S-137/2014

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 21. janúar, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 14. ágúst 2014, á hendur X;

„fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 9. desember 2012, á skemmtistaðnum Sjallanum að Geislagötu 14 á Akureyri, sparkað einu sinni í andlit [A] þar sem hann lá í gólfinu, með þeim afleiðingum að [A] hlaut skurð á efri vör og kúlur og hrufl á höfuð.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í ákæru var tekin upp einkaréttarkrafa A, en hún var felld niður með vísan til 2. mgr. 174. gr. laga nr. 88/2008.

Ákærði neitar sök og krefst sýknu. Til vara krefst hann vægustu refsingar. Verjandi hans krefst hæfilegra málsvarnarlauna.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst klukkan 02:56 að morgni sunnudagsins 9. desember 2012 tilkynning um að maður væri meðvitundarlaus eftir slagsmál í skemmtistaðnum Sjallanum. Á vettvangi hafi dyraverðir vísað lögreglu á efri hæð staðarins þar sem A lá á gólfi, rænulítill og með skurð á munni og sprungna vör sem talsvert hafi blætt úr. Hafi hann verið talsvert blóðugur í andliti. Hafi A sjáanlega verið mjög ölvaður en einnig virzt vankaður og hafi í fyrstu ekki svarað þegar við hann var talað. Lítil sem engin viðbrögð hafi hann sýnt við áreiti. Skömmu síðar hafi sjúkraflutningamenn komið ásamt lækni og þeir flutt A á sjúkrahús. Þá segir í skýrslunni að starfsmaður veitingahússins, B, hafi á vettvangi bent á mann að nafni C, sem sagt hefði verið að hefði ráðizt á A, þar sem hann hefði legið á dansgólfinu, og sparkað í hann. Ræddi lögregla við C á vettvangi og er haft eftir honum í skýrslunni að þeir A hafi talað saman og A þá verið mjög ógnandi og ítrekað reynt að ögra honum. A hefði slegið hann í andlitið en þá allt orðið vitlaust, en C fært sig frá hópnum.

Hinn 18. nóvember 2013 yfirheyrði lögregla D og liggur upptaka af yfirheyrslunni fyrir í málinu. Kvaðst hann hafa hitt í Sjallanum mann að nafni C og hefði sá sagt sér að eitthvert „vandamál“ hefði orðið, í þá veru að A hefði hellt bjór yfir mann að nafni X. Síðan hefði D rekizt á „þá“ aftur og þá verið viðstaddur þegar X og A hefðu farið að rífast og hvor verið „uppi í“ öðrum. A hefði dottið og „[X] sparkaði í hann, alveg örugglega oftar en einu sinni og þessi sem var með honum líka.“ Kvaðst D telja að sá maður væri C. Hefði D tekið hann frá og einnig ýtt X frá, en svo hefðu aðrir, hugsanlega dyraverðir, komið að. Sjúkralið hefði svo komið á vettvang.

Hinn 19. nóvember 2013 yfirheyrði lögregla X, ákærða í máli þessu, og liggur upptaka af yfirheyrslunni fyrir í málinu. Er ákærði þar í upphafi beðinn um að segja sjálfstætt frá málavöxtum og segir hann þá meðal annars frá því að vinur sinn hefði verið á dansgólfi Sjallans með glas í hendi og rekizt í A svo skvetzt hafi á hann. A hafi orðið reiður við, tekið í vin ákærða og ætlað að lemja hann en ákærði farið á milli. A hafi þá kýlt ákærða í andlitið „og þá er hann bara tekinn niður skilurðu, það er bara ráðizt á hann“. Þarna hafi verið vinir ákærða, C og ?, „en ég veit ekki hvor þeirra var sem barði hann, en ég alla vega sparkaði einu sinni í hann, í andlitið á honum.“ Lögregluþjónninn sem yfirheyrir spyr þá: „Sparkaðir þú?“ og ákærði svarar játandi. Lögregluþjónninn spyr ákærða hvort hann hafi kýlt A, en ákærði neitar því.

Í málinu liggur skjal, undirritað af E, forstöðulækni skurðlækningadeildar fjórðungssjúkrahússins á Akureyri, dags. 19. febrúar 2013. Segir þar að A hafi komið með sjúkrabifreið á bráðamóttöku klukkan 04:49 að morgni og hafi þá sjálfur ekki vitað hvað hafi gerzt, en verið með meðvitund og talsvert ölvaður. Hann hafi verið með tæplega tveggja cm skurð vinstra megin á efri vör og hafi blætt eitthvað úr skurðinum. Einnig hafi hann verið með kúlu og hrufl beggja vegna á enni. Stór kúla hafi verið vinstra megin á höfði og hægra megin á hnakka. Tölvusneiðmynd af höfði hafi sýnt mjúkvefjabólgur í andliti en hvorki beinbrot né innri heilaáverka. Þá segir í skjalinu að talið hafi verið að A hafi fengið heilahristing.

Skýrsla ákærða og framburður vitna fyrir dómi

Ákærði sagði svo frá atburðum í Sjallanum að C hefði rekizt utan í A og þá hefði drykkur farið úr glasi C á A, sem hefði verið „alveg snælduvitlaus“. A hefði ráðizt á C, en ákærði farið á milli og reynt að stöðva þá. A hefði þá kýlt ákærða svo hann hefði fengið glóðarauga. Eftir þetta hefðu brotizt út slagsmál, með þeim hætti að það „fara bara svona allir svona einhvern veginn að honum, og það var sagt að ég hafi hafi sparkað í hausinn á honum en það var ekki þannig, ég sparkaði í hann en það var aldrei í hausinn á honum, og það var líka sagt að hann hafi rotazt um leið og hann fór niður, það var ekki þannig, þeir voru enn þá á fullum slagsmálum eftir að hann fór í jörðina eins og það væri einhver glímukeppni þarna í gólfinu, og ég kem ekkert nálægt þessu meira“. Nánar spurður sagðist ákærði telja að spark sitt í A hefði farið í „öxlina eða eitthvað svoleiðis“, það hefði ekki farið í andlit hans. Spurður hvort hann hefði séð sparkið koma í A sagðist hann ekki muna það, en þó muna að það hefði ekki farið í andlitið. Hefði hann aldrei ætlað að sparka í andlit hans.

Ákærði kvaðst hafa verið í strigaskóm.

Ákærði sagði að hann hefði aðeins verið sextán ára gamall og staddur á skemmtistað sem ætlaður væri átján ára og eldri gestum, „og þeir eru þarna eldri inni, C og ?, eða K, og ég held að það sé alveg tilvalið að þeir reyna að klína þessu öllu á mig, halda að ég sé bara lítill og vitlaus“.

Ákærði var spurður um skýrslugjöf sína hjá lögreglu. Hann sagði að þar hefði sér verið sagt að hann væri ákærður fyrir að að hafa sparkað í höfuð „og þá var ég bara vóó, bara ókei gerði ég þetta? eða bara játaði og vildi bara reyna að komast bara strax burt sko.“ Hefði hann verið „skíthræddur þarna lítill strákur“ sem aldrei hefði lent í slíku áður. Ákærði var spurður hvers vegna hann hefði í skýrslutökunni neitað að hafa kýlt A en játað að hafa sparkað í hann, og svaraði hann því til að hann hefði verið „100% viss um að ég hafði ekkert kýlt hann, ég mundi samt eftir að hafa sparkað í hann.“ Ákærði sagðist hafa verið ölvaður, en þó ekki „í einhverju blakkáti eða neitt þannig.“ Hann kvaðst muna eftir atburðum „ekkert eitthvað of vel, en ég man samt alveg að þetta gerðist.“

Vitnið A kvaðst muna til þess að hafa verið á dansgólfinu í Sjallanum en muna næst eftir því að hafa vaknað á sjúkrahúsinu daginn eftir.

Vitnið D kvaðst ekki muna eftir atvikum málsins, að öðru leyti en því að það hefði verið á staðnum. Vitnið hefði verið mjög ölvað og langt væri liðið. Vitnið sagðist þekkja ákærða og ættu þeir sameiginlega vini.

Vitnið kvaðst muna eftir að hafa gefið skýrslu hjá lögreglu og kvaðst gera ráð fyrir að það hefði sagt satt og rétt frá. Það hefði ekki sagt vísvitandi rangt frá.

Vitnið las samantekt lögreglu um skýrslutökuna og sagðist ekki geta fullyrt, sem þar stæði, að ákærði og A hefðu farið að deila sem lokið hefði með því að ákærði hefði kýlt A.

Upptaka af yfirheyrslunni hjá lögreglu var spiluð fyrir vitnið og að því loknu kvaðst það aðspurt ekki vilja draga neitt til baka eða breyta sem það hefði þar sagt.

Vitnið B kvaðst hafa verið við störf sem dyravörður í Sjallanum umrædda nótt. Það hefði fylgzt með ofan af sviðinu og séð að „fólk hrúgaðist bara saman á einn stað, þannig að vissum alveg hvað var í gangi þar og hlupum til“. Þá hefði komið í ljós að „þessi maður, sem að er kærður,“ hefði verið „búinn að lemja þann sem var að kæra“, og hefðu báðir verið alblóðugir. Sá sem „lenti fyrir ofbeldinu var eiginlega bara já orðinn lamaður af bara barsmíðum“. Kvaðst vitnið hafa séð högg fara í andlit hans og líkama, en einnig spark. Hefði vitnið sjálft fengið högg er það hefði reynt að verja manninn. Kvaðst vitnið ekki vera alveg visst hver hefði sparkað, en þegar það og dyravörður hefðu komið að hefði að eins einn maður verið að verki. Kvaðst vitnið nú hvorki muna nafn hans né útlit. Skýrsla hefði verið tekin af þessum manni um kvöldið eins og fleirum, en þessi maður hefði verið sérstaklega „áberandi við þetta“. Erjur hefðu verið milli hans og A fyrr um kvöldið.

Vitnið var spurt hvort það hefði bent lögreglunni á þann sem það hefði talið hafa „verið gerandi í þessu máli“ og svaraði því til að það væri ekki visst hvort það, eða einhver annar, hefði gert það. Þau hefðu að minnsta kosti kallað lögreglu til. Sagði vitnið að það minnti að þau hefðu látið vita af erjum milli mannanna um kvöldið, dyraverðir „tóku sem sagt þennan frá, þannig að okkur fannst hann líklegastur til þess að hafa veitt þetta ofbeldi“.

Vitnið sagðist ekki hafa talað við neinn þeirra sem tekið hefði þátt „í þessu“, að eins reynt að tala við A.

Vitnið C sagði sig og ákærða hafa dansað á dansgólfinu þegar það hefði rekizt utan í annan mann, sem vitnið kvaðst fyrst ekki muna hvað héti en tók svo aðspurt undir að héti A. Sá maður hefði hrint vitninu og tekið utan um háls þess og hrint því svo, þannig að vitnið hefði dottið í gólfið. Því næst hefði maðurinn kýlt ákærða, „svo fór bara allt eitthvað, fór allt í eitthvað, þetta fór allt eitthvað lengst þarna eitthvað og svo sá ég að [X] sparkar í hann og svo var það bara ekkert meir.“ Nánar spurt hvar sparkið hefði lent á A taldi vitnið sparkið hafa lent á maganum eða þar í grennd. Vitnið sagði að aðrir hefðu ekki sparkað í A.

Vitnið var spurt um það sem eftir því er haft í lögregluskýrslu, þess efnis að það hafi séð ákærða sparka frekar fast, beint í andlitið á A, þar sem hann hafi legið á gólfinu, en ekki séð nákvæmlega hvar sparkið hafi lent. Kvaðst vitnið nú muna „voða lítið eftir þessu“, en líklegra væri að það hefði munað atvikin betur þegar það hefði gefið skýrslu hjá lögreglu. Sagðist vitnið þó ekki geta fullyrt að sparkið hefði farið í andlit A.

Vitnið F læknir sagðist hafa tekið á móti A á sjúkrahúsinu. Vitnið staðfesti það sem það hefði skrifað í sjúkraskrá en kvaðst lítið muna eftir atvikunum. Ekki væri hægt að ráða af áverkum A hvernig þeir hefðu verið veittir, hvort það hefði verið með höggum eða spörkum, áhaldi eða hann jafnvel dottið.

Niðurstaða

Ekki hafa verið bornar brigður á það í málinu að A hafi umrædda nótt fengið þá áverka sem raktir eru í ákæru. Fær það stoð í bréfi forstöðulæknis skurðlækningadeildar sjúkrahússins og telst það sannað.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu undir rannsókn málsins. Naut hann ekki aðstoðar verjanda á þeim tíma en með honum voru lögráðamaður hans og fulltrúi barnaverndar. Í yfirheyrslunni segist hann hafa sparkað einu sinni í andlit A. Fyrir dómi bar hann hins vega rá þann veg að sparkið hefði ekki farið í andlit A en framburður sinn hjá lögreglu hefði komið til af því að hann hefði játað í því skyni að „komast bara strax burt“. Sá framburður ákærða hjá lögreglu, að hann hafi sparkað í andlit A, er gefinn í sjálfstæðri frásögn ákærða af málavöxtum og á upptöku af yfirheyrslunni er ekkert að heyra sem gefur sérstakt tilefni til að efast um þá frásögn hans. Er frásögnin afgerandi og trúverðug.

Fyrir dómi kvaðst vitnið C fyrst telja að spark ákærða hefði farið í maga A eða þar í grennd, en síðar muna „voða lítið eftir þessu“. Við skýrslugjöf hjá lögreglu kvaðst C hafa séð ákærða sparka frekar fast í andlit A, en ekki hafa séð nákvæmlega hvar sparkið lenti. Þykir framburður C ekki draga úr líkum þess að ákærði hafi í raun sparkað í andlit A. Sama má segja um framburð vitnanna D og B.

Þegar á allt framanritað er horft þykir enginn skynsamlegur vafi leika á því að ákærði hafi í raun sparkað í andlit A, svo sem hann lýsti með afgerandi hætti í skýrslutöku hjá lögreglu. Er sérstaklega hættulegt í skilningi 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940 að sparka í andlit annars manns svo sem hér var gert. Telst ákærði sannur að sök og hefur unnið sér til refsingar en háttsemi hans er í ákæru rétt færð til refsiheimildar. Ljóst þykir að í átökum þetta kvöld hafi fleiri menn ráðizt gegn A. Verður ekki slegið föstu í máli þessu hver eða hverjir hafi valdið einstölum áverkum sem A hlaut, eða öðrum hugsanlega um afleiðingum átakanna.

Ákærði var aðeins sextán ára gamall er hann framdi brot sitt. Við munnlegan málflutning kvaðst ákæruvaldið telja A hafa átt upptökin en ekki ákærða. Verður miðað við það. Þá verður litið til þess að rannsókn málsins hefur tekið mun lengri tíma en efni voru til. Þannig var ákærði fyrst yfirheyrður hjá lögreglu rúmum ellefu mánuðum eftir atvikið.

Hinn 8. janúar 2014 var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga en ákvörðun refsingar fyrir brotið frestað skilorðsbundið í tvö ár. Verður sá dómur nú tekinn upp og ákærða ákveðin refsing í einu lagi með hliðsjón af reglu 78. gr. sömu laga. Verður ákærði nú dæmdur til fjögurra mánaða fangelsisvistar en rétt er að fullnustu þeirrar refsingar verði frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð. Ákærði verður dæmdur til greiðslu málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef hdl., 186.000 króna að virðisaukaskatti meðtöldum, og annan sakarkostnað sem samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins nam 21.600 krónum. Gætt var ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

Af hálfu ákæruvaldsins fór E-kk-nf Þ-kk-nf fulltrúi með málið.

Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fjögurra mánaða fangelsi. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef hdl., 186.000 krónur, og 21.600 króna annan sakarkostnað.