S-1937/2021

Mál þetta var þingfest 12. nóvember 2021 og dómtekið 16. febrúar 2022. Málið höfðaði Héraðssaksóknari með ákæru 23. september 2021 á hendur ákærða, X, kt. [...], fyrir brot í nánu sambandi og kynferðisbrot aðfaranótt sunnudagsins 6. október 2019, með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað heilsu og velferð þáverandi kærustu sinnar, Y, kt. [...], með þeim afleiðingum að hún hlaut sár og þreyfieymsli í hársverði, sár og mar á hálsi og höku, mar á öxl, upphandlegg, mjöðm, læri og fótlegg og skrámu á sköflungi, svo sem hér greinir:

1. Að [...], með ofbeldi rifið í hár Y, tekið hana kverkataki og bitið í öxl hennar.

2. Í bifreið á [...], á leið frá [...]til [...], með ofbeldi veist að Y, rifið í hnakka hennar og tekið hana hálstaki, en Y var farþegi hans í framsæti.

3. Nauðgun og brot gegn kynferðislegri friðhelgi, með því að hafa í grennd við [...]haft samræði við Y án hennar samþykkis og einnig án hennar samþykkis tekið myndskeið af samræðinu á síma sinn, en hún hafði með orðum gert ákærða ljóst að hún vildi ekki stunda kynlíf en lét undan þrýstingi ákærða af ótta við hann vegna reiði hans og fyrra ofbeldis af hans hálfu.

4. Í bifreið í [...], í grennd við [...], með ofbeldi hindrað að Y kæmist út úr bifreiðinni, tekið hana hálstaki, slegið hana og tekið í höfuð hennar og slegið því utan í rúðu bifreiðarinnar og eftir að hafa stöðvað bifreiðina ýtt henni þannig að hún féll.

Er framangreind háttsemi í ákæru talin varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot samkvæmt 3. ákærulið að auki við 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 199. gr. a almennra hegningarlaga, sbr. áður 209. gr. sömu laga.

Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt sæti ákærði upptöku á haldlögðum Samsung Galaxy S8+ farsíma (munanúmer lögreglu nr. [...]) samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 69. gr. a almennra hegningarlaga.

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa Y. Hún krefst þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu 4.000.000 króna miskabóta með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 6. október 2019 til 12. desember 2021 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 til greiðsludags. Loks verði ákærði dæmdur til greiðslu þóknunar réttargæslumanns hjá lögreglu og fyrir dómi.

Ákærði neitar sök. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að bótakröfu Y verði vísað frá dómi. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa, að bætur verði stórlega lækkaðar og sakarkostnaði skipt, þar með talin málsvarnarlaun verjanda. Óháð málsúrslitum krefst ákærði sýknu af upptökukröfu ákæruvaldsins.

I. - Upphaf lögreglurannsóknar.

1.

Þriðjudaginn 8. október 2019 kl. 14:00 leitaði Y, hér eftir brotaþoli, á Neyðarmóttöku Landspítalans (NM) í fylgd móður sinnar A. B hjúkrunarfræðingur tók á móti brotaþola og skráði eftir henni fyrstu formlegu frásögn af atvikum. Í skýrslunni segir að brotaþoli hafi áður mætt á NM 4. september 2019 vegna kynferðisofbeldis af hálfu ákærða, B þá einnig tekið á móti henni, brotaþoli á þeim tímapunkti sagt að hún væri ekki tilbúin til að leggja fram kæru en hefði í kjölfar þeirra atvika slitið sambandi við ákærða. Hann hafi svo haft samband og hún ákveðið að gefa honum annað tækifæri. Í skýrslunni er haft eftir brotaþola að hún og ákærði hafi ákveðið að hittast um kl. 23 að kvöldi laugardagsins 5. október, þau keypt sér ís og farið á rúntinn í bifreið hans. Meðan á rúntinum stóð hafi hún fengið skilaboð í farsíma sinn og við það kviknað ljós á símanum. Ákærði hafi spurt hana út í þetta, verið tortrygginn og sakað hana um að vera í sambandi við aðra karlmenn. Ákærði hafi svo skutlað vini sínum heim, þau stungið sér inn í það hús í [...] stutta stund og brotaþoli brugðið sér á salerni. Kærasta vinarins hafi ætlað með henni á baðherbergið en ákærði ekki tekið það í mál og farið sjálfur með henni þangað inn. Þar hafi ákærði tekið hana kverkataki, sakað hana um að halda framhjá honum og brotaþoli orðið mjög hrædd. Kærastan hafi í kjölfarið hvíslað að henni að ákærði væri „crazy“ og að hún ætti að hætta með honum. Að sögn brotaþola lögðu hún og ákærði eftir þetta af stað til [...]og voru stödd á [...]þegar hún fékk skilaboð í farsíma sinn ásamt ljósmerki frá símanum. Við þetta hafi ákærði stöðvað aksturinn, sakað hana aftur um framhjáhald, minnt hana á að hún væri konan hans og að hann „eigi hana“. Hann hafi viljað skoða símann, bitið hana í aðra öxlina og svo ekið aftur af stað. Á þeim tímapunkti hafi ákærði verið mjög æstur og reiður og brotaþoli virkilega hrædd við hann. Í framhaldi hafi ákærði ekið um [...], á leið heim til brotaþola, stöðvað bifreiðina í [...], sagt brotaþola að hún væri konan hans og ætti því til samræmis að hafa við hann kynmök. Hann hafi svo hrint henni í jörðina, haft við hana samræði og tekið upp á farsímann sinn. Eftir þetta hafi ákærði ekið henni heim. Þar hafi brotaþola verið litið í spegil og hún séð að hún væri öll marin um hálsinn og með áverka/marbletti víðsvegar um líkamann. Brotaþoli kvað hrufláverka á hnjám vera eftir kynmökin og sagði ákærða margoft hafa tekið hana hálstaki um nóttina. Hún kvaðst hafa legið að mestu fyrir í rúminu á sunnudeginum, mjög hrædd og kvíðin yfir því að ákærði myndi meiða hana aftur eða setja myndband af samræðinu á netið og einnig óttast um fjögurra ára dóttur sína.

Í móttökuskýrslunni er lýst eftirtöldum ytri áverkum brotaþola: „Er með marbletti á höndum, læri, baki, hálsi, handarbaki, upphandleggjum, hruflsár á sköflungi ofl (sjá að ofan og myndir og teikningar). Togaði margsinnis í hár hennar, er með sár í hársverði og aum víðsvegar um hársvörð. Er með talsvert mar á undirhökusvæði yfir barkasvæði og aum viðkomu. Er með leðurhúðar blæðingar á hálsi beggja vegna og mar.“

Í skýrslunni er kynferðislegu framferði ákærða lýst með því að hakað hefur verið með krossi í viðeigandi reiti. Samkvæmt þeim merkingum hafði ákærði samræði við brotaþola um leggöng og notaði ekki smokk. Þar fyrir neðan er hakað við og skráð að brotaþoli hafi ekki verið undir áhrifum áfengis eða lyfja við komuna á NM.

Því næst er lýst andlegu og líkamlegu ástandi brotaþola við komu og hakað þar í viðeigandi reiti að hún hafi verið í losti, óttaslegin/kvíðin, eirðarlaus/óróleg, hrædd um líf sitt, tekið grátköst, sýnt merki um ráðaleysi og bjargarleysi, endurupplifað árás ákærða og ásakað sjálfa sig. Ennfremur, að hún hafi verið með skjálfta/hroll, ógleði, magaverki, köfnunartilfinningu/andþyngsli, öran hjartslátt, þreytt/uppgefin og með sektarkennd.

Í samantekt hjúkrunarfræðingsins segir að brotaþoli sé mjög hrædd um sig og dóttur sína og óttist um líf sitt, þ. e. að ákærði nái til hennar aftur. Hún sé kvíðin, finnist hún stundum gera of mikið úr málunum, beri enn tilfinningar til ákærða og segir hann hafa elskað hana mikið og verið svo góður við hana til að byrja með og inn á milli. Hún sé einnig hrædd um að hann leki myndbandinu á netið og segi öðrum að hún sé klikkuð, en ákærði hafi margsinnis sagt brotaþola að hún sé erfið, ekki nógu stillt og sé alltaf að ögra honum. Því næst segir: „Vegna aðstæðna og álags á brotaþola er ákveðið í samráði við lögreglu að gera ekki aðra réttarlæknisfræðilega skoðun með tilliti til lífsýna á kynfærasvæði. Til eru gögn í fyrra málinu [...] þar sem að haft var við hana kynmök án samþykkis. Einblínt var á líkamlega áverka í þessari komu og sögutöku í þessu máli [...].“2.

