S-14/2008

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 26. maí sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dagsettri 25. janúar sl. á hendur X, fyrir brot gegn blygðunarsemi K, þá 17 ára, með því að hafa aðfaranótt 2. júní 2007 í sumarbústaðnum Ö, tekið þrjár hreyfimyndir á farsíma af stúlkunni, nakinni og án hennar vitneskju, þar sem hún var að hafa samræði og önnur kynferðismök við B, félaga ákærða, vistað myndskeiðin á fartölvu og sent hluta þeirra í síma tengdamóður sinnar. Tvö myndskeiðanna sýndu stúlkuna og B í samförum í heitum potti en það þriðja mynd af stúlkunni liggjandi í rúmi og B hreyfa fingur inn og út úr kynfærum hennar.

Ákæruvaldið telur brot ákærða varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 15. gr. laga nr. 40/1992, og krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta upptöku samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga á ofangreindum hreyfimyndum, Sony Ericsson farsíma og Dell fartölvu.

K krefst bóta að fjárhæð 250.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 2. júní 2007 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þ-kvk-nf B-kvk-nf hdl., skipaður réttargæslumaður kæranda, hefur gætt hagsmuna hennar á rannsóknarstigi og við meðferð máls þessa fyrir dómi.

Af hálfu ákærða er krafist sýknu af refsikröfu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er krafist frávísunar á bótakröfu og að málsvarnarlaun verjanda greiðist úr ríkissjóði. Fallist er á upptöku mynda en upptökukröfu að öðru leyti mótmælt.

Málavextir.

Málavextir eru þeir að laugardaginn 2. júní 2007 sneri kærandi sér til lögreglunnar á Selfossi í fylgd vinstúlkna sinna. Segir í lögregluskýrslu að henni hafi greinilega verið nokkuð brugðið og kvaðst hafa verið að skemmta sér nóttina áður og endað í samkvæmi í sumarbústað rétt hjá Hveragerði ásamt fólki sem hún þekkti að hluta. Hún kvaðst muna eftir sér með glas í hendi um kl. 05:00 og síðan ekkert muna fyrr en hún vaknaði um hádegið nakin í rúmi við hlið nakins manns sem hún mundi að var í samkvæminu en þekkti ekkert. Hún kvaðst hafa verið undir áhrifum áfengis en kvað það mjög ólíkt sér að muna ekki eftir sér í svo langan tíma og grunaði hana að eitthvað hefði verið sett í drykk hennar. Kærandi var færð á neyðarmóttöku vegna kynferðisbrota og gaf skýrslu fyrir dómi í Barnahúsi 19. júní sama ár. Þar skýrði hún nánar frá atvikum og kvað þau hafa farið fimm saman í heitan pott sem var við bústaðinn. Hún kvaðst hafa verið búin að drekka eitthvað fyrr um kvöldið en fannst hún vera orðin edrú þegar í bústaðinn var komið. Þar kvaðst hún hafa drukkið einn „brísa“ og einn lítinn bjór. Þá hafi T-x-x peli verið látinn ganga í pottinum og hélt hún að hún hefði fengið einn sopa úr honum. Hún mundi eftir að hafa setið við hliðina á B og hefðu þau talað saman. Hún kvað þau hafa farið upp úr pottinum og hefði hún þá farið inn á bað, klætt sig og sest inn í stofu. Hún kvaðst síðast muna eftir sér um fimmleytið og síðan ekkert fyrr en hún vaknaði um hádegið nakin og við hliðina á B sem einnig var nakinn. Hún varð ekki vör við að neinn væri að taka myndir en mundi eftir því að ákærði og B hefðu verið að sýna henni síma sem hægt væri að taka myndir á.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu að kvöldi sama dags og kvaðst hann hafa leigt umræddan bústað yfir helgina og hefðu hann, C kærasta hans, B og D, vinir hans, ætlað að eyða helginni þar. Hefðu þau farið í H, hitt þar kæranda og boðið henni í bústaðinn. Hafi þau fyrst sest inn í stofu en síðan hafi einhver stungið upp á því að fara í heita pottinn. Hafi hann tekið nokkur myndbrot af þeim sem voru í pottinum og hafi B og kærandi farið að láta vel hvort að öðru. Hafi kærandi verið topplaus og líklega ekki í neinum nær- eða sundbuxum eftir því sem honum skildist af athöfnum þeirra. Þau hafi síðan farið inn í svefnherbergi og hafi hann heyrt samfarahljóð þaðan. Ákærði taldi að kærandi og B hefðu verið talsvert ölvuð.

B var yfirheyrður hjá lögreglu sama kvöld og skýrði hann frá því að hann og kærandi hefðu farið að kyssast og kela í heita pottinum og hafi það endað með kynmökum. Þau hafi síðan farið inn í svefnherbergi og haft þar kynmök. Hann kvað hafa komið fram í samræðum við ákærða að hann hefði tekið atlot þeirra í heita pottinum upp á GSM síma sinn og þá mundi B eftir því að ákærði hefði opnað dyrnar á svefnherberginu og myndað kynmök þeirra með símanum.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 16. nóvember sl. og kvaðst hann þá hafa sagt B og kæranda frá því að hann hefði tekið upp myndskeið af þeim í pottinum. Hafi kærandi ekki sagt neitt við því og hafi hvorugt þeirra beðið hann að eyða upptökunum. Hann taldi þau ekki hafa vitað fyrr en eftir á hvað hann hefði gert. Þá kannaðist ákærði við að hafa tekið myndskeið af kæranda og B inni í svefnherbergi er þau höfðu þar samfarir. Hann taldi kæranda hafa verið ljóst að hann væri að taka upp myndskeið og þá kvað hann B hafa hvatt sig til upptökunnar. Ákærði kvaðst hafa fært myndskeiðin inn á fartölvu sína og vistað þar. Þá kvaðst hann hafa sent tengdamóður sinni eitt myndskeið af B og kæranda þar sem þau hafi verið að kyssast í pottinum í þeim tilgangi að sýna henni að B hefði ekki nauðgað kæranda.

Fyrir liggur í málinu upplýsingaskýrsla vegna fjögurra myndskeiða sem fundust í síma ákærða. Myndskeið merkt MVO00098 er 1 mínúta og 58 sekúndur að lengd, tekið innan úr bústaðnum og sýnir kæranda sitja ofan á B og faðmast þau og kyssast. Kærandi fer ofan af B sem teygir sig í áttina til hennar undir vatnsyfirborðinu og kemur með stuttbuxur eða nærbuxur á milli handanna. Kærandi snýr sér að B, sest í fang hans með bakið að honum. Tekur bleika flík sem flýtur í pottinum í hægri hönd og með vinstri hönd um höfuð B og þrýstir honum að sér. Kærandi sést taka einn sopa úr pela. Myndskeið merkt MVO00099 er 3 mínútur og 36 sekúndur að lengd og er tekið innan úr bústaðnum og yfir heita pottinn. Kærandi liggur undir B og virðast þau hafa kynmök. Myndskeið merkt MVO00100 er 1 mínúta og 27 sekúndur að lengd og sýnir kæranda liggja undir B, hálf sitja á móti honum og stundum með fætur vafða um hann. Síðasta myndskeiðið er merkt MVO001002 og er 2 mínútur og 2 sekúndur að lengd. Það er tekið inni í herbergi og sýnir B reka fingur inn og út um leggöng kæranda og síðan sjást þau hafa kynmök.

Framburður ákærða og vitna.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði tekið upp á síma myndskeið þegar kærandi og félagar hans voru í heita pottinum. Hann kvaðst í fyrstu hafa tekið myndir innan úr bústaðnum út um gluggann en síðan hefði hann fært sig út og tekið myndir þaðan. Hann kvaðst ekki hafa beðið kæranda og B um leyfi til myndatökunnar en eftir að þau hefðu komið úr pottinum kvaðst hann hafa sýnt þeim myndirnar. Hefðu þau engar athugasemdir gert við myndatökuna. Þau hefðu síðan farið inn í herbergi og haldið þar áfram og kvaðst ákærði hafa farið inn í herbergi þeirra með símann og tekið upp athafnir þeirra. Hann kvað kæranda hafa litið upp og séð sig með símann og hafi hún engar athugasemdir gert. Hann kvaðst eftir að kæran á hendur B hafði komið fram hafa fært myndskeiðin í tölvu í þeim tilgangi að heyra betur hvað var sagt þegar þau voru þrjú saman í pottinum en talað hafði verið um að kærandi hefði boðið D að vera með. Hann kannaðist við að hafa sent tengdamóður sinni 10 sekúndna brot úr einu myndskeiði til að sýna fram á það að B hefði ekki gerst sekur um nauðgun.

Kærandi skýrði svo frá fyrir dómi að hún myndi ekki eftir öðrum samskiptum við B en að hún hefði talað við hann. Hún kvaðst síðast muna eftir sér inni í stofu og var hún að bíða eftir leigubíl. Síðan kvaðst hún ekki muna eftir sér fyrr en morguninn eftir þegar hún vaknaði með B sér við hlið. Hún kvaðst ekki muna eftir að hafa haft samfarir við B. Hún kvaðst ekki hafa vitað af myndatökum ákærða og ekki frétt af þeim fyrr en daginn eftir. Hún kvaðst aldrei myndu hafa leyft slíkt.

Vitnið B skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði haft samfarir við kæranda í heita pottinum og einnig í herbergi inni í bústaðnum. Hann kvað ákærða hafa tjáð sér eftir að þau komu upp úr pottinum að hann hefði tekið myndir af þeim og hefði hann sýnt sér þær. Vitnið og kærandi hefðu síðan farið inn í herbergi og haft þar samfarir. Hefði ákærði komið inn og tekið myndir og vissi vitnið ekki betur en kærandi hefði séð þetta líka, enda hefði ekki farið á milli mála að hann væri að taka myndir eins og hann hélt á símanum. Hefðu þau engar athugasemdir gert af þessu tilefni við ákærða. Hann kvaðst mjög sáttur við þessar myndatökur enda hefðu þær bjargað honum.

Vitnið C, kærasta ákærða, skýrði svo frá dómi að hún hefði orðið vör við að ákærði væri að taka myndir í pottinum. Hann hefði síðan sýnt myndirnar, þ.á m. kæranda, sem ekki hefði brugðist illa við. Kærandi og B hefðu síðan farið inn í herbergi og kvaðst vitnið hafa heyrt stunur þaðan, aðallega frá henni. Hún kvaðst hafa vitað að ákærði hefði tekið myndir af þeim þar. Hún kvað upptökurnar hafa borist í tal daginn eftir og þá vissi hún að ákærði hefði sent móður vitnisins stutt myndbrot.

Vitnið D skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði séð ákærða taka myndir af fólkinu í pottinum. Vitnið minnti að ákærði hefði sýnt öllum myndskeiðin þegar þau komu upp úr pottinum, þ. á m. kæranda. Þá hefði hann séð ákærða fara inn í herbergið þar sem kærandi og B voru og taka myndir af þeim þar. Hann minnti að þau hefðu einnig skoðað það myndbrot saman.

Niðurstaða.

Ákærði hefur viðurkennt að hafa tekið upp hreyfimyndir á farsíma sinn af kynferðisathöfnum kæranda og B eins og rakið er í ákæru og þá kannast hann við að hafa sent tengdamóður sinni stutt brot af einu þeirra. Hafði kærandi þá sakað B um nauðgun og kvaðst ákærði hafa sent myndbrotið í þeim tilgangi að sýna fram á sakleysi B. Kærandi kvaðst ekki hafa vitað af myndatökum ákærða og kvaðst aldrei myndu hafa leyft slíkt. Hún man reyndar ekki eftir því að hafa haft kynmök við B og segist ekki muna eftir sér frá því skömmu eftir að hún kom upp úr pottinum þar til hún vaknaði um hádegisbil við hlið B. Ákærði kvaðst ekki fyrirfram hafa beðið um leyfi til myndatökunnar en hann kvaðst hafa sýnt öðrum viðstöddum upptökurnar og hefði kærandi engar athugasemdir gert. Vitnið B taldi kæranda hafa vitað af myndatökunni inni í herberginu og þá kvað vitnið C kæranda hafa verið sýndar upptökurnar úr heita pottinum og hefði hún engar athugasemdir gert af því tilefni. Vitnið D minnti að kærandi hefði séð upptökurnar.

Kemur þá til skoðunar hvort kærandi hafi veitt samþykki sitt til myndatökunnar. Eins og rakið hefur verið hefur kærandi skýrt frá atburðum með allt öðrum hætti en ákærði og önnur vitni þessa máls. Umrædd myndbrot sýna hins vegar að frásögn kæranda fær ekki staðist. Ber að líta til þess að kærandi hefur samfarir við karlmann utan dyra í heitum potti og virðist ekkert skeyta um það þótt aðrir séu viðstaddir. Framburður annarra í máli þessu bendir til þess að kærandi hafi séð upptökurnar og engar athugasemdir gert. Verður því að minnsta kosti að telja sannað að eftirfarandi samþykki kæranda hafi legið fyrir að því er þessar myndatökur varðar. Verður því að sýkna ákærða af ákæru um að hafa brotið gegn blygðunarsemi kæranda með því að taka umræddar myndir af henni. Hins vegar hefur ekki verið sýnt fram á að fyrir hafi legið samþykki kæranda fyrir því að ákærði sendi hluta af myndskeiðum þessum til tengdamóður sinnar en líta verður svo á sú athöfn ákærða hafi verið lostugt athæfi í skilningi 209. gr. almennra hegningarlaga. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi og hefur hann unnið til refsingar samkvæmt framangreindu lagaákvæði.

Við ákvörðun refsingar ákærða ber að hafa í huga ástæðu þess að ákærði sendi umrætt myndbrot. Kærandi hafði borið vin hans sökum um nauðgun og hófst löreglurannsókn af því tilefni. Upptökur ákærða leiddu hins vegar í ljós að sakargiftir kæranda gagnvart B áttu ekki við rök að styðjast og björguðu honum eins og hann komst að orði fyrir dómi. Með hliðsjón af öllu framangreindu þykir mega ákveða að ákvörðun um refsingu ákærða skuli frestað og skal hún niður falla að liðnu einu ári frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Fallast ber á kröfu ákæruvalds um upptöku hreyfimynda með vísan til þeirra lagaákvæða er í ákæru greinir en með hliðsjón af úrslitum málsins og atvikum öllum þykir ekki ástæða til að gera upptæk farsíma og fartölvu.

Miskabótakrafa kæranda er þannig rökstudd að kæranda hafi liðið mjög illa og ekki getað sofið fyrstu 3 næturnar. Finnist henni eins og einhver hafi brotist inn í líkama hennar og hafi hún misst allt traust til karlmanna. Þá hafi það aukið verulega á vanlíðan hennar að vita af því að teknar voru myndir meðan verið var að misnota hana kynferðislega. Hafi líf hennar verið í góðu lagi fyrir þennan atburð en nú finnist henni eins og búið sé að brjóta allt á bak aftur. Hér sé um alvarlegt brot að ræða og gróft brot gegn persónu kæranda en ákærði hafi tekið myndir af henni nakinni meðan vinur hans hafði samfarir við hana án hennar samþykkis. Sé því krafist bóta fyrir brot sem hafi gífurlega slæm áhrif á kæranda og komi til með að hafa mikil áhrif á andlega og líkamlega líðan hennar í framtíðinni.

Bótakrafan er samkvæmt framansögðu á því byggð að teknar hafi verið af kæranda myndir án hennar samþykkis meðan verið var að misnota hana kynferðislega. Með dómi þessum hefur hins vegar verið komist að þeirri niðurstöðu að kærandi hafi veitt eftirfarandi samþykki fyrir myndatökum ákærða og þá hefur ekkert komið fram í málinu sem bendir til þess að kærandi hafi verið misnotuð kynferðislega. Ákærði hefur hins vegar verið sakfelldur fyrir að senda hluta myndskeiðanna til tengdamóður sinnar. Ekki er reifað í bótakröfunni hver miski kæranda er af þeim sökum og verður því ekki hjá því komist að vísa skaðabótakröfunni frá dómi.

Með hliðsjón af þessari niðurstöðu og með vísan til 1. mgr. 165. gr., sbr. 1. mgr. 164. gr. laga nr. 19/1991 ber að fella kostnað sakarinnar á ríkissjóð að þremur fjórðu hlutum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, J-kk-ef P-kk-ef hdl., 300.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en ákærði greiði fjórðung þessarar fjárhæðar. Þá greiði ákærði einnig að einum fjórða hluta annan sakarkostnað, sem er þóknun verjanda á rannsóknarstigi málsins, 39.840 krónur, en þrír fjórðu hlutar greiðast úr ríkissjóði. Þóknun skipaðs réttargæslumanns kæranda, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 250.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti vegna aðstoðar við kæranda á rannsóknarstigi málsins og við meðferð málsins fyrir dómi og 24.440 krónur vegna útlagðs kostnaðar, greiðist hins vegar úr ríkissjóði.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóminn. Dómsuppkvaðning hefur dregist vegna embættisanna dómarans.

D Ó M S O R Ð:

Ákvörðun um refsingu ákærða, X, er frestað og skal hún niður falla að liðnu einu ári frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Upptækar eru gerðar til ríkissjóðs hreyfimyndir sem lagt var hald á við rannsókn málsins. Hafnað er kröfu um upptöku á Sony Ericsson farsíma og Dell fartölvu.

Skaðabótakröfu K er vísað frá dómi.

Kostnaður sakarinnar greiðist úr ríkissjóði að þremur fjórðu hlutum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, J-kk-ef P-kk-ef hdl., 300.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en ákærði greiði fjórðung þessarar fjárhæðar. Ákærði greiði einnig að einum fjórða hluta annan sakarkostnað, sem er þóknun verjanda á rannsóknarstigi málsins, 39.840 krónur, en þrír fjórðu hlutar greiðast úr ríkissjóði. Þóknun skipaðs réttargæslumanns kæranda, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 250.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti vegna aðstoðar við kæranda á rannsóknarstigi málsins og við meðferð málsins fyrir dómi og 24.440 krónur vegna útlagðs kostnaðar, greiðist hins vegar úr ríkissjóði.

H-kk-nf O. A-kk-nf.