S-391/2015

Mál þetta, sem var dómtekið 19. f.m., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 18. ágúst 2015, á hendur G-kk-þgf M-kk-þgf I-kk-þgf, kt. 000000-0000, Hólabrekku í Sandgerði, I-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, Mánabraut 21 á Akranesi, og X, kt. 000000-0000, [...].

Í málinu eru ákærðu sóttir til saka „fyrir húsbrot og sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa, aðfaranótt föstudagsins 2. nóvember 2012, í heimildarleysi í félagi ruðst inn á Hraunholt 15, Garði, dvalarstað B, kt. 000000-0000, og D, kt. 000000-0000, með því að ryðjast inn um útidyrahurð hússins eftir að þeim hafði verið meinað um inngöngu. Ákærðu réðust þá í félagi að B, með því að ákærði I-kk-nf lagðist ofan á B og kýldi hann ítrekað í andlitið með krepptum hnefa. Í kjölfarið tók ákærði G-kk-nf gítartösku sem innihélt gítar og lamdi með henni ítrekað í höfuð og líkama B. Ákærði X sparkaði í búk B og skallaði hann í andlitið. Af þessu öllu hlaut B 8 sm langan skurð þvert ofan á hvirfli sem þurfti að sauma með 7 sporum, þrjú ílöng sár á hálsi, sýnilega bólgu á bakvöðvum hægra megin frá herðablaði og niður á lendhryggssvæði auk þreyfieymsla hægra megin á hryggjarsúlu frá herðablaði og niður eftir hrygg, brunasár á hné og rispur á innanverðu vinstra læri.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. og 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Í ákæru er getið einkaréttarkröfu, en samkvæmt henni krefst B skaðabóta úr hendi ákærðu að fjárhæð 1.017.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. nóvember 2012 þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf krefst þess að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að bótakrafa sæti lækkun. Ákærðu I-kk-nf og X krefjast aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefjast þeir þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, til vara að þeir verði sýknaðir af henni, en að því frágengnu að hún sæti lækkun.

I

Samkvæmt rannsóknargögnum málsins kom brotaþoli, B, á lögreglustöðina í Reykjanesbæ laugardaginn 3. nóvember 2012 og lagði fram kæru á hendur ákærðu fyrir að hafa ruðst inn á heimili hans að Hraunholti 15 í Garði aðfaranótt föstudagsins 2. sama mánaðar og gengið í skrokk á honum. Kemur fram í lögregluskýrslu að um sé að ræða einbýlishús og að brotaþoli og D, bróðir ákærða X, hafi leigt það saman á þessum tíma. Er í skýrslunni rakin frásögn brotaþola og D af atvikum í umrætt sinn. Samkvæmt frásögn brotaþola voru hann og D farnir að sofa þegar bankað var á útidyrahurðina. Hafi brotaþoli vaknað við það og farið til dyra. Þegar hann opnaði útidyrnar hafi hann séð ákærðu og þeir beðið hann um að fá að kom inn. Þar sem þeir hefðu verið ölvaðir hafi hann hafnað því. Þegar hann síðan ætlaði að loka hafi ákærði I-kk-nf sett fótinn fyrir hurðina og ruðst inn í húsið eftir nokkurt þref við brotaþola. Hafi brotaþoli reynt að ýta ákærða út aftur en þá hafi sonur hans, ákærði G-kk-nf M-kk-nf, reiðst og byrjað að slá brotaþola með gítartösku sem hann hélt á. Hafi ákærði slegið brotaþola margoft í höfuðið með töskunni. Þá hafi ákærði I-kk-nf tekið brotaþola hálstaki og kýlt hann með krepptum hnefa í andlitið. Hefðu ákærðu allir ruðst inn í húsið og veist að brotaþola. Þegar framangreindum barsmíðum var lokið og brotaþoli lá á gólfinu hafi ákærði X sparkað í síðuna á honum og skallað hann í andlitið. D hafi vaknað við lætin og orðið vitni að því ofbeldi sem brotaþoli hafi mátt þola af hendi ákærðu. Honum hafi að endingu tekist að koma ákærðu út úr húsinu. Í skýrslunni er haft eftir D að hann hafi vaknað við mikil læti og strax farið fram til að athuga hvað væri í gangi. Hafi hann þá séð ákærðu þar sem þeir voru að ráðast á brotaþola, meðleigjanda hans. Hefðu ákærðu verið mjög ölvaðir og veist að brotaþola. Hafi D séð ákærða G-kk-þf M-kk-þf slá brotaþola margsinnis í höfuðið með gítartösku. Þá hafi ákærði I-kk-nf legið ofan á brotaþola, tekið hann hálstaki og kýlt hann margsinnis í andlitið með krepptum hnefa. Loks hafi ákærði X sparkað í mjöðmina á brotaþola og skallað hann í andlitið. Allan þennan tíma hafi D reynt að koma brotaþola til aðstoðar og að endingu náð að koma ákærðu út úr húsinu. Mikið hafi blætt úr höfði brotaþola og taldi D að það mætti rekja til þeirra högga sem ákærði G-kk-nf M-kk-nf hafi veitt honum. Við formlega skýrslugjöf hjá lögreglu var framburður brotaþola og D í öllum meginatriðum á sama veg, en þess skal þó getið að í skýrslu sinni lýsti D atlögu ákærða I-kk-ef með þeim orðum að hann hafi legið ofan á brotaþola og kýlt hann að minnsta kosti tvisvar sinnum.

