S-290/2006

Mál þetta, sem þingfest var 22. maí 2006 og dómtekið að lokinni framhalds aðalmeðferð 1. desember sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 3. maí 2006, á hendur S-kk-þgf H-kk-þgf S-kk-þgf, kt. 000000-0000, Gauksrima 21, Selfossi, ,,fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfararnótt sunnudagsins 4. desember 2005, ekið bifreiðinni ZG-425 undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,27‰) og án þess að hafa gild ökuréttindi, um bifreiðastæði fyrir framan skemmtistaðinn Café Júdas á Selfossi.

Ákæruvaldið telur brot ákærða varða við 1. mgr. 48. gr. og 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga.

Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993, 57/1997, 23/1998, 132/2003 og 84/2004“.

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður. Þá krefst hann málsvarnarlauna samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Aðalmeðferð máls þessa hófst 24. október 2006. Mætti vitnið S-kvk-nf J-kvk-nf P-kvk-nf þá ekki fyrir dóminn þrátt fyrir boðun. Var málinu því frestað þar til vitnið fyndist og var handtökuskipun gefin út svo færa mætti vitnið fyrir dóm. Vitnið gaf sig fram við dómarann í lok nóvember og var málinu fram haldið þann 1. desember 2006.

Málsatvik.

Í frumskýrslu lögreglu segir að við reglubundið eftirlit á Eyrarvegi, Selfossi, aðfaranótt sunnudagsins 4. desember 2005 hafi lögreglan veitt athygli bifreiðinni ZG-425, þar sem verið var að bakka henni úr bifreiðastæði framan við Café Júdas. Ákveðið hafi verið að kanna ástand ökumanns bifreiðarinnar. Þá segir að þegar lögreglu bar að hafi ökumaður bifreiðarinnar verið búinn að stöðva bifreiðina og verið stiginn út úr henni. Í viðræðum lögreglunnar við ökumann bifreiðarinnar kvað ökumaður stúlku, S-kvk-þf J-kvk-þf, sem sat í farþegasæti bifreiðarinnar, vera umráðamann bifreiðarinnar. Í skýrslu lögreglunnar segir ennfremur að í ljós hafi komið að ökumaður bifreiðarinnar hafði ekki nein skilríki meðferðis og í viðræðum við hann hefði áfengisþef lagt frá vitum hans og var hann því í kjölfarið beðinn um öndunarsýni sem sýndi niðurstöðuna 1,50‰ í lofti. Af því tilefni kvaðst ökumaðurinn hafa drukkið fyrr um nóttina. Var ökumaður handtekinn og færður á lögreglustöðina, þar sem læknir kom og dró úr honum blóðsýni vegna gruns um ölvun við akstur. Vínandamagn í blóði ákærða reyndist vera 1,27‰ samkvæmt niðurstöðum úr alkóhólrannsókn.

Framburður ákærða og vitna.

Ákærði, S-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, kom fyrir dóminn og neitaði sök. Kvað ákærði sig og S-kvk-þf J-kvk-þf hafa verið fyrir utan Café Júdas aðfaranótt sunnudagsins 4. desember en hann kvað þau hafa verið þar einnig fyrr um nóttina. Hefði verið búið að loka staðnum þegar þau komu í seinna skiptið og þá hefðu þau hringt til að leita að gleðskap og til að útvega sér far en það hafi verið svo kalt að þau hefðu ákveðið að setjast inn í bifreiðina og hringja þaðan. Sagði ákærði að það hefði aldrei verið talað um að gangsetja bifreiðina eða hreyfa hana. Sagði ákærði að hann hefði sest í ökumannssætið og kvaðst hann aðspurður ekki hafa tekið eftir því í hvaða gír bifreiðin var þegar hann settist inn. Aðspurður um gangsetningu bifreiðarinnar kvað ákærði að bifreiðin hefði aldrei farið í gang, heldur hefði farþeginn, S-kvk-nf J-kvk-nf, einungis stungið skrúfjárni í kveikjulásinn og startað bifreiðinni en lykillinn hefði verið brotinn í kveikjulásnum. Við það hefði bifreiðin hrokkið aftur á bak, þar sem hún hafi væntanlega verið í bakkgír, en afturendi bifreiðarinnar sneri í átt að Café Júdasi. Kvaðst ákærði hafa veitt því athygli að í þann mund er bifreiðin hrökk aftur á bak, hefði lögreglan ekið framhjá, þ.e. eftir Eyrarveginum í átt að Ölfusárbrú, og tekið u-beygju til að komast inn á bifreiðastæðið þar sem ákærði var staddur. Kvaðst ákærði hafa verið kominn út úr bifreiðinni þegar lögreglan kom að henni. Nánar aðspurður kvað ákærði það aldrei hafa staðið til af hans hálfu að fara nokkuð á bifreiðinni. Kvaðst ákærði hafa verið að tala í símann þegar S-kvk-nf J-kvk-nf hefði reynt að gangsetja bifreiðina úr farþegasætinu og hefði hún ekki rætt það sérstaklega við hann fyrir fram. Þá sagði ákærði að þau hefðu líklegast verið í bifreiðinni í um tíu mínútur áður en S-kvk-nf J-kvk-nf reyndi að gangsetja bifreiðina. Kvaðst ákærði ekki hafa vitað til þess að hægt væri að gangsetja bifreiðina með skrúfjárni, aukinheldur kvaðst ákærði ekki hafa haft lykla að bifreiðinni. Þá kvaðst ákærði ekki geta sagt til um hversu langt bifreiðin hefði farið en hann hafði nefnt um einn metra við yfirheyrslu hjá lögreglunni, kvaðst þó ekki vera viss. Aðspurður kvað ákærði lögregluna hvorki hafa rætt við S-kvk-þf J-kvk-þf á vettvangi né skoðað bifreiðina sérstaklega. Þá kvað ákærði þau líklega ekki hafa kveikt aðalljósin á bifreiðinni meðan þau sátu í henni.

Vitnið L-kk-nf H-kk-nf, kt. 000000-0000, lögreglumaður kom fyrir dóminn. Kvað hann að við eftirlit á lögreglubifreið, ásamt vitninu E-kk-þgf T-kk-þgf lögreglumanni, hefði hann tekið eftir því að bifreið var bakkað út úr stæði við Café Júdas við Eyrarveg. Tekin hefði verið ákvörðun um að hafa afskipti af ökumanni bifreiðarinnar til að athuga með ölvunarakstur. Kvað vitnið, sem var farþegi í lögreglubifreiðinni, sig hafa séð þegar bílnum var bakkað, bakkljós hefðu verið kveikt, ásamt afturljósum, og reykur hefði komið frá púströrinu líkt og þegar kaldar bifreiðar væru settar í gang. Þegar þeir hefðu komið að bifreiðinni hefði ákærði verið kominn út úr henni. Kvaðst vitnið halda að bifreiðinni hefði verið bakkað um hálfa til heila bíllengd eða a.m.k. 1–2 metra. Kvað vitnið að þegar haldleggja átti lykilinn að bifreiðinni, hefði komið í ljós að búið var að eiga við kveikjulásinn og enginn lykill hefði verið í bifreiðinni. Kvað vitnið ekki hafa verið ástæðu til að athuga hvort vél bifreiðarinnar hafi verið heit þar sem slíkt sé ekki venjan þegar ökumaður sé staðinn að akstri. Þá sagði vitnið ákærða hafa verið samvinnufúsan við handtöku. Aðspurður kvað vitnið það ekki vera vafa í sínum huga að um akstur bifreiðarinnar hefði verið að ræða í umrætt sinn. Aukinheldur sagði vitnið að aðstæður hefðu verið þannig að ein bifreið hafi verið milli bifreiðar ákærða og lögreglubifreiðarinnar þar sem hún var á Eyrarveginum en kvað útsýni í átt að bifreið ákærða hafa verið gott úr lögreglubifreiðinni er henni var ekið framhjá. Sagði vitnið sig ekki hafa farið inn í bifreiðina heldur séð um leið og hann leit inn í hana, að lyklar höfðu ekki verið notaðir til að ræsa bifreiðina en vitnið kvaðst ekki hafa leitað sérstaklega að þeim eða því sem notað hefði verið til að ræsa hana. Nánar aðspurt kvaðst vitnið hafa séð aðalljós á bifreið ákærða.

Símaskýrsla var tekin af vitninu E-kk-þgf T-kk-þgf, kt. 000000-0000, lögreglumanni. Kvaðst vitnið hafa verið ökumaður lögreglubifreiðarinnar og þegar þeir hefðu verið við eftirlit á Eyrarveginum hefði vitnið séð hvar bifreið var bakkað út úr stæði við Café Júdas. Kvaðst vitnið halda að bifreið ákærða hefði færst aftur um 1–2 metra. Kvaðst vitnið ekki muna hvort bifreið ákærða hefði verið í gangi þegar það kom að henni en kvaðst ekki vera í vafa um að bifreiðinni hefði verið ekið aftur á bak, auk þess sem bakkljós bifreiðarinnar hefðu verið augljós. Aðspurt um það í hversu langan tíma vitnið hefði séð bifreið ákærða, sagði vitnið það hafa verið í einhverjar sekúndur en kvaðst þó ekki vera viss. Sagðist vitnið ekki hafa farið út úr lögreglubifreiðinni í umrætt sinn. Aðspurt kvað vitnið ákærða hafa talað um að skrúfjárn þyrfti til að ræsa bifreiðina og kvað ennfremur að vitnið L-kk-nf hefði ekki séð neitt skrúfjárn á vettvangi. Þá sagði vitnið að líklega hefði verið kannað hvort ákærði hefði haft skrúfjárn á sér en ekkert fundist, þótt það myndi það ekki svo glöggt. Kvað vitnið bifreið ákærða hafa verið þannig staðsetta á bifreiðastæðinu, eftir að henni hafði verið bakkað, að aðrar bifreiðar hefðu ekki komist um stæðið.

Vitnið S-kvk-nf J-kvk-nf P-kvk-nf, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn þann 1. desember sl. Sagði vitnið að þau ákærði hefðu komið aftur um nóttina að Café Júdasi en þá hefði verið búið að loka staðnum og hefðu þau þá sest inn í bifreið vitnisins, sem þar var fyrir utan, vegna þess hversu kalt þeim var. Kvaðst vitnið hafa sest í farþegasætið en ákærði í bílstjórasætið. Kvaðst vitnið hafa verið með skrúfjárn á sér til að gangsetja bifreiðina, vitnið hefði sett skrúfjárnið í kveikjulásinn og reynt að gangsetja bifreiðina til að fá hita í bílinn en við það hefði bifreiðin kippst til vegna þess að hún hefði verið í gír. Kvað vitnið þau ekki hafa ætlað að keyra bifreiðina, heldur einungis gangsetja hana til að hlýja sér á meðan þau væru að útvega sér far. Aðspurt kvað vitnið ólíklegt að það hefði lagt bifreiðinni í bakkgír fyrr um kvöldið. Kvaðst vitnið ekki gera sér grein fyrir hversu mikið bifreiðin hefði hreyfst við gagnsetninguna. Þá kvaðst vitnið ekki muna hvort kveikt hafi verið á aðalljósum bifreiðarinnar í umrætt sinn. Kvaðst vitnið halda að bifreiðin hefði ekki farið í gang þegar vitnið reyndi að gangsetja hana. Þá sagði hún lögregluna ekki hafa rætt við sig í umrætt sinn en hana minnti að lögreglan hafi leitað að lyklum að bifreiðinni.

Vitnið S-kvk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu þann 22. febrúar 2006, tæpum þremur mánuðum eftir atburð þann sem ákært er fyrir í málinu. Skýrði vitnið þar svo frá að eftir að hafa verið í bifreiðinni í um þrjár mínútur hefði vitnið ákveðið að gangsetja bifreiðina til að hita hana upp. Sagði vitnið að þegar það hefði stungið skrúfjárninu í kveikjulásinn og snúið, hefði bifreiðin kippst við og færst til um einhverja örfáa sentimetra. Kvaðst vitnið ekki muna í hvora áttina bifreiðin hefði hreyfst. Um leið og bifreiðin hefði hreyfst hefði lögreglumaður birst við bifreiðina, rifið ákærða út og leitt hann inn í lögreglubifreiðina. Vitnið S-kvk-nf mundi ekki hvort hún hefði rætt það áður við ákærða að hún hygðist gangsetja bifreiðina en hún hefði verið búin að drekka áfengi fyrr um kvöldið.

Niðurstaða.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu bæði þann 4. desember 2005 og þann 16. janúar 2006. Ákærði gaf síðan skýrslu fyrir dómi þann 24. október 2006. Hefur framburður ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi verið í öllum atriðum samhljóða og hefur ákærði ætíð neitað sök staðfastlega en hann kvað engan ásetning hafa verið til aksturs bifreiðarinnar. Þá hefur ákærði staðfastlega haldið því fram að hann hafi einungis sest inn í bifreiðina til að hlýja sér og hafi honum ekki verið kunnugt um að til stæði að gangsetja bifreiðina. Þegar vitnið S-kvk-nf hefði fyrirvaralaust stungið skrúfjárni í kveikjulásinn og snúið þá hefði bifreiðin hrokkið um einn metra aftur á bak. Í því að þetta gerðist hefði lögreglubifreið verið ekið eftir Eyrarveginum, snúið við og ekið inn á bifreiðastæðið. Þá hefði ákærði stigið út og hann gengið til lögreglumannanna og rætt við þá inni í lögreglubifreiðinni. Í framburði vitnisins S-kvk-ef J-kvk-ef, hjá lögreglu og fyrir dómi, kom fram að hún hefði gangsett bifreiðina úr farþegasætinu. Er það í samræmi við framburð ákærða fyrir dómi. Vitnið S-kvk-nf bar hjá lögreglu að lögreglan hefði rifið ákærða út úr bifreiðinni en ákærði sagðist hafa verið kominn út úr bifreiðinni þegar lögreglu bar að og gengið til hennar. Er misræmi í framburði þeirra hvað þetta atriði varðar. Þá kvað vitnið S-kvk-nf J-kvk-nf ennfremur fyrir dómi að sér þætti það ólíklegt að hún hefði skilið bifreiðina eftir í bakkgír er hún fór frá henni fyrr um kvöldið. Hinsvegar verður hvorki af framburði hennar né ákærða ráðið í hvaða gír bifreiðin hafi verið þegar þau settust inn í hana.

Í framburði vitnisins L-kk-ef H-kk-ef lögreglumanns, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, kom fram að hann hefði séð bakkljós á bifreið ákærða og að hún hefði hreyfst aftur á bak um hálfa bíllengd þar til hún stoppaði. Í framburði vitnisins fyrir dómi kom ennfremur fram að reyk lagði frá púströri bifreiðar ákærða, líkt og þegar kaldar bifreiðar væru settar í gang, ásamt því að aðalljós bifreiðarinnar voru tendruð. Í framburði vitnisins E-kk-ef T-kk-ef varðstjóra kom fram að hann hefði séð bifreiðina hreyfast aftur á bak, ásamt því að bakkljós hennar hefðu verið tendruð. Er það í samræmi við framburð vitnisins L-kk-ef H-kk-ef lögreglumanns.

Í málinu er upplýst að bifreið ákærða hafi hreyfst aftur á bak á meðan hann var undir stýri bifreiðarinnar en samkvæmt niðurstöðum úr blóðrannsókn á blóði ákærða var alkóhólmagn í blóði hans 1,27‰ um þetta leyti. Eins og að framan greinir báru tveir lögreglumenn, sem handtóku ákærða í umrætt sinn, afdráttarlaust fyrir dómi að þeir hefðu séð bifreið ákærða hreyfast aftur á bak um 1-2 metra ásamt því að bakkljós bifreiðarinnar voru kveikt.

Nokkurs misræmis gætir í framburði ákærða og vitna. Ákærði sagði fyrir dómi að bifreiðin hefði aldrei farið í gang, bifreiðinni hefði einungis verið startað. Þá sagði ákærði að hann hefði ekki kveikt aðalljós bifreiðarinnar. Fyrir lögreglu sagði vitnið S-kvk-nf að þegar hún hefði startað bifreiðinni þá hefði bifreiðin kippst við og farið einhverja örfáa sentimetra. Þá báru bæði ákærði og lögreglan að ákærði hefði verið stiginn út úr bifreiðinni þegar lögregluna bar að en vitnið S-kvk-nf sagði lögregluna hafa rifið ákærða út úr bifreiðinni þegar hana bar að. Vitnisburður ákærða og S-kvk-ef samræmist að þessu leyti alls ekki framburði lögreglumannanna sem sáu ákærða bakka bifreiðinni. Ólíklegt er að reykur hafi myndast og borist frá útblástursröri bifreiðarinnar við það eitt að bifreiðinni var startað svo að hún kipptist örlítið til, en um beinskipta bifreið var að ræða.

Þegar öll gögn málsins eru virt, ásamt framburði ákærða og vitna fyrir dómi, verður ekki séð að tilefni sé til að draga í efa sönnunargildi framburðar lögreglumannanna. Þrátt fyrir eindregna neitun ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi verður því að telja, þar sem aðalljós bifreiðarinnar, afturljós og bakkljós voru tendruð ásamt því að gufu lagði frá púströri bifreiðarinnar þegar lögreglan varð bifreiðarinnar vör ásamt því að sjá hana hreyfast aftur á bak, það nægjanlega sannað, svo hafið sé yfir allan skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi þá sem honum er gefin að sök í ákæru. Hefur ákærði því unnið sér til refsingar.

Ákærða er auk ölvunaraksturs gefið að sök brot gegn 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Svo sem í ákæru greinir var ákærði ekki með gild ökuréttindi í umrætt sinn. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu rann ökuskírteini ákærða út þann 10. apríl 2003. Hefur ákærði því gerst sekur um þá háttsemi er honum er gefin að sök í ákæru hvað þetta brot varðar og er brotið réttilega fært til refsiákvæða.

Að öllu þessu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 135.000 krónur í sekt til ríkissjóðs sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa að telja en sæti ella fangelsi í tíu daga.

Þá skal ákærði með vísan til 1. mgr. 101. gr. og 1. mgr. sbr. 2. mgr. 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993 og 23/1998, svipt ökurétti í tólf mánuði frá birtingu dóms þessa að telja.

Með vísan til 165., sbr. 164. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, samtals 209.769 krónur, vegna rannsóknar lögreglu á broti hans gegn umferðarlögum 23.517 krónur og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef Æ-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns sem teljast hæfilega ákveðin 186.252 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti mál þetta fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan en dómsuppsaga hefur dregist vegna hátíða og starfsanna dómarans.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, greiði 135.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í tíu daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í tólf mánuði frá birtingu dóms þessa að telja.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, 209.769 krónur, þar með talin málsvarnarlaun til verjanda síns, G-kk-ef Æ-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.252 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.