S-625/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 11. mars sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 25. nóvember 2014, á hendur X, kt. 000000-0000, [...], Hafnarfirði, „fyrir fjársvik og misneytingu, með því að hafa 21. október 2011 notað sér bágindi, A, kt. 000000-0000, vistmanns á [...] í Hafnarfirði fyrrverandi sambýlismanns móður ákærða, með því að hafa með sviksamlegum hætti notfært sér skert ástand A, en A var bundin hjólastól sökum ellihrumleika, til þess að fá hann til að skrifa undir kaupsamning, dagsettan 21. október 2011 vegna íbúðarinnar að [...] í Hafnarfirði sem var í eigu A, og yfirlýsingu frá Íbúðalánasjóði um ráðstöfun láns Íbúðalánasjóðs, dagsettan 14. janúar 2012, til að hafa af honum fé og afla sér hagsmuna, við kaupsamning og með því látið Íbúðalánsjóð ráðstafa þann 19. janúar 2012, hluta af láni, inn á reikning í Landsbankanum, nr. [...], sem var í eigu B systursonur ákærða, sem ákærði fékk til að móttaka og afhenda sér síðan, og þannig svikið út kr. 6.634.645,- sem ganga áttu sem greiðsla til seljanda íbúðarinnar A.“

Telst brot þetta varða við 248. gr. og 253. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu A, er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum skaðabætur að fjárhæð 6.634.645 króna auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. vaxtalaga nr.38/2001, frá 19. janúar 2012 til 12. janúar 2015, en síðan dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

I

Upphaf málsins má rekja til þess að brotaþoli þessa máls, A, sendir bréf til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu dags. 24. júlí 2012, þar sem fram kemur að söluverði á fasteign hans, [...] í Hafnarfirði, hafi ranglega verið ráðstafað inn á reikning B systursonar ákærða. Hafi þetta komið í ljós við gerð skattframtals brotaþola og brotaþoli í framhaldi af því sent bréf til B um að skila þeim fjármunum. Í skýrslu af B hjá lögreglu kom fram að hann hafi lánað reikningsnúmer sitt í þessum tilgangi, að beiðni ákærða. Í skýrslu ákærða hjá lögreglu kom fram að brotaþoli hafi verið giftur móður hans og sæti brotaþoli í óskiptu búi eftir móður hans. Hafi ákærði fyrst fengið umboð frá brotaþola til þess að selja fasteignina [...] í Hafnarfirði, en síðan hafi hann sjálfur gert tilboð í fasteignina sem brotaþoli hafi samþykkt. Hafi orðið að samkomulagi að brotaþoli myndi greiða afborganir af eigninni þar til ákærði hefði selt sína eign í [...] í Reykjavík. Síðar hafi ættingjar brotaþola gert athugasemdir við þetta og þá orðið úr að ákærði hafi sjálfur sótt um lán hjá Íbúðalánasjóði til þess að greiða upp áhvílandi lán sem voru á fasteigninni [...], en mismunur þess láns hafi átt að fara til endurnýjunar hússins og hafi brotaþoli samþykkt það munnlega. Hafi verið ákveðið að eftirstöðvar lánveitingarinnar yrði greidd inn á reikning systursonar ákærða þar sem ákærða hafi ekki fundist það viðeigandi að leggja upphæðina inn á eigin reikning þar sem hann hafi verið atvinnulaus. Þá hafi ákærði gert munnlegt samkomulag við brotaþola að hann þyrfti ekki að greiða eftirstöðvar kaupverðsins til brotaþola, fyrr en fasteign ákærða að [...] í Reykjavík myndi seljast.

II

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sök. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins ítrekaði hann þá afstöðu sína. Ákærði bar að brotaþoli hafi verið seinni maður móður hans. Hafi hann aðstoðað brotaþola við að komast á [...] og einnig aðstoðað hann við að selja fasteignina [...] í Hafnarfirði og fengið til þess skriflegt umboð. Hafi hann reynt sölu á fasteigninni í um það bil eitt ár en síðan hafi hann og maður hans ákveðið að gera tilboð í eignina. Brotaþoli hafi samþykkt það tilboð munnlega með þeim hætti að kaupin gengju strax í gegn haustið 2008 en brotaþoli myndi greiða áfram af veðlánum. Jafnframt hafi verið umsamið að engar greiðslu bærust til brotaþola fyrr en ákærði hefði náð að selja húseign sína í [...] í Reykjavík. Í október 2011 hafi ákærði sjálfur gert reka að því að ganga frá skriflegum kaupsamningi þar sem honum hafi ekki þótt eðlilegt að brotaþoli væri að greiða af veðlánum fasteignarinnar og því sótt um yfirtöku á áhvílandi lánum en þau hafi verið óhagstæð og hann því leitað til Íbúðalánasjóðs og brotaþoli samþykkt það. Borinn var undir ákærða kaupsamningur dags. 21. október 2011 og hann spurður hver hafi útbúið samninginn og síðar afsal, bar ákærði að hann hafi útbúið þau sjálfur, enda talið sig hafa þekkingu til þess. Þetta hafi allt verið gert með fullu samþykki brotaþola og honum kynnt þetta í þaula. Viðstaddir undirritun hafi verið C systir ákærða auk D sem hafi verið þar fyrir tilviljun en E eiginmaður ákærða hafi skrifað undir skjölin síðar að [...]. Spurður hvort hann hafi upplýst brotaþola um að eftirstöðvar kaupverðs hafi átt að greiða inn á reikning sem hafi verið þeim báðum óviðkomandi, kom fram að hann hafi upplýst brotaþola um það og nefnt það við brotaþola hvort hann vildi fá einhvern annan til þess að fara yfir samningana með honum en brotaþoli ekki talið þess þörf. Brotaþoli hafi vitað að þetta yrði gert með þessum hætti vegna viðræðna ákærða um veðskuldir á [...] við Landsbanka Íslands og því óheppilegt að greiðslan færi inn á reikning ákærða. Þá hafi engar athugasemdir komið frá brotaþola um að þessir peningar hafi ekki skilað sér til hans. Spurður af hverju greiðslan hafi átt að fara til hans sjálfs en ekki til brotaþola þar sem um væri að ræða greiðslu á fasteign brotaþola bar ákærði að munnlegt samkomulag hafi verið gert við brotaþola að hann ætti ekki að greiða neitt til brotaþola fyrr en hann seldi eign sína í Reykjavík. Bent á að í kaupsamningnum væri sérstakur liður um eftirstöðvar kaupverðs 4.800.000 krónur sem ættu að greiðast þegar fasteignin [...] í Reykjavík myndi seljast en það ætti ekki við um þær rúmlega 6.600.000 króna sem ákært væri fyrir í þessu máli. Ákærði bar að sama ætti við um báða þessa liði þar sem hann hafi gert munnlegt samkomulag við brotaþola um það. Spurður hver hafi átt þann reikning sem fjárhæðin var greidd inn á, kom fram að það væri B. Spurður af hverju greiðslan hafi verið greidd þangað kom fram að vegna viðræðna hans sjálfs við Landsbankann hafi hann ekki getað notað reikninga sína og auk þess hafi hann verið atvinnulaus á þessum tíma. Spurður af hverju nafn B hafi komið fram sem seljandi [...] í skjali Íbúðalánasjóðs, vísaði ákærði til þess að skjalið væri rangt en mistökin hafi verið gerð hjá Íbúðalánasjóði. Spurður af hverju brotaþoli hafi ekki átt að fá greiðslu rúmlega 6.600.000 króna fyrr en við sölu fasteignar ákærða í Reykjavík kom fram að þessa peninga hafi átt að nota til viðhalds og endurbóta á [...] og hafi brotaþoli meðal annars verið ráðgjafi hans í þeim endurbótum og hafi hann fylgst með breytingunum. Spurður hvort legið hafi fyrir kostnaðaráætlun um viðhald og endurbætur á [...] á þessum tíma kom að svo hafi ekki verið. Spurður hvort hann hafi greitt til brotaþola lokauppgjör 4.800.000 króna auk þeirra 6.634.645 króna sem um geti í þessu máli þegar fasteign hans í [...] í Reykjavík seldist á árinu 2013, kom fram að hann hafi ekki enn greitt þá peninga til brotaþola, hann skuldaði brotaþola þá og hafi ákveðið að bíða með greiðslu vegna þessa máls.

A brotaþoli málsins kom fyrir dóminn. Brotaþoli var spurður hvort samkomulag hafi verið milli hans og ákærða þessa máls og þá í hverju það samkomulag hafi verið fólgið. Bar vitnið að það hafi verið til skriflegt samkomulag en ákærði hafi tekið það frá honum. Inntak samkomulagsins hafi verið að ákærði hafi lofað að greiða fasteignagjöld og önnur gjöld af fasteigninni [...] í Hafnarfirði. Brotaþoli mundi ekki árið sem ákærði hafi keypt fasteignina en kaupverðið hafi átt að vera fasteignamatsverð þess tíma, rúmar 24 milljónir króna. Aðspurður sagði hann að ekki hafi verið samkomulag um að hann hafi átt að greiða fyrir kostnað af viðgerðum þar sem fasteignin hafi verið seld í því ástandi sem hún var í við sölu. Spurður hvort hann hafi skrifað undir kaupsamning og afsal þá staðfesti hann það en ákærði hafi ekki upplýst fyrir honum hvað fælist í samningunum og hann hafi ekki haft neina liðveislu eða talsmann til taks. Spurður hvort ekki hafi átt að koma greiðsla að fjárhæð rúmlega 6.600.000 króna til hans vegna kaupanna kvaðst brotaþoli hafa vonað það. Ákærði hafi ekki upplýst hann um að peningagreiðsla vegna sölunnar hafi átt að fara til B. Borin undir brotaþola skýrsla hans hjá lögreglu þar sem fram komi að hann hafi svarað því játandi að greiðslur ætti ekki að berast til hans fyrr en við sölu eignar ákærða í [...] og bar brotaþoli að þar væri rétt eftir honum haft.

B, systursonur ákærða, kom fyrir dóminn og bar að hafa lánað ákærða afnot af bankareikningi sínum. Hafi hann borið þessi beiðni ákærða undir móður sína og ekki séð neitt athugavert við hana þar sem þetta hafi verið viðskipti á milli ákærða og afa hans og hafi hann treyst ákærða og því orðið við beiðninni. Hafi ákærði gefið þá skýringu að vegna viðræðna hans við banka sinn þá hafi þetta verið nauðsynlegt en ekki hafi komið fram að þetta hafi verið vegna viðhalds á [...]. Hann hafi sjálfur ekki fengið neinar greiðslur fyrir viðvikið. Vitnið vissi ekki hversu lengi þessi fjárhæð hafi verið á bankareikningi hans en hann hafi tekið inneignina síðar út í reiðufé og afhent ákærða.

E kom fyrir dóminn og bar að vera eiginmaður ákærða. Borinn undir hann kaupsamningur og afsal að [...] í Hafnarfirði staðfesti hann að undirritun hans væri á skjölunum. Hafi hann skrifað undir skjölin eftir að brotaþoli hafi undirritað þau. Hafi undirritun hans farið fram að [...] í Hafnarfirði og ákærði og C verið viðstödd undirritun hans. Spurður hvort hann hafi vitað að greiðslur hafi átt að renna til B bar vitnið að hafa ekki vitað um það, ákærði hafi séð um þessi mál en ekki hafi átt að greiða til brotaþola kaupverð [...], fyrr en ákærði hefði selt eign sína í [...] í Reykjavík.

F kom fyrir dóminn og bar að hafa verið stödd í Hafnarfirði og ákærði beðið hana að koma upp á [...] til þess að vera vottur að undirritun á skjölum. Ákærði hafi sýnt brotaþola skjöl og útskýrt þau fyrir honum og einnig að greiðslur hafi átt að fara inn á reikning frænda ákærða. Hafi henni fundist sem brotaþoli skildi það sem fram fór. Hún hafi sjálf lítið vitað um efni skjalanna og ekki séð þau. Borin undir hana skýrslur lögreglu staðfesti hún að það sem þar komi fram sé rétt á þann hátt að nafn B, kennitala og bankanúmer hafi verið á skjölunum og ákærði útskýrt hlutina fyrir brotaþola.

G kom fyrir dóminn og bar að vera systursonur brotaþola. Hafi hann gert skattframtöl fyrir brotaþola og við gerð skattframtals 2011 hafi framtalið ekki stemmt vegna sölu á fasteigninni [...]. Brotaþoli hafi sjálfur ekki verið með afrit af þeim skjölum og því hafi hann fengið gögn frá sýslumanni. Hafi hann séð að það vantaði inn greiðslu sem hafi átt að koma eftir uppgreiðslu áhvílandi lána. Þá hafi hann tekið eftir því að greiðslan hafi átt að fara inn á reikning sem hann þekkti ekki í eigu brotaþola. Hafi hann fengið upplýsingar um þessa greiðslu frá Íbúðalánasjóði og í framhaldi af því haft samband við B eða móður hans og annað hvort þeirra hafi vísað þeim á ákærða. Hafi hann hringt í ákærða en fengið það viðmót að vitninu kæmi þetta ekkert við. Hafi hann rætt við brotaþola um þessa ráðstöfun á greiðslu til B og hafi það komið brotaþola algerlega í opna skjöldu og hann staðið í allt annarri meiningu um þá ráðstöfun, enda tengdist B ekkert sölunni á eigninni. Brotaþoli hafi sennilega ekki áttað sig á þessu reikningsnúmeri, enda skjölin ekki samin af honum heldur ákærða eða einhverri fasteignasölu. Í framhaldi af því hafi hann samið bréf fyrir brotaþola, enda gæti brotaþoli ekki gert það og síðan hafi það verið sent í ábyrgðarpósti til B. Hafi hann ítrekað það bréf síðar og að lokum fengið þær upplýsingar að B hafi bréflega vísað á ákærða vegna málsins.

C kom fyrir dóminn og bar að vera systir ákærða. Staðfesti hún undirritun sína sem vottur á kaupsamningi um fasteignina [...] og afsali um sömu eign. Aðspurð hvort hún hafi veri viðstödd þegar brotaþoli hafi undirritað skjölin kom fram að svo hefði verið, ásamt ákærða og fyrrverandi starfsmanni [...]. Hafi brotaþoli lesið samninginn upp fyrir brotaþola og spurt brotaþola hvort hann skildi efni skjalanna og hafi brotaþoli ekki gert neinar athugasemdir. Hafi brotaþoli áttað sig fullkomlega á efni skjalanna. Hafi honum verið boðið að einhver af hans fólki myndi lesa yfir gögnin en brotaþoli ekki viljað það. Hafi ákærði útskýrt það fyrir brotaþola að þessi greiðsla ætti að greiðast til B af því að ákærði hafi verið í viðræðum við banka sinn og hafi einnig verið atvinnulaus á þessum tíma. Brotaþoli hafi vitað að þessa peninga ætti að nota í þeim tilgangi að laga [...] sem hafi verið illa farin og hafi brotaþoli komið og fylgst með þeim framkvæmdum. Spurð hvort nefndar hafi verið tölur eða kostnaðaráætlun um viðgerðir á [...] bar hún að það hafi ekki komið neitt fram um það. Aðspurð hvort brotaþoli hafi vitað að ákærði hafi samið skjölin kom fram að brotaþoli hafi ekki verið upplýstur um það en hún hafi sjálf vitað að ákærði samdi þau.

D kom fyrir dóminn og staðfesti undirritun sína sem vottur á kaupsamningi dags. 21. október 2011 og undirritun sína á afsali dags. 30. janúar 2012. Dagsetninguna 30. janúar 2012 bar hún að hafi ekki verið á skjalinu og hún hafi undirritað skjölin á sama tíma og hafi það verið 21. október 2011. Aðkoma hennar hafi verið tilviljun, hún hafi unnið á [...] og hafi í þetta sinn verið að kaupa harðfisk af brotaþola eins og hún hafi oft gert áður. Á staðnum hafi verið kona og maður sem hún hafi ekki þekkt og hafi þau beðið hana að votta skjölin. Brotaþoli hafi verið með penna í hönd og búinn að skrifa undir flest skjölin. Hafi hún spurt brotaþola hvort hann vildi það að hún vottaði skjölin og hafi hann samþykkt það. Hafi hún séð að þetta var kaupsamningur þó hún hafi ekki lesið skjölin frekar og hún þá spurt brotaþola hvort hann vildi selja fasteignina og hafi hann játað því. Brotaþoli sem hafi verið í hjólastól hafi virst þreyttur og ekki eins hress og venjulega. Hafi hún gert þetta í greiðasemi við brotaþola. Þegar hún hafi farið út hafi hún fengið ónotatilfinningu og hringt í bróður sinn, lögfræðing sem hafi hvatt hana til þess að skrá þetta hjá sér. Þann 13. janúar 2012 hafi ákærði síðan hringt í hana og ætlað að fá hana til þess að skrifa undir frekari gögn þar sem brotaþoli treysti henni, en hún hafi neitað því þrátt fyrir að ákærði hafi ýtt á hana með það.

H lögfræðingur hjá Íbúðalánasjóði gaf símaskýrslu fyrir dóminum. Aðspurð kom fram kaupendur og seljendur undirriti sjálfir fyrirmæli um ráðstöfun láns. Ekki sé algilt að andvirði láns sé ráðstafað inn á reikning seljanda og mögulegt að því sé ráðstafað til þriðja manns. Aðspurð um að B sé skráður sem seljandi eignarinnar, bar hún að Íbúðalánasjóður hafi ekki gætt að þessu atriði og væri það mistök þeirra.

I lögreglumaður gaf símaskýrslu fyrir dóminum og staðfesti skýrslu sína sem liggur frammi í málinu um verðmæti [...] og fjárhag ákærða.

III

Í máli þessu er ákært fyrir fjársvik og misneytingu. Í 253. gr. almennra hegningarlaga er fjallað um misneytingu en þar segir; „Hafi maður notað sér bágindi annars manns, einfeldni hans, fákunnáttu eða það, að hann var honum háður, til þess að afla sér með löggerningi hagsmuna eða áskilja sér þá, þannig að bersýnilegur munur sé á hagsmunum þessum og endurgjaldi því, sem fyrir þá koma eða skyldi koma, eða hagsmunir þessir skyldu veittir án endurgjalds, þá varðar það fangelsi allt að 2 árum. Brotaþoli er fæddur árið 1931 og var því 77 ára þegar munnlegur samningur var gerður haustið 2008 um sölu á fasteign hans [...] í Hafnarfirði. Brotaþoli var þá kominn á [...] og í ákæru málsins er ástandi brotaþola lýst sem skertu á þann hátt að hann sé bundinn í hjólastól vegna ellihrumleika. Ákærði hefur borið að það hafi verið vilji brotaþola að selja fasteignina og að brotaþola hafi verið ljóst hvernig að því yrði staðið. Vitnið C bar að brotaþoli hafi áttað sig fullkomlega á efni skjala um kaup fasteignarinnar. Vitnið F bar að henni hafi fundist sem brotaþoli skildi það sem fram fór. Vitnið D bar að hafa spurt brotaþola hvort hann vildi selja fasteignina og hafi hann samþykkt það. Ekki kom neitt fram í skýrslum vitna um bágindi, einfeldni eða fákunnáttu brotaþola. Brotaþoli gaf sjálfur skýrslu fyrir lögreglu í ágúst 2012, og aftur í nóvember 2012 ásamt réttargæslumanni án athugasemda um ástand hans. Brotaþoli kom sjálfur fyrir dóminn nú að verða 84 ára gamall og gaf skýrslu. Í þeirri skýrslu staðfesti hann að hafa undirritað kaupsamning og afsal að [...] í Hafnarfirði til ákærða og að munnlegt samkomulag hafi áður verið gert við ákærða um kaup fasteignarinnar og í því hafi meðal annars falist að ákærði greiddi fasteignagjöld og önnur gjöld og hafi kaupverðið átt að vera fasteignamat eignarinnar, rúmar 24 milljónir króna. Að mati dómsins gaf skýrsla hans fyrir dómi ekki til kynna að ástand hans ætti undir 253. gr. almennra hegningarlaga. Í málinu liggur fyrir beiðni lögreglu til forstöðumanns [...] þar sem óskað var vottorðs um heilsufar brotaþola, andlegt og líkamlegt, á árunum 2008 til 2013. Ekki er að sjá svarbréf við þessari beiðni lögreglu eða nein önnur gögn, svo sem læknisfræðileg um skert ástand brotaþola. Ekkert hefur komið fram um að brotaþoli hafi verið háður ákærða á þessum tíma. Þá hefur ekki verið sýnt fram á að kaupverð eignarinnar hafi verið óeðlilegt og því hefur ekki verið sýnt fram á að bersýnilegur munur hafi verið á kaupverðinu og endurgjaldi því sem fyrir eignina skyldi koma. Með vísan til framangreinds verður ákærði sýknaður af kröfu ákæruvalds um misneytingu samkvæmt ákvæðum 253. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Í 248. gr. almennra hegningarlaga, sem fjallar um fjársvik segir; „Ef maður kemur öðrum manni til að hafast eitthvað að eða láta eitthvað ógert með því á ólögmætan hátt að vekja, styrkja eða hagnýta sér ranga eða óljósa hugmynd hans um einhver atvik, og hefur þannig fé af honum eða öðrum, þá varðar það fangelsi allt að 6 árum.“ Af málavöxtum verður ráðið að brotaþoli hafi viljað selja fasteignina [...] og hafi samþykkt munnlegt tilboð ákærða og eiginmanns ákærða um kaup þeirra á fasteigninni og hefur ekkert komið fram um að kaupverð fasteignarinnar hafi verið óeðlilegt. Hvort sem það var að tilstuðlan ákærða sjálfs eða annarra þá gerði ákærði reka að því haustið 2011 að ganga skriflega frá kaupsamningi um [...]. Í 4. tl. B. í þeim kaupsamningi segir; „Eftirstöðvar lánsins ráðstafast samkvæmt samkomulagi inn á reikning nr: [...]“. Lánið sem um ræðir tók ákærði sjálfur hjá Íbúðalánasjóði að fjárhæð 19.200.000 í janúar 2012 og var því þinglýst á [...]. Meint blekking ákærða mun snúa að því að ekki hafi verið til staðar samkomulag um að ákærði fengi sjálfur eftirstöðvarnar af láni Íbúðalánasjóð með því að ráðstafa þeim inn á reikning B, frænda ákærða.

Ákærði bar að hafa gert munnlegt samkomulag haustið 2008 við brotaþola um að engar greiðslur bærust til brotaþola vegna kaupa hans á [...], fyrr en fasteign ákærða að [...] í Reykjavík myndi seljast og hafi sá munnlegi samningur enn verið í fullu gildi þó ákveðið hafi verið að ganga formlega frá kaupsamningi haustið 2011. Brotaþoli hefur borið að samkomulag hafi verið til staðar milli hans og ákærða. Aðspurður um efni þess samkomulags kom fram í skýrslu hans hjá lögreglu þann 29. nóvember 2012, að rætt hafi verið um sölu ákærða á eign hans að [...] og þegar ákærði væri búinn að selja hana „væri meiningin að gera upp“. Brotaþoli var þá spurður hvort ekki hafi verið nein tímamörk í því sambandi og svaraði brotaþoli því til að engin tímamörk hafi verið sett. Fyrir dómi var brotaþoli spurður hvort rétt væri eftir honum haft í þessari sömu skýrslu fyrir lögreglu þar sem fram kæmi að hann hafi við undirritun kaupsamnings og afsals vitað að hann væri að selja ákærða eignina en jafnframt að greiðslur ættu ekki að berast fyrr en ákærði væri búinn að selja eign sína í [...] og svaraði brotaþoli því játandi. Verður ekki annað ráðið af framangreindu en að samkomulag hafi verið með ákærða og brotaþola um að ákærði þyrfti ekki að greiða brotaþola neitt vegna kaupa á [...], fyrr en fasteign ákærða að [...] í Reykjavík yrði seld og væru engin tímamörk á því.

Ákærði bar jafnframt að hafa gert samkomulag við brotaþola um að greiðsla frá Íbúðalánasjóði hafi átt að greiðast inn á reikning frænda ákærða þar sem fjárhæðin hafi ekki mátt sjást á reikningum ákærða vegna viðræðna hans við banka sinn og vegna þess að hann hafi verið á atvinnuleysisbótum á þeim tíma. Í lið 4. tl. B. í kaupsamningnum er ekki að finna nafn B en staðfest er að reikningurinn sem þar er greindur er í hans eigu. Í yfirlýsingu um ráðstöfun á láni Íbúðalánasjóðs kemur fram sama reikningsnúmer og auk þess nafn B. Í skýrslu vitnisins F kom fram að nafn B, kennitala og bankanúmer hafi verið á skjölunum þegar brotaþoli ritaði sjálfur undir það skjal. Brotaþoli hefur borið að hann hafi ekki verið upplýstur um þetta atriði. Ákærði hefur borið að hafa upplýst brotaþola um þetta atriði. Í skýrslu vitnisins B fyrir dómi kom fram að ákærði hafi upplýst brotaþola um þetta atriði og henni fundist sem brotaþoli skyldi það. Vitnið C bar að ákærði hafi lesið samninginn fyrir brotaþola og upplýst að greiðslan hafi átt að berast inn á reikning B og hafi brotaþoli áttað sig fullkomlega á efni skjalanna. Með vísan til framburðar vitnanna verður að telja líklegra að ákærði hafi ekki beitt brotaþola blekkingum með nefndri ráðstöfun á eftirstöðvum láns Íbúðalánasjóðs.

Til skoðunar kemur hvort ákærði hafi blekkt brotaþola á þann hátt að hann hafi gefið brotaþola rangar eða villandi upplýsingar þar sem ljóst hafi verið að hann hefði aldrei getað staðið við kaupin á [...]. Í málinu liggur ekki fyrir hvort ákærði hafi upplýst brotaþola um hver eignarhlutur hans væri í [...] í Reykjavík. Í gögnum málsins liggur fyrir skýrsla lögreglu um verðmæti [...] í Reykjavík og fjárhag ákærða. Sú skýrsla miðar við forsendur í október 2011 og samkvæmt henni var eignarhlutur ákærða í [...] þá á bilinu 653.780 til 5.809.304 krónur. Hins vegar liggur ekki fyrir útreikningur á eignarhlut ákærða í [...] eða tekjum hans á árinu 2008 þegar kaupin á [...] áttu sér stað. Fram kom í máli ákærða að forsendur hefðu breyst mikið frá 2008 vegna efnahagshrunsins sem hafi leitt til þess að fasteignir hafi lækkað í verði en veðskuldir hækkað og þær aðstæður hafi leitt til verri fjárhagstöðu hans og þess að fasteignin að [...] í Reykjavík seldist ekki. Þá gæfi skýrsla lögreglu sem eingöngu væri byggð á skattframtali ekki rétta mynd af fjárhag hans á árinu 2011. Þannig hafi sem dæmi ekki verið gert ráð fyrir þeim rúmlega 6.600.000 króna sem um geti í þessu máli í þeim útreikningi. Með vísan til framangreinds verður af gögnum málsins ekki fullyrt að ákærði hafi gefið brotaþola rangar eða villandi upplýsingar um fjárhag sinn eða að hann hafi ekki haft fjárhagslega burði til þess að efna kaupsamninginn á árinu 2008 eða þegar gengið var formlega frá kaupsamningi haustið 2011.

Ekki er annað komið fram í málinu en að það hafi verið vilji brotaþola að selja ákærða fasteignina [...] í Hafnarfirði með þeim skilmálum sem raktir hafa verið, en í því sambandi verður að hafa í huga tengsl aðila, um efni og uppgjör þess kaupsamnings. Ekki hefur verið sýnt fram á að ákærði hefði ekki getað staðið við fasteignakaupin eða að hann hafi gefið brotaþola villandi upplýsingar um getu sína til þess að kaupa fasteignina. Brotaþoli undirritar sjálfur skjöl málsins, án þess að sýnt hafi verið fram á misneytingu að mati dómsins, þar á meðal yfirlýsingu þess efnis að eftirstöðvum láns skuli ráðstafað til B systursonar ákærða og vitni sem komu fyrir dóminn báru að ákærði hafi upplýst brotaþola um þessa tilhögun sem brotaþoli hafi virst skilja eða fullkomlega skilið. Hefur að mati dómsins ekki verið sýnt fram á að ákærði hafi, þrátt fyrir að ljóst sé að hann skuldi brotaþola þær rúmlega 11 milljónir sem hann átti að greiða í síðasta lagi á árinu 2013 þegar hann seldi fasteigna sína að [...] í Reykjavík, á ólögmætan hátt vakið, styrkt eða hagnýtt sér ranga hugmynd brotaþola og þannig haft af honum fé. Er ákærði því sýknaður af ákæru um fjársvik samkvæmt ákvæðum 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og eins og áður kom fram er ákærði einnig sýknaður af ákæru um brot gegn ákvæðum 253. gr. almennra hegningarlaga.

IV

Í málinu liggur fyrir bótakrafa brotaþola, að fjárhæð 6.634.645 krónur. Með vísan til niðurstöðu málsins um sýknu, er bótakröfunni vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

VI

Með vísan til 1. mgr. 217. gr. laga um meðferð sakamála um sýknu í málinu verður ríkissjóði gert að greiða allan sakarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari dæmir mál þetta.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X er sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Bótakröfu er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða Ó-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 600.000 krónur.

B-kk-nf H-kk-nf