Á meðal gagna málsins er vottorð Æ-kk-ef A-kk-ef Ú-kk-ef, læknis á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja, um komu brotaþola þangað aðfaranótt 2. nóvember 2012 og skoðun sem hann gekkst þar undir. Í vottorðinu segir að hann hafi verið með um það bil 8 cm langan og djúpan skurð þvert ofan á hvirfli. Mikið hafi blætt úr skurðinum, sem saumaður hafi verið saman með sjö sporum. Um aðra áverka segir svo í vottorðinu: „Á hálsi sáust þrjú ílöng, grunn sár sem líktust helst klórförum. Sjáanleg bólga var á bakvöðvum hægra megin frá herðablaði og niður á lendhryggssvæði. Mar var að myndast við herðablaðið. Talsverð eymsli voru við þreyfingar hægra megin við hryggjarsúlu frá herðablaði og niður eftir hrygg. Einnig voru eymsli niður á síðu hægra megin sem fylgdu rifjum 9-12. Rétt neðan hægra hnés, yfir höfði fibular beins sást brunasár um 1 cm í þvermál. Innanvert á vinstra læri eru smáar ílangar rispur.“ Við aðalmeðferð málsins var því lýst yfir af hálfu ákærðu að vottorðinu væri ekki mótmælt sem óstaðfestu. Var af þeim sökum ekki talin ástæða til að Æ-kk-nf Ö-kk-nf gæfi skýrslu fyrir dómi. Þá liggja fyrir í málinu ljósmyndir sem teknar voru af brotaþola á lögreglustöð 3. nóvember 2012, en á einni þeirra sést lítið sár á innanverðri efri vör hans. Í ákæru er afleiðingum árásar ákærðu lýst til samræmis við framangreint læknisvottorð, en þó að því undanskildu að ekki er þar getið um „eymsli niður á síðu hægra megin sem fylgdu rifjum 9-12.“

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf hefur fyrir dómi gengist við þeirri líkamsárás sem honum er gefin að sök í ákæru. Á því er þó byggt af hans hálfu að sú háttsemi hans geti ekki talist sérstaklega hættuleg líkamsárás í skilningi 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og verði því ekki felld undir það ákvæði. Árásin hafi ekki heldur verið unnin í félagi við meðákærðu. Þá neitar ákærði að hafa gerst sekur um húsbrot. Ákærðu I-kk-nf og X neita sök alfarið.

Í málinu liggja frammi upplýsingar um gítartöskuna og gítarinn sem ákærði G-kk-nf M-kk-nf hefur viðurkennt að hafa slegið brotaþola með. Samkvæmt því sem þar kemur fram er um að ræða tautösku sem opnast með rennilás á hlið. Samanlögð þyngd töskunnar og gítarsins, sem er hefðbundinn kassagítar, er sögð vera 2430 g. Á ljósmyndum sem eru á meðal þessara gagna sést að gítarkassinn er brotinn á báðum langhliðum þannig að stór stykki hafa brotnað úr þeim og á gítarnum eru önnur ummerki um að hann hafi verið notaður við framangreinda atlögu ákærða.

