S-71/2014

Mál þetta, sem tekið var til dóms föstudaginn 5. september, er höfðað með ákæru embættis sérstaks saksóknara samkvæmt lögum nr. 135/2008, útgefinni 10. apríl 2014, á hendur X, Z, og Y,

„fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum. [X] sem stjórnarformanni einkahlutafélagsins B10 eignir (nú gjaldþrota), kt. [...], [Z] sem stjórnarmanni og [Y] sem framkvæmdastjóra og stjórnarmanni einkahlutafélagsins, með því að hafa:

1.

Eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum félagsins fyrir tímabilin nóvember – desember rekstrarárið 2011, janúar – febrúar –, mars – apríl og maí – júní rekstrarárið 2012 og janúar – febrúar rekstrarárið 2013 og fyrir að hafa eigi staðið skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins vegna sömu uppgjörstímabila í samræmi við IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð kr. 27.764.820, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2011

nóvember – desember kr. 6.370.810

Árið 2012

janúar – febrúar kr. 4.239.622

mars – apríl kr. 5.821.672

maí – júní kr. 5.404.307

[samtals kr.] 15.465.601.

Árið 2013

janúar – febrúar kr. 5.928.409.

Samtals kr. 27.764.820

2.

Eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna mars til og með júlí rekstrarárið 2012 og febrúar til og með apríl rekstrarárið 2013, samtals að fjárhæð kr. 23.985.548 hvað varðar ákærða [X], samtals að fjárhæð 23.365.963 [krónur] hvað varðar ákærðu [Z]og samtals að fjárhæð kr. 23.051.681 hvað varðar ákærða [Y], sem sundurliðast sem hér greinir.

Vangoldin staðgr. Vangoldin staðgr. Vangoldin staðgr.

hvað varðar [X] hvað varðar [Z] hvað [Y]

Árið

2012

mars kr. 2.795.185 kr. 2.718.601 kr. 2.679.781

apríl kr. 3.017.222 kr. 2.940.638 kr. 2.901.818

maí kr. 3.535.442 kr. 3.458.947 kr. 3.420.128

júní kr. 2.958.177 kr. 2.881.593 kr. 2.842.773

júlí kr. 2.546.456 kr. 2.469.872 kr. 2.431.052

14.852.482 14.469.651 14.275.552

Árið

2013

febrúar kr. 2.987.183 kr. 2.908.265 kr. 2.868.204

mars kr. 2.763.408 kr. 2.684.490 kr. 2.644.429

apríl kr. 3.382.475 kr. 3.303.557 kr. 3.263.496

9.133.066 8.896.312 8.776.129

Samtals kr. 23.985.548 kr. 23.365.963 kr. 23.051.681

Framangreind brot ákærðu teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005. að því er varðar 2. tölulið ákæru.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærðu komu fyrir dóm og játuðu þar sök samkvæmt ákæru. Játningin fær stoð í gögnum málsins og teljast þau sönn að sök en háttsemi þeirra er rétt færð til refsiheimilda í ákæru.

Fyrir dómi sögðu ákærðu að þau hefðu fram á síðasta dag reynt að bjarga rekstri fyrirtækisins og trúað að það tækist. Hefðu þau lagt mikið á sig til að svo mætti fara og þar á meðal lagt allar eigur sínar til þess. Meðal annars hefðu 25 milljónir króna, vegna sölu fasteignafélags þeirra, runnið inn á skuldina við ríkissjóð. Sýslumaður hefði alltaf verið upplýstur um stöðu málsins og hvaða greiðslur væru mögulegar. Af hálfu ákærðu voru lögð fram gögn þessu til stuðnings og þar á meðal um að þau hefðu veðsett fasteignir sínar til að afla fjár sem hefði gengið inn á skuld þess einkahlutafélags, er mál þetta varðar, við ríkissjóð. Byggðu ákærðu á því að þau hefðu á tímabilinu frá 10. október 2012 til 22. marz 2013 greitt alls 37.750.000 krónur inn á skuld við ríkissjóð. Ákæruvaldið kvaðst ekki andmæla þessum atriðum, en telja þau engu breyta um niðurstöðu þessa máls.

Óumdeilt er samkvæmt þessu að af hálfu ákærðu þriggja voru greiddar til ríkissjóðs samtals 37.750.000 krónur fyrir útgáfu ákæru í málinu. Þannig munu innborganir og frádráttur vegna tapaðra krafna hafa borizt inn á virðisaukaskattstímabilin nóvember til desember 2011 og janúar til febrúar 2012.

Í 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 er meðal annars kveðið á um að afhendi skattskyldur maður ekki á lögmæltum tíma virðisaukaskattsskýrslu eða virðisaukaskatt sem hann hefur innheimt eða honum bar að innheimta, skuli hann greiða fésekt allt að tífaldri þeirri skattfjárhæð sem undan var dregin eða vanrækt var greiðsla á, og aldrei lægri fésekt en nemur tvöfaldri þessari skattfjárhæð. Frá þessu veitir sama lagagrein þá undanþágu að fésektarlágmarkið á ekki við, hafi brot einskorðazt við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti, enda hafi verið staðið skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur eru miklar. Í ákærulið I háttar svo til að brot ákærðu felst meðal annars í því að ekki var staðið skil á virðisaukaskattskýrslum á réttum tíma, svo sem rakið er í ákæru. Telst ekki unnt að líta til framanrakinnar undanþáguheimildar frá fésektarlágmarki 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988.

Sambærilegt ákvæði um fésektarlágmark er í 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. Í þessu máli háttar svo til að engar greiðslur munu hafa verið greiddar vegna þeirra uppgjörstímabila sem 2. ákæruliður tekur til. Eru ekki skilyrði til að líta til sambærilegrar undanþáguheimildar 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 frá fésektarlágmarkinu.

Engu hinna ákærðu hefur verið gerð refsing áður. Þau játa sök samkvæmt ákæru og ekkert bendir til að þau hafi reynt að draga fjöður yfir málavexti, heldur þvert á móti.

Áður var rakið hvað fram kom hjá ákærðu fyrir dómi og að ákæruvaldið andmælir þeim atriðum ekki. Þau fá auk þess stoð í gögnum málsins og þykir engin ástæða til að draga þau í efa. Í ljósi framanritaðs verður hins vegar að fallast á með ákæruvaldinu að lög standi ekki til að þessi atriði verði til þess að fésektarlágmark 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 1. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 eigi ekki við í málinu. Er óhjákvæmilegt að beita hvorutveggja lágmarkinu við ákvörðun refsingar ákærðu.

Þegar á allt framanritað er horft verður refsing hvers ákærðu ákveðin fangelsi í tólf mánuði en ákveðið að fullnustu þeirrar refsingar hvers og eins verði frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum haldi það almennt skilorð. Ákærði X verður dæmdur til greiðslu 35.431.000 króna sektar í ríkissjóð og komi níu mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Ákærði Y verður dæmdur til greiðslu 33.880.000 króna sektar í ríkissjóð og komi níu mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Ákærða Z verður dæmd til greiðslu 34.192.000 króna sektar í ríkissjóð og komi níu mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Ákærðu verða sameiginlega dæmd til greiðslu málsvarnarþóknunar skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef hrl., 313.750 króna, og hefur þá verið litið til reglna um virðisaukaskatt.

Af hálfu ákæruvaldsins fór K-kvk-nf I-kvk-nf saksóknarfulltrúi með málið.

Þ-kk-nf D-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði X sæti fangelsi í tólf mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði X greiði 35.431.000 króna sekt í ríkissjóð en níu mánaða fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærða Z sæti fangelsi í tólf mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærða Z greiði 34.192.000 króna sekt í ríkissjóð en níu mánaða fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði Y sæti fangelsi í tólf mánuði. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði Y greiði 33.880.000 króna sekt í ríkissjóð en níu mánaða fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærðu X, Z og Y greiði in solidum 313.750 króna málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef hrl.