S-136/2015

Mál þetta, sem dómtekið var 25. janúar 2016, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 16. mars 2015, á hendur X, kennitala 000000-0000, [...], Hafnarfirði, „fyrir eftirtalin brot framin árið 2013:

I

Gegn umferðar-, lögreglu- og hegningarlögum með því að hafa aðfaranótt miðvikudagsins 2. október ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 110 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 2,0 ng/ml), suður Norðurbraut í Hafnarfirði, án þess að sinna stöðvunarmerkjum lögreglu og áfram um götur Hafnarfjarðar, þar sem ákærði ók gegn akstursstefnu. Raskaði ákærði þannig umferðaröryggi á alfaraleið og stofnaði á ófyrirleitinn hátt í augljósan háska lífi og heilsu farþega bifreiðarinnar, A, svo og annarra vegfarenda, þ. á m. lögreglumanna sem reyndu að stöðva aksturinn.

Ákærði ók bifreiðinni sem hér greinir:

Vestur Hraunbrún, áleiðis suður Norðurbraut og áfram Vesturbraut, vestur Vesturgötu, áleiðis norður Flókagötu og þaðan inn á Hjallabraut. Á Hjallabraut á móts við Víðisvang gerði lögregla tilraun til að aka upp að vinstri hlið bifreiðarinnar [...] og þvinga ákærða til að stöðva aksturinn, en ákærði ók þá inn á miðja akbrautina og í veg fyrir lögreglubifreiðina. Ákærði hélt för sinni áfram eftir Hjallabraut í átt að Reykjavíkurvegi og er komið var að gatnamótum Hjallabrautar og Reykjavíkurvegar beygði ákærði norður Reykjavíkurveg, inn á rangan vegarhelmingi og gegn akstursstefnu. Þar varð ákærði þess áskynja að þrjár lögreglubifreiðar komu akandi á móti honum, en hægði hann þá för sína og tók 180° beygju á akbrautinni nærri gatnamótunum, ók síðan áfram inn á aðrein að Hjallabraut þar sem lögreglan stöðvaði akstur hans með ákeyrslu.

Telst þetta varða við 168. gr. og 4. mgr. 220 gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 19. gr., sbr. 41. gr. lögreglulaga nr. 19/1996 og 1., sbr. 4. mgr. 14. gr., 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a., 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með áorðnum breytingum. M. 007-2013-51767.

II

Gripdeild, með því að hafa miðvikudaginn 4. desember, í herbergi er B hafði á leigu að [...], Hafnarfirði, tekið ófrjálsri hendi og haft á brott með sér álbox sem innihélt gyllta skyrtuhnappa og bindisnælur og Nokia C2 farsíma (IMEI númer [...]), að óþekktu verðmæti, sem voru í eigu B, en munirnir fundust við leit lögreglu í bifreiðinni [...] í kjölfar þess að ákærði var handtekinn aðfaranótt fimmtudagsins 5. desember 2013, sbr. ákærulið III.

Telst þetta varða við 245. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. M. 007-2013-63954.

III

1. Gegn umferðar-, lögreglu- og hegningarlögum, með því að hafa aðfaranótt fimmtudagsins 5. desember ekið bifreiðinni [...], sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 235 ng/ml), norður Bæjarhraun í Hafnarfirði, án þess að sinna stöðvunarmerkjum lögreglu og við eftirför lögreglu ekið um götur Hafnarfjarðar, Garðabæjar og Kópavogs, gegn rauðu ljósi, yfir leyfilegum hámarkshraða, með allt að 120 km hraða á klst., gegn akstursstefnu og m.a. tvisvar um hringtorg og án þess að gefa nokkru sinni stefnuljós, allt þar til bifreiðin stöðvaðist á Reykjanesbraut á móts við verslunina Kost, Dalvegi 10, Kópavogi. Raskaði ákærði þannig umferðaröryggi á alfaraleið og stofnaði á ófyrirleitinn hátt í augljósan háska lífi og heilsu farþega bifreiðarinnar, C, svo og annarra vegfarenda, þ. á m. lögreglumanna sem reyndu að stöðva aksturinn.

Ákærði ók bifreiðinni sem hér greinir:

Norður Bæjarhraun að Hólshrauni þar sem hann beygði inn Fjarðarhraun til norðurs og þaðan að gatnamótum Fjarðarhrauns og Hafnarfjarðarvegar. Þar beygði ákærði inn á Hafnarfjarðarveg til austurs og ók gegn rauðu umferðarljósi. Ákærði jók hraðann og ók Hafnarfjarðarveg í gegnum Garðabæ, í átt að Kópavogi, með allt að 120 km/klst þar sem leyfilegur hámarkshraði er 80 km/klst. Ákærði ók upp eftir afrein frá Hafnarfjarðarvegi inn á Digranesveg til austurs og sem leið lá um Digranesveg að hringtorgi við gatnamót Digranesvegar og Dalvegar þar sem hann ók inn á hringtorgið til vinstri og gegn akstursstefnu og úr hringtorginu inn á rangan vegarhelming. Áfram ók ákærði gegn akstursstefnu sem leið lá um Dalveg þar til hann kom að hringtorgi við Dalveg 10-14 og 16a þar beygði hann til hægri og inn á réttan vegarhelming. Ákærði ók áfram Dalveg til austurs allt þar til hann kom á móts við Dalvega 18 og 24 þar beygði hann til hægri og missti við það stjórn á bifreiðinni sem snérist 180° og stöðvaðist. Tveimur lögreglubifreiðum var þá lagt við bifreiðina [...], fyrir aftan hana og við hlið hennar farþegamegin, til að koma í veg fyrir frekari akstur ákærða. Sú tilraun lögreglu bar ekki árangur þar sem ákærði bakkaði bifreiðinni [...] á hægra framhorn annarrar lögreglubifreiðarinnar og hélt för sinni áfram áleiðis Dalveg til suðurs þar sem hann beygði til hægri fram hjá versluninni 10-11, Dalvegi 20, og inn á aðrein sem liggur að Reykjanesbraut til vestur þar sem bifreið ákærða stöðvaðist við ákeyrslu lögreglu, á móts við verslunina Kost, Dalvegi, 10 Kópavogi,

Telst þetta varða við 168. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 19. gr., sbr. 41. gr. lögreglulaga nr. 19/1996 , 1. mgr. 5. gr., 1., sbr. 4. mgr. 14. gr., 2. mgr. 31. gr., 1., sbr. 3. mgr. 37. gr., 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með áorðnum breytingum.

2. Fíkniefna- og vopnalagabrot með því að hafa á sama tíma, sbr. ákærulið III/1, haft í vörslum sínum í bifreiðinni [...], samtals 0,43 grömm af amfetamíni, 0,48 grömm af maríjúana, og kylfu sem lögreglan fann við leit.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002 og c. lið 2. mgr. 30. gr., sbr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998. M. 007-2013-64004.

IV

1. Gripdeild með því að hafa föstudaginn 8. október, í verslun áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins að Eiðistorgi 13, Seltjarnarnesi, tekið þrjár kippur af Carlsberg Sort Gold bjór, samtals að söluandvirði 5.310 krónur, og haft á brott með sér úr versluninni án þess að greiða fyrir áfengið.

Telst þetta varða við 245. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Fjársvik með því að hafa þrisvar sinnum í verslunum Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins beitt blekkingum til að svíkja út fjármuni og/eða áfengi með eftirgreindum hætti:

a. Miðvikudaginn 6. nóvember í verslun fyrirtækisins að Dalvegi 2 í Kópavogi, tekið þrjár Hollandia kippur af bjór úr versluninni, farið með þær að afgreiðslukassa og fengið bjórnum skilað með því að framvísa kassakvittun vegna annarra viðskipta hans sem samsvaraði sama magni og tegund af bjór, samtals að söluandvirði 5.724 krónur, og skipt fyrir þrjár kippur af Víking Gylltum bjór, samtals að söluandvirði 6.822 krónur. Þannig beitti ákærði blekkingu til að komast yfir áfengi að söluandvirði 5.724. krónur, en mismuninn að fjárhæð 1.098 krónur voru greiddar með reiðufé af óþekktri konu sem var með ákærða í för.

b. Fimmtudaginn 7. nóvember í verslun fyrirtækisins að Eiðistorgi 13, Seltjarnarnesi, tekið þrjár Hollandia kippur af bjór úr versluninni, farið með að afgreiðslukassa og fengið bjórnum skilað með því að framvísa kassakvittun vegna annarra viðskipta hans sem samsvaraði sama magni og tegund af bjór, samtals að söluandvirði 5.724 krónur, og skipt fyrir tvær kippur af Víking Gylltum bjór, samtals að söluandvirði 4.548 krónur, en mismuninn að fjárhæð 1.176 krónur fékk ákærði greiddar í reiðufé.

c. Föstudaginn 29. nóvember í verslun fyrirtækisins að Skeifunni 5, Reykjavík, í félagi við óþekktan mann, tekið flösku af Reyka Vodka og 20 dósir af Carlsberg Elephant bjór úr versluninni, samtals að söluandvirði 15.999 krónur, farið með áfengið að afgreiðslukassa, framvísað kassakvittun vegna annarra viðskipta hans og óskað eftir því að fá að skila áfenginu, en með því móti beitti ákærði blekkingum er starfsmaður verslunarinnar tók við áfenginu og lagði andvirði þess inn á bankareikning ákærða.

Telst þetta varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. M. 007-2013-64117/66342/64116/64115.“

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Jafnframt er þess krafist samkvæmt 1. mgr. 37. gr. vopnalaga nr. 16/1998 að ákærða verði gert að sæta upptöku á kylfu sem lögregla fann við leit, sbr. ákærulið III/2.

Einkaréttarkröfur:

Vegna ákæruliðar IV/1 er af hálfu Áfengis og tóbaksverslunar ríkisins, kt. 000000-0000, gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða fyrirtækinu skaðabætur að fjárhæð 5.310 krónur, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð, frá 8. nóvember 2013 til 29. desember 2013, en eftir það er krafist dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags. Að auki er krafist lögmannskostnaðar að fjárhæð 22.000 krónur, auk virðisaukaskatts. Þá er gerð krafa um ákærði verði jafnframt dæmdir til að greiða fyrirtækinu viðbótarkostnað komi til aukinnar vinnu undir resktri málsins.

Vegna ákæruliðar IV/2 a er af hálfu Áfengis og tóbaksverslunar ríkisins, kt. 000000-0000, gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða fyrirtækinu skaðabætur að fjárhæð 5.724 krónur, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð, frá 6. nóvember 2013 til 29. desember 2013, en eftir það er krafist dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags. Að auki er krafist lögmannskostnaðar að fjárhæð 22.000 krónur, auk virðisaukaskatts. Þá er gerð krafa um ákærði verði jafnframt dæmdir til að greiða fyrirtækinu viðbótarkostnað komi til aukinnar vinnu undir resktri málsins.

Vegna ákæruliðar IV/2 b er af hálfu Áfengis og tóbaksverslunar ríkisins, kt. 000000-0000, gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða fyrirtækinu skaðabætur að fjárhæð 5.724 krónur, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð, frá 7. nóvember 2013 til 29. desember 2013, en eftir það er krafist dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags. Að auki er krafist lögmannskostnaðar að fjárhæð 22.000 krónur, auk virðisaukaskatts. Þá er gerð krafa um ákærði verði jafnframt dæmdir til að greiða fyrirtækinu viðbótarkostnað komi til aukinnar vinnu undir resktri málsins.

Vegna ákæruliðar IV/2 c er af hálfu Áfengis og tóbaksverslunar ríkisins, kt. 000000-0000, gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða fyrirtækinu skaðabætur að fjárhæð 15.999 krónur, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð, frá 29. nóvember 2013 til 16. janúar 2014, en eftir það er krafist dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags. Að auki er krafist lögmannskostnaðar að fjárhæð 22.000 krónur, auk virðisaukaskatts. Þá er gerð krafa um ákærði verði jafnframt dæmdir til að greiða fyrirtækinu viðbótarkostnað komi til aukinnar vinnu undir resktri málsins.

Við fyrirtöku málsins þann 25. janúar sl., játaði ákærði sök í ákæruliðum I., III. og IV., samþykkti upptökukröfu á kylfu og féllst á greiðslu skaðabóta til Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins. Ákærði neitaði hins vegar sök í ákærulið II, enda hefði hann aldrei stolið frá vini sínum. Ákæruvaldið féll frá ákæru í ákærulið II.

Ákærði hefur samkvæmt framangreindu, skýlaust játað brot sín fyrir dómi og var því farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu eftir að sækjandi og verjandi ákærða, höfðu tjáð sig stuttlega um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði krefst þess að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa og að refsing verði skilorðsbundin. Verði horft til þess að ákærði hafi hlotið 8 mánaða óskilorðsbuninn dóm með dómi Hæstaréttar [...] og brot hans nú hegningarauki við þann dóm. Þá kom fram í máli ákærða að langt sé um liðið frá brotum þessa máls og hafi ákærði átt við [...] og sé í meðferð vegna þess þar sem hann sé að standa sig vel.

Ákærði er fæddur árið [...]. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur honum tíu sinnum verið gerð refsing frá árinu 2010. Þann [...] gekkst ákærði undir þrjár sáttir með greiðslu sekta. Þá fyrstu fyrir ölvunarakstur og akstur án ökuréttinda, aðra fyrir akstur sviptur ökuréttindum og þriðju fyrir ölvunarakstur og akstur sviptur ökuréttindum. Verða framangreindar sáttir teknar saman sem fyrstu brot hans gegn ákvæðum 45. gr. og 48. gr. umferðarlaga. Þann [...] var ákærði dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi til tveggja ára fyrir brot gegn 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga. Þann [...] gekkst hann undir sátt með greiðslu sektar fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Þann [...], var framangreindur dómur frá [...], dæmdur upp og ákærði dæmdur í 75 daga fangelsi, þar af 30 daga skilorðsbundnir í þrjú ár, fyrir brot gegn 45. gr. a., 48. gr. umferðarlaga og gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Þann [...] var skilorðsdómur frá [...] dæmdur upp og ákærði dæmdur í 60 daga fangelsi fyrir brot gegn 45. gr. og 48. gr. umferðarlaga. Þann [...] er ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi skilorðsbundið í tvö ár fyrir auðgunarbrot, þann [...] er honum dæmdur hegningarauki, fangelsi í 45 daga fyrir brot gegn ákvæðum 45. gr. a. og 48. gr. umferðarlaga og þann [...] var ákærði dæmdur í Héraðsdómi Reykjaness, í átta mánaða óskilorðsbundið fangelsi, fyrir brot gegn, 244. gr. almennra hegningarlaga, ákvæðum 1. og 2. mgr. 45. gr. a., 47. og 48. gr. umferðarlaga, og ákvæðum laga um ávana- og fíkniefni. Síðastgreindur dómur var staðfestur í Hæstarétti þann [...] í máli [...].

Öll brot ákærða sem nú liggja fyrir, voru framin áður en dómar Héraðsdóms Reykjaness dags. [...] og Hæstaréttar dags. [...], voru kveðnir upp. Ákærða verður því gerður hegningarauki sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði var 22 ára þegar brotin voru framin og var hann því enn ungur að árum og brot hans má að einhverju leyti rekja til andlegra veikinda hans. Ákærði hefur játað brot sín og ber að virða honum það til málsbóta. Þá verður að líta til þess að brotin voru framin á síðari hluta ársins 2013 og ekki liggur annað fyrir en rannsókn málanna hafi lokið þá, en ákæra er ekki gefin út fyrr en í mars 2015.

Með vísan til framangreinds, 77. gr. sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga er refsing ákærða nú ákveðin fangelsi í 10 mánuði.

Í málinu var lagt fram vottorð D, sérfræðilæknis dags. 29. janúar 2016. Í því kemur meðal annars fram að ákærði sé með þokkalegt innsæi í sjúkdóm sinn og góðar líkur á því að hægt sé að halda einkennum niðri ef ákærði þiggi áfram meðferð og haldi sig frá áfengi og vímuefnum. Æskilegt sé að ákærði fari í meðferð [...] þar sem sérhæft úrræði sé fyrir unga einstaklinga með geðrofssjúkdóma. Sé búið að sækja um þá meðferð fyrir ákærða. Þá sé nauðsynlegt fyrir ákærða að þiggja áfram forðasprautur með geðrofslyfi. Mælti læknirinn með því að tekið yrði tillit til veikinda ákærða, enda líklegt að fangelsisvist hefði neikvæð áhrif á hans geðhag.

Með vísan til alls framangreinds þykir mega binda refsingu ákærða skilorði með þeim hætti að fresta skuli fullnustu níu mánaða af refsingu ákærða í tvö ár skv. 57. gr. almennra hegningarlaga. Jafnframt verður ákærða gerð sérstök skilyrði samkvæmt 1., 2. og 3. tl. 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga, eins og nánar greinir í dómsorði, með formlegum samningi ákærða við umsjónaraðila, og verði afrit þess samnings afhent Fangelsismálastofnun.

Með vísan til 101. og 102. gr. umferðarlaga er áréttað að ákærði skuli vera sviptur ökurétti ævilangt.

Ákærði hefur fallist á kröfu ákæruvalds um upptöku á kylfu. Með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 verður krafa ákæruvaldsins tekin til greina eins og í ákæru greinir.

Ákærði hefur samþykkt bótakröfur Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins. Verða bótakröfur alls að fjárhæð 32.757 krónum því teknar til greina auk vaxta, svo sem greinir í dómsorði, og málskostnaðar að fjárhæð 54.560 krónur. Ákærða voru birtar bótakröfur þann 15. apríl 2015.

Með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða gert að greiða allan sakarkostnað málsins sem samkvæmt framlögðum yfirlitum sækjanda nemur 1.044.930 krónum auk þóknunar til skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hrl., svo sem í dómsorði greinir. Við ákvörðun þóknunar hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

B-kk-nf H-kk-nf, héraðsdómari dæmir mál þetta.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í tíu mánuði, en fresta skal fullnustu níu mánaða af refsingunni og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Frestun á fullnustu refsingarinnar er jafnframt bundin því skilyrði að á skilorðstímanum neyti ákærði hvorki áfengis né ávana– og fíkniefna, að ákærði sæti umsjón lækna [...] á þann hátt að hann geri við þá skriflegan samning, innan hálfs mánaðar frá uppkvaðningu dómsins um að undirgangast sérhæft meðferðarúrræði og lyfjagjöf, og að hann samþykki að tekið verði blóð- og/eða þvagsýni allt að tvisvar í mánuði í því skyni að rannsaka hvort þau innihaldi áfengi- og/eða fíkniefni.

Áréttuð er ævilöng svipting ökuréttinda ákærða.

Ákærði greiði Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins 32.757 krónur í skaðabætur. Með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá af 16.757 krónum frá 8. nóvember 2013 til 15. maí 2015, en af 15.999 krónum með vöxtum frá 29. nóvember 2013 til 15. maí 2015, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga af samanlagðri fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags auk 54.560 krónum í málskostnað.

Ákærði sæti upptöku á kylfu sem lögreglan lagði hald á.

Ákærði skal greiða allan sakarkostnað málsins, 1.495.050 krónur, þar með talda þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef héraðsdómslögmanns, 450.120 krónur.

B-kk-nf H-kk-nf