S-132/2013

Mál þetta, sem þingfest var 6. mars sl. og dómtekið 10. júní sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 19. febrúar 2013, á hendur X, kt. 000000-0000, [...] Kópavogi,

„fyrir líkamsárás, með því að hafa, sunnudaginn 19. ágúst 2012, í anddyri á fjölbýlishúsi [...]í Kópavogi, veist að Y og slegið hann nokkur högg með krepptum hnefa í höfuð og líkama, allt með þeim afleiðingum að hann hlaut mar yfir hægra kinnbeini, roða hægra megin á hálsi og tognun í hálsvöðvum.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í málinu gerir G-kk-nf Ó-kk-nf J-kk-nf hrl., fyrir hönd Y, kröfu um að ákærði verði dæmdur til að greiða brotaþola skaðabætur að fjárhæð 825.500 krónur auk vaxta samkvæmt 8., sbr. 4., gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 19. ágúst 2012 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa er kynnt ákærða, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði kom fyrir dóminn 20. mars sl. og neitaði sök. Þá mótmælti hann bótakröfunni.

Aðalmeðferð hófst þann 6. maí sl. og var framhaldið 10. júní sl. Var málið dómtekið að málflutningi loknum þann dag. Krafðist ákærði sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá mótmælti hann bótakröfunni.

Málsatvik.

Málsatvik eru þau að Z, sambýliskona ákærða, var að koma að heimili sínu, [...] í Kópavogi og mætti þar bræðrunum K og Y. Samkvæmt frásögn hennar hafi hún „gefið K fimmu“ en Y hafi ekki svarað þessari kveðju hennar. Hún hafi því ætlað að sparka í rassinn á honum en Y þá gripið um fót hennar og hún við það dottið í gólfið. Ákærði hafi komið að í þessari andrá og talið að Y og K væru að ráðast á hana. Ákærði hafi í framhaldi slegið Y.

Í málinu liggur fyrir læknisvottorð þar sem segir að sjúklingur hafi leitað á bráðadeild LHS þann 19. ágúst 2012 klukkan 15:14 og gefið þær upplýsingar að hann hafi orðið fyrir líkamsárás rúmri klukkustund áður. Segir að við skoðun megi sjá svolítið mar yfir hægra kinnbeini en ekki séu einkenni brota. Sjón sé eðlileg og eðlileg skoðun á augum og augnhreyfingar eðlilegar. Hægra megin á hálsi sé svolítill roði eftir átök og væg eymsli í vöðvum þar. Greining sé yfirborðsáverkar í andliti og tognun í hálsvöðvum. Sjúklingur hafi ekki leitað aftur á bráðamóttöku vegna þessa. Aðspurður kvað ákærði atburðarásina hafa verið mjög hraða.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið að koma heim með kærustu sinni. Þegar hann kom fyrir hornið á húsinu hafi hann séð kærustu sína liggjandi á jörðinni og séð blóð. Hann hafi orðið mjög reiður og í áfalli. Hann hafi hent innkaupapokunum frá sér og hlaupið að manninum sem stóð yfir kærustu hans. Ákærði kvaðst hafa séð brotaþola halda í fótlegg kærustu sinnar þegar hún lá á jörðinni. Hann hafi slegið til mannsins og höggið lent einhvers staðar í síðu hans. Höggið hafi ekki verið fast. Kærasta sín hafi öskrað og staðið upp og ýtt sér í burtu og sagt þetta vera allt í lagi. Ákærði hafi þá rætt við brotaþola. Ákærði kvaðst hafa slegið með flötum lófa en ekki krepptum hnefanum. Aðspurður um blóð á kærustu hans, sagði hann hana hafa rispast í lófanum og hann séð blóð þar. Kvaðst ákærði hafa verið að verja kærustu sína. Ákærði kvaðst hafa sagt við brotaþola að það þurfi að fara varlega í svona, það megi ekki meiða konur. Ákærði kvaðst aldrei hafa séð Y og K áður.

Z, unnusta ákærða, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið á leiðinni heim til sín ásamt unnusta sínum og mætt Y og K við anddyrið á blokkinni og heilsað K en Y heilsaði ekki á móti svo hún sparkaði í áttina til hans en hann greip í fótlegg hennar. Z kvaðst hafa sagt honum að sleppa en hann hafi togað í sig þannig að hún hafi dottið á jörðina. Z kvaðst hafa meitt sig í handleggnum svo að blætt hafi úr. Þegar X kom gangandi fyrir hornið sá hann hana liggjandi á jörðinni. X hafi hent verslunarpokunum frá sér og síðan hafi þetta gerst allt mjög hratt. Y og X voru mjög nálægt hvor öðrum en X sló Y í síðuna. Z kvaðst hafa staðið upp strax og ýtt X frá sér. Z kvaðst þekkja Y og K en þekkja foreldra þeirra betur en þá. Aðspurð hversu mörg högg X hafi slegið Y, kvað hún sig minna að það hafi verið tvisvar sinnum, í síðuna og í hálsinn. Z kvaðst hafa ýtt við X þegar hún sá að hann hafði slegið Y einu sinni.

H-kk-nf Þ-kk-nf læknir gaf símaskýrslu fyrir dóminum og staðfesti áverkavottorð sem liggur fyrir í málinu. Kvað hann brotaþola hafa sagst hafa fengið högg í höfuð og sjá mátti mar á kinnbeini og roði hafi verið aftan á hálsi. Þá hafi brotaþoli lýst eymslum þegar hann hreyfði hálsinn.

Y kom fyrir dóminn og kvaðst hafa hitt Z og þau hafi heilsast. Z hafi reynt að sparka í hann og Y hafi þá gripið í fót hennar og hún dottið í framhaldi. Ákærði hafi þá komið aftan að honum og slegið hann í bakið, síðuna, andlitið og hálsinn. Y kvaðst þá hafa hlaupið í burtu. Z væri vinkona móður hans en þetta hafi bara verið grín. Y kvaðst aldrei hafa talað við ákærða áður en séð hann nokkrum sinnum með Z. Y kvað ákærða hafa verið nokkra metra fyrir aftan sig þegar hann greip í fót Z. Y kvaðst hafa fundið til eftir árásina og hafi leitað til læknis í kjölfar.

Forsendur og niðurstöður.

Ákærði kvaðst, fyrir dóminum við þingfestingu málsins, hafa slegið til Y þar sem hann var í þeirri trú að verið væri að ráðast á unnustu hans en hún hafi legið í jörðinni þegar hann kom að henni fyrir utan [...] í Kópavogi og hélt Y í fót hennar. Lýsti hann atvikinu eins við aðalmeðferð málsins. Neitaði hann að hafa slegið brotaþola nokkur högg með krepptum hnefa í höfuð og líkama heldur slegið hann í síðuna. Hann hafi talið að verið væri að ráðast á unnustu sína en ekki séð aðdragandann að árásinni. Ákærði krefst sýknu þar sem háttsemi hans sé refsilaus.

Verði sýknukrafa ákærða ekki tekin til greina krefst hann þess að honum verði ekki gerð sérstök refsing en til þrautavara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa.

Fyrir liggur læknisvottorð þar sem fram kemur að brotaþoli var með mar yfir hægra kinnbeini, roða á hálsi og væg eymsli í vöðvum þar. Telur dómurinn með vísan til frásagnar brotaþola, sem fær stoð í læknisvottorðinu, sannað að ákærði hafi slegið brotaþola í andlit og háls með þeim afleiðingum sem greinir í ákæru. Hvort ákærði sló með krepptum hnefa eða flötum lófa, eins og ákærði heldur fram, breytir engu um afleiðingarnar af árásinni eða úrlausn málsins.

Telur dómurinn sannað, svo hafið er yfir allan skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir. Þá kemur til skoðunar hvort skilyrði neyðarvarnar eða neyðarréttar hafi verið til staðar.

Ákærði byggir sýknukröfu sína á 12. gr. og 13. gr. laga nr. 19/1940 um neyðarvörn og neyðarrétt. Í 1. mgr. 12. gr. segir að það verk sé refsilaust, sem menn vinni af neyðarvörn, að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Í 2. mgr. segir að hafi maður farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar, og ástæðan til þess er sú, að hann hefur orðið svo skelfdur eða forviða, að hann gat ekki fullkomlega gætt sín, skal honum ekki refsað.

Óumdeilt er að ákærði kom að unnustu sinni liggjandi á jörðinni og sá blóð á henni. Yfir henni stóðu tveir menn, sem ákærði taldi að hefðu ráðist á hana en hann sá annan manninn halda í fót unnustu sinnar. Brást hann þannig við að hann henti frá sér innkaupapokum og réðst að þeim manni sem stóð yfir unnustu hans og barði hann í líkamann. Högg lenti sannanlega í andliti og á hálsi samkvæmt læknisvottorðinu. Þrátt fyrir mikinn aldursmun á ákærða og brotaþola þá er brotaþoli stór og hár í lofti eins og hann kom dómaranum fyrir sjónir, þrátt fyrir ungan aldur. Gat ákærði við fyrstu sýn talið að um jafningja væri að ræða auk þess sem mennirnir voru tveir. Z kvaðst hafa staðið upp af jörðinni eftir að fyrsta höggið lenti á brotaþola en Y hafi verið veitt eitt högg eftir að hún reyndi að stöðva ákærða. Ekki liggur fyrir áverkavottorð vegna Z en dómurinn dregur ekki í efa sannleiksgildi þeirra beggja að blóð hafi verið á handlegg eftir fall hennar. Telur dómurinn skilyrði 1. mgr. 12. gr. laga nr. 19/1940 vera hendi í máli þessu. Ekkert er fram komið í málinu um að ákærði hefði, við þessar aðstæður, getað brugðist við á annan hátt en að veitast að brotaþola. Hafi ákærði farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar, þar sem áverkar á brotaþola eru meiri en sýnt var fram á að væru á Z, telur dómurinn þá skýringu ákærða að hann hafi fengið áfall við að sjá aðstæður, trúverðugar og uppfylla skilyrði 2. mgr. 12. gr. laganna. Telur dómurinn því fram komna lögfulla sönnun þess að háttsemi ákærða hafi verið refsilaus í skilningi 12. gr. laga nr. 19/1940 og verður hann því sýknaður í máli þessu.

Að þessari niðurstöðu fenginni er bótakröfu brotaþola vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður skal greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, P-kk-ef K-kk-ef hdl., 317.350 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

Dómsorð.

Ákærði, X, kt. 000000-0000, er sýkn í máli þessu.

Bótakröfu brotaþola er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður skal greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, P-kk-ef K-kk-ef hdl., 317.350 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf