S-1227/2005

Mál þetta er höfðað samkvæmt ákæru útgefinni af ríkislögreglustjóra 30. ágúst 2005 „á hendur H-kk-þgf Á-kk-þgf, kt. 000000-0000, Suðurgötu 31, Sandgerði og N-kk-þgf A-kk-þgf Á-kk-þgf, kt. 000000-0000, Skógum, Tálknafirði, fyrir eftirtalin skatta- og hegningarlagabrot, í rekstri einkahlutafélaganna Þorbjarnar Tálkna, Tálkna, og Eyrar - fiskeldi.

A. Vegna einkahlutafélagsins Þorbjarnar Tálkna.

I. Fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt.

Á hendur ákærða N-kk-þgf A-kk-þgf sem daglegum stjórnanda einkahlutafélagsins og varamanni í stjórn þess og ákærða H-kk-þgf sem framkvæmdastjóra þess frá upphafi árs 2002 til 30. apríl 2003 og starfandi framkvæmdastjóra og daglegum stjórnanda frá þeim tíma og út júní sama ár, með því að hafa eigi staðið Sýslumanninum á [Patreksfirði], í samræmi við það sem lög áskilja, skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í nafni einkahlutafélagsins á árunum 2002, 2003 og 2004, samtals að fjárhæð kr. 16.261.062,- og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:

Árið 2002

September - október kr. 2.704.281

Nóvember - desember kr. 1.568.382 kr. 4.272.663

Árið 2003

Janúar – febrúar kr. 422.685

Maí – júní kr. 1.254.937

Júlí – ágúst kr. 4.329.214

September – október kr. 2.197.073

Nóvember – desember kr. 522.803 kr. 8.726.712

Árið 2004

Janúar – febrúar kr. 214.672

Mars – apríl kr. 3.044.227

Maí – júní kr. 2.788 kr. 3.261.687

Samtals: kr. 16.261.062

Telst þetta varða við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50,1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42, 1995 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.

II. Fyrir brot gegn lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Gegn ákærðu í þeim störfum sínum fyrir einkahlutafélagið sem að ofan greinir, með því að hafa eigi staðið Sýslumanninum á [Patreksfirði], í samræmi við það sem lög áskilja, skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins á árunum 2002, 2003 og 2004, samtals að fjárhæð 8.224.601, og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:

Árið 2002

September kr. 1.133.900

Október kr. 460.924

Nóvember kr. 627.979

Desember kr. 592.176 kr. 2.814.979

Árið 2003

Janúar kr. 113.363

Febrúar kr. 7.769

Maí kr. 12.232

Júní kr. 915.873

Júlí kr. 1.025.458

Ágúst kr. 263.413

September kr. 463.990

Október kr. 188.427

Nóvember kr. 136.556

Desember kr. 225.592 kr. 3.352.673

Árið 2004

Janúar kr. 198.997

Febrúar kr. 351.093

Mars kr. 731.842

Apríl kr. 272.335

Maí kr. 288.483

Júní kr. 214.199 kr. 2.056.949

Samtals: kr. 8.224.601

Telst þetta varða við 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45, 1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42, 1995 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.

B. Vegna einkahlutafélagsins Eyrar – fiskeldi.

I. Fyrir brot gegn lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Á hendur ákærða N-kk-þgf A-kk-þgf sem framkvæmdastjóra einkahlutafélagsins og ákærða H-kk-þgf sem stjórnarformanni þess til 30. apríl 2003, með því að hafa eigi staðið Sýslumanninum á [Patreksfirði], í samræmi við það sem lög áskilja, skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins á árunum 2002 og 2003, samtals að fjárhæð 2.545.281, og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:

Árið 2002

September kr. 193.053

Október kr. 151.860

Nóvember kr. 189.825

Desember kr. 137.856 kr. 672.594

Árið 2003

Janúar kr. 196.838

Febrúar kr. 150.400

Mars kr. 150.400

Apríl kr. 162.992

Maí kr. 195.493

Júní kr. 156.394

Júlí kr. 156.394

Ágúst kr. 195.493

September kr. 156.394

Október kr. 195.493

Nóvember kr. 156.396 kr. 1.872.687

Samtals: kr. 2.545.281

Telst þetta varða við 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45, 1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42, 1995 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.

C. Vegna einkahlutafélagsins Tálkna.

I. Fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt.

Gegn ákærða H-kk-þgf sem framkvæmdastjóra einkahlutafélagsins, með því að hafa eigi staðið [Sýslumanninum á Patreksfirði], í samræmi við það sem lög áskilja, skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í nafni einkahlutafélagsins árið 2002, samtals að fjárhæð kr. 1.903.581,- og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:

Janúar - febrúar kr. 108.878

Mars – apríl kr. 1.794.703 kr. 1.903.581

Telst þetta varða við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50,1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42, 1995 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.

II. Fyrir brot gegn lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Gegn ákærða H-kk-þgf sem framkvæmdastjóra einkahlutafélagsins, með því að hafa eigi staðið [Sýslumanninum á Patreksfirði], í samræmi við það sem lög áskilja, skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins árið 2002, samtals að fjárhæð kr. 4.692.018, og sundurliðast sem hér greinir:

Uppgjörstímabil:

Janúar kr. 96.300

Febrúar kr. 521.108

Mars kr. 461.907

Apríl kr. 468.648

Maí kr. 142.692

Júní kr. 351.384

Júlí kr. 1.332.497

Ágúst kr. 1.091.979

September kr. 98.239

Nóvember kr. 127.264 kr. 4.692.018

Telst þetta varða við 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45, 1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42, 1995 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39, 1995 og 139. gr. laga nr. 82, 1998.“

Við upphaf þinghalds, þegar aðalmeðferð máls þessa skyldi fara fram hinn 31. mars sl., óskaði sækjandi eftir að færð yrði til bókar sú leiðrétting á ákæru að „sá innheimtumaður ríkissjóðs, sem greiða átti viðkomandi skatta til hverju sinni, hafi í öllum tilvikum verið Sýslumaðurinn á Patreksfirði“, í stað Sýslumannsins á Akranesi og Tollstjórans í Reykjavík. Var þessu mótmælt af hálfu ákærðu og krafist frávísunar. Frávísun málsins var hafnað með úrskurði 25. apríl 2006.

Af hálfu ákærða, H-kk-ef, er krafist sýknu. Til vara er þess krafist að honum verði ekki gerð refsing en að öðrum kosti verði ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið. Til þrautavara er þess krafist að honum verði gerð vægasta refsin sem lög leyfa og að hún verði þá skilorðsbundin. Loks krefst verjandi málsvarnarlauna er greiðist úr ríkissjóði.

Af hálfu ákærða, N-kk-ef, er krafist sýknu og til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Verði honum dæmd fangelsisrefsing er þess krafist að hún verði skilorðsbundin. Þá krefst verjandi hans málsvarnarlauna úr ríkissjóði og einnig þóknunar fyrir verjendastörf á rannsóknarstigi.

Málavextir.

Máli vegna meintra brota, tengdum skattskilum Þorbjörns tálkna ehf. og Tálkna ehf., var vísað til opinberrar rannsóknar með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins til ríkislögreglustjóra, dagsettu 10. mars 2005. Fram kemur í gögnum málsins að Þorbjörn tálkni ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 31. janúar 2005 en Tálkni ehf. 14. febrúar 2003. Ákærði, N-kk-nf, var skráður framkvæmdastjóri Þorbjörns tálkna ehf. til 21. ágúst 2002, en þann dag tók ákærði H-kk-nf við framkvæmdastjórn félagsins. Með tilkynningu til Hagstofu, dagsettri 16. júlí 2004, tilkynnti H-kk-nf að hann hefði hætt störfum sem framkvæmdastjóri 30. apríl 2003 og að hann hefði ekki komið að rekstri félagsins frá lokum júnímánaðar 2003. Þá er haft eftir N-kk-þgf, í rannsóknargögnum skattrannsóknarstjóra, að hann hafi tekið við daglegum rekstri í nóvember 2003. H-kk-nf Á-kk-nf var skráður framkvæmdastjóri með prókúruumboð hjá Tálkna ehf. frá 28. mars 2001.

Tekin var skýrsla af ákærða, H-kk-þgf, hjá lögreglu 19. maí 2005. Sagðist hann hafa hætt formlega sem framkvæmdastjóri Þorbjarnar tálkna ehf. í lok apríl 2003, en borið ábyrgð fram í júní 2003. Til þess tíma hafi hann haft samráð við N-kk-þf um ákvarðanir en N-kk-nf tekið alfarið við eftir lok júní. Þá kvaðst hann hafa verið framkvæmdastjóri Tálkna ehf. á því tímabili sem tilgreint er í ákæru og sem framkvæmdastjóri borið ábyrgð á skattskilum félagsins. Kvað hann ekki hafa verið fé til að greiða umrædd gjöld til ríkissjóðs.

Ákærði, N-kk-nf, gaf skýrslu hjá lögreglu 25. maí 2005. Kvað hann daglega fjármálastjórn Þorbjörns tálkna ehf. hafa verið á ábyrgð H-kk-ef, sem framkvæmdastjóra, þar til H-kk-nf hætti, 30. apríl 2003 en ákærði kvaðst ekki hafa komið að ákvörðunum um skattskil á þeim tíma. Ákærði kvaðst hafa tekið við er H-kk-nf hætti. Kvað hann rétt sem haft var eftir H-kk-þgf að hann hefði haft samráð við sig um daglega fjármálastjórn fram að því. Kvað hann allar tekjur félagsins hafa farið í að leigja kvóta og þar af leiðandi ekki verið unnt að standa skil á greiðslum.

Með bréfi skattrannsóknarstjóra ríkisins til ríkislögreglustjóra 28. júní 2005 var máli vegna meintra brota tengdum skattskilum einkahlutafélagsins Eyra - fiskeldis vísað til opinberrar rannsóknar. Fram kemur í málsgögnum að fyrirtækið var úrskurðað gjaldþrota 10. september 2004. Ákærði, H-kk-nf, var samkvæmt yfirlýsingu sinni til Hlutafélagaskrár, dagsettri 16. júlí 2004, stjórnarmaður með prókúruumboð frá 28. mars 2001 til 30. apríl 2003, en ákærði, N-kk-nf, var framkvæmdastjóri frá 1. október 2001 til 10. september 2004.

Tekin var lögregluskýrsla af ákærða, N-kk-þgf, 11. ágúst 2005. Hann sagðist sjálfur hafa borið ábyrgð á allri fjármálastjórn einn, sem framkvæmdastjóri félagsins, þar með talið skattskilum. Stjórn félagsins hefði hins vegar ekki haft afskipti af ákvörðunum um ráðstöfun fjár eða skattskil. N-kk-nf rengdi ekki niðurstöður um vangoldin gjöld en sagði féð hafa farið í rekstur félagsins.

Ákærði, H-kk-nf,gaf skýrslu hjá lögreglu 11. ágúst 2005. Sagði hann þá N-kk-þf hafa haft daglega fjármálastjórn Eyra ehf. sameiginlega með höndum, þar með talin skattskil. N-kk-nf hefði verið skráður framkvæmdastjóri en þeir í raun tekið allar ákvarðanir sameiginlega. Hann kvað rétt sem N-kk-nf segði að hann hefði sem framkvæmdastjóri borið ábyrgð á fjármálastjórn og skattskilum allt þar til hann hætti hjá félaginu 30. apríl 2003. Á þessu tímabili hefðu þeir tekið ákvarðanir í sameiningu og bæru því sameiginlega ábyrgð. Eftir að hann hætti hefði N-kk-nf hins vegar séð einn um daglega fjármálastjórn félagsins. H-kk-nf kvað ekki hafa verið unnt að standa skil á greiðslum vegna fjárskorts og að allar tekjur félagsins hafi farið í rekstur þess.

Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi.

Ákærði, H-kk-nf Á-kk-nf, kvaðst hafa orðið framkvæmdastjóri Þorbjörns tálkna ehf. í september 2002. Kvaðst hann hafa farið með daglega framkvæmdastjórn félagsins en haft samráð við meðákærða, N-kk-þf, um flest mál er lutu að fjármálum þess. Þar á meðal hafi þeir haft samráð um öll skattskil félagsins, hvað skyldi greitt og hvað ekki. Meðákærði, N-kk-nf, hefði áður séð einn um framkvæmdastjórn félagsins en auk þess hafi hann verið skipstjóri á bát félagsins, Bjarma BA. Hafi félagið verið í eigu fjölskyldu N-kk-ef en sjálfur kvaðst ákærði eingöngu hafa verið launþegi hjá því. Reksturinn hefði ekki skilað nægilegum tekjum til að greiða skatta eftir að greidd hefðu verið laun og annar kostnaður vegna reksturs skipsins. Ákærði kvaðst hafa verið framkvæmdastjóri þar til hann fór í fæðingarorlof 30. apríl 2003. Eftir það hafi hann verið viðloðandi rekstur fyrirtækisins í tvo mánuði án þess af fá greidd laun fyrir. Ákærði kvað reksturinn hafa hrunið í kjölfar þess að B-kk-nf hafi verið sviptur veiðileyfi í byrjun árs 2002 og þess að gengi krónunnar hækkaði. Kvaðst hann aðspurður ekki hafa ástæðu til að ætla annað en að skilagreinar og virðisaukaskattsskýrslur væru réttar. Hann hefði treyst S-kvk-þgf S-kvk-þgf, starfsmanni félagsins, til að vinna þær. Kvaðst hann ekki hafa vitað að virðisaukaskattsskýrslum hefði verið skilað í einu lagi á árinu 2004. Kvaðst hann hafa mælt fyrir um að þeim yrði skilað á réttum tíma, jafnvel þótt ekki væri greitt samkvæmt þeim.

Ákærði, H-kk-nf, kvaðst hafa séð um fjármálastjórn í einkahlutafélaginu Eyrar-fiskeldi, í samráði við meðákærða, N-kk-þf. Kvaðst hann hafa sinnt sölumálum og fjármálastjórn félagsins. Hafi þeim N-kk-þgf báðum verið kunnugt um að ekki hefðu verið greiddir skattar. Hann kvaðst ekki hafa ástæðu til að ætla annað en að skilagreinar hefðu verið réttar. Ákærði sagðist ekki hafa skýringar á að skilagreinum hefði verið skilað of seint en mælt hefði verið fyrir um að þeim skyldi skilað á réttum tíma.

Ákærði kvaðst hafa verið starfandi framkvæmdastjóri Tálkna ehf. fram í september 2002 þegar félagið hætti störfum. Hafi hann séð um fjármálin í samráði við meðákærða, N-kk-þf. Fyrirkomulagið hafi verið svipað því sem var í Þorbirni tálkna ehf. en bæði félögin hafi verið í eigu fjölskyldu N-kk-ef. Kvaðst ákærði telja að skilagreinar hafi verið réttar. Ástæðu vanskila félagsins mætti rekja til þess að allar tekjur þess hefðu farið í að fjármagna reksturinn. Ekki hafi verið um að ræða neinn persónulegan hag af þessum vanskilum. Kvaðst ákærði þannig yfirleitt hafa látið launagreiðslur til annarra starfsmanna ganga fyrir launagreiðslum til sín. Þá hefði hann einnig gengist í ábyrgðir fyrir félögin og greitt rúma milljón króna úr eigin vasa.

Ákærði, H-kk-nf, kvaðst aðspurður ekki hafa ástæðu til að mótmæla fjárhæðum í ákæru, en sagðist ekki hafa þessar tölur í kollinum.

Ákærði, N-kk-nf A-kk-nf Á-kk-nf, sagðist hafa komið að stjórnun Þorbjörns tálkna ehf. um mitt ár 2003 þegar meðákærði, H-kk-nf, hætti þar störfum. Fram að því hafi hann nær eingöngu verið skipstjóri á skipi í eigu félagsins. Hann staðfesti að þeir H-kk-nf hefðu farið saman með daglega stjórn félagsins að svo miklu leyti sem unnt var. Kvaðst hann hafa verið meðvitaður um að ekki væru til peningar fyrir sköttum. Kvað hann H-kk-þf fyrst og fremst hafa verið framkvæmdastjóra í vinnu fyrir sig en fjölskylda sín hefði átt félagið. Ákvarðanir hefðu verið teknar sameiginlega í flestum tilvikum. Ákærði kvaðst ekki hafa ástæðu til að ætla annað en að skilagreinar væru réttar. Laun hefðu verið greidd, en þau, ásamt greiðslum fyrir aflaheimildir, hefðu verið látin ganga fyrir sköttum. Ákærði hefði þó ekki alltaf fengið greidd laun. Ákærði sagði að rekstrarerfiðleika félagsins mætti að verulegu leyti rekja til þess að félagið hefði verið svipt veiðirétti frá desember 2001 til júní 2002 í kjölfar þess að fréttamaður og kvikmyndatökumaður hefðu farið með þeim í veiðiferð og tekið myndir þegar sett var á svið brottkast á fiski á skipi félagsins. Hefðu myndirnar verið sýndar sjávarútvegsnefnd Alþingis og síðan í Ríkissjónvarpinu. Kvað ákærði mjög óeðlilega hafa verið staðið að þessari veiðileyfissviptingu og megi segja að Fiskistofa og ríkisvaldið séu ábyrg fyrir umræddum vanskilum á skattgreiðslum félagsins. Þessar aðgerðir hafi gert félaginu ókleift að skila þessum gjöldum.

Ákærði, N-kk-nf, sagði að hann og meðákærði hefðu á sama hátt haft samráð um skattskil í fyrirtækinu Eyrar ehf. Kvað hann verknaðarlýsinguna í ákæru vera rétta þó hann teldi að rekja mætti orsakir vanskila umræddra gjalda beint til aðgerða ríkisvaldsins. Kvað ákærði það vera rétt að H-kk-nf hefði tekið við fyrirmælum frá sér, um skattskil, þeir hefðu haft samráð um þetta. H-kk-nf hafi annast daglega stjórn félagsins.

Ákærði, N-kk-nf, kvað Tálkna ehf. hafa verið stjórnað á sama hátt og hinum félögunum tveimur, en að fyrir mistök hafi hann ekki verið skráður í stjórn félagsins. H-kk-nf hefði ekki verið einn stjórnandi Tálkna ehf.

Niðurstaða.

Báðir ákærðu í máli þessu hafa neitað sök vegna allra ákæruliða. Þeir vefengja þó ekki að þær fjárhæðir sem ákæran byggir á séu réttar og viðurkenna að hinum tilgreindu sköttum hafi ekki verið skilað á réttum tíma.

Ákæruliður A.

Ákærða, N-kk-þgf, er í ákærulið þessum gefið að sök að hafa, sem daglegur stjórnandi og varamaður í stjórn fyrirtækisins, vanrækt að skila innheimtum virðisaukaskatti og afdreginni staðgreiðslu starfsmanna Þorbjörns tálkna ehf. á nánar tilteknum skatttímabilum. Af hálfu ákærða,N-kk-ef, er á því byggt að hann hafi hvorki verið skráður stjórnarmaður Þorbjörns tálkna ehf. né framkvæmdastjóri á umræddum tíma og hafi hann því ekki haft slíka stöðu innan félagsins að hann geti orðið refsiábyrgur vegna vanskila á sköttum þess. Einnig skírskotar hann til þess að vegna sviptingar veiðileyfis fyrir skip félagsins, Bjarma BA-326, hafi ríkisvaldið kippt öllum rekstrargrundvelli undan félaginu og gert því ókleift að skila þeim sköttum sem mál þetta snúist um.

Ákærði, N-kk-nf, hefur í skýrslum sínum hjá lögreglu og fyrir dómi viðurkennt að þeir H-kk-nf hafi saman tekið ákvarðanir um helstu málefni þess, þar á meðal skattskil. Staðfesti ákærði, H-kk-nf, þetta og í framburði sínum fyrir dómi. Kom fram hjá þeim báðum að ákærði, N-kk-nf, hefði, auk þess að sinna að hluta skipstjórn á eina skipi félagsins, Bjarma BA-326, annast ýmiss konar stjórnun í þágu þeirra þriggja félaga í eigu fjölskyldu N-kk-ef, sem ákæran lýtur að. Enda þótt ákærði, N-kk-nf, hafi hvorki verið skráður aðalmaður í stjórn umrædds félags né framkvæmdastjóri þess verður ekki fram hjá því litið að fyrir liggur að hann var skráður prókúruhafi félagsins og annaðist í raun, sem fulltrúi eigenda þess, ákvarðanatöku um skattskil og önnur helstu málefni þess ásamt ákærða H-kk-þgf. Skráður stjórnarformaður félagsins, S-kvk-nf G-kvk-nf, eiginkona ákærða, bar og við rannsókn málsins að hún hefði aldrei komið að rekstri félagsins og virðist sem skráning hennar hafi í raun verið til málamynda. Var hún ekki ákærð í málinu. Samkvæmt þessu þykir hér verða að leggja til grundvallar að ákærði, N-kk-nf, hafi í raun verið daglegur stjórnandi Þorbjörns tálkna ehf. á umræddu tímabili og hafi sem slíkur fellt á sig refsiábyrgð í skilningi þeirra lagaákvæða sem vísað er til í þessum ákærulið. Sú málsástæða sem ákærði, N-kk-nf, byggir á til stuðnings sýknukröfu sinni um að ábyrgð umræddra vanskila liggi hjá ríkisvaldinu sjálfu, vegna þeirrar veiðileyfissviptingar sem leitt hafi til greiðsluerfiðleika félagsins, getur með engum hætti leyst ákærða undan sök í máli þessu. Ákærði, N-kk-nf, er því sakfelldur vegna vanskila á virðisaukaskatti að fjárhæð 16.261.062 krónur og vanskila á afdreginni staðgreiðslu að fjárhæð 8.224.601 króna.

Varðandi ábyrgð ákærða, H-kk-ef, er í ákæru vísað til þess að hann hafi verið framkvæmdastjóri félagsins frá upphafi árs 2002 til 30. apríl 2003 og verið starfandi framkvæmdastjóri þess frá þeim tíma og út júní sama ár. Beri hann því refsiábyrgð á staðgreiðslu og virðisaukaskatti sem skila átti á því tímabili. Af hálfu ákærða, H-kk-ef, hefur því hins vegar verið haldið fram að hann eigi ekki að sæta ábyrgð vegna vanskila á sköttum félagsins eftir að hann hóf töku fæðingarorlofs 1. maí 2003.

Ákærði, H-kk-nf, hefur fyrir dómi játað að hafa starfað sem framkvæmdastjóri fyrir Þorbjörn tálkna ehf. og að hafa, í samráði við meðákærða, N-kk-þf, annast um allan daglegan rekstur þess allt til 30. apríl 2003. Kvaðst hann hafa haft fulla vitneskju um vanskil á sköttum félagsins þó hann hefði að vísu staðið í þeirri trú að skýrslum vegna virðisaukaskattsins og staðgreiðslu opinberra gjalda hefði verið skilað á réttum tíma. Fyrir liggur í málinu tilkynning ákærða, H-kk-ef, til Hlutafélagaskrár þar sem hann kveðst hafa farið í fæðingarorlof hjá félaginu 1. maí 2003. Einnig kemur þar fram að hann telji sig hafa gert samkomulag við eigendur félagsins um að þeir myndu senda tilkynningu til Hlutafélagaskrár í byrjun júlí 2003 um starfslok hans sem framkvæmdastjóra félagsins og að prókúra hans væri afturkölluð. Í skýrslu ákærða hjá lögreglu skýrði hann svo frá að hann hefði hætt formlega sem framkvæmdastjóri Þorbjarnar tálkna ehf. í lok apríl 2003 en þá hafi hann farið í feðraorlof. Hann hafi þó verið viðloðandi reksturinn fram í júní 2003 en þá hafi hann flutt erlendis. Kvaðst ákærði hafa haft samráð við N-kk-þf um ákvarðanir vegna fjármála félagsins en N-kk-nf hafi tekið alfarið við stjórn þess eftir lok júní. Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa hafið töku fæðingarorlofs síns í byrjun maí 2003 og fallið þá út af launaskrá félagsins en verið viðloðandi rekstur þess næstu tvo mánuði þar á eftir.

Að því virtu sem hér hefur verið rakið og með vísan til 44. gr. laga nr. 138/2004 um einkahlutafélög er það niðurstaða dómsins að ákærði, H-kk-nf, beri refsiábyrgð á vanskilum þeirra skatta er gjaldféllu frá upphafi árs 2002 og út júnímánuð 2003 eins og í ákæru greinir. Er hann því sakfelldur vegna vanskila á virðisaukaskatti umrædds félags, sem nemur samtals 4.695.348 krónum, og vegna vanskila á afdreginni staðgreiðslu, sem nemur samtals 2.948.343 krónum.

Ákæruliður B.

Ákærða, N-kk-þgf, er í ákærulið þessum gefið að sök að hafa, sem framkvæmdastjóri Eyra ehf., vanrækt að skila tilgreindri afdreginni staðgreiðslu starfsmanna félagsins á tímabilinu september 2002 til nóvember 2003. Ákærða, H-kk-þgf, er gefið að sök að hafa sem stjórnarformaður félagsins á framangreindu tímabili allt til 30. apríl 2003 einnig vanrækt að skila staðgreiðslu félagsins á því tímabili.

Ákærðu hafa báðir viðurkennt að hafa komið að ákvarðanatöku varðandi skattskil og önnur fjármál Eyra ehf. frá ársbyrjun 2002 og allt þar til ákærði, H-kk-nf, fór í barnsburðarleyfi um mánaðarmótin apríl/maí 2003. H-kk-nf, sem skráður stjórnarformaður félagsins, en N-kk-nf, sem skráður framkvæmdastjóri þess. H-kk-nf hafi séð um daglega fjármálastjórn en þeim hafi báðum verið kunnugt um að ekki hefðu verið greiddir skattar. Samkvæmt þessu, og með vísan til 44. gr. laga nr. 138/2004 um einkahlutafélög, verða ákærðu fundnir sekir um þá háttsemi sem þeim er gefin að sök í þessum ákærulið. Er ákærði, N-kk-nf, því sakfelldur vegna vanskila á afdreginni staðgreiðslu að fjárhæð samtals 2.545.281 króna en ákærði, H-kk-nf, er sakfelldur vegna vanskila að fjárhæð samtals 1.528.717 krónur.

Ákæruliður C.

Samkvæmt þessum ákærulið er H-kk-nf einn ákærður sem framkvæmdastjóri Tálkna ehf. fyrir að skila ekki innheimtum virðisaukaskatti og afdreginni staðgreiðslu vegna tilgreindra greiðslutímabila á árinu 2002. Bæði hjá lögreglu og fyrir dómi játaði hann að hafa séð um fjármál félagsins. Hann hafi þó alltaf haft samráði við N-kk-þf um helstu ákvarðanir á svipaðan hátt og í fyrirtækinu Þorbirni tálkna ehf. Ákærði, N-kk-nf, kvað Tálkna ehf. hafa verið stjórnað á sama hátt og hinum félögunum tveimur. Samkvæmt þessu og með vísan til 44. gr. laga nr. 138/2004 um einkahlutafélög er ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið.

Ákvörðun refsingar.

Með 1. gr. laga nr. 134/2005 var nýjum málslið bætt við ákvæði 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 þar sem kveðið var á um að fésektarlágmarkið sem þar er tilgreint eigi ekki við hafi brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindri staðgreiðslu samkvæmt skilagrein staðgreiðslu, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur séu miklar. Með 3. gr. laganna nr. 134/2005 var sambærileg breyting gerð á 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt hvað varðar fésektarlágmarkið. Enda þótt ráða megi af rannsóknargögnum málsins að eftir gjalddaga viðkomandi tímabila en fyrir útgáfu ákæru hafi verið greiddar 4.610.267 krónur inn á vangoldinn virðisaukaskatt og staðgreiðslu liggur fyrir að skilagreinum vegna afdreginnar staðgreiðslu og skýrslum vegna virðisaukaskatts, fyrir þau tímabil sem greiðst hefur inn á, var í öllum tilvikum skilað eftir eindaga. Samkvæmt því verður þegar af þeirri ástæðu ekki talið að ákærðu fullnægi skilyrðum hinna breyttu lagaákvæða. Gildir fésektarlágmark ofangreindra lagaákvæða því um mál þetta.

Fjárhæð sú sem ákærði, N-kk-nf, er sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á nemur alls 27.030.944 krónum en ákærði, H-kk-nf, hefur verið sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á samtals 15.768.007 krónum.

Að virtum þeim fjárhæðum sem brot ákærðu lúta að og öðru því sem hér hefur verið rakið verður að telja brot ákærðu meiriháttar í skilningi 262. gr. almennra hegningarlaga. Hafa báðir ákærðu unnið sér til refsingar samkvæmt þeim refsiákvæðum sem réttilega eru tilgreind í ákæru. Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða, N-kk-ef, var hann dæmdur hinn 28. ágúst 1991 í 30 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir skilasvik. Með dómi siglingadóms 10. maí 1993 var hann dæmdur í tveggja mánaða skilorðsbundið varðhald og til greiðslu 200.000 króna sektar vegna manndráps af gáleysi og ýmissa brota á ákvæðum siglingarlaga. Jafnframt var hann þá sviptur skipstjórnarréttindum í 18 mánuði. Þá var hann hinn 13. maí 1998 dæmdur til að sæta tveggja mánaða skilorðsbundnu varðhaldi ásamt því að greiða 400.000 króna sekt vegna brota gegn ákvæðum laga um virðisaukaskatt, laga um staðgreiðslu og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Þá var hann loks dæmdur til að greiða 1.000.000 króna sekt með dómi Hæstaréttar 27. maí 2004 vegna brots gegn ákvæðum laga nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar. Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði ákærða, H-kk-ef, hefur hann ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið verður ákærði, N-kk-nf, dæmdur til að sæta fangelsi í 7 mánuði, skilorðsbundið í 2 ár. Jafnframt verður honum gert að greiða sekt í ríkissjóð að fjárhæð 44.900.000 krónur innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 12 mánuði.

Refsing ákærða, H-kk-ef, þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 4 mánuði, skilorðsbundið í 2 ár. Jafnframt verður honum gert að greiða sekt í ríkissjóð að fjárhæð 22.400.000 krónur innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 6 mánuði.

Ákærði, N-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef héraðsdómslögmanns, 373.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði, H-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef I-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 373.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins var málið flutt af B-kk-þgf Þ-kk-þgf, fulltrúa ríkislögreglustjóra.

Dómsorð:

Ákærði, N-kk-nf A-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í 7 mánuði, en fresta skal fullnustu þeirrar refsingar og hún falla niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá greiði ákærði, N-kk-nf, 44.900.000 króna sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 12 mánuði.

Ákærði, H-kk-nf Á-kk-nf, sæti fangelsi í 4 mánuði, en fresta skal fullnustu þeirrar refsingar og hún falla niður að liðnum 2 árum frá birtingu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Þá greiði ákærði, H-kk-nf, 22.400.000 króna sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 6 mánuði.

Ákærði, N-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef héraðsdómslögmanns, 373.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði, H-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef I-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 373.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kk-nf M-kk-nf

--------------------- --------------------- ----------------------

Rétt endurrit staðfestir:

Héraðsdómi Reykjavíkur 10. júlí 2006