S-5565/2019

Mál þetta, sem dómtekið var 13. maí 2020, var höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 15. október 2019, á hendur S-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, [...], [...], fyrir eftirtalin brot:

1.

[...]

2.

„ Umferðar- og fíkniefnalagabrot með því að hafa, föstudaginn 5. júlí 2019, ekið fjórhjóli sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna því örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 405 ng/ml, metamfetamín 60 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 1,7 ng/ml) um [...]í Reykjavík, við hús nr. 83, þar sem lögregla hafði afskipti af ákærða og haft í vörslum sínum 23,48 grömm af amfetamíni.

Telst háttsemi þessi varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 4. mgr. 55. gr., allt sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

3.

Umferðarlagabrot með því að hafa, miðvikudaginn 17. júlí 2019, ekið bifreiðinni [...]sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist amfetamín 335 ng/ml, metamfetamín 260 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 1,4 ng/ml) um Vífilsstaðaveg í Garðabæ, við Vífilsstaði, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

Telst háttsemi þessi varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með áorðnum breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 101. og 102. gr. laga nr. 50/1987. Þá er krafist er upptöku á 23,48 grömmum af amfetamíni sem lögreglan lagði hald á samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.“

Verjandi ákærða gerir þær kröfur að ákærða verði gerð vægasta refsing að því marki sem hann játar sakargiftir. Þá krefst hann þess að hann verði sýknaður af umferðarlagabroti samkvæmt ákærulið 2. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist að hluta til úr ríkissjóði.

I.

Við þingfestingu málsins játaði ákærði skýlaust sök samkvæmt ákærulið 3 en neitaði sök hvað aðra ákæruliði varðar. Við upphaf aðalmeðferðar féll ákæruvaldið frá ákærulið 1.

Sannað er með játningu og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök samkvæmt ákærulið 3 og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákæruliður 2

Í frumskýrslu lögreglu segir að tilkynning hafi borist um fólk í annarlegu ástandi á fjórhjóli við [...]. Fram kom í tilkynningunni að fólkið hefði ekið fjórhjólinu á göngustíg og fram hjá leikskólanum M. Lögreglumenn fóru á vettvang og hittist ákærði fyrir við bílskúr að [...]. Var hann ber að ofan og sat á fjórhjólinu sem var kyrrstætt en vélin þó í gangi. Við hlið hans stóð kona með tvo hunda. Reyndist það vera A.

Segir í skýrslunni að ákærði hafi verið allur á iði, þurr í munni og sjáöldur hans samandregin. Var hann handtekinn vegna gruns um akstur undir áhrifum fíkniefna. Við öryggisleit á ákærða fannst duftkennt efni í plastumbúðum í vinstri buxnavasa. Í kjölfarið var ákærði færður á lögreglustöðina til sýnatöku. Í skýrslunni er vísað til framburðar ákærða þar sem fram hafi komið að hann hefði ekið hjólinu á göngustígnum í nánd við [...].

Rætt var við vitni á vettvangi sem kvaðst hafa séð strák og stelpu á fjórhjóli á túninu fyrir ofan leikskólann M um morguninn. Eftir hádegi hafi hún séð sömu aðila á túninu og þá hafi strákurinn ekið fjórhjólinu ber að ofan og stelpan gengið við hlið hans með tvo hunda. Hafi strákurinn virst vera í annarlegu ástandi.

Meðal gagna er vettvangsskýrsla um ætlað fíkniefnabrot vegna efnis sem fannst í fórum ákærða. Um ástand ákærða er merkt við að framburður hans hafi verið ruglingslegur, jafnvægi óstöðugt, málfar óskýrt, sjáöldur samandregin og ástand hans hafi borið merki um ölvun. Þá kemur fram að hann hafi verið ör og þurr í munni.

Samkvæmt matsgerð rannsóknarstofu HÍ í lyfja- og eiturefnafræðum mældust í blóðsýni ákærða 405 ng/ml af amfetamíni, 60 ng/ml af metamfetamíni og 1,7 ng/ml af tetrahýdrókannabínóli. Segir í matsgerðinni að efnin séu í flokki ávana- og fíkniefna, sem óheimil séu á íslensku forráðasvæði. Ökumaður teljist því hafa verið óhæfur til þess að stjórna ökutæki örugglega þegar sýni var tekið, sbr. 2. mgr. 45. gr. a í umferðarlögum nr. 50/1987, með síðari breytingum.

Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins, að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærði kvaðst hafa verið próflaus á þeim tíma sem um ræðir. Þau A hafi ákveðið að fara til kunningja í [...]á fjórhjólinu hans. Hafi A ekið fjórhjólinu fram og tilbaka. Lýsti ákærði akstursleiðinni og kvað þau hafa ekið m. a. á túnum og framhjá leikskóla á leiðinni uppeftir. Ákærði kvaðst þó ekki muna atvik í smáatriðum. Þegar akstri lauk kvað ákærði lögregluna hafa haft afskipti af sér við [...] en þá hefði fjórhjólið ekki verið í gangi. Hefði A hlaupið inn til að sækja hundana hans og lykla að bílskúrnum en þau hefðu ætlað að setja fjórhjólið þangað inn. Ákærði kvaðst hafa setið aftan á hjólinu allan tímann. Kannaðist hann við að hafa verið ber að ofan. Þá hafi hann verið undir áhrifum örvandi fíkniefna.

Borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu, þar sem hann kvaðst hafa verið ökumaður umrætt sinn. Kvað ákærði ekki rétt eftir sér haft. Hans hugsun hafi verið sú að forða A frávandræðum og hafi hann óttast að hún yrði tengd við fíkniefnin sem hann hafði í vörslum sínum. Aðspurður kannaðist hann við að lögreglan hefði kynnt honum að hann væri grunaður um akstur undir áhrifum fíkniefna strax á vettvangi. Hafi hann verið beðinn um að stíga af hjólinu og lögreglan þá óskað eftir því að fá að leita á honum. Þá hafi sýni verið tekin á lögreglustöðinni og eftir það hafi honum verið sleppt. Kvaðst ákærði hafa verið stressaður vegna þess að hann var á reynslulausn og því ekkert haft sig í frammi.

A kvaðst hafa ásamt ákærða verið á fjórhjóli að leika sér. Hafi hún ekið en hann setið aftan á. Þau hafi ákveðið að fara í heimsókn til barnsföður hennar í [...]. Kvað hún þau á aksturs leið sinni hafa ekið framhjá skóla og leikskóla. Þau hafi ekið tilbaka að [...]og hún drepið á hjólinu og farið að sækja lyklana að skúrnum og hundana. Hafi hún skilið lyklana eftir í svissinum. Þegar hún hafi komið út hafi lögreglan verið komin en engin afskipti verið höfð af henni. Aðspurð kvað hún ákærða ekki hafa verið edrú og hann hefði verið ber að ofan á hjólinu. Kvaðst vitnið hafa fyrst fengið vitneskju um ákæruefnið er hún var boðuð til skýrslutöku.

B kvaðst vera deildarstjóri á leikskóla sem snýr út að [...]og [...]. Þar séu tvö tún sem sé skipt upp með gangstígum. Vitnið kvað veður hafa verið gott þennan dag og hún hefði tekið eftir manni á fjórhjóli. Hafi verið drasl á hjólinu, og þá hafi hún séð konu og hund sem hljóp um laus. Kvað hún konuna hafa verið að „væflast“ eitthvað í dótinu. Kvað hún manninn hafa verið undir bersýnilegum áhrifum og hafa virkað ör. Hann hafi stöðvað hjólið og „stússast“ eitthvað. Maðurinn hafi „tætt“ upp túnið og hafi hún horft á eftir honum enda hafi hann ekið hratt og gáleysislega eftir göngustígnum. Nánar spurð um tíma dags kvaðst hún muna að börnin hefðu verið í útiveru og því líklegt að þetta hefði verið eftir hádegið. Kvað vitnið sér ekki hafa staðið á sama enda væri þarna íbúðahverfi og ekki ætlað fjórhjóli. Hafi hún einbeitt sér að manninum og því minna tekið eftir konunni. Hafi maðurinn verið ber að ofan. Þegar lögreglan kom hafi þau verið farin. Borinn var undir vitnið framburður hennar hjá lögreglu um að hún hefði séð sama fólkið tvisvar þennan dag. Kvaðst hún aðeins muna eftir því að hafa séð þau einu sinni en kvaðst vera viss um að rétt væri eftir henni haft í lögregluskýrslu.

C kvaðst hafa tekið eftir manni berum að ofan á fjórhjóli við skúr við [...]. Þá hefði A verið með honum, en vitnið kvaðst kannast við hana þar sem hann byggi í sama stigagangi og barnsfaðir hennar. Hafi maðurinn „tætt“ í burtu niður [...] eftir göngustígnum og A „lallað“ á eftir. Vitnið kvaðst ekki muna eftir því að hafa séð hunda og hefði hann ekki fylgst með ferðum þeirra frekar en hann kvaðst hafa heyrt í hjólinu hingað og þangað um hverfið. Kvaðst hann hafa tilkynnt aksturinn.

Lögreglumaður nr. [...] kvað tilkynningu hafa borist um að fara að [...]. Þar hafi maður setið við stýrið, ber að ofan. Hafi vitnið beðið hann að drepa á vélinni en fjórhjólið verið í gangi við bílskúr. Þar hafi einnig verið kona með hund. Hafi maðurinn verið undir áhrifum og viðurkennt aðspurður að hann hefði ekið fjórhjólinu. Hafi hann verið með fíkniefni í buxnavasanum. Maðurinn hefði að því búnu verið fluttur á fangamóttöku og verið látinn laus eftir sýnatöku.

Lögreglumaður [...]kvað tilkynningu hafa borist um mann á göngustíg á fjórhjóli. Hefði komið fram að maðurinn væri staddur við bílskúr við [...]. Þegar vitnið kom á vettvang hefði verið búið að handtaka ákærða en hann hefði verið grunaður um akstur undir áhrifum. Hefði vitnið gengið frá fjórhjólinu í bílskúrinn. Kvaðst vitnið hafa rætt við vitnið A, sem hefði verið með tvo hunda og sjálf ekki í ástandi til þess að ganga frá hjólinu. Vitnið kvaðst hafa áður en hann fór á vettvang farið að leikskóla þar skammt frá og rætt við vitni.

Lögreglumaður [...] kvaðst hafa fylgt eftir tilkynningu um mann sem hefði ekið á gangstétt við [...]. Önnur tilkynning hefði borist er lögreglan var á leiðinni og verið farið að [...] en þar hefði verið maður sem sat ber að ofan við stýri á fjórhjóli framan við bílskúr. Fjórhjólið hefði verið í gangi og hefðu kveikjuláslyklarnir verið teknir af honum. Einnig hafi verið kona á vettvangi með tvo hunda. Hafi vitnið og félagi hennar rætt við manninn. Hann hafi verið ör og verið grunaður um akstur undir áhrifum fíkniefna. Við öryggisleit hafi fundist á honum fíkniefni. Vitnið kvað manninn hafa viðurkennt að hann hefði ekið fjórhjólinu umrætt sinn. Kvaðst hún ekki muna hvort það hefði komið fram strax á vettvangi eða á lögreglustöðinni. Hún kvað ekki hafa verið tilefni til afskipta af samferðakonu mannsins.

II.

Niðurstaða

Ákærði kannast við að hafa verið undir áhrifum fíkniefna umrætt sinn og hann vefengir ekki niðurstöður mælinga sem vísað er til í ákæru. Þá gengst hann við því að hafa haft í vörslum sínum þau fíkniefni sem getið er um. Ákærði neitar því á hinn bóginn að hafa ekið fjórhjólinu og kveður vitnið A hafa verið ökumann á akstursleið þeirra frá [...]að [...]og aftur til baka. Ber A á sama veg.

Í frumskýrslu málsins kemur fram að ákærði hafi viðurkennt að hafa ekið fjórhjólinu. Var ljóst þegar á vettvangi að hann var undir áhrifum og fundust fíkniefni í hans fórum. Fyrir dóminn komu lögreglumenn sem á vettvang komu og báru um framangreint og það að ákærði hefði setið við stýri fjórhjólsins, sem hefði verið í gangi. Var hann handtekinn vegna gruns um akstur undir áhrifum fíkniefna og var kynnt réttarstaða sín strax þá.

Dómari metur ótrúverðugan framburð ákærða og A þess efnis að hún hafi ekið fjórhjólinu umrætt sinn allt þar til akstur var stöðvaður við [...]. Þykja náin vinatengsl hennar og ákærða draga úr trúverðugleika framburðarins. Ákærði gerði sér fulla grein fyrir ástæðu handtökunnar og eru skýringar hans á því sem eftir honum er haft í frumskýrslu einnig ótrúverðugar. Í ljósi aðstæðna voru engin efni til að ætla að A væri ökumaður fjórhjólsins og því óþarft að handtaka hana.

Þá telur dómurinn sannað með samhljóða vitnisburði tveggja lögreglumanna að ákærði hafi viðurkennt akstur fjórhjólsins í áheyrn lögreglumannanna. Einnig er sannað með framburði ákærða og fyrirliggjandi matsgerð að ákærði hafi verið undir áhrifum fíkniefna.

Í verknaðarlýsingu ákæru er ákærða gefið að sök að hafa ekið fjórhjólinu undir áhrifum fíkniefna um [...]í Reykjavík, við hús nr. [...], þar sem lögregla hafði afskipti af honum. Verknaðarlýsing af þessu tagi er vel þekkt í málum sem þessum. Ekki þarf að tilgreina nákvæma akstursleið liggi þær upplýsingar ekki fyrir heldur nægir að tilgreina þrengri vettvang og þann stað þar sem afskipti eru höfð af viðkomandi. Er vörnum ákærða í engu áfátt þó lýsing í ákæru sé ekki ítarlegri.

Í málinu liggur fyrir framburður vitnisins B. Bar hún um aðhafa séð ákærða, sem hún veitti sérstaka athygli, aka fjórhjólinu í grennd við leikskólann þar sem hún starfar og áfram um hverfið. Þá bar vitnið C að hann hefði séð mann beran að ofan aka fjórhjóli í nágrenni við heimili sitt. Af lýsingu þeirra er vafalaust að þar var á ferðinni ákærði. Framburður vitnanna var trúverðugur og greinargóður.

Samkvæmt öllu framansögðu telur dómurinn sannað að ákærði hafi ekið undir áhrifum fíkniefna eins og nánar er gerð grein fyrir í ákæru og er brot hans rétt heimfært til refsiákvæða.

III.

Ákærði er fæddur [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 8. október 2019, hefur hann ítrekað frá því að hann náði 18 ára aldri gerst sekur um sams konar brot og hann er nú sakfelldur fyrir, velflest fyrir að aka bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis eða fíkniefna. Ákærði gekkst undir sektarrefsingu með lögreglustjórasátt 2. mars 2012 vegna ölvunaraksturs og aksturs sviptur ökurétti. Sömuleiðis með lögreglustjórasátt 29. júní 2012 fyrir fíkniefnalagabrot. Þá gekkst hann undir viðurlagaákvörðun 20. desember 2012 vegna aksturs sviptur ökurétti. Ákærði gekkst undir sektarrefsingu með lögreglustjórasátt 29. nóvember 2013 vegna aksturs undir áhrifum ávana- og fíkniefna, aksturs sviptur ökurétti sem og brots gegn lögreglu- og fíkniefnalögum. Þá var ákærði með dómi Héraðsdóms Suðurlands 20. desember 2013 dæmdur til að sæta fangelsi í 60 daga, en þar af voru 30 dagar skilorðsbundnir til tveggja ára, vegna aksturs undir áhrifum ávana- og fíkniefna og aksturs sviptur ökurétti. Var dómurinn hegningarauki við fyrrgreinda lögreglustjórasátt frá 29. nóvember 2013. Ákærði var dæmdur til að sæta fangelsi í 105 daga fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, akstur sviptur ökurétti og fíkniefnalagabrot með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 27. maí 2015. Hinn 21. október 2015 var hann dæmdur í 30 daga fangelsi fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, akstur sviptur ökurétti og fíkniefnalagabrot með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur. Var sá dómur hegningarauki við fyrri dóm frá 27. maí 2015. Ákærði var dæmdur til að sæta fangelsi í sex mánuði fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og akstur sviptur ökurétti með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 27. apríl 2016. Þá var ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í fjóra mánuði fyrir akstur sviptur ökurétti með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur, uppkveðnum 1. nóvember 2017. Nú síðast var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi fyrir fíkniefnalagabrot og akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og akstur sviptur ökurétti með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 6. júlí 2018. Var dómurinn hegningarauki við fyrrgreindan dóm Héraðsdóms Reykjavíkur frá 1. nóvember 2017.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið er sviptingarakstur ákærða ítrekaður í sjöunda sinn en akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna ítrekaðu rí fimmta sinn.

Ný umferðarlög nr. 77/2019 tóku gildi eftir að ákæra var gefin út í málinu og vísast til 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga. Brot ákærða eru rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru, sbr. nú 1., sbr. 2. mgr. 50. gr., 1. mgr. 58. gr. og 5. mgr. 61. gr., sbr. 101. gr. laga nr. 77/2019.

Þann 23. janúar 2019 var ákærða veitt reynslulausn í tvö ár á eftirstöðvum refsingar, sem ákveðin var með dómum Héraðsdóms Reykjavíkur 27. maí 2015, 21. október 2015, 27. apríl 2016, 1. nóvember 2017 og 6. júlí 2018, samtals 307 dögum. Með broti því sem ákærði er sakfelldur fyrir í máli þessu hefur hann rofið skilyrði þeirrar reynslulausnar. Er hún því tekin upp og dæmd með í máli þessu með vísan til 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Að teknu tilliti til framangreinds, sakaferils ákærða og dómvenju er refsing hans með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ákveðin fangelsi í tvö ár.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru er áréttuð ævilöng ökuréttarsvipting ákærða auk þess sem ákærði skal sæta 28 upptöku á 23,48 grömmum af amfetamíni, sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 325.500 kr. og þóknun verjanda á fyrri stigum máls, M-kk-ef D-kk-ef N-kk-ef lögmanns, 252.960 krónur, að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Þá greiði ákærði 320.406 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti sækjanda, þar með talinn er ferðakostnaður vitnis, sbr. b-lið 1. mgr. 233. gr. laga nr. 88/2008, en sá kostnaður féll til eftir að aðalmeðferð hófst.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, S-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í tvö ár.

Áréttuð er ævilöng ökuréttarsvipting ákærða.

Ákærði sæti upptöku á 23,48 grömmum af amfetamíni.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 325.500 krónur, og málsvarnarþóknun M-kk-ef D-kk-ef N-kk-ef lögmanns, 252.960 krónur, og 320.406 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf H-kvk-nf