E-3007/2016

I

Mál þetta, sem höfðað var með stefnu birtri 30. september 2016, var dómtekið 23. maí 2017. Stefnandi er Lögmenn við Arnarhól ehf., Ægisgötu 26, Reykjavík, en stefndi er Hótel Valhöll ehf., Seljugerði 12, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 897.078 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af 897.078 krónum frá 20. janúar 2016 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda að mati dómsins. Að auki krefst stefnandi þess að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til áfallins löginnheimtukostnaðar í samræmi við heimildir. Loks gerir stefnandi kröfu um álag á málskostnað með vísan til 131. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda en til vara lækkunar. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að viðbættum virðisaukaskatti.

II

Stefnandi gaf út reikning á hendur stefnda, dagsettan 20. janúar 2016, með gjalddaga sama dag að fjárhæð 934.303 krónur með virðisaukaskatti. Í skýringum reikningsins kemur fram að reikningurinn sé vegna lögfræðiþjónustu samkvæmt vinnuskýrslu vegna máls 2013-0160 og útlagðs kostnaðar. Stefnandi lagði fram leiðrétta vinnuskýrslu vegna máls 2013-0160 í þinghaldi þann 6. apríl 2017 og lækkaði höfuðstól dómkröfu sinnar í kjölfarið því til samræmis í 897.078 krónur.

Í vinnuskýrslu vegna máls sem auðkennt er „2013-160 Lykilhótel“ er finna sundurliðun í 18 liðum á þeirri vinnu sem stefnandi heldur fram að hann hafi unnið fyrir stefnda. Stefndi hefur ekki endurgreitt umrædda fjárhæð. Málsaðila greinir á um hvort sú vinna, sem sundurliðuð er í skýrslunni, hafi eftir atvikum verið unnin fyrir stefnda og hvort stefndi beri greiðsluskyldu á grundvelli fyrrgreinds reiknings.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur S-kk-nf F-kk-nf, héraðsdómslögmaður og fyrirsvarsmaður stefnanda, J-kk-nf Ó-kk-nf R-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, G-kk-nf N-kk-nf G-kk-nf, héraðsdómslögmaður og starfsmaður stefnanda, S-kvk-nf M-kvk-nf M-kvk-nf, sem unnið hefur sem verktaki hjá stefnanda, og V-kk-nf J-kk-nf, sonur fyrirsvarsmanns stefnda. Verða skýrslur þeirra raktar í niðurstöðukafla dóms þessa eftir því sem tilefni er til.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á reikningi sem var gefinn út 20. janúar 2016 með gjalddaga sama dag að fjárhæð 934.303 krónur. Samkvæmt endanlegri kröfugerð hans nemur stefnufjárhæðin 897.078 krónum til samræmis við leiðrétta vinnuskýrslu stefnanda sem lögð var fram í þinghaldi í málinu 6. apríl 2017.

Stefnandi vísar til þess að hann veiti lögfræðiþjónustu til viðskiptavina sinna á öllum helstu réttarsviðum. Krafan á hendur stefnda sé til komin vegna lögfræðiþjónustu í máli nr. 2013-0160. Skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Stefnandi byggir kröfu sína á ofangreindum reikningi og vinnuskýrslu sem og á almennum reglum samninga- og kröfuréttar um ábyrgð manna á skuldbindingum sínum. Jafnframt vísar stefnandi til laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup, og laga nr. 77/1998, um lögmenn. Kröfur um vexti og dráttarvexti styðjast við lög nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, einkum III. og V. kafla. Kröfu um málskostnað styður stefnandi við 129. og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, og krafa hans um álag á málskostnað er reist á ákvæðum 131. gr. sömu laga. Um varnarþing vísar stefnandi til 33. gr. sömu laga.

IV

Stefndi mótmælir kröfum, málsástæðum og lagarökum stefnanda eins og þær eru settar fram í sóknarskjölum málsins. Þá telur stefndi að málsatvikalýsing stefnanda sé bæði knöpp og röng.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á aðildarskorti. Stefndi bendir á að meirihluti reiknings stefnanda sé til kominn vegna vinnu stefnanda vegna nauðungarsölu á Skútustaðaskóla við Mývatn. Sú vinna hafi tekið fáeina klukkutíma og þá hafi þeir verið unnir fyrir Hótel Mývatn ehf. sem hafi verið nauðungarsöluþolinn í málinu en ekki stefnda í þessu máli, Hótel Valhöll ehf. Stefndi byggir varakröfu sína um verulega lækkun á stefnukröfu á því að reikningur stefnanda sé allt of hár og bersýnilega ósanngjarn.

Stefndi kannast hvorki við að skulda stefnanda vegna vinnu stefnanda við samskipti við Landsbanka vegna gjaldþrotamáls né að hann hafi beðið stefnanda um að semja fréttatilkynningu. Aðrir liðir í vinnuskýrslu stefnanda séu að mestu vegna nauðungarsölunnar á Skútustaðaskóla og varði því Hótel Mývatn ehf. en ekki stefnda. Jafnframt sé sú tímaskráning beinlínis röng. Þá bendir stefndi á að hann hafi mótmælt reikningnum um leið og hann hafi borist honum.

Kröfum sínum til stuðnings vísar stefndi til meginreglna íslensks kröfuréttar, samningalaga, kaupalaga og þeirra meginreglna, sem koma fram í lögum um þjónustukaup og lögum um neytendakaup, svo og ákvæða laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Jafnframt vísar stefndi til ákvæða laga nr. 77/1998, um lögmenn. Um málskostnaðarkröfu er vísað til XXI. kafla laga 91/1991, um meðferð einkamála. Stefndi áréttar sérstaklega mótmæli við málskostnaðarkröfu og dráttarvaxtakröfu stefnanda.

V

Stefnandi krefst í máli þessu greiðslu samkvæmt framlögðum reikningi sem gefinn var út 20. janúar 2016 með gjalddaga sama dag. Stefnandi byggir á því að krafan á hendur stefnda sé til komin vegna lögfræðiþjónustu í máli nr. 2013-0160. Í málinu liggu fyrir leiðrétt vinnuskýrsla stefnanda þar sem sundurliðuð er vinna í 18 liðum sem stefnandi kveður mynda þann heildartímafjölda sem unninn hafi verið fyrir stefnda.

Í greinargerð kveðst stefndi byggja á því að hann hafi hvorki beðið stefnanda um að senda bréf til Landsbankans né að skoða samning við bankann. Þá kannast stefndi hvorki við að skulda stefnanda vegna vinnu stefnanda við samskipti við Landsbanka vegna gjaldþrotamáls né að hafa beðið stefnanda um að semja fréttatilkynningu. Aðrir liðir í vinnuskýrslu stefnanda séu að mestu vegna nauðungarsölunnar á Skútustaðaskóla og varði því Hótel Mývatn ehf. en ekki stefnda. Auk þess byggir stefndi á því að sú tímaskráning sé beinlínis röng.

Við aðalmeðferð málsins var af hálfu stefnda til viðbótar byggt á sjónarmiðum er varða aðild sóknarmegin sem og tómlæti stefnanda við að halda fram kröfu sinni. Þeirra málsástæðna er ekki getið í greinargerð stefnda. Af hálfu stefnanda var þessum málsástæðum mótmælt sem of seint fram komnum. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki eða ef aðili hefur þarfnast leiðbeininga dómara en ekki fengið þær. Að þessu virtu teljast þessar nýju málsástæður stefnda of seint fram komnar og koma því ekki til úrlausnar í máli þessu.

Undir rekstri málsins voru gerðar athugasemdir við það af hálfu lögmanns stefnda að samkvæmt vinnuskýrslu stefnanda og samningi um uppgjör og ábyrgðarskuldbindingu, dagsettum 2. júlí 2013, hefðu ýmsir verkþættir í tímaskýrslu eftir atvikum verið unnir fyrir Hótel Mývatn ehf., J-kk-þf Ó-kk-þf R-kk-þf og V-kk-þf J-kk-þf en ekki stefnda. Þá virðist óumdeilt að skráningu í vinuskýrslu stefnanda hafi verið háttað þannig að gjaldfærður hafi verið reikningur á Hótel Valhöll ehf. vegna vinnu fyrir Hótel Mývatn ehf., J-kk-þf Ó-kk-þf R-kk-þf og V-kk-þf J-kk-þf.

Við aðalmeðferð málsins var fyrirsvarsmaður stefnanda spurður að því, hvers vegna kröfugerð stefnanda væri háttað með þeim hætti sem raun beri vitni, þ.e. hvers vegna stefnda Hótel Valhöll ehf. hefði verið stefnt til greiðslu vegna þeirrar vinnu sem tilgreind er í vinnuskýrslunni en ekki öðrum aðilum, m.a. Hótel Mývatni ehf. eða öðrum þeim sem gögn málsins bæru með sér að hafa þegið vinnuframlag samkvæmt henni. Í framburði fyrirsvarsmannsins kom fram að hann byggði á því að tengsl stefnda við Hótel Mývatn ehf. og aðra aðila, sem tilgreindir eru í vinnuskýrslunni, hefðu verið með þeim hætti að eðlilegt væri að Hótel Valhöll ehf. væri stefnt í málinu, enda væru hagsmunir þess félags í raun fólgnir í því að umrædd vinna væri unnin. Hinn raunverulegi hagsmunaðili máls þessa sé því stefndi. Þá lýsti fyrirsvarsmaðurinn því að samningur um uppgjör skulda og ábyrgðarskuldbindinga J-kk-ef og V-kk-ef hefði í raun og veru snúist um veðkröfur og skuldakröfur á Hótel Valhöll ehf. Hótel Valhöll ehf. hefði í rauninni verið sá sem hefði fyrirskipað að umrædd verk samkvæmt vinnuskýrslunni yrðu unnin.

Framangreindri lýsingu fyrirsvarsmanns stefnanda á tengslum Hótel Valhöll ehf. við aðra aðila, sem nefndir eru í vinnuskýrslu 2013-0160, var mótmælt hálfu fyrirsvarsmanns stefnda.

Framlögð vinnuskýrsla er í 18 liðum vegna vinnuframlags allt frá 3. júlí 2013 til 6. janúar 2015. Fyrstu 13 liðir skýrslunnar lúta að vinnu annars vegar í tengslum við samningsumleitanir við Landsbanka, sem vitnið V-kk-nf J-kk-nf bar um að hann hefði óskað eftir, og hins vegar vegna nauðungarsölumáls vegna fasteignarinnar Skútustaðaskóla sem er óumdeilt að er í eigu Hótels Mývatns ehf. Stefndi hefur með öllu hafnað greiðsluskyldu í málinu en af hálfu stefnanda hafa hvorki verið lögð fram gögn því til stuðnings að vinna samkvæmt umræddum 13 liðum vinnuskýrslunnar hafi verið unnin fyrir stefnda né að stefndi hafi óskað eftir henni.

Í ljósi alls framangreinds er það mat dómsins að stefnanda hafi ekki tekist sönnun þess að málsaðilar hafi litið svo á að gjaldfæra skyldi umræddan reikning á stefnda vegna þeirrar vinnu í vinnuskýrslu sem unnin var fyrir aðra aðila. Þá hefur stefnanda, gegn mótmælum stefnda, ekki tekist að sanna staðhæfingu sína um að hagsmunatengsl stefnda og annarra aðila, sem nefndir eru í vinnuskýrslunni, hafi verið háttað með þeim hætti sem lýst er hér að framan. Ekkert hefur heldur komið fram í málinu um að stefndi hafi samþykkt að greiða fyrir þá lögmannsþjónustu, sem gerð er grein fyrir í fyrstu 13 liðum skýrslunnar, né að komist hafi á munnlegur samningur eða annars konar formlegt samkomulag milli aðila um að rétt væri að stefndi ábyrgðist greiðslu reikninga vegna þeirrar vinnu sem unnin var samkvæmt þeim. Loks liggur ekki fyrir í málinu sönnun þess málatilbúnaðar stefnanda sem lýtur að því að hann hafi gert stefnda grein fyrir því að hann byggist við því að stefndi greiddi fyrir umrædda lögfræðiþjónustu. Það er mat dómsins að í ljósi andmæla stefnda hafi það staðið stefnanda nær að tryggja óyggjandi sönnur þess efnis að Hótel Valhöll ehf. ábyrgðist greiðslu vegna þeirrar vinnu sem tilgreind er í fyrstu 13 liðum vinnuskýrslu 2013-0160 og að sameiginlegur skilningur aðila hafi verið um tilvist samkomulags þeirra aðila sem nefndir eru í tímaskýrslunni og stefnanda, um að gjaldfæra skyldi reikning á Hótel Valhöll ehf. fyrir þá vinnu sem samkvæmt vinnuskýrslunni var unnin var fyrir aðra lögaðila.

Þótt gögn málsins séu rýr og ekki liggi að fullu ljóst fyrir hvernig samskiptum og samvinnu stefnda við Hótel Mývatn ehf. eða aðra aðila, sem nefndir eru í fyrstu 13 liðum í vinnuskýrslu 2013-0160, hafi verið háttað að því er varðar ætlaða beiðni stefnda um lögmannsþjónustu fyrir aðra aðila en hann sjálfan, er óumdeilt að stefnandi vann ýmsa lögfræðivinnu sem framlögð gögn bera með sér að hafi verið unnin fyrir aðra aðila en stefnda. Þá verður ekki séð að fyrir liggi skrifleg verkbeiðni stefnda, umboð frá honum eða samningur sem rennt gæti stoðum undir fullyrðingu stefnanda um að stefndi hafi í raun óskað eftir þeirri vinnu sem tilgreind er í framangreindum liðum umræddrar vinnuskýrslu. Fram kom í skýrslu S-kk-ef F-kk-ef, héraðsdómslögmanns og fyrirsvarsmanns stefnanda, að hvorki hefðu verið útbúin skrifleg umboð né verkbeiðnir vegna vinnu stefnanda fyrir stefnda.

Þar sem fyrstu 13 vinnuliðir fyrirliggjandi vinnuskýrslu bera ekki með sér að stefndi hafi tekið að sér greiðsluskyldu vegna þeirra og ekki liggja fyrir skriflegar verkbeiðnir, samningar eða umboð frá stefnda sem sýna fram á að stefndi hafi verið raunverulegur verkbeiðandi að því er þá varðar, er það mat dómsins að fallast beri á það með stefnanda að honum hafi verið ranglega stefnt að því er þá kröfuliði varðar. Ber því að sýkna stefnda af þessum kröfuliðum á grundvelli aðildarskorts, sbr. ákvæði 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Síðustu fimm liðir í vinnuskýrslunni sýna vinnu starfsmanna stefnanda í desember 2014 og í janúar 2015 og er óumdeilt að hún var unnin þegar til ágreinings kom við leigutaka í húsnæðinu í Þinholtsstræti 1 í Reykjavík í tengslum við innsetningarmál stefnda. Fyrir liggur að stefndi er eigandi húsnæðisins og leigusali þess en ljóst er að innsetningarmálið laut að því að fá leigutaka húsnæðisins út úr því. Af framlögðum gögnum, sem m.a. sýna tölvupóstssamskipti fyrirsvarsmanns stefnda og S-kk-ef F-kk-ef, héraðsdómslögmanns og fyrirsvarsmanns stefnanda, verður ráðið að S-kk-nf hafi sem lögmaður komið að ágreiningnum við leigutakann. S-kk-nf bar um það fyrir dóminum að aðkoma hans hefði falist í viðveru í húsnæðinu vegna ágreinings sem upp hafi komið á staðnum en S-kk-nf J-kk-nf hæstaréttarlögmaður hefði hins vegar séð um rekstur innsetningarmálsins. Því væri orðalag í vinnuskýrslu þar sem segði „[i]nnsetning Þingholtsstræti“ klaufalegt.

J-kk-nf Ó-kk-nf R-kk-nf, stjórnarformaður stefnda, kannaðist við það í skýrslu sinni fyrir dóminum að hafa sent S-kk-þgf F-kk-þgf tölvupósta í tengslum við ágreining við leigutaka að Þingholtsstræti 1, sem stefndi var aðili að sem eigandi húsnæðisins, og kvað S-kk-þf jafnframt hafa verið í samskiptum við fjölmiðla vegna þess. Þá bar vitnið, G-kk-nf N-kk-nf G-kk-nf héraðsdómslögmaður og starfsmaður stefnanda, um það fyrir dóminum að S-kk-nf hefði komið að málinu og að vitnið hefði aðstoðað við það. Jafnframt kom fram í vætti S-kvk-ef M-kvk-ef M-kvk-ef, sem vinnur sem verktaki hjá stefnanda, að stefndi hefði verið verkbeiðandi að vinnuframlagi frá stefnanda, án þess þó að fram kæmi í hverju það hefði falist. Loks lýsti vitnið V-kk-nf J-kk-nf, sonur J-kk-ef Ó-kk-ef R-kk-ef stjórnarformanns stefnda, því í skýrslu sinni fyrir dóminum að faðir hans hefði óskað aðstoðar sinnar í tengslum við tiltekin vandræði vegna leigutaka að húsnæðinu í Þingholtsstræti 1 og því hefði vitnið óskað aðstoðar S-kk-ef. Ekki verður séð að stefndi hafi með einhverjum hætti mótmælt þeirri aðkomu lögmannsins að málefnum stefnda sem lýst er í gögnum málsins.

Að öllu framangreindu virtu þykir dóminum komin fram næg sönnun þess að vinnuframlag það, sem tilgreint er í síðustu fimm liðum í vinnuskýrslu stefnanda vegna daganna 16., 17., 19. og 20. desember 2014 og 6. janúar 2015 í tengslum við ágreining við leigutaka í húsnæði stefnda að Þingholtsstræti 1, fréttatilkynningu, samskipti við lögreglu, fyrirtöku, tölvupóstssamskipti og yfirferð á bréfum, hafi verið innt af hendi í þágu stefnda. Í ljósi alls framangreinds þykir framburður J-kk-ef Ó-kk-ef, stjórnarformanns stefnda, og V-kk-ef, sonar hans, um að umrædd vinna S-kk-ef hafi verið unnin fyrir V-kk-þf en ekki stefnda engu breyta um þessa niðurstöðu. Með vísan til andmæla stefnanda þykir jafnframt ósannað að um það hafi samist milli aðila að vinnuframlag stefnanda að þessu leyti yrði án endurgjalds. Stefndi verður því dæmdur til að greiða stefnanda endurgjald fyrir endurgjald fyrir þá vinnu sem tilgreind er í þessum liðum vinnuskýrslunnar og liggur til grundvallar umstefndum reikningi stefnanda.

Umræddir fimm vinnuliðir nema samtals 377.325 krónum. Af framangreindri vinnuskýrslu er ljóst að tímagjald stefnanda fyrir lögmannsþjónustu nam 19.500 krónum á klukkutímann. Fyrir vinnu dagana 16., 17., 19. og 20. desember 2014 og 6. janúar 2015 eru skráðar samtals 19,35 vinnustundir. Varakröfu sína um lækkun dómkröfunnar byggir stefndi á því að reikningur stefnanda sé allt of hár og bersýnilega ósanngjarn. Ekki hefur þó verið sýnt fram á það með gögnum eða með öðrum hætti að tímagjaldið eða tímaskráningin vegna þessara vinnuliða séu röng eða bersýnilega ósanngjörn og telst það því ósannað. Að þessu gættu og með hliðsjón af öllu framangreindu verður því að hafna þessum málsástæðum stefnda.

Í samræmi við allt framangreint er það niðurstaða dómsins að stefnda verði gert að greiða stefnanda 377.325 krónur með þeim dráttarvöxtum sem krafist er í stefnu, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Eftir niðurstöðu málsins og með vísan til ákvæða 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af máli þessu.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Uppkvaðning dómsins hefur dregist vegna embættisanna dómarans. Við dómsuppsögu var gætt ákvæða 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Hótel Valhöll ehf., greiði stefnanda, Lögmönnum við Arnarhól ehf., 377.325 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu frá 20. janúar 2016 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

A-kvk-nf E-kvk-nf