E-470/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 14. júní sl., var höfðað með birtingu stefnu, dagsettri 21. febrúar 2011, fyrir lögmanni stefnda þar sem fallið var frá stefnufresti, og var málið þingfest þann 2. mars 2011.

Stefnandi er Hamarssund ehf., kt. 000000-0000, Lækjamóti 35, 245 Sandgerði, en stefndi er Ísfoss ehf., kt. 000000-0000, Hafnargötu 60, 230 Reykjanesbæ.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.436.114 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 21. október 2010 til greiðsludags. Til vara krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 1.963.613 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 21. október 2010 til 21. nóvember 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 527.499 krónum er greiddar voru þann 19. nóvember 2010. Þá er krafist málskostnaðar að skaðlausu.

Dómkröfur stefnda eru að hann verði alfarið sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Þá gerir hann kröfu um að stefnandi greiði honum málskostnað að mati dómsins.

Aðalmeðferð fór fram þann 14. júní sl., og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málsatvik.

Samkvæmt stefnanda er stefnandi lítið fyrirtæki, starfandi á Suðurnesjum, og stofnað árið 2010. Sérhæfir það sig í vinnslu á ferskum sjávarafurðum. Í október 2010 hafi maður að nafni S-x-x R-x-x, Hafdal 1, 230 Reykjanesbæ, haft samband við forsvarsmenn stefnanda með það fyrir augum að stefnandi myndi kaupa og vinna fyrir sig fisk til útflutnings. Hafi S-x-x sagst vera með kaupendur í London, sem væri fyrirtæki að nafni SB Seafood UK. Forsvarsmenn stefnanda hafi sagt honum að þeir gætu ekki flutt út fiskinn sjálfir og treystu sér ekki í slík viðskipti nema það væri einhver tryggur umboðsaðili á milli sem sæi um allt er sneri að útflutningnum og tryggði þannig greiðslur til stefnanda. Stefnandi hefði enga þekkingu á því hvernig slík viðskipti gengju fyrir sig og vildi því ekki fara út í viðskiptin á öðrum forsendum. Þetta hafi leitt til þess að M-x-x O-x-x og S-x-x hafi haft samband við stefnda, sem hafi tekið að sér umboðssölu fisksins. Þetta fyrirkomulag hafi stefnandi getað sætt sig við, enda stefndi sérhæft fyrirtæki á sviði útflutnings, heildverslunar og miðlunar og umboðssölu sjávarfangs. Forsvarsmenn stefnanda hafi hins vegar verið algerir nýgræðingar á þessu sviði og það hafi stefnda verið fullkunnugt um. Forsvarsmenn stefnanda hafi í raun litið á stefnda sem sérfróðan og öruggan aðila á þessu sviði og að það væri trygging hans fyrir því að viðskiptin myndu ganga snurðulaust fyrir sig. Ofangreindar skyldur stefnda gagnvart stefnanda hafi því verið skýrar og algerar grunnforsendur þess að stefnandi hafi farið út í viðskiptin.

Fyrsta pöntun hafi komið þann 7. október 2010 og hafi stefnandi farið beint í vinnslu á því sem pantað var og skilað fiskinum upp á Leifsstöð þar sem stefndi hafi tekið við, en það hafi verið 11. október 2010 og hafi sendingin farið til London. Strax á eftir hafi önnur pöntun komið sem hafi verið afgreidd frá stefnanda þann 14. október 2010. Í kjölfarið hafi farið tvær sendingar frá stefnanda, þann 18. og 21. október 2010. Stefnandi hafi sent reikninga til stefnda samhliða hverri sendingu, en engar greiðslur höfðu enn skilað sér þegar fjórar sendingar höfðu verið afgreiddar á tíu daga tímabili sem viðskiptin stóðu yfir. Sá stefnandi sér ekki annað fært en að hætta þessum viðskiptum. Á umræddu tímabili hafi stefnandi afgreitt fjórar sendingar, 11. október 2010 fyrir samtals 492.584 krónur, þann 14. október 2010 fyrir samtals 649.031 krónu, þann 18. október 2010 fyrir samtals 432.024 krónur og þann 21. október 2010 fyrir 389.974 krónur, eða samtals 1.963.613 krónur.

Stefnandi kveðst hafa í kjölfarið verið í sambandi við stefnda varðandi uppgjör viðskiptanna en stefndi mótmælt ítrekað greiðsluskyldu sinni. Þan 19. nóvember 2010 hafi stefndi greitt stefnanda 527.499 krónur inn á reikning stefnanda og því standi eftir 1.436.114 krónur. Stefndi hafi alfarið neitað frekari greiðslu og talið málið ranglega beint gegn sér.

Stefndi kveður málsatvik þau að S-x-x R-x-x og M-x-x O-x-x hafi haft samband við forsvarsmann stefnda, Á-kk-þf Þ-kk-þf G-kk-þf, og falast eftir aðstoð við flutning á sjávarafurðum til London og skjalagerð vegna þess. Erlendi kaupandinn hafi verið fyrirtæki í eigu þessara sömu aðila, SB Seafood UK. Hafi Á-kk-nf samþykkt þetta en gert þá kröfu að greiðslur fyrir afurðirnar bærust á reikning stefnda þar sem hann væri ábyrgur fyrir flutningskostnaðinum. Ástæður þess að S-x-x og M-x-x hafi leitað til stefnda, hafi verið að stefndi væri vanur að annast flutning á sjávarafurðum til erlendra aðila en S-x-x og M-x-x höfðu aldrei staðið fyrir slíkum flutningum. Í öðru lagi þá hafi ekki verið hlaupið að því að fá flutningspláss hjá flutningsaðilanum, Flugleiðum, en stefndi hafi notið sérkjara þar. Stefndi hafi ekki á neinn hátt annast pantanir eða útvegun á sjávarafurðum fyrir þessa aðila. Í upphafi hafi stefndi ekki vitað frá hverjum fiskurinn kæmi, hann hefði komist að því síðar að hann stafaði frá stefnanda. Stefndi kveðst hafa átt í viðskiptum við stefnanda áður, en þau viðskipti hafi þá farið þannig fram að stefndi hafi annast um milligöngu um kaup á fiskafurðum af stefnanda. Stefndi hafi þá lagt inn pöntun á afurðum með beinu sambandi við stefnanda þar sem fram hafi komið magn og verð til stefnanda. Í þeim viðskiptum hafi stefndi að sjálfsögðu verið ábyrgur fyrir greiðslum til stefnanda, ólíkt því sem hér hátti til. Þrátt fyrir samkomulag stefnda við S-x-x og M-x-x um að greiðslur að utan skyldu berst beint til stefnda, hafi orðið misbrestur á því við fyrstu sendingu. Vegna þess hafi stefndi beint þeim tilmælum til forsvarsmanns stefnanda, M-kk-ef, að þeir skyldu fara varlega í viðskiptum sínum við þá S-x-x og M-x-x. Kveðst stefndi, þegar leitað var til hans, hafa hafnað samskiptum við S-x-x og M-x-x, nema greiðslur bærust til hans á flutningskostnaðinum vegna fyrstu sendingarinnar. S-x-x hafi þá greitt honum beint 100.000 krónur inn á skuldina við stefnda. Hafi stefndi þá samþykkt að sjá um flutning á næstu sendingu. Þá hefði stefndi samþykkt að sjá um sendingu númer þrjú þar sem hann hefði fengið staðfestingu á að greiðsla fyrir fyrstu sendinguna væri á leiðinni til hans. Sú greiðsla hafi hins vegar verið miklu lægri en reikningurinn sagði til um, þegar hún barst, þar sem sendingin hafði ekki uppfyllt kröfur kaupanda um gæði og hann því lækkað greiðsluna til samræmis. Þrátt fyrir þetta og að áeggjan starfsmanns stefnanda og S-kk-ef, annaðist stefndi flutning á fjórðu sendingunni. Við það tækifæri kveðst stefndi hafa ítrekað við stefnanda að hann gengi eftir greiðslum frá S-x-x og M-x-x. Stefndi segir greiðslu hafa borist til sín þann 22. október 2010 frá SB Seafood UK að fjárhæð GBP 2.565,32. Sú greiðsla ásamt innborgun S-kk-ef, kr. 100.000.-, hafi nægt til greiðslu á útlögðum flutningskostnaði stefnda. Þar sem stefnda hafi ekki litist á hvernig málum var fyrir komið, hefði hann sett sig í samband við fyrirtæki í Bretlandi, Cyprus Fisheries, sem hann hafði komist að, að væri endanlegur kaupandi á fiskinum af SB Seafood UK, fyrirtæki þeirra M-x-x og S-x-x. Hafi stefndi fengið það staðfest að fyrirtækið hefði greitt sendingar tvö og þrjú til SB Seafood UK. Í ljósi þessa hefði stefndi haft samband við viðskiptafélaga M-kk-ef og S-x-x, J-x-x P-x-x. Hefði hann upplýst að S-x-x og M-x-x hefðu fengið greiðslur vegna þeirra sendinga beint á þeirra reikning. Stefndi hafi látið stefnanda vita af því strax og kvatt stefnanda til að ganga eftir greiðslu frá S-x-x og M-x-x. Þá hefði stefndi beðið Cyprus Fisheries að halda eftir greiðslu vegna fjórðu sendingarinnar þar til málin skýrðust. Fyrirtækið hefði síðan, þann 19. nóvember 2010, greitt inn á reikning stefnda 528.904 krónur eða jafnvirði GBP 2.922,28 í samræmi við uppgjör sem stefndi sendi stefnanda. Hafi þetta verið síðustu afskipti stefnda af málinu. Stefndi hefði því næst fengið birta stefnu í málinu. Stefndi kvað fyrir dóminum að til að geta gert reikninga með útflutningsskjölum, hefði stefnandi sent honum í tölvupósti upplýsingar um magn og tegundir en síðan hefði hann fengið símleiðis, ýmist frá S-x-x eða M-x-x, eða stefnanda, það verð sem átti að vera á vörunni. Þannig hefði hann haft forsendur til að gera reikninga á SB Seafood UK, sem sendir hafi verið með útflutningsskjölunum. Stefndi hefði að öðru leyti ekki komið nálægt því hvað var verið að senda út, hvorki varðandi tegundir, magn eða verð.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir kröfu sína á útgefnum reikningum sem sundurliðast þannig:

Reikningur útgefinn 11. október 2010 fyrir 460 kíló að fjárhæð 492.584 krónur. Reikningur útgefinn 14. október 2010 fyrir 764 kíló að fjárhæð 649.031 króna. Reikningur útgefinn 18. október 2010 fyrir 419 kíló að fjárhæð 432.024 krónur og reikningur útgefinn 21. október 2010 fyrir 331 kíló að fjárhæð 389.974 krónur, allt að frádregnum 527.499 krónum sem greiddar voru 19. nóvember 2010. Stefnandi byggir kröfugerð sína á samningsábyrgð og greiðsluskyldu stefnda á grundvelli meginreglna kröfu- og samningaréttar um að skuldara beri skylda til þess að greiða skuld sína sem og lögvörðum rétti stefnanda til þess að fá heimtu þeirrar kröfu sinnar. Þá byggir stefnandi á því að gjalddagi hafi verið samdægurs hverri sendingu og miðar heildarkröfu sína við tímamark síðustu sendingar eða þann 21. október 2010 og sé krafist dráttarvaxta frá því tímamarki.

Varakröfu sína byggir stefnandi á því að stefndi beri fulla ábyrgð á réttri afhendingu á hinum útfluttu vörum, sem stefndi hafi tekið við úr höndum stefnanda, og þar með á ofangreindu tjóni stefnanda. Stefndi beri því skaðabótaskyldu á því tjóni sem stefnandi hafi orðið fyrir vegna þeirrar háttsemi stefnda að hafa ekki tryggt greiðslur fyrir vörunni áður en hún var afhent móttakanda í London. Stefnandi byggir á því að það sé föst venja í viðskiptum, sem þessum, að flutningsaðili skuli ekki afhenda vöru til erlendra kaupenda án þess að tryggt sé að varan verði greidd. Sé það ekki gert, sé það einungis upp á von og óvon að varan fáist greidd. Flutningsaðilinn, sem hafi verið Icelandair, hafi afhent vöruna án þess að andvirði hennar hafi fengist greitt, eða fyrir því hafi legið greiðslutrygging. Stefnandi hafi ekki getað fengið upplýsingar um það hjá stefnda hvort stefndi hafi gert mistök við frágang útflutningsskjala, eða hvort þau hafi verið réttilega útfærð og að flutningsaðilinn hafi þá ekki farið eftir fyrirmælum. Hvort heldur sem er, þá beri stefndi skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda á því að andvirði hins selda hafi ekki fengist greitt. Af viðskiptunum hafi orðið umtalsvert fjártjón fyrir stefnanda. Telur stefnandi af framangreindu sýnt að stefndi hafi með saknæmri háttsemi sinni, eða starfsmanna sinna, bakað sér skaðabótaábyrgð á því tjóni sem stefnandi hafi orðið fyrir vegna viðskiptanna. Á grundvelli þeirrar ábyrgðar sé gerð krafa um að stefndi greiði stefnanda eftirstöðvar að fullu með vöxtum frá gjalddaga þann 21. október 2010 til 21. nóvember 2010 en með dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags. Vísar stefnandi til rökstuðnings í stefnu varðandi varakröfu sína. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað að mati dómsins.

Stefnandi byggir kröfur sínar á meginreglum samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Varðandi varakröfu sína vísar stefnandi til almennu skaðabótareglunnar sem og reglunnar um vinnuveitendaábyrgð. Kröfur um vexti og dráttarvexti styður stefnandi við 8. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Kröfuna um málskostnað styður hann við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af kröfu stefnanda. Þá krefst hann þess að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað að mati dómsins.

Stefndi kveður það rétt sem fram komi í stefnu að S-x-x R-x-x og M-x-x O-x-x hafi haft samband við forsvarsmann stefnda, Á-kk-þf Þ-kk-þf G-kk-þf, og þeir falast eftir aðstoð við flutning á sjávarafurðum til London og skjalagerð vegna þessa. Erlendi kaupandinn hafi verið fyrirtæki í eigu þessara sömu aðila, SB Seafood UK. Stefndi hafi samþykkt að veita aðstoð sína en þar sem stefndi hafi verið ábyrgur fyrir flutningskostnaðinum, þá hafi hann gert það að skilyrði að greiðslur að utan bærust til sín. Hann hefði síðan ætlað að gera svokallaða afreikninga og millifæra á stefnanda mismun á greiðslum og útlögðum kostnaði hjá sér.

Hafi samskipti aðila átt að ganga þannig fyrir sig að S-x-x og M-x-x áttu að koma því sem flytja átti til flutningsaðilans í flutningshæfu ástandi. Stefndi átti á engan hátt að annast pöntun eða útvegun á sjávarafurðum fyrir þessa aðila. Afurðirnar hafi þeir fengið hjá stefnanda, en það hafi komið í ljós þegar hringt hafi verið frá stefnanda í stefnda og tilkynnt að stefnandi væri með tilbúna sendingu fyrir þá félaga.

Stefndi mótmælir því að hann hafi tekið að sér umboðssölu á fiskinum frá stefnanda en stefnandi byggi mál sitt á þeirri málsástæðu. S-x-x og M-x-x hafi haft beint samband við stefnanda og þeir séð um að panta tegundir, magn og stærð sjávarfangsins, sem þeir síðan seldu til fyrirtækis þeirra í Bretlandi. Einu afskipti stefnda hafi verið að annast flutninginn og þar sem hann hafi lagt út fyrir flutningskostnaðinum og til þess að tryggja þau útgjöld hafi hann gert þá kröfu að greiðslan að utan bærist til sín. Stefnda hafi ekki verið kunnugt um hvernig viðskiptum hafi verið háttað milli S-kk-ef og M-kk-ef annars vegar og stefnanda hins vegar, þ.e. hvernig og hvenær félagarnir ættu að greiða fyrir viðskiptin til stefnanda. Síðar hafi komið í ljós að stefnandi hafi afhent sjávarfangið án þess að vera búinn að tryggja greiðslur frá S-x-x og M-x-x. Þau mistök skrifist ekki á stefnda.

Krafa stefnda um sýknu byggist í fyrsta lagi á aðildarskorti og í öðru lagi á þeirri málsástæðu að stefndi hafi ekki á neinum tímapunkti ábyrgst greiðslur til stefnanda vegna viðskipta hans við S-x-x og M-x-x. Engin viðskiptaleg tengsl séu á milli stefnanda og stefnda. Einu samskiptin þar á milli hafi verið þegar tilkynningar komu frá stefnanda um að sendingar fyrir Mel væru tilbúnar og stefndi setti í gang ferli vegna flutnings á sjávarafurðunum.

Stefndi vísar til meginreglna samningalaga, svo og meginreglna kröfuréttar varðandi fjárhagsskuldbindingar milli manna. Varðandi kröfu sína um málskostnað vísar stefndi til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstöður:

Í gögnum málsins liggja fyrir nokkrar tölvupóstsendingar. Fyrsti tölvupósturinn, þann 13. október 2010 kl. 09:07, er frá „matti@hamarssund.is“ til H-kk-ef L. H-kk-ef, starfsmanns stefnda, og er efnið „Sending fyrir Mel á morgun“. Í þeim pósti spyr M-kk-nf H-kk-þf hvort M-x-x sé búinn að hafa samband við þá varðandi sendinguna á morgun til London, svipað og um helgina. Þann sama dag, klukkan 9:20, svaraði Á-kk-nf G-kk-nf H-kk-þgf L. H-kk-þgf ásamt því að senda afrit af póstinum á matti@hamarssund.is og segist heyra betur í M-x-x þann sama dag. Þá segir: „Eins og ég sagði við hann þá gengur það ekki upp að ég sé milliliður sem beri ábyrgð á flutningskostnaði en hef í raun enga tryggingu fyrir að fá greiðslu. Þess vegna hef ég ekki áhuga á að byggja upp einhvern kostnað v. þessa.“ Þann sama dag, klukkan 10:08, svarði M-kk-nf Á-kk-þgf og kvaðst hafa verið að tala við M-x-x og M-x-x sagt M-kk-þgf að þeir væru búnir að tala saman aftur og hefðu komist að samkomulagi þannig að þeir [stefndi] ætli að sjá um að senda þetta út. Svo hafi H-kk-nf verið að senda á hann farmbréfsnúmerið þannig að hann, M-kk-nf, geri ráð fyrir því að það sé rétt hjá Mel. Síðan segir að það væri gott að fá staðfestingu frá stefnda, hvort allt væri í góðu svo þeir geti haldið áfram að vinna þetta. Klukkan 10:09, sama dag, svaraði Á-kk-nf þessum pósti og kvaðst hafa verið að fá meldingu frá Icelandair um að þeir hefðu pláss í vélinni daginn eftir. Þennan sama dag klukkan 10:52 sendi M-kk-nf tölvupóst á Á-kk-þf og afrit til H-kk-ef þar sem segir: „Sælir. Satt að segja líst mér ekkert alltof vel á þessa dúdda. Maður er nú hálf blautur bak við eyrun í þessu svo til að vera alveg viss langar mig að athuga með eitt hjá ykkur, ef ég skil þetta rétt allt saman þá eigum við að senda reikning á ykkur varðandi greiðsluna til okkar..ekki rétt? Þeir töluðu um að við fengum fasta krónutölu á hvert kíló fyrir mismunandi tegundir, þ.e.a.s. fasta krónutölu fyrir þorsk og ýsu flökin, aðra fyrir lúðuna og svo koll af kolli. Svo myndum við senda reikning á ykkur fyrir kostnaði og þessari krónutölu. Er þetta ekki alveg örugglega rétt skilið hjá mér? Afsakið vesenið og takk fyrir hjálpina. kv. M-kk-nf.“ Klukkan 11:02 sama dag svaraði Á-kk-nf þessum pósti en þar segir: „Sælir. Við tökum ekki ábyrgð á greiðslu til ykkar því við höfum ekki neina greiðslutryggingu frá þessum kaupanda sem eru þeir í raun sjálfir. Ég sagði við þá að ég gæti tekið að mér að gera afreikning beint á ykkur fyrir ykkar hlut og svo beint á þá fyrir restinni. Þið væntanlega eruð með fasta krónutölu á kíló eins og þú segir og þá bauðst ég til að afreikna á þig bara K-x-x x krónutalan og svo rest á þá ef einhver er. Þú getur líka sent mér á email eða beint til S-kvk-ef svona proforma reikning sem S-kvk-nf (sú sem afreiknar hérna) myndi þá nota þegar þú gerir afreikning. Við skulum ekki vera of neikvæðir. En heldur ekki láta upphæðirnar safnast upp. Þetta kostar alltsaman of mikið og enginn má við því að tapa. Svo betra er að fara þetta fetið en skrefið.“

Þann 19. október 2010, klukkan 10:52 sendi M-kk-nf tölvupóst á H-kk-þf H-kk-þf og afrit á Á-kk-þf G-kk-þf og var efni póstsins „Sending fyrir Mel.“ Segir þar: „Sælir. Mér skilst að þeir séu búnir að tala við ykkur núna. Hér koma tölur fyrir þá sendingu og proforma reikningur í viðhengi…… Okkur vantar farmbréfs númer. kv. M-kk-nf H-kk-nf.“

Þann 19. október 2010, klukkan 10:02 sendi E-kvk-nf H-kvk-nf tölvupóst á Á-kk-þf G-kk-þf og gaf honum upp magntölur. Klukkan 10:06 sama dag svarði Á-kk-nf M-kk-nf og sagði þetta mikla yfirvigt sem mætti alls ekki vera. Honum sýndist að í stærri sendingunni hafi þeir greitt 50 til 60.000 krónur fyrir flugflutning á ís til Bretlands.

Þann 21. október 2010 klukkan 10:17 sendi M-kk-nf tölvupóst til Isfoss Seafood og var efni póstsins: „Flug- og farmbréfsnúmer fyrir Mel.“ Segir í póstinum: „Sælir. Við erum með sendingu fyrir M-x-x sem mér skilst að eigi að fara út í dag. Okkur vantar flug- og farmbréfsnúmer, getið þið hent því í okkur. Kv. M-kk-nf H-kk-nf.“ Klukkan 10:18 sama dag spurði Á-kk-nf M-kk-nf í tölvupósti hvort hann hafi fengið einhverjar greiðslur. Klukkan 10:18 sama dag svaraði M-kk-nf Á-kk-þgf og kvaðst ekki hafa fengið neitt ennþá. Þá svarar Á-kk-nf M-kk-nf sama dag klukkan 10:31 og kveðst bara hafa fengið greitt fyrir flugið fyrir fyrstu sendinguna. Svo hafi átt að koma peningur í þessari viku en hann ekkert séð ennþá. Þá biður Á-kk-nf M-kk-þf að biðja M-x-x eða S-x-x um að hafa samband við Á-kk-þf ef M-kk-nf heyrði í þeim. Með tölvupósti þennan sama dag kl. 10:47 frá Á-kk-þgf til M-kk-ef kveðst Á-kk-nf ekki hafa fengið greiðslur og kveðst ekki sjá um að senda meira út fyrr en einhverjar greiðslur kæmu. Með tölvupósti þennan sama dag kl. 10:46 frá M-kk-þgf til Á-kk-ef kveðst M-kk-nf hafa verið að tala við M-x-x og M-x-x sagt honum að greiðslan hafi verið send af stað daginn áður og verði komin daginn eftir eða á mánudaginn. Þessum pósti svaraði Á-kk-nf á þann veg að það væri fínt. Þeir geti þá væntanlega sent honum fax-staðfestingu frá bankanum. Þá segir hann að þeir skuli ekki láta þá komast of langt með þá.

Með tölvupósti frá M-kk-þgf til stefnda þann 21. október 2010, klukkan 12:38, sendi M-kk-nf upplýsingar um tegundir og magn fyrir Mel. Með tölvupósti kl. 12:45 þann sama dag frá Á-kk-þgf til M-kk-ef, kvaðst Á-kk-nf hafa sagt við M-x-x að hann myndi ekki gera meira fyrr en greiðsla kæmi.

Þann 22. október 2010 gengur tölvupóstur á milli stefnanda og stefnda þar sem verið er að kanna með greiðslur og segir stefndi í einum póstinum til stefnanda að hann þurfi að ýta á eftir M-kk-þgf með að senda greiðslu fyrir sendingu númer tvö.

Með tölvupósti þann 26. október 2010 frá stefnda til stefnanda segist stefndi vilja sjá greiðslu fyrir reikning nr. 2. Kveðst stefndi vera búinn að leggja út fyrir verulegri upphæð á flutningskostnaði. Þá spyr stefndi stefnanda hvort hann hafi eitthvað heyrt um næstu greiðslu. Þann sama dag sendi stefnandi tölvupóst til stefnda og segir: „Þeir segjast vera að bíða svara, ætla láta mig vita á eftir. Sögðu það reyndar líka í gær. En eins og þú veist höfum við líka lagt út mikinn pening í fiskkaup og í rauninni allt sem við eigum. Það getur ekki verið eðlilegt að við eigum að taka á okkur allt tapið, þ.e.a.s. að fá ekkert upp í það sem við höfum lagt út fyrir þessu. kv. M-kk-nf.“ Þessum pósti svarar stefndi stefnanda og segir: „Eins og staðan er núna hef ég ekki hugmynd um hvað þeir voru að borga. Var það bara reikningur 1 eða líka 2. við skulum vona bara reikn. no. 1. en ef það er þá er líka kominn tími til að borga reikninn no. 2. Á meðan við vitum ekkert hvað þeir eru að gera þá geri ég ekki meira í bili. Ég legg til að þið ýtið á þá með að gera upp sendingu no. 2. Þá væri hægt að klára að gera upp allavega þær 2 sendingar.“ Þessu svarar stefnandi með tölvupósti til stefnda sama dag og kveðst ætla að „djöflast í þeim núna næstu tvo daga“ en kveðst verða að leita annarra leiða ef ekkert gerist.

Þann 28. október 2010 sendi stefnandi stefnda tölvupóst og kvaðst hafa heyrt í S-x-x daginn áður og hann sagt stefnanda að hann ætti von á peningum sama dag. Þá kemur fram í tölvupósti frá stefnda til stefnanda að S-x-x hafi minnst á þorskflök sem hafi ekki verið flökuð almennilega. Þá kemur fram að S-x-x hafi talað um að lúður hafi veri smáar en stefndi kveðst ekki vita hvaða sendingar það hafi verið. Þennan sama dag sendi stefnandi stefnda tölvupóst og kvaðst finnast samskiptin við S-x-x skrýtin en hann sé búinn að vera í daglegum samskiptum við hann frá fimmtudegi. Kveðst stefnandi í póstinum vera tortrygginn. Stefndi svaraði honum samdægurs og tók undir áhyggjur stefnanda og svaraði „Þú heldur áfram að rukka þá.“

Aðilar gáfu skýrslu fyrir dóminum. Staðfestu bæði G-kk-nf B-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, og M-kk-nf G-kk-nf, starfsmaður hans, að S-x-x og M-x-x hafi komið að máli við þá og spurt hvort þeir gætu keypt og unnið fisk fyrir þá, sem þeir ætluðu að selja til þriðja aðila í Bretlandi. Kom fram hjá báðum að þeir hafi talið kaupandann í Bretlandi, SB Seafood UK, vera í eigu S-kk-ef eða Mels en fyrir dóminum upplýsti M-x-x að það fyrirtæki væri í eigu J-x-x P-x-x. Kvaðst M-x-x fyrir dóminum hafa átt að fá einhvern hagnað af milligöngu sinni sem átti að greiðast af fyrirtæki sem S-x-x átti, SB Seafood ehf., skráð á Íslandi.

Fyrir dóminum hélt stefndi því fram að hann hafi aldrei pantað neinn fisk frá stefnanda. Stefndi hafi eingöngu tekið að sér að sjá um og tryggja flutning á fiskinum frá Íslandi til Bretlands. Hann hafi ekki haft neitt um það að segja hvaða tegundir væru sendar út, magn eða vinnsluaðferð. Hins vegar hefði hann fengið upplýsingar frá stefnanda í tölvupósti um tegundir og magn til að geta gengið frá útflutningspappírum. Þetta staðfestir tölvupóstur frá stefnanda til stefnda, þann 18. október og 21. október 2010. Þá kvaðst stefndi hafa fengið upplýsingar um verð, ýmist frá S-x-x eða M-x-x, svo hægt væri að gera reikninga fyrir vörunni sem urðu að fylgja farmbréfunum. Stefndi hafi ekki haft neitt með verðið að gera. Þá staðfestu S-x-x og M-x-x fyrir dóminum að stefndi hafi gert þá kröfu að greiðslur fyrir fiskinn færu inn á reikning hjá honum svo flutningskostnaður væri tryggður.

S-x-x kvað fyrir dóminum að greiðslur fyrir fiskafurðirnar og flutningnum hefðu átt að koma frá John Pickering til stefnda sem aftur myndi greiða stefnanda. S-x-x kvaðst hafa greitt sjálfur persónulega til stefnda 100.000 krónur upp í flutningskostnað þar sem fyrsta greiðsla frá John Pickering hefði ekki borist á réttum tíma. Kvað hann stefnda hafa átt að fá 2% í þóknun fyrir að sjá um flutninginn en það hafi verið samningurinn á milli stefnanda og stefnda. Aðspurður kvaðst S-x-x ekki hafa átt að fá neina þóknun fyrir þessa milligöngu en hann hefði með henni verið að byggja upp viðskiptavild og einhvern hagnað síðar.

M-x-x R-x-x O-x-x kvað fyrir dóminum að hann og S-x-x hafi verið að aðstoða J-x-x P-x-x í Bretlandi við að kaupa fisk frá Íslandi og hafi þeir leitað til stefnanda. Þeir hafi farið á fund stefnda til að tryggja flutning á fiskafurðum. Stefndi hafi á þeim fundi gert að skilyrði að greiðslur frá kaupanda færu í gegn um stefnda. Taldi hann að hann og S-x-x hefðu samið við stefnda um 2% umboðslaun til stefnda fyrir aðkomu hans að viðskiptunum. Pantanir hafi komið frá John Pickering til S-kk-ef og M-kk-ef sem komu þeim áfram til stefnanda. Þáttur stefnda hafi verið að taka við greiðslum frá J-x-x og sjá um flutning með flugi og koma síðan greiðslum til stefnanda. M-x-x kvaðst hins vegar lítið vita um samskipti aðila fyrir utan þetta. Aðspurður um það hvaðan hann ætti að fá umboðslaun kvað hann þau hafa átt að berast frá SB Seafood ehf. á Íslandi en hann héldi að S-x-x hefði stofnað það fyrirtæki. J-x-x P-x-x hefði stofnað fyrirtækið SB Seafood Uk í Bretlandi. Kvaðst M-x-x ekki geta staðfest, aðspurður, að stefnandi hafi eingöngu viljað hafa viðskipti við stefnda. Aðspurður um hver ákvarðaði verð á fiskinum, hvað hann J-x-x P-x-x hafa ákveðið verðið sem M-x-x hefði síðan komið áfram til stefnanda. Verið gæti að stefnandi hefði síðan komið upplýsingum um verðið til stefnda, en hann væri ekki viss um það. Aðspurður hvort hann hefði sjálfur komið upplýsingum um verð til stefnda, var M-x-x ekki viss um það. M-x-x kvaðst hafa verið í reglulegu sambandi við stefnanda og fylgst með því að fiskurinn væri almennilega unninn og honum vel pakkað.

Af öllu því sem að ofan er rakið, og með vísan til tölvupósts milli aðila, er ljóst að stefndi og stefnandi hafa báðir gengið út frá því að S-x-x og M-x-x væru viðsemjendur stefnanda varðandi þessar fjórar sendingar sem fóru fyrir tilstilli stefnda til Bretlands. Flutningskostnaður stefnda átti að fást greiddur af greiðslum frá kaupanda fisksins í London en greiðslur fyrir fiskinn áttu að berast til stefnda, sem hann átti síðan að koma áfram til stefnanda í formi afreikninga. Ekki í einum ofangreindum tölvupósti, gerði stefnandi þá kröfu á hendur stefnda að hann greiddi stefnanda fyrir sendingar sem frá honum fóru. Þvert á móti er margítrekað að stefnandi krefji S-x-x og M-x-x um greiðslur þegar í ljós var komið að flutningskostnaður fékkst ekki greiddur. Það er ekki fyrr en með innheimtubréfi, dagsettu 8. desember 2010, sem stefnandi beinir kröfum sínum að stefnda. Þá verður heldur ekki litið svo á, enda ósannað, að með því að stefndi krafðist þess að greiðslur til S-kk-ef og M-kk-ef yrðu lagðar á reikning sinn, til að tryggja greiðslur fyrir flutningskostnaði, hafi stefndi verið að innheimta fyrir fiskafurðirnar í sínu nafni og með því viðurkennt að hann hafi verið viðsemjandi stefnanda. Hefur stefnanda ekki tekist að sanna að stefndi hafi ábyrgst að greiða stefnanda fyrir þær afurðir sem stefndi tók að sér að sjá um milligöngu á að flytja með Icelandair til Bretlands. Þá staðfestu S-x-x og M-x-x fyrir dóminum að þeir sjálfir hefðu haft samband við stefnanda með það í huga að kaupa af honum fiskafurðir, en fengið stefnda til að sjá um útflutning á þeim, að kröfu stefnanda. Verður ekki annað séð en að stefnandi hafi beint kröfum sínum að öðrum aðila en viðsemjanda sínum um kaup á fiskafurðum og stefnukrafan er byggð á. Með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 ber því að sýkna stefnda í máli þessu. Að þessari niðurstöðu fenginni ber með vísan til 130. gr. laga nr. 91/1991 að dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilegur 300.000 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Ísfoss ehf., er sýkn í máli þessu.

Stefnandi, Hamarssund ehf., greiði stefnda í málskostnað 300.000 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf