S-446/2008

Mál þetta, sem þingfest var 2. október sl. og dómtekið 27. október sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Hvolsvelli, dagsettri 6. ágúst 2008 á hendur E-kk-þgf B-kk-þgf Þ-kk-þgf, kt: 000000-0000, Kaupangi 41, 701 Egilsstöðum,

„fyrir umferðarlagabrot

með því að hafa, síðdegis laugardaginn 18. nóvember 2006, ekið bifreiðinni PD-698, án þess að hafa ökuskírteini meðferðis, austur Suðurlandsveg á 137 km hraða á klukkustund þar sem leyfður hámarkshraði var 90 km á klst., uns lögregla stöðvaði aksturs hans á Mýrdalssandi.

Telst brot ákærða varða við 2. mgr. 37. gr. og 1. mgr. 48. gr. sbr 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 186. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Ákærði mætti við þingfestingu málsins og neitaði að hafa ekið á ofangreindum hraða en viðurkenndi að hafa ekið án þess að hafa ökuskírteini meðferðis. Krafðist verjandi ákærða sýknu varðandi hraðaksturinn auk málsvarnarlauna og að þau yrðu greidd úr ríkissjóði. Til vara krafðist hann þess að refsing yrði felld niður.

Málsatvik:

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar var bifreiðinni PD-698 ekið austur Suðurlandsveg í Skaftárhreppi. Á vegarkafla á Mýrdalssandi hafi bifreiðin verið mæld með hraðaratsjá úr lögreglubifreiðinni 30-133 sem ekið hafi verið í gagnstæða átt á 142 kílómetra hraða á klukkustund. Hafi bifreiðin verið stöðvuð og tal haft af ökumanni þar sem honum hafi verið kynnt tilefni afskiptanna. Í frumskýrslunni kemur fram að ákærði hafi rengt mælinguna og hafi hann sagst hafa ekið á 90 kílómetra hraða á klukkustund. Ennfremur segir í frumskýrslunni að engin önnur umferð hafi verið á vegarkaflanum þegar mælingin fór fram. Í vettvangsskýrslu lögreglunnar er haft eftir ákærða að hann hafi verið á 90 kílómetra hraða og rengi því mælingu lögreglunnar sem segi hann hafa ekið á 142 kílómetra hraða. Í lögregluskýrslu sem tekin var af ákærða þann 8. mars 2007 kemur fram að ákærði mótmæli hraðamælingunni þar sem hann segist ekki vita hvort nokkur mæling hafi farið fram. Honum hafi ekki verið sýndur mældur hraði á ratsjá lögreglunnar og því rengi hann mælinguna. Þá kvaðst ákærði hafa ekið á 85-90 kílómetra hraða en hann hefði fylgst með hraðamælinum á þessum tíma og hann hefði ekki mætt neinni bifreið á leiðinni frá Vík til Hafnar í Hornafirði.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið á leið austur frá Bakka til Egilsstaða. Mjög veðrasamt hafi verið þetta kvöld og mikill vindur. Lögreglubifreiðin hefði verið eina bifreiðin sem hann hefði mætt á löngum kafla. Þegar hann varð þess var að lögreglan gaf honum stöðvunarmerki hefði hann verið á 80 til 90 kílómetra hraða. Lögreglumaðurinn hefði kynnt sér mældan hraða í lögreglubifreiðinni og hefði hann mótmælt honum strax en sér hefði ekki verið sýndur mældur hraði á ratsjánni. Ákærði staðfesti undirritun sýna á vettvangsskýrsluna en þar kæmi fram að honum hafi verið sagt á hvaða hraða hann hafi verið mældur og hann mótmælt því. Ákærða er bent á að í skýrslunni sé hakað við að honum hafi verið sýndur mældur hraði en ákærði kvaðst ekki viss um það hvort búið hafi verið að haka í þann reit þegar hann undirritaði skýrsluna og minntist þess ekki að sér hefði verið bent á reitinn sérstaklega. Þá hefði hann ekki fengið afrit af vettvangsskýrslunni.

Vitnið S-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf, kt. 000000-0000, lögreglumaður, kom fyrir dóminn og kvaðst ráma í umrætt atvik en ekki meira en það. Kvaðst hann hafa starfað sem lögreglumaður frá árinu 1996 og tekið námskeið á ratsjá með lögreglunáminu sem hann lauk 1996. Hefði hann starfað hjá lögreglustjóranum í Vík í Mýrdal frá árinu 2000 og unnið meðal annars við hraðamælingar. Oft hefðu lögreglumenn verið einir á vakt og við hraðamælingar. Kvað hann vinnureglu við hraðamælingar, þegar hann starfaði hjá lögreglustjóranum í Vík í Mýrdal, hafa verið þá að ökumönnum hafi alltaf verið sýndur mældur hraði ef lögreglumaður hafi verið einn við hraðamælingar. Reglan væri sú að ef ökuhraði væri læstur í ratsjá þá væri ökumönnum alltaf sýnd talan en ef ekki hefði náðst að læsa mældan hraða í ratsjánni þá hefðu afskipti verið höfð af ökumönnum og þeir áminntir en þeir hefðu þá ekki verið kærðir. Kvað vitnið skilyrði til hraðamælinga á umræddu svæði vera góð, þar væri flatt og ekkert sem truflaði mælingar. Vitnið kvaðst þekkja til verklagsreglna ríkislögreglustjóra um hraðamælingar með ratsjá. Þá lýsti vitnið aðferðinni við að prófa ratsjána sem það hefði gert bæði fyrir og eftir mælingu í þessu tilviki. Vitninu var sýnd vettvangsskýrsla í málinu og kvaðst það hafa ritað hana. Aðspurt kvað vitnið enga radardagbók vera lengur til staðar í lögreglubifreiðum heldur væru öll tilvik nú færð beint inn í lögreglukerfið. Aðspurt kvað vitnið ökumönnum alltaf vera kynnt réttarfarsákvæði áður en tekin væri skýrsla af þeim auk þess að þeim væri sýndur mældur ökuhraði. Þá sé reitur í vettvangsskýrslunni þar sem hakað væri við hvort ökumanni væri sýndur mældur hraði bifreiða og hvort bifreiðin sem mæld var hafi komið akandi á móti lögreglubifreiðinni eða hvort mælt hafi verið í kyrrstöðu. Aðspurt um misræmi í upplýsingaskýrslu lögreglunnar og vettvangsskýrslunni, þar sem í upplýsingaskýrslu segi að ökumaður rengi mælingu lögreglu sem „sýni 142 km/klst.“ en í vettvangsskýrslu segi að ökumaður „rengi mælingu lögreglu sem segir 142 km/klst.“, kvaðst vitnið hafa lesið skýrsluna vitlaust, vitnið kvað í vettvangsskýrsluna vera skráð það sem ökumaður segi og haft sé eftir honum. Aðspurður um útfyllingu vettvangsskýrslna, kvað vitnið skýrslur vera fylltar úr á meðan ökumaður væri inni í bifreiðinni og það eina sem fyllt væri inn í skýrslur eftir á væri prófun ratsjárinnar þar sem hún væri prófuð eftir að mæling hafi farið fram. Vitnið hvað umrædda lögreglubifreið ekki hafa verið með Eye-Witnessbúnað í lögreglubifreiðinni heldur eldri gerð af ratsjá.

Niðurstaða:

Ekki er ágreiningur um að ákærði hafi ekið umræddri bifreið og að lögreglan hafi haft afskipti af honum. Þá ber aðilum saman um að lögreglan hafi stöðvað ákærða og að ákærði hafi komið inn í lögreglubifreiðina vegna afskipta lögreglunnar. Þá er ekki ágreiningur um að ákærða hafi verið kynnt af lögreglunni að hann hafi mælst á 142 km hraða á klst. Ákærði kveðst hins vegar ekki hafa séð mældan hraða á ratsjá lögreglubifreiðarinnar og ekki verið sýndur hraðinn og hafi strax mótmælt því að hafa ekið á 142 km hraða á klukkustund. Þá kvaðst ákærði ekki muna eftir því hvort lögreglumaðurinn hafi hakað í reitinn í vettvangsskýrslunni þar sem kemur fram að ökumanni hafi verið sýndur mældur hraði á skjá ratsjárinnar, áður en hann undirritaði skýrsluna, eða ekki, eða að honum hafi verið kynnt sérstaklega hvort hakað hefði verið í þann reit.

Vitnið S-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður, sem kvaðst hafa unnið við hraðamælingar allt frá árinu 1996, sagði vinnuregluna við mælingar á þeim tíma sem ákærði var stöðvaður, hafa verið þá að ef ekki hefði náðst að læsa mældan hraða í ratsjánni, þá hefðu ökumenn ekki verið kærðir. Í þessu tilviki, sem vitnið kvaðst ráma í, hefði ökumanni verið sýndur mældur hraði en hann neitað strax þeim hraða.

Rök verjanda fyrir sýknu voru þau í fyrsta lagi að ákæran uppfyllti ekki c-lið 116. gr. laga um meðferð opinberra mála varðandi skýrleika hennar. Vettvangur væri sagður Suðurlandsvegur og Mýrdalssandur og brotið hefði átt sér stað síðdegis en klukkan hafi verið 18:11 þegar ákærði var stöðvaður og þá hafi verið komið kvöld en ekki verið síðdegi. Þá hefði ákærði strax mótmælt mældum hraða hjá lögreglunni auk þess að misræmis gætti í vettvangsskýrslu og frumskýrslu lögreglunnar, sem ýmist segði að ákærði mótmælti hraða sem lögreglan „segði“ eða „sýndi“. Þá hefði einungis einn lögreglumaður staðið að mælingunni og engin gögn verið lögð fram til staðfestingar fullyrðingu lögreglumannsins. Þá sanni það að ákærða hafi ekki verið sýndur mældur hraði í lögreglubifreiðinni þar sem sé ritað í vettvangsskýrsluna að ákærði rengi mælingu sem lögreglan segi 142 km á klst. Þá hefðu samskipti ökumanns og lögreglumanns í lögreglubifreiðinni ekki verið hljóðrituð eins og mælt sé fyrir um í 8. gr. verklagsreglna um hraðamælingar með ratsjá frá 2002. Krafa verjanda um sýknu vegna óskýrleika í ákæru er ekki tekin til greina. Mýrdalssandur nær yfir nokkra kílómetra og er talið nægjanlegt að vísa til þess í ákæru. Þá breytir engu hvort ákæruvaldið telji enn síðdegi þegar klukkan er 18:11 eða ekki. Í máli þessu er eingöngu deilt um það hvort ökumanni hafi verið sýndur staðfestur mældur hraði á ratsjá lögreglunnar eða ekki. Í vettvangsskýrslu kemur umþrættur hraði fram, 142 kílómetrar. Aðspurt kvað vitnið S-kk-nf B-kk-nf að í reitinn, þar sem framburður ökumanns væri ritaður, væri ritað og haft eftir ökumanni það sem hann segi sjálfur. Lítur dómurinn svo á að mótmæli ökumanns og orðalag hans í vettvangsskýrslu sé ekki næg sönnun um hvort hin refsiverða háttsemi hafi átt sér stað eða ekki.

Við mat á því hvort telja verði sannað að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi eins og henni er lýst í ákæru verður að líta til þeirra gagna sem lögð hafa verið fram í málinu svo og framburðar ákærða og vitna fyrir dómi. Í máli þessu stóð einn lögreglumaður að mælingunni. Í vettvangsskýrslu hakaði lögreglumaðurinn sérstaklega við að ökumanni hafi verið sýndur mældur hraði á skjá ratsjárinnar. Þá fullyrti vitnið fyrir dómi að það væri vinnuregla að skrifa ekki kærur á ökumenn nema að náðst hafi að læsa mældan hraða á skjá ratsjárinnar, og svo hafi verið gert í umrætt sinn og ökumanni sýndur mældur hraði. Verður að telja, með vísan til þessa, það fullsannað að ákærði hafi ekið á 142 km hraða í umrætt sinn eins og segir í ákæru þrátt fyrir neitun ákærða fyrir lögreglu og dómi. Breytir þar engu um að einn lögreglumaður hafi verið við hraðamælinguna. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem greinir í ákæru en hún er réttilega færð til refsiákvæða.

Samkvæmt sakavottorði sem liggur frammi í málinu hefur ákærða ekki verið gerð refsing áður. Frá því að ákærði var kærður og rannsókn málsins lauk og þar til ákæra var gefin út liðu rúmlega sautján mánuðir. Sá dráttur hefur ekki verið skýrður af lögreglunni. Þrátt fyrir það þykja ekki tilefni til að fella refsinguna niður.

Refsing ákærða er því ákveðin 40.000 krónur í sekt til ríkissjóðs, sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í fjóra daga.

Með vísan til þessara málaloka og 165. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, J-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 237.048 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, auk ferðakostnaðar, 19.520 krónur.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi sótti mál þetta af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, E-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, greiði 40.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í fjóra daga.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, J-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 237.048 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og 19.520 krónur í ferðakostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.