S-97/2010

Mál þetta, sem dómtekið var þann 25. júní 2010, er höfðað með ákæruskjali ríkissaksóknara, útgefnu 23. mars sl., á hendur X;

„fyrir eftirtalin kynferðisbrot:

I.

Með því að hafa, á Akureyri, brotið gegn bróðurdóttur sinni, [A] og bróðursyni sínum, [B], eins og hér að neðan greinir, en við það notfærði ákærði sér einnig að þau gátu ekki spornað við verknaðinum sökum andlegra annmarka.

1. Á árunum 2002 til 2003, að þáverandi heimili ákærða að [...], tvisvar til þrisvar sinnum haft samræði við [A] sem þá var 12 til 13 ára.

Telst þetta varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 61/2007 og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga, sbr. áður 196. gr. laga nr. 1940.

2. Á árinu 2005, í húsbifreið ákærða, [...], sem þá var staðsett í útjaðri [...], tvisvar sinnum haft samræði við [A].

Telst þetta varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga, sbr. áður 196. gr. laga nr. 19/1940.

3. Á árunum 2005 til 2008, að [...], í eitt skipti:

a) Haft samræði við [A].

b) Látið [B] vera viðstaddan þegar ákærði hafði samræði við [A], eins og lýst

er í a-lið.

c) Hafa, í kjölfar þeirra atvika sem lýst er í a- og b-lið........

Telst háttsemi ákærða samkvæmt a-lið og c-lið varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga og einnig 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga hvað varðar brot gegn [B] sem lýst er í c-lið, en brot ákærða samkvæmt b-lið telst varða við 209. gr. almennra hegningarlaga.

4. Á árunum 2005 til 2008, að [...], í eitt skipti:

a) Haft munnmök við [A].

b) Látið [B] vera viðstaddan þegar ákærði hafði munnmök við [A], eins og lýst er í a-lið.

c) Hafa, í kjölfar þeirra atvika sem lýst er í a- og b-lið......

Telst háttsemi ákærða samkvæmt a-lið og c-lið varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga og einnig 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga hvað varðar brot gegn [B] sem lýst er í c-lið, en brot ákærða samkvæmt b-lið telst varða við 209. gr. almennra hegningarlaga.

II.

5. Með því að hafa, á heimili sínu að [...], haft í vörslum sínum á tveimur hörðum diskum í grárri AMD turntölvu og á hörðum diski í Dell fartölvu, samtals 1499 ljósmyndir og 93 hreyfimyndir, heildarafspilunartími er 3 klukkustundir, 51 mínúta og 33 sekúndur, og sýna allar myndirnar börn á kynferðislegan eða klámfenginn hátt. Myndefnisins aflaði ákærði sér af netinu og vistaði í tölvubúnaði sínum á árunum 2006-2008 og fann lögregla efnið eftir að tölvubúnaðurinn var haldlagður á heimili ákærða þann 19. maí 2009.

Telst þetta varða við 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 7. gr. laga nr. 39/2002, 2. gr. laga nr. 14/2002 og 2. gr. laga nr. 74/2006.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Jafnframt er þess krafist að ákærða verði gert að sæta upptöku samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga á grárri turntölvu af gerðinni AMD með tveimur hörðum diskum, öðrum 160 GB og hinum 120 GB og fartölvu af gerðinni Dell með 40 GB hörðum disk.“

Einkaréttarkröfur, endanleg kröfugerð fyrir dómi:

Af hálfu [A], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 3.000.000 auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtyggingu frá 15. nóvember 2002 til 19. desember 2009 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Af hálfu [C], vegna [B], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða honum miskabætur að fjárhæð kr. 1.000.000 auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtyggingu frá 1. janúar 2005 til 19. desember 2009 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Skipaður réttargæslumaður brotaþola A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdóms-lögmaður krefst hæfilegrar þóknunar vegna réttargæslustarfa.