II

Í framburði ákærðu við aðalmeðferð málsins kom fram að þeir hefðu setið við drykkju á heimili ákærðu I-kk-ef og G-kk-ef M-kk-ef í Garði að kvöldi fimmtudagsins 1. nóvember 2012. Hafi sú hugmynd kviknað hjá þeim að heimsækja bróður ákærða X, D, sem þá bjó að Hraunholti 15 í Garði. Verður helst ráðið af framburði ákærðu að ákærði G-kk-nf M-kk-nf hafi hringt í D og boðað komu þeirra. Að sögn ákærða X leið nokkur tími, mögulega hátt í tvær klukkustundir, frá því að hringt var í D og þar til þeir lögðu af stað fótgangandi að heimili hans, en tiltölulega stutt sé á milli húsanna og gönguferðin þangað hafi í mesta lagi tekið 5 mínútur. Það hafi verið mjög kalt í veðri, svo kalt að þeir hefðu aldrei lagt af stað ef þá hefði grunað að þeim yrði ekki hleypt inn. Ákærði G-kk-nf M-kk-nf hafi haft meðferðis gítar sem hann hafi ætlað að „glamra“ á heima hjá D. Liggur fyrir í málinu svo sem áður greinir að gítarnum hafði hann komið fyrir í þar til gerðri tösku. Fram kom hjá ákærða G-kk-þgf M-kk-þgf að hann hafi verið mjög drukkinn í umrætt sinn og að sögn meðákærðu voru þeir báðir undir áhrifum áfengis. Skýrðu ákærðu svo frá að þegar þeir voru komnir að Hraunholti 15 og höfðu bankað á útidyrahurðina hafi brotaþoli komið til dyra. Þá báru þeir allir á þann veg að þeim hafi mjög fljótlega orðið það ljóst að brotaþoli vildi ekki hleypa þeim inn í húsið.

Um atvik að öðru leyti hefur ákærði G-kk-nf M-kk-nf skýrt svo frá að brotaþoli hafi verið með stæla gagnvart þeim, enda þótt varla hafi verið hægt að líta á hann sem húsráðanda heldur miklu frekar sem „sófadýr“ hjá D. Hann hafi þó hleypt þeim inn í forstofuna en sagt þeim að lengra færu þeir ekki og síðan vísað þeim út. Ákærði hafi beðið um að fá að tala við D. Hann hafi þessu næst heyrt föður sinn ásaka brotaþola um að hafa kýlt sig í magann. Hann hafi ekki séð það gerast. Við þetta hafi hann misst stjórn á skapi sínu og byrjað að lemja brotaþola í höfuðið með gítarnum sem hann hafði ekki tekið úr töskunni. Í heild hefðu þetta verið fimm eða sex högg og hefðu þrjú þeirra lent á höfði brotaþola. Ákærðu hefðu allir verið komnir inn í forstofuna þegar hér var komið sögu. Ákærði I-kk-nf hafi staðið næst brotaþola og ákærði sjálfur hafi verið fyrir aftan hann. Hafi meðákærði I-kk-nf tekið utan um brotaþola í því skyni að verja hann fyrir höggum frá ákærða. Þannig hafi tvö eða þrjú högg sem ætluð voru brotaþola lent á meðákærða. Þeir hefðu allir staðið meðan þetta gerðist. Þá kom fram hjá ákærða að meðákærði X hafi haft sig á brott ekki löngu eftir að brotaþoli opnaði fyrir þeim, en aðspurður gat ákærði ekki svarað því af hverju og hvenær hann gerði það. Þá hélt ákærði því fram að einu höggin sem brotaþola voru veitt í umrætt sinn hafi komið frá honum. Meðákærði I-kk-nf hafi lagt sig fram um að verja brotaþola fyrir höggum frá ákærða og meðákærði X hafi ekki veist að brotaþola með þeim hætti sem honum er gefið að sök. Í framburði ákærða kom einnig fram að hann hafi farið rétt inn fyrir forstofuna þegar þessi atgangur var að mestu um garð genginn og þá séð D þar sem hann sat stjarfur í sófa í stofunni. Að því er framburð ákærða varðar er vert að geta þess að fram kom hjá honum að hann myndi óljóst eftir atvikum í kjölfar þess að hann lamdi frá sér með gítarnum.

Í framburði ákærða I-kk-ef kom fram að hann hafi ekki þekkt brotaþola þegar hann kom til dyra að Hraunholti 15 og ekki vitað að hann ætti heima þarna. Hafi brotaþoli hálfopnað dyrnar og sagt þeim að fara heim til sín þar sem hann væri að fara að sofa. Hann hafi þó hleypt þeim inn í forstofuna en í beinu framhaldi af því beðið þá um að fara út. Þeir hefðu ekki verið á þeim buxunum og ætlað sér inn í íbúðina. Mál hefðu síðan þróast á þann veg að brotaþoli og ákærði hefðu byrjað að kýtast. Hafi brotaþoli verið með kjaft og slegið ákærða í magann. Ákærði og meðákærði G-kk-nf M-kk-nf hefðu þá verið komnir inn í forstofuna. Hafi ákærði verið fremstur og meðákærði staðið fyrir aftan hann. Meðákærði X hafi staðið á tröppunum framan við húsið. Þegar hér var komið sögu hafi meðákærði G-kk-nf M-kk-nf algjörlega misst stjórn á skapi sínu og tekið til við að lemja brotaþola með gítarnum. Kvaðst ákærði hafa reynt að varna því að höggin lentu á brotaþola með því að taka utan um hann og þá fengið þrjú eða fjögur högg á hægri öxlina. Þeir hefðu allir verið standandi meðan þetta gerðist. Kvaðst ákærði aldrei hafa lagst ofan á brotaþola og kýlt hann í andlitið, svo sem honum er gefið að sök í málinu. Sá framburður brotaþola sé fráleitur. Þegar atlögu meðákærða G-kk-ef M-kk-ef lauk hafi brotaþoli tæpast getað staðið í fæturna og hafi ákærði þá farið með hann inn fyrir forstofuna til að koma honum í skjól hjá D og lagt hann þar á gólfið. Brotaþoli hafi haldið um höfuðið. Í lögregluskýrslu er haft eftir ákærða að hann hafi kýlt brotaþola „einu sinni í búkinn“. Fyrir dómi kvaðst hann ekki minnast þess að hann hafi gert þetta. Þá kom fram hjá ákærða að hann teldi það útilokað að D hafi séð það sem fram fór í forstofunni, enda hafi hann haldið sig inni í stofunni þar sem ekki sjáist fram í forstofuna. Dyrnar fram í forstofuna hafi verið opnar allan tímann. Um þátt meðákærða X skýrði ákærði svo frá að hann hafi ekki viljað stofna til vandræða þegar honum hafi orðið það ljóst að brotaþoli vildi ekki fá ákærðu inn til sín og í því skyni leitast við að fá þá feðga til að virða beiðni brotaþola um að þeir hefðu sig á brott. Hafi hann látið sig hverfa stuttu eftir að meðákærði G-kk-nf M-kk-nf veittist að brotaþola og byrjað var að blæða úr höfði hans. Hann hafi þó áður, og í því skyni að mati ákærða að skakka leikinn, reynt að loka útidyrunum en ekki tekist það þar sem löppin á ákærða hafi lent á milli stafs og hurðar. Þá var helst á framburði ákærða að skilja að handalögmálum og látum í forstofunni hafi að mestu lokið um það leyti sem útidyrahurðin skall á fæti hans og að hann hafi í beinu framhaldi farið með brotaþola inn fyrir forstofuna og lagt hann þar á gólfið. Meðákærði X hafi komið aftur á vettvang þegar allt var um garð gengið og ákærðu fljótlega yfirgefið húsið án þess að til frekari samskipta kæmi á milli þeirra og húsráðenda.

Í framburði sínum skýrði ákærði X svo frá að brotaþoli hafi strax verið andsnúinn því að hleypa ákærðu inn til sín. Hann hafi meira að segja neitað beiðni ákærða um að fá að fara inn í bílskúrinn, en ákærði hafi leitað eftir því þar sem hann hafi ekki verið jafn vel klæddur og meðákærðu. Hafi ákærði reiðst vegna þessa en ákveðið að koma sér í burtu. Áður hafi hann þó reynt að loka útidyrunum en ekki tekist það þar sem önnur löppin á meðákærða I-kk-þgf hafi verið fyrir. Meðákærðu hefðu þá sennilega báðir verið komnir inn í forstofuna. Ákærði hafi þannig ekki orðið vitni að þeirri líkamsárás sem meðákærði G-kk-nf M-kk-nf hafi gengist við og atvikum í tengslum við hana. Kvaðst ákærði hafa ætlað að fara aftur heim til meðákærðu en ekki verið kominn langt þegar hann hafi heyrt meðákærða G-kk-þf M-kk-þf öskra og þá snúið við. Hafi hann heyrt meðákærða ásaka brotaþola um að hafa slegið pabba sinn, meðákærða G-kk-þf. Þegar hann kom til baka hafi brotaþoli legið á gólfinu. Mátti skilja framburð ákærða á þann veg að allur hamagangurinn hafi þá verið afstaðinn. Lýsti ákærði viðbrögðum sínum á þann veg að hann hafi verið reiður og öskrað á þá alla, þar á meðal brotaþola. Aðspurður neitaði ákærði því alfarið að hafa veist að brotaþola með þeim hætti sem honum er gefið að sök. Mögulegt sé að hann hafi stigið á brotaþola, en það hafi þá verið algjörlega óvart. Þá áréttaði ákærði þann framburð sinn að hann hafi verið á leiðinni frá húsinu þegar ætluð átök í forstofunni hófust og framburður meðákærða I-kk-ef um annað fái því ekki staðist.

Í vitnisburði sínum skýrði brotaþoli, B, svo frá að hann hafi vaknað við það um klukkan tvö hina umræddu nótt að barið var með miklum látum á útidyrahurðina. Þegar hann opnaði dyrnar hafi hann séð ákærðu mikið ölvaða og í miklum ham. Hafi ákærði I-kk-nf strax sett fótinn í dyragættina þannig að ekki var hægt að loka dyrunum. Hefðu þeir aftur og aftur beðið um að fá að koma inn en hann staðfastlega neitað þeim um það. Hafi hann tjáð ákærðu að D væri farinn að sofa og að hann væri sjálfur að fara að sofa, enda þyrfti hann að mæta til vinnu snemma um morguninn. Ákærðu hefðu ekki sýnt þessu nokkurn skilning og greinilega verið ákveðnir í að komast inn. Hann hafi á hinn bóginn ekki gefið sig og líka synjað beiðni þeirra um að fá að fara inn í bílskúrinn. Ákærði X hafi staðið fyrir aftan meðákærðu. Hann hafi ekkert sagt og virst eirðarlaus. Hafi brotaþoli sérstaklega beint þeim tilmælum til hans að þeir hefðu sig á brott. Hafi ákærði þá stigið fram og ætlað að loka dyrunum, að mati brotaþoli í þeim tilgangi að koma meðákærðu út, en hún lent á fæti ákærða I-kk-ef sem hafi öskrað og í beinu framhaldi ruðst inn í forstofuna. Brotaþoli hafi aldrei hleypt þeim inn. Þar hefðu hann og ákærði I-kk-nf ýtt hvor við öðrum, ákærði hafi viljað komast inn en brotaþoli sagt þeim að fara út. Hann hafi aldrei slegið ákærða í magann svo sem ákærði haldi fram. Skyndilega hafi brotaþoli heyrt öskrað „pabbi minn, pabbi minn“ og nánast samtímis fengið þungt högg á höfuðið. Því höggi hafi fylgt fleiri höfuðhögg sem honum hafi verið veitt með hörðum og þungum hlut. Ekkert þeirra hafi þó lent á andliti hans. Hann hafi fljótlega fundið fyrir máttleysi og sigið neðar og neðar. Meðan á þessari atlögu stóð hafi hann átt erfitt með að sjá hvað var að gerast. Hann hafi kallað á D sem hafi komið fljótlega og náð að draga hann inn fyrir forstofuna. Verður helst ráðið af vitnisburði brotaþola að hann hafi misst meðvitund þegar hér var komið sögu og að ákærðu hafi allir verið komnir inn í húsið þegar hann hafi rankað við sér að nýju. Hann hafi þá legið á bakinu og séð blóðpoll á gólfinu. Þegar hann hafi verið að reyna að standa á fætur hafi ákærði X spurt „hvort þeir ættu ekki bara að rústa öllu“ og því næst sparkað í brotaþola sem hafi henst til við höggið og lent með bakið á hillusamstæðu í stofunni. Hafi ákærði í beinu framhaldi af þessu sagt við brotaþola „þú lemur ekki vini mína“ og því næst skallað hann í andlitið. Spurður um þau hnefahögg sem ákærði I-kk-nf á samkvæmt skýrslu brotaþola hjá lögreglu að hafa veitt honum svaraði brotaþoli því til að hann myndi þetta ekki almennilega núna en þessi framburður hans hjá lögreglu hlyti að vera réttur. Enda þótt höggin sem honum voru veitt með gítarnum yfirgnæfi allt annað í þessari atburðarás væri hann sannfærður um að árásin hafi ekki verið einskorðuð við þau og tiltók högg í andlitið í því sambandi. Þá mætti ganga út frá því að ákærði G-kk-nf M-kk-nf hafi haft báðar hendur á gítarnum þegar hann sló frá sér með honum. Ákærði I-kk-nf hafi í þessum atgangi lagst ofan á brotaþola, hann hafi verið mjög reiður og ekkert verið að reyna að hlífa brotaþola, svo sem hann hafi staðhæft.

Í vitnisburði sínum skýrði D frá því að hann hafi fengið skilaboð frá ákærðu I-kk-þgf og G-kk-þgf M-kk-þgf þetta kvöld þar sem þeir hefðu boðið honum að koma til þeirra og fá sér í glas með þeim. Verður af framburði D ráðið að ákærðu hafi viljað fá hann til sín í því skyni að jafna ágreining á milli hans og bróður hans, ákærða X, sem þá hafði að hans sögn verið til staðar um nokkurn tíma. Hann hafi afþakkað boðið og ekki verið búinn að svara nýjum skilaboðum frá þeim þegar þeir komu að heimili hans og brotaþola sem þá voru að fara að sofa. Kom fram hjá D að hann hafi setið í sófa í stofunni þegar barið var á útidyrahurðina. Brotaþoli, sem þá hafi verið inni í sínu herbergi, hafi farið til dyra. Stuttu síðar hafi D heyrt ákærða G-kk-þf M-kk-þf öskra og gert sér grein fyrir því að eitthvað mikið gengi á frammi í forstofunni. Dyrnar að forstofunni hafi verið lokaðar en honum fljótlega tekist að opna þær. Hafi hann þá séð ákærða G-kk-þf M-kk-þf slá brotaþola, sem legið hafi á gólfinu, með gítartösku. Ákærði I-kk-nf hafi staðið yfir brotaþola, en sérstaklega aðspurður kvaðst D ekki minnast þess að hafa séð hann slá brotaþola. Honum hafi tekist að draga brotaþola inn fyrir forstofuna. Nánar spurður um þetta skýrði D svo frá að hann hafi í þrígang náð að opna dyrnar að hluta og fyrst séð brotaþola verða fyrir höggum frá ákærða G-kk-þgf M-kk-þgf, í annað skiptið hafi hann séð ákærða I-kk-þf standa yfir brotaþola og í þriðja skiptið hafi honum tekist að draga brotaþola til sín og inn fyrir forstofuna. Ástand brotaþola hafi verið slæmt og það hafi blætt mikið úr honum. Um atburðarás í kjölfar þessa skýrði D svo frá að ákærði X hafi komið að honum, rifið í hann, ógnað honum og að endingu hrint honum í gólfið. Hann hafi að því búnu snúið sér að brotaþola og öskrað á hann. Ákærðu hafi allir verið komnir inn í húsið, það er inn fyrir forstofuna, þegar hér var komið sögu. Kvaðst D hafa grátbeðið þá um að fara og það hafi þeir að endingu gert, en það hafi tekið hann smá tíma að eiga við þá. Inntur eftir því hvort ákærði X hafi veist að brotaþola svaraði hann því til að hann hafi ekki séð það. Brotaþoli hafi á hinn bóginn sagt honum frá því strax í kjölfar þess að ákærðu yfirgáfu húsið að ákærði hafi sparkað í hann og skallað hann í andlitið. Þegar D var bent á ósamræmi hvað þetta varðar við skýrslugjöf hjá lögreglu annars vegar og fyrir dómi samkvæmt framansögðu hins vegar var framburður hans á þann veg að lýsing hans á atvikum í lögregluskýrslunni hafi byggst á frásögn brotaþola og áverkum hans en ekki því sem hann hafi sjálfur skynjað. Þá er þess áður getið að í skýrslu sinni við rannsókn málsins skýrði D svo frá að ákærði I-kk-nf hafi kýlt brotaþola að minnsta kosti tvisvar sinnum. Þegar leitað var skýringa á breyttum framburði hvað þetta varðar tók hann fram að hann hafi að sjálfsögðu munað þetta betur við skýrslutöku hjá lögreglu. Það breytti því á hinn bóginn ekki að sig ræki ekki minni til þess nú að atvik hafi verið með þessum hætti og því gæti hann ekki staðfest skýrsluna að þessu leyti.

III

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf hefur svo sem fram er komið skýlaust gengist við þeirri líkamsárás sem honum er gefin að sök í ákæru. Samræmist játning hans fyllilega vitnisburði brotaþola og D og framburði meðákærða I-kk-ef, eins og áður er rakið. Er samkvæmt þessu sannað að ákærði hafi, aðfaranótt föstudagsins 2. nóvember 2012, veist að brotaþola á heimili hans að Hraunholti 15 í Garði með þeim hætti sem í ákæru greinir.

Saksókn fyrir líkamsárás nær einnig til ákærðu I-kk-ef og X og reyndar er það svo að þeim og ákærða G-kk-þgf M-kk-þgf er gefið að sök að hafa í félagi ráðist á brotaþola í umrætt sinn. Er þætti ákærða I-kk-ef lýst svo í ákæru að hann hafi lagst ofan á brotaþola og kýlt hann ítrekað í andlitið með krepptum hnefa. Þessu hefur ákærði staðfastlega neitað. Var ákæra að þessu leyti grundvölluð á afdráttarlausum framburði brotaþola og D við skýrslugjöf hjá lögreglu. Í vitnisburði þeirra fyrir dómi, sem áður er rakinn, kvað við nokkuð annan tón hvað þetta varðar. Þannig var brotaþoli sjálfur lítt afgerandi í vitnisburði sínum þegar hann var spurður um þessar sakargiftir og í skýrslu sinni kvaðst D ekki minnast þess að hafa séð ákærða slá brotaþola. Samkvæmt læknisvottorði voru engir áverkar sjáanlegir á andliti brotaþola, en það getur með engu móti samræmst því að hann hafi sætt þeirri harkalegu árás sem að framan er getið. Er samkvæmt þessu ósannað að ákærði hafi gerst sekur um hana.

Ákæra á hendur ákærða X fyrir líkamsárás var með sama hætti reist á framburði D, sem er bróðir hans, og brotaþola hjá lögreglu, en þar staðhæfðu þeir báðir að ákærði hafi sparkað í brotaþola og í beinu framhaldi af því skallað hann í andlitið. Fyrir dómi bar brotaþoli á sama veg um þetta en í vitnisburði sínum kvaðst D ekki hafa séð þetta gerast. Svo sem áður greinir gaf hann þá skýringu á þessu ósamræmi að við skýrslugjöf hjá lögreglu hafi hann að því er þennan þátt málsins varðar byggt á þeirri lýsingu sem brotaþoli hafi gefið á atvikum strax í kjölfar þess að ákærðu hurfu á braut. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Ef vitni ber á annan hátt fyrir dómi en hjá lögreglu er dómara heimilt, samkvæmt 1. mgr. og 2. mgr. 109. gr. þeirra laga, að taka tillit til þess sem fram kemur í lögregluskýrslu, ef hann telur breyttan framburð fyrir dómi ótrúverðugan, en sakfelling verður hins vegar ekki reist á skýrslugjöf hjá lögreglu, einni og sér. Að þessu gættu og í ljósi vitnisburðar D fyrir dómi að öðru leyti er það mat dómsins að óvarlegt sé að ljá framburði hans hjá lögreglu slíkt vægi í málinu að ráðið gæti úrslitum þess. Áverkar á brotaþola samkvæmt læknisvottorði, að undanskildum áverkum á höfði, hálsi og fótum, geta mögulega samrýmst því að ákærði hafi sparkað í hann með þeim hætti sem lýst er í ákæru, en sú atlaga ákærða G-kk-ef M-kk-ef sem hann hefur verið sakfelldur fyrir og sá atgangur sem henni fylgdi gætu einnig hæglega hafa orsakað þá. Þá rennir læknisvottorðið ekki stoðum undir þær sakargiftir að ákærði hafi skallað brotaþola í andlitið. Að þessu virtu verður að telja að framburður brotaþola hafi ekki þá stoð í öðrum gögnum málsins að hann nægi til þess, gegn eindreginni neitun ákærða, að ákæruvaldið hafi axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvílir samkvæmt 108. gr., sbr. 109. gr., laga nr. 88/2008. Verður ákærði X því sýknaður af sakargiftum samkvæmt ákæru um líkamsárás gagnvart brotaþola.

Með vísan til þess sem að framan er rakið eru ákærðu I-kk-nf og X alfarið sýknaðir af ákæru um að hafa í umrætt sinn veist að brotaþola með þeim hætti sem þeim er gefið að sök eða átt aðild að því á annan hátt að á hann var ráðist. Samkvæmt þessu, framlögðu læknisvottorði og að því gættu sem fyrir liggur í málinu um þá atlögu ákærða G-kk-ef M-kk-ef gegn brotaþola sem hann hefur verið sakfelldur fyrir þykir mega slá því föstu að afleiðingar hennar hafi orðið þær sem í ákæru greinir. Í ljósi þeirrar aðferðar sem ákærði beitti við árás sína er brot hans þar réttilega heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með framburði ákærðu og í samræmi við vitnisburð brotaþola hjá lögreglu og fyrir dómi telst fram komið að ákærðu varð það ljóst fljótlega eftir að þeir komu að heimili brotaþola að hann vildi ekki hleypa þeim inn til sín. Í framburði ákærða I-kk-ef kom skýrlega fram að ákærðu hafi lítið gert með þennan vilja brotaþola og ætlað sér að komast inn í húsið. Fyrir liggur að ákærðu G-kk-nf M-kk-nf og I-kk-nf voru komnir inn í forstofu hússins þegar sá fyrrnefndi veittist að brotaþola með þeim hætti sem áður er getið. Hvernig svo sem það bar til telst í öllu falli sannað að ákærðu hafi skömmu áður en atgangurinn í forstofunni hófst virt að vettugi áskorun brotaþola um að yfirgefa húsið. Með því gerðust þeir í ljósi atvika allra sekir um fullframið brot gegn 231. gr. almennra hegningarlaga, en nokkur stund leið þar til þeir hurfu á braut þaðan. Að því er varðar sakargiftir á hendur ákærða X er þess fyrst að geta að í ljósi vitnisburðar brotaþola og framburðar ákærða og meðákærðu telst ósannað að hann hafi farið inn í húsið áður en ráðist var á brotaþola og að hann hafi, þegar sú atlaga hófst, verið á leiðinni til baka að heimili meðákærðu. Á hinn bóginn liggur það fyrir að hann sneri aftur á staðinn skömmu síðar, en á því hefur hann gefið skýringar sem áður er getið, og fór þá inn í húsið. Þegar horft er til þess sem fyrir liggur um atburðarás í undanfara árásinnar á brotaþola sem sakfellt hefur verið fyrir í málinu og þess sem upplýst þykir um atvik þegar ákærði var kominn inn í húsið, en einnig að teknu tilliti til þess að annar húsráðenda er bróðir ákærða, þykir óvarlegt að líta svo á að ákærði hafi með þessu gerst sekur um húsbrot. Er hann því einnig sýknaður af þeim sakargiftum.

IV

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf er samkvæmt framansögðu sakfelldur fyrir líkamsárás, sem varðar við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, og húsbrot samkvæmt 231. gr. sömu laga. Hann hefur ekki áður hlotið refsidóm og ekki sætt refsingu fyrir brot gegn almennum hegningarlögum. Líkamsárás ákærða var harkaleg og ófyrirleitin, en að auki þykir mega leggja til grundvallar að hún hafi verið tilefnislaus. Að þessu virtu og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga er refsing hans ákveðin fangelsi í sex mánuði. Veruleg töf varð á meðferð málsins, bæði hjá lögreglu og ákæruvaldi, sem ákærða verður ekki um kennt. Er málsmeðferðin í andstöðu við ákvæði 3. mgr. 18. gr. og 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Verður refsing ákærða því bundin skilorði eins og í dómsorði greinir.

Ákærði I-kk-nf, sem hefur með dómi þessum verið fundinn sekur um húsbrot, hefur ekki áður sætt refsingu. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu hennar skilorðsbundið svo sem í dómsorði greinir.

V

Skaðabótakrafa brotaþola að fjárhæð 1.017.000 krónur tekur samkvæmt greinargerð hans til líkamaárásarinnar sem hann telur sig hafa sætt af hendi ákærðu. Með því að ákærðu I-kk-nf og X hafa verið sýknaðir af þeim sakargiftum verður bótakröfunni vísað frá dómi að því er þá varðar, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008. Krafist er miskabóta samkvæmt 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 að fjárhæð 1.000.000 króna, bóta vegna sjúkrakostnaðar að fjárhæð 10.000 krónur og loks bóta vegna aksturs með leigubíl, en sá kröfuliður nemur 7.000 krónum. Engin gögn hafa verið lögð fram til stuðnings kröfu brotaþola um miskabætur, en á því er byggt að árásin sem hann varð fyrir hafi valdið honum miklum andlegum þjáningum. Brotaþoli á samkvæmt tilvitnuðu lagaákvæði rétt til miskabóta úr hendi ákærða G-kk-ef M-kk-ef. Þykja þær í ljósi atvika hæfilega ákveðnar 500.000 krónur. Krafa um bætur fyrir fjárhagslegt tjón er engum gögnum studd og er því óhjákvæmilegt að hafna henni. Krafa um málskostnað, sbr. seinni málslið 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008, verður tekin til greina með 217.000 krónum. Um vexti af tildæmdum miskabótum fer svo sem í dómsorði greinir, en bótakrafan var birt ákærða 17. apríl 2013.

Ákærða G-kk-þgf M-kk-þgf verður gert að greiða sakarkostnað samkvæmt yfirliti sækjanda og ákvörðun dómsins um málsvarnarlaun skipaðs verjanda, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, eins og í dómsorði greinir.

Með vísan til 2. málsliðar 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða I-kk-þgf gert að greiða helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem ákveðin verða eins og í dómsorði segir, en að öðru leyti skulu þau greidd úr ríkissjóði.

Með því að ákærði X hefur alfarið verið sýknaður af kröfum ákæruvaldsins skulu málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, greidd úr ríkissjóði, sbr. 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008.

Við ákvörðun málsvarnarlauna samkvæmt framansögðu hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri kvað upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf I-kk-nf sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði I-kk-nf G-kk-nf sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði X er sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf greiði B 500.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. nóvember 2012 til 17. maí 2013, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna frá þeim degi til greiðsludags, og 217.000 krónur í málskostnað.

Bótakröfu á hendur ákærðu I-kk-þgf og X er vísað frá dómi.

Ákærði G-kk-nf M-kk-nf greiði 28.000 krónur í sakarkostnað samkvæmt yfirliti sækjanda og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 279.000 krónur, eða samtals 307.000 krónur.

Ákærði I-kk-nf greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 266.600 krónur, en að öðru leyti skulu þau greidd úr ríkissjóði.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða X, Þ-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 620.000 krónur, skulu greidd úr ríkissjóði.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf