E-2362/2014

Þetta mál, sem tekið var til dóms að loknum munnlegum málflutningi 5. júní sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af H-x-x Æ-kk-þgf K-x-x, nú til heimilis í Fjelberg, Noregi, gegn Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3, Reykjavík, með stefnu, áritaðri um birtingu 12. júní 2014.

Stefnandi krefst þess að viðurkenndur verði með dómi réttur hans til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar LZ-432 skv. 91. gr., sbr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, úr hendi stefnda vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í umferðarslysi, 25. ágúst 2010, er hann var farþegi bifreiðarinnar sem var vátryggð af stefnda. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnda ásamt virðisaukaskatti, eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda og að honum verði dæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Málsatvik

Stefnandi lýsir málsatvikum þannig að hann hafi verið farþegi í framsæti bifreiðarinnar LZ-431, sem lenti í umferðarslysi, 25. ágúst 2010, þegar stefnandi var að störfum fyrir Hreinsibíla ehf. Ökumaður bifreiðarinnar hafi misst stjórn á henni við afleggjara á Vogum við Vatnsleysuströnd og bifreiðin hafi við það endað uppi á grjótgarði, sem sé þar við veginn. Slysið hafi átt sér stað á vinnutíma en stefnandi hafi starfað hjá Hreinsibílum ehf. Við slysið hafi stefnandi hlotið talsverðan slink á líkamann og einnig rekið höfuðið í hliðarrúðu bifreiðarinnar.

Stefnandi leitaði til slysadeildar Landspítalans, 27. ágúst 2010. Við skoðun á slysadeild hafi komið í ljós að stefnandi var með stífleika í hálsi og verki við hreyfingar. Hann var aumur yfir hálfvöðvum beggja vegna við hálshrygg og með eymsli niður á sjalvöðva á herðum beggja vegna. Einnig var hann með eymsli yfir hryggjarliðum. Sneiðmynd var tekin af hálshrygg stefnanda sem sýndi ekki merki beináverka, brot eða annað slíkt. Stefnandi var greindur með tognun og ofreynslu á hálshrygg og fékk hann ráðleggingar um verkjalyfjanotkun og hreyfingu.

Stefnandi tilkynnti stefnda um umferðarslysið, 1. september 2010.

Hinn 2. september 2010 leitaði stefnandi til Þ-kvk-ef J-kvk-ef læknis. Í beiðni læknisins um sjúkraþjálfun, dagsettri 2. september 2010, er því lýst að stefnandi væri bólginn á hálsliðum, hann væri aumur á hálsliðum og axlarvöðvum. Einnig væri hann aðeins aumur við þreifingu á lendarhrygg. Eðlilegt skyn væri þó í báðum neðri útlimum. Taldi Þ-kvk-nf að líklega væri stefnandi með mikla vöðvabólgu í hálsi og herðum eftir bílslysið.

Hinn 30. september 2010 hafnaði stefndi bótaskyldu á þeim grundvelli að ósannað væri að atvikið væri bótaskylt úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar LZ-432. Með tölvupósti, dagsettum 22. október 2010, óskaði stefnandi eftir því að stefndi breytti afstöðu sinni, eftir að aflað hafði verið vottorðs frá Landspítalanum en stefndi hafnaði því, 28. október 2010.

Að beiðni Hreinsibíla ehf. fór stefnandi, 16. nóvember 2010, í skoðun og viðtal til G-kk-ef B-kk-ef læknis. Í vottorði G-kk-ef, dagsettu 25. nóvember sama ár, kemur fram það álit læknisins að stefnandi hafi orðið fyrir nokkrum hnykkáverka við slysið, 25. ágúst 2010. Hann taldist hafa verið óvinnufær eftir slysið en væri nú vinnufær í léttu hreyfanlegu starfi og færi líðan hans heldur batnandi. Taldi G-kk-nf að sjúkraþjálfunarmeðferð gæti bætt ástand stefnanda frekar og var honum ráðlagt að taka inn bólgueyðandi lyf. Mat G-kk-nf það svo að stefnandi ætti að geta orðið fær til að sinna sínu fyrra starfi fljótlega. Hugsanlega væri um varanlegt mein að ræða en ekki væri tímabært að leggja mat á það að svo stöddu. Að sögn stefnanda hafi þáverandi vinnuveitandi hans, í kjölfar þessarar niðurstöðu læknisins, tilkynnt slysið til Sjúkratrygginga Íslands.

Stefnandi skaut ákvörðun stefnda um höfnun bótaskyldu til úrskurðarnefndar í vátryggingamálum, 14. febrúar 2011. Hinn 21. mars 2011 vísað nefndin málinu frá. Var það álit nefndarinnar að málið væri óljóst og illa upplýst og því væri það ekki tækt til úrskurðar.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi hafnar röksemdafærslu stefnda, hvort heldur um að slysið hafi ekki átt sér stað eða að ekki séu orsakatengsl milli slyssins og líkamsáverka stefnanda. Á tjónstilkynningu fyrir ökutæki, sem fyllt hafi verið út og undirrituð af S-kk-þgf Þ. Þ-kk-þgf, ökumanni bifreiðarinnar LZ-432, sé hakað við reitinn „já“ varðandi slys á fólki. Í tilkynningunni segi:

„Vorum á vinnustað útí vogum og á leiðinni útúr vogunum missti ég stjórn á bílnum þegar ég var að koma út úr hringtorgi sem er þarna við afleggjarann í vogunum, keyrðum beint upp í hlaðið grjót sem er þar undir brúnni. Ég og farþegi bílsins fengum báðir högg á hnakka og háls og farþegi líka verki í bak.“

Enn fremur liggi fyrir yfirlýsing ökumannsins um að hann hafi misst stjórn á bifreiðinni, 25. ágúst 2010, með þeim afleiðingum að hún hafnaði í grjótgarðinum við Vogaafleggjara. Hann staðfesti að auki að stefnandi hefði verið farþegi í bifreiðinni og að hann hefði hlotið umrædda áverka. Til viðbótar liggi fyrir staðfesting þess efnis að stefnandi hafi haft samband við neyðarlínuna og óskað eftir aðstoð lögreglu í kjölfar slyssins.

Fyrir liggi að stefnandi hafi leitað á slysa- og bráðadeild Landspítalans tveimur dögum eftir að slysið átti sér stað og á heilsugæslu sína viku eftir slys. Einnig liggi fyrir vottorð um óvinnufærni vegna vinnuslyssins frá Þ-kvk-þgf J-kvk-þgf J-kvk-þgf lækni á Heilsugæslunni í Hvammi, dagsett 2. september, 10. september og 24. september 2010. Sömuleiðis sé í gögnum málsins beiðni um sjúkraþjálfun frá sama lækni. Í áverkavottorði T-kk-ef F-kk-ef læknis, dagsettu 7. september 2010, komi fram að stefnandi hafi komið vegna áverka sem hann hafi hlotið í bílslysi tveimur dögum áður er bíllinn fór út af veginum. Við höggið hafi hann hlotið högg niður hrygginn og síðan þá hafi hann verið með verk í hálshrygg með leiðni út í báðar axlir. Hann sé stífur í hálsi og eigi erfitt með að hreyfa hann, „flectera“ og líta til hliðar. Stefnandi hafi sótt sjúkraþjálfun auk þess sem hann gerði liðkandi æfingar og notaðist við verkjalyf. Þá hafi þáverandi vinnuveitandi stefnanda staðfest að stefnandi hafi orðið fyrir umferðarslysi í vinnu og að hann hafi hlotið meiðsli vegna þess. Að beiðni vinnuveitanda hafi stefnandi gengist undir umrætt mat hjá G-kk-þgf B-kk-þgf sérfræðingi í endurhæfingarlækningum og mati á líkamstjóni. Hann hafi komist að þeirri niðurstöðu að stefnandi hafi hlotið talsverðan hnykkáverka við umferðarslysið, 25. ágúst 2010.

Stefnandi vekur athygli á því að Sjúkratryggingar Íslands hafi viðurkennt bótaskyldu í málinu og hafi stefnandi gengist undir örorkumat á vegum stofnunarinnar. Þar hafi hann verið metinn til 8% varanlegrar læknisfræðilegrar örorku vegna slyssins.

Í málinu liggi því fyrir gögn, þar á meðal læknisvottorð og örorkumat Sjúkratrygginga Íslands, sem staðfesti í fyrsta lagi að stefnandi hafi orðið fyrir umferðarslysi, 25. ágúst 2010, og í öðru lagi að orsakatengsl séu á milli slyssins og þeirra afleiðinga er hann búi við nú. Í málinu sé ekkert fram komið sem gefi tilefni til þess að draga framangreind skjöl og efni þeirra í efa. Stefnandi telur því að forsendur stefnda fyrir því að hafna bótaskyldu standist ekki með neinu móti. Þar að auki hafi stefndi aldrei rökstutt með fullnægjandi hætti á hverju höfnunin byggist.

Regla 1. ml. 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 sé hlutlæg ábyrgðarregla og því verði að gera strangar kröfur til þeirra sem ábyrgð beri á tjóni af völdum skráningarskylds vélknúins ökutækis. Þá beri að líta til þess að undantekningar frá bótaskyldu, sbr. 2. mgr. ákvæðisins, eigi ekki við, enda sé þar mælt fyrir um að lækka megi eða fella niður bætur vegna líkamstjóns ef sá sem hafi orðið fyrir tjóni var meðvaldur að tjóninu af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi. Engu slíku sé fyrir að fara í máli stefnanda og eigi hann því bótarétt úr hendi stefnda sem vátryggjanda samkvæmt 1. mgr. 88. gr., sbr. 91. gr. laga nr. 50/1987.

Með hliðsjón af framangreindu beri að viðurkenna bótaskyldu stefnda gagnvart stefnanda vegna umferðarslyssins, 25. ágúst 2010.

Kröfur stefnanda styðjast við umferðarlög nr. 50/1987, einkum 88. og 91. gr. laganna um ábyrgðartryggingu og vátryggingarskyldu skráningarskyldra og vélknúinna ökutækja. Um málskostnað er vísað til XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 1. mgr. 130. gr. þeirra. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur aðili skv. lögum nr. 50/1988 og beri því nauðsyn til að tekið verði tillit til skattsins við ákvörðun málskostnaðar.

Málsástæður stefnda

Stefndi vísar til þess að í málinu geri stefnandi kröfu um viðurkenningu á bótarétti úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar LZ-432, sbr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en sú bifreið hafi verið tryggð lögbundinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda. Bótaréttur úr þeirri tryggingu komi hins vegar eingöngu til álita að sannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni af völdum hins vátryggða ökutækis, sbr. XIII. kafla umferðarlaga nr. 50/1987.

Í málinu gildi almennar sönnunarreglur skaðabótaréttarins að því er varði sönnun og sönnunarbyrði. Í þeim felist að sönnunarbyrðin hvíli óskipt á stefnanda um að hann eigi rétt til bóta úr nefndri tryggingu. Stefnanda beri þannig að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni, þau atvik sem hafa leitt til þess og jafnframt að orsakatengsl séu á milli tjóns hans og atvika. Dugi ekki til sönnunar um orsakatengslin milli atburðar og tjóns að ekki sé útilokað að um slík tengsl geti verið að ræða heldur verði að liggja fyrir með nokkuð óyggjandi hætti að svo sé, í öllu falli að meiri líkur séu fyrir því en minni.

Sýknukrafa stefnda byggir á því að stefnandi hafi ekki sannað þessi atriði og því séu skilyrði bótaréttar til handa honum ekki fyrir hendi úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar.

Áður en gerð verði grein fyrir málsástæðum fyrir sýknu vill stefndi vekja athygli dómsins á því að óljóst sé hvort það skilyrði fyrir viðurkenningarmáli, að stefnandi hafi af því lögvarða hagsmuni sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, sé uppfyllt og að slíkt geti leitt til frávísunar málsins án kröfu. Skilyrði viðurkenningar-dóms um skaðabótaskyldu sé að sýnt sé fram á tjón og í hverju það sé fólgið og hvíli sönnunarbyrðin óskipt á stefnanda um að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að höfða viðurkenningarmál. Í stefnu sé enga umfjöllun að finna um það hvernig þetta skilyrði um lögvarða hagsmuni sé uppfyllt. Jafnvel þó að um viðurkenningarmál sé að ræða, og því ekki þörf á að beinlínis sanna mögulegt tjón, þá hljóti að hvíla á stefnanda að sýna í það minnsta fram á að tjón hafi í raun orðið og gera að einhverju leyti grein fyrir því í hverju það felist. Stefndi telur skorta verulega á að gerð sé grein fyrir því hvað í raun sé grundvöllur málssóknarinnar, eins og til dæmis hvaða áverkar og einkenni það séu sem stefnandi telji sig búa við eftir þetta óhapp. Þá séu engin læknisfræðileg gögn lögð fram um fyrra eða síðara heilsufar stefnanda og þannig ósannað að umstefnd einkenni sé að rekja til þessa óhapps en ekki einhvers annars í lífi stefnanda, hvort sem sé áður eða á eftir. Að auki sé hvergi í stefnu vísað til lagaheimildar til höfðunar viðurkenningarmáls, hvorki í umfjöllun um atvik og málsásstæður né í lagarökum. Það hljóti að vera lágmarkskrafa að vísa í stefnu til þess lagagrundvallar sem byggt sé á, að öðrum kosti uppfylli málatilbúnaðurinn ekki skilyrði f-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

Stefndi telur mjög óljóst hvernig óhappið, sem sé tilefni málssóknarinnar, vildi til. Sé því lýst þannig í stefnu að ökumaður bifreiðar sem stefnandi hafi verið farþegi í hafi misst stjórn á henni á hringtorgi við afleggjar við Voga á Vatnsleysuströnd. Við það hafi bifreiðin endað í grjótgarði við veginn. Ekki sé þar getið um ökuhraða eða aðstæður á vettvangi. Í gögnum málsins lýsi ökumaðurinn því eingöngu að hann hafi misst stjórn á bifreiðinni og ekið út af á Vogaafleggjara. Enga frekari lýsingu sé að finna á tjónstilkynningunni. Þar sé teikning sem sýni hringtorg og afstöðu bifreiðarinnar utan við veginn en hvorki sé þar getið um ökuhraða né skemmdir á bifreiðinni. Fyrir liggja tvær myndir af bifreiðinni, væntanlega teknar á vettvangi af stefnanda eða einhverjum á hans vegum. Myndirnar sýni bifreiðina þar sem hún sé að hluta utan við veginn, á grjóti sem þar sé. Myndirnar skýri á engan hátt hvort og þá hvernig þetta atvik vildi til. Af annarri myndinni virðist sem annað ökutæki hafi verið á staðnum en engin grein sé gerð fyrir því í stefnu eða málsgögnum stefnanda hvort svo hafi verið og þá hvort einhver vitni hafi verið að atvikinu. Stefndi telur að allt framangreint sýni svo ekki verði um villst að atvik séu öll verulega óljós um það sem gerðist og í raun hvort atvik voru yfirhöfuð með þeim hætti sem stefnandi haldi fram. Tekur stefndi að þessu leyti undir niðurstöðu úrskurðarnefndar sem taldi málið ekki tækt til úrskurðar þar sem það væri óljóst og illa uppýst. Með sama hætti sé ekki hægt að byggja bótarétt á einhverju atviki sem óljóst sé hvernig vildi til.

Stefndi telur að orsakasamband milli umstefnds atviks og einhverra þeirra einkenna og áverka, sem stefnt sé vegna, sé ósannað. Ósannað sé að stefnandi hafi hlotið einhverja áverka í óhappinu. Í stefnu sé lýst skoðun á slysadeild tveimur dögum eftir óhappið og sagt að sjúkdómsgreining hafi verið tognun og ofreynsla á hálshrygg. Þá sé nefnd beiðni um sjúkraþjálfun, dagsett 2. september 2010, og ýmsum einkennum við skoðun læknis vegna þess lýst. Að auki sé vísað til mats G-kk-ef B-kk-ef læknis, dagsettu 16. nóvember 2010, um að stefnandi hafi orðið fyrir nokkrum hnykkáverka. Stefndi telur þetta engan veginn fullnægjandi sem lýsing á því hvaða einkenni það séu sem stefnandi telji sig búa við í dag og sé að rekja til slyssins. Fyrirliggjandi læknisfræðileg gögn varpi heldur engu ljósi á það hvaða einkenni og áverkar þetta séu. Ósannað sé með öllu að eitthvað slíkt hafi átt sér stað og bótaréttur stefnanda þannig ekki fyrir hendi.Hafi atvik átt sér stað eins og stefnandi lýsi, að bifreiðinni hafi, er hún kom úr hringtorginu, verið ekið út af veginum og á grjót sem þar hafi verið, byggir stefndi á því að það sé ósannað að stefnandi hafi orðið fyrir einhverjum áverkum vegna þess. Stefndi telur gögn málsins skýr um það að atvikið sem málið fjalli um hafi verið minni háttar umferðaróhapp. Megi ganga út frá því að bifreiðin hafi verið á litlum hraða þegar hún fór út af veginum þar sem hún hafi komið úr hringtorginu. Ljóst sé af því að eingöngu óverulegt högg hafi komið á bifreiðina og geti það því ekki staðist að stefnandi hafi við slíkt lítilvægt óhapp hlotið einhverja áverka. Þessu til frekari stuðnings árétti stefndi að engar skemmdir hafi orðið á bifreiðinni eins og framlagðar myndir beri glögglega með sér, sbr. einnig niðurstöður skoðana á bifreiðinni. Samkvæmt framangreindu séu því verulega minni líkur en meiri á því að stefnandi hafi hlotið einhverja ákverka í þessu óhappi og hann hafi einkenni vegna þess í dag. Stefndi vekur sérstaklega athygli á því að yfirlýsing ökumanns bifreiðarinnar sé ekki sönnun á því að stefnandi hafi í þessu óhappi hlotið meinta ákverka eins og megi skilja af stefnu.

Jafnvel þó að teljist sannað að stefnandi búi við einhver einkenni í dag, byggir stefndi á því að ósannað sé að þau megi rekja til þessa umferðaróhapps og bendir í því sambandi á að verkir og eymsli vegna tognunar, hvort sem er í hálsi, baki eða annars staðar í líkamanum, séu alls ekki sértækir og geti stafað af ýmsum öðrum ástæðum en umferðaróhappi t.d. af rangri líkamsbeitingu við störf og leik. Þá bendir stefndi á að samkvæmt gögnum málsins eigi stefnandi fyrri sögu um bakverki og megi allt eins gera ráð fyrir því að sama eigi við um verki í hálsi. Stefndi vekur í því sambandi athygli á að stefnandi hafi ekki lagt fram nein gögn um sjúkrasögu sína fyrir eða eftir þetta óhapp. Það sé því óljóst hvort einhver einkenni sem ætla megi að liggi til grundvallar málssókn stefnanda sé í raun að rekja til umrædds atviks en eigi sér ekki rætur í einhverju sem hafi gerst fyrr eða jafnvel komið til síðar.

Jafnvel þó að sannað þyki að stefnandi hafi orðið fyrir einhvers konar tognunaráverka í óhappinu, er ólíklegt að það hafi haft í för með sér varanlegar afleiðingar, enda sé það einkenni slíkra áverka að þeir gangi til baka á nokkrum vikum og séu ekki varanlegir. Stefndi bendir á að stefnandi hafi í október 2010 verið talinn vinnufær til léttari starfa en hann hafði áður gegnt hjá vinnuveitanda sínum og talið að hann yrði í síðasta lagi að fullu fær í fyrra starf um næstu áramót (2010/2011). Þá liggi fyrir að vinnuveitandi hans, Hreinsibílar ehf., hafi farið fram á að hann kæmi aftur til starfa á þeim forsendum.

Stefndi hafnar því alfarið að áverkagreining eða ákvörðun Sjúkratrygginga Íslands skipti nokkru máli um niðurstöðu þessa. Með nefndum dómskjölum hafi verið lagt mat á læknisfræðilega örorku stefnanda til ákvörðunar bóta úr almanna-tryggingum og matið eingöngu ætlað til þeirra nota. Um slíkt gildi allt önnur sjónarmið og forsendur en um einkaréttarlega kröfu sem byggi á skaðabótareglum eins og þá sem mál þetta snúist um.

Stefndi gerir kröfu um að stefnandi greiði honum málskostnað og byggir sú krafa á 129-130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stefndi byggir kröfur sínar á almennum reglum skaðabótaréttar, einkum um sönnun, sönnunarbyrði og orsakasamband, umferðarlögum nr. 50/1987 og lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Stefndi bendir á að hvergi sé í stefnu vísað til lagaheimildar til höfðunar viðurkenningarmáls og fari það gegn f-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem fram kemur að í stefnu skuli greina tilvísun til helstu lagaákvæða eða réttarreglna sem stefnandi byggir málatilbúnað sinn á. Af kröfugerð stefnanda og málatilbúnaði hans að öðru leyti er ljóst að stefnandi höfðar mál þetta til viðurkenningar á bótaskyldu úr hendi stefnda vegna tjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi, 25. ágúst 2010. Þá vísar stefnandi til 88. og 91. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Verður því að telja að fullnægt sé skilyrðum f-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

Í aðilaskýrslu stefnanda við aðalmeðferð málsins lýsti stefnandi því að hann hefði verið farþegi í bifreið vinnuveitanda síns, Hreinsibíla ehf. Hafi hann verið á leið frá vinnu, lokað augunum um stund en hrokkið upp þegar bifreiðin keyrði úr hringtorgi upp á steina. Við þetta hafi hann fengið högg. Aðspurður sagðist hann hafa hringt í lögreglu en hún hafi ekki talið þörf á að koma á staðinn þar sem enginn hafi slasast. Þess í stað hafi lögreglan hringt á kranabíl sem hafi komið á svæðið og dregið bílinn niður. Hafi stefnandi og samstarfsmaður hans síðan keyrt bifreiðina á verkstæði. Stefnandi greindi frá því að ungur strákur, sem var nýbyrjaður að vinna hjá Hreinsibílum ehf., hafi verið ökumaður bifreiðarinnar. Aðspurður hver hafi tekið fyrirliggjandi myndir af bifreiðinni kvaðst hann ekki geta svarað því en benti á að starfsmaður Hreinsibíla hefði komið á svæðið og kvað hugsanlegt að hann hefði tekið myndirnar. Stefnandi kvaðst hafa fundið fyrir verkjum á hálsi og baki eftir slysið og því farið til læknis til að fá hjálp. Á slysadeild Landspítalans hafi hann fengið sprautu. Kvaðst hann enn í dag finna fyrir bakverkjum og fari hann af og til til læknis. Þurfi hann stundum að taka frí frá vinnu vegna verkjanna.

Í málinu liggur fyrir tölvupóstur B-kk-ef A-kk-ef, sviðsstjóra 112, dagsettur 5. nóvember 2010, þar sem fram kemur að stefnandi hafi hringt í Neyðarlínuna umræddan dag en samtalið hafi verið flutt yfir til Fjarskiptamiðstöðvar Ríkislögreglustjóra eftir að þær upplýsingar fengust að um umferðaróhapp væri að ræða og ekki væri þörf á sjúkrabíl. Í tjónstilkynningu, dagsettri 21. september 2010, sem undirrituð er af ökumanni bifreiðarinnar LZ-431 S-kk-þgf Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, lýsir S-kk-nf Þ-kk-nf því að hann hafi verið að koma út úr hringtorgi við afleggjarann í Vogunum og keyrt beint upp á hlaðið grjót, sem var þar undir brúnni, en við það hafi hann og farþegi bifreiðarinnar báðir fengið högg á hnakka og háls og farþegi líka verk í bak. Þá er meðal málsgagna yfirlýsing, dagsett 29. október 2010, undirrituð af áðurnefndum S-kk-þgf þar sem hann kvaðst hafa verið ökumaður bifreiðarinnar LZ-432, sem væri í eigu Hreinsibíla ehf., á umræddum degi. Staðfesti hann að stefnandi hefði verið farþegi bifreiðarinnar og slasast þegar bifreiðin ók út af Vogaafleggjara.

Eins og áður er fram komið leitaði stefnandi vegna verkja til slysadeildar Landspítalans, 27. ágúst 2010, og greindi frá því að hann hefði lent í umferðarslysi tveimur dögum fyrr. Í læknisvottorði T-kk-ef F-kk-ef læknis, dagsettu 8. október 2010, segir að í skoðun á áverkanum hafi komið í ljós að stefnandi væri stífur í hálsi og verkjaði við hreyfingar. Hann væri aumur yfir hálfvöðvum beggja vegna við hálshrygg og með eymsli niður á sjalvöðva á herðum beggja vegna. Einnig væri hann með eymsli yfir hryggjarliðum. Var hann greindur með tognun í hálsi og fékk ráðleggingar um verkjalyfjanotkun og hreyfingu.

Samkvæmt málsgögnum leitaði stefnandi til Þ-kvk-ef J. J-kvk-ef, læknis á heilsugæslustöðinni Hvammi í Kópavogi, 2. september 2010. Í sjúkraskrá sem og í beiðni um sjúkraþjálfun er haft eftir stefnanda að hann hafi verið farþegi í bíl sem keyrði útaf. Þetta hafi gerst í vinnunni, í vinnubíl. Stefnandi hafi slengst til hægri og fengið hnykk í hálsinn og bakið. Hann hafi verið verkjalaus til að byrja með en farið að finna fyrir bakverk ofarlega í baki um kvöldið og nóttina. Fram kemur að stefnandi sé bólginn í hálsliðum, aumur við þreifingu á hálsliðum og vöðvum á hálsi og við axlarvöðva. Einnig að hann sé aðeins aumur við þreifingu á lendarhrygg. Var það mat læknisins að líklega væri stefnandi með mikla vöðvabólgu í hálsi og herðum eftir bílslysið.

Samkvæmt meginreglu skaðabótaréttar ber stefnandi sönnunarbyrðina fyrir því að tjón hafi orðið og hver atvikin að baki tjóninu séu. Þá hvílir jafnframt á stefnanda að sanna að orsakatengsl séu á milli tjónsins og umrædds atviks.

Lýsingar stefnanda á atvikinu í stefnu og fyrir dómi eru í samræmi við frásögn hans í fyrirliggjandi læknisvottorðum. Hefur hann haldið því staðfastlega fram að hafa lent í slysi þegar hann var farþegi í bifreið Hreinsibíla ehf., þáverandi vinnuveitanda síns, 25. ágúst 2010, og að það hafi gerst með þeim hætti að ökumaður bifreiðarinnar hafi ekið henni út af hringtorgi og upp á grjótgarð, sem var þar upp við veginn. Þótt ökumaður bifreiðarinnar hafi ekki gefið skýrslu fyrir dóminum þykir framangreind yfirlýsing hans styðja staðhæfingar stefnanda um það hvernig atvikið bar til. Þá fá staðhæfingar stefnanda um atvikið jafnframt stuðning af samtalinu sem hann átti við Neyðarlínuna, 25. ágúst 2010.

Af framangreindum vottorðum læknanna T-kk-ef F-kk-ef og Þ-kvk-ef J. J-kvk-ef má ráða að stefnandi hafi hlotið nokkur meiðsli á hálsi og herðum við slysið. Enn fremur lagði G-kk-nf B-kk-nf læknir mat á heilsufar stefnanda og í greinargerð sinni, dagsettri 25. nóvember 2010, kemur fram að stefnandi hafi orðið fyrir nokkrum hnykkáverkum. Þá rennir áverkagreining R-kk-ef A-kk-ef læknis, dagsett 26. apríl 2012, sem gerð var til undirbúnings mats á varanlegri læknisfræðilegri örorku í skilningi almannatryggingalaga nr. 100/2007, stoðum undir að stefnandi hafi hlotið töluverðan hálshnykk við slysið sem leitt hafi til viðvarandi verkja.

Að öllu því athuguðu sem rakið er að framan er það mat dómsins að stefnanda hafi tekist að færa fyrir því viðhlítandi sönnur að hann hafi lent í umferðarslysi 25. ágúst 2010 og að það hafi leitt til þeirra einkenna hans á hálsi og baki sem lýst er í læknisfræðilegum gögnum málsins.

Af hálfu stefnda var lagt fram skoðunarvottorð ökutækisins LZ-432, dagsett 26. ágúst 2010, sem og myndir og niðurstöður skoðunar á undirvagni bifreiðarinnar frá 22. september 2010. Telur stefndi að þessi gögn beri með sér að bifreiðin hafi hlotið óverulegt högg og stefnandi hafi því ekki getað hlotið einhverja áverka vegna þess. Verður ekki fallist á þetta með stefnda. Ljóst er að bifreiðin hlaut ekki skoðun án athugasemda. Fyrirliggjandi myndir hnekkja ekki staðhæfingum stefnanda og ökumanns bifreiðar Hreinsibíla ehf., sem fá stuðning af gögnum málsins, um að bifreiðinni hafi verið ekið upp á grjótgarð. Af fyrrgreindum skoðunarvottorðum og myndum af bifreiðinni verður því ekki ályktað að stefnandi hafi ekki hlotið þá áverka sem hann hefur greint frá og fram koma í vottorðum og álitum lækna.

Þá styðja það hvorki haldbær gögn né annað sem komið er fram í málinu, að áverkar stefnanda á hálsi og baki sé ekki að rekja til slyssins frá 25. ágúst 2010. Þess ber einnig að geta að í máli þessu, sem höfðað er sem viðurkenningarmál, verður hvorki skorið úr um hverjar hinar varanlegu afleiðingar slyssins eru á heilsu stefnanda né hvort eldri meiðsli eða aðrir sjúkdómar kunni að hafa þýðingu við mat á afleiðingum slyssins.

Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 er heimilt að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Áskilnaður ákvæðisins um lögvarða hagsmuni hefur í dómum Hæstaréttar verið skýrður svo, að sá er höfðar mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu verði að leiða nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni, gera grein fyrir því í hverju tjón hans felist og hver tengsl þess séu við atvik máls. Eins og fyrr er rakið er það mat dómsins að stefnandi hafi með fyrirliggjandi læknisfræðilegum gögnum sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir líkamstjóni, 25. ágúst 2010, þegar hann var farþegi í bifreið Hreinsibíla ehf. með númerið LZ-432. Verður því að telja að fullnægt sé skilyrðum 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

Með hliðsjón af því sem að framan greinir verður fallist á kröfu stefnanda eins og hún er fram sett.

Eftir þessari niðurstöðu og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda málskostnað, sem ákveðst 936.717 krónur og greiðist í ríkissjóð.

Stefnandi, H-x-x Æ-kk-nf K-x-x, nýtur gjafsóknar í þessu máli samkvæmt gjafsóknarleyfi frá 20. júní 2013. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, G-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 847.125 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

L-kvk-nf R-kvk-nf S-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Viðurkennd er skaðabótaskylda stefnda, Vátryggingafélags Íslands, vegna líkamstjóns, sem stefnandi H-x-x Æ-kk-nf K-x-x, varð fyrir í umferðarslysi, 25. ágúst 2010, er hann var farþegi bifreiðar sem vátryggð var af stefnda.

Stefndi greiði 936.717 krónur í málskostnað sem rennur í ríkissjóð. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, G-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 847.125 krónur.

L-kvk-nf R-kvk-nf S-kvk-nf