S-593/2012

Mál þetta, sem dómtekið var 6. desember 2012, er höfðað með ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 9. júlí 2011 á hendur X, kt. 000000-0000, […], fyrir eftirgreindar líkamsárásir gegn A, stjúpföður sínum, framdar sunnudaginn 13. nóvember 2011, á þáverandi heimili þeirra að […]:

1. Líkamsárás, með því að hafa ráðist á A og kýlt hann að lágmarki tvisvar í höfuðið með krepptum hnefa, tekið hann hálstaki og snúið hann í gólfið, með þeim afleiðingum að A hlaut eymsli í baki, brjósti og hnakka, hrufl og mar á vinstri upphandlegg, og bólgu, mar og fleiður á vinstra gagnauga.

Þetta er talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Tilraun til sérstaklega hættulegrar líkamsárásar og hótanir með því að hafa, stuttu seinna sótt hníf með 21 sm löngu blaði í eldhús íbúðarinnar, otað hnífnum með ógnandi hætti að A og hótað honum lífláti. A komst undan ákærða með því að læsa sig inni í baðherbergi, en ákærði stakk þá hnífnum í gegnum baðherbergishurðina.

Þetta er talið varða við 2. mgr. 218. gr., sbr. 20. gr., og 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er þess krafist að ákærða verði gert að sæta upptöku á hnífi sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins með vísan til 1. mgr. 69. gr. a almennra hegningarlaga.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara er þess krafist að ákvörðun refsingar verði frestað. Til þrautavara er krafist vægustu refsingar er lög leyfa. Þá er þess krafist að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. þóknun verjanda.

I.

Að morgni 13. nóvember 2011, kl. 09:17, barst lögreglu tilkynning um átök í heimahúsi að […]. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu voru útidyrnar opnar þegar lögregla kom á vettvang. Þegar lögreglumenn nálguðust dyrnar kom ákærði á móti þeim. Ákærði var nokkuð rólegur og ræddu tveir lögreglumenn við hann en tveir aðrir lögreglumenn fóru inn og ræddu við húsráðendur, B og A, sem voru bæði töluvert skelkuð. A greindi frá því að hann hefði lent í átökum við fósturson sinn, ákærða í máli þessu, og ákærði hefði hótað honum með stórum eldhúshnífi og m.a. rekið hnífinn í gegnum baðherbergishurð á jarðhæð hússins. Ákærði var í framhaldinu handtekinn og fluttur á lögreglustöð. Tekið var blóðsýni úr honum kl. 11:38 og mældist vínandamagn í blóði hans 1,51‰. Vettvangur var rannsakaður og teknar myndir, m.a. af baðherbergishurð sem var brotin fyrir miðju og með 4,5 sm gati 170 sm frá gólfi.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu sama dag, 13. nóvember. Hann kvaðst hafa komið að […] um morguninn en hann hafi viljað leggja sig þar áður en hann færi á sjó. A hefði opnað dyrnar og hleypt honum inn. Ákærði kvaðst ekki muna hvort það hefði komið til orðaskaks á milli þeirra. Hann neitaði því að A hefði sagt honum að fara út þegar hann hefði áttað sig á því að hann var undir áhrifum áfengis. Þeir hefðu eiginlega bara byrjað að slást um leið og ákærði kom inn, eða bara mjög stuttu eftir það, en það hefði ekki verið vegna þess að A hefði sagt honum að fara út. Um ástæðu þess að þeir hefðu slegist sagði ákærði: „Út af því að hann lamdi mig þegar ég var yngri og lamdi litla bróður minn um daginn og hann á bara skilið að deyja þessi maður. Hann er bara eitthvað geðveikur.“ Spurður hvort A hefði lamið ákærða þegar hann var lítill sagði ákærði: „Já og lamdi litla bróður minn um daginn.“ Bróðir hans væri 15 ára og hann hefði sagt ákærða að A hefði lamið sig, kýlt og skallað. Ákærða var kynntur framburður A á vettvangi um að ákærði hefði sagt að hann hygðist berja A og sagði ákærði þá: „Ég ætlaði að gera það.“ Yfirheyrandi hváði við þetta svar og endurtók ákærði: „Ég ætlaði að gera það.“ Hann hefði hins vegar ekki farið á […] til að gera það, heldur til að sofa. Svo sagði ákærði: „Síðan bara kom þetta út í það og já ég ætlaði að lemja hann.“ Hann hefði kýlt A og A hefði kýlt hann. Jafnframt hefði A tekið í höfuð ákærða og skellt því í jörðina og þeir hefðu bara verið „eitthvað rúllandi um“. Ákærða var kynntur framburður A um að ákærði hefði tekið hann hálstaki og snúið hann niður og sagði ákærði að A hefði fyrst tekið hann hálstaki en hann hefði snúið sig út úr því og svo snúið hann niður. Þá sagði ákærði að eftir að þeir hefðu flogist á og losnað frá hvor öðrum hefði ákærði náð í hníf inn í eldhús. Aðspurður um ástæðu þess að ákærði náði í hníf sagði hann: „Ég veit það ekki, ég var bara eitthvað pirraður.“ Ákærði bætti svo við: „Ef þú ert að spyrja mig hvort ég hefði drepið hann, þá hefði ég ekki gert það, mig hefði langað það. Ég hefði ekki gert það.“ Ákærði viðurkenndi að hann hefði sparkað í baðherbergishurðina þannig að hún brotnaði. Spurður hvort það væri rétt að hann hefði sagt að hann ætlaði að drepa A sagði ákærði: „Alveg örugglega. Ég býst alveg við því. Ég er ekki viss sko.“ Ákærði viðurkenndi að hann hefði stungið hnífnum í hurðina. Þá sagði ákærði að A hefði átt upptökin að slagsmálunum með ýtingi og leiðindum. A hefði rifist í ákærða og síðan hefðu þeir bara byrjað. Aftur spurður hvort hann hefði ekki stungið hnífnum í hurðina svaraði ákærði: Jú, það eru bara eignaspjöll, það er ekki líkamsárás með hnífnum. Ég beitti því ekkert á hann. Hann var inni á klósettinu þegar ég var með hnífinn.“ Ákærða var þá bent á að A hefði flúið inn á klósettið vegna þess að ákærði var með hnífinn og svaraði ákærði: „Já hvað með það.“

A lagði fram kæru á hendur ákærða hjá lögreglu 16. nóvember 2011. Kærandi sagði að ákærði væri sonur konu sinnar, en hann hefði alið ákærða upp frá tólf ára aldri. Reyndar hefði ákærði ekki verið á heimilinu þá. Hann hefði verið í vistun á barna- og unglingaheimili, […], en hann hafi verið erfiður og greinst með ofvirkni, athyglisbrest og tourett á einhverju stigi. Hann hafi verið mjög erfiður sem barn og erfiðleikar verið á heimilinu frá því hann var lítill, áður en kærandi hafi komið til sögunnar. Sem barn hafi ákærði verið á BUGL. Kærandi skýrði frá því að umræddan morgun hefði hann vaknað um kl. 9, farið niður til að ná í gleraugu sín og þá heyrt bílhurð skellt fyrir utan. Hann hefði athugað hver væri að koma, litið út, séð ákærða koma og opnað fyrir honum. Hann hefði búist við að ákærða vantaði sígarettur eða aur, en hann komi oft ef hann vanti eitthvað. Fram kom að ákærði bjó ekki á heimilinu. Ákærði hefði heilsað og spurt eftir móður sinni. Kærandi hefði sagt að hún væri sofandi og að ákærði mætti ekki vekja hana strax. Kærandi hefði svo spurt ákærða hvort hann hefði verið að drekka en ákærði neitað því. Kærandi hefði sagt ákærða að hann fyndi áfengislykt af honum, það væri stybba út úr honum, en ákærði hefði neitað. Kærandi hefði þá sagt við ákærða: „Þú veist það að ég er búinn að tala um það og við að þú ert ekki velkominn hérna undir áhrifum.“ Ákærði hefði þrætt fyrir að hann hefði verið búinn að drekka áfengi og svo spurt af hverju hann mætti ekki vera þarna þótt hann væri undir áhrifum. Kærandi hefði sagt að það væri búið að ræða það og það þyrfti ekki að ræða það frekar. Ákærði hefði þá tekið upp skrifborðsstól og fleygt honum í átt að kæranda en hann hafi náð að verja sig með höndunum og stóllinn dottið í gólfið. Ákærði hefði þá stokkið á kæranda, slegið hann í höfuðið og tekið hann hálstaki til þess að fella hann niður. Kærandi hefði reynt að halda í ákærða og tekið um háls hans og þeir dottið í gólfið og kærandi haldið ákærða. Í sama mund hafi kona kæranda komið niður og hann hefði beðið hana um að hringja á lögreglu. Ákærði hefði lamið hér og þar og sparkað og reynt að losa sig en kærandi hefði haldið honum. Meðan kona kæranda hafi verið að tala við lögregluna hafi ákærði verið „stjörnuóður“. Þeir hafi haldið um hálsinn á hvor öðrum, legið í gólfinu og snúið að hvor öðrum. Ákærði hefði ítrekað reynt að slá með annarri hendinni og kærandi fengið högg hér og þar. Meðan lögreglan hafi verið á leiðinni hafi kæranda fundist hann vera að missa kraftinn í hendinni og verið við það að gefast upp og því sagt ítrekað við ákærða að róa sig, lögreglan væri á leiðinni og hann ætlaði að sleppa honum. Kærandi hefði svo sleppt takinu því hann hafi alveg verið búinn í handleggnum. Þá hafi ákærði rokið á fætur, farið fram á gang og inn í eldhús. Kærandi hefði farið á eftir honum og svo séð ákærða koma á móti sér með stóran hníf, en þá hefði kærandi stokkið inn á baðherbergi sem var þarna rétt hjá, lokað og læst. Kærandi kvaðst hafa legið á hurðinni vegna þess að hann hefði búist við að ákærði myndi sparka hurðinni upp. Hann hefði þá fengið eitthvert hugboð, hugsað til hnífsins og fært sig frá hurðinni en haldið í snerilinn. Í sama mund hefði hnífurinn komið í gegn um hurðina, ofarlega, akkúrat þar sem kærandi var áður með höfuðið. Hnífurinn hefði einu sinni stungist í gegn. Síðan hefði ákærði byrjað að sparka og djöflast á hurðinni og brotið neðri hluta hennar. Kærandi hefði haldið í snerilinn allan tímann svo dyrnar opnuðust ekki. Einmitt þegar ákærði hafi verið búinn að brjóta sig svona í gegnum hurðina hafi lögregla komið. Kærandi hefði þá tekið hurðina úr lás og kíkt út. Lögregla hefði svo tekið ákærða út fyrir og rætt við hann. Kærandi greindi jafnframt frá því að ákærði hefði hringt 15. nóvember til að þess að athuga hvað móðir hans og kærandi ætluðu að gera í sambandi við mál þetta. Móðir ákærða hefði sagt að þau ætluðu að fara til lögreglunnar og kæra hann og þá hefði ákærði reiðst og sagt að ef þau myndu gera það kæmi hann bara og gengi endanlega frá honum seinna, þ.e. kæranda. Einnig sagði kærandi að ákærði hefði oft sagt við kæranda að hann ætlaði að drepa hann.

