr. 4. gr. og 2. mgr. 6. gr. laga nr. 42/2000. Stefnandi geti því ekki krafið stefndu um greiðslu fyrir hin ætluðu aukaverk, sem stefnda hafi aldrei óskað eftir og því beri að sýkna stefndu af dómkröfu stefnanda.

Stefnda kveður að ef ekki verður fallist á að sýkna stefndu á framangreindum forsendum sé á því byggt að krafa stefnanda sé óeðlileg og ósanngjörn, sbr. til hliðsjónar VII. kafla laga nr. 42/2000.

Stefnda kveðst til vara krefjast verulegrar lækkunar á dómkröfum stefnanda. Um málsástæður að baki lækkunarkröfunni sé alfarið vísað til þeirra málsástæðna sem raktar séu hér að framan til stuðnings aðalkröfunni að breyttu breytanda.

Um lagarök vísar stefnda til laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og styðjist málskostnaðarkrafan við 1. mgr. 130. gr. laganna. Þá vísar stefnda til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Loks kveðst stefnda byggja á almennum reglum kröfu- og samningaréttar.

IV

Í máli þessu krefst stefnandi greiðslu á eftirstöðvum reiknings vegna endurbóta á baðherbergi í fasteign stefndu að Lækjarfit 8 í Garðabæ. Svo sem áður er rakið er það skilningur stefndu að bindandi samningur hafi komist á milli aðila um endurgjald fyrir verkið á grundvelli uppfærðs tilboðs stefnanda, dags. 11. september 2015, sem tekið hafi mið af þeirri breytingu á upphaflegu verki að sett yrði upp frístandandi baðkar í stað innfellds. Með vísan til þess, og þar sem stefnda hafi engin aukaverk samþykkt, beri að sýkna hana af kröfum stefnanda í málinu.

Það er áður rakið að samkvæmt fyrrgreindu tilboði stefnanda tók það ekki til vinnu við breytingar sem ráðast þyrfti í á baðherbergi stefndu samfara því að sett yrði upp frístandandi baðkar, sbr. 2. tölulið þess. Þá skyldi greitt fyrir vinnu við klæðningu veggja og lofts og vinnu rafvirkja samkvæmt tímagjaldi, auk þess sem sérstaklega skyldi greitt fyrir allt efni. Gat stefnda í ljósi þessa ekki vænst þess að endurgjald fyrir heildarverkið næmi tilboðsfjárhæð. Hefur stefnda enda þegar greitt 1.921.977 krónur til stefnanda fyrir verkið.

Samkvæmt sundurliðun á reikningi er fjárhæð kröfu stefnanda vegna vinnu og aksturs, umfram vinnu samkvæmt tilboði, 520.800 krónur auk virðisaukaskatts. Samkvæmt verkskýrslu með reikningnum er um að ræða smíðavinnu, múrvinnu, vinnu pípara og vinnu rafvirkja, sem að mestu er til komin vegna klæðningar veggja og lofts og vegna framkvæmda sem tengjast baðkari. Í máli þessu er óumdeilt að stefnda óskaði eftir því við stefnanda að sett yrði upp frístandandi baðkar. Stefnda hefur ekki haldið því fram að undanskilja hafi átt það verk að gera nauðsynlegar breytingar á pípu- og raflögnum og aðrar framkvæmdir til að uppsetning og tenging þess konar baðkars væri möguleg. Verður því að hafna þeirri málsástæðu stefndu að um ósamþykkt viðbótarverk hafi verið að ræða. Með sömu rökum verður málsástæðum stefndu sem byggjast á því að stefnandi hafi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu sinni vegna viðbótarverka hafnað.

Það leiðir af því sem að framan er rakið að leggja verður dóm á málið eftir þeirri grunnreglu sem meðal annars kemur fram í 28. gr. laga nr. 40/2002 um þjónustukaup og felur það í sér að greiða ber það verð fyrir keypta þjónustu sem sanngjarnt er með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún er. Sönnunarbyrði fyrir því að umkrafið verð sé ósanngjarnt eða óeðlilegt hvílir á þeim sem heldur slíku fram. Stefnda hefur ekki aflað sér matsgerðar né fært fram rök eða gögn því til stuðnings að krafa stefnanda sé óeðlileg og ósanngjörn.

Samkvæmt framanröktu verður krafa stefnanda tekin til greina eins og hún er fram sett, en stefnda hefur ekki mótmælt upphafstíma dráttarvaxta. Þá leiðir réttur til höfuðstólsfærslu dráttarvaxta á tólf mánaða fresti beint af ákvæðum 12. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og því óþarft að kveða á um slíka höfuðstólsfærslu dráttarvaxta í dómsorði.

Eftir framangreindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndu gert að greiða stefnanda 450.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefnda, G-kvk-nf S-kvk-nf, greiði stefnanda, Baðlínunni ehf., 290.977 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 25. september 2015 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 450.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir,

í Héraðsdómi Reykjaness, 27. júní 2016.