E-150/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 5. desember sl., höfðuðu stefnendur, L-kvk-nf G-kvk-nf H-kvk-nf, Vatnsstíg 5, Reykjavík, og Á-kk-nf Ó-kk-nf, Austurbrún 2, Reykjavík, hinn 5. júní 2008, gegn stefndu, S-kk-þgf R-kk-þgf B-kk-þgf og R-kvk-þgf G-kvk-þgf, Tunguvegi 60, Reykjavík.

Dómkröfur stefnenda eru aðallega að stefndu verði dæmd til að þola riftun á kaupsamningi þeirra og stefnenda, dagsettum 22. júní 2007, um fasteignina að Króksfjarðarnesi 20, með fasteignanúmer 222-3668, sem skráð er eignarlóð í Króksfjarðarnesi, er lýst var yfir í bréfum, dagsettum 25. júní 2007 og 7. apríl 2008 og að stefndu verði gert að greiða stefnendum 4.500.000 krónur, sem er sú upphæð sem stefnendur hafa greitt stefndu í samræmi við ofangreindan kaupsamning, ásamt dráttarvöxtum skv. lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. júní 2007 til greiðsludags. Til vara krefjast stefnendur þess að viðurkennd verði bótaskylda stefndu vegna vanefnda á ofangreindum kaupsamningi. Í báðum tilvikum krefjast stefnendur málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefndu krefjast sýknu af kröfum stefnenda, auk málskostnaðar.

I.

Með kaupsamningi og afsali 2. febrúar 1967 keypti J-kk-nf J-kk-nf 904 m² lóð úr landi jarðarinnar Króksfjarðarness „... undir og umhverfis íbúðarhús hans í Króksfjarðarnesi sem nú er í smíðum ...“. Kaupfélag Króksfjarðarness varð síðar eigandi þessarar fasteignar. Hinn 30. júní 1995 gerðu I-kk-nf K. S-kk-nf og Kaupfélag Króksfjarðar með sér samning, sem bar yfirskriftina „Viðauki við afsal“, um stækkun lóðarinnar umhverfis fyrrnefnt hús (Sólheima). Samkvæmt samningnum voru lóðarmörkin 20 metra frá suðurhlið hússins og 50 metra frá norðurhlið þess og 20 metra frá austurgafli hússins og 30 metra frá vesturgafli þess. Síðastgreind vegalengd var handrituð á samninginn og við hana ritaðir upphafsstafirnir SB.

Hinn 1. júní 1996 seldi Kaupfélag Króksfjarðar stefndu „... lóð undir iðnaðarhúsnæði í Króksfjarðarnesi, sem er í smíðum, vestanvert við íbúðarhúsið Sólheimar í Króksfjarðarnesi. Lóðin er samhliða lóð Sólheima. Hún byrjar 12 m frá Sólheimum og nær 18 m í vestur. 50 m í norður frá húsinu. 20 m í suður frá húsinu. Umsamið verð kr. 30.000,-.“ Í tilefni af þinglýsingu réttinda samkvæmt tilvitnuðum samningi, til að komast hjá greiðslu stimpilsektar, var samhljóða skjal útbúið og dagsett 21. apríl 1997. Var skjalinu þinglýst 30. janúar 1998.

Hinn 4. maí 2007 ritaði Ó-kk-nf Z-kk-nf, sonur fyrrnefnds I-kk-ef K. S-kk-ef og konu hans, H-kvk-ef Z-kvk-ef, fasteignasölunni Eignamiðlun bréf vegna umræddrar fasteignar sem skráð er í Landskrá fasteigna sem „Króksfjarðarnes lóð 20, Reykhólahreppur“, fasteignanúmer 222-3668. Í bréfinu sagði svo:

Hér með tilkynnist það vegna eignar sem skráð er til sölu hjá ykkur á Eignamiðlun, sem er sumarhús með sveitarfélagsskráningu 4502 fastnr. 222-3668, skráðir eigendur S-kk-nf B-kk-nf ... og R-kvk-nf G-kvk-nf ... sem skráð er á eignarlóð í Króksfjarðarnesi í Reykhólahreppi. Hús þetta fengu þau að setja niður sem saumastofu á þessari lóð og höfðu heimild til að láta standa á meðan S-kk-nf gegndi starfi kaupfélagsstjóra í Króksfjarðarnesi.

Samkvæmt viðauka við afsal dags. 02-02-1967 og viðauki gerður 30-06-1995 var heimilað að stækka lóðina kringum kaupfélagsstjórabústaðinn til að koma upp skjólveggjum þar sem kaupfélagsstjórabústaðurinn lá undir skemmdum. Samningi þessum breytir S-kk-nf B-kk-nf einhliða og selur síðan sjálfum sér hluta úr þessari lóð. Þessi gjörningur kemur í ljós núna þar sem sala á eigninni stendur yfir. Er þér hér vinsamlega bent á þetta og tekið sé til þess í söluferli því sem í gangi er hjá yður.

Í tilefni af bréfi Ó-kk-ef var ritað bréf, sem fyrrnefnd H-kvk-nf Z-kvk-nf, móðir Ó-kk-ef, ritaði undir 15. júní 2007. Í bréfinu sagði meðal annars svo:

Ég ... lýsi furðu minni á því bréfi sem sonur minn Ó-kk-nf Z-kk-nf kom með til fasteignasölunnar Eignamiðlunar þann 04.05.2007 en afrit af bréfi þessu fengum við í hendur sama dag, þar sem Ó-kk-nf dregur í efa samning þann sem við hjónin gerðum við Kaupfélag Króksfjarðar varðandi lóð undir Sólheimum Króksfjarðarnesi og í framhaldi af þeim samningi lóðasamning sem Kaupfélag Króksfjarðar gerði við R-kvk-þf og S-kk-þf vegna lóðar 20 þar sem sumarhús stendur. Okkur var fullkunnugt um hvað til stóð með samningum þessum og voru þeir gerðir með fullri vitund og vilja okkar hjóna. Vitað var strax við breytingu lóðasamninga við Kaupfélag Króksfjarðar að það stæði til að setja niður húsnæði á lóðareit 20 sem liggur samhliða lóð Sólheima.

Með kaupsamningi 22. júní 2007 keyptu stefnendur sumarbústað, áður iðnaðarhúsnæði samkvæmt framansögðu, fasteignanúmer 222-3668 „... á lóð nr. 20 í Króksfjarðarnesi, Reykhólahreppi ásamt öllu sem fylgir og fylgja ber að engu undanskildu þ.m.t. tilheyrandi lóðarréttindi.“ Kaupverð fasteignarinnar var 4.500.000 krónur sem greitt var við undirritun kaupsamnings. Samkvæmt söluyfirliti fasteignasölunnar Eignamiðlunar frá 16. maí 2007 er um eignarlóð að ræða, 18 x 78,6 ≈ 1.415 m² að stærð.

Í kjölfar kaupanna fór stefnandi L-kvk-nf G-kvk-nf til dvalar í sumarhúsinu dagana 23. og 24. júní 2007. Liggur frammi í málinu bréf þar sem hún lýsir dvöl sinni og segir sínar farir ekki sléttar í samskiptum við Ó-kk-þf Z-kk-þf á meðan á henni stóð. Er meðal annars til þess vísað í bréfinu að nágrannar hafi kallað til lögreglu vegna framgöngu Ó-kk-ef. Þá tilkynnir stefnandi L-kvk-nf G-kvk-nf í bréfinu fasteignasölunni Eignamiðlun, en bréfið var stílað á fasteignasöluna, að stefnendur hefðu ákveðið að rifta kaupsamningi sínum við stefndu. Hinn 5. júlí 2007 áréttaði lögmaður stefnenda bréflega yfirlýsingu þeirra um riftun. Með bréfi 16. júlí 2007 höfnuðu stefndu því að stefnendur gætu rift kaupunum og kröfðust réttra efnda á samningi aðila.

Stefndu gáfu út afsal til handa stefnendum vegna kaupanna 16. október 2007 og rituðu málsaðilar allir undir afsalið.

Hinn 21. janúar 2008 ritaði lögmaður stefnenda stefndu bréf og gaf þeim „... kost á því að bæta úr annmörkum þessum með því að leggja inn til þinglýsingar óvefengjanleg eignarskjöl þannig að enginn vafi þurfi að leika á um eignarhald allrar hinnar seldu eignar. Er frestur veittur til þessa til 1. marz 2008. Verði ekki búið að eyða öllum vafa fyrir þennan tíma verður haldið við fyrri áform um riftun.“ Stefndu svöruðu með bréfi 28. sama mánaðar og vísuðu til þess að afsal vegna hinnar umdeildu fasteignar hefði verið undirritað af stefnendum 16. október 2007 og það síðan lagt inn til þinglýsingar hjá sýslumanninum á Patreksfirði. Var í bréfinu lýst því áliti stefndu að yfirlýsing stefnenda um riftun væri samkvæmt því á misskilningi byggð. Stefndu teldu málið af þeim sökum niður fallið og myndu ekkert aðhafast frekar.

Enn rituðu stefnendur stefndu bréf 7. apríl 2008. Í bréfinu lýstu stefnendur yfir riftun á kaupsamningi aðila frá 22. júní 2007. Bréfi þessu svöruðu stefndu 25. sama mánaðar og mótmæltu yfirlýsingu stefnenda um riftun. Lýstu stefndu því jafnframt yfir að þau myndu ekki verða við kröfu um endurgreiðslu kaupverðs fasteignarinnar. Stefnendur höfðuðu síðan mál þetta 5. júní 2008 samkvæmt áðursögðu.

II.

Stefnendur reisa kröfu sína um riftun kaupsamningsins frá 22. júní 2007 á því að slíkur vafi ríki um eignarheimild stefndu að fasteigninni Króksfjarðarnesi, lóð 20, að telja verði hann meiriháttar galla á eigninni. Í 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002 segi að ef þriðji maður geri tilkall til réttar yfir fasteign og seljandi andmæli gildi ákvæði um galla eftir því sem við geti átt, enda leiði ekki af kaupsamningi að kaupandi hafi átt að yfirtaka fasteignina með þeim takmörkunum sem leiði af rétti þriðja manns. Þá sé í 42. gr. laga nr. 40/2002 að finna heimild til riftunar teljist galli vera veruleg vanefnd. Vanheimild teljist ávallt veruleg vanefnd, jafnvel þó svo hún sé einungis að hluta.

Stefnendur segja ljóst að vafi ríki um eignarheimild stefndu að hinni seldu fasteign. Stefnendur hafi mátt treysta því að stefndu ættu óvefengjanlegan eignarrétt að fasteigninni við söluna. Stefndu verði að bera hallann af því að svo var ekki. Líta verði á umræddan galla, vanheimild stefndu, sem meiriháttar galla sem heimili stefnendum að rifta kaupsamningi aðila frá 22. júní 2007 um kaup þeirra á fasteigninni.

Málatilbúnaði stefndu í þá veru að stefnendur hafi fallið frá áformum sínum um riftun kaupanna með undirritun afsals vegna fasteignarinnar 16. október 2007 vísa stefnendur alfarið á bug. Riftun sé vanefndaúrræði sem felist í einhliða yfirlýsingu samningsaðila þess efnis að hann muni, vegna vanefnda viðsemjanda síns, ekki inna greiðslu sína af hendi og að hann leysi jafnframt viðsemjandann undan skyldu til að inna hans greiðslu af hendi. Um sé að ræða viljayfirlýsingu sem sé skuldbindandi fyrir báða aðila, einnig þann sem rifti, eftir að gagnaðili hefur móttekið yfirlýsinguna. Er stefnendur undirrituðu afsalið hafi þegar verið ljóst að stefndu féllust ekki á réttmæti riftunar stefnenda og að greiðslur myndu ekki ganga til baka. Stefnendur hafi skrifað undir afsalið í þeirri von að málið myndi leysast og staðið í þeirri trú að stefndu gætu bætt úr umræddum annmarka.

Stefnendur segjast aldrei hafa dregið riftunaryfirlýsingu sína formlega til baka. Til að taka af allan vafa um hvort kaupsamningi aðila hafi verið rift, og hvort sú riftunaryfirlýsing væri enn í gildi, hafi stefnendur hins vegar sent aðra riftunaryfirlýsingu í ábyrgðarbréfi 7. apríl 2008. Í bréfinu hafi stefndu enn verið gefinn kostur á að bæta úr framangreindum annmarka. Að öðrum kosti yrði farið með málið fyrir dómstóla.

Vegna málatilbúnaðar stefndu segja stefnendur rétt að taka fram að spurningin um tilkall þriðja manns í skilningi 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002 snúist um að ekki megi draga í efa fullkomnar eignarheimildir seljanda. Hvort hann hafi átt í illdeilum sé ekki aðalatriði og alls ekki forsenda þess að ákvæðið eigi við. Þá sé það alger misskilningur hjá stefndu að með þinglýsingu öðlist aðili víðtækari eignarrétt heldur en ráða megi af hinu þinglýsta heimildarskjali. Þau mistök sýslumannsins á Patreksfirði að þinglýsa afsalsviðaukanum frá 30. júní 1995 geti ekki veitt stefndu betri rétt en af skjalinu sjálfu leiði. Að lokum vísa stefnendur til þess að beinlínis sé kveðið á um það í 51. gr. laga nr. 40/2002 að réttaráhrif afsals séu þau að afsalið takmarki úrræði seljenda. Ákvæði 4. mgr. 51. gr. eigi einungis við um seljanda, ekki kaupanda. Í afsalinu frá 16. október 2007 sé hinu selda lýst og með því í raun heitið þeim efndum sem stefnendur hafi farið fram á í kröfugerð sinni.

Varakröfu sína um viðurkenningu bótaskyldu kveða stefnendur byggja á sömu sjónarmiðum og aðalkrafa þeirra um riftun, en til grundvallar henni liggi 2. mgr. 43. gr. laga nr. 40/2002 þar sem kveðið sé á um að kaupandi geti krafist skaðabóta, bæði fyrir beint og óbeint tjón, ef fasteign hafi við kaupsamningsgerð ekki verið í samræmi við ábyrgðaryfirlýsingu seljanda.

Dráttarvaxta af dómkröfum sínum segjast stefnendur krefjast frá 7. maí 2008 (sic), en þann dag hafi mánuður verið liðinn frá því þeir lýstu yfir riftun kaupsamningsins, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Til stuðnings kröfum sínum vísa stefnendur til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Ennfremur vísa þeir til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um skaðabætur og afslátt (sic) vegna vanefnda.

III.

Stefndu vísa til þess að stefnendur hafi fyrst lýst yfir riftun 25. júní 2007 og þau ítrekað þá yfirlýsingu sína 5. júlí sama ár, sem og 7. apríl 2008. Þrátt fyrir það hafi stefnendur undirritað afsal vegna umræddrar fasteignar 16. október 2007 og þannig tekið formlega við yfirráðum eignarinnar án nokkurra fyrirvara eða athugasemda um heimildir stefndu. Augljóst sé að ef stefnendur töldu vafa leika á eignarheimildum stefndu hefði þeim verið í lófa lagið að láta uppi athugasemdir sínar við afsalsgerðina. Í ljósi þessa hafi það því komið stefndu verulega á óvart þegar þeim barst bréf lögmanns stefnenda 21. janúar 2008 þar sem skorað hafi verið á þau að bæta úr meintum annmörkum á eignarheimildum þeirra. Stefndu hafi svarað með bréfi 28. sama mánaðar og vakið athygli stefnenda á því að þau hefðu þegar undirritað afsal vegna fasteignarinnar og því yrði að líta svo á að þau hefðu fallið frá fyrri áformum sínum um riftun kaupanna.

Stefndu reisa kröfu sína um sýknu einnig á því að ákvæði 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002 eigi ekki við í málinu. Hér sé ekki um það að ræða að þriðji maður geri tilkall til réttar yfir fasteign og því augljóst að krafa stefnenda eigi ekki við rök að styðjast. Ó-kk-nf Z-kk-nf hafi engra hagsmuna að gæta vegna fasteignarinnar og með öllu óskiljanlegt að stefnendur byggi ákvörðun sína um riftun á órökstuddum og óstaðfestum athugasemdum hans, ekki síst þar sem þær stríði bersýnilega gegn afstöðu eigenda (sic) Króksfjarðarness.

Af hálfu stefndu er því alfarið vísað á bug að verulegur vafi leiki á um gildi eignarheimilda þeirra að fasteigninni Króksfjarðarnesi 20. Lóðin Króksfjarðarnes 20 sé eignarlóð sem stofnuð hafi verið úr lóð Kaupfélags Króksfjarðar og seld stefndu, svo sem ráða megi af þinglýstu afsali frá 21. apríl 1997. Lóðin hafi því verið til sem sjálfstæð fasteign allt frá árinu 1997. Þá hafi sumarhús staðið á lóðinni frá 1995 án þess að það sætti nokkrum athugasemdum af hálfu eigenda (sic) jarðarinnar Króksfjarðarness eða kaupfélagsstjórabústaðarins Sólheima.

Svo sem ráða megi af gögnum málsins sé lóðin Króksfjarðarnes 20 í raun sama spilda og lóð kaupfélagsins hafi verið stækkuð um árið 1995, sbr. viðauka við afsal frá 30. júní 1995. Stefnendur byggi á því í málatilbúnaði sínum að stefndi S-kk-nf R-kk-nf hafi, sem kaupfélagsstjóri, einhliða breytt tilgreiningu á stærð hinnar afsöluðu spildu. Þessari fullyrðingu mótmæla stefndu alfarið sem rangri og benda á að handritun stefnda S-kk-ef R-kk-ef hafi verið framkvæmd með vitund og vilja beggja aðila afsalsins, svo sem ráða megi af bréfi H-kvk-ef Z-kvk-ef frá 15. júní 2007. Auk þess sé afar ósennilegt að aðilar hefðu gengið frá formlegum gerningi um afsal á landi hefði fyrirætlan þeirra einungis verið að reisa skjólveggi um kaupfélagsstjórabústaðinn, svo sem stefnendur haldi fram.

Stefndu mótmæla því alfarið að hafa vanrækt upplýsingaskyldu sína við sölu fasteignarinnar. Þau hafna því ennfremur að nokkur vafi leiki á eignarheimildum þeirra og benda á að öll skjöl varðandi þær heimildir hafi legið frammi við kaupsamningsgerðina 22. júní 2007. Einnig hafi fylgt með bréf Ó-kk-ef Z-kk-ef frá 4. maí 2007 ásamt öðrum fylgigögnum og hafi stefnendum því verið fullkunnugt um það er kaupin fóru fram. Til þess að heimildarskortur seljanda veiti kaupendum fasteigna rétt til að rifta sé skilyrði að hinir síðarnefndu hafi verið grandlausir um hann. Ljóst sé af framansögðu að svo hafi alls ekki verið í máli þessu. Engin skilyrði séu því til að fallast á kröfu um riftun.

Í þessu sambandi taka stefndu fram að stefnendur hafi vitað að Kaupfélag Króksfjarðar ætti Sólheimahúsið og að margnefndur Ó-kk-nf Z-kk-nf hefði þar búsetu með leyfi kaupfélagsins. Eftir því sem stefndu komist næst hafi Ó-kk-nf hins vegar ekki fest kaup á Sólheimum, svo sem stefnendur hafi haldið fram í málinu.

Varakröfu stefnenda um viðurkenningu á bótaskyldu með vísan til 2. mgr. 43. gr. laga nr. 40/2002 segjast stefndu mótmæla, enda standist fasteignin að Króksfjarðarnesi 20 fyllilega allar þær kröfur sem gera megi til hennar um gæði, búnað o.fl. Stefnendur hafi í engu sýnt fram á að nokkur vafi leiki á um eignarhald fasteignarinnar og að sama skapi sé ljóst að stefndu hafi ekki á nokkurn hátt sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu hennar. Þar sem stefnendum hafi hvorki tekist að sýna fram á meinta vanheimild stefndu við sölu fasteignarinnar né heldur að fasteignin sé haldin galla í skilningi laga nr. 40/2002 beri að sýkna stefndu af öllum kröfum stefnenda.

Til stuðnings kröfum sínum vísa stefndu til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, einkum 25., 27., 43. og 46. gr. laganna, sem og almennra meginreglna fasteignakauparéttar, samningaréttar og kröfuréttar. Þá er af þeirra hálfu sérstaklega vísað til reglunnar um skuldbindingargildi samninga og efndir loforða.

IV.

Svo sem áður er rakið lýstu stefnendur því yfir með bréfi 25. júní 2007 að þeir hefðu ákveðið að rifta kaupsamningi aðila frá 22. sama mánaðar. Áréttuðu stefnendur yfirlýsingu sína um riftun með bréfi lögmanns síns nokkrum dögum síðar, eða 5. júlí sama ár.

Í tilvitnuðu bréfi lögmanns stefnenda var vísað til tveggja málsástæðna til stuðnings riftunaryfirlýsingu þeirra. Annars vegar var vísað til þess að yfirlýsing í söluyfirliti um samning við eiganda Sólheima um vatn til hinnar seldu fasteignar væri röng. Þessi málsástæða var tekin upp í stefnu en síðan frá henni fallið undir aðalmeðferð málsins. Hins vegar var af hálfu stefnenda til þess vísað að kaupanda fasteignar sé tryggð riftunarheimild í þeim tilvikum sem þriðji maður geri tilkall til réttar yfir fasteign og seljandi andmælir, nema augljóst sé að krafan eigi ekki við nein rök að styðjast, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002.

Þrátt fyrir riftunaryfirlýsingu sína rituðu stefnendur 16. október 2007 undir afsal stefndu á hinni umdeildu eign, sumarbústað á lóð nr. 20 í Króksfjarðarnesi. Er í afsalinu ekki að finna neina fyrirvara hvað varðar mögulega vanheimild stefndu, sbr. áður tilvitnuð ummæli í bréfi lögmanns þeirra frá 5. júlí 2007. Verður hér einnig að hafa í huga að stefnendur fengu vitneskju um bréf Ó-kk-ef Z-kk-ef, sem rakið er í kafla I, áður en skrifað var undir kaupsamning 22. júní 2007, sbr. framburð stefnanda L-kvk-ef G-kvk-ef fyrir dómi.

Riftun er einhliða yfirlýsing samningsaðila þess efnis að hann muni vegna vanefnda viðsemjanda síns ekki inna sína greiðslu af hendi. Með yfirlýsingunni leysir sá er riftir jafnframt gagnaðila sinn undan skyldu til að inna sína greiðslu af hendi. Af þessu er ljóst að sú athöfn stefnenda, eftir að hafa lýst yfir riftun kaupsamnings aðila, að rita athugasemdalaust undir afsal stefndu á umræddri fasteign verður ekki með nokkru móti metin öðruvísi en svo að með henni hafi stefnendur í verki fallið frá fyrri yfirlýsingu um riftun. Af því leiðir ennfremur að riftunaryfirlýsing stefndu 7. apríl 2008, þar sem enn var vísað til vafa um eignarhald stefndu á lóðinni, getur ekkert gildi haft í málinu. Verða stefndu því sýknuð af aðalkröfu stefnenda í málinu.

Varakrafa stefnenda um viðurkenningu bótaskyldu stefndu vegna vanefnda á kaupsamningi aðila var í stefnu byggð á tveimur málsástæðum. Annars vegar á mögulegri vanheimild stefndu, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002, og hins vegar rangri yfirlýsingu þeirra um aðgang hinnar seldu eignar að vatni. Til grundvallar kröfunni var sögð 2. mgr. 43. gr. laga nr. 40/2002 um rétt kaupanda til skaðabóta ef fasteign var við kaupsamningsgerð ekki í samræmi við ábyrgðaryfirlýsingu seljanda.

Svo sem áður var rakið féllu stefnendur frá málsástæðu sinni um ranga yfirlýsingu stefndu um aðgang eignarinnar að vatni undir aðalmeðferð málsins. Hvað hina málsástæðuna varðar skal fyrst tekið fram að stefndu hafa í málatilbúnaði sínum ekki mótmælt viðurkenningarkröfu stefnenda á þeim grunni að þau hafi með athöfnum sínum glatað meintum rétti til að krefjast skaðabóta, gagnstætt því sem þau hafa gert í tengslum við riftunarkröfu stefnenda.

Samkvæmt 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002 gilda ákvæði 1. og 2. mgr. þeirrar greinar geri þriðji maður tilkall til réttar yfir fasteign og seljandi andmælir, nema augljóst sé að krafan eigi ekki við nein rök að styðjast. Ekki verður annað ráðið af framlögðum gögnum, sbr. og vætti Ó-kk-ef Z-kk-ef fyrir dómi, en eigandi jarðarinnar Króksfjarðarness sé I-kk-nf K. S-kk-nf, enda var það hann sem ritaði undir hið umdeilda skjal 30. júní 1995 sem eigandi jarðarinnar. Kona hans, H-kvk-nf Z-kvk-nf, ritaði hins vegar einungis nafn sitt á skjalið sem vottur. Af framlögðu bréfi hennar frá 15. júní 2007 er hins vegar allt að einu ljóst að hún gerir ekkert tilkall til hinnar umdeildu lóðar.

Ó-kk-nf Z-kk-nf er sonur eiganda jarðarinnar Króksfjarðarness. Hann getur í dag ekkert tilkall gert til réttar yfir jörðinni, þ.m.t. hinni umdeildu lóð, á grundvelli þeirra tengsla. Þá er ljóst að athugasemdir Ó-kk-ef í bréfi hans 4. maí 2007 eru gerðar með vísan til „Viðauka við afsal“ frá 30. júní 1995, en það skjal varðar hið umdeilda afsal eiganda Króksfjarðarness á landi til Kaupfélags Króksfjarðar. Meint eignarhald Ó-kk-ef, eða eftir atvikum konu hans, á fasteigninni Sólheimum, sem samkvæmt framlögðu þinglýsingarvottorði er þinglýst eign Kaupfélags Króksfjarðar, getur því ekki haft neina þýðingu fyrir úrlausn málsins, svo sem það liggur fyrir dóminum.

... hefur ekkert haldbært komið fram í málinu um að af hálfu I-kk-ef K. S-kk-ef sé gert tilkall til réttar yfir hinni umdeildu lóð. Þegar að því virtu geta stefnendur ekki byggt rétt á 3. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002 í málinu.

Að endingu þykir rétt að taka fram að vegna þeirra breytinga sem stefnendur gerðu á málatilbúnaði sínum undir aðalmeðferð málsins verður ekki séð að þau byggi nú á því að stefndu hafi látið þeim í té rangar upplýsingar eða vanrækt upplýsingaskyldu sína. Samkvæmt því og með vísan til alls þess sem að framan er rakið þykir einnig verða að sýkna stefndu af varakröfu stefnenda.

Að öllum atvikum málsins virtum, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þykir rétt að málskostnaður falli niður milli aðila.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt fyrirmæla 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

D Ó M S O R Ð:

Stefndu, S-kk-nf R-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf G-kvk-nf, skulu sýkn af öllum kröfum stefnenda, L-kvk-ef G-kvk-ef H-kvk-ef og Á-kk-ef Ó-kk-ef, í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

K-kk-nf H-kk-nf