S-801/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 28. janúar síðastliðinn, var höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 10. september 2012, á hendur X, kennitala 000000-0000, [...], A, kennitala 000000-0000, [...], B, kennitala 000000-0000, [...] og C, kennitala 000000-0000, [...], „fyrir eftirfarandi hegningarlagabrot:

1. Á hendur ákærðu B og C fyrir líkamsárás, hótanir og rán, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 18. október 2010 í og við húsnæði að [...] í [...], í sameiningu og ásamt ákærðu X veist að D. Ákærða B sló D í andlitið, sparkaði í bak hennar, sló hana með spýtu í vinstra lærið, hrækti á hana og hótaði henni líkamsmeiðingum ef hún myndi kæra atvikið til lögreglu. Ákærða C sló D í andlitið og hótaði henni líkamsmeiðingum ef hún myndi kæra atvikið til lögreglu. Þá ógnaði ákærða B D með hnífi og skipaði henni að afhenda sér debetkortið sitt og þvingaði hana til að gefa upp pin númer kortsins og fór strax í kjölfarið, ásamt ákærðu A og C, í hraðbanka Íslandsbanka við [...]í [...] og tók út kr. 25.000 af reikningi D. Við þetta hlaut D stórt mar ofan við vinstri augabrún, hrufl og bólgu neðan við hægra auga, bólgu á kinnum og vörum og roða yfir hægri hnéskel.

Telst þetta varða við 217. gr., 233. gr. og 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Á hendur X fyrir líkamsárás með því að hafa á sama tíma, sama stað og í sameiningu með ákærðu B og C, líkt og greinir í ákærulið 1, slegið D í andlitið og fyrir að hafa slegið E í andlitið og slegið hana með spýtu í fæturna með þeim afleiðingum að E hlaut mar í kringum vinstra auga og bólgu og eymsli á vinstri kinn og D hlaut áverka sem lýst er í ákærulið 1.

Telst þetta varða við 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

3. Á hendur A fyrir hylmingu, með því að hafa í kjölfar atvika sem lýst er í ákærulið 1, farið með ákærðu B og C, sem honum var ljóst að höfðu rænt debetkorti D, í hraðbanka Íslandsbanka í [...], og tekið þátt í því að taka út af reikningi D kr. 25.000 og þannig stuðlað að því að halda við ólöglegum afleiðingum brotsins og aðstoðað ákærðu B og C við að halda ávinningi brotsins.

Telst þetta varða við 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

Af hálfu D, kt. 000000-0000 er þess krafist að ákærðu verði dæmd til að greiða tjónþola bætur að fjárhæð kr. 849.500 ásamt vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá tjónsdegi til þess dags er mánuður er liðinn frá dagsetningu bótakröfunnar, og dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, sbr. 6. gr. vaxtalaga. Þess er einnig krafist að S-kk-nf S-kk-nf hrl. verði skipaður réttargæslumaður D skv. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 88/2008. Þá er þess krafist að ákærðu verði gert að greiða hæfilegan kostnað vegna réttargæslu skv. ákvörðun dómsins, sbr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 217. gr. laga nr. 88/2008. Verði dómurinn ekki við þeirri kröfu að skipa D réttargæslumann er þess krafist að ákærðu verði dæmd til greiðslu lögmannskostnaðar auk virðisaukaskatts við að koma bótakröfunni á framfæri skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.

Af hálfu E, kt. 000000-0000 er þess krafist að ákærðu verið dæmd til að greiða tjónþola bætur að fjárhæð kr. 611.423 ásamt vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá tjónsdegi til þess dags er mánuður er liðinn frá dagsetningu bótakröfunnar, og dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, sbr. 6. gr. vaxtalaga. Þess er einnig krafist að S-kk-nf S-kk-nf hrl. verði skipaður réttargæslumaður E skv. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 88/2008. Þá er þess krafist að ákærðu verði gert að greiða hæfilegan kostnað vegna réttargæslu skv. ákvörðun dómsins, sbr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 217. gr. laga nr. 88/2008. Verði dómurinn ekki við þeirri kröfu að skipa E réttargæslumann er þess krafist að ákærðu verði dæmd til greiðslu lögmannskostnaðar auk virðisaukaskatts við að koma bótakröfunni á framfæri skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.“

Í þinghaldi 11. október 2013 var fallið frá ákæru á hendur ákærðu X. Skipaður verjandi hennar krefst þóknunar úr ríkissjóði. Ákærða B játar sök og hefur samþykkt bótaskyldu gagnvart D en hafnar bótakröfu E. Ákærði A játar sök en hafnar bótakröfunum. Ákærða C neitar sök og hafnar bótakröfunum. Hún krefst sýknu en til vara vægustu refsingar. Ákærðu A og B krefjast vægustu refsingar. Ákærða B krefst þess að bótakrafa D verði lækkuð, en að öðru leyti krefjast ákærðu þess að bótakröfunum verði vísað frá dómi eða þær lækkaðar. Þess er krafist að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Mánudaginn 18. október 2010 kærðu framangreindir brotaþolar árás sem þær kváðust hafa orðið fyrir snemma morguns sunnudaginn 17. sama mánaðar, en ekki 18. eins og í ákæru segir. Brotaþolar höfðu farið á slysadeild áður en þær gáfu skýrslur hjá lögreglu og samkvæmt vottorðum lækna báru þær þá áverka sem í ákæru greinir.

Við lögreglurannsókn málsins voru ákærðu yfirheyrð svo og vitni auk þess sem aflað var gagna um símanotkun og bankaviðskipti. Á þessari rannsókn er ákæran byggð. Að öðru leyti koma málavextir fram í næsta kafla þar sem framburður ákærðu og vitna fyrir dómi verður reifaður.

III

Ákærða C kvaðst hafa slegið D með flötum lófa einu sinni en hún hefði ekki hótað henni. Hún hefði verið með í því að fara í hraðabankann eins og hún orðaði það. Meðákærðu A og B hefðu farið með henni í hraðbankann og þar hefði meðákærða tekið út fé.

Ákærða kvaðst hafa verið í samkvæmi á þeim stað og þeirri stund sem um getur í ákæru. Þar hefðu D og X farið að rífast vegna þess að D átti að hafa lamið X einhverju áður. Þær hefðu síðan farið að slást og kvaðst ákærða hafa séð D halda í hár X. Ákærða kvaðst hafa stöðvað slagsmálin og þá slegið D einu sinni með flötum lófa. Eftir það kvaðst ákærða hafa farið aftur inn í húsið en þetta hefði gerst fyrir utan húsið. Þegar hún fór hefði meðákærða B verið að berja D. Ákærða kvaðst ekki hafa séð meira af átökum og hún kvaðst aldrei hafa séð neitt koma fyrir E. Næst kvaðst ákærða hafa komið að atburðarásinni er meðákærða B sagðist vera að fara í hraðbanka og kvaðst ákærða hafa farið með. Ákærða kvaðst ekki hafa séð er bankakortið var tekið af D og henni hótað en sér hefði verið sagt frá því seinna. Ákærða kvaðst því hafa vitað að kortið hefði verið tekið af D en hún hefði hvorki vitað af hníf né morðhótunum. Þá kvaðst ákærða og hafa vitað að það átti að taka peninga út úr hraðbankanum.

Ákærði A ítrekaði játningu sína. Hann kannaðist við að hafa ekið að hraðbankanum ásamt einhverjum meðákærðu, en hann kvaðst ekki muna hverjar þær voru. Hann kvaðst muna illa eftir atvikum, enda væri langt um liðið. Hann mundi þó eftir meðákærðu C í bílnum.

Ákærða B kvaðst í upphafi ekkert muna eftir atvikum. Hún kannaðist þó við að hafa verið í samkvæminu ásamt meðákærðu C og eins hefði X verið þarna. Hún svaraði spurningum á þann veg að hún myndi ekki eftir atburðum og ítrekaði að hún myndi ekki eftir einstökum atvikum. Ákærða kvaðst hafa verið undir áhrifum áfengis og fíkniefna á þessum tíma og muna lítið eftir sér. Hún kvaðst þó játa sök. Undir ákærðu var borin skýrsla hennar hjá lögreglu en það breytti engu um minni hennar.

X bar að hafa verið í samkvæmi á þessum stað og tíma. Þar hefði komið til rifrildis milli sín og D sem hefði ráðist á sig. Kvaðst X hafa slegið hana einu sinni. Að öðru leyti kvaðst hún muna lítið, enda hefði hún verið undir áhrifum eins og allir aðrir. Þó kvaðst hún muna eftir því að slagsmál hefðu brotist út og hefðu allir verið þátttakendur í þeim, en menn hefðu þó gert mismikið. X var spurð um þátt hvers og eins í slagsmálunum en hún kvaðst ekki muna eftir að greina frá því nánar. Þá kvaðst hún ekkert vita um bankakort. Hún tók fram að átökin hefðu verið fyrir utan húsið en hún sjálf hefði verið inni.

Brotaþolinn D bar að sér hefði verið boðið í samkvæmi í umrætt hús og hefðu þær farið þrjár saman. Um nóttina hefðu þær farið en síðan komið aftur og um svipað leyti hefðu hinar ákærðu stúlkur komið ásamt fleirum. Síðar um nóttina hefði komið til orðahnippinga milli sín og ákærðu B sem hafi endað með því að ákærða hefði kýlt hana í hægri kinn. Brotaþoli kvaðst hafa gengið niður stiga og þá hefði ákærða sparkað tvisvar í bakið á sér um leið og hún gekk niður stigann. Síðan hefði hún farið út og þar hefðu ákærða og X lamið sig og brotaþolann E með spýtum í fæturna að aftan. Brotaþolinn kvaðst hafa náð að hringja í föður sinn og biðja hann að sækja sig, en í framhaldinu hefði síminn verið tekinn af henni. Brotaþolinn E hefði nú farið bak við hús og þá hefði hún verið króuð af úti í horni og hefðu allar stúlkurnar, sem þarna voru, gert það. Þar hefðu þær kýlt hana í andlitið og hrint henni. Síðan hefðu einhverjar stúlkur dregið hana á hárinu, hrækt á hana og sagt ógeðsleg orð við hana. Hún kvaðst síðan hafa sest inni í húsi og þar hefðu þær haldið áfram að kýla hana í andlitið og hóta henni ef hún kærði. Ákærða B hefði verið með hníf og ítrekað spurt hvort hún ætti ekki að stinga hana og hefði hún lagt hnífinn á hönd sér. Meðan á þessu stóð hefðu þær tekið bankakortið hennar og hótað henni að eitthvað myndi gerast ef hún gæfi þeim ekki upp lykilorðið. Eftir þetta hefði brotaþolinn E komið aftur og hefðu þær farið á bak við hús þar sem þær hefðu hitt X sem hefði veist að þeim. Skömmu síðar hefði svo faðir hennar komið og sótt þær E og farið með þær á slysadeild. Varðandi þátt ákærðu C kvað brotaþolinn hana hafa slegið sig með flötum lófa og kýlt sig í andlitið þegar hún hafi verið króuð af úti í horni.

Brotaþolinn E bar að hafa farið í samkvæmi með D, vinkonu sinni, í umrætt hús. Um nóttina hefðu komið nokkrar stúlkur, þar á meðal X, og hafi þær viljað lemja D. Þær hafi verið fengnar til að fara en komið aftur og hafi þá brotaþolarnir verið uppi en stúlkurnar reynt að fá þær niður. Þær hefðu sparkað í bak D sem hafi við það fallið niður stigann, en ekki mundi hún hver af stúlkunum hefði sparkað. Brotaþolar hefðu nú farið út úr húsinu, en áður hefði D tekist að hringja í föður sinn. Þegar út var komið hefðu stúlkurnar kýlt tvisvar eða þrisvar í D. Sjálf hafi hún verið kýld og lamin með spýtu í fæturna. Eins hefðu þær hárreitt hana. Í framhaldinu kvaðst E hafa verið dregin í burtu og þegar hún hefði komið til baka hefðu D og stúlkurnar verið horfnar. E kvaðst hafa leitað D en ekki fundið hana fyrr en eftir nokkra stund þar sem hún hafi staðið alblóðug úti í horni og í sjokki. Þær hafi staðið innikróaðar í horni og þar hafi ákærða B verið með hníf og X haldið á járnröri og hafi þær neytt D til að gefa þeim upp aðgangsorðið að kortinu hennar sem þær höfðu áður tekið af henni. Síðan hefðu einhverjar stúlkur og einn piltur farið og einhver hefði sagt að þær skyldu hreinsa af kortinu. E kvað stúlkurnar, sem veittust að sér og D, hafa verið ákærðu B og C auk X. Einnig hafi verið þarna aðrar stúlkur sem tekið hafi þátt í þessu.

Faðir brotaþolans D bar að dóttir hans hefði hringt í sig umrædda nótt og kvaðst hann hafa heyrt á henni að henni hafi verið mikið niðri fyrir. Hann hefði fengið uppgefið hjá henni hvar hún væri og í framhaldinu hefði hann farið af stað til að sækja hana. Meðan hann hefði verið á leiðinni hefði vinkona dóttur hans hringt í sig og sagt að einhverjar stúlkur væru að drepa D. Þegar faðirinn kom á staðinn kvaðst hann hafa séð hóp af krökkum sem hafi verið í kringum dóttur hans. Þau hafi hlaupið á brott en dóttir hans hafi verið alblóðug. Stuttu síðar hafi vinkona dótturinnar komið og þau öll þrjú ekið á brott og á slysadeild.

Stúlka, sem var með brotaþolum í samkvæminu, bar að X hefði eitthvað ógnað brotaþolum. Stúlkan kvaðst hafa beðið hana að vera ekki með leiðindi og hefði X farið. Eftir um það bil tvo eða þrjá tíma hefði lögreglan komið og beðið fólkið að fara og hefðu þær þá farið og gengið um en komið svo aftur og haldið samkvæminu áfram. Stúlkan kvaðst svo hafa farið út og bak við hús og verið þar einhvern tíma. Þegar hún hefði komið til baka hefðu átökin verið yfirstaðin, en hópur fólks hafi staðið umhverfis brotaþolana sem hafi verið grátandi og D auk þess alblóðug. Stúlkan kvað sér hafa verið sagt að brotaþolarnir hefðu verið barðar niður. Þá kvað hún X hafa sagt við sig „ég hafði ekki stjórn á vinkonum mínum, þær vildu ráðast á þær“ en ekki kvaðst hún vita hverjar vinkonurnar væru. Skömmu síðar hefði faðirinn komið og sótt þær.

Önnur stúlka, sem var í samkvæminu, bar að hafa verið þar með ákærðu B og C. Auk þess hafi X verið með þeim. Í samkvæminu hefði stúlku ekki verið hleypt út og ákærða B hefði byrjað að slá hana, ýta henni til og frá og næstum verið búin að henda henni niður stiga. Stúlkan kvaðst hafa gripið í hana þannig að hún dytti ekki. Þessi stúlka hefði svo hlaupið út og allar stúlkurnar á eftir henni. Þegar út var komið hefði ákærða B náð henni og byrjað að margkýla hana. Þarna var strákur sem hefði hvatt ákærðu til að halda barsmíðunum áfram. Þarna hefði og verið vinkona þeirrar sem var barin og hefði hún ráðist á X og rifið í hár henni. Nú hefði verið farið með stúlkuna, sem hafði verið barin, inn og þar hefði hópur af stúlkum verið að berja hana og hrækja framan í hana. Þegar hér var komið sögu kvaðst vitnið hafa gengið út. Hún kvað að auk ákærðu B og X hefði ákærða C tekið smávegis þátt í þessu, meðal annars kýlt stúlkuna einu sinni. Þá kvað hún stúlkunni hafa verið hótað að þær myndu lemja hana meira ef hún léti þær ekki fá bankakortið hennar. Þetta hefðu þær gert ákærða B og X og tveir strákar, en auk þess var ákærða C þarna. Þá hefðu þær hótað henni þar til hún gaf upp aðgangsorðið að kortinu.

Læknarnir, sem rituðu framangreind vottorð, staðfestu þau.

IV

Í 1. kafla ákæru er ákærðu B og C gefið að sök rán, líkamsmeiðingar og hótanir. Ákærða B hefur játað sök og verður hún sakfelld fyrir það sem henni er gefið að sök, enda styðst játning hennar við gögn málsins eins og rakið var.

Ákærða C neitar sök. Í ákæru er henni gefið að sök að hafa slegið brotaþolann í andlitið og hefur hún játað það. Hún hefur neitað að hafa hótað brotaþola og vitni bera ekki um það. Ákærða verður því sýknuð af því. Þá hefur ákærða viðurkennt að hafa farið í hraðbankann. Einnig viðurkenndi hún að hafa vitað að kortið hafði verið tekið af brotaþolanum. Ákærða verður því sakfelld fyrir rán og líkamsmeiðingar.

Í ákæru er brot ákærðu beggja talið varða við 217., 233. og 252. gr. almennra hegningarlaga. Skilja verður ákæruna svo að ákærðu sé gefin að sök ein samfelld atlaga að brotaþolanum sem hafi endað með því að bankakort hennar var tekið. Ákærðu verða því sakfelldar fyrir brot gegn 252. gr. almennra hegningarlaga sem tæmir sök gagnvart hinum greinunum.

Eins og áður sagði var ákæra felld niður gagnvart ákærðu X og verða því sakargiftir í 2. kafla ákæru ekki reifaðar.

Ákærði A hefur játað sök í 3. kafla ákæru og styðst játning hans við gögn málsins. Hann verður því sakfelldur og er brot hans rétt fært til refsiákvæðis í ákærunni.

Ákærðu C hefur ekki áður verið refsað. Eftir að ákærða B framdi brotið hefur hún tvívegis verið sektuð. Í fyrra skiptið fyrir umferðarlagabrot og í síðara skiptið fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Henni verður því dæmdur hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Refsing hvorrar ákærðu um sig er hæfilega ákveðin 6 mánaða fangelsi sem bundin skal skilorði eins og í dómsorði segir.

Eftir að ákærði A framdi brotið hefur honum verið refsað fjórum sinnum. Tvívegis hefur hann verið dæmdur í skilorðsbundið fangelsi fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og tvívegis hefur hann verið sektaður fyrir umferðarlagabrot. Honum verður nú dæmdur hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga, og er ekki ástæða til að gera honum frekari refsingu.

Bótakrafa brotaþolans D sundurliðast svo að krafist er miskabóta að fjárhæð 800.000 krónur, bóta vegna úttektar úr hraðbanka að fjárhæð 25.000 krónur, bóta vegna síma að fjárhæð 20.000 krónur og loks bóta vegna sjúkrakostnaðar að fjárhæð 4.500 krónur. Miskabætur til brotaþolans eru hæfilega ákveðnar 200.000 krónur og verða ákærðu B og C dæmdar óskipt til að greiða þá fjárhæð með vöxtum eins og í dómsorði greinir. Ekki er ákært vegna tjóns á síma og er þeirri kröfu vísað frá dómi. Gögn fylgja um útlagðan sjúkrakostnað og verður sú krafa tekin til greina. Þá verða ákærðu, B, C og A, dæmd óskipt til að greiða brotaþolanum 25.000 krónur vegna úttektar úr hraðbanka með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

Í 2. kafla ákæru var X einni gefið að sök að hafa veitt brotaþolanum E áverka en með því að fallið hefur verið frá ákæru á hendur henni verður að vísa bótakröfu brotaþolans frá dómi.

Ákærðu, B og C, verða dæmdar óskipt til að greiða kostnað vegna læknisvottorðs brotaþolans D og óskipt með ákærða A kostnað vegna símarannsóknar. Þá verða ákærðu, hvert um sig dæmd til að greiða þóknanir verjenda sinna á rannsóknarstigi, að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og í dómsorði greinir. Þá verða ákærðu, B og C, dæmdar til að greiða laun réttargæslumanns brotaþola að hálfu en að hálfu skulu þau greidd úr ríkissjóði. Við ákvörðun launa réttargæslumanns hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts og aksturskostnaðar. Annar sakarkostnaður skal greiddur úr ríkissjóði.

Loks verða ákærðu dæmd til að greiða málsvarnarlaun verjenda sinna að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði segir. Málsvarnarlaun verjanda X að meðtöldum virðisaukaskatti skulu greidd úr ríkissjóði.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

D ó m s o r ð :

Ákærða, A, er ekki gerð refsing.

Ákærða, B, sæti fangelsi í 6 mánuði. Fullnustu refsingarinnar er frestað og fellur hún niður að liðnum 2 árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærða almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærða, C, sæti fangelsi í 6 mánuði. Fullnustu refsingarinnar er frestað og fellur hún niður að liðnum 2 árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærða almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu, B og C, greiði óskipt D 204.500 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 17. október 2010 til 25. október 2013 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærðu, B, C og A, greiði óskipt D 25.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 17. október 2010 til 25. október 2013 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Bótakröfu E er vísað frá dómi.

Ákærðu, B og C, greiði óskipt 24.150 krónur í sakarkostnað. Ákærðu, B, C og A, greiði óskipt 18.825 krónur í sakarkostnað.

Ákærði A greiði einn 25.100 krónur í sakarkostnað.

Ákærða C greiði ein 84.712 krónur í sakarkostnað.

Ákærða B greiði ein þóknun verjanda síns á rannsóknarstigi, Á-kk-ef J-kk-ef hrl., 125.500 krónur.

Ákærðu, B og C, greiði laun réttargæslumanns brotaþola, S-kk-ef S-kk-ef hrl., 251.000 krónur að hálfu en að hálfu skulu þau greidd úr ríkissjóði.

Ákærði, A, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., 200.800 krónur og þóknun verjanda síns á rannsóknarstigi, O-kk-ef E-kk-ef hrl., 25.100 krónur.

Ákærða, B, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef hdl., 376.500 krónur.

Ákærða, C, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef hrl., 376.500 krónur.

Málsvarnarlaun verjanda X, K-kk-ef S-kk-ef hrl., 125.500 krónur skulu greidd úr ríkissjóði.

A-kk-nf Í-kk-nf