E-553/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 26. september sl., er höfðað með stefnu

áritaðri um birtingu í febrúar sl. og þingfest 9. sama mánaðar.

Stefnandi er R-kk-nf V-kk-nf I-kk-nf, Fannafold 11, Reykjavík, en stefndi er Vátryggingafélag Íslands hf., Ármúla 3, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að viðurkennt verði með dómi að stefndi sé bótaskyldur úr F+3 fjölskyldutryggingu vegna líkamstjóns stefnanda. Þá gerir stefnandi kröfu um málskostnað úr hendi stefnda að skaðlausu að mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi, auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda. Til vara krefst stefndi þess að sök verði skipt, að skaðabótaskylda stefnda verði eingöngu viðurkennd að hluta og málskostnaður felldur niður.

I.

Stefnandi lýsir helstu málavöxtum þannig, að hann hafi orðið fyrir tjóni þegar hann varð fyrir líkamsárás dyravarða á Laugavegi, skammt frá skemmtistaðnum Ellefu-bar að Laugavegi 11 í Reykjavík, aðfaranótt sunnudagsins 20. september 2009. Stefnandi hefði verið að skemmta sér í miðbænum ásamt vinum sínum og verið á leið inn á barinn ásamt félaga sínum, A-kk-þgf H-kk-þgf C-kk-þgf. Í biðröðinni hafi A-kk-nf H-kk-nf rekist utan í einn dyravarða staðarins, sem hafi kastað honum að stefnanda. Hafi í kjölfarið komið til orðaskipta milli stefnanda og dyravarðarins, án þess þó að til átaka hafi komið. A-kk-þgf H-kk-þgf og vinkonu hans, I-kvk-þgf Ó-kvk-þgf, hafi síðan verið hleypt inn á veitingastaðinn en stefnanda hafi hins vegar verið meinuð innganga þar sem hann hefði ekki verið með persónuskilríki á sér. Eftir þetta hafi stefnandi gengið af stað í átt frá staðnum áleiðis heim til sín. Hafi hann þá séð dyravörðinn, sem hann hafði átt í orðaskiptum við, á tali við annan dyravörð. Hafi stefnandi síðan verið tekinn hálstaki aftan frá, lagður í jörðina og hafi hann við það misst meðvitund. Þá hafi verið sparkað í fótlegg hans eða hoppað á honum með þeim afleiðingum að hann hafi fótbrotnað mjög illa. Hafi stefnandi síðan verið fluttur í sjúkrabíl á spítala en lögregla komið á vettvang. Samkvæmt frásögn vitna virðist það hafa verið annar dyravörður Lindu-Mjallar ehf., sem tekið hafi stefnanda taki og skellt honum í jörðina, en hinn dyravörður fyrirtækisins hafi sparkað fast í stefnanda við fót hans. Hins vegar hafi báðir dyraverðirnir við yfirheyrslu hjá lögreglu neitað að hafa ráðist að stefnanda með þeim hætti sem hann lýsir.

Stefnandi kveðst hafa tvíbrotnað á hægri fæti við árásina, annars vegar hafi verið um að ræða brot á dálkshnyðju og hins vegar á sköflungshnyðju. Hafi stefnandi gengist undir aðgerð sama dag og hafi teinum og stálplötu verið komið fyrir í fótlegg hans. Hafi hann verið rúmfastur um lengri tíma eftir atvikið og sé fyrirséð að tjón hans verði varanlegt.

Stefnandi kærði atvikið til lögreglu 28. september 2009 og setti fram skaðabótakröfu sína á hendur dyravörðunum V-x-x H-x-x og P-x-x K-x-x G-x-x 15. október sama ár. Því er lýst í stefnu að með bréfi, dagsettu 11. febrúar 2010, hafi lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu fellt málið niður með vísan til 145. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, þar sem fyrirliggjandi gögn þóttu ekki nægjanleg til sakfellingar. Rökstuðningur lögreglustjóra fyrir niðurfellingunni er dagsettur 25. sama mánaðar en stefnandi kærði þá ákvörðun til ríkissaksóknara með bréfi, dagsettu 10. mars sama ár, og krafðist stefnandi þess að ákvörðun lögreglustjóra yrði breytt og rannsókn málsins hafin að nýju, m.a. með vísan til þess að stefnandi hefði orðið fyrir verulegu og varanlegu tjóni, að fjöldi vitna væru að atburðinum, auk þess sem atvikið hefði hugsanlega náðst á eftirlitsmyndavél á svæðinu. Með bréfi, dagsettu 6. apríl 2010, kynnti ríkissaksóknari stefnanda þá niðurstöðu sína að staðfesta ákvörðun lögreglustjóra um niðurfellingu málsins. Var á því byggt að það, sem fram hefði komið við rannsókn málsins, teldist ekki nægjanlegt eða líklegt til sakfellis.

