E-230/2012

Mál þetta, sem var dómtekið 8. mars sl., en endurupptekið 13. september sl. og munnlega flutt á ný, var höfðað 6. september 2012.

Stefnandi er G-kvk-nf H-kvk-nf, Flókagötu 49a, Reykjavík.

Stefnda er Þingeyjarsveit.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði dæmd til að greiða sér 9.741.704 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38, 2001 frá 23. október 2010 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefnda krefst sýknu en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar. Þá krefst stefnda málskostnaðar.

I.

Stefnandi starfaði tímabundið frá janúar 2008 sem skólastjóri tónlistarskóla sem hafði verið rekinn í tengslum og samvinnu við Hafralækjarskóla í Aðaldal. Tónlistarskólinn var lagður niður 1. ágúst 2009, en í staðinn stofnuð sérstök tónlistardeild við Hafralækjarskóla. Við þessa breytingu var starfsheitið tónlistarskólastjóri lagt niður og stofnuð staða deildarstjóra tónlistardeildar Hafralækjarskóla.

Hafralækjarskóli var fram yfir mitt ár 2012 rekinn af fleiri sveitarfélögum, sem skipuðu honum sérstaka rekstrarnefnd. Þingeyjarsveit tók alfarið við rekstrinum árið 2012. Var málið í öndverðu höfðað gegn Hafralækjarskóla og formanni rekstrarnefndar stefnt til fyrirsvars. Var haldið uppi vörnum á grundvelli aðildarskorts. Þann 13. september sl. var aðild málsins breytt þannig að Þingeyjarsveit færi með aðild til varnar. Verður hér eftir vísað til hennar sem stefndu.

Skólastjóri Hafralækjarskóla auglýsti stöðu deildarstjóra við tónlistardeild lausa til umsóknar með umsóknarfresti til 25. júní 2009. Tekið var fram í auglýsingunni að æskilegar kennslugreinar væru tónmennt og píanókennsla. Þá var þess getið að Hafralækjarskóli hefði getið sér orð fyrir öfluga tónmenntakennslu, afrískt tónlistarverkefni og góða samvinnu grunn- og tónlistarskóla. Góð kennsluaðstaða væri og möguleikar væru á störfum við undirleik utan skóla. Þrjár umsóknir bárust, þ.á m. frá stefnanda og A. Var hinn síðarnefndi ráðinn. Stefnandi óskaði eftir rökstuðningi og barst hann í bréfi dagsettu 8. júlí 2009 frá skólastjóra. Var þar rakið að stefnandi og sá sem ráðinn var væru bæði metin með starfsheitið tónlistarkennari IV. Í auglýsingu hefðu ekki verið tilgreind nein skilyrði fyrir umsækjendur. Eftir mat á hæfni beggja og þörfum Hafralækjarskóla hafi það verið niðurstaðan að báðir umsækjendur væru jafnhæfir til að gegna stöðu deildarstjóra á tónlistarsviði. Er síðan í rökstuðningnum rakið efni 18. gr. laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla um að atvinnurekendur og stéttarfélög skuli vinna markvisst að því að jafna stöðu kynja á vinnumarkaði og skuli þau sérstaklega vinna að því að jafna stöðu þeirra innan fyrirtækis síns eða stofnunar og stuðla að því að störf flokkist ekki í sérstök kvenna- og karlastörf. Skuli sérstök áhersla lögð á að jafna hlut kynja í stjórnunar- og áhrifastöðum. Síðan er tekið fram að við Hafralækjarskóla starfi mun fleiri konur en karlar. Þá skipi konur tvær af þremur stjórnunarstöðum við skólann en sú þriðja sé staða deildarstjóra á tónlistarsviði. Þar sem tveir umsækjenda teljist jafnhæfir til að gegna stöðunni hafi það verið mat skólastjóra og skólanefndar að ráða bæri A til að jafna stöðu karla og kvenna í starfsliði skólans og í stjórnunarstöðum innan hans.

Stefnandi kærði ákvörðunina til samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins, sem kvað upp úrskurð 20. september 2010. Var niðurstaða ráðuneytisins að ákvörðun stefndu um ráðningu í stöðu deildarstjóra við skólann í júlí 2009 væri ólögmæt.

II.

Stefnandi kveðst byggja dómkröfu sína á því að hún eigi rétt á skaðabótum úr hendi stefndu þar sem hún hafi með saknæmum og ólögmætum hætti valdið henni tjóni með því að hafna umsókn hennar. Með vísan til framangreinds úrskurðar samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins kveðst hún byggja á því að saknæmi háttseminnar sé óumdeilt, enda úrskurðir ráðuneytisins bindandi fyrir stefndu samkvæmt 103. gr. þágildandi sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998.

Stefnandi kveðst einnig byggja á því að stefnda hafi ekki lagt fullnægjandi grundvöll að ákvörðun sinni eins og hafi verið skylt samkvæmt almennum reglum stjórnsýsluréttar, sbr. meðal annars 10. og 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Þar af leiðandi hafi stefnda ekki valið hæfasta umsækjandann í starfið eins og sé skylt samkvæmt almennum reglum.

Um mat á bótakröfu stefnanda verði að líta til þess að hún hafi mátt búast við því að verða ráðin í auglýst starf hjá stefndu, hefði verið farið að lögum við mat á umsókn hennar. Skipti ekki máli þó hún hafi verið einn þriggja umsækjenda um stöðuna. Hún hafi verið með mesta reynsluna af þeim sem sóttu um starfið, mestu menntunina og hafi ein uppfyllt þær kröfur sem hafi verið gerðar í auglýsingu stefndu. Í samræmi við almennar reglur hvíli sönnunarbyrði um hið gagnstæða á stefndu, en horfa verði til þess að stefnandi hafi ekki undir höndum umsóknir annarra umsækjenda.

Stefnandi kveður bótakröfu sína svara til tvöfaldra árslauna sinna hjá stefndu auk miskabóta að fjárhæð 500.000 krónur. Miðist árslaunin við mánaðarlaun stefnanda hjá stefndu og sé ekki tekið tillit til yfirvinnu. Sé byggt á því að stefnandi hefði verið með sömu laun hjá stefndu hefði hún verið ráðin í auglýsta starfið. Tekur stefnandi fram að krafan sé sett fram á hefðbundinn hátt í máli eins og þessu en samkvæmt dómafordæmum beri að ákvarða fjártjónsbætur að álitum með tilliti til allra atvika, en með það að leiðarljósi að tjónþoli fái bætt tjón sem rekja megi til hinnar ólögmætu ákvörðunar stefndu. Tekur stefnandi fram að við mat á tjóni hennar verði að líta til þess að hún hafi verið atvinnulaus frá því að atvinnuumsókn hennar hafi verið hafnað. Þá hafi hún þurft að flytjast búferlum til Hellu og síðar til Hveragerðis til að hefja þar störf sem organisti. Þá beri einnig að hafa í huga aldur hennar, kyn, menntun, starfsreynslu og búsetu. Atvinnumöguleikar hennar hafi verið fáir á því svæði sem hún hafi búið á. Hún hafi því verið tilneydd að flytjast búferlum þar sem störf í heimabyggð hafi ekki komið til greina. Þá verði að hafa í huga að hún hefði mátt vænta þess að halda starfinu til venjulegra starfsloka svo lengi sem starfsemi yrði haldið áfram á vegum stefndu og hún gerðist ekki brotleg í starfi. Sé því krafa hennar um skaðabætur er svari til tvöfaldra árslauna síst of há.

Stefnandi segir kröfu sína um miskabætur studda við b-lið 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50, 1993. Byggi hún á því að stefnda hafi sýnt henni lítilsvirðingu, vegið að starfsheiðri hennar, reynslu og hæfni og í því felist meingerð gegn æru og persónu hennar í skilningi 26. gr. laga nr. 50, 1993. Tekur hún fram að hún hafi átt flekklausan starfsferil og hlotið hrós fyrir hin ýmsu störf í gegnum árin.

III.

Stefnda kveðst byggja á því að ráðning í stöðu deildarstjóra tónlistar hafi verið lögmæt og þar af leiðandi hafi engin bótaskylda stofnast. Sé því sérstaklega mótmælt að úrskurður samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins sé bindandi, þannig að beri að taka kröfur stefnanda til greina, sbr. 103. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45, 1998. Séu dómstólar ekki bundnir af úrskurði ráðuneytis um hvort brotið hafi verið gegn lögum nr. 37/1993 og 50/1996, enda sé það sakarefni ekki undanskilið úrlausnarvaldi dómstóla, sbr. 60. gr. stjórnarskrár Lýðveldisins Íslands nr. 33, 1944. Þá sé sérstaklega tiltekið í 103. gr. sveitarstjórnarlaga að ákvörðun ráðuneytis skerði ekki rétt aðila til að bera mál undir dómstóla. Kveðst stefnda telja dómstóla hafa fullt vald til að kveða á um öll skilyrði bótaskyldu og hvort við ráðningu í stöðu deildarstjóra tónlistar hafi verið brotið gegn stjórnsýslu- og upplýsingalögum. Að sama skapi hafi stefnda allan rétt til að byggja á því að ráðningin hafi ekki verið ólögmæt. Þá kveðst stefnda byggja á því að úrskurður ráðuneytisins hafi ekki kveðið á um að stefndu hafi borið að ráða stefnanda í stöðuna eða að hún hafi verið hæfust umsækjenda. Þaðan af síður kveði úrskurður ráðuneytisins á um að stefnanda beri bætur. Jafnvel þótt málsmeðferð við ráðningu í stöðuna yrði talið ábótavant að einhverju leyti leiði það ekki sjálfkrafa til þess að skilyrði bótaskyldu teljist vera fyrir hendi. Verði að sýna fram á að um ólögmæta og saknæma háttsemi hafi verið að ræða, ætlað tjón stefnanda, orsakatengsl og afleiðingu sem og alla sönnunarfærslu. Fari því fjarri að þessi skilyrði séu fyrir hendi.

Stefnda kveðst byggja á því að úrskurður ráðuneytisins sé haldinn ýmsum form- og efnisannmörkum, sem hafi leitt til rangrar niðurstöðu að mati stefnda. Rangt sé þar að um misræmi hafi verið að ræða hjá stefndu hvað varði hæfni umsækjenda. Sé þar um ranga forsendu að ræða sem kunni að hafa leitt til rangrar niðurstöðu og verði að telja að ráðuneytið hafi ekki fullnægt rannsóknarreglu stjórnsýslulaga. Hafi stefnandi og A verið talin jafnhæf en að teknu tilliti til jafnréttissjónarmiða hafi verið talið að ráða bæri hinn síðarnefnda. Hafi verið byggt á því í ráðningarferlinu og það komi skýrt fram í rökstuðningi skólastjóra og umsögn rekstrarstjórnar stefndu til ráðuneytisins. Ekki sé unnt að draga neinar ályktanir aðrar en komi fram í ofangreindu. Komi jafnréttislög ekki til athugunar nema umsækjendur séu taldir jafnhæfir. Hafi verið við það miðað og aðrar ályktanir ótækar. Að loknu heildarmati á umsækjendum hafi stefnandi og A verið talin jafnhæf og stefnda því talið sér skylt að líta jafnréttissjónarmiða við ákvörðun um stöðuveitingu.

Stefnda tekur fram að í auglýsingu hafi ekki verið sett fram nein sérstök skilyrði sem hafi þurft að uppfylla. Tekið hafi verið fram að æskilegar kennslugreinar væru tónmennt og píanókennsla, en það hafi ekki verið sett sem skilyrði fyrir stöðuveitingunni að umsækjendur þyrftu að vera menntaðir píanó- og tónmenntakennarar. Sá sem ráðinn hafi verið sé menntaður í tónmennt og nótnalestri. Hann hafi brautskráðst frá P árið 2004 og úr fiðlunámi árið 2007 frá sama skóla. Hann hafi starfað sem tónlistarkennari og tónmenntakennari hérlendis og erlendis. Stefnandi hafi brautskráðst sem píanókennari árið 1982 með kórstjórn sem aukafag og hafi starfað sem píanókennari og tónmenntakennari. Ráðuneytið hafi í rökstuðningi sínum lagt mun meiri áherslu á tilgreiningu til píanókennslu í auglýsingunni, en horft algjörlega framhjá menntun A í tónmennt. Stefnandi sé ekki menntuð sem tónmenntakennari. Stefnda hafi lagt menntun beggja þessara umsækjenda að jöfnu, en þá hafi einnig legið fyrir upplýsingar frá Félagi íslenskra hljómlistarmanna um að báðir umsækjendurnir væru flokkaðir sem tónlistarkennarar IV. Endurmat félagsins mörgum mánuðum síðar, sem virðist hafa farið fram að undirlagi stefnanda, skipti engu máli í þessu sambandi og verði að telja að ráðuneytinu hafi verið óheimilt að vísa til þess endurmats í úrskurði sínum.

Stefnda kveður óumdeilt að stefnandi hafi mun lengri starfsreynslu en sá sem stöðuna fékk. Hins vegar hafi verið litið til fleiri þátta en menntunar og starfsreynslu um mat á umsækjendum. Hafi það þjónað þörfum skólans að ráða brasilískan tónlistarmann til að geta boðið upp á fjölþjóðlega tónlistarmenntun, framandi menningarstrauma og fjölbreyttara úrval hljóðfæra. Að mati skólastjóra hafi vantað kennslu á fiðlu og trommur, auk þess sem ekki hafi tekist að anna eftirspurn í gítarkennslu. Hafi sá sem ráðinn var kennt á bassa, fiðlu, trommur, rafmagnsgítar og gítar, leikið á fiðlu með sinfóníuhljómsveitum og verið trommuleikari fyrir ýmsar hljómsveitir. Stefnandi hafi aftur á móti kennt á píanó og séð um kórstjórn og undirleik. Stefnandi hafi starfað við tónlistarskólann frá janúar 2008 sem skólastjóri í tímabundinni stöðu. Stefnda hafi því þekkt mjög vel hæfni hennar til starfans, kosti hennar og galla. Samkvæmt umsögnum um þann sem ráðinn var hafi komið fram að hann væri mikill tónlistarmaður, góður kennari, næði vel til barna, væri góður í samvinnu, hvers manns hugljúfi, flinkur og elskulegur og tilbúinn til að taka þátt í uppákomum innan skólans. Hafi það verið mat skólastjóra á grundvelli þeirra persónulegu eiginleika sem sá sem ráðinn var hafi til að bera samkvæmt umsögnum og starfsviðtali að hann kæmi sterkari út úr mati á samskiptahæfni og stjórnunarhæfileikum og félli auk þess betur að hugmyndum og þörfum skólans á sviði tónlistarkennslu en stefnandi.

Stefnda segir að það virðist einkum og aðallega vera vegna þess að skólastjóri ritaði ekki mat sitt á persónulegum eiginleikum þess sem var ráðinn, sem ráðuneytið telji ráðningu hans ólögmæta, en það horfi algjörlega framhjá ofangreindum umsögnum sem hafi verið skráðar niður. Ráðuneytið geri á hinn bóginn ekki athugasemd við það að umsækjendur hafi verið metnir út frá persónulegum eiginleikum þeirra, enda sé það viðurkennt sjónarmið að slíkt sé heimilt. Þá hafi Hæstiréttur Íslands talið að leyfa verði vinnuveitendum ákveðið svigrúm til að meta umsækjendur og velja þann sem best henti til þess starfs sem hann eigi að gegna. Þá sé til þess að líta að ógerlegt sé að leggja mælistiku á persónulega kosti. Stefnda kveðst á hinn bóginn mótmæla ályktun ráðuneytisins sem það dragi einhliða, um að vægi þessa þáttar hafi verið meiri en annarra. Því hafi farið fjarri. Við mat á umsækjendum hafi verið litið til menntunar, starfsreynslu, þekkingar og fjölbreytileika í tónlist og hljóðfærakennslu svo og sjónarmiða um þarfir skólans og persónulegra eiginleika umsækjenda. Að mati stefndu hafi umsækjendur að loknu því heildarmati verið taldir jafnhæfir.

Ákvörðun um að ráða fremur þann sem ráðinn var hafi byggst á þessum forsendum að teknu tilliti til ákvæða jafnréttislaga nr. 10/2008. Með vísan til alls þessa sé því mótmælt af hálfu stefndu að rannsóknar- og jafnræðisreglna hafi ekki verið gætt við meðferð máls og að ákvæði 23. gr. upplýsingalaga nr. 50/1996 hafi verið brotin.

Stefnda telur að af þessu leiði að skilyrði skaðabótaskyldu séu ekki fyrir hendi. Þá kveðst hún mótmæla því að stefnandi hafi orðið fyrir fjártjóni, því hvorki hafi verið sýnt fram á orsakatengsl né sennilega afleiðingu. Til að stefnandi eigi rétt til skaðabóta verði hún að sýna fram á að stefndu hafi borið skylda að lögum til að ráða hana í starfið. Slíka skyldu sé ekki að finna í lögum og skoðun stefnanda um að hún hafi verið hæfust veiti henni ekki heldur neinn lögvarinn rétt til að hljóta starfið. Látið sé að því liggja í stefnu að vegna ákvörðunar stefndu um ráðningu í stöðu deildarstjóra tónlistar hafi stefnandi verið neydd til að flytja úr heimabyggð sinni, Húsavík. Þessu sé mótmælt sem röngu og órökstuddu. Skólinn sé í Aðaldal. Þar hafi stefnandi eingöngu starfað í eitt og hálft ár og hvorki Aðaldalur né Húsavík teljist heimabyggð hennar. Hún hafi á vordögum 2009 ákveðið að flytja brott, eftir því sem komið hafi fram í starfsþróunarviðtali við hana. Ákvörðun stefndu um ráðningu hafi því engin áhrif haft á þessa fyrirætlun stefnanda, hvað þá að hún hafi valdið henni fjártjóni. Þá verði ekki felld ábyrgð á stefndu þótt stefnandi hafi þurft að flytja til Hellu og síðar Hveragerðis. Hafi hún starfað hjá Hveragerðissókn frá árinu 2009 og fengið fyrir það laun.

Þá kveðst stefnda hafna því að skilyrði séu til greiðslu miskabóta. Þótt annar umsækjandi hafi verið ráðinn veiti það þeim sem ekki fékk starfið ekki sjálfstæðan rétt til slíkra bóta. Ekki hafi verið sýnt fram á að stefnda hafi á nokkurn hátt vegið að æru stefnanda eða persónu, hvað þá að henni hafi verið sýnd lítilsvirðing og kveðst stefnda mótmæla öllum slíkum staðhæfingum sem röngum og órökstuddum.

Einnig kveðst stefnda telja að krafa stefnanda sé fallin niður vegna tómlætis vegna þess tíma sem liðið hafi frá því úrskurður ráðuneytis var kveðinn upp uns mál var höfðað. Þá telur stefnda ef bætur verði dæmdar að dæma eigi þær lægri en krafist sé og tekur m.a. fram að réttur til bóta gæti hæst numið mismun á tekjum sem stefnandi hefði haft, hefði hún fengið stöðuna og þeim tekjum sem hún sannanlega hafi fengið. Viðmiðunartímabil eigi að miða við samningsbundinn uppsagnarfrest og geti það því hæst numið þremur mánuðum. Þá sé dráttarvaxtakröfu sérstaklega mótmælt einnig.

IV.

Stefnandi gaf skýrslu fyrir dómi. Hún kvað aldrei hafa verið rætt við sig eftir að hún sótti um starfið. Hún kvaðst hafa farið norður í öndverðu vegna áhuga á framandi tónlist og þar væru framandi hljóðfæri, en hún hefði ekki ,,drekkt sér“ í hana.

Hún kvaðst, eftir að ljóst var að hún fengi ekki starfið, hafa flutt til Hellu til sonar síns. Í september hafi hún loks fengið vinnu, en verið atvinnulaus fram að því.

Hún kvað svona höfnun brjóta niður og hún hafi aldrei skilið af hverju hún fékk ekki starfið. Börn hennar hafi viljað vera fyrir norðan áfram og átt erfitt með að sætta sig við breytingu. Hún kvaðst þó í öndverðu ekki hafa ætlað að vera fyrir norðan nema eitt og hálft ár, fyrr en þessi staða bauðst. Ekki hafi verið um mikla möguleika fyrir norðan í hennar fagi.

Hún kvaðst aðspurð ekki hafa orðið vör við neinar aðfinnslur meðan hún gegndi starfi afleysingaskólastjóra. Er hún hafi lesið auglýsingu um starfið hafi hún talið það sem tekið var fram um píanókennslu og tónmennt eiga mjög vel við menntun sína og reynslu.

Fyrirsvarsmaður stefndu, Ó, gaf skýrslu fyrir dómi. Hún kvaðst hafa verið formaður rekstrarnefndar Hafralækjarskóla uns Þingeyjarsveit tók ein við rekstri hans árið 2012. Hún kvaðst sem slíkur hafa ráðið stefnanda í öndverðu tímabundið sem tónlistarskólastjóra og verið yfirmaður hennar. Reynsla af stefnanda hafi ekki verið sérstaklega góð varðandi stjórnun og sér hafi fundist sem áhugi hennar hefði dofnað undir það síðasta.

Hún kvað ráðningarferlið hafa verið þannig að skólastjóri hafi séð um að ráða deildarstjórann.

H skólastjóri Hafralækjarskóla gaf skýrslu vitnis fyrir dómi. Hún staðfesti að hafa séð um ráðningu deildarstjóra. Hún kvaðst hafa skoðað menntun og starfsreynslu umsækjenda, þekkingu þeirra og fjölbreytni, horft til þarfa skólans og hugað að persónulegum eiginleikum, metið stefnanda og A jafn hæf og þá litið til sjónarmiða um jafnrétti kvenna og karla. Í auglýsingu hafi verið sett fram að píanókennsla væri æskileg, en hún hafi ekki talið sig bundna af því. Hún hafi haft upplýsingar um það frá vinnuveitanda A og starfsmanni FÍH að honum væri raðað til launa sem tónlistarkennara IV. Hún nefndi að eftirspurn eftir píanókennslu hefði verið minnkandi og að erfitt hefði verið að fullnægja eftirspurn eftir kennslu á gítar og trommur. Sér hafi virst sem A hentaði skólanum afar vel. Hún hafi kannað menntun umsækjendanna. Hún hafi horft til samskiptahæfileika og hæfileika til skipulagningar og kynnt sér ummæli um umsækjendur. Hafi A fengið afar góð ummæli. Hann hafi komið til að kynna sér aðstæður og hún þá rætt við hann. Hún hafi ekki rætt við stefnanda, en miðað við reynslu af störfum hennar. Sú reynsla hafi verið ,,alla vega“, stefnandi hafi haft marga góða kosti, en ekki verið stundvís og vantað hafi upp á skipulag. Þá hafi sér fundist bera á ákveðnu metnaðarleysi undir lokin. Foreldrar hafi haft samband vegna þess að þeir teldu nemendur ekki fá þá kennslu sem þeim bæri. Hún hafi ekki verið yfirmaður stefnanda, nema að því leyti að hún hafi að hluta kennt tónmennt við grunnskólann, en vitneskja hafi borist til hennar með þessum hætti.

Hún kvað hafa komið fram í starfsþróunarviðtali, sem hún hafi átt við stefnanda, að til þess kynni að koma að skólastjórastaðan yrði lögð niður og að það myndi hafa lækkun launa í för með sér. Stefnandi hafi ekki hugsað sér að sækja um stöðu deildarstjóra.

Aðspurð hvort A hafi haft reynslu af stjórnun kvað hún nei við því. Sér hafi virst þau stefnandi jafnvíg hvað varðaði framandi menningarstrauma.

V.

Svo sem að framan er rakið var rökstuðningur til stefnanda fyrir ákvörðun um ráðningu deildarstjóra efnislega á þann veg að báðir umsækjendur, þ.e. stefnandi og A hafi bæði verið metin með starfsheitið tónlistarkennari IV. Eftir mat á hæfni beggja og þörfum skólans hafi verið niðurstaðan að bæði væru jafn hæf til að gegna stöðu deildarstjóra á tónlistarsviði, en með vísan til 18. gr. laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla hafi A verið ráðinn til að jafna stöðu karla og kvenna í starfsliði skólans og í stjórnunarstöðum innan hans.

Í framannefndum úrskurði ráðuneytis er tekið fram að talið hafi verið rétt að kanna hvort efni rökstuðningsins fullnægði ákvæðum stjórnsýslulaga. Við rökstuðning til umsækjanda beri handhafa veitingarvalds að vísa til þeirra réttarreglna sem ákvörðun um ráðningu hafi verið byggð á, ásamt því að geta þeirra meginsjónarmiða sem niðurstaða hafi byggst á, sbr. 1. mgr. 22. gr. stjórnsýslulaga. Er síðan vísað til 2. mgr. sömu gr., en af henni leiði að almennt sé ekki nægjanlegt að lýsa einvörðungu staðreyndum um þann umsækjanda sem hafi fengið starfið, heldur verði viðtakandi rökstuðnings að geta gert sér grein fyrir því með raunhæfum hætti á hvaða sjónarmiðum ákvörðun hafi verið byggð og eftir atvikum hvert vægi þeirra hafi verið. Þetta hafi verið orðað svo að í rökstuðningi eigi að koma fram lýsing á því hvers konar starfsmanns hafi verið leitað og hvernig sá sem starf fékk hafi fallið að þeirri lýsingu. Í rökstuðningi til stefnanda sé engin umfjöllun um starfshæfni þess sem hafi fengið starfið. Sé það því mat ráðuneytisins að rökstuðningurinn hafi ekki uppfyllt ákvæði 22. gr. stjórnsýslulaga.

Ráðuneytið vísar síðan til umsagnar rekstrarstjórnar Hafralækjarskóla frá 9. nóvember 2009, vegna stjórnsýslukærunnar, þar sem komi fram að A og stefnandi hafi jafngildi starfsheitisins tónlistarkennari IV og séu að því leyti jafnhæf. Því hafi skólastjóri metið umsækjendur út frá öðrum forsendum, m.a. starfsreynslu, þörfum skólans, persónulegum eiginleikum og alhliða þekkingu þeirra á hljóðfærum. Hafi verið mat skólastjóra að miðað við menntun, starfsreynslu og þá persónulegu eiginleika sem A hafi haft til að bera og samkvæmt umsögnum og starfsviðtali, hafi hann fallið betur að hugmyndum skólans á sviði tónlistarkennslu en stefnandi. Í heildina séð hafi umsækjendur verið jafnhæfir, því þrátt fyrir píanókennaramenntun og meiri starfsreynslu stefnanda hafi skólastjóri metið það svo að þörfum skólans væri betur fullnægt með ráðningu A, m.a. með vísan til persónulegra eiginleika beggja. Eftir að hafa metið heildarþarfir skólans út frá hæfni umsækjenda til að gegna auglýstu starfi hafi það verið endanlegt mat skólastjóra að ráða A. Hafi sú ákvörðun verið tekin á ofangreindum forsendum, en einnig hafi verið byggt á 18. gr. laga nr. 10/2008.

Ráðuneytið kveðst síðan telja að töluvert misræmi sé milli afstöðu skólastjóra og skýringa rekstrarstjórnar, en af umsögn hinnar síðarnefndu verði ráðið að eftir heildarmat á umsækjendum hafi A verið talinn hæfari. Er síðan reifað að sjónarmið sem skólastjóri hafi lagt til grundvallar verði að ráðast af þeim gögnum sem verði til á meðan á málsmeðferð standi. Eru síðan reifuð atriði úr almennum athugasemdum við V. kafla frumvarps til stjórnsýslulaga og af þeim ráðið að ljóst sé að grunnforsenda þess að rökstuðningur fyrir stjórnvaldsákvörðun nái tilgangi sínum sé að hann sé efnislega réttur og að þau rök sem í honum sé að finna hafi verið raunverulega ráðandi við úrlausn máls, en að öðrum kosti kunni málsaðili að verða af einhverjum þeim rétti sem ákvæði stjórnsýslulaga og óskráðar meginreglur stjórnsýsluréttarins eigi að tryggja honum gagnvart stjórnvöldum.

Ráðuneytið kemst síðan að því, með vísan til framangreinds misræmis og þess að rökstuðningur skólastjóra fullnægi ekki skilyrðum stjórnsýslulaga, sé rétt að ganga út frá því að sjónarmið sem sett hafi verið fram í umsögn rekstrarstjórnar Hafralækjarskóla séu þau sem skólastjóri hafi byggt á þegar ákvörðun hafi verið tekin. Leggi ráðuneytið til grundvallar að eftir heildarmat á umsækjendum hafi skólastjóri talið A vera hæfari til að sinna starfi deildarstjóra. Þá verði að einhverju leyti litið til tölvupósts skólastjóra til skólanefndar 1. júlí 2009, þar sem segi að rökstuðningur myndi miðast við ,,fjölbreytni í hljóðfærum, hljóðfæri sem vantað hefur í flóruna, hefðir innan Hafralækjarskóla varðandi framandi menningarstrauma í tónlist, tilvísan til jafnréttissjónarmiða.“

Þá er rakið í úrskurðinum að í íslenskum rétti hafi ekki verið lögfestar almennar reglur um það hvaða sjónarmið stjórnvöld eigi að leggja til grundvallar ákvörðun um veitingu á opinberu starfi þegar almennum hæfisskilyrðum sleppi. Sé almennt talið að meginreglan sé sú að viðkomandi stjórnvald ákveði á hvaða sjónarmiðum það byggi slíka ákvörðun, ef ekki sé sérstaklega mælt fyrir á annan veg í lögum eða stjórnvaldsyfirmælum. Þurfi þau sjónarmið að vera málefnaleg og meta þurfi þau innbyrðis ef þau leiði ekki öll til sömu niðurstöðu. Gildi þá sú meginregla að stjórnvald ákveði hvaða sjónarmið það leggi áherslu á, ef ekki sé mælt fyrir um það í lögum eða stjórnvaldsfyrirmælum. Þegar fleiri en einn umsækjandi uppfylli þau almennu hæfisskilyrði sem um starf gildi beri stjórnvaldi að velja þann sem talinn sé hæfastur með hliðsjón af þeim sjónarmiðum sem það hafi ákveðið að byggja ákvörðun sína á.

Síðan er rakið hvað ráði röðun í launaflokka samkvæmt starfsheiti samkvæmt kjarasamningi launanefndar sveitarfélaga og Félags tónlistarskólakennara og Félags íslenskra hljómlistarmanna og skýringum með honum og að því búnu tekið fram að fyrir liggi að á fundi samstarfsnefndar sveitarfélaga og FT/FÍH 18. nóvember 2009 hafi verið tekin fyrir erindi um mat á menntun tveggja tónlistarkennara. Hafi þar verið bókað að stefnandi raðist sem tónlistarkennari IV en A þyrfti að leggja fram frekari gögn sem staðfestu að um minnst þriggja ára háskólanám væri að ræða.

Tilgangur þessarar flokkunar sé að raða í launaflokk en ekki að meta hvaða hæfni tónlistarkennarar hafi til að sinna ákveðnum störfum. Jafnvel þótt bæði hefðu haft sama starfsheiti geti það eitt ekki leitt til þess að þau yrðu metin jafnhæf til að gegna starfi deildarstjóra tónlistar. Val á umsækjanda í opinbert starf eigi að vera lokaniðurstaða ígrundaðs og heildstæðs mats á umsækjendum að teknu tilliti til þeirra málefnalegu sjónarmiða sem hafi verið lögð til grundvallar. Verði að telja óheimilt að líta einungis til starfsheitis og afnema þannig mat á því hvernig menntun og starfsreynsla, sem umsækjandi hafi aflað sér, verði talin gera hann hæfari til að sinna viðkomandi starfi.

Líta verði til þess að tilgreint hafi verið í auglýsingu hvaða kennslugreinar væru æskilegar. Með slíkri lýsingu sé nokkuð afmarkaður sá hópur umsækjenda sem stjórnvald sækist eftir. Þá skapi hún tilteknar væntingar hjá umsækjendum um mat á umsóknum og samanburð. Verði af þessum sökum að vera eðlilegt samhengi á milli þeirra sjónarmiða og atriða sem komi fram í auglýsingu og mats sem stjórnvald leggi til grundvallar við samanburð umsækjenda. Stefnandi hafi lokið lokaprófi frá Tónlistarskólanum í Reykjavík árið 1982 með kórstjórn sem aukafag. Þá hafi hún starfað sem píanókennari og tónmenntakennari. A hafi brautskráðst úr fiðlunámi árið 2007, tónmennt og nótnalestri árið 2004 og hafi starfað sem tónlistarkennari og tónmenntakennari. Hann sé ekki píanókennari og hafi aldrei starfað sem slíkur. Í auglýsingu segi einnig að Hafralækjarskóli hafi getið sér orð fyrir öfluga tónmenntakennslu, afrískt tónlistarverkefni og góða samvinnu grunn- og tónlistarskóla. Bendi stefnandi á að hún hafi sóst eftir starfi í Hafralækjarskóla vegna áhuga og þekkingar á afrískri tónlist, tekið virkan þátt í æfingum nemenda á ,,þessi hljóðfæri“, farið með þeim á námskeið erlendis og staðið fyrir komu erlendra kennara til skólans. Verði að hafa í huga að hún hafi sinnt bæði tónmennta- og píanókennslu ásamt því að hafa þekkingu á afrískri tónlist. Hafi hún því í ljósi auglýsingarinnar mátt ætla að vægi þess yrði talið henni sérstaklega til tekna í samanburði við aðra umsækjendur sem ekki gætu séð um slíka tónlistarkennslu.

Í umsögn rekstrarstjórnar segi að skólastjóri hafi m.a. metið umsækjendur út frá alhliða þekkingu á hljóðfærum. Í fundargerð fræðslunefndar frá 8. september 2009 segi að ráðning deildarstjóra myndi stuðla að auknu úrvali af hljóðfærum sem nemendur gætu lært á. Þetta komi einnig fram í tölvupósti skólastjóra frá 1. júlí 2009 til skólanefndar. Standi A betur að vígi hvað þetta varði.

Ráðuneytið telur ljóst að stefnandi hafi bæði lengri starfsreynslu en A og píanókennaramenntun líkt og talið hafi verið æskilegt. Verði ráðið að sjónarmið um menntun og starfsreynslu hafi vikið fyrir sjónarmiðum um persónulega eiginleika. Ekkert hafi verið skráð við málsmeðferðina um persónulega eiginleika umsækjenda. Verði að telja ljóst að upplýsingar um persónulega eiginleika hafi haft verulega þýðingu fyrir úrlausn málsins og því hafi skólastjóra borið að skrá þær niður samkvæmt 23. gr. upplýsingalaga. Sé í því samhengi bent á að áður en tekin sé ákvörðun um ráðningu í opinbert starf skuli veitingavaldshafi gefa umsækjanda færi á að kynna sér upplýsingar sem hann hafi aflað um viðkomandi og honum sé ekki kunnugt um, enda hafi þær verulega þýðingu fyrir úrlausn málsins og séu umsækjanda í óhag, og gefa honum ráðrúm til að tjá sig um þær. Hafi þannig borið að veita andmælarétt. Telji ráðuneytið að mat skólastjóra á umsækjendum hafi verið ómálefnalegt vegna þess vægis sem skólastjóri hafi veitt sjónarmiðum um persónulega eiginleika umfram starfsreynslu og menntun, án þess að upplýsingar og ákvörðun um slíkt vægi hafi legið fyrir.

Síðar segir að ákvæði 23. gr. upplýsingalaga hafi ekki verið fylgt við undirbúning ákvörðunar um ráðningu. Í ljósi þess að hvorki hafi verið skráð niður það sem hafi komið fram í viðtali við A, né upplýsingar um stefnanda, liggi ekki fyrir nægar upplýsingar til að úr því verði skorið hvort umsækjendur hafi verið metnir út frá hliðstæðum forsendum og á grundvelli fullnægjandi upplýsinga. Af þeim sökum verði ekki séð hvort rannsóknar- og jafnræðisreglu hafi verið fylgt við meðferð máls og verði að meta það stefndu í óhag. Sé það niðurstaða ráðuneytisins að málsmeðferð skólastjóra hafi ekki verið í samræmi við ákvæði stjórnsýslulaga og óskráðar meginreglur stjórnsýsluréttar. Þá hafi ákvæði 23. gr. upplýsingalaga ekki verið fylgt við málsmeðferðina. Ákvörðun stefndu sé því ólögmæt.

VI.

Af hálfu stefndu er byggt á því sem áður segir að ranglega sé byggt á því í úrskurði ráðuneytisins að um misræmi sé að ræða ,,innan stefnda“ hvað varði hæfi umsækjenda. Verður fyrst vikið að atriðum sem varða menntun.

Af gögnum sem fylgdu umsókn A um framangreinda stöðu verður ráðið að hann hafi lokið þriggja ára námi við ,,P“ í tónmennt (,,musical theory“) og tónheyrn (,,ear training“) og framhaldsnámi í fiðluleik („advanced course of Violin“). Þá liggur í málinu bréf frá Félagi íslenskra hljómlistarmanna, dagsett 4. desember 2008, þar sem segir að samkvæmt þeim upplýsingum sem það hafi undir höndum, hafi hann lokapróf úr tónlistarskóla og BA próf í tónlist. Ekki liggur fyrir hvaða upplýsingar þetta voru.

Stefnandi hefur próf frá Tónlistarskólanum í Reykjavík eins og áður er getið. Í tölvupósti frá þeim skóla segir að nám þar sé ekki viðurkennt háskólanám og veiti engar gráður. Hins vegar hafi margir nemendur fengið námið metið í tónlistarskólum erlendis og að því leyti megi segja að efri stig náms sem boðið sé upp á séu sambærileg við háskólanám.

Stefnda taldi liggja fyrir að báðum væri raðað til launa sem tónlistarkennara IV. Kom fram í skýrslu skólastjóra að þeirra upplýsinga hefði verið aflað munnlega. Í málinu liggur tölvupóstur frá skólastjóra tónlistarskóla Fáskrúðsfjarðar, þar sem kemur fram að hann hafi bréf frá Félagi íslenskra hljómlistarmanna, þar sem búið sé að raða A í flokk. Hann hafi gert athugasemd við grundvöll röðunarinnar, en ekki fengið svar og þá ákveðið að raða honum sem tónlistarkennara III.

Fyrir liggur einnig að samstarfsnefnd Sambands íslenskra sveitarfélaga og Félags tónlistarkennara og Félags íslenskra hljómlistarmanna tók 18. nóvember 2009 fyrir erindi um mat á menntun stefnanda og A. Var niðurstaðan að stefnandi raðaðist sem tónlistarkennari IV en hinn síðarnefndi þyrfti að leggja fram frekari gögn sem staðfestu að um minnst þriggja ára háskólanám væri að ræða.

Ekki liggur fyrir hver niðurstaða samstarfsnefndarinnar um þessa röðun var.

Af framangreindu verður ráðið að Félag íslenskra hljómlistarmanna hafi talið liggja fyrir árið 2008 að nefndur A væri með BA próf í ,,tónlist“.

Þegar þetta er virt verður að miða við að ekki sé leitt í ljós að rangt hafi verið af stefndu að miða við að umsækjendurnir tveir ættu að leggjast að jöfnu hvað varðaði röðun í flokkinn ,,tónlistarkennari IV“, þótt ekki hafi verið aflað formlegrar staðfestingar á því.

Dómurinn telur liggja fyrir að meðferð umsókna fólst í því að skólanefnd fól skólastjóra, eftir að hafa farið yfir umsóknir og rætt þær, sbr. fundargerð 26. júní 2009, að afla upplýsinga um einstaka ,,umsóknaraðila“. Kynnti skólastjóri niðurstöðu um þetta í tölvupósti 1. júlí 2009 og kvaðst vera búin að hringja og skrifa ,,vítt og breitt“ og hafa komist að því í megindráttum að ,,báðir umsækjendur“ væru metnir með menntun jafngilda til launa. A fengi ekkert nema góðar umsagnir, samkvæmt samtölum við skólastjóra tónlistarskóla Fáskrúðsfjarðar og tónlistarskóla Reyðarfjarðar, og við skólastjóra grunnskólanna á báðum stöðum. Hann væri mikill tónlistarmaður, næði vel til barna, ,,góður í samvinnu, nemendur ánægðir, öflugur tónlistarmaður – góður kennari- hvers manns hugljúfi, -flinkur- elskulegur- tilbúinn að taka þátt í uppákomum innan skólans.“ Allir hafi verið sammála um að þeir vildu halda honum áfram. Þarna kemur einnig fram að leitast beri við að leiðrétta kynjamun og að fjöldi kvenna sé yfirgnæfandi innan stofnunarinnar og tveir kvenkyns stjórnendur en enginn karlkyns. Síðan þurfi að vega hvað þau geti kennt og borið saman að stefnandi hafi færni á píanó og geti kennt söng og stýrt kór, A geti kennt á fiðlu (sem hafi vantað), gítar, bassa og trommur. Síðan er rakið það sem áður er getið um það hvað myndi koma fram í rökstuðningi ef um hann yrði beðið.

Fallist er á það með stefndu að með þessum hætti hafi í raun verið skráð persónuleg atriði sem vörðuðu þann sem var ráðinn og hvernig upplýsinga um þau hafi verið aflað. Þá kemur þarna fram ákveðinn samanburður á honum og stefnanda með tilliti til þess hvað þau geti kennt, en enginn um persónuleg atriði sem metin verði stefnanda í óhag.

Í auglýsingu um starfið var þess getið, eins og komið hefur fyrr fram að æskilegar kennslugreinar væru píanóleikur og tónmennt. Er að framan rakið að stefnandi sé menntuð sem píanókennari og hafi kennt tónmennt, en að sá sem ráðinn var hafi ekki haft píanómenntun, en haft menntun í tónmennt og kennt hana. Sýnt þykir af framangreindum tölvupósti skólastjóra 1. júlí 2009 að mjög var litið til þess að unnt væri að fela A að kenna fleiri greinar og sjónarmiði um æskilega píanókennslu fórnað á móti. Var þetta atriði þannig vegið og metið. Er ekki unnt að líta svo á, eins og auglýsingin var orðuð, að stefnda hafi verið bundin af þessu atriði í henni, ef hún taldi standa rök til að víkja frá því.

Eins og rakið er í úrskurði ráðuneytisins var rökstuðningur stefndu til stefnanda afar knappur og þess þar að einu getið efnislega að eftir mat á hæfni beggja umsækjenda og þörfum Hafralækjarskóla hafi verið niðurstaðan að báðir umsækjendur væru jafnhæfir til að gegna stöðu deildarstjóra. Er síðan vísað til 18. gr. laga nr. 10/2008 og að hún hafi að þessu fengnu ráðið niðurstöðunni. Þess er að engu getið hvaða atriði hafi ráðið hæfnismatinu, annað en að bæði væru metin með starfsheitið tónlistarkennari IV og ekki þess hvaða þarfa Hafralækjarskóla hafi verið litið til. Er rökstuðningurinn þannig ekki fullnægjandi, sbr. 1. og 2. mgr. 22. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Ekki verður litið svo á að það eitt skapi grundvöll að bótaskyldu stefndu, heldur verður að líta til þess sem fram kom við framhald málsins.

Áður er rakið að finna megi í gögnum málsins skráningu á persónulegum eiginleikum A samkvæmt munnlegum umsögnum stjórnenda sem þekktu til hans. Á hinn bóginn skorti á það að gætt væri fyrirmæla 23. gr. upplýsingalaga nr. 50/1996 um skráningu á atvikum sem gátu varðað mat á persónulegum eiginleikum stefnanda, ef slík atvik höfðu verulega þýðingu fyrir úrlausn málsins, hafði verið aflað munnlega og voru ekki til í öðrum gögnum.

Ekkert er á slík atvik minnst í framangreindum tölvupósti skólastjóra til skólanefndar. Hins vegar kemur fram í athugasemdum stefndu til ráðuneytisins 12. febrúar 2010, sem liggja frammi í málinu, að líkt og fram hafi komið í fyrri umsögn hafi stefnandi gegnt tímabundinni stöðu tónlistarskólastjóra. Upplýsingar um hæfni hennar hafi því legið fyrir, en stefnda hafi talið sig þekkja vel kennsluhætti hennar, kosti og galla. Hafi skilyrði 10. gr. stjórnsýslulaga því verið uppfyllt. Þá er í þessum athugasemdum tekið fram að líkt og áður hafi komið fram hafi hæfni umsækjenda verið metin út frá fleiri þáttum en starfsreynslu, m.a. þörfum skólans, persónulegum eiginleikum og alhliða þekkingu umsækjenda á hljóðfærum. Eftir að tillit hafi verið tekið til allra ofangreindra þátta og annarra hafi það verið mat stefndu að þörfum Hafralækjarskóla væri betur fullnægt með ráðningu A, m.a. með vísan til persónulegra eiginleika beggja aðila. Er síðan tekið fram að til frekari glöggvunar fylgi tölvupóstur aðstoðarskólastjóra Hafralækjarskóla um starfshætti og frammistöðu stefnanda á meðan hún hafi gegnt stöðu skólastjóra tónlistarskólans.

Í þessum tölvupósti, sem virðist ritaður 25. nóvember 2009, en ekki er ljóst hvert var sendur í öndverðu, kemur fram að aðstoðarskólastjórinn hafi ekki haft með ráðninguna að gera, en sé sammála niðurstöðunni. Kemur þarna efnislega fram að [………].

Það að stefnda gerði þennan tölvupóst að gagni í stjórnsýslumálinu verður að meta svo að þessi atriði hafi í raun haft verulega þýðingu við mat á persónulegum eiginleikum stefnanda, henni í óhag. Verður því að fallast á það að stefndu hafi borið að gæta fyrirmæla 23. gr. upplýsingalaga um skráningu á þessum atriðum, kynna þau stefnanda og veita henni kost á að tjá sig um þau, sbr. 13. gr. stjórnsýslulaga.

Að þessu gættu eru ekki efni til að hnekkja niðurstöðu samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins um ólögmæti ákvörðunar um ráðningu deildarstjóra tónlistardeildar Hafralækjarskóla.

Ekki er unnt að meta hvort mat stefndu á persónulegum eiginleikum stefnanda hefði breyst ef gætt hefði verið síðastnefndra lagafyrirmæla og þar með heildarmat á hæfni umsækjenda með tilliti til annarra þátta. Verður að leggja þá byrði á stefndu að sanna að svo hefði ekki farið. Hefur ekki verið sýnt nægilega fram á að þrátt fyrir að ákvörðunin hafi verið ólögmæt, eins og staðið var að henni, hefði hún ekki orðið önnur ef lagafyrirmæla hefði verið gætt við undirbúning hennar. Verður að virða stefndu þetta til sakar.

Ekki verður séð að komið hafi til greina að mati stefndu að velja aðra umsækjendur en stefnanda eða A úr hópi þeirra sem sóttu um. Að því athuguðu verður fallist á að stefnda hafi bakað sér bótaskyldu gagnvart stefnanda. Ekki verður fallist á að krafan sé niður fallin vegna tómlætis.

VII.

Við mat á fjártjóni stefnanda þykir eiga að miða við þau laun sem hún hefði haft hjá stefndu sem deildarstjóri á 12 mánaða tímabili frá því að starfi hennar sem skólastjóra lauk í lok júlí 2009. Er þá m.a. litið til þess að fyrir liggur að hún gaf í skyn að fararsnið væri á sér að norðan vorið 2009, þótt hún hafi breytt þeirri ákvörðun og sótt um deildarstjórastöðuna og einnig þess að gagnkvæmur uppsagnarfrestur aðila hafi verið þrír mánuðir.

Stefnda hefur lagt fram einn launaseðil deildarstjórans sem ráðinn var. Samkvæmt honum voru mánaðarlaun 371.166 krónur, eða 4.453.992 krónur á 12 mánaða tímabili.

Ekki er miðað við yfirvinnu í kröfugerð stefnanda.

Fallast verður á það með stefndu að draga beri frá laun sem stefnandi fékk annars staðar á þessu tímabili. Samkvæmt framlögðum gögnum réð hún sig til starfa hjá Hveragerðissókn 15. september 2009 og var í því starfi út tímabilið. Af upplýsingum sem hún hefur lagt fram úr staðgreiðsluskrá fékk hún að jafnaði 341.140 krónur á mánuði í laun, en ekki er að finna í gögnum sundurliðun þessarar fjárhæðar þannig að ekki liggur fyrir hvort þarna er að einhverju leyti um yfirvinnu að ræða. Verður miðað við þessa fjárhæð. Er þá um að ræða 3.581.970 krónur á sama 12 mánaða tímabili, þ.e. 10,5 mánuðir margfaldað með 341.140 krónum. Jafnframt verður að líta til greiðslna sem stefnandi fékk frá Vinnumálastofnun samkvæmt staðgreiðsluskrá, 368.245 króna í september og 11.749 króna í október, samtals 379.994 krónur. Mismunur þessara fjárhæða er 492.028 krónur, sem verður talið fjártjón stefnanda á viðmiðunartímabilinu.

Ekkert liggur fyrir um það að stefnandi hafi orðið fyrir öðru fjártjóni vegna búferlaflutninga og annars. Eru ekki efni til að dæma bætur að álitum af þessum sökum.

Í annan stað er deilt um skyldu stefndu til greiðslu miskabóta. Byggir stefnandi kröfu um þær á ákvæði b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hafi stefnda sýnt henni lítilsvirðingu, vegið að starfsheiðri hennar, reynslu og hæfni og að í því felist meingerð gegn æru og persónu hennar í skilningi ákvæðisins.

Hér að framan hefur verið fallist á það með stefnanda að stefnda hafi í raun byggt ákvörðun sína meðal annars á mati á persónulegum eiginleikum stefnanda, án þess að gæta skyldu til að skrá atvik sem þetta mat var reist á og án þess að rannsaka grundvöll matsins með því að gæta andmælaréttar stefnanda. Þá var komist að því að stefnda hefði ekki axlað sönnunarbyrði fyrir því að þetta mat hefði orðið óbreytt, ef þessa hefði verið gætt. Komst stefnda þannig á ólögmætan hátt að niðurstöðu, sem í ljósi þess að stefnandi hafði starfað sem skólastjóri tónlistarskóla stefndu, var til þess fallin að bitna á orðspori hennar og verða henni þannig að meini. Verður því fallist á að skilyrði ákvæðisins séu uppfyllt. Þykja bæturnar hæfilega ákveðnar 500.000 krónur.

Dráttarvaxtakrafa stefnanda er miðuð við það tímamark er liðinn var mánuður frá því að úrskurður ráðuneytisins var kveðinn upp og vísað til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Uppkvaðningu úrskurðarins verður ekki jafnað til þess að stefnandi hafi þá sannanlega krafið stefndu um greiðslu, svo sem ákvæðið áskilur. Liggur ekki fyrir hvenær það var gert. Verður því miðað við reglu 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 og stefnda dæmd til greiðslu dráttarvaxta frá 6. september 2012, er málið var höfðað.

Eftir þessari niðurstöðu verður stefnda dæmd til að greiða stefnanda 1.200.000 krónur í málskostnað.

Dóminn kveður upp E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Gætt var ákvæðis 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91, 1991.

DÓMSORÐ:

Stefnda, Þingeyjarsveit, greiði stefnanda, G-kvk-þgf H-kvk-þgf, 992.028 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 6. september 2012 til greiðsludags og 1.200.000 krónur í málskostnað.

E-kk-nf S-kk-nf