E-4867/2011

Mál þetta, sem var dómtekið 4. september sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Þ-kk-þgf J-kk-þgf, Gunnlaugsgötu, Borgarnesi, á hendur íslenska ríkinu, með stefnu birtri 14. desember 2012.

Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði með dómi skylda stefnda til greiðslu dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 1. mgr. 5. gr., laga nr. 38/2001 af vangoldnum launum til stefnanda sem greidd voru hinn 30. desember 2010 og 1. júní 2011, frá hverjum launagjalddaga til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar að mati réttarins. Til vara er þess krafist, verði fallist á kröfur stefnanda, að upphafstími dæmdra vaxta miðist við síðara tímamark að mati réttarins og að málskostnaður verði felldur niður.

Málavextir

Stefnandi er lögreglumaður hjá embætti Sýslumannsins í Borgarnesi. Hann útskrifaðist úr Lögregluskóla ríkisins á haustönn 2001 en áður en hann hóf nám í skólanum hafi hann unnið talsvert lengi hjá lögreglu.

Upphaf þessa máls má rekja til þess að ágreiningur reis með lögreglumönnum og fjármálaráðherra f.h. íslenska ríkisins um túlkun á bókun 1 í stofnanasamningi milli Landssambands lögreglumanna annars vegar og ríkislögreglustjóra, Lögregluskóla ríkisins, lögreglustjórans í Reykjavík og allra sýslumanna hins vegar, sem undirritaður var 21. nóvember 2001, en gilti frá 1. september s.á., um það hvernig ætti að meta starfsaldur við röðun í launaflokka. Um ágreining þennan má lesa í dómum Hæstaréttar Íslands í málum nr. 349/2003, 350/2003, 351/2003, 352/2003 og 353/2003 frá 18. mars 2004.

Í framhaldi ofangreindra dóma fór einn lögreglumaður, sem var ekki einn málsaðila í dómsmálunum, fram á það að laun hans yrðu leiðrétt í samræmi við dómana. Var það gert en hann fékk ekki greidda dráttarvexti vegna vangoldinna launa líkt og hann hafði ítrekað gert kröfu um. Höfðaði hann mál á hendur stefnda. Í dómi Hæstaréttar Íslands frá 14. júní 2007, í máli nr. 5/2007, var fallist á kröfu lögreglumannsins um greiðslu dráttarvaxta á vangoldin laun á grundvelli 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, en hluti þeirra var þó talinn fyrndur samkvæmt 2. tölul. 3. gr. laga nr. 14/1905.

Þá kom upp ágreiningur milli stefnda og lögreglumanna um það hvernig færi með þá lögreglumenn sem höfðu útskrifast í lok haustannar 2001 og hvort um starfsaldurshækkanir þeirra færi eftir eldri kjarasamningi á grundvelli bókunar 1 í stofnanasamningnum frá 2001. Í upphafi hafnaði stefndi því að svo væri en í kjölfar málshöfðunar tveggja lögreglumanna samdi stefndi um uppgjör á réttindum þeirra og voru mál þeirra felld niður.

Með bréfi til fjármálaráðuneytisins, dags. 9. sept. 2010, var þess krafist fyrir hönd tuttugu og eins lögreglumanns, m.a. stefnanda, að þeim yrði raðað í launaflokk miðað við áunninn starfsaldur samkvæmt eldri kjarasamningi og bókun 1 í stofnanasamningnum frá 2001. Þá var þess farið á leit við stefnda að staðfest yrði að fyrning yrði ekki borin fyrir sig í málum lögreglumannanna á meðan aflað yrði gagna og unnið úr þeim. Í ljósi aðstæðna féllst stefndi á að bera ekki fyrir sig fyrningu vegna krafnanna frá 1. desember 2006 til greiðsludags.

Í byrjun desembermánaðar 2010 óskaði stefnandi eftir starfsvottorði hjá Fjársýslu ríkisins. Kom þá í ljós að stefnandi var ekki í réttum launaflokki miðað við gildandi kjarasamning og stofnanasamning. Var þetta leiðrétt hinn 30. desember 2010. Síðar kom í ljós að við leiðréttinguna varð innsláttarvilla og 15 ára starfsaldurslaunahækkun stefnanda sett inn ári of seint. Því var gerð viðbótarleiðrétting og vangreidd laun greidd út við útborgun launa 1. júní 2011.

Ágreiningur málsins lýtur að kröfu stefnanda til greiðslu dráttarvaxta af þessum leiðréttingum.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að óumdeilt sé í málinu að honum hafi verið raðað í rangan launaflokk eftir að hann hafi útskrifast úr Lögregluskóla ríkisins í lok árs 2001. Röðun hans hafi ekki farið eftir gildandi stofnanasamningi frá 2001 og bókun 1. Þá liggi fyrir að stefndi hafi leiðrétt röðun hans í launaflokka afturvirkt, annars vegar hinn 30. desember 2010 og hins vegar 1. júní 2010. Enn fremur liggi fyrir að kröfum stefnanda um leiðréttingu á röðun hafi verið svarað fyrir hönd stefnda þar sem fallist hafi verið á skyldu til að greiða vangoldin laun auk dráttarvaxta. Hafi stefndi þar með viðurkennt að hafa ekki greitt stefnanda rétt laun á umsömdum gjalddögum samkvæmt kjara- og ráðningarsamningi stefnanda.

Stefnandi telur skýrt að hann eigi réttmæta kröfu á hendur stefnda um greiðslu dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001. Í því sambandi bendir hann í fyrsta lagi á að samkvæmt 10. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins sé gjalddagi launagreiðslna ríkisstarfsmanna ákveðinn fyrsti virki dagur hvers mánaðar. Óumdeilt sé að stefnandi telst ríkisstarfsmaður í skilningi laganna. Í öðru lagi bendir hann á að samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sé kröfuhafa heimilt, ef gjalddagi hafi verið fyrir fram ákveðinn, að krefja skuldara um dráttarvexti af ógreiddri peningakröfu frá og með gjalddaga fram að greiðsludegi. Af hálfu stefnanda sé á því byggt að launakröfur teljist í þessu sambandi peningakröfur og reglur vaxtalaga gildi því um þær líkt og aðrar fjárkröfur. Í ljósi þess að gjalddagi launa hans sé fyrir fram ákveðinn samkvæmt lögum, líkt og áskilið sé í 1. mgr. 5. gr. vaxtalaga, beri stefnda að greiða honum dráttarvexti af vangoldnum launum frá hverjum launagjalddaga til greiðsludags á grundvelli ákvæðisins.

Stefnandi hafnar málatilbúnaði stefnda sem settur hafi verið fram í bréfi fjármálaráðuneytisins dags. 16. ágúst 2011. Því sé t.d. haldið fram af hálfu stefnda að um sé að ræða „hefðbundna leiðréttingu á starfsaldri“ sem sé óháð þeim kröfum sem hafi verið gerðar vegna kröfubréfs frá 9. desember 2010 og að hún sé ekki gerð með vísan til þágildandi kjarasamnings, stofnanasamnings, dóma Hæstaréttar í málum nr. 349-353/2003 og sambærilegum úrlausnum mála sem komið hafi upp síðar.

Af hálfu stefnanda sé byggt á því að þessi málatilbúnaður stefnda sé alrangur. Í fyrsta lagi sé skýrt að röng röðun stefnanda í launaflokk nái langt aftur í tímann og byggist á grundvallarmisskilningi um starfsaldur stefnanda. Því sé ljóst að við röðun hans í launaflokka hafi ekki verið farið eftir þágildandi kjarasamningi og stofnanasamningnum frá 2001 og að það hafi verið leiðrétt með greiðslunum í desember 2010 og júní 2011. Í öðru lagi hafi leiðréttingar á honum verið gerðar eftir að kröfubréfið frá 9. desember 2010 hafi verið sent fyrir hans hönd og ráðuneytið hafi fallist á að bera ekki fyrir sig fyrningu vegna málanna. Röng röðun stefnanda í launaflokk hafi, samkvæmt upplýsingum frá Fjársýslu ríkisins, einmitt komið í ljós við gagnaöflun vegna þessa máls. Leiðréttingarnar séu því augljóslega tengdar kröfubréfinu frá 9. desember 2010. Í þriðja lagi sé sérstaklega bent á að leiðrétting sú sem gerð hafi verið 30. desember 2006 hafi verið röng og ekki verið leiðrétt fyrr en eftir að kröfubréf stefnanda, dags. 12. apríl 2011, hafi verið sent ráðuneytinu. Stefnandi telur því fullljóst að leiðréttingar til hans séu ekki óháðar þeim kröfum sem gerðar hafi verið fyrir hans hönd með vísan til ákvæða kjarasamninga og stofnanasamninga. Þau fordæmi sem liggi fyrir og ráðuneytið vísi til í bréfi sínu eigi því jafn vel við í máli hans og annarra lögreglumanna, þ.e. dóma Hæstaréttar í málum nr. 349-353/2003 frá 18. mars 2004 og í máli nr. 5/2007 frá 14. júní 2007.

Stefnandi telur enn fremur að það breyti engu varðandi skyldu til greiðslu dráttarvaxta á hvaða forsendum leiðréttingar hans á röðun í launaflokka hafi verið gerðar. Réttur hans þar að lútandi sé skýr, samanber fyrri umfjöllun um 1. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001.

Stefnandi mótmælir einnig fyrirliggjandi fullyrðingum stefnda um að báðir aðilar, viðkomandi ríkisstofnun og hann sem starfsmaður, séu jafnábyrgir fyrir því að starfsaldur sé réttur. Þó að ýmsar skekkjur geti verið á starfsaldri og starfsmaður sé ekki hækkaður á réttum tíma, líkt og ráðuneytið haldi fram fyrir hönd stefnda, sé ekki um slíkt að ræða í tilviki stefnanda. Röng röðun hans í launaflokka nái langt aftur í tímann og byggist á röngum skilningi á þágildandi kjarasamningi. Þá hafi heldur ekki verið um það að ræða í hans tilviki að engin eða ófullnægjandi gögn lægju fyrir um fyrri störf hans. Allur hans starfsaldur, sem metinn er, sé hjá lögregluembættum stefnda. Það sé því vegna tregðu stefnda til að viðurkenna skyldur sínar sem stefnanda hafi ekki verið raðað í réttan launaflokk eftir útskrift úr Lögregluskólanum 2001. Stefnandi telur því að hann hafi ekki sýnt af sér tómlæti vegna þessa og þar með hafi hann ekki glatað rétti til dráttarvaxta. Hann hafi krafist þeirra um leið og niðurstaða hafi legið fyrir um mögulegan rétt hans. Stefnandi vísar einnig til þess að samkvæmt meginreglum vinnuréttar hvíli engin kvöð á launamanni að setja fram sérstaka launakröfu í hverjum mánuði eða krefja vinnuveitanda sérstaklega um greiðslu launa í samræmi við kjarasamning.

Stefnandi byggir einnig á því að með bréfi sínu fyrir hönd stefnda, dags. 5. maí 2011, hafi fjármálaráðuneytið tekið stjórnvaldsákvörðun með þeim réttaráhrifum sem því fylgi samkvæmt stjórnsýslulögum nr. 37/1993 og meginreglum stjórnsýsluréttar. Í bréfinu segi orðrétt: „Með bréfi ráðuneytisins, dags. 21. desember 2010, féllst ráðuneytið á að bera ekki fyrir sig fyrningu í launaflokksmálum 22 lögreglumanna sem útskrifuðust úr lögregluskóla ríkisins árið 2011 vegna krafna frá 1. desember 2006 til greiðsludags. Er því fallist á skyldu til greiðslu á vangoldnum launum frá 1. desember 2006 til greiðsludags auk dráttarvaxta.“ Stefnandi telur að með bréfinu hafi ráðuneytið tekið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. laga nr. 37/1993 sem sé bindandi gagnvart stefnanda samkvæmt 20. gr. sömu laga. Óumdeilanlega sé um að ræða ákvörðun um réttindi stefnanda sem ráðuneytið taki í skjóli stjórnsýsluvalds. Ráðuneytinu sé því óheimilt að draga ákvörðun sína um skyldu til greiðslu dráttarvaxta til baka með þeim hætti sem það hafi gert enda séu ekki neinar forsendur fyrir afturköllun eða breytingu ákvörðunarinnar.

Þá byggir stefnandi á því að með því að hafna greiðslu dráttarvaxta í máli hans hafi ráðuneytið fyrir hönd stefnda brotið gegn jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Aðrir lögreglumenn í sambærilegri stöðu hafi fengið greidda dráttarvexti af vangoldnum launum.

Stefnandi bendir einnig á að fjármálaráðuneytið hafi fyrir hönd stefnda staðfest að stefndi muni ekki bera fyrir sig fyrningu vegna krafna sem hafi orðið til eftir 1. desember 2006. Stefnandi gerir eingöngu kröfu um viðurkenningu á skyldu til greiðslu dráttarvaxta á vangoldin laun sem hafi fallið til eftir þann tíma. Greiðslurnar séu nánar sundurliðaðar í fyrirliggjandi launaseðlum stefnanda.

Dómakrafa stefnanda sé sett fram sem viðurkenningarkrafa um skyldu stefnda til greiðslu dráttarvaxta af vangoldnum launum, en stefnandi hefur, með vísan til ofangreinds, lögvarða hagsmuni af því að fá þá skyldu viðurkennda með dómi.

Málsástæður og lagarök stefnda

Í upphafi tekur stefndi fram að launaleiðrétting stefnanda 30. desember 2010 og 1. júní 2011 hafi verið óháð þeim leiðréttingum sem gerðar hafi verið vegna bréfs lögmanns stefnanda frá 9. desember 2010 og sé öðru mótmælt sem röngu. Þær leiðréttingar hafi verið gerðar með vísan til þágildandi kjarasamnings, stofnanasamnings, dóma Hæstaréttar í málum nr. 349 til 352/2003, uppkveðnum 18. mars 2004, og sambærilegum úrlausnum mála sem komið hafi upp eftir dóma Hæstaréttar 18. mars 2004. Í þeim málum hafi ágreiningur risið um túlkun ákvæða þágildandi samninga sem sneru að því að hvaða leyti starfsaldur hefði áhrif á röðun í launaflokka við vörpun yfir í nýtt launakerfi.

Stefndi byggir á því að þegar um sé að ræða hefðbundna leiðréttingu á röngum starfsaldri starfsmanns, sem ekki hafi verið hægt að rekja til augljósra mistaka vinnuveitanda, hafi stefndi ekki fallist á að greiða jafnframt vexti eða dráttarvexti af leiðréttingu. Komi í ljós að ekki hafi verið greidd rétt laun þá séu þau leiðrétt fjögur ár aftur í tímann, miðað við gildandi kjara- og stofnanasamning, án dráttarvaxta. Byggist þessi túlkun á því að báðum aðilum, þ.e. viðkomandi stofnun og starfsmanni, eigi að vera ljóst eftir hvaða reglum sé farið þegar launaflokka- og þreparöðun fari fram samkvæmt starfsaldri. Meti stefndi það svo að báðir aðilar séu jafnábyrgir fyrir því að starfsaldur sé réttur í launakerfinu. Ýmsar skekkjur geti þó verið í starfsaldri og starfsmaður því ekki hækkaður á réttum tíma. Eigi þetta einkum við þegar ófullnægjandi/engin gögn liggi fyrir um fyrri störf starfsmanns. Starfsmanni beri einnig að hafa frumkvæði að því að framvísa, við ráðningu eða á starfstíma, gögnum er geti haft áhrif á röðun hans í launaflokk og launaþrep vegna starfsaldurs.

Þá komi fram í stefnu að stefnandi hafi ekki fengið greidda dráttarvexti af hinum vangoldnu launum þrátt fyrir kröfu þar um og jákvætt svar ráðuneytisins þar að lútandi. Af þessu tilefni vill stefndi taka fram að í bréfum ráðuneytisins, vegna leiðréttingar á starfsaldri þeirra lögreglumanna sem útskrifuðust úr Lögregluskólanum árið 2001, hafi verið fallist á greiðslu dráttarvaxta með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 5/2007. Ráðuneytið hafi hins vegar í bréfum til lögmanns stefnanda ekki viðurkennt skyldu til að greiða dráttarvexti þegar leiðrétting á starfsaldri eigi sér stað, eins og í tilviki stefnanda. Gera verði skýran greinarmun á því hvort verið sé að leiðrétta starfsaldur lögreglumanns vegna bókunar 1 eða hvort um er að ræða hefðbundna leiðréttingu á röngum starfsaldri hans vegna annarra atvika, samanber bréf ráðuneytisins dags. 16. ágúst 2011.

Stefnandi byggi kröfu um dráttarvexti á 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og að launakröfur teljist í þessu sambandi peningakröfur og reglur vaxtalaga gildi um þær líkt og aðrar fjárkröfur. Stefndi mótmælir því að 1. mgr. 5. gr. laga og 1. mgr. 6. gr. nr. 38/2001 eigi við eins og málavextir eru í þessu máli. Þá sé mótmælt tilvísun til 10. gr. laga nr. 70/1996 í þessu sambandi. Í þessu máli sé enginn ágreiningur um túlkun á starfsaldri í þágildandi kjarasamningi fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og Landssambands lögreglumanna, með gildistíma 1. ágúst 1997 til 31. október 2000, undirritaður 30. ágúst 1997, vegna túlkunar á greinum 1.2.2 og 1.2.3. Ástæða þess að stefnandi hafi fengið leiðréttingu á launum hafi verið sú að í ljós hafi komið villa í útreikningi á starfsaldri stefnanda sem hafi verið þess valdandi að starfsaldur stefnanda hafi verið rangt reiknaður. Greiðsluskylda stefnda hafi verið skýr er villan hafi komið í ljós en hvorugum aðila verði kennt um þá villu sem þarna hafi skapast. Því hafi verið lögmætar ástæður fyrir því að stefndi hafi ekki greitt stefnanda laun samkvæmt réttum starfsaldri fyrr en við leiðréttingu launa 30. desember 2010 og 1. júní 2011. Dráttarvextir séu samkvæmt vaxtalögum þeir vextir sem falli á kröfur eftir gjalddaga. Litið sé á dráttarvexti sem skaðabætur eða ígildi þeirra sem skuldara beri að greiða eftir að vanefndir hafi orðið af hans hálfu. Það sé talið vera hlutverk dráttarvaxta að hvetja til lögmætra efnda á fjárkröfu og að bæta kröfuhafa tjón sem almennt megi ætla að greiðsludráttur baki honum án þess að hann þurfi að sanna raunverulegt tjón. Með vísan til ofangreinds væri það andstætt tilgangi og hlutverki dráttarvaxta ef stefnandi ætti rétt á greiðslu dráttarvaxta í máli þessu. Engri vanefnd hafi verið fyrir að fara af hálfu stefnda.

Geri starfsmaður ekki athugasemdir tímalega við starfsaldur sinn líti stefndi svo á að hann hafi með tómlæti sínu glatað rétti til dráttarvaxta og hafni greiðslu á dráttarvöxtum við leiðréttingu launa vegna rangs starfsaldurs starfsmanns. Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að skilyrði séu til að dæma dráttarvexti í málinu þá sé á því byggt að stefnandi hafi sýnt af sér tómlæti sem leiða eigi til þess að hann eigi ekki rétt til dráttarvaxta.

Stefnandi byggi einnig á því að með bréfi ráðuneytisins frá 5. maí 2011 hafi ráðuneytið tekið stjórnvaldsákvörðun með þeim réttaráhrifum sem því fylgi samkvæmt stjórnsýslulögum nr. 37/1993 og meginreglum stjórnsýsluréttar. Telji stefnandi að með bréfinu hafi ráðuneytið tekið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. laga nr. 37/1993 sem sé bindandi gagnvart stefnanda samkvæmt 20. gr. sömu laga. Stefndi mótmælir því ekki að sú ákvörðun sem tekin hafi verið með bréfi ráðuneytisins 5. maí 2011 sé bindandi vegna dráttarvaxta á þær launakröfur sem þar komi fram. Hins vegar mótmælir stefndi því að sú ákvörðun sem tekin hafi verið með bréfi ráðuneytisins eigi einnig við í tilviki stefnanda þar sem hér hafi verið um hefðbundna leiðréttingu á starfsaldri stefnanda að ræða sem hafi verið óháð þeim kröfum sem gerðar hafi verið vegna kröfubréfs frá 9. desember 2010. Leiðréttingin hafi ekki verið gerð með vísan til þágildandi kjarasamnings, stofnanasamnings, dóma Hæstaréttar í málum nr. 349 til 353/2003 og sambærilegum úrlausnum mála sem komið hafa upp síðar.

Stefnandi byggi einnig á því að synjun stefnda við að greiða stefnanda dráttarvexti feli í sér brot á jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, þar sem aðrir lögreglumenn í sambærilegri stöðu hafi fengið greidda dráttarvexti af vangoldnum launum. Stefndi mótmælir því að hafa brotið jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga gagnvart stefnanda. Þvert á móti hafi leiðrétting á launum stefnanda verið í samræmi við áralanga framkvæmd við leiðréttingu launa þegar í ljós hafi komið villa í útreikningi á starfsaldri. Leiðréttingar vegna annarra lögreglumanna hafi verið gerðar á grundvelli túlkunar á stofnanasamningi og bókunar 1 í honum og því ekki sambærilegar og sú leiðrétting sem gerð hafi verið á launum stefnanda. Greiðsla dráttarvaxta á leiðréttingu launa vegna starfsaldurs á grundvelli þágildandi kjarasamnings, stofnanasamnings og bókunar 1 í stofnanasamningi sé því ekki bindandi fyrir aðra en aðila þeirra mála og þeirra tilvika. Sú greiðsla hafi því ekki bundið stefnda til að greiða stefnanda dráttarvexti við leiðréttingu augljósrar villu í talningu á starfsaldri stefnanda sem byggð hafi verið á öðrum grundvelli en fram komi í ákvörðun ráðuneytisins í bréfi frá 5. maí 2011. Krafa stefnanda um dráttarvexti geti því ekki byggst á þeirri ákvörðun ráðuneytisins og því ekki um brot á jafnræðisreglu stjórnsýslulaga að ræða.

Stefndi mótmælir því að nokkru sinni hafi verið fallist á að greiða dráttarvexti varðandi þá kröfu sem hér sé höfð uppi. Þá sé því mótmælt að stefndi hafi viðurkennt að hafa ekki greitt stefnanda rétt laun á umsömdum gjalddögum og vísar stefndi í því sambandi til framangreinds. Stefndi mótmælir því að skilyrði séu til að dæma dráttarvexti í þessu máli og telur hvorki skilyrði 1. mgr. 5. gr. né 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 vera fyrir hendi. Því sé mótmælt sem fram er haldið á bls. 5 í stefnu að það sé vegna tregðu stefnda til að viðurkenna skyldur sínar sem stefnanda hafi ekki verið raðað í réttan launaflokk eftir útskrift úr Lögregluskólanum 2001. Hvorki séu skilyrði til að dæma dráttarvexti né aðra vexti í máli þessu.

Verði hins vegar fallist á það að stefnandi eigi rétt á dráttarvöxtum vegna leiðréttingar á launum út af starfsaldri þá vísar stefndi til sömu málsástæðna og fram hafi komið varðandi umfjöllun um aðalkröfu hér að framan. Telur stefndi að miða eigi við annað upphafstímamark vaxta. Komi þá til skoðunar þingfestingardagur málsins en ef ekki sá dagur þá sé vísað til 3. mgr. 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 og í því sambandi til dóms Hæstaréttar nr. 240/2002. Í þessu sambandi sé einnig vísað til tómlætis stefnanda.

Þá sé á því byggt að þeir dráttarvextir sem séu eldri en 4 ára fyrir stefnubirtingu séu fyrndir en stefna hafi verið birt 14. desember 2011 þar sem kröfur um vexti fyrnist á fjórum árum samkvæmt 2. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og kröfuréttinda og samkvæmt nýrri fyrningarlögum nr. 150/2007, m.a. 3. gr. Greiðsla dráttarvaxta á leiðréttingu launa vegna starfsaldurs á grundvelli þágildandi kjarasamnings, stofnanasamnings og bókunar 1 í stofnanasamningi sé ekki bindandi fyrir aðra en aðila þeirra mála og þeirra tilvika. Sú greiðsla hafi því ekki bundið stefnda til að greiða stefnanda dráttarvexti við leiðréttingu augljósrar villu í talningu á starfsaldri stefnanda sem byggst hafi á öðrum grundvelli en fram komi í ákvörðun ráðuneytisins í bréfi frá 5. maí 2011.

Niðurstaða

Ágreiningslaust er að stefnanda var raðað í rangan launaflokk og hefur stefndi leiðrétt laun hans, annars vegar hinn 30. desember 2010 og hins vegar 1. júní 2011. Leiðréttingin tók til launa fyrir tímabilið janúar 2007 til nóvember 2010. Ástæða síðari launabreytingarinnar var innsláttarvilla hjá starfsmanni stefnda, sem gerði það að verkum að stefnandi fékk ekki starfsaldurshækkanir á réttum tíma. Ágreiningur málsins lýtur að kröfum stefnanda um dráttarvexti samkvæmt 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu á hin vangoldnu laun er greidd voru 30. desember 2010 og 1. júní 2011.

Um gjalddaga launagreiðslna til stefnanda vegna starfa hans hjá stefnda gildir 10. gr. laga nr. 70/1996, en samkvæmt því skulu laun hans greidd eftir á fyrsta virkan dag hvers mánaðar. Sé gjalddagi peningakrafna fyrir fram ákveðinn er mælt fyrir um í 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, að kröfuhafa sé heimilt að krefja skuldara um dráttarvexti, sem reiknast af ógreiddri peningakröfu frá og með gjalddaga fram að greiðsludegi. Stefndi heldur því fram, að honum sé ekki skylt að greiða dráttarvexti á hin vangoldnu laun.

Stefndi byggir á því að þegar um sé að ræða hefðbundna leiðréttingu á röngum starfsaldri starfsmanns, sem ekki hafi verið hægt að rekja til augljósra mistaka vinnuveitenda, hafi stefndi ekki fallist á að greiða vexti/dráttarvexti af leiðréttingunni. Hér er til þess að líta að túlkun stefnda hefur ekki stoð í ákvæðum laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum. Til þess er einnig að líta að stefndi hafði allar upplýsingar um stefnanda og stefndi gerði mistök. Launaseðlar stefnanda bera ekki með sér við hvaða starfsaldur er miðað og ekki er að sjá að stefndi hafi kynnt stefnanda sérstaklega, hvernig honum var raðað í launaflokk eða launaþrep. Því eru málsaðilar ekki jafnsettir og ábyrgðinni verður ekki varpað yfir á stefnanda, enda um mistök að ræða hjá stefnda. Þá hafa sjónarmið stefnda um að það sé andstætt hlutverki og tilgangi dráttarvaxta að stefndi greiði þá í þessu tilviki ekki þýðingu í málinu. Stefnda ber að greiða dráttarvexti sem og öðrum er vanefnir skuldbindingar sínar. Hér er einnig til þess að líta að stefndi hefur, sbr. framlögð gögn í málinu, greitt dráttarvexti til annarra vegna vangoldinna launa. Engin efni standa til annars en að stefnandi sitji við sama borð.

Stefnandi getur ekki byggt kröfu sína á bréfi stefnda frá 5. maí 2011 en þar er fallist á skyldu til greiðslu vangoldinna launa auk dráttarvaxta, þar sem forsenda yfirlýsingar stefnda í því bréfi er sú að verið sé að leiðrétta laun í samræmi við greinar 1.2.2 og 1.2.3, í kjarasamningi Landssambands lögreglumanna og fjármálaráðherra frá 30. ágúst 2007. Þessi yfirlýsing hefur, hvað sem öðru líður, ekki þýðingu í málinu þar sem dómurinn byggist á lagaskyldu stefnda til greiðslu dráttarvaxta, samanber hér að framan.

Sjónarmiðum stefnda um ætlað tómlæti stefnanda er hafnað. Síðustu launabreytingar voru gerðar 1. júní 2011 og mál höfðað vegna dráttarvaxtakröfunnar í árslok sama ár.

Með vísan til þess sem að framan greinir ber stefnda að greiða stefnanda dráttarvexti, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum. Engin efni standa til að miða við annan upphafsdag en krafist er. Stefndi krefst þess að dráttarvextir sem eru eldri en 4 ára fyrir stefnubirtingu sé fyrndir, en stefnan var birt 14. desember 2011. Með vísan til 2. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og kröfuréttinda eru kröfur eldri en frá 14. desember 2007 fyrndar.

Því er viðurkennd krafa stefnanda til greiðslu dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 af vangoldnum launum til stefnanda vegna tímabilsins 14. desember 2007 til 30. nóvember 2010.

Með vísan til 130. gr. laga um meðferð einkamála ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 kr.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Viðurkennd er skylda stefnda, íslenska ríkisins, til greiðslu dráttarvaxta af vangoldnum launum til stefnanda, Þ-kk-ef J-kk-ef, vegna tímabilsins frá 14. desember 2007 til 30. nóvember 2011.

Stefndi greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf G-kvk-nf (sign.)