Tekin var skýrsla af vitninu B, móður ákærða, hjá lögreglu 6. janúar 2012. Vitnið kvaðst hafa vaknað upp við læti í ákærða og A, farið niður og séð A halda ákærða niðri í gólfinu. A hefði beðið vitnið um að hringja á lögreglu og vitnið gert það. Fljótlega upp úr því hefði A misst takið á ákærða og ákærði hlaupið inn í eldhús. Vitnið hefði farið á eftir ákærða og ákærði hefði tekið hníf úr skúffu. Vitnið hefði öskrað eitthvað á hann í panik og náð að grípa utan um ákærða, um búkinn og höndina sem hélt á hnífnum. Þau hefðu farið þannig fram í anddyri og vitnið hefði náð að halda ákærða í smátíma, en svo misst takið. Ákærði hefði svo farið inn á gang og A verið búinn að læsa sig inni á klósetti. Ákærði hefði tekið hnífinn og stungið honum í gegnum hurðina, ofarlega. Vitnið kvaðst ekki muna hvort einhver orðaskipti hefðu átt sér stað á þessum tímapunkti. Síðan hefði ákærði sparkað í hurðina, en vitnið kvaðst ekki muna hvort það hefði verið einu sinni eða oftar. Síðan hefði lögreglan komið. Um ástand ákærða sagði vitnið að hann hefði verið fullur og reiður. Vitnið var spurt hvað ákærða hefði gengið til og sagði vitnið að hann hefði reiðst þegar A hefði sagt að hann væri ekki velkominn á heimilið þegar hann væri undir áhrifum áfengis. Þá „snappi“ ákærði. Jafnframt svaraði vitnið aðspurt að ákærði hafi ætlað sér að valda A líkamsmeiðingum. Innt eftir því hvort það hefði áður komið til átaka milli ákærða og A sagði vitnið: „Ekki svona en það er langt síðan A þurfti að halda X niður vegna skapsins hans.“ Borinn var undir vitnið framburður ákærða hjá lögreglu um að A hefði beitt hann og yngri bróður hans ofbeldi og sagði vitnið að ákærði hefði verið mjög erfiður sem krakki og stundum hefði þurft að halda honum og vitnið hefði gert það áður en það kynntist A. Jafnframt sagði vitnið að yngri bróður ákærða og A hefði lent saman í febrúar og ákærði túlkað það á versta veg. A og yngri bróðirinn hefðu slegið hvor annan og svo skollið saman, en það hafi verið um gamnislag að ræða. Vitnið sagði einnig að A hefði aldrei beitt ákærða eða bróður hans ofbeldi.

II.

Í málinu liggur fyrir vottorð Þ-kk-ef H-x-x J-kk-ef læknis, dags. 6. desember 2011, vegna komu A á Heilbrigðisstofnun Suðurlands 13. nóvember 2011. Í vottorðinu segir að sjúklingurinn hefði skýrt frá því að hann hefði orðið fyrir líkamsárás. Hann hafi sögu um verki í hálsi tengda umferðarslysum, sem hafi batnað að nokkru leyti við sjúkraþjálfun, en hann hafi verið mun verri á hálsi eftir árásina. Við skoðun á sjúklingnum hafi sést mar, bólga og fleiður á vinstri augabrún hliðlægt. Blæðing hafi verið undir húð og fleiður. Ekki hafi verið opinn skurður. Mikil eymsli hafi verið í vöðvafestum réttivöðva háls og í vöðvunum sjálfum. Eymsli hafi verið vinstra megin í sjalvöðva (m. trapezius) og í öllum vöðvum í vinstri hlið og í síðu. Þá hafi verið eymsli í vinstri hluta brjóstkassa í vöðvum. Ekki óbein eymsli og ekki sárt að hósta. Í samantekt vottorðsins segir að um hafi verið að ræða dreifða áverka sem geti samrýmst líkamsárás. Ekki hafi verið grunur um beinbrot eða innri áverka. Mar, fleiður og verkir í spenntum vöðvum. Sjúklingurinn hafi fengið bólgueyðandi og verkjastillandi meðferð. Batahorfur væru góðar og mætti búast við að sjúklingurinn næði fyrri líkamsfærni þótt erfitt væri að ganga að því vísu. Undirliggjandi ástand væri verkir í hálsi, en núverandi einkenni gætu samrýmst nýjum áverka, sérstaklega með tilliti til sjáanlegra ferskra áverka.

III.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði kvaðst hafa verið á fylleríi og ætlað að sofa á heimili móður sinnar og stjúpföður, brotaþola í máli þessu, vegna þess að hann hefði verið læstur úti þar sem hann býr hjá föður sínum. Brotaþoli hefði byrjað að vera með leiðindi og stæla við sig og ýtt sér. Brotaþoli hefði ætlað að henda ákærða út og ákærði hefði þá slegið einu sinni frá sér. Svo hefði brotaþoli „hlaupið í“ ákærða og ákærði snúið hann niður. Ákærði hefði svo farið af brotaþola og farið inn í eldhús en brotaþoli farið inn á klósett. Ákærði hefði tekið hníf í eldhúsinu og stungið honum í gegnum hurðina. Spurður af hverju hann hefði stungið hnífnum í hurðina sagði ákærði að hann hefði verið reiður og hurðin hefði verið fyrir honum. Hann hafi ætlað að brjóta niður hurðina. Ákærði neitaði því að hafa otað hnífi að brotaþola eða hótað honum. Jafnframt sagði ákærði að hann hefði ekki sótt hnífinn fyrr en eftir að ákærði hafi verið kominn inn á klósettið og lögregla hafi verið komin þegar brotaþoli kom út af klósettinu. Enn fremur sagði ákærði að hann hefði aldrei farið að beita hnífnum á brotaþola. Inntur eftir því hvað ákærði ætti við með að hurðin hefði verið fyrir honum sagði ákærði að hann hefði ekki „komist í“ brotaþola og hann hefði örugglega ráðist á hann ef svo hefði ekki verið, en ekki með hnífnum. Ákærði kvaðst ekki hafa fengið neina áverka í átökunum við brotaþola. Nánar spurður um átökin við brotaþola og hvenær ákærði hefði kýlt hann sagði ákærði að það hefði verið þegar brotaþoli hefði ýtt við honum og ætlað að hrinda honum út. Ákærði var þá spurður af hverju hann hefði kýlt brotaþola og sagði brotaþoli: „Þetta bara gerðist, ég veit það ekki.“ Ákærði neitaði því að hafa slegið brotaþola tvisvar með krepptum hnefa í höfuðið. Þá sagði ákærði að í átökunum hefði brotaþoli potað í augu hans og togað í eyrun. Ákærða var kynntur framburður brotaþola hjá lögreglu um að þeir hefðu haft tak á hálsi hvor annars og sagði ákærði að það væri rétt. Móðir ákærða hefði staðið yfir þeim og öskrað eitthvað og þeir hefðu allt í einu sleppt takinu. Ákærði hefði svo farið inn í eldhús og brotaþoli á klósettið. Spurður hvort hann hefði ekkert hugsað út í það, þegar hann stakk hnífnum í hurðina, að hann gæti farið í brotaþola sagði ákærði að sér hefði ekki dottið það í hug. Um skýrslu sína hjá lögreglu sagði ákærði að hún væri ekki að öllu leyti rétt, en hann hefði verið reiður og með stæla.

Ákærði sagði að samskipti hans og brotaþola hefðu ekki verið góð í gegnum tíðina. Þeir hefðu oft rifist og brotaþoli lagt hendur á ákærða þegar hann var yngri. Þá hefði brotaþoli verið ósanngjarn í garð ákærða og ákærði hefði flutt af heimilinu 13 ára en bróðir hans hefði búið þar áfram. Ákærði var beðinn um að nefna dæmi um meint ofbeldi og sagði hann að þegar hann hefði verið 12 ára hefði hann eitt sinn ekki nennt að fara í bað og brotaþoli farið með hann inn í herbergi og haldið honum hálstaki og hent honum í rúmið. Ákærði sagði að föðurfjölskylda hans hefði vitað af þessu. Ákærði sagði einnig að hann hefði verið erfiður krakki. Ákærði kvaðst hafa verið mjög reiður út í brotaþola umræddan dag, 13. nóvember 2011, og hann væri enn reiður út í hann og þeir hefðu engin samskipti í dag. Hann ætti hins vegar góð samskipti við móður sína nú og honum væri boðið á heimilið þegar brotaþoli væri ekki heima. Þá greindi ákærði frá því að bróðir ákærða hefði eitt sinn hringt í sig og sagt að brotaþoli hefði lagt hendur á sig. Ákærði kvaðst hafa „rokið upp“ og farið á heimili móður sinnar og brotaþola en brotaþoli hafi ekki verið heima.

Brotaþoli kvaðst hafa verið nývaknaður og farið niður á neðri hæðina. Það hefði verið barið harkalega á dyrnar, hann hefði opnað og ákærði komið inn í anddyrið. Brotaþoli hefði séð að ákærði hefði verið ölvaður og fundið áfengislykt. Hann hefði sagt við ákærða að hann vissi að hann væri ekki velkominn á heimilið þegar hann væri undir áhrifum áfengis. Hann hefði hins vegar ekki rekið ákærða út, heldur snúið sér við og labbað inn. Ákærði hefði farið að þræta, neitað því að vera undir áhrifum áfengis og æst sig. Brotaþoli hefði farið inn í borðstofuna og tekið þar bol og ætlað að klæða sig í hann. Ákærði hefði þá hækkað róminn og spurt af hverju hann mætti ekki vera þarna og brotaþoli sagt að það væri búið að ræða að það hefði margoft verið vesen þegar ákærði hefði verið ölvaður. Þegar brotaþoli hafi verið að fara í bolinn hafi ákærði tekið upp skrifborðsstól og kastað honum að brotaþola. Brotaþoli hefði náð að verja sig með höndunum og stólinn dottið. Í sama mund hefði ákærði stokkið á brotaþola, tekið hann hálstaki og brotaþoli hefði reynt að losa sig. Þeir hefðu báðir legið í gólfinu og ákærði haldið honum. Brotaþoli hefði reynt að ná taki á ákærða og náð taki á hálsi hans. Ákærði hefði svo sleppt hálsi brotaþola og brotaþoli hefði náð að halda ákærða niðri. Á þeim tímapunkti hafi móðir ákærða komið niður og spurt hvað gengi á. Brotaþoli hefði beðið hana um að hringja á lögreglu. Brotaþoli hefði reynt að halda ákærða og ákærði hefði barist um, lamið og sparkað. Brotaþoli hefði fengið mar á öxlina og sennilega hafi hann fengið rifbeinsbrot, en það hefði ekki verið tekin röntgenmynd. Þá hefði hann fengið glóðarauga. Brotaþoli kvaðst hafa fengið það þegar þeir lágu í gólfinu. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað hvort hann hefði fengið eitt eða fleiri högg í andlitið. Einnig kom fram að meiðsli í hnakka og baki eftir bílslys hefðu tekið sig upp hjá brotaþola. Brotaþoli hefði fundið að hann væri að missa takið á ákærða og beðið hann um að taka því rólega. Brotaþoli hefði sagt við ákærða að hann ætlaði að sleppa honum og lögreglan væri á leiðinni. Brotaþoli hefði svo sleppt honum og ákærði rokið á fætur og hlaupið fram. Brotaþoli kvaðst hafa haldið að ákærði ætlaði út en hann hefði farið inn í eldhús. Á leið þangað væru útidyrnar og brotaþoli hefði haldið að hann ætlaði út, en ákærði hefði farið beint inn í eldhús og komið æðandi með stóran hníf á lofti. Það hefðu verið nokkrir metrar á milli þeirra. Brotaþoli hefði þá farið inn á klósett, læst að sér og lagst að hurðinni en fært sig aðeins frá hurðinni og í því hafi hnífsblaðið komið í gegnum hurðina. Fótur ákærða hefði svo komið í gegnum hurðina. Brotaþoli kvaðst hafa verið í sjokki. Hann hefði verið innikróaður og hann hefði ekki getað varið sig með neinu. Þá greindi brotaþoli frá því að ákærði hefði áður staðið fyrir framan hann með hníf en náð að tala um fyrir honum. Spurður hvort ákærði hefði sagt eitthvað þegar hann kom með hnífinn úr eldhúsinu sagði brotaþoli að hann hefði ekki gert það. Brotaþola var kynntur framburður ákærða um að brotaþoli hefði ýtt við ákærða þegar hann kom á heimilið umrætt sinn og neitaði brotaþoli að hafa gert það.

Brotaþoli sagði að vandamálin með ákærða hefðu byrjað löngu áður en hann kom inn í fjölskylduna og þau hefðu grátbeðið barnaverndarnefnd um aðstoð fyrir fjölskylduna og ákærða, en ekki fengið nauðsynlega hjálp. Einnig sagði brotaþoli að ákærði væri yndislegur drengur en hann hafi þurft hjálp. Hann eigi við erfiðleika og sjúkdóma að stríða, en hann hafi ekki fengið þá hjálp sem hann hafi þurft sem barn og brotaþoli hefði óttast það lengi að eitthvað alvarlegt myndi gerast.

Brotaþoli neitaði því að hafa beitt ákærða ofbeldi, eins og ákærði sakar hann um. Brotaþola hefði hins vegar verið ráðlagt að halda ákærða niðri þegar hann fengi köst og brotaþoli hefði gert það. Brotaþoli greindi jafnframt frá atviki í febrúar 2011 með bróður ákærða og eftir það hefði frændfólk hans tekið drenginn af heimilinu og brotaþoli og kona hans hefðu leyft honum að vera hjá ömmu sinni og afa og föður. Umrætt atvik í febrúar 2011 hefði verið þannig að brotaþoli hefði gert rangt. Hann hefði sagt við drenginn og ákærða að ef þeir myndu slá hann þá myndi hann slá til baka og þetta hefði virkað, því þeir hefðu þá ekki slegið. Drengurinn hefði svo slegið brotaþola þrisvar í öxlina og brotaþoli hefði slegið þrisvar til baka. Brotaþoli kvaðst hafa dauðséð eftir þessu og beðið drenginn innilegrar fyrirgefningar og einnig konu sína og ákærða. Þetta hefði verið rangt og hann hefði aldrei átt að gera þetta. Drengurinn hefði flutt til ömmu sinnar og afa eftir þetta og einnig verið hjá föður sínum.

Um samskipti sín í dag við ákærða sagði brotaþoli að þau væru engin þar sem ákærði hefði gengið of langt. Ákærði væri hins vegar velkominn á heimilið þegar brotaþoli væri ekki heima og hann gæti verið í samskiptum við móður sína en brotaþoli vilji ekki hafa samband við hann. Brotaþoli kvaðst vera hræddur við ákærða. Jafnframt sagði brotaþoli að ákærði hefði breyst mikið eftir atvik það sem hann er ákærður fyrir, þ.e. til hins betra og að brotaþoli vonaði að ákærði þurfi ekki að afplána dóm.

Vitnið B, móðir ákærða, kom fyrir dóm en hún skoraðist undan því að gefa vitnaskýrslu, sbr. b-lið 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Vitnið G-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang og ákærði tekið á móti sér og hann hefði verið rólegur. Vitnið kvaðst hafa rætt við móður ákærða og stjúpföður og fengið atvikalýsingu. Stjúpfaðirinn hefði verið með áverka og ákærði hefði verið með áverka á hendi. Ákveðið hafi verið að handtaka ákærða. Spurt hvort vitninu hefði verið greint frá því að ákærði hefði haft í hótunum við stjúpföður sinn og kvaðst vitnið ekki muna eftir því.

Vitnið S-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður, sem kom á vettvang, kvaðst hafa rætt við ákærða en það myndi ekki sérstaklega eftir því hvað ákærði hefði sagt.

Vitnið C, frænka ákærða, sagði að ákærði hefði verið mikið hjá ömmu sinni og afa, þ.e. foreldrum vitnisins, og mikil tengsl væru á milli þeirra. Vitnið sagði að uppeldi ákærða hefði ekki alltaf verið dans á rósum. Ákærði hefði verið erfiður en það hefði ekki verið tekið rétt á honum. Það hefði verið tekið strangt á málum og mikið um boð og bönn og straffi beitt, einnig gegn yngri bróður sem engin vandamál væru með. Þeir hefðu því ekki haft tækifæri til að alast upp í eðlilegu umhverfi. Þá sagði vitnið að brotaþoli hefði beitt ákærða andlegu og líkamlegu ofbeldi. Aðspurt kvaðst vitnið hins vegar aldrei hafa orðið vitni að því að brotaþoli hefði beitt ákærða ofbeldi, heldur hefði vitnið aðeins orð ákærða fyrir því. Vitnið sagði að ákærði væri mjög ljúfur og það hefðu aldrei verið vandamál með hann á heimili ömmu hans og afa og hjá föður.

IV.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök að hafa ráðist á brotaþola, stjúpföður sinn, og kýlt hann a.m.k. tvisvar í höfuðið með krepptum hnefa, tekið hann hálstaki og snúið hann í gólfið, með þeim afleiðingum sem greinir í ákæru. Þá er honum gefin að sök tilraun til sérstaklega hættulegrar líkamsárásar og hótanir, með því að hafa otað hnífi með ógnandi hætti að brotaþola og hótað honum lífláti, en hann komst undan með því að læsa sig inni á baðherbergi, en ákærði stakk þá hnífnum í gegnum hurðina. Ákærði hefur játað að mestu þá háttsemi sem honum er gefin að sök en krefst sýknu.

Samkvæmt því sem fram er komið í málinu er aðdragandi máls þessa langur. Fram kemur í gögnum málsins að ákærði hefur átt við vandamál að stríða sem voru fyrir hendi löngu áður en stjúpfaðir hans kom til sögunnar. Ákærði var lagður inn á BUGL í apríl 2003 og var greindur með Tourette-heilkenni, depurðareinkenni, mikla mótþróahegðun og stjórnsemi heima fyrir og hann dvaldi í rúmt ár á meðferðarheimili, […], eða frá ágúst 2004 til desember 2005. Þegar móðir ákærða tók saman við brotaþola var ákærði ekki á heimilinu og brotaþoli hefur lýst því að ákærði hafi tekið því illa þegar hann kom í fjölskylduna og því að ákærði væri ekki sá sem fengi að stjórna heimilinu. Ákærði greindi frá því fyrir dómi að hann væri mjög reiður út í stjúpföður sinn og sakar hann um að hafa beitt sig rangindum og ofbeldi, en í raun liggur ekkert annað fyrir í málinu um það en orð ákærða. Brotaþoli hefur hins vegar viðurkennt að hafa eitt sinn í febrúar 2011 beitt bróður ákærða ofbeldi og ákærði hafi vitað það og orðið reiður.

Ákærði byggir sýknukröfu sína á því að brotaþoli hafi umræddan dag átt upphafið að átökum milli þeirra. Fyrir dómi sagði ákærði að þegar hann hefði komið á heimilið umrætt sinn til að fá að leggja sig hefði brotaþoli verið með stæla við sig og ýtt við sér. Brotaþoli hefði ætlað að henda ákærða út og ákærði hefði þá slegið einu sinni frá sér og komið hefði til átaka. Af framburði ákærða hjá lögreglu verður hins vegar fremur ráðið að ákærði hafi átt upptökin að átökunum vegna þess að hann taldi sig eiga harma að hefna við stjúpföður sinn. Lýsing ákærða á atvikum getur engan veginn fallið undir neyðarvörn þannig að háttsemi hans teljist refsilaus á grundvelli 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Háttsemin sem hann er ákærður fyrir og hann hefur viðurkennt, þ.e. að hafa kýlt brotaþola einu sinni í höfuð, tekið hann hálstaki og snúið hann í gólfið, getur heldur ekki talist unnin í áflogum eða átökum þannig að refsing verði felld niður. Þá hefur heldur ekki verið sýnt fram að á að brotaþoli hafi átt upptök að átökunum með ertingu eða líku sem getur leitt til þess að refsing verði felld niður, sbr. 3. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með vísan til framburðar ákærða, svo langt sem hann nær, og til vitnisburðar brotaþola, sem hefur verið skýr og staðfastur, sem og fyrirliggjandi áverkavottorðs, verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1. ákærulið, og með þeim afleiðingum sem þar greinir, en að því gættu að ósannað er að hann hafi kýlt brotaþola oftar en einu sinni í höfuð. Brot ákærða í 1. ákærulið er rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Fyrir dómi kvaðst brotaþoli ekki muna eftir því að ákærði hefði hótað honum lífláti, eins og ákærða er gefið að sök í 2. ákærulið. Að þessu virtu og gegn neitun ákærða verður hann sýknaður af þeirri háttsemi. Þá eru atvik fremur óljós um það hvort ákærði hafi otað hnífnum með ógnandi hætti að brotaþola, en eina vitnið sem gat borið um þetta gaf ekki skýrslu fyrir dómi og er því ósannað, gegn neitun ákærða, að hann hafi gert þetta. Verður hann því sýknaður af broti gegn 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt játningu ákærða og gögnum málsins stakk hann hnífi með 21 sm löngu blaði í gegnum hurðina á baðherberginu og skeytti hann engu um það þótt brotaþoli væri þar fyrir innan og var það hending ein að ekki fór verr, en hnífurinn kom í gegn þar sem brotaþoli var rétt áður með höfuðið. Þessi verknaður ákærða varðar við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum, sbr. 20. gr. laganna.

V.

Ákærði er fæddur í […]1994. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann þrisvar gerst sekur um umferðarlagabrot, en þau brot hafa ekki áhrif á ákvörðun refsingar nú. Til refsiþyngingar horfir að atlaga ákærða skv. 2. ákærulið var með hættulegu vopni og var það tilviljun að ekki fór illa. Ákærði var hins vegar aðeins 17 ára þegar hann framdi brot sín og er það virt honum til refsilækkunar, sbr. 4. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Jafnframt þykir rétt að taka nokkurt tillit til þess að ákærði var í mikilli geðshræringu og miklir erfiðleikar höfðu verið í samskiptum hans og brotaþola, sem hefur viðurkennt að hafa lagt hendur á bróður ákærða. Í málflutningsræðu verjanda var því hreyft hvort ástæða hefði verið til að láta ákærða sæta geðrannsókn, en að mati dómsins er engin ástæða til að draga sakhæfi ákærða í efa.

Með vísan til alls framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði. Vegna ungs aldurs ákærða og þar sem fram hefur komið að jákvæðar breytingar hafi orðið á honum eftir að hann framdi brot sín verður refsing hans bundin skilorði, eins og nánar greinir í dómsorði.

Að kröfu ákæruvaldsins og með vísan til 1. tl. 1. mgr. 69. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 skal ákærði sæta upptöku á hnífi sem lögregla lagði hald á.

VI.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber ákærða að greiða sakarkostnað. Samkvæmt yfirliti um sakarkostnað er um að ræða kostnað vegna blóðrannsóknar, 8.065 krónur, og læknisvottorð, 24.150 krónur. Þóknun verjanda þykir hæfilega ákveðin, með hliðsjón af tímaskýrslu, 313.750 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá er um að ræða aksturskostnað verjanda, 26.640 krónur. Þar sem ákærði hefur verið sýknaður af broti gegn 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verður honum gert að greiða 2/3 af þóknun verjanda og aksturskostnaði, en 1/3 fellur þá á ríkissjóð.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í fimm mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði sæti upptöku á hnífi, sem lögregla lagði hald á.

Ákærði greiði 32.215 krónur í sakarkostnað vegna blóðrannsóknar og læknisvottorðs og 2/3 af 313.750 króna þóknun skipaðs verjanda síns, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns, og aksturskostnaði hans, að fjárhæð 26.640 krónur, en 1/3 hluti skal greiddur úr ríkissjóði.

S-kvk-nf B-kvk-nf