Stefnandi krafðist bóta úr hendi stefnda úr frítímatryggingu móður sinnar, S-kvk-ef J-kvk-ef, svonefndri F+3 fjölskyldutryggingu, með tilkynningu um slys hinn 16. október 2009. Stefndi hafnaði bótaskyldu með bréfi, dagsettu 19. apríl 2010, með vísan til þess að stefnandi hefði verið þátttakandi í handalögmálum er tjónið varð. Stefnandi vísaði þá málinu til úrskurðarnefndar í vátryggingamálum með erindi, dagsettu 16. nóvember 2010, og kvað nefndin upp úrskurð hinn 30. desember 2010. Var niðurstaða nefndarinnar sú að ekki hefði verið sýnt fram á greiðsluskyldu þar sem svo virtist sem rekja mætti tjónsatburð til handalögmála og því ætti undanskilin áhætta samkvæmt skilmálum vátryggingarinnar við í málinu. Stefnandi sætti sig ekki við þá niðurstöðu og tilkynnti stefnda með bréfi, dagsettu 28. febrúar 2011, að hann myndi leita til dómstóla um endanlega niðurstöðu og óskaði því eftir samvinnu félagsins um að vísa málinu til mats örorkunefndar. Var beiðni þeirri hafnað með tölvupósti hinn 30. mars 2011.

Í málinu liggja frammi tvö læknisvottorð. Fyrra vottorðið er útgefið af Á-kvk-þgf E-kvk-þgf E-kvk-þgf, sérfræðilækni á slysa- og bráðadeild Landspítala-háskólasjúkrahúss í Fossvogi, dagsett 7. nóvember 2009. Þar segir að stefnandi hafi gefið sig fram á slysa- og bráðadeild framangreinds sjúkrahúss 20. september 2009 kl. 6:00 og sagst hafa verið að skemmta sér niðri í bæ og fengið spark hliðlægt í hægri ökkla með þeim afleiðingum að hann hafi fallið við og ekki getað stigið í fótinn eftir það. Hafi hann komið á sjúkrahúsið um hálftíma síðar. Við skoðun hafi komið í ljós mikil bólga hliðlægt á ökkla og talsverð eymsli yfir sköflungs- og dálkshnyðju og einnig yfir rist. Röntgenmynd hafi sýnst skábrot distalt í dálksbol og hafi svonefnt fjærfragment verið tilfært aftur á við. Einnig sé brot í sköflungshnyðju sem gangi niður í ökklaliðinn. Brotið hafi verið nánast ótilfært og liðgaffall virðist með nokkru auknu bili miðlægt. Síðan er því lýst að stefnandi hafi verið lagður inn á bæklunardeild og farið í aðgerð hjá bæklunarlæknum sama dag. Samkvæmt vottorði dr. B-kk-ef J-kk-ef bæklunarskurðlæknis, dagsettu 25. mars 2011, var stefnandi greindur með brot á dálkshnyðju og sköflungshnyðju og hafi hann eftir aðgerð verið í gifsi í sex vikur en svonefnd syndesmosuskrúfa tekin úr honum tveimur vikum síðar. Hafi brot hans þá verið gróin en einhver stirðleiki við svonefnt dorsiflexion. Stefnandi hafi mátt gera allt sem hann treysti sér til en ekki sé búist við frekari bata og séu einkennin því komin til að vera.

Stefnandi óskaði eftir dómkvaðningu matsmanna með beiðni, dagsettri 7. júní 2011. Í kjölfarið voru S-kk-nf T-kk-nf, heila- og taugalæknir, og B-kk-nf G. M-kk-nf hdl. dómkvaddir sem matsmenn og skiluðu þeir matsgerð 1. desember 2011. Þar segir að stefnandi hafi umrætt sinn hlotið skábrot neðst í dálksbol og brot í sköflungshnyðju. Vegna eðlis áverkanna verði að gera ráð fyrir að auknar líkur séu á ótímabærri þróun slitgigtar í ökklanum. Niðurstaða matsgerðarinnar er á þann veg að stefnandi hafi ekki orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni vegna afleiðinga líkamsárásarinnar og að stefnandi teljist hafa verið veikur vegna afleiðinga slyssins, sbr. 3. gr. skaðabótalaga, í tvo mánuði frá slysdegi að telja, þar af rúmliggjandi í tvo daga. Eftir að matsgerðar hafði verið aflað ítrekaði stefnandi kröfu sína um greiðslu skaðabóta með bréfi, dagsettu 21. desember 2011, en stefndi hefur hafnað bótaskyldu.

Í kæruskýrslu 28. september 2009 er haft eftir stefnanda að hann hafi umrætt sinn verið ásamt vini sínum, A-kk-þgf H-kk-þgf C-kk-þgf, fyrir utan Ellefu-bar og hafi A-kk-nf H-kk-nf farið inn á veitingastaðinn en stefnanda verið meinuð innganga þar sem hann var skilríkjalaus. Skömmu síðar hafi A-kk-nf H-kk-nf komið út af staðnum og stefnandi þá hrint honum í „einhverjum fíflagangi“. Þá hafi dyravörður hrint A-kk-þgf H-kk-þgf til baka þannig að höfuð hans lenti í andlitinu á stefnanda og við það hafi vör stefnanda sprungið. Hafi stefnandi þá orðið pirraður og farið að tala við dyravörðinn, sem ekki hafi skilið hann og sagt „English, English“. Kvaðst stefnandi ekki muna hvað hann sagði við dyravörðinn nema: „What's wrong with you?“ Stefnandi kvaðst síðan hafa farið út á götu áleiðis heim til sín en þá hafi hann séð dyravörðinn, sem hann átti orðaskipti við, koma upp að sér og á sama tíma séð að annar dyravörður kom aftan að honum og tók hann taki aftan frá og sneri hann niður. Lýsti stefnandi því að hann hefði ekki munað meira og farið í „blackout“ en næst munað eftir því þegar einhver hafi reynt að hjálpa honum á fætur þar sem hann gat það ekki sjálfur. Einhver hafi stutt hann upp að húsvegg þar sem félagi hans hafi komið og aðstoðað hann og þeir hafi þá hringt í lögreglu og á sjúkrabifreið. Hafi hann síðan farið í sjúkrabifreið á slysadeild.

Í skýrslu sinni fyrir dóminum kvaðst stefnandi hafa verið í bænum að skemmta sér í tilefni afmælis síns með A-kk-þgf H-kk-þgf og I-kvk-þgf Ó-kvk-þgf, vinkonu A-kk-ef H-kk-ef og hafi þau öll verið undir áhrifum áfengis. Þeir A-kk-nf H-kk-nf og stefnandi hafi verið að ýtast og gantast í röðinni fyrir utan veitingastaðinn með þeim afleiðingum að A-kk-nf H-kk-nf hefði lent á dyraverði, sem hafi brugðist þannig við að hann hrinti A-kk-þgf H-kk-þgf svo harkalega í stefnanda að vörin á stefnanda sprakk. Þá kvaðst stefnandi hafa orðið eitthvað pirraður og tekið dyravörðinn tali en dyravörðurinn hefði ekki skilið hann og beðið hann um að tala ensku. Skömmu síðar hefði dyravörðurinn hleypt A-kk-þgf H-kk-þgf inn en meinað stefnanda inngöngu á veitingastaðinn þar sem hann var skilríkjalaus. Stefnandi kvaðst þá hafa ætlað heim og því farið út á götu en þá tekið eftir því að annar dyravörðurinn var kominn út á leið út á götuna og jafnframt kvaðst stefnandi hafa fundið að það kom einhver aftan að honum. Hafi hann síðan ekki munað eftir neinu fyrr en hann rankaði við sér og gat ekki stigið í fótinn. Þá hafi hann hringt í sjúkrabíl og farið á sjúkrahús. Stefnandi kvað einhvern tíma hafa liðið frá því hann gekk frá skemmtistaðnum og þangað til hann var tekinn niður og gætu það hafa verið meira en tíu mínútur.

Stefnandi kvað þann dyravörð, sem kom út og labbaði að honum, hafa verið þann sem var í dyrunum þegar stefnanda var meinuð innganga á veitingastaðinn en kvaðst ekki hafa séð þann, sem kom aftan að honum. Kvaðst stefnandi hafa fundið að einhver tók aftan í hann eins og hann væri að taka hann. Aðspurður kvaðst hann ekki muna til þess að hafa snert við dyravörðunum og þá hafi hann ekki ýtt við þeim. Þá taldi hann ekki að A-kk-nf H-kk-nf hefði lent harkalega utan í dyravörðinn þegar þeir félagarnir voru að gantast og ýta við hvor öðrum í röðinni.

Tekin var lögregluskýrsla af A-kk-þgf H-kk-þgf C-kk-þgf vegna málsins 21. desember 2009. Hann lýsti atvikum á þá leið að hann hafi umrætt sinn leitað inngöngu á Ellefu-bar ásamt unnustu sinni, I-kvk-þgf Ó-kvk-þgf, og stefnanda. Þau I-kvk-nf hafi komist inn en stefnandi ekki. Síðan hefði hann farið út af veitingastaðnum til að tala við stefnanda og þeir hafi verið að ýtast á í gamni. Þá hafi dyravörður hrint honum þannig að hann hafi skallað stefnanda á munninn. Við þetta hafi vitnið ringlast og gengið nokkur skref í átt að Laugavegi. Hann hafi litið til baka og séð að stefnandi var að þrátta við dyravörðinn og hafi þeir báðir verið frekar æstir. Hefði dyravörðurinn síðan lokað hurðinni á stefnanda og stefnandi þá gengið í átt að Hverfisgötu en dyravörðurinn þá komið aftur út og stöðvað stefnanda og farið að þrátta við hann á nýjan leik. Kvaðst vitnið ekki hafa heyrt orðaskil en annar dyravörður hefði þá komið aftan að stefnanda og tekið hann hengingartaki aftan frá og skellt honum í götuna. Hefði safnast að fjöldi fólks en vitnið kvaðst hafa séð sama dyravörð standa yfir stefnanda og einnig annan dyravörð og hefði sá dökkhærði sparkað í hægri fót stefnanda.

