S-8540/2020

Mál þetta, sem dómtekið var 5. maí sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 29. desember 2020, á hendur: „X, kt. [...], [...], [...], fyrir brot í nánu sambandi, með því að hafa, aðfaranótt laugardagsins 24. ágúst 2019, á heimili ákærða og þáverandi sambýliskonu hans, A, kt. [...], að [...] í Reykjavík, veist með ofbeldi að A, gripið með báðum höndum utan um háls hennar og þrengt að og í kjölfarið slegið hana með krepptum hnefa vinstra megin í andlitið, allt með þeim afleiðingum að A hlaut eymsli, bjúg og mar yfir vinstra kinnbeini og undir vinstra auga, roða hliðlægt á hálsi hægra megin og punktablæðinu framan á hálsi, tognun og ofreynslu á hálshrygg og snert af heilahristingi.

Mál nr. [...]

Telst þessi háttsemi varða við 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu gerir K-kk-nf B. T-kk-nf hæstaréttarlögmaður, þá kröfu f. h. A, kt. [...], hér eftir nefnd kröfuhafi, að ákærði verði dæmdur til að greiða kröfuhafa miskabætur að fjárhæð kr. 1.600.000 auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 24. ágúst 2019, þar til mánuður er liðinn frá því ákærða var kynnt miskabótakrafa þessi, en dráttarvaxta skv. III. kafla sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, sbr. 9. gr. sömu laga. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómara eða samkvæmt síðar framlögðum reikningi, auk virðisaukaskatts á málskostnað.“

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins og bótakröfu verði vísað frá dómi, til vara að honum verði ekki gerð sérstök refsing og að bótakrafa verði verulega lækkuð en til þrautavara að ákærða verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna er greiðist úr ríkissjóði.

I

Málsatvik

Samkvæmt málsgögnum kom málið til kasta lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu eftir að tilkynning barst frá lögreglumanni nr. [...] sem starfaði í umdæmi lögreglunnar á [...]. Kom þar fram að náinn vinur hans, A, brotaþoli í málinu, hefði haft samband við hann og sagt að hún hefði orðið fyrir líkamsárás af hendi unnusta síns, ákærða. Sagði hann brotaþola hafa sagt sér í skilaboðum að ákærði hefði kýlt hana í andlitið. Hann hefði þá hringt í brotaþola sem svaraði honum og var grátandi og kvaðst vera fyrir utan heimili sitt í [...] og sagði ákærða vera sofandi innandyra. Hann hefði sagt brotaþola að hringja í 112 og fara upp á slysadeild og fá áverkavottorð og kvaðst hún ætla að gera það. Þar sem brotaþoli var í miklu uppnámi varð það úr að hann hringdi á lögreglu og óskaði eftir aðstoð.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að rætt hefði verið við brotaþola símleiðis þegar hún var stödd á Landspítalanum. Sagði hún ákærða hafa komið heim töluvert ölvaður og sofnað í sófanum í stofunni. Hún hefði skömmu síðar vakið hann og sagt honum að fara upp í rúm. Þá hefði ákærði hótað henni, en hún muni ekki hótanirnar, og síðan staðið snögglega upp og gripið um háls hennar og hert að. Síðan hefði ákærði slegið hana með krepptum hnefa í andlitið. Í kjölfar þess hefðu brotist út átök á milli þeirra og það næsta sem hún muni er að hún lá á bakinu í sófanum og hann stóð yfir henni. Hafi henni síðan tekist að sparka ákærða frá sér og hann þá virst róast og farið inn í svefnherbergi og lagst til svefns. Hún hefði þá farið út og tekið leigubifreið á Landspítalann. Í kjölfar símtalsins hitti lögreglumaður brotaþola á Landspítalanum og fékk þá afhenta lykla að íbúð brotaþola og var ákærði handtekinn þar. Í skýrslu lögreglu kemur fram að ákærði hafi verið með áverka á andliti og hálsi sem hann sagði vera nýja en vildi annars ekki tjá sig um. Var hann sjáanlega ölvaður og var það mat lögreglu að hann væri ekki í ástandi til að gefa skýrslur þegar hann var handtekinn.

Fyrir liggur vottorð vegna komu brotaþola á slysadeild að morgni 24. ágúst 2019. Kemur þar fram að hún hafi sagt að kærasti hennar hefði verið ölvaður og hann veist að henni og tekið hana hálstaki og kýlt í andlitið. Við skoðun reyndist brotaþoli vera með tognun og ofreynslu á hálshrygg, marga yfirborðsáverka á andliti, snert af heilahristingi og mögulega áverka á tönnum. Segir í vottorðinu að henni hafi verið ráðlagt að leita til tannlæknis og að sú greining að hún væri með heilahristing væri til komin þar sem hún hefði lýst svimakennd eftir högg.

Þá liggja fyrir gögn um komu brotaþola til sálfræðings eftir atvikið. Þar kemur m. a. fram að brotaþola hafi liðið illa, m. a. átt erfitt með svefn, haft litla matarlyst og átt erfitt með að sinna starfi sínu. Var hún greind með áfallastreitueinkenni í kjölfar atviksins.

Við rannsókn málsins var tekin skýrsla af brotaþola. Sagði hún ákærða hafa hótað að lemja hana þegar hún vakti hann þar sem hann hafði sofnað í sófa í stofunni. Síðan hefði hann rokið upp úr sófanum, tekið hana hálstaki, stillt henni upp við vegg og kýlt hana í andlitið með einu höggi með krepptum hnefa hægri handar. Hún hefði vankast um stund og virtist ákærði gera sig líklegan til að ráðast á hana aftur, setti hendurnar upp og kom aftur að henni. Hún hefði þá krafsað og klórað frá sér til að verjast ákærða og einhvern veginn endað á bakinu í sófanum og ákærði ofan á henni. Hafi hún þá haldið áfram að klóra frá sér og ýta honum frá sér með fótunum. Hann hefði þá reiðst og stormað inn í herbergi og lokað að sér. Kvaðst hún vera með verk vinstra megin í andlitinu og höfuðverk. Einnig fann hún fyrir í tönnunum, líkt og fylling hefði losnað, og verkjaði í kinnbein og vinstra eyra. Kvaðst hún hafa verið búin að vera með ákærða í um ár þegar þetta gerðist.

Ákærði gaf skýrslu við rannsókn málsins. Kvaðst hann hafa sofnað frammi í sófa en stuttu síðar hefði brotaþoli reynt að toga hann úr sófanum og krafist þess að hann færi upp í rúm. Hafi það leitt til þess að þau fóru að rífast og hann slegið hana með opinni hægri hendi til að reyna að fá frið. Hún hefði brugðist við því með því að berja hann í andlitið og þá hefði hann áttað sig á því sem var að gerast. Þau hefði þá aðeins rætt saman og hann síðar farið upp í rúm og lögreglan svo komið. Kvaðst ákærði hafa verið töluvert ölvaður.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Verður nú gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna fyrir dómi að því marki sem nauðsynlegt er til úrlausnar málsins.

Ákærði kvaðst hafa komið heim til brotaþola seint um kvöld eftir samkvæmi á vinnustað sínum þar sem hann hefði verið að drekka. Dagana á undan hefði hann dvalið hjá brotaþola. Hefði hún gengið á hann og viljað ræða rifrildi sem þau hefðu átt kvöldið áður. Vegna ástands síns hafi hann ekki viljað ræða þetta og reynt að sofna í sófanum. Brotaþoli reyndi áfram að ræða rifrildið og togaði í hann og vildi að hann færi inni í rúm í svefnherberginu að sofa en hann vildi það ekki. Svona hefði þetta gengið um stund. Síðan hefði, einhverra hluta vegna, fokið svakalega í hann og hann risið upp úr sófanum og þrýst henni upp að vegg með annarri hendi og sagt eitthvað í reiði, sem hann iðrist nú, og slegið hana utan undir með hægri hendi. Öskur eða eitthvað varð til þess að hann áttaði sig á því hvað hefði gerst og bakkaði hann til baka og sló brotaþoli hann þá til baka. Hann hefði brotnað niður, reynt að biðjast afsökunar og farið síðan inn í svefnherbergið og sofnað. Það næsta sem hann muni er að lögreglumenn ruddust inn í herbergið.

Kvaðst ákærði telja að þegar hann þrýsti brotaþola upp að veggnum hefði hann sett handlegg á bringu hennar og hönd á öxl. Hann hefði ekki tekið utan um hálsinn á henni. Þá hefði hann slegið hana með opnum lófa hægri handar en ekki hnefahögg og lenti höggið á kinn hennar, vinstra megin. Sjálfur hefði hann verið með áverka eftir að hafa fengið högg frá brotaþola þegar hún sló hann með krepptum hnefa en kvaðst ekki geta svaraði því hvort hann hefði verið með áverka eftir að brotaþoli klóraði hann. Hann minnist þess ekki að hafa staðið yfir brotaþola þar sem hún lá í sófanum. Kvaðst ákærði ekki vilja tjá sig um þá áverka sem brotaþoli er sögð hafa verið með samkvæmt vottorði en telja að þeir geti einnig samrýmst lýsingu hans á atvikum.

Ákærði sagði að þau hefðu rifist kvöldið áður vegna þess að brotaþoli hefði hætt að taka lyf, [...], sem hún var á samkvæmt læknisráði, og tekið [...] í staðinn sem hún fékk hjá vinkonu sinni. Það hefði farið illa í hann að hún væri að gera þetta og að hún væri að fara á bak við hann með þetta. Kvaðst ákærði muna atvik vel þetta kvöld þrátt fyrir að hafa verið að drekka. Þegar atvik gerðust var hann búinn að þekkja brotaþola í um ár og hefðu þau verið kærustupar. Hann hefði verið hjá henni þegar hann var í Reykjavík en einnig hefði hún komið [...], þar sem hann bjó, kannski fimm sinnum. Kvaðst hann hafa gist 17 sinnum í íbúðinni sem brotaþoli bjó í. Áður hafi hún búið hjá systur sinni og hjá foreldrum sínum en hann aldrei gist þar. Ákærði sagði að brotaþoli hefði fengið ofsakvíðaköst þegar þau voru saman. Hún byrjaði að taka [...] eftir að þau byrjuðu saman og hefði það verið til góðs. Sumarið 2019 hefði hún breyst og þá verið með skapsveiflur sem hann tengi m. a. við breytingar á lyfjum. Þá sagði hann brotaþola hafa sagt sér óljósa sögu um að hafa neytt ópíumlyfja eftir að hafa lent í bílslysi.

A brotaþoli sagði ákærða hafa komið heim mjög ölvaður umrætt sinn. Þau hefðu þá átt einhver orðaskipti þar sem hún taldi að ákærði hefði talað niðrandi til hennar og reynt að særa hana. Hann hefði sofnað í sófanum eftir að hafa verið búinn að klæða sig úr að neðan og því hefði hún verið að reyna að fá hann til að færa sig inn í rúm en hann vildi það ekki. Ákærði hefði hótað því nokkrum sinnum að lemja hana ef hún snerti hann og síðan tekið hana hálstaki og kýlt hana í andlitið. Það næsta sem hún myndi er að hún lá á bakinu í sófanum og ákærði yfir henni og hefði hún verið að klóra og bera fyrir sig hendur og fætur í átökum. Ákærði hefði á endanum farið inn í svefnherbergi og sofnað þar. Hún hefði þá hringt í vin sinn sem starfi sem lögreglumaður og hann haft samband við lögreglu og hún í kjölfar þess farið á slysadeild.

Brotaþoli sagði ákærða hafa kýlt hana með krepptum hnefa hægri handar og tekið hana hálstaki með vinstri hendi og þrýst og ýtt henni upp að vegg. Einnig hefði hún fengið önnur högg frá ákærða og gæti eitthvert þeirra hafa verið með flötum lófa. Brotaþoli kvaðst hafa séð áverka á ákærða daginn eftir, sár á enni. Árás ákærða hefði verið mikið áfall fyrir hana. Eftir þetta var hún með áverka, var dofin í tungunni, með mikil eymsli vinstra megin í andliti, með marbletti á hálsi, rauða díla í andliti og með brotna tönn. Hún hefði leitað til tannlæknis og reyndust fjórar tennur vera brotnar í neðri góm vinstra megin sem enn væri verið að byggja upp. Þá hefði hún strax farið í viðtal hjá sálfræðingi hjá áfallateymi Landspítalans og farið þangað í meðferð, farið í meðferð hjá [...], leitað til [...] auk þess að leita til félagsráðgjafa sem hún hefði verið hjá fyrir atvikið. Eftir þetta væri hún alltaf hrædd, dragi fyrir glugga, athugi hvort það sé læst og hræðist sjái hún bifreiðar sem líkist bifreið ákærða. Tengi hún þessa líðan sína við þetta atvik, en ekki eldri áföll, þar sem augljós breyting hefði orðið á líðan hennar vegna þess. Brotaþola var kynntur framburður ákærða þess efnis að hann hefði þrýst framhandlegg á brjóst hennar en ekki tekið hana hálstaki og sagði hún að þessi lýsing ákærða væri ekki rétt.

Brotaþoli kvaðst ekki kannast við að þau hefðu rifist um lyf þessa nótt. Ákærði hefði verið búinn að drekka mikið í einhverja mánuði fyrir þetta atvik og verið mjög tæpur og þau oft rifist en ekki í kjölfar þessara atvika. Ákærði hefði búið fyrir [...] en verið mikið í Reykjavík, og þá hjá henni, og um tíma í [...] vegna vinnu. Ætlunin hefði verið sú að hún flytti [...] til hans um mánuði eftir þessi atvik. Þau hefðu verið kærustupar, búin að vera saman í eitt til tvö ár og hún kynnt hann sem manninn sinn. Þau hefðu gist eins mikið saman og þau gátu og sjálf var hún meira fyrir [...] hjá ákærða en hann hjá henni. Hún hefði áður búið hjá foreldrum sínum og var nýflutt í þessa íbúð og sagði það geta verið rétt hjá ákærða að hann hefði gist þar hjá henni 17 sinnum. Gott samband hefði myndast milli hennar og dóttur ákærða og hafði hún áhyggjur af því að hverfa úr lífi hennar.

Brotaþoli kvaðst hafa verið greind með [...] og hefði ákærði orðið vitni að þeim. Hún hefði [...], líklega sumarið 2019, fyrir þetta atvik. Hún hefði sagt ákærða frá þessum breytingum og staðfesti að líðan hennar hefði breyst eftir að hún breytti um lyf en hún hefði prófað þetta vegna [...]. Kvaðst hún hafa rætt þessar breytingar við lækni. Sjálf kvaðst hún ekki hafa verið að drekka þegar atvik gerðist.

Lögreglumaður nr. [...] sagði brotaþola hafa hringt í sig þar sem hann var staddur í [...]. Hún var í miklu uppnámi og grátandi og sagði kærasta sinn hafa kýlt hana í andlitið og væri henni illt í höfðinu. Kvaðst hún vera komin út úr húsi, skólaus. Brotaþoli hefði ekki lýst því fyrir vitninu hvernig ákærði kýldi hana eða hvort um var að ræða eitt högg eða fleiri. Vitnið hefði hringt í lögregluna í Reykjavík fyrir brotaþola sem fór síðan á slysadeild. Kvaðst vitnið vera vinur brotaþola og fyrrverandi kærasti.

Lögreglumaður nr. [...] sagði lögreglumann í [...] hafa haft samband við hann og sagt að kona sem hann þekkti hefði haft samband við hann og sagt að hún hefði orðið fyrir árás. Hún hafi verið stödd í Reykjavík þegar hún hringdi og var í miklu uppnámi og sagði að maðurinn hennar hefði ráðist á sig. Vitnið hefði síðan hitt konuna á Landspítalanum og hún þá sagt honum helstu atvik, m. a. að ákærði hefði tekið hana hálstaki. Hefði hann ritað frásögn brotaþola í frumskýrslu sem hann staðfesti. Ákærði var handtekinn í kjölfarið. Hann var sofandi þegar lögregla kom en beðið var með að taka skýrslu af honum þangað til daginn eftir vegna ölvunarástands hans.

Lögreglumaður nr. [...]kvaðst hafa veriðá bakvakt þegar hann fékk tilkynningu um að ráðist hefði verið á brotaþola af sambýlismanni hennar. Hann hefði tekið skýrslu af brotaþola sem hefði verið með áverka á annarri kinn, bólgin, og fundið til í tönnunum. Hann hefði síðan handtekið ákærða og tekið skýrslu af honum daginn eftir. Brotaþoli lýsti atvikum svo að ákærði hefði verið mjög ölvaður og sofnað í sófanum. Hún hefði reynt að vekja hann og fá hann til að fara upp í rúm. Hann hafði þá hótað henni, tekið hana hálstaki og slegið einu þungu höggi með krepptum hnefa. Þegar vitnið talaði við ákærða hefði hann lýst atvikum með svipuðum hætti. Hann sagðist hafa verið mjög ölvaður og myndi ekki allt. Hann neitaði því að hafa slegið brotaþola með krepptum hnefa og gerði lítið úr hálstaki og kvaðst, þegar hann lýsti hálstakinu, ekki hafa hert alveg að hálsi en muni nú ekki nánar lýsingar ákærða.

B, læknir á slysa- og bráðamóttöku, kvaðst hafa ritað vottorð, vegna komu brotaþola á slysadeild, sem hann staðfesti. Sagði hann brotaþola hafa lýst því við komu að hún hefði fengið högg á vinstra kinnbein. Þar með hefði hún einnig fengið hnykk á háls og höfuð og var einnig tekin hálstaki. Við skoðun lýsti hún dofaleiðni sem henni fannst koma frá kinnbeini og leiða niður í vör og tungu og jafnvel leiða til eymsla í tönnum. Þá hafi reynst vera bjúgur á kinnbeini, roðablettir á hálsi og yfirborðsáverkar á m. a. andliti og hálsi. Miðað við að brotaþoli var stirð og aum í hálsi taldi hann að hún hefði fengið hnykk af högginu. Einnig hefði hún lýst svimakennd sem gæti verið snertur af heilahristingi. Vegna leiðni niður í tennur var brotaþola ráðlagt að snúa sér til tannlæknis. Af áverkum sé ekki hægt að segja til um hvort höggið hafi verið með flötum lófa eða ekki en þeir virðast samrýmast lýsingu brotaþola á atvikum. Þá geti húðblæðingar á hálsi verið eftir hálstak. Áverkar eftir slíkt geti farið eftir því hversu þétt takið hefur verið og hvort viðkomandi hafi reynt að losa sig en þá komi núningur á húðina. Ef um nokkra bletti er að ræða sé það oftast eftir fingur. Ef ákærði hefði beitt upphandlegg á brjóst eins og hann lýsti væru ekki blettir á hálsi. Leiðni yfir stórt svæði, t. d. frá kinnbeini í tungu, gefi ekki endilega vísbendingu um að höggið hafi verið með flötum lófa þar sem brotaþoli hefði lýst taugaleiðni sem fari eftir braut og högg hafi þá hitt á taug. Hafi fylling losnað í neðri góm geti það gefið vísbendingu um að högg hafi farið yfir stærra svæði og sé því ekki endilega hægt að útiloka að áverkar samrýmist framburði ákærða hvað höggið varðar. Þá sagði vitnið að stirðleiki í hálsi gæti verið eftir bílslys en þá komi til skoðunar m. a. hversu langt er síðan það slys varð, alvarleiki áverka og hvernig gengið hefði að vinna úr þeim. Þá sagði vitnið að brotaþoli hefði ekki kvartað undan áverkum á bringu. Sé handleggur lagður á bringu og hann hreyfist geti það leitt til áverka en síður beinn þrýstingur. Hálstak sé venjulega tekið með hendi og þá sjáist roðapunktar eftir fingur eins og hjá brotaþola og samrýmist það lýsingu brotaþola.

Niðurstaða

Ákærði er ákærðurfyrir brot í nánu sambandi, með því að hafa veist með ofbeldi að brotaþola, gripið með báðum höndum utan um háls hennar og þrengt að og í kjölfarið slegið hana með krepptum hnefa vinstra megin í andlitið, allt með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut eymsli, bjúg og mar yfir vinstra kinnbeini og undir vinstra auga, roða hliðlægt á hálsi hægra megin og punktablæðing u framan á hálsi, tognun og ofreynslu á hálshrygg og snert af heilahristingi. Í ákæru er brot ákærða talið varða við 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum nr. 19/1940.

Ákærði neitar sök. Byggir hann sýknukröfu sína á því að ósannað sé að hann hafi veist að brotaþola eins og lýst er í ákæru auk þess sem samband þeirra hafi ekki verið þess eðlis sem byggt er á í ákæru.

Bæði ákærði og brotaþoli lýstu því í skýrslum sínum, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, að til átaka hefði komið milli þeirra. Ber þeim saman um að ákærði hafi þá tekið brotaþola taki og ýtt henni upp við vegg og slegið hana en greinir á um hvernig takið og höggið var. Þá lýstu vitni því fyrir dómi að brotaþoli hefði verið í uppnámi eftir atvikið en ákærði mjög drukkinn.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu sagði ákærði þegar hann var spurður um það hvernig hálstakið hefði verið, og er þá miðað við það sem haft er eftir honum í skýrslunni, að hann hefði haldið með báðum höndum um háls brotaþola að framan. Á upptöku af framburði hans hjá lögreglu, sem liggur fyrir í málinu, má heyra að hann var spurður hvort hann hefði haldið um axlir eða háls brotaþola og svaraði hann því til að líklega væri lítill munur á því en kvaðst ekki hafa ætlað að kyrkja hana. Má ætla að lýsing hálstaksins í ákæru byggist að einhverju leyti á þessum framburði. Fyrir dómi kvaðst ákærði hins vegar hafa lagt framhandlegg á bringu brotaþola og sett hönd á öxl hennar. Samkvæmt þessu er misræmi í framburði ákærða hvað þetta varðar og kom framburður hans um að hann hefði sett framhaldlegg á bringu brotaþola þannig fyrst fram fyrir dómi.

Brotaþoli sagði hjá lögreglu að ákærði hefði tekið hana hálstaki og síðan slegið hana með krepptum hnefa. Á upptöku af framburði hennar hjá lögreglu kemur ekki fram nánari lýsing hennar á hálstakinu en hún sagði hann hafa stillt henni svona upp við vegg og kýlt hana. Fyrir dómi sýndi hún hvernig hálstak ákærða hefði verið með annarri hendi, þeirri vinstri.

Brotaþoli leitaði til slysadeildar í kjölfar atvika og lýsti þá, samkvæmt því sem fram kemur í læknisvottorði, atvikum á sama hátt og hjá lögreglu. Þar kemur einnig fram að áverkarnir eru taldir samrýmast frásögn brotaþola og bar sá læknir er skoðaði brotaþola og ritaði vottorðið á sama veg í skýrslu sinni fyrir dómi. Taldi hann áverka á hálsi geta samrýmst hálstaki þar sem gripið er með fingrum um háls. Einnig kom fram hjá honum að brotaþoli hefði ekki kvartað undan áverkum á bringu til samræmis við lýsingar ákærða á taki sínu fyrir dómi. Þó taldi hann ekki hægt að útiloka að brotaþoli hefði verið slegin vinstra megin í andlitið með flötum lófa vegna áverka sem hún reyndist vera með á tönnum í neðri gómi vinstra megin en að leiðniverkur frá kinnbeini samrýmist því að hún hefði þar fengið hnefahögg. Þá er ekkert fram komið um að tognun á hálsi sé vegna umferðarslyss annað en óljós framburður ákærða um að brotaþoli hafi orðið fyrir umferðarslysi án þess að nokkur tímasetning hafi þar komið fram hvað það varðar.

Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag hvílir á ákæruvaldinu og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samkvæmt framangreindu hefur framburður ákærða verið á reiki hvað varðar meint hálstak. Áverkar á hálsi samrýmast hins vegar lýsingu brotaþola á takinu. Þá hefur framburður hennar verið stöðugur og trúverðugur hvað þetta varðar og verður niðurstaða málsins því á honum byggð. Lýsing í ákæru er hins vegar ekki í samræmi við þennan framburð þar sem þar er sérstaklega tiltekið að takið hafi verið með báðum höndum. Engu að síður telur dómurinn sannað, þannig að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi tekið brotaþola hálstaki. Framburður brotaþola um að ákærði hafi slegið hana hnefahöggi fær einnig stoð í áverkavottorði. Í ákæru eru áverkar á tönnum brotaþola ekki taldir upp sem afleiðingar af ætlaðri árás ákærða. Þá lýsti brotaþoli einnig því að ákærði hefði slegið hana fleiri höggum auk þess sem átök hefðu orðið milli þeirra. Í ljósi þessa verða þeir áverkar sem reyndust vera á tönnum brotaþola ekki taldi rýra framburð hennar um hnefahögg ákærða vegna framburðar læknisins um að höggið gæti hafa náð yfir lengra svæði en kinnbein. Þá er til þess að líta að hann taldi líkur á taugaleiðni frá kinnbeini gæti skýrt m. a. dofa. Samkvæmt þessu telur dómurinn sannað að ákærði hafi veist að brotaþola eins og lýst er í ákæru að öðru leyti en því að ekki er talið sannað að ákærði hafi tekið með báðum höndum um háls brotaþola og þrengt að heldur einungis annarri. Einnig telst sannað með framburði brotaþola, og vottorði og vætti þess læknis sem skoðaði hana i kjölfar atvika, að hún hafi við atlöguna hlotið þá áverka sem í ákæru greinir.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum skal hver sá sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, niðja síns eða niðja núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, áa síns, eða annarra sem búa með honum á heimili eða eru í hans umsjá, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt, sæta fangelsi allt að sex árum. Ef brot er stórfellt getur það varðað fangelsi allt að sextán árum. Við mat á grófleika verknaðar skal sérstaklega líta til þess hvort þolandi hafi beðið stórfellt líkams- eða heilsutjón eða bani hlotist af. Enn fremur ber að líta til þess hvort brot hafi verið framið á sérstaklega sársaukafullan eða meiðandi hátt, hafi staðið yfir í langan tíma eða hvort gerandi hafi misnotað freklega yfirburðastöðu sína gagnvart þolanda.

Dómurinn telur óumdeilt að samband ákærða og brotaþola hafi verið þess eðlis að það falli undir 1. mgr. 218. gr. b og lítur til þess að ákveðin festa var á sambandi þeirra og þau skilgreindu sig bæði sem par. Hvað varðar þá háttsemi ákærða sem hér að framan hefur verið sönnuð verður til þess að líta að ákvæðið tekur til brota sem eru endurtekin eða alvarleg. Er þá sérstaklega litið til þess að í greinargerð með ákvæðinu segir að ekki sé... útilokað að einstakt brot geti fallið undir ákvæðið ef það nær tilteknu alvarleikastigi. Minni háttar brot sem ekki ná því stigi gætu eftir sem áður varðað við vægari refsiákvæði eins og 1. mgr. 217. gr. laganna. Með þessu orðalagi er skýrt kveðið á um að þegar um er að ræða einstakt tilvik og brot hefðu ella fallið undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga þá sé ekki ætlunin að það verði almennt heimfært undir ákvæðið.

Í máli því sem hér er til úrlausnar er ákært fyrir eina líkamsárás. Þrátt fyrir að sannað sé að ákærði hafi tekið brotaþola hálstaki telst engin sönnun fram komin um að verknaðurinn hafi á alvarlegan hátt ógnað heilsu eða velferð brotaþola. Verður þannig ekki á það fallist að hættueiginleiki árásarinnar hafi verið slíkur að háttsemin yrði ella heimfærð undir annað lagaákvæði en 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Í samræmi við það og með vísan til dóms Landsréttar í máli nr. 616/2018, sem kveðinn var upp 7. júní 2019, er ákærði því sýknaður af broti gegn 1. mgr. 218. gr. b sömu laga en talið að brot hans verði þess í stað heimfært undir 1. mgr. 217. gr. þar sem kveðið er á um að líkamsárás varði fangelsi allt að sex mánuðum. Þar sem vörnum ákærða varð í engu áfátt, þótt háttsemi hans hafi í ákæru verið talin varða við annað hegningarlagaákvæði, ber að sakfella hann fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 21. desember 2020, hefur hann ekki áður sætt refsingu.

Við ákvörðun refsingar ákærða er litið til þess að atlaga hans var gróf og fyrirvaralaus og beindist gegn lífi og heilsu sambýliskonu hans og hafði alvarlegar afleiðingar fyrir líðan hennar, sbr. 1. og 2. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og 3. mgr. sömu lagagreinar. Jafnframt er litið til þess að hátt í tvö ár eru liðin síðan atvik urðu og verður ákærða ekki kennt um þann drátt sem orðið hefur á meðferð málsins.

Með hliðsjón af framangreindu og sakarefni þessa máls þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Brotaþoli krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða henni 1.600.000 krónur í miskabætur og byggir kröfu sína á 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Samkvæmt framangreindu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir brotið. Hefur hann þannig með ólögmætri og saknæmri háttsemi sinni valdið brotaþola miska. Af framlögðum gögnum og framburði brotaþola má ráða að árásin hefur haft töluverð áhrif á líðan hennar. Með vísan til framangreinds og málsatvika verða miskabætur ákveðnar að álitum og með hliðsjón af dómvenju. Þykja þær hæfilega ákveðnar 300.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði. Er upphafstími dráttarvaxta ákveðinn með hliðsjón af því að ákærða var birt bótakrafan með fyrirkalli 21. janúar 2021.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kvk-ef Ö-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 870.000 krónur, útlagðan kostnað og aksturskostnað lögmannsins, samtals 152.360 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef T-kk-ef lögmanns, 500.000 krónurog 1.700 krónur vegna útlagðs kostnaðar hans og 42.300 krónur í annan sakarkostnað. Þóknun til lögmanna er ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið L-kvk-nf Á-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

Við uppkvaðningu dómsins er gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvo mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A 300.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. ágúst 2019 en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla, sbr. 9. gr. sömu laga, frá 21. febrúar 2021 til greiðsludags.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kvk-ef Ö-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 870.000 krónur, útlagður kostnað og aksturskostnaður verjandans, 152.260 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef T-kk-ef lögmanns, 500.000 krónur og 1.700 krónur vegna útlagðs kostnaðar hans og 42.300 krónur í annan sakarkostnað.

S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf (sign)