S-682/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 27. október 2011, er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 24. júní 2011 á hendur X, kt. 000000-0000, […], fyrir nauðgun með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 20. febrúar 2010, að […], haft munnmök og samræði við Y og við það notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar, svefndrunga og þreytu.

Þetta er talið varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. gr. laga nr. 61/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu Y, kt. 000000-0000, er krafist miskabóta að fjárhæð 1.500.000 krónur, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 21. febrúar 2010 til þess dags er mánuður er liðinn frá því bótakrafan er kynnt ákærða, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags auk greiðslu þóknunar við réttargæslu.

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar er lög leyfa. Jafnframt krefst hann þess að bótakröfu verði vísað frá dómi, ella að hún verði lækkuð. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegrar þóknunar sér til handa.

I.

Samkvæmt dagbók lögreglu kom Y til lögreglu 27. apríl 2010 og tilkynnti að hún hefði orðið fyrir kynferðisbroti aðfaranótt laugardagsins 20. febrúar 2010 að […]. Hún lýsti því að hún hefði farið á Neyðarmóttöku beint í kjölfar meinst brots, en hún væri ekki tilbúin að leggja fram formlega kæru.

Hinn 1. júní 2010 lagði Y svo fram kæru hjá lögreglu. Hún kvaðst hafa verið heima hjá vinkonu sinni, A, föstudagskvöldið 19. febrúar 2010, að borða ásamt tveimur öðrum konum. Eiginmaður hennar hefði verið í sumarbústað ásamt dóttur þeirra, en systir hennar hafi ætlað að gista hjá henni þar sem henni væri illa við að vera ein heima. Systirin hefði hætt við að gista og A boðið henni að gista hjá sér. Eftir að hafa borðað og drukkið rauðvín fram eftir kvöldi, líklega til miðnættis, hafi konurnar tvær farið. Y sagði að á þessu tímabili hefði hún unnið mjög mikið og alltaf verið gjörsamlega búin á því á föstudögum. Hún hafi verið komin í sófann og alveg verið við það að sofna þegar A hefði boðið henni að fara inn í herbergi. Hún hefði gert það, farið úr buxunum en sofið í bol og nærbuxum. Um nóttina hefði hún vaknað við að einhver maður hafi verið ofan á sér og hann hafi haft við sig samfarir. Þá taldi hún að hann hefði haft við hana munnmök. Hún sagði að sér hafi fundist eins og sig væri að dreyma og ekki gert sér grein fyrir því hvort þetta hafi staðið yfir í hálfa mínútu eða 10 mínútur. Hún hefði byrjað að rumska og þá hafi ákærði farið af sér og yfir til A, sem hafi verið í rúminu. Hún kvaðst ekki gera sér grein fyrir því hvort maðurinn hefði farið að sofa hjá henni. Þá tók hún fram að það hafi verið dimmt í herberginu. Hún hefði sest upp og þegar hún hafi áttað sig á því sem hafi verið að gerast hafi hún spurt hvað væri eiginlega í gangi. Þá hefði maðurinn staðið upp í miklu flýti og sagt: „Ég hélt að hún væri til í þetta, þetta er fucked.“ Hann hefði svo klætt sig og farið út og A hefði kallað á eftir honum „X“. A hafi farið að gráta og þótt þetta svo leiðinlegt og beðið hana um að fara ekki, en hún hefði samt farið og hringt í vinkonu sína, B, og þær farið beint á neyðarmóttöku. Seinna um daginn hafi foreldrar hennar sótt hana og farið með hana í sumarbústað til eiginmanns hennar. Þá skýrði hún frá því að A hefði eftir atvik þetta sent sér sms-skilaboð og beðið sig afsökunar, en um fjórum vikum eftir atvikið hafi hún byrjað að snúa þessu einhvern veginn við og sagt að hún hefði heyrt stunur í sér. Þegar kærandi var spurð hversu mikils áfengis hún hefði neytt umrætt kvöld kvaðst hún ekki vera viss og giskaði á 8 glös. Henni hafi ekki fundist hún hafa verið ölvuð en hún hefði verið mjög þreytt. Hún kvaðst vera undrandi á því að þetta hefði gerst þar sem hún sofi venjulega rosalega laust og heyri t.d. þegar […] dóttir hennar snúi sér í rúminu. Þá greindi hún frá því að hún hefði ekki verið í nærbuxunum þegar hún vaknaði. Jafnframt sagði hún að hugsanlega hafi hana verið að dreyma að hún hafi verið með eiginmanni sínum og hún taldi sig hafa verið með hendurnar einhvern veginn á manninum.

Vitnið A sagði við skýrslutöku hjá lögreglu 7. júní 2010 að Y hefði verið hjá sér föstudagskvöldið 19. febrúar 2010 og einnig hefðu tvær aðrar konur verið þar. Þær hefðu borðað saman og drukkið rauðvín. Vitnið sagði að Y hafi ætlað í […] daginn eftir og því hafi það verið undrandi á því að hún væri að drekka áfengi. Y hefði spurt vitnið hvort hún mætti sofa heima hjá því og hafi hún mátt það. Vitnið kvaðst hafa farið að sofa á eftir Y og lagst við hlið hennar. Vitnið hefði svo vaknað við það að ákærði hefði hringt, en þau hefðu rætt um það að vera í sambandi þessa helgi. Ákærði hefði spurt hvort hann mætti koma og vitnið sagt já. Vitnið kvaðst hafa sofnað aftur en svo hefði dyrabjallan hringt og vitnið farið fram og opnað. Vitnið og ákærði hefðu talað saman frammi og svo farið upp í rúm og verið þar saman og Y hafi verið sofandi við hliðina á vitninu. Ákærði hafi svo ætlað að fara en einhverra hluta vegna hafi hann komið aftur upp í rúmið og verið eitthvað með Y. Vitnið kvaðst ekki vita nákvæmlega hvernig það hefði byrjað og hvers vegna. Vitnið sagði að það hefði heyrt í þeim og því fundist Y vera vakandi. Vitnið kvaðst hafa sofnað meðan þau voru saman en samt heyrt í henni, eins og þetta hafi verið nautn. Vitnið hefði svo vaknað. Þá sagði vitnið að þetta hefði staðið yfir í um 15-20 mínútur og taldi vitnið að Y hefði verið vakandi á meðan. Einnig kom fram hjá vitninu að ákærði hefði haft munnmök við Y. Jafnframt sagði vitnið að Y hefði oft sagt sér að hana langaði til að vera með öðrum en eiginmanni sínum. Vitnið kvaðst ekki geta sagt hvað Y hefði drukkið mikið um kvöldið, en fram kom hjá vitninu að hún hefði komið til vitnisins um kl. 19 og farið að sofa um miðnætti. Þegar vitnið var nánar spurt hvað hefði gerst eftir að ákærði var með Y sagði vitnið að hún hefði sest upp og sagt: „Hvað er í gangi?“. Ákærði hefði þá klætt sig og farið. Vitnið var spurt hvort ákærði hefði sagt eitthvað á þessa leið: „Fokk ég hélt að hún vildi þetta.“ Vitnið kvaðst ekki minnast þess en það gæti vel verið. Þá fannst vitninu ólíklegt að það hefði kallað á eftir ákærða en það hljóti að hafa gert það. Um tengsl sín við ákærða sagði vitnið að þau hefðu kynnst í janúar 2010. Þau hefðu rætt saman á einkamál.is og á msn og svo hefðu þau hist einu sinni og farið í bíltúr. Einnig greindi vitnið frá því að þau hefðu svo hist eftir umrætt atvik, að kvöldi 20. febrúar 2010, ásamt vinkonu vitnisins, og rætt um það sem hefði gerst um nóttina.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 16. júní 2010. Hann greindi frá því að hann hefði kynnst A á einkamál.is nokkrum vikum fyrir umrætt atvik. Þau hefðu talað saman á msn og farið eitt sinn í bíltúr og nokkru fyrir umrædda nótt hefðu þau rætt um að hittast. Ákærði kvaðst hafa verið í partíi í vinnunni og það verið komið fram yfir miðnætti þegar hann hefði hringt í A. Ákærði sagði að hann hefði í kjölfarið farið heim til hennar og hún hefði tekið á móti honum. Ákærði kvaðst hafa verið mjög ölvaður. Þau hefðu farið inn í eldhús og talað saman og hún hefði boðið honum að drekka. Sonur hennar hefði svo komið heim og hann hefði farið upp á efri hæðina. Ákærði og A hefðu farið að kyssast og þegar þau hafi komið inn í herbergi hafi hann séð stúlku liggja í rúminu. Hann hefði snarstoppað í dyrunum og sagt „úpps bíddu hver er þetta“ og A hefði sagt að þetta væri einhver vinkona hennar. Ákærði hefði sagt að þau gætu ekki verið í herberginu en hún hefði sagt að það væri allt í lagi og talað sig inn á að fara upp í rúm. Þau hefðu klætt sig úr fötunum og haft samræði. Hann kvaðst hafa fengið sáðlát og þau hætt samræðinu. Ákærði sagði að hann hefði verið mjög þreyttur og langað heim en „svo endar þetta með því og mig vantar þarna einhverja kafla að hérna að sem sagt við erum þarna að ég er sem sagt byrjaður að hafa samfarir við stelpuna þessa Y“. Ákærði kvaðst aldrei hafa séð hana áður. Ákærði sagði að hann hefði komið við hana „einhvern veginn“ og haft við hana munnmök. Hann hefði snert hana og hún hefði ýtt á móti. Þau hefðu haft samræði í trúboðsstellingunni og hann hefði spurt hana hvort þetta væri gott eða ekki og allt hefði verið mjög eðlilegt. Þá sagði ákærði að A hefði legið við hlið þeirra og strokið ákærða. Jafnframt sagði ákærði að hann hefði litið svo á að allir hefðu verið þarna á réttlætisgrundvelli. Svo sagði ákærði að honum hefði fundist eins og Y hefði fengið fullnægingu og hann hefði þá hætt. Hann hafi verið mjög þreyttur og fundist þetta orðið gott. Hann hefði snúið sér að A og þá hafi Y risið upp, horft í kringum sig og spurt hvað væri að gerast og verið eitthvað skrýtin, eins og hún væri að átta sig á aðstæðum. Ákærði sagði að sér hefði brugðið við þetta og sagt: „Bíddu, hvað er í gangi?“ A hefði sagt að allt væri í lagi og sagt honum að vera rólegur en hann hefði sagt að þetta væri eitthvað skrýtið og honum hafi verið brugðið. Hann hefði klætt sig í fötin og farið. A hefði svo sent honum sms og sagt að Y væri alveg brjáluð. Ákærði kvaðst hafa hringt í vinkonu sína og rætt um það sem hefði gerst og svo hefði hann hitt A heima hjá henni seinna um daginn og vinkona hennar hafi einnig verið þar. Fram kom að ákærði hafði tekið upp samtal þeirra.

Fyrir liggur í gögnum málsins skýrsla um réttarlæknisfræðilega skoðun á neyðarmóttöku Landspítala þar sem fram kemur að Y kom þangað 20. febrúar 2010, kl. 07:50. Tekið var blóðsýni úr henni og samkvæmt matsgerð rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði reyndist alkóhól í blóði hennar vera 0,67 ‰. Ólögleg ávana- og fíkniefni eða slævandi lyf mældust ekki.

Í vottorði dr. B-kvk-ef G-kvk-ef sálfræðings, dags. 25. september 2011, kemur fram að Y hafi komið í fimm viðtöl til hennar, en áður hefði hún farið í tvö viðtöl hjá Á-kvk-þgf G-kvk-þgf sálfræðingi hjá Neyðarmóttökunni. Y hafi verið veittur sálrænn stuðningur og hún verið í hugrænni atferlismeðferð vegna einkenna áfallastreituröskunar. Allt viðmót hennar hafi bent til þess að hún hafi upplifað mikla ógn, ofsaótta og bjargarleysi þegar meint nauðgun hafi átt sér stað. Niðurstöður greininagarmats sýni að hún upplifi einkenni sem samsvari einkennum sem séu vel þekkt hjá fólki sem hafi upplifað alvarleg áföll eins og stórslys, líkamsárás, nauðgun eða hamfarir. Niðurstöður sjálfsmatskvarða samsvari vel frásögnum hennar í viðtölum. Hún virðist ávallt hreinskilin, trúverðug og samkvæm sjálfri sér. Gert sé ráð fyrir því að hún haldi áfram meðferðarvinnu, en ekki sé hægt að segja með vissi hve langan tíma meðferð taki eða hvort bati náist.

II.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði skýrði frá því að hann hefði kynnst A í byrjun janúar 2010 á einkamál.is og þau hefðu hist einu sinni. Hann hefði svo mælt sér mót við A umrædda helgi, en þau hefðu talað um að hann kæmi heim til hennar. Hann hefði farið heim til hennar og þau hefðu svo farið inn í svefnherbergið þar sem Y hafi verið. Ákærði kvaðst hafa notið ásta með A og að því loknu hafi hann ætlað að fara heim. Þegar hann hafi verið að klæða sig í fötin hafi A togað hann aftur í rúmið og beðið sig um að fara ekki. Hann hefði maldað í móinn þar sem hann hafi verið þreyttur og viljað fara heim. Á endanum hafi hann farið aftur upp í rúm og væntanlega sofnað, en hann átti sig ekki alveg á því. Þetta hefði alla vega endað á því að hann og Y hefðu byrjað að „gera það“. Þegar ákærði var nánar spurður hvernig það atvikaðist að hann var með Y sagði hann að hann hefði verið ölvaður og hann myndi ekki nákvæmlega hvernig það hefði byrjað. Það eina sem hann myndi væri að þau hafi verið farin að „gera það“. Einnig sagði ákærði að hann myndi eftir því að þau hefðu strokið hvort öðru og eitt leitt af öðru. Nánar um það hvar Y hefði strokið ákærða sagði hann að það hafi verið um axlirnar. Ákærði sagði að þau hefðu haft samræði og hann hefði reynt að veita henni unað og öll hennar viðbrögð hafi verið þannig að allt hafi verið í góðu lagi og honum hafi fundist hún fá fullnægingu. Hann hefði þá ákveðið að hætta, farið af Y, snúið sér að A og ætlað að fara að sofa eða koma sér út. Y hefði þá risið upp og spurt hvað væri í gangi. Honum hefði brugðið við það og hugsað með sér hvaða rugl væri í gangi og ákveðið að klæða sig, en A hefði ítrekað sagt honum að hafa ekki áhyggjur og fara ekki. Hann hefði hins vegar farið út og heim. Ákærði var spurður hvort hann hefði haft munnmök við Y og játaði hann því. Ákærði kvaðst ekki viss hvort hann hefði fyrst haft munnmök við hana eða samræði. Inntur eftir viðbrögðum við því að Y hafi verið í svefnherberginu þegar hann kom þar inn kvaðst hann hafa sagt við A að þau ættu að fara eitthvað annað, en A hefði talað hann til. Um það hvernig Y hefði legið þegar hann sá hana í herberginu sagði hann að hún hefði snúið að dyrunum. Aðspurður hvort hún hefði verið sofandi eða vakandi kvaðst ákærði ekki vita það fyrir víst. Hann héldi að hún hafi verið sofandi en hann væri ekki viss. Ákærði sagði að hann hefði ekki upplifað það sem gerðist þannig að hann hefði brotið á Y. Einnig skýrði ákærði frá því að hann hefði spurt hana meðan á samræðinu stóð hvort henni þætti þetta gott og hún hefði sagt já. Var ákærða þá kynnt að hjá lögreglu hefði hann ekki sagt að hún hefði sagt já og sagði ákærði að hann hefði alla vega spurt hana og hún stunið. Ákærði kvaðst hafa upplifað þetta þannig að hún hafi jánkað því að henni þætti þetta gott. Enn fremur sagði ákærði að hann myndi eftir því að í samræðinu hefði hún ýtt á móti honum og hún hefði strokið um maga sinn og brjóst. Einnig hefði hún horft á hann þegar hann var ofan á henni. Jafnframt sagði ákærði að A hefði strokið honum. Fram kom að það hefði verið dimmt í svefnherberginu. Ákærði var spurður hvort eitthvað hefði gerst áður sem hefði gefið honum til kynna að Y hafi viljað hafa samræði við hann og svaraði hann því neitandi. Þá sagði hann að hann hefði ekki þekkt hana og aldrei haft samskipti við hana fyrir umrædda nótt. Enn fremur sagði ákærði að hann myndi ekki hvernig þetta hefði byrjað en þar sem hann þekki sjálfan sig væri útilokað að hann legðist á stúlku og byrjaði að „taka hana“. Þannig hljóti eitthvað að hafa gerst sem olli því að hann hafi byrjað að hafa samræði við Y. Hann hefði aldrei að fyrra bragði farið að hafa samræði við hana. Aðspurður hvort A hefði sofnað meðan hann var með Y sagði ákærði að hann myndi það ekki. Borinn var undir ákærða framburður Y hjá lögreglu um að ákærði hefði sagt: „Ég hélt hún væri til í þetta.“ Ákærði sagði að það gæti vel verið að hann hefði sagt það.

Ákærði skýrði frá því að eftir umrædda nótt hefði A hringt í sig og sagt að Y væri mjög ósátt og honum hefði liðið illa yfir því. Hann og A hefðu ákveðið að hittast heima hjá henni, en áður hefði hann hitt vinkonu sína og hún ráðlagt honum að taka upp það sem færi fram milli hans og A. Hann hefði því ákveðið að taka upp samtalið á símann sinn og hann hafi viljað fá það staðfest sem A hefði sagt fyrr um daginn, að hann hefði ekki nauðgað Y. Fram kom að vinkona A, C, hefði verið viðstödd samtalið.

Vitnið Y sagði að þær hefðu verið fjórar saman heima hjá A. Þær hefðu borðað saman og drukkið rauðvín og um klukkan 23 eða um miðnættið hefðu tvær þeirra farið heim. Þær hefðu ekki verið að djamma heldur átt notalegt kvöld. Vitnið gat ekki sagt til um hvað það hefði drukkið mikið rauðvín. Það hefðu verið nokkur glös en vitnið hefði ekki verið drukkið. Þá kom fram hjá vitninu að eiginmaður þess og dóttir hefðu verið í sumarbústað og til hefði staðið að systir vitnisins myndi gista hjá því vegna þess að það væri myrkfælið og hefði aldrei gist eitt, en ekki hefði orðið af því og A hefði því boðið sér að gista. Vitnið hefði fært sig inn í stofu og verið við það að dotta í sófanum, en hún hefði verið mjög þreytt. A hefði því boðið vitninu að fara upp í rúm og það hefði gert það og sofnað strax. Vitnið kvaðst hafa sofnað í bol og nærbuxum. Vitnið sagði að það hefði byrjað að rumska og upplifað það sem hefði gerst eins og draum. Þegar vitnið hefði farið að rumska hafi ákærði farið af vitninu og þegar það hefði sest upp hafi ákærði farið beint úr rúminu. Vitnið taldi að ákærða hafi sjálfum verið brugðið. Vitnið sagði að þegar það hefði sest upp hafi það litið í kringum sig og áttað sig á því að það væri ekki heima hjá sér og spurt. Ákærði hefði sagt „þetta er fokked, ég hélt hún væri til í þetta“ og A hefði kallað á eftir honum. Vitnið taldi að A hefði verið vakandi meðan ákærði hafi haft samræði við hana, en hún hefði legið við hlið þeirra. Fram kom að það hefði verið mjög dimmt inni í herberginu. Þegar vitnið var beðið um að lýsa munnmökum sem ákærði hafði við vitnið sagði vitnið að þetta hefði verið eins og í draumi og það héldi að það hefði gerst á undan samförunum. Vitnið var einnig spurt hvort það hefði örvast kynferðislega og sagði vitnið að það héldi að það hefði gert það, en það hefði haldið að þetta væri draumur eða eiginmaður þess. Aðspurt hvernig vitnið hefði legið þegar það hafi vaknað kvaðst vitnið hafa legið á bakinu og haldið um bak ákærða eða axlir. Það hefði verið ástæða þess að vitnið hafi vaknað. Nánar tiltekið vegna þess að ákærði væri stærri en eiginmaður vitnisins og vitnið hefði þá vaknað upp við að ekki væri allt með felldu. Vitnið kvaðst ekki muna eftir því að hafa sagt eitthvað við ákærða. Innt eftir framburði vitnisins hjá lögreglu, um að það svæfi mjög laust, sagði vitnið að það vakni þegar dætur þess snúi sér í rúminu og að það vakni við allt. Þess vegna skilji vitnið ekki hvernig það hafi getað sofið umrætt sinn.

Um ástæðu þess að vitnið dró að leggja fram kæru sagði vitnið að það hefði unnið illa úr því sem hefði gerst og liðið illa. A hefði í fyrstu alltaf verið að biðja vitnið afsökunar vegna þess að hún hafi vitað að hún hafi gert rangt með því að bjóða ákærða inn, en svo hefði hún farið að segja að vitnið hefði notið þess sem ákærði hefði gert. Þá sagði vitnið að það hefði alltaf litið svo á að ekki væri um að ræða nauðgun nema ofbeldi væri beitt en vitnið hefði aldrei efast um að brotið hefði verið á sér. Borinn var undir vitnið framburður A um að vitnið hefði sagt að það vildi vera með öðrum en eiginmanni sínum og neitaði vitnið þessu. Það hefði kannski sagt að einhver strákur væri sætur en það væri fjarri lagi að það vildi vera með öðrum en eiginmanni sínum. Fram kom hjá vitninu að á árinu 2008 hefði það misst vinnuna og það hefði verið niðurdregið þá en það hefði leitað sér aðstoðar og fengið þunglyndislyf en ekki klárað þau þar sem það hefði ekki þurft á þeim að halda.

Vitnið sagði að það hefði verið mjög langt niðri eftir meint brot og það hefði leitað tvisvar til Stígamóta. Vitnið hefði svo leitað til sálfræðinga. Vitnið kvaðst hafa verið „í rusli“ í langan tíma og það hefði dregið sig til hlés í líkamsrækt, en það veiti henni mikla gleði að æfa. Þá hafi vitnið ekki getað notið þess að vera með eiginmanni sínum í marga mánuði eftir meint brot. Það hefði bjargað vitninu að hafa orðið barnshafandi í júní 2010.

Vitnið A skýrði frá því að hafa fengið nokkrar konur í heimsókn til sín, þ. á m. Y. Þær hefðu drukkið rauðvín en ekki mikið. Ein þeirra hafi átt að fara að vinna á miðnætti og hún farið þá. Vitnið var ekki visst hvort hinar hefðu farið á sama tíma, en Y hafi verið búin að biðja um að fá að gista hjá vitninu. Vitnið og Y hefðu svo farið að sofa, en vitnið kvaðst ekki muna hvort Y hefði farið á undan að sofa inni í svefnherbergi vitnisins. Eftir að þær hafi verið sofnaðar hafi ákærði hringt í hana en þau hafi verið búin að ræða um að hittast en ekkert hafi verið ákveðið í því efni. Hann hefði svo komið til vitnisins og þau farið inn í eldhús til að ræða saman. Sonur vitnisins hefði komið heim en farið strax að sofa. Mál hefðu svo einhverra hluta vegna þróast þannig að vitnið og ákærði hafi farið inn í svefnherbergi vitnisins og haft samræði, með Y sér við hlið. Það hefði staðið yfir í 15-20 mínútur. Ákærði hefði svo farið fram úr og ætlað að fara en einhverra hluta vegna hafi hann komið aftur upp í rúm og verið með Y. Vitnið sagði að það hefði talið að Y hefði viljað þetta en vitnið hefði heyrt nautn í henni. Þá sagði vitnið að Y hefði oft sagt að hún vildi vera með öðrum en eiginmanni sínum. Vitnið sagði einnig að það hefði dottað um tíma meðan ákærði var með Y. Það sem vitnið hefði séð hafi verið munnmök ákærða við hana og að þau hefðu haft samræði. Ekki hafi verið annað að heyra en það hafi verið með vilja hennar, en vitnið hefði heyrt stunur. Þegar þau hafi verið búin að vera saman hefði hún sest upp og spurt hvað væri að gerast. Ákærði hefði þá klætt sig í og farið fram. Vitnið sagði að Y hefði farið að gráta og vitninu verið brugðið. Þegar vitnið var spurt hvort ákærði hefði tekið eftir Y þegar þau komu í herbergið sagði vitnið að það hljóti að vera, en vitnið kvaðst ekki muna eftir því að þau hefðu talað um það. Nánar innt eftir ástæðu þess að ákærði fór aftur upp í rúmið, eftir að hafa átt samræði við vitnið, kvaðst vitnið ekki vita það og neitaði því að hafa sagt eitthvað við ákærða. Þá kvaðst vitnið ekki minnast þess að hafa togað ákærða upp í rúm en það gæti verið að þau hafi farið að kyssast. Vitnið kvaðst ekki vita hvað hafi valdið því að ákærði hafi snúið sér að Y. Þá neitaði vitnið því að hafa strokið ákærða eða Y. Vitnið sagði jafnframt að meðan það hefði séð til ákærða og Y hefði hún ekki snert ákærða. Vitnið var spurt hvort Y hefði verið vakandi eða sofandi meðan vitnið og ákærði höfðu samræði kvaðst vitnið ekki geta sagt til um það. Vitnið kvaðst ekki minnast þess að hún hefði bært á sér eða sagt eitthvað. Hún hafi örugglega verið sofandi til að byrja með. Vitnið var innt eftir því hversu langur tími hefði liðið frá því ákærði byrjaði að vera með Y og þar til hún reis upp og taldi vitnið að það hefðu ekki verið meira en 15 mínútur. Vitnið kvaðst ekki vera visst um hvað klukkan hafi verið en taldi að þetta hafi verið um klukkan tvö um nóttina.

Vitnið skýrði frá því að það og Y væru ekki lengur vinkonur vegna þess að þær litu þetta atvik ólíkum augum. Y telji að sér hafi verið nauðgað en vitnið telji að svo hafi ekki verið, en því finnist að hún hafi gert þetta með fullum vilja. Einnig greindi vitnið frá því að það hefði verið í sambandi við ákærða daginn eftir umrætt atvik og þau ákveðið að hittast heima hjá vitninu. Vinkona vitnisins hefði einnig verið viðstödd. Borin voru undir vitnið sms-samskipti við Y þar sem vitnið m.a. biður hana fyrirgefningar og segir að ákærði sé ömurlegur og vitnið muni aldrei fyrirgefa honum þetta. Vitnið gaf þá skýringu á skilaboðum sínum að það hefði ekki átt að fara með ákærða upp í rúmið og það hafi verið rangt af ákærða að vera með henni. Vitnið var þá spurt hvað það meinti með að ákærði hefði gert rangt og sagði vitnið að hann hafi verið nýbúinn að vera með vitninu. Þá þætti vitninu leitt að Y hefði túlkað þetta eins og hún gerði.

Vitnið D, móðir Y, sagði að hún hefði haft samband við sig 20. febrúar 2010 og sagt að sér hefði verið nauðgað. Vitnið hefði farið til hennar og hún hefði verið í miklu áfalli og verið eins og dofin. Hún hefði skýrt frá því að hafa verið hjá vinkonu sinni og ákveðið að gista þar. Þegar hún hafi verið sofnuð hafi hún vaknað við að maður hafi verið að eiga við hana mök. Vitnið kvaðst sjálf hafa verið í áfalli en reynt að hugga hana. Vitnið sagði að það hefði svo keyrt hana í sumarbústað til eiginmanns hennar og dóttur. Þá sagði vitnið að umrætt atvik hefði haft mikil áhrif á hana. Hún væri mjög sterkur einstaklingur og talaði ekki mikið um þennan atburð, en áhrifin komi fram með ýmsum hætti, s.s. að hún væri hrædd, ekki jafn glöð og áður og hún væri hreinlega brotin.

Vitnið E, eiginmaður D, sagði að það hefði farið með Y upp í sumarbústað. Hún hefði verið mjög niðurdregin og ólík sjálfri sér. Þá sagði vitnið að hún hefði greint frá því að hafa vaknað upp við að maður hefði haft samfarir við hana. Þegar vitnið var spurt hvaða áhrif meint brot hefði haft á Y sagði vitnið að hún væri búin að vera að vinna í sínum málum, en vitnið gæti ekkert fullyrt í þessu sambandi.

Vitnið F, eiginmaður Y, greindi frá því að þegar Y hefði komið upp í sumarbústað þar sem hann dvaldi hefði það gengið að henni og spurt hvernig hefði gengið vegna þess að vitnið hélt að hún hefði verið í […]. Hún hefði þá sagt vitninu að sér hefði verið nauðgað. Þau hefðu rætt saman í smástund og systir vitnisins farið með dóttur þeirra í bíltúr. Y hefði skýrt frá því að hún hefði sofnað hjá A vinkonu sinni og vaknað við það að maður hafi verið ofan á henni. Vitnið sagði að hún hafi verið útgrátin og niðurbrotin. Þá sagði vitnið að þessi atburður hefði haft áhrif á líf fjölskyldunnar og hún verið hjá sálfræðingi en þau tali ekki um þetta.

Vitnið G, systir F og vinnuveitandi Y, kvaðst hafa verið með bróður sínum í sumarbústað. Y hefði komið með foreldrum sínum í bíl og vitnið séð að eitthvað væri að, en hún hafi verið grátandi. Þegar vitnið hafi komið til baka hefði það spurt hvað væri að og hún hefði sagt að hún hefði vaknað upp við það hjá vinkonu sinni að maður hafi verið að nauðga henni. Vitnið sagði að þetta hefði haft mikil áhrif á líðan og líf hennar. Hún væri mjög sterkur, duglegur og lífsglaður einstaklingur, en hún hefði átt mjög erfitt eftir þetta og það m.a. bitnað á vinnu hennar.

Vitnið B, vinkona Y, sagði að hún hefði hringt grátandi og sagt að sér hefði verið nauðgað. Vitnið kvaðst hafa farið heim til hennar og eftir að hafa rætt saman hefðu þær farið á Neyðarmóttökuna. Y hefði lýst því fyrir vitninu að hafa verið heima hjá A og sofnað þar en vaknað upp við mann ofan á sér. Þegar hún hafi lýst fyrir vitninu því sem hefði gerst hafi hún verið í sjokki, öskrað og grátið. Þá sagði vitnið að atburður þessi hefði haft áhrif á líf og líðan hennar. Þegar vitnið var spurt hvort Y hefði nefnt við vitnið að hún vildi vera með öðrum karlmanni en eiginmanni sínum sagði vitnið að hún hefði einhvern tímann nefnt að einhver karlmaður væri sætur en hún hefði aldrei lýst áhuga á því að vera með öðrum en manni sínum.

Vitnið C, vinkona A, skýrði frá því að hafa verið heima hjá A og Y hefði einnig verið þar. Sú síðarnefnda hefði drukkið áfengi en vitnið kvaðst ekki geta sagt til um hvað hún hefði drukkið mikið. Einnig sagði vitnið að það hefði ekki drukkið þar sem það hafi átt að mæta á næturvakt klukkan 23:30 og það hefði því farið um klukkan 23. Þá sagði vitnið að það minnti að þær hefðu farið þrjár á sama tíma.

Vitnið H skýrði frá því að Y og A hefðu drukkið rauðvín um kvöldið en vitnið ekki þar sem það hafi þurft að mæta í vinnu klukkan 23:30. Vitnið kvaðst hafa farið um klukkan 23 frá A og þær hefðu líklega farið þrjár á sama tíma en A og Y verið eftir.

Vitnið B-kvk-nf Þ. M-kvk-nf læknir lýsti skoðun sem það framkvæmdi á Y á Neyðarmóttöku 20. febrúar 2010. Vitnið greindi frá því að skoðun hefði hafist kl. 07:50. Eitt blóðsýni hefði verið tekið af vitninu, en vitnið gat ekki sagt til hvort það hefði verið í upphafi skoðunar eða síðar. Um ástand Y sagði vitnið að hún hefði verið skýr og trúverðug í frásögn sinni. Hún hefði grátið og greinilega liðið illa. Þá sagði vitnið að ekki hafi verið að sjá að hún hafi verið ölvuð.

Vitnið T-kvk-nf K. G-kvk-nf hjúkrunarfræðingur kvaðst hafa tekið á móti Y á Neyðarmóttöku. Hún hefði skýrt frá því að hafa sofið heima hjá vinkonu sinni og vaknað upp við að maður hefði haft samfarir við hana.

Vitnið J-kk-nf K-kk-nf prófessor greindi frá því að áfengismagn í blóði falli um 0,1‰ og allt að 0,3‰ á klukkustund eftir að drykkju sé hætt, en 0,3‰ sé sjaldgæft. Hjá þeim sem neyti áfengis reglulega megi gera ráð fyrir um 0,2‰, en hjá þeim sem neyti ekki áfengis reglulega væri það nær 0,15‰. Þá kom fram hjá vitninu að ýmsir þættir hafi áhrif á útreikninga, t.d. það hvort allt áfengi væri komið út í blóðið og brottfallið væri hraðara við hærri styrk í blóði.

Vitnið H-kvk-nf H-kvk-nf, listmeðferðarfræðingur hjá Stígamótum, staðfesti að Y hefði komið í tvö viðtöl til sín og rætt meint brot. Á þeim tíma hafi hún ekki verið búin að ákveða að leggja fram kæru. Vitnið sagði að hún hefði upplifað mikla skömm og það hefði verið henni erfitt að vera ekki trúað í vinkvennahópi sínum. Vitnið var spurt hvað Y hefði sagt vitninu um atvik og svaraði vitnið að hún hefði skýrt frá því að hafa gist heima hjá vinkonu sinni og vaknað við að ókunnugur maður hefði haft samfarir við hana. Hún hefði verið mjög slegin yfir þessu.

Vitnið B-kvk-nf G-kvk-nf sálfræðingur sagði að Y uppfylli viðmið áfallastreituröskunar. Alvarlegustu einkenni hennar væru forðunareinkenni, en hún ætti erfitt með að takast á við minningar um atburðinn og aðstæður sem minntu á atburðinn. Þetta komi t.d. fram í því að hún hafi hætt að […], en það hafi verið stór hluti af lífi hennar. Vitnið sagði að hún þyrfti tvímælalaust á frekari meðferð að halda, en erfitt væri að segja hvort henni tækist að ná fullum bata og hversu langan tíma það tæki. Vitninu var kynntur framburður Y um atvik og það spurt hvort mögulegt sé að einstaklingur upplifi kynferðislega örvun þrátt fyrir að vera sofandi og ekki meðvitaður um umhverfi sitt. Vitnið sagði að það væri ekki sérfræðingur í svefnástandi en samkvæmt mikilli reynslu sinni af brotaþolum væri ekki óalgengt að kynferðisleg örvun eigi sér stað t.d. í svefni eða við kynferðislega snertingu. Y hafi haldið að um hafi verið að ræða eiginmann sinn og hún hafi ekki verið rauntengd þar og þá. Eitt af hennar viðbrögðum hafi verið að hún hafi verið ringluð og reynt að átta sig á því hvað hefði gerst og hún verið í sjokki þegar hún hafi áttað sig á því hvað hefði gerst. Vitnið sagði jafnframt að kynferðisleg snerting sem eigi sér stað þegar einstaklingur sé sofandi geti valdið örvun. Þá geti kynferðisleg snerting valdið örvun þótt einstaklingur vilji hana ekki og þolendur eigi oft erfitt með að takast á við það.

III.

Ákærða er gefin að sök nauðgun samkvæmt 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. gr. laga nr. 61/2007, en samkvæmt ákvæðinu telst það nauðgun ef maður notfærir sér geðsjúkdóm eða aðra andlega fötlun manns til þess að hafa við hann samræði eða önnur kynferðismök, eða þannig er ástatt um hann að öðru leyti að hann getur ekki spornað við verknaðinum eða skilið þýðingu hans. Í almennum athugasemdum sem fylgdu frumvarpi því er varð að lögum nr. 61/2007 er áréttaður sá áskilnaður 18. gr. almennra hegningarlaga að ásetningur sé ótvírætt saknæmisskilyrði nauðgunarbrots og sérstaklega tekið fram að ásetningur verði að taka til allra efnisþátta verknaðar eins og honum er lýst í ákvæðinu, þ.e. bæði til verknaðaraðferðar og kynmakanna. Þá er þess getið í athugasemdum við framangreint frumvarpsákvæði að því sé ætlað að taka til þeirra tilvika þar sem kynmök fara fram án samþykkis þolanda, enda sé það undirliggjandi skilyrði að samþykki skorti til kynmakanna. Einnig segir í athugasemdunum að það sé mat ákærða á aðstæðum sem sé lagt til grundvallar við sakarmat þannig að ekki sé unnt að refsa honum fyrir nauðgun ef hann hefur haft réttmæta ástæðu til að ætla að þolandi væri samþykkur kynmökunum.

Málsatvik eru þau að Y var í kvöldmat ásamt tveimur öðrum konum hjá A, sem var vinkona hennar. Hafði verið ákveðið að Y myndi gista þar um nóttina. Samkvæmt því sem fram er komið í málinu hefur Y farið að sofa um miðnætti í svefnherbergi A. A kveðst hafa farið að sofa á eftir Y en svo vaknað við það að ákærði, sem hún hafði kynnst á einkamál.is og einu sinni hitt, hringdi í hana. Það varð úr að ákærði kom heim til A og sátu þau um stund í eldhúsinu. Þau fóru svo í svefnherbergið þar sem Y lá og höfðu samræði með hana sér við hlið. Ákærði ætlaði svo að fara heim en fór aftur upp í rúmið og hafði munnmök og samræði við Y. Ákærði neitar því að um nauðgun hafi verið að ræða, enda líti hann svo á að Y hafi verið samþykk því sem fram fór á milli þeirra.

Ákærði hefur lýst því bæði hjá lögreglu og fyrir dómi að þegar hann fór í svefnherbergið ásamt A hafi Y virst vera sofandi. Framburður A styður það að Y hafi þá verið sofandi, en A sagði fyrir dómi að Y hefði örugglega verið sofandi til að byrja með. Ákærða og A ber ekki saman um hvað gerðist eftir að þau höfðu haft samræði. Ákærði segir að A hafi togað hann aftur í rúmið og beðið hann um að fara ekki. Einnig segir hann að hún hafi strokið honum meðan hann hafði samræði við Y. Vekur þetta upp spurningar um það hvort A hafi hugsanlega átt einhvern þátt í því með hvatningu eða öðrum hætti að ákærði byrjaði að láta vel að Y. A neitar því hins vegar að hún hafi togað ákærða upp í rúm eða sagt eitthvað við hann og verður því ekkert fullyrt um ástæðu þess að ákærði fór að láta vel að Y. Ákærði og A segja aftur á móti bæði að Y hafi notið kynmakanna. Þannig segir ákærði að hún hafi tekið þátt í þeim og honum hafi fundist eins og hún hafi fengið fullnægingu. Er þetta í samræmi við vitnisburð A. Hún segir að ekki hafi annað verið að heyra en að kynmökin hafi verið með fullum vilja Y, en hún hafi heyrt stunur í henni. Þótt það veki nokkra furðu að ákærði og A skuli muna atburðarásina ágætlega, nema það hvernig það atvikaðist að ákærði fór að láta vel að Y telur dómurinn ekki ástæðu til að draga í efa trúverðugleika framburðar þeirra.

Y hefur skýrt frá atvikum með sama hætti hjá lögreglu og fyrir dómi. Hún kveðst hafa drukkið rauðvín um kvöldið, en samkvæmt niðurstöðu rannsóknar á blóðsýni sem var tekið af henni á Neyðarmóttöku hefur hún ekki verið undir miklum áfengisáhrifum um nóttina. Hún kveðst hafa verið mjög þreytt þegar hún fór að sofa en hún hefur jafnframt sagt að hún sofi almennt mjög laust og eigi því erfitt með að skilja hvernig þetta hafi gerst. Hún kveðst hafa vaknað upp við það að ákærði hafi verið að hafa við hana samræði. Henni hefði fundist eins og þetta hafi verið draumur eða eiginmaður hennar og þegar hún hafi byrjað að rumska hafi ákærði farið af henni. Hún hafi risið upp, verið illa áttuð og spurt hvað væri í gangi. Ákærða hafi verið brugðið við þetta og forðað sér í burtu.

Í ljósi framangreinds vitnisburðar Y þess efnis að lítið þurfi til að raska svefnró hennar, niðurstöðu rannsóknar á blóðsýni sem tekið var úr henni og vitnisburðar J-kk-ef K-kk-ef prófessors um brotthvarfshraða alkóhóls úr blóði, sem áður er getið, er það áleitin spurning hvernig það á að hafa getað gerst að ákærði hefði við hana samfarir og munnmök án þess að hún gerði sér grein fyrir því. Ákærði hefur haldið því fram að hann hafi ekki brotið gegn Y í umrætt sinn, enda hafi hann haft réttmæta ástæðu til að ætla að hún væri samförunum samþykk. Fær þetta stoð í vitnisburði A, svo sem áður er lýst, og að vissu marki í vitnisburði Y sjálfrar, en hún hefur skýrt svo frá að hún hafi haldið um bak eða axlir ákærða þegar hún hafi áttað sig á því að hann væri að hafa samfarir við hana. Þótt dómurinn hafi í sjálfu sér ekki forsendur til að meta framburð Y ótrúverðugan ræðst sakarmat af því, í ljósi málsvarnar ákærða, hvort hann hafi haft réttmæta ástæðu til að ætla að hún væri samþykk því að hann hefði við hana kynmök. Vitnisburður Y útilokar það ekki með öllu.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir á ákæruvaldinu sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag og verður að skýra skynsamlegan vafa ákærða í hag, sbr. 109. gr. sömu laga. Með vísan til alls framanritaðs og sérstakri hliðsjón af vitnisburði A, sem engin rök standa til að líta fram hjá þótt hann sé óskýr í vissum atriðum, er það mat dómsins að ákæruvaldinu hafi ekki tekist að axla þessa byrði og að sök verði því ekki felld á ákærða. Verður hann því sýknaður af refsikröfu ákæruvalds.

Af þessari niðurstöðu leiðir að bótakröfu Y verður vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 ber að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð, þ.m.t. þóknun verjanda ákærða sem þykir hæfilega ákveðin 439.250 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun réttargæslumanns sem er ákveðin 251.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveða upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari, S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, er sýkn af ákæru í málinu.

Bótakröfu Y er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 439.250 króna þóknun verjanda ákærða, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, og þóknun réttargæslumanns, R-kvk-ef E-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns, að fjárhæð 251.000 krónur.

S-kvk-nf B-kvk-nf

S-kk-nf S-kk-nf

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf