E-343/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 22. september sl., er höfðað með stefnu birtri 14. maí sl.

Stefnandi er S-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, Brjánsstöðum, 801 Selfoss.

Stefndi er G-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, Heljarþröm, 801 Selfoss.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 480.891 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 480.891 krónu frá 29. desember 2006 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins en málskostnaðarreikningur verði lagður fram við aðalmeðferð málsins komi til hennar. Við aðalmeðferð málsins breytti stefnandi kröfugerð sinni þannig að stefnda yrði gert að greiða stefnanda 480.891 krónu auk vaxta eins og í stefnu greinir, allt að frádregnum 250.000 krónum er stefndi greiddi inná kröfu stefnanda þann 13. maí 2008. Hafi innborgunin fyrst farið í að greiða kostnað vegna innheimtu kröfunnar, síðan áfallna vexti og loks inn á höfuðstólinn.

Dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað að mati réttarins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi við aðalmeðferð málsins.

Málavextir.

Málavextir eru þeir að á útmánuðum 2006 seldi stefnandi stefnda jarðvegsefni til uppfyllingar í húsgrunn við Röðulsgötu 7, Austurey í Laugardal, þar sem stefndi hugðist byggja sumarhús. Hafði S-kk-nf Þ-kk-nf samband við stefnanda fyrir hönd stefnda en ekki var samið fyrirfram um magn né verð. Notaði stefnandi „búkollur“ til þess að aka efninu en að hans sögn gaf vegurinn sig á nokkrum stöðum og þurfti þá einnig að bera möl í veginn til að þungar flutningabifreiðarnar sykkju ekki í mýrina. Þann 29. desember 2006 gaf stefnandi út reikning þann sem deilt er um í máli þessu þar sem kemur fram að 585 rúmmetrum hafi verið ekið í grunninn og er einingaverðið 674 krónur eða samtals 394.290 krónur auk virðisaukaskatts, 96.601 krónu. Aðila hefur greint á um það magn sem ekið var í grunninn og mun S-kk-nf hafa átt viðræður við stefnanda vegna reiknings þess sem stefnt er fyrir í máli þessu en samkomulag hafi ekki náðst.

Fyrir dómi kvað stefnandi S-kk-þf hafa beðið sig um að aka efni í grunninn að Röðulsgötu 7, Austurey í Laugardal. Fyrst hefði hann beðið um tvo til þrjá bíla (búkollur) en það hefði ekki dugað neitt. Hefði það verið 3. apríl 2006. S-kk-nf hefði síðan 11. apríl óskað eftir meiri grús og hefðu þá þrjátíu og sex farmar verið keyrðir í grunninn. Vegurinn í bústaðalandinu og afleggjarinn sjálfur að grunninum hefðu ekki þolað álag vörubifreiðanna og því hefði verið nauðsyn að styrkja veginn svo hægt væri að komast að grunninum. Kvað hann þrjátíu og níu búkollur hafa farið í grunninn. Um fimmtán- til tuttugu rúmmetrar séu á hverri bifreið af óþjöppuðu efni. Efnið geti rýrnað um allt að 20% við þjöppun. S-kk-nf hafi verið með gröfu sjálfur til að tippa efninu en stefnandi hefði útvegað mann til viðbótar. Stefnandi kvaðst ekki vita neitt um dskj. 6, uppdrátt um stærð grunnsins. Honum hafi ekki verið gefinn kostur á að vera viðstaddur við þá mælingu. Mótmælti hann þeirri mælingu. Þá væru engar tölur um það efni sem fór í aðkeyrsluna að grunninum og til styrkingar á veginum til að hægt hafi verið að komast að grunninum. Stefnandi kvað ekkert hafa verið samið um gjald eða magn fyrirfram. Aðspurður um það hvers vegna reikningur hafi verið gefinn út svo seint, eða þann 29. desember 2006, kvaðst stefnandi ekki hafa haft heimilisfang stefnda til að geta gefið reikninginn út fyrr en þá. Þá kvaðst stefnandi sjálfur hafa fylgst með þegar mokað var á bílana. Aðspurður kvað stefnandi það ekki hafa verið rætt við sig að til stæði að mæla grunninn upp eftir að búið var að keyra grúsina í grunninn. Stefnandi kvað reikning, dskj. 8, vera eingöngu fyrir akstur en í reikningi stefnda hafi einnig verið krafið um greiðslu fyrir efnið.

Vitnið G-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, Heljarþröm, 801, Selfossi gaf símaskýrslu fyrir dómi. Kvað hann það rétt að S-kk-nf Þ-kk-nf hefði alfarið séð um samninga í máli þessu fyrir sína hönd. Kvaðst hann hafa rætt við stefnanda í eitt skipti um fjárhæð reikningsins og hefði stefnandi ætlað að skoða málið. Meira hafi ekki komið út úr því. Aðspurðt um dskj. 6, mælingu á grunninum, kvaðst vitnið ekki hafa komið neitt nálægt þeirri mælingu. Kvað hann heimreiðina frá veginum að bústaðnum vera um tíu metra en hann kvaðst ekki hafa hugmynd um það hvort stefnandi hafi ekið grús í heimkeyrsluna. Þá kvað vitnið það rétt vera að grunnurinn hafi verið fullur af vatni þegar grúsinni var ekið í hann. Kvað hann sig og vitnið S-kk-þf hafa byggt umræddan bústað í félagi og í þeim tilgangi að selja hann.

Vitnið B-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Brjánsstöðum II, Grímsnesi, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa mokað á bílana sem óku grús í umræddan grunn. Kvaðst hann hafa farið á vettvang og hafi grunnurinn verið fullur af vatni og ekki hægt að sjá hversu djúpur hann hafi verið. Þá hefði sumarbústaðavegurinn skemmst þegar verið var að aka grúsinni og hefði þurft að lagfæra hann jafnóðum svo og heimkeyrsluna að grunninum. Kvað hann 39 bíla hafa farið í verkið, hann hefði talið þá sjálfur þar sem hann mokaði grúsinni einnig á bílana. Vitnið kvaðst ekki hafa komið að samningagerðinni. Kvaðst vitnið hafa gefið stefnda upp að fimmtán rúmmetrar hefðu verið á hverjum bíl en taldi hann að þar hefði hann gefið upp minna magn en meira. Kvaðst vitnið hafa farið í grunninn og mælt flatarmál grunnsins. Kvað vitnið hafa mælt sérstaklega heimkeyrsluna að grunninum og hafi hún verið 23.5 metra löng og 4,60 metrar á breidd en stúturinn verið 9.0 metra breiður. Kvað hann sáldur hafa verið í heimreiðinni sem hefði ekki haldið trukkunum, þeir hefðu bara sokkið í mýrina þegar þeir óku inn á veginn en landið hafi verið mjög blautt. Þá hefði þurft að keyra efni í um 40 metra kafla í veginum sjálfum sem hefði ekki þolað þyngd trukkanna.

Vitnið H-kk-nf B-kk-nf M-kk-nf, kt. 000000-0000, Borg, Grímsnesi, umsjónarmaður fasteigna hjá sveitarfélaginu Grímsnes- og Grafningshreppi, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið að vinna á tipp við að jafna mölinni í umræddan grunn. Kvaðst vitnið hafa verið þar við vinnu í fimm klukkustundir umrætt kvöld. Hefði það tekið á móti því efni sem ekið var í grunninn. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa fjölda bílanna á hreinu en venjan væri sú að bifreiðastjórar héldu sjálfir tölu yfir fjölda bíla og væri þeim treyst fyrir því. Um sex til átta bifreiðar hafi líklega komið á hverri klukkustund með efni í grunninn. Þá hefði möl verið sett í veginn sem lá niður að grunninum svo og í sumarbústaðaveginn sjálfan þar sem hann var að láta undan þunga trukkanna. Aðspurt kvað vitnið grunninn hafa verið dýpstan nyrst en grynnkað þar sem nær dró Apavatni. Taldi vitnið að dýptin hefði líklega verið á annan meter þar sem grunnurinn var dýpstur og trúlega rúmlega hálfur meter þar sem hann var grynnstur. Kvað vitnið að þrjár til fimm bifreiðar gætu hafa farið í veginn. Mikið vatn og bleyta hafi verið á þessum tíma. Aðspurt kvað vitnið mölina ódrýgjast nokkuð við það að fara ofan í blauta moldina og gæti hafa rýrnað eitthvað. Við þjöppun myndi efnið líklega síga eitthvað ofan í jörðina og pressast út í kantana. Kvað vitnið engan frá stefnda hafa verið á svæðinu á meðan verið var að keyra í grunninn en S-kk-nf hefði komið með gröfu í upphafi en farið aftur. Eitthvað hefði verið búið að aka í grunninn deginum áður en hann kom. Þá hafi möl einnig verið ekið í heimkeyrsluna en hann kannaðist ekki við að S-kk-nf hafi gert athugasemdir við það.

Vitnið S-kk-nf S-kk-nf Þ-kk-nf, kt. 000000-0000, bóndi og byggingaverktaki, Geitlandi 6, Reykjavík, kom fyrir dóminn og kvaðst aðspurt hafa farið fram á það við stefnanda að vinna ofangreint verk. Ekki hafi verið samið um verð né magn áður en farið var af stað. Kvað vitnið eitthvað lítið hafa verið ekið í veginn, hann hafi ekki orðið var við það. Tvær búkollur hafi þó verið settar í heimkeyrsluna svo hægt yrði að bakka að grunninum. Kvaðst vitnið hafa rætt um veturinn við stefnanda um reikninginn og um að mæla grunninn en hann hafi ekki verið boðaður sérstaklega á vettvang þegar grunnurinn var mældur upp. Kvaðst vitnið hafa farið af staðnum um það leyti sem ofaníburður ofan í grunninn hafi verið hálfnaður. Aðspurt um það hvort hefði þurft að aka ofan í veginn vegna skemmda, kvaðst vitnið ekki hafa orðið vart við það. Vitnið kvað grunninn hafa verið 90 cm djúpan áður en grús var ekið í hann. Kvað hann mælinguna á grunninum hafa farið fram síðar og þá hafi efnið verið orðið sigið.

Vitnið G-kk-nf B. G-kk-nf, kt. 000000-0000, Háholti 2b, Laugarvatni, starfsmaður hjá Byggingafulltrúa Suðurlands kom fyrir dóminn og kvaðst muna eftir að hafa mælt grunninn að Austurey í Laugardal. Hefði vitnið mælt grunninn þannig að prufuhola hafi verið tekin í suð-vestur horni grunnsins. Rúmmetratalan hefði verið fundin þannig að fermetrafjöldi grunnsins hefði verið margfaldaður með dýpt þeirrar holu sem var tekin. Grunnurinn hafi verið frosinn þá og menn hafi ekki treyst sér í að taka aðra holu. Þarna hafi verið vegur en efnið í honum ekki verið mælt og væri því ekki í rúmmetratölunni. Aðspurt kvaðst vitnið ekki geta staðfest neitt um dýptina á grunninum, S-kk-nf hefði fullyrt að grunnurinn væri allur jafn djúpur. Vitnið kvaðst ekki hafa skoðað veginn. Aðspurt um rýrnun á grúsinni við þjöppun kvað vitnið hana geta verið um tíu prósent.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfu sína á reikningi útgefnum 29. desember 2006 þar sem stefndi er krafinn um greiðslu fyrir 585 rúmmetra af grús í grunn og er einingaverðið 674 krónur auk virðisaukaskatts. Segir stefnandi að krafan sé tilkomin vegna viðskipta stefnda við stefnanda, en stefnandi selji jarðvegsefni og veiti ýmsa þjónustu tengda því. Krafan sé vegna kaupa stefnda á efninu samkvæmt framlögðum reikningi. Gjalddagi í viðskiptum aðila hafi verið útgáfudagur reikningsins og miðist dráttarvaxtakrafan við það tímamark.

Stefnandi styður kröfur sínar við reglur samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfuna um dráttarvegxti, þ.m.t. vaxtavexti, styðji stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og kröfuna um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Varðandi varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991. Stefnandi kvað fyrir dómi það vera rangan skilning hjá stefnanda að einingaverð það sem komi fram á dskj. 3 sé hærra en S-kk-nf Þ-kk-nf hafi greitt stefnanda fyrir samkvæmt reikningi dagsettum 30. apríl 2006 þar sem komi fram að einingaverð hafi verið 442 krónur. Hið rétta sé að stefndi sé krafinn um greiðslu fyrir bæði efni og akstur en S-kk-nf Þ-kk-nf hefði átt sjálfur efni það sem stefnandi flutti fyrir hann og því hefði S-kk-nf eingöngu verið krafinn um greiðslu fyrir akstur.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir á því að stefnandi sé að krefja hann um mun fleiri rúmmetra en mögulega hafi getað farið í húsgrunninn. Þess vegna hefði hann mótmælt reikningnum og í framhaldi fengið starfsmann frá byggingafulltrúa Uppsveita Árnessýslu og Flóahrepps til að mæla grunninn upp og reikna út hversu mikið efni hafi getað farið í grunninn en það hafi reynst vera 214 rúmmetrar. Kvað stefndi ekki möguleika á því að það magn sem stefnandi segir að hafi farið í grunninn sé nálægt raunveruleikanum. Þá hefði stefndi rætt það við stefnanda að láta mæla grunninn upp og svo hefði verið gert og niðurstaðan sýndi að magnið væri ekki meira en 214 rúmmetrar. Stefndi vísar til laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, einkum VII. kafla laganna. Jafnframt vísar hann til meginreglna samninga- og kröfuréttar. Þá vísar hann til almennu skaðabótareglunnar vegna tjóns stefnda af ósanngjörnum innheimtuaðgerðum stefnanda. Kröfu um málskostnað og styður stefndi við XXI. kafla laga nr. 91/1991.

Niðurstaða.

Ekki er ágreiningur í máli þessu um að stefnandi hafi ekið grús í húsgrunn að Austurey í Laugardal í eigu stefnda. Þá liggur fyrir að ekki var samið um magn né verð áður en vinnan fór fram. Þá lá heldur ekki fyrir mæling á því hversu mikið efni þurfti í grunninn né hversu stór grunnurinn var áður en mölinnni var ekið í grunninn. Stefndi lagði fram uppdrátt af mælingu af grunninum að Röðulsgötu 7, Austurey, gerða af G-kk-þgf B. G-kk-þgf, byggingafulltrúa Uppsveita Árnessýslu og Flóahrepps. Fyrir dómi kvað hann mælinguna hafa farið fram að beiðni S-kk-ef Þ-kk-ef. Snjór og frost hafi verið þegar mælingin fór fram og einungis ein hola tekin til að kanna dýpt grunnsins. Hafi sú hola verið níutíu cm að dýpt. Flatarmál grunnsins hafi mælst 216,02 fm og fyllingin í grunninn því verið 214 rúmmetrar. Kvað hann veginn að grunninum ekki hafa verið skoðaðan. Í málinu kom fram að grús var ekið í afleggjarann að grunninum og kvaðst vitnið B-kk-nf S-kk-nf hafa mælt heimkeyrsluna en hún hafi verið 23,5 metrar á lengd og 4,6 metrar á breidd. Stefnandi sjálfur kvað heimkeyrsluna vera um 10.0 metra. Þá kannaðist vitnið S-kk-nf Þ-kk-nf við að tveimur búkollum af grús hafði verið ekið í heimkeyrsluna. Þá liggur fyrir að grunnurinn var fullur af vatni þegar að grús var ekið í hann og jarðvegur mjög blautur. Þegar grunnurinn var mældur var búið að þjappa grúsinni. Taldi stefnandi að grúsin gæti rýrnað um tuttugu af hundraði við þjöppun og vitnið G-kk-nf B. G-kk-nf kvað rýrnunina geta verið um tíu prósent. Vitnið H-kk-nf B-kk-nf kvað grunninn hafa verið grynnstan næst Apavatni en dýpstan í suð-vestur horninu. Einungis ein hola var tekin til að kanna dýpt grunnsins og þá í frosti. Þá var grúsin sem sannanlega var sett í afleggjarann ekki reiknuð út. Verður því ekki hægt að leggja þá útreikninga sem koma fram í dskj. 6, til grundvallar við það magn sem í grunninn fór. Að öllu framansögðu verður stefndi að bera hallann af því að hafa hvorki samið um verð eða magn né hafa haft mælingu á grunninum áður en mölinni var ekið í hann. Með vísan til framburðar stefnanda og vitnanna B-kk-ef S-kk-ef og H-kk-ef B-kk-ef M-kk-ef, talið nægjanlega fram komið að grúsin sem ekið var í umræddan grunn hafi verið mun meiri en stefndi heldur fram Stefndi hefur ekki mótmælt því að honum beri að greiða stefnanda þann reikning sem hann er krafinn um í máli þessu vegna aksturs og efnis í grunninn. Varnir stefnda lúta að því að lækka eigi kröfufjárhæðina til samræmis við útreikning G-kk-ef B. G-kk-ef. Stefnda hefur ekki tekist að sýna fram á að það magn sé ekki rétt sem hann er krafinn um. Þá liggur fyrir að það verð sem stefndi er krafinn um var fyrir bæði akstur og efnið sjálft. Hefur stefnda heldur ekki tekist að sýna fram á að það hafi verið of hátt. Þá verður ekki tekið undir það með stefnda að viðskipti þau sem um ræðir í máli þessu eigi undir lög um þjónustukaup nr. 42/2000, einkum VII. kafla. Verður krafa stefnanda því tekin til greina.

Eftir úrslitum málsins, sbr. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefndi dæmdur til greiðslu málskostnaðar, sem telst hæfilegur 130.000 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Stefndi, G-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda, S-kk-þgf Á-kk-þgf H-kk-þgf, 480.891 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 29. desmber 2006 til greiðsludags, allt að frádregnum 250.000 krónum er stefndi greiddi stefnanda þann 13. maí 2008. Þá greiði stefndi stefnanda 130.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf