E-1512/2017

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar þann 17. október 2017 um frávísunarkröfu stefnda, var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur með stefnu sem var birt 4. maí 2017 af Þ-kk-þgf S-kk-þgf, Spáni, á hendur Solstice Productions ehf., Laugavegi 59, 101 Reykjavík.

Í þinghaldi 6. júní 2017 lagði stefndi fram greinargerð um frávísunarkröfur með vísan til 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

I.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 10.000.000 króna auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 2. janúar 2017 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst þess að málinu verði vísað frá dómi og að stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, í þessum þætti málsins samkvæmt mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Við munnlegan flutning málsins 17. október 2017 krafðist stefnandi þess að frávísunarkröfu stefnda yrði hafnað og krafðist málskostnaðar úr hendi hans að skaðlausu að mati dómsins.

II.

Málsatvik

Mál þetta á rætur að rekja til samnings um ráðgjafarþjónustu (e. Consultancy Agreement) sem málsaðilar gerðu þann 11. janúar 2016. Samningurinn skiptist í tvo kafla, fyrri kafla, greinar 1 og 2, og seinni kafla, greinar 3 til 9. Samningurinn er á ensku, en stefnandi hefur einnig lagt fram íslenska þýðingu á samningnum. Í fyrri kafla samningsins er mælt fyrir um að stefnandi, sem í samningnum er titlaður ráðgjafi (e. Consultant), skyldi vinna að því að koma á kynnum og gera hverjar þær ráðstafanir sem nauðsynlegar væru til þess að hljómsveitin Radiohead kæmi fram á tónlistarhátíðinni Secret Solstice á vegum stefnda árið 2016. Sem endurgjald fyrir þá kynningu og þegar samningar hefðu náðst við Radiohead skyldi stefndi samkvæmt 2. gr. greiða finnandanum (e. F-x-x) a) fjórar milljónir króna og b) 506.757 hluti í stefnda.

Samkvæmt síðari kafla samningsins skyldi stefnandi samkvæmt 3. gr. veita stefnda nauðsynlega aðstoð við skipulagningu, undirbúning og uppsetningu Secret Solstice tónlistarhátíðarinnar á hverju ári, þar á meðal umsjón með bókun listamanna, allt í samræmi við fyrirmæli stefnda, vera stefnda innan handar varðandi skipulagningu og undirbúning tónlistarhátíðarinnar á hverju ári og mæta á alla stjórnar- og hluthafafundi í stefnda, ef stefndi óskaði þess. Sem endurgjald fyrir þá þjónustu sem veitt sé samkvæmt síðari kafla samningsins skyldi stefndi samkvæmt 4. gr. greiða stefnanda árlega þóknun að fjárhæð fjórar milljónir króna. Skyldi stefnandi leggja fram reikning til stefnda innan sjö daga eftir lok tónlistarhátíðarinnar á hverju ári og hefði stefndi allt að 21 dag frá móttöku reikningsins til að inna greiðslu af hendi. Samkvæmt 5. gr. var stefnanda heimilt að breyta þeirri greiðslu sem vísað er til í grein 4 í hlutafé í stefnda samkvæmt nánari forsendum. Í 6. gr. er stefnda heimilað að segja stefnanda upp störfum með eins mánaðar skriflegum fyrirvara. Tekið er fram að stefnandi hafi þá sölurétt á hlutum í stefnda og skuli verð hlutabréfa metið eftir annarri af tveimur forsendum, að vali stefnanda, annars vegar eftir tilteknu margfeldi af EBITDA, hins vegar samkvæmt verðmati hlutabréfa stefnda þann 31. desember 2015 (sex milljónir króna fyrir hlutabréf stefnanda samkvæmt b-lið greinar 2) auk 5% vaxta á ári, uppsafnað til þess dags er söluréttur sé nýttur. Þá er stefnanda heimilað í 7. gr. að segja upp störfum með eins mánaðar fyrirvara og skuli stefndi þá greiða stefnanda nafnverð hlutafjár hans í stefnda, án vaxta. Þá er í 8. gr. áskilið að gefist stefnanda tækifæri til að bóka listamann utan þess tíma er tónlistarhátíðin fer fram, þar sem áætlaður fjöldi gesta sé meiri en 5.000, sé slík bókun háð skriflegu samþykki stefnda. Þá samþykki stefnandi að skipuleggja enga tónleika í sex vikur fyrir og eftir tónlistarhátíðina.

Stefnandi mun hafa sent stefnda bréf, dags. 5. desember 2016, þar sem stefndi hafi verið krafinn um efndir í samræmi við fyrrnefndan ráðgjafarsamning. Það bréf hefur þó ekki verið lagt fram. Til bréfsins var vísað í bréfi lögmanns stefnda, dags. 2. janúar 2016 [sic]. Í því bréfi er rakið að tónleikahald stefnda síðastliðið sumar, sem og fyrirhuguð tónleikahöld á árinu 2017, væru í andstöðu við samninginn. Þá væru framlög stefnanda á samningstímabilinu í engu samræmi við skuldbindingar hans. Kröfur um efndir í samræmi við önnur ákvæði samningsins væru því haldlausar og greiðsluskyldu stefnda væri hafnað.

Mál þetta höfðaði stefnandi eins og fyrr greinir með stefnu sem var birt 4. maí 2017.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi rekur að í kjölfar undirritunar samnings við stefnda um ráðgjafarþjónustu hafi hann hafið vinnu í tengslum við þann hluta samningsins sem sneri að því að hljómsveitin Radiohead kæmi fram á tónlistarhátíðinni Secret Solstice. Samningsbundnum skyldum stefnanda hafi lokið þegar samkomulag hafi náðst um að hljómsveitin myndi spila á tónlistarhátíðinni sumarið 2016. Í kjölfarið hafi stefnandi óskað eftir því að stefndi innti af hendi endurgjald vegna þess hluta samningsins. Stefndi hafi enn ekki efnt sinn hluta samningsins, hvorki með því að greiða fjórar milljónir króna samkvæmt a-lið 2. gr., né með afhendingu á 506.757 hlutum í stefnda samkvæmt b-lið sömu greinar. Stefnandi hafi gefið út reikning vegna ráðgjafarhluta samningsins og hafi hann verið greiddur að fullu.

Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir stefnanda til að fá stefnda til að inna af hendi hinar samningsbundnu greiðslur hafi stefndi ekki staðið við sínar skuldbindingar gagnvart stefnanda. Í tengslum við þann eignarhluta í stefnda sem stefnandi hafi talið að hann væri þegar orðinn eigandi að, hafi hann kallað eftir ársreikningi stefnda. Í kjölfarið hafi stefnanda verið tilkynnt með tölvuskeyti að stefndi hafnaði greiðsluskyldu. Með tölvuskeytinu hafi fylgt afrit bréfs, dags. 2. janúar 2017, frá lögmanni stefnda þess efnis að höfnun væri byggð á því að stefnandi hafi ekki efnt fyllilega samningsskyldur sínar samkvæmt samningnum.

Krafa stefnanda byggi á því að hann hafi að fullu staðið við samningsskyldur samkvæmt samningnum og hann eigi því tilkall til þess að stefndi inni af hendi greiðslu samkvæmt þeim skuldbindingum sem fram komi í 2. gr. samningsins. Stefnandi krefjist þess að honum verði, gegn útgáfu reiknings, greiddar tíu milljónir króna auk virðisaukaskatts vegna þeirra vinnu er hann hafi innt af hendi á grundvelli samningsins. Krafa stefnanda byggi á því að annars vegar sé stefnda gert að greiða höfuðstól að upphæð fjórar milljónir króna samkvæmt a-lið 2. gr., og hins vegar sex milljónir króna samkvæmt b-lið sömu greinar, með tilvísun í b-lið 5. gr. [sic] en þar segi að stefnanda sé heimilt að krefjast innlausnar á eignarhlutum í stefnda.

Við flutning um frávísunarkröfu mótmælti stefnandi kröfunni. Lögmaður stefnanda vísaði til þess að kröfugerð eins og sú sem stefnandi setur fram fullnægjandi. Þær málsástæður sem stefndi setti fram fyrir kröfu sinni um frávísun ættu að leiða til sýknu, yrði fallist á þær, en ekki til frávísunar.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi fullyrðir að stefnandi hafi farið gegn fyrirmælum 8. gr. í samningi aðila með bókun og skipulagningu á tónleikum hljómsveitarinnar Rammstein. Um 13.000 miðar hafi verið seldir á tónleikana sem farið hafi fram þann 20. maí sl. [sic], rúmum þremur vikum fyrir tónlistarhátíð stefnda. Stefnandi hafi jafnframt staðið að tónleikahaldi hljómsveitarinnar Muse þann 6. ágúst 2016 og hafi þeir tónleikar einnig verið í andstöðu við fyrrgreint ákvæði samningsins. Stefndi undirbúi nú málsókn á hendur stefnanda þar sem hann hyggist krefjast endurgreiðslu samningsgreiðslna og skaðabóta vegna þess tjóns sem hann hafi orðið fyrir vegna samningsbrota og vanefnda stefnanda.

Allar kröfur stefnanda byggi á þeirri grundvallarforsendu að stefnandi hafi staðið við skuldbindingar sínar samkvæmt fyrrgreindum samningi en sú forsenda sé röng. Stefnandi eigi ekkert tilkall til frekari greiðslu úr höndum stefnda né til nokkurra annarra réttinda sem kveðið sé á um í samningnum. Stefnandi hafi vanefnt skuldbindingar sínar samkvæmt samningnum í veigamiklum atriðum og hafi gerst sekur um ítrekuð og gróf samnings- og trúnaðarbrot á samningstímabili sem hafi valdið stefnda verulegu tjóni.

Í stefnu sé þess krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða skuld að fjárhæð tíu milljónir króna auk dráttarvaxta. Á bls. 2 í stefnu segi hins vegar að stefnandi krefjist þess „að honum verði, gegn útgáfu reiknings, greiddar kr. 10.000.000 auk virðisaukaskatts vegna þeirra vinnu er hann innti af hendi á grundvelli samningsins‟. Þessi framsetning sé ruglingsleg og ósamræmi í dómkröfum annars vegar og málsástæðum hins vegar.

Hvað varðar kröfu að fjárhæð fjórar milljónir króna samkvæmt a-lið 2. gr. hafi stefnandi ekki gefið út reikning vegna þeirrar fjárhæðar. Eðli málsins samkvæmt hafi stefnandi ekki gert innheimtutilraunir á grundvelli óútgefinna reikninga. Þrátt fyrir framangreint sé fjallað um ítrekaðar innheimtutilraunir í stefnu án þess að tilraun sé gerð til að skýra þær í stefnu eða fylgigögnum. Fjárhæðin sex milljónir króna samkvæmt b-lið 2. gr., með tilvísun til 5. gr. samningsins, sé alfarið vanreifuð og ekki studd nokkrum gögnum. Stefnandi byggi á því að honum hafi verið heimilt að krefjast innlausnar á eignarhlutum í félaginu en dómkröfur stefnanda taki engu að síður mið af „greiðslu á skuld“ en hvorki afhendingu hluta né innlausn.

Stefnandi vísi til 5. gr. samningsins sem kveði á um heimild ráðgjafa til að umbreyta þeirri greiðslu sem kveðið er á um í 4. gr. í hlutafé miðað við tiltekið matsverð. Sú heimild sé hins vegar takmörkuð við „ráðgjafarhluta“ samningsins en fram komi í stefnu að stefnandi hafi gefið út reikning vegna ráðgjafarhluta samningsins sem hafi verið greiddur að fullu. Sá reikningur og skýringar á honum séu hins vegar ekki lagðar fram af hálfu stefnanda en upplýsingar um innborganir teljist til atriða sem skipti verulegu máli fyrir málsgrundvöll stefnanda og málsvarnir stefnda.

IV.

Niðurstaða

Samkvæmt a-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, skal í stefnu greina svo glöggt sem verða má nöfn aðila, kennitölu og heimili eða dvalarstað. Þá eru fyrirmæli í d-lið um að í stefnu skuli greina frá dómkröfum stefnanda, svo sem fjárhæð kröfu í krónum. Þetta skilyrði hefur í réttarframkvæmd verið skýrt þannig að dómkrafa stefnanda sé þannig sett fram að efni og formi að hana sé hægt að taka óbreytta upp í dómsorð, séu skilyrði á annað borð uppfyllt fyrir þeim málalokum. Þá er áskilið í e-lið sömu málsgreinar að í stefnu skuli greina þær málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en þessi lýsing skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er.

Í stefnu er einungis greint frá nafni stefnanda, kennitölu og því landi þar sem hann er búsettur, sem er Spánn. Er þessi tilgreining á heimilisfangi stefnanda ekki í samræmi við a-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þar sem nafn og kennitala stefnanda eru réttilega tilgreind og stefnda er sýnlega ljóst hver stefnandi sé, er þessi annmarki ekki slíkur að varði frávísun frá dómi, sbr. dóm Hæstaréttar Íslands 3. febrúar 2000 í máli nr. 341/1999.

Stefnandi gerir þá dómkröfu að stefndi verði dæmdur til að greiða honum tíu milljónir króna, ásamt tilteknum dráttarvöxtum. Á bls. 2 í stefnu segir hins vegar að stefnandi krefjist þess að honum verði, gegn útgáfu reiknings, greiddar tíu milljónir króna auk virðisaukaskatts. Í dómkröfu stefnanda er hins vegar ekki vikið að útgáfu reiknings, en samkvæmt 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 verður fyrirvari um að stefnda verði gert að leysa af hendi skyldu gegn tilteknu gagngjaldi úr hendi stefnanda að koma skýrt fram í dómkröfu. Þá verður ekki séð að í dómkröfunni sé tekið tillit til virðisaukaskatts. Telji stefnandi að krafa hans beri virðisaukaskatt ber honum að haga dómkröfu sinni á þann hátt að fjárhæð skattsins sé þar innifalin, enda er þeim sem í atvinnuskyni eða með sjálfstæðri starfsemi sinni selja eða afhenda vörur eða verðmæti ellegar inna af hendi skattskylda vinnu eða þjónustu skylt að innheimta virðisaukaskatt, sbr. 1. tl. 1. mgr. 3. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Þá er dómur bindandi um úrslit sakarefnis milli aðila og þeirra, sem koma að lögum í þeirra stað, um þær kröfur sem eru dæmdar þar að efni til, sbr. 1. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991, og gæti stefnandi því ekki að dómi uppkveðnum krafið stefnda um frekari greiðslur en þær sem stefndi er dæmdur til að inna af hendi, yrði krafa stefnanda tekin til greina, sbr. dóm Hæstaréttar 24. mars 1997 í máli nr. 119/1997. Þá krefst stefnandi dráttarvaxta frá 2. janúar 2017 af stefnufjárhæðinni til greiðsludags, en ekki er útskýrt hvernig sú dagsetning er fundin út.

Stefnandi sundurliðar fjárkröfu sína þannig að annars vegar sé gerð krafa um greiðslu á fjórum milljónum króna samkvæmt a-lið 2. gr. samningsins, hins vegar að krafist sé greiðslu á sex milljónum króna samkvæmt b-lið 2. gr. samningsins, með vísan til b-liðar 5. gr. samningsins, en þar segi að stefnanda sé heimilt að krefjast innlausnar á eignarhlutum í stefnda. Í 5. gr. samningsins er kveðið á um að stefnandi geti breytt þeirri greiðslu sem vísað er til í 4. gr. í hlutafé í stefnda samkvæmt nánari forsendum. Virðist sem hér sé um ritvillu að ræða og að stefnandi vísi til b-liðar 6. gr. samningsins. Samkvæmt 6. gr. á stefnandi sölurétt á hlutum í stefnda sem hann má nýta, sé honum sagt upp störfum fyrir stefnda. Í stefnu málsins er hvergi vikið að því hvort stefnanda hafi verið sagt upp störfum hjá stefnda, eða reifað á hvaða grundvelli stefnandi telji sig eiga þennan sölurétt, hafi honum ekki verið sagt upp störfum. Í íslenskri þýðingu samnings aðila er, eins og framar greinir, ítrekað rætt um sölurétt, en í stefnu er vísað til þess að stefnandi eigi innlausnarrétt, án frekari útskýringar.

Auk þess byggir stefnandi á því á bls. 2 í stefnu að stefndi hafi ekki afhent honum 506.757 eignarhluti í félaginu. Á sömu blaðsíðu er reifað að stefnandi telji sig þegar hafa verið orðinn eigandi að eignarhluta í stefnda. Hér virðist um mótsögn að ræða, sem ekki er skýrð nánar eða gerð grein fyrir því hvaða eignarhluta stefnandi telji sig hafa verið orðinn eiganda að, hvernig hann telur að hann hafi eignast þann eignarhluta, eða hvort um sé að ræða sömu 506.757 hluti og hann segir að stefndi hafi ekki afhent honum. Stefnandi krefst þess ekki í málinu að stefndi afhendi honum hluti í félaginu. Samkvæmt lokamálslið 4. mgr. 19. gr. laga nr. 138/1994, um einkahlutafélög, getur sá sem eignast hefur hlut getur ekki beitt réttindum sínum sem hluthafi nema nafn hans hafi verið skráð í hlutaskrá eða hann hafi tilkynnt og fært sönnur á eign sína á hlutnum. Söluréttur hlutabréfa í einkahlutafélagi er eðli máls samkvæmt réttindi sem hluthafi einn getur átt. Stefnandi rekur ekki hvort og þá hvernig hann telji skilyrði 4. mgr. 19. gr. laga nr. 138/1994 uppfyllt. Þá er sú fjárhæð sem stefnandi gerir kröfu um, sex milljónir króna, ekki rökstudd frekar en með vísun til tiltekinna ákvæða í samningi aðila, án þess að gerð sé grein fyrir því hversu stóran eignarhluta stefnandi telji sig eiga í stefnda og hvernig fjárhæðin sé reiknuð út.

Samkvæmt þessu er verulegur misbrestur á því að dómkröfur stefnanda séu skýrar og að í stefnu sé gerð fullnægjandi grein fyrir þeim málsástæðum sem stefnandi byggir á, sbr. d- og e-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Eru þessir brestir á málatilbúnaði stefnanda það verulegir að ekki verður úr bætt undir rekstri máls. Verður krafa stefnda um frávísun málsins því tekin til greina.

Í samræmi við þessa niðurstöðu verður stefnanda gert að greiða stefnda 300.000 krónur í málskostnað.

Úrskurðinn kvað upp Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Þ-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnda, Solstice Productions ehf., 300.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf