E-212/2010

Mál þetta, sem höfðað var 22. nóvember 2010, var tekið til dóms 26. apríl 2011.

Stefnandi er B-kk-nf S-kk-nf, Miðbraut 21, Vopnafirði.

Stefndi er Hólmi NS-56 ehf., Hafnarbyggð 23, Vopnafirði.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 6.019.920 krónur en til vara 2.994.450 krónur, í báðum tilvikum með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 7. desember 2010 til greiðsludags.

Þá krefst hann þess að stefndi verði dæmdur til að þola sjóveð í fiskiskipinu Hólma NS-56, skipaskrárnúmer 2373 til tryggingar öllum dæmdum kröfum.

Þá krefst hann málskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt hér fyrir dómi.

Stefndi krefst aðallega sýknu en til vara að kröfur sæti lækkun. Þá krefst hann málskostnaðar.

Við aðalmeðferð gáfu stefnandi og H-kk-nf K-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnda aðilaskýrslur. Vitnaskýrslur gáfu B-kk-nf H-kk-nf hafnarvörður Vopnafjarðarhafnar, K-kk-nf M-kk-nf bókhaldari stefnda, V-kk-nf P-kk-nf og E-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf.

I

Af aðilaskýrslum má ráða að stefnandi hafi hafið störf hjá H-kk-þgf K-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda árið 2002 við sjóróðra. Stefndi sem er einkahlutafélag í eigu H-kk-ef var stofnað árið 2004 og mun stefnandi hafa starfað hjá félaginu frá þeim tíma þar til hann lét af störfum á árinu 2008. Mun stefnandi hafa verið háseti en H-kk-nf skipstjóri á bátnum. Í málinu krefur stefnandi stefnda um vangoldin laun vegna áranna 2006 og 2007 og um greiðslu 10,17% orlofs ofan á launagreiðslur sem stefndi greiddi honum vegna ársins 2008. Fyrir liggur að á árunum 2006 og 2007 stundaði stefnandi línuveiðar á bátnum Hólma NS-56 sem er í eigu hins stefnda félags og að á þeim tíma gerði félagið ekki út annan bát. Stefnandi mun hafa stundað veiðar á bátnum ásamt fyrirsvarsmanni stefnda og þeir tveir munu hafa verið í áhöfn. Stefndi kveður að stefnandi hafi ekki sótt alla róðra bátsins og hann hafi oft þurft að róa einn. Þessu mótmælir stefnandi og kveðst hafa verið í öllum róðrum bátsins árin 2006 og 2007. Nánari grein er gerð fyrir málsatvikum eins og þeir horfa við hvorum aðila fyrir sig þegar gerð er grein fyrir málatilbúnaði þeirra hér síðar.

II

Stefnandi kveður málavexti þá að hann hafi ráðið sig á bátinn Hólma NS-56 á Vopnafirði. Stefndi geri bátinn út. Um sé að ræða smábátaútgerð einstaklings með einn bát, sem rekin sé í einkahlutafélagsformi. Ekki hafi verið gerður skriflegur samningur milli aðila um kaup og kjör, sbr. fyrirmæli í 6. gr. sjómannalaga, nr. 35/1985.

Þó aldrei hafi verið samþykktir heildstæðir kjarasamningar fyrir smábáta, tíðkist ýmsar venjur í þeim efnum. Á meðan stefnandi hafi verið háseti á bátunum hafi hann verið gerður út á línu, handfæri og grásleppunet. Meðan á grásleppuvertíðinni 2008 hafi staðið, nánar tiltekið í lok mars 2008, hafi stefnandi runnið til um borð í bátnum og slasast. Hann hafi kennt sér meins á vertíðinni og eftir að henni lauk í byrjun maí 2008 hafi hann hætt á bátnum. Nokkru síðar hafi hann farið að leita sér lækninga.

Eftir að stefnandi hafi orðið að hætta á bátnum hafi hann verið launalaus, enda engir samningar sem kveði á um uppsagnarfrest, veikindaorlof eða önnur samningsbundin grunnréttindi. Engin kauptrygging hafi verið á bátnum eða nokkuð slíkt. Þess konar réttindi séu enda í lausum reipum hjá þeim sem starfi um borð í smábátum, en kjörin þyki ágæt og eigi að bæta upp þann réttindaskort. Eftir að hafa ráðfært sig við aðra aðila hafi stefnandi þó talið hugsanlegt að uppgjör við hann hafi ekki verið með heiðarlegum hætti. Stefnanda hafi aldrei verið látið í té nokkurt uppgjör til þess að hann gæti áttað sig á því hvort rétt væri staðið að uppgjöri við hann og hafi honum jafnan verið tjáð að slíkt uppgjör væri ekki hægt að fá, þá er hann hafi leitað eftir slíku. Stefnandi hafi þó fengið launaseðla, þar sem fram hafi komið launagreiðslur til hans, en á þá vanti ýmsar upplýsingar og greiðslur, s.s. orlofsgreiðslur o.fl.

Árið 2009 hafi stefnandi leitað til AFLs starfsgreinasambands á Austurlandi, bæði vegna þessa máls og vegna þess slyss sem hann hafi orðið fyrir um borð í bátnum á grásleppuvertíðinni 2008. Málunum hafi þaðan verið vísað til lögmanns stéttarfélagsins, sem hafi byrjað gagnaöflun vegna bótamálsins en uppgjörsmálið hafi beðið. Eftir að hafa fengið synjun frá vátryggingarfélagi útgerðarinnar vegna slysabóta, m.a. sökum þess að slysið hafi aldrei verið tilkynnt til lögreglu, hafi stefnandi leitað til þess lögmanns sem málið flutti í október 2010, vegna beggja mála.

Lögmaðurinn hafi sent stefnda bréf, hinn 7. október 2010, þar sem farið hafi verið fram á að upplýst yrði um öll ráðningarkjör stefnanda og óskaði eftir afriti af því uppgjöri sem notað hefði verið og lægi til grundvallar launagreiðslum til stefnanda. Bréfið hafi verið sent í ábyrgðarpósti og því verið veitt móttaka 11. október s.m. Bréfinu hafi verið látið ósvarað af stefnda. Á meðan hafi lögmaðurinn aflað ýmissa gagna fyrir stefnanda, um það hvaða kjör hann kynni að hafa haft á bátnum og hver afkoma útgerðarinnar hafi verið á umræddu tímabili. Stefnandi hafi ráðið sig á bátinn upp á um það bil 15% hlut á grásleppuvertíð, sem reiknast skyldi af brúttóaflaverðmæti. Þar sem færri væru í áhöfn á línuveiðum ættu kjörin að vera betri, en útgerðarmaður stefnda hafi þó sagt sömu kjör gilda á línu- og netaveiðum.

Þau gögn sem aflað hafi verið í undirbúningi málsins, hafi eindregið bent til þess, meðal annars miðað við framangreint, að verulega hafi hallað á stefnanda í uppgjöri á bát stefnda. Þess utan sé augljóst að stefnandi hafi ekki fengið greitt orlof samkvæmt lögum sem um það gildi.

Kröfubréf hafi verið sent útgerðinni f.h. stefnanda, hinn 8. nóvember 2010 þar sem kröfur stefnanda hafi verið settar fram samkvæmt framangreindu. Eftir það hafi lögmaður stefnanda rætt við forsvarsmann stefnda símleiðis, en í því símtali hafi skýrt komið fram, að útgerðin hygðist ekki láta nokkur gögn í té um uppgjör á bátnum og hvorki stefnanda né lögmanni hans kæmi þau mál við. Í ljósi þess að stefndi hyggist hvorki gera upp við stefnanda né afhenda nokkrar upplýsingar sé stefnanda nauðugur einn sá kostur að stefna útgerðinni til greiðslu og gera þær dómkröfur sem gerðar séu í máli þessu, til að rétta hlut stefnanda.

Stefnandi kveðst byggja aðalkröfu sína á því að honum beri að fá greitt af allri aflahlutdeild bátsins Hólma NS-56, meðan hann hafi róið á bátnum, og í samræmi við þau skipti sem hann hafi ráðið sig upp á og honum hafi verið tjáð að giltu á bátnum. Hann hafi ekki fengið í hendur uppgjör sem sýni hvort rétt hafi verið staðið að uppgjöri við hann, en ljóst sé af ársreikningum félagins og öðrum gögnum að stefnandi hafi hvorki fengið greitt samkvæmt samningi eða lágmarkskjörum.

Eins og áður sé rakið hafi ekki verið gerður skriflegur skiprúmssamningur milli stefnanda og stefnda, þótt mælt sé fyrir um þá skyldu í 6. gr. sjómannalaga, nr. 35/1985. Samningur aðila hafi því verið munnlegur. Stefnandi hafi verið til sjós í áratugi og þekki því mætavel hvaða kjör bjóðist á smábátum. Þau séu misjöfn eftir bátum og veiðarfærum, sem og landssvæðum. Kjörin séu heldur lakari eftir því sem fleiri séu á bátnum, enda vinni þá fleiri hendur verkin um borð. Skiptaprósenta verði einnig minni eftir því sem bátar séu stærri, enda aflaverðmæti þeirra mun meira. Þannig séu kjörin á grásleppuveiðum, þegar þrír séu um borð, alla jafna lakari heldur en þegar tveir menn séu um borð á línuveiðum. Það fari þó eftir því hvort sá sem beiti í landi sé með hlut á bátnum, en það fyrirkomulag sé þó víðast hvar aflagt.

Stefnandi telji að ekki eigi að vera ágreiningur um að þau kjör sem samið hafi verið um og gilt hafi á bátnum á grásleppuvertíð hafi verið með þeim hætti, að til skipta hafi komið 92% af heildaraflaverðmæti bátsins, en ávallt séu dregin 8% frá í upphafi vegna svonefndra sjóðagjalda. Þeim 92% sem til skipta hafi komið hafi verið skipt þannig, að báturinn hafi tekið helmingshlut af því, þ.e.a.s. 46% og afgangurinn komið til skipta milli mannanna um borð, sem hafi verið þrír á grásleppuvertíðinni. Þannig hafi komið 15,33% af brúttóaflaverðmæti bátsins í hlut hvers og eins skipverja. Í kröfugerð sinni hafi stefnandi, til hægðarauka, ákveðið að jafna þá tölu og miða við slétt 15% skipti á mann, enda yfirleitt talað um 15% skipti.

Stefnandi byggi á því að margsinnis hafi komið fram milli hans og útgerðarmanns bátsins, að miðað væri við þessi skipti á grásleppuvertíðinni. Stefnandi byggi á því að þessi skipti séu einnig bæði eðlileg og venjuleg og hvergi sé miðað við lægri skipti á grásleppuveiðum þar sem þrír séu um borð, heldur en 15% á mann af brúttóaflaverðmæti. Víðast hvar séu skiptin betri og yfirleitt þannig að til skipta komi helmingur eða meira af aflaverðmæti bátsins, þannig að í tilviki þriggja manna komi um 17-20% af brúttóaflaverðmæti báts í hlut hvers og eins. Sem fyrr segi megi miða við að hlutur sé meiri þegar tveir menn séu á línuveiðum. Komi þá tæplega helmingur brúttóaflaverðmætis til skipta milli tveggja manna, þ.e.a.s. 92% koma til skipta, helmingur af því gangi til bátsins og skiptist samkvæmt því 46% milli tveggja manna, sem þýðir 23% hlut á mann. Stefnandi byggi hins vegar á því í kröfugerð sinni að sömu skipti hafi gilt á grásleppuveiðum og línuveiðum, þ.e.a.s. 15% hlutur á mann. Kröfugerð stefnanda miði því við að hlutur stefnanda um borð í Hólma NS-56 hafi verið 15% af brúttóaflaverðmæti bátsins. Kröfugerðin miði við upplýsingar í ársreikningum útgerðarinnar um rekstrartekjur félagsins af seldum afla, en eins og áður greini sé einungis um að ræða einn bát og hafi stefnandi verið á bátnum allan tímann árin 2006 og 2007 og fram yfir grásleppuvertíð 2008.

Stefnandi hafi hins vegar engin uppgjör fengið í hendur, sem hafi getað veitt honum vissu fyrir því hvert væri það brúttóaflaverðmæti sem framangreindur hlutur hafi reiknast af. Það hafi heldur ekki verið afhent lögmanni stefnanda, þrátt fyrir beiðni um það og tilvísun til þess að stefnandi ætti rétt á því að fá þau uppgjör, sbr. m.a. 32. gr. sjómannalaga. Aðalkrafa stefnanda sé því byggð á því að skipti á bátunum hafi, eins og að framan er rakið, miðast við 15% hlut af rekstrartekjum félagsins af seldum afla, eins og fram komi í ársreikningum útgerðarinnar, sem lagðir hafi verið fram í málinu, auk ógreidds orlofs. Stefnandi leiðrétti kröfu sína til lækkunar við munnlegan flutning málsins en eftir þá breytingu kvaðst hann sundurliða kröfuna þannig að árið 2006 hafi brúttótekjur útgerðarinnar verið 50.171.208 krónur; 92% af brúttótekjum séu 46.157.511 krónur; stefnandi hafi fengið greidd laun að fjárhæð 3.826.659 krónur, en laun hans hafi átt að vera miðað við 15% skipti 6.923.627 krónur. Mismunur þessa séu 3.096.968 krónur. Árið 2007 hafi brúttótekjur útgerðarinnar verið 33.046.378 krónur; 92% af brúttótekjum séu 30.402.5668 krónur; stefnandi hafi fengið greidd laun að fjárhæð 2.429.000 krónur, en laun hans hafi átt að vera miðað við 15% skipti 4.560.400 krónur. Mismunur þessa séu 2.131.400 krónur. Samtals nemi ógreidd laun vegna áranna 2006 og 2007 því 5.228.368 krónum. Þá nemi 10,17% orlof af framangreindum ógreiddum fjárhæðum samtals 531.725 krónum og krafa vegna ógreidds orlofs af greiddum launum ársins 2008 nemi 259.827 krónum. Samtals nemi aðalkrafa stefnanda því 6.019.920 krónum.

Eins og að framan greini sé krafist greiðslu á þeim mismun sem sé á launum sem stefnandi hafi fengið greidd og þeim sem hann hefði átt að fá greidd. Mismunurinn skýrist að mati stefnanda eingöngu af því að stefnandi hafi ekki fengið greitt af öllu aflaverðmæti bátsins. Því hafi markvisst og skipulega verið haldið frá stefnanda hvert væri aflaverðmæti bátsins. Stefnandi byggi á því, að allt sem telja megi óupplýst í málinu eða nokkurn vafa leika á með, beri að skýra stefnda í óhag. Hann hafi verið útgerðarmaðurinn og hafi átt að tryggja að gerður væri skriflegur samningur og á honum hafi hvílt að tryggja að stefnandi fengi afhent uppgjör sem sýndi aflaverðmætið sem kæmi til skipta. Það hafi hann ekki gert og ber hallann af því nú.

Stefnandi telji að kröfur sínar vegna ársins 2006 séu ekki og geti ekki verið fyrndar, þótt fjögur ár séu liðin frá því tímamarki sem laun vegna þess árs hafi átt að koma til greiðslu, þar sem við eigi 7. gr. eldri laga um fyrningu, nr. 14/1905. Í ákvæðinu segi, að ef skuldari dragi sviksamlega dul á, eða vanræki að skýra frá atvikum, er krafan byggist á, eða valdi því, að hún verði gjaldkræf, og skuldaranum hafi borið skylda til að segja frá, þá fyrnist skuldin ekki, hvað sem öðru líði, fyrr en 4 ár séu liðin frá þeim degi, er kröfueigandinn hafi fengið vitneskju um þessi atvik, eða eitt ár sé liðið frá dánardegi skuldunauts.

Stefnandi byggi á því að stefndi hafi í fyrsta lagi sviksamlega dregið dul á að skýra frá mikilvægum atriðum er varði kröfu stefnanda. Þannig hafi stefndi ítrekað komið sér undan því að afhenda stefnanda uppgjör og upplýsingar um aflaverðmæti bátsins, í þeim tilgangi að ekki væri hægt að upplýsa um að stefnandi fengi of lítið greitt. Þá megi í öðru lagi vera óumdeilt að lagaskylda hafi hvílt á stefnda, sem skuldara máls þessa, að láta stefnanda í té uppgjör, sbr. fyrirmæli 32. gr. sjómannalaga, nr. 35/1985. Þá skyldu hafi stefndi vanrækt og hafi þannig komið í veg fyrir að stefnandi fengi upplýsingar um hvort hann fengi réttan hlut. Ársreikningur Hólma fyrir árið 2006 var samþykktur á aðalfundi félagsins, 27. ágúst 2007, Þá fyrst hafi stefnandi getað fengið aðgang að upplýsingum um það hvert hafi verið aflaverðmæti bátsins og sett fram kröfur sínar. Sökum þessa séu kröfur vegna ársins 2006 ekki fyrndar.

Stefnandi kveðst byggja varakröfu sína á því, að ef ekki verði fallist á kröfu hans um 15% skipti, þá verði miðað við þau lágmarkskjör, sem kveðið sé á um í þeim eina kjarasamningi sem gerður hafi verið um skipti á smábátum. Þau lágmarkskjör sem sá samningur miði við kveði á um undir 15% hlut, enda séu þau lágmarkskjör. Á því sé byggt að lakari skipti en 15% af brúttóaflaverðmæti smábáts séu afar lök skipti þar sem ekki séu fleiri en þrír í áhöfn, og þekkist nánast ekki í beinum samningum. Á Hólma NS hafi þrír menn verið á grásleppuvertíð, en tveir menn hafi verið um borð á línuveiðum. Þó skipti undir 15% af brúttóaflaverðmæti miðað við þrjá menn um borð séu sérlega lök skipti, þá kveði nefndur kjarasamningur á um það sem lágmarkskjör.

Erfiðlega hafi gengið að samþykkja samninga um kjör á smábátum. Tilraunir hafi verið gerðar í þá veru, en slíkir samningar hafi ávallt verið felldir nær allsstaðar. Einungis einn samningur hafi verið samþykktur svo vitað sé, um skiptakjör á smábátum. Það sé samningur sem smábátafélagið á Höfn í Hornafirði hafi gert við Jökul, verkalýðs- og sjómannafélagið á staðnum. Í þeim samningi sé kveðið á um lágmarkskjör til sjómanna á smábátum. Sambærilegur samningur hafi ekki fengist samþykktur annarsstaðar á landinu, enda hafi sjómenn fellt slíka samninga. Að mati stefnanda megi því leggja þennan samning til grundvallar sem þau lágmarkskjör er gildi á smábátum og hafa hann til viðmiðunar.

Samkvæmt nefndum samningi skuli aldrei skipt í fleiri staði en menn séu á skipi í hverri veiðiferð, sbr. 1. gr. hans. Lagt skuli til grundvallar skiptaverð skv. lögum um skiptaverð, nr. 21/1987 (sbr. nú lög nr. 13/1998) og kjarasamningi Sjómannasambands Íslands og Landssambands íslenskra útvegsmanna. Samkvæmt upplýsingum frá verðlagsstofu skiptaverðs, sem ákveði skiptaverð samkvæmt framangreindum lögum, sé skiptaverð 70% af brúttóaflaverðmæti skips, en skiptaverð sé brúttóaflaverðmæti að frádregnum ýmsum rekstrarkostnaði. Samkvæmt því komi, miðað við nefndan kjarasamning, til skipta 70% af brúttóaflaverðmæti Hólma NS. Samkvæmt 4. gr. samningsins sé síðan skipt þannig að skipverjar á línuveiðum skuli fá í sinn hlut 45% af skiptaverðinu miðað við þrjá menn um borð. Sömu skipti gildi á netaveiðum.

Sé miðað við framangreind skipti komi 31,5% af brúttóaflaverðmæti báts til skipta milli þriggja manna. Þessi skipti megi leggja til grundvallar í tilviki stefnanda, því á bátnum hafi ýmist verið þrír menn á netaveiðum eða tveir menn á línuveiðum og einn í landi að beita, sem hafi haft einn hlut. Miðað við þessi skipti, sem árétta verði að séu lágmarkskjör, hefði stefnandi átt að vera með 10,5% hlut, en sem fyrr segi sé venja að miða ekki við lægri hlut en 15%, sem teljist sæmileg kjör. Séu tekjur stefnanda samkvæmt launamiðum frá Hólma NS-56 bornar saman við brúttótekjur félagsins af sölu fisks, samkvæmt ársreikningi félagsins, komi í ljós að kjör stefnanda hafi verið, að minnsta kosti árin 2006 og 2007, langt undir þessum lágmarkskjörum. Með sömu framsetningu og hér fyrr í aðalkröfu en miðað við 10,5% hlut nemi krafa stefnanda vegna ársins 2006, 1.441.318 krónur en vegna 2007 1.040.870 krónur eða samtals 2.482.188 krónur sem sé mismunur á því sem stefnandi hafi fengið greitt og því sem hann hefði átt að fá greitt miðað við þessar forsendur. Af þessum mismun reiknist 10,17% orlof samtals að fjárhæð 252.438 krónur. Þá bætist við orlof vegna ársins 2008 sem sé að fjárhæð 259.824 krónur. Samtals nemi varakrafa stefnanda því 2.994.450 krónum.

Stefnandi setji þessa kröfu um lágmarksviðmið fram til vara. Sömu sjónarmið eigi við um fyrningu hvað þessa kröfu varði og þau sem rakin séu í aðalkröfu. Krafan miði við lægstu kjör sem samið hafi verið um á smábátum. Önnur kjör sé ekki hægt að miða við, svo sem kjarasamninga á stærri bátum, þar sem aðstæður um borð séu allt aðrar, kauptrygging sé greidd, fatapeningar o.þ.u.l., sem ekki sé venja að greiða á smábátum.

Þá sé krafist sjóveðréttar í bátnum Hólma NS-56 fyrir öllum dæmdum kröfum. Krafa um sjóveðrétt sé studd við 1. mgr. 197. gr. siglingalaga, nr. 34/1985. Samkvæmt ákvæðinu, sbr. 1. tl. 1. mgr. þess, séu kröfur um laun og aðra þóknun sem skipstjóri, skipverjar og aðrir þeir, sem á skip eru ráðnir, eiga rétt á fyrir störf um borð, tryggðar með sjóveðrétti í skipi. Krafa stefnanda sé krafa um laun á skipinu og sé samkvæmt því heimilt í máli þessu að gera kröfu um að dæmdar launakröfur stefnanda verði tryggðar með sjóveðrétti.

Krafist sé dráttarvaxta frá þingfestingardegi, sbr. 4. mgr. 5. gr. l. nr. 38/2001. Að öðrum kosti hefði þurft að reikna dráttarvexti frá hverjum mánaðarmótum og slíkir útreikningar séu í raun ómögulegir í þessu máli. Dráttarvextir frá þingfestingardegi séu því mjög ívilnandi fyrir stefnda. Grunnur dráttarvaxta sé miðaður við 1. mgr. 6. gr. sömu laga.

Stefnandi krefjist málskostnaðar úr hendi stefnanda, með vísan til 129. sbr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að viðbættum virðisaukaskatti, án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt hér fyrir dómi.

Um lagarök kveðst stefnandi vísa til almennra reglna vinnuréttarins um endurgjald fyrir vinnu og samningaréttar um að samningar skuli standa, og til almennra reglna kröfuréttar um réttar efndir fjárskuldbindinga og skyldu til að efna slíkar skuldbindingar. Dráttarvaxtakrafa stefnanda styðjist við 1. mgr. 6. gr. l. nr. 38/2001 og um heimild til að reikna dráttarvexti frá þingfestingu sé vísað til 3. mgr. 5. gr. sömu laga. Krafa um sjóveð sé studd við 1. mgr. 197. gr. siglingalaga, nr. 34/1985.

Krafan um málskostnað styðjist við 129. sbr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um varnarþing vísist til 33. gr. laga nr. 91/1991.

III

Í greinargerð sinni lýsir stefndi málsatvikum svo að félagið hafi verið stofnað árið 2004 og það stundi smábátaútgerð. Á hluta þess tímabils sem stefnukrafa málsins varði hafi útgerðin rekið tvo báta, Hólma NS 56 og Vigga NS 22, (skipskrnr. 2192). Í stefnu sé byggt á því að útgerðin hafi rekið einn bát.

Stefnandi málsins hafi unnið hjá stefnda frá árinu 2004, en hafi hætt að mestu eftir grásleppuvertíð 2008, en hafi þó farið í einn róður í júlí það ár.

Stefnandi hafi verið lausráðinn og hafi það m.a. skýrst af því að hann hafi ekki verið mjög áreiðanlegur starfsmaður. Stefnandi hafi t.a.m. viljað eiga kost á því að vinna við múrverk sem hafi verið annað starf hans. Þá hafi stefnandi átt það til að hverfa fyrirvaralaust frá vinnu í einhverjar vikur og hafi fyrirsvarsmanni stefnda verið kunnugt um áfengisvandamál stefnanda. Stefndi hafi hins vegar viljað að stefnandi starfaði áfram og hafi verið tilbúinn að gera vel við stefnanda í launum og ráðningarkjörum, þrátt fyrir bresti í vinnusambandinu.

Ráðningarkjör stefnanda hafi verið frágengin með munnlegum samningum og hafi tekið mið af þeim veiðum sem stundaðar hafi verið í hvert skipti. Þá hafi stefnandi einnig verið í annarri vinnu, þ.e. í lausamennsku við múrverk skv. upplýsingum fyrirsvarsmanns stefnda.

Á starfstíma stefnanda hafi enginn ágreiningur verið um að launagreiðslur væru í samræmi við vinnuframlag og ráðningarkjör sem aðilar hafi komið sér saman um.

Á vegum stefnanda hafi bókhaldsstofan Blikar séð um launabókhald og útgreiðslu launa. Í samræmi við launaseðla vegna áranna 2006 og 2007, hafi orlof ávallt verið greitt út með launum. Við áramótin 2008 hafi bókhaldskerfi verið breytt og hafi launaseðlar þá verið skrifaðir út án þess að tiltekið væri að orlof væri greitt út með launum, eins og venja hafi verið á milli aðila. Þar hafi verið um einföld mistök að ræða og hafi stefnandi aldrei gert nokkra athugasemd við það.

Í kjölfar þess að stefnandi hafi látið af störfum hafi komið upp atvik sem vísað sé til í stefnu, sem vinnuslyss sem stefnandi eigi að hafa orðið fyrir um borð í bát stefnda. Þýðing þess fyrir mál þetta sé óljós, en fyrirsvarsmaður stefnda vilji þó að málsatvik vegna þess komi fram.

Eftir að stefnandi hafi hætt störfum hafi hann haft samband við fyrirsvarsmann stefnda og hafi sagt að hann hefði orðið fyrir vinnuslysi í bátnum. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi ekki kannast við það. Í kjölfarið hafi verið óskað eftir því af hálfu stefnanda að fyrirsvarsmaður stefnda gengi engu að síður frá tilkynningu um vinnuslys. Stefnda hafi komið þessi beiðni á óvart og hafi ráðfært sig á þeim tíma við framkvæmdastjóra félags Smábátaeigenda. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi ákveðið að ekki kæmi til greina að hann fyllti út tilkynningu um vinnuslys sem hann hafði engar upplýsingar um, enda fælist í raun í því fölsun.

Um haustið 2008 hafi verið haft samband við fyrirsvarsmann stefnda af hálfu V-kk-ef P-kk-ef á Vopnafirði fyrir hönd stefnanda. Hafi þar verið borið upp erindi vegna starfsloka stefnanda og kynnt að hann vildi að meint vinnuslys yrði tilkynnt. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi ekki verið tilbúinn til að útbúa tilkynningar um ætlað vinnuslys, enda hafði hann enga vitneskju haft um það. Stefnda hafi þó viljað að gera vel við stefnanda, enda hafi stefnandi unnið lengi hjá stefnda. Stefndi hafi greitt stefnanda kr. 300.000,- í laun í nóvember 2008, þ.e. um 4 mánuðum eftir að hann lauk störfum.

Frá haustinu 2008 hafi stefnda engar athugasemdir borist frá stefnanda um að launagreiðslur til hans hafi verið rangar eða að einhverjar kröfur milli aðila væru óuppgerðar með tilliti til lokagreiðslu í nóvember 2008, sem stefnandi hafi sannanlega fengið. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi ekki haft ástæðu til annars en að telja launagreiðslur milli aðila væru óumdeildar.

Kröfur stefnanda hafi því komið fyrirsvarsmanni stefnda mjög á óvart, og kunni hann ekki aðrar skýringar á þeim en að þær komi til vegna óánægju vegna viðbragða við hugmyndum stefnanda um að ætlað vinnuslys.

Þess skuli getið að reglur um lögskráningu sjómanna hafi ekki gilt um bát af þeirri stærð sem stefndi hafi gert út á. Þá hafi innhringikrókur (hluti af öryggiskerfi um sjósókn báta) ekki byggt á því að tilkynnt væri um hversu margir væru um borð við hvern róður. Af þessum sökum geti stefndi ekki lagt fram opinber gögn um það hvenær stefnandi hafi tekið þátt í róðrum og hvenær hann hafi verið forfallaður. Stefnandi hafi ekki tekið þátt í öllum róðrum báts stefnda. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi haldið dagbók um róðra útgerðarinnar og þar hafi hann m.a. skráð staðsetningu veiðarfæra, afla og ef einhverjir hafi farið í róður með honum. Lagðar séu fram dagbækur vegna ársins 2007, sem einnig nái til janúar-febrúar 2008. Einnig dagbók vegna hluta grásleppuvertíðar 2008 og línuróðra það ár. Þá liggur einnig fyrir dagbók vegna ársins 2006.

Þá kveðst stefndi mótmæla umfjöllun í stefnu um samninga aðila vegna grásleppuveiða og þýðingu þeirra í málinu. Á árunum 2006 og 2007 hafi bátar stefnda ekki róið á grásleppuvertíð og stefnandi virðist því að áliti fyrirsvarsmanns stefnda, vísa til ímyndaðra grásleppuvertíða.

Að áliti stefnda eigi málatilbúnaður stefnanda ekki við rök að styðjast og því sé félaginu nauðsynlegt að taka til varna í dómsmálinu.

Um röksemdir fyrir kröfum sínum kveðst stefndi í fyrsta lagi byggja á því að málatilbúnaður stefnanda sé um margt óskýr og ónákvæmur. Stefndi hafi hins vegar verulega hagsmuni af því að fá efnisdóm um sýknu í málinu. Stefndi kveðst byggja sýknukröfu sína á því að sjónarmið stefnanda um ætlað efni ráðningarsamnings séu röng. Uppgjör launa hafi farið fram samkvæmt samkomulagi aðila og verið ágreiningslaus í fjölda ára.

Þá skuli tómlæti stefnanda leiða til sýknu. Í stefnu á bls. 3 komi fram að stefnandi hafi verið sjómaður í áratugi. Stefnandi hafi fengið laun með sama hætti hjá stefnda allt frá því að hann hafi hafið störf á árinu 2004. Aldrei hafi verið gerðar athugasemdir við uppgjör launa á þeim starfstíma. Í kjölfar starfsloka hafi komið fram ágreiningur vegna vinnuslyss sem stefnandi hafi talið sig hafa orðið fyrir. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi hins vegar ekki lýst sig reiðubúinn til að útbúa pappíra þannig að ætlað vinnuslys sem hann hafi ekkert veður haft af, yrði skráð. Stefndi hafi viljað gera vel við stefnanda og hafi greitt honum lokagreiðslu í kjölfar athugsemda stefnanda og umboðsmanns hans vegna starfsloka, sbr. launaseðil vegna nóvember 2008, þ.e. 4 mánuðum eftir starfslok stefnanda. Stefnandi hafi engar athugasemdir gert við greiðsluna næstu 2 árin, en honum hafi mátt vera ljóst að fullnaðaruppgjör vegna starfa hans hefði þegar farið fram. Stefndi hafi mátt byggja á því að hvers kyns launakröfur gagnvart stefnanda væru að fullu uppgerðar.

Stefndi byggi á því að enginn samningur hafi verið til staðar milli aðila um að stefnandi ætti rétt til greiðslu launa sem hlutfall af heildartekjum stefnda af seldum afla. Slík aðferðafræði við útreikning launakröfu eigi sér heldur enga stoð í lögum eða kjarasamningum. Kröfugerð stefnanda sé fordæmalaus.

Stefndi vísi til þess að heildartekjur af seldum afla sem stefnandi byggi málatilbúnað sinn á að hann eigi rétt til hluta af, vísi til tekna sem komið hafa til í veiðiferðum sem stefnandi hafi ekki tekið þátt í. Stefndi byggi á því á bls. 4 í stefnu að hann hafi allan tímann frá 2006 og til loka grásleppuvertíðar 2008 verið á bát stefnda. Í bréfi lögmanns stefnanda til stefnda sem fyrir liggi í málinu og sé dagsett 7. október 2010 sé hins vegar byggt á því að stefnandi hafi ekki verið í öllum veiðiferðum útgerðarinnar.

Þá séu þær heildartekjur af seldum afla sem stefnandi telji sig eiga rétt til hluta af komnar til vegna tekna sem falli algjörlega fyrir utan hvers kyns skiptauppgjör, en séu komnar til vegna síðari verðmætaaukningar. Sem dæmi sé nefnt að stefndi leggi til kostnað við söltun grásleppuhrogna eftir löndun og verðmætaaukning vegna söltunarinnar komi fram sem heildartekjur af seldum afla. Þá sé allur kostnaður vegna sölu- og þjónustugjalda á fiskmarkaði dreginn af aflaverði, en slík gjöld séu almennt dregin frá tekjum áður en komi til skipta.

Stefndi árétti að enginn kjarasamningur nái til þeirra starfa sem stefnandi hafi stundað. Það sé einfaldlega ekki í gildi kjarasamningur um störf sjómanna á smábátum s.s. við grásleppu- og línuveiðar. Þar af leiðandi séu ekki til lögákveðin lágmarkskjör. Stefnandi geti með engu móti byggt kröfur sínar á vísun til kjarasamnings sem samþykktur hafi verið fyrir sjómenn á smábátum á Höfn. Það skuli hins vegar áréttað að laun stefnanda hafi verið ríkuleg og mun hærri en tíðkist fyrir sambærilegt vinnuframlag í öðrum starfsgreinum.

Kjarasamningar hafi ekki verið staðfestir þrátt fyrir samningsvilja félags smábátaeigenda, sbr. t.d. frétt á dskj. 15. Sjónarmiðum stefnanda um fastmótaðar venjur um launakjör á þessu sviði sé öllum mótmælt. Í raun hafi ráðningarkjör á smábátum verið mjög einstaklingsbundin og mismunandi venjur mótast milli svæða og eftir því hvaða veiðar séu stundaðar hverju sinni, þ.m.t. hvort bátur sé að veiða á grundvelli leigðs aflamarks eða ekki. Við veiðar á leigðu aflamarki hafi tíðkast að útgerð smábáta og sjómenn semji sérstaklega um lægri hlut, enda sé báðum aðilum kunnugt um að forsenda slíkra veiða sé að greitt sé fyrir aflamark. Launamaðurinn geti þrátt fyrir þetta fengið hærri greiðslur en fyrir sambærilegt vinnuframlag í landi.

Stefnandi byggi á því að hann hafi við grásleppuveiðar ráðið sig upp á um það bil 15% hlut sem reiknast skyldi af brúttóaflaverðmæti, sbr. bls. 2 í stefnu. Stefndi mótmæli þessu og bendi á að tekjur útgerðarinnar af grásleppuveiðum komi m.a. til vegna verðmætaaukningar sem verði á hrognunum eftir löndun.

Stefndi bendir á að upplýsingar um löndun hans á grásleppu séu opinber gögn sem m.a. megi nálgast á vef fiskistofu. Hið sama gildi um landanir á öllum öðrum afla, sbr. dómskjöl nr. 11-14 sem séu útprentanir af vef Fiskistofu. Stefnandi hafi alltaf getað byggt kröfugerð sína á því að líta til raunverulegs landaðs afla vegna veiðiferða sem hann hafi raunverulega farið í, en sú aðferð sé vel þekkt.

Stefnandi byggi á því að útgerðarmaður stefnda hafi sagt að stefnandi væri á sömu kjörum við veiðar á línu og grásleppu, sem skilja megi þannig að þau hafi verið um það bil 15%. Stefnandi mótmæli óljósum fullyrðingum stefnanda og vísi til þess að kröfugerð hans byggi á ósönnuðum fullyrðingum um samning aðila og venjur á þessu sviði. Stefndi og stefnandi hafi gert samkomulag sín á milli um hlut stefnanda við línuveiðar og hafi samkomulag verið um að hluturinn væri breytilegur eftir því hvernig róður gengi. Fyrirkomulag veiðanna hafi verið í góðu samkomulagi við stefnanda, sem þekkt hafi útgerðarfyrirkomulagið og hafi vitað um magn löndunar og verð á fiskmörkuðum. Stefnandi hafi þekkt vel þegar forsenda róðra stefnda hafi verið að aflamark yrði leigt og þ.a.l. að aflahlutur yrði lægri prósenta.

Í stefnu á bls. 4 séu dómkröfur sundurliðaðar með óljósum hætti. Í skýringu þar á eftir komi fram sú skoðun að mismunur, þ.e. kröfur stefnanda, komi til vegna þess að stefnandi hafi ekki fengið greitt af öllu aflaverðmæti bátsins. Stefndi vísi til alls framangreinds um að það sé í raun rétt, enda hafi stefnandi ekki fengið greiddan hlut þegar hann hafi ekki farið í veiðiferðir, ekki hlut af tekjum sem séu komnar til vegna verðmætaaukningar á afla eftir löndun, ekki hluta af tekjum sem haldið hafi verið eftir vegna sölu- og þjónustugjalda fiskmarkaða o.s.frv.

Kröfur vegna ársins 2006 séu fyrndar, sbr. 3. gr. laga um fyrningu nr. 14/1905. Fráleitt sé að ákvæði 7. gr. laganna eigi við. Ekki hafi verið óskað eftir upplýsingum fyrr en krafan hafi verið fyrnd, auk þess sem upplýsingar um landanir stefnanda hafa alltaf verið aðgengilegar, t.d. á vef Fiskistofu.

Um kröfur vegna ársins 2007 sé vísað til fyrri umfjöllunar. Kröfur vegna ógreidds orlofs vegna ársins 2008 séu óútskýrðar og ósundurliðaðar. Ekki verði ráðið á hvaða málsástæðum eða lagarökum þær hvíli. Stefnandi hafi öll árin frá ráðningu fengið greidd út laun þar sem orlof hafi fylgt með launagreiðslu. Fyrir mistök komi það ekki fram á launaseðlum vegna ársins 2008, en stefnda hafi mátt vera það ljóst. Stefnandi hafi fengið launagreiðslur fyrir tímabil sem hann hafi ekki verið í vinnu og hafi þannig fengið laun á orlofstíma.

Þar fyrir utan sé óumdeilt að stefnandi hafi þegið laun að fjárhæð kr. 300.000,- í nóvember 2008 án þess að nokkurt vinnuframlag hafi verið innt að hendi. Með því hafi stefnandi þegið laun í orlofi. Ofgreiðslu þeirra launa verði einnig skuldajafnað upp í ætlaða kröfu um vangreitt orlof, sbr. 2. mgr. 32. gr. sjómannalaga.

Stefnandi byggi á því að stefndi eigi að bera sönnunarbyrði vegna ýmissa atriða. Fráleitt sé að sönnunarreglur leiði til þess að stefndi eigi í raun að setja fram kröfugerð stefnanda í heild. Það sé lágmarkskrafa að stefnandi í launamáli geri lágmarksgrein fyrir því hvernig kröfugerð hans skuli byggð upp miðað við aðgengilegar upplýsingar, s.s. hvaða róðra stefnandi sótti, á hvaða bát stefnandi hafi róið, afla vegna hvers róðurs, verð á fiski, sbr. t.d. ákvarðanir verðlagsstofu skiptaverðs o.fl.

Stefndi kveðst mótmæla kröfu um sjóveðrétt, sbr. 201. gr. siglingalaga. Sjóveðréttur fyrnist ef honum sé ekki fylgt eftir með lögsókn innan eins árs frá því krafa hafi stofnast.

Um varakröfu vísar stefndi til þess að kjarasamningur verkalýðs- og sjómannafélagsins Jökuls á Hornafirði gildi ekki um störf stefnanda og stefndi sé með engu móti bundin af þeim samningi. Enginn róður hafi farið fram á starfssvæði því sem samningurinn hafi verið samþykktur fyrir.

Sömu vankantar séu á varakröfu og aðalkröfu, þ.e. málsgrundvöllur stefnanda hvíli á því að hann eigi rétt á hlut af heildartekjum útgerðarinnar, jafnvel þótt stefnandi hafi ekki verið í róðrum þegar þeirra tekna hafi verið aflað og tekjurnar komnar til vegna verðmætaaukningar afla eftir löndun og annarra þátta.

Vísun í 10,5% hlut sýni í raun hversu óraunhæfar fullyrðingar stefnanda séu í aðalkröfu. Þar sé byggt á 15% hlut og fullyrt að það hafi verið lök kjör. Stefnandi hafi ekki verið í öllum róðrum stefnda og vísun í brúttótekjur útgerðarinnar hafi enga þýðingu varðandi reiknuð laun stefnanda. Um varakröfu sé einnig vísað til málsástæðna við aðalkröfu.

Kröfu um málskostnað kveðst stefndi byggja á 129. og 130. gr. laga. 91/1991 um meðferð einkamála.

Auk þeirra lagatilvísana sem að framan séu tilgreindar kveðst stefndi um kröfur sínar vísa til meginreglna samningaréttar og kröfuréttar, s.s. um efndir samninga og þýðingu tómlætis. Vísað sé til sjómannalaga. Þá sé vísað til meginreglna vinnumarkaðsréttar um þýðingu kjarasamninga, þ.m.t. starfssvæði sem gildi kjarasamninga sé bundið við. Þá sé vísað til laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, einkum ákvæði varðandi dráttarvexti.

Í greinargerð stefnda er höfð uppi áskorun til stefnanda að leggja fram upplýsingar um tekjur vegna starfa sinna í múrverki og hvenær sú vinna hafi farið fram.

IV

Fyrir liggur í máli þessu að stefnandi starfaði um árabil sem háseti á Hólma NS-56 í eigu hins stefnda félags, en á bátnum var eigandi stefnda skipstjóri. Vinnusambandi þeirra lauk á árinu 2008. Samkvæmt launaseðlum sem liggja fyrir í málinu voru stefnanda greidd laun á árinu 2008 einu sinni í lok hvers mánaðar frá janúar til júní það ár. Loks voru honum greidd laun í lok nóvember sama ár að fjárhæð 300.000 krónur. Þá liggja fyrir í málinu launaseðlar vegna áranna 2006 og 2007 sem hver og einn nær yfir þriggja til fjögurra mánaða tímabil. Þeir eiga það sameiginlegt að tilgreind er heildargreiðsla sem „aflahl. m/orl.“ og við þá greiðslu er lagður 4% hlutur í lífeyrissjóð. Frá heildargreiðslu er dregin staðgreiðsla skatta og lífeyrissjóðsiðgjald en ekki eru aðrir frádráttarliðir. Fyrir liggur að ekki var gerður skriflegur skiprúmssamningur eins og áskilið er í 6. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Þá liggur einnig fyrir að ekki er í gildi neinn kjarasamningur við sjómenn á bátum af þeirri stærð sem hér um ræðir á því svæði sem stefndi gerði út á þeim tíma sem mál þetta varðar.

Á grundvelli þeirra gagna sem liggja fyrir dóminum verður ekki séð að stefnandi hafi gert athugasemdir vegna launagreiðslna til sín fyrr en með bréfi lögmanns síns frá 7. október 2010 sem hann kveður í stefnu hafa verið móttekið af stefnda 11. sama mánaðar. Voru þá liðin ríflega tvö ár frá því honum var greidd síðasta greiðsla í nóvember 2008. Málið var höfðað 22. nóvember 2010. Stefnandi byggir m.a. á því að honum hafi ekki verið greitt lögbundið orlof á laun þau sem hann hafi fengið greidd á árinu 2008 enda sé orlofslauna hvergi getið á launaseðlum þess árs. Stefndi hefur hins vegar vísað til þess að orlof hafi ávallt verði innifalið í heildargreiðslu til stefnanda eins og fyrirliggjandi launaseðlar frá árunum 2006 og 2007 sýni. Ekki hafi átt að verða á því breyting en mistök hafi orðið við upptöku nýs tölvukerfis hjá bókhaldsþjónustu sem stefndi skipti við. Eins og áður segir verður ekki annað séð en að viðtaka stefnanda á launum frá stefnda hafi verið athugasemdalaus, einnig eftir áramót 2007/2008. Er síðastnefnd staðreynd til stuðnings þeirri fullyrðingu stefnda að orlof hafi verið innifalið í þessum greiðslum til stefnanda eins og áður virðist hafa tíðkast í samskiptum þeirra. Það er og mat dómsins að þegar horft er til þessa langa tíma sem leið frá því stefnandi tók við síðustu launagreiðslu vegna ársins 2008 og þar til hann gerði athugasemd við uppgjörið verði að fallast á það með stefnda að hugsanleg krafa stefnanda varðandi orlof ársins 2008 yrði talin fallin niður fyrir tómlæti. Verður þegar af framangreindum ástæðum hafnað kröfu stefnanda er lýtur að orlofsgreiðslu vegna ársins 2008.

Kröfur stefnanda um vangoldin laun vegna áranna 2006 og 2007 eru af hans hendi byggðar upp með vísan til þeirra liða í ársreikningum hins stefnda félags sem bera yfirskriftina „seldur afli“. Er annars vegar um að ræða töluna 50.171.208 í ársreikningi ársins 2006 og hins vegar samanburðartöluna 33.046.378 sem merkt er árinu 2007 en kemur fram í ársreikningi félagsins árið 2008. Verður að fallast á með stefnda að launakrafa sjómanns vegna aflahlutar verður trauðla byggð á þessum grunni og hefur stefnandi ekki fært nægileg rök fyrir því, gegn andmælum stefnda, að umræddar tölur geti að réttu verði grundvöllur launaútreiknings með þeim hætti sem hann hefur gert og að framan er nánar lýst. Ber stefnandi að mati dómsins sönnunarbyrði fyrir því að umræddar tölur geti verið réttur grundvöllur slíkrar kröfu og nægir hér ekki að vísa til þess að stefndi hafi á umræddum tíma aðeins gert út einn bát og að fullyrða að stefnandi hafi tekið þátt í öllum róðrum þess báts á nefndu tveggja ára tímabili. Verður ekki séð að dómvenja um að sönnunarbyrði um efni ráðningarsamnings hvíli á útgerðarmanni sem ekki hefur gert samninginn skriflega, sbr. 6. gr. sjómannalaga, breyti nokkru um þetta. Varðar þetta atriði enda ekki inntak ráðningarsambands aðila heldur það tölulega viðmið sem stefnandi byggir kröfur sínar á, bæði aðal- og varakröfu. Er ekki unnt að fallast á að stefnandi geti með kröfugerð af þessu tagi lagt sönnunarbyrði á stefnda um hver skuli vera réttur grundvöllur kröfu hans. Á þetta enn frekar við þegar svo langur tími hefur liðið sem raun ber vitni í máli þessu án þess að aðili hafi haldið fram kröfu sinni og verður ekki talið að ákvæði 1. mgr. 32. gr. sjómannalaga um skyldu útgerðarmanns til að láta skipverja í té mánaðarlegt uppgjör geti fortakslaust átt við svo löngu eftir að launauppgjör fór fram. Þá verður og að líta til þess að þrátt fyrir að stefnandi hafi vísað til þess að kröfugerð hans markist af því að stefndi hafi verið ófáanlegur til að leggja fram nauðsynleg gögn þá hafði stefnandi ekki uppi áskoranir í stefnu um framlagningu gagna. Fullyrðingar stefnanda um að stefndi hafi sviksamlega haldið frá stefnanda upplýsingum er varða kröfu hans eru að mati dómsins ósannaðar og verður í þessu samhengi enn að horfa til þess að ekki verður annað séð en að stefnandi hafi fyrst óskað eftir þessum upplýsingum um tveimur árum eftir að hann fékk síðast greidd laun frá stefnda. Þegar af framangreindum ástæðum verður stefndi sýknaður af fjárkröfum stefnanda og eiga sömu röksemdir við um aðal- og varakröfu hans. Að fenginni þessari niðurstöðu eru ekki forsendur til að taka afstöðu til málsástæðna er varða fyrningu.

Rétt þykir að hvor aðili beri sinn kostnað af máli þessu. Gjafsóknarkostnaðar stefnanda greiðist úr ríkissjóði og er þar með talin þóknun lögmanns hans, G-kk-ef I-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem þykir hæfilega ákveðin með hliðsjón af umfangi málsins 502.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf B-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Hólmi NS-56 ehf., er sýkn af kröfum stefnanda, B-kk-ef S-kk-ef í máli þessu.

Hvor aðili skal bera sinn kostnað af máli þessu.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði þar á meðal þóknun lögmanns hans, G-kk-ef I-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem þykir hæfilega ákveðin 502.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf B-kk-nf