E-6496/2007

Mál þetta var höfðað 1. október 2007 og dómtekið 22. þ.m.

Stefnandi er D-kk-nf F-kk-nf, Veghúsum 7, Reykjavík.

Stefndu eru Tryggingamiðstöðin hf., Aðalstræti 6-8, Reykjavík, S-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, Eyrargötu 25, Árborg (Eyrabakka) og SP Fjármögnun hf., Borgartúni 35, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða sér 16.477.237 krónur með 4,5% ársvöxtum frá slysdegi, 26. maí 2004, til 20. júlí 2005 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Allt að frádregnum greiðslu 3.500.000 króna 12. júlí 2005 og 10.352.844 króna 19. apríl 2007.

Til vara gerir stefnandi þá dómkröfu að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða sér 14.183.031 krónu með 4,5% ársvöxtum frá slysdegi, 26. maí 2004, til 20. júlí 2005 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Allt að frádregnum greiðslum 3.500.000 króna 12. júlí 2005 og 10.352.844 króna 19. apríl 2007.

Til þrautavara krefst stefnandi þess að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða sér dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 38/2001 af 10.352.844 krónum frá 20. júlí 2005 til 19. apríl 2007.

Af hálfu stefndu er aðallega krafist sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

1

Samkvæmt skýrslu lögreglunnar á Selfossi barst henni hinn 26. maí 2004 kl. 17.14 tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð lögreglunnar um að fara í Svínahraun fyrir ofan Dragahlíðabrekku þar sem orðið hefði umferðaróhapp. Þegar lögreglumenn komu á vettvang sáu þeir að bifreiðin YO-766 (Mitsubishi) lá á hliðinni u.þ.b. 13 m norðan við Suðurlandsveg. Sjúkrabifreið frá Slökkviliði höfuðborgarsvæðisins var að fara af vettvangi með ökumann bifreiðarinnar þegar lögreglumennirnir komu á vettvang. Ökumaðurinn, stefnandi máls þessa, sagðist hafa ekið vestur Suðurlandsveg. Hann kvaðst hafa ekið á eftir vörubifreið og taldi sig hafa verið á um 80-90 km/klst. hraða en lögleyfður hámarkshraði var 90 km/klst. Hann kvaðst hafa séð hvar bifreiðinni VT-088 var ekið yfir á hans vegarhelming, hann hafi sveigt frá til að koma í veg fyrir árekstur en ekki vitað fyrr en bifreiðin VT-088 skall á bifreið sinni. Hann kvaðst ekki vita alveg hvað gerðist eftir það en fannst sem bifreið sín hefði oltið tvær veltur.

Ökumaður bifreiðarinnar VT-088, stefndi S-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, kvaðst hafa sofnað undir sýri og ekkert muna eftir atburðinum. Hann kvaðst hafa vaknað upp við að hafa ekið utan í jeppabifreiðina. Hann kvaðst ekki muna eftir því þegar hann ók upp Draugahlíðarbrekkuna.

Tvö vitni gáfu sig fram á staðnum. S-kk-nf K-kk-nf G-kk-nf kvaðst hafa ekið á eftir bifreiðinni VT-088. Hann sagði að rúta hefði verið fyrir framan þá bifreið og það hefði verið eins og bílstjórinn hefði ætlað að kíkja fram fyrir hana. Síðan hafi bifreiðinni verið ekið yfir á öfugan vegarhelming og utan í jeppabifreið sem kom á móti. Hann kvaðst hafa sé í baksýnisspegli þegar jeppabifreiðin valt og taldi að hún hefði oltið minnst tvær til þrjár veltur. E-kk-nf H-kk-nf Ó-kk-nf kvaðst hafa ekið á eftir bifreiðinni VT-088 og ein bifreið verið á milli þeirrar bifreiðar og sinnar. Hann kvaðst hafa séð hvar bifreiðinni hafi verið ekið yfir á öfugan vegarhelming og utan í jeppabifreið sem kom á móti. Hann sagði að ökumaður jeppabifreiðarinnar hafi við það misst stjórn á bifreið sinni og hafi sér fundist sem jeppabifreiðin hafi endastungist og síðan oltið.

Í málinu ræðir um afleiðingar framangreinds slyss.

Sem fyrr segir var stefndi, S-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, ökumaður bifreiðarinnar VT-088, stefndi, SP fjármögnun hf. var skráður eigandi hennar og hún var tryggð lögbundinni ábyrgðartryggingu há stefnda, Tryggingamiðstöðinni hf. Óumdeilt er að stefndi, S-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf, bar ábyrgð á árekstrinum og er bótaábyrgð hinna stefndu viðurkennd en um réttarreglur vísar stefnandi einkum til bótakafla umferðarlaga.

2

Stefnandi var fluttur af slysstað á slysadeild Hann kveðst hafa verið nokkuð lemstraður eftir velturnar og ringlaður enda hafi mikill slinkur hafi komið á höfuðið þótt hann væri í bílbelti. Fljótlega eftir slysið hafi hann orðið var við mikla verki í brjósthrygg og mjóhrygg. Hann leitaði fljótlega til B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlæknis sem greindi í eftirfarandi áverka eftir slysið: Hálstognun, tognun á vinstri öxl, luxation milli bringubeins og viðbeins. Einnig leitaði stefnandi til geðlæknis vegna andlegra breytinga sem hann fann að hann hefði orðið fyrir vegna þeirra verkja sem sífellt hrjáðu hann eftir slysið. Stefnandi kveður sér einnig hafa gengið illa að sofa og hvílast vegna verkja. Þá hafi sér gengið illa að sitja sem og að liggja eða ganga og því leitað til M-kk-ef P. H-kk-ef taugalæknis sem hafi skoðað hann ítarlega. Þrátt fyrir að stefnandi leitaði til ýmissa lækna lét bati á sér standa.

Lögmaður stefnanda óskaði eftir því með bréfi 8. apríl 2005 við B-kk-þf D-kk-þf hdl. og S-kk-þf D-kk-þf lækni að þeir framkvæmdu sérfræðimat samkvæmt 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vegna afleiðinga umferðarslyssins. Afrit bréfsins var sent hinu stefnda tryggingafélagi. Matsgerð framangreindra matsmanna er dagsett 17. júní 2005. Niðurstöður matsins eru sem hér segir. 1. Tímabundið atvinnutjón skv. 2. gr. (skaðabótalaga): Tímabilið 26. maí 2004 til 8. nóvember s.á 100%. Tímabilið 9. nóvember 2004 til 14. janúar 2005 50%. Stöðugleikatímapunktur 14. janúar 1005. 2. Þjáningabætur skv. 3. gr.: Tímabilið 26. maí 2004 til 14. janúar 2005. 3. Varanlegur miski skv. 4. gr.: 25 stig – tuttugu og fimm af hundraði. 4. Varanleg örorka skv. 5. gr.: 30% - þrátíu af hundraði.

Lögmaður stefnanda sendi hinu stefnda tryggingafélagi kröfubréf 20. júní 2005 sem reist var á niðurstöðum framangreinds mats. Félagið vísaði matinu til trúnaðarlæknis síns, S-kk-ef G-kk-ef, sem gerði skriflegar athugasemdir við matið með bréfi 12. júlí 2005. Í greinargerð stefndu segir að í framhaldi af því hafi lögmanni stefnanda verið gerð grein fyrir því að félagið mundi ekki una matinu og hygðist láta dómkveðja matsmenn vegna þessa. Matsbeiðni, stíluð á Héraðsdóm Reykjavíkur, er dagsett 14. júlí 2005. Dómkvaddir voru sem matsmenn 23. september 2005 B-kk-nf G. M-kk-nf lögfræðingur og G-kk-nf G-kk-nf, heila- og taugalæknir. Matsgerð þeirra er dagsett 8. apríl 2006. Niðurstöður eru sem hér segir: 1. Stöðugleikapunktur var 8. nóvember 2004. 2. Tímabil þjáningabóta var frá 26. maí til 8. nóvember. 3. Tímabundin óvinnufærni var frá 26. maí til 8. nóvember. 4. Varanlegur miski er 10% fyrir axlarmein, 5% fyrir hálstognun og 10% fyrir tognun í baki eða samtals 25%. 5. Varanleg örorka metin 25%.

Lögmaður stefnanda sendi hinu stefnda tryggingafélagi 12. apríl 2006 leiðrétta kröfugerð til samræmis við mat hinna dómkvöddu matsmanna. Henni var svarað með tillögu til uppgjörs, dags. 19. apríl 2006. Lögmaður stefnanda tók síðan við bótum í samræmi við uppgjörstillöguna hinn 28. apríl 2006 en gerði fyrirvara um dráttarvexti, útlagðan kostnað og lögmannsþóknun. Að öðru leyti er staðfest, samkvæmt texta kvittunarinnar, að „neðangreind fjárhæð er lokagreiðsla vegna þessa tjóns og allar kröfur vegna málsins eru að fullu greiddar.“ Greiddar voru samtals 11.050.863 krónur sem sundurliðast þannig: Þjáningabætur 175.960 krónur. Varanlegur miski 1.518.000 krónur. Varanleg örorka 11.923.571 króna. Vextir 787.518 krónur. Innheimtuþóknun lögmanns m/vsk. 671.676 krónur. Útlagður kostnaður lögmanns 26.343 krónur. Frádráttarliðir: Innborgun á tímabundið tjón 164.380 krónur. Innágr. slys örorka, miski, þj. 3.887.825 krónur. Skýring á frádrætti vegna tímabundins tjóns kemur fram á tillögu félagsins að uppgjöri frá 19. apríl 2006 þar sem segir: „Yfirlitið leiðir í ljós að félagið hefur greitt tímabundið atvinnutjón allt til 20. desember 2004 en í matsgerð dómkvaddra matsmanna lýkur því tímabili 8. nóvember s.á. Félagið mun ekki hagga við því uppgjöri sem fór þann 7. janúar 2005 þegar tímabundið atvinnutjón var gert upp til 21. nóvember 2004. Hins vegar verður ekki hjá því komist að draga frá greiðslu fyrir tímabilið 21. nóvember til 20. desember 2004.“ Samkvæmt framlögðu greiðsluyfirliti hins stefnda tryggingafélags nemur heildargreiðsla þess vegna umrædds slyss 16.735.120 krónum.

3

Um miskabætur er í aðalkröfu og varakröfu stefnanda miðað við sömu fjárhæð, 1.518.000 krónur, sem lögð var til grundvallar við bótauppgjörið 28. apríl 2006. Hinu sama gegnir um þjáningabætur, 175.960 krónur. Í varakröfu stefnanda er einnig gengið út frá að bætur fyrir varanlega örorku séu réttilega greiddar við bótauppgjörið með 11.923.571 krónu. Í aðalkröfu stefnanda varðandi bætur fyrir varanlega örorku er hins vegar miðað við að þær skuli að réttu lagi nema 12.817.777 krónum og felst hækkunin í því að árslaun, sem við er miðað, þ.e. samkvæmt skattframtölum þrjú ár fyrir slysið, eru hækkuð samkvæmt launavísitölu frá árslokum hvers árs til nóvember 2004 eða stöðugleikpunkts. Samkvæmt aðalkröfu stefnanda er gerð krafa um bætur að fjárhæð 1.400.000 krónur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga en þeirra bóta er ekki krafist samkvæmt varakröfu. Samkvæmt aðalkröfu og varakröfu stefnanda er krafist 565.500 króna vegna annars fjártjóns og sjúkrakostnaðar. Sú fjárhæð er þannig sundurliðuð að 155.150 krónur hafi verið greiddar vegna sérfræðimatsins, þ.e. samkvæmt framlögðum reikningum B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef D-kk-ef. Þá hafi hið stefnda tryggingafélag einungis greitt 539.500 krónur í lögmannskostnað en stefndi (svo) hafi greitt lögmanni sínum 950.000 krónur fyrir utan virðisaukaskatt. Því hafi vantað 410.500 krónur upp á að félagið „dekkaði“ réttmætan lögmannskostnað. Alls sé krafan því að fjárhæð 565.650 krónur. Í báðum tilvikum, þ.e. aðalkröfu og varakröfu stefnanda, er gengið út frá því að við bótauppgjörið hafi ranglega verið beitt frádrætti vegna ofgreiðslu á grundvelli tímabundins tjóns.

Eftirfarandi grein er gerð fyrir þrautavarakröfu stefnanda: „Þrautavarakrafa stefnanda byggist á því að stefndu hafi borið að greiða dráttarvexti á þá fjárhæð sem þeir buðu til greiðslu á tilboði því sem barst frá þeim þann 19. apríl 2006 frá þeim degi til þess dags er þeir gerðu upp tjónið. Byggir stefnandi á því að þeir hafi haldið viðkomandi greiðslu eftir á eigin ábyrgð.“

4

Aðalkrafa stefndu byggist á því að með greiðslunni 28. apríl 2006 hafi stefnandi fengið fullnaðargreiðslu vegna tjóns síns í umræddu umferðarslysi. Við það uppgjör hafi engir fyrirvarar verið gerðir varðandi miskabætur, bætur fyrir varanlega örorku og þjáningabætur. Þá hafi enginn fyrirvari verið gerður um kröfu samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga og sé hún of seint fram komin auk þess sem ekki sé sýnt fram á „stórkostlegt“ gáleysi ökumanns VT-088 í umrætt sinn svo og að umkrafinni fjárhæð sé mótmælt sem allt of hárri. Þá hafi lögmaður stefnanda fallist með undirskrift sinni á frádrátt vegna ofgreiðslu á grundvelli tímabundins tjóns og verði því ekki breytt. Eftir stendur þá liðurinn annað fjártjón og sjúkrakostnaður. Stefndu telji mat þeirra B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef D-kk-ef sér óviðkomandi enda hafi þess verið aflað án atbeina þeirra og að auki hafi matsins verið beiðst þegar innan við ár var liðið frá slysdegi. Hvað varðar lögmannsþóknunina þá hafi tíðkast „svo lengi sem elstu menn muna“ að þóknun til lögmanna við uppgjör líkamstjóna sé hagsmunatengd, þ.e. reiknuð af þeirri fjárhæð sem lögmaður innheimtir fyrir skjólstæðing sinn hverju sinni.

Varakrafa stefndu lýtur að því að verði ekki fallist á kröfur stefndu um sýknu sé krafist lækkunar þeirra fjárhæða sem stefnandi krefur, einkum á kröfu um bætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga.

Vaxtakröfu stefnanda er mótmælt enda eigi hún ekki stoð í lögum.

5

Frá upphafi „bótaferilsins“ naut stefnandi liðsinnis hæstaréttarlögmanns sem kom fram fyrir hans hönd í skiptum við stefndu, einkum hið stefnda tryggingafélag, Tryggingamiðstöðina hf.

Stefnandi er bundinn af fyrirvaralausri staðfestingu lögmannsins um móttöku lokagreiðslu vegna tjóns síns af völdum umrædds umferðarslyss að því er varðar þá kröfuþætti sem hann hefur uppi í málinu, í aðalkröfu og varakröfu, varðandi bætur fyrir varanlega örorku, tímabundið tjón og miska á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga (hið síðastnefnda eingöngu í aðalkröfu). Það var fyrst við aðalmeðferð málsins að gerð var grein fyrir því hvernig frekari krafa um innheimtulaun/þóknun lögmanns stefnanda væri fundin með því að þá var lögð fram tímaskrá þar sem taldar voru upp vinnustundir lögmannsins, þó án þess að sú upptalning styddist við samtímaskráningu að því er séð verður, og tímafjöldinn, 82 stundir, margfaldaður með tímagjaldinu, 12.000 krónum. Þegar vegna tómlætis stefnanda verður ekki fallist á þennan kröfulið.

Stefnandi aflaði á grundvelli 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 9. gr. laga nr. 37/1999, sérfræðilegs mats til undirbúnings kröfugerðar og bótauppgjörs. Til þess þurfti hann ekki atbeina stefndu. Útlagður kostnaður vegna þessa, 155.150 krónur, sem stefnandi gerir kröfu um, er því eðlilegur kostnaður vegna tjónsins sem fallist er á að stefndu beri að endurgreiða stefnanda. Stefnandi krafðist greiðslu þessarar fjárhæðar með bréfi 20. júní 2005 og er ákveðið að hún skuli bera dráttarvexti samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 20. júlí 2005 til greiðsludags.

Þrautavarakrafa stefnanda verður skilin þannig að á hana reyni verði ekki að öllu leyti fallist á aðal- eða varakröfu stefnanda. Engin rök verða fundin til að á kröfuna verði fallist enda er takmarkaða leiðsögn í því efni að finna í þeim röksemdum sem fram er teflt af hálfu stefnanda.

Ákveðið er að stefndu skuli greiða stefnanda óskipt 150.000 krónur í málskostnað.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndu, Tryggingamiðstöðin hf., S-kk-nf H-kk-nf G-kk-nf og SP Fjármögnun hf., greiði óskipt stefnanda, D-kk-þgf F-kk-þgf, 155.150 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 frá 20. júlí 2005 til greiðsludags og 150.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf H. S-kk-nf