S-1332/2009

Mál þetta var höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dags. 11. desember 2009, á hendur B-kk-þgf L-kk-þgf Þ-kk-þgf, Kambsvegi 5, Reykjavík, og M-kk-þgf M-kk-þgf P-kk-þgf, Barmahlíð 8, Reykjavík. Málið var dómtekið 12. febrúar sl.

Báðum ákærðu er í 1. lið ákæru gefið að sök að hafa framið þessi brot hinn 19. febrúar 2009:

… húsbrot, rán, eignaspjöll og tilraun til fjárkúgunar, með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili T-kk-ef H-kk-ef, … að Sóltúni 8, Reykjanesbæ, veist að honum með hnífi og tekið ófrjálsri hendi fartölvu að verðmæti um krónur 150.000. Jafnframt brotið glerhurð í bakaraofni. Því næst þvingað T-kk-þf upp í bifreiðina MK-220, sem ákærði M-kk-nf M-kk-nf ók til Reykjavíkur, en ákærði B-kk-nf L-kk-nf sat í aftursætinu hjá T-kk-þgf með hníf í hendi sem hann ógnaði honum með og hótuðu ákærðu T-kk-þgf stórfelldum líkamsmeiðingum yrði hann ekki við kröfum þeirra um peningagreiðslu vegna ætlaðrar skuldar hans. Ennfremur létu þeir T-kk-þf hringja í fósturföður sinn, M-kk-þf R-kk-þf E-kk-þf, og hótuðu M-kk-þgf R-kk-þgf að þeir myndu ganga frá T-kk-þgf sæi hann ekki til þess að skuldin yrði greidd. Létu ákærðu ekki af háttsemi sinni fyrr en lögregla stöðvaði bifreiðina á gatnamótum Kleppsvegar og Langholtsvegar. Afleiðingar af ofbeldi ákærðu voru þær að T-kk-nf hlaut kúlur á hnakka, rispur á hálsi og mar í andlit.

Þetta er talið varða við 231. gr., 252. gr., 1. mgr. 257. gr. og 251. sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þá er ákærði B-kk-nf í 2. lið ákæru talinn hafa gerst sekur um

… fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum 28,76 g af amfetamíni sem hann kastaði frá sér þegar lögreglan …

Þetta er talið varða við 2., sbr. 5. gr. laga nr. 65/1974, sbr. lög nr. 60/1980, nr. 13/1985 og nr. 68/2001, og reglugerð nr. 233/2001, sbr. reglugerðir nr. 248/2002 og 848/2002.

Loks er ákærði M-kk-nf M-kk-nf í 3. lið ákæru talinn hafa gerst sekur um

…umferðarlagabrot, með því að hafa ekið bifreiðinni MK-220 undir áhrifum ávana- og fíkniefna (í blóði amfetamín) frá Reykjanesbæ til Reykjavíkur, sbr. ákæruliður I.

Þetta er talið varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 45. gr. a, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 5. gr. laga nr. 66/2006.

Við aðalmeðferð málsins voru leidd vitni um fyrsta ákærulið, en hina tvo liðina játuðu ákærðu fyrir dómi og fór ekki fram frekari sönnunarfærsla beinlínis um þá. Ákærðu tjáðu sig báðir um sakarefnið og leidd voru vitnin T-kk-nf H-kk-nf og M-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf. Þá komu lögreglumennirnir J-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf og R-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf fyrir dóm sem vitni.

Ákærði B-kk-nf L-kk-nf sagði fyrir dómi að þeir M-kk-nf hefðu farið heim til T-kk-ef. T-kk-nf hafi skuldað sér peninga vegna fíkniefnaviðskipta. Hann hafi áður reynt að hringja í T-kk-þf út af þessari skuld. Hann kvaðst hafa kynnt sig sem lögreglumann og sagði að T-kk-nf hefði boðið þeim inn í forstofuna. Þar hefðu byrjað stimpingar, síðan slagsmál. Ákærði kvaðst hafa tekið hníf í eldhúsinu og ógnað T-kk-þgf með honum. Hann hafi ekki ætlað að stinga með hnífnum.

Ákærði sagði að T-kk-nf hefði tekið upp stól í eldhúsinu og kvaðst halda að hann hefði brotið hurðina í ofninum með honum.

Þá sagði ákærði að T-kk-nf hefði afhent tölvuna af fúsum og frjálsum vilja sem innborgun á skuldina. Hann kvaðst ekki muna nákvæmlega hvernig tölvan kom til sögunnar.

Ákærði sagði að þeir M-kk-nf hefðu beðið T-kk-þf að koma með sér í bílinn og hafi hann gert það. Þeir hafi ekki beitt þvingunum eða hótunum til þess.

Ákærði kvaðst hafa verið uppdópaður þegar þessi atvik gerðust. Hann myndi þau ekki mjög vel.

