S-94/2008

Mál þetta, sem tekið var til dóms að loknum munnlegum flutningi, 24. september sl., er höfðað af lögreglustjóranum á Blönduósi 19. febrúar sl. á hendur B-kk-þgf Þ-kk-þgf K-kk-þgf, fæddum 10. mars 1979, til heimilis að Holtsflöt 6, Akranesi; „Fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 30. september 2007, ekið bifreiðinni UL-471 undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1.60‰), frá Laufskálarétt í Skagafirði og suður Norðurlandsveg, uns hann missti stjórn á bifreiðinni, með þeim afleiðingum að bifreiðin fór út af veginum og valt skammt sunnan við veiðihús Blöndu í Langadal í Austur-Húnavatnssýslu en lögreglan fékk tilkynningu um slysið kl. 05:58.

Telst brot þetta varða við 1. sbr. 3. mgr. 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 48/1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar sbr. 101. gr. og sbr. 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. lög nr. 44/1993, og lög nr. 23/1998 og lög nr. 84/2004.“

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins. Þá krefst hann þess að málsvarnarlaun skipaðs verjanda greiðist úr ríkissjóði.

II

Málavextir

Sunnudaginn 30. september, kl. 05:58, barst lögreglunni á Blönduósi tilkynning um umferðarslys í Langadal í Austur-Húnavatnssýslu og fór héraðslögreglumaðurinn Þ-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf þegar á vettvang. Á vettvangi hitti hann fyrir vitnin H-kk-þf B-kk-þf G-kk-þf og K-kk-þf Þ-kk-þf Þ-kk-þf en þeir höfðu tilkynnt um slysið. Vitnin höfðu þá þegar aðstoðað ákærða úr bifreiðinni og upp á veg. Í frumskýrslu lögreglu, sem nefndur Þ-kk-nf R-kk-nf ritaði, kemur fram að lögreglumaðurinn hafi reynt að tala við ákærða en hann hafi verið utan við sig og helst viljað sofa. Ákærði mun þó hafa greint frá því að hann myndi ekki eftir óhappinu og þá hafi hann sagt að einn aðili hafi verið með honum í bílnum en nafn hans vissi hann ekki. Í framhaldi af þessu hafi sjúkrabifreið komið á vettvang og ákærði verið settur í sjúkrabifreiðina. Um leið hafi hafist leit að hinum aðilanum. Skýrsluritari greinir frá því að hann hafi leitað að hinum aðilanum í u.þ.b. 5 mínútur en þá haft aftur tal af ákærða. Ákærði hafi þá greint frá því að hann hefði verið að koma úr Laufskálarétt og verið á leiðinni á Akranes ásamt tveimur öðrum mönnum og annar þeirra hefði ekið. Í skýrslunni segir ennfremur að eftir að Þ-kk-nf R-kk-nf kom út úr sjúkrabifreiðinni hafi hann hitt fyrir lögreglumennina J-kk-þf K-kk-þf og Ó-kk-þf T-kk-þf. J-kk-nf K-kk-nf hafi rætt við ákærða sem hafi skýrt honum frá með sama hætti og áður. Eftir þetta hafi verið tekið blóðsýni úr ákærða í sjúkrabifreiðinni. Ekki hafi reynst unnt að taka þvagsýni á vettvangi en það hafi lögreglan á Akranesi ætlað að gera þegar sjúkrabifreiðin kæmi þangað með ákærða en það hafi síðan ekki tekist.

Í nefndri lögregluskýrslu er því lýst að við skoðun á aðstæðum hafi engin ummerki verið um aðra farþega í bifreiðinni. Allar dyr bifreiðarinnar hafi verið lokaðar fyrir utan farþegadyr að framanverðu. Mikil mýri sé þar sem óhappið varð og hægt hafi verið að greina fótspor frá bifreiðinni sem byrjuðu framanvert við bifreiðina farþegamegin og upp á veg. Engin önnur fótspor hafi verið á vettvangi. Sími ákærða hafi fundist og við skoðun hafi sést að síðast hafi verið talað við Þ-kvk-þf G-kvk-þf. Haft hafi verið upp á henni og hún þá tilkynnt lögreglu að hún hefði talað við ákærða í síma fyrr um nóttina og hann hafi verið að keyra frá Laufskálarétt, verið í vondu skapi, ölvaður og einn í bifreiðinni. Loks er þess getið að vegna upplýsinga frá ákærða hafi lögreglan farið á nærliggjandi bæi en ekki séð til mannaferða. Þá hafi fólkið á bæjunum ekki orðið vart við mannaferðir síðustu klukkustundirnar.