Dómkröfur skipaðs verjanda ákærða, I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns, eru aðallega að ákærði verði sýknaður af kröfum ákæruvalds, þ.e. af refsikröfu og kröfu um upptöku á tilgreindum tölvutækjum. Til vara er þess krafist að ákærði hljóti vægustu refsingu sem lög leyfa. Þá er þess krafist að einkaréttarkröfum [A] og [B], verði vísað frá dómi, en til vara að kröfurnar sæti lækkun höfuðstóls, að sýknað verði af vaxtakröfu samkvæmt 8. gr. vaxtalaga og að upphafsdagur dráttarvaxta verði 19. desember 2009. Loks er þess krafist að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða við aðalmeðferð og á rannsóknarstigi.

I.

....

III.

Af hálfu ákæruvalds er ákæra í máli þessu einkum reist á frásögn systkinanna A og B um að ákærði hafi gerst sekur um þá refsiverðu háttsemi sem þar er lýst í I. kafla. Einnig er ákæran reist á sérfræðivottorðum og vitnaframburðum.

Af hálfu skipaðs verjanda ákærða er í greinargerð um sýknukröfu einkum vísað til sönnunarskorts, sem ákæruvaldið verði að bera hallann af, samkvæmt grunnreglum opinbers réttarfars, sbr. ákvæði XVI. kafla laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Er m.a. á það bent að ákærði hafi staðfastlega neitað sök og verið sjálfum sér samkvæmur í framburði sínum. Frásögn A og B hafi aftur á móti enga eða takmarkaða stoð í framburði annarra vitna eða öðrum gögnum, en auk þess séu skýrslur þeirra um margt reikular og óskýrar. Þá sé til þess að líta við mat á sönnunargildi framburðar þeirra að þau hafi m.a. átt við greindarskerðingu að stríða og hafi svo verið löngu áður en hin ætluðu brot eigi að hafa gerst.

IV.

Fyrir dómi hefur ákærði alfarið neitað þeim ásökunum, sem á hann eru bornar í ákæru. Að því leyti er framburður ákærða í verulegri mótsögn við lögregluskýrslu sem hann gaf daginn eftir handtöku þann 20. maí 2009, en einnig lögregluskýrslu sem hann gaf þann 24. september sama ár.

Ákærði hefur við meðferð málsins greint frá búsetu sinni á því tímabili sem ákæran tekur til. Hann var á árunum 2002 til 2003 búsettur, ásamt þáverandi eiginkonu sinni, að ..., en fluttist ....húsið að .... Þar bjó hann á árunum.... í sambýli við bróður sinn, vitnið F, föður systkinanna A og B.

Ágreiningslaust er að ákærði var á árinu .... skráður eigandi ....bifreiðarinnar ..., en einnig húsbifreiðarinnar ....

Fyrir liggur að ákærði var í miklum samskiptum við nefnd systkinabörn sín, en þó sérstaklega A, þegar hún var búsett að ..., frá hausti .....til sumarsins Þess utan var stúlkan líkt og bræður hennar í reglulegri umgengni á heimili föður þeirra.

Framlögð gögn um systkinin A og B greina m.a. frá því að þau hafa frá barnsaldri átt við verulega atferlis- og félagserfiðleika að stríða. .... Samkvæmt sérfræðigögnum var A greind með væga þroskaskerðingu, með heildargreindarvístölu 62, en samkvæmt vottorði I samsvaraði vitsmunaleg staða hennar í ársbyrjun 2010 aldursskeiði á bilinu 7,6 til 8,6 ára. Samkvæmt skýrslu J, sálfræðings frá árinu 2009 mældist greind B á bilinu 45-68.

Við meðferð málsins hefur ákærði borið að hann hafi haft vitneskju um þroskahömlun A, en einnig að B var í sérdeild í grunnskóla.

Það er mat dómsins eftir að hafa heyrt og séð systkinin bera vitni að ákærða hafi ekki getað dulist að þau ættu við andlega annmarka að stríða.

Af gögnum og vætti vitna, þar á meðal Y og D, starfsmanna Barnaverndar ..., og C, móður nefndra systkina, verður helst ráðið að þau hafi fyrst skýrt frá ætluðum brotum ákærða og annarra náinna ættmenna sinna í byrjun árs 2007. Liggur fyrir að málefnið kom fyrst til kasta starfsmanna barnaverndar í mars það ár og var A í framhaldi af því færð í kvenskoðun á kvennadeild Sjúkrahússins á ..., þann 2. apríl 2007. Samkvæmt læknisvottorði O kvensjúkdómalæknis og vitnisburði hennar fyrir dómi var meyjarhaft stúlkunnar órofið við skoðunina, en að auki var í leggangsopinu slitrur af fósturhimnu, svonefndur strengur. Samkvæmt vætti nefnds læknis var tilefni skoðunarinnar m.a. orð móður stúlkunnar að hún hefði mátt þola kynferðislega háttsemi. Vitnið kvaðst hafa ályktað eftir kvenskoðunina, að afskaplega ólíklegt hefði verið að samfarir hefðu verið hafðar við A, en þar um vísaði það ekki hvað síst til tilvistar nefnds strengs. Vitnið bar að þó væri ekki hægt að útiloka það algerlega vegna teygjanleika strengsins og meyjarhaftsins.

Samkvæmt gögnum fór A í ófrjósemisaðgerð í lok maímánaðar ...., en hún hafði þá haft orð á því að hún væri barnshafandi. Er þetta reyndist ekki á rökum reist og eftir að niðurstaða nefndrar kvenskoðunar lá fyrir vorið .... var mál hennar af hálfu barnaverndarnefndar látið niður falla um hríð, en viðvarandi stuðningur og tilsjón haft með heimili hennar. Þá liggur fyrir að á næstu misserum fór A í endurteknar kvenskoðanir. Var hún í október 2007 skoðuð af Ó kvensjúkdómalækni, en í apríl 2008 og júní 2010 var hún á ný skoðuð af O. Í öllum þessum læknisskoðunum reyndist meyjarhaftið órofið. Samkvæmt vætti Ó svaraði A spurningu vitnisins neitandi um að hún væri farin að lifa kynlífi. Vitnið O kvaðst hafa ályktað, eftir skoðunina vorið 2008, að haft hefði verið samræði við A enda hefði fyrrnefndur strengur þá ekki verið til staðar. Þar um vísaði vitnið þó til fyrri orða og fyrirvara um teygjanleika meyjarhaftsins.

Samkvæmt gögnum og framburði D forstöðumanns Barnaverndar ... skýrði B frá því í samtali þeirra í lok árs ...., að hann hefði orðið vitni að því að ákærði hefði í eitt skipti haft samræði við systur hans.....

Samkvæmt frásögn barnaverndarstarfsmanna var tilefni þess að A og yngri bræður hennar fóru í könnunarviðtal í Barnahús vorið 2009.... Liggur fyrir að systkinin greindu frá því í viðtölum sínum að þau hefðu mátt þola kynferðislega hegðan af hálfu ákærða, en einnig annarra náinna ættmenna sinna. Vegna þessara orða hófst lögreglurannsókn málsins.

Sakarmat í máli þessu ræðst fyrst og fremst af mati á sönnunargildi framburðar ákærða og vitna fyrir dómi, auk fyrrnefndra sérfræðivottorða. Eru ákæruliðir málsins reistir á frásögn A og B fyrir dómi þann 9. júní 2009 og við aðalmeðferð málsins, en einnig á öðrum vitnaframburðum og sérfræðivottorðum.

Af vitnisburðum A og B, en einnig...voru kynferðismál þeim almennt nokkuð hugleikin um tíma og var það áhyggjuefni ættingja þeirra og barnaverndarstarfsmanna. Verður að áliti dómsins til þessa að líta við mat á framburði þeirra, en einnig til þeirra sérfræðiskýrslna sem greina frá þroskaskerðingu og almennrar vansældar þeirra um áraraðir. Við úrlausn málsins ber og sérstaklega að horfa til þeirra læknisfræðilegu gagna sem aflað var undir rekstri málsins og áður er lýst, ekki síst skýrslna um hinar endurteknu kvenskoðanir og lýsinga á tilvist strengs og órofins meyjarhafts A, þ. á m. í aprílmánuði 2007.

Að áliti dómsins verður samkvæmt ofangreindu að líta til fötlunar systkinanna A og B við mat á frásögn þeirra við meðferð málsins fyrir dómi. Er til þess að líta að þau svöruðu á köflum fyrst eftir að leiðandi spurningum hafði verið beint til þeirra um ætlað athæfi ákærða og ákæruefni málsins. Frásögn systkinanna var aftur á móti einlæg og á köflum skilmerkileg. Einnig er verulegur samhljómur með þeim og að hluta er frásögn þeirra í samræmi við framburð yngri bróður þeirra, E. Frásögn systkinanna hefur auk þess nokkurn stuðning af skýrslum og vætti þeirra sérfræðinga og álitsgjafa er komu að málum þeirra, þar á meðal eftir að kært var til lögreglu.

Þykir að ofangreindu virtu ekkert fram komið sem gefur tilefni til að efast um trúverðugleika framburðar A og B. Verða einstakir liðir metnir með hliðsjón af þessu.

Líkt og hér að framan var rakið neitaði ákærði við þingfestingu og síðar við aðalmeðferð þeim sökum sem á hann eru bornar og tilgreindar eru í ákæru. Fyrir dómi hefur ákærði staðhæft að hann hafi við fyrri yfirheyrslu sína hjá lögreglu, þann 20. maí 2009, ranglega játað á sig kynferðislega hegðan gagnvart A. Hefur ákærði gefið þá skýringu á framburði sínum að hann hafi verið miður sín vegna innilokunarkenndar eftir um sólarhrings fangavist, en einnig hafi spilað þar inn í andleg veikindi hans og samskipti við lögreglufulltrúa fyrir yfirheyrsluna og hótun um frekari vist í fangaklefa á grundvelli gæsluvarðhalds. Nefnd yfirheyrsla var hljóðrituð og var hún að hluta leikin við aðalmeðferð málsins. Viðstaddur lögregluyfirheyrsluna var verjandi ákærða. Ákærði gaf síðari skýrslu sína hjá lögreglu þann 24. september 2009. Aðspurður af rannsakara við þá yfirheyrslu játaði ákærði aðspurður að hafa sýnt A kynferðislega hegðan og nefndi í því sambandi m.a. kelerí og rofnar samfarir. Yfirheyrslan var mynduð og hljóðrituð, en viðstaddur var sem fyrr verjandi ákærða.

Að virtum vistunargögnum frá fangahúsi Lögreglustöðvarinnar á ... og skýrslum rannsóknaraðila fyrir dómi, en einnig sérfræðiskýrslum og vitnisburðum þeirra aðila sem tjáðu sig um geðhagi ákærða, liggur að áliti dómsins ekkert fyrir um að ákærði hafi verið beittur ólögmætum þrýstingi við yfirheyrsluna þann 20. maí 2009. Er í því viðfangi athyglisvert að horfa til þess að við upphaf yfirheyrslunnar greinir hann frá kynferðislegri hegðan sinni gangvart A og endurtekur það undir lok hennar. Hann neitar aftur á móti alfarið kynferðislegri hegðan gagnvart B. Að áliti dómsins eru skýringar ákærða á afturhvarfi frá framburði hjá lögreglu í ljósi ofangreinds ótrúverðugar.

Verður samkvæmt því við sakarmat um sönnun höfð hliðsjón af skýrslum ákærða hjá lögreglu.

V.

Verður nú vikið að einstökum ákæruliðum.

Ákæruliður 1. A hefur fyrir dómi skýrt frá ætluðu athæfi ákærða gagnvart sér er hún var á aldrinum 12 eða 13 ára í íbúð hans í ...hverfi í samræmi við það sem lýst er í ákæru. Ákærði hefur neitað þessum ásökunum alfarið og m.a. staðhæft að stúlkan hafi á þessum árum aldrei komið á heimili hans og þáverandi eiginkonu án þess að vera í fylgd föður síns.

Um sakaratriði þessa ákæruliðar er í raun ekki við önnur gögn að styðjast en framburð A sjálfrar, en gögn sérfræðinga, þar á meðal þeirra sem komu að málum eftir að kært var til lögreglu eru þó framburði hennar til styrktar.

Í ljósi ofangreinds, þar á meðal þeirra læknisfræðilegu gagna sem áður voru rakin, sérstaklega þess að strengur í meyjarhafti var ekki rofinn fyrr en síðar, ályktunar sem O kvensjúkdómalæknir dró af því, svo og þegar sakargögn eru virt heildstætt, þykir gegn eindreginni neitun ákærða ákæruvaldinu ekki hafa tekist að færa fram nægjanlega sönnun um sök hans samkvæmt þessum ákærulið sem ekki verður véfengd með skynsamlegum rökum, sbr. 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Er því skylt að sýkna ákærða af þessum ákærulið.

Ákæruliður 2. A hefur fyrir dómi skýrt frá ætluðu athæfi ákærða gagnvart sér í ökutæki hans í samræmi við það sem lýst er í ákæru. Hafi hún er atvik gerðust verið búsett á heimili föður sín að .... Frásögn bróður stúlkunnar B fyrir dómi er í verulegum atriðum í samræmi við lýsingu hennar, en hann bar að við sögu hefði komið húsbifreið ákærða, .... Nefndi hann sérstaklega að ákærði hefði fengið þau systkinin til að reykja og sagði að ákærði hefði þvingað þau systkinin til þess athæfis. Var greinilegt að pilturinn leit þann verknað ákærða mjög alvarlegum augum og lagði það jafnvel að jöfnu og hið lýsta athæfi í ákæru. Þá kvaðst hann hafa heyrt frásögn systur sinnar um að ákærði hefði endurtekið hina kynferðislegu háttsemi við A og kvaðst hann hafa lagt trúnað á orð hennar.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu 20. maí 2009 kvaðst ákærði minnast þess að hafa farið með A í ökuferð og sagði að þá hefðu þau einnig farið í gönguferð á víðavangi. Hefði þetta gerst að sumarlagi og minntist þess að þau hefðu í þessari ferð fengið sér að reykja, en í framhaldi af því kvaðst hann hafa kysst stúlkuna. Um nánari atvik vísaði ákærði til minnisleysis og þá um það hvort að hann hefði haft við stúlkuna samræði.

Fyrir dómi neitaði ákærði sakarefninu alfarið. Hann kvað A, líkt og bróður hennar B, á árinu 2005 stundum hafa fengið að koma í ökutæki hans .... Bar hann að þá hefðu þau verið að aðstoða hann við efnisflutning vegna viðgerða á kjallarahúseigninni í .... Sagði ákærði að hann hefði ekki notað ökutækið til annars og vísaði til framlagðrar ökutækjaskrár um að bifreiðin hefði ekki verið á skrá nema skamman tíma á árinu 2005. Ákærði staðhæfði að frásögn hans hjá lögreglu væri misminni að öllu leyti, en þar hefði komið til upprifjun hans um alls óskylda hluti.

Eins og áður hefur verið rakið var ...bifreiðin ... aðeins í eigu ákærða á vormánuðum ... samkvæmt ökutækjaskrá.

Samkvæmt áður röktu vottorði kvensjúkdómalækna hefur A á liðnum árum endurtekið farið í kvenskoðanir. Við síðustu skoðun sem gerð var á stúlkunni þann 12. júní sl. var meyjarhaft hennar órofið. Segir frá því í vottorðinu að við kvenskoðun í apríl 2007 hafi auk meyjarhafts stúlkunnar verið til staðar stengur. Fyrir dómi lét O kvensjúkdómalæknir það álit í ljós að vegna þessa strengs væri mjög ólíklegt að haft hefði verið samræði við A og þá ekki endurteknar samfarir.

Að virtum nefndum gögnum, ekki síst hinum læknisfræðilegu, og þar sem frásögn A og B er að áliti dómsins ekki alveg eindregin eða nákvæm, þykir varhugavert að áliti dómsins að telja sannað gegn neitun ákærða að hann hafi viðhaft það athæfi sem hann er sakaður um í þessum ákærulið. Ber því að sýkna hann af sakarefninu.

Ákæruliðir 3 og 4. Í yfirheyrslum hjá lögreglu þann 20. maí og 24. september 2009 skýrði ákærði frá því að hann hefði haft samræði við A á rishæðinni í íbúð föður hennar að ... á árunum 2006 og 2007. Nefndi ákærði í því sambandi að hann hefði m.a. viðhaft rofnar samfarir. Nánar um háttsemina og um aðra kynferðislega hegðan gagnvart stúlkunni bar ákærði við minnisleysi, þar á meðal hvort að hann hefði viðhaft munnmök við hana. Þá kannaðist hann ekki við annað það athæfi sem lýst er í b og c lið 4. og 5. tölulið ákærunnar.

Fyrir dómi hafa A og B lýst tilviki þar sem þau voru með ákærða í risherbergi í nefndri húseign. Frásögn þeirra beggja er ýtarleg um athæfi ákærða gegn þeim, en einnig um eigin líðan. Lýsing þeirra er í samræmi við sakarefni 4. og 5. ákæruliðs. Að áliti dómsins er frásögn þeirra um þessi samskipti við ákærða trúverðug. Er atvik gerðust ætlaði A að hún hefði verið 16 eða 17 ára, en B taldi að hann hefði verið 14 eða 15 ára. Vitnisburður ...er í samræmi við frásögn ... að öllu verulegu.

Samkvæmt áðurnefndu vottorði kvensjúkdómalækna var meyjarhaft A órofið við síðustu skoðun sem gerð var þann 12. júní sl. Í vottorðinu er greint frá því að við kvenskoðun stúlkunnar í apríl 2007 hefði verið til staðar auk meyjarhaftsins umræddur stengur, en að hann hafi verið horfinn þegar skoðun var endurtekin í apríl 2008. Fyrir dómi lét O kvensjúkdómalæknir það álit í ljós að hafðar hefðu verið samfarir við stúlkuna eftir að vitnið skoðaði hana vorið 2007.

Vitnisburðir, þar á meðal sérfróðra aðila, draga ekki úr trúverðugleika systkinanna um að alvarlegir atburðir af því tagi sem þau lýsa hafi gerst í lífi þeirra og að þau hafi af þeim sökum orðið fyrir andlegu áfalli. Þessi gögn ber þó að meta í því ljósi að fyrir liggur að fleiri en ákærði hafa verið bornir sökum um brot gegn A.

Það er álit dómsins þegar framangreint er virt í heild að ekki sé varhugavert að leggja framburð systkinanna A og B til grundvallar um að ákærði hafi viðhaft þá háttsemi, sem lýst er í þessum ákæruliðum og þannig brotið gegn þeim. Í ákæru er miðað við að brot ákærða hafi gerst á árabilinu 2005 til 2008. Ljóst er að vegna fötlunar systkinanna er tímaskyn þeirra ekki glöggt. Að virtum gögnum er það niðurstaða dómsins að ákærði hafi viðhaft greinda háttsemi á tímabili sem markast af læknisskoðunum á stúlkunni annars vegar vorið 2007, hins vegar vorið 2008.

Sú háttsemi sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir samkvæmt ofangreindu er réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæruskjali.

Ákæruliður 5. Við rannsókn lögreglu á sakarefni II. kafla ákæru var við húsleit á heimili ákærða lagt hald á þær tölvur og tölvubúnað sem lýst er í þessum lið. Við nánari rannsókn á búnaðinum kom í ljós að þar var að finna m.a klámmyndir af börnum og unglingum, en einnig myndaseríur sem sýna m.a samfarir við börn og unglinga.

Við meðferð málsins hefur ákærði neitað sök, en kannast við að hafa tekið við disklingum m.a. frá látnum félaga sínum. Kvaðst hann hafa gert sér grein fyrir að á meðal efnis á disklingunum var barnaklám. Kvaðst hann hafa hlaðið efni þeirra inn á tölvur sínar í sérstakar möppur með það í huga að vinsa síðar úr því nýtilegt efni, en ætlan hans hafi verið að henda öllu klámefni síðar.

Fyrir dómi hefur U tölvusérfræðingur lýst rannsókn lögreglu á tölvubúnaði ákærða og staðfesti hann m.a þann fjölda myndefnis sem lýst er í þessum lið ákæru.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið þykir sannað að ákærði hafi haft í sinni vörslu það barnaklámefni sem hér um ræðir og fannst við húsleit hjá honum. Verður ákærði því, þrátt fyrir neitun hans, fundinn sekur um þá háttsemi sem hann er ákærður fyrir í þessum lið, að því frátöldu að ekki þykir sannað að hann hafi aflað sér myndefnisins af internetinu.

Brot ákærða er réttilega heimfært til refsiákvæða í ákæruskjali.

VI.

Ákærði, sem er 48 ára, hefur hreinan sakaferil. Ákærði hefur í máli þessu verið sakfelldur fyrir kynferðisbrot. Með háttsemi sinni braut ákærði gegn fötluðum bræðrabörnum sínum, sem hann hafði mikil samskipti við á heimili þeirra og hafði auk þess verið trúað fyrir. Þá hefur hann verið sakfelldur fyrir vörslur á miklu magni af barnaklámmyndum.

Brotin sem ákærði er sakfelldur fyrir eru alvarlegs eðlis. Ber að tiltaka refsingu samkvæmt reglum 77. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun hennar ber að líta til 1. og 3. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og virða til refsiþyngingar að ákærða var ljóst að ungmennin áttu við erfiðleika að stríða. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fjögur ár.

Samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga ber að dæma ákærða til þess að þola upptöku á grárri turntölvu af gerðinni AMD með tveimur hörðum diskum, öðrum 160 GB og hinum 120 GB og fartölvu af gerðinni Dell með 40 GB hörðum disk.

Í málinu eru hafðar uppi bótakröfur, sem getið er í ákæru og voru reifaðar og rökstuddar við munnlegan málflutning. Er í báðum tilvikum krafist miskabóta samkvæmt 26. gr. laga nr. 50/1993 með síðari breytingum. Ákærði hefur bakað sér bótaskyldu samkvæmt þessu ákvæði gagnvart nefndum ungmennum, A og B. Við ákvörðun þeirra verður litið til þess að fyrir liggur vottorð sálfræðinga og fleiri gögn sem benda til þess að þau hafi orðið fyrir verulegri tilfinningaröskun og andlegum þjáningum sem verði a.m.k. að einhverju leyti raktar til brota ákærða. Var verknaður ákærða til þess fallinn að auka enn á vanda þeirra í lífinu. Ákveðast miskabætur að þessu virtu til A 1.500.000 krónur, en B 1.000.000 krónur, líkt og krafist er, í báðum tilvikum með vöxtum eins og nánar eru greindir í dómsorði. Upphafstími dráttarvaxta er ákveðinn samkvæmt reglu 1. mgr. 9. gr. laga nr. 38/2001. Ákærða voru birtar bótakröfurnar þann 19. nóvember 2009.

Ákæruvaldið hefur í málinu gert kröfu um að ákærði verði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar málsins, sem samkvæmt sakarkostnaðaryfirliti nemur 336.800 krónum Að auki er um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sbr. ákvæði 218. gr. laga nr. 88, 2008. Verður við ákvörðun launanna m.a. litið til umfangs málsins og starfa hinna skipuðu lögmanna við alla meðferð þess, sbr. og sundurliðaðra skýrslna þar um, en einnig ber að líta til þeirra sjónarmiða sem fram koma t.d. í dómi Hæstaréttar Íslands nr. 290/2000 um hlutverk réttargæslumanna.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins ber að dæma ákærða til að greiða helming sakarkostnaðar, þ.m.t. helming réttargæslu- og málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem í heild ákvarðast 843.750 krónur og helming málflutningsþóknunar réttargæslumanns A-kvk-ef S-kvk-ef héraðsdómslögmanns, sem í heild ákvarðast 337.500 krónur. Helmingur sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf saksóknari.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88, 2008.

Dóm þennan kveða upp héraðsdómararnir Ó-kk-nf Ó-kk-nf sem dómsformaður, E-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf D-kk-nf.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjögur ár.

Ákærði sæti upptöku á grárri turntölvu af gerðinni AMD með tveimur hörðum diskum, öðrum 160 GB og hinum 120 GB og fartölvu af gerðinni Dell með 40 GB hörðum disk.

Ákærði greiði A, 1.500.000 krónur í miskabætur, ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001 um vexti og verðtryggingu, frá 1. maí 2008 til 19. desember 2009, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði B, 1.000.000 krónur í miskabætur, ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001 um vexti og verðtryggingu, frá 1. maí 2008 til 19. desember 2009, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði helming sakarkostnaðar, þ.m.t. helming réttargæslu- og málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem í heild ákvarðast 843.750 krónur og helming málflutningsþóknunar réttargæslumanns A-kvk-ef S-kvk-ef héraðsdómslögmanns, sem í heild ákvarðast 337.500 krónur. Helmingur sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.