Í skýrslu sinni fyrir dóminum kvaðst A-kk-nf H-kk-nf hafa verið undir áhrifum áfengis umrætt sinn og ekki muna atburði mjög vel. Kvað hann þá stefnanda hafa verið að gantast og ýta við hvor öðrum í röðinni við veitingastaðinn Ellefu-bar og hefði hann þá lent á síðunni eða á fótunum á dyraverði. Taldi hann það ekki hafa verið þungt högg. Hefði orðið eitthvert ósætti af þessu og hefðu þeir stefnandi orðið dálítið pirraðir út í dyravörðinn fyrir að hrinda vitninu og hefði komið til einhverra orðaskipta sem vitnið kvaðst ekki geta greint nánar frá. Stefnandi hefði hins vegar ekki snert dyravörðinn. Aðspurður um orðalag lögregluskýrslunnar, sem skilja megi á þann veg að þetta hafi gerst eftir að hann kom út af veitingastaðnum, kvaðst vitnið ekki muna vel eftir skýrslutökunni og kvöldinu sjálfu í heild sinni að öðru leyti en því að hann hafi séð þegar dyravörðurinn tók stefnanda niður. Kvaðst hann viss um að hann hafi dottið utan í dyravörðinn áður en hann fór inn á veitingastaðinn. Þegar hann hafi komið út hafi hann séð stefnanda standa úti á götunni og síðan séð hvar tveir dyraverðir komu að sitt hvorum megin við stefnanda. Annar dyravörðurinn hafi gengið upp að stefnanda og talað við hann en hinn hafi smeygt sér milli bíla og komið upp að stefnanda og tekið hann hálstaki þannig að stefnandi fór niður í jörðina. Þá hefðu dyraverðirnir sparkað í stefnanda en þar sem þarna hefði verið fjöldi manns hefði vitnið ekki séð meira.

Aðspurður um tímann, sem liðið hefði frá því hann datt á dyravörðinn og fór inn og þar til hann kom út aftur, kvað vitnið hann hafa verið lengri en nokkrar mínútur. Þá kannaðist vitnið hvorki við lýsingar dyravarðar um að stefnandi hefði skyrpt á hann né að hann hefði kallað dyravörðinn ónefnum.

Samkvæmt lögregluskýrslu var tekin skýrsla af I-kvk-þgf Ó-kvk-þgf símleiðis hinn 6. janúar 2010. Hafi hún sagst lítið geta tjáð sig um málið. Hún hafi verið nærri vettvangi en hún hefði ekki séð ætlaða árás þar sem hópur fólks hefði verið á staðnum. Hún kvaðst hafa séð tvo dyraverði fara að stefnanda en treysti sér ekki til að þekkja þá aftur. Þá kvaðst hún ekki hafa fylgst með hegðun stefnanda.

Við skýrslutöku hér fyrir dómi kvaðst I-kvk-nf hafa verið ásamt þeim A-kk-þgf H-kk-þgf og stefnanda í röð fyrir utan Ellefu-bar umrætt sinn og hafi hún verið undir áhrifum áfengis. Þeim A-kk-þgf H-kk-þgf hafi verið hleypt inn á veitingastaðinn en dyravörðurinn hefði ekki viljað hleypa stefnanda inn. Þá hefðu þeir stefnandi og A-kk-nf H-kk-nf verið að fíflast og farið utan í dyravörðinn. Við það hefði dyravörðurinn orðið mjög pirraður og annað hvort ýtt A-kk-þgf H-kk-þgf í stefnanda eða stefnanda utan í A-kk-þf H-kk-þf. Vitnið kvaðst ekki hafa séð stefnanda og dyravörðinn snertast en þeir hefðu hins vegar talað „mjög harkalega“, án þess að hún gæti lýst því nánar.

Vitnið kvað þau A-kk-þf H-kk-þf hafa verið inni á veitingastaðnum í a.m.k. fimmtán mínútur en þá hafi þau tekið eftir því að stefnandi var ekki þar inni. Hafi þau A-kk-nf H-kk-nf því farið aftur út og þá séð stefnanda úti á götu. Hafi þau ætlað að ganga til stefnanda en þá séð dyravörð ganga að stefnanda og annan dyravörð koma aftan að honum og taka hann hálstaki. Dyraverðirnir hefðu verið frekar ógnandi. Hafi vitnið ekki séð meira því hún hafi farið frá því hún vildi ekki blandast inn í málið. Kvaðst vitnið ekki hafa séð stefnanda gera nokkuð heldur hafi hann einungis virst ætla að tala við dyravörðinn.

II.

Stefnandi byggir kröfu sína um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda á því að hann hafi orðið fyrir alvarlegu og varanlegu tjóni við tilefnislausa líkamsárás starfsmanna Lindu-Mjallar ehf. Móðir stefnanda, S-kvk-nf J-kvk-nf, hafi F+3 tryggingu hjá stefnda og falli tjónstilvikið undir skilmála tryggingarinnar. Beri stefnda því að viðurkenna bótarétt stefnanda úr tryggingunni og greiða honum bætur vegna tjóns hans.

Synjun stefnda á bótaskyldu vegna þess að stefnandi hafi verið þátttakandi í handalögmálum er tjónið varð og falli það því utan skilmála tryggingarinnar, byggist á röngum forsendum. Stefnandi hafi ekki verið í slagsmálum eða handalögmálum þegar tjónsatvikið varð, heldur hafi honum, án fyrirvara og tilefnis, verið ýtt af dyraverði en það tilvik hafi hins vegar ekki leitt til tjóns stefnanda. Stefnandi hafi fyrst orðið fyrir tjóni eftir að hann hafði haldið af stað heim á leið og séð dyravörð þann, sem hafði áður ýtt við honum, ræða við annan dyravörð. Dyraverðir þessir hafi þá ráðist að stefnanda og stefnandi síðan verið tekinn svæfingartaki, snúið í götuna og síðan hafi verið sparkað eða hoppað á fæti stefnanda þar sem hann lá meðvitundarlaus á götunni. Hafi stefnandi því ekki verið í handalögmálum þegar að hann varð fyrir tjóni, heldur staðið hreyfingarlaus á götunni. Um tvo aðskilda atburði hafi verið að ræða, í fyrra tilvikinu hafi stefnandi ef til vill svarað hrindingu dyravarðar með einhverjum hætti, þó svo að ekki hafi komið til raunverulegra handalögmála, en í síðara tilvikinu, þegar tjónið varð, hafi hann ekkert aðhafst, heldur hafi þá tveir menn ráðist á hann að tilefnislausu.

Stefnandi byggir enn fremur á því að óljóst sé hvor dyravarðanna hafi veitt stefnanda áverka en af lögregluskýrslum að dæma sé líklegt að það hafi verið sá dyravörður, sem ekki var viðstaddur er stefnandi óskaði eftir inngöngu á skemmtistaðinn, þ.e. dyravörðurinn P-x-x. Hefði sá maður ekki átt neinn þátt í orðaskaki stefnanda og hins dyravarðarins, V-x-x, og hefði stefnandi hvorki hitt hann né átt við hann samskipti þegar árásin varð. Þegar af þeirri ástæðu sé ómögulegt að byggja á því að bótaskylda sé ekki fyrir hendi, enda hefði stefnandi ekki átt í samskiptum við þann mann sem líklegast réðst á stefnanda og olli honum tjóni.

Loks byggir stefnandi á því að fyrir liggi sönnun um að stefnandi hafi orðið fyrir verulegu tjóni vegna árásarinnar svo sem fram komi í matsgerð dómkvaddra matsmanna. Hafi stefndi verið einn matsþola og hafi hann haft upplýsingar um vinnslu matsgerðarinnar en hvorki gert athugasemdir við vinnslu hennar né niðurstöðu og hafi hún því fullt sönnunargildi í máli þessu.

Stefnandi byggir kröfu sína um skaðabætur á hendur stefnda á almennum reglum skaðabótaréttar, samningaréttar, skilmálum F+3 fjölskyldutryggingar hjá Vátryggingafélagi Íslands hf. og lögum nr. 30/2004, um vátryggingasamninga. Kröfu um dráttarvexti styður stefnandi við ákvæði vaxtalaga nr. 38/2001 og kröfu um málflutningsþóknun við reglur XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Um varnarþing vísar stefnandi til 33. gr. laga nr. 91/1991.

III.

Stefndi byggir aðalkröfu sína um sýknu í fyrsta lagi á því að atvikið, sem stefnandi byggi kröfu sína á, falli utan skilmála F+3 fjölskyldutryggingarinnar sem viðurkenningarkrafa stefnanda snúi að.

Umrætt atvik falli ekki undir skilgreininguna „slys“ í 3. gr. skilmála tryggingarinnar og sé þar með ekki bótaskylt úr tryggingunni. Um trygginguna hafi á þeim tíma gilt vátryggingarskilmálar VÍS nr. GH20. Ábyrgð stefnda fari eingöngu eftir þessum skilmálum og verði hún aldrei víðtækari en þar er kveðið á um. Sé bótasvið tryggingarinnar tilgreint þannig í 4. gr. að bætur greiðist vegna slyss sem vátryggður verður fyrir í frístundum ef það hefur í för með sér nánar tilgreindar afleiðingar.

Hugtakið „slys“ sé skilgreint í 3. gr. og segi þar að með því sé átt við „...skyndilegan utanaðkomandi atburð sem veldur meiðslum á líkama þess sem er vátryggður og gerist án vilja hans“. Ljóst sé af þessu að það atvik, sem leiðir til meiðsla, verði að hafa gerst án þess að tjónþoli hafi haft nokkuð um það að segja. Að öðrum kosti sé ekki um slys að ræða sem leiði til bótaábyrgðar.

Af fyrirliggjandi lögregluskýrslum sé ljóst að stefnandi hafi tekið fullan þátt í þeim handalögmálum sem leitt hafi til meiðsla stefnanda, þótt ekki sé hægt að sjá af skýrslum hvað raunverulega gerðist. Skilyrðið um „skyndilegan utanaðkomandi atburð“ sé því augljóslega ekki uppfyllt né það að atvik hafi gerst „án vilja“ hans. Beri því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Verði litið svo á að um slys í skilningi skilmálanna hafi verið að ræða, byggir stefndi á því að umrætt atvik falli utan bótasviðs tryggingarinnar og bætist því ekki úr henni. Fjölskyldutryggingin, sem mál þetta snúist um, bæti vátryggingartaka tjón, sem hann verður fyrir í frítíma sínum, án þess að hann hafi valdið því tjóni sjálfur. Eðli málsins samkvæmt bæti tryggingin þó ekki tjón, sem hlýst af áhættusamri hegðun vátryggingartaka, sbr. gr. 4.3-4.15 í skilmálunum.

Samkvæmt gr. 4.7 verði bætur ekki greiddar vegna slysa sem verða í handalögmálum eða við þátttöku í refsiverðum verknaði. Meiðsl, sem stefnandi hlaut vegna umrædds atviks, hafi orðið í handalögmálum og bætist því ekki úr tryggingunni. Um það séu fyrirliggjandi lögregluskýrslur skýrar.

Stefndi hafnar alfarið fullyrðingum stefnanda um að um tvo aðskilda atburði sé að ræða, annars vegar stimpingar og orðaskipti stefnanda við dyravörðinn og hins vegar tilefnislausa árás dyravarðarins á stefnanda þegar stefnandi var á heimleið. Eigi þessar fullyrðingar sér enga stoð í gögnum málsins. Lýsingar stefnanda og A-kk-ef, vinar hans, séu að verulegu leyti ósamhljóða um málsatvik. Einnig sé ósamræmi í skýrslu stefnanda á vettvangi annars vegar og í kæruskýrslu hins vegar. Skýrslurnar séu þó samhljóða um það að upphafið megi rekja til þess að stefnandi var ölvaður að reyna að komast inn á barinn, án þess að geta framvísað skilríkjum, enda hefði hann ekki haft aldur til. Hafi honum því eðlilega verið neitað um inngöngu. Megi ráða af skýrslum að það hafi leitt til stimpinga og orðaskipta milli stefnanda og dyravarðarins. Þá sé haft eftir vitninu A-kk-þgf hjá lögreglu að stefnandi hafi verið frekar æstur, hann hafi ýtt við dyraverðinum sem hafi ýtt honum til baka. Segi vitnið að hann hafi séð stefnanda og dyravörðinn vera að þrátta á ný og síðan hafi annar komið aftan að stefnanda, tekið hann taki og skellt í jörðina. Það standist því engan veginn að ráðist hafi verið á stefnanda að tilefnislausu þegar hann var á heimleið og að það atvik sé óháð því sem á undan var gengið. Augljóslega séu bein tengsl milli þess að stefnanda var meinuð innganga á barinn og þeirra orðaskipta og stimpinga sem fylgdu í kjölfarið og leiddu til meiðsla stefnanda.

Stefndi vísar til þess að gögn málsins bendi til þess að stefnandi hafi verið upphafsmaður þess sem leiddi til handalögmálanna. Hafi því augljóslega verið um að ræða átök sem falli undir það að teljast handalögmál í skilningi gr. 4.7 í skilmálunum. Grundvallaratriðið sé að hafi stefnandi á einhverjum tímapunkti atburðarásar verið þátttakandi í handalögmálum, sé líkamstjón, sem hann kann að hafa orðið fyrir, undanskilið tryggingu samkvæmt skýrum ákvæðum tryggingaskilmálanna. Falli umrætt atvik því utan bótasviðs tryggingarinnar.

Stefndi byggir sýknukröfuna í öðru lagi á því að þótt talið verði að atvikið falli undir bótasvið tryggingarinnar, þannig að bótaréttur verði viðurkenndur, verði stefnandi að bera allt tjón sitt sjálfur vegna eigin sakar. Áralöng dómvenja sé fyrir brottfalli bótaréttar vegna eigin sakar, auk þess sem í sameiginlegum skilmálum tryggingarinnar segi í gr. 13.1 að ef vátryggingaratburður verði rakinn til stórkostlegs gáleysis vátryggðs, losni félagið úr ábyrgð sinni í heild eða að hluta.

Hegðun stefnanda umrætt sinn leiði til þess að hann beri að öllu leyti ábyrgð á tjóni sínu sjálfur. Byggir stefndi á því að stefnandi hafi í raun orsakað tjón sitt sjálfur með því að kynda undir þau handalögmál sem átt hafi sér stað. Fái það stoð í lögregluskýrslum, sem teknar hafi verið vegna málsins, en af þeim megi ráða að stefnandi hafi ýtt við dyraverðinum og átt í orðaskiptum við hann, í kjölfar þess að honum var ekki hleypt inn á skemmtistaðinn. Telja verði að stefnandi hafi hagað sér með verulega ámælisverðum hætti þegar hann ölvaður leitaði inngöngu á skemmtistað sem hann hafði ekki aldur til að dvelja á. Megi ætla að það hafi verið meginorsök þess að til átaka kom milli stefnanda og dyravarðar á staðnum. Eins og ávallt gildi sú almenna regla í þessu máli að fólk verði að gæta að sér í athöfnum sínum eins og eðlilegt og sanngjarnt þyki. Þá gildi sú meginregla í skaðabótarétti að menn geti ekki lagt ábyrgð á eigin gjörðum á aðra. Hafi stefnandi í raun ekkert sér til afsökunar í þessum efnum og beri einn ábyrgð á hegðun sinni.

Varakröfu sína um sakarskiptingu byggir stefndi á sömu sjónarmiðum og að framan eru rakin um eigin sök og vísar til þess að slík sakarskipting byggist á ákvæðum gr. 13.1 í skilmálum tryggingar og einnig á áralangri dómvenju.

Um lagarök vísast til almennra reglna skaðabóta- og vátryggingaréttar, laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga, og vátryggingarskilmála VÍS nr. GH20, auk laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV.

Óumdeilt er að móðir stefnanda var með gilda F+3 fjölskyldutryggingu hjá stefnda samkvæmt framlögðum tryggingarskilmálum. Þá hefur stefndi ekki borið því við að stefnandi njóti ekki vátryggingarverndar samkvæmt tryggingunni.

Stefnandi byggir á því að vegna tryggingarinnar beri stefnda að greiða honum bætur vegna tjóns sem hann varð fyrir vegna tilefnislausrar líkamsárásar dyravarðar á veitingastaðnum Ellefu-bar sem verið hafi starfsmaður Lindu-Mjallar ehf. aðfaranótt sunnudagsins 20. september 2009. Stefndi hefur hafnað bótaskyldu og gert þá kröfu aðallega að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda með vísan til þess í fyrsta lagi að umrætt atvik falli utan skilmála framangreindrar fjölskyldutryggingar vegna þess að það heyri ekki undir skilgreininguna slys í skilmálum framangreindrar tryggingar og einnig vegna þess að tjón stefnanda hafi orðið í handalögmálum, sbr. grein 4.7 í tryggingarskilmálunum. Í öðru lagi byggir stefndi sýknukröfu sína á því að stefnandi verði allt að einu að bera tjón sitt sjálfur vegna eigin sakar og vísar þar um til áralangrar dómvenju og ákvæða greinar 13.1 í skilmálum tryggingarinnar. Varakrafa stefnda um sakarskiptingu byggist á sömu sjónarmiðum um eigin sök stefnanda. Ágreiningslaust er að stefnandi varð fyrir meiðslum umrætt sinn.

Af lýsingum stefnanda og vitnanna, A-kk-ef H-kk-ef C-kk-ef og I-kvk-ef Ó-kvk-ef, sem voru í för með stefnanda umrætt sinn, verður ráðið að til ósættis og orðahnippinga hafi komið milli stefnanda og dyravarðar veitingastaðarins í kjölfar þess að þeir stefnandi og A-kk-nf H-kk-nf voru að gantast með því að hrinda hvor öðrum í biðröðinni fyrir framan veitingastaðinn umrætt sinn og að annar þeirra, að því er virðist A-kk-nf H-kk-nf, féll utan í dyravörðinn. Lýsingar á því, hvort þessi atvik urðu áður en þau A-kk-nf H-kk-nf og I-kvk-nf fóru inn á veitingastaðinn eða eftir að þau komu þaðan út einhverju síðar, eru ekki með nákvæmlega sama hætti í skýrslum stefnanda og vitna hjá lögreglu annars vegar og hér fyrir dóminum hins vegar. Þótt ekki verði því með fullri vissu afráðið hvort heldur var, er ljóst að enginn vitnisburður liggur fyrir um að stefnandi hafi komið við dyravörðinn, heldur virðist eingöngu hafa komið til orðahnippinga milli þeirra og kom fram hjá stefnanda að hann hefði orðið reiður þegar dyravörðurinn hrinti A-kk-þgf H-kk-þgf á stefnanda svo að vör hans sprakk.

Af framburði stefnanda og vætti framangreindra vitna verður ráðið að dyravörður veitingastaðarins Ellefu-bar gekk aftan að stefnanda þar sem hann stóð úti á götu nálægt veitingastaðnum og tók hann einhvers konar taki aftan frá með þeim afleiðingum að stefnandi féll í götuna. Hefur stefndi ekki mótmælt þeirri fullyrðingu stefnanda að hann hafi vegna þessa atburðar orðið fyrir því tjóni, sem lýst er í framlögðum læknisvottorðum og matsgerð dómkvaddra matsmanna. Bera gögnin með sér að stefnandi hlaut brot bæði á dálkshnyðju og sköflungshnyðju og er vegna þessa með skerta hreyfigetu í hægri ökkla og fær þar verki og þrota við álag. Segir í matsgerðinni að vegna eðlis áverkanna, verði að gera ráð fyrir að auknar líkur séu á ótímabærri þróun slitgigtar í ökklanum og að vegna hennar þurfi að stífa ökklann. Að þessu virtu verður að ganga út frá því að umrætt líkamstjón sé afleiðing framangreinds atviks

Þegar litið er til þess, sem að framan er rakið um umrætt atvik og aðdraganda þess, verður að fallast á það með stefnanda að það tjón, sem hann varð fyrir umrætt sinn, falli undir skilgreiningu 3. gr. í vátryggingaskilmálum stefnda, þ.e. að um hafi verið að ræða skyndilegan utanaðkomandi atburð sem olli meiðslum á líkama hins vátryggða og að þetta hafi gerst án vilja hans. Var þannig um slys að ræða í skilningi skilmálanna.

Stefndi byggir sýknukröfu sína í öðru lagi á því að slysið hafi átt sér stað í handalögmálum milli stefnanda og dyravarðar umrædds veitingastaðar. Vísar hann til þess að í grein 4.7 í umræddum vátryggingarskilmálum segi að bætur séu ekki greiddar vegna slysa sem verði í handalögmálum. Eins og áður er rakið, bera bæði stefnandi og þau vitni, sem leidd voru fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins, um að aldrei hafi komið til líkamlegrar snertingar milli stefnanda og dyravarða heldur hafi einungis verið um snörp orðaskipti milli þeirra að ræða. Bera þau öll um að einhverju síðar hafi dyravörður tekið stefnanda hengingartaki aftan frá með þeim afleiðingum að stefnandi féll í götuna og í kjölfarið hafi dyravörður sparkað í hann. Verður að leggja framangreinda lýsingu stefnanda og vitna til grundvallar við úrlausn málsins og verður því ekki byggt á þeirri lýsingu dyravarðarins, V-x-x H-x-x, sem fram kemur í lögregluskýrslu, sem tekin var af honum 21. desember 2009, á þann veg að stefnandi hafi reynt að slá til hans fyrir utan veitingastaðinn í kjölfar þess að stefnanda var meinuð innganga á staðinn. Þá var dyravörðurinn ekki leiddur fyrir dóminn til skýrslutöku.

Það er því niðurstaða dómsins að enda þótt komið hafi til orðahnippinga milli stefnanda og dyravarðarins V-x-x, svo sem að framan er lýst, hafi ekki komið til handalögmála milli þeirra í skilningi áðurnefndra vátryggingaskilmála þegar hann varð fyrir árás af hálfu dyravarða. Á stefnandi því rétt á bótum úr hendi stefnda svo sem krafist er og eru engin efni til að fallast á með stefnda að vátryggingaratburðurinn verði rakinn til stórkostlegs gáleysis stefnanda samkvæmt grein 13 í sameiginlegum skilmálum tryggingarinnar þannig að leiði til skerðingar bótaréttar eða brotfalls hans.

Að öllu framangreindu ber að hafna bæði aðal- og varakröfu stefnda í málinu og taka til greina dómkröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu.

Eftir ákvæðum 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 550.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Viðurkenndur er bótaréttur stefnanda, R-kk-ef V-kk-ef I-kk-ef, úr frítímaslysatryggingu F+3 fjölskyldutryggingar móður stefnanda vegna líkamstjóns stefnanda, sem hann hlaut 20. september 2009.

Stefndi greiði stefnanda 550.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari.