S-31/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 26. maí sl., er höfðað af ríkissaksóknara 10. febrúar 2009, á hendur S-kk-þgf P-kk-þgf, fæddum 4. apríl 1989, til heimilis að Efra-Ási, Skagafirði, fyrir brot gegn almennum hegningarlögum aðfaranótt sunnudagsins 19. október 2008 utandyra við veitingastaðinn Mælifell, Aðalgötu 7, Sauðárkróki.

1. „Fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa veist að J-kk-þgf G-kk-þgf H-kk-þgf, tekið hann hálstaki og þrengt að og lokað þannig fyrir öndunarveg hans með þeim afleiðingum að hann missti meðvitund, en nærstaddir náðu að losa tak ákærða.

2. Fyrir brot gegn valdstjórninni og líkamsárás, með því að hafa í lögreglubifreið í kjölfar þeirra atvika sem lýst er í 1. ákærulið, bitið P-kk-þf B-kk-þf lögreglumann, sem þar hafði afskipti af ákærða vegna skyldustarfa sinna, í vísifingur hægri handar, með þeim afleiðingum að hann hlaut brot á fjærkjúku fingursins og opið sár framan og aftan við fjærkjúkuna.

Háttsemi ákærða samkvæmt 1. ákærulið telst varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981, en samkvæmt 2. ákærulið við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 101/1976 og 1. gr. laga nr. 25/2007, og 1. mgr. 218. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu P-kk-ef B-kk-ef, kennitala 121164-3519, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð kr. 808.028, þar af 102.168 vegna lögmannskostnaðar, auk vaxta samkvæmt 7. gr. laga nr. 38/2001 frá 19. október 2008 en síðan dráttarvaxta samkvæmt III. kafla laganna til greiðsludags.“

Undir rekstri málsins breytti ákæruvaldið orðalagi í 1. ákærulið þannig að í stað orðanna „og lokað þannig fyrir öndunarveg hans“ komi „og þrengt að hálsi hans“. Þá féll P-kk-nf B-kk-nf frá bótakröfu sinni.

Af hálfu ákærða er gerð krafa um vægustu refsingu sem lög frekast heimila og vísaði ákærði m.a. til þess að hann hafi leitað sér aðstoðar hjá sérfræðingi eftir þetta og hætt neyslu áfengis.

II

Í þinghaldi hinn 24. mars sl. játaði ákærði skýlaust, eftir breytingu á orðalagi, háttsemi þá sem í ákæru greinir. Að framkominni játningu ákærða var málið tekið til dóms. Málið var síðan endurupptekið 26. maí sl. og þá lagt fram vottorð sálfræðings og dómtekið að nýju eftir að sakflytjendum var gefinn kostur á að tjá sig um hið nýframlagða skjal.

Af hálfu ákæruvalds er því haldið fram varðandi 1. ákærulið að árásin hafi verið tilefnislaus. Ákærði hafi ráðist að hálsi brotaþola og þrengt að með þeim afleiðingum að brotaþoli missti meðvitund. Vitni hafi losað hálstakið með valdi og þannig komið í veg fyrir alvarlegri afleiðingar árásarinnar. Árásin hafi verið lífshættuleg og getað leitt til dauða brotaþola. Af þessum sökum sé brotið réttilega heimfært í ákæru. Varðandi síðari lið ákærunnar sé enginn ágreiningur um afleiðingar brots ákærða og því varði það við þau ákvæði sem vísað er til í ákæru.

Ákærði taldi hins vegar að brot hans væru ranglega heimfærð í ákæru. Varðandi 1. ákæruliðinn taldi hann að brot hans varðaði við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga en ekki 2. mgr. 218. gr. laganna. Í því sambandi benti hann á að til þess að brot félli undir 2. mgr. 218. gr. hegningarlaga þyrfti árás að hafa í för með sér stórfellt líkams- eða heilsutjón eða að brotið væri sérstaklega hættulegt vegna þeirrar aðferðar, þ. á m. tækja, sem notuð væru. Af læknisvottorði sem fyrir liggi í málinu megi ráða að brotaþoli hafi orðið fyrir mjög litlu tjóni. Þá telur ákærði að árásin hafi ekki verið sérstaklega hættuleg vegna þeirra aðferðar sem notuð var en tæki hafi ekki verið notuð. Litlu afli hafi verið beitt enda liggi fyrir að brotaþoli hafi verið með eðlilega öndun og púls þegar takinu var sleppt og ekkert hafi komið fram í málinu sem bendi til þess að árásin hefði getað leitt til dauða brotaþola. Ákærði heldur því jafnframt fram að brot sem lýst er í 2. ákærulið skuli ekki heimfært undir 1. mgr. 218. gr. hegningarlaga heldur eingöngu 1. mgr. 106. gr. laganna en áverkar á fingri P-kk-ef B-kk-ef hafi verið ótilgreind sprunga á fingri. Af hálfu ákærða var því haldið fram varðandi báða ákæruliðina að rannsókn málsins hafi ekki verið nægilega góð.

Að framan er rakið að ákærði hefur játað háttsemi þá sem í ákæru greinir og er játning hans í samræmi við gögn málsins. Ágreiningur er hins vegar um heimfærslu brota ákærða líkt og að framan er rakið.

Ákærði hefur viðurkennt að hafa tekið J-kk-þf G-kk-þf H-kk-þf hálstaki og þrengt að hálsi hans líkt og lýst er í 1. lið ákæru eftir að háttsemislýsingu hafði verið breytt eins og áður er getið. Í vottorði læknis sem er meðal gagna málsins kemur fram að líklegast sé að J-kk-nf G-kk-nf hafi misst meðvitund vegna þess að slagæðar til heilans hafi verið klemmdar saman þegar honum var haldið í hálstaki. Almennt sé talið að maður missi meðvitund eftir um það bil 10 sekúndur af skertu blóðflæði og þar af leiðandi súrefnisskorti til heilans. Í vottorðinu segir jafnframt að ekki sé hægt að fullyrða að J-kk-nf G-kk-nf hafi verið í lífshættu. Ekki eru önnur læknisfræðileg gögn í málinu. Til þess að brot ákærða falli undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga þarf árásin að vera metin sem hættuleg vegna þeirrar aðferðar sem notuð var en fyrir liggur að afleiðingar hennar voru ekki alvarlegar fyrir brotaþola og þá var tækjum ekki beitt. Af lögregluskýrslum má ráða að ákærði hélt hálstakinu í nokkurn tíma. Það sem mestu máli skiptir hér er að ákærði losaði ekki takið sjálfur þegar J-kk-nf G-kk-nf missti meðvitund heldur komu þar að aðilar sem þurftu að beita afli við að losa takið. Að teknu tilliti til þessa telst árásin hafa verið sérstaklega hættuleg og því réttilega færð til refsiákvæðis í ákæru.

Varðandi 2. lið ákærunnar þá hefur ákærði viðurkennt háttsemi þá sem þar er lýst. Í læknisvottorði sem fyrir liggur í málinu kemur fram að röntgenmynd hafi sýnt ótilfært brot þvert yfir fjærkjúku hægri vísifingurs. Með þessu er átt við að fingurinn hafi verið brotinn án þess að brotið hafi færst til og er háttsemi ákærða því réttilega færð til refsiákvæða í ákæru.

Við ákvörðun refsingar ákærða ber sem endranær að horfa til ákvæða 70. gr. almennra hegningarlaga en 1. og 3. töluliðir greinarinnar horfa til refsiþyngingar. Ákvæði 4. og 5.tl., svo og skýlaus játning ákærða, eru til þess fallin að milda refsingu hans. Ákærði hefur samkvæmt sakavottorði tvisvar áður sætt refsingu en þau brot hans hafa ekki áhrif á niðurstöðu máls þessa. Að þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði. Eftir brotið leitaði ákærði sér aðstoðar hjá sálfræðingi sem ritað hefur vottorð varðandi ákærða en það er meðal gagna málsins. Í vottorðinu, sem ritað er 28. apríl sl., kemur m.a. fram að ákærði hafi átt við alvarleg áfengisvandamál að stríða í gegnum tíðina. Hann hafi þó frá því í október 2008 haldið sig frá áfengisneyslu og allir hlutir hafi gengið á betri veg. Hann virðist ætla að ljúka smíðanámi sínu og stunda vinnu af samviskusemi. Þá segir í vottorðinu: „Í dag er andleg líðan S-kk-ef allt önnur eftir margra mánaða edrúmennsku. Horfur í dag fyrir þennan einstakling eru góðar, hann hefur gott aðhald á heimaslóð og er virkur í samfélaginu.“ Að teknu tilliti til þessa svo og aldurs ákærða þykja efni til að skilorðsbinda refsingu ákærða að fullu og skal hún niður falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Sækjandi hefur ekki lagt fram yfirlit um sakarkostnað og verður af því dregin sú ályktun að sakarkostnaður hafi ekki fallið á málið við rannsókn þess. Sakarkostnaður er því eingöngu 60.000 króna þóknun verjanda ákærða, S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns. Þóknunin innifelur virðisaukaskatt.

Af hálfu ákæruvalds sótti málið E-kk-nf Þ-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Akureyri.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Ákærði, S-kk-nf P-kk-nf, sæti fangelsi í níu mánuði. Fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún niður falla að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 60.000 króna þóknun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns en annar sakarkostnaður hefur ekki fallið á málið.

H-kk-nf H-kk-nf