E-14151/2009

Mál þetta, sem var dómtekið 16. maí sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af X, fyrir hönd dóttur sinnar, Z, …, Reykjavík á hendur Sjóvá Almennum tryggingum hf., Kringlunni 5, Reykjavík og G-kk-þgf I. K-kk-þgf, Réttarbakka 9, Reykjavík til greiðslu bóta vegna líkamstjóns, málskostnaðar og vaxta. Stefna málsins var birt 10. desember 2009.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða stefnanda 2.531.207 krónur með 4,5% ársvöxtum, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 50/1993 frá 16. febrúar 2006 til 17. desember 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Allt að frádregnum 642.020 kr. sem greiddar voru 9. febrúar 2010. Þá gerir stefnandi kröfu um málskostnað eins og mál þetta væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað.

Til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og að málskostnaður verði felldur niður.

Málavextir

Hinn 16. febrúar 2006 var stefnandi farþegi í aftursæti bifreiðarinnar … þegar bifreiðinni … var ekið í veg fyrir hana. Samkvæmt ökumanni … var bifreiðinni ekið á 30-35 km hraða. Ökumaður og þrír farþegar … voru fluttir með sjúkrabifreið af vettvangi. Ökumaður … kenndi sér ekki meins.

Í vottorði slysadeildar LSH segir m.a.: „Sjúklingur og móðir hennar fá ráðleggingar varðandi háls- og hryggtognanir og mælt er með að hún fái Paracetamól áður en hún fer að sofa í kvöld og kannski næstu kvöld.“

Í vottorði Ó-kk-ef T-kk-ef, frá 31. maí 2006, segir svo: „Var í aftursæti í bílbelti. Fór í rgt.af hrygg sem var eðlilegt. Síðan þá miklir bakverkir. Við skoðun er neurologia eðlileg en mikil eymsl yfir vöðvum paravertebralt og í kringum axlir.“

Í vottorði Ó-kk-ef T-kk-ef frá 27. desember 2007 segir m.a.: „Hún hefur einnig verið með mikla verki í baki og herðum og ekki getað tekið þátt í íþróttaiðkunum eða leikfimi. Það hefur einnig borið á mikilli vanlíðan, kvíðaeinkennum, þunglyndi og skapsveiflum. Hún kom bráðamóttöku Barnaspítala Hringsins í lok maí 2006 vegna yfirliðs. Rannsóknir á bráðamóttökunni leiddu í ljós eðlilegan blóðsykur, electrolyta og hjartalínurit. Þvagprufa var einnig eðlileg. Hún fór í framhaldi af þessu í heilarit sem sýndi engar flogabreytingar og var algjörlega eðlilegt. Ég skoðaði hana á göngudeild þann 31. 05 og kvartaði hún þá undan verkjum í baki og var með eymsli paravertebralt alveg frá hálshrygg og niður lendarhrygg. … Eftir slysið hefur hins vegar borið á vaxandi námserfiðleikum í öllum greinum, miklum kvíða, vanlíðan, þunglyndi og hlédrægni. Hún hefur einnig verið alsett verkjum sem ekki hafa fundist líkamlegar orsakir fyrir þrátt fyrir röntgenrannsóknir og segulómun. Ég tel ljóst að þessi stúlka er með posttraumatic stress disorder og er óvíst hversu lengi hún á eftir að eiga í erfileikum vegna þess.“

Í sálfræðimati T-kk-ef S-kk-ef sálfræðings kemur fram, að andleg líðan stefnanda hafi versnað í kjölfar slyssins.

Í vottorði B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlæknis, frá 20. apríl 2007, kemur fram að stefnandi hafi tognað á hálsi og brjósthrygg og verið mjög aum yfir bakvöðvum og hálsvöðvum við skoðun.

Í vottorði B-kk-ef G-kk-ef heimilislæknis frá 25. apríl 2007 segir m.a.: „Það virðist því sem umferðarslysið hafi valdið breytingum í lífi þessarar stúlku. Þannig er hún við síðustu skoðun hjá undirrituðum að hausti 2006 með mikil eymsli við alla þreifingu og vill lítið hreyfa sig.“

Með matsgerð dags 18. október 2007 mátu þeir G-kk-nf B-kk-nf endurhæfingarlæknir og B-kk-nf G. M-kk-nf hdl., afleiðingar slyssins á heilsufar stefnanda. Niðurstaða þeirrar matsgerðar var að stefnandi hefði hlotið 8% miska og 8 % varanlega örorku vegna slyssins.

Stefndi féllst ekki á framangreinda niðurstöðu og óskaði eftir dómkvaðningu matsmanna. Niðurstaða dómkvaddra matsmanna, S-kk-ef T-kk-ef, sérfræðings í heila og taugasjúkdómum, og Y-kk-ef Ó-kk-ef bæklunarskurðlæknis, í matsgerð dagsettri 1. febrúar 2009, var sú að stefnandi hefði í umræddu slysi tognaði í hálsi og baki. Hún hafi verið veik án rúmlegu í einn mánuð, stöðugleikapunktur væri 16. mars 2006, hún hefði hlotið 5% varanlegan miska vegna slyssins en enga varanlega örorku.

Stefndi greiddi stefnanda bætur á grundvelli þessarar matsgerðar, 35.400 kr. í þjáningabætur og 336.825 kr. vegna varanlegs miska auk vaxta, dráttarvaxta og lögmannskostnaðar, samtals 727.578 kr.

Hinn 20. desember 2010 voru þau T-kk-nf M-kk-nf taugalæknir, G-kvk-nf K-kvk-nf endurhæfingarlæknir og G-kk-nf P-kk-nf hrl. dómkvödd sem yfirmatsmenn og skiluðu þau yfirmatsgerð dags. 9. febrúar 2011. Niðurstaðan var sú að varanlegur miski væri 5% og varanleg örorka 5%.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á stefndu á 88. gr. umferðarlaga, sbr. 1. mgr. 90. gr., 1. mgr. 91. gr., 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 97. gr. Einnig á reglum skaðabótaréttar um sennilega afleiðingu. Stefnandi telur að þekkt sé að tjónþolar bregðist mjög misjafnlega við áverkum eða að sams konar utanaðkomandi atvik hafi mismunandi afleiðingar fyrir tjónþola. Sumir séu viðkvæmari að því leyti en aðrir. Stefnandi bendir á að samkvæmt vottorði slysadeildar hafi hún orðið fyrir áverkum á háls og brjósthrygg, sem hafi síðan verið staðfest með vottorði B-kk-ef J-kk-ef bæklunarlæknis. Þannig sé fram komin lögfull sönnun fyrir slysaáverkum stefnanda. Þá komi það fram bæði í vottorðum Ó-kk-ef T-kk-ef barnataugalæknis og hjá T-kk-þgf S-kk-þgf barnasálfræðingi að stefnandi hafi orðið fyrir andlegu áfalli vegna slyssins.

Dómkrafan er að fjárhæð 2.531.207 kr. Hún byggir á yfirmatsgerðinni og sundurliðast á eftirfarandi hátt:

Miskabætur: 8.823.400x5 stig = 441.117

Bætur fyrir varanlega örorku: 2.647.170x15,297x5% = 2.024.690

Miskabætur: = 35.400

Annað fjártjón og sjúkrakostnaður = 30.000

Samtals = 2.531.207

Hinn 9. febrúar 2010 voru 727.578 kr. greiddar inná kröfuna og af þeirri fjárhæð koma 642.020 kr. til frádráttar.

Stefnandi kveður að það hafi verið tilgangur skaðabótalaga frá upphafi að allir sem líkamlega skerðingu hlytu af bótaskyldum verknaði, ættu rétt á lágmarksbótum fyrir varanlega örorku og vísar til 8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, fyrir þá breytingu sem gerð var á lögun með lögum nr. 37/1999, en þá hljóðaði greinin svo: „Bætur til barna og tjónþola, sem að verulegu leyti nýta vinnugetu sína þannig að þeir hafa engar eða takmarkaðar vinnutekjur, skal ákvarða á grundvelli miskastigs skv. 4. gr. Bætur skulu ákveðnar sem hundraðshluti af bótum fyrir varanlegan miska eftir reglum 1.-4. málsl. 1. mgr. 4. gr.“ Nú hljóði 8. gr. svo, skv. þeim breytingum sem gerðar voru með lögum nr. 37/1999: „Bætur til barna og tjónþola, sem að verulegu leyti nýta vinnugetu sína þannig að þeir hafa engar eða takmarkaðar vinnutekjur, skal ákvarða á grundvelli örorkustigs skv. 5. gr. Bætur skulu ákveðnar eftir reglum 5.-7. gr.“

Í greinargerð með 7. gr. laga nr. 37/1999, sem fjallar um þessa breytingu á 8. gr. skbl. segir meðal annars: „Deilur hafa verið um gildandi fyrirkomulag á ákvörðun bóta til barna og tjónþola sem að verulegu leyti nýta vinnugetu sína þannig að þeir hafa litlar vinnutekjur. Bent hefur verið á mikla mismunun milli tjónþola eftir því hvort um bótaákvörðun fer samkvæmt reglum 5.-7. gr. eða ákvæði 8. gr. Oft er vafasamt í hvorn dilkinn skuli draga einstaka tjónþola.“

Í greinargerð með 6. gr. laga nr. 37/1999, sem fjallar um breytingar á 7. gr. skbl. segir meðal annars svo um 3. mgr. 7 gr.: „Lagt er til að í 3. mgr. 7.gr. laganna verði tekin upp lágmarkslaunaviðmiðun, sem miðist við 1.200.000 kr. á ári eða 100.000 kr. á mánuði allt að 67 ára aldri. Lágmarkslaunaviðmiðunin lækki um 100.000 kr. fyrir hvert aldursár umfram 66 þar til 400.000 kr. viðmiðunarlaunum er náð, en lækki ekki eftir það. Framangreindar fjárhæðir miðast við verðlag 1. júlí 1993.“

Stefnandi telur að hér sé ekki um að ræða efnislega breytingu á 8. gr. upphaflegu skaðbótalaganna, öðru vísi en svo, að bætur fyrir varanlega örorku séu ekki lengur miðaðar við miska, heldur ákveðin lágmarkslaun sem hækka samkvæmt lánskjaravísitölu, eins og bætur fyrir miska og þjáningabætur. Þá byggir stefnandi á að þær fylkingar sem féllu undir 8. gr. upphaflegu skaðabótalaganna hafi í upphafi verið þrjár, húsmæður, námsmenn og aðrir sem ekki nýttu vinnugetu sína þannig að þeir hefðu takmarkaðar tekjur. Byggir stefnandi á, að engin rök nái til þess að fella stefnanda ekki undir 8. gr. skaðabótalaga, en með því væri brotið bæði gegn jafnræðis- og eignarverndarákvæðum stjórnarskrár.

Stefnandi styður dómkröfur sínar við 65. gr. og 72. gr. stjórnarskrár, og almennu skaðabótaregluna, sbr. 3. mgr. 90. gr. umfl. sem og regluna um sennilega afleiðingu og reglur einkamálaréttarfars um sönnunarfærslu. Þá vísar stefnandi til ofangreindra ákvæða skaðabótalaga og umferðarlaga, sem og til laga um réttindi sjúklinga. Vísað er til greinargerðar með skaðabótalögunum þar sem segir að jafnt skuli bæta andlegar sem líkamlegar afleiðingar slysa.

Málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukrafa stefnda er á því byggð að stefnandi hafi þegar fengið greiddar fullar bætur lögum samkvæmt og eigi ekki rétt til frekari bóta. Stefnandi eigi að bera sönnunarbyrðina um orsök tjóns síns og umfang þess, og hafi hún ekki sannað að hún hafi orðið fyrir frekara tjóni en þegar hefur verið bætt. Stefndi telur að leggja beri matsgerð dómkvaddra matsmanna til grundvallar uppgjöri bóta en niðurstaða þeirra var sú, að stefnandi hefði verið veik án þess að vera rúmliggjandi í einn mánuð eftir slysið og hlotið 5 stiga varanlegan miska en enga varanlega örorku. Niðurstaða dómkvaddra matsmanna sé m.a. rökstudd með eftirfarandi hætti: „Við mat á varanlegum miska líta matsmenn í fyrsta lagi til þess að í slysinu 16. febrúar 2006 telja þeir allar líkur á að matsþoli hafi tognað á ofangreindum svæðum, í öðru lagi til þess að um tiltölulega litlar skemmdir á bílum virðist að ræða í slysinu og í þriðja lagi til þess að vitnisburður í skóla er nánast óbreyttur fyrir og eftir slysið. Lítið telja matsmenn hægt að byggja í líkamlegri skoðun en gegnumgangandi virðist vera ósamræmi milli beinnar skoðunar og óbeinnar. Hvað snertir niðurstöður taugasálfræðilegra prófana sem gerðar hafa verið telja matsmenn að þar sé fyrst og fremst um að ræða lýsingu á bakgrunnspersónuleika matsþola er slysið verður en ekki afleiðingar þess sem slíks. Telja matsmenn vitsmunaþroska neðarleg á stigi tornæmis og t.d. málhömlun ekki skýrast af slysinu en þeim mun líklegri atriði til að skýra kvíða, hlédrægni og jafnvel depurð sem dregin eru fram. Telja matsmenn og að vitnisburður í skóla sé þess eðlis að hann renni illa stoðum undir að um teljandi vandkvæði sé að ræða í þessu tilliti en bæði fær hún mjög góðan vitnisburð í þáttum sem snerta almenna umgengni en einnig og í raun þá bestu í greinum sem krefjast líkamlegrar áreynslu. Telja matsmenn að á þessum forsendum og að teknu tilliti til alls vafa sé varanlegur miski rétt metinn 5 stig……..Við mat á varanlegri örorku líta matsmenn aðallega til þess að á matsfundi er hegðun og líkamsburður eðlilegur sem og er svo að skilja á vitnisburði úr skóla að matsþoli standi sig hvað best í líkamlega krefjandi greinum s.s. dansi og sundi. Telja matsmenn að lágmarksmiski sá sem þeir telja matsþola sitja uppi með eftir slysið sé ekki líklegur til að valda skerðingu á starfshæfni og í öllu falli slíkur að matsþoli ætti að hafa fulli (sic) burði til að lágmarka hana að fullu. Er varanlega örorka því metin engin.“

Stefndi kveðst þegar hafa greitt stefnanda fullar bætur í samræmi við niðurstöðu dómkvaddra matsmanna.

Þá hafi mati dómkvaddra matsmanna ekki verið hnekkt og því sé með öllu ósannað að stefnandi hafi orðið fyrir meira tjóni en dómkvaddir matsmenn hafa metið og bætt hefur verið.

Stefndi mótmælir því að hinir dómkvöddu matsmenn hafi ekki getað hafnað læknisfræðilegum og sálfræðilegum niðurstöðum Ó-kk-ef T-kk-ef og T-kk-ef S-kk-ef án þess að afla gagna frá öðrum sérfræðingum. Niðurstaða dómkvaddra matamanna sé byggð á gögnum þeim sem lágu til grundvallar, sérfræðiþekkingu þeirra og læknisfræðilegri skoðun matsmanna á stefnanda. Dómkvöddu matsmennirnir búi yfir mikilli reynslu af mati á afleiðingum slysa á heilsufar fólks, annar þeirra sé sérfræðingur í heila- og taugasjúkdómum og hinn sérfræðingur í bæklunarlækningum. Auk þess tekur stefndi fram að þáverandi lögmaður stefnanda hafi enga athugasemd gert við að umræddir matsmenn yrðu dómkvaddir til verksins og fallist þannig á fyrir hönd stefnanda að matsmennirnir byggju yfir þeirri sérfræðiþekkingu sem nauðsynleg er til að meta afleiðingar slyssins.

Stefndi telur rétt, í tilefni af málatilbúnaði stefnanda, að fjalla sérstaklega um þau læknisfræðilegu gögn sem liggja fyrir í málinu:

Í matsgerð G-kk-ef B-kk-ef og B-kk-ef G. M-kk-ef er haft eftir föður stefnanda að alger umskipti hafi orðið á líðan stefnanda og árangri í skóla eftir slysið. Að stefnandi kvarti mikið undan verkjum, hafi ekki treyst sér til að taka þátt í skólaleikfimi og að árangri í prófum hafi hrakað mikið. Þá hafi stefnandi einangrast mjög. Á matsfundi kvaðst stefnandi vera slæm af höfuðverk, sem byrji fremst í höfðinu og leiði þaðan aftur og niður allt bakið. Hún væri í raun alverkja. Stefnandi kvaðst eiga mjög erfitt með að sitja lengi vegna verkja og einnig að standa lengi og að verkirnir hefðu áhrif á líðan hennar og getu í skólanum. Stefnandi kvaðst ekki geta verið með í leikfimi og sagðist alltaf vera inni í frímínútum en aldrei fara út að leika sér því þá fengi hún slæman svima. Stefndi telur að ofangreindar fullyrðingar stefnanda og föður hennar fái ekki stoð í gögnum málins.

Fyrirliggjandi er læknisvottorð frá Landspítala um komu stefnanda á slysadeild hinn 16. febrúar 2006. Þar kemur fram að stefnandi hafi við komu kvartað um verki í háls- og brjósthrygg. Stefndi bendir á að sérstaklega sé tekið fram í vottorðinu að sársaukasvörun virðist verulega ýkt. Engir beináverkar greindust við skoðun og voru myndir af brjósthrygg og hálshrygg eðlilegar.

Í læknisvottorði B-kk-ef G-kk-ef, Heilsugæslunni Mjódd, frá 25. apríl 2007, kemur fram að stefnandi hafi almennt verið heilsuhraust fyrir slysið. Þá kemur fram að hún hafi komið á heilsugæsluna með foreldrum sínum 23. febrúar 2006. Hafi þá verið með hálskraga og kvaðst vera mjög slæm. Öll snerting við skoðunina hafi valdið stefnanda óþægindum. Þá hafi hún fengið ráðleggingar um að draga úr notkun hálskraga. Stefnandi kom aftur á heilsugæsluna 1. júní 2006 og kvaðst þá hafa verið alveg ómöguleg af verkjum alveg frá slysi. Við skoðunina var stefnandi svipuð og við fyrri skoðun. Ákveðið var að láta reyna á sjúkraþjálfun. Hinn 6. september 2009, rúmu hálfu ári eftir slysið, kom stefnandi aftur ásamt móður sinni á heilsugæsluna. Hún var þá mjög aum við létta snertingu frá hálsi og niður eftir öllu bakinu. Vegna einkenna var henni vísað til Ó-kk-ef T-kk-ef sérfræðings í heila- og taugasjúkdómum barna.

Læknabréf Ó-kk-ef T-kk-ef liggur fyrir í málinu. Þar kemur fram að hann hafi séð stefnanda fyrst á göngudeild LSH 31. maí 2006. Þá hafi stefnandi kvartað undan verkjum í baki og eymslum frá hálshrygg og niður í lendhrygg. Neurologisk skoðun hafi verið eðlileg. Ó-kk-nf skrifaði beiðni um sjúkraþjálfun en stefndi vekur athygli á því að stefnandi hafi ekki byrjað í þjálfuninni fyrr en um haustið. Einnig veki athygli að læknirinn telji stefnanda hafa farið í sjúkraþjálfun tvisvar til þrisvar í viku en sú hafi ekki verið raunin. Stefnandi kom tvisvar til Ó-kk-ef á stofu, þ.e. 10. október 2006 og 5. desember 2006. Við skoðun 10. október 2006 var stefnandi með eymsli alls staðar þar sem komið var við hana. Engu að síður gat hún róterað sæmilega í hrygg. Hún átti erfitt með að beygja sig fram þegar hún var beðin um það en gat hins vegar hallað sér fram og „flecterað“ hrygg ágætlega þegar hún sat. Neurologisk skoðun var eðlileg. Segulómun af heila og hálsmænu var algjörlega innan eðlilegra marka. Læknirinn telur slysið hafa haft mikil áhrif á líf tjónþola. Fyrir slys hafi matsþoli verið glaðvær og stundað íþróttir en átt við vissa námserfiðleika að etja. Eftir slysið voru vaxandi námserfiðleikar í öllum greinum, mikill kvíði, verkir, vanlíðan, þunglyndi og hlédrægni. Hann kveður engar líkamlegar orsakir geta skýrt verkina en telur stefnanda hafa orðið fyrir áfallastreituröskun. Vegna þessa var stefnanda vísað til T-kk-ef S-kk-ef barnasálfræðings.

Í vottorði, dagsettu 12. febrúar 2007, gerir T-kk-nf S-kk-nf, sálfræðingur, tvenns konar fyrirvara við niðurstöður sínar. Annars vegar setur hann niðurstöður sínar fram með fyrirvara vegna þess að stefnandi reyndi að koma sér undan kröfum með því að kvarta undan líkamlegum einkennum. Hins vegar setur hann niðurstöður greindarprófs fram með fyrirvara vegna mikils óöryggis og vanlíðunar en niðurstöður prófana á stefnanda sýndu vitsmunaþroska hennar neðarlega á stigi tornæmis. Stefndi telur framangreinda fyrirvara rýra gildi álitsins.

Þá liggur fyrir vottorð K-kvk-ef J-kvk-ef sjúkraþjálfara. Stefnanda var vísað til sjúkraþjálfara í maí 2006 en byrjaði ekki fyrr en um sjö mánuðum síðar eða í október 2006. Í vottorðinu kemur fram að stefnandi hafi alls komið 14 sinnum í sjúkraþjálfun á tímabilinu 4. október 2006 til 20. febrúar 2007. Það er í tæp þrjú skipti á mánuði. Í vottorði K-kvk-ef er farið yfir gang mála í þjálfuninni og af vottorðinu má ljóst vera að verkjahegðun stefnanda var í engu samræmi við meintan áverka og í raun mjög misvísandi. Fram kemur að stefnandi hafi ýmist verið algjörlega frá af verkjum eða gat auðveldlega gert hinar ýmsu æfingar.

Stefndi kveðst mótmæla þeim málsástæðum stefnanda er lúta að því að ákvæði 5.-8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 brjóti gegn jafnræðis- og eignarverndarákvæðum stjórnarskrár.

Stefndi tekur fram að eitt helsta markmið með setningu skaðabótalaga nr. 50/1993 hafi verið að taka upp fjárhagslegt örorkumat í stað læknisfræðilegs svo að bætur yrðu ákveðnar í meira samræmi við raunverulegt einstaklingsbundið fjártjón en hið læknisfræðilega örorkumat gefur kost á. Tilgangur breytingar þeirrar sem gerð var á 8. gr. skaðabótalaganna með lögum nr. 37/1999 hafi verið að afnema misræmi sem var milli þeirra sem féllu annars vegar undir 6. gr. laganna og hins vegar undir 8. gr. laganna. Áður hafi verið miðað við fjárhagslegt örorkumat gagnvart þeim sem féllu undir 6. gr., en læknisfræðilegt örorkumat gagnvart þeim sem féllu undir 8. gr. Eftir breytinguna séu bætur til allra tjónþola vegna varanlegrar örorku miðaðar við fjárhagslegt örorkumat.

Dómkvaddir matsmenn hafi lagt mat á fjárhagslega örorku stefnanda og komist að þeirri niðurstöðu að stefnandi hafi ekki orðið fyrir fjárhagslegri örorku. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi ekki hnekkt því mati og sé það kjarni málsins. Stefndi telur að tilvísanir stefnanda til eldri ákvæða skaðabótalaga séu haldlausar og órökréttar enda krefjist stefnandi þess í raun að mati á fjárhagslegri örorku hennar verði vikið til hliðar og mat á læknisfræðilegri örorku lagt til grundvallar þess í stað, þvert á fyrrgreinda meginreglu skaðabótalaga. Þessu sé mótmælt enda gangi slíkt gegn meginreglu skaðabótalaga um að tjónþolum sé ekki mismunað.

Stefndi kveður að stefnandi hafi ekki fært sönnur á að hún hafi orðið fyrir frekara tjóni en þegar hefur verið bætt. Beri því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Verði ekki fallist á aðalkröfu um sýknu geri stefndi kröfu um verulega lækkun dómkrafna stefnanda.

Í fyrsta lagi er þess krafist að stefnukröfur verði lækkaðar sem nemur þeim greiðslum sem stefndi hefur greitt stefnanda.

Í öðru lagi er umfangi hvers kröfuliðar mótmælt sem ósönnuðu. Telur stefndi fjarri lagi að stefnandi hafi verið veik í skilningi 3. gr. skaðabótalaga lengur en einn mánuð, en bætur vegna þess hafa þegar verið greiddar, jafnframt telur stefndi ósannað að stefnandi hafi orðið fyrir frekari miska en þegar hefur verið bættur sem og að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegri örorku af völdum slyssins.

Í þriðja lagi er upphafstíma vaxta vegna varanlegrar örorku mótmælt frá fyrri tíma en batahvörfum, sbr. 16. gr. skaðabótalaga, komi til þess að dómurinn telji að stefnandi hafi fært sönnur á meint tjón sitt.

Nánar um rökstuðning fyrir varakröfu stefnda vísast til rökstuðnings fyrir aðalkröfu.

Varðandi aðild málsins tekur stefndi fram að hinn 22. september 2009 hafi Fjármálaeftirlitið veitt heimild til yfirfærslu vátryggingastofns Sjóvár-Almennra trygginga hf., kt. 701288-1739 til Sjóvár-Almennra trygginga hf. (áður SA trygginga hf.), kt. 650909-1270, sbr. 86. gr. laga nr. 60/1994 um vátryggingastarfsemi. Sjóvá-Almennar tryggingar hf., kt. 650909-1270 eru því réttur aðili máls þessa til varnar.

Um lagarök vísar stefndi einkum til skaðabótalaga nr. 50/1993 ásamt síðari breytingum og meginreglna skaðabótaréttar um sönnun tjóns og sönnunarbyrði, orsakatengsl og sennilega afleiðingu. Um málskostnað er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

Stefnandi lenti í umferðaróhappi 16. febrúar 2006. Bótaskylda stefnda er ágreiningslaus og hefur stefndi þegar greitt stefnanda 727.578 kr. Innifalið í þeirri fjárhæð eru 35.400 kr. í þjáningarbætur og 336.825 kr. vegna 5 stiga varanlegs miska, sbr. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum. Krafa stefnanda lýtur aðallega að því að fá greidda 5% varanlega örorku sem og 30.000 kr. sem annað fjártjón og sjúkrakostnað.

Héraðsdómslögmaður hjá stefnda, Sjóvá-Almennum tryggingum hf., staðfesti hinn 10. desember 2009 að stefnan væri löglega birt stefndu. Stefndi, G-kk-nf I. K-kk-nf, skilaði hins vegar ekki greinargerð í málinu. Með vísan til 1. og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber, þegar svo stendur á, að dæma málið eftir kröfum og málatilbúnaði stefnanda, að því leyti sem hann er samrýmanlegur fram komunum gögnum.

Í málinu liggja fyrir þrjár matsgerðir. Fyrst er það utanréttarmatsgerð þeirra B-kk-ef M-kk-ef, hdl. og G-kk-ef B-kk-ef, læknis frá 18. október 2007, þar sem stefnanda var metin 8% varanleg örorka og 8 stiga varanlegur miski. Niðurstaða dómkvaddra matsmanna, læknanna S-kk-ef T-kk-ef og Y-kk-ef Ó-kk-ef er frá 1. febrúar 2009 og þeir mátu varanlegan miska til 5 stiga og enga varanlega örorku. Yfirmatsgerð þeirra G-kk-ef P-kk-ef hrl. og læknanna G-kvk-ef K-kvk-ef og T-kk-ef M-kk-ef er frá 9. febrúar 2011 og er niðurstaðan sú að varanlegur miski er 5 stig og varanleg örorka er 5%. Í upphafi miðaði stefnandi dómkröfur sínar við utanréttarmatsgerð þeirra G-kk-ef B-kk-ef og B-kk-ef M-kk-ef. Stefndi greiddi stefnanda aftur á móti bætur í samræmi við matsgerð þeirra, S-kk-ef T-kk-ef og Y-kk-ef Ó-kk-ef. Í þinghaldi 22. febrúar 2011 lækkaði stefnandi dómkröfur sínar og lagði yfirmatsgerðina til grundvallar kröfum sínum.

Samkvæmt 2. mgr. 66. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála metur dómari sönnunargildi matsgerða. Niðurstaða allra þriggja matsgerðanna er sú að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegum miska og eru hinir dómkvöddu matsmenn sammála um að hann sé 5 stig. Yfirmatsgerðin mat stefnanda einnig 5% varanlega örorku. Að öllu jöfnu hlýtur sönnunargildi yfirmatsgerðar þriggja dómkvaddra manna, sem ekki hefur verið hnekkt með öðrum gögnum, að vega þyngra við mat á sönnun en undirmatsgerð tveggja manna, að því tilskildu að ekki hafi verið sýnt fram á galla á henni. Í málinu er ekkert komið fram um að ekki hafi verið gætt réttra aðferða við mat hinna dómkvöddu yfirmatsmanna eða að niðurstaða þeirra sé reist á röngum forsendum. Dómurinn, sem skipaður er sérfróðum dómendum, telur ekki óeðlilegt, miðað við tognun stefnanda og andlegt áfall er hún varð fyrir, sem og þann varanlega miska sem henni hefur verið metinn og stefndi hefur samþykkt, að stefnandi eigi rétt til 5% varanlegrar örorku. Er því niðurstaða dómsins sú að leggja beri til grundvallar niðurstöðu yfirmatsgerðarinnar frá 9. febrúar 2011.

Stefnandi var tæplega ellefu ára að aldri er slysið átti sér stað. Samkvæmt 8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 með þeim breytingum sem gerðar voru með lögum nr. 37/1993 eiga bætur til barna að ákvarðast á grundvelli örorkustigs samkvæmt 5. gr. og ber að ákveða þær eftir reglum 5.-7. gr. Sú málsástæða stefnanda er fram kemur í stefnu málsins og virðist vera sú að ákvæði 5.-8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 brjóti gegn jafnræðis- og eignarverndarákvæðum stjórnarskrár er ekki svo skýr sem skyldi og lítur dómurinn svo á að málsástæða þessi sé vanreifuð og er henni hafnað.

Með vísan til þess sem að framan greinir ber stefndu að greiða stefnanda bætur fyrir 5% varanlega örorku að fjárhæð 2.024.690 kr. Stefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., hefur þegar greitt stefnanda bætur vegna miska og eru stefndu því sýknaðir af þeirri kröfu stefnanda. Eins og að framan greinir lækkaði stefnandi dómkröfu sína 22. febrúar sl. en gerir nú kröfur um bætur að fjárhæð 30.000 kr. vegna annars fjártjóns og sjúkrakostnaðar. Kvittanir að fjárhæð 4.973 kr. hafa verið lagðar fram og ber stefndu að greiða stefnanda þá fjárhæð. Að öðru leyti er krafan ósönnuð.

Með vísan til þess sem að framan greinir ber stefndu að greiða stefnanda 2.024.690 kr. ásamt 4,5% vöxtum, skv. 16. gr. skaðabótalaga frá 9. febrúar 2011 til 22. mars 2011, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, sbr. og 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefndu að greiða stefnanda málskostnað sem ákveðst 500.000 krónur og greiðist hann í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, þ.e málflutningsþóknun Þ-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef hdl., 500.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan ásamt Ó-kvk-þgf H. B-kvk-þgf tauga- og endurhæfingarlækni og S-kk-þgf B-kk-þgf bæklunarskurðlækni.

DÓMSORÐ

Stefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf. og G-kk-nf I. K-kk-nf, greiði stefnanda, X, fyrir hönd dóttur sinnar, Z, in solidum 2.029.663 kr., ásamt 4,5% vöxtum, skv. 16. gr. skaðabótalaga af 2.024.690 kr. frá 9. febrúar 2011 til 22. mars 2011, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 500.000 krónur í málskostnað, sem greiðist í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda, þ.e. málflutningsþóknun Þ-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef hdl., 500.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

S-kvk-nf G-kvk-nf

Ó-kvk-nf H. B-kvk-nf

S-kk-nf B-kk-nf