E-8766/2009

Mál þetta var tekið til úrskurðar að loknum munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu stefnda 30. mars sl. Málið var þingfest með framlagningu stefnu 16. júní 2009.

Stefnandi er Opinberun ehf., Laugarnestanga 65, Reykjavík, en stefndi er yfirskattanefnd, Borgartúni 21, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þannig orðaðar í stefnu:

1. Að úrskurðurinn [úrskurður yfirskattanefndar nr. 295/2008] verði felldur úr gildi í heild sinni.

2. Að staðfest verði með dómi að stefnandi hafi túlkað rétt þau ákvæði laga er varða höfundarrétt vegna kvikmynda og þau ákvæði er varða Lög um virðisaukaskatt nr. 50, frá 24 maí 1988 – 1. Kafli. Skattskyldusvið 2. gr. Til vara að stefnandi verði sýknaður af úrskurði Yfirskattanefndar með tilvísun til Jafnræðisreglunnar samanber 11. gr. ofangreindra laga og með vísun til Stjórnsýslulaga 1993 nr 37 frá 30 apríl – II kafli gr 3.

3. Að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda útlagðan kostnað vegna þessa málareksturs og miskabætur vegna þeirra óþæginda og tímataps er málinu hafa fylgt.

4. Að dómurinn ákveði hvernig farið verði í framtíðinni með höfundarrétt að kvikmyndum, videói, tölvusýningum og allri listrænni elektronik er felur í sér birtingu á verkum listamanna.

5. Að dómurinn fjalli um lögmæti starfsaðferða og hæfi K-kvk-ef N-kvk-ef.

6. Að greiddur verði út sá virðisaukaskattur er Opinberun á inni fyrir árið 2005.

Loks er gerð krafa um málskostnað úr hendi stefnda, að skaðlausu, að mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi og að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað samkvæmt mati dómsins. Til vara krefst hann sýknu af öllum kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hans hendi, einnig að mati dómsins.

Til úrlausnar er hér krafa stefnda um frávísun málsins frá héraðsdómi.

II.

Í stefnu segir að rekja megi upphaf málsins til þess að stefnandi og Ólafsfell ehf. gerðu með sér samning á árinu 2002, þar sem síðarnefnda fyrirtækið keypti af stefnanda sýningarrétt að kvikmyndinni „Opinberun Hannesar“ í þýskumælandi löndum. Samningsfjárhæðin var 10.000.000 króna og skyldi greidd í tvennu lagi, 2002 og 2003, 5.000.000 króna hvort árið. Ekki var gert ráð fyrir að virðisaukaskattur legðist á samningsfjárhæðina, þar sem viðskiptin vörðuðu sölu á erlendri grund. Í skattframtali stefnanda árið 2003 voru 5.000.000 króna færðar til skuldar á viðskiptareikningi, og gerði skattstjórinn í Reykjavík ekki athugasemd við það. Ári síðar, þegar síðari greiðslan var innt af hendi, einnig að fjárhæð 5.000.000 króna, gerði skattstjóri hins vegar athugasemd við færslu fjárhæðarinnar á framtali stefnanda, og þá einnig við framkvæmdina árið áður. Fram kemur í stefnu að myndin „Opinberun Hannesar“ hafi verið sýnd í kvikmyndahúsi í nóvember 2003 og í sjónvarpinu á nýársdag 2004. Heldur stefnandi því fram að eftir það hafi breyting orðið á afstöðu starfsmanna skattstjórans í Reykjavík til hugmynda stefnanda að lausn málsins. Í stefnu er síðan greint frá úrskurði skattstjórans í Reykjavík frá 23. janúar 2007 og því haldið fram að hann hafi verið haldinn formgöllum. Í málinu liggur einnig fyrir úrskurður yfirskattanefndar í málinu nr. 295/2008, sem kveðinn var upp 17. desember 2008. Má þar sjá að stefnandi hefur með kæru 31. maí 2008 skotið til yfirskattanefndar tveimur úrskurðum skattstjóra, annars vegar úrskurði 15. janúar 2007 vegna virðisaukaskatts uppgjörstímabilið nóvember – desember 2005, en hins vegar úrskurði 23. janúar 2007 um endurákvörðun opinberra gjalda stefnanda gjaldárið 2004 og ákvörðun virðisaukaskatts uppgjörstímabilin júlí – ágúst 2002, janúar – febrúar 2003 og nóvember – desember 2003, sbr. einnig úrskurð 20. apríl 2007, þar sem skattstjóri synjaði beiðni stefnanda um endurupptöku á greindum tveimur úrskurðum. Niðurstaða yfirskattanefndar í máli stefnanda var sú að rekstrarkostnaður í skattframtali hans árið 2004 hækkaði um 2.137.218 krónur frá því sem skattstjóri ákvarðaði, en skuldfærðar tekjur, 40.000.000 króna, og eignfærður kostnaður, 27.937.218 krónur, féll niður. Öðrum kröfum stefnanda var hafnað.

III.

Krafa stefnda um frávísun málsins byggist á því að málið sé allt vanreifað af hálfu stefnanda. Lýsing málavaxta í stefnu sé mjög rýr og óglögg og erfitt að átta sig á hvaða málsástæður eigi að falla að hverri kröfu stefnanda. Skorti því á tengsl dómkrafna og málsástæðna. Málatilbúnaðurinn fari þannig í bága við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Að því er fyrstu dómkröfuna varðar byggir stefndi á því að ekki verði séð hvaða málsástæður búi að baki henni, enda sýni stefnandi ekki með neinu móti fram á hvaða annmarkar á úrskurðinum ættu að valda því að krafa hans yrði tekin til greina. Um aðrar kröfur stefnanda byggir stefndi á því að þær feli ýmist í sér lögspurningar eða séu ekki dómhæfar, þar sem sakarefnið eigi ekki undir dómstóla, sbr. 1. mgr. 24. gr. og 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Einnig byggir hann á því að sumar kröfur stefnanda séu óljósar, í þeim felist ekki sjálfstæð krafa og engin gögn séu þeim til stuðnings.

IV.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefnda verði hrundið og málið tekið til efnismeðferðar. Þá gerir hann kröfu um málskostnað úr hendi stefnda.

Stefnandi mótmælir því að kröfur hans séu óljósar. Hins vegar bendir hann á að úrskurður yfirskattanefndar sé óljós og illa rökstuddur, og kunni það að hafa haft áhrif á kröfugerð hans. Telur hann nauðsynlegt að dómstólar fjalli um þau ákvæði laga um virðisaukaskatt, sem hér séu til skoðunar, enda sé það ekki hlutverk starfsmanna skattyfirvalda að kveða upp dóm um slík atriði. Heldur stefnandi því fram að hann hafi þurft að sæta einelti af hálfu starfsmanna skattstjórans í Reykjavík eftir sýningu myndarinnar „Opinberun Hannesar“, þar sem komi fyrir myndskeið er sýni starfsmann hafa í hótunum við einstakling. Sú sena eigi sér hliðstæðu í raunveruleikanum.

V.

Kröfur stefnanda í máli þessu eru settar fram í sex tölusettum liðum. Í öðrum tölulið er og að finna varakröfu, sem efnislega virðist samhljóða fyrstu dómkröfu stefnanda, en felur þó í sér málsástæðu fyrir þeirri kröfu, og eftir atvikum einnig öðrum kröfum hans. Stefnandi hefur því enga lögvarða hagsmuni af því að fjallað verði sérstaklega um varakröfuna. Með vísan til 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður henni vísað frá dómi.

Fyrsta dómkrafa stefnanda hljóðar um að úrskurður yfirskattanefndar verði felldur úr gildi í heild sinni. Kveðst stefnandi byggja þá kröfu á því að „lagatúlkun sú er úrskurðurinn byggir á fái ekki staðist hvað listaverk snertir og brjóti gegn jafnræðisreglunni og málfrelsisákvæðum stjórnarskrár Íslands“, eins og segir í stefnu. Í stefnunni er engan rökstuðning að finna fyrir þessari staðhæfingu, né umfjöllun um það að hvaða leyti lagatúlkun yfirskattanefndar fari í bága við jafnræðisreglu og málfrelsisákvæði stjórnarskrárinnar. Af atvikalýsingu stefnu verður hins vegar helst ráðið að stefnandi telji að starfsfólk skattstjórans í Reykjavík hafi lagt stefnanda í einelti með einstrengingslegri og þröngri túlkun á lögum er varði hagsmuni allra listgreina hér á landi. Er svo að skilja að úrskurður yfirskattanefndar í máli stefnanda sé sama marki brenndur.

Umræddur úrskurður yfirskattanefndar í máli stefnanda, nr. 295/2008, er mikill að vöxtum. Er þar fjallað um ákvörðun opinberra gjalda stefnanda gjaldárið 2004 og virðisaukaskatts uppgjörstímabilin júlí – ágúst 2002, janúar – febrúar 2003, nóvember – desember 2003 og nóvember – desember 2005. Í úrskurðinum er m.a. ítarlega fjallað um undanþáguákvæði laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988, og komist að þeirri niðurstöðu að þau eigi ekki við í tilviki stefnanda. Því var úrskurður skattstjóra um skyldu stefnanda til að standa skil á virðisaukaskatti af sölu á sjónvarpsrétti til Ólafsfells ehf. staðfestur. Í úrskurðinum er einnig að finna gagnrýni á meðferð máls stefnanda hjá skattstjóranum í Reykjavík, þar sem talið var að afgreiðsla málsins hefði dregist úr hófi. Þrátt fyrir þá annmarka var það niðurstaða yfirskattanefndar að ákvörðun skattstjóra yrði ekki ómerkt. Í stefnu er tekinn upp kafli úr úrskurði yfirskattanefndar, þar sem fjallað er um tafir á málsmeðferð hjá skattstjóra, en án þess að séð verði að stefnandi krefjist endurskoðunar á þeirri niðurstöðu yfirskattanefndar. Aðeins segir þar að stefnandi hafi haft fulla ástæðu til að álíta að málið hefði verið fellt niður og því ekki gert ráð fyrir að til þessa kostnaðar kæmi í áætlunum um rekstur fyrirtækisins.

Taka verður undir það með stefnda að ekki verður með góðu móti ráðið hvaða málsástæður búa að baki fyrstu dómkröfu stefnanda. Er málatilbúnaðurinn þannig í andstöðu við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/199, um meðferð einkamála.

Dómkröfur stefnanda, sem merktar eru númer 2, 4 og 5, fela augljóslega í sér að þar er verið að leita álits dómsins um lögfræðileg efni, en eru að auki sumpart þannig orðaðar að ekki er unnt að lesa úr þeim beina kröfu sem dómurinn geti lagt mat á. Fara kröfurnar þannig í bága við fyrirmæli 1. mgr. 24. gr., 1. mgr. 25. gr. og d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Kröfur hans, sem merktar eru númer 3 og 6, eru hins vegar því marki brenndar að fjárhæðir eru þar ekki tilgreindar og engin sönnunargögn né rökstuðningur að baki þeim. Stríðir slíkt gegn fyrirmælum d., e., f. og g. liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

Samkvæmt ofanrituðu er fallist á það með stefnda að málið sé í heild svo vanreifað af hálfu stefnanda og málatilbúnaður hans að öðru leyti svo óljós að ekki verður hjá því komist að vísa málinu frá dómi. Með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 100.000 krónur.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Opinberun ehf., greiði stefnda, íslenska ríkinu, 100.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf