E-2224/2006

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 4. janúar sl., að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað fyrir dómþinginu af H-kk-þgf E-kk-þgf H-kk-þgf, Gyðufelli 2, Reykjavík, á hendur Heimi og Þorgeiri ehf., Suðurhrauni 12b, Garðabæ, og Verði Íslandstryggingu hf., Skipagötu 9, Akureyri, til réttargæslu, með stefnu þingfestri hinn 18. apríl 2006.

Dómkröfur stefnanda voru þær, að stefnda yrði gert að greiða stefnanda 5.866.982 krónur með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá slysdegi 30. ágúst 2004 til þingfestingardags, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá þeim degi til greiðsludags. Þá krafðist stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda og að tildæmdur málskostnaður tæki mið af því að stefnandi væri eigi virðisaukaskattskyldur.

Dómkröfur stefnda voru þær aðallega, að hann yrði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi yrði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað. Til vara krafðist stefndi þess, að dómkröfur stefnanda yrðu lækkaðar verulega og málskostnaður yrði felldur niður.

Af hálfu réttargæslustefnda voru engar kröfur gerðar, enda engar kröfur gerðar á hendur félaginu.

II

Málavextir voru þeir að stefnandi var við störf hjá stefnda sem vörubílstjóri hinn 30. ágúst 2004 við að rífa upp malbik við Skeiðarvog í Reykjavík. Verklag var með þeim hætti að vörubifreiðinni var bakkað að gröfu sem sá um mokstur. Jarðvegi var mokað upp á vörubifreið stefnanda af gröfu sem annar starfsmaður stefnda stjórnaði. Stefnandi hafði það verk með höndum að flytja uppgröft vegna framkvæmdanna af vinnusvæðinu með vörubifreiðinni. Er slysið varð var stefnandi að loka pallhlera við hægra afturhorn vörubifreiðarinnar þegar grafan kom með malbiksstykki í skóflunni inn yfir pall bifreiðarinnar vinstra megin. Hluti malbiksstykkisins brotnaði svo og lenti á skjólborði vörubifreiðarinnar og kastaðist þaðan áfram og lenti á öxl stefnanda og utan í höfuð hans.

Slysið var tilkynnt Vinnueftirliti ríkisins og var lögreglan kölluð á slysstað ásamt og fulltrúa Vinnueftirlitsins. Stefnandi var þegar fluttur með sjúkrabifreið á slysadeild. Við skoðun þar reyndist hann vera með brot á hryggtindum 4.-6. brjósthryggjar, mar á höfði og tognun á hálsi, brjóst- og lendarhrygg.

Með bréfi, dagsettu 25. nóvember 2004, krafðist stefnandi þess að réttargæslustefndi viðurkenndi bótaábyrgð á slysinu.

Með bréfi, dagsettu 13. desember 2004, hafnaði réttargæslustefndi bótaskyldu með þeim rökum að stefnandi bæri sjálfur ábyrgð á slysinu. Lögmaður stefnanda óskaði þá eftir því að dómkvaddir yrðu matsmenn til að meta afleiðingar slyssins, samkvæmt skaðabótalögum. Skiluðu þeir J-kk-nf H-kk-nf læknir og S-kk-nf R. A-kk-ef hdl. matsgerð, dagsettri 20. mars 2006. Niðurstöður þeirrar matsgerðar var að tímabundin óvinnufærni stefnanda og þjáningatímabil vegna slyssins teldist u.þ.b. 3 mánuðir, eða frá 30. ágúst 2004 til 27. september 2004 og frá 25. október 2004 til 31. desember 2004. Varanlegur miski stefnanda vegna slyssins var metinn 12% og varanleg örorka 10%. Stöðugleikapunktur var ákvarðaður 31. desember 2004.

Við aðalmeðferð málsins bar stefnandi svo, að hann hefði farið nokkrar ferðir með uppgröft áður en slysið varð. Er slysið varð hafi hann bakkað bifreið sinni að gröfunni, en gröfumaðurinn staðið fyrir utan gröfuna. Hafi hann þá farið út úr bílnum og talað við gröfumanninn og síðan farið og lokað gaflinum á skúffunni á vörubílnum en í því hafi gröfumaðurinn snúið gröfunni til hægri þannig að stórt malbiksstykki, sem hann var með í gröfunni brotnaði og lenti á gaflinum og síðan á stefnanda. Stefnandi taldi það öruggt að gröfumaðurinn hefði séð, þegar hann stóð fyrir utan og var að spjalla við stefnanda, að það ætti eftir að loka hleranum á vörubifreiðinni, en gröfumaðurinn hefði snúið að honum og vörubifreiðinni og hafi því átt að sjá hlerana. Stefnandi kvað, að alltaf hefði þurft að fara út úr bílnum og loka gaflinum að utanverðu áður en ferming hæfist, eins og hann hefði gert í ferðum sínum yfir daginn. Aðspurður kvaðst stefnandi hafa unnið hjá fyrirtækinu í eitt ár er slysið varð. Stefnandi kvað það ekki venjuleg vinnubrögð að snúa blindsælis, eins og hann komst að orði, því þá sjáist ekki vel hvað sé við hliðina á gröfunni. Aðspurður kvað hann verkstjóra hafa verið á staðnum, en sá hafi ekki stjórnað hvenær hleðsla hæfist.

Stefnandi kvaðst vera með grunnskólapróf, ásamt meiraprófi á bifreiðar, og vinnuvélaréttindi. Hann kvaðst hafa haft þekkingu á almennum öryggisreglum í umgengni við tækin. Hann kvaðst ekki hafa verið með hjálm né hafi honum verið útvegaður hjálmur. Hann kvaðst venjulega hafa verið inni í bílnum á meðan á affermingu hefði staðið. Hann kvaðst hafa farið nokkrar ferðir fyrr um daginn og sami háttur hafi verið hafður á í þau skipti, þ.e. hann hefði bakkað að gröfunni, lokað hleranum og svo hafi ferming hafist. Hann viti þó ekki hvort sami gröfumaður hafi verið þá að störfum en alla vega sama grafan.

Vitnið Á-kk-nf F-kk-nf, fyrrverandi tengdasonur annars stefnda, sá er stjórnaði gröfunni, bar svo fyrir dómi, að stefnandi hefði bakkað að gröfunni og hann hefði flautað á hann eins og tíðkist þegar stefnandi hafi átt að stoppa. Hann hafi verið með skófluna fulla þegar vörubifreiðin kom, svo hefði hann snúið gröfunni í hring og komið með annað brot og verið kominn yfir bílinn þegar hann hafi séð stefnanda fyrir neðan. Í því hafi stykkið brotnað. Aðspurður um þann framburð stefnanda að þeir hefðu rætt saman áður en ferming hófst, kvað hann það ólíklegt og hann myndi ekki eftir því. Hann kvaðst telja það mjög ólíklegt að ferming hefði ekki verið hafin þegar slysið varð. Hann kvað aðstöðuna hafa verið þrönga og það hafi verið bílar hinum megin við. Því hafi hann snúið í hægri átt. Það væri hins vegar venja að snúa í hina áttina og þannig væri útsýnið betra. Hins vegar kæmi fyrir að vegna aðstæðna þyrfti að snúa gröfunni blindsælis, eins og hann komst að orði, og þá þyrfti að fara varlega. Vitnið kvaðst hafa próf á vinnuvélar en ekki meirapróf. Hann kvað öryggisfulltrúa hafa verið í hverjum einasta vinnuskúr í fyrirtækinu og hafi hann verið þar á svæðinu. Hafi öryggisfulltrúinn farið með þeim upp á slysavarðstofu. Hann kvað það vera öryggisreglu að bílstjóri sitji inni í bifreiðinni meðan á affermingu standi. Kvað hann það vera heppilegast að loka umræddum hlerum þegar vörubifreiðin væri affermd. Vitnið hafi hins vegar hugsað sér að klára að moka á bílinn og segja stefnanda svo að loka hleranum. Það hafi verið misjafnt hvaða háttur hafi verið hafður á. Stundum hafi stefnandi komið að með hlera bifreiðarinnar lokaða. Vitnið taldi að það hefði verið heppilegra að vera með öðruvísi bíl í þessu verki þar sem hlerunum væri lokað innan frá.

Þ-kk-nf, verkstjóri hjá stefnda, bar svo fyrir dómi að þeir hefðu verið með öryggisfulltrúa sem farið hafi yfir helstu áhættuþætti með starfsmönnum. Ekki þyrfti þó að fara sérstaklega yfir öryggisreglur með þeim mönnum sem hefðu meirapróf eða réttindapróf á vinnuvélar. Í dag skrifi hins vegar allir starfsmenn undir öryggisreglur þeirra og lesi þær. Aðspurður kvaðst hann ekki viss um hvort það hefði verið byrjað árið 2004 þegar umræddir atburðir gerðust. Hann kvað stefnanda hafa sætt léttvægum áminningum við vinnu sína fyrir að hafa verið að þvælast of nálægt vinnuvélum, áður en umrætt atvik varð. Hann taldi vitnið Á-kk-þf F-kk-þf hafa verið glannalegan gröfumann í byrjun og e.t.v. líka sætt einhverjum áminningum sökum þess. Hann kvað þá reglu hafa verið við lýði að starfsmenn notuðu hjálma og taldi líklegt að fyrirtækið hefði útvegað starfsmönnum hjálma á þessum tíma. Reynt hafi verið að fylgjast með því hvort hjálmarnir væru notaðir. Nú væri mönnum vísað af svæðinu ef þessu væri ekki fylgt. Hann kvaðst hafa verið á svæðinu allan daginn, er atvik urðu. Hann kvað gröfumanninn almennt bera ábyrgð á fermingu bifreiðanna. Aðspurður kvað hann það vera í lagi að hlaða bílinn áður en hlera sé lokað, en almennt sé það verklagsregla að loka hleranum við affermingu.

III

Stefnandi byggir bótaskyldu stefnda á því að stefndi beri á grundvelli vinnuveitandaábyrgðar skaðabótaábyrgð á tjóni hans. Stefnandi hafi verið starfsmaður stefnda á vinnusvæði hans þegar annar starfsmaður stefnda, stjórnandi gröfu, hafi lyft þungu malbiksstykki inn yfir vörubifreiðina á sama tíma og stefnandi hafi verið að ganga frá henni eftir að hafa lokað afturhlera hennar. Vegna eigin þunga hafi malbiksstykkið brotnað í sundur þar sem það hafi staðið út af skóflunni og fallið á stefnanda með viðkomu á skjólborði vörubílsins. Þeim starfsmanni stefnda sem hafi stjórnað gröfunni hafi mátt vera ljóst að háskalegt væri að lyfta jarðvegi inn yfir vörubifreiðina þegar stefnandi hafi verið að ganga frá henni. Þá hafi honum átt að vera augljós sú hætta að láta 450 kg malbiksstykki standa út úr skóflu gröfunnar vegna hættu á að það brotnaði af. Hafi hann sýnt af sér gáleysi með verklagi sínu, sem stefndi verði að bera skaðabótaábyrgð á. Útilokað sé að líta svo á að stefnandi eigi sjálfur sök á slysinu.

Um útreikning skaðabótakröfu stefnanda fari að skaðabótalögum nr. 50/1993. Til grundvallar bótaútreikningi liggi örorkumat dómkvaddra matsmanna, dagsett 20. mars 2006. Samkvæmt því sundurliðist krafa stefnanda þannig:

1. Þjáningabætur

Fótaferð 123 dagar x 1.060 kr. 130.380

2. Varanlegur miski 12% af 6.072.000 kr. 728.640

3. Varanleg örorka 3.225.790 x 1,06 x 14,646 x 10% kr. 5.007.962

Samtals kr. 5.866.982

Stefnandi byggir á því að samkvæmt 7. gr. skaðabótalaga skuli árslaun til ákvörðunar bóta vegna varanlegrar örorku teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð, leiðrétt samkvæmt launavísitölu. Skv. 2. mgr. 7. gr. skulu árslaun þó metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi og ætla megi að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola.

Á árinu 2001 hafi stefnandi ekki verið í varanlegu starfi. Hann hafi, í desember 2001, verið ráðinn í hlutastarf sem vinnumaður hjá G-kk-þgf G-kk-þgf bónda. Hjá honum hafi hann starfað í hálft ár. Hann hafi þá verið ráðinn tímabundið til Vesturflutninga ehf., en misst þá vinnu í nóvember 2002. Hann hafi þá fljótlega farið á atvinnuleysisbætur, en unnið samhliða hjá VV flutningum ehf. í Borgarnesi, einn til tvo daga í viku. Stefnandi hafi verið á atvinnuleysisbótum til loka maí 2003, en hafið síðan störf hjá stefnda í júní 2003. Því telur stefnandi það augljóst að meta verði árslaun sérstaklega þar sem aðstæður hafi verið óvenjulegar.

Stefnandi byggir á því að tekjur hans hjá stefnda slysaárið hafi numið samtals 3.225.790 krónum. Við ákvörðun skaðabóta vegna varanlegrar örorku sé því eðlilegt að miða við tekjur stefnanda hjá stefnda á árinu 2004. Við þá fjárhæð leggist 6% framlag í lífeyrissjóð. Um fjárhæð þjáningabóta og miska vísar stefnandi til 3. og 4. gr. skaðabótalaga.

Um lagarök vísar stefnandi til almennra reglna skaðabótaréttar utan samninga, einkum sakarreglunnar og reglunnar um vinnuveitandaábyrgð. Enn fremur vísar stefnandi til laga nr. 46/1980, um aðbúnað og öryggi á vinnustöðum og skaðabótalaga, nr. 50/1993.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á ákvæðum laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001.

Kröfu sína um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Aðalkröfu sína um sýknu byggir stefndi á því að í verktakastarfsemi sé það óskráð regla að allir starfsmenn verktaka verði að gæta sín sérstaklega að fara ekki inn í vinnusvið hjá stórvirkum gröfum nema gæta sérstaklega að því að gröfustjóri sjái til manns og geti því varað sig. Helgist þetta auðvitað af því að sjónsvið gröfustjóra breytist í sífellu eftir því sem grafan snúist og inni í henni sé mikill hávaði þannig að gröfustjóri heyri ekki köll utan frá. Útilokað sé fyrir gröfustjóra sem snúi gröfunni mörg þúsund sinnum á dag að byrja hverja hliðarfærslu gröfunnar með því að ganga úr skugga um hvort maður sé kominn inn í vinnusvið gröfunnar. Myndu afköst allra sem stundi gröfumokstur væntanlega skerðast stórkostlega ef sú væri tilætlunin. Stefnandi hafi verið vörubílstjóri um skeið og öruggt megi teljast að hann hafi þekkt þessa öryggisreglu. Þrátt fyrir það hafi hann kosið að ganga inn í vinnusvið gröfunnar, án þess að gera gröfustjóra viðvart og lestun hafi augljóslega verið hafin. Stefnandi hafi gengið undir gröfubómuna sem hafi verið á leiðinni inn yfir vörubílspallinn og hafi stefnandi verið við hægra horn vörubílsins, sem hafi verið blint fyrir gröfustjóranum þar til á síðustu sekúndu þegar hann hafi verið kominn alveg yfir pallinn og hafi haft útsýni langsum eftir pallinum. Þá telur stefndi fráleitt að ætlast til þess að gröfustjóri, sem lesti vörubifreið, þurfi að gæta sín við hverja skóflu að ökumaður vörubílsins sé ekki að þvælast inn í vinnusvæði gröfunnar, enda sé hættan við það augljós. Hefðbundið og fast verklag við svona fermingu sé að vörubílstjóri sitji inni í bíl á meðan á fermingu standi. Síðan, þegar gröfumaður hafi lokið fermingu, flauti hann til að gefa ökumanni til kynna að fermingu sé lokið, vörubifreiðin fari af stað með farminn og næsti vörubíll bakki að.

Stefndi byggir á því að með hegðun sinni beri stefnandi ábyrgð á sínu eigin tjóni. Hafi stefnandi átt brýnt erindi við hlera aftan á bifreið sinni hafi honum borið að fylgja öryggisreglum og gera gröfustjóra viðvart um að hann ætlaði að fara inn vinnusvið gröfunnar. Hefði lestun þá verið stöðvuð og ekkert slys hlotist af.

Stefndi byggir á því, að í skýrslu Vinnueftirlits ríkisins, sem kvatt hafi verið á vettvang í kjölfar slyssins, sé komist að þeirri niðurstöðu að orsök slyssins megi rekja til ófyrirsjáanlegs atviks og þess að verið var að lesta bílinn á sama tíma og stefnandi hafi staðið við pallendann. Samkvæmt því sé ljóst, að mati stefnda, að enginn hafi borið ábyrgð á staðsetningu stefnanda nema hann sjálfur.

Stefndi byggir á að stefnandi hafi þar að auki sjálfur borið ábyrgð á réttri hleðslu vörubílsins sem ökumaður hans, enda verði að ætla út frá ákvæðum umferðarlaga, nr. 50/1987, að ökumaður bifreiðar beri ábyrgð á réttri hleðslu hennar sem og öllu öryggi tengdu hleðslunni. Það hafi því staðið stefnanda næst að tryggja öryggi sitt við hleðsluna.

Stefndi byggir á því að hann telji sig hafa uppfyllt alla réttmæta leiðbeiningaskyldu um framkvæmd vinnu þeirrar sem stefnanda hafi verið falin, farið eftir öryggisreglum sem hafi borið að fylgja og áminningar veittar þegar þær hafi átt við. Bæði vörubifreið sú, sem stefndi hafi ekið, og grafan, sem notuð hafi verið við verkið, hafi verið í fullkomnu lagi og skoðuð lögbundnum skoðunum. Stefnandi hafi verið vanur vörubílavinnu sem og vinnu á gröfum en hann hafi unnið hjá stefnda á þeim tækjum jöfnum höndum. Eftir slysið hafi stefndi kallað til lögreglu sem og Vinnueftirlit Ríkisins eins og honum hafi borið.

Stefndi byggir á því að ekkert komi fram í stefnu um að stefndi hafi brotið gegn lögum nr. 46/1980 um aðbúnað og öryggi á vinnustöðum. Stefnandi telji sig gæta og hafa gætt vel ákvæða laganna, t.d. með starfi öryggisvarðar ásamt vandlegri leiðbeininga- og upplýsingagjöf til starfsmanna sem og útvegun rétts öryggisútbúnaðar. Enn fremur hafi engin athugasemd komið fram í skýrslu Vinnueftirlits ríkisins í kjölfar slyssins um aðbúnað, verkstjórn eða tæki þau sem notuð hafi verið við verkið.

Varakröfu um lækkun bóta byggir stefndi á því að krafa stefnanda sé alltof há. Atvinnusaga stefnanda sé slitrótt og laun hans árin fyrir slysið hafi verið lág. Stefnandi sé ófaglærður og hafi eingöngu unnið almenna verkamannavinnu þótt stutt tímabil hafi komið sem hann hafi unnið á tækjum. Stefndi mótmælir því að 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, nr. 50/1993, eigi við í tilfelli stefnanda. Hann hafi einfaldlega slitrótta atvinnusögu á tiltölulega lágum launum og framlögð skattframtöl beri að nota sem aðalreglu til viðmiðunar nema veigamikil rök mæli því á mót. Þrátt fyrir að stefnandi hafi eitt árið af viðmiðunarárum haft 3.225.790 krónur í árslaun gefi það alls ekki vísbendingu um rétt árslaun ófaglærðs manns. Árið 2004 hafi mikil þensla verið í þjóðfélaginu, mikil yfirvinna víða og yfirborganir hafi tíðkast. Það ástand sé vart komið til að vera. Stefndi telur að miða eigi við lágmarkslaun, sbr. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, enda stefnandi ófaglærður og ljóst sé að ófaglærðir geti ekki búist við 3-4 milljónum í árslaun til framtíðar. Lágmarkslaun séu nú 1.717.500 krónur á ári. Réttar bætur samkvæmt skaðabótalögum ættu því að vera eftirfarandi:

1. Þjáningabætur kr. 130.380

2. Varanlegur miski, 12% af 6.072.000.- kr. 728.640

3. Varanleg örorka, 1.717.500x1,06x14,646x10% kr. 2.666.378

Samtals kr. 3.525.398

Um lagarök vísar stefndi til almennra reglna skaðabótaréttar utan samninga, einkum sakarreglunnar. Þá vísar hann til laga nr. 46/1980, um aðbúnað og öryggi á vinnustöðum, skaðabótalaga, nr. 50/1993, og umferðarlaga, nr. 50/1987.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V

Stefnandi varð fyrir slysi við vinnu sína hjá stefnda. Var unnið við að rífa upp malbik. Annar starfsmaður stefnda stjórnaði gröfu sem átti að hlaða jarðvegi á vörubíl sem stefnandi ók.

Byggir stefnandi á því að stefndi beri ábyrgð á tjóni hans á grundvelli vinnuveitandaábyrgðar því starfsmaður hans, sem vann við gröfuna, hafi sýnt af sér gáleysi með því að hann lyfti jarðvegi inn yfir bifreiðina þegar stefnandi var að ganga frá henni. Stefnandi bar svo fyrir dómi að gröfumaðurinn hefði átt að vita að hann væri staddur fyrir aftan vörubílinn þar sem þeir hefðu verið að tala saman þar fyrir utan en svo hafi hann snúið gröfunni með stóru malbiksstykki í sem hafi lent á honum. Gröfumaðurinn bar hins vegar fyrir dómi að hann hafi verið byrjaður að ferma bílinn og hafi verið að snúa gröfunni til hægri inn yfir pall vörubílsins og losa skófluna um leið þegar stefnandi hafi allt í einu verið kominn alveg aftan að pallinum hægra megin og hafi verið að sýsla þar við lokur á pallhlera þegar stykkið hafi brotnað. Hann taldi ólíklegt að hann myndi ekki eftir því að þeir hefðu þá áður verið að ræða saman. Í skýrslutöku við aðalmeðferð kom einnig fram hjá gröfumanni og verkstjóra stefnda að það væri verklagsregla að loka hleranum við affermingu en það hafi hins vegar oft misfarist hjá stefnanda og hafi margsinnis verið búið að benda honum á þetta. Enn fremur kom það fram að gröfumaður bæri ábyrgð á og stjórnaði fermingu.

Af framburði fyrir dómi er ósannað að gröfumaðurinn hafi vitað að stefnandi hafi staðið fyrir aftan vörubílinn þegar slysið varð. Fyrir liggur hins vegar að malbiksstykkið var stórt og að heitt var í veðri sem geri malbikið eftirgefanlegra. Við aðalmeðferð kom fram að grafan hafi verið staðsett „blindsælis“ sem sé óvenjulegra og geri gröfumanni erfiðara um vik að hafa yfirsýn og fylgjast með umhverfinu. Enn fremur kom fram að vörubíll, sá sem verið var að ferma, var fremur óheppilegur í þetta verk og að heppilegra hefði verið að hafa öðruvísi bíl sem hefði lokað hlerum innan frá. Að þessu virtu verður að telja að gera megi þær kröfur til gröfumanns að hann fari enn varlegar en venjulega þegar aðstæður eru með þeim hætti sem að framan er lýst. Því verður að telja að starfsmaður stefnda, gröfumaðurinn, hafi bakað stefnda bótaskyldu með gáleysi sínu. Er ekki fallist á með stefnda að beita eigi 73. gr. umferðarlaga, þar sem um vinnuslys var að ræða. Engu að síður verður að líta svo á að stefnandi hafi sýnt af sér gáleysi að vera að sýsla við hlera bifreiðarinnar, en hann hefði átt að sjá gröfuna þaðan sem hann stóð við pallinn og átt að vita að gröfumaðurinn hafði lítið útsýni eins og vélin sneri. Með því verður litið svo á að hann hafi ekki sýnt af sér þá varkárni sem krefjast mátti af honum og með gáleysi sínu eigi hann nokkra sök á slysi sínu sjálfur. Þykir eftir öllum atvikum rétt að stefnandi beri þriðjung tjóns síns.

Ekki er ágreiningur með aðilum um afleiðingar umferðarslyssins á heilsu stefnanda, en aðila greinir á um hvort beita skuli ákvæði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku. Samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga skulu árslaun tjónþola metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður eru fyrir hendi og ætla má að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur hans en sá sem fæst með því að beita aðalreglu 1. mgr. 7. gr. um meðalatvinnutekjur tjónþola sjálfs síðustu þrjú almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð. Við mat á því hvort heimilt sé að beita ákvæði 2. mgr. 7. gr. laganna í tilviki stefnanda verður að líta til þess hvort aðstæður hans hafi á einhvern hátt verið óvenjulegar að því er tekjuöflun varðar, þannig að annar mælikvarði en tekjur hans undanfarin ár teljist réttari. Stefnandi lauk grunnskólaprófi og hefur tekið meirapróf til að stjórna ökutækjum og aflað sér réttinda til að stjórna vinnuvélum, en hefur a.ö.l. ekki aflað sér frekari menntunar. Síðustu þrjú almanaksár fyrir slysið stundaði stefnandi ýmiss konar atvinnu, en var jafnframt atvinnulaus um tíma árið 2003, eða þar til hann hóf störf hjá stefnda. Þó svo tekjur hans þessi ár hafi verið lægri en árið sem slysið varð er ekki unnt að líta svo á að tekjur hans árið 2004 sé réttari mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hans. Hins vegar voru tekjur hans hærri en lágmarkstekjur samkvæmt skaðabótalögum. Með hliðsjón af aldri stefnanda og störfum hans árið fyrir slys og að hann var lengi atvinnulaus árið fyrir slysið svo og því að hann hafði ekki lagt grunn að fagmenntun þykir rétt að miða bætur fyrir varanlega örorku við meðallaun verkamanna síðustu þrjú ár fyrir slysið, sem eru uppreiknuð miðað við launavísitölu 2.713.341 króna. Samkvæmt því reiknast varanleg örorka stefnanda 2.713.341 króna x 6% x 14,646 x 10%, eða 4.212.396 krónur og tjón hans vegna varanlegrar örorku, varanlegs miska og þjáningabóta 5.071.416 krónur, en ekki er ágreiningur um útreikning þjáningabóta eða varanlegan miska.

Með vísan til framanritaðs ber því stefnda að bæta 2/3 hluta tjóns stefnanda og verður stefndi því dæmdur til þess að greiða stefnanda 3.380.944 krónur með dráttarvöxtum eins og krafist er í stefnu.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 krónur, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Heimir og Þorgeir ehf., greiði stefnanda, H-kk-þgf E-kk-þgf H-kk-þgf, 3.380.944 krónur með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 30. ágúst 2004 til 18. apríl 2006, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað, þ.m.t. virðisaukaskattur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf