S-257/2019

Dómur

Mál þetta var dómtekið föstudaginn 24. janúar sl. Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra höfðaði það 13. september 2019 á hendur J-kk-þgf S-kk-þgf F-kk-þgf, […], […], Akureyri, fyrir;

„skilasvik og peningaþvætti:

I.

Með því að hafa 2. nóvember 2017, tekið út 1.770.000 krónur af reikningi sínum nr.

[…] í útibúi Íslandsbanka hf. á Akureyri og með því skert rétt lánar drottna til að fá fullnægju af eignum sínum, en ákærði óskaði eftir gjaldþrotaskiptum til Héraðsdóms Norðurlands eystra 10 dögum síðar eða 12. nóvember sama ár. Ákærði tók þessa fjárhæð út í seðlum og eyddi þeim í ferðalög og hjálparstarf.

Telst þetta varða við 4. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

II.

Með því að hafa þriðjudaginn 6. febrúar 2018, gefið skiptastjóranum A, lögmanni, sem Héraðsdómur Norðurlands eystra hafði skipað skiptastjóra í þrotabúi hans, rangar upplýsingar um að bú hans ætti engar útistandandi kröfur, en hann hafði stuttu áður en hann bað um gjaldþrotaskipti á búi sínu selt bifreið sína B til C ehf., […], en C ehf. hafði ekki enn greitt fyrir bifreiðina þegar skiptastjóri tók skýrsluna af ákærða.

Telst þetta varða við 4. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

III.

Með því að hafa 8. júlí 2019 eftir að C ehf., kt. […], greiddi fyrir bifreiðina B, 1.150.000 krónur inn á reikning nr.

[…] í útibúi Íslandsbanka hf. á Akureyri, sem var í hans eigu og umráðum, millifært þá fjárhæð inn á reikning sem hann átti í útibúi Landsbankans á

Akureyri nr.

[…]

, í stað þess að skila fjárhæðinni til þrotabúsins , [ aukasetning felld brott með yfirlýsingu sækjanda við aðalmeðferð

] .

Telst þetta varða við 1. mgr. og 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst aðallega sýknu, til vara að sér verði ekki gerð refsing en ella dæmd svo væg sem lög frekast leyfi. Þá krefst hann þess að dómurinn aflétti haldlagningu lögreglustjórans á Norðurlandi eystra á 1.150.000 krónum.

I

Bú ákærða var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu hans með úrskurði Héraðsdóms Norðurlands eystra 11. janúar 2018. Skiptastjóri þrotabúsins, A lögmaður, ritaði héraðssaksóknara bréf þann 7. febrúar 2018 og vakti athygli á ætluðu refsiverðu athæfi ákærða. Kvað hún hafa komið í ljós að þann 2. nóvember 2017, sem var 18 dögum fyrr en beiðni hans um gjaldþrotaskipti var móttekin í héraðsdómi hefði hann tekið 1.770.000 krónur út af nánar greindum reikningi í Íslandsbanka. Þá hefði hann selt bifreið fyrir tæpar 1.200 þúsund krónur og sagt aðspurður greiðslu fyrir hana hafa farið á „góðan stað“. Skiptastjóri tók fram að engar eignir væri að finna í búinu og yrði skiptum að öllum líkindum lokið án þess að greitt yrði upp í lýstar kröfur.

Tveir lýstu kröfum, Íslandsbanki hf. rúmum 10 milljónum króna og sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra rúmum 75 þúsund krónum.

Skiptum lauk 5. apríl 2019 án þess að greitt væri upp í kröfur.

II

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur auk ákærða lögmennirnir A og B og D, fyrirsvarsmaður C ehf. sem eignaðist bifreið ákærða þann 29. september 2017, mánuði eftir að ákærði eignaðist hana.

Síðarnefndi lögmaðurinn ritaði beiðni um gjaldþrotaskipti fyrir hönd ákærða. Hún er dagsett 12. nóvember 2017, en móttekin í héraðsdómi 20. nóvember eins og áður sagði. Áður hafði hún aðstoðað ákærða við að reyna að greiða úr fjárhagsörðugleikum sínum, sem hann segir til komna vegna húsbyggingar sem hann réðst í fyrir fall viðskiptabankanna haustið 2008. Hafi hann orðið að hætta við bygginguna og eftir hafi staðið yfirdráttarskuld við Íslandsbanka hf. sem hann hafi ekki ráðið við að greiða af launatekjum sínum og tekjum fyrir aukastörf. Hann er […] og starfar auk þess við smíðar. Hann kveðst vera með sveinspróf í húsasmíði.

Ákærði kveðst ekki hafa gert sér grein fyrir því að sér væri óheimilt að taka peninga af bankareikningi.

Ákærði sagði lögreglu þann 4. júlí 2019 að hann ætti enn eftir að fá greitt fyrir bifreiðina og hefði það verið „rugl“ sem hann sagði skiptastjóra um að hafa fengið andvirði hennar greitt. Staðfesti hann fyrir dómi að hafa selt hana. Hann hefði fengið að hafa afnot hennar áfram um tíma og hefði greiðslu kaupverðs verið frestað þess vegna. Staðfesti fyrirsvarsmaður kaupandans að atvik hefðu verið með þessum hætti. Ákærði sagðist ekki geta útskýrt hvers vegna hann hefði greint skiptastjóra öðruvísi frá. Hann fékk síðan greiðslu fyrir bifreiðina að fjárhæð 1.150.000 krónur þann 8. júlí 2019 og færði þá peninga jafnharðan af reikningi í Íslandsbanka hf. á reikning í Landsbankanum hf. Lögregluskýrsla var tekin af ákærða þann 6. ágúst. Þá sagðist hann,,hafa komið á lögreglustöðina í kjölfar þess að hafa fengið greitt fyrir bifreiðina (8. júlí) og tilkynnt það og sagst vera tilbúinn að borga það sem hann ætti að borga.“ Síðan segir í lögregluskýrslunni:,,J-kk-þgf gert (svo!) grein fyrir því að líkt og undirrituð útskýrði fyrir honum þá, að lögreglan tæki ekki við neinum peningum og að hann ætti að hafa samband við A skiptastjóra í tengslum við slíkt og að hún myndi síðan tilkynna það til lögreglu. Undirrituð árétti (svo!) einnig við hann að skv. póstsamskiptum sem J-kk-nf afhenti lögreglu var A búin að gera honum grein fyrir þessu, þ.e.a.s. ef að J-kk-þgf myndi berast fjármunir fyrir bifreiðina og hann myndi skila því (svo!) í þrotabúið, myndi hún senda tilkynningu á lögreglu.“ Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa haft samband við skiptastjórann, en fundist viðbrögð hennar dræm. Hann hefði því beðið átekta. Skiptastjórinn kannaðist ekki við þetta fyrir dómi. Þann 30. júlí haldlagði lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra féð.

III

Ákærði tók út 1.770.000 krónur í reiðufé af bankareikningi skömmu fyrir gjaldþrot. Eftir stóðu 4.795 krónur á reikningnum. Samkvæmt yfirliti um færslur á reikninginn sem nær aftur til 6. maí 2016 hafði einu sinni áður verið tekið út reiðufé af honum, 5.000 krónur þann 30. júní 2016. Ákærði bað sjálfur um gjaldþrotaskiptin og getur honum ekki hafa dulist að hann væri að girða fyrir það með úttektinni að innstæðan rynni til kröfuhafa. Þetta undanskot varðar hann refsingu samkvæmt 4. tl. 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Hér að framan er rakið hvernig ákærði og fyrirsvarsmaður félags sem keypti bifreið af ákærða lýstu því að kaupverðið hefði ekki verið greitt þegar bú ákærða var tekið til gjaldþrotaskipta. Verður að miða við það. Samkvæmt því skýrði ákærði skiptastjóra rangt frá, í þá veru að hann hefði þegar fengið bifreiðina greidda og leyndi því þannig að hann ætti kröfu til kaupverðsins. Skerti hann þannig rétt kröfuhafa til að fá fullnægju af kaupverðinu. Varðar þetta við sama refsiákvæði.

Ákærði gerði lögreglu grein fyrir því að hann hefði fengið kaupverðið greitt og var þá sagt að afhenda það skiptastjóranum. Stendur orð hans gegn orði skiptastjórans varðandi það hvort hann reyndi afhendinguna, en frásögn hans af dræmum viðtökum skiptastjórans er með nokkrum ólíkindablæ. Verður ekki talið trúverðugt að hann hafi getað átt í erfiðleikum með að greiða féð til skiptastjórans ef hann vildi það á annað borð. Þess í stað geymdi hann féð. Varðar það við 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 7. gr. laga nr. 149/2009.

Ákærði hefur hreinan sakaferil. Refsing hans verður ákveðin eftir reglum 77. gr. almennra hegningarlaga. Þykir hún eftir atvikum hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði, skilorðsbundið eins og greinir í dómsorði.

Kröfu ákærða um að haldlagningu verði aflétt verður hafnað með skírskotun til þess að um er að ræða fjármuni sem þrotabú hans gat ekki ráðið yfir er skiptum var lokið, sbr. 164. gr. laga nr. 21/1991, en eiga nú að standa því til ráðstöfunar.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns eins og þau ákveðast í dómsorði, virðisaukaskattur meðtalinn.

E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, J-kk-nf S-kk-nf F-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Hafnað er kröfu ákærða um að aflétt verði haldi lögreglustjórans á Norðurlandi eystra á 1.150.000 krónum.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns, 421.600 krónur. þannig að hann ætti kröfu til kaupverðsins. Skerti hann þannig rétt kröfuhafa til að fá fullnægju af kaupverðinu. Varðar þetta við sama refsiákvæði.

Ákærði gerði lögreglu grein fyrir því að hann hefði fengið kaupverðið greitt og var þá sagt að afhenda það skiptastjóranum. Stendur orð hans gegn orði skiptastjórans varðandi það hvort hann reyndi afhendinguna, en frásögn hans af dræmum viðtökum skiptastjórans er með nokkrum ólíkindablæ. Verður ekki talið trúverðugt að hann hafi getað átt í erfiðleikum með að greiða féð til skiptastjórans ef hann vildi það á annað borð. Þess í stað geymdi hann féð. Varðar það við 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 7. gr. laga nr. 149/2009.

Ákærði hefur hreinan sakaferil. Refsing hans verður ákveðin eftir reglum 77. gr. almennra hegningarlaga. Þykir hún eftir atvikum hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði, skilorðsbundið eins og greinir í dómsorði.

Kröfu ákærða um að haldlagningu verði aflétt verður hafnað með skírskotun til þess að um er að ræða fjármuni sem þrotabú hans gat ekki ráðið yfir er skiptum var lokið, sbr. 164. gr. laga nr. 21/1991, en eiga nú að standa því til ráðstöfunar.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns eins og þau ákveðast í dómsorði, virðisaukaskattur meðtalinn.

E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, J-kk-nf S-kk-nf F-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Hafnað er kröfu ákærða um að aflétt verði haldi lögreglustjórans á Norðurlandi eystra á 1.150.000 krónum.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns, 421.600 krónur.