S-1505/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 25. október sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 24. mars 2022, á hendur I-kk-þgf P-kk-þgf E-kk-þgf, kennitala [...], [...], „fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa að kvöldi þriðjudagsins 6. ágúst 2019 á bifreiðastæði við [...] í Reykjavík, skorið A, kennitala [...], með hnífi í efri hluta hægri handleggs, með þeim afleiðingum að hann hlaut djúpan og 10- 15 smlangan skurð á hægri handlegg, þar sem þríhöfði fór í sundur hliðlægt og lá skurður djúpt undir vöðva.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

Af hálfu A, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum skaða-og miskabætur að fjárhæð 1.524.938 krónur, auk vaxta af 224.938 krónum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og af 1.300.000 krónum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. ágúst 2019 til þess dags er mánuður er liðinn frá því ákærða er kynnt bótakrafa þessi, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga af 1.524.938 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá er gerð krafa um greiðslu þóknunar við réttargæslu að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að teknu tilliti til virðisaukaskatts á réttargæsluþóknun.

Af hálfu A, kennitala [...], vegna ólögráða sonar hans B, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. ágúst 2019 til þess dags er mánuður er liðinn frá því ákærða er kynnt bótakrafa þessi, en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þá er gerð krafa um greiðslu þóknunar úr hendi ákærða skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Af hálfu A, kennitala [...], vegna ólögráða sonar hans C, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. ágúst 2019 til þess dags er mánuður er liðinn frá því ákærða er kynnt bótakrafa þessi, en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Þá er gerð krafa um greiðslu þóknunar úr hendi ákærða skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.“

Með úrskurði dómsins 9. júní sl. var einkaréttarkröfum brotaþola fyrir hönd ólögráða sona hans, B og C, vísað frá dómi.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærða verði ekki gerð sérstök refsing, en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Hann krefst þess jafnframt að bótakröfu verði hafnað eða hún lækkuð. Þá krefst hann málsvarnarlauna ásamt virðisaukaskatti sem greidd verði úr ríkissjóði.

Málsatvik

Samkvæmt skýrslu lögreglu barst henni, þann 6. ágúst 2019, tilkynning um slagsmál utan við [...] í Reykjavík. Þegar lögreglumenn óku inn [...] og nálguðust vettvang barst tilkynning um að gerandi hefði verið með hníf og þolandi væri blóðugur og hugsanlega með stungusár. Vitni bentu lögreglu á ákærða og sögðu hann vera gerandann. Ákærði sat á grasbletti með hendur sýnilegar. Hann hélt ekki á vopni og hlýddi strax fyrirmælum lögreglu. Ákærði kvaðst vera gerandinn í málinu og sagði brotaþola vera á bifreiðastæðinu til móts við [...]. Brotaþoli var með djúpan skurð á hægri handlegg og blæddi mjög mikið frá skurðinum. Lögreglumaður setti snarvöndul á handlegg hans til þess að reyna að ná stjórn á blæðingunni. Brotaþoli var fluttur með sjúkrabifreið á slysadeild til aðhlynningar. Ákærði var með lítinn skurð á hökunni sem hann kvað vera eftir brotaþola.

Ákærði kvaðst hafa verið að koma heim að [...] þegar hann hefði hitt brotaþola þar fyrir utan. Hann og kærastan hans hefðu verið að gæta [...] brotaþola, en kærastan hans og [...] brotaþola væru [...]. Ákærði kvað brotaþola hafa staðið í hótunum við sig vegna gamallar óuppgerðrar skuldar. Hann hefði hótað sér líkamsmeiðingum, síðan hefði brotaþoli tekið matvörur sem ákærði hefði verið með og kastað þeim í hann, m. a. fullum bakka af kartöflugratíni. Brotaþoli hefði því næst kýlt hann að minnsta kosti fimm hnefahöggum í andlitið og þannig hefði ákærði hlotið skurðinn á hökuna. Ákærði kvaðst hafa reiðst gríðarlega við brotaþola eftir höggin og sagt brotaþola að hann hefði þrjár mínútur til þess að hypja sig í burtu því hann ætlaði að sækja hníf og ef hannyrði enn á bifreiðastæðinu þegar hann kæmi til baka myndi hann drepa hann. Hann hefði svo farið inní íbúð og náð í eldhúshníf. Þegarhann hefði komið aftur út hefði brotaþoliennveriðá bifreiðastæðinu. Hann hefði ætlað að stinga hanní hjartað, en hætt við og skorið hanní handlegginn í staðinn. Ákærði kvaðst hafa kastað frá sér hnífnum og hlaupið í burtu en sest niður við gatnamót [...] og [...], þar sem hann var handtekinn. Ákærði var fluttur á slysadeild þar sem gert var að skurði á höku og innan á neðri vör. Voru saumuð tvö spor í hökuna. Að því loknu var hann færður á lögreglustöð.

Á vettvangi var rætt við nokkur vitni. Vitnið D kvaðst hafa heyrt mikil læti á bifreiðastæðinu og séð ákærða og brotaþola vera að rífast. Þeir hefðu öskrað og ýtt hvor við öðrum. Átökin hefðu staðið yfir í um það bil 5– 10 mínútur og hljómað eins og handrukkun. Hann hefði svo séð ákærða hlaupa inn í blokkina og koma út skömmu síðar með hníf í hendi. Hann hefði veist að brotaþola og skorið hann. Brotaþoli hefði reynt að verjast árásinni en hann hefði verið skorinn með hnífnum í handlegginn svo blæddi mikið. Brotaþoli hefði kallað eftir aðstoð og hann hefði reynt að finna eitthvað til þess að stöðva blæðinguna hjá honum. Skömmu síðar hefði ákærði hlaupið í burtu. Hann hefðiverið mjög ör og æstu rá vettvangi.

Vitnið E kvaðst hafa séð tvo menn rífast á bifreiðastæðinu. Hún hefði heyrt öskur og síðan hefði brotaþoli kýlt ákærða í andlitið. Næst hefði hún heyrt mikið öskur og séð að búið hefði verið að skera brotaþola í handlegginn og ákærði hefði gengið um með hníf í hendi. Hún hefði séð brotaþola bakka frá ákærða og heyrt hann ítrekað biðja ákærða um að stoppa.

Vitnið F kvaðst hafa heyrt rifrildi milli ákærða og brotaþola sem hefði stöðugt ágerst. Hún hefði heyrt mikil öskur og síðan séð hvar ákærði hefði skorið brotaþola í handlegginn. Ákærði hefði síðan gengið um í mikilli reiði sveiflandi hnífnum. Hún hefði þá leitað sér skjóls.

Vitnið G kvaðst hafa heyrt ákærða og brotaþola ræða um peninga og þeir hefðu öskrað mikið hvor á annan. Ákærði hefði síðan gengið í burtu í reiðikasti. Hún hefði þá farið aðeins frá en heyrt aftur mikil öskur og þegar hún hefði komið til baka hefði verið búið að skera brotaþola í handlegginn.

Rætt var við kærustu ákærða sem skýrði svo frá að þau ákærði hefðu verið að passa syni brotaþola. Brotaþoli hefði átt að sækja þá kl. 18 en hefði ekki verið kominn. Hún hefði lagt sig inni í rúmi og drengirnir hefðu verið úti í garði að leika sér. Hún hefði vaknað við að ákærði hefði komið með látum inn í íbúðina, tekið hníf úr skúffu í eldhúsinu og farið út með hnífinn. Hún hefði ekki séð átökin en komið út eftir að búið hefði verið að skera brotaþola.

Daginn eftir atvikið var tekin skýrsla af brotaþola á Landspítalanum. Hann kvaðst hafa verið að sækja börnin sín til kærustu ákærða. Fjórum árum fyrr hefði hann lánað ákærða peninga sem hann hefði ekki greitt til baka. Honum hefði fundist eins og ákærði væri að þykjast ekki sjá sig þegar þeir hefðu mæst á bifreiðastæðinu. Hann hefði þá spurt ákærða hvort hann ætlaði ekki að fara að greiða skuldina. Ákærði hefði brugðist illa við, ógnað honum og ögrað og reynt að skalla hann. Hann hefði jafnframt spurt hvort hann ætti ekki að stinga hann. Brotaþoli kvaðst hafa reynt að ýta ákærða og hafa slegið hann tvisvar sinnum þar sem hann hefði verið smeykur við hann og fundi st hann ætla að skalla sig. Ákærði hefði síðan farið inn en hann sjálfur hefði náð í syni sína. Ákærði hefði svo birst á ný, brotaþoli hefði snúið sér við og séð að handleggur hans væri skorinn. Hann hefði ekki séð hnífinn eða fundið fyrir þessu. Hann hefði spurt ákærði hvað hann væri að gera og ákærði hefði sagt: „Þetta gerist þegar þú slærð til mín.“ Ákærði hefði svo haldið hótunum sínum áfram en hann hefði hörfað undan honum og fengið aðstoð við að binda um sárið.

Í læknisvottorði H sérfræðings í bráðalækningum á slysa- og bráðadeild Landspítala, dags. 26. september 2019, vegna ákærða, kemur fram að ákærði hafi haft 1 cm langan skurð hægra megin á hökunni sem blætt hafi lítillega frá, auk 1 cm skurðar á neðri vör. Sauma hafi þurft skurðinn á hökunni. Sárið hafi því verið þrifið og saumað með tveimur sporum með hefðbundnum húðsaum. Honum hafi verið ráðlögð saumataka eftir fimm daga og veittar almennar ráðleggingar varðandi umhirðu sára.

Í vottorði sama læknis vegna brotaþola, dags. sama dag, kemur fram að brotaþoli hafi verið stunginn með hnífi. Hann hafi verið að ræða við geranda um skuld og í kjölfarið hafi hann verið skorinn í efri hluta hægri handleggs. Brotaþoli hafi fengið djúpan skurð sem töluvert hafi blætt frá. Settur hafi verið snarvöndull á ofanverðan upphandlegg á slysavettvangi og brotaþoli fluttur á bráðamóttöku í kjölfarið. Brotaþoli hafi verið fölur og sveittur við komu en vakandi og fulláttaður. Hann hafi haft umbúðir yfir upphandlegg og þegar þær hafi verið fjarlægðar hafi komið í ljós töluvert langur skurður, um 10- 15 cm. Vöðvi samsvarandi þríhöfða hafi veriðí sundur. Þegar reynt hafi verið að létta á þrýstingi frá snarvöndlinum hafi farið að blæða kröftuglega og því hafi verið ákveðið að hafa þrýstinginn áfram. Erfitt hafi verið að meta að fullu tauga- og æðaástand handleggsins þar sem snarvöndullinn hafi verið á, en þar sem brotaþoli hafi verið orðinn fölur um hönd hafi verið létt á þrýstingi frá snarvöndlinum og þá hafi komið betri húðlitur. Brotaþoli hafi fundið fyrir dofa dreift um höndina en hann hafi náð að hreyfa fingur. Haft hafi verið samband við skurðlækna og brotaþoli hafi verið fluttur með forgangi upp á skurðstofu þar sem hann hafi verið tekinn brátt til aðgerðar eftir nánara mat æðaskurðlæknis, þar sem sári brotaþola hafi verið lokað og saumað. Í kjölfarið hafi brotaþoli verið lagður inn á Landspítalann þar sem hann hafi legið í rúman sólarhring. Honum hafi svo verið fylgt eftir af æðaskurðlæknum.

Í upplýsingum úr sjúkraskrá vegna brotaþola kemur fram að hann hafi haft stórt skurðsár á hægri upphandlegg í gegnum triceps- vöðva. Honum hafi blætt töluvert fyrir komu á skurðstofu og verið með stasa, en þegar hann hafi verið fjarlægður hafi blæðingin svo gott sem stöðvast. Brotaþoli hafi verið tekinn brátt til aðgerðar þar sem gert hafi veriðað stungusári. Sárið hafi rist djúpt, niður í gegnum triceps- vöðvann, en ekki hafi þó orðið neinn skaði á stórum æðum eða taugum. Aðgerðin hafi gegnið vel og að henni lokinni hafi brotaþoli verið settur í gips með beygju í 20° flexion. Honum hafi liðið vel daginn eftir aðgerð og verið útskrifaður tveimur dögum eftir atvikið. Þann 16. ágúst 2019 hafi hann komið í eftirlit og gips þá verið fjarlægt. Skurðsárið hafi litið vel út og engin sýkingarmerki verið sjáaleg. [...] á honum hafi fallið vel saman. Saumar hafi verið fjarlægðir og umbúðir settar yfir. Dálítill doði hafi verið yfir hægri upphandlegg. Ekkert frekara eftirlit hafi verið áætlað, en brotaþoli hafi treyst sér til að fara hægt af stað í hreyfingu og þjálfa sig sjálfur.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvað brotaþola hafa beðið sig og þáverandi kærustu sína um að passa syni sína, en brotaþoli væri [...]. Þegar hannhefði ekki verið kominnað sækja þá eftir tvo tíma hefði hann farið í matvöruverslun að kaupa mat fyrir þá. Þegar hann hefði komið til baka hefði brotaþoli staðið á bílaplaninu og öskrað að honum: „Ertu að fela þig fyrir mér?“Nokkrum árum fyrr hefði brotaþoli lánað honum peninga. Hann hefði greitt skuldina en eftir það hefði brotaþoli komið á heimilið og ógnað honum. Þeir hefðu ekki átt samskipti eftir það, en þau kærastan hans hefðu þó passað fyrir hann. Þennan dag hefði brotaþoli verið mjög æstur. Hann hefði sjálfur ekki brugðist rétt við og verið hvass í orðum. Brotaþoli hefði þá slegið hann sex höggum í andlitið. Hann hefði vankast við þetta og það hefði þurft að sauma sár á andliti hans. Hann hefði upplifað sig í hættu og fundist hann niðurlægður. Hann hefði talið að brotaþoli myndi ekki hætta en brotaþoli hefði þóekki verið með vopn. Honum hefði brugðið við þetta, en hann hafi verið að glíma við áfallastreitu í kjölfar þess að hafa verið stunginn með hnífi nokkrum árum fyrr. Ákærði kvaðst hafa hlaupið inn í íbúð, sótt hníf og síðan hoggið brotaþola með hnífnum. Þetta hefði tekið hann um 20 sekúndur og hann hefði ekki hugsað skýrt á meðan en upplifað ofsareiði. Hann hefði ekki ætlað að beita hnífnum og viti ekki hvað hafi komið yfir hann.

Eftir atvikið hefði hann sleppt hnífnum og farið í burtu. Hann hefði gengið að enda hússins, sest niður og beðið eftir að lögregla myndi sækja hann. Brotaþoli hefði hlaupið um allt bílaplanið, öskrað og kallað: „Fyrirgefðu.“

Brotaþoli A, kvaðst hafaverið að sækja syni sína til kærustu ákærða, en [...]væri [...]hennar. Hann hefði lánað ákærða peninga og talið hann enn skulda sér. Þeir ákærðu hefðu á þessum tíma ekki haft samskipti í marga mánuði og ákærði hefði forðast að tala við hann þar sem þeir hefðu rekist hvor á annan á bílaplaninu. Hann hefði ávarpað ákærða með því hvort hann ætlaði ekki að heilsa sér. Ákærði hefði þá komið til hans og brotaþoli spurt ákærða hvort hann ætlaði ekki að klára að borga sér. Ákærði hefði þá sagt eitthvað á þá leið að hann væri með hníf í vasanum og spurt hvort hann ætti að stinga hann. Hann hefði ekki ætlað að slást við ákærða en ákærði hefði reynt að skalla hann og ýtt honum út á götu. Átökin hefðu stigmagna st og hann hefði upplifað sig í hættu. Hann hefðiekki talið sig eiga annarra kosta völ en að slá til ákærða með flötum lófa einu sinni eða tvisvar en vör ákærða hefði sprungið við það. Aðspurður kvaðst hann telja það rétt að hann hefði hent mat í ákærða. Þeir hefðu átt orðaskipti að þessu loknu sem tengdist því að hann ætti að hafa eyðilagt viðskipti fyrir vini hans. Hann hefði talið að samskiptum þeirra væri lokið þegar ákærði hefði farið í burtu. Hann hefði þá sjálfur farið og sótt syni sína, en skyndilega hefði ákærði verið fyrir aftan hann. Það hefði verið um 3– 5 mínútum síðar. Hann hefði snúið sér við og þá fengið á sig högg með hnífi og ákærði hefði öskrað að hann ætlaði að drepa hann. Hefði hann ekki verið að snúa sér hefði hann líklega fengið hnífinn í bakið. Honum hefði tekist að komast í var við bíl og þá spurt ákærða hvað hann ætlaði að gera núna. Aðspurður mundi hann ekki hvort ákærði hefði veifað hnífnum eftir þaðen ákærði hefði ekki sleppt hnífnum fyrr en brotaþoli hefði verið kominn í var. Margt fólk hefði verið á staðnum og maður hefði hjálpað honum vegna áverkans. Hann hefði síðan verið fluttur á spítala þar sem hann hefði farið strax í aðgerð. Synir hans hefðu staðið við hliðina á honum þegar ákærði hefði hoggið til hans en hefðu hlaupið í burtu við þetta. Brotaþoli kvaðst vera með mjög stórt ör eftir árásina og fá oft verki í höndina. Hann þurfi að fara varlega þar sem höndin þoli ekki mikið álag. Þá hafi hann fundið fyrir miklum kvíða eftir þetta og sé ennþá að glíma við það. Þetta hafi einnig haft veruleg áhrif á syni hans sem hafi verið ungir að árum þegar þeir hafi orðið vitni að atvikinu. Þeir hafi upplifað mikla hræðslu og þetta hafi haft mikil áhrif á fjölskyldutengslin fyrir þá.

Lögreglumaður I kvaðst hafa mætt á vettvang í fyrsta bíl ásamt félaga sínum. Þau hefðu verið stödd í nágrenninu þegar borist hefði tilkynning um slagsmál. Á leiðinni hefði komið í ljós að hníf hefði verið beitt. Þau hefðu hægt á sér til að bíða eftir fleiri lögreglubílum en þá verið komin þangaðsem ákærði hefði setið. Mörg vitni hefðu verið á vettvangi sem hefðu bent á hann sem gerandann. Þau hefðu skorað á hann að sýna hendurnar og hann hefði verið samvinnuþýður. Um hefðbundna handtöku hefði verið að ræða en ákærði hefði síðan verði fluttur á slysadeild. Aðrir lögreglumenn hefðu farið á vettvang átakanna og hlúð að brotaþola.

Lögreglumaður Í, kvaðst hafa farið á vettvang ásamt lögreglumanni I. Tilkynning um að um mögulega hnífs stungu væri að ræða hefði borist rétt áður en þau hefðu komið á vettvang. Þau hefðu séð ákærða sitjandi á grasi og handtekið hann þar. Hann hefðiverið rólegur, hlýtt fyrirmælum og ekki streist á móti. Vitnið hefði rætt við einhver vitni á vettvangi en mundi ekki lengur hvað hefði komið þar fram.

Lögreglumaður J kvaðst hafa komið á vettvang fljótlega á eftir fyrstu lögreglumönnum og farið að aðstoða þá sem hefðu handtekið ákærða. Hann hefði rætt við ákærða og síðan tekið við stjórn á vettvangi og kallað til rannsóknarlögreglumann og tæknideild. Ákærði hefði verið með skurð á höku. Hann hefði greint frá því að hafa farið inn og sótt hníf. Hann hefði sagst hafa ætlað að stinga brotaþola í hjartað en ákveðið að skera hann í staðinn. Hann hefði virst allsgáður og verið viðræðuhæfur en þó í uppnámi. Börn brotaþola og börn úr húsinu hefðu verið á staðnum og hefðu orðið vitni að hluta atburðarásarinnar.

Vitnið D greindi frá því að hann hefði verið að flytja húsgögn á sendibíl þegar hann hefði orðið var við læti og séð tvo menn standa hlið við hlið. Hann hefði staðið um 50 metra frá þeim en séð vel hvað hefði gerst. Til stympinga hefðikomið með mönnunum og hann hefði fylgst með þeim í smástund. Hann hefði ekki séð högg en hefði séð þá ýta hvor öðrum frá sér. Þeir hefðu rifist og orðið stöðugt háværari. Hann hefði þó ekki greint um hvað rifrildið hefði verið en aðspurður kvað hann það geta passað að þetta hafi hljómað eins og það snerist um skuld, eins og hann greindi lögreglu frá. Þetta hefði staðið nokkra stund. Þannig hefði hann borið húsgögn þrisvar sinnum inn í húsið á meðan á þessu hefði staðið. Annar maðurinn hefði síðan hlaupið inn og komið aftur út með hníf nokkrum mínútum síðar. Hann hefði farið beint að hinum manninum og „slæsað“ hann þannig að mikið blóð hefði komið. Brotaþoli hefði farið afsíðis og hann hefði farið til hans og reynt að finna eitthvað til að binda um sárið. Á meðan hefði ákærði verið ráfandi um bílastæðið. Ákærði hefði farið aftur að brotaþola og ausið yfir hann fúkyrðum og sagt að hann hefði ekki átt að koma þangað. Skömmu áður en sjúkrabíll hefði komið hefði kærasta ákærða komið og skammast líka í brotaþola. Ákærði hefði kastað hnífnum frá sér þegar lögreglan hefði komið.

Vitnið F kvaðst hafa verið að sækja sófa í geymslu á hlið blokkarinnar þegar hún hefði orðið vör við læti. Hún hefði ekki séð slagsmál en hefði þó tekið eftir að einhverju var hent. Hún hefði séð mann koma stökkvandi út úr undirgöngunum á blokkinni og annar á eftir. Sá fyrri hefði öskrað og sagt að hinn hefði stungið sig. Seinni maðurinn hefði svo farið meðfram blokkinni og horfið. Hún hefði ekki þorað að fara að slasaða manninum þar sem hinn hefði verið ógnandi og með hníf í hendinni.

Vitnið E kvaðst hafa staðið við innganginn að húsinu að [...]aðtala í síma þegar hún hefði orðið vör við tvo menn að rífast á bílastæðinu. Þeir hefðu svo farið að slást og hún hefði slitið símtalinu til að hringja í lögregluna. Hún hefði ekki heyrt um hvað ósætti þeirra hefði verið en hún hefði séð högg og spörk frá báðum aðilum. Fólki í kring hefði verið brugðið og börn verið hrædd. Mennirnir hefðu svo hlaupið inn eða hinum megin við blokkina en komið aftur skömmu síðar. Annar hefði rekið eitthvað í hinn sem hefði hlaupið undan og dottið við það. Hún hefði þá séð að þetta hefði verið hnífur og blóð hefðiverið á stéttinni. Börn hefðu verið viðstödd og hún hefði heyrt eftir atvikið að þetta hefðu verið börn mannsins sem var stunginn. Ákærði hefði farið og sest á grasblett. Lögreglan hefði komið skömmu síða rog hann þá sett hendurnar fram.

Vitnið K, þáverandi kærasta ákærða, kvaðst hafa lagt sig á meðan ákærði hefði farið út í búð. Ákærði hefði komið aftur allur í blóði og mat og verið alveg trylltur. Hann hefði tekið hníf úr eldhússkúffu og rokið út aftur. Hún hefði farið niður en þá hefðu atvikin verið um garð gengin. Hún kvaðst ekki muna eftir að sjá ákærða beita hnífnum en mundi þó eftir að sjá hann lyfta honum og hafa séð skurðinn á brotaþola. Ákærði hefði síðan stigið til hliðar og virst átta sig á hvað hann hefði gert og beðið eftir lögreglu. Brotaþoli væri[...]hennar og hún hefði verið að gæta sona þeirra. Samskipti ákærða og brotaþola hefðu verið erfið og þeir hefðu rifist mikið en það hefði m. a. komið fyrir að brotaþoli hefði verið ógnandi. Brotaþoli væri talsvert hærri en ákærði og hún væri hrædd við hann. Ágreiningur þeirra hefði snúist um fíkniefni og peninga. Ákærði hefði skuldað brotaþola en hún hefði þó talið að skuldin hefði verið að fullu greidd. Synir brotaþola hefðu séð atvikið en ekki sonur hennar. Eftir atvikið hefði brotaþoli hringt og spurt um drengina. Hann hefði sagt í símtalinu að hann hefði misst stjórn á sér.

Vitnið H, sérfræðingur í bráðalækningum, kvaðst hafa verið bráðalæknir á vakt þennan dag og hafa veitt fyrstu skoðun og meðferð. Hann kvaðst ekki muna sérstaklega eftir ákærða þennan dag, en hann staðfesti vottorð sitt og að skurður eins og ákærði hefði haft gæti komið af ýmsum hlutum, m. a. höggum. Brotaþoli hefði hins vegar verið með töluvert stóran og djúpan skurð á hægri handlegg. Hann hefði reynt að meta stærð áverkans og hvað hefði skaddast. Brotaþoli hefði verið með sérstakar umbúðir til að stöðva blæðingu. Æðaskurðlæknar og bæklunarlæknir hefðu verið kölluð til vegna áverkans.

Vitnið L æðaskurðlæknir kvaðst hafa fengið símtal frá bráðamóttöku vegna sjúklings sem hefði fengið skurð á upphandlegg. Hann hefði hitt brotaþola á bráðamóttöku og farið beint á skurðstofu þar sem þau hefðu verið þrjú sem hefðu gert að áverkanum. Skurðurinn hefði verið um 10 cm langur í gegnum vöðva og eina taug. Áverkinn hefði þó ekki verið alvarlegur og brotaþoli hefði haldið allri getu í hendinni. Aðaltaugarnar í handleggnum séu að innanverðu og því sé líklegt að þeir sem verði fyrir slíkum áverka nái sér að fullu. Stærsti skaðinn hefði í raun verið á[...] brotaþola. Brotaþoli hefði legið inni á spítalanum í tvo sólar hringa og svo komið aftur í eftirlit 10 dögum síðar. Þá hefði allt verið eins og vera bar og ekki varanlegur skaði. Brotaþoli geti þó eitthvað fundið til og teygjanleikinn beri þess merki. Þá sé hann með ör.

Niðurstaða

Ákærða er í máli þessu gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás, með því að hafa skorið brotaþola með hnífi í efri hluta hægri handleggs. Ákærði neitar sök en hefur viðurkennt háttsemina. Hann ber hins vegar við neyðarvörn og því að um áflog hafi verið að ræða.

Lýsingum ákærða, brotaþola og vitna af atvikum ber að mestu leyti saman. Þannig er ljóst að ákærði og brotaþoli hittust á bifreiðastæðinu þar sem þeim lenti saman og snerist deila þeirra um gamla peningaskuld. Átökin urðu líkamleg og enduðu með því að ákærði sótti hníf og lagði til brotaþola.

Ákærði lýsti því að brotaþoli hefði verið æstur og átt frumkvæði að líkamlegum átökum með því að slá hann sex höggum í andlitið. Brotaþoli lýsti því hins vegar að ákærði hefði veist að honum og reynt að skalla hann og ýta honum. Hann hefði upplifað sig í hættu og þess vegna slegið ákærða. Það hefði þó ekki verið sex sinnum heldur einu sinni eða tvisvar og með flötum lófa. Vitni að átökunum lýsa því öll að um slagsmál hafi verið að ræða, mennirnir hafi veist hvor að öðrum og átökin hafi stigmagnast. Ákærði hafði áverka eftir átökin sem samræmast því að hann hafi fengið högg í andlitið.

Í kjölfar þessara átaka fór ákærði inn í blokkina upp á 2. hæð og sótti þar hníf í eldhússkúffu. Hann fór aftur út og lagði til brotaþola með hnífnum og veitti honum djúpan áverka á efri hluta hægri handleggs. Ákærði lýsti því sjálfur þannig að hann hefði ekki stungið brotaþola heldur hoggið. Hann kvaðst hafa talið sig í hættu og fundist hann niðurlægður. Hann hefði fundið til mikillar reiði. Kærastan hans, sem var inni í íbúðinni, lýsti því að hann hefði verið trylltur, gripið hnífinn og farið út aftur. Brotaþoli kvaðst hafa talið að átökum þeirra væri lokið. Hann hefði sótt s ynis ína og verið að fara með þá í gegnum undirgöng í blokkinni þegar hann hefði orðið var við ákærða fyrir aftan sig og skyndilega fengið á sig högg með hnífi. Hann taldi að nokkrar mínútur hefðu liðið á milli en ákærði taldi að það hefði verið mun skemmri tími.

Samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er verk refsilaust að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Hafi maður farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar og ástæða þess er sú að hann hefur orðið svo skelfdur eða forviða að hann gat ekki fullkomlega gætt sín skal honum ekki refsað.

Eins og að framan greinir varð hlé á átökum ákærða og brotaþola þegar ákærði fór inn í húsið. Hann fór upp á 2. hæð, sótti hníf ofan í skúffu og fór út aftur. Þar kom hann aftan að brotaþola og stakk hann eða hjó í upphandlegg. Bæði þeim og vitnum ber saman um að ákærði hafi umsvifalaust veist að brotaþola þegar hann kom út með hnífinn.

Þótt ekki liggi fyrir nákvæmlega hve langur tími leið er ljóst að ákærði hafði fullt tækifæri til að bregðast við með öðrum hætti en hann gerði. Þótt hann hafi orðið fyrir höggum af hálfu brotaþola áður en að þessu kom náði hann að fara af vettvangi eftir það. Ákærði kom aftan að brotaþola þar sem hann var á gangi með börn sín. Getur honum á þeirri stundu ekki hafa staðið nein ógn af brotaþola. Var því ekki um byrjaða eða yfirvofandi ólögmæta árás að ræða í þessu tilviki sem gat réttlætt aðgerðir ákærða. Þá er ljóst að aðfarir ákærða voru miklum mun harkalegri en tilefni var til. Getur háttsemi ákærða því ekki réttlæst af neyðarvörn og verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök og er hún rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Samkvæmt 3. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum er heimilt að lækka refsingu eða jafnvel láta hana falla niður ef líkamsárás er unnin í áflogum eða átökum milli þess sem henni veldur og þess sem misgert er við, ef verknaður á undir 217. gr. laganna. Það sama gildir ef sá sem verður fyrir tjóni á upptök að átökum með árás, ertingum eða líku. Verknaður ákærða á undir 2. mgr. 218. gr. laganna og kemur þetta á kvæði því ekki til skoðunar í málinu. Þá þykir 4. tl. 1. mgr. 74. gr. laganna ekki heldur eiga við í málinu.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 23. mars 2022, á hann að baki nokkurn sakaferil sem nær allt aftur til ársins 2007. Þar af hefur ákærði þrisvar sinnum hlotið dóma fyrir ofbeldisbrot, síðast árið 2013 þegar hann hlaut 15 mánaða fangelsi fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 211. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga árið 2009 og gert að sæta fangelsi í fimm ár, og dæmdur í sex mánaða fangelsi skilorðsbundið til þriggja ára vegna brots gegn 2. mgr. 218. gr. sömu laga árið 2007. Nú síðast hlaut ákærði tveggja mánaða fangelsi skilorðsbundið til tveggja ára með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur [...]2021 vegna fíkniefnalagabrots, auk þess sem hann gekkst undir tvær lögreglustjórasáttir 9. september 2019. Verður ákærða því gerður hegningarauki vegna brotsins sem hann hefur nú verið sakfelldur fyrir, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar verður litið til þess að ákærði hefur að nokkru leyti gengist við háttsemi sinniog leitast við að bæta ráð sitt. Þá hefur meðferð málsins dregist nokkuð án þess að ákærða verði um kennt. Hins vegar verður litið til þess að ákærði beitti hættulegu vopni og mildi var að ekki fór verr.

Með hliðsjón af öllu framangreindu, atvikum málsins, 1., 2., 3., 5. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr., 77. gr., 7 8. gr. og 1. mgr. 218. gr. c í almennum hegningarlögum nr. 19/1940 þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Með hliðsjón af sakaferli ákærða þykir ekki unnt að skilorðsbinda refsinguna.

Af hálfu brotaþola er krafist skaðabóta að fjárhæð 1.524.938 krónur. Krafan sundurliðast þannig:

Fjártjón kr. 180.000

Þjáningabætur kr. 44.938

Miskabætur kr. 1.300.000

Samtals kr. 1.524.938

Krafa um bætur fyrir fjártjón byggist á áætluðum kostnaði við lagfæringar á [...]brotaþola. Engin gögn liggja fyrir til stuðnings framangreindu og er því ekki hægt að fallast á þá kröfu. Krafa brotaþola um þjáningabætur byggist á því að hann hafi verið rúmliggjandi í tvo daga og síðan veikur án rúmlegu í þrjár vikur. Samkvæmt gögnum málsins lá brotaþoli á sjúkrahúsi í tvo daga eftir atvikið og verður fallist á kröfu um þjáningabætur vegna þeirra að fjárhæð 7.348 krónur. Hins vegar liggja ekki fyrir læknisfræðileg gögn til stuðnings kröfunni að öðru leyti. Brotaþoli á rétt á miskabótum með vísan til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og þykja þær hæfilega ákveðnar 650.000 krónur ásamt vöxtum eins og í dómsorði greinir. Þá á brotaþoli rétt til málskostnaðar sem ákveðinn verður 809.100 krónur.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 1.255.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 77.616 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið V-kk-nf R-kk-nf Þ-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, I-kk-nf P-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði.

Ákærði greiði A 657.348 krónur, ásamt vöxtum af 7.348 krónum skv. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og af 650.000 krónum skv.1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. ágúst 2019 til 5. maí 2022, en þá með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga af 657.348 krónum frá þeim degi til greiðsludags, og 809.100 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 1.255.500 krónur, og 77.616 krónur í annan sakarkostnað.

B-kvk-nf B-kvk-nf