Í móttökuskýrslu B hjúkrunarfræðings er vísað til áverkamats C læknis á slysa-og bráðadeild LSH og er vottorð hans meðal málsgagna. Þar segir að brotaþoli hafi komið á deildina þriðjudaginn 8. október kl. 13:57 og C skoðað hana að beiðni B. Samkvæmt vottorðinu greindust eftirtaldir áverkar við skoðun: „Á höfði er hún aum í hársverðinum við þreifingu. Á hálsi eru tvö striklaga sár á vinstri hluta háls og undir höku er striklaga sár. Tveir marblettir hægra megin á hálsinum. Skrámur á sköflungi vinstra megin og marblettur á læri miðsvæðis vinstra megin. Marblettir á hægra hné. Yfir mjaðmarkambi hægra megin er marblettur. Brotin nögl á vinstri langatöng og marblettur yfir vinstra handarbaki litla fingurs megin. Marblettur á aftanverðri vinstri öxl gulur blettur og marblettur á framanverðri vinstri öxl dökkur. Tveir marblettir aftanverðri hægri öxl og marblettur yfir upphandleggsvöðva framantil.“ Í vottorðinu er ekki lagt mat á tilurð og/eða aldur lýstra áverka.

3.

Brotaþoli gaf lögregluskýrslu á NM sama dag. Hún kvaðst hafa verið í „parasambandi“ við ákærða síðastliðna 8- 9 mánuði, samt vilja gefa skýrslu um málið en ekki vera viss hvort hún vildi kæra hann til refsingar. Í framhaldi greindi brotaþoli frá því í sjálfstæðri frásögn að dóttir hennar hafi verið hjá pabba sínum og hún ákveðið að hitta ákærða og fara með honum á rúntinn. D vinur ákærða, sem bjó í [...], hafi óskað eftir skutli heim, þau því rúntað þangað og kíkt inn til D í smá stund. Auk þeirra þriggja hafi E kærasta D verið á staðnum. Þau tvö hafi svo verið frammi í eldhúsi, ákærði og brotaþoli setið í stofusófa, hún með farsímann í kjöltunni og fengið fleiri en eitt skilaboð með tilheyrandi ljósmerki frá símanum. Ákærði hafi séð að vinur hennar var að senda henni skilaboðin og spyrja hvað hún væri að gera, ákærði pirrast rosalega við þetta, bitið hana í öxlina og sagt að ef hún opnaði símann aftur myndi hann bíta kjötstykki úr henni. Þau hafi síðan farið út á svalir, ákærði fengið sér að reykja og sakað hana um að sýna honum ekki nægilega virðingu. Eftir þetta hafi þau verið að spjalla fjögur saman, brotþoli sagst ætla á salerni og ákærði elt hana inn á baðherbergi. Þar hafi hann byrjað að rífast aftur í henni út af símaskilaboðum, byrjað að kyrkja hana og rifið í hár hennar. Þau hafi svo sest aftur fram, ákærði enn pirraður í skapi og spurt hvort þau ættu ekki að fara.

Á leiðinni til baka hafi ákærði haldið áfram að rífast í brotaþola, rifið í hnakkann á henni þegar hún vildi ekki opna farsímann, því næst tekið hana hálstaki, farsíminn við það dottið á gólfið og ákærði haldið henni með hálstaki frá því að komast í símann. Hann hafi svo stöðvað bifreiðina á [...], við einhvern afleggjara, þar byrjað að slá hana og öskra á hana, svo beðist fyrirgefningar áður en hann klikkaðist aftur og þau stigu út úr bílnum til að tala saman. Þar hafi ákærði reynt að knúsa hana og biðjast afsökunar, síðan æst sig aftur, ásakað hana um framhjáhald „og allskonar svona bara bull“ og spurt hvort hún vildi ekki sofa hjá honum hér og nú. Brotaþoli hafi sagst vera á blæðingum og ekki langa til að stunda kynlíf, ákærði spurt hví ekki og aftur sakað hana um að sofa hjá öðrum og væri greinilega að ríða öðrum. Þegar hér var komið hafi brotaþoli sagt „bara já“ og leyft ákærða að hafa við hana samræði. Hann hafi svo tekið hana aftan frá og tekið mökin upp á myndband í farsíma sínum.

Eftir þetta hafi þau sest aftur inn í bíl, haldið áfram að rífast, ákærði ekið út af [...], inn í [...] og áleiðis heim til hennar í [...]. Á þeirri leið hafi ákærði verið brjálaður í skapi, lamið í stýrið og öskrað og öskrað og brotaþoli óttast að hann myndi gera henni frekara mein. Hann hafi ekki viljað stöðva aksturinn, hún því ítrekað reynt að opna dyrnar á ferð og sagt honum að stoppa. Ákærði hafi brugðist við með því að taka um háls hennar, síðan slegið hana og skellt höfði hennar utan í bílrúðuna. Í kjölfarið hafi hann loks numið staðar, þau stigið út, hann haldið áfram að öskra á hana, ýtt henni í jörðina, sagt að hún ætti skilið að deyja með rottunum þarna í kring ogþví næst hent snyrtivörum hennar út í buskann. Eftir þetta hafi hann séð áverka á hálsi hennar, byrjað að grenja, sagt að hann sé ekki svona maður og að hann elski hana. Ákærði hafi svo skutlað henni heim, kíkt inn í stutta stund, hún farið inn á baðherbergi og brugðið við að sjá eigin áverka og spurt ákærða hvort hann hafi ætlað að drepa hana. Hann hafi þá farið að hágráta og farið skömmu síðar að beiðni brotaþola.

Nánar aðspurð kvaðst brotaþoli hafa verið íklædd peysu heima hjá D og E og ákærði bitið hana í vinstri öxlina. Hún hafi svo setið á baðherbergisgólfinu þegar ákærði greip með hægri hendi um háls hennar og herti að og reif síðan með sömu hendi í hnakkahár hennar. Þegar þau komu aftur fram hafi E séð roðamerki á hálsi hennar og hún sagt E frá því sem gerðist inni á baði.

Nánar aðspurð um „kynlíf“ með ákærða greint sinn bar brotaþoli að ákærði hefði stillt því þannig upp að ef hún vildi ekki stunda kynlíf með honum þýddi það að hún væri að sofa hjá öðrum manni. Hún sagði umræddan afleggjara vera á milli [...] og [...], til móts við [...]eða þar í kring og kannaðist við að þar væri hringtorg sem keyra mætti að. Brotaþoli greindi svo nánar frá samræðinu á þann veg að þau hafi staðið við framhlið bifreiðarinnar, ákærði sagt að hún ætti að sofa hjá honum af því hún væri konan hans, því næst ýtt henni með magann ofan á vélarhlífina, dregið gallabuxur hennar niður, girt niður um sjálfan sig, tekið báðum höndum um mitti hennar, rekið getnaðarliminn inn í leggöng hennar aftan frá og tekið samræðið upp á myndí farsíma sínum. Engin orðaskipti hafi átt sér stað meðan á þessu stóð en ákærði verið brjálaður í skapi og drifið í því „að ljúka sér af“. Hún kvað þetta hafa tekið um þrjár mínútur og lokið með sáðláti ákærða inn í hana. Á meðan hafi henni liðið ömurlega „eins og ég þyrfti bara að gera þetta gegn vilja mínum til að halda honum góðum“. Þau hafi svo sest aftur inn í bíl og ákærði verið jafn reiður á eftir. Aðspurð hvort brotaþoli hafi mótmælt nefndu samræði við ákærða kvaðst hún ekki hafa mótmælt því „beint“ en hún ekki viljað hafa við hann mök, samt átt að gera það til að sanna að hún væri ekki að sofa hjá öðrum.

Brotaþoli kvað ákærða hafa hringt í hana eftir atburði umræddrar nætur, beðið hana afsökunar, verið hræddur um að hún ætlaði að kæra hann, boðið henni til [...], sagst elska hana og vilja gera allt til að bæta sjálfan sig og samband þeirra.

Í kjölfar framangreinds var brotaþoli beðin um að skýra frá atvikum að kvöldi miðvikudagsins 4. september 2019 varðandi meint kynferðisbrot ákærða gegn brotaþola á heimili hennar. Þau atvik falla utan sakarefnis þessa máls og koma því ekki til skoðunar við úrlausn þess.

4.

A móðir brotaþola gaf einnig skýrslu á NM 8. október 2019. Hún kvaðst eiga mjög náið og gott samband við brotaþola, hafa talað við hana sunnudaginn 6. október og brotaþoli sagt henni hvað komið hefði fyrir hana um nóttina. Í framhaldi endursagði A í stórum dráttum frásögn brotaþola af rúntinum til [...], heimsókn til vinafólks ákærða þar í bæ, hálstaki ákærða og hártogi inni á baðherbergi tengdu síma skilaboðum til brotaþola, að hann hafi bitið brotaþola í öxlina og hótað að bíta úr henni kjötstykki, ferð þeirra frá [...] til [...], ofbeldi sem hann hafi beitt hana í bifreið sinni á þeirri leið og mikilli reiði ákærða, að hann hafi riðið henni aftan frá og tekið samræðið upp á mynd í símanum sínum.

Það sem einkum ber á milli í endursögn A og framburði brotaþola hjá lögreglu er að A bar ekkert um að ákærði hafi stöðvað bifreiðina við afleggjara á [...], heldur ekið rakleitt frá [...] áleiðis til [...], breytt út af venjulegri leið í [...] og ekið svokallaða [...], ákærði þar stöðvað bifreið sína og nauðgað brotaþola.

5.

Ákærði var handtekinn 9. október 2019 og yfirheyrður um meint kynferðisbrot gagnvart brotaþola 4. september og 6. október 2019. Hann neitaði sök í báðum tilvikum. Verður hér aðeins fjallað um framburð ákærða tengdan atvikum 6. október.

Hann kvaðst hafa farið heim til brotaþola að kvöldi laugardagsins 5. október, pikkað hana og F dóttur hennar upp um kl. 21:30 og þau farið saman út að borða á [...]. Þaðan hafi þau farið heim til brotaþola og [...], frændi F, sótt hana þangað um miðnætti. Eftir það hafi ákærði og brotaþoli farið og sótt D vin ákærða og skutlað honum heim til hans og E í [...]. Að sögn ákærða hafði brotaþoli verið „að fásér að drekka, hún er að fá sér kók“. Þau hafi farið inn til D og E, þau tvö og brotaþoli verið að drekka en ákærði ekki þar sem hann væri búinn að vera edrú í góðan tíma. Ákærði nefndi hér að þegar brotaþoli verði drukkin fari hún að tala við aðra menn á samfélagsmiðlum. Þau fjögur hafi svo setið að spjalli, bæði pörin rifist eitthvað sín á milli, „andrúmsloftið“ breyst vegna þess að brotaþoli var að ræða við aðra karlmenn á samfélagsmiðlum fyrir framan ákærða og hann sagt henni „að stoppa“.

Ákærði skýrði þetta þannig að brotaþoli eigi við áfengisvandamál að stríða og hafi fyrr um kvöldið, áður en hún byrjaði að drekka, beðið hann að láta hana vita ef hún færi yfir strikið. Þegar hann geri þetta fyrir hana sé hún stundum með derring og sé það merki um að hún sé orðin dálítið drukkin, ekki þó „blekuð“, en þegar hún fari í „blackout“ verði hún „rosalega venjuleg“ þótt hún sé í því ástandi. Þegar það gerist viti ákærði ekki hvort hún sé í blackout eða ekki og bætti því við: „Hún fékk sér mikið kók þetta kvöld, skilurðu“.

Ákærði kvaðst halda að þau hafi dvalið í 90- 120 mínútur á heimili D og E og klukkan verið að nálgast 04 eða 05 um nótt þegar þau lögðu af stað heim til [...]. Brotaþoli hafi fljótlega farið að tala við „þennan náunga“, ákærði þá sagt „er ekki allt í lagi með þig“, út af því spunnist „mikil orðaskipti“, brotaþoli opnað dyrnar sín megin og ætlað að hoppa út úr bifreiðinni á 90- 100 kílómetra hraða á klukkustund eftir [...]. Sem góður kærasti hafi hann gripið í hana og stoppað hana af, því ekki gat hann stöðvað bílinn fyrirvaralaust til að hleypa henni út, enda „rosalega slæmt veður þetta kvöld“ og hætt við því að farþegahurðin fyki af.

Í kjölfar þessa hafi ákærði lagt í vegkanti, brotaþoli slegið til hans á fullu, við það brotið nögl á fingri og hún sagt „ég ætla sko að halda framhjá þér aftur og ég var að totta vin þinn með kærustunni hans inni á klósetti áðan“. Við þessi ummæli hafi ákærði sagt „what the fuck“, hringt í D og fengið staðfest að brotaþoli væri að ljúga, brotaþoli haldið áfram að veitast að honum og ákærði, með sína skapgerðarbresti, misst stjórn á sérog ýtt henni frá sér í bílnum. Þau hafi svo bæði brotnað niður, stigið út úr bílnum og knúsað hvort annað. Í þeirri stöðu hafi brotaþoli snúið sér við, í stjörnubjörtu veðri, girt niður um sig, teygt sig fram „og segir bara ætlaðru að ríða mér?“ Ákærða hafi fundist þetta „kinky“ og spennandi hvernig hún bað um þetta, hann komið „honum upp“, sett liminn inn í brotaþola og þau sofið saman.

Eftir þetta hafi þau sest aftur inn í bíl, ákærði ekið af stað og brotaþoli hallað aftur augunum. Ákærði hafi kunnað að meta friðinn, hugsað um rifrildi þeirra heima hjá D og E og rifjað upp nýlega játningu brotaþola um að hún hefði haldið framhjá honum með tveimur mönnum, þar af einum æskuvini sínum og hún sagst eiga það atvik á vídeó. Brotaþoli hafi svo vaknað, ákærði þá verið orðinn rólegur og viljað halda friðinn en brotaþoli spurt hvort hann langaði til að sjá vídeóið af henni og H að ríða. Ákærði hafi afþakkað þetta boð en brotaþoli samt dregið vídeóið fram á farsíma sínum, sett fyrir framan ákærða meðan á akstri stóð og hann séð „tittlinginn á honum inni í píkunni á henni“. Við þetta hafi ákærða verið nóg boðið, hann sagt „hingað og ekki lengra, ég er bara að fara að skutla þér heim, þetta er bara búið, þú gerir ekki svona“.

Á þessum tímapunkti hafi þau verið að nálgast [...]og [...], brotaþoli sagt honum að „fokka sér“, hún byrjað að æsa sig aftur, ákærði verið brjálaður út í hana og hugsað um það eitt að koma henni sem fyrst heim í [...]. Til að stytta sér leið og koma í veg fyrir að lögreglan stöðvaði þau, og brotaþoli með kókaín í bílnum, hafi ákærði beygt út af hraðbrautinni, inn á [...]. Á þeirri leið hafi brotaþoli byrjað að æsa sig aftur, enn ætlað að hoppa út úr bílnum á ferð og verið komin hálfa leiðina út þegar ákærði reif hana aftur inn í bílinn. Hann hafi svo haldið henni niðri, af því hún var byrjuð að slá hann aftur og hann gert þetta eins vel og hann gat, miðað við að hún var ofurölvi en hann edrú. Hann kvaðst nánar til tekið hafa haldið „í kringum hálsinn hennar“ og það skýri þá áverka sem hún bar á eftir. Hann hafi svo stöðvað bílinn í [...], sagst geta skilið brotaþola eftir og ekkert vilja með hana hafa. Hún hafi svarað því til að hana langaði til að deyja og lagst í gras eða móa fyrir utan bílinn. Ákærði hafi svo ráfað um, verið orðljótur og kastað „einhverju púðri“ í burtu. Eftir 5, 10 eða 15 mínútur, í grenjandi rigningu og kulda, hafi þau sest aftur inn í bílinn, þá fremur sátt, brotaþoli talað um að hún vildi ekki missa ákærða og hann ekið henni heim. Þar hafi hann fylgt henni inn, þau talað saman og bæði fengið sjokk þegar þau áttuðu sig á því að það sæist smá á brotaþola. Við svo búið hafi ákærði kvatt hana.

Nánar aðspurður um samskipti sín og brotaþola heima hjá D og E kvað ákærði brotaþola hafa breytt „andrúmsloftinu“ með því að tala um að fara í partí hjá einhverjum I, sem væri í bullandi neyslu. Ekki hafi komið til líkamlegra átaka milli hans og brotaþola, þó þannig að þegar þau hafi verið úti á svölum að reykja og tala saman hafi ákærði sagst ekki fíla það að brotaþoli væri að tala við aðra menn, spurt hvort hann væri ekki nóg fyrir hana, hún sagt svo vera og að hún elskaði hann, en ákærði mætti stundum vera „meira röff“ og koma illa fram við hana. Hann hafi spurt hvernig hann ætti að gera það, brotaþoli þá slegið hann í andlitið og sagst vilja að hann slægi hana svona. Brotaþoli hafi svo farið inn á baðherbergi til að pissa, hann farið með henni og þau verið að kela þar smá. Að sögn ákærða höfðu þau sofið saman inni á þessu baðherbergi um mánuði áður, hann því tekið liminn út, en brotaþoli ekki viljað neitt í þetta skipti.

Nánar aðspurður um samræði þeirra við [...] kvað ákærði þau fyrst hafa staðið eða legið upp við farþegahlið bifreiðarinnar, brotaþoli girt niður um sig, beygt sig fram eins og hún væri að snerta tærnar á sér og spurt hvort hann ætlaði ekki að ríða henni. Hann hafi þá farið í að ná limnum upp og sett hann inn í leggöng brotaþola en fundist óþægilegt hve berskjölduð þau væru fyrir allri umferð, þau því fært sig að framenda bifreiðarinnar og sofið saman þar. Hann kvað samfarirnar hafa varað í um 5 mínútur og þeim lokið með sáðláti í leggöng brotaþola. Þau hafi svo girt upp um sig, faðmast, kysst og sagst elska hvort annað, síðan sest aftur inn í bíl og ákærði ekið af stað.

Borin voru undir ákærða atriði úr framburði brotaþola hjá lögreglu og játti hann rétt að hafa bitið í aðra öxl brotaþola heima hjá D, sagði þau þá hafa verið að kyssast og hún bitið hann eins á móti. Hann þrætti fyrir að hafa veist að brotaþola með ofbeldi inni á nefndu baðherbergi og sagði það „kjaftæði“. Hann hafi hins vegar gripið „í hnakkadrambið á henni“ þegar þau voru úti á svölum og brotaþoli sló hann og bað hann um að sýna henni meiri hörku. Þá þrætti ákærði fyrir frásögn brotaþola af samræðinu við [...], sagði brotaþola hafa verið á túr alla vikuna og þau samt haft samfarir nær alla daga. Hann játti hins vegar rétt að hafa tekið samræði þeirra upp á mynd, kvaðst hafa sagt henni frá því og lofað að eyða myndskeiðinu þar sem hún hafi ekki verið sátt við það. Ákærði hafi haft í kollinum myndbandið af brotaþola með hinum gæjanum, spurt hvort hann fengi ekki líka myndband með henni og brotaþoli sagt „já, tökum myndband“. Ákærði kvað frásögn brotaþola einnig ranga um að hann hafi tekið utan um háls hennar, slegið hana, haldið henni fastri og skellt höfði hennar utan í bílrúðu á leiðinni um [...], sem og að hann hafi þar hrint henni í jörðina, sagt hana eiga skilið að deyja og vera skilin eftir með rottum.

II. - Framhald lögreglurannsóknar.

1.

Samkvæmt lögregluskýrslu 24. október 2019 var farsími ákærða haldlagður og gögn úr honum afrituð og rannsökuð. Við skoðun þeirra gagna hafi komið í ljós 23 sekúndna myndskeið sem sýni ýmist andlit ákærða, andlit brotaþola, beran afturenda eða ákærða hafa samræði við brotaþola um leggöng. Samkvæmt skýrslunni er myndavélinni fyrst beint að andliti ákærða (1.- 5. sekúnda), síðan að afturenda brotaþola og sjáist ákærði hafa við hana samræði aftan frá (frá 5.- 18. sekúndu), því næst sé myndavélinni beint að andliti brotaþola(18.- 20. sekúnda) og svo að afturenda hennar á ný (20.- 23. sekúnda).

Samkvæmt sömu skýrslu voru einnig skoðaðar ljósmyndir og fjöldi skjáskota af Snapchat samskiptum ákærða og brotaþola, sem og fjöldi sms skilaboða þeirra í milli. Virðast mörg þeirra tengjast meintu kynferðisbroti ákærða 4. september 2019 og eru því máli þessu óviðkomandi. Engin skilaboðanna varpa ljósi á atvik þessa máls.

2.

D og E gáfu skýrslu hjá lögreglu 20. maí 2020. D kvað ákærða æskuvin sinn og ansi vitlausan í kvennamálum; afbrýðisemi og önnur vitleysa. Hann kvaðst þekkja brotaþola gegnum ákærða og hafa hitt hana í 2- 3 skipti. Samband þeirra hafi verið „hostile“ því þau voru alltaf að rífast. D kvaðst ekkert vita um sakarefni þessa máls, aldrei hafa séð ákærða og brotaþola beita hvort annað ofbeldi og taldi D að brotaþoli væri að reyna að koma höggi á ákærða því nú væru þau hætt saman og ákærði kominn með nýja kærustu.

E bar að ákærði hefði heimsótt hana og D þrisvar sinnum á árinu 2019 og brotaþoli verið með í för. Hún kvaðst þekkja brotaþola mjög lítið og ekki vita til þess að ákærði hefði beitt hana ofbeldi en samband þeirra hafi verið sjúkt, brotaþoli greinilega kúguð, hún ekki þorað að tala í kringum ákærða og verið hrædd við hann. Í framhaldi greindi E frá heimsókn ákærða og brotaþola, líklega í maí eða júní, og kvaðst í það skipti margoft hafa sagt brotaþola að hætta með ákærða. Í einni heimsókninni hafi brotaþoli komið út af baðherbergi með áverka á hálsi og sagt ákærða hafa reynt að kyrkja hana. Þá hafi brotaþoli sagt frá því, í einni heimsókninni, að hún og ákærði hafi verið inni á baðherberginu og hann þvingað hana til kynmaka. Brotaþoli hafi sagt E frá þessu í seinni heimsókn og E trúað henni því þegar brotaþoli og ákærði komu út af baðherberginu í það skipti hafi þau strunsað út. E áréttaði að hún hefði ítrekað sagt brotaþola að hætta með ákærða. Hann hafi sagt að brotaþoli væri „psycho“ til að hún liti illa út eða enginn myndi trúa henni, en E vitað að svo væri ekki. Brotaþoli segði örugglega satt og rétt frá en þau væru bæði sek um að hafa ögrað hvort öðru.

3.

Með bréfi Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 31. mars 2021 var málið sent Héraðssaksóknara til ákvörðunar um útgáfu ákæru. Eins og áður greinir var ákæra gefin út 23. september sama ár.

III. - Ný gögn fyrir dómi.

Við upphaf aðalmeðferðar lagði ákæruvaldið fram vottorð frá Veðurstofu Íslands um veður á fimm veðurstöðvum í námunda við vettvang á tímabilinu frá miðnætti til sunnudagsmorguns 6. október 2019. Þá lagði ákæruvaldið fram útskrift af símtölum og sms skilaboðum í og úr farsímanúmeri ákærða 5.- 7. október 2019. Verður gerð grein fyrir þessum gögnum í niðurstöðum dómsins að því marki sem þau geta haft áhrif á málsúrslit.

IV. - Framburður ákærða, brotaþola og annarra vitna fyrir dómi.

1.

Ákærði neitaði sök fyrir dómi. Hann kvaðst hafa sótt brotaþola og dóttur hennar heim til þeirra að kvöldi laugardagsins 5. október 2019 og þau fengið sér að borða á [...]. Að málsverði loknum hafi brotaþoli beðið ákærða að útvega fíkniefni, hann því hringt í félaga sinn „J “og reddað kókaíni fyrir brotaþola sem þau síðan sóttu til J. Jafnframt hafi ákærði útvegað henni kassa af bjór. Þau hafi svo farið heim til brotaþola, hún sent barnið í pössun og byrjað að steypa í sig kókaíni og drekka bjór. Seinna hafi þau sótt D vin á kærða, skutlað honum heim til [...], brotaþoli fengið sér kókaín og bjór á leiðinni og þau stungið sér í heimsókn hjá D og E sambýliskonu hans. Þar hafi þau öll, að ákærða frátöldum, fengið sér kókaín og neytt áfengis. Brotaþoli hafi orðið „ofurölvi“ ofan í kókaínvímu, hún farið að æsa sig, verið með leiðindi og ákærði skammast sín fyrir hana. Þetta hafi ekki verið í fyrsta skipti sem svo varð ástatt um brotaþola og hún þess vegna verið búin að biðja ákærða að segja alltaf „stopp“ ef hún færi yfir strikið. Hann hafi því reynt að róa hana og fá hana til að fara heim, þau rifist, hún viljað meira djamm og á endanum hafi D nánast vísað þeim á dyr. Brotaþoli hafi þá verið undir mjög miklum vímuefnaáhrifum og hrasað í stiga á leiðinni út.

Ákærði bar að þau hafi svo verið á leið eftir [...] þegar stofnaðist til rifrildis að nýju og enn vegna samskipta brotaþola við aðra karlmenn á samfélagsmiðlum. Fór svo að brotaþoli gerði sig líklega til að henda sér út úr bifreiðinni þar sem henni var ekið á 90- 100 kílómetra hraða á klukkustund. Ákærði hafi gert allt sem í hans valdi stóð til að hindra fyrirætlan brotaþola og neytt fyrsta færis til að stöðva bifreiðina á öruggum stað, sem reyndist við hringtorg að [...]. Þar hafi rifrildið haldið áfram og hún sagst hafa „tottað“ D inni á baðherbergi meðan á heimsókninni stóð. Ákærði hafi hringt í D, jafnvel gegnum samskiptaforritin Signal eða Telegram, D hlegið að þessu og sagt um lygi að ræða. Meðan á samtalinu stóð hafi brotaþoli snúið sér í sæti sínu og spyrnt öðrum fæti í hægra gagnauga ákærða þannig að hann skall með höfuðið í hliðarrúðu. Ákærði dró ekki dul á að hann hafi haldið brotaþola fastri í bifreiðinni meðan á þessu öllu stóð, hún svo brotnað niður, hann þá sleppt taki sínu á henni og þau stigið út úr bifreiðinni. Þar hafi brotaþoli staðið með bakið í ákærða þegar hún beygði sig fram án þess að beygja hnén, girti niður um sig buxur og spurði hvort hann ætlaði ekki að ríða henni. Þetta hafi ekki verið í fyrsta skipti sem þau stunduðu „sáttakynlíf“ eftir rifrildi, ákærði haldið að þetta væri „það“ og hann tekið hana aftan frá. Ákærði kvaðst hafa tekið samfarirnar upp á vídeó í farsíma sínum, en það hefðu þau áður gert í sínu sambandi og hann því haldið að þetta væri í lagi brotaþola vegna. Að loknum samförum hafi þau girt upp um sig, skipst á ástarjátningum, sest inn í bifreiðina og ákærði ekið af stað áleiðis til [...].

Ákærði bar að brotaþoli hafi verið róleg í bifreiðinni og hún náð að sofna en opnað augun nálægt álverinu í [...], dregið fram farsíma sinn og rekið framan í ákærða myndupptöku af H að ríða henni. Kvaðst ákærði hafa vitað af þeim samdrætti og brotaþoli haldið framhjá honum með H á meðan ákærði var á sjó. Taldi ákærði markmið brotaþola, hér sem fyrr, að ögra honum, spila á afbrýðisemi hans og brjóta hann niður. Þarna hafi ákærða verið nóg boðið og hann því ákveðið að stytta sér leið um [...]og þaðan um [...]upp í [...]. Á þeirri leið hafi brotaþoli byrjað aftur með læti í bílnum og enn reynt að henda sér út á ferð. Í stað þess að stöðva strax og sleppa henni út í náttmyrkur og rigningu hafi ákærði ákveðið að hugsa fyrir brotaþola og vera ábyrgi aðilinn í sambandinu. Hann hafi því gripið í brotaþola þegar hún reyndi að opna farþegadyrnar og haldið henni skamma stund í föstu taki. Þegar færi síðan gafst hafi hann stöðvað bifreiðina í [...], hún rokið út og hann fylgt á eftir. Þar hafi þau haldið áfram að rífast, hún sest í grasið, hann rápað í kringum hana, þau verið orðljót við hvort annað, hann pirraður og hent snyrtidóti hennar út í myrkrið. Eftir þetta hafi ferðinni verið haldið áfram og hann ekið brotaþola heim. Þar hafi ákærði spurt hvort hún vildi fá hann inn og hún viljað það. Brotaþoli hafi svo farið inn á baðherbergi, komið fram og sýnt honum áverka á höku og brjóstkassa. Rakti ákærði áverkana til þess er hann reyndi að halda brotaþola öruggri í bifreiðinni og fannst þetta ekki gott að sjá. Hann hafi því spurt hvort ekki væri rétt að hann færi og gerði svo.

Ákærði kvaðst hafa verið miður sín eftir uppákomurnar enda í nánu sambandi við brotaþola og hafði tengst dóttur hennar vel. Hann hafi ekki viljað fara heim, vantað einhvern vin, því farið heim til K vinar síns og fengið að leggja sig þar. Þegar hann vaknaði um morguninn hafi K sagt brotaþola hafa hringt endalaust í hann og verið að leita að ákærða. Ákærði kvaðst í kjölfarið hafa rætt málið við K, sem og vini sína L og M og sagt þeim frá líðan sinn og upplifun atburða næturinnar.

Nánar aðspurður um atburðarás á heimili D og E kvaðst ákærði átta sig á því að hann hefði alls ekki átt að setja sig í þær aðstæður að vera einn edrú með útúrdrukkið og dópað fólk í kringum sig en eftir að hann hætti sjálfur í neyslu liði honum ekki vel í slíkum félagsskap. Brotaþoli hafi verið ofurölvi, í því ástandi gert sér far um að ögra honum og verið í samskiptum við aðra karlmenn á samfélagsmiðlum meðan á heimsókn stóð. Ákærði hafi gert brotaþola ljóst að þetta væri í senn óviðeigandi og ekki rétti staðurinn til að gera sér dælt við aðra. Hann kvað þau oft hafa farið út á svalir til að reykja og minntist þess að hafa þar tekið í „hnakkadrambið á henni“ og kysst hana fast í slíku taki. Þetta hafi hann gert í beinu framhaldi af ósk brotaþola um að hann sýndi henni meiri hörku. Ákærði minntist þess einnig að hafa farið með brotaþola inn á baðherbergi, sagði ekkert óeðlilegt hafa gerst þar, þau bara verið að blaðra og kyssast og hann dregið fram getnaðarliminn með boði um kynferðislegt samneyti þar inni. Hann þvertók fyrir að hafa gripið um háls brotaþola og tekið hana kverkataki og ekki muna hvort hann hafi bitið í öxl brotaþola, en sagði kynlíf þeirra hafa verið „kinky“. Hann staðfesti í framhaldi frásögn sína hjá lögreglu um hvar og undir hvaða kringumstæðum hann beit í öxl brotaþola.

Nánar aðspurður um atburðarás á [...] kvaðst ákærði hafa verið á 90- 100 kílómetra hraða, í myrkri, rigningu og töluverðri umferð, og gert sitt besta til að hafa hemil á þeim hættulegu aðstæðum sem brotaþoli skóp með hegðun sinni í bílnum. Þegar hún ætlaði að henda sér út á ferð hafi hann gripið í framanverða yfirhöfn hennar og þannig haldið henni inni í bílnum, enda ómögulegt að stöðva strax vegna aðstæðna. Ákærði kvað rangt að hann hafi rifið í hnakka brotaþola í bifreiðinni eða tekið hana hálstaki, en hann hafi ýtt fótum hennar niður eftir sparkið frá henni og haldið henni frá sér um leið og hann reyndi að róa hana.

Nánar aðspurður um myndupptökuna af samræði þeirra kvaðst ákærði ekki hafa beðið brotaþola sérstaklega um leyfi til upptökunnar þar sem þetta hafi verið „venjulegt hjá okkur“. Brotaþoli hafi vitað af upptökunni, ekki brugðist vel við henni og beðið hann að eyða henni. Aðspurður hvort ekki væri rétt að hann hefði sagt lögreglu að um fyrstu myndupptöku væri að ræða af ástarlífi hans og brotaþola kvað ákærði framburð sinn fyrir dómi réttan og sagðist ekki hafa verið nægilega skýr í framsetningu hjá lögreglu. Hann sagði þau hafa hist eftir 6. október og horft saman á þessa upptöku. Tók ákærði fram af því tilefni að hann og brotaþoli hafi haldið áfram nánu ástarsambandi þar til seint í nóvember 2019 þegar hann hafi bundið endi á sambandið.

Nánar aðspurður um atburðarás í [...] bar ákærði að brotaþoli hafi náð að opna farþegadyrnar á ferð, hann gripið í hana um öxl og brjóstkassa og þannig haldið henni inni, dyrnar lokast og ákærði ekið áfram í um tvær mínútur með hana í sama taki uns hann gat stöðvað bifreiðina örugglega. Hann kvað ekki hafa verið um hálstak að ræða og hann hvorki slegið hana né slengt höfði hennar í bílrúðu.

Borinn var undir ákærða sá framburður hans hjá lögreglu að vonskuveður hafi ríkt á [...] þegar brotaþoli reyndi að henda sér út úr bifreið hans og síðan verið stjörnubjartur himinn þegar þau höfðu samræði. Ákærði dró þá úr fyrri veðurlýsingu en sagði samt hafa rignt þegar hættan skapaðist í bílnum og hann séð stjörnubjartan himinn eftir að þau stigu út og höfðu samfarir. Þá hafi verið skítkalt og rigning í [...].

2.

Brotaþoli kom fyrir dóm samkvæmt boðun en færðist undan að bera vitni og bar fyrir sig tengsl við ákærða sem hún hafi verið í nánu sambandi við í 8- 9 mánuði á árinu 2019. Hún var spurð hvort það myndi breyta einhverju ef ákærði viki úr dómsal á meðan hún gæfi skýrslu en sagði það engu skipta; hún vildi ekki vera í dómsal. Með hliðsjón af því að ákærði sætir ákæru fyrir brot í nánu sambandi og að gættri 2. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var brotaþoli leyst undan vitnaskyldu. Í framhaldi samdist svo um að brotaþoli staðfesti fyrir dómi framburð sinn hjá lögreglu, án þess þó að sú skýrsla væri borin undir hana og kvaðst hún þar hafa skýrt satt og rétt frá atvikum.

3.

A móðir brotaþola bar að dóttir hennar hafi skýrt henni frá atvikum daginn eftir meint brot að því er hana minnti. Þann dag hafi A hringt í brotaþola, heyrt á henni að eitthvað væri ekki í lagi og ákveðið að sækja hana heim. Er þangað kom hafi hún séð áverka á brotaþola, spurt hvað væri í gangi, brotaþoli þá greint henni frá nauðgun ákærða og öðrum atvikum og A strax á eftir hringt á Landspítalann og pantað tíma á NM.

Aðspurð um frásögn brotaþola kom fram í endursögn A að brotaþoli og ákærði hafi heimsótt par í [...] og þar byrjað einhver leiðindi með ákærða; hann verið pirraður og heimtað meiri athygli. Þá hafi ákærði heimtað að fara með brotaþola á baðherbergi í stað E húsráðanda og þar tekið hana kverkataki og hótað henni. Þau hafi svo farið fram og kvatt húsráðendur ekki löngu síðar. Þegar þau hafi svo verið á leið til [...]hafi E hringt í brotaþola og sagt henni að losa sig við ákærða. Eftir þetta hafi ákærði bilast, ákveðið að fara aðra leið heim til brotaþola en venjulega, hann síðan stöðvað bifreiðina í [...], rifið brotaþola út úr bifreiðinni og nauðgað henni. A kvaðst vita að þau hafi haldið sambandinu áfram, „svona on and off“ eftir umrædd atvik en ekki vita hvenær sambandinu lauk endanlega. Ákærði hafi alltaf verið að lofa að bæta sig, bæði fyrir og eftir umrædd atvik, en svo hafi ekkert breyst. A kvaðst ekkert vita hvort brotaþoli hafi verið í áfengis- og/eða fíkniefnaneyslu á þessum tíma en af vitnisburði hennar var ljóst að þar hafi engin vandamál verið á ferð.

4.

B hjúkrunarfræðingur kom fyrir dóm og staðfesti þá skýrslu sem eftir hana liggur og frá greinir í kafla I.1. að framan. Hún kvað áverka sem greindust á brotaþola koma heim og saman við frásögn hennar. Brotaþoli hafi færst undan réttarlæknisfræðilegri skoðunog hafi það ráðið úrslitum að slík skoðun fór ekki fram. B kvaðst ekkert vita um ölvunar- eða annað vímuefnaástand brotaþola þegar meintir atburðir gerðust en við komu á NM 8. október hafi brotaþoli verið allsgáð, talað um ísbíltúr með ákærða tveimur dögum áður og ekki minnst á vímuefnaneyslu. Aðspurð um þá frásögn brotaþola sem Bskrásetti í móttökuskýrslunni kvaðst hún hafa hlýtt á sögu brotaþola, skráð hana beint og jafnóðum í tölvu fyrir framan brotaþola og taldi að í skýrslunni væri rétt eftir brotaþola haft í einu og öllu.

5.

C sérfræðilæknir kom fyrir dóm og staðfesti áverkavottorð sem eftir hann liggur og frá greinir í kafla I.2. Hann kvaðst einungis hafa framkvæmt líkamsskoðun á brotaþola, hvorki hafa tekið sjúkrasögu hennar né rætt sérstaklega við hana og ekki vitað annað um tilurð áverka en að þeir væru eftir meinta árás. Aðspurður um aldur greindra áverka kvaðst C ekkert geta fullyrt í því sambandi en þeir hafi verið nokkurra daga gamlir og gætu hafa stofnast aðfaranótt 6. október.

6.

D bar að hann og ákærði væru æskuvinir en samband þeirra hafi þó ekki verið mikið undanfarin ár. Hann kvaðst muna greinilega eftir heimsókn ákærða og brotaþola aðfaranótt 6. október 2019, sagði ákærða og brotaþola „basically“ hafa verið að rífast heima hjá honum, hann fylgst með og séð allt sem fram fór, meðal annars inni á baðherbergi og staðhæfði að hvorugt þeirra hafi meitt hitt. Brotaþoli hafi bara verið „blindfull og útúrdópuð“ og D á endanum beðið hana og ákærða að fara. D kvað alrangt að brotaþoli hafi veitt honum munnmök umrædda nótt, kvaðst hafa heyrt af því „bulli“ löngu síðar frá E kærustu sinni og taldi þetta gott dæmi um það andlega ofbeldi sem ákærði þurfti að þola af hálfu brotaþola. D kvaðst hafa verið allsgáður umrædda nótt en sagði brotaþola og E hafa verið „hellaðar“. D kvaðst eftir þetta hafa fallið á bindindi og verið undir áhrifum þegar hann gaf skýrslu sína hjá lögreglu.

7.

E kvaðst ekki muna vel eftir atvikum enda langt um liðið, hún verið að drekka og „átt nóg“ með sjálfa sig sökum vímuefnaneyslu á þessu tímabili. Hún myndi þó eftir að ákærði og brotþoli hafi rifist umrædda nótt og sagði þau alltaf hafa verið að rífast. Ekvaðst ekki muna hvort hún hafi hitt þau oftar en í þetta skipti en virtist samband þeirra hafa verið mjög eitrað. Brotaþoli hafi sagt ákærða hafa lagt á hana hendur en E ekki orðið vör við það og ekki séð áverka á brotaþola, enda lögblind. Þau hafi öll verið að drekka, nema ákærði, brotaþoli komið ölvuð til hennar og D og drukkið meira hjá þeim. E kvaðst hafa verið í bullandi neyslu þegar hún gaf skýrslu sína hjá lögreglu og muni ekkert hvað hún sagði þann dag.

8.

Ákærði kvaddi þrjá vini sína, K, L og M, fyrir dóm en að sögn ákærða bar hann sig upp við sömu vini strax í kjölfar þeirra atburða sem ákært er fyrir í málinu. Vitnin kváðust öll vera mjög góðir vinir ákærða og tengdust honum meðal annars gegnum AA samtökin.

K staðfesti að ákærði hafi gist hjá honum aðfaranótt 6. október 2019, ákærði sagt honum frá atvikum næturinnar og verið rosalega sár út í brotaþola. K kvaðst ekki muna lengur í hverju frásögn ákærða fólst að öðru leyti en því að brotaþoli hafi ætlað að henda sér út úr bifreið hans á ferð. K kvað brotaþola hafa komið mjög illa fram við ákærða meðan á sambandi þeirra stóð, hún haldið framhjá honum og hótað aðláta berja hann ef hann gerði ekki allt sem hún bæði um.

L kvaðst hafa búið heima hjá ákærða á greindum tíma og þeir tveir og M rætt málin. L sagði langt um liðið en þó myndi hann eftir frásögn ákærða um að brotaþoli hafi verið „í einhverju ástandi“ og ætlað að henda sér út úr bifreið hans á ferð. Ákærði hafi verið í áfalli út af þessu og öðru háttalagi brotaþola og þeir bent honum á, sem áður, að þetta væri kannski ekki gott samband fyrir hann.

M kvaðst hafa séð að ákærði væri að reyna að ná í hann og því haft samband við ákærða þegar hann vaknaði að morgni 6. október. Hann kvaðst ekki muna lengur hver frásögn ákærða var um atburði nefndrar nætur að öðru leyti en því að brotaþoli hafi verið búin að drekka og reynt að henda sér út úr bifreið ákærða á ferð. Ákærði hafi verið mjög leiður, enda mjög hrifinn af brotaþola. M hafi ekki verið jafn hrifinn og mælt gegn því að ákærði væri í sambandi við hana. Hann kvaðst vita að sambandið hafi haldið áfram eftir 6. október, ekki muna hvenær ákærði og brotaþoli hættu endanlega saman en minnti að ákærði hafi þá slitið sambandinu.

V. - Niðurstöður.

1.

Ákærða er gefið að sök brot í nánu sambandi og kynferðisbrot aðfaranótt sunnudagsins 6. október 2019 gagnvart þáverandi kærustu sinni og brotaþola í málinu, með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað heilsu og velferð brotaþola með þeim hætti sem lýst er í 1.- 4. tölulið ákæru og með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut sár og eymsli í hársverði, sár og mar á hálsi og höku, mar á öxl, upphandlegg, mjöðm, læri og fótlegg og skrámu á sköflungi.

2.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður ákærði því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

Brotaþoli gaf ítarlega skýrslu hjá lögreglu 8. október 2019 ogvar sú skýrsla tekin upp í hljóði og mynd á búkmyndavél lögreglumanns. Áður var brotaþola kynnt að vegna tengsla sinna við ákærða gæti hún skorast undan að bera vitni gegn honum. Hún kvaðst ekki vilja neyta þess réttar en vera óviss hvort hún vildi kæra ákærða til refsingar. Vísast um framburð brotaþola til kafla I.3. að framan.

Ákærði gaf ítarlega skýrslu hjá lögreglu 9. október 2019 og er sá framburður hans rakinn í kafla I.5. Þarf ekki mörg orð um það hve mikið ber á milli í frásögn þeirra um sakarefni máls. Lögregla sá þó ekki ástæðu til að kalla brotaþola aftur til skýrslugjafar og gefa henni kost á að tjá sig um framburð ákærða.

Eins og rakið er í kafla IV.2. skoraðist brotaþoli undan því að gefa skýrslu fyrir dómi. Brotaþoli bauð ekki fram aðra skýringu á þeirri afstöðu en að hún hafi verið í nánu sambandi við ákærða í 8- 9 mánuði á árinu 2019. Að því gættu og með hliðsjón af sakargiftum á hendur ákærða fyrir brot í nánu sambandi ákvað dómari að leysa brotaþola undan vitnaskyldu á grundvelli 2. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008. Í framhaldi staðfesti brotaþoli að viðlagðri vitnaábyrgð að hún hafi skýrt satt og rétt frá í lögregluskýrslu sinni, án þess þó að sú skýrsla væri lögð fyrir hana í dómsal.

Af hálfu ákærða er vísað til þess að ákæra grundvallist á framburði brotaþola hjá lögreglu. Með því að brotaþoli neiti síðan að gefa skýrslu fyrir dómi hafi ákærði verið sviptur stjórnarskrárvörðum rétti til að spyrja brotaþola út í þann framburð og beina til hennar spurningum til að hnekkja málatilbúnaði ákæruvaldsins. Sé þetta í andstöðu við meginregluna um milliliðalausa sönnunarfærslu fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 og beri því að líta framhjá lögregluskýrslu brotaþola við sönnunarmat í málinu. Í 3. mgr. 111. gr. segir að hafi vitni ekki komið fyrir dóm og þess er ekki kostur við aðalmeðferð máls, en skýrsla hefur verið gefin hjá lögreglu eða öðrum stjórnvöldum meðan málið var til rannsóknar, og metur dómari þá hvort slík skýrsla hafi sönnunargildi og hvert það sé. Þessi heimild dómara byggir á meginreglunni um frjálst sönnunarmat og á sér einnig stoð í þeirri grundvallarreglu sakamálaréttarfars að leiða skuli hið sanna í ljós. Að þessu gættu og með hliðsjón af hæstaréttardómum nr. 40/2006 og 54/2019 og landsréttardómi nr. 605/2019 ber að skýra undantekningarákvæði 3. mgr. 111. gr. svo að það taki til þeirra tilvika þegar vitni kemur fyrir dóm og skorast undan að gefa skýrslu vegna tengsla við sakborning. Samkvæmt því mun dómurinn leggja mat á sönnunargildi lögregluskýrslu brotaþola og þá að virtum rétti ákærða til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og 1. mgr. og d. lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. samnefnd lög nr. 62/1994.

3.

Ákærði og brotaþoli eru ein til frásagnar um hvað gerðist þeirra í milli aðfaranótt 6. október 2019 og stendur þar orð gegn orði, þó þannig að þegar meint brot samkvæmt 1. tölulið ákæru var framið voru þau stödd á heimili D æskuvinar ákærða og E þáverandi sambýliskonu hans. Af óskýrðum ástæðum tók lögregla ekki skýrslur af þessum vitnum fyrr en rúmum sjö mánuðum eftir að atvik gerðust og var hvorugt þeirra þá spurt um meinta áfengis- og fíkniefnaneyslu brotaþola þótt fyrir lægi skýr framburður ákærða um það atriði. Við einfaldan samanburð á frásögn nefndra vitna annars vegar hjá lögreglu 20. maí 2020 og hins vegar fyrir dómi 16. febrúar 2022 er ljóst að verulegar breytingar hafa orðið á frásögn þeirra beggja. Þykir vitnisburður þeirra fyrir dómi í meira lagi ótrúverðugur, sér í lagi framburður D og er vætti þeirra því haldlaust við úrlausn málsins. Stendur þá eftir að leggja mat á áreiðanleika og trúverðugleika framburðar ákærða og brotaþola hvors um sig og kanna hvort og þá hvernig frásögn vitna um endursögn atvika og önnur skjalfest gögn styðja framburði þeirra.

Ákærði hefur neitað sök frá upphafi og hefur framburður hans verið skýr og stöðugur í öllum meginatriðum um sakarefni máls að því undanskildu að misræmis gætir um aðdraganda og ástæður þess að hann tók upp á farsíma sinn myndskeið af samræði hans og brotaþola við [...]. Þannig bar ákærði hjá lögreglu að hann hafi tekið samræði þeirra upp á mynd, sagt brotaþola frá því og lofað að eyða myndskeiðinu þar sem hún hafi ekki verið sátt við það. Bar ákærði fyrir sig til réttlætingar að hann hefði haft í kollinum myndband af brotaþola með H, spurt hvort hann fengi ekki líka myndband með henni og brotaþoli sagt „já, tökum myndband“. Hinu virðist ákærði hafa gleymt að samkvæmt framburði hans sjálfs sýndi brotaþoli honum fyrst myndbandið með H eftir að þau lögðu af stað frá [...]. Fyrir dómi kvaðst ákærði ekki hafa beðið brotaþola um leyfi til að festa samræði þeirra á mynd en réttlætti þá ákvörðun með því að þau hefðu gert þetta áður, slíkt verið„venjulegt“ í samlífi þeirra og hann því haldið að þetta væri í lagi. Ákærði kvað brotaþola þó ekki hafa brugðist vel við þessu uppátæki og beðið hann að eyða upptökunni. Þegar þessu misræmi sleppir þykir framburður ákærða fyrir dómi, virtur einn og sér, trúverðugur bæði í heild og um sakarefni máls og skýringar hans á tilurð áverka brotaþola þess eðlis að þeim verður ekki vísað einfaldlega á bug sem ótrúverðugum, hvað þá fjarstæðukenndum.

Það er álit dómsins að framlögð veðurvottorð styðji hvorki né hreki framburð ákærða um veðurfar á vettvangi svo nokkru nemi. Þegar hins vegar eru skoðuð framlögð gögn ákæruvaldsins um símtöl og sms skilaboð í og úr farsímanúmeri ákærða dagana 5.-7. október 2019 koma ákveðin atriði í ljós sem þykja styðja dómsframburð ákærða. Ber í því sambandi að hafa í huga að hvorki verjandi né ákærði sáu umrædd gögn fyrr en við upphaf aðalmeðferðar. Þannig sést að ákærði hringdi í nokkur skipti í „J “milli kl. 21:39 og 22:48 að kvöldi 5. október og styður það frásögn ákærða um öflun fíkniefna og áfengis fyrir brotaþola. Þá virðist sem D hafi hringt í ákærða gegnum Facebook Messenger kl. 23:50 og myndi það skýra tímasetningu og ástæðu þess að ákærði og brotaþoli lögðu leið sína til [...]. Síðan eru engar færslur um notkun farsíma ákærða fyrr en kl. 07:27 að morgni 6. október þegar ákærði hefur samband við K gegnum Facebook Messenger.

Eftir það reyndi ákærði að hringja í brotaþola kl. 07:44 og 09:52 og í kjölfarið reyndi brotaþoli sjö sinnum að hringja í ákærða á bilinu 10:57 til 13:25. Ákærði hringdi svo í brotaþola kl. 14:02 og varði það símtal í rúmar 29 mínútur. Brotaþoli hringdi svo í ákærða kl. 15:04 og hann í hana kl. 15:09 og varði hvort símtal í um 3 mínútur. Næstu skráðu símtöl milli ákærða og brotaþola eru mánudaginn 7. október en þá hringdust þau á í sex skipti á bilinu 00:44 til 05:10 og varði lengsta símtalið í rúmar 58 mínútur. Sama dag kl. 19:01 hringdi ákærði í brotaþola og ræddust þau við í tæpar 7 mínútur. Eftir það reyndi ákærði 17 sinnum að ná sambandi við brotaþola á bilinu 19:17 til 22:34; þar af áttu þau tal saman kl. 20:29, 20:43, 22:28 og 22:34.

Auk ofangreindra símtala milli ákærða og brotaþola bera sömu farsímagögn með sér að þau hafi skipst á eftirfarandi sms skilaboðum að morgni 6. október:

Brotaþoli kl. 09:50 „hringdu!“

Brotaþoli kl. 09:51 „ég vil þig, ég þarf að tala við þig“

Brotaþoli kl. 09:51 „ég labbaði heim til þín“

Ákærði kl. 09:59 „Ég reyndi að hringja ef þu vilt tala við mig máttu hringja ofc en ég fór ekki heim fór til vinar míns“

Þótt gjalda beri varhuga við að leggja of mikið upp úr framangreindum upplýsingum um samskipti ákærða og brotaþola fyrstu tvo dagana eftir meint brot ákærða þykja þau fremur styðja framburð ákærða en hitt. Þar sem brotaþoli færðist undan að bera vitni fyrir dómi reyndist ekki unnt að bera sömu atriði undir hana. Þá þykir dómsvætti þriggja vina ákærða, þótt takmarkað sé og lúti ekki beint að þeim sakaratriðum sem sanna skal, styðja þann framburð ákærða að hann hafi verið miður sín eftir atburði næturinnar, og það vegna framferðis brotaþola.

Samkvæmt framburði A móður brotaþola, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, greindi brotaþoli henni frá atburðum næturinnar áður en þær fóru saman á NM laust eftir hádegi 8. október. Að sögn A hlýddi hún á brotaþola greina frá því að ákærði hefði valið [...]upp í [...], stöðvað bifreiðina í [...], rifið brotaþola út úr bifreiðinni og nauðgað henni þar. Þessi vitnisburður A samrýmist fyrstu frásögn brotaþola samkvæmt móttökuskýrslu NM þá er brotaþoli greindi B hjúkrunarfræðingi frá því að ákærði hefði ekið um [...], stöðvað bifreiðina þar, hrint henni í jörðina, haft við hana samræði og brotaþoli þá hlotið hrufláverka á hnjám. Þá greindi brotaþoli frá því að ákærði hefði bitið hana í öxl í bifreiðinni. B kom fyrir dóm vegna málsins, gerði grein fyrir hvernig staðið var að skráningu framburðar brotaþola og kvaðst þess viss að frásögn hennar væri rétt skráð í móttökuskýrslunni.

Framangreind lýsing á meintri nauðgun í [...] er í hrópandi ósamræmi við framburð brotaþola hjá lögreglu, sem gefinn var á NM sama dag, en við þá skýrslugjöf greindi brotaþoli frá atvikum að samræði hennar og ákærða við [...] til samræmis við lýsingu ákærða þótt þeim beri mjög á milli um hvernig stofnaðist til þess samræðis. Eins og áður greinir var brotaþola ekki gefinn kostur á að skýra sinn framburð fyrir lögreglu í kjölfar skýrslugjafar ákærða og ekki vildi hún bera um sama atvik fyrir dómi. Eftir stendur verulegt ósamræmi í frásögn brotaþola um eitt grundvallaratriði málsins, sem ekki hefur fengist skýring á, og ber ákæruvaldið hallann af því.

Sama gegnir um frásögn brotaþola af meintu biti ákærða en við skýrslugjöf hjá lögreglu kvað hún ákærða hafa bitið hana í öxlina á meðan þau sátu í sófa heima hjá D-x-x E. Er þetta ósamræmi einnig til þess fallið að draga úr áreiðanleika framburðar brotaþola. Þá greindi brotaþoli B hjúkrunarfræðingi frá því að hún hefði hitt ákærða um kl. 23 að kvöldi 5. október, þau keypt sér ís og farið á rúntinn en minntist ekki á áfengis-eða vímuefnaneyslu. Brotaþoli gat heldur ekki um slíkt við skýrslugjöf hjá lögreglu en var reyndar ekki að því spurð. Ákærði hefur á móti verið stöðugur í þeim framburði að brotaþoli hafi neytt áfengis og kókaíns í ótæpilegu magni umrædda nótt og það haft áhrif á þau illindi sem sköpuðust milli þeirra. Brotaþola var ekki gefinn kostur á að tjá sig um þetta atriði fyrir lögreglu og ekki reyndist unnt að bera það undir hana fyrir dómi. Er því ekkert framkomið sem hnekkir þeim framburði ákærða.

Dómurinn hefur hlýtt og horft á framburð brotaþola hjá lögreglu, sem tekinn var upp á búkmyndavél. Brotaþoli sat með bakið í glugga og sést ógreinilega í andlit hennar vegna birtunnar að utan. Frásögn hennar var skýr og óhikuð og er það álit dómsins að sá framburður, virtur einn og sér, sé trúverðugur. Hún lýsti því meðal annars með látbragði hvernig ákærði hefði gripið framan í fatnað hennar í bifreiðinni og haldið henni þannig í taki. Fær sá framburður samrýmst framburði ákærða og telur dómurinn engin áhöld um að þau hafi tekist á inni í bifreiðinni. Eftir stendur orð gegn orði um hvort þeirra gaf tilefni til handaskipta.

Þegar framangreind atriði eru virt heildstætt og til þess er sérstaklega litið, að ákærði hefur frá upphafi neitað sök, að framburður hans hefur verið stöðugur í öllum meginatriðum, að engin vitni eru til að bera sjálfstætt um sakarefni máls, að frásögn brotaþola hefur um sumt verið á reiki og loks, að brotaþoli skoraðist undan því að gefa skýrslu fyrir dómi og var því hvorki unnt að spyrja hana út í framburð hennar hjá lögreglu né önnur atvik máls, verður ekki talið, eins og sakargögnum er farið, að ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, svo að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru, að því einu frátöldu að hafa tekið upp myndskeið af samræði hans og brotaþola án samþykkis hennar. Skal ákærði að öðru leyti sýkn sakar.

Við mat á því sakarefni sem eftir stendur liggur fyrir sá framburður brotaþola að hún hafi verið uggandi yfir því að ákærði setti myndskeiðið á netið og sá framburður ákærða fyrir dómi að hann hafi ekki leitað samþykkis brotaþola áður en upptakan hófst. Þá bar ákærði, hjá lögreglu og fyrir dómi, að brotaþoli hafi ekkiverið sátt við upptökuna og beðið hann að eyða henni. Það gerði ákærði ekki. Misvísandi skýringar hans á þessu uppátæki og réttlætingar fyrir upptökunni þykja haldlausar. Er þannig sannað með eigin framburði ákærða, sem samrýmist frásögn brotaþola, að hann hafi með myndupptökunni brotið gegn kynferðislegri friðhelgi brotaþola í skilningi 1. mgr. 199. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 8/2021 en sú háttsemi varðaði áður refsingu samkvæmt 209. gr. hegningarlaganna. Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. sömu laga verður háttsemi ákærða nú heimfærð undir hið nýja ákvæði og honum gerð refsing á þeim grunni.

Ofangreindri niðurstöðu til samræmis er fallist á kröfu ákæruvaldsins um upptöku á haldlögðum farsíma á grundvelli 1. töluliðs 1. mgr. 69. gr. a almennra hegningarlaga, svo sem nánar greinir í dómsorði.

4.

Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann í nóvember 2013 dæmdur í 22 mánaða fangelsi fyrir fjölmörg hegningarlaga- og sérrefsilagabrot. Þann 11. september 2015 var ákærða veitt reynslulausn á 330 daga eftirstöðvum refsingar, skilorðsbundið í tvö ár. Með hliðsjón af niðurstöðum í þessu máli hefur sá dómur engin áhrif við ákvörðun refsingar, sem þykir hæfilega ákveðin fangelsi tvo mánuði. Eftir atvikum þykir rétt að binda þá refsingu skilorði þannigað hún falli niður að liðnum tveimur árum frá dómsbirtingu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Sú háttsemi ákærða að taka samræði við brotaþola upp á mynd án samþykkis felur í sér ólögmæta meingerð gegn friði og persónu brotaþola í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og er ákærði bótaskyldur samkvæmt því. Þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 300.000 krónur og ber sú fjárhæð vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. október 2019 til 12. desember 2021 en frá þeim degi dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags.

Samkvæmt greindum málsúrslitum ber að greiða 101.100 króna útlagðan sakarkostnað úr ríkissjóði. Til annars sakarkostnaðar telst réttargæsluþóknun Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef sem gætti hagsmuna brotaþola við rannsókn og meðferð málsins, þóknun B-kk-ef E-kk-ef verjanda ákærða við rannsókn málsins og upphaf dómsmeðferðar og málsvarnarlaun G-kk-ef M. A-kk-ef skipaðs verjanda ákærða fyrir dómi. Þar sem ákærði er aðeins sakfelldur fyrir eitt af þeim brotum sem hann er ákærður fyrir en sýkn af öðrum þykir rétt að gera ákærða að greiða ¼ hluta réttargæsluþóknunar, verjandaþóknunar og málsvarnarlauna en ¾ hlutar þeirra greiðist úr ríkissjóði. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslna þykir réttargæsluþóknun hæfilega ákveðin 1.084.380 krónur, verjandaþóknun 334.800 krónur og málsvarnarlaun 1.339.200 krónur. Hefur þá í öllum tilvikum verið tekið tillit til greiðslu virðisaukaskatts. Þá ber skipuðum verjanda útlagður 66.572 króna ferða- og aksturskostnaður. Skal ákærði greiða ¼ hluta þess kostnaðar með krónum 16.643 en ¾ hlutar greiðast úr ríkissjóði.

Engin skýring hefur fengist á þeim mikla drætti sem varð á lögreglurannsókn og útgáfu ákæru í málinu.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvo mánuði en fresta skal fullnustu þeirrar refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá dómsbirtingu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði sæti upptöku á haldlögðum Samsung Galaxy S8+ farsíma (nr. 500092 í munaskrá lögreglu).

Ákærði greiði brotaþola, Y, 300.000 króna miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. október 2019 til 12. desember 2021 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði ¼ hluta 1.084.380 króna þóknunar Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef réttargæslumanns brotaþola, ¼ hluta 334.800 króna verjandaþóknunar B-kk-ef E-kk-ef og ¼ hluta 1.339.200 króna málsvarnarlauna G-kk-ef M. A-kk-ef skipaðs verjanda síns en ¾ hlutar greiðast úr ríkissjóði.

Ákærði greiði ¼ hluta ferða- og aksturskostnaðar skipaðs verjanda með krónum 16.643 en ¾ hlutar greiðast úr ríkissjóði.

J-kk-nf J-kk-nf