S-84/2013

Mál þetta, sem þingfest var 27. febrúar 2013 og dómtekið 8. maí sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, dagsettri 4. febrúar 2013, á hendur K-kk-þgf B-kk-þgf, kt. 000000-0000, [...]

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa fimmtudaginn 15. nóvember 2012, ekið bifreiðinni NR389, vestur Krossmóa, til móts við verslun Nettó, Reykjanesbæ, undir áhrifum ávana- og fíkniefna (í þvagi mældist tetrahýdrókannabínólsýra.)

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. a., sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þess er einnig krafist að ákærði verður dæmdur til sviptingar ökuréttar, skv. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.“

Ákærði kom fyrir dóminn og viðurkenndi að hafa ekið eins og greinir í ákæru en neitar því að hafa verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Krafðist ákærði sýknu af kröfu ákæruvaldsins. Fékk ákærði frest til 10. apríl 2013 til framlagningar greinagerðar. Þann dag krafðist ákærði frávísunar málsins frá héraðsdómi og var málflutningur vegna þeirrar kröfu ákveðinn 14. maí 2013. Þann dag lagði ákærði fram bókun þar sem hann féll frá frávísunarkröfu sinni. Í greinargerð ákærða var gerð krafa um dómkvaðningu matsmanns og var A lyfjafræðingur dómkvaddur til að svara spurningum matsbeiðanda þann 30. maí 2013. Umræddur matsmaður sagði sig frá málinu með tilkynningu til dómsins og var B, Cand. Pharm, dómkvödd til að rækja starfann á dómþingi 12. september 2013. Í þinghaldi þann 4. febrúar 2014 lagði ákæruvaldið fram umbeðna matsgerð. Var aðalmeðferð málsins ákveðin 18. mars sl., en var frestað vegna veikinda dómarans. Hófst aðalmeðferð fram þann 26. mars sl. Í því þinghaldi var ákærða birt ný ákæra í málinu S-82/2014, útgefin af lögreglustjóranum á Suðurnesjum, 28. janúar 2014 þar sem ákærða var gefið að sök umferðarlagabrot, „með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 29. september 2013, ekið bifreiðinni NU544, austur Hafnarstræti, Reykjavík, uns lögregla stöðvaði akstur ákærða til móts við Hafnarstræti 2, undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna (Vínandamagn í blóði 2,34 ‰ og tetrahýdrókannabínól í blóði mældist 0,5 ng/ml).

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. sbr. 2. mgr. 45. gr. a., sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þess er einnig krafist að ákærði verður dæmdur til sviptingar ökuréttar, skv. 101. gr. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.“

Var málið sameinað fyrra máli og rekið undir því málsnúmeri. Ákærði játaði greiðlega sök í seinni ákærunni. Var aðalmeðferð frestað til framhalds aðalmeðferðar til 8. maí sl. Við upphaf aðalmeðferðar krafðist ákærði þess að málinu verði vísað frá dómi þar sem honum verði ekki gerð tvöföld refsing samkvæmt reglunni „Ne bis de idem.“ og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málsatvik.

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu hafði hún afskipti af ákærða þann 15. nóvember 2012 þar sem hann ók bifreiðinni [...], vestur Krossmóa, til móts við verslun Nettó, Reykjanesbæ. Í viðræðum lögreglu við ákærða vaknaði grunur um að ökumaðurinn væri undir áhrifum fíkniefna og var því kynnt að hann væri handtekinn vegna gruns um akstur undir áhrifum fíkniefna og að frekari rannsóknar væri þörf, sem færi fram á lögreglustöðinni í Keflavík. Var ákærða kynnt réttindi sín og skyldur og rétt sinn til verjanda. Gaf ákærði þvagsýni til fíkniefnaprófunar og reyndist niðurstaðan jákvæð við THC. Í framhaldi var blóðsýni tekið úr ákærða og sent til rannsóknar ásamt þvagsýni. Skýrsla var tekin af ákærða á sama tíma þar sem hann kvaðst hafa verið staddur í Amsterdam tveimur vikum áður og þá reykt kannabis. Að öðru leyti kvaðst ákærði ekki neyta fíkniefna.

Matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði Háskóla Íslands lá fyrir vegna þessa máls þann 6. desember 2012 þar sem kemur fram að í þvagi hafi fundist tetrahýdrókannabínólsýra en tetrahýdrókannabínól hafi ekki verið mælanlegt í blóði. Neðar í matsgerðinni segir: „Tetrahýdrókannabínólsýra er í flokki ávana- og fíkniefna, og óheimil er á íslensku forráðasvæði. Ökumaður telst því hafa verið óhæfur til þess að stjórna ökutæki örugglega þegar blóð- og þvagsýnin voru tekin, sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987 m. síðari breytingum.“ Undir matsgerðina rita C deildarstjóri og D, deildarstjóri.

Í síðara málinu hafði lögregla aftur afskipti af ákærða, þann 29. september 2013, en lögreglan veitti bifreiðinni [...] athygli þar sem hún ók á Hafnarstræti í Reykjanesbæ og rásaði talsvert á veginum. Var ákærði stöðvaður við akstur bifreiðarinnar. Á meðan lögregla náði í SD-2 mæli í lögreglubifreiðina tók ákærði til fótanna og reyndi að hlaupa frá lögreglunni. Var hann handtekinn í kjölfar. Var ákærða kynnt réttindi sín og skyldur og réttur hans til að fá skipaðan verjanda sem ákærði þáði ekki. Neitaði ákærði í upphafi að veita þvagsýni hjá lögreglu og dró hjúkrunarfræðingur blóð úr ákærða vegna lyfja- og alkóhólrannsóknar. Var blóðsýni ákærða sent til rannsóknar hjá Rannsóknarstofu í lyfja-og eiturefnafræði hjá Háskóla Íslands og lá matsgerð fyrir þann 31. október 2013 þar sem kemur fram að tetrahýdrókannabínól 0,5 ng/ml hafi mælst í blóði ákærða en amfetamín og kókaín hafi ekki verið í mælanlegu magni í blóðinu. Þá segir í matsgerðinni: „Efnið er í flokki ávana- og fíkniefna, sem óheimil eru á íslensku forráðasvæði. Ökumaður telst því hafa verið óhæfur til þess að stjórna ökutæki örugglega þegar sýni var tekið, sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987 m. síðari breytingum.“ Undir matsgerðina rita C deildarstjóri og D, deildarstjóri.

Rannsóknargögn.

Undir rekstri málsins fór verjandi ákærða fram á að dómkvaddur yrði óvilhallur matsmaður til að svara eftirfarandi spurningum:

„1. Er unnt að mæla magn tetrahýdrókannabínólsýru, (THC sýru) í þvagi ákærða með rannsókn sýnanna sem tekin voru?

2. Getur umrætt niðurbrotsefni í þvagi ákærða hafa valdið því að hann hafi verið í vímu eða undir áhrifum ávana- og fíkniefna við akstur hinn 15. nóvember 2012 að teknu tilliti til þess að ekkert THC fannst í blóði hans?

3. Er vatnsleysanlega niðurbrotsefnið tetrahýdrókannabínólsýra, (THC-sýra) ísómer eða afleiða af fituleysanlegu tetrahýdrókannabínóli (THC)?

4. Er niðurbrotsefni tetrahýdrókannabínóls, sem fannst í þvagi ákærða (þ.e. THC sýran), virkt efni sem veldur vímu?

5. Hversu lengi eftir reykingu kannabis getur THC sýra mælst í þvagi þess sem reykir?

6. Eru rannsóknaraðferð eða aðferðir, sem matsmenn beittu við undirbúning „matsgerðarinnar“ dags. 6. desember 2012 á skjali 9 tryggar um niðurstöðurnar eða verður að taka þeim með fyrirvara um nákvæmni.“

Að ósk sækjanda var spurningu nr. 1 breytt þannig: „Er unnt að mæla magn THC-sýru í þvagi ákærða með rannsókn sýnanna sem tekin voru og hversu nákvæm er sú mæling.“

Matsgerð dr. B, lyfjafræðings og dósent við Háskóla Íslands lá fyrir þann 4. febrúar 2014. Segir í matsgerðinni um niðurstöður matsmanns og svör við framsettum spurningum:

„ Spurning 1.

Er unnt að mæla magn tetrahýdrókannabínólsýru (THC-sýru) í þvagi ákærða með rannsókn sýnanna sem tekin voru og hversu nákvæm er sú mæling?

Áður en þessari spurningu er svarað er nauðsynlegt að gera grein fyrir hugtökunum næmi (sensitiviti//limit of quantification (LOQ) og nákvæmni (precison) mæliaðferðar. Næmi (sensitiviti) segir til um greiningarmörk mæliaðferðarinnar meðan LOQ segir til um minnsta magn efnis, sem hægt er að greina með tiltekinni mæliaðferð. Nákvæmni aðferðarinnar segir til um hve niðurstöður einstakra mælinga liggja nálægt hver annarri og er ákvarðað með endurteknum mælinum á einu sýni eða nokkrum sýnum með mismunandi styrk af viðmiðunarefni. Venjulega gefið upp sem s.d. (standard deviation) eða %CV (coefficient of variation)

Tetrahýdrókannabínólsýru (THC-sýra) er hægt að magngreina í þvagsýnum með gasgreini tengdum massagreini (GC-MS)1-5 og með vökvagreini tengdum tvöföldum massagreini (LC-MS/MS)1,2,6,7. Algengast er að nota GC-MS við magngreiningu á THC-sýru í þvagi, en þar sem THC-sýra er skautað efni þá er oftast fyrst gerð afleiða af efninu áður en það er hægt að greina það með G-MS3. Því er í dag farið að þróa aðferðir til magngreiningu á THC-sýru í þvagi með LC-MS/MS þar sem hægt er að greina þvagsýnin án frekari afleiðumyndunnar. Rannsókn á THC-sýru í þvagi með LC-MS/MS aðferð sýndi að hægt var að magngreina THC-sýru í þvagi og var LOQ aðferðarinnar 0.5 ng/ml með %CV undir 8,5%6. Önnur rannsókn sýndi að hægt var að magngreina THC-sýru í þvagi með GC-MS mæliaðferð og LOQ var 3 ng/ml með %CV undir 4.03.

Samkvæmt svari við spurningum matsmanns vegna lögreglumáls nr. 008-2012-14150 dagsett 15. nóvember 2013 þá voru þvagsýnin skimuð með mótefnamælingu með AxSym frá Abbott og næmi aðferðarinnar er 13 ng/ml fyrir THC-sýru. THC-sýra var staðfest í þvaginu með GC-MS aðferð og LOQ aðferðarinnar er 25 ng/ml.

Spurning 2.

Getur umrætt niðurbrotsefni í þvagi ákærða hafa valdið því að hann hafi verið í vímu eða undir áhrifum ávana-og fíkniefna við akstur hinn 15. nóvember 2012 að teknu tilliti til þess að ekkert THC fannst í blóði hans?

11-nor-9-carboxy-∆9-tetrahýdrókannabínólsýra (THC-sýra) er helsta umbrotsefni -∆9- tetrahýdrókannabínóls (THC) í þvagi, sem kemur fram innan nokkurra klukkustunda og er greinanlegt í þvagi í 3-10 daga eftir reykingar kannabínóíða 9,10.

Spurning 3.

Er vatnsleysanlega niðurbrotsefnið tetrahýdrókannabínólsýra (THC-sýra) ísómer eða afleiða af fituleysanlegu tetrahýdrókannabínóli (THC)?

Áður en þessari spurningu er svarað er nauðsynlegt að gera grein fyrir hugtökunum ísómerur og afleiður. Ísómerur eru í efnafræði skilgreind sem efni sem hafa sömu sameindaformúlu en mismunandi byggingarformúlu. Það eru til mismunandi ísómerar eins og byggingarísómerur sem hafa sömu sameindaformúlu en þar sem atómin tengjast saman á mismunandi hátt og svo eru til rúmísómerar sem hafa sömu sameindaformúlu og atómin eru tengd saman í sömu röð en rúmfræðileg afstaða er ólík t.d. cis-, tranísómerur og handhverfur.

Afleiða er í efnafræði, skilgreind sem efnasamband sem myndast hefur frá öðru efnasambandi með efnahvarfi. Afleiður innihalda yfirleitt byggingareiningu upphafsefnisins. Umbrotsefni myndast við umbrotsferli (efnahvarf) á efnasambandi í líkamanum (Biotransfomation/Metaboism).

Tetrahýdrókannabínólsýra (THC-sýra hefur aðra sameindaformúlu en tetrahýdrókannabínói (THC) og er því ekki ísómera af THC. Það væri hægt að skilgreina THC-sýru sem afleiðu af THC, en réttar er að skilgreina það sem umbrotsefni af THC, þar sem það myndast í líkamanum gegnum ákveðið umbrotsferli.

Umbrotsferlið er þannig að ∆9- tetrahýdrókannabínó (THC), sem er fituleysanlegt efni umbrotnast í líkamanum með fasa í oxun í virka umbrotsefnið 11-Hydroxy-∆9- tetrahýdrókannabínól (THC-OH). Það umbrotnast síðan með fasa í oxun í óvirka umbrotsefnið, 11-nor-9-carboxy-∆9- tetrahýdrókannabínólsýru (THC-sýra). THC-sýra samtengist síðan við glúkúronsýru í fasa II hvarfi, en þessi samtenging gerir efnið að mjög vatnsleysanlegri sameind sem útskilst auðveldlega með þvagi1,9,11.

Tetrahýdrókannabínólsýra (THC-sýra) er því umbrotsefni af tetrahýdrókannabínóli (THC).

Spurning 4.

Er niðurbrotsefni tetrahýdrókannabínóls, sem fannst í þvagi ákærða (.e. sýran), virkt efni sem veldur vímu?

Tetrahýdrókannabínólsýra (THC-sýra) er óvirkt umbrotsefni og hafa rannsóknir sýnt að það hefur enga virkni gagnvart kannabínóíða boðefnakerfi líkamans og er talið að það valdi ekki vímu né öðrum sljóvgandi áhrifum 8-11.

Spurning 5.

Hversu lengi eftir reykingu kannabis getur THC sýra mælst í þvagi þess sem reykir?

THC skilst hægt út úr líkamanum. Rannsóknir hafa sýnt fram á að THC-sýra komi fram innan nokkurra klukkustunda og er greinanlegt í þvagi í 3-10 daga eða jafnvel lengur, eftir reykingar kannabínóíða. Þetta er þó meðal annars háð því hversu mikil neyslan er, styrk efnisins, vatnsinntöku og líkamlegu ástandi neytanda1,8,12-15. Dæmi er til um að THC-sýra hafi mælst í þvagi einstaklings 18 dögum eftir að neyslu lauk13.

Spurning 6.

Eru rannsóknaraðferð eða aðferðir, sem matsmenn beittu við undirbúning „matsgerðarinnar“ dags. 6. desember 2012 á skjali 9 tryggar um niðurstöðurnar eða verður að taka þeim með fyrirvara um nákvæmni?

Ekki er tekið fram í matsgerð dagsett 6. desember 2012 á skjali 9 hvaða mæliaðferð var notuð við greiningu sýnanna. Einnig er ekki tekið fram hvað mikið magn af THC-sýru greindist í þvagi. Þannig að út frá þeim gögnum sem lögð voru fram er ekki hægt að svara þessari spurningu. Því lagði dómskvaddur matsmaður fram beiðni á matsfundi vegna refsimáls nr.:S-84/2013 þann 7. nóvember 2013 um ítarlegri gögn varðandi mæliaðferðina. Ítarlegri upplýsingar voru sendar til matsmanns með tölvupósti frá saksóknarfulltrúa, V-kk-þgf R-kk-þgf Þ-kk-þgf þann 18. nóvember 2013. Samkvæmt þeim gögnum þá er THC-sýra í þvagi staðfest með GC-MS mælingu og er mæliaðferðin staðfest samkvæmt kröfum frá EWDTS (European er næmi aðferðarinnar laboratory Guidlines for Legally Defnible Workplace Drug Testing). Samkvæmt skjali undirritað af C og D deildarstjórum hjá Rannsóknarstofu í lyfja-og eiturefnafræði, dagsett 15. nóvember 2013, þá er lægsti styrkur sem GC-MS mæliaðferðin greinir 25 ng/ml af THC-sýru og ef styrkur í þvagi greinist jafn eða hærri en 25 ng/ml þá er það gefið upp sem jákvæð niðurstaða fyrir THC-sýru.“

Matsgerðin var lögð fram þann 4. febrúar 2014 og staðfesti matsmaður hana.

Ákærði lagði fram greinargerð um THC og niðurbrotsefni þess eftir B-kk-þf H-kk-þf efnafræðing og S-kk-þf P-kk-þf lyfjafræðing. Komu þeir ekki fyrir dóminn. Í greinargerðinni segir m.a. um hegðun THC í líkamanum niðurbrot þess og útskolun THC-sýru: „Séu kannabisefni reykt berst THC með reyknum ofan í lungu og þaðan út í blóðrásina. THC er fituleysanlegt leitast fyrir vikið til þess að setjast að í fituvef. Séu kannabisefni reykt ítrekað án þess að líkaminn fái nægan tíma til þess að losa sig við THC-efnin safnast THC upp í fituvef líkamans. THC sem er bundið í fitu kemst ekki í tæri við viðtaka miðtaugakerfisins og hefur fyrir vikið ekki virkni sem vímugjafi. Niðurbrot líkamans á THC efnum er fólgið í því að gera virku fituleysanlegu kannabínóðana, þ.e. THC efnin, að vatnsleysanlegum kannabínólsýrum eða THC-sýrum sem skolast út með þvagi. TC-sýra hefur ekki vikni á boðefnakerfi líkamans og veldur ekki annarlegu ástandi. Niðurbrot THC í líkamanum tekur marga daga og jafnvel vikur. Á meðan á því stendur er hægt að greina niðurbrotsefnin, þ.e. THC-sýrurnar, í þvagi og blóði. Sé kannabis reykt ítrekaði tekur niðurbrotið lengri tíma en ella og jafnvel svo mánuðum skiptir þegar um langvarandi dagreykingar hefur verið að ræða.“ Þá segir ennfremur: „Til þess að ákvarða með vissu hvort ætlað efni hafi valdið svöruninni þarf hinsvegar að fara fram nákvæmari efnagreindin, t.d. með gas skilju (GC) og massa grein (MS). Efni gefa jákvæða svörun í ónæmisfræðilegri skiljun nái styrkur þeirra viðmiðunarstyrk prófsins. Að öðru leyti segir prófið ekki til um styrk/þéttni efnisins. Styrkur efna í þvagi ræðst að verulegu leyti af vatnsinntöku þvagprufugjafa. Fyrir vikið er upplýsinga um styrk efna í þvagi jafnan ekki aflað en þess í stað teknar blóðprufur til nánari rannsókna ef frumniðurstöður fengnar með ónæmisfræðilegri skiljun á þvagprufu gefa tilefni til.“

Þá vitnaði ákærði til greinar af veraldarvefnum www.washingtondui.com um skýringar á lagabreytingum sem tóku gildi 6. nóvember 2012 í Washington. Hefur sú tilvitnun ekkert gildi við úrlausn þessa máls. Auk þess vitnaði verjandi ákærða til „Urine Drug Screening: Practical Guide for Clinicians, K-x-x E. e-x-x C-e-x P-e-x. af veraldarvefnum auk greinar af veraldarvefnum www.portfarma.is til greiningar á fíkniefnum og umbrotsefnum þeirra í þvagi hjá ökumönnum. Segir þar m.a. um tetrahýdrócannabínól: „Efnin í maríjúana sem valda margs konar líffræðilegum áhrifum á menn eru nefnd kannabínóíð. Kannabínóíð hafa örvandi áhrif á miðtaugakerfið og valda geðrænum breytingum og hafa áhrif á skynjun, skerða samhæfingu og skammtímaminni og valda einkennum svo sem kvíða, ofsóknarkennd, geðdeyfð, rugli, ofskynjunum og auknum hjartsláttarhraða. Stórir skammtar af kannabínóíðum geta leitt til þolmyndunar, lífeðlisfræðilegrar ávanabindingar og valdið misnotkun. Þol gegn áhrifum á hjarta og geðrænum áhrifum getur myndast og fráhvarfseinkenni geta verið eirðarleysi, svefnleysi, lystarleysi og ógleði. ∆9-THC er helsta virka innihaldsefnið í kannabínóíðum. Aðalumbrotsefnið sem útskilst í þvagi er 11-nor--∆9-THC-9-COOH, sem kemur fram innan nokkurra klukkustunda og er greinanlegt í þvagi í 3-10 daga eftir reykingar kannabínóíða“.

Ákærði lagði fram bréf ríkissaksóknara frá 6. mars 2013, til ákærða, þar sem vísað var til leiðbeininga sem hann sendi öllum lögreglustjórum vegna breytinga á umferðarlögum með setningu 45. gr. a. umferðarlaga. Í því umburðarbréfi sem vitnað var til í fyrirspurn verjanda í tilefni breytingarlaga nr. 66/2006, dagsett 21. september 2006 var athygli vakin á væntanlegri breytingu laganna og leiðbeiningum um málsmeðferð vegna nýmælanna. Í umburðarbréfinu segir m.a.: „Ríkissaksóknari telur rétt að fyrst um sinn verið öll mál vegna brota á hinu nýja lagaákvæði, 45. gr. a., lögð fyrir dómstóla sem ákveði viðurlögin. Við rannsókn málanna verði að jafnaði einungis aflað vottorðs um magn ávana- og fíkniefna í blóði ökumanns en ekki jafnframt í þvagi hans.“ Þá segir ennfremur að með þessum leiðbeiningum sé stefnt að samræmingu í gagnaöflun lögreglunnar en öðrum þræði lýsa leiðbeiningarnar því viðhorfi ríkissaksóknara að forðast skuli þvagsýnatöku enda telji ríkissaksóknari í öllu falli þvingaða þvagsýnatöku, kunna almennt að vera niðurlægjandi fyrir sakborning. Þá er ennfremur tekið fram að fyrirliggjandi breyting hafi enn átt sér stað er umburðarbréfið var ritað og því hafi ekki frekari leiðbeiningar, til lögreglustjóra varðandi sýnatöku og öflun vottorða við rannsókn á meintum brotum gegn 45. gr. a. umferðarlaga, verið gefnar út.

Einnig lagði ákærði fram skýrslu Rannsóknarnefndar umferðarslysa vegna máls nr. 2011-021 frá 16. nóvember 2011 og vísar sérstaklega til hugleiðinga rannsóknaraðila um að þeir telji að mælist ávana- og fíkniefni í þvagi ökumanns eitt og sér, verði það ekki grundvöllur refsiábyrgðar.

Ákærða lagði fram kæru ákærða til Innanríkisráðherra dagsetta 4. febrúar 2013 þar sem hann kærði þá ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum frá 2. janúar 2013 þess efnis að afturkalla jákvæða umsögn vegna bakgrunnsskoðunar sem embættið hafði áður veitt þann 27. apríl 2012 vegna umsóknar um starf á flugvallarsvæðinu. Jafnframt lagði ákærði fram úrskurð Innanríkisráðuneytisins frá 3. júlí 2013, þar sem staðfest var ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum um að afturkalla jákvæða umsögn vegna bakgrunnsathugunar ákærða vegna umsóknar hans um aðgang að haftasvæði flugverndar.

Ákærði lagði fram útskrift af veraldarvefnum www.lovdata.no sem ber heitið „Akstur undir áhrifum, rannsókn og refsiheimildir í Noregi, sbr. vegtrafikkloven“, auk minnisblaðs um frumvarps til umferðarlaga.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa ekið bifreiðinni 15. nóvember 2012 og hafa verið á leið í vinnu. Rétt fyrir utan vinnustaðinn sinn sé ÁTVR, sem hann hafi átt erindi í og séð langar leiðir að lögreglan hafi ætlað að hafa afskipti af honum þegar hann kom út úr versluninni. Þegar hann hafi stöðvað bifreiðina á bílastæði hafi lögreglan haft afskipti af sér og beðið sig um að koma með sér á lögreglustöðina í sýnatöku, sem hann hafi gert. Aðspurður hvers vegna tetrahýdrókannabínólsýra hafi mælst í þvagi hans, kvaðst ákærði hafa síðast reykt kannabis í Amsterdam um tveimur vikum áður en hann var tekinn. Kvaðst ákærði ekki hafa reykt mikið, bara tvö kvöld. Ákærði kvaðst ekkert hafa reykt frá þeim tíma og þar til hann var tekinn af lögreglunni. Ákærði kvaðst aldrei hafa reykt kannabisefni áður en hann fór til Amsterdam. Ákærði kvaðst hafa talið að reykingar kannabisefna í Amsterdam væru löglegar þar. Þá kvað ákærði rétt að hann hafi verið stöðvaður við komu sína til Íslands af tollverði þar sem hann hafi verið með tvö „lón“ eða vatnspípur í farangri sínum og tollverðir því sent lögreglunni tölvupóst um það. Ákærði kvaðst hafa samþykkt hjá tollinum að farga pípunum.

Ákærði kvaðst hafa misst starf sitt í kjölfari og líti út fyrir að hann verði atvinnulaus í sumar en hann fái ekki vinnu á flugvallarsvæðinu af þessum sökum. Aðspurður um það hvort ákærða hafi verið kunnugt um þær reglur sem giltu um aðgang starfsmanna að haftasvæði flugvallarins, kvaðst hann hafa þekkt þær.

Vitnið E lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið í almennu eftirliti þegar lögreglan sá ákærða við akstur umrætt sinn, fært hann á lögreglustöð þar sem ákærði gaf þvagsýni sem hafi verið jákvætt gagnvart THC. Um hafi verið að ræða tilviljunarkennt umferðareftirlit þar sem ástand ökumanna var almennt kannað. Tölvupóstur frá starfsmanni tollsins frá 8. nóvember 2012, til lögreglunnar í Keflavík var borinn undir vitnið, þar sem tekið var fram að ákærði hafi verið kærður fyrir tollalaga- og fíkniefnabrot. Kvaðst vitnið ekki hafa séð þann tölvupóst né vitað um hann.

Vitnið F lögreglumaður gaf símaskýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa verið með vitninu E í umferðareftirliti þann 15. nóvember 2012 og haft afskipti af ákærða vegna gruns um neyslu fíkniefna. Ákærði hafi viðurkennt fyrir lögreglunni strax að hann hafi neytt kannabisefna erlendis en vitnið hafi haft upplýsingar um það áður.

Vitnið G lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið varðstjóri á lögreglustöð þegar ákærði var færður fyrir lögregluna. Ákærði kvaðst hafa viðurkennt að hafa neytt kannabis erlendis og í framhaldi hafi þvagsýni verið tekið sem hafi gefið jákvæða svörun. Í framhaldi hafi blóðsýni verið tekið. Kvað vitnið blóðsýni ekki vera tekin almennt nema menn neiti þvagsýnatöku eða niðurstaða þvagsýnis sé jákvæð.

Vitnið D deildastjóri gaf símaskýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa gert matsgerði í máli þessu ásamt vitninu C. Vitnið kvað tetrahýdrókannabínólsýru vera mæld í þvagi með mótefnaaðferð þar sem mótefni við kannabínóíðum svara og hafi í þessu tilviki komið jákvæð niðurstaða. Hafi þvagið verið sett í staðfestingu á gasgreindum Maso skynjara og séu það mjög nákvæmar aðferðir. Þá séu niðurstöðurnar bornar saman við önnur mæligildi og séu þessar niðurstöður viðurkenndar af alþjóðlega vísindasamfélaginu. Styrkur tetrahýdrókannabínólsýru sé mældur í þvagi en venjan sé að gefa ekki upp styrkinn því þvag sé missterkt og í samanburði við annað þvag sé samanburðurinn ekki réttur. Fari magnið í þvagi yfir ákveðinn styrk sé gefið út jákvætt svar. Niðurstöður í þvagsýni ákærða hafi verið yfir hæsta staðlinum sem sé 125 ng/ml í þessu tilfelli en nákvæmar sé ekki hægt að gefa það upp. Vitnið kvað það fara eftir því hvort efnisins sé neytt í eitt og eitt skipti eða hvort neyslan sé stöðug svo sýran mælist í þvagi. Eftir einstaka skipti geti efnið fundist í þvagi í nokkra daga, fjóra til fimm daga kannski, en sé um mikla eða stöðuga notkun að ræða séu til niðurstöður um að sýran hafi fundist eftir mánuð en það sé eftir mjög mikla neyslu. Sé um neyslu að ræða í fyrsta skipti, finnist sýran í mesta lagi í þrjá til fjóra daga eftir neyslu. Borið var undir vitnið að ákærði hafi sagst hafa reykt kannabis í tvígang um það bil tveimur vikum áður en þvagsýni var tekið og þá hafi hann verið að reykja kannabis í fyrsta skipti. Kvað vitnið það einnig fara eftir skammtinum hversu efnin séu lengi að fara. Vitnið kvaðst ekki geta útilokað að það tæki lengri tíma en þrjá til fjóra daga og ekki að það gæti tekið hálfan mánuð.

Tilvitnun í 45.gr. a. umferðarlaga í matsgerðum Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði var borin undir vitnið. Kvað vitnið kannabínólsýru vera umbrotsefni kannabínóls sem væri óheimilt á íslensku yfirráðasvæði. Þessi tilvitnum hafi verið sett inn í matsgerðirnar í samráði við Dómsmálaráðuneytið þegar lögin voru samin árið 2006. Spurning um það hvort munur væri á umbrotsefni og afleiðu kannabínóls kvað vitnið umbrotsefni vera efni sem verði til í líkamanum en afleiða geti verið eitthvað s.s. amfetamín og metamfetamín.Vitnið kvað ekkert mat fara fram á viðkomandi einstakling við rannsókn sýna. Vitnið kvað niðurstöður matsgerðar ekki segja neitt til um það hvort ökumaður hafi verið í vímu eða ekki við akstur og sýran ein og sér valdi ekki vímu. Kvað vitnið aðspurt tetrahýdrókannabínólsýru einnig vera afleiðu og afleiða og umbrotsefni geti verið það sama en afleiða þurfi ekki endilega að vera umbrotsefni. Vegna ensíma í líkamanum, þegar líkaminn er að reyna að skilja út tetrahýdrókannabínól, verði til umbrotsefni og sumir tali um niðurbrotsefni en það sé ekki í raun verið að brjóta tetrahýdrókannabínól niður, því sé þetta kallað umbrotsefni. Kvað vitnið sýruna ekki vera ísómer þar sem þetta sé stærra efni. Vitnið kvað aðspurt ekki vita til þess að sé leitað að tetrahýdrókannabínólsýru í þvagi ökumanna á norðurlöndum þar sem það sé ekki refsivert í þeirra umferðarlögum.

Vitnið C deildastjóri gaf símaskýrslu fyrir dóminum og kvaðst einnig hafa samið matsgerðina sem liggur fyrir í málinu. Kvað vitnið aðferðina við að greina ávana- og fíkniefni í þvagi vera viðurkennda í vísindasamfélaginu. Þau notuð mótefnamælingu til að skima í þvagi fyrir ólöglegum ávana- og fíkniefnum og síðan þegar niðurstaða liggi fyrir úr þeirri skimun þá fari sýnið áfram í frekari mælingu og staðfestingu með gasgreiningu með Masóskynjara sem sé viðurkennd alþjóðleg aðferð um magngreiningu og staðfestingu á m.a. ólöglegum ávana- og fíkniefnum ásamt lyfjum. Mælingarnar séu mjög næmar og sérhæfðar. Vitnið kvað styrk, hvort sem væri lyfja eða ólöglegra ávana- og fíkniefna í þvagi, ekki vera gefinn upp í matsgerðum, því það sé í raun ekki hægt að meta það út frá þvagstyrk. Alkóhólstyrk sé hægt að meta en ekki annað sem nefnt er. Aðspurt um það hvort einhver vikmörk væri við rannsóknirnar kvað vitnið þau vera með mælingamörk, þannig að þau mæli niður í 25 ng/ml. Þau séu líka með mörk þar fyrir neðan sem séu greiningarmörk, þau geti greint það neðar en gefi ekki út jákvætt svar nema magnið mælist 25 ng/ml eða hærra í þvagi. Því sé hægt að staðfesta með óyggjandi hætti að tetrahýdrókannabínólsýra hafi fundist í þvagi ákærða þar sem styrkurinn hafi verið miklu hærri en lægstu staðlar eða yfir 100. Vitnið kvað sýruna geta mælst í þvagi í marga sólahringa og upp í vikur, það fari eftir neyslunni, hvort það séu reglulegir neytendur eða neyti í eitt skipti. Þekkt sé að sýra geti fundist í þvagi í fjórar vikur eftir neyslu eða lengur. Helmingatími á sýrunni sé margir klukkutímar þannig að sýran getur verið í þvagi í einhverja sólahringa eftir einstaka neyslu, tvo sólahringa eða lengur, það fari eftir skammtinum. Ef sýran mælist há í þvagi þá hafi neysla í eitt skipti átt sér stað tiltölulega nýlega, ekki fyrir nokkrum vikum áður. Borið var undir vitnið að ákærði hafi upplýst að hann hafi neytt kannabisefna í tvígang um tveimur vikum áður en hann var tekinn. Kvað vitnið magn sýrunnar í þvagi ákærða vera það háa að sé mjög ólíklegt að þær reykingar hafi átt sér stað tveimur eða þremur vikum áður.

Tilvitnun í 45. gr. a. umferðarlaga í matsgerðinni var borin undir vitnið. Kvað vitnið þessa tilvísun vera tilkomna þar sem þessi efni séu talin ólögleg í lögum og reglugerðum og sé tetrahýdrókannabínól og ísómer og afleiður þess talið þar upp, sem ólögleg efni. Vitnið kvað tetrahýdrókannabínólsýru vera afleiðu af kannabínóli eða umbrotsefni en sé óvirkt efni. Ökumaður sé ekki undir beinum áhrifum af kannabínóli ef einungis sýran mælist í þvaginu. Vitnið kvað ekkert mat fara fram á því, hjá stofnunni, hvort ökumaður sé undir áhrifum eða ekki heldur sé einungis vísað um það til lagaákvæðisins. Þetta orðalag í matsgerðinni hafi verið sett inn í matsgerðir á árinu 2006 eða 2007 þegar prófessor J-kk-nf K-kk-nf var í forsvari fyrir stofnunina og hafi það verið gert í samráði stjórnvöld á þeim tíma.

Vitnið kvað ítrekað aðspurt að afleiða og umbrotsefni væri það sama í þessum tilvikum. Orðin niðurbrotsefni eða umbrotsefni væri notað um lyf sem tekin væru inn í líkamann og brotnaði niður og skilaði sér út í líkamanum í öðru formi en lyfið er. Umbrotsefni yrði til í líkamanum en afleiður gætu einnig orðið til í líkamanum en það væri einnig hægt að búa til afleiður á rannsóknarstofum. Tetrahýdrókannabínólsýra væri afleiða þegar tetrahýdrókannabínól brotnar niður. Sýran gæti einnig verið ísómer eða sama mólekúlið. Kvað vitnið rannsóknarmenn líta á afleiður sem umbrotsefni. Vitnið kvað sýruna vera flokkaða sem ólöglegt ávana- og fíkniefni hér á landi. Vitnið kvað helmingatíma tetrahýdrókannabínóls í blóði vera mjög stuttan og geta verið farið úr blóði eftir nokkrar klukkustundir frá neyslu eða hálfum sólahring eftir neyslu. Vitnið kvað hægt að mæla THC í þvagi en það sé aldrei mælt þar sem það brotni niður í þvagi áður en það skili sér út í sýruna. Aðspurt um steríóafleiður í reglugerð af tetrahýdrókannabínól, kvað vitnið það ekki vera það sama og ísómer en hafði ekki skýringar á því orðalagi. Þetta sé afleiða en ekki isómer.

Vitnið B kom fyrir dóminn og kvaðst upphaflega hafa fengið beiðni um matsgerð frá verjanda ákærða. Spurning þrjú í matsgerðinni var borin undir vitnið. Kvað vitnið THC í náttúrunni koma fyrir í fjórum mismunandi ísómerum og ef efni er ísómera sé það ýmist byggingarísómera eða rúmísómera en í þessu tilviki sé þetta rúmísómera og tali maður um SIS og TRANS-ísómerar og í tilviki THC þá sé TRANS-ísómera virkust og sé þá með sömu sameindir og sömu efnatengi en röðun þeirra í þrívídd sé mismunandi. Síðan sé THC-sýra umbrotsefni af THC þannig að þegar THC sé tekið inn þá reyni líkaminn að losa sig við það efni og umbreyti því með því að bæta við það vatnsleysanlegum sameindum á mólekúlið þannig að THC-sýra sé með aðra samheitabyggingu en THC. Búið sé að bæta við sýruhóp sem sé ekki í THC. Aðspurt um það hvort THC-sýran sé ísomer kvað vitnið sýruna verða að hafa sömu atóm í sameindinni ef það á að vera ísomer. Hvort sýran geti verið afleiða af THC, kvað vitnið þetta vera skilgreiningaratriði, bæði þessi orð séu notuð en það eigi að kalla þetta umbrotsefni. Afleiða sé efni sem sé byggt á rannsóknarstofu. Þá sé byrjað með ákveðna efnabyggingu og hægt sé að búa til margar afleiður af þeirri efnabyggingu. Umbrotsefni sé eitthvað sem ensím í líkamanum breyti öðru efni í og THC-sýru sé breytt af ensímum líkamans. Því sé réttara að kalla þetta umbrotsefni. Vitnið kvaðst ekki myndi kalla umbrotsefni afleiðu en það væri gert í almennu tali. Vitnið kvaðst ekki kalla THC-sýru afleiðu nema efnið væri búið til á rannsóknarstofu þó það sé nákvæmlega sama og umbrotsefnið sem myndaðist í líkamanum.

Vitnið kvað aðspurt efnið Dronabinol sem bæri annað heiti, d-9-tetrahydrocannabinol og stereoafleiður, sem kæmi fram í reglugerð nr. 624/2012 um breytingu á reglugerð nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlistskyld efni vera lyf sem væri búða til á rannsóknarstofu sem væri ávísað vissum aðilum. Staðfesti vitnið matsgerð sína fyrir dóminum.

Forsendur og niðurstaða.

Ákærði krafðist við aðalmeðferð málsins að ákæru frá 4. febrúar 2013 verði vísað frá dómi þar sem þegar sé búið að gera ákærða refsingu fyrir háttsemina með stjórnvaldsákvörðun sem fólst í því að afturkalla jákvæða umsögn hans um aðgang að haftasvæði Flugverndar og í framhaldi hafi honum verið sagt upp störfum.

Þrátt fyrir að ákærða hafi verið sagt upp störfum hjá ISG á Keflavíkurflugvelli þá verður ekki tekið undir þá málsástæðu ákærða að það sé refsing í ljósi refsiréttar, heldur er þar um að ræða skilyrði sem sett eru af einkaréttarástæðum og til þess að starfsmenn fái eða haldi starfi sínu. Er þar um ákvörðun að ræða að vinnurétti og breytir engu um það hvort forsenda slíkrar ákvörðunar sé refsiverður verknaður að íslenskum lögum eða ekki við úrlausn þessa máls. Verður þessari málsástæðu ákærða því hafnað.

Þá byggði ákærði frávísunarkröfu sína á óskýrleika ákæru, m.a. vegna þess að eingöngu sé vísað til 45. gr. a. í umferðarlögum án þess að fara lengra. Tekur dómurinn ekki undir þessa málsástæðu ákærða, háttseminni og tilvísun til refsiákvæða uppfylla skilyrði 152. gr. laga nr. 88/2008. Verður frávísunarkröfu ákærða því hafnað.

Ekki er ágreiningur um að ákærði hafi ekið í bæði þau skipti sem ákært er fyrir. Ákærði hefur hins vegar neitað því að hafa verið undir áhrifum ávana-og fíkniefna þann 15. nóvember 2012 og því ekki óhæfur til að stjórna ökutæki. Þá hafi hann ekki fundið nein vímuáhrif og niðurbrotsefni hafi verið í þvagi vegna kannabis sem hann hafi reykt í Amsterdam fyrir 4. nóvember 2012. Fullyrti ákærði að það sé eina skiptið sem hann hafði reykt kannabis fyrir og eftir þann tíma. Í máli þessu er ekki ágreiningur um það hvort ákærði hafi fundið til vímu eða ekki við aksturinn. Er staðfest af vísindamönnum að tetrahýdrókannabínólsýra í þvagi hafi ekki áhrif á miðtaugakerfi líkamans og valdi ekki vímu. Um þetta er ekki deilt.

Samkvæmt 1. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006, má enginn stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana- og fíkniefna, sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði eftir lögum um ávana- og fíkniefni og reglugerðum settum á grundvelli þeirra. Samkvæmt fylgiskjali I með reglugerð nr. 233/2001 telst tetrahýdrókannabínól til slíkra efna en samkvæmt 1. mgr. 2. gr., sbr. 4. mgr., laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni er varsla og meðferð þessa efnis óheimili á íslensku yfirráðasvæði.

Í 1. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga segir að enginn megi stjórna eða reyna að stjórna vélknúnu ökutæki ef hann er undir áhrifum ávana-og fíkniefna sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt lögum um ávana-og fíkniefni og reglugerðum settum samkvæmt þeim. Finnist ávana-og fíkniefni í blóði eða þvagi ökumanns telst hann óhæfur til að stjórna ökutæki. Í 2. mgr. segir að mælist ávana- og fíkniefni skv. 1. mgr. í blóði eða þvagi ökumanns telst hann vera undir áhrifum ávana- og fíkniefna og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega.

Í máli þessu kveðst ákærði ekki hafa verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Sannað er að tetrahýdrókannabínólsýra fannst í þvagi ákærða eftir að hann lauk akstri í umrætt sinn. Með ofangreindri lagasetningu hefur löggjafinn ákveðið að litið skuli svo á að þannig sé komið fyrir ökumanni, sem um ræðir í 1. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga, ef tetrahýdrókannabínólsýra mælist í þvagi hans. Niðurstaða um það er í engu háð mati eftir öðrum forsendum á því hvort ökumaður sé í reynd undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Ákvæði 1. og 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga, sem að þessu leyti eru hliðstæð fyrirmælum um áfengisáhrif við akstur í fyrstu þremur málsgreinum 45. gr. laganna, fela ekki í sér sakalíkindareglu í andstöðu við 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, heldur bann við akstri ef ávana- og fíkniefni eru greinanleg í blóði eða þvagi. Þá er ekki á valdi dómstóla að hreyfa við þessari ákvörðun löggjafans, sem er reyst á málefnalegum grunni. Hefur það engin áhrif við úrlausn máls þessa hvort refsað sé fyrir kannabínólsýru í þvagi ökumanna á öðrum norðurlöndum eða annars lands eins og ákærði byggir m.a. á. Úrlausn máls þessa fer að landslögum eins og að ofan hefur verið rakið.

Ákærði byggði vörn sína m.a. á því að tetrahýdrókannabínólsýra falli ekki undir hugtökin ísomer og afleiður eins og segir í fylgiskjali I með reglugerð 233/2001. Ekki væri getið um niðurbrotsefni eða umbrotsefni í reglugerðinni né lögunum.

Vitnin D kvað tetrahýdrókannabínólsýru vera afleiðu og afleiða og umbrotsefni gæti verið það sama en afleiða þurfi ekki endilega að vera umbrotsefni.

Vitnið C kvað orðin niðurbrotsefni eða umbrotsefni vera notuð um lyf sem tekin væru inn í líkamann og brotnuðu niður og skiluðu sér út í líkamanum í öðru formi en upphaflega lyfið er. Umbrotsefni yrði til í líkamanum en afleiður gætu einnig orðið til í líkamanum en það væri einnig hægt að búa til afleiður á rannsóknarstofum. Tetrahýdrókannabínólsýra væri afleiða þegar tetrahýdrókannabínól brotnar niður. Sýran gæti einnig verið ísómer eða sama mólekúlið. Kvað vitnið vísindamenn líta á afleiður sem umbrotsefni. Vitnið kvað sýruna vera flokkaða sem ólöglegt ávana- og fíkniefni hér á landi. Þá kvað vitnið það magn THC-sýrunnar í þvagi ákærða vera það hátt að sé mjög ólíklegt að þær reykingar hafi átt sér stað tveimur eða þremur vikum fyrir akstur eins og ákærði heldur fram, heldur miklu fyrr.

Vitnið B kvað aðspurt hvort sýran geti verið afleiða af THC vera skilgreiningaratriði, bæði þessi orð séu notuð en það eigi að kalla þetta umbrotsefni. Umbrotsefni sé eitthvað sem ensím í líkamanum breyti öðru efni í og THC-sýru sé breytt af ensímum líkamans. Því sé réttara að kalla þetta umbrotsefni. Vitnið kvaðst ekki myndi kalla umbrotsefni afleiðu en það væri gert í almennu tali. Vitnið kvaðst ekki kalla THC-sýru afleiðu nema efnið væri búið til á rannsóknarstofu þó það sé nákvæmlega sama og umbrotsefnið sem myndaðist í líkamanum.

Tilvísun ákærða til greinargerð um THC og niðurbrotsefni þess eftir B-kk-þf H-kk-þf efnafræðing og S-kk-þf P-kk-þf lyfjafræðing styðja einnig þessar niðurstöður.

Í fylgiskjali I með reglugerð 233/2001 er tetrahýdrókannabínól og ísómer talið upp sem efni sem bönnuð eru á íslensku yfirráðasvæði. Með reglugerð nr. 789/2010 frá 4. október 2010 var gerð breyting á reglugerð nr. 233/2001 þannig að tetrahýdrókannabínól og öll ísómer þess og afleiður eru bönnuð á íslensku yfirráðasvæði og síðast með reglugerð nr. 513/2012 frá 31. maí 2012 var tetrahýdrókannabínól og öll ísómer þess og afleiður bannað á íslensku yfirráðasvæði. Með vísan til framburða ofangreindra vitna telst afleiða samkvæmt reglugerðinni ótvírætt vera umbrotsefni eða niðurbrotsefni THC eða tetrahýdrókannabínólsýra. Uppfyllir reglugerðin því ákvæði laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni og teljast þau því ólögleg á íslensku yfirráðasvæði.

Þrátt fyrir tilvísun til 45. gr. a. umferðarlaga í niðurlagi matsgerða frá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði við Háskóla Íslands þegar ávana-og fíkniefni mælast í blóði eða þvagi ökumanna, hefur það engin áhrif við mat dómara við úrlausn mála.

Ákærði byggir sýknukröfur sínar m.a. á því að með umburðarbréfi ríkissaksóknara til lögreglustjóra á árinu 2006, hafi verið vilji ríkissaksóknara, við rannsókn mála verði að jafnaði einungis aflað vottorðs um magn ávana- og fíkniefna í blóði ökumanns en ekki jafnframt í þvagi hans. Hefur umrætt umburðarbréf ekkert lagagildi enda hefur framkvæmd rannsókna og dómsniðurstöður verið á annan veg frá þeim tíma. Ákærði byggði einnig á skýrslu Rannsóknarnefndar umferðarslysa í máli þar sem tetrahýdrókannabínólsýra hafði mælst í þvagi ökumanns og hugleiðingum rannsóknarnefndar í skýrslunni. Hefur skýrsla þessi ekki áhrif við úrlausn þessa máls, enda einungis um persónulegt mat rannsakenda að ræða í því einstaka máli. Verður þessum málsástæðum ákærða því hafnað.

Ákærði byggir einnig á því að hann hafi reykt kannabis í Amsterdam þar sem neysla slíkra efna sé lögleg og því hafi efnið komist á lögmætan hátt í þvag ákærða. Eins og að ofan er rakið, er óheimilt að stjórna ökutæki finnist ólögmæt ávana- og fíkniefni í blóði eða þvagi ökumanns. Verður að hafna þessari málsástæðu ákærða.

Að þessum niðurstöðum fengnum verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ofangreindum ákærum og verður gerð refsing fyrir. Er háttsemi ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í báðum ákærum.

Þá verður ekki tekið undir það með ákærða að skilyrði undanþáguákvæðis 1. mgr. 102. gr. umferðarlaga séu uppfyllt þannig að ákærði verði ekki sviptur ökurétti eins og krafist er en meðal annars er skilyrði fyrir því ef undanþágureglunni sé beitt, að ökumaður hafi ekki áður gerst sekur um samskonar brot. Í máli þessu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir tvö slík brot auk þess að hann gekkst undir sátt þann 28. janúar 2011 fyrir brot gegn 45. gr. umferðarlaga og var þá sviptur ökurétti í tólf mánuði. Verður undanþáguákvæðinu því ekki beitt í máli þessu og kröfu ákærða þess efnis hafnað.

Að þessu virtu er refsing ákærða nú ákveðin sekt í ríkissjóð 380.000 krónur, sem ákærða ber að greiða til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í tuttugu og fjóra daga. Þá ber að svipta ákærðu ökurétti í fjögur ár. Að auki verður ákærði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað, vegna matsgerða og rannsóknar á blóði, sem er samtals 487.890 krónur auk málsvarnalauna skipaðs verjanda síns R-kk-ef A-kk-ef hrl., 571.025 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð.

Ákærði, K-kk-nf B-kk-nf, skal greiða 380.000 krónur í sekt til ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í tuttugu og fjóra daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í fjögur ár frá birtingu dóms þessa.

Ákærða greiði allan sakarkostnað, 1.058.915 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns R-kk-ef A-kk-ef hdl., 571.025 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 5.6. 2014.