E-9442/2008

Mál þetta, sem dómtekið var fimmtudaginn 30. apríl sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Fjölsmíði ehf., kt. 480107-1280, Selvaði 1, Reykjavík, með stefnu, birtri 15. október 2008, á hendur Sportfitness ehf., kt. 460269-0679, Reykjabyggð 16, Mosfellsbæ.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að hið stefnda félag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 266.422 krónur, ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 266.422 krónum frá 28. janúar 2007 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins, en málskostnaðarreikningur verður lagður fram við aðalflutning málsins ef til kemur.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar að mati dómsins.

II

Málavextir

Stefnandi kveður málavexti vera þá, að fyrirsvarsmaður stefnanda, smiðurinn G-kk-nf S-kk-nf, hafi hafið störf hjá stefnda í árslok 2004. Hafi hann unnið ýmsa smíða- og viðhaldsvinnu, sem launamaður, bæði á starfsstöð stefnda og heima hjá fyrirsvarsmanni stefnda, að Melahvarfi 9. Stefnandi kveðst síðan hafa gert um það samkomulag við stefnda, að í árslok árið 2006 yrði samningssambandinu breytt þannig að stefnandi yrði verktaki hjá stefnda. Þá hafi G-kk-nf S-kk-nf stofnaði einkahlutafélagið Fjölsmíði og hafi samband aðilanna breytzt á þann veg, að stefnandi gaf út reikninga vegna vinnu sinnar. Allt hafi þetta verið gert í samráði við stefnda. Kjörin hafi verið ákveðin með hliðsjón af því, hvað G-kk-nf S-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, hefði haft í laun hjá stefnda sem launamaður. Vinna stefnanda í janúar á árinu 2007, þeir 70 tímar, sem ofangreindur reikningur lúti að, hafi verið fólginn í smíðavinnu í „skúrnum" að Melahvarfi 9, Kópavogi. Með stefnanda hafi á sama tíma unnið smiður að nafni G-kk-nf G-kk-nf og málari að nafni Í-kk-nf Þ-kk-nf H-kk-nf. Vinnan hafi að mestu falizt í því að gera upp bílskúrinn og ganga frá honum að innan. Meðal annars hafi þurft að ganga frá rakasperru, setja eikarbita í loft, klæða veggi, ganga frá baðherbergi, hanna og búa til anddyri, kjarnabora gat í vegg o.fl. Stefnandi hafi jafnframt séð um að sækja allt efni vegna verkefnanna í Húsasmiðjuna, þar sem stefnandi hafi haft heimild til úttekta í reikning stefnda. Jafnframt hafi stefnandi haft umsjón með samskiptum við aðra iðnaðarmenn, kaup og pantanir á vörum og leiðsögn til verktaka.

Í lok janúar hafi komið kom upp ágreiningur á milli stefnanda og stefnda, þar sem stefndi hafi talið, að hann ætti inni frí- og veikindadaga hjá stefnanda. Ágreiningnum hafi lokið með því, að stefnandi hafi hætt að vinna í þágu stefnda og sent honum reikning þann, sem deilt sé um í málinu. Jafnframt hafi stefnandi tilkynnt Húsasmiðjunni, að hann hefði ekki lengur úttektarheimildir á reikning stefnda.

Stefnandi telji reikninginn afar sanngjarnan og í samræmi við það, sem um hafi verið samið og í samræmi við þau kjör, sem hann hafi haft sem launamaður fyrir sams konar vinnu hjá sama aðila. Reikningurinn hafi ekki verið greiddur. Hann hafi upphaflega farið í bankainnheimtu, síðar í milliinnheimtu Intrum á Íslandi og loks í lögfræðiinnheimtu hjá Lögheimtunni ehf. Á engu af þessum innheimtustigum hafi reikningnum verið mótmælt af hálfu stefnda, og fyrstu andmæli stefnda komi fram í greinargerð hans, sem lögð hafi verið fram í héraðsdómi í máli nr. E-5568-2007 hinn 25. október 2007, en það mál var vegna sömu krafna og hér eru til úrlausnar. Það mál var höfðað 6. september 2007, en vísað frá dómi ex officio með úrskurði hinn 4. marz 2008. Þá hafði farið fram aðalmeðferð málsins með tilheyrandi skýrslutökum

Stefndi gerir þær athugasemdir við málavaxtalýsingu stefnanda, að fyrirsvarsmaður stefnanda sé fyrrverandi starfsmaður stefnda, G-kk-nf S-kk-nf K-kk-nf, kt. 200681-3989. Eftir starfslok hjá stefnda hafi hann stofnað fyrirtækið Fjölsmíði ehf., stefnanda þessa máls. Eitt af fyrstu verkum stefnanda hafi verið að gefa út reikning á hendur stefnda, dags. 28. janúar 2007.

Stefndi hafi engin samskipti átt við stefnanda og hafi stefndi aldrei beðið stefnanda um að vinna tiltekna vinnu. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi þó átt samskipti við stefnanda og kunni að vera, að fyrirsvarsmaður stefnda hafi beðið stefnanda um að vinna tiltekin verk fyrir sig persónulega. Ljóst sé, að meintur reikningur sé fyrir verk, sem framkvæmd hafi verið á heimili fyrirsvarsmanns stefnda og tengist þau að engu leyti stefnda.

III

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína á framlögðum reikningi, sem sé vegna vinnu stefnanda í þágu stefnda við Melahvarf 9, Kópavogi. Reikningurinn sé að fjárhæð kr. 266.422, útgefinn 28. janúar 2007 og með gjalddaga sama dag.

Stefnandi reki smíða-, bygginga- og verktakafyrirtæki. Ofangreindur reikningur sé vegna vinnu stefnanda í þágu stefnda frá 8. til og með 24. janúar á árinu 2007.

Stefnandi byggir á því, að hann hafi gefið út sanngjarnan reikning fyrir vinnu og akstur, sem hafi verið í samræmi við þau kjör, sem aðilar hafi rætt um, og að öll vinnan, sem reikningurinn lúti að, hafi verið innt af hendi. Reikningnum hafi ekki verið mótmælt sem slíkum. Stefnandi byggir á því, að samkomulag hafi verið um aðildina síðla árs 2006, þ.e. að G-kk-nf S-kk-nf stofnaði einkahlutafélag og myndi halda áfram að vinna í þágu stefnda, ef sá síðarnefndi óskaði þess, og að einkahlutafélagið gæfi síðan út reikning á stefnda fyrir vinnuna.

Málsástæðum stefnda, sem fram hafi komið í greinargerð hans í máli nr. E-5568/2007, sem var vísað frá, hafni stefnandi með öllu sem röngum og ósönnuðum. Þær hafi einkum verið þær, að stefndi í málinu hafi ekki kannazt við að hafa falið stefnanda að vinna fyrir sig og hafi haldið því fram, að aldrei hafi komizt á samningur á milli aðila.

Stefnandi byggir kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Stefnandi vísar jafnframt til almennra reglna verktakaréttarins og þeirra grundvallarreglna, sem komi fram í ÍST 30. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafan um málskostnað er studd við 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing er vísað til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Stefndi kveðst ekki gera kröfu um frávísun málsins á grundvelli vanreifunar í þessu máli, enda þjóni það hans hagsmunum betur að vera sýknaður af kröfum stefnanda. Að mati stefnda sé málatilbúnaður stefnanda þó langt frá því að standast kröfur 80. gr. einkamála nr. 91/1991 og málið svo vanreifað, að erfitt sé að átta sig á því með tilliti til uppbyggingar varnar í málinu.

Stefnandi byggi kröfu sína á útgefnum reikningi á dskj. nr. 3. Tilgreiningar á reikningnum séu algerlega ófullnægjandi að mati stefnda. Á reikningnum sé meðal annars aðeins tilgreint, að reikningurinn sé vegna „Vinnu” og „Akstur“. Stefnandi leggi engin gögn fram um nánari útlistun á umræddum reikningi og engar lýsingar sé að finna í stefnu á því, hvernig og hvenær verksamningur hafi komizt á. Stefndi geti því enga grein gert sér fyrir því, um hvaða verk sé að ræða og því erfitt að verjast slíkri kröfu efnislega. Stefndi telji umræddan reikning tilhæfulausan með öllu og kannist ekki við að hafa falið stefnanda að vinna fyrir sig umrætt verk.

Stefndi eigi erfitt með að átta sig á því, hvaða atburðir og atvik búi að baki kröfu stefnanda. Verði uppbygging varnar af hálfu stefnda því þar af leiðandi nokkrum erfiðleikum háð. Gera verði kröfu um, að stefnandi geti sýnt nákvæmlega fram á það, á hverju kröfugerð hans byggist og hún gefi rétta mynd af atvikum málsins. Sé það ekki gert, verði að vísa kröfu stefnanda frá eða sýkna stefnda af kröfunni. Stefndi telji málatilbúnað stefnanda því verulegum annmörkum háðan og vanreifun slík, sbr. e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

Einnig megi benda á, að um varnarþing vísi stefnandi til 32. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Í 32. gr. séu ákvæði um svokallað heimilisvarnarþing einstaklinga. Í málinu sé lögpersónu stefnt. Tilvísun stefnanda í 32. gr. laga nr. 91/1991 sé þar af leiðandi röng. Tilvísunin stefnanda geti ekki átt við fyrirsvarsmann stefnda, þar sem hann sé með skráð lögheimili að Melahvarfi 9, Kópavogi, og rétt varnarþing því fyrir héraðsdómi Reykjaness. Það liggi því skýrt fyrir, að tilvísun stefnda um varnarþing sé röng og vanreifun á lagarökum þannig, að erfitt sé fyrir stefnda að byggja upp varnir í málinu.

Krafa stefnda um sýknu af kröfum stefnanda sé aðallega á því byggð, að stefndi eigi ekki aðild að málinu. Stefnu í málinu sé beint að félaginu Sportfitness ehf. Stefndi kannist ekki við að hafa fengið stefnanda til að vinna umrætt verk.

Umrætt verk, sem meint skuld stefnda sé tilkomin vegna, sé umbeðið af eiganda stefnda, G-kk-þgf Á-kk-þgf P-kk-þgf, og sé vegna vinnu við heimili hans. G-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf eigi því réttilega að vera aðili málsins, en ekki stefndi. Þessi skilningur aðila komi skýrt fram í yfirheyrslum í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 25. febrúar 2008 í máli Fjölsmíði ehf. gegn Sportfitness ehf., dskj. nr. 5. Við umræddar yfirheyrslur hafi lögmaður stefnanda m.a. tekið sérstaklega fram, að G-kk-nf Á-kk-nf væri verkkaupinn. Einnig komi skýrt fram í aðilaskýrslu á dskj. nr. 4, að stefnandi hafi litið svo á, að G-kk-nf Á-kk-nf væri verkkaupi, en þar segi hann m.a. svo: „Hversu líklegt hljómar það að ég komi að heimili G-kk-ef óumbeðinn í janúar mánuði (8 .jan. til 24.jan.), fá lykil að skúrnum og heimili hans og fari bara að vinna þar, panta efni fyrir hann og margt fleira“.

Stefnandi hafi ekki lagt fram nein gögn, sem sýni fram á, að stefndi hafi verið verkkaupi að umræddu verki. Sé ljóst, að kröfu stefnanda sé ekki réttilega beint að stefnda og eigi hann enga aðild að málinu. Beri þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Í stefnu sé aðallega byggt á meginreglu íslenzks samningaréttar um, að samninga beri að efna, og almennum reglum verktakaréttarins og þeim grundvallarreglum, sem komi fram í ÍST 30. Stefndi mótmæli því sem röngu og ósönnuðu, að samningur hafi komizt á milli aðila. Af þeirri ástæðu sé tilvísun stefnanda í ÍST 3 haldslaus, þar sem venja sé að vísa í staðalinn í samningi, eigi hann að vera hluti hans.

Upphafsdegi dráttarvaxta sé mótmælt sem röngum, þar sem skilyrði 1. mgr. 5. gr. l. nr. 38/2001 séu ekki uppfyllt. Þá sé reikningurinn á dskj. nr. 4 tilhæfulaus. Því hafi aldrei verið stofnað til skuldar við stefnanda. Stefndi geti þ.a.l. ekki orðið ábyrgur fyrir greiðslu dráttarvaxta.

Stefndi mótmæli öllum málsástæðum stefnanda. Með hliðsjón af öllu framansögðu fari stefndi fram á sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnað sér að skaðlausu samkvæmt 130. gr. eml.

Stefndi kveðst byggja á meginreglum íslenzks samninga- og kröfuréttar um það, hvenær samningur teljist hafa komizt á, og skuldbindingargildi samninga. Einnig byggir stefndi á meginreglum íslenzks einkamálaréttarfars, einkum ákvæðum III. kafla laga nr. 91/1991, sem fjalli um aðild og fyrirsvar, og V. kafla sömu laga, sem fjalli um varnarþing. Málskostnaðarkrafa er studd við 129. gr. og 130. gr. eml.

IV

Forsendur og niðurstaða

Fyrirsvarsmaður stefnanda gaf skýrslu fyrir dómi. Hann skýrði svo frá m.a., að hann hefði verið að vinna sem launþegi hjá stefnda frá árslokum 2004 til ársloka 2006. Hefði 90% af vinnu hans á þeim tíma verið við heimili G-kk-ef Á-kk-ef, eiganda stefnda, að Melahvarfi 9 í Kópavogi. Þrátt fyrir það hafi stefndi greitt honum laun fyrir þá vinnu samkvæmt vinnuseðlum, sem hann hafi sent stefnda um hver mánaðamót, og hafi vinnuseðlarnir verið skráðir á stefnda. Hann kvað enga breytingu hafa orðið á verkefnum sínum fyrir stefnda, eftir að hann stofnaði verktakafyrirtæki sitt, Fjölsmíði ehf., en hann hafi, í stað launagreiðslu, átt að fá greitt fyrir vinnuna sem verktaki. Þá hafi allt efni, sem notað var á heimili fyrirsvarsmanns stefnda að Melahvarfi 9, verið tekið út af viðskiptamannareikningi stefnda í Húsasmiðjunni og greitt af stefnda. Hann kvað sér ekki vera kunnugt um, hver væri skráður eigandi húsnæðisins, sem hann hafi verið að vinna við, þ.e. Melahvarf 9. Hann kvað fyrirsvarsmann stefnda hafi beðið um, að reikningurinn yrði sendur á stefnda, þar sem það kæmi sér vel fyrir fyrirtækið.

Hluti af málatilbúnaði stefnda fjallar um vanreifun málatilbúnaðar stefnanda og ranga tilvísun í lög varðandi varnarþing, en engu að síður kemur skýrt fram í greinargerð hans, að hann gerir ekki kröfu um frávísun málsins af framangreindum sökum og kýs að fá efnisdóm í málinu.

Eins og málatilbúnaði aðila er háttað, þykir hann greina nægilega frá því hvert sé deiluefni í máli þessu og málavaxtalýsing nægilega ljós til þess að efnisdómur verði lagður á málið. Þá verður að skilja málatilbúnað stefnda þannig, að hann sætti sig við að málið sé rekið hér fyrir dómi, enda þótt hann fjalli í nokkru máli um tilvísun stefnanda í lög um varnarþing. Þá veldur það stefnanda ekki réttarspjöllum þótt hann hafi ranglega vísað í 32. gr. laga nr. 91/1991 í stað 33. gr., enda má hann, samkvæmt þeirri grein, sækja málið á hendur stefnda hér fyrir dómi.

Það liggur fyrir og hefur ekki verið mótmælt, að á meðan fyrirsvarsmaður stefnanda var launþegi hjá stefnda, var stærstur hluti vinnu hans við heimili fyrirsvarsmanns stefnda, enda þótt stefndi væri launagreiðandi. Þá liggur einnig fyrir og er ómótmælt, að engin breyting varð á verkefnum þeim, sem fyrirsvarsmaður stefnanda tók að sér sem verktaki í nafni einkafyrirtækis síns, eftir að það var stofnað, heldur hélt vinnan áfram við heimili fyrirsvarsmanns stefnda. Því hefur ekki verið mótmælt, að allt efni, sem notað var við þá vinnu, bæði fyrir og eftir stofnun Fjölsmíði ehf., var tekið út í reikning stefnda hjá Húsasmiðjunni og greitt af stefnda. Engir samningar liggja fyrir í málinu um, að fyrirsvarsmaður stefnda hafi orðið verkkaupi, eftir að stefnandi tók við verkinu sem verktaki, enda styðja áðurnefndar úttektir af reikningi stefnda í Húsasmiðjunni þá fullyrðingu stefnanda, að stefndi hafi áfram verið verkkaupi.

Með því að stefndi hefur viðurkennt, að vinna sú, sem er grundvöllur stefnukröfunnar, hafi verið unnin, og fjárhæð stefnukröfunnar hefur ekki verið mótmælt sem rangri, ber að taka kröfur stefnanda til greina, þó þannig að dráttarvextir dæmast frá 1. marz 2007, sbr. 3. mgr. 5. gr. l. nr. 38/2001.

Eftir þessum úrslitum ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir eftir atvikum hæfilega ákveðinn kr. 180.000.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Sportfitness ehf., greiði stefnanda, Fjölsmíði ehf., kr. 266.422, ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 3. mgr. 5. gr. sömu laga, af þeirri fjárhæð frá 1. marz 2007 til greiðsludags og kr. 180.000 í málskostnað.

S-kvk-nf Ó-kvk-nf