S-2/2012

Mál þetta, sem tekið var til dóms 6. þessa mánaðar var höfðað af ríkissaksóknara með ákæru útgefinni 10. janúar sl. á hendur X fæddum [...], til heimilis að [...], „fyrir kynferðisbrot, með því að hafa föstudaginn 14., tvisvar sinnum mánudaginn 17. og mánudaginn 24. október 2011, í sundlaug [...], fylgst með sundlaugargestum í baðklefa kvenna í gegnum myndavélasíma og gert tilraun til að taka ljósmyndir af gestunum, sem ákærði gerði ráð fyrir að væru naktir eða fáklæddir, og með því sært blygðunarsemi gestanna, þar með talinnar A.

Telst þetta varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 15. gr. laga nr. 40/1992.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst fyrir hans hönd aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög frekast heimila. Í báðum tilfellum krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

Undir rekstri málsins leiðrétti sækjandi dagsetningar í ákæru þannig að atvik sem í ákæru segir að hafi átt sér stað föstudaginn 14. október á að hafa gerst viku fyrr eða föstudaginn 7. október og atvik sem í ákæru segir að gerst hafi mánudaginn 17. október eiga að hafa átt sér stað viku fyrr eða mánudaginn 10. október.

II

Málavextir

Í skýrslu lögreglunnar á Akureyri kemur fram að rannsóknardeild lögreglunnar þar hafi fengið málið til rannsóknar 24. nóvember sl. Vísað er til þess að í gögnum lögreglunnar á [...] komi fram að yfirlögregluþjónn hafi rætt við ákærða sem hafi viðurkennt að hafa tekið ljósmyndir á farsíma sinn inni í búningsaðstöðu kvenna í íþróttamiðstöðinni í [...]. Í skýrslunni er greint frá því að ákærði hafi lýst fyrir yfirlögregluþjóninum hvernig hann stóð að verki og þá hafi ákærði heimilað að sími og tölva í hans eigu yrðu skoðuð. Ekkert frekar mun hafa verið aðhafst í málinu þar sem kæra hafði ekki verið lögð fram. Þriðjudaginn 15. nóvember kom skólastjóri [...] til lögreglunnar á [...] og lagði fram kæru á hendur ákærða fyrir brot í starfi. Í skýrslu lögreglu af skólastjóranum kemur fram hver aðkoma skólastjórans var að málinu og hvaða vitneskju hann hafið um málið auk upplýsinga um samskipti skólastjórans við ákærða.

Skýrsla var tekin af ákærða 28. nóvember. Þá var farsími ákærða tekinn til sérstakrar tæknirannsóknar en við þá rannsókn fundust engar myndir sem tengjast málinu. Í skýrslu lögreglu er haft eftir ákærða að hann hafi reynt að taka myndir af nafngreindri konu hinn 14. október 2011. Þá hafi hann í tvígang hinn 17. sama mánaðar reynt að taka myndir af konum sem voru í búningsklefa kvenna og loks hafi hann hinn 24. október reynt að taka myndir af sama hópi kvenna en þá verið staðinn að verki. Ákærði lýsti aðstæðum á vettvangi með þeim hætti að rifa væri undir hurð sem er milli ræstikompu og búningsklefa kvenna og þannig megi sjá inn í klefann úr ræstikompunni. Í skýrslu lögreglunnar á Akureyri er haft eftir ákærða að hann hafi ekki tekið neinar myndir og þá kvað hann ástæðu háttsemi sinnar vera spennufíkn en ekki kynferðislegan áhuga á konunum sem í klefanum voru.

Í framhaldi af þessu voru teknar skýrslur af vitnum auk þess sem ljósmyndir voru teknar af vettvangi og uppdráttur gerður af honum. Dómari og sakflytjendur skoðuðu vettvang áður en aðalmeðferð fór fram í málinu.

III

Framburður fyrir dómi

Ákærði bar fyrir dóminum að hann hafi eitt sinn tekið eftir rifu undir hurðina milli ræstikompunnar og kvennaklefans og þá hafi komi upp einhver spenna hjá honum en hvenær þetta var mundi hann ekki en þá hafi enginn verið í klefanum. Síðar hafi hann farið inn í kompuna og þá hafi A verið í kvennaklefanum. Hann hafi staðið við dyrnar og sett símann undir hurðina og séð A á skjá símans en þá hafi hún verið í fötum. Næst hafi hann gert þetta mánudaginn 10. október og í það sinn hafi hann séð fót á skjá símans og um leið og það gerðist hafi hann tekið símann undan hurðinni. Seinna þetta kvöld hafi hann farið inn í kompuna, en hann hafi vitað af konu í klefanum en þá hafi rennihurð á milli ræstikompunnar og búningsklefans verið lokuð og hann þá horfið frá. Tveimur vikum síðar eða hinn 24. október hafi hann farið inn í kompuna og sett símann undir hurðina en nokkrum sekúndum síðar hafi B komið að honum.

Ákærði kvaðst í þessi skipti ekki hafa séð nakið kvenfólk en einu sinni hafi hann séð fót. Hann bar að hann hafi talið að hann hefði tekið eina mynd en svo hafi ekki verið eins og í ljós kom við skoðun á símanum. Ákærði kvaðst aldrei hafa reynt að taka mynd á símann. Hann bar að framburður hans hjá lögreglu í þá veru að hann hafi ætlað að taka mynd sé ekki réttur því hann hafi aldrei ætlað sér að taka mynd. Á þeim tíma sem skýrslan var tekin hafi hann talið að hann hefði reynt að taka mynd en þegar hann hugsaði málið betur hafi hann áttað sig á að svo var ekki enda hafi það komið í ljós þegar sími hans var skoðaður. Þá kvað hann rétt eftir sér haft í skýrslu lögreglu þar sem segir að hann hafi ekki náð að taka mynd en þetta sé engu að síður ekki rétt því hann hafi aldrei ætlað sér að taka neinar myndir. Ákærði kvaðst ekki kannast við að hafa sagt við yfirlögregluþjóninn á [...] að hann hafi eytt öllum myndum strax.

Ákærði kvaðst ekki geta lýst því hvað varð til þess að hann gerði þetta en það hafi verið einhver spenna, sem hann gæti ekki skýrt nánar, en ekki af kynferðislegum toga og hann hafi ekki séð neitt kynferðislegt við þetta. Ákærði gat að eigin sögn einfaldlega ekki svarað því hvað honum gekk til en tilgangurinn hafi ekki verið að sjá nakið kvenfólk. Hann kvaðst hafa rætt þetta við geðhjúkrunarfræðing til að reyna að fá úr því skorið hvað væri að honum en hún hafi ekki sagt annað en þetta væri einhver spenna.

Vitnið A kvaðst hafa verið í sundi að kvöldi 10. október ásamt dóttur sinni en þær hafi verið tvær einar í lauginni. Eftir að hún var komin upp úr lauginni og inn í þurrkklefann hafi henni þótt sem hún tæki eftir hreyfingu inni í kompunni sem er við þurrkklefann. Hún hafi gengið inn í búningsklefann og þegar hún kom þaðan út aftur hafi hún tekið eftir síma undir hurðinni inn í kompuna. Eftir þetta hafi hún farið aftur inn í búningsklefann og farið í síðan bol og komið að því loknu fram aftur og þá hafi hún séð að síminn var tekinn undan hurðinni. Að sögn vitnisins liðu tvær til þrjár mínútur frá því að hún varð fyrst vör við símann og þar til hann var tekinn burt. Að sögn vitnisins var henni mjög brugðið við þetta auk þess sem hún hafi orðið sár og svekkt. Þá kvað hún háttsemi ákærða hafa sært blygðunarsemi sína enda hafi hún verið nakin í búningsklefanum. Vitnið kvaðst hafa hugsað um þetta atvik alla helgina á eftir en næsta mánudag hafi hún tekið eftir því að einhver var inni í kompunni en á þeim tíma hafi nokkur fjöldi kvenna verið í búningsklefanum. Hún hafi þá farið fram á gang og séð ákærða koma út úr kompunni með síma í hendinni. Eftir þetta hafi hún rætt málið við yfirmenn sína en henni hafi þótt sem það væri í þeirra verkahring að kæra starfsmanninn. Vitnið bar að rennihurð sem er á milli kompunnar og þurrkklefans sé nánast alltaf opin.

Vitnið B bar að mánudaginn 14. október hafi A komið til hennar og sagt að hún hefði grun um að starfsmaður væri að taka myndir í kvennaklefa. Vitnið kvaðst hafa rætt við yfirmann sinn og greint honum frá þessu. Hann hafi sagt að rétt væri að fara að engu óðslega en ef ákærði yrði staðinn að verki horfði málið öðruvísi við. Hún kvaðst, mánudaginn 24. október, hafa ákveðið að fara inn í kvennaklefann og fengið sér sæti í búningsklefanum en á þessum tíma hafi konur verið í klefanum. Hún hafi fylgst með hurðinni inn í ræstikompuna og séð þegar sími var settur undir hurðina. Hún hafi þá staðið á fætur og opnað hurðina og þá hafi ákærði staðið þar en sími hans verið á gólfinu. Vitnið bar að það hafi tekið nokkrar sekúndur fyrir hana að ganga þessi fáu skref sem eru frá búningsherberginu að ræstikompunni. Að sögn vitnisins kom fát á ákærða en hann hafi m.a. sagt að það væru engar myndir á símanum. Vitnið bar að þegar málið spurðist út hafi konunum sem sækja staðinn brugðið mjög og sumar þeirra komi enn í dag ekki í laugina.

IV

Niðurstaða

Ákærða er í máli þessu gefið að sök að hafa í fjögur skipti fylgst með gestum í búningsklefa kvenna í gegnum myndavélasíma og gert tilraun til að taka ljósmyndir af gestunum sem ákærði gerði ráð fyrir að væru naktir eða fáklæddir. Dagsetning á þremur skiptanna var leiðrétt undir rekstri málsins.

Af hálfu ákæruvalds er því haldið fram að háttsemi ákærða sé sönnuð m.a. með framburði hans sjálfs svo og vitna. Þá telur ákæruvaldið að háttsemi ákærða falli undir tilgreint ákvæði í ákæru.

Ákærði reisir kröfu sína um sýknu á því að háttsemi hans hafi ekki verið af kynferðislegum toga og ekki lostug í skilningi almennra hegningarlaga. Ákærði hafnar því að hann hafi reynt að taka myndir eins og lýst er í ákæru og því beri að sýkna hann af þeirri háttsemi. Þá heldur ákærði því fram að hann hafi með háttsemi sinni ekki sært blygðunarsemi gesta íþróttamiðstöðvarinnar.

Ákærði hefur játað að hafa þrisvar sinnum sett síma sinn við rifu sem var undir hurð í ræstikompu. Hann lýsti því að í eitt skiptið, mánudagskvöldið 10. október, hafi rennihurð sem er á milli ræstikompunnar og kvennaklefans verið lokuð og hann því horfið frá. Ber því að skoða þetta tilvik sem tilraun sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákærði neitaði því fyrir dómi að hafa nokkru sinni reynt, eða ætlað, að taka myndir á símann. Hjá lögreglu bar ákærði hins vegar að hann hafi reynt að taka myndir á símann auk þess bar hann það að hann teldi að hann hefði tekið eina mynd. Ákærði gaf þá skýringu á framburði sínum hjá lögreglu að framburður hans þar sé ekki réttur því hann hafi aldrei ætlað sér að taka neina mynd. Þá bar hann að hann hafi á þessum tíma verið undir miklu álagi en hann geri sér grein fyrir að framburður hans hjá lögreglu hljómi illa. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Í ljósi þess að ákærði hefur ekki gefið neinar haldbærar skýringar á breyttum framburði sínum fyrir dómi þykir rétt að leggja skýran framburð hans hjá lögreglu, sem tekinn var upp í hljóð og mynd, til grundvallar í málinu. Verður hann því sakfelldur fyrir tilraun til að taka myndir eins og lýst er í ákæru.

Áður er þess getið að ákærði hefur játað að hafa þrisvar sinnum sett síma sinn undir rifu á hurð úr ræstikompu og beint honum inn í búningsklefa kvenna. Augljóst er að ákærða hlaut að vera ljóst að konur væru fáklæddar í klefanum. Með lostugu athæfi í skilningi 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er átt við athöfn af kynferðislegum toga sem gengur skemmra en samræði og önnur kynferðismök. Með lögum nr. 40/1992 var gerð talsverð breyting á kynferðisbrotakafla almennra hegningarlaga Í athugasemdum við 15. gr. frumvarpsins segir meðal annars: „Af nýjum sérákvæðum í 200–202. gr., sbr. 8.-10. gr. frumvarpsins um kynferðislega áreitni, leiðir hins vegar að undir 209. gr. fellur nú ýmiss konar háttsemi önnur en káf og þukl á líkama, t.d. gægjur á glugga, berháttun og önnur strípihneigð, klúrt orðbragð í síma.“ Að fylgjast ítrekað með gestum í búningsklefa í gegnum myndavél fellur augljóslega undir gægjur. Hlutrænt séð og eins og aðstæðum var háttað í umrædd skipti verður að líta svo á að háttsemi ákærða, hafi verið lostugt athæfi í skilningi ákvæðisins. Þá var háttsemi ákærða til þess fallin að særa blygðunarsemi gesta sundlaugarinnar, þar með talin A. Hefur ákærði því gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og unnið til refsingar samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga og fyrir 209. gr. sbr. 20. gr. fyrir tilraun til að taka myndir og þá fellur tilvik sem átti sér stað mánudagskvöldið 10. október einnig undir tilraun eins og áður er rakið.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu en við ákvörðun refsingar hans ber að taka tillit til þess svo og annarra atriða sem fram koma í 70. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu virtu þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Efni eru til að binda refsinguna skilorði og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Sakarkostnaður í máli þessu er eingöngu málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns sem þykja hæfilega ákveðin 188.250 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvalds sótti málið B-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á Sauðárkróki.

H-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði X, sæti fangelsi í 30 daga en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði 188.250 króna málsvarnarlaun S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns.

H-kk-nf H-kk-nf