S-548/2020

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 6. janúar, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, útgefinni 24. febrúar 2020, á hendur X, kt. 0000000000, […], […], fyrir „brot í nánu sambandi, með því að hafa, mánudaginn 4. febrúar 2019 fyrir framan þáverandi sameiginlega heimili þeirra að […], Garði, ráðist á sambýliskonu sína Y, kt. 0000000000, þannig að þegar Y reyndi að ná af ákærðu bíllykla þá sneri ákærða uppá fingur hennar. Voru afleiðingar árásar ákærðu þær að miðfingur á vinstri hönd Y var brotin.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 218. gr. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í málinu hefur Ó-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf hdl., lagt fram skaðabótakröfu f.h. Y, kt. 0000000000, þar sem þess er krafist að X, kt. 0000000000,verði gert að greiða Y miskabætur samtals að fjárhæð kr. 2.000.000, auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 4. febrúar 2019, en með dráttarvöxtum sbr. 9. gr. laganna, sbr. 1.mgr. 6. gr. Sömu laga frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því að krafan hefur verið kynnt ákærðu. Einnig að ákærðu verði gert að greiða lögmannskostnað Y, sbr. 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993“.

Ákærða krefst sýknu af ákæru en til vara vægustu refsingar. Hún krefst frávísunar bótakröfu, til vara sýknu en til þrautavara verulegrar lækkunar. Sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði.

Málavextir

Samkvæmt lögregluskýrslu kom Y, brotaþoli, á lögreglustöð hinn 8. maí 2019 að eigin frumkvæði vegna deilna hennar við sambýliskonu sína, X, ákærðu. Í skýrslunni er haft eftir brotaþola að hún hafi slitið sambandi þeirra ákærðu tveimur mánuðum áður. Hafi þær verið í sambandi í sjö ár og ákærða beitt brotaþola „ofbeldi nánast frá því að samband þeirra byrjaði“. Í skýrslunni er höfð eftir brotaþola lýsing á atviki er orðið hafi hinn 4. febrúar 2019 við heimili þeirra ákærðu, […] í […]. Rifrildi hefði orðið milli þeirra og brotaþoli „fengið nóg af framkomunni í“ ákærðu. Ákærða hafi gengið berserksgang, skellt hurðum, skúffum og skápum. Ákærða hafi svo farið út í bifreið þeirra og ætlað að aka burt. Brotaþoli hafi farið á eftir henni og beðið um bíllyklana, þar sem hún hafi ekki viljað að ákærða æki bifreið brjáluð í skapi. Brotaþoli hafi staðið við bílstjórahurðina og ítrekað beðið ákærðu um bíllykilinn. Ákærða hafi rifið í brotaþola og haldið henni nokkurn veginn inni í bifreiðinni. Ákærða hafi lamið brotaþola nokkur högg í höfuðið með krepptum hnefa og svo hafi brotaþoli fundið mikinn sársauka í löngutöng vinstri handar, en ákærða hafi snúið upp á fingurinn. Þessu hafi lokið með því að brotaþoli hafi farið að gráta og farið inn í húsið en ákærða hætt við að aka burt á bifreiðinni. Við atvikið hafi fingurinn brotnað. Brotaþoli hafi leitað læknis, fyrst […] og svo á slysadeild […], hinn 6. febrúar.

Ákærða gaf skýrslu hjá lögreglu 4. júní 2019. Í skýrslu lögreglu er haft eftir ákærðu að henni þyki málið „ótrúlega leiðinlegt, hún hafi aldrei ráðist á [brotaþola] að fyrra bragði né viljað henni nokkuð illt.“ Hún hafi þó gert margt í reiði og rifrildum en fyrst og fremst reynt að fara burt úr slíkri aðstöðu, ólíkt brotaþola sem þar hafi viljað vera áfram. Þetta eigi við um atvik þessa máls. Brotaþoli hafi staðið í vegi hennar til að hindra að hún kæmist burt. Brotaþoli hafi tekið bíllykil af ákærðu en ákærða fundið annan lykil og farið áleiðis að bifreiðinni. Brotaþoli hafi farið á eftir, opnað bílstjóradyrnar og farið með hönd ofan í jakkavasa ákærðu til að sækja lykilinn. Segir svo í skýrslunni: „[Ákærða] kvaðst hafa brugðist við með því að taka hendurnar á [brotaþola] upp úr vösunum og í því hafi hún brotið á henni puttann en sagði að hún hefði alltaf verið að reyna að komast í burtu og reyna að stoppa þessi rifrildi á einhvern fáránlegan hátt. [Ákærða] sagði að þetta puttabrot hafi veitt henni hugrekki til að fara úr sambandinu. [Ákærða] sagði að þær hafi síðar talað um þetta atvik og verið sammála um að þetta hafi verið slys og þær skildu ekki hvernig það gerðist. [Ákærða] sagði að henni þyki það ótrúlega leiðinlegt að þetta hafi komið fyrir. [Ákærða] kvaðst ekki skilja hvernig hún hafi farið að þessu vegna þess að hún hafi ekki viljandi verið að reyna að brjóta á henni puttana, hún hafi bara verið að reyna að koma henni frá sér til að geta lokað hurðinni og ekið í burtu.“ Síðar í skýrslunni segir að ákærðu hafi verið greint frá að brotaþoli segði hana hafa snúið upp á fingurinn og brotið hann þannig. „[Ákærða] sagði það ekki geta hafa gerst en sagðist ekki geta sagt nákvæmlega hvernig þetta gerðist en hún hafi ekki verið að reyna að snúa upp á puttann á henni heldur hafi hún verið að reyna að fá [brotaþola] frá sér. Og þegar [brotaþoli] meiddi sig svona mikið þá hætti hún strax.“

Í málinu liggur vottorð, dags. 15. október 2019, undirritað af A lækni. Fram kemur í upphafi þess að vottorðið sé unnið úr rafrænni sjúkraskrá […] en læknirinn hafi ekki sjálfur sinnt brotaþola. Í vottorðinu segir að brotaþoli hafi komið á sjúkrahúsið hinn 6. febrúar. Þá segir í vottorðinu meðal annars: „Í komunótu stóð að hún hafi klemmst vinstri hönd á milli þungra kerra í gær. Verkjuð við vi. 3. MTP lið og eftir endilöngum vi. 3 fingri. Fingurinn er verulega bólginn og marinn. Nánast engin aktív hreyfigeta í fingrinum. Eðl. distal status. M-x-x teygir sig aftur á handarbak og í lófa. RTG: Skábrot í skafti MT1 með 4mm styttingu. Greining: [...] (Lokað fingurbrot).“

Í málinu liggur vottorð B endurhæfingarlæknis, dags. 14. ágúst 2018. Þar segir meðal annars: „[Brotaþoli] var við vinnu sína á lager fyrirtækisins [...] en hún starfar almennt sem [...] en getur þurft að sinna verkum á lagernum. Samstarfsmaður hennar var einnig við vinnu sína með þungan vagn. Eitthvert óhapp varð þannig að hún klemmdist með 3. fingur vinstri handar milli vagnsins og fyrirstöðu. Þetta gerðist 4. febrúar sl. Hún leitaði á BMT […] þar sem röntgenmynd var tekin og staðfesti fingurbrot. Skv. gögnum var beitt svokölluðu buddytape þar sem límplástur er notaður til að spelka brotinn fingur við næsta heilbrigða fingur. Í gögnum sést einnig að hún hefur komið aftur 7.2. [...] Ellefta febrúar hefur síðan verið fengin ráðgjöf frá handarsérfræðingi sem ráðleggur áfram sömu meðferð. Skoðun: Sjúklingur er með þetta pakkað í buddytape og þá virðist vera suboptimal spelkun. Nær að hreyfa fullmikið um þetta. Röntgenmynd af vinstri hendi: Það er að sjá óbreytta legu á þessu broti þarna á proximal phalanx á III. fingri. Talsverð callus myndun er komin. [...] Álit og meðferð: Ákveð að rétt sé að halda áfram með conservativa meðferð. Tel ástæðu til að reyna að spelka þetta betur og sjá hvort hún verkjastillist ekki betur við betri spelkun. Hún fær því U-kvk-þf til að reyna að stabilisera þetta betur. Hún klárar fyrirhugaða heildargipsmeðferð/immobiliseringartíma. Frekari eftirfylgni er af hálfu hennar lækna í […].“

Við rannsókn málsins beindi lögregla skriflega spurningum til vinnuveitanda brotaþola á þeim sem tíma sem atvikið varð. Er tölvubréf lögreglu skráð sent 10. september 2019 en svar nafngreinds starfsmanns fyrirtækisins 13. september. Í bréfi lögreglu segir að samkvæmt læknisvottorði hafi brotaþoli leitað læknis vegna fingurbrots sem hún hafi sagt hafa átt sér stað á lager fyrirtækisins 4. febrúar 2019, en þar hafi hún klemmt fingur milli vagns og fyrirstöðu. Spurði lögregla meðal annars hvort til væri skýrsla hjá fyrirtækinu um atvikið, hvenær fyrirtækinu hefði orðið kunnugt um atvikið og hvað brotaþoli hefði tjáð fyrirtækinu um atvikið. Þessum spurningum svaraði starfsmaður fyrirtækisins á þá leið að engin skýrsla væri til um atvikið í fyrirtækinu, en atvikið hefði hvorki átt sér stað á lagernum né innan veggja fyrirtækisins. Fyrirtækið hefði frétt af málinu þannig að brotaþoli hefði einn dag í febrúar mætt til vinnu með bólginn fingur. Hún hefði sagt svo frá að „hún hafi klemmt sig deginum áður á mjólkurvagni í verslun Hagkaupa […] og ekki séð ástæðu til að láta okkur vita.“

Samkvæmt lögregluskýrslu tók lögregla símaskýrslu af brotaþola 28. október 2019 vegna misræmis sem væri í frásögn hennar um fingurbrotið hjá lögreglu og hjá læknum. Í skýrslunni segir: „[Brotaþoli] staðfesti að hún hafi greint rangt frá hjá læknum. Ástæðan fyrir því hafi verið sú að hún og [ákærða] hafi verið saman á þeim tíma sem atvikið varð og hún hafi ekki viljað segja læknunum að kærastan hennar hafi fingurbrotið hana. Hún hafi ekki viljað greina frá heimilisofbeldi inni á læknastofu.“

Skýrslur fyrir dómi

Ákærða sagði atvikið hafa orðið að morgni eða undir hádegi og hún hefði átt að vera farin í vinnuna. Þær brotaþoli hefðu verið að rífast en ákærða hefði viljað ljúka rifrildinu og fara í vinnuna en brotaþoli hefði ekki viljað það. Því hefði lokið með því að „ég stekk bara út um svaladyr hjá okkur, sem vísa út á pall, til þess að komast í burtu því hún stóð fyrir vegi mínum og hleypti mér ekki út.“ Brotaþoli hefði elt ákærðu og „rífur upp hurðina á bílnum og ætlar sem sagt að fara í vasana mína og taka af mér síma og sem sagt stöðva það að ég komist í burtu. Og í því atriði þá meiðir hún sig eða kveinkar sér“, þegar ákærða hefði verið „að fá hana upp úr vösunum mínum. Hún ætlar ekki að hætta því sko.“ Ákærða hefði setið í bílstjórasætinu „og ætlaði að fara að aka í burtu“ en brotaþoli hefði farið með hendur í báða jakkavasa ákærðu til að „taka af mér hlutina mína, ég var að reyna að stöðva hana og halda hlutunum í vösunum mínum.“

Nánar spurð hvenær brotaþoli hefði kveinkað sér sagði ákærða að það hefði verið þegar ákærða hefði verið „að reyna að taka hana úr vösunum mínum, þá meiðir hún sig.“ Hún hefði meitt sig „í höndunum, [...] því það var ágreiningur á milli handanna okkar.“ Ákærða sagðist ekki geta sagt til um hvar á höndunum eða á hvorri hendinni brotaþoli hefði fundið til.

Ákærða sagði aðspurð að hún hefði ekki dregið brotaþola inn í bifreiðina og snúið upp á fingur hennar.

Ákærða sagði að eftir atvikið hefði hún farið burt. Hún kvaðst nokkuð viss um að hún hefði farið í vinnuna.

Ákærða sagði að brotaþoli hefði farið í vinnuna daginn eftir atvikið. Um tveimur dögum eftir atvikið hefði brotaþoli farið á sjúkrahús þar sem hún hefði verið bólgin á hendi. Ákærða sagðist hafa séð áverka á hendi brotaþola eftir atvikið en tveimur dögum eftir atvikið hefði brotaþoli verið orðin bólgin. Ákærða sagðist ekki muna hvernig þeir áverkar hefðu verið, sem hún hefði séð eftir atvikið.

Ákærða sagði að í framhaldi af atvikinu hefði hún slitið sambandi sínu og brotaþola. Þær hefðu hins vegar búið saman í sex vikur eftir þetta því „hún leyfði mér ekki að flytja út.“ Samskiptin hefðu verið mjög erfið. Brotaþoli hefði verið haldin miklum ranghugmyndum og hefði mjög notað amfetamín. Brotaþoli hefði verið sannfærð um að ákærða hefði verið sér ótrú. Þær hefðu deilt alla daga og stundum hefði ákærða ekki fengið að sofa, „fyrir rifrildum“. Brotaþoli hefði jafnvel vakið ákærðu til að halda áfram rifrildi. Ákærða sagðist vera „meðvirk“ og þyrfti að gæta sín. Meðvirkni sín hefði litað allt þetta mál og hún hefði mikið reynt að hjálpa brotaþola. Hefði þessi meðvirkni mögulega orðið til þess að hún hefði í skýrslutöku sagt að hún hefði fingurbrotið brotaþola. Hún hefði enga grein gert sér fyrir því hvort það hefði verið rétt.

Ákærða sagði þær brotaþola eiga barn saman og sagði að sig minnti að barnið hefði verið heima þegar atvikið hefði orðið. Hún sagðist þó ekki vera viss, rifrildin hefðu oft komið upp og „stundum var hún komin til dagmömmu og stundum ekki.“

Ákærða sagði að þær brotaþoli hefðu mjög notað fíkniefni á þessum tíma. Báðar hefðu reykt kannabis og brotaþoli auk þess notað amfetamín daglega. Ákærða sagðist ekki muna hvernig því hefði verið farið umrætt sinn, en vera kynni „að það hafi verið einhverjar reykingar“. Á þessum tíma hefðu þær reykt kannabis á hverjum degi.

Ákærða sagði að bifreið sú, sem hún hefði farið í, hefði verið „persónulegi bíllinn okkar“, af […] gerð. Væri bifreiðin sett í gang með lykli. Ákærða sagðist halda að lykilinn hefði verið „í svissinum“ þegar atvikið hefði orðið.

Ákærða sagði að brotaþoli hefði farið með hönd í báða vasa ákærðu og ætlað að taka af henni síma og vindlingapakka. Aðspurð sagðist ákærða vita þetta vegna fyrri reynslu, brotaþoli hefði gert þetta áður. Þegar þær rifust hefði ákærða jafnan reynt „að fara í burtu“ og hefði stundum ætlað að fara og fá sér vindling til að róa sig niður „og þá tók hún þessa hluti af mér svo ég kæmist ekki í burtu og gæti ekki farið neitt og róað mig niður“. Ákærða sagði síma sinn hafa verið vinnutæki sitt, án hans hefði hún ekki getað unnið, og þess vegna hefði hún ekki getað farið burt án hans.

Ákærða sagði aðspurð að hún hefði ekki kýlt brotaþola.

Ákærða sagðist ekki vita hvers vegna hún hefði sagt við skýrslutöku hjá lögreglu að hún hefði fingurbrotið brotaþola. Hún hefði verið „í miklu áfalli og bara undir mikilli pressu“. Hún hefði ekki haft forsendur til að meta hvort hún hefði fingurbrotið hana. Hún hefði ekki vitað hvað hún segði. Ákærða sagðist ekki vita hvort brotaþoli hefði fingurbrotnað við atvikið, það hefði verið „rosalega mikil geðveiki í gangi, þarna á þessum tíma, og bara til dæmis laug hún að mér að hún hefði haldið fram hjá mér með vinkonu minni til þess að ná vídeói af mér þar sem ég var reið. Ég veit ekki hvort þetta gerðist í þessum ágreiningi eða hvort að hún hafi hreinlega gert hlutinn verri“.

Ákærða sagðist ekki vita um neitt sérstakt annað sem gæti hafa valdið áverkum á hendi brotaþola um þetta leyti.

Ákærða sagðist hafa flutt af heimilinu um sex vikum eftir atvikið. Sama dag hefði hún hætt að nota kannabis. Brotaþoli hefði neitað ákærðu um að fá barnið til sín en gert kröfu um að ákærða hitti [barnið] á heimilinu. Þegar ákærða hefði skýrt frá því að hún ætlaði af heimilinu hefði brotaþoli hótað að drepa hana með hnífi og þess vegna hefði ákærða ekki viljað hitta barnið á heimilinu. Í kjölfarið hefði brotaþoli mjög neytt fíkniefna og hefðu barnaverndaryfirvöld komið í málið. Dag einn hefði barnið þurft á bráðamóttöku vegna öndunarerfiðleika. Brotaþoli hefði sama dag eða daginn eftir sett barnið í pössun „til einhverrar stelpu“. Ákærða hefði þá farið til stúlkunnar og náð í barnið. Þetta hefði ákærða tjáð barnavernd sem hefði sagt henni að vera með barnið og gæta þess, brotaþoli þyrfti að fara í meðferð. Brotaþoli hefði neitað að fara í meðferð og hefði sagt við ákærðu: ‚ef þetta er svona þá bara fer ég alla leið, ég ætla að kæra þig fyrir eignaspjöll, ég ætla að kæra þig fyrir þetta fingurbrot“. Brotaþoli hefði í framhaldinu farið á lögreglustöðina og kært ákærðu.

Ákærða var spurð hvers vegna hún hefði í lögregluskýrslu ekki talað um að brotaþoli hefði reynt að taka síma og vindlinga ákærðu. Ákærða sagði að hún hefði greinilega ekki nefnt þessa hluti í skýrslutökunni, „en það voru þessir hlutir, það var lykill, það var sími og það var sígarettupakki sem hún var að reyna að taka af mér.“ Ákærða sagðist þekkja þetta vel, brotaþoli hefði gert þetta áður.

Ákærða var spurð um það sem eftir henni er haft í lögregluskýrslu, þess efnis að þær brotaþoli hefðu rætt málið og þær væru sammála um að þetta hefði verið slys og að þær skildu ekki hvernig svona hefði farið. Ákærða sagðist ekki muna eftir þessum orðum en trúa vel að þetta hafi hún sagt.

Y, brotaþoli, sagði þær ákærðu hafa verið að rífast. Ákærða hefði verið mjög reið og ætlað að aka burt en brotaþoli hefði beðið hana um að láta sig frá lyklana „og í því er beyglað upp á puttann á mér og hann er brotinn.“ Ákærða hefði einhvern veginn snúið upp á fingurinn. Nánar spurð sagði brotaþoli að þetta hefði verið fyrir utan húsið, „hún sat við bílstjórasætið og ég stend í hurðinni á bílnum og ég er sem sagt að biðja hana um lyklana og [...] ég man ekki alveg nákvæmlega hvernig það var en hún snýr upp á fingurinn á mér og hann brotnar.“

Brotaþoli sagðist hafa átt bifreiðina, sem væri af […] gerð. Væri hún sett í gang með lykli sem færi í kveikjulás. Lykillinn hefði ekki verið kominn þar í, þegar atvikið hefði orðið. Brotaþoli sagðist telja ákærðu hafa haldið á lyklinum. Brotaþoli hefði ítrekað beðið ákærðu um að afhenda sér lykilinn en hefði ekki tekið hann af henni. Ákærða hefði neitað að afhenda lykilinn og ætlað að aka burt. Brotaþoli hefði sagt að hún færi ekki á bifreiðinni. Í framhaldinu hefðu orðið orðaskipti og „svo ætla ég að teygja mig í lykilinn og þá rífur hún eitthvað í hendina á mér og ég man að ég fór svona hálf inn í bílinn, og svo bara, já, fann ég bara ógeðslega mikinn sársauka.“ Hefði hún þá verið „hálf inni í bílnum einhvern veginn, ég veit ekki hvernig ég var, þetta var alveg fáránleg stelling einhver.“ Spurð hvers vegna hún hefði farið hálf inn í bifreiðina sagði brotaþoli að ákærða hefði togað sig inn. Brotaþoli hefði þá verið með höndina út rétta og að biðja um lykilinn.

Brotaþoli sagði að fingurinn hefði byrjað að bólgna sama dag.

Brotaþoli sagðist ekki hafa snert lykilinn í atburðarásinni. Hún hefði hins vegar reynt að grípa í hann með vinstri hendi. Hún sagðist ekki muna hvort ákærða hefði tekið með annarri eða báðum höndum um hönd sína. Atburðarásin hefði verið hröð.

Brotaþoli sagðist ekki hafa farið með hendi í vasa ákærðu. Hún hefði ekki óskað eftir öðru en kveikjuláslykli frá ákærðu. Sérstaklega spurð sagðist hún ekki hafa ætlað að ná síma og vindlingapakka af ákærðu.

Brotaþoli sagði að eftir atvikið hefðu þær báðar farið inn í hús. Síðar um daginn hefði brotaþoli farið til vinnu. Hún hefði reynt að vinna og fengið léttari verk.

Brotaþoli sagðist halda, en ekki vera viss, [að] þær hefðu verið „byrjaðar að reykja [kannabis] þarna aftur“, Hún sagðist halda að þær hefðu ekki notað amfetamín á þessum tíma og þá hefðu þær ekki verið undir áhrifum áfengis.

Brotaþoli sagði að þær ákærða hefðu lítið rætt atvikið.

Brotaþoli sagðist hafa farið til læknis tveimur eða þremur dögum síðar. Henni hefði liðið illa í fingrinum og hefði viljað „að þetta mundi lagast“. Erfitt hefði verið að vinna „og mikill hjartsláttur“. Brotaþoli sagði að frá atvikinu og þar til hún hefði leitað læknis hefði ekkert sérstakt komið fyrir sem hefði getað valdið áverka á fingrinum. Brotaþoli sagðist ekki muna alveg hvernig hún hefði skýrt áverkann fyrir lækninum, en kvaðst halda að hún hefði sagt að hún hefði meitt sig í vinnunni eða í búðarferð. Spurð hvers vegna hún hefði gefið slíka skýringu svaraði brotaþoli: „Við vorum saman á þessum tíma, ég veit ekki.“

Brotaþoli sagðist telja að ákærða hefði ekki ætlað að fingurbrjóta hana. „Ég held að hún hafi aldrei með ásettu ráði ætlað að brjóta á mér puttann, nei.“

Vitnið B orku og endurhæfingarlæknir staðfesti vottorð sitt. Vitnið sagðist hafa skoðað brotaþola í spelkum og hafa skoðað röntgenmyndir sex mánuðum eftir atvikið. Vitnið sagði, að þar sem það hefði ekki skoðað brotaþola strax eftir brotið, gæti það ekki fullyrt hvort lýsing á atvikum kæmi heim og saman við áverkann. Sér hefði verið sagt að fingurinn hefði orðið milli þungs fargs og veggjar.

Vitninu var tjáð að brotaþoli segðist hafa sagt rangt frá við læknisskoðun. Hún segði að áverkinn hafi komið til í átökum milli brotaþola og ákærðu og hafi meðal annars verið snúið upp á fingurinn. Vitnið sagðist ekki hafa skoðað myndir og brotaþola með það í huga að atvik hefðu verið önnur en brotaþoli hefði lýst. Vitnið sagði að hægt væri að brjóta fingur með handafli en mikið afl þyrfti til og væri þá „umhugsunarvert hvort það verður bara eitt fingurbrot og ekkert meira“. Vitnið sagði að vart væri hægt að brjóta fingur með þessum hætti með því að toga í hann með handafli. Þá þyrfti mjög mikið átak til að snúa bein í sundur og væri „ekki sennilegt að það náist með handafli nema einhver sé einhver alger jötunn sem gerir það.“ Vitninu var kynnt sú lýsing ákæru að ákærða hefði snúið upp á fingur brotaþola með þeim afleiðingum að langatöng hefði brotnið. Vitnið sagði að hér skipti máli þyngd þeirra einstaklinga sem í hlut ættu. Ef mjög stór maður sneri öðrum eins yrði „lítil tilfærsla á þyngdarmiðjunni og viðkomandi dettur ekki. Ef þú ert með einhvern sem getur snúið svona fast, einhverjum mjög litlum og léttum, þá fylgir skrokkurinn með að einhverju leyti.“ Aðstæðum á vettvangi var lýst fyrir vitninu og sagði vitnið að það teldi „mjög ósennilegt“ og „ótrúlegt ef það er hægt“ að brjóta fingurinn með þeim hætti sem lýst er í ákærunni. „Það er ekkert ósennilegt að klemma fingurinn bak við þungt farg og brjóta hann þannig, [...] en mér finnst þetta mjög ólíklegt“ bætti vitnið við. Vitnið var spurt hvort möguleiki væri að áverkinn hefði komið af því orðið hefði tog um lyklakippu og svaraði vitnið að „ef að fingurinn hefur passað inn í lyklahringinn og [...] lykilinn þvingast þannig […] og þá næst vogarafl sem er stærra sem að gerir þetta aðeins líklegra, en samt ekki beint líklegt að mínu mati.“

Niðurstaða

Samkvæmt gögnum málsins fór brotaþoli á sjúkrahús hinn 6. febrúar 2019 og sýndi röntgenmynd sem tekin var þann dag brot á löngutöng vinstri handar hennar. Ekkert hefur komið fram í málinu sem bendir til að þetta sé rangt og telst þetta sannað í málinu.

Óumdeilt er í málinu að deilur hafi orðið milli ákærðu og brotaþola hinn 4. febrúar 2019. Hafi þær meðal annars farið fram fyrir utan þáverandi heimili þeirra. Ákærða hafi þá setið í bílstjórasæti bifreiðar, dyrnar þar verið opnar og brotaþoli staðið þar fyrir utan og farið fram á að ákærða afhenti sér kveikjuláslykil bifreiðarinnar. Báðar bera þær að til nokkurra ryskinga hafi komið og að brotaþoli hafi orðið fyrir meiðslum, en hvor lýsir atburðarásinni með sínum hætti. Ákærða segir brotaþola hafa farið með hendur í jakkavasa ákærðu til að af henni síma og vindlingapakka. Ákærða hafi reynt að stöðva hana í þessu, koma höndum hennar úr vösunum og halda hlutunum. Í þessari atburðarás hafi brotaþoli meitt sig eða kveinkað sér. Fyrir dómi sagði ákærða að hún vissi ekki hvort brotaþoli hefði fingurbrotnað í þessari atburðarás. Brotaþoli lýsti atburðarásinni hins vegar þannig að hún hefði beðið um bíllykilinn og ætlað að teygja sig eftir honum en þá hefði ákærða rifið í hendina svo brotaþoli hefði farið hálf inn í bifreiðina og fundið „ógeðslega mikinn sársauka“ en ákærða hefði einhvern veginn snúið upp á fingur hennar.

Eins og áður segir telst sannað í málinu að brotaþoli hafi verið með brotinn fingur við skoðun á sjúkrahúsi 6. febrúar. Það sannar út af fyrir sig ekki að fingurinn hafi brotnað í deilum hennar og ákærðu 4. febrúar. Ekkert hefur hins vegar komið fram um annað atvik um þetta leyti sem valdið gæti slíku broti. Fyrir dómi sagði ákærða að hún vissi ekki hvort brotaþoli hefði brotnað í atburðarásinni hjá þeim „eða hvort hún hafi hreinlega gert hlutinn verri.“ Að mati dómsins hefur ekkert komið fram í málinu sem bendir til þess að brotaþoli hafi sjálf valdið sér fingurbroti, svo sem í því skyni að gera hlut ákærðu verri eða hagnast sjálf á einhvern hátt. Hvorki hjá lækni né við vinnuveitanda kenndi hún ákærðu um fingurbrotið. Lækni mun hún hafa tjáð að hún hafi orðið fyrir óhappi í vinnu og á vinnustaðnum mun hún hafa skýrt meiðsli sín með þeim hætti að hún hafi klemmt sig á mjólkurvagni í búð. Þá sneri hún sér ekki til lögreglu fyrr en um þremur mánuðum eftir atvikið.

Þegar á allt framanritað er horft þykir ekkert hafa komið fram í málinu sem gerir sennilegt að brotaþoli hafi orðið fyrir áverka sínum við annað tækifæri en í deilunum milli hennar og ákærðu umrætt sinn. Með þeirri niðurstöðu er hins vegar engu slegið föstu um með hvaða hætti fingurinn hafi brotnað.

Í ákæru er ætlaðri háttsemi ákærðu lýst þannig að þegar brotaþoli hafi reynt að ná af ákærðu bíllyklum hafi ákærða snúið upp á fingur brotaþola, með þeim afleiðingum að langatöng á vinstri hönd brotaþola hafi brotnað. Er þessi ætlaða háttsemi ákærðu talin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærðu og annað sem henni er í óhag á ákæruvaldinu. Samkvæmt 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar telst ákærða saklaus, svo lengi sem sekt hennar hefur ekki verið sönnuð.

Rakið hefur verið hvernig brotaþoli skýrði áverka sinn fyrir lækni og vinnuveitanda, skömmu eftir atvikið. Þá liggur fyrir að hún leitaði ekki til lögreglu fyrr en um þremur mánuðum eftir atvikið og bar þá í fyrsta sinn að ákærða hefði valdið áverkanum. Þótt brotaþoli hafi þannig gefið þrjár mismunandi skýringar á því hvernig hún hafi orðið fyrir áverkanum, þykir dóminum sem horfa verði á fyrstu frásagnirnar tvær í ljósi náins sambands hennar og ákærðu. Hvernig sem sambandinu hafi nákvæmlega verið háttað á þeim dögum verður að hafa skilning á því að brotaþoli hafi ekki borið refsiverðar sakir á ákærðu á þessum tíma. Þykja þessar ólíku frásagnir ekki þess eðlis að rýri trúverðugleika brotaþola í málinu. Það breytir hins vegar ekki því, að vegna þess hvernig brotaþoli kaus að skýra áverka sinn fyrir lækni og vinnuveitanda, og vegna þess að hún leitaði ekki til lögreglu fyrr en um þremur mánuðum eftir atvikið, liggja ekki fyrir í málinu neinar samtímafrásagnir hennar af atburðarás sem koma heim og saman við lýsingu ákæru á ætlaðri háttsemi ákærðu.

Undir rannsókn málsins gaf ákærða skýrslu hjá lögreglu svo sem rakið hefur verið. Brotaþoli hefði farið með hönd í vasa ákærðu sem hefði þá tekið hendur hennar upp úr vösunum og við það hefði hún brotið á henni fingur. Hún skilji ekki hvernig þetta hefði orðið. Hún hafi ekki snúið upp á fingurinn. Hún geti ekki sagt hvernig fingurinn hefi brotnað. Þær brotaþoli hefðu síðar orðið sammála um að þetta hefði verið slys. Fyrir dómi sagði ákærða að hún hefði í skýrslutökunni verið í miklu áfalli og undir mikilli pressu. Hún hefði ekki haft neinar forsendur til að meta hvort hún hefði fingurbrotið brotaþola. Hún væri meðvirk og í skýrslutökunni hefði hún enga grein gert sér fyrir því hvort hún hefði í raun fingurbrotið ákærðu. Að mati dómsins eru ekki efni til að leggja víðtæka merkingu í það sem hér kemur fram. Á þessum tíma lá fyrir að brotaþoli var fingurbrotin og ákærða segir jafnframt í skýrslutökunni að að hún viti ekki hvernig fingurinn hafi brotnað. Þykir eðlilegast að skýra orð hennar þannig að á þessum tíma hafi hún ekki vefengt að fingurinn hafi brotnað í atburðarásinni en kveði ekki upp úr um hvernig það hafi viljað til. Hún hafi ekki haft vilja til að brjóta fingurinn.

Eins og áður segir lýsa ákærða og brotaþoli atburðarásinni með ólíkum hætti. Fyrir dómi sagði B orku og endurhæfingarlæknir að vart væri hægt að valda fingurbroti eins og því sem hér um ræðir með því að toga í fingurinn með handafli. Þá þyrfti mjög mikið átak til að snúa bein í sundur og ósennilegt að slíkt tækist með handafli nema „einhver alger jötunn“ ætti í hlut. Vitnið sagðist telja mjög ólíklegt að fingurinn hefði verið brotinn með þeim hætti sem byggt er á í ákæru. Þótt vitnið hafi aðeins skoðað brotaþola í spelkum og hafi skoðað röntgenmyndir sex mánuðum eftir atvikið þykir þetta mat vitnisins mjög þýðingarmikið við úrlausn málsins.

Þegar horft er á skýrslu B læknis fyrir dómi verður að telja að mjög verulegur vafi leiki á því að fingurbrot brotaþola stafi af því að ákærða hafi snúið upp á fingurinn, svo sem byggt er á í ákæru. Þá verður með vísan til skýrslu læknisins að telja afar ólíklegt að brotið hafi komið til af því að ákærða hafi togað í fingurinn.

Um sekt ákærðu og annað sem henni er í óhag í málinu ber ákæruvaldið sönnunarbyrðina og skynsamlegan vafa er skylt að skýra ákærðu í hag. Um atburðarásina í og við bifreiðina eru ákærða og brotaþoli einar til frásagnar. Þær lýsa atburðarásinni með ólíkum hætti svo sem rakið hefur verið. Báðar gáfu skýrslu fyrir dómi og voru báðar trúverðugar. Leggja verður til grundvallar að í deilum þeirra hafi á þessum tíma orðið atburðarás þar sem fingur brotaþola hafi brotnað. Með vísan til þess sem rakið hefur verið er hins vegar ekki unnt að leggja til grundvallar að aðdragandi fingurbrotsins hafi verið slíkar gjörðir ákærðu sem byggt er á í ákæru. Hafa í málinu ekki verið tekin af tvímæli um, svo unnt sé að telja sannað í sakamáli, hvernig sú atburðarás hafi verið sem leitt hafi af sér fingurbrot brotaþola, þar með talið hvernig hvor um sig, ákærða og brotaþoli, hafi beitt sér í atburðarásinni. Þegar á allt framanritað er horft hefur ekki verið sannað lögfullri sönnun að ákærða hafi í atburðarásinni af ásetningi beitt sér þannig að hún hafi fingurbrotið brotaþola. Í því ljósi er skylt að sýkna ákærðu í málinu og ber þá að vísa bótakröfu frá dómi. Sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærðu, K-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 960.070 krónur með virðisaukaskatti, og þóknun réttargæzlumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 600.780 krónur með virðisaukaskatti. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór A-kvk-nf H-kvk-nf J-kvk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærða, X, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Einkaréttarkröfu Y er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærðu, K-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 960.070 krónur, og þóknun réttargæzlumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 600.780 krónur.

Þ-kk-nf D-kk-nf

Um sekt ákærðu og annað sem henni er í óhag í málinu ber ákæruvaldið sönnunarbyrðina og skynsamlegan vafa er skylt að skýra ákærðu í hag. Um atburðarásina í og við bifreiðina eru ákærða og brotaþoli einar til frásagnar. Þær lýsa atburðarásinni með ólíkum hætti svo sem rakið hefur verið. Báðar gáfu skýrslu fyrir dómi og voru báðar trúverðugar. Leggja verður til grundvallar að í deilum þeirra hafi á þessum tíma orðið atburðarás þar sem fingur brotaþola hafi brotnað. Með vísan til þess sem rakið hefur verið er hins vegar ekki unnt að leggja til grundvallar að aðdragandi fingurbrotsins hafi verið slíkar gjörðir ákærðu sem byggt er á í ákæru. Hafa í málinu ekki verið tekin af tvímæli um, svo unnt sé að telja sannað í sakamáli, hvernig sú atburðarás hafi verið sem leitt hafi af sér fingurbrot brotaþola, þar með talið hvernig hvor um sig, ákærða og brotaþoli, hafi beitt sér í atburðarásinni. Þegar á allt framanritað er horft hefur ekki verið sannað lögfullri sönnun að ákærða hafi í atburðarásinni af ásetningi beitt sér þannig að hún hafi fingurbrotið brotaþola. Í því ljósi er skylt að sýkna ákærðu í málinu og ber þá að vísa bótakröfu frá dómi. Sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærðu, K-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 960.070 krónur með virðisaukaskatti, og þóknun réttargæzlumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 600.780 krónur með virðisaukaskatti. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór A-kvk-nf H-kvk-nf J-kvk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærða, X, er sýkn af ákæru í máli þessu.

Einkaréttarkröfu Y er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærðu, K-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 960.070 krónur, og þóknun réttargæzlumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 600.780 krónur.

Þ-kk-nf D-kk-nf