E-5309/2007

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 10. desember sl., að loknum munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu stefndu, er höfðað með stefnu, áritaðri af lögmanni stefndu um nægilega birtingu og þingfest 6. september sl.

Stefnandi er Svellhamar ehf., með lögheimili að Hamri, Þverárhlíð, Borgarfirði.

Stefndu eru Hrauntún ehf., Breiðuvík 85, Reykjavík og Ö-kk-nf I. S. I-x-x, einnig að Breiðuvík 85, Reykjavík.

I

Dómkröfur stefnanda eru svohljóðandi:

1. Að staðfest verði með dómi að skuldbindandi kaupsamningur hafi stofnast hinn 23. febrúar 2007 með stefnanda og stefnda Hrauntúni ehf. um fasteignina að Hamravík 88 í Reykjavík, og að stefndi Ö-kk-nf, sem stjórnarmaður Hrauntúns ehf. og persónulega verði dæmdur til að fullgera fyrirliggjandi kaupsamning með undirritun.

2. Að stefndu verði að viðlögðum dagsektum, kr. 100.000,oo á dag, frá dómsuppsögu, dæmdir til þess að efna framangreindar skyldur.

3. Til vara er gerð sú krafa að staðfest verði með dómi að stefndi Ö-kk-nf I. S. I-x-x sé persónulega bundinn af loforði um sölu á fasteigninni Hamravík 88 í Reykjavík til stefnanda fyrir kr. 52.500.000,oo.

4. Að heimilt verði að þinglýsa stefnu þessari á fasteignina Hamravík 88, 112 Reykjavík.

5. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu, stefnanda að skaðlausu, að mati dómsins eða skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndu krefjast þess aðallega að kröfum stefnanda verði vísað frá dómi og stefndu dæmdur málskostnaður. Er sá þáttur málsins hér til úrlausnar.

II

Í stefnu er frá því greint að stefnandi, Svellhamar ehf., sé í eigu J-kk-ef B. H-kk-ef og Ö-kvk-ef H-kvk-ef og sé tilgangur félagsins m.a. eignarhald fasteigna. Hafi eigendur félagsins sýnt áhuga á kaupum fasteigna af hinu stefnda félagi, Hrauntúni ehf., sem annist byggingastarfsemi, en stefndi Ö-kk-nf I-kk-nf sé stjórnarmaður þess félags og prókúruhafi. Hafi Ö-kk-nf hvatt eigendur stefnanda til að skoða fasteignina að Hamravík 88 í Reykjavík, en þar var Hrauntún ehf. að reisa einbýlishús. Fullyrt er að kaup fasteignarinnar hafi verið ákveðin á fundi Ö-kvk-ef H-kvk-ef með stefnda E-kk-þgf 16. febrúar 2007. Jafnframt hafi þá teikningar hússins verið afhentar, samið um kaupverð, greiðslukjör og afhendingu. Hafi kaupverð átt að vera 50.000.000 króna og hafi kaupin verið handsöluð í viðurvist vitna. Nokkrum dögum síðar hafi stefndi Ö-kk-nf hins vegar tjáð J-kk-þgf B. H-kk-þgf að hann hefði tekið við nýju tilboði í eignina, að fjárhæð 55.000.000 króna. Um leið hafi stefndi Ö-kk-nf leitað eftir hækkun á kaupverði eignarinnar og hafi samkomulag náðst um hækkun á fundi með aðilum 23. febrúar. Þar hafi stefndi Ö-kk-nf lagt fram kaupsamning, ásamt skilalýsingu, og að því loknu afhent J-kk-þgf og Ö-kvk-þgf lykla hússins.

Samkvæmt skjali, sem liggur frammi í málinu og nefnt er kaupsamningur, dagsett 23. febrúar 2007, er stefndi Hrauntún ehf. skráður seljandi fasteignarinnar að Hamravík 88, en stefnandi kaupandi. Er skjalið undirritað af J-kk-þgf B. H-kk-þgf og Ö-kvk-þgf H-kvk-þgf, f.h. stefnanda, en að öðru leyti er það óundirritað og óvottfest. Kaupverð eignarinnar er þar skráð 52.500.000 krónur, sem skyldi greiða þannig:

1. Við kaupsamning í peningum kr. 4.000.000

2. Í peningum þann 20. mars 2007 kr. 42.000.000

3. Í peningum þann 2. apríl 2007 kr. 5.000.000

4. Í peningum þann 2. júní 2007 við afhendingu og afsal kr. 1.500.000

Í skjalinu er ákvæði um að seljandi veiti kaupanda skilyrt veðleyfi fyrir 42.000.000 krónum. Afhending eignarinnar skyldi fara fram 5. júní 2007. Meðal framlagðra gagna er einnig skilalýsing, dagsett 23. febrúar 2007, en óundirrituð.

Fram kemur í stefnu að stefnandi hafi ýtt á stefnda Ö-kk-þf um að fullgera kaupin og undirrita kaupsamninginn, en Ö-kk-nf hafi drepið þeim tilmælum á dreif, og kvaðst loks hættur við söluna að sinni. Þá kemur þar fram að lóðarleigusamningur frá Reykjavíkurborg um lóðina að Hamravík 88 hafi verið gefinn út á nafn stefnda A-kk-ef I-x-x, persónulega, og honum þinglýst 18. júlí sl. Þar sem stefndi hafi ekki orðið við tilmælum stefnanda um að fullgera umræddan kaupsamning, kveðst stefnandi hafa greitt 4.000.000 króna inn á sparsjóðsbók, sem hann bjóði fram gegn undirritun.

Í gögnum málsins er að finna afsal frá stefnda E-kk-þgf til stefnda Hrauntúns ehf. um lóðina nr. 88 við Hamravík, dagsett 15. september sl. Í málinu liggur einnig fyrir kaupsamningur frá 5. október sl. um fasteignina að Hamravík 88. Seljandi er Hrauntún ehf. en kaupendur S-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf L. Þ-kvk-nf.

III

Krafa stefndu um frávísun málsins er í fyrsta lagi á því byggð að dómkröfur séu óljósar og í innbyrðis ósamræmi. Þannig krefjist stefnandi þess í aðalkröfu sinni að staðfest verði með dómi að skuldbindandi kaupsamningur hafi stofnast með stefnanda og stefnda Hrauntúni ehf. um fasteignina að Hamravík 88. Í varakröfu gangi stefnandi hins vegar út frá því að skuldbindandi samningur hafi stofnast milli stefnda A-kk-ef og stefnanda um sömu eign. Telja stefndu að með þessu orðalagi hafi stefnandi ekki gert upp við sig við hvern hann hafi samið um kaup á eigninni og torveldi slíkt stefndu að taka til varna.

Í öðru lagi byggja stefndu á því að fyrsti liður kröfugerðar stefnanda sé vanreifaður og því ekki dómtækur, sbr. d-liður 80. gr. og 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Í kröfunni sé farið fram á að stefndi Ö-kk-nf I-kk-nf, sem stjórnarformaður hins stefnda félags, Hrauntúns ehf., og persónulega verði dæmdur til að fullgera fyrirliggjandi kaupsamning. Væntanlega sé stefnandi þar að vitna til óundirritaðs kaupsamnings, sem liggi fyrir í skjölum málsins. Krafan sé hins vegar óákveðin og óljós, enda geti ekki talist fullnægjandi að vísa til fyrirliggjandi dómskjals heldur þurfi að vera unnt að ráða af dómkröfunni hvernig ætlast sé til að stefndi Hrauntún ehf. uppfylli skyldur sínar samkvæmt þeim meinta samningi sem stefnandi telur kominn á. Þá skorti á að í kröfugerð sé gerð grein fyrir því hvernig stefnandi hyggist standa við þær samningsskuldbindingar sem á honum hvíli. Þannig sé þar í engu getið um hvert meint kaupverð hafi verið, né hvenær og hvernig greiða eigi það. Benda stefndu á að samkvæmt fyrirliggjandi kaupsamningi séu allar greiðslur fallnar í gjalddaga.

Þá telja stefndu að E-kk-þgf I-kk-þgf verði ekki persónulega gert með dómi að undirrita umræddan kaupsamning, fyrir hönd stefnda Hrauntúns ehf., enda hafi Hrauntún ehf. aðildarhæfi í málinu samkvæmt 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Breyti engu þótt Ö-kk-nf riti firma félagsins á þeim tíma sem hér um ræði. Verði aðalkrafa stefnanda tekin upp óbreytt í dómi, þykir stefndu ljóst að ekki fáist endanleg niðurstaða í málið, enda sé ekki tekið fram um skyldu stefnanda til að greiða kaupverð eignarinnar. Stefndu benda einnig á að krafa um greiðslu dagsekta sé samofin kröfu um undirritun kaupsamnings samkvæmt 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Í stefnu sé krafan hins vegar sett fram sem sjálfstæð krafa, óháð öðrum kröfum stefnanda. Jafnframt verði ekki ráðið hvort sú krafa sé eingöngu á hendur Hrauntúni ehf. eða einnig á hendur stefnda E-kk-þgf.

Að áliti stefndu er varakrafa stefnanda einnig óskýr og óskiljanleg og leiði ein og sér ekki til endanlegrar niðurstöðu í ágreiningi aðila. Af orðalagi hennar verði ekki skilið að þess sé krafist að viðurkennt verði að gagnkvæmur samningur hafi komist á með aðilum. Telja stefndu að ekki sé hægt að taka til varna eins og krafan sé sett fram, enda skorti rökstuðning fyrir hver sé munur á aðalkröfu og varakröfu.

Stefnandi krefst þess að frávísunarkröfu stefndu verði hrundið og að dómurinn taki málið til efnislegrar meðferðar. Hann hafnar því að kröfugerð sé óljós og telur engar forsendur til þess að vísa málinu frá dómi, enda varði athugasemdir stefndu að mestu efnisatriði málsins.

Niðurstaða

Í 1. tölulið kröfugerðar sinnar leitar stefnandi viðurkenningar á því að skuldbindandi kaupsamningur hafi stofnast 23. febrúar 2007 með stefnanda og stefnda Hrauntúni ehf. um fasteignina að Hamravík 88 í Reykjavík, „og að stefndi Ö-kk-nf, sem stjórnarmaður Hrauntúns ehf. og persónulega verði dæmdur til að fullgera fyrirliggjandi kaupsamning með undirritun“. Samkvæmt 2. tölulið er síðan gerð krafa um að stefndu verði, að viðlögðum dagsektum, 100.000 krónum á dag, dæmdir til þess að efna framangreindar skyldur.

Ekki þykir fara á milli mála að innbyrðis ósamræmi er í ofangreindri kröfugerð. Þannig beinist viðurkenningarkrafa aðeins að stefnda Hrauntúni ehf., en kröfu um undirritun kaupsamnings, að viðlögðum dagsektum, er hins vegar beint að báðum stefndu, Hrauntúni ehf. og E-kk-þgf I. S. I-x-x, persónulega. Eru engar skýringar gefnar á því hvers vegna krafa er hér gerð á hendur E-kk-þgf I. S. I-x-x. Þó er óumdeilt að Hrauntún ehf. var framkvæmdaaðili að byggingu einbýlishússins að Hamravík 88 og skráður seljandi eignarinnar samkvæmt þeim kaupsamningi sem deilt er um í málinu. Þótt stefndi Ö-kk-nf I. S. I-x-x hafi verið stjórnarformaður Hrauntúns ehf. og ritað firma þess, verður hann ekki persónulega gerður ábyrgur fyrir skuldbindingum félagsins. Hið sama á hér við um varakröfu stefnanda, 3. tölulið í kröfugerð, en þar er gerð krafa um að staðfest verði að stefndi Ö-kk-nf sé persónulega bundinn af loforði um sölu á umræddri eign.

Af kröfugerð stefnanda verður heldur ekki ráðið hvernig stefnandi muni efna samningsskyldur sínar samkvæmt umræddum samningi, verði orðið við aðalkröfu hans, en fram er komið að allar samningsgreiðslur eru nú fallnar í gjalddaga. Þykir augljóst að þótt kröfur stefnanda yrðu teknar til greina, eins og þær eru orðaðar í stefnu, yrði með því ekki leyst úr ágreiningi aðila.

Í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er að finna fyrirmæli um efni stefnu. Megininntak þess ákvæðis er að málatilbúnaður skuli vera svo skýr og glöggur að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Er tilgangurinn sá að stefndi geti með góðu móti áttað sig á þeim kröfum sem fram eru settar í stefnu og atvikum að baki þeim, og tekið til varna ef svo ber undir. Jafnframt þarf stefnandi að haga kröfugerð þannig, að dómstóll geti formsins vegna tekið hana til greina og gert hana að niðurstöðu sinni, ef efnisleg skilyrði eru á annað borð fyrir þeim málalokum.

Stefnukröfur í máli þessu eru ekki í samræmi við fyrirmæli d. og e. liðar 1. mgr. tilvitnaðs ákvæðis, sbr. og 4. mgr. 114. gr. sömu laga. Þykja kröfur stefnanda og málsástæður svo vanreifaðar og óljósar að ekki er annað fært en að vísa málinu frá dómi.

Eftir úrslitum málsins verður stefnanda gert að greiða stefndu sameiginlega málskostnað, sem ákveðst hæfilegur 130.000 krónur.

Úrskurðinn kvað upp I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Svellhamar ehf., greiði stefndu, Hrauntúni ehf. og E-kk-þgf I. S. I-x-x, 130.000 krónur í málskostnað.

I-kk-nf E-kk-nf