III

Framburður ákærða og vitna

Ákærði kvaðst hafa lagt af stað frá Akranesi til Sauðárkróks seinnipart dags daginn fyrir atvikið. Hann hafi ekið um Þverárfjall og þegar hann kom til Sauðárkróks hafi hann hitt þrjá kunningja sína en þeir hafi verið með sumarhús rétt hjá reiðhöllinni í bænum. Um kvöldið hafi hann neytt áfengis og farið á dansleik í reiðhöllinni. Hann kvaðst hafa rifist við sambýliskonu sína þennan dag og þau hafi talað saman í síma nokkrum sinnum. Ákærði kvaðst lítið muna eftir atvikum frá því að nokkuð var liðið á dansleikinn en hann hafi ákveðið að halda heim á leið. Hann hafi hitt tvo menn áður en hann lagði af stað og annar þeirra hafi ekið bifreiðinni en þessa menn hafi hann ekki þekkt og þá viti hann ekki nöfn þeirra. Ákærði kvaðst næst muna eftir sér í sjúkrabifreiðinni þar sem honum var dregið blóð. Hann kvaðst ekki hafa gefið þvagsýni þar sem honum hafi verið leyft að pissa skömmu áður en hann kom á Akranes og því hafi hann ekki getað gefið þvagsýni á spítalanum þar.

Þ-kvk-nf G-kvk-nf, sambýliskona ákærða, bar að hún og ákærði hefðu verið ósátt daginn sem hann fór norður. Hún mundi eftir að hafa hringt til lögreglunnar þar sem hún hafi haft áhyggjur af ákærða en hún kvaðst ekki hafa sagt að ákærði væri að aka. Vitnið mundi ekki eftir að hafa talað í síma við lögreglu um morguninn skömmu eftir slysið en hún hafi verið að skemmta sér með kunningjum sínum þessa nótt. Hún bar hins vegar að lögreglumenn frá Akranesi hefðu komið inn til hennar og vakið hana upp um morguninn til að ræða við hana.

Vitni H-kk-nf B-kk-nf G-kk-nf, kvaðst hafa verið á leið til gæsaveiða ásamt mági sínum, K-kk-þgf Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, þennan morgun. Þeir hafi séð bifreið 10 til 15 metra fyrir utan veginn með aðvörunarljósin kveikt. Bifreið þessi hafi verið ofan vegar en framendi hennar hafi snúið í suður. Hann kvaðst hafa farið og kannað hvort einhver væri í bílnum en K-kk-nf hafi hringt eftir aðstoð. Vitnið kvaðst hafa farið að bifreiðinni farþegamegin og séð mann sitja í framsætinu og honum hafi virst sem sá svæfi ölvunarsvefni. Vitnið kvaðst hafa gengið um nágrenni bílsins til að kanna hvort einhverjir væru þar sem kynnu að hafa kastast út úr bílnum. Vitnið kvaðst ekki hafa séð nokkurn mann þarna og ekki ummerki eftir neinn. Aðspurt kvaðst vitnið hafa gengið umhverfis bílinn. Vitnið kvaðst ekki hafa séð nein spor á vettvangi en þar hafi verið hátt gras og allt blautt. Vitnið kvaðst ekki hafa reynt að opna dyr bifreiðarinnar. Að sögn vitnisins var umferð lítil þessa nótt og hann mundi ekki til þess að þeir hefðu mætt bíl í Langadalnum. Að sögn vitnisins sagði sá sem í bílnum var við K-kk-þf Þ-kk-þf að einhver annar en hann hefði ekið bílnum.

Vitnið K-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf bar að hann hefði verið að koma frá Blönduósi og á leið til gæsaveiða ásamt H-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf. Þeir hafi tekið eftir bíl sem var u.þ.b. eina og hálfa til tvær bíllengdir fyrir utan veg, vinstra megin frá þeim séð, en vitnið mundi ekki hvort aðvörunarljós bifreiðarinnar voru kveikt eða ekki. Á þessum tíma hafi verið myrkur en þeir hafi lýst upp með ljósum bifreiðar sinnar eins og hægt var. Vitnið kvaðst hafa farið að bifreiðinni farþegamegin en allt hafi verið mjög blautt á svæðinu og þá hafi þar verið mikið drasl. Hann kvaðst hafa tekið eftir því að mikil áfengislykt var í bílnum auk þess sem minna drasl hafi verið í bílstjórasæti en í aftursæti. Vitnið mundi eftir að hafa reynt að vekja ákærða sem hafi muldrað að einhverjir hefðu verið með honum í bílnum. Vitnið kvað ákærða hafa farið úr bílnum að sjálfsdáðum meðan lögreglan var á leið á vettvang en vitnið kvaðst hafa aðstoðað ákærða upp á veginn. Vitnið sagðist hafa kannað hvort fleira fólk væri í námunda við bílinn. Vitnið taldi sennilegt að hann hefði gengið kringum bílinn og rámaði í að aðrar dyr en farþegadyr að framan hefðu verið lokaðar. Þá hafi verið gras undir hurðarhúni á bílstjórahurðinni. Vitnið taldi ótrúlegt að aðrir en ákærði hefðu verð þarna á ferð.

Vitnið Þ-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf kvað ákærða hafa verið kominn upp á veg og illa áttaðan þegar hann kom á vettvang. Þegar ákærði hafi verið spurður að því hvort hann hefði verið einn á ferð hefði hann í fyrstu svarað því til að einn maður hefði verið með honum í bílnum en síðar sagt að þeir hafi verið tveir en hann hafi á þessum tíma ekki nefnt að hann hefði tekið þá upp í bifreið sína. Vitnið kvaðst hafa reynt að lýsa upp vettvang og leitað að ummerkjum eftir aðra en ekkert séð. Vitnið sagðist þá hafa gengið á ákærða varðandi hversu margir hefðu verið með honum í bílnum og þá hafi hann svarað því til að þeir hefðu verið tveir og að hann hefði tekið þá upp í bíl sinn á leiðinni. Ákærði hafi sagt að hann þekkti ekki þessa menn. Vitnið kvaðst ekki hafa spurt ákærða eftir því hver hefði ekið bifreiðinni en hann hafi gert ráð fyrir því að ákærði hefði verið ökumaður bifreiðarinnar. Vitnið kvaðst hafa séð fótspor af veginum að framdyrum bifreiðarinnar farþegamegin. Hann kvaðst hafa gengið kringum bifreiðina en ekki séð önnur fótspor en sín eigin þrátt fyrir að hafa leitað að fótsporum annarra. Vitnið kvaðst hafa hringt í sambýliskonu ákærða og hún hafi sagt að ákærði hefði verið í Laufskálarétt. Hún hafi jafnframt greint frá því að hún hefði talað við ákærða meðan á akstri stóð og þá hafi hann verið drukkinn. Aðspurt kvað vitnið að ekkert athugavert hafi verið við ástand sambýliskonu ákærða en hann hafi ekki gert henni grein fyrir ákvæðum 51. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Vitnið V-kk-nf K-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður kvaðst ekki hafa séð nein för fyrir ofan bílinn þegar hann kom á vettvang. Vitnið sagðist hafa tekið fleiri ljósmyndir en þær fjórar sem fylgja málinu en þær hafi eyðilagst.

J-kk-nf K-kk-nf V-kk-nf lögreglumaður bar að ákærði hefði greint frá því að hann hefði tekið tvo menn, sem hann þekkti ekki, upp í bíl sinn og annar þeirra hafi ekið bifreiðinni. Raunar hafi hann ýmist sagt að mennirnir hafi verið einn eða tveir og þótti vitninu breytilegur framburður ákærða á vettvangi hafa verið ótrúverðugur. Vitnið bar að við skoðun á vettvangi hafi komið í ljós slóð frá hurð farþegamegin að framan en þar hefði gras lagst niður. Engin ummerki hafi hins vegar verið við bílinn bílstjóramegin og ekki hafi mátt merkja að aðrir hafi verið á vettvangi. Að sögn vitnisins var mikið um glerbrot og drasl inni í bifreiðinni í aftursæti og farþegasæti að framan en bílstjórasætið hafi verið hreinna. Þetta hafi leitt til þess að lögreglumenn hafi talið að einn maður hafi verið í bílnum. Vitnið greindi frá því að kannað hafi verið á næstu bæjum hvort þar hefðu einhverjir komið en svo hafi ekki verið. Við veiðihús sem staðsett sé skammt frá vettvangi hafi verið einn bíll en þar hafi enginn komið til dyra. Vitnið bar að Þ-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf hefði opnað farþegahurð fyrir aftan bílstjórasætið og hann hafi talið að ekki hefði verið unnt að loka bílstjóradyrum ef sú hurð hefði verið opnuð.

IV

Niðurstaða

Að framan er rakið að ákærði hefur allt frá fyrstu tíð neitað að hafa ekið bifreið sinni í umrætt sinn. Hann greindi strax frá því að einn eða tveir menn, sem hann ekki þekkti, hefðu verið með honum í bílnum og annar þeirra hefði ekið bifreiðinni. Fyrir dóminum bar hann að hann hefði hitt tvo menn á dansleiknum áður en hann lagði af stað heimleiðis og að annar þeirra hefði ekið bifreiðinni.

Af hálfu ákæruvalds er einkum á því byggt að framburður ákærða þess efnis að einhver annar maður sem hann þekkti ekki hefði ekið bifreiðinni væri ótrúverðugur í ljósi þess að engir aðrir en ákærði voru á vettvangi og þá hafi þeir ekki fundist við eftirgrennslan á nærliggjandi bæjum. Þá vísar ákæruvaldið til þess að engin för hafi verið á vettvangi bílstjóramegin við bílinn og því hefði maðurinn eða mennirnir sem með ákærða voru horfið sporlaust. Einnig vísaði ákæruvaldið til þess að mikið drasl og glerbrot hefðu verið í bílnum en áberandi minnst í bílstjórasæti. Loks var af ákæruvaldsins hálfu bent á að lögreglumaður hefði rætt við sambýliskonu ákærða skömmu eftir slysið og hún hefði greint frá því að hún hefði nýlega talað við ákærða sem hafi verið að aka drukkinn.

Að mati dómsins er nokkur ólíkindablær á framburði ákærða þess efnis að tveir menn hefðu verið með honum í bílnum í umrætt sinn. Þó verður að hafa í huga að hann hefur haldið þessu fram allt frá því að fyrstu vitni komu á vettvang en á þeim tíma var ekki annað að sjá en ákærði svæfi ölvunarsvefni. Fyrir liggur að vitnin H-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf Þ-kk-nf, sem fyrstir komu á vettvang, sáu ekki spor eftir menn við bílinn. Þeir gengu síðar, að eigin sögn, báðir kringum bílinn. Þrátt fyrir að þeir hafi gert það sáu lögreglumenn, sem síðar komu á vettvang, heldur engin för bílstjóramegin við bílinn. Því verður að álykta sem svo að spor hafi einfaldlega ekki verið greinanleg eftir menn þeim megin við bílinn. Hér verður einnig að hafa í huga að myrkur var á vettvangi þótt ljós bifreiða hafi eitthvað bætt úr því. Þá vill svo óheppilega til að ljósmyndir sem teknar voru á vettvangi eyðilögðust fyrir utan fjórar myndir sem sýna bifreiðina að utanverðu. Framburður vitna þess efnis að meira af glerbrotum og drasli hafi verið í aftursæti og farþegasæti framanverðu bendir til þess að einn maður hafi verið í bílnum en ljósmyndir af þessu hefðu getað varpað skýru ljósi á þetta. Ekki er unnt að fullyrða að lögreglumenn hefðu fundið aðila sem yfirgáfu bifreiðina með leit sinni á nærliggjandi bæjum og nægir í því sambandi að nefna að enginn kom til dyra í veiðihúsi sem er skammt frá slysstað þrátt fyrir að þar hafi verið bifreið fyrir utan. Rannsakandi óskaði eftir áverkavottorði af ákærða en það liggur ekki fyrir í málinu. Að teknu tilliti til þess hve mikið bifreiðin er skemmd, en hún virðist hafa oltið heilan hring, má ætla að ákærði hefði marist undan bílbelti en slíkt mar hefði getað sagt til um hvoru megin í bifreiðinni ákærði sat þegar slysið varð. Þá misfórst að taka þvagprufu af ákærða en í raun liggur ekkert fyrir um það hversu lengi hann hafði verið í bílnum utan vegar þegar vitnin H-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf Þ-kk-nf komu á vettvang. Sakfelling verður ekki byggð á því sem lögreglumaðurinn Þ-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf hafði eftir Þ-kvk-þgf G-kvk-þgf, sambýliskonu ákærða, í símtali sem hann kveðst hafa átt við hana um morguninn þar sem fyrir liggur að henni var ekki gerð grein fyrir því að hún þyrfti ekki að svara spurningum um meinta saknæma háttsemi ákærða. Þá mundi Þ-kvk-nf ekki eftir þessu símtali þegar skýrsla var tekin af henni fyrir dóminum en ekki var tekin skýrsla af henni við rannsókn málsins hjá lögreglu. Að öllu þessu virtu telst ekki fram komin lögfull sönnun um sekt ákærða og verður hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins ber að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð. Samkvæmt yfirliti rannsóknar nam sakarkostnaður við rannsókn málsins 23.287 krónum. Þessu til viðbótar teljast 124.500 króna málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns til sakarkostnaðar. Málsvarnarlaun innifela virðisaukaskatt.

Af hálfu ákæruvaldsins sótti málið B-kk-nf H-kk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Blönduósi.

H-kk-nf H-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Ákærði, B-kk-nf Þ-kk-nf K-kk-nf, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Sakarkostnaður að fjárhæð 147.787 krónur, þar með talin 124.500 króna málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, greiðist úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun innifela virðisaukaskatt.

H-kk-nf H-kk-nf