Ákærði kvaðst vera búinn að taka sig mikið á. Hann hefði ekki drukkið eða neytt fíkniefna síðan 10 ágúst sl. Hann byggi nú á Vin hjá SÁÁ og væri kominn í samband við börnin sín á ný. Hann ynni eftir 12 spora kerfinu.

Ákærði M-kk-nf M-kk-nf P-kk-nf sagði að þeir hefðu farið heim til T-kk-ef til að fá hann með sér af því að hann skuldaði ákveðnum aðila peninga. Þeir hafi ætlað að fá hann til að borga. B-kk-nf hafi farið upp að húsinu, en hann hafi sjálfur beðið í bílnum. Svo hafi hann séð að þeir hafi verið farnir að slást. Þá hafi hann skorist í leikinn. Ákærði sagði að T-kk-nf hefði byrjað, hefði ráðist á B-kk-þf.

Ákærði sagði að T-kk-nf hefði farið með þeim í góðu, þeir hafi ekki þurft að halda hníf að honum til þess. Sagði hann að reglurnar væru þær í undirheimunum að ef maður skuldaði peninga tæki maður afleiðingunum af því. B-kk-nf hafi beðið sig að koma með sér. Það hafi átt að taka T-kk-þf með til að hitta manninn sem hann skuldaði peninga.

Ákærði sagði að þeir hefðu hringt í fósturföður T-kk-ef og spurt hann hvort hann væri tilbúinn að gera upp skuldina. T-kk-nf hafi viðurkennt skuldina, hafi að vísu sagst skulda 400.000, en ekki 700.000.

Ákærði viðurkenndi að hafa sparkað einu sinni í T-kk-þf. Hann kvaðst ekki hafa komið nálægt tölvunni. Hnífinn hafi hann séð fyrst eftir að lögreglan kom. Hann hafi ekki haldið á hnífnum yfir honum. Hann vissi ekki hvernig hurðin á ofninum hefði skemmst.

Ákærði kvaðst hafa séð meðákærða B-kk-þf sparka í T-kk-þf, en hann hafi í rauninni verið að verja sig. T-kk-nf hafi ráðist á hann. Hann kvaðst ekki hafa séð hann ógna með hníf.

Ákærði er nú á Litla-Hrauni að afplána refsingu. Hann kvaðst hafa náð að halda sér frá fíkniefnum, hann myndi fá að ljúka afplánun í Hlaðgerðarkoti. Hann kvaðst vinna í fangelsinu og stunda nám.

T-kk-nf H-kk-nf sagði í vitnaskýrslu sinni fyrir dómi að ákærði B-kk-nf hefði komið og þóst vera lögregluþjónn. Hann hefði síðan ráðist inn og ákærði M-kk-nf hefði komið á eftir. Hann hefði ekki boðið þeim inn. Þeir hefðu ráðist á sig og hann hefði reynt að verja sig. Hann hefði flúið undan þeim inn í húsið. Í eldhúsinu hefði hann dregið stól aftur fyrir sig í veg fyrir þá. Annar þeirra, sennilega B-kk-nf hefði tekið stólinn og þrykkt í ofninn og brotið hurðina. Þeir hefðu náð honum inni í þvottahúsi og komið í gólfið. Þeir hefðu haldið honum niðri með fætinum. Þá hefðu þeir hótað honum með hníf. Þá hefði hann hætt öllum mótþróa. Hann sagði að þeir hefðu sparkað í sig, bæði í kvið og höfuð. Hann hefði farið með þeim í bíl þeirra og til Reykjavíkur, þar sem lögreglan stöðvaði þá. Hann hefði verið aftur og B-kk-nf hefði setið þar hjá og verið með hnífinn.

Hann sagði að fyrst hefði B-kk-nf verið með hnífinn, en síðan hefði M-kk-nf tekið við honum. Þá hefði B-kk-nf farið inn í herbergi og rutt niður hillum. Þar hefði hann fundið tölvu og tekið hana.

M-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf, sem er stjúpfaðir T-kk-ef, sagði að ákærðu hefðu talað við sig í síma og beðið að greiða ákveðna upphæð, annars yrði gengið í skrokk á T-kk-þgf. Þetta hafi ekki verið í fyrst sinn sem hann hafi heyrt af skuldum sem T-kk-nf eigi að standa í. Hótanir hafi byrjað að berast um einu og hálfu ári fyrir þetta atvik, þá hafi hann verið krafinn um einhverja skuld.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að íbúi í næsta húsi sá þegar ákærðu og T-kk-nf fóru frá húsinu í bifreiðinni. Lét hún móður T-kk-ef vita sem kallaði lögreglu til. Íbúi þessi kom ekki fyrir dóm. Er strax í frumskýrslunni haft eftir móður T-kk-ef að hann hefði verið numinn á brott. Skömmu síðar sást til bifreiðar þeirrar sem ákærðu óku í Reykjavík og var hún stöðvuð. Ákærði M-kk-nf var handtekinn, en ákærði B-kk-nf komst undan. Náðist hann fljótlega.

Við leit í bifreiðinni fannst hnífur með 20,5 cm löngu blaði á gólfi aftan við sæti ökumanns. Þá fannst HP fartölva í farangursrýminu.

Blóðsýni var tekið úr ákærðu. Sýnin voru rannsökuð og um ákærða M-kk-þf segir að amfetamín í blóði hans hafi mælst 180 ng/ml. Segir í matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði að hann teljist hafa verið óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega. Er vísað til 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga.

Lögreglan rannsakaði sjálf efni sem ákærði B-kk-nf var með og kastaði frá sér þegar lögregla birtist. Var þetta amfetamín, 28,76 g.

Verjandi ákærða B-kk-ef lagði fram í dóminum upplýsingar um endurhæfingaráætlun sem ákærði vinnur eftir í samvinnu við SÁÁ. Þá lagði hann fram staðfestingu á dvöl hans á Vogi og Staðarfelli á síðasta ári.

Forsendur og niðurstaða

Ákærðu segja báðir að tilgangur heimsóknar þeirra til T-kk-ef hafi verið að fá hann til að greiða skuld.

Ákærði M-kk-nf staðhæfði fyrir dómi að T-kk-nf hefði ráðist á meðákærða B-kk-þf. Þessi framburður hans er ótrúverðugur. B-kk-nf sagði sjálfur fyrir dómi að T-kk-nf hefði boðið þeim inn í forstofuna. Þar hefðu byrjað stimpingar útaf skuldinni. Hjá lögreglu hafði hann sagt að T-kk-nf hefði hótað sér með hnífnum. Hann sagði það ekki fyrir dómi og bar ekki að T-kk-nf hefði ráðist á sig. Verður að leggja til grundvallar þá frásögn T-kk-ef að hann hafi hörfað undan ákærðu inn í húsið. Er ekki hægt að fallast á þá skýringu ákærða M-kk-ef að þeir hafi þurft að verjast árás T-kk-ef.

Ákærðu yfirbuguðu T-kk-þf og játar ákærði B-kk-nf að hann hafi ógnað honum með hníf sem hann tók í eldhúsinu. Eftir að hér var komið sögu verður að telja að allt sem T-kk-nf gerði hafi hann gert tilneyddur. Hafi hann samþykkt töku ákærðu á tölvunni hafi það verið þvingað samþykki og að hann hafi farið með þeim í bifreiðina tilneyddur. Hefur ákærði B-kk-nf enda borið að hann hafi verið með hnífinn í bifreiðinni.

Ákærðu fóru saman að heimili T-kk-ef og var tilgangur þeirra sá einn að fá greiðslu meintrar skuldar. Verður að meta aðgerðir þeirra sem samverknað og eftir því sem sakfellt verður fyrir einstaka þætti verður að sakfella þá báða.

Leysa verður úr um hvern einstakan lið í verknaðarlýsingu ákæru.

Af framburðum T-kk-ef og ákærða B-kk-ef er ljóst að til stimpinga kom í forstofunni og að ákærðu eltu T-kk-þf í þeim tilgangi að yfirbuga hann. Fóru þeir óboðnir inn í húsið og verður að heimfæra þetta brot þeirra til 231. gr. almennra hegningarlaga. Þau brot sem greinir hér á eftir tæma ekki sök gagnvart þessu ákvæði.

T-kk-nf lýsir því að annar hvor ákærðu hafi brotið glerhurðina í ofninum í eldhúsinu með stól. Ákærði M-kk-nf vill ekkert við þetta kannast, en ákærði B-kk-nf gefur mjög óskýr svör. Virðist sem hann vilji ýja að því að T-kk-nf hafi sjálfur brotið hurðina, án þess þó að fullyrða það beinlínis. Verður að telja sannað, með hliðsjón af öllum atvikum og skýrum framburði T-kk-ef að ákærðu hafi brotið hurðina. Verður að sakfella þá fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga, en M-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf kærði þá fyrir brot þetta hjá lögreglu.

Töku ákærða B-kk-ef á fartölvu verður að meta sem rán, sbr. það er áður segir um nauðung. Verða báðir ákærðu því sakfelldir fyrir brot gegn 252. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærðu vildu hafa fé af T-kk-þgf. Hafi hann staðið í skuld við þá eða aðra vegna viðskipta með fíkniefni, eins og ákærðu staðhæfa, var krafan ólögmæt. Ákærðu reyndu að beita þvingunum og hótunum til að fá T-kk-þf eða stjúpföður hans til að greiða sér fé. Hafa þeir með þessu gerst sekir um tilraun til fjárkúgunar sem varðar refsingu samkvæmt 251. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga.

Ákærði B-kk-nf játaði brot það sem lýst er í öðrum lið ákæru. Játningin er í samræmi við gögn málsins og verður hann sakfelldur, en brotið er réttilega fært til refsiákvæða.

Ákærði M-kk-nf játaði brot það sem lýst er í þriðja lið ákæru. Játningin er í samræmi við gögn málsins og verður hann sakfelldur, en brotið er réttilega fært til refsiákvæða.

Ákærði B-kk-nf hefur nokkrum sinnum verið sektaður vegna brota gegn umferðarlögum og lögum um ávana- og fíkniefni. Þá gekkst hann undir sektargreiðslu fyrir Héraðsdómi Suðurlands 8. mars 2007, fyrir hlutdeild í húsbroti.

Ákærði M-kk-nf hefur nokkrum sinnum sætt refsidómum, þar af sex sinnum verið dæmdur til að sæta fangelsi óskilorðsbundið. Hefur hann verið sakfelldur fyrir rán og önnur auðgunarbrot og innflutning fíkniefna. Hefur hann verið dæmdur til að sæta fangelsi samtals í rúmlega sex ár. Hann hóf hinn 27. febrúar 2009 afplánun 480 daga eftirstöðva refsingar, sem honum hafði verið veitt reynslulausn á.

Þótt sakarferill ákærða M-kk-ef sé alvarlegri verður að líta til þess að ákærði B-kk-nf stýrði aðgerðum þeirra. Verður refsing hvors um sig ákveðin fangelsi í 15 mánuði. Þrátt fyrir yfirlýsingar ákærða B-kk-ef um að hann hafi snúið af braut óreglu og afbrota, sem studdar eru haldbærum gögnum, er brotið alvarlegra en svo að skilorðsbinding refsingar að hluta eða öllu leyti komi til greina.

T-kk-nf H-kk-nf krefst miskabóta að fjárhæð 900.000 auk vaxta og málskostnaðar. Í ákæru hefur krafa hans verið tekin upp hærri en hún er gerð, þar sem vöxtum og kostnaði hefur verið bætt við höfuðstól hennar. Með hliðsjón af dómaframkvæmd um fjárhæð miskabóta samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga, og atlögunni og nauðunginni sem T-kk-nf sætti, verða bætur ákveðnar 400.000 krónur. Ber sú fjárhæð vexti eins og krafist er, en dráttarvextir reiknast frá 8. febrúar 2010, en krafan virðist ekki hafa verið birt ákærðu fyrr en mál þetta var höfðað.

T-kvk-þgf var skipaður réttargæslumaður er málið var til rannsóknar hjá lögreglu. Það var ekki gert fyrir dómi, en dómurinn lítur svo á að skilyrði 2. mgr. 41. gr., sbr. 1. mgr. 42. gr., laga nr. 88/2008 séu ekki uppfyllt. Verður því að skipta þóknun talsmanns T-kk-ef þannig, að sá hluti sem unnið var fyrir á rannsóknarstigi máls telst til sakarkostnaðar, en að öðru leyti verður að dæma ákærða til að greiða þóknunina sem málskostnað. Með hliðsjón af yfirliti talsmannsins verða 120.000 krónur taldar til sakarkostnaðar, en málskostnaður ákveðst 90.000 krónur. Fjárhæðir þessar eru ákveðnar með virðisaukaskatti.

Ákærðu verða dæmdir til að greiða laun verjenda sinna hvor um sig. Réttargæslu- og málsvarnarlaun verjanda ákærða M-kk-ef eru ákveðin 425.000 krónur, en málsvarnarlaun verjanda ákærða B-kk-ef 250.000 krónur. Annan sakarkostnað, 182.762 krónur samkvæmt yfirliti sækjanda, að viðbættri áðurgreindri þóknun talsmanns, er hann hafði stöðu réttargæslumanns, skulu ákærðu greiða óskipt.

J-kk-nf F-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Ákærði, B-kk-nf L-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald er hann sætti í 7 daga.

Ákærði, M-kk-nf M-kk-nf P-kk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald er hann sætti í 7 daga.

Ákærðu greiði T-kk-þgf H-kk-þgf óskipt 400.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 19. febrúar 2009 til 8. febrúar 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 90.000 krónur í málskostnað.

Ákærði, B-kk-nf L-kk-nf Þ-kk-nf, greiði málsvarnarlaun V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 250.000 krónur.

Ákærði, M-kk-nf M-kk-nf P-kk-nf, greiði réttargæslu- og málsvarnarlaun G-kvk-ef S-kvk-ef A-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 425.000 krónur.

Annan sakarkostnað, 302.762 krónur, greiði ákærðu óskipt.