E-2656/2011

Þetta mál, sem tekið var til dóms að loknum munnlegum málflutningi 9. janúar sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Samskipi hf., Kjalarvogi 7-15, Reykjavík, gegn Impregilo S.p.A., Via dei Missaglia 97, 29142, Mílanó, Ítalíu, með stefnu birtri 15. apríl 2011 og til réttargæslu, fjármálaráðherra, fyrir hönd íslenska ríkisins, Arnarhvoli, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu, 31. maí 2011.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 14.647.416 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 99.081 kr. frá 1. desember 2005 til 1. janúar 2006, af 129.753 kr. frá 1. janúar 2006 til 31. janúar 2006, af 167.780 kr. frá 31. janúar 2006 til 28. febrúar 2006, af 203.597 kr. frá 28. febrúar 2006 til 22. mars 2006, af 103.580 kr. frá 22. mars 2006 til 31. mars 2006, af 130.672 kr. frá 31. mars 2006 til 30. apríl 2006, af 144.252 kr. frá 30. apríl 2006 til 1. maí 2006, af 460.989 kr. frá 1. maí 2006 til 31. maí 2006, af 435.344 frá 31. maí 2006 til 30. júní 2006, af 536.220 kr. frá 30. júní 2006 til 31. júlí 2006, af 576.847 kr. frá 31. júlí 2006 til 31. ágúst 2006, af 992.247 kr. frá 31. ágúst 2006 til 30. október 2006, af 977.917 kr. frá 30. október 2006 til 7. nóvember 2006, af 337.383 kr. frá 7. nóvember 2006 til 26. júlí 2007, af 605.523 kr. frá 26. júlí 2007 til 26. ágúst 2007, af 908.770 kr. frá 26. ágúst 2007 til 29. ágúst 2007, af 1.204.532 kr. frá 29. ágúst 2007 til 10. september 2007, af 2.759.279 kr. frá 10. september 2007 til 26. september 2007, af 3.058.959 kr. frá 26. september 2007 til 1. október 2007, af 3.026.215 kr. frá 1. október 2007 til 1. nóvember 2007, af 3.609.044 kr. frá 1. nóvember 2007 til 6. nóvember 2007, af 3.601.889 kr. frá 6. nóvember 2007 til 22. nóvember 2007, af 4.032.209 kr. frá 22. nóvember 2007 til 29. nóvember 2007, af 5.098.651 kr. frá 29. nóvember 2007 til 12. desember 2007, af 6.021.075 kr. frá 12. desember 2007 til 1. febrúar 2008, af 6.376.082 kr. frá 1. febrúar 2008 til 14. mars 2008, af 7.303.980 kr. frá 14. mars 2008 til 1. apríl 2008, af 11.409.672 kr. frá 1. apríl 2008 til 10. apríl 2008, af 12.357.851 kr. frá 10. apríl 2008 til 11. apríl 2008, af 12.499.402 kr. frá 11. apríl 2008 til 14. apríl 2008, af 12.903.198 kr. frá 14. apríl 2008 til 7. ágúst 2008, af 12.979.643 kr. frá 7. ágúst 2008 til 31. ágúst 2008, af 13.009.155 kr. frá 31. ágúst. 2008 til 1. september 2008, af 12.932.710 kr. frá 1. september 2008 til 1. september 2009, af 13.323.883 kr. frá 1. september 2009 til 18. september 2009, af 13.667.630 kr. frá 18. september 2009 til 30. september 2009, af 14.036.166 kr. frá 30. september 2009 til 27. október 2009, af 14.647.416 kr. frá 27. október 2009 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi. Til vara krefst stefndi sýknu af kröfum stefnanda. Til þrautavara krefst stefndi þess að dómkröfur stefnanda verði skuldajafnaðar á móti útgefnum og óútgefnum kreditreikningum stefnanda. Í öllum tilvikum gerir stefndi kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða samkvæmt mati dómsins.

Réttargæslustefndi skilaði greinargerð 13. október 2011. Réttargæslustefndi gerir ekki sjálfstæðar efniskröfur í þessu máli enda eru ekki gerðar sjálfstæðar kröfur á hendur honum í málinu. Réttargæslustefndi gerir þó kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Í þinghaldi 21. febrúar 2012 féll stefndi frá frávísunarkröfu sinni í aðalsök.

Með úrskurði uppkveðnum 14. mars 2012 var gagnsök stefnda vísað frá dómi.

Málsatvik

Mál þetta snýst um innheimtu á reikningum sem stefnandi hefur gefið út á hendur útibúi stefnda hér á landi á grundvelli útgefinna farmbréfa og annarrar þjónustu stefnanda fyrir útibúið. Stefnandi er alhliða flutningafyrirtæki sem býður viðskiptavinum sínum upp á heildarlausnir í flutningum á sjó og landi. Stefndi er ítalskt verktakafyrirtæki sem vann að gerð virkjunar við Kárahnjúka hér á landi. Stefnandi og útibú stefnda á Íslandi gerðu með sér samning, sem dagsettur er 8. maí 2003, um flutninga og aðra þjónustu stefnanda í þágu stefnda svo sem leigu á gámum innanlands. Í stefnu er því haldið fram að um verk og viðvik á sviði vöru/sjóflutninga til og frá Íslandi sem og innanlands hafi verið að ræða, vegna framkvæmda við Kárahnjúkavirkjun. Stefndi telur aftur á móti að aðilar hafi samið svo um að flutningarnir tækju aðeins til innanlandsflutninga til Kárahnjúkasvæðisins en ekki til flutninga til og frá Íslandi og öll flutningsþjónusta fyrir stefnda til og frá landinu hafi verið í höndum félagsins Geodis Zust Ambrosetti S.p.A.

Stefnandi gaf út farmskírteini og reikninga vegna flutninganna og annarrar vinnu sinnar fyrir stefnda. Stefnandi kveður stefnda ekki hafa greitt reikningana þrátt fyrir áskoranir og innheimtutilraunir. Stefndi lagði niður útibú sitt hér á landi í desember 2009 og hafi stefnanda ekki verið unnt að innheimta af stefnda ógreidda reikninga sína frá þeim tíma. Stefnanda hafi því verið nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Krafa stefnanda er byggð á neðangreindum fimmtíu og níu reikningum:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð í íslenskum krónum

1. 30.11.2005 01.12.2005 103.448

2. 01.12.2005 01.12.2005 -4.367

3. 31.12.2005 01.01.2006 30.672

4. 31.01.2006 31.01.2006 37.525

5. 31.01.2006 31.01.2006 502

6. 28.02.2006 28.02.2006 35.817

7. 22.03.2006 22.03.2006 -9.262

8. 22.03.2006 22.03.2006 -7.659

9. 22.03.2006 22.03.2006 -6.560

10. 22.03.2006 22.03.2006 -5.464

11. 22.03.2006 22.03.2006 -4.367

12. 22.03.2006 22.03.2006 -9.989

13. 22.03.2006 22.03.2006 -16.051

14. 22.03.2006 22.03.2006 -10.739

15. 22.03.2006 22.03.2006 -26.984

16. 22.03.2006 22.03.2006 -2.942

17. 31.03.2006 31.03.2006 27.092

18. 30.04.2006 30.04.2006 13.580

19. 01.05.2006 01.05.2006 316.737

20. 31.05.2006 31.05.2006 -25.645

21. 30.06.2006 30.06.2006 22.556

22. 30.06.2006 30.06.2006 78.320

23. 31.07.2006 31.07.2006 40.627

24. 31.08.2006 31.08.2006 310.220

25. 31.08.2006 31.08.2006 105.180

26. 30.10.2006 30.10.2006 -14.330

27. 07.11.2006 07.11.2006 -331.296

28. 07.11.2006 07.11.2006 -309.238

29. 26.07.2007 26.07.2007 133

30. 26.07.2007 26.07.2007 268.007

31. 26.08.2007 26.08.2007 303.247

32. 29.08.2007 29.08.2007 295.762

33. 10.09.2007 10.09.2007 1.554.747

34. 26.09.2007 26.09.2007 299.680

35. 01.10.2007 01.10.2007 -12.262

36. 01.10.2007 01.10.2007 -12.863

37. 01.10.2007 01.10.2007 -7.619

38. 01.11.2007 01.11.2007 582.829

39. 06.11.2007 06.11.2007 -1.480

40. 06.11.2007 06.11.2007 -5.675

41. 22.11.2007 22.11.2007 430.320

42. 29.11.2007 29.11.2007 330.429

43. 29.11.2007 29.11.2007 736.013

44. 12.12.2007 12.12.2007 922.424

45. 01.02.2008 01.02.2008 355.007

46. 14.03.2008 14.03.2008 927.898

47. 01.04.2008 01.04.2008 4.105.692

48. 10.04.2008 10.04.2008 948.179

49. 11.04.2008 11.04.2008 141.551

50. 14.04.2008 14.04.2008 403.796

51. 07.08.2008 07.08.2008 76.445

52. 31.08.2008 31.08.2008 29.512

53. 01.09.2008 01.09.2008 -76.445

54. 01.09.2009 01.09.2009 221.817

55. 01.09.2009 01.09.2009 54.958

56. 01.09.2009 01.09.2009 114.398

57. 18.09.2009 18.09.2009 343.747

58. 30.09.2009 30.09.2009 368.536

59. 27.10.2009 27.10.2009 611.250

Samtals eru reikningarnir að fjárhæð 14.647.416 kr.

Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar. Stefnandi vísar til meginreglu samningaréttarins um skuldbindingargildi samninga. Þá er vísað til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga. Enn fremur er vísað til siglingalaga, nr. 34/1985, einkum ákvæða V. kafla um farmflutninga. Um fyrningu er vísað til laga um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda, nr. 14/1905. Kröfur um dráttarvexti, styður stefnandi við reglur 1. mgr. 6. gr. í III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísast til 35. gr. og 36. gr. sbr. 43. sbr. laga nr. 91/1991 og ákvæða 25. kafla farmskírteina stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir í fyrsta lagi á því að stefnandi hafi ekki tekið tillit til þegar útgefinna kreditreikninga við innheimtu hjá stefnda. Þannig hafi verið gefinn út reikningur nr. 2663980, dagsettur 30. nóvember 2005 að fjárhæð 103.448 kr. og til lækkunar kreditreikningur nr. 2674010, dagsettur sama dag. Bendir stefndi á að hér vanti að stefnandi færi til lækkunar 4.123 kr., sbr. framlagðan reikning frá 7. mars 2005, sem felli niður eftirstöðvar fyrrgreinds reiknings nr. 2663980 frá 30. nóvember 2005. Séu þessir reikningar skoðaðir saman sjáist að ekki sé um skuld að ræða vegna þessa atriðis.

Stefnandi segir reikning nr. 3180060 að fjárhæð 268.007 kr. frá 26. júlí 2007 ógreiddan. Við nánari skoðun sjáist að stefnandi hafi sjálfur gefið út kreditreikning vegna þessa reiknings sem sé kreditreikningur nr. 3219956 frá 1. nóvember 2007 að fjárhæð 260.388 kr. Þessi kreditreikningur hafi ekki verið dreginn frá reikningi nr. 3180060. Sé þessi kreditreikningur metinn, ásamt kreditreikningi nr. 3208412 frá 1. október 2007 að fjárhæð 7.619 kr., komi í ljós að krafa samkvæmt fyrrgreindum reikningi nr. 3180060 frá 26. júlí 2007, sé ekki til staðar.

Stefnandi segir reikning nr. 3196115 að fjárhæð 303.247 kr. frá 26. ágúst 2007 ógreiddan. Við nánari skoðun sjáist að stefnandi hafi sjálfur gefið út kreditreikning nr. 3219944 frá 1. nóvember 2007 að fjárhæð 290.384 kr., vegna þessa reiknings. Sé þessi kreditreikningur metinn, ásamt kreditreikningi nr. 3208410 frá 1. október 2007 að fjárhæð 12.863 kr., komi í ljós að krafa samkvæmt fyrrgreindum reikningi nr. 3196115 frá 26. ágúst 2007, sé ekki til staðar.

Stefnandi segir reikning nr. 3206939 að fjárhæð 299.680 kr. frá 26. september 2007 ógreiddan. Við nánari skoðun sjáist að stefnandi hafi sjálfur gefið út kreditreikning vegna þessa reiknings sem sé kreditreikningur nr. 3219971 frá 1. nóvember 2007 að upphæð 287.418 kr. Sé þessi kreditreikningur metinn, ásamt kreditreikningi nr. 3208407 frá 1. október 2007 að fjárhæð 12.262 kr., komi í ljós að krafa samkvæmt fyrrgreindum reikningi nr. 3206939 frá 26. september 2007, sé ekki til staðar.

Stefndi gerir ekki athugasemdir við útgáfu annarra reikninga sem fram komi í stefnu, en vísar til framlagðrar samantektar á viðskiptum aðila til skýringar en þar séu allir reikningar meðtaldir, einnig þeir sem séu í stefnu. Stefnandi verði með sama hætti og hann telji að reikningar séu gildir að taka til greina allar greiðslur stefnda, sem eins og áður segi nemi 193.718.032 kr.

Í öðru lagi hafi stefnandi ekki gefið út kreditreikninga til leiðréttinga vegna útgáfu á röngum reikningum þótt eftir því hafi verið gengið. Um sé að ræða samtals 104 ranga reikninga sem gangi almennt undir nafninu „Demurrage“. „Demurrage“ er nokkurs konar aukagjald eða skaðabætur sem oft sé samið um vegna tafa á afgreiðslu gáma og séu á ábyrgð farmeiganda. Samningur aðila heimili stefnanda ekki að innheimta slíkt aukagjald af stefnda. Þá hafi stefnanda verið kunnugt um ákvæði í samningi stefnda við Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. um að allur kostnaður sem félli til vegna „Demurrage“ skyldi falla á Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. Stefnanda hafi því borið að gefa út kreditreikninga fyrir allri þeirri upphæð sem stefnandi gaf út reikninga fyrir á stefnda og flokkaðist undir þennan aukakostnað, en það hafi stefnandi ekki gert. Heildarupphæð rangt útgefinna reikninga sem tengist „Demurrage“ sé 27.679.241 kr. Stefnandi hafi gefið út kreditreikninga fyrir 22.782.443 kr. Enn eigi stefnandi eftir að gefa út kreditreikninga fyrir 4.896.798 kr. til að standa við sinn hluta samningsins.

Í þriðja lagi byggir stefndi á því að reikningum sé ítrekað beint að röngum aðila. Annars vegar sé um að ræða reikninga sem Geodis Zust Ambrosetti S.p.A hefði með réttu átt að greiða, og hins vegar reikning vegna sænska fyrirtækisins Skanska.

Samkvæmt samningi milli stefnda og Geodis Zust Ambrosetti S.p.A., hafi allir vöruflutningar stefnda til og frá landinu verið á vegum Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. Styðji samningur milli stefnanda og stefnda þetta sjónarmið en þar sé eingöngu fjallað um flutninga innan Íslands. Stefnandi hafi verið undirverktaki hjá Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. vegna flutninga fyrir stefnda á milli landa í mörgum tilvikum og því hafi stefnanda borið að beina kröfum sínum um flutningsgjöld milli landa að Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. en ekki að stefnda. Í þeim tilvikum þegar stefnandi sendi reikninga vegna millilandaflutninga til stefnda hafi stefndi óskað eftir því að þetta yrði bakfært. Stefndi hafi lagt fram yfirlit yfir þá reikninga sem ranglega voru gefnir út á stefnda í stað Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. Stefnandi eigi enn eftir að gefa út kreditreikninga að fjárhæð 8.354.188 kr. vegna þessa. Eins og sjáist á yfirlitinu hafi aðrir reikningar vegna þessa verið bakfærðir.

Í málinu liggi fyrir yfirlýsing frá Geodis Zust Ambrosetti SpA um að stefnanda hafi borið að beina reikningum þeim, sem vísað sé til, að Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. en ekki að stefnda. Í samræmi við samning stefnanda og stefnda hafi stefnanda borið að gefa út kreditreikninga á stefnda vegna þeirra reikninga sem hann gaf út á Geodis Zust Ambrosetti S.p.A., eins og áður sé vikið að. Umræddir reikningar liggi fyrir í málinu en í þeim komi fram að stefndi hafi þegar greitt Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. fyrir umræddan flutning. Stefnandi eigi því eftir að gefa út kreditreikning vegna þessa þáttar sem nemi 8.354.188 kr.

Þá liggi fyrir í málinu reikningur vegna fyrirtækisins Skanska. Skanska hafi gert samning beint við stefnanda vegna flutnings til landsins. Samningur þessi hafi verið stefnda algerlega óviðkomandi. Um þetta atriði vísist til framlagðs skjals þar sem fram komi í samskiptum á milli A-kk-ef B-kk-ef, starfsmanns stefnanda á Íslandi, og K-x-x M-x-x og C-x-x O-x-x, starfsmanna stefnanda í Svíþjóð, hvernig viðskiptin skyldu ganga fyrir sig vegna Skanska. Þar komi fram að Skanska hafi óskað eftir CIF-verðum og að Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. sé ekki aðili að þeim samningi. Þá komi einnig fram í samskiptum þeirra að viðskiptin eigi sér stað beint við Skanska og að innheimta eigi kröfur hjá flutningsaðila, sem hafi verið Skanska. Vegna þessa sé reikningi nr. 2839739 frá 1. maí 2006 að fjárhæð 316.737 kr. ekki beint að réttum aðila og beri stefnanda að kreditfæra hann.

Í fjórða lagi bendir stefndi á að innheimta vegna innanlandsflutnings sé ekki rétt. Við afhendingu hverrar sendingar hafi stefndi farið gaumgæfilega yfir hana. Stefndi hafi skráð í sérstakt skjal hverja línu reikningsins um sig og gert viðhlítandi athugasemdir hafi ástæða verið til þess. Í þessum lista hafi skilmerkilega verið skýrt út hvaða hafi verið innheimt og hvaða verð giltu samkvæmt verðskrá sem gilti milli stefnanda og stefnda. Ef um mismun hafi verið að ræða hafi stefndi gert athugasemd við stefnanda og viðkomandi skjal hafi verið sent sem skýring. Beðið hafi verið um kreditreikninga vegna þessara breytinga. Oftast hafi þetta gengið greiðlega, enda ekki ágreiningur um verðskrána.

Í málinu liggi fyrir yfirlit yfir þá kreditreikninga sem enn eigi eftir að gefa út vegna innanlandsflutninga. Heildarupphæð þeirra sé 4.267.839 kr. Varði þetta samtals 21 athugasemd frá stefnda til stefnanda sem hann hafi enn ekki leiðrétt. Sem dæmi megi benda á reikning og fylgigögn sem hafi númerið 287 í bókhaldi stefnda en reikningsnúmer 1858746. Þar komi fram að heildarupphæð reiknings sé 2.251.119 kr. Í fylgigögnum sem send hafi verið stefnanda með athugasemdum komi fram athugasemdir vegna samanburðar á verðskrá og einstökum liðum reikningsins. Samkvæmt athugasemdunum eigi stefnandi að gefa út kreditreikning fyrir 1.074.415 kr. Stefnandi hafi gefið út fjóra kreditreikninga sem hafi númerin 288-291, og sé hver þeirra að upphæð 42.479 kr., eða samtals 169.916 kr. Reikningarnir séu meðal annars útgefnir vegna flutnings á vörum frá Ingvari Helgasyni hf., sem komi fram oftar í reikningnum, ávallt með sömu athugasemdum, en aðeins fyrrnefndir fjórir reikningar hafi verið bakfærðir. Enn eigi stefnandi því eftir að gefa út kreditreikning vegna þessa ákveðna reiknings að fjárhæð 904.499 kr. Sambærilegt eigi við um aðra reikninga sem tilgreindir séu á fyrrgreindu yfirliti. Samtals eigi stefnandi eftir að gefa út kreditreikning vegna þessa þáttar að upphæð 4.267.839 kr.

Í fimmta lagi hafi stefndi þegar ofgreitt stefnanda. Stefndi hafi greitt stefnanda samtals 193.718.032 kr. á viðskiptatímabilinu frá 2003 með samtals 21 greiðslu. Sú fyrsta hafi verið innt af hendi 28. apríl 2003 og síðan hafi verið greitt með reglulegu millibili þar til síðasta greiðslan var innt af hendi 20. ágúst 2007. Þá telur stefndi sig eiga inni upphæðir sem stefnandi hafi ekki leiðrétt. Stefndi hafi yfirfarið bókhald sitt nákvæmlega og gert yfirlit yfir viðskipti milli aðila, sbr. framlagt skjal. Samkvæmt þessari úttekt hafi stefnda ekki borið að greiða nema 181.457.752 kr. vegna þeirrar þjónustu sem stefnandi hafði innt af hendi fyrir stefnda, burtséð frá útgáfu fyrrnefndra kreditreikninga. Stefndi skori á stefnanda að sýna fram á, með viðeigandi skoðun á bókhaldi sínu, að þessar tölur standist ekki. Samtals muni hér 12.260.280 kr. vegna þessa liðar.

Séu tölurnar teknar saman þá sundurliðast fyrrgreindar fjárhæðir þannig: Vegna útgefinna kreditreikninga sem stefnandi taki ekki tillit til 842.313 kr., vegna óútgefinna kreditreikninga 17.835.562 kr. og vegna ofgreiðslu til stefnanda 12.260.280 kr., eða samtals að fjárhæð 30.938.155 kr. Að öllu framanrituðu virtu sé ljóst að krafan sem stefnandi byggi á eigi ekki við rök að styðjast og beri því að vísa málinu frá dómi.

Varakrafa stefnda um sýknu er byggð á því að stefndi skuldi stefnanda ekki vegna flutnings, heldur þvert á móti skuldi stefnandi stefnda verulegar fjárhæðir vegna ofgreiðslu stefnda, ranglega útgefinna reikninga sem og vegna vanrækslu stefnanda á útgáfu kreditreikninga, svo sem nánar sé rekið hér að framan.

Þrautavarakrafa stefnda um skuldajöfnun er byggð á því að stefnandi hafi vanrækt að gefa út kreditreikninga vegna atriða sem tilgreind eru nánar í aðalkröfu hér að ofan. Nemi kröfur stefnda á stefnanda vegna óútgefinna kreditreikninga hærri fjárhæð en stefnandi krefji stefnda um greiðslu á. Vísast nánar um rökstuðning fyrir þeirri kröfu til rökstuðnings fyrir aðalkröfu og til gagnstefnu.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingar-gildi samninga og meginreglna kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Krafa um málskostnað er reist á 129. gr. og 130 gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Ágreiningur máls þessa lýtur að 59 reikningum sem stefnandi gaf út á hendur stefnda á tímabilinu 30. nóvember 2005 til 27. október 2009. Óumdeilt er að aðilar gerðu með sér samning 8. mars 2003 um flutninga og aðra þjónustu stefnanda fyrir stefnda og að umræddir reikningar hafi verið gefnir út af stefnanda meðal annars vegna vöruflutninga fyrir stefnda hér á landi og vegna leigu á gámum.

Stefndi byggir á því að kröfur stefnanda séu annaðhvort greiddar eða rangar og að kröfur stefnda á hendur stefnanda nemi hærri fjárhæð en stefnukrafa þessa máls.

Í greinargerð stefnda, dagsettri 15. september 2011, voru gerðar athugasemdir við útgáfu fjögurra reikninga sem stefnandi krefur stefnda um greiðslu á. Þá tiltók stefndi að hann gerði ekki athugasemdir við útgáfu annarra reikninga sem fram kæmu í stefnu.

Í fyrsta lagi telur stefndi að reikningur stefnanda nr. 2663980, dagsettur 30. nóvember 2005, að fjárhæð 103.448 kr. sé þegar greiddur með útgáfu tveggja kreditreikninga; annars vegar kreditreiknings nr. 2674010, dagsetts 30. nóvember 2005, að fjárhæð 4.367 kr. og hins vegar kreditreiknings, dagsetts 28. nóvember 2007, að fjárhæð 4.123 kr. Fyrri kreditreikningurinn varðar sömu viðskipti og lýst er í einum lið reiknings nr. 2663980 frá 30. nóvember 2005, þ.e. flutning á fatnaði og/eða vefnaðarvöru frá Reykjavík til Kárahnjúka, að upphæð 4.367 kr. Fyrir liggur að stefnandi hafi gefið út kreditreikning fyrir þessum kröfulið og er fjárhæð hans dregin frá dómkröfum stefnanda. Hvað varðar síðari kreditreikninginn, frá 28. nóvember 2007 að fjárhæð 4.123 kr., þá hefur stefndi ekki sýnt fram á að hann tengist reikningi stefnanda nr. 2663980 en ekki verður ráðið af kreditreikningnum sjálfum að hann eigi rætur að rekja til þess reiknings. Er því ósannað að sá kreditreikningur komi til frádráttar reikningi nr. 2663980.

Í öðru lagi telur stefndi að stefnandi hafi þegar gefið út kreditreikninga fyrir eftirtöldum þremur reikningum, sem eru samtals að fjárhæð 870.934 kr.: Reikningi dagsettum 26. júlí 2007 að fjárhæð 268.007 kr., reikningi dagsettum 26. ágúst 2007 að fjárhæð 303.247 kr. og reikningi dagsettum 26. september 2007 að fjárhæð 299.680 kr. Byggir stefndi á því að engin krafa á grundvelli ofangreindra þriggja reikninga sé til staðar. Meðal gagna málsins eru sex kreditreikningar. Þrír þeirra eru útgefnir 1. október 2007 og eru að fjárhæð 7.619 kr., 12.863 kr. og 12.262 kr. Fyrir liggur að stefnandi hafi þegar dregið fjárhæðir þessara kreditreikninga frá dómkröfum stefnanda. Hinir þrír kreditreikningarnir eru útgefnir 1. nóvember 2007 og eru að fjárhæð 260.388 kr., 290.384 kr. og 287.418 kr. Í þessum þremur kreditreikningum er sömu viðskiptum lýst og tilgreind eru í áðurgreindum þremur reikningum stefnanda frá 26. júlí 2007, 26. ágúst 2007 og 26. september 2007. Þá jafngildir heildarfjárhæð framangreindra þriggja reikninga samtölu allra áðurgreindra sex kreditreikninga, 870.934 kr. Verður því að telja að kreditreikningarnir þrír, sem dagsettir eru 1. nóvember 2007, hafi verið útgefnir vegna ofangreindra þriggja reikninga stefnanda. Að öllu þessu virtu er ósannað af hálfu stefnanda að til staðar hafi verið krafa á hendur stefnda. Með vísan til alls framangreinds verður stefndi því sýknaður um greiðslu á 838.190 kr. (260.388 kr. + 290.384 kr. + 287.418 kr.) og kemur sú fjárhæð til lækkunar kröfu stefnanda.

Við aðalmeðferð málsins, 9. janúar sl., voru af hálfu stefnda gerðar athugasemdir við fleiri reikninga stefnanda en þá sem lýst hefur verið hér að framan. Gegn andmælum stefnanda þykja þær athugasemdir stefnda of seint fram komnar sbr. 5. mgr. 101. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Koma því næst til athugunar þær málsástæður stefnda sem lúta að gagnkröfum hans til skuldajafnaðar. Telur stefndi í fyrsta lagi að stefnandi hafi ekki gefið út kreditreikninga til leiðréttingar vegna útgáfu 104 reikninga sem varða „Demurrage“ en það sé gjald vegna biðtíma gáma. Stefndi vísar í samning Impregilo við G-x-x Z-x-x A-x-x S.p.A. frá 12. júní 2003 máli sínu til stuðnings en þar komi fram að allur kostnaður vegna þessa tiltekna gjalds skyldi falla á G-x-x Z-x-x. Hefur stefndi lagt fram yfirlit yfir þá reikninga sem hann telur að stefnandi hafi gefið út á hendur stefnda vegna gjaldsins en samkvæmt yfirlitinu á stefnandi eftir að gefa út kreditreikninga fyrir 4.896.798 kr. Telur stefndi að þessari fjárhæð megi skuldajafna við kröfu stefnanda. Verður ekki fallist á þetta með stefnda. Þannig hefur stefndi ekki sundurliðað þá reikninga sem innihalda umrætt gjald og ekki verður af gögnum málsins ráðið hvernig fjárhæð gjaldsins er fundin út. Þá þykir samningur stefnda og Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. ekki hafa þýðingu við úrlausn ágreinings á milli stefnanda og stefnda og er því hafnað að stefnandi sé bundinn við ákvæði þess samnings. Enn fremur eru reikningarnir er varða „Demurrage“ dagsettir frá 1. október 2003 til 26. september 2007. Í málinu liggur ekkert fyrir um það að stefndi hafi haft uppi athugasemdir við stefnanda vegna reikninganna fyrr en með greinargerð sinni, sem stefndi lagði fram 15. september 2011. Með hliðsjón af framangreindu og því að aðilar áttu í samfelldu viðskiptasambandi á árunum 2003 til 2007 verður fallist á það með stefnanda að í september 2011 hafi löngu verið liðinn sá tími sem stefndi hafði til að hreyfa andmælum við umræddum reikningum. Samkvæmt öllu framansögðu er þessari kröfu stefnda um skuldajöfnuð hafnað.

Stefndi hefur lagt fram þrjá reikninga, samtals að fjárhæð 8.354.188 kr., sem hann telur að stefnandi hafi ranglega beint að sér. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi samkvæmt samningi aðila átt að beina þeim reikningum að Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. Eins og áður greinir heldur stefndi því fram að samkvæmt samningi aðila hafi stefnandi eingöngu séð um flutninga fyrir stefnda innanlands en stefnandi hafi verið undirverktaki hjá Geodis Zust Ambrosetti S.p.A., sem hafi alfarið séð um millilandaflutninga fyrir stefnda. Þessu mótmælir stefnandi. Fyrir dóminum gaf skýrslu A-kk-nf B-kk-nf, viðskiptastjóri yfir stóriðjuverkefnum stefnanda á árunum 2003-2005. Bar hann að stefnandi hafi séð um flutninga og þjónustu fyrir stefnda á Íslandi en einnig hafi verið dæmi um að aðilar hafi samið um flutninga milli landa og hafi hann þá átt samskipti beint við starfsmenn stefnda um tilboðsgerð og annað. Kvað hann reikningana þrjá, sem stefndi taldi að beina ætti að Geodis Zust Ambrosetti S.p.A., hafa verið gefna út af stefnanda eftir beiðni stefnda. Hvað varðaði fyrsta reikninginn að fjárhæð 6.909.988 kr. þá hafi Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. hvergi komið nærri þeim viðskiptum. Aðspurður kvað A-kk-nf stefnda ekki hafa gert athugasemdir við reikninginn á sínum tíma. Þá sagði hann hina reikningana tvo, annars vegar að fjárhæð 1.083.150 kr. og hins vegar að fjárhæð 361.050 kr. hafa komið til vegna flutnings á gámum sem Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. hafi greitt fyrir. Þar sem stefndi hafi sérstaklega beðið um að gámarnir yrðu losaðir í Reykjavík og ekið með þá að Kárahnjúkum hafi stefndi þurft að greiða fyrir þá þjónustu en Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. hafi hafnað því að greiða aukalega vegna þessarar beiðni stefnda. A-kk-nf sagði stefnda ekki hafa haft uppi athugasemdir vegna fyrrgreindra tveggja reikninga fyrr en einhverjum árum seinna. Styðja fyrirliggjandi tölvuskeyti, dagsett í júlí og september 2004, milli A-kk-ef B-kk-ef og M-x-x C-x-x, starfsmanns stefnda, framangreindan vitnisburð. Í ljósi framburðar A-kk-ef B-kk-ef og gagna málsins, sem ekki hefur verið hnekkt af hálfu stefnda, verður að telja ósannað að stefndi hafi ekki átt að greiða fyrrgreinda reikninga en samkvæmt áðursögðu skuldbindur samningur stefnda og Geodis Zust Ambrosetti S.p.A. ekki stefnanda þessa máls. Þá liggur ekkert fyrir um það í gögnum málsins að stefndi hafi haft uppi athugasemdir við stefnanda vegna þessara tilteknu reikninga fyrr en með greinargerð sinni, 15. september 2011. Að öllu framangreindu virtu verður kröfu stefnda um skuldajöfnuð á fyrrgreindum grundvelli því hafnað.

Stefndi telur jafnframt að stefnandi hafi átt að beina innheimtu reiknings, dagsetts 1. maí 2006, að fjárhæð 316.737 kr., að sænska fyrirtækinu Skanska en ekki stefnda. A-kk-nf B-kk-nf bar fyrir dóminum að reikningurinn varðaði hafnargjöld og kostnað vegna áframflutnings að Kárahnjúkum auk virðisaukaskatts. Um CIF „cost, insurance, freight“ flutning hafi verið að ræða en þá væri losun á Reyðarfirði og áframflutningur á afhendingarstað. Hefur stefndi ekki mótmælt framangreindu né fært fram haldbær rök fyrir því að sér beri ekki skylda til að greiða reikninginn. Samkvæmt framangreindu þykir ósannað að Skanska hafi átt að greiða reikninginn en ekki stefndi. Þá verður aukinheldur ekki litið fram hjá því að stefndi hefur ekki mótmælt því að reikningurinn sé ógreiddur og ekki liggur fyrir að nokkur athugasemd hafi verið gerð við útgáfu hans fyrr en með greinargerð stefnda tæplega fimm árum síðar. Verður því kröfu stefnda um að skuldajafna skuli reikningnum við kröfur stefnanda, hafnað.

Þá byggir stefndi á því að stefnandi hafi ekki gefið út kreditreikninga að upphæð 4.267.839 kr. sem stefndi fullyrðir að gerð hafi verið athugasemd við af hans hálfu og stefnandi hafi ekki enn leiðrétt. Telur stefndi að þessi krafa hans komi til skuldajöfnunar kröfu stefnanda. Stefndi hefur lagt fram gögn er sýna eiga fram á kröfur stefnda um leiðréttingu reikninga. Hefur stefndi hins vegar aðeins gert grein fyrir einni þeirra. Varðar sú krafa reikning frá 30. júní 2004. Mál þetta var höfðað 15. apríl 2011. Með vísan til 1. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda er því þessi krafa stefnda fyrnd. Hefur stefndi ekki gert grein fyrir hinum ætluðu villum að öðru leyti, hvernig aðilar hafi samið um verð eða við hvaða verð stefndi telur að miða beri við. Með hliðsjón af framangreindu telst krafa stefnda ekki tæk til skuldajafnaðar og er henni því hafnað.

Loks reisir stefndi skuldajafnaðarkröfu sína á því að hann hafi ofgreitt stefnanda 30.095.842 kr. og byggir á því að skuldajafna eigi þeirri kröfu við kröfu stefnanda. Engin haldbær gögn styðja þessa málsástæðu stefnda og hefur hún ekki verið rökstudd með fullnægjandi hætti. Verður ekki talið að yfirlit úr bókhaldi stefnda, sem stefndi hefur sjálfur útbúið, sanni staðhæfingar stefnda í þessum efnum. Samkvæmt framansögðu verður kröfu stefnda um skuldajöfnuð á fyrrgreindum grundvelli hafnað.

Með hliðsjón af því sem að framan greinir verður stefndi dæmdur til þess að greiða stefnanda 13.809.226 kr. (14.647.416 kr. – 838.190 kr.), ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 eins og nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 1.800.000 kr.

Eins og atvikum málsins er háttað og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að fella niður málskostnað milli stefnanda og réttargæslustefnda, íslenska ríkisins.

L-kvk-nf R-kvk-nf S-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Impregilo S.p.A., greiði stefnanda, Samskipum hf. 13.809.226 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 99.081 kr. frá 1. desember 2005 til 1. janúar 2006, af 129.753 kr. frá 1. janúar 2006 til 31. janúar 2006, af 167.780 kr. frá 31. janúar.2006 til 28. febrúar 2006, af 203.597 kr. frá 28. febrúar 2006 til 22. mars 2006, af 103.580 kr. frá 22. mars 2006 til 31. mars 2006, af 130.672 kr. frá 31.mars 2006 til 30. apríl 2006, af 144.252 kr. frá 30. apríl 2006 til 1. maí 2006, af 460.989 kr. frá 1. maí 2006 til 31. maí 2006, af 435.344 frá 31. maí 2006 til 30. júní 2006, af 536.220 kr. frá 30. júní 2006 til 31. júlí 2006, af 576.847 kr. frá 31. júlí 2006 til 31. ágúst 2006, af 992.247 kr. frá 31. ágúst 2006 til 30. október 2006, af 977.917 kr. frá 30. október 2006 til 7. nóvember 2006, af 337.383 kr. frá 7. nóvember 2006 til 26. júlí 2007, af 605.523 kr. frá 26. júlí 2007 til 26. ágúst 2007, af 908.770 kr. frá 26. ágúst 2007 til 29. ágúst 2007, af 1.204.532 kr. frá 29. ágúst 2007 til 10. september 2007, af 2.759.279 kr. frá 10. september 2007 til 26. september 2007, af 3.058.959 kr. frá 26. september 2007 til 1. október 2007, af 3.026.215 kr. frá 1. október 2007 til 1. nóvember 2007, af 2.770.854 kr. frá 1. nóvember 2007 til 6. nóvember 2007, af 2.763.699 kr. frá 6. nóvember 2007 til 22. nóvember 2007, af 3.194.019 kr. frá 22. nóvember 2007 til 29. nóvember 2007, af 4.260.461 kr. frá 29. nóvember 2007 til 12. desember 2007, af 5.182.885 kr. frá 12. desember 2007 til 1. febrúar 2008, af 5.537.892 kr. frá 1. febrúar 2008 til 14. mars 2008, af 6.465.790 kr. frá 14. mars 2008 til 1. apríl 2008, af 10.571.482 kr. frá 1. apríl 2008 til 10. apríl 2008, af 11.519.661 kr. frá 10. apríl 2008 til 11. apríl 2008, af 11.661.212 kr. frá 11. apríl 2008 til 14. apríl 2008, af 12.065.008 kr. frá 14. apríl 2008 til 7. ágúst 2008, af 12.141.453 kr. frá 7. ágúst 2008 til 31. ágúst 2008, af 12.170.965 kr. frá 31. ágúst 2008 til 1. september 2008, af 12.094.520 kr. frá 1. september 2008 til 1. september 2009, af 12.485.693 kr. frá 1. september 2009 til 18. september 2009, af 12.829.440 kr. frá 18. september 2009 til 30. september 2009, af 13.197.976 kr. frá 30. september 2009 til 27. október 2009, af 13.809.226 kr. frá 27. október 2009 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 1.800.000 krónur í málskostnað.

Málskostnaður milli stefnanda og réttargæslustefnda, íslenska ríkisins, fellur niður.

L-kvk-nf R-kvk-nf S-kvk-nf