E-3364/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 7. október 2021, var höfðað 2. desember 2020, af GM- Múr ehf., [...], gegn S-kk-þgf S-kk-þgf, [...].

Stefnandi krefst þess að stefnda verði með dómi gert að greiða stefnanda 1.325.000 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. september 2020 til greiðsludags, að frádreginni innborgun hinn 12. nóvember 2020 að fjárhæð 480.000 krónur. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnanda en til vara að hún verði lækkuð verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I.

Helstu málsatvik

Sumarið 2020 vann stefnandi að lagfæringu á steinsteyptum flötum utandyra við heimili stefnda að [...]. Nánar tiltekið var um að ræða þurrslípun á stétt, striga þrepum, stigapalli og svalagólfi. Tildrög þess að stefnandi vann umrætt verk voru þau að stefndi hafði samband við Mynstursteypuna (G. Sölva ehf.) sem steypti umrædda stétt á sínum tíma og óskaði eftir að fyrirtækið tæki að sér lagfæringar á stéttinni þar sem hún væri farin að láta á sjá. Þar sem Mynstursteypan átti hvorki nauðsynlegan tækjabúnað né hafði viðeigandi sérþekkingu til að vinna umbeðið verk hafði fyrirsvarsmaður Mynstursteypunnar samband við fyrirsvarsmann stefnanda með það fyrir augum að stefnandi tæki það að sér. Fyrirsvarsmaður Mynstursteypunnar fór í framhaldi af því til fundar við stefnda að heimili hans ásamt fyrirsvarsmanni stefnanda og úr varð að stefnandi vann verkið í kjölfarið. Verulegur ágreiningur er með málsaðilum um hvað þeim fór á milli við þetta tækifæri líkt og nánar verður vikið að hér á eftir.

Stefnandi lauk við framangreint verk seinni partinn í júlí 2020. Í framhaldi af því hafði stefndi samband við fyrirsvarsmann stefnanda og óskaði eftir því að fá reikning svo að hann gæti greitt fyrir verkið. Það var svo ekki fyrr en um miðjan september 2020 sem fyrirsvarsmaður stefnanda hafði samband við stefnda og upplýsti hann um að verð fyrir verkið væri 1.500.000 krónur. Stefndi taldi umrætt verð ekki vera í samræmi við það sem um hefði verið rætt á framangreindum fundi og í kjölfarið áttu sér stað nokkur samskipti milli málsaðila án þess að samkomulag tækist þeirra á milli. Hinn 30. september 2020 gaf stefnandi svo út reikning til stefnda að fjárhæð 1.325.000 krónur með virðisaukaskatti. Samkvæmt tímaskýrslu sem reikningnum fylgdi voru vinnustundir við verkið samtals 106 talsins og þær unnar á tímabilinu 30. júní til 22. júlí 2020.

Í byrjun október fól stefndi G-kk-þgf F-kk-þgf G-kk-þgf hjá fyrirtækinu Hönnun og eftirlit ehf. að leggja mat á hæfilegt og sanngjarnt endurgjald fyrir umrætt verk sem og gæði þess. Var niðurstaða hans sú að hæfilegt endurgjald fyrir verkið væri 480.000 krónur með virðisaukaskatti. Var sú niðurstaða byggð á þeirri forsendu að hæfilegur fjöldi vinnustunda við verkið væri 32. Þá taldi G-kk-nf gæðum verksins að nokkru ábótavant þar sem áferð umræddra flata væri ekki fyllilega jöfn. Að fenginni þessari niðurstöðu bauð stefndi stefnanda með bréfi dagsettu 5. nóvember 2020 greiðslu í samræmi við hana gegn því að öllum ágreiningi málsaðila um verkið og greiðslu fyrir það lyki þar með. Í nefndu bréfi kemur og fram að umrætt boð sé háð fyrirvara um samþykki Mynstursteypunnar þar sem það fyrirtæki væri eiginlegur viðsemjandi stefnda. Þessu boði hafnaði stefnandi með bréfi dagsettu 11. sama mánaðar og skoraði samhliða á stefnda að greiða áður útgefinn reikning. Hinn 12. nóvember greiddi stefndi svo 480.000 krónur inn á bankareikning stefnanda. Með tölvubréfi sama dag var því lýst yfir af hálfu stefnanda að hann liti á greiðsluna sem innborgun sem og að umrædd greiðsla fæli í sér viðurkenningu á réttmæti kröfu hans. Þá var skorað á stefnda að greiða eftirstöðvar útgefins reiknings að fullu. Því tölvubréfi var svarað samdægurs af hálfu stefnda og því lýst yfir að hann liti á greiðsluna sem fullnaðargreiðslu án nokkurrar viðurkenningar á réttmæti kröfu stefnanda.

Í framhaldi af framangreindu höfðaði stefnandi mál þetta. Undir rekstri málsins fór stefndi fram á að dómkvaddur yrði matsmaður til að leggja mat á hæfilegt og sanngjarnt endurgjald fyrir þurrslípun á viðeigandi steinsteyptum flötum að [...] sem og á það hvort umrætt verk væri haldið einhverjum göllum og ef svo væri hvað kostaði að bæta úr þeim. Hinn 31. mars 2021 var H-kk-nf S-kk-nf, byggingartæknifræðingur og húsasmíðameistari, dómkvaddur í því skyni. Matsgerð hans er dagsett hinn 4. júní 2021. Niðurstaða hans var samandregið sú að hæfilegt endurgjald fyrir umrætt verk væri 2.021.200 krónur með virðisaukaskatti ef miðað væri við lýsingu stefnanda á umfangi þess en 901.200 krónur með virðisaukaskatti ef miðað væri við að einungis hefði staðið til að slípa eina umferð. Þá taldi matsmaður verkið ekki haldið göllum og útkoman eins og við hefði mátt búast.

II.

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi reisir kröfu sína á meginreglu samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Á grundvelli hennar beri stefnda skylda til að greiða hinn útgefna reikning samkvæmt samkomulagi um greiðslu fyrir þá þjónustu sem veitt hafi verið, enda verði að teljast óumdeilt að stefndi hafi undirgengist skuldbindingu um greiðslu með viðtöku hins umbeðna verks. Stefnandi sé réttur aðili að samningssambandi við stefnda og eigi ótvíræðan rétt á greiðslu fyrir unnið verk samkvæmt umræddum reikningi enda hafi ekki legið fyrir samningur um verð eða verðáætlun. Stefndi geti ekki einhliða ákveðið fjárhæð endurgjalds fyrir verk sem unnið hafi verið í hans þágu, enda heimili lög nr. 42/2000 um þjónustukaup ekki slíkt þar sem þau geri ráð fyrir sanngjörnu endurgjaldi fyrir veitta þjónustu. Stefndi hafi ekki á nokkurn hátt sýnt fram á að krafa stefnanda um endurgjald sé ekki sanngjörn í skilningi 28. gr. umræddra laga eða að hún sé bersýnilega ósanngjörn. Þvert á móti staðfesti niðurstaða hins dómkvadda matsmanns að svo sé ekki.

Stefnandi byggir einnig á því að stefndi hafi ekki sinnt greiðsluáskorun eða mótmælt kröfunni vegna atvika er snerti verkið sjálft heldur einhliða skoðun sinni á fjárhæð reikningsins. Stefndi hafi haft fjölmörg tækifæri til að gera athugasemdir við framkvæmd verksins en það hafi hann ekki gert. Fyrstu athugasemdir hans hafi verið vegna fjárhæðar útgefins reiknings. Þá hafi stefndi hvorki krafið stefnanda um úrbætur samkvæmt 11. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup né neytt annarra úrræða sem honum standi til boða samkvæmt III. kafla laganna. Stefnandi byggi á því að meginreglan um að hönd selji hendi gildi um kaupin og að greiða hafi átt reikninginn við útgáfu hans enda hafi ekki verið samið um annan gjalddaga.

Kröfu um dráttarvexti reisir stefnandi á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, enda hafi ekki verið samið um annan gjalddaga fyrir verkið en útgáfudag reiknings. Þá vísar stefnandi til 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til stuðnings kröfu um málskostnað og laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt til stuðnings kröfu um að tekið verði tillit til skyldu lögmanns hans til innheimtu virðisaukaskatts við ákvörðun málskostnaðar.

III.

Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Krafa stefnda um sýknu er í fyrsta lagi byggð á aðildarskorti stefnanda. Stefndi hafi samið við Mynstursteypuna (G. Sölva ehf.) um verkið en ekki stefnanda. Það hafi fyrst komið í ljós tveimur mánuðum eftir að umræddu verki lauk að það hefði verið unnið af stefnanda. Enginn samningur sé í gildi á milli málsaðila um verkið og stefndi hafi einungis greitt stefananda 480.000 krónur í þeim tilgangi að ljúka ágreiningi þeirra, umfram skyldu og með fyrirvara um samþykki Mynstursteypunnar. Hvorki Mynstursteypan né fyrirsvarsmaður þess fyrirtækis hafi haft umboð frá stefnda til þess að semja við annan aðila um að vinna verkið. Það hafi verið gert án samráðs eða samþykkis stefnda og sé undirverktaki stefnanda fyrir Mynstursteypuna stefnda því með öllu óviðkomandi. Stefnandi hafi mátt gera sér grein fyrir því allt frá því í júní og fram í september 2020 að stefndi stæði í framangreindri trú um aðild að umræddum verksamningi en hafi allt að einu aldrei gert reka að því að upplýsa stefnda um meinta aðild sína. Ekki fyrr en hann hafi krafið stefnda um greiðslu fyrir verkið í september 2020. Til stuðnings kröfu um sýknu á grundvelli aðildarskorts stefnanda vísar stefndi til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Krafa stefnda um sýknu er í öðru lagi byggð á því að krafa stefnanda sé að fullu greidd, hafi hún á annað borð verið til staðar. Því til stuðnings vísar stefndi til þess að í júní 2020 hafi verðhugmyndir vegna verksins verið ræddar á milli stefnda og fyrirsvarsmanns Mynstursteypunnar. Í þeim samræðum hafi komið fram að það myndi kosta á bilinu 100.000 til 300.000 krónur. Fyrirsvarsmaður stefnanda hafi orðið vitni að þeim samræðum og geti G-kk-nf F-kk-nf skoðunarmaður vitnað um vitneskju hans um þær fjárhæðir sem ræddar hafi verið. Aðrar upplýsingar eða áætlanir hafi ekki verið lagðar fyrir stefnda og því verði að líta á framangreint sem verðáætlun í skilningi 29. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, sem bindi þann sem unnið hafi verkið.

Stefnandi hafi gert prófanir og því verið búinn að átta sig á umfangi verksins, sem hafi verið einfalt í sniðum. Hann hafi þrátt fyrir það aldrei upplýst stefnda um verðskrá sína eða um að hún væri verulega frábrugðin því sem um hafi verið rætt. Stefndi hafi því ekki haft forsendur til annars en að ætla að þau verð sem rædd hafi verið í upphafi stæðu enda hafi hann haft góða reynslu af samningum við Mynstursteypuna. Að mati stefnda sé það verð sem um hafi verið rætt jafnframt sanngjarnt verð í skilningi 7. og 28. gr. áðurgreindra laga, byggt á einu áætluninni sem fyrir hann hafi verið lögð og með hliðsjón af skoðun fagmanns og þeim ágöllum sem hann hafi talið vera á verkinu. Stefndi hafi þegar greitt stefnanda 480.000 krónur og sé krafa hans því augljóslega að fullu greidd.

Umrædd greiðsla hafi miðast við það hámark sem G-kk-nf F-kk-nf skoðunarmaður hafi talið að greiða ætti fyrir verkið. Hann hafi framkvæmt sína skoðun í samráði við stefnanda og sé krafa hans því augljóslega einnig að fullu greidd verði komist að þeirri niðurstöðu að rétt hafi verið að miða við það hámark. Verði komist að þeirri niðurstöðu að víkja beri frá umsaminni verðáætlun hafi ástandsskoðunin fullt sönnunargildi um hámark endurgjalds fyrir verkið. Öll sönnunarbyrði um að stefnandi eigi tilkall til frekara endurgjalds hvíli á honum.

Það hafi fyrst verið í samtali hinn 15. september 2020, löngu eftir að umræddu verki hafi verið lokið, sem stefnandi hafi kynnt stefnda að tímagjald hans væri 15.000 krónur. Hefði stefndi vitað af hinu háa tímagjaldi hefði hann aldrei samþykkt að verkið yrði unnið á þeim forsendum. Háttsemi stefnanda sé því í fullkominni andstöðu við 4. og 6. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Þá sé því, með vísan til samskipta aðila og áðurgreindrar skoðunarskýrslu G-kk-ef F-kk-ef, mótmælt að starfsmenn á vegum stefnanda hafi unnið að verkinu í samtals 106 klukkustundir. Stefndi telji að hér sé um tilbúning að ræða af hálfu stefnanda.

Varakrafa stefnda um lækkun á kröfum stefnanda byggist á sömu sjónarmiðum sem fram komi í áður tilvitnuðum lögum nr. 42/2000 um sanngirni í garð neytenda. Jafnframt sé vísað til laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu, einkum 2. mgr. 9. gr. og 1. mgr. 13. gr. laganna. Enn fremur sé byggt á því að verk stefnanda hafi verið gallað líkt og lýst sé í framlagðri ástandsskoðun.

IV.

Niðurstaða

Líkt og að framan er rakið lýtur ágreiningur málsaðila að skyldu stefnda til að greiða reikning stefnanda dagsettan 30. september 2020 vegna þurrslípunar á steyptum flötum við heimili stefnda að [...]. Ágreiningslaust er að stefndi óskaði eftir því að umrætt verk yrði unnið og að stefnandi vann það en verulegur ágreiningur er um það hvað fór málsaðilum á milli í aðdraganda þess.

A.

Svo sem að framan greinir er krafa stefnda um sýknu í fyrsta lagi byggð á aðildarskorti stefnanda. Þannig byggir stefndi á því að hann hafi falið Mynstursteypunni (G. Sölva ehf.) að vinna umrætt verk og samningssamband hans sé því við það fyrirtæki en ekki stefnanda. Ágreiningslaust er að stefndi hafði í upphafi samband við G-kk-þf S-kk-þf, fyrirsvarsmann Mynstursteypunnar, og óskaði eftir því að fyrirtækið tæki að sér lagfæringar á steinsteyptri stétt við heimili hans þar sem hún væri farin að láta á sjá. Enn fremur er ágreiningslaust að G-kk-nf S-kk-nf kom í framhaldi af þeim samskiptum ásamt fyrirsvarsmanni stefnanda til fundar við stefnda að heimili hans og úr varð að stefnandi vann umbeðið verk.

Fyrirsvarsmaður stefnanda, stefndi og áðurnefndur G-kk-nf S-kk-nf gáfu allir skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Í aðilaskýrslu fyrirsvarsmanns stefnanda kom fram að G-kk-nf S-kk-nf hefði hringt í hann til að kanna hvort hann gæti tekið að sér þurrslípun á stétt við heimili stefnda að [...] þar sem hann ætti hvorki nauðsynlegan tækjabúnað né hefði viðeigandi þekkingu. Þeir hefðu í framhaldi af því farið til fundar við stefnda að heimili hans og stefndi við það tækifæri óskað eftir því að stefnandi tæki verkið að sér. Hann hafi svo rætt reglulega við stefnda á meðan á verkinu stóð og haft við hann samráð um framvindu þess og útkomu. Í aðilaskýrslu stefnda kom fram að hann hefði litið svo á að fyrirsvarsmaður stefnanda væri starfsmaður Mynstursteypunnar enda hefði honum ekki verið kynnt annað. Hann hefði því frá upphafi gengið út frá því að samningur hans um vinnu verksins væri við Mynstursteypuna. Honum hefði svo ekki orðið það ljóst fyrr en um miðjan september þegar fyrirsvarsmaður stefnanda hafði samband við hann til að upplýsa hann um verð verksins að það hefði verið unnið af öðru fyrirtæki. Þá kom fram að hann hefði átt í nokkrum samskiptum við fyrirsvarsmann stefnanda á meðan á verkinu stóð og meðal annars óskað eftir því að gólfflötur svala hússins yrði auk þeirra flata sem rætt hafi verið um í upphafi slípaður. Þá hafi hann haft samband við fyrirsvarsmann stefnanda að umræddu verki loknu og óskað eftir að fá reikning. Í vitnisburði G-kk-ef S-kk-ef kom fram að hann hefði farið og hitt stefnda að heimili hans eftir að hann hafði samband við hann til að fá gleggri mynd af því hvað hann vildi að yrði gert. Hann hefði þegar við það tækifæri upplýst stefnda um að hann gæti ekki tekið umbeðið verk að sér þar sem hann ætti hvorki tækjabúnað né hefði viðeigandi þekkingu. Hann vissi hins vegar um aðila sem gæti gert það. Í framhaldi af því hefði hann svo haft samband við fyrirsvarsmann stefnanda og þeir farið saman og hitt stefnda og stefnandi tekið að sér að vinna verkið. Hans eina aðkoma hefði því verið að leiða fyrirsvarsmann stefnanda og stefnda saman og hann hefði ekki haft nein frekari afskipti af verkinu að svo búnu.

Að framangreindu virtu, einkum því að ágreiningslaust er að stefndi óskaði eftir því að umrætt verk yrði unnið, stefnandi vann það, stefndi átti í umtalsverðum samskiptum við fyrirsvarsmann stefnanda á meðan á vinnu þess stóð, meðal annars um að fleiri fletir yrðu slípaðir en ráðgert var í upphafi, og stefndi hafði sambandi við fyrirsvarsmann stefnanda að vinnu verksins lokinni og óskaði eftir reikningi, verður að mati dómsins að leggja til grundvallar að komist hafi á samningur á milli stefnanda og stefnda um vinnu umrædds verks. Fær sú ályktun og stoð í vitnisburði G-kk-ef S-kk-ef fyrir dómi sem var afdráttarlaus um að hann hefði þegar í upphafi upplýst stefnda um að Mynstursteypan gæti ekki tekið umbeðið verk að sér og að hans eina aðkoma hefði verið að leiða fyrirsvarsmann stefnanda og stefnda saman. Verður kröfu stefnda um sýknu á grundvelli aðildarskorts því hafnað.

B.

Krafa stefnda um sýknu er í öðru lagi byggð á því að hann hafi þegar greitt stefnanda að fullu fyrir umrætt verk og stefnandi eigi því ekki rétt á frekari greiðslu úr hans hendi. Því til stuðnings vísar stefndi til þess að látin hafi verið í té verðáætlun í skilningi 29. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup sem gert hafi ráð fyrir því að verkið mundi kosta á bilinu 100.000 til 300.000 krónur og megi verð þess því ekki fara verulega fram úr þeirri áætlun.

Svo sem áður er vikið að er ágreiningur um það hvað fór málsaðilum á milli í aðdraganda þess að stefnandi vann umrætt verk. Í aðilaskýrslu fyrirsvarsmanns stefnanda kom fram að stefndi hefði á áðurnefndum fundi þeirra ásamt G-kk-þgf S-kk-þgf spurt hvort kostnaður við verkið yrði ekki á bilinu 100.000 til 300.000 krónur. Hann hafi strax svarað því til að ómögulegt væri að segja til um það á þessu stigi þar sem umfangið væri óljóst og réðist af því hversu langt stefndi vildi ganga við slípun viðkomandi flata. Þá hafi hann upplýst stefnda um að tímagjald fyrir vinnu af þessum toga væri 15.000 krónur. Í aðilaskýrslu stefnda fyrir dómi kom fram að hann hefði á umræddum fundi spurt hvort kostnaður við verkið yrði ekki á bilinu 100.000 til 300.000 krónur. Fyrirsvarsmaður stefnanda hefði „hváð“ en ekkert sagt. Hann hefði því aldrei nefnt umrætt tímagjald við hann. Hefði svo verið hefði hann leitað annarra leiða. Hann hefði því gengið út frá því að það verðbil sem hann hefði nefnt stæði. Í vitnisburði G-kk-ef S-kk-ef kom fram að hann kannaðist ekki við að komið hefði fram á umræddum fundi að kostnaður við verkið yrði á bilinu 100.000 til 300.000 krónur. Þvert á móti hefði fyrirsvarsmaður stefnanda sagt að verkið yrði unnið á tíma gjaldi sem væri 15.000 krónur.

Samkvæmt framangreindu ber málsaðilum saman um að stefndi hafi spurt hvort kostnaður við verkið yrði ekki á bilinu 100.000 til 300.000 krónur. Þá ber þeim í reynd einnig saman um að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi ekki á nokkurn hátt gefið til kynna að það væri rétt mat hjá stefnda þótt ágreiningur standi um það hvort hann hafi upplýst hann um viðeigandi tímagjald við þetta tækifæri. Að því virtu verður að mati dómsins ekki lagt til grundvallar að stefnandi hafi látið stefnda í té verðáætlun í skilningi 29. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup heldur þvert á móti að ekki hafi verið samið um verð fyrir verkið áður en það var unnið.

Samkvæmt 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup skal neytandi greiða það verð sem telja má sanngjarnt með hliðsjón af því hve mikil vinnan er og hvers eðlis hafi ekki verið samið um verð fyrir keypta þjónustu. Stefndi byggir á því að sú fjárhæð sem hann hafi þegar greitt stefnanda fyrir umrætt verk sé sanngjarnt verð í skilningi tilvitnaðs ákvæðis og því eigi stefnandi einnig af þeirri ástæðu ekki rétt á frekari greiðslu úr hendi stefnda. Því til stuðnings vísar stefndi til niðurstöðu G-kk-ef F-kk-ef G-kk-ef hjá fyrirtækinu Hönnun og eftirlit ehf. sem hann fól að leggja mat á hæfilegt og sanngjarnt endurgjald fyrir umrætt verk sem og gæði þess líkt og áður er vikið að. Var niðurstaða G-kk-ef F-kk-ef sú að hæfilegt endurgjald fyrir verkið væri 480.000 krónur með virðisaukaskatti. Var sú niðurstaða byggð á þeirri forsendu að hæfilegur fjöldi vinnustunda við verkið væri 32 án þess að það væri rökstutt frekar. G-kk-nf F-kk-nf gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir dómi. Í vitnisburði hans kom auk annars fram að hann væri hvorki lærður múrari né hefði sjálfur komið að vinnu verks af þessum toga og að niðurstaða hans um tilhlýðilegan fjölda vinnustunda við verkið væri ekki byggð á öðru en því hvað hann teldi eðlilegt.

Undir rekstri málsins fór stefndi svo fram á að dómkvaddur yrði matsmaður til að leggja mat á hæfilegt og sanngjarnt endurgjald fyrir þurrslípun á viðeigandi steinsteyptum flötum að [...] sem og hvort umrætt verk væri haldið einhverjum göllum og ef svo væri hvað kostaði að bæta úr þeim. H-kk-nf S-kk-nf, byggingartæknifræðingur og húsasmíðameistari, var sem fyrr greinir dómkvaddur í því skyni. Niðurstaða hans var sú að hæfilegt endurgjald fyrir umrætt verk væri 2.021.200 krónur með virðisaukaskatti ef miðað væri við lýsingu stefnanda á umfangi þess en 901.200 krónur með virðisaukaskatti ef miðað væri við að einungis hefði staðið til að slípa eina umferð. Þá taldi matsmaður verkið ekki haldið göllum og útkoman eins og við hefði mátt búast. Tók hann í því sambandi fram að ef einungis hefði staðið til að slípa eina umferð hefði áferð orðið önnur. Yfirborðið hefði verið hrjúfara og för eftir slípivélar sjáanleg. H-kk-nf S-kk-nf gaf skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins og staðfesti matsgerð sína og svaraði spurningum um efni hennar. Í vitnisburði hans kom auk annars fram að hann gæti ekki sagt til um það með vissu hvað hefðu verið slípaðar margar umferðir. Ljóst væri þó að slípaðar hefðu verið fleiri en ein umferð.

Að mati dómsins standa ekki rök til annars en að leggja fyrirliggjandi matsgerð til grundvallar um það hvað telja má sanngjarnt verð fyrir umrætt verk í skilningi fyrrgreindrar 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup enda getur mat G-kk-ef F-kk-ef G-kk-ef, sem aflað var einhliða af hálfu stefnda, ekki hnekkt henni. Með hliðsjón af fyrirliggjandi matsgerð sem og því sem fram kom í vitnisburði dómkvadds matsmanns við aðalmeðferð málsins um að ljóst væri að slípaðar hefðu verið fleiri en ein umferð er það mat dómsins að 1.325.000 krónur með virðisaukaskatti geti ekki talist annað en sanngjarnt verð fyrir umrætt verk í skilningi framangreinds ákvæðis enda er það tæplega 700.000 krónum lægra en það endurgjald sem dómkvaddur matsmaður taldi hæfilegt miðað við lýsingu stefnanda á umfangi þess.

Loks vísar stefndi til þess kröfu sinni um sýknu til stuðnings að stefnandi eigi ekki rétt á frekari greiðslu úr hans hendi þar sem stefnandi hafi virt ófrávíkjanleg ákvæði 1. mgr. 4. gr. sem 1. og 2. mgr. 6. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup um leiðbeiningarskyldu seljanda að vettugi og það geti því ekki talist sanngjarnt í skilningi 7. gr. sömu laga að krefja hann um frekari greiðslu fyrir umrætt verk.

Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. skal útseld þjónusta, sem veitt er í atvinnuskyni, ávallt vera byggð á fagþekkingu og í samræmi við góða viðskiptahætti sem tíðkast hverju sinni. Skylt er að veita allar upplýsingar og leiðbeiningar um vinnu verks með hagsmuni neytanda fyrir augum. Ágreiningslaust er að stefnandi býr yfir viðeigandi fagþekkingu og hefur áratuga reynslu af sambærilegum verkum. Þá er ágreiningslaust að fyrirsvarsmaður stefnanda hafði yfirumsjón með vinnu verksins þótt það hafi verið unnið af reynsluminni starfsmönnum. Þá liggur líkt og að frama greinir fyrir að fyrirsvarsmaður stefnanda átti í umtalsverðum samskiptum við stefnda á meðan á vinnu verksins stóð auk annars til að tryggja að útkoman yrði í samræmi við væntingar stefnda. Er það því mat dómsins að umrætt verk hafi verið unnið í samræmi við þær skyldur sem hvíla á stefnanda samkvæmt 1. mgr. 4. gr.

Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. er seljanda þjónustu skylt að veita upplýsingar um hvort fyrirhuguð kaup á þjónustu eru óhagkvæm fyrir neytandann að teknu tilliti til kostnaðar við verkið með hliðsjón af verðgildi hlutarins eða öðrum atriðum sem áhrif hafa á hagkvæmni þeirrar þjónustu sem óskað er eftir. Ekkert liggur fyrir um það í máli þessu að umrætt verk hafi verið óhagkvæmt fyrir stefnda í skilningi þessa ákvæðis. Í því sambandi er auk annars til þess að líta að ágreiningslaust er líkt og áður greinir að stefnandi býr yfir viðeigandi fagþekkingu og hefur áratuga reynslu af sambærilegum verkum. Er það því mat dómsins að stefnandi hafi ekki vanrækt leiðbeiningarskyldu samkvæmt 1. mgr. 6. gr.

Samkvæmt 2. mgr. 6. skal seljandi svo, verði honum ljóst eftir að vinna er hafin að fyrirhuguð kaup á þjónustu eru óhagkvæm eða að verð þjónustunnar muni verða verulega hærra en neytandi hefur mátt gera ráð fyrir, tilkynna neytanda um það og óska eftir fyrirmælum um hvort frekari vinna skuli af hendi leyst. Hafi seljandi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu sinni, ekki óskað eftir fyrirmælum og ætla má að neytandi hefði hætt við samninginn að fengnum upplýsingum skulu greiðslur fyrir verkið miðast við að neytandi hefði dregið sig út úr samningnum á því stigi. Að því gættu að ekkert liggur fyrir um að umrætt verk hafi verið óhagkvæmt fyrir stefnda í framangreindum skilningi ræðst niðurstaða um það hvort stefnandi hafi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu á grundvelli umrædds ákvæðis 2. mgr. af því hvort verð verksins hafi orðið verulega hærra en stefndi hafi mátt gera ráð fyrir. Svo sem vikið hefur verið að er ágreiningur um það hvað fór málsaðilum á milli þar að lútandi á áðurnefndum fundi þeirra ásamt G-kk-þgf S-kk-þgf. Að virtu því sem samkvæmt framangreindu kom fram í aðilaskýrslu bæði fyrirsvarsmanns stefnanda og stefnda fyrir dómi sem og vitnisburði G-kk-ef S-kk-ef standa að mati dómsins ekki rök til að leggja til grundvallar að stefndi hafi með réttu mátt gera ráð fyrir því að verð verksins yrði á bilinu 100.000 til 300.000 krónur líkt og hann heldur fram. Verður því að líta til þess hverju stefndi mátti gera ráð fyrir með hliðsjón af öðrum þáttum. Samkvæmt framlagðri tímaskýrslu unnu tveir starfsmenn stefnanda samtals 106 stundir að verkinu á tímabilinu 30. júní til 22. júlí 2020. Annar þeirra, A-kk-nf P-kk-nf G-kk-nf, gaf skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Í vitnisburði hans kom auk annars fram að tilgreindur fjöldi vinnustunda í umræddri tímaskýrslu væri réttur. Í aðilaskýrslu stefnda fyrir dómi kom fram að hann hefði ekki fylgst sérstaklega með því hvað starfsmenn stefnanda unnu margar vinnustundir enda hefði hann verið að heiman hluta þess tíma sem þeir voru að störfum. Hann hefði þó tekið eftir því að þeir voru umtalsvert lengur að slípa þrep og kanta en stéttina sjálfa. Þá er ágreiningslaust að þegar starfsmenn stefnanda höfðu lokið við að slípa þá fleti sem um var rætt í upphafi óskaði stefndi eftir því að gólfflötur svala hússins yrði einnig slípaður sem kallaði á umtalsverða vinnu til viðbótar. Verður því að leggja til grundvallar að stefndi hafi mátt gera ráð fyrir því að um nokkuð umfangsmikið verk væri að ræða jafnvel þótt hann hafi síðar dregið réttmæti tímaskýrslu stefnanda í efa enda ekkert fram komið í málinu sem gefur tilefni til að ætla að hún sé röng. Þá er ágreiningslaust að verkið var unnið með þungum slípivélum og slípirokkum sem í þurfti bæði svokallaða demantsbolla og demantsblöð til að fá þá áferð sem stefndi vildi fá. Verður því og að leggja til grundvallar að stefndi hafi mátt gera ráð fyrir því að notkun slíks búnaðar fylgdi nokkur kostnaður. Þegar þetta er virt heildstætt er það mat dómsins að reikningur stefnanda til stefnda fyrir vinnu upp á 774.224 krónur og kostnaði við slípivél, slípirokka, demantsbolla og demantsblöð upp á 294.325 krónur að viðbættum virðisaukaskatti sé ekki verulega hærri en stefndi hafi mátt gera ráð fyrir í skilningi umrædds ákvæðis. Er það því mat dómsins að stefnandi hafi ekki heldur vanrækt leiðbeiningarskyldu samkvæmt 2. mgr. 6. gr.

Að öllu framansögðu virtu er það niðurstaða dómsins að ekki standi forsendur til að taka aðalkröfu stefnda um sýknu til greina, enda lét stefnandi stefnda ekki í té verðáætlun, verð stefnanda fyrir umrætt verk er samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð sanngjarnt og stefnandi vanrækti ekki leiðbeiningarskyldu samkvæmt áðurgreindum ákvæðum.

C.

Stefndi krefst þess til vara að krafa stefnanda verði lækkuð verulega. Er sú krafa stefnda annars vegar byggð á sömu málsástæðum og aðalkrafa hans um sýknu sem og ákvæðum laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu og hins vegar á því að umrætt verk sé gallað. Með vísan til þess sem að framan er rakið standa að mati dómsins ekki rök til að taka varakröfu stefnda til greina á grundvelli þeirra málsástæða sem aðalkrafa hans er studd eða ákvæða laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu enda ekki á nokkurn hátt sýnt að stefnandi hafi viðhaft óréttmæta eða villandi viðskiptahætti í skilningi þeirra laga. Þá standa að mati dómsins ekki heldur forsendur til að taka varakröfu stefnda til greina á þeim grundvelli að umrætt verk sé gallað enda fyrirliggjandi matsgerð afdráttarlaus um að svo sé ekki og útkoman eins og við hefði mátt búast líkt og áður greinir. Verður varakröfu stefnda því einnig hafnað.

Að öllu framansögðu virtu er það niðurstaða dómsins að stefndi skuli greiða stefnanda 1.325.000 krónur samkvæmt fyrrgreindum reikningi dagsettum 30. september 2020 að frádreginni 480.000 króna innborgun hinn 12. nóvember sama ár. Þá er fallist á að umrædd fjárhæð beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. október 2020 er mánuður var liðinn frá því að stefnandi sannanlega krafði stefnda um greiðslu, sbr. 3. mgr. 5. gr. sömu laga, til greiðsludags.

Að virtum úrslitum málsins og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem þykir að virtum atvikum málsins og umfangi hæfilega ákveðinn 750.000 krónur.

H-kvk-nf Á-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan ásamt meðdómsmönnunum K-kk-þgf H-kk-þgf héraðsdómara og Á-kk-þgf I-kk-þgf byggingarverkfræðingi.

Dómsorð :

Stefndi, S-kk-nf S-kk-nf, skal greiða stefnanda, GM- Múr ehf., 1.325.000 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. október 2020 til greiðsludags, að frádreginni innborgun hinn 12. nóvember 2020 að fjárhæð 480.000 krónur.

Stefndi greiði stefnanda 750.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Á-kvk-nf

K-kk-nf H-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf