E-1173/2023

Mál þetta var höfðað 24. apríl 2023 og dómtekið 23. nóvember 2023.

Stefnandi er Sér - Fag ehf., kt. [..], [..], Reykjavík.

Stefnda er G-kvk-nf G-kvk-nf, kt. [...], [...], [...].

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði dæmd til að greiða honum 1.567.018 krónur ásamt dráttarvöxtum, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 4. janúar 2022 til greiðsludags, að frádreginni innborgun,500.000 krónum þann 14. febrúar 2022. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu að mati dómsins, að teknu tilliti til framlagðs málskostnaðarreiknings.

Dómkröfur stefndu eru þær að húnverði sýknuð af öllum kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Stefnda gerir í báðum tilvikum kröfu um málskostnað að skaðlausu aðmati dómsins, með hliðsjón af framlagðri vinnuskýrslu.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Með reikningi, útgefnum 4. desember 2021, krafði stefnandi stefndu um greiðslu 1.567.018 króna. Samkvæmt fylgiskjölum reikningsins varst efnandi fenginn til þess að finna leka frá þakkanti í húsinu að [...] í Hafnarfirði. Stefnandi setti upp vinnupall, og skoðun á þakkantinum fór fram í nóvember 2021. Mat stefnanda var að þakkanturinn væri ónýtur, en verkið yrði að bíða vors. Var vinnupallurinn við svo búið tekinn niður.

Þá hafi stefnda beðið stefnanda um vinnu sem fólst í því að brjóta upp hluta þvotta húsgólfs þar sem lagnir stóðu á pörtum upp úr. Þar sem ástand lagnanna reyndist síðan vera frekar slæmt fékk stefnda pípara til þess að skipta út lögnum, en stefnandi hafi að lokum steypt yfir og verkinu verið lokið 3. desember 2021.

Með innheimtuviðvörun lögmanns stefnanda 31. janúar 2022 var stefndu tilkynnt að yrðireikningurinnekki greiddur innan 10 daga mætti vænta frekari innheimtuaðgerða.

Stefnda greiddi inná kröfuna 500.000 krónur 14. febrúar 2022.

Með tölvupósti stefndu til lögmanns stefnanda, dagsettum 28. febrúar 2022, fylgdi afrit ódagsetts bréfs sem hún hafði áður sent stefnanda. Í bréfinu kemur fram að hún hafi engar skýringar fengið á framangreindum reikningi. Þá segir að vinnuskýrslum stefnanda sé mótmælt, sem og fjölda vinnustunda sem væri harðlega mótmælt. Taldi stefnda að umfang verksins hafi ekki kallað á meira en 40 stunda vinnu. V inna pípara væri þar ekki meðtalin. Í ljósi þessa hafi hún greitt framangreindar 500.000 krónur sem fullnaðargreiðslu til stefnanda.

Í tölvupósti lögmanns stefnanda 7. mars 2022 var skorað á stefndu að greiða eftirstöðvar reikningsins, enda teldi stefnandi kröfu hans réttmæta. Í tölvupósti lögmanns stefnanda til stefndu 29. mars 2022 kemur fram að stefnandi hafi falið lögmanninum að höfða mál til greiðslu eftirstöðva reikningsins. Mál þetta var, eins og fram er komið höfðað 24. apríl 2023.

Stefnda fékk H-kk-þf U-kk-þf Ó-kk-þf húsasmíðameistara til þess að leggja mat á umfang þess að reisa verkpall. Í niðurstöðu hans kemur fram að nærtækast sé að álykta að mistök hafi átt sér stað með því að krefjast greiðslu fyrir 36 klst. í verkþáttinn „vinnupall“, ætla mætti 12 klst. í verkið. Þá leitaði stefnda til S-kk-ef R. Ó-kk-ef hjá Emstrum ehf., vegna steypusögunar og múrbrots í gólfi. Taldi hann að hefði hann gert tilboð í verkið hefði það hljóðað upp á einn mann í fjórar klst., auk leigu á brotvél í þrjár klst. Í tölvupósti sem stefnda fékk frá Línuborun kemur fram að reiknað sémeð 1- 2 daga vinnu eins manns við múrbrot, að fjarlægja múr, grafa niður á lögn, og steypa yfir.

Undir rekstri málsins lagði stefnda fram matsbeiðni þar sem þess var óskað að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta eðlilegan og sanngjarnan fjölda vinnustunda fagaðila við verkið. I-kk-nf G-kk-nf Þ-kk-nf, byggingafræðingur og múrari, var dómkvaddur til að framkvæma umbeðið mat. Í matsgerð, hans dagsettri 20. september 2023, kemur fram að hann telji umkrafðar vinnustundir stefnanda of margar. Réttara væri að miða við 86 klst. og að heildarkostnaður væri 917.000 krónur með virðisaukaskatti. Matsmaður taldi ekki forsvaranlegt að ætla að stigi yrði notaður við vinnu við þakkant, og hefði því verið nauðsyn að setja upp vinnupall.

Fyrir aðalmeðferð málsins var gengið á vettvang. Aðilaskýrslur gáfu S-kk-nf A-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, og stefnda. Matsmaður gaf vitnaskýrslu.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi vísar máli sínu til stuðnings til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, sem fái m. a. lagastoð í 45., 47. og 51. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. sömu laga. Stefnandi byggir jafnframt á meginreglum verktaka- og samningaréttar. Krafan sé byggð á reikningi að fjárhæð 1.567.018 krónur, og að stefnda hafi greitt inn á kröfuna 500.000 krónur sem taka beri tillit til. Vísað sé tilfylgiskjalaumsundurliðun kröfunnar.

Reikningurinn sem til innheimtu sé grundvalli st á vinnu stefnanda fyrir stefndu við endurbætur og viðhald á fasteign stefndu. Ekki hafi verið samið fyrirfram um fast verð fyrir verkið heldur skyldi endurgjald miðast við þá vinnu sem unnin var, auk annars kostnaðar sem félli til við verkið vegna aðfanga.

Stefnandi byggir á því að þau andmæli sem stefnda h afi haft uppi gegn kröfunni séu ekki réttmæt, og að svo virðist sem stefnda hafi verið að finna ástæður til að rengja kröfu stefnanda. Óumdeilt sé að verkið hafi verið unnið og því verið lokið án athugasemda um gæði verksins. Stefnandi geti ekki borið ábyrgð á því að stefnda hafi gert sér væntingar um að endanlegur kostnaður við verkið yrði aðeins 500.000 krónur, eins og stefnda virðist telja að hæfilegt endurgjald sé. Stefnandi telur að stefnda sé fyrst og fremst að reyna að komast undan greiðslu kröfunnar að fullu, sem verði að telja óheiðarlegt.

Stefnandi telur einnig að fram komin andmæli stefndu séu efnislega röng. Umfang verksins hafi verið verulega meira en stefnda vilji meina og ástæða þess sé súað ekki hafi verið unnt að ljúka við viðgerð á þakkanti fasteignarinnar. Það hafi ekki verið fyrirséð þegar stefnandi hóf vinnu sína.

Stefnandi mótmælir sönnunargildi fram kominnar matsgerðar. Matsgerðin sanni ekki að það endurgjald sem stefnandi krefji um sé ósanngjarnt, enda sé þess aðeins óskað að matsmaður meti hæfilegan fjölda vinnustunda en ekki endurgjaldið sjálft. Matið hafi ekki tekið til allra verkþátta og þá hafi matsmaður ekki farið á vettvang.

Stefnandi byggir dráttarvaxtakröfu sína á 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Gerð sé krafa um greiðslu dráttarvaxta einum mánuði frá útgáfudegi umkrafins reiknings með vísan til 3. mgr. 5. gr. sömu laga. Um málskostnað sé vísað til XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum til 129. og 130. gr. laganna.

Stefnandi byggir, eins og fram er komið, kröfur sínar á meginreglum kröfu-, samninga-og verktakaréttar, auk laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

Málsástæður og lagarök stefndu.

Sýknukrafa stefndu byggir á því að hún hafi að fullu greitt fyrir það verk sem samið hafi verið um að stefnandi ynni. Ósannað sé með öllu að eftir standi nokkur krafa á hendur stefndu. Stefnda bendir á að fjöldi vinnustunda sé sagður 157, fyrir jafn umfangslítil verk og stefnandi hafi innt af hendi. Þ eim tímafjölda sé harðlega mótmælt sem órökstuddum og í engu samræmi við umfang verkanna. Auk þess fáist umræddur tímafjöldi ekki með nokkru móti staðist hvað varðar viðveru aðila á vegum stefnanda í húsnæði stefndu þar sem verkið var unnið.

Um fyrra verkið, uppsetningu vinnupalla, þá krefjist efnandi stefndu um 36,5 klst. x 7.500 krónur, þ. e. 273.750 krónur + vsk, samtals 339.450 krónur. Verkið hafi aðeins falið í sér að upplýsa að þakkantur væri ónýtur og að ekki væri hægt að lagfæra hann fyrr en að vori. Samkvæmt útreikningi frá „ B yggingarlykli Hannarrs“, m. v. janúar 2022, þá sé viðmið kostnaðar annars vegar fyrir fjögurra metra langan verkpall á tveimur hæðum 100.008 krónur eða leiga á spjóti í einn dag 26.507 krónur. Miðað við þær forsendur væri kostnaður þessa á bilinu 82.307- 109.872 krónur. Áætlaður kostnaður að mati H-kk-ef U-kk-ef Ó-kk-ef, húsasmíðameistara og innanhúsarkitekts, væri u. þ. b. 111.600 krónur.

Hvað síðara verkið varðar, múrbrot og steypu, krefji stefnandi stefndu um 120,5 klst. x 7.500 krónur, þ. e. 903.750 krónur + vsk., samtals 1.120.650 krónur auk 106.918 krónav egna efniskaupa, alls 1.227.568 krónur. Sé þaðfyrir það eitt að brjóta upp u. þ. b. fjögurra metra langa og 50 cm. breiða rauf í þvottahúsgólfi, um 10 fm., og að steypa yfir. Samkvæmt fyrrgreindum byggingarlykli ætti kostnaður við þá framkvæmd að vera 136.189 krónur.

Stefnda bendir á að tilboð liggi fyrir frá Emstrum ehf. sem hafi hljóðað upp á múrbrot í fjórarklst. auk leigu á múrbrotsvél íþrjárklst. Tilboð frá Línuborun í allt verkið hafi verið 295.000 krónur auk virðisaukaskatts, samtals 365.800 krónur. Stefnda hafi ekki getað nýtt sér endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnulið verksins, sem hafi verið 100% á þessum tíma, þar sem fjárhæð reikningsins hafi verið umdeild og þar af leiðandi ekki verið greidd.

Með vísan til framlagðra gagna, tímaskráningar og lýsingar á umfangi verka stefnanda telur stefnda sig hafa sýnt fram á að krafa stefnanda sé ósanngjörn. Hún sé ríflega þrisvar sinnum hærri en eðlilegt og sanngjarnt h efðiveriðað krefja um miðað við vinnuframlag stefnanda, gæði verks og efniskostnað. Með greiðslu 500.000 króna til stefnanda 14. febrúar 2022 hafi stefnda að fullu greitt þá fjárhæð sem sanngjarnt og eðlilegt hefði verið að krefja hana um.

Verði ekki fallist á kröfuum sýknu krefst stefnda lækkunar á dómkröfum og vísar í því sambandi til niðurstöðu matsgerðar, þar sem fram komi að hæfilegt verðfyrir verkið sé 917.000 krónur með virðisaukaskatti. Stefnda hafnar því að einhverjir annmarkar séu á matsgerðinni. Matsgerðinni hafi verið ætlað að sanna hver sanngjarn og eðlilegur fjöldi vinnustunda væri. Hafi dómkvaddur matsmaður með þeim hætti metið fjölda vinnustunda alls 86 klst. í stað 157 sem stefnandi krefji st. Matsgerðinni hafi ekki verið hnekkt með yfirmati.

Hvað málskostnaðarkröfu stefndu varði, þá hafi stefnanda verið boðin sátt með því að stefnda greiddi stefnanda mismun þess sem hún hafi þegar greitt honum og þeirrar fjárhæðar sem matsgerðin hljóðar upp á, gegn því að þau skiptu með sér kostnaði af matsgerðinni. Þeirri sáttatillögu hafi verið hafnað af hálfu stefnanda. Sé því gerð sú krafa, verði fallist á varakröfu stefndu, að stefnanda verði gert að greiða stefndu málskostnað og kostnað af matinu.

Um lagatilvísun sé vísað til hins almenna samningaréttar og til meginreglu kröfuréttarins um efndir samninga. Einnig sé vísað til 45. gr. og 51. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Forsendur og niðurstaða:

Málsatvik eru um margt óumdeild. Ljóst þykir að stefnda hafi fengið stefnanda til að skoða og freista þess aðlaga þakkant hússins að [...]í Hafnarfirði með tilliti til leka og að brjóta upp gólf í þvottahúsi í kringum lagnir og steypa yfir eftir að lagnir höfðu verið endurnýjaðar. Ekki var gerður skriflegur samningur milli aðila, en greitt yrði samkvæmt tímagjald. Ó umdeilt er að verkinu var lokið og hvorki er ágreiningur um tímagjald reikningsins, 9.300 krónur á tímann með virðisaukaskatti, né eru gerðar athugasemdir um gæði verksins. Snýr ágreiningur málsins eingöngu að því hvort nauðsyn hafi verið að setja upp vinnupall vegna þakkants, og hvort verkið í heild hafi kallað á 157 klst. vinnu.

Samkvæmt fylgiskjölum með umþrættum reikningi fóru 36,5 klst. í að setja upp vinnupall við húsið og að taka hann niður. Með hliðsjón af framangreindu tímagjaldi hefur kostnaður við það numið 339.450 krónum. Ekki liggur fyrir hæð pallsins en húsið er tveggja hæða. Í framlagðri matsgerð er talað um sex metra hæðar mismun frá plani að þakkanti. Samkvæmt myndum sem liggja fyrir var pallurinn um sex metra rá lengd, eða þrjár raðir af stoðum, og fyrir liggur að hann hafi verið settur upp við eina hlið hússins.

Af gögnum málsins verður ætlað að stefnandi hafi gert ráð fyrir því að vinna hæfist þegar við þakkantinn, með því að bræða yfir hann þakpappa, s b r. þau efniskaup sem hann fór út í. Stefnanda hafi því ekki verið ljóst þegar pallurinn var settur upp að ástand þakkants væri verra en hann ætlaði og að sú vinna hafi þurft að bíða betri tíma.

Óháð því hvort stefnandi hefði getað kannað ástand þakkantsins áður en hann hóf að setja upp pallinn, svo semúrstiga, verður að ætla að sú vinna sem til stóð að fara í hafi kallað á tryggar vinnuaðstæður með uppsetningu palla, og óvíst hvort leiga á svonefndu „spjóti“ hefði reynst betri eða ódýrari lausn miðað við aðstæður. Breytir hér engu þótt málsaðila greini á um hvort upplýst hafi verið fyrirfram að pallur yrði settu rupp eða ekki. Þá er í matsgerð, sem stefnda aflaði, fallist á nauðsyn þessað setja upp vinnupall.

Hvað sem framangreindu líður um nauðsyn uppsetningar vinnupalls er á það fallist með stefndu, með hliðsjón af því sem fyrir liggur um umfang pallsins, að 36,5 klst. vinna við uppsetningu hans og niðurtöku sé óhófleg. Við mat á því hvað sé hæfilegt í því sambandi verður ekki hjá því komist að líta til framlagðrar matsgerðar um sönnun á hæfilegum fjölda vinnustunda. Að mati dómsins er ekkert það fram komið í málinu sem hnekkir framkomnu mati að þessu leyti, sbr. og nánar síðar.

Samkvæmt fylgiskjölum umþrætts reiknings fór 120,5 klst. vinna í að brjóta upp hluta þvottahúsgólfs og að steypa í að nýju. Stefnda telur að sá flötur sem brotinn var upp hafi ekki verið stærri en 2- 3 fermetrar. Af myndum sem fylgdu stefnu verður ekki skýrt ráðið um umfangið, en ekki virðist þó hafa þurft að brjóta djúpt niður þar sem lagnir hafi legið grunnt. Upplýst er síðan að nýir eigendur húsnæðisins hafi endurnýjað gólfið eftir þetta, svo að ummerki þessa sjást ekki í dag. Heildarflötur þvotta hússins er hins vegar um 10 fermetrar, og í framlagðri matsgerð miðar matsmaður við að helmingur gólfflatarins hafi verið brotinn upp og endurnýjaður. Ekki voru gerðar athugasemdir við þann fermetrafjölda af hálfu málsaðila á matsfundi sem fram fór 11. september 2023. Þar sem ekkert annað er fram komið í málinu sem hnekkt getur því mati verður sá fermetrafjöldi lagður til grundvallar.

M eð hliðsjón af umfangi þess sem brjóta þurfti upp og steypa aftur ofan í, er umkrafinn tímafjöldi, 120,5 klst., óhóflegur. Ekki verður tekin afstaða til þess hvaða verkfæri stefnandi hafi mögulega notað í verkið. Við mat á því hvað sé hæfilegt í þessu sambandi verður með sama hætti og áður ekki hjá því komist að líta til framlagðrar matsgerðar um sönnun á hæfilegum fjölda vinnustunda, sem verður með engum hætti talin halla á stefnanda.

Hvað varðar þá málsástæðu stefnanda að matsmaður hafi ekki farið á vettvang og skoðað matsandlagið sjálfur, þá er fram komið að búið var að endurnýja allt þvotthúsgólfið af nýjum eigendum og því var ekki hægt að sjá þær framkvæmdir sem stefnandi vann að. Jafnframt var á fyrrgreindum matsfundi matsmanns bókað að málsaðilar teldu óþarft að vettvangsskoðun matsmanns færi fram. Hvað varðar þá málsástæðu stefnanda að galli sé á matinu, þar sem eingöngu hafi verið óskað eftir mati á hæfilegum fjölda vinnustunda en ekki endurgjaldinu sjálfu, þá er fram komið að ekki er ágreiningur um tímagjald reikningsins. Þar sem eingöngu er ágreiningur um eðlilegan fjölda vinnustunda getur þaðekki talist ágalli á matinu að eingöngu sé metinn hæfilegur fjöldi vinnustunda en ekki endurgjaldið sjálft. Að öðru leyti er að mati dómsins e kkertþað fram komið í málinusem hnekkt getur matsgerðinni, svo sem yfirmat.

Samkvæmt þvísem fram er komið er það niðurstaða dómsins að líta beri til fjölda þeirra vinnustunda sem fram koma í matsgerð, um að verkið í heild hafi numið 86 klst. Heildarkostnaður er í matsgerðinni ætlaður 917.000 krónur með virðisaukaskatti, sem l agðurverður til grundvallar niðurstöðu málsins. Leiðir sú niðurstaða til þess að fallist er á varakröfu stefndu um verulega lækkun reikningsins og að nauðsyn hafi borið fyrir stefndu að afla matsgerðar. Til frádráttar koma 500.000 krónur sem stefnda greiddi inn á kröfu stefnanda 14. febrúar 2022, og nema eftirstöðvar reikningsins því 417.000 krónum. Stefndu verður gert að greiða stefnanda dráttarvexti af 917.000 krónum, þegar mánuður var liðinn frá útgáfu reikningsins, eða frá 4. janúar 2022 til 14. febrúar 2022, en frá þeim degi og til greiðsludags dráttarvexti af 417.000 krónum.

Fram kom í máli stefndu að eftir að matsgerðin lá fyrir hafi stefnanda verið boðið að ljúka málinu með sátt, þannig að stefnda myndi greiða stefnanda mismun þeirrar fjárhæðar sem matsgerðin gengur út frá og þess sem stefnda hafði þá þegar greitt stefnanda, eða 417.000 krónur. Ámóti myndi stefnandi fallast á að greiða helming þess kostnaðar sem til féll við öflun matsgerðarinnar, 241.800 krónur, en reikningur fyrir matsgerðina nam 483.600 krónum. Verður það skilið með þeim hætti að stefnda hafi boðist til að ljúka málinu með greiðslu á 175.200 krónum til stefnanda. Stefnandi hafnaði þeim málalokum, og ekki er annað fram komið en að hann hafi krafist þess að fá reikninginn greiddan að fullu í samræmi við dómkröfur.

Með vísan til atvika allra, 1. og 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefnanda gert að greiða stefndu málskostnað að teknu tilliti til helmings kostnaðar við öflun matsgerðar, eins og í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan, ásamt meðdómsmönnunum H-kvk-þgf Á-kvk-þgf héraðsdómara og Á-kk-þgf I-kk-þgf byggingarverkfræðingi.

Dómsorð :

Stefnda, G-kvk-nf G-kvk-nf, greiði stefnanda, Sér- F agi ehf., 4 17.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, af 917.000 krónum frá 4. janúar 2022 til 14. febrúar 2022, en af 417.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnandi greiði stefndu 1.481.8 00 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf

H-kvk-nf Á-kvk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf