S-840/2008

Mál þetta, sem þingfest var 11. desember sl. og dómtekið 12. janúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 16. nóvember 2008, á hendur H-kk-þgf K-kk-þgf B-kk-þgf, kt. 000000-0000, Álfhólsvegi 81, Kópavogi,

„fyrir brot á umferðar- og lögreglulögum

I.

með því að hafa, að kvöldi laugardagsins 11. október 2008 ekið þunga bifhjólinu ZP-293 með 145 km hraða á klukkustund vestur Suðurlandsveg við Þórustaðanámur í Ölfusi og fyrir að hafa virt að vettugi stöðvunarmerki lögreglubifreiðarinnar 33-205 er hóf eftirför með ákærða. Leyfður hámarkshraði á vegarkaflanum var 90 km á klukkustund.

Teljast brot ákærða varða við 2. mgr. 37. gr. og 3. mgr. 5. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 1. mgr. og 6. mgr. 100. gr. sömu laga og 19. gr. lögreglulaga nr. 90, 1996, sbr. 41. gr. sömu laga.

II.

með því að hafa örskömmu eftir að atburðir samkvæmt ákærulið I áttu sér stað, ekið sama bifhjóli og þar greinir, á flótta undan lögreglu, á vegarkafla frá útrein hringtorgs við Hrísmýri á Selfossi austur Suðurlandsveg að vesturenda Ölfusárbrúar með 101 km meðalhraða á klukkustund. Leyfður hámarkshraði á vegarkaflanum var 50 km á klukkustund.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50,1987, sbr. 1. mgr., 5. mgr. og 7. mgr. 100. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og verði gert að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. gr. umferðarlaga nr. 50,1987.“

Fór aðalmeðferð fram þann 12. janúar sl. og neitaði ákærði sök en kvaðst hafa ekið bifhjólinu í umrætt sinn. Að vitnaleiðslum loknum fór dómurinn á vettvang vegna ákæruliðar II.

I.

Samkvæmt vettvangsskýrslu sem gerð var af lögreglunni þann 11. október 2008 kemur fram að brot ákærða sé of hraður akstur og hann hafi ekki sinnt stöðvunarmerki lögreglunnar. Kemur fram í vettvangsskýrslunni að brotið hafi verið klukkan 21.50. Þá segir um akstursskilyrði að það hafi verið myrkur, engin lýsing og umferð í meðallagi. Ratsjáin hafi verið prófuð klukkan 21.30 og aftur klukkan 22.10. Hámarkshraði hafi verið á vegarkaflanum 90 km/klst. en mældur hraði 150 km/klst. Veður hafi verið þurrt og yfirborð vegar malbikað. Ökumaður hafi ekið austur Suðurlandsveg og Ölfusárbrú á vegarkafla við Ingólfsfjall og innanbæjar í Árborg. Við mælingu hafi lögreglubifreið verið ekið á móti ákærða. Þá hafi ákærði ekki viljað tjá sig við afskipti lögreglu en ákærði hafi verið handtekinn og fluttur á lögreglustöð.

Í upplýsingaskýrslu lögreglu kemur fram að lögreglan hafi mælt bifhjól ákærða á 150 km/klst. þar sem þeir óku vestur Suðurlandsveg og nálguðust Þórustaðanámur. Lögreglubifreiðinni hafi verið snúið við á eftir hjólinu með blá blikkandi ljós. Ökumaður hjólsins hafi í fyrstu ekki ætlað að stansa en svo hafi lögreglan séð hann stoppa á móts við Toyotahúsið. Þegar lögreglubifreiðin hafi átt um 150 metra eftir að hjólinu hefði ökumaður hjólsins þeyst af stað og ekið á ofsaferð á vegarkafla þar sem hámarkshraði sé 50 kílómetrar, frá hringtorginu við Toyota og inn Ölfusárbrú. Áður hefði lögreglan verið búin að kalla eftir aðstoð og hefðu lögreglumenn lokað brúnni við Tryggvatorg. Allnokkur umferð hefði verið á Suðurlandsvegi í báðar áttir þegar eftirförin fór fram og hefði eftirförin getað skapað almannahættu. Þegar bifhjólið hafi komið inn á Ölfusárbrú á mikilli ferð hefðu tvær bifreiðar stoppað á brúnni þar sem lögreglan hafði lokað fyrir umferð um hana.

Í gögnum málsins liggur fyrir upptaka af mælingu lögreglunnar úr Eye-Witness búnaði lögreglubifreiðarinnar og kemur þar fram á hvaða hraða bifhjólið var þegar lögreglan mætti því. Þá sést glöggt að blá ljós lögreglubifreiðarinnar voru tendruð áður en lögreglan sneri bifreiðinni við til að veita bifhjólinu eftirför. Þá kemur einnig fram á myndskeiðinu að sú bifreið sem ók strax á eftir bifhjólinu og áður en lögreglan gat snúið við, vék til hliðar til að greiða eftirför lögreglunnar. Þá sést einnig að lögreglan er komin nálægt bifhjólinu við hringtorgið við Hrísmýri, en bifhjólið eykur síðan hraðann og hverfur nánast þar til lögreglan ekur aftan að því á Ölfusárbrú. Þá sést að bifhjólið ekur yfir óbrotna línu á rangan vegarhelming um leið og það stöðvast. Á myndskeiðinu kemur fram að lögreglan lýkur aðgerðum við lögreglustöðina klukkan 21.50.

II.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið á leið til kunningja síns á Selfossi umrætt sinn. Myrkur hafi verið, skyggni gott og ekki rigning. Umferð hafi verið á leið hans. Kvaðst ákærði hafa orðið var við lögregluljós þegar hann var kominn inn á Selfoss en hann hefði ekki tengt þau ljós við akstur sinn. Ákærði kvaðst ekki muna, aðspurður, hvort bifreið hafi verið kyrrstæð úti í kanti á leið hans. Aðspurður um að lögreglan hefði mælt hraða bifhjólsins á 150 km/klst. kvaðst ákærði ekki geta svarað fyrir það, ákærði kvaðst ekki hafa séð lögreglubifreiðina né kvaðst hann muna til að hafa þar tekið fram úr bifreið við Þórustaðanámur. Aðspurður um það hvers vegna ákærði hefði hægt á sér við hringtorgið við Hrísmýri, kvaðst ákærði hafa stöðvað bifhjólið þar, þar sem hann hafi verið að bíða eftir kunningja sínum, einhverjar mínútur hefði hann stansað þar. Ákærði kvaðst þá hafa séð blikkandi ljós lögreglunnar en kvaðst ekki hafa talið að það tengdist sínum akstri. Ákærði kvaðst hafa ekið á 55-60 kílómetra hraða frá hringtorginu og þar til hann stöðvaði hjólið á Ölfusárbrú. Ákærði neitaði því að hjólið hefði skransað hjá sér þegar hann stöðvaði það á brúnni, hann hefði ekið aðeins til vinstri til að kanna hvað væri um að vera en búið hefði verið að loka brúnni. Aðspurður kvaðst ákærði hafa séð blá ljós lögreglunnar þegar hann ók aftur af stað frá hringtorginu en kvaðst hafa talið að það tengdist sér ekki.

D-kk-nf Ó-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið við almennt eftirlit í umrætt sinn á leið á svokallað vestursvæði þegar lögreglan sá eitt bílljós nálgast á mikilli ferð á móti sér svo kveikt hefði verið á radarnum og hefði hjólið þá komið inn á radarinn á 150 km/klst. Hefði sú tala verið læst inn og lögreglan snúið við, en kallað á aðstoð um leið. Þegar lögreglubifreiðin var að koma að Toyota hefðu þeir séð að hjólið hægði verulega á sér og hafi lögreglan átt um hundrað metra í hjólið þegar hjólið fór af stað aftur og ók á mjög mikilli ferð í átt að Selfossi. Aðspurður kvaðst hann telja að hjólið hafi verið í um tvö hundruð metra fjarlægð þegar hraði þess var mældur og um leið hefðu stöðvunarljósin verið kveikt. Kvað hann þetta gerast á augnabliki og kvað Ó-kk-nf alveg klárt að ef ákærði hefði ekki orðið var við lögregluna í eftirförinni þá hefði honum örugglega verið ljóst að lögreglan var á eftir honum þegar hún kom að hringtorginu við Hrísmýri. Um óslitna eftirför hafi verið að ræða og lögreglan aldrei misst sjónar á bifhjólinu nema augnablik þegar hjólið fór framhjá A-kk-þgf og niður í kvosina fyrir framan brúna. Hefði lögreglubifreiðinni verið ekið allt að 120 km/klst. við eftirförina frá hringtorginu að brúnni og hefði dregið sundur á milli lögreglubifreiðarinnar og hjólsins. Talsverð umferð hefði verið og hefði lögreglan mætt nokkrum bifreiðum í eftirförinni og einnig farið fram úr bifreið. Þegar hjólið stöðvaði á brúnni hefði hjólið skransað og verið greinilegt að ákærði átti í erfiðleikum með að stöðva það. Aðspurður um það hvort radarinn hefði verði prófaður fyrir mælingu, kvað D-kk-nf Ó-kk-nf radarinn alltaf vera prófaðan með tónkvísl áður en farið væri í eftirlit. Þar að auki sé radarinn prófaður með sérstökum testtakka eftir hverja mælingu auk þess sem það sé einnig gert í hvert sinn sem farið er frá lögreglustöð. Aðspurður kvað D-kk-nf Ó-kk-nf sérstaka ratsjárbók ekki vera notaða lengur og mælingar ekki skráðar í sérstaka bók, sú vinnuregla sé löngu aflögð.

Á-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið við hefðbundið eftirlit með D-kk-þgf Ó-kk-þgf lögreglumanni í umrætt sinn og verið að aka vestur eftir Suðurlandsvegi. Hefðu þeir séð bílaröð koma á móti sér og bifhjól taka fram úr röðinni. Hefðu þeir þá kveikt á radarnum og hefði hjólið komið inn á 150 km/klst. Hefði sá hraði verið læstur fastur í ratsjánni. Aðspurður kvaðst hann hafa séð greinilega að hjólinu hafi verið ekið miklu hraðar en aðvífandi umferð. Mikið myrkur hafi verið en um tvö til þrjú hundruð metrar hafi verið í hjólið þegar þeir sáu það. Í framhaldi hefðu stöðvunarljós lögreglubifreiðarinnar verið kveikt og þeir hafið eftirför en greinilegt hefði verið að hjólið ætlaði ekki að stansa. Því hefði verið kallað á aðstoð frá Selfossi. Þegar þeir nálguðust hringtorgið við Toyota hefðu þeir séð að hjólið hægði mjög á sér og töldu þeir að ökumaður þess myndi stansa, og hefði dregið saman með þeim, en þegar þeir voru rétt komnir að hjólinu hefði það aukið hraðann mjög, ökumaður hefði gefið allt í botn og ekið hjólinu í átt að Ölfusárbrú. Hefði lögreglubifreiðinni verið ekið á allt að 116 km/klst. í þeirri eftirför. Þegar þeir komu á brúna hefðu þeir séð að ökumaður átti í erfiðleikum með að stöðva hjólið en búið var að loka brúnni við syðri enda hennar. Talsverð umferð hefði verið og bifreiðar stöðvaðar á milli bifhjólsins og lokunarinnar á brúnni. Akstur ákærða hefði örugglega skapað hættu, lögreglubifreiðin hefði þurft að fara fram úr bifreiðum í eftirförinni. Aðspurður kvað Á-kk-nf þá vinnureglu tíðkast að lögreglan fullvissi sig um að bifreiðin sem mæld er, sé sú bifreið sem aki hraðast þegar hraðamæling á sér stað. Þá kvað hann radarinn vera prófaðan reglulega og væri tími prófunar skráður í vettvangsskýrslur í hverju tilviki.

M-kk-nf P-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa fengið tilkynningu um eftirför og því lokað fyrir umferð frá Ölfusárbrú við Pylsuvagninn. Kvaðst hann hafa tekið eftir hjólinu við Olís og hefði það verið á ofsaferð. Kvaðst hann hafa farið út úr lögreglubifreiðinni og séð hvar hjólið kom akandi inn á brúna og skransað þar um leið og hjólið stansaði. Hefði hjólið verið komið nær eystri enda brúarinnar þegar það stöðvaðist. Kvaðst M-kk-nf telja að ákærði hafi valdið almennri hættu með þeim hraða sem hann ók á en þar hefði verið önnur umferð.

O-kk-nf Á-kk-nf yfirlögregluþjónn kom fyrir dóminn en hann hafði látið reikna út hraða bifhjólsins frá hringtorginu við Hrísmýri og að Ölfusárbrú. Kvaðst O-kk-nf hafa notast við upptökur úr Eye-Witness búnaði lögreglunnar en þar kæmi fram nákvæmlega klukkan hvað hjólið hafi verið við útkeyrsluna út frá hringtorginu og fram að því að hjólið kemur að Ölfusárbrú. Á myndskeiðinu komi nákvæmlega fram tíminn mældur í mínútum og sekúndum en við útreikninginn hefðu forsendur verið miðaðar við sekúndu lengri tíma í upphafi og enda upptökunnar til að sakborningur nyti klárlega vafans. Kvað hann klukkuna í myndskeiðinu vera raunklukku og nákvæmlega rétta en það skipti í raun ekki máli þar sem klukkan væri í þessu tilviki notuð sem niðurteljari. Hefði ákærði verið þrjátíu og fimm sekúndur að aka frá hringtorginu að brúnni. Þá hefði á þessari leið dregið sundur með ákærða og lögreglubifreiðinni svo enginn vafi sé í huga hans um að útreikningarnir séu réttir. Við mælingar G-kk-ef B. B-kk-ef með GPS-tæki kæmi fram að vegalengdin sé 1.070,44 metrar. Miðað við að ákærði hafi verið 35 sekúndur að aka þá vegalengd hefði hraði hjólsins verið 110,1 kílómetri á klukkustund. Aðspurður um það hvenær vettvangsskýrslur væru ritaðar, hvað O-kk-nf almennt tímann vegna afskipta vera skráðan þegar lögreglan hefði afskipti af kærðum. Kvað hann lögregluna ekki skoða upptökur úr Eye-Witness búnaði við skýrslugerð til að ganga úr skugga um nákvæma tímasetningu. Vanalega sé diskur settur í bifreiðina að morgni og ekki tekinn úr bifreiðinni fyrr en hann sé fullskrifaður. Myndskeið séu unnin síðar úr þessum diskum.

G-kk-nf B. B-kk-nf, kt. 000000-0000, Háholti 2b, Laugarvatni, starfsmaður byggingarfulltrúa Árnessýslu sem mælingamaður, kvaðst hafa framkvæmt þá mælingu sem byggt væri á í þessu máli. Notaðist hann við GPS-tæki þar sem frávik gætu verið upp á 1 cm. Kvaðst hann hafa notast við myndir úr Eye-Witness búnaði lögreglunnar þar sem staðsetning hjólsins sæist við hringtorgið og svo aftur þar sem það kemur að Ölfusárbrú. Vegalengdin sem hann hefði mælt var 1.070,44 metrar.

III.

Ákæruliður I.

Ákærði neitaði fyrir dómi að hafa ekið á þeim hraða sem segir í ákæru. Þá kvað ákærði ekki hafa verið staðið rétt að mælingunni þar sem ratsjárbók hafi ekki verið haldin samkvæmt reglum ríkislögreglustjóra um það hvernig skuli staðið að mælingum og ekki komi fram í vettvangsskýrslunni hvenær eða hvort ratsjáin hafi verið prófuð fyrir klukkan 21.30 það kvöld. Þá krafðist ákærði sýknu á þeirri forsendu að ekki sé samræmi á milli tímasetningar í vettvangsskýrslu og þess tíma sem komi fram á myndskeiðinu. Í vettvangsskýrslunni sé brotatími skráður klukkan 21.50 en á myndskeiðinu sjáist að brotið á sér stað fyrir þann tíma eða um klukkan 21.42. Verjandinn hefur þó ekki sýnt fram á að sú skýrsla tilheyri öðru broti. Var skýring fengin á ofangreindum tímamismun, sem er trúverðug. Telur dómurinn þessa tímaskekkju ekki skipta máli né hafa áhrif við mat á niðurstöðum í máli þessu. Þá hefur sá tími sem ratsjá lögreglunnar sýnir ekki verið véfengdur utan þess sem að ofan segir. Með stoð í upptökum úr Eye-Witness búnaði lögreglunnar af akstri ákærða í umrætt sinn og vitnisburði D-kk-ef Ó-kk-ef og Á-kk-ef R-kk-ef lögreglumanna um að þeir hafi verið vissir um að það var bifhjól ákærða sem kom á 150 kílómetra hraða inn í ratsjána, þykir hafið yfir allan skynsamlegan vafa, að ákærði ók á þeim hraða sem lýst er í ákærulið I. Verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi en hún er réttilega færð til refsiákvæðis.

Ákærði er jafnframt ákærður fyrir að hafa virt að vettugi stöðvunarmerki lögreglunnar í umrætt sinn. Vitnin D-kk-nf Ó-kk-nf og Á-kk-nf R-kk-nf kváðu stöðvunarmerki lögreglunnar yfirleitt vera tendruð um leið og hraði mældra bifreiða kæmi inn á ratsjána. D-kk-nf Ó-kk-nf kvað stöðvunarmerki hafa verið tendrað um leið og mælingin fór fram í þessu tilviki. Kvað hann einnig að ef ákærði hefði ekki orðið lögreglubifreiðarinnar var, þá hefði honum örugglega verið ljóst að lögreglan var á eftir honum þegar hún kom að hringtorginu við Hrísmýri. Á-kk-nf R-kk-nf kvað stöðvunarljós hafa verið kveikt í framhaldi af því að bifhjólið kom inn í ratsjána en ljóst hafi verið að ökumaður hjólsins ætlaði ekki að stansa. Ákærði kvaðst sjálfur ekki hafa orðið stöðvunarmerkja lögreglunnar var fyrr en við hringtorgið við Hrísmýri þar sem hann stöðvaði hjólið. Á myndskeiði af atburðinum er ekki að sjá að lögreglan hafi kveikt stöðvunarljós fyrr en eftir að hjólið var komið fram hjá lögreglubifreiðinni og þar sem sannað er að ákærði ók á 150 kílómetra hraða í átt frá lögreglunni og lögreglan átti eftir að snúa við, er ekki talið sannað að á þeim tíma hafi ákærða mátt vera það ljóst að lögreglan veitti honum eftirför, sérstaklega þar sem önnur umferð var og lögreglan þurfti að hleypa aðvífandi umferð framhjá áður en hún gat snúið við og hafið eftirförina. Verður ákærði því sýknaður af þeirri háttsemi.

Ákæruliður II.

Dómurinn fór á vettvang vegna ákæruliðar II og voru aðstæður skoðaðar, fjarlægð lögreglubifreiðar frá ákærða við hringtorgið og vegalengdin frá hringtorgi að brú mæld. Samræmdist sú mæling mælingu G-kk-ef B. B-kk-ef en hún hefur ekki verið véfengd af ákærða. Við útreikninga á hraða ákærða var notast við mælingu G-kk-ef B. B-kk-ef og tímaskráningu úr Eye-Witness búnaði lögreglunnar sem sýndu að ákærði ók vegalengdina á 35 sekúndum. Voru ákærða að auki reiknaðar tvær sekúndur til viðbótar honum í hag. Frá upphafspunkti að lokapunkti hefðu liðið 35 sekúndur. Sé reiknaður meðalhraði miðað við þær forsendur væri meðalhraðinn 110,1 km/klst. Miðað við þessar forsendur þykir sannað að ákærði ók á þeim hraða sem lýst er í ákæru og verður hann sakfelldur fyrir þá háttsemi. Er brotið réttilega heimfært til 1. mgr. 37. gr., sbr. 1., 5. og 7. mgr., 100. gr. umferðarlaga. Í ákærulið II er háttsemi ákærða lýst þannig að hann hafi verið á flótta undan lögreglu en sú háttsemi ekki heimfærð til refsiákvæða. Verður ákærði því ekki sakfelldur fyrir þá háttsemi.

IV.

Ákærða hefur ekki verið gerð refsing áður samkvæmt sakavottorði sem liggur fyrir í málinu.

Með hliðsjón af akstri ákærða og með vísan til 5., 6. og 7. mgr. 100. gr. umferðarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 300.000 krónur í sekt til ríkissjóðs, sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæta ella fangelsi í tuttugu og tvo daga. Þá skal ákærði sviptur ökurétti í fjóra mánuði frá birtingu dóms þessa.

Að þessum niðurstöðum fengnum skal ákærði greiða ¾ hluta sakarkostnaðar sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 139.440 krónur auk ferðakostnaðar, 22.080 krónur en ¼ skal greiddur úr ríkissjóði.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi sýslumannsins á Selfossi sótti mál þetta.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, H-kk-nf K-kk-nf B-kk-nf, greiði 300.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í tuttugu og tvo daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í fjóra mánuði frá birtingu dóms þessa.

Ákærði greiði ¾ hluta sakarkostnaðar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 139.440 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, auk 22.080 króna í ferðakostnað en ¼ hluti hans skal greiddur úr ríkissjóði.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.