S-693/2006

Málið er höfðað á hendur ákærða X, kt. 000000-0000, X, með ákæru útgefinni 22. maí 2006.

I.

Í ákæru, sem gefin er út af ríkissaksóknara, er höfðað mál á hendur ákærða „fyrir brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa á árinu 2002 sýnt frænku sinni, X, kennitala 000000-0000, ruddalegt og ósiðlegt athæfi og sært hana, með því að taka fjórar myndir af stúlkunni sofandi þar sem hún klæddist eingöngu nærbuxum og bol. Telst þetta varða við 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.” Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Af hálfu X er krafist miskabóta að fjárhæð kr. 200.000,- auk vaxta samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 28. júlí 2000 til greiðsludags.

Ákærði neitar sök. Skipaður verjandi ákærða, J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómslögmaður, krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds. Þá krefst hann sýknu af bótakröfum. Til vara er þess krafist að ákærða verði einungis gerð vægasta refsing sem lög frekast leyfi og að hún verði skilorðsbundin. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna.

II.

Mál þetta hófst er Barnaverndarnefnd Árborgar barst tilkynning þann 28. október 2005 vegna gruns um kynferðislega misnotkun gagnvart X, kt. 000000-0000. Ákveðið var að hefja könnun máls samkvæmt 22. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 og fór stúlkan í könnunarviðtal í Barnahúsi þann 11. nóvember 2005. Í því viðtali lýsti stúlkan því að hún hefði fundið mynd af sér inni í skáp hjá ákærða þar sem hún lá í nærbuxum einum fata uppi í rúmi sofandi ásamt tveggja ára dreng sem er barnabarn ákærða. X kvaðst ekki muna eftir því þegar myndin var tekin og að henni hafi þótt einkennilegt að sjá sig bara á nærbuxum. Í viðtalinu hafi komið fram að X hafi verið hrædd við ákærða og að hún þyrði ekki að vera heima hjá sér vegna hræðslu um að hann myndi allt í einu birtast. Ákærði er ömmubróðir X.

Í skýrslu sem tekin var í Barnahúsi fyrir dómi þann 21. desember 2005 af X segir hún að hún hafi fundið myndir af sér uppi í skáp á heimili ákærða ásamt klámmyndum. Aðspurð kvaðst hún ekki muna hvernig klámmyndum, einungis að það hafi verið klámmyndir utan á hulstrum spólanna. Kvaðst hún halda að ljósmyndirnar af henni hafi verið nokkrar, kannski 3 eða 4. Lýsti hún myndunum þannig að lítið hafi verið af umhverfi á myndunum, aðallega hafi rassinn á henni sést. Aðspurð kvaðst hún ekki muna hvernig hún hafi legið á myndunum eða hvort andlit hennar sæist en hún kvaðst hafa verið í nærfötum.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu þann 6. desember 2005 skýrir ákærði svo frá að það sem sé rétt í þessu máli sé að hann sé skyldmenni og sé kallaður X frændi. Kveður hann að X hafi fengið að gista á heimili hans eftir að hafa ávallt óskað eftir því sjálf og sem frændi hennar hafi hann ekki neitað því þegar þannig hafi staðið á. Ákærða var síðan kynnt að í kæru kæmi fram að hann hafi tekið myndir af X þar sem hún hafi legið sofandi á nærbuxum einum fata. Í framhaldi af þessu var ákærði spurður hvort hann heimilaði lögreglu húsleit á heimili hans að umræddum ljósmyndum og fleira því tengdu. Kvaðst ákærði ekkert hafa að fela og heimilaði hann lögreglu að framkvæma leit í húsnæði sínu að X.

Þann 6. desember 2005 var framkvæmd húsleit að gögnum sem gætu stutt rannsókn málsins. Á heimili ákærða var lagt hald á tölvu að gerðinni Acer. Einnig var lagt hald á níu öskjur sem í voru nokkrar myndir og filmur. Fjórar af þeim ljósmyndum sem lögregla lét framkalla og voru af filmum þeim sem fundust á heimili ákærða eru þær myndir sem ákært er fyrir í máli þessu. Samkvæmt dagsetningu á myndunum voru þær teknar á árinu 2002. Filmurnar höfðu einnig að geyma margar myndir af X þar sem hún var vakandi og í fötum, t.d. í leikfimibol. Tölva ákærða hafði jafnframt að geyma nokkrar myndir sem komu úr seríu þekktra barnaklámsmynda.

III.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu þann 12. janúar 2006 bar ákærði að hann hefði ekki tölu á því hversu oft X hafi gist hjá honum en hann sagði að það hafi átt sér stað eingöngu um helgar og yfir vetrarmánuðina. Kvað ákærði að X hafi þá sofið í herbergi hans og í hans rúmi sem sé ein og hálf breidd. Hann hafi þá sjálfur sofið í öðru herbergi þar sem tölvan sé staðsett og hann kalli tölvuherbergi. Ákærða var þá kynnt að í framburði X hafi komið fram að hann hafi tekið ljósmyndir af henni þar sem hún hafi verið sofandi og hafi myndefni sýnt aðallega rass hennar þar sem hún hafi eingöngu verið í nærbuxum. Í framhaldinu var ákærði spurður að því hvort hann hafi tekið slíkar myndir af henni eins og X hafi greint frá að hafa fundið á heimili ákærða. Kvaðst ákærði hafa tekið margar myndir þar sem hann hafi verið með ljósmyndadellu. Kvað hann það ekki rétt hjá X að hann hafi aðeins tekið myndir af nærbuxum hennar þegar hún hafi verið klædd þeim einum fata. Ákærða voru þá sýndar umræddar myndir er framkallaðar höfðu verið eftir húsleit er fram fór á heimili ákærða og virtust vera líkar því sem X hafði greint frá. Í framhaldinu hafi ákærði verið spurður að því hvort hann hafi tekið umræddar myndir og var hann einnig beðinn um að skýra frá tilgangi og ástæðu þeirra. Kvaðst ákærði hafa tekið ótal myndir en einungis verið að reyna að taka bestu myndina af henni og þá fyrir hana. Kvað hann að tilgangur myndanna væri eingöngu fyrir X. Aðspurður kvað hann myndirnar ekki hafa verið teknar í kynferðislegum tilgangi. Ákærði var þá spurður að því hvort hann hafi tekið fleiri myndir líkar umræddum myndum. Kvaðst hann hafa tekið umræddar myndir og hafi þær verið einu myndirnar með myndefni líku því sem ákært sé fyrir. Kvaðst hann aðeins hafa tekið myndir í góðum tilgangi en ekki slæmum. Við skýrslutökuna vildi ákærði koma því á framfæri að það væri ekki rétt hjá X að hún hafi verið á nærbuxunum einum fata, enda sýni myndirnar að hún hafi einnig verið klædd í bol.

Fyrir dómi játaði ákærði að hafa tekið þær myndir sem ákært er fyrir. Kvað hann myndatökuna hafa verið í X þágu. Hún hafi verið að stilla sér upp og hafi beðið hann að taka myndir af sér. Ákærði kvaðst vera viss um að hún hafi ekki verið sofandi á umræddum myndum, heldur hafi hún verið að leika sér þegar hann hafi tekið myndirnar. Myndirnar hafi allar verið teknar á sama stað, þ.e. í rúmi ákærða. Kvað hann hana alltaf hafa sofið í hans rúmi en að hann hafi sofið í öðru herbergi. Kvaðst hann hafa hent myndunum að hennar ósk og kvaðst ekki vita hvers vegna hún hafi vilja það. Hann hafi sent foreldrum hennar mynd af henni í tölvupósti en þó ekki þær myndir sem ákært hafi verið fyrir. Ákærði kvað foreldra X vera fátæka og að hann hafi einungis verið að hjálpa til með því að gefa henni gjafir og hafa hana hjá sér um helgar. Hún hafi oft verið hjá honum og alltaf hafi hún beðið um að fá að koma til hans, hann hafi aldrei beðið um að fá að hafa hana. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa tekið myndirnar í kynferðislegum tilgangi. Eftir að þetta mál hafi komið upp hafi samband hans við X og fjölskyldu hennar slitnað. Fyrir dómi var ákærði spurður að því hvort honum þætti þær myndir sem hann hefði tekið af X svipa til mynda sem fundust í tölvu hans og komu úr þekktum barnaklámseríum. Kvaðst ákærði á engan hátt hafa tekið myndir af X í kynferðislegum tilgangi.

Vitnið X, móðir X, bar fyrir dómi að X hafi þótt óeðlilegt að ákærði hafi verið að taka myndir af henni sofandi. Upphaflega hafi málið opnast með því að ákærði hafi sent X tölvupóst með mynd sem hafi sært blygðunarkennd hennar og út frá því hafi hún tjáð móður sinni ýmislegt sem henni hafi þótt óþægilegt í samskiptum hennar við ákærða. Vitnið kvað X hafi verið mikið með ákærða þar sem hún hafi verið í miklu uppáhaldi hjá honum. Kvaðst vitnið ekki hafa orðið vör við að X hafi ekki viljað fara til hans en þó hafi hún ekki viljað að systir hennar færi til hans. Hún hafi þó enga ástæðu gefið fyrir því hvers vegna henni hafi verið illa við það. Kveður vitnið X hafa átt mjög erfitt. Hún hafi verið inni á geðdeild í 10 vikur og hafi verið greind með langvarandi þunglyndi og kvíðaröskun. Hún sé í skóla og fái meðferð hjá geðlækni ásamt því að vera á lyfjum. Aðspurð kvað vitnið að vanlíðan X hafi byrjað veturinn 2005 en þá hafi hún margítrekað reynt að svipta sig lífi. Að sögn lækna hafi þessi vanlíðan eingöngu verið rakin til samskipta hennar við ákærða. Aðspurð kvaðst vitnið hafa fengið sendar myndir frá ákærða af X sem ákærði hafi tekið og þær myndir ekki verið óeðlilegar. Þó hafi ein mynd sem ákærði hafði tekið og gefið þeim verið í ramma og verið höfð uppi við í stofunni heima hjá X. Myndin hafi alltaf farið í taugarnar á X og myndin á endanum verið tekin niður. Telur vitnið að ástæða þess að X hafi verið illa við myndina hafi eingöngu verið vegna þess að ákærði hafi tekið myndina. Aðspurð kvaðst hún ekki hafa orðið vör við að X hafi kvartað undan myndatöku ákærða áður.

Tekin var símaskýrsla af vitninu X og bar hún fyrir dómi að X hafi sagt sér frá því að ákærði hafi tekið af henni myndir sem hún vildi ekki að hann hefði undir höndum. Aðspurð kvaðst hún halda að X hafi tjáð sér þetta haustið 2004 frekar en 2003. Hún kvaðst ekkert hafa gert í málinu þar sem X hafi sagt sér að móðir hennar hafi vitað af myndunum. Kvað hún að X hafi verið mjög illa við að ákærði hefði þessar myndir. Kvað hún tengsl sín við X vera tilkomin vegna þess að dóttir hennar og X hafi verið góðar vinkonur.

IV.

Ákærði hefur játað, í lögregluskýrslu, við þingfestingu málsins þann 16. júní 2006 og fyrir dómi þann 11. október s.l., að hafa tekið þær myndir sem honum er gefið að sök í ákæru. Hann kannast hins vegar ekki við að hafa sýnt ruddalegt og ósiðlegt athæfi gagnvart stúlkunni X eða að hafa sært hana. Kveðst hann hafa tekið myndirnar eingöngu fyrir hana og ekki í kynferðislegum tilgangi. Kveðst hann viss um að X hafi verið vakandi á umræddum myndum og því vitað af myndatökunni. Hann hafi tekið mikið af myndum af henni og að hún hafi borið sig eftir því að hann tæki af henni myndir.

Við húsleit þá er framkvæmd var á heimili ákærða þann 6. desember 2005 fundust filmur þær er höfðu að geyma það myndefni sem ákært er fyrir. Kveðst ákærði hafa hent myndum af X að hennar ósk, enda hafi þær ekki fundist við húsleit, einungis hafi fundist filmur.

Eins og ákærði hefur borið hefur hann tekið mikið af myndum af X. Aðrar myndir en þær sem ákært eru ekki til umfjöllunar í málinu. Hins vegar fellst dómurinn ekki á það með ákærða að stúlkan hafi verið vakandi þegar þær myndir sem ákært er fyrir voru teknar. Gengur enginn þess dulinn sem sér umræddar myndir að hún hljóti að hafa verið sofandi þegar myndirnar voru teknar, enda fær það stuðning í framburði X hvað þetta varðar. Verður því talið að X hafi ekki samþykkt töku umræddra mynda. Ákærði naut trausts, virðingar og vináttu X og fjölskyldu hennar sem hann brást gróflega með athæfi sínu.

Ekkert hefur komið fram í málinu er dregur úr trúverðugleika framburðar X. Er hún samkvæm sjálfri sér í frásögn, bæði í könnunarviðtali í barnahúsi og við skýrslutöku í barnahúsi fyrir dómi. Þá bera viðtalsmeðferðir glöggt vitni um að stúlkan hafi orðið fyrir óþægilegri lífsreynslu sem eigi upptök sín í samskiptum við ákærða. Móðir stúlkunnar hefur borið fyrir dómi að stúlkan hafi átt erfitt uppdráttar og þjáist af alvarlegu þunglyndi og kvíðaröskun. Bar vitnið fyrir dómi að læknar sem annast hafa dóttur hennar reki vanlíðan hennar til samskipta hennar við ákærða.

Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið og í ljósi þess að ákærði játar að hafa tekið umræddar myndir þykir með vísan til trúverðugs framburðar X vera fram komin lögfull sönnun fyrir því að ákærði hafi gerst sekur um að hafa á árinu 2002 sýnt frænku sinni X, ruddalegt og ósiðlegt athæfi og sært hana, með því að taka fjórar myndir af stúlkunni sofandi þar sem hún klæddist eingöngu nærbuxum og bol. Verður að telja brot ákærða sérlega ósiðlegt þar sem stúlkan var sofandi er myndirnar voru teknar og því ekki í ástandi til að veita samþykki sitt fyrir myndatökunni. Refsing ákærða sem ekki hefur áður sætt refsingum þykir hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 200.000 krónur.

Réttargæslumaður brotaþola, Þ-kvk-nf B-kvk-nf, héraðsdómslögmaður hefur krafist miskabóta fyrir hönd X, að fjárhæð 200.000 krónur auk vaxta skv. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. júlí 2000 til greiðsludags. Um rökstuðning fyrir þessari kröfu er vísað til þess m.a. að atvik þau sem um er dæmt hafi fengið mjög á X. Ákærði sé skyldur henni og hún átt að geta treyst honum. Brot ákærða hafi verið alvarlegt og hann brugðist trausti stúlkunnar gróflega. Hafi hún orðið fyrir miska sem ákærði beri skaðabótaábyrgð á samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Rétt þykir að fallast á bótakröfuna eins og hún er fram sett þó þannig að hún skuli bera vexti frá 3. júlí 2002 sem er sá dagur sem síðasta mynd sem ákært er fyrir var tekin.

Með vísan til 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991, um meðferð opinberra mála, verður ákærði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað að fjárhæð 336.750 krónur eins og nánar greinir í dómsorði.

S-kk-nf S-kk-nf kveður upp dóm þennan.

Dráttur á dómsuppsögu hefur orðið vegna mikilla anna dómarans.

DÓMSORÐ

Ákærði X, greiði 200.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, en sæti ella fangelsi í 14 daga.

Ákærði greiði X miskabætur að fjárhæð kr. 200.000, ásamt dráttarvöxtum skv. III. kafla laga nr. 38/2001 frá 3. júlí 2002 til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef H-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 186.750 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, og þóknun til réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef B-kvk-ef, héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

S-kk-nf S-kk-nf