E-19/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 11. júlí sl., höfðaði stefnandi, Skriðufell ehf., Ásum, Dalabyggð, hinn 29. janúar 2008, gegn stefnda, KNH ehf., Grænagarði, Ísafirði.

Dómkröfur stefnanda eru að stefnda verði dæmt til að greiða stefnanda 1.596.300 krónur, ásamt dráttarvöxtum af 258.300 krónum frá 23. september 2006 til 30. sama mánaðar, en af 1.596.300 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Dómkröfur stefnda eru að félagið verði sýknað af kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

I.

Í upphafi árs 2006 gerði stefnandi stefnda tilboð, dagsett 31. janúar, í færslu vatnslagnar í Svínadal, en færsla lagnarinnar tengdist vegalagningu í dalnum sem stefnda hafði tekið að sér í verktöku fyrir Vegagerðina.

Tilboð stefnanda var í ellefu verkliðum og þá var í því einnig að finna liði er tóku til tímavinnu, bæði vegna manna og tækja. Í tilboðinu voru tilgreindar ákveðnar magntölur og einingaverð er mynduðu grunn að tilboðsfjárhæðinni, sem samtals nam 6.929.000 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum. Í tilboðinu var tekið fram að það væri án alls efnis og miðaðist við að stefnandi hefði aðgang að sandnámu á námusvæði stefnda. Stefnda samþykkti tilboð stefnanda munnlega.

Hinn 15. febrúar 2006 gerði stefnda Vegagerðinni „Tilboð í færslu vatnslagnar“ er innihélt sömu magntölur og tilboð stefnanda til félagsins en nokkuð hærri einingaverð. Gekk Vegagerðin að tilboði stefnda með áritun á tilboðið.

Stefnandi hóf vinnu við verkið á grundvelli samkomulags aðila um mánaðamótin febrúar/mars 2006. Stefnandi gerði stefnda fyrst verkstöðureikning 17. mars það ár, að fjárhæð 3.252.000 krónur, og aftur 13. apríl, að fjárhæð 3.083.000 krónur, og sættu þeir reikningar engum athugasemdum af hálfu stefnda.

Hinn 1. júlí 2006 gerði stefnandi stefnda reikning vegna stöðu verksins 30. júní, að fjárhæð 2.438.700 krónur. Stefnda mótmælti þeim reikningi og í kjölfarið gaf stefnandi út nýjan reikning, dagsettan sama dag og hinn fyrri, að fjárhæð 816.200 krónur, sem innihélt þá liði fyrri reikningsins sem ekki sættu andmælum af hálfu stefnda.

Í ágúst 2006 gerði stefnandi stefnda tvo reikninga til viðbótar. Fyrst 23. ágúst, að fjárhæð 258.300 krónur, og var sá reikningur samkvæmt efni sínu vegna „Vinnu í Sultarbrandshlíð á Svínadal“, nánar til tekið „Gröfuvinna og fleygur, með manni“ dagana 8., 9. og 11. ágúst 2006. Sá síðari, að fjárhæð 1.338.000 krónur, dagsettur 31. ágúst, var sagður vera vegna tilboðsverks „verkstöðureikningur nr. 4 - verkstaða 30.06.2006 – Lokareikningur 31.08.2006.“ Stefnda greiddi hvorugan þessara reikninga og ritaði lögmaður stefnanda félaginu því innheimtubréf 18. og 30. maí 2007 án viðbragða af hálfu stefnda. Höfðaði stefnandi því mál þetta 29. janúar sl. samkvæmt áðursögðu.

II.

Af hálfu stefnanda er til þess vísað að sumarið 2006 hafi stefnda unnið við lagfæringar á þjóðveginum um Svínadal í Dalasýslu, en það verk hafi félagið tekið að sér fyrir Vegagerðina. Stefnda hafi fengið stefnanda sér til aðstoðar við verkið og hafi stefnandi meðal annars annast frágang við að breyta vatnsveituæð vegna vegalagningarinnar o.fl. Vegna vinnu sinnar fyrir stefnda kveðst stefnandi hafa gert félaginu tvo reikninga, útgefna 23. og 31. ágúst 2006, sem stefnda hafi ekki greitt og því hafi stefnanda verið nauðugur einn kostur að höfða mál þetta.

Stefnandi kveður stefnukröfu sína styðjast við almennar reglur kröfuréttarins um að skuldbindingar beri að efna, sbr. og ákvæði laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Stefnda beri að greiða verk þau er stefnandi hafi unnið fyrir félagið í Svínadal. Þá heldur stefnandi því fram að skortur á sönnun í málinu sé á áhættu stefnda þar sem félagið hafi ekki útbúið nein gögn vegna hins umdeilda verks.

Hvað varðar þann hluta kröfu stefnanda sem er vegna tenginga á 180 mm vatnslögninni er af hálfu félagsins sérstaklega tekið fram að eftirlitsmaður Vegagerðarinnar með verkinu hafi viðurkennt fyrir dómi að tengingar á þeirri lögn hafi verið fimm. Stefnda hafi hins vegar einungis greitt stefnanda fyrir fjórar. Segir stefnandi samkomulag stefnda við Vegagerðina þess efnis að ekki yrði greitt fyrir fimmtu tenginguna stefnanda með öllu óviðkomandi.

Til stuðnings dómkröfum sínum vísar stefnandi til þeirrar almennu reglu samninga- og kröfuréttar að gerða samninga beri að halda. Kröfu um dráttarvexti segir stefnandi styðjast við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

III.

Stefnda kveðst reisa kröfu sína um sýknu á því að félagið standi ekki í neinni skuld við stefnanda. Þeir tveir reikningar sem kröfur stefnanda byggi á eigi ekki við nein rök að styðjast.

Hvað varðar reikning stefnanda frá 23. ágúst 2006 segist stefnda ekki kannast við að stefnandi hafi verið í vinnu fyrir stefnda í Surtarbrandshlíð í Svínadal dagana 8., 9. og 11. ágúst 2006, samtals í 21 klst., svo sem félagið haldi fram.

Reikningi frá 31. ágúst 2006 segist stefnda alfarið hafna þar sem hann sé hvorki í samræmi við tilboð stefnanda né úttekt Vegagerðarinnar á verkinu. Stefnandi hafi fengið að fullu greitt fyrir tilboðsverkið, en fullt samræmi sé milli magntalna í þeim þremur reikningum sem stefnda hafi greitt stefnanda og fram komi í endanlegri úttekt starfsmanna Vegagerðarinnar á tilboðsverkinu.

Stefnda nefnir sérstaklega að einn liður reikningsins frá 31. ágúst 2006 sé gröftur á 50 m³ í föstum jarðvegi. Upphaflegt tilboð hafi gert ráð fyrir að grafa þyrfti nefnt magn í föstum jarðvegi. Við endanlega úttekt hafi hins vegar komið í ljós að grafa þurfti 300 m³ og hafi stefnda þegar greitt stefnanda fyrir það magn. Þá sé í reikningnum tilgreindar tvær tengingar á 225 mm lögn og ein tenging á 180 mm lögn. Upphaflegt tilboð hafi gert ráð fyrir því að framkvæma þyrfti tvær tengingar á hvorri lögn. Við framkvæmd verksins hafi hins vegar verið ákveðið að aðeins yrði um eina tengingu að ræða á 225 mm lögninni en í stað hinnar hafi verið settur krani á lögnina. Það verk hafi verið unnið af starfsmönnum stefnda. Endanleg úttekt hafi leitt í ljós að ein tenging hafi verið framkvæmd á 225 mm lögninni en fjórar á 180 mm lögninni og hafi stefnandi fengið greitt í samræmi við þá úttekt.

Í umræddum reikningi segir stefnda einnig tilgreindan 300 m³ umframgröft vegna vatnaveitinga og kostnað við þverun á þjóðvegi. Hvorugur þessara liða hafi verið tilboðsliður í fyrrgreindu verki en hann hins vegar verið innifalinn í öðrum tilboðsliðum verksins. Ídráttarrör sem keypt hafi verið til að setja undir þjóðveginn hafi verið greitt af stefnda. Telji stefnandi að um aukaverk hafi verið að ræða kveðst stefnda hafna slíku alfarið, enda bendi endanleg úttekt ekki til slíks. Þá liggi heldur ekki fyrir samþykki stefnda þess efnis að um aukaverk hafi verið að ræða, en aukaverk þurfi stefnda að samþykkja áður en til slíkra framkvæmda komi, sbr. greinar 16.6 og 16.7 í ÍST 30:1997.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnda til meginreglna samninga- og kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga og um réttar efndir. Vísar stefnda jafnframt til ÍST 30:1997, einkum til 1., 9., 11. og 16. gr. staðalsins.

IV.

Ljóst er skv. 1. gr. laga nr. 40/2000 um þjónustukaup að ákvæði þeirra laga taka ekki til lögskipta málsaðila. Þá er með öllu ósannað að ÍST 30:1997, almennir útboðs- og samningsskilmálar um verkframkvæmdir, hafi verið hluti af verksamningi aðila svo sem stefnda heldur fram í málinu, en staðalsins er í engu getið í hinu skriflega tilboði stefnanda sem stefnda samþykkti.

Svo sem áður er rakið byggja dómkröfur stefnanda á tveimur reikningum. Hinn fyrri gaf stefnandi út 23. ágúst 2006 og var hann að fjárhæð 258.300 krónur. Samkvæmt efni sínu er reikningurinn vegna vinnu í Surtarbrandshlíð í Svínadal, nánar til tekið „Gröfuvinna og fleygur, með manni“ dagana 8., 9. og 11. ágúst 2006. Fyrir dómi bar fyrirsvarsmaður stefnanda, F-kk-nf E-kk-nf S-kk-nf, að G-kk-nf G-kk-nf, verkstjóri hjá stefnda, hefði beðið hann um að vinna umrætt verk. Þetta hefði verið undir lok vinnu stefnda í Svínadal og ekki tengst vatnslögninni á nokkurn hátt. Var á F-kk-þgf skilja að í þessa vinnu hefði verið ráðist að kröfu Vegagerðarinnar.

Til stuðnings umræddum hluta stefnukröfunnar hefur stefnandi vísað til framburða K-kk-ef I-kk-ef A-kk-ef, fyrrverandi sumarstarfsmanns stefnanda, og A-kk-ef O-kk-ef bónda. Sá fyrrnefndi bar fyrir dómi að skömmu eftir að hann lauk störfum hjá stefnanda sumarið 2006 hefði hann séð gröfu stefnanda standa norðan við „Jónssvæðið“. Í fyrstu kvaðst K-kk-nf I-kk-nf hafa séð F-kk-þf E-kk-þf S-kk-þf vera að fleyga rás í kantinum vestan við veginn, en nánar aðspurður sagðist hann hins vegar ekki muna hvort F-kk-nf hefði verið að vinna eða hvort vélin hefði bara staðið á nefndum stað með áföstum fleygnum. A-kk-nf O-kk-nf bar hins vegar að hann hefði séð F-kk-þf vera að fleyga í ágúst 2006 í Svínadal, Gilsfjarðarmegin við Jónsvatn. Taldi A-kk-nf að vél stefnanda hefði staðið á umræddum stað í að minnsta kosti viku.

Aðspurður fyrir dómi neitaði G-kk-nf G-kk-nf, verkstjóri hjá stefnda, því að hafa beðið stefnanda um að inna af hendi þá vinnu sem fram kemur á hinum umdeilda reikningi frá 23. ágúst 2006. Sagðist G-kk-nf jafnframt ekki vita til að starfsmenn stefnanda hefðu yfir höfuð unnið þá vinnu. Þá bar K-kk-nf G-kk-nf K. L-x-x, eftirlitsmaður Vegagerðarinnar með verki stefnda, fyrir dómi að hann kannaðist ekki við atvik þau er reikningurinn frá 23. ágúst 2006 tæki til. Kvaðst hann reyndar nokkuð viss um að hafa verið í fríi á umræddu tímabili og taldi S-kk-þf, eftirlitsmann Vegagerðarinnar frá Sauðárkróki, hafa leyst sig af. Fær vætti K-kk-ef G-kk-ef að þessu leyti stoð í framburði áðurnefnds fyrirsvarsmanns stefnanda en það var hald hans að K-kk-nf G-kk-nf hefði ekki verið á staðnum fyrir hönd Vegagerðarinnar er umrædd atvik gerðust heldur einhver annar starfsmaður hennar. Þrátt fyrir það gerði stefnandi ekki reka að því að fá þann aðila fyrir dóm til skýrslugjafar í málinu.

Að ofangreindu virtu fer því fjarri að stefnanda hafi tekist að sanna að stefnda hafi beðið félagið um að vinna verk það sem reikningur stefnanda frá 23. ágúst 2006 tekur til samkvæmt efni sínu. Þegar af þeirri ástæðu verður stefnda sýknað af þeim hluta stefnukröfunnar sem á reikningnum byggir.

Síðari reikninginn sem málsaðilar deila um gaf stefnandi út 31. ágúst 2006. Hann var að fjárhæð 1.338.000 krónur og sagður vera vegna tilboðsverks; „verkstöðureikningur nr. 4 - verkstaða 30.06.2006 – Lokareikningur 31.08.2006.“ Samkvæmt framburði F-kk-ef E-kk-ef S-kk-ef innihélt sá reikningur þá liði verkstöðureiknings stefnanda frá 1. júlí 2006, að fjárhæð 2.438.700 krónur, sem sættu andmælum af hálfu stefnda.

Fyrir liggur að heildartilboðsfjárhæð stefnanda í „færslu á vatnslögn á Svínadal“ var 6.929.000 krónur, sbr. skriflegt tilboð stefnanda í verkið frá 31. janúar 2006. Þá er upplýst að stefnda hefur greitt stefnanda samtals 7.151.200 krónur vegna tilboðsverksins, þ.e. reikninga frá 17. mars 2006 (3.252.000 krónur), 13. apríl 2006 (3.083.000 krónur) og 1. júlí 2006 (816.200 krónur). Af skriflegum gögnum málsins og framburði K-kk-ef G-kk-ef K. L-x-x fyrir dómi er ljóst að greiðslur stefnda til stefnanda samkvæmt tilvitnuðum þremur reikningum byggðu á einingaverði því sem fram kom í skriflegu tilboði stefnanda til stefnda annars vegar og úttekt Vegagerðarinnar á verkinu hins vegar, en hún byggðist meðal annars á GPS-mælingu sem framkvæmd var af mælingamanni stefnda. Tók K-kk-nf G-kk-nf fram að hann hefði sett GPS-punktana frá mælingamanninum ofan á kort og séð að þeir pössuðu nokkuð vel við það sem gert hafði verið.

Samkvæmt almennum venjuhelguðum reglum um sönnun ber stefnandi sönnunarbyrðina fyrir því að hann eigi að fá frekari greiðslur frá stefnda vegna vinnu við færslu vatnslagnarinnar en fram koma í hinu skriflega tilboði sem stefnandi gerði stefnda og félagið samþykkti, að teknu tilliti til raunverulegra magntalna.

Fyrir liggur að stefnda hefur greitt stefnanda fyrir eina tengingu á 225 mm lögninni. Við mat á fullyrðingum stefnanda þess efnis að stefnda skuldi félaginu enn vegna tveggja tenginga á þeirri lögn verður ekki litið fram hjá vætti K-kk-ef G-kk-ef K. L-x-x þess efnis að í stað annarrar þeirrar tengingar á lögninni, sem upphaflega hefði verið gert ráð fyrir, hefði verið settur krani. Kranann sagðist K-kk-nf G-kk-nf sjálfur hafa sett á lögnina ásamt pípulagningamanni sem hann hefði haft með sér á vettvang. Þá hefði kraninn verið greiddur af Vegagerðinni. Þennan framburð vitnisins hefur stefnanda ekki tekist að hrekja. Að því virtu þykir stefnanda ekki hafa tekist að sanna að félagið eigi rétt á frekari greiðslum vegna tenginga á 225 mm lögninni en það hefur þegar fengið.

Með vætti K-kk-ef G-kk-ef K. L-x-x þykir aftur á móti sannað að stefnandi hafi ekki enn fengið að fullu greitt fyrir tengingar á 180 mm lögninni, en K-kk-nf G-kk-nf bar að tengingar á þeirri lögn hefðu orðið fimm, en Vegagerðin einungis greitt stefnda fyrir fjórar á grundvelli sérstaks samkomulags þar um. Stefnandi var ekki aðili að því samkomulagi og bera honum því 200.000 krónur vegna þeirrar tengingar sem stefnda hefur enn ekki greitt félaginu fyrir, auk dráttarvaxta af þeirri fjárhæð svo sem nánar greinir í dómsorði. Að öðru leyti liggur ekki annað fyrir en greiðslur stefnda til stefnanda hafi verið í samræmi við umsamið einingaverð og raunverulegar magntölur, en þær hefur stefnda lagt til grundvallar við uppgjör sitt við stefnanda. Stefnda verður því sýknað af öllum öðrum liðum umrædds hluta stefnukröfunnar.

Með vísan til úrslita málsins og hins ófullkomna málatilbúnaðar stefnanda, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þykir rétt að málskostnaður falli niður.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Gætt var ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 áður en dómur var kveðinn upp.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, KNH ehf., greiði stefnanda, Skriðufelli ehf., 200.000 krónur, ásamt dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. september 2006 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

K-kk-nf H-kk-nf