E-11364/2009

Mál þetta sem höfðað var 25. september 2009, var dómtekið 25. ágúst sl.

Stefnandi er SP Fjármögnun hf., Sigtúni 42, Reykjavík.

Stefndi er S-kk-nf G-kk-nf, Lautarsmára 12, Kópavogi.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð kr. 1.183.183,00, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af kr. 56.044,00 frá 02.03.2009 til 03.03.2009, af kr. 67.404,00 frá 03.03.2009 til 10.09.2009, af kr. 87.345,00 frá 10.03.2009 til 18.03.2009, af kr. 1.165.327,00 frá 18.03.2009 til 10.09.2009, af kr. 1.183.183,00 frá 10.09.2009 til greiðsludags. Þá er krafist vaxtavaxta skv. 12. gr. s.l. er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins. Auk þess er krafist virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Endanleg aðaldómkrafa stefnda er að stefnandi greiði stefnda kr. 247.766, með dráttarvöxtum frá vörslusviptingu þann 2. mars 2009 til greiðsludags en til vara að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda kr. 179.417 með dráttarvöxtum frá uppgjörsdegi, þ.e. 18. mars 2009.

Til vara krefst stefndi þess að verða sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til þrautavara að dómkröfur verði lækkaðar. Þá krefst stefndi málskostnaðar að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Stefnandi krefst sýknu af gagnkröfu stefnda. Þá krefst hann málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti.

I

Atvik að baki máli eru þau að með bílasamningi við stefnanda dags. 8. apríl 2008 tók stefndi bifreiðina UX-584 á kaupleigu. Samningsverð var kr. 2.666.667 og skyldu mánaðarlegar greiðslur vera kr. 45.590, á gjalddaga 1. hvers mánaðar frá 01.06.2008 til 01.05.2015. Samkvæmt 14. gr. samningsins skyldi stefnanda heimilt að rifta leigusamningnum einhliða og án fyrirvara ef leigutaki innti ekki af hendi tilskildar greiðslur á umsömdum gjalddögum og vanskil væru orðin 45 daga gömul. Greiðslur samkvæmt samningnum lentu í vanskilum og var honum rift þann 18.03.2009.

Krafa stefnanda er byggð á 6 kostnaðarliðum/reikningum:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 02.03.2009 02.03.2009 56.044,00

2. 03.03.2009 03.03.2009 11.360,00

3. 10.03.2009 10.03.2009 19.941,00

4. 18.03.2009 18.03.2009 3.340.181,00

5. 18.03.2009 18.03.2009 -2.262.199,00

6. 10.09.2009 10.09.2009 17.856,00

Stefnandi gerir þannig grein fyrir kröfu sinni að við riftun hafi eftirstöðvar bílasamningsins verið kr. 3.340.181, að viðbættum áætluðum viðgerðarkostnaði að fjárhæð kr. 101.651 en að frádreginni bifreiðinni sem metin var á kr. 2.363.850. Þá hafi stefnandi þurft að leggja út fyrir kostnaði vegna vörslusviptingar samtals kr. 56.044, sem stefnda bar að greiða sbr. ákvæði í kaupleigusamningnum. Þá hafi stefnandi þurft að greiða bifreiðagjöld af bifreiðinni sem stefnda bar að greiða, samtals kr. 37.797. Þá hafi stefnandi þurft að leggja út fyrir kostnað vegna skoðunar á bifreið hjá Frumherja kr. 11.360. Samtals nemi skuld stefnda við stefnanda því kr. 1.183.183,00.

Matsverð það sem stefnandi byggir á grundvallast á mati S-kk-ef Ú-kk-ef S-kk-ef frá 16. mars 2009. Þar kemur fram að ásett verð bifreiðarinnar sé kr. 3.730.000 en uppítökuverð kr. 3.090.000. Frá uppítökuverðinu eru dregin 10% vegna tjónaferils, eða kr. 309.000, og fæst þá uppítökuverð, kr. 2.781.000. Frá því verði eru dregin 15%, eða kr. 417.150, og fæst þá uppítökuverð, kr. 2.363.850.

Stefnandi byggir á að skuld stefnda að fjárhæð kr. 1.183.183 hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir.

II

Stefndi kveðst hafa sett kr. 3.900.000 á bifreiðina er hann auglýsti hana til sölu í janúar 2009 en „línuverð“ umboðsaðila á þeim tíma hafi verið nálagt þeirri fjárhæð. Stefnda hafi verið sent „uppgjör“ sem sé einhliða ákvörðun stefnanda og sé sá reikningur með ólíkindum.

Stefndi byggir á að ástandsskýrsla sé með öllu óskiljanleg og ekkert á henni byggjandi. Stefndi kannist hvorki við rispur á húddi né að riðvörn hafi verið nauðsynleg. Skýrslan sé engu að síður lögð til grundvallar til að lækka verð bifreiðarinnar.

Stefndi byggir á að stefnandi hefði átt að fá umboðsaðila bifreiðarinnar, Öskju hf., til að upplýsa um markaðsverð hennar en ekki Heklu hf. sem ekki hafi ráðið yfir sérþekkingu á bifreiðategundinni.

Byggir stefndi á að bifreiðin hafi verið í fullkomnu standi og að söluverð hennar hafi ekki átt að nema lægri fjárhæð en kr. 3.900.000 í febrúar sl. Þannig að í raun skuldi stefnandi stefnda kr. 352.967 en að frádregnum kostnaði stefnanda, sem sé þó ríflega reiknaður af hálfu stefnanda kr. 247.766. Til vara byggir stefndi á að stefnandi skuldi honum kr. 179.417. Er sú skuld fundin þannig út að frá matsverði að upphæð kr. 3.730.000 eru dregnar kr. 56.044, kr. 37.797 og 11.360 og fást þá út úr því kr. 3.624.799. Sé verð það sem stefnandi leggur til grundvallar í útreikningum sínum, þ.e. kr. 2.262.199, dregið frá þeirri fjárhæð fæst mismunur upp á kr. 1.362.600. Kveður stefndi stefnanda því skulda sé kr. 179.417, þ.e. kr. 1.362.600 að frádreginni stefnufjárhæðinni, kr. 1.183.183.

III

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda um greiðslu skuldar vegna bílasamnings aðila frá 8. apríl 2008. Í greinargerð gerir stefndi aðallega þá kröfu að stefnandi verði dæmdur til greiðslu skuldar. Slíka gagnkröfu til sjálfstæðs dóms er einungis hægt að hafa uppi í máli með gagnstefnu, sbr. 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verður því ekki hjá því komist að vísa aðalkröfu stefnda frá dómi án kröfu. Til vara krefst stefndi sýknu og til þrautavara lækkunar á kröfu stefnanda.

Í máli þessu er ekki ágreiningur um riftun stefnanda á bílasamningi aðila um bifreiðina UX-584 og að við riftunina var skuld stefnda við stefnanda kr. 3.340.181. Ágreiningurinn lýtur að því hvaða verð bifreiðarinnar UX-584 eigi að leggja til grundvallar í uppgjöri aðila. Þá mótmælir stefndi áætluðum viðgerðarkostnaði bifreiðarinnar.

Í 16. gr. bílasamnings aðila er kveðið á um hvernig uppgjöri skuli háttað komi til einhliða riftunar stefnanda á samningnum á samningstímanum. Í 2. mgr. 16. gr. er kveðið á um það með hvaða hætti verðmæti bifreiðar skuli metið og uppgjöri aðila háttað. Þar segir: Frá kröfu SP skv. 1. – 5. tl. skal, þegar skil bifreiðarinnar hefur átt sér stað skv. 15. gr., krefjist SP skila á bifreiðinni, draga verðmæti bifreiðarinnar eins og það reynist samkvæmt eftirfarandi reglu: Ástandsskoðun er gerð á bifreið þar sem metinn viðgerðarkostnaður hennar og annar kostnaður, sem fellur til vegna bifreiðar fram að fullnaðaruppgjöri, s.s. bifreiðagjöld, tryggingariðgjöld, flutningar og sektir, er lagður ofan á heildarskuld samningsins. Uppítökuverð sambærilegrar bifreiðar í eðlilegu ástandi er fengið úr viðurkenndu verðmatskerfi Bílgreinasambandsins, af þeirri upphæð er tekin 15% áætlaður kostnaður fram að sölu bifreiðar, eftirstöðvar uppítökuverðs eru svo dregnar frá heildarskuld samningsins. Hafi leigutaki ekki mótmælt ofangreindu mati eða uppgjöri skriflega innan 7 daga frá því matið var sannanlega sent til hans, á uppgefið heimilisfang, skal litið á það sem samþykkt. Ef mótmæli berast er SP heimilt að láta selja bifreiðina á uppboði hjá sýslumanninum í Reykjavík í óbreyttu ásandi frá skilum hennar.

Fyrir liggur að stefndi sinnti ekki áskorun stefnanda, sem honum var send með bréfi dags. 18. mars 2009, um að skila inn skriflegri athugasemd við uppgjör stefnanda. Samkvæmt skýru ákvæði 2. mgr. 16. gr. bílasamnings aðila ber því að líta á það sem samþykkt.

Ljóst er af tilvitnaðri 2. mgr. 16. gr. bílasamningsins að það er samningsbundið að leggja skuli uppítökuverð bifreiðar til grundvallar við uppgjör aðila.

Fyrir liggur að stefnandi fékk bifreiðina verðmetna af S-kk-þgf Ú-kk-þgf S-kk-þgf hjá Heklu ehf., systurfyrirtæki Bílaumboðsins Öskju ehf., sem mat uppítökuverð bifreiðarinnar kr. 2.781.000.

Stefndi byggir hins vegar á að við uppgjörið skuli leggja til grundvallar verðmat I-kk-ef H-kk-ef löggilts bifreiðasala sem verðmat bifreiðina á kr. 3.900.000, en til vara ásett verð samkvæmt mati S-kk-ef Ú-kk-ef S-kk-ef, þ.e. kr. 2.781.000.

Eins og áður greinir ber samkvæmt samningi aðila að leggja uppítökuverð bifreiðar til grundvallar uppgjöri. Samkvæmt því, og þar sem að verð þau sem að stefndi byggir á eru ekki uppítökuverð, verður að leggja verðmat S-kk-ef Ú-kk-ef til grundvallar enda hefur því ekki verið hnekkt.

Samkvæmt tilvitnuðu samningsákvæði skal ástandsskoðun gerð á bifreið þar sem metinn er viðgerðarkostnaður hennar og annar kostnaður, sem fellur til vegna bifreiðar fram að fullnaðaruppgjöri, s.s. bifreiðagjöld o.fl. Er kostnaður þessi lagður ofan á heildarskuld samningsins. Frá uppítökuverðinu er svo, samkvæmt samningnum, tekin 15% áætlaður kostnaður fram að sölu bifreiðar. Eftirstöðvar uppítökuverðs eru svo dregnar frá heildarskuld samningsins.

Í málinu liggur fyrir að viðgerðarkostnaður bifreiðarinnar er metinn samkvæmt ástandsskýrslu Frumherja hf. á kr. 101.651. Verður að leggja hann til grundvallar þar sem stefndi hefur ekki hnekkt honum. Þá liggur fyrir að kostnaður stefnanda vegna vörslusviptingar var kr. 56.044, bifreiðagjalda kr. 37.797 og kr. 11.360 vegna kostnaðar við skoðun á bifreiðinni hjá Frumherja. Þessum kostnaðarliðum sem eiga sér stoð í gögnum málsins er ekki mótmælt af hálfu stefnda.

Með hliðsjón af öllu framanröktu verður stefnukrafan tekin til greina og stefndi dæmdur til að greiða stefnanda kr. 1.183.183 eins og nánar greinir í dómsorði.

Eftir niðurstöðu málsins verðu stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 200.800 krónur í málskostnað að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Þ-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Aðalkröfu stefnda er vísað frá dómi.

Stefndi, S-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda SP Fjármögnun hf., kr. 1.183.183,00, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af kr. 56.044,00 frá 02.03.2009 til 03.03.2009, af kr. 67.404,00 frá 03.03.2009 til 10.09.2009, af kr. 87.345,00 frá 10.03.2009 til 18.03.2009, af kr. 1.165.327,00 frá 18.03.2009 til 10.09.2009, af kr. 1.183.183,00 frá 10.09.2009 til greiðsludags en vextir leggjast við höfuðstól á 12 mánaða fresti.

Stefndi greiði stefnanda 200.800 krónur í málskostnað.

Þ-kvk-nf E-kvk-nf