S-968/2011

Mál þetta, sem dómtekið var 1. september sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, útgefinni 23. ágúst sl., á hendur A-x-x A-x-x A-x-x AL-GBURI, fæddum 23. apríl 1973, íröskum ríkisborgara, fyrir skjalafals, með því að hafa, þann 21. ágúst 2011, við komu til landsins, framvísað lögreglu á Keflavíkurflugvelli í blekkingarskyni, breytifölsuðu írösku vegabréfi nr. G2680278 á nafni sínu.

Telst þessi háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Mál þetta var þingfest þann 23. ágúst sl. og frestað til aðalmeðferðar þann 1. september sl. Ákærði kom fyrir dóminn þann 23. febrúar sl. og kvaðst hafa framvísað ofangreindu vegabréfi en neitaði að það væri falsað. Af hálfu ákærða er þess krafist að hann verði sýknaður, til vara að honum verði ekki gerð refsing og til þrautavara að verði honum gerð refsing, þá dragist gæsluvarðhald frá refsingunni. Þá er krafist málsvarnarlauna úr ríkissjóði að mati dómsins auk virðisaukaskatts. Var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málavextir:

Ágreiningslaust er að ákærði kom til landsins ásamt R-x-x R-x-x AL-Sabee þann 21. ágúst sl. með flugi nr. FI-201 frá Kaupmannahöfn. Framvísaði ákærði vegabréfi frá Írak með gildistíma 10.02.2010 til 09.02.2018. Við skoðun á vegabréfinu vöknuðu grunsemdir um að ekki væri í lagi með vegabréfið. Var ákærði því fluttur á varðstofu til frekari skoðunar. Í frumskýrslu lögreglu segir að í framhaldi hafi ákærði sótt um hæli á Íslandi og kvaðst hafa dvalið frá árinu 2008 í Sviss. Kvaðst ákærði hafa sótt um hæli í Sviss. Við yfirheyrslu hjá lögreglu viðurkenndi ákærði ekki brotið og kvaðst hafa keypt vegabréfið hjá Innanríkisráðuneytinu í Írak. Kvaðst hann hafa veitt bróður sínum umboð til að sækja vegabréfið í Írak og hann hafi síðan sent það til ákærða í Sviss. Kvaðst ákærði hafa greitt 50 USD fyrir vegabréfið. Kvaðst hann fyrst hafa framvísað vegabréfinu þegar hann yfirgaf Sviss og aftur á flugvellinum í Kaupmannahöfn. Kvað ákærði tilgang ferðarinnar vera þann að sækja um hæli á Íslandi. Kvaðst ákærði hafa búið í Sviss í tíu til ellefu ár og hafa sótt um hæli þar. Kvaðst ákærði hafa ætlað að giftast R-x-x en ættingjar hennar hafi ekki verið sáttir við það og væru búnir að hóta að drepa hann og hana líka. Um væri að ræða heiðursmorð hjá þeim samkvæmt trúnni og þau hafi því þurft að flýja Sviss. Kvaðst ákærði hafa ferðast í um tuttugu daga áður en hann kom til landsins. Við leit á báðum aðilum og í fórum ákærða fundust ökuskírteini frá Írak, persónuskilríki frá Írak með mynd af samferðakonu hans, svissneskt hælisleitandakort, bankakort frá Kantonalbank á nafni H-x-x A-x-x og ljósrit af útrunninni Shengenáritun nr. CHE190141, útgefinni 23. mars 2010, með gildistíma til 24. mars 2011. Meðferðist hafði ákærði einnig tvo Nikon-farsíma og 75 íraska dinara.

Við rannsókn á vegabréfi því er ákærði framvísaði kom fram að vegabréfið var breytifalsað. Upprunaleg upplýsingasíða í vegabréfinu hafði verið klofin, upprunalegar upplýsingar fjarlægðar og ný grunnfölsuð framhlið verið sett undir hlífðarfilmuna í staðinn. Þau atriði sem hafi komið fram við skoðun vegabréfsins og einkenna fölsunina séu meðal annars: Pappírinn í framhlið upplýsingasíðunnar flúrljómar skært í útfjólubláu ljósi. Í upplýsingasíðu ósvikinna slíkra vegabréfa frá Írak sé notaður öryggispappír sem flúrljómi ekki í útfjólubláu ljósi. Vatnsmerkið í upplýsingasíðunni er afmáð að verulegum hluta. Þetta sé glöggt merki um fölsun. Leturgerðin í tölvulesanlegum runum neðst á upplýsingasíðunni er röng. Vartölur í tölvulesanlegum runum neðst á upplýsingasíðunni séu rangar fyrir bæði fæðingardag og gildistíma. Bakgrunnsprentun á upplýsingasíðu vegabréfsins er punktakennd og af litlum gæðum. Bakgrunnur upplýsingasíðna í ósviknum slíkum vegabréfum frá Írak sé prentaður með fullkominni off-set prenttækni sem gefi allt aðra áferð. Hornaklipping vegabréfsins er ekki af miklum gæðum.

Ákærði var úrskurðaður í gæsluvarðhald þann 23. ágúst sl. og var sá úrskurður staðfestur af Hæstarétti. Ákærða R-x-x R-x-x G-x-x AL-Sabee, sem ferðaðist með ákærða, sætti einnig gæsluvarðhaldi.

Framburður ákærða fyrir lögreglu.

Lögregluskýrsla var tekin af ákærða þann 22. ágúst sl. Neitaði hann því að hafa verið með breytifalsað vegabréf. Kvað hann fleiri en eina tegund vegabréfa vera gefna út í Írak. Kvaðst ákærði hafa framvísað vegabréfinu í fyrsta sinn þegar hann fór frá Sviss fyrir um tuttugu dögum. Kvað hann tilgang ferðarinnar hafa verið að flýja Sviss þar sem hann ætlaði að giftast konu sinni, R-x-x, en fjölskylda hennar væri ósátt við það og væri búin að hóta honum dauða og einnig að drepa hana. Það væru heiðursmorð samkvæmt þeirra trú. Kvaðst ákærði hafa ætlað að sækja um hæli á Íslandi. Kvaðst ákærði hafa veitt bróður sínum umboð, í íraska sendiráðinu í Sviss, til að sækja vegabréfið fyrir sig í innanríkisráðuneytinu í Írak og fyrir það hafi hann greitt 50 bandaríska dollara. Ákærði kvaðst hafa unnið á bifreiðaverkstæði í Sviss en þar hafi hann búið í tíu eða ellefu ár. Hann hafi haft dvalarleyfi í Sviss en það hafi verið tímabundið og átt að endurnýja það í september 2011. Þá kvaðst hann hafa dvalið í um einn og hálfan klukkutíma í Danmörku á leið sinni til Svíþjóðar þar sem hann hefði dvalið í nokkra daga, hann vissi ekki nákvæmlega hversu marga.

Í framburðarskýrslu fyrir lögreglu þann 26. ágúst sl. neitaði ákærði að vera með falsað vegabréf, sagðist vera nokkuð viss um að það væri ekki falsað en „ef við segjum að þetta sé falsað þá allt í lagi, við erum með flugmiða heim 30. ágúst nk. og segist hann vilja fara heim, segist ekki vilja þetta vesen,“ eins og segir í skýrslunni. Aðspurður kvaðst ákærði hafa sent umboð til bróður síns í Írak til að útvega þeim vegabréf og kvaðst ákærði hafa farið í íraska sendiráðið og fengið umboð þar og sent það sjálfur til bróður síns. Umboðið hefði snúið að honum einum en ekki R-x-x. Hann hefði sent giftingarvottorð fyrir hana. Aðspurður kvað hann þau hafa gift sig 7. júlí 2011. Þegar honum var bent á að vegabréfið væri gefið út fyrir þann tíma, þá kvaðst hann hafa verið giftur áður en það hafi ekki verið lögleg gifting, það hafi verið fyrir um það bil tveimur árum en þau R-x-x hafi gift sig tvisvar.

Ákærði var við skýrslutökuna upplýstur um að samkvæmt breskum sérfræðingi væri ökuskírteini, sem hann hafði í fórum sínum, klárlega grunnfalsað. Neitaði ákærði því að skírteinið væri falsað en neitaði að svara spurningum frekar varðandi hvar hann hefði fengið skírteinið og hvenær.

Aðspurður um hjúskap sinn og R-x-x kvað ákærði þau hafa gift sig í bænum Baden og bænum Wettingen. Það hafi ekki verið í kirkju, heldur hjá sjeik með tveimur vottum. Sjeikinn heiti S-x-x F-x-x og sé ákærði með giftingarvottorð þess efnis. Ákærði kvaðst hafa kynnst R-kk-þgf í byrjun árs 2009 og hafi þau byrjað að vera saman þá. Þau hafi hins vegar byrjað að búa saman þegar þau fóru frá Sviss fyrir um tuttugu dögum. Samband þeirra hafi verið leyndarmál en þau hist á hverjum degi. Ákærði var beðinn um að lýsa ferð þeirra aftur frá Sviss. Kvaðst hann ekki muna hvenær þau fóru frá Sviss en ferðalagið hafi allt tekið tuttugu daga. Þau hafi farið með lest frá Sviss til Hamborgar, skipt þar um lest og haldið áfram til Kaupmannahafnar. Í Kaupmannahöfn hefði vinur hans sótt þau og þau farið með honum til Malmö í bifreið. Ferðalagið frá Sviss til Malmö hafi tekið á annan dag, þau hafi lagt af stað að morgni frá Sviss og komið til Kaupmannahafnar, hann vissi ekki nákvæmlega hvenær en það hafi tekið um sólarhring. Þau hafi síðan farið beint frá Kaupmannahöfn til Malmö.

Aðspurður kvaðst ákærði hafa fengið vegabréfið sent með DHL frá Írak til Sviss. Kvaðst ákærði búa í Wettingen, Tegerhald Shetrase 112. Þá kvað hann konu sína hafa búið í bænum Belekom áður en þau kynntust en hann vissi ekki nánar hvar nema húsið hafi verið hvítt með tréþaki númer sjö. Aðspurður í hvaða skóla konan hans hafi gengið í Sviss, kvaðst hann ekki vita það. Aðspurður um að ákærði hafi einnig gengið undir nafninu H-x-x A-x-x, kvaðst ákærði hafa breytt nafninu, eftir að S-x-x H-x-x fór frá völdum, til að vernda fjölskylduna.

Ákærði var beðinn um skýringar á því hvers vegna hann hafi sótt um hæli í Sviss með öðru vegabréfi og kvað ákærði það vera rangt.

Í skýrslu sem ákærði gaf vegna hælisumsóknar kemur fram að ástæða flótta eða flutnings hans frá Sviss sé að hann hafi gifst konu sem sé Sabee-trúar. Fjölskylda hennar sé mjög ósátt við þessa giftingu út af trúmálum en þau hafi gift sig 7. júlí sl. Giftingin hafi ekki verið með samþykki fjölskyldu hennar og hafi þau hótað honum lífláti. Fjölskyldumeðlimir hennar hafi komið á heimili þeirra eftir að þau byrjuðu saman og brotið allt og bramlað. Aðspurður hvenær hann og kona hans hafi kynnst sagði hann að það væri langt síðan, stuttu eftir að hann hafi komið til Sviss. Hann hafi þekkt fjölskyldu hennar og þannig hafi þau kynnst. Ákærði kvaðst hafa sótt um hæli í Sviss á árinu 2001 en verið synjað eftir tíu mánaða bið en fengið dvalarleyfi af mannúðarástæðum sem hann hefði fengið endurnýjað árlega síðan.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn ásamt túlki og kvaðst hafa búið í Sviss áður en hann kom til Íslands en vera íraskur ríkisborgari. Kvað hann vegabréfið sem hann framvísaði hafa verið ófalsað. Hann hafi ferðast með eiginkonu sinni R-x-x. Þau hafi kynnst fyrir tveimur og hálfu eða þremur árum eða í byrjun árs 2009 í Aarau í Sviss. Kvaðst hann hafa gifst R-x-x tvisvar sinnum, fyrst fyrir tveimur árum og aftur 7. júlí 2011. Vildi hann ekki tjá sig um fyrri giftinguna fyrir dóminum en kvaðst hafa gift sig í seinna skiptið hjá s-x-þgf í Sviss. Þau hefðu gift sig í Krozingen, um 50 km frá Aarau. Aðspurður hvers vegna hann hafi sagst hafa gift sig í bænum Wettingen fyrir lögreglu en nú í Krozingen, kvað hann samninginn hafa verið gerðan í Krozingen en síðan hafi þau farið heim í Wettingen. Aðspurður um framburð R-x-x að þau hafi gift sig í Aarau, kvað hann Aarau vera stærri borg en hinar borgirnar væru smærri fylki í Aarau. Aðspurður um það hvers vegna hann hafi sagst hafa gift sig í borginni Baden við yfirheyrslu hjá lögreglu, hvað hann allar þær borgir vera á sama svæði. Aðspurður um það hvers vegna hann væri ekki skráður giftur í opinberum gögnum frá Sviss, kvaðst hann hafa sent tilkynningu um giftinguna til Írak en hún væri ekki í opinberum gögnum í Sviss þar sem þau hefðu verið gift af sheik. Kvað ákærði sheikinn hafa útvegað giftingarvottorð og sent það til Írak. Neitaði hann að svara því hvort það hafi verið sami sheikinn og gifti þau. Ákærði kvaðst hafa farið til lögreglu í Sviss og gert grein fyrir þeirri hættu sem hann væri í í Sviss, og aðspurður hvers vegna sú tilkynning væri ekki skráð í gögn lögreglu í Sviss, kvaðst hann ekki geta svaraði því.

Aðspurður um það hvernig hann hefði fengið vegabréf fyrir sig og konu sína, neitaði ákærði að svara því. Hann hefði sótt um vegabréf fyrir konu sína. Hvernig hann fór að því neitaði hann að svara, kvaðst hafa svarað því áður, hann væri þreyttur og búið væri að spyrja hann spurninga sem kæmu málinu ekkert við. Borin var undir ákærða fyrri framburður hans hjá lögreglu þess efnis að hann hefði framvísað giftingarvottorði R-x-x til að fá vegabréf fyrir hana og þegar honum hafi verið bent á að það gengi ekki upp þar sem vegabréfið væri gefið út í febrúar 2010 þá hefði hann breytt framurði sínum og sagt að þau hafi gift sig tvisvar. Neitaði ákærði þá að svara. Þegar ákærða var bent á að ákærða R-x-x hafi fullyrt fyrir dóminum að hún hafi einungis gifst ákærða einu sinni, þ.e. í júlí sl., neitaði ákærði að svara því frekar. Aðspurður um falsað kennivottorð R-x-x kvaðst ákærði ekki hafa haft það í vörslum sínum.

Aðspurður um ferð hans frá Sviss til Íslands, kvaðst hann fyrst hafa farið til Hamborgar, þaðan til Kaupmannahafnar, þaðan til Malmö í Svíþjóð, þaðan aftur til Kaupmannahafnar og þaðan til Íslands. Fyrst neitaði hann að svara því hversu lengi hann hefði dvalið í Svíþjóð en síðar kvaðst hann hafa verið þar í nokkra daga. Hann hafi búið í heimahúsi. Aðspurður um sakaferil hans í Sviss, kvaðst hann hafa fengið sekt vegna bifreiðaslyss en neitaði því aðspurður að vera á skrá lögregluyfirvalda fyrir bílþjófnað eins og komi fram á skýrslu frá Interpol. Aðspurður hvers vegna hann vildi ekki upplýsa um fyrri giftingu sína, kvað hann að sheikinn myndi lenda í vandræðum. Kvaðst ákærði vera múslimi en R-x-x væri AL-Sabeetrúar. Ákærði kvað ástæðu þess að þau hafi komið til Íslands vera að kona hans eigi ættingja víða í Evrópu, sem þau séu ekki óhult fyrir, en þau telji sig óhult á Íslandi.

Fyrir dóminn lagði verjandi ákærða fram ljósrit af skjölum á arabísku, sem túlkurinn hvað vera staðfestingu á því að vegabréf ákærða númer G2680278 væri ófalsað.

Ákærði kvað R-x-x hafa lent í slysi á reiðhjóli á miðju árinu 2009 og meiðst þá á höfði þannig að hún hafi verið með ör á enni eftir það. Hann myndi það ekki nákvæmlega en það hafi verið á árinu 2009.

Ákærði kvaðst aðspurður hafa sótt um vegabréfið fyrir R-x-x en hann minntist þess ekki að það hafi verið neitt vesen með vegabréf hennar. Það hafi verið sent í pósti til Sviss. Hann myndi ekki til þess að það hafi þurft að senda nýja mynd í vegabréfið eins og R-x-x hafði borið fyrir dóminum fyrr um daginn.

E-kk-nf Ó-kk-nf K-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst muna vel eftir afskiptum við ákærða og R-x-x er ferðaðist með honum. R-x-x hafi talað góða ensku og haft orð fyrir þeim. Kemur fram í dagbókarfærslu lögreglu að ákærði hafi viðurkennt í upphafi að vegabréfið væri falsað.

A-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst kannast við ákærða en hann hefði haft afskipti af honum við komu ákærða til landsins. Hafi R-x-x verið með ákærða í för. Kvað hann kennivottorð með nafni R-x-x hafa fundist í veski í jakkavasa ákærða. Hann sé viss um það.

E-kk-nf H. S-kk-nf aðalvarðstjóri kom fyrir dóminn og staðfesti að vegabréf það sem ákærði hafði framvísað við komu til landsins væri breytifalsað. Kvaðst hann hafa starfað við flugstöðvardeildina frá árinu 2004 og sótt nám hjá Evrópusambandinu árin 2004, 2006 og 2010. Auk þess kenni hann þessi fræði hjá lögregluskólanum og hafi tekið þátt í alþjóðastarfi við vegabréfaeftirlit frá 2004. Kvað hann að búið væri að kljúfa upplýsingasíðu vegabréfsins og taka ofan af henni upprunalegar upplýsingar og setja nýjan pappír ofan á sem ekki sé öryggispappír. Eigi að vera off-set prentun á síðunni sem hafi ekki verið. Þá hafi upplýsingar í öryggistölu neðst á síðunni ekki passað við þær upplýsingar sem koma fram á upplýsingasíðunni en ákveðin formúla sé notuð til að finna út öryggistölu bréfsins. Bæði vartalan og leturgerðin sé röng. Kvað hann útilokað að írösk yfirvöld hafi gefið umrætt vegabréf út. Kvað vitnið kennivottorð, sem fannst á ákærða, vera grunnfalsað, þ.e. falsað að öllu leyti. Aðspurður kvað vitnið að á árinu 2009 hafi útgáfu vegabréfa í Írak verið breytt, þ.e. farið í svokallaða A-útgáfu. Hins vegar veki athygli að vegabréf ákærða og R-x-x séu af G-gerð, eldri gerð, gefin út í febrúar 2010 og á milli þeirra sé í raðtölum fleiri þúsund tölur. Verið gæti að einhver tugamunur væri á milli raðtalna í vegabréfum útgefnum á sama degi en ekki væri möguleiki að mörg þúsund númer væru á milli vegabréfa gefnum út sama dag. Miðað við raðtölu í vegabréfi ákærða þá væri líklegt að það hafi verið gefið út í nóvember 2009. Kvað hann þessi vegabréf frá Írak vera mjög örugg og einu vegabréfin þaðan sem væru tekin gild í Svíþjóð, Möltu, Bretlandi og Eistlandi. Alþjóðlegir staðlar gildi um útgáfu vegabréfa og vegabréf ákærða fylgi ekki þeim staðli. Kvað hann engar líkur vera á því að umrætt vegabréf væri gefið út af yfirvöldum í Írak.

Niðurstöður.

Ákærði neitar sök í máli þessu og krefst sýknu. Ágreiningslaust er að ákærði framvísaði vegabréfi því er deilt er um í máli þessu við komu sína til landsins þann 21. ágúst sl. Fullyrðir ákærði að hann hafi sótt um vegabréfið og fengið hjá íröskum yfirvöldum. Lagði hann fram við aðalmeðferð málsins afrit af tölvupósti, sent 31. ágúst sl., og ljósrit af bréfi, sem ákærði aflaði og er frá Salahaddinn AL BEATI. Segir í tölvupóstinum að S-x-x starfi í Sviss sem félagsfræðingur en ákærði hafi hringt til sín 30. ágúst sl. og beðið um aðstoð. Sendi hann með tölvupóstinum afrit af kennivottorði föður ákærða, staðfestingu á gildi vegabréfa ákærða og R-x-x, sem sagt er stafa frá innanríkisráðuneytinu í Írak. Samkvæmt túlki ákærða er í bréfi þessu staðfest að vegabréf númer G2680278 sé ófalsað. Vera má að vegabréfið sem ákærði framvísaði við komu sína til landsins nr. G2680278 hafi í upphafi verið ófalsað, en bréf það sem ákærði lagði fram hefur ekkert með það að gera hvort umrætt vegabréf sé breytifalsað nú eða ekki, enda hefur ofangreindur S-kk-nf ekki verið með vegabréfið sjálft í höndum þegar umrædd staðfesting var gefin út. Hefur ákærða því ekki tekist, gegn staðfestingu sérfræðings lögreglustjórans á Suðurnesjum, E-kk-þgf H. S-kk-þgf, fyrir dóminum, að sýna fram á að vegabréfið sé ófalsað.

Framburður ákærða fyrir lögreglu og fyrir dóminum hefur verið afar ótrúverðugur. Þó svo að R-x-x R-x-x G-x-x AL-Sabee hafi ekki gefið skýrslu sem vitni í máli þessu, þá liggja fyrir skýrslutökur af henni í máli nr. S-969/2011, bæði fyrir lögreglu og fyrir dóminum. Stangast frásögn ákærða um giftingu þeirra á við hennar framburð og er sú frásögn ákærða um að hann hafi gifst henni fyrst fyrir tveimur árum afar ótrúverðugur. Þá hefur ákærða orðið margsaga um það hvar þau hafi gift sig. Þá ber ákærða og R-x-x ekki saman um það hvar þau giftu sig. Það eina sem þau eru sammála um er að þau hafi gift sig 7. júlí 2011. Þá kvaðst ákærði fyrir lögreglu hafa sent giftingarvottorð R-x-x til Íraks til að fá vegabréf fyrir hana en vegabréf R-x-x er gefið út 10. febrúar 2010. Þegar ákærða var bent á þetta misræmi kvaðst hann hafa gifst henni tvisvar, í fyrra skiptið fyrir tveimur árum. Vildi hann hins vegar ekki ræða þá giftingu frekar. Við skýrslutöku yfir R-x-x í máli S-969/2011 neitaði hún því að hafa gifst ákærða tvisvar sinnum. Er þessi skýring ákærða því afar ótrúverðug. Ákærði kvað R-x-x hafa lent í hjólreiðaslysi á árinu 2009 en samkvæmt framburði R-x-x var það um sumarið 2010. Þá kvaðst ákærði ýmist hafa kynnst R-x-x þegar hann flutti til Sviss fyrir tíu til ellefu árum, þar sem hann hafi þekkt fjölskyldu hennar, eða að hann hafi kynnst henni í byrjun árs 2009. R-x-x kvað sjálf í skýrslutökum í máli S-969/2011 hafa kynnst ákærða á árinu 2008. Þá ber ákærða og R-x-x ekki saman um það hvernig þau ferðuðust frá Sviss til Íslands auk þess sem ákærða hefur orðið tvísaga um ferðalagið. Ákærði kvaðst hafa verið tuttugu daga á ferðalaginu með viðkomu í Hamborg og Kaupmannahöfn og farið með bifreið frá Kaupmannahöfn til Malmö á meðan R-x-x kvaðst hafa farið frá Sviss til Malmö í einni lotu með lest. Þá neitaði ákærði því að hafa gerst brotlegur í Sviss en samkvæmt vottorði frá lögregluyfirvöldum hefur hann bæði fengið sekt og verið kærður fyrir bílþjófnað. Hefur framburður ákærða verið í öllu afar ótrúverðugur.

Við aðalmeðferð málsins kvað verjandi ákærða óheimilt að gera ákærða refsingu þar sem hann væri hælisleitandi og hefði farið fram á hæli um leið og hann kom til landsins. Vísaði hann til nefndarálits um frumvarp til laga um breytingu á lögum um útlendinga nr. 96/2002 með síðari breytingum en í nefndaráliti með frumvarpinu komi fram að ákvæði frumvarpsins sé eingöngu beint gegn þeim sem stundi skipulegan innflutning á fólki, mansal og slík brot. Því sé óheimilt að ákæra fyrir að framvísa fölsuðu vegabréfi við komu ákærða til landsins en hann hafi strax óskað eftir hæli við komu sína hingað. Þá vísaði hann til athugasemda Mannréttindastofnunar Sameinuðu þjóðanna og tilmæla varðandi íslensk lög og framkvæmd á sviði hælisumsókna. Í því bréfi árétti stofnunin að ríkjum sé ekki heimilt að beita refsiaðgerðum við umsækjendur um hæli á grundvelli ólöglegrar komu, þ.e. notkunar falsaðra pappíra eða blekkinga. Því ættu landamæraverðir að tryggja að engin málsmeðferð eða refsingar fyrir ólöglega komu eða vist eigi sér stað fyrr en lokaákvörðun liggi fyrir um umsókn um alþjóðlega vernd. Telur ákærði að ekki sé hægt að lesa annað út úr þessu ákvæði en að stjórnvöldum sé óheimilt að ákæra fyrir að framvísa í blekkingaskyni fölsuðu írösku vegabréfi fyrr en stjórnvöld hafi lokið efnislegri meðferð sinni um hvort ákærði fái hér hæli eða ekki.

Sækjandi mótmælti því að útlendingalög eigi við í þessu máli en ákærði sé ákærður fyrir brot gegn almennum hegningarlögum nr. 9/1940. Ákærði hafi ekki verið ákærður fyrir vörslur á fölsuðum skilríkjum. Vísaði sækjandi til dómaframkvæmdar frá árinu 2004 þar sem sakfellt hefur verið í tugum mála fyrir brot gegn 155. gr. almennra hegningarlaga fyrir sams konar brot, þrátt fyrir að aðilar hafi leitað hælis við komuna til landsins.

Ákærða var gert með úrskurði þann 23. ágúst sl., í málinu nr. R-292/2011, að sæta gæsluvarðhaldi til 6. september nk. og var sá úrskurður staðfestur í Hæstarétti þann 26. ágúst sl. í málinu nr. 498/2011. Í kröfunni fyrir héraðsdómi var m.a. vísað til 7. mgr. 29. gr. útlendingalaga nr. 96/2002, sbr. lög nr. 86/2008. Lá þá fyrir að ákærði hafði sótt um hælisvist. Verður að líta svo á að brot ákærða sé þess eðlis að h-liður 2. mgr. 57. gr. laga nr. 96/2002 eigi ekki við um brot ákærða, enda framvísaði hann skjalinu í þeim tilgangi að komast inn í landið. Ákærði hefur ekki verið ákærður fyrir vörslur falsaðra skilríkja.

Af öllu ofansögðu hefur ákærða ekki tekist að sýna fram á að vegabréf hans sé ófalsað eins og hann heldur fram. Þá verður að telja að ákærði hafi vitað um að vegabréfið var falsað, áður en hann framvísaði því við komu sína til landsins þann 21. ágúst sl. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru en hún er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði hefur unnið sér til refsingar. Sakaferill ákærða í Sviss hefur ekki áhrif á ákvörðun refsingar í máli þessu. Með hliðsjón af framangreindu og dómaframkvæmd er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Með hliðsjón af áralangri dómvenju þykja ekki vera efni til að skilorðsbinda refsinguna. Skal gæsluvarðhaldsvist ákærða frá 23. ágúst sl. koma til frádráttar að fullri dagatölu. Þá bera að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar, sbr. 218. gr. laga nr. 88/2008, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, L-kk-ef R-kk-ef hdl., á rannsóknarstigi og fyrir dóminum, sem þykja hæfilega ákveðin 212.415 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, A-x-x A-x-x A-x-x AL-GBURI, sæti fangelsi í 30 daga. Skal gæsluvarðhaldsvist ákærða frá 23. ágúst sl. koma til frádráttar að fullri dagatölu.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef R-kk-ef hdl., á rannsóknarstigi og fyrir dóminum, 212.415 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 7. september 2011