E-3448/2015

I

Mál þetta, sem var dómtekið 14. mars sl., er höfðað 14. október 2015 af A, [...], gegn X ehf., [...].

Stefnandi gerir þá kröfu að stefndi greiði sér 2.755.695 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af 350.000 kr. frá 1. maí 2014 til 1. júní 2014 og frá þeim tíma af 700.000 kr. til 1.desember 2014 og frá þeim tíma af 1.100.000 kr. til 1.janúar 2015 og frá þeim tíma af 1.500.000 kr. til 1. febrúar 2015 og frá þeim tíma af 1.900.000 kr. til 1. mars 2015 og frá þeim tíma af 2.755.695 kr. til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að dráttarvextir leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 1. mars 2015, en síðan árlega þann dag. Stefnandi krefst málskostnaðar og vaxta af málskostnaði skv. 3. kafla vaxtalaga frá 15. degi eftir uppkvaðningu dóms til greiðsludags auk virðisauka af málskostnaði.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda auk þess sem hann krefst málskostnaðar.

II

Stefnandi mun um nokkurt skeið hafa unnið fyrir sér við innflutning á vínum og öðrum áfengum drykkjum. Kveðst hann hafa starfað á því sviði hjá Y ehf. uns honum var sagt upp í lok janúar 2014. Samkvæmt því sem fram kom við skýrslugjöf fyrir dómi lét hann þá af starfi sínu hjá því félagi en naut launa í uppsagnarfresti út maí það ár.

Eftir að stefnanda var sagt upp hjá Y ehf. setti hann sig í samband við eigendur stefnda, B og C, og leitaði eftir samstarfi við stefnda. Samkvæmt því sem fram hefur komið fyrir dómi er stefndi lítið félag sem leggur stund á innflutning áfengis. Í greinargerð stefnda kemur fram að eigendur félagsins sinni rekstri þess samhliða aðalstörfum þeirra. Af hálfu stefnda er því haldið fram að stefnandi hafi haft uppi fögur orð um viðskiptatengsl sín og sagt að hann gæti margfaldað sölu stefnda á fáum mánuðum.

Tölvuskeyti liggja fyrir í málinu frá miðjum febrúar 2014 þar sem eigendur stefnda virðast taka vel í það að stefnandi fái send sýnishorn af koníaki auk þess sem aðilar skiptast þá á einhverjum upplýsingum. Samskipti virðast hafa átt sér stað um miðjan mars sama ár, þar sem stefnandi fær uppgefnar upplýsingar um stefnda frá eigendum félagsins. Í tölvuskeyti sem stefnandi sendir af því tilefni tekur hann fram að það þurfi að semja við hann „þar sem ég kem með milljónaumboð og meira“. Í öðru tölvuskeyti sem fór á milli aðila 18. mars 2014 kveðst stefnandi vera að útbúa pöntun fyrir tiltekinni léttvínstegund frá Ítalíu auk þess sem koníaksprufur komi fljótlega. Þá áréttar hann einnig að „ganga“ þurfi frá því „hvernig allt á að vera í kringum mig“.

Stefnandi hefur einnig lagt fram ýmis tölvuskeyti til og frá aðilum erlendis og á Íslandi þar sem hann kveðst koma fram fyrir hönd stefnda og að hann sé eigandi félagsins að hluta. Meðal gagna málsins er tilkynning frá ítölskum vínframleiðanda, dags. 22. apríl 2014, til Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins, þar sem fram kemur að stefndi verði umboðsaðili fyrir framleiðsluvörur fyrirtækisins hér á landi og að stefnandi kæmi til með að verða „in charge of all our brands, as before“. Einnig liggja fyrir gögn sem gefa til kynna að stefnandi hafi, fyrir hönd stefnda, í lok mars 2014 pantað fjögur vörubretti af léttvíni frá þessu sama ítalska fyrirtæki sem samkvæmt reikningi 8. maí 2014 voru að andvirði rúmlega 12 þúsund evrur.

Ágreiningslaust er að stefnandi hafi fengið fasta starfsaðstöðu á skrifstofu stefnda að Z í Reykjavík í júníbyrjun 2014 og að hann hafi unnið eftir það í þágu félagsins við sölu og dreifingu á áfengi.

Í málinu liggja fyrir gögn um launagreiðslur til stefnanda frá stefnda. Samkvæmt framlögðum launaseðlum voru laun hans 350.000 krónur í júní 2014, en mánaðarlaun hans virðast hafa hækkað í 400.000 krónur eftir það. Síðasti launaseðillinn var gefinn út vegna launagreiðslu í nóvembermánuði 2014, en samkvæmt honum var stefnandi í skuld við stefnda um sem nemur 41.046 krónum. Þar vó þyngst frádráttur frá launum vegna fyrir fram greiðslna að fjárhæð 150.000 krónur, sem og „vöruúttekt“ að fjárhæð 83.371 króna og „opinber gjöld“ að fjárhæð 82.997 krónur, auk frádráttar vegna staðgreiðslu á sköttum, lífeyrisiðgjalds og félagsgjalds til stéttarfélags.

Í öðrum gögnum, sem lögð hafa verið fram um greiðslur stefnda til stefnanda, kemur fram að félagið hafi greitt stefnanda 50.000 krónur 23. apríl 2014. Sú skýring er gefin á þessari færslu í gögnunum að um laun sé að ræða. Stefndi virðist samkvæmt sömu gögnum enn fremur hafa millifært 21.215 krónur 20. maí 2014 og 100.000 krónur 20. júní 2014 á reikning stefnanda. Hann fékk síðan greidd laun og aðrar greiðslur frá stefnda reglulega allt til 21. nóvember sama ár, en þann dag voru 30.205 krónur millifærðar frá stefnda til stefnanda.

Stefnanda var sagt upp störfum með uppsagnarbréfi, dags. 30. nóvember 2014. Í uppsagnarbréfinu kemur fram að ástæða uppsagnarinnar sé trúnaðarbrestur. Stefnandi mun hafa látið af störfum þegar í kjölfar þess að honum var afhent uppsagnarbréfið.

Í málinu liggur fyrir bréf frá VR 17. desember 2014 til stefnda. Þar kemur fram að stefnandi hafi leitað til VR til að leita „réttar síns varðandi ólögmæta fyrirvaralausa uppsögn“ hans úr starfi þróunarstjóra hjá stefnda. Rakið er að stefnandi hafi hafið störf um miðjan febrúar 2014 og að hann hafi fengið uppsagnarbréf í hendur 1. desember 2014. Í bréfinu var gerð krafa um ógreidd laun fyrir hluta af febrúar, auk mars, apríl og maí 2014. Þá var staðhæft að laun fyrir nóvember 2014 væru ógreidd. Enn fremur var áskilinn réttur til greiðslna í uppsagnarfresti samkvæmt kjarasamningi.

Framangreindu bréfi var svarað með bréfi lögmanns stefnda 18. desember 2014. Þar er staðhæft að stefnandi hafi ekki hafið störf hjá stefnda fyrr en í júní 2014. Þá hafi honum verið sagt upp störfum 30. nóvember sama ár. Jafnframt kemur þar fram að stefnandi hafi fengið greidd laun út desember 2014 sem og 41.046 krónur að auki sem hann skuldi stefnda. Upplýst er í bréfinu að tilefni uppsagnarinnar hafi verið að stefnandi hafi tekið við peningum frá viðskiptavini stefnda án þess að skila þeim til félagsins. Í bréfinu segir síðan að fleira athugavert hafi komið í ljós við störf stefnanda í þágu stefnda. Þannig var stefnandi m.a. sakaður um að hafa gefið út tilhæfulausa reikninga á fyrirtæki vegna vörukaupa og að hafa pantað í heimildarleysi vín í nafni stefnda. Enn fremur hafi hann verið í samskiptum við birgja stefnda úr ýmsum persónulegum netföngum í þeim tilgangi að ná viðskiptasamböndum til sín, auk þess sem hann er talinn hafa misnotað bensínkort sem hann hafi haft hjá stefnda. Að lokum er því haldið fram í bréfinu að stefnandi hafi gert nokkrum viðskiptavinum stefnda reikning en stuttu síðar gert kreditreikninga vegna sömu viðskipta. Vörur sem tilgreindar hafi verið á reikningunum hafi ekki fundist hjá félaginu. Þeir aðilar sem reikningarnir beri með sér að hafi átt í viðskiptunum við stefnda kannist heldur ekki við að hafa fengið þessar vörur. Í bréfinu er boðað að stefnandi verði af þessum sökum kærður til embættis sérstaks saksóknara enda hafi hann valdið stefnda miklu tjóni.

Með bréfi VR 8. janúar 2015 var krafa stefnanda um laun frá miðjum febrúar til og með maí 2014 áréttuð að frádreginni 50.000 króna launagreiðslu í apríl 2014. Þá var áréttuð sú afstaða stefnanda að hann ætti rétt á launum í þrjá mánuði í uppsagnarfresti, eða í desember 2014, og janúar og febrúar 2015. Jafnframt ítrekaði félagið kröfu stefnanda um greiðslu útistandandi kröfu um laun í nóvember 2014. Ávirðingum, sem komu fram í bréfi lögmanns stefnda, var enn fremur hafnað. Þá var gerð krafa um orlof, orlofsuppbót og desemberuppbót. Samtals nam höfuðstóll kröfu stefnanda 3.466.267 krónum, en með innborgun að fjárhæð 91.046 krónum, nam krafan 3.375.221 krónu.

Í málinu liggja fyrir frekari bréfaskipti um málið milli lögmanns stefnda og lögmanns stefnanda. Lögmaður stefnda sendi lögmanni stefnanda m.a. ýmis gögn til stuðnings ávirðingum stefnda um óeðlilega starfshætti stefnanda með bréfi 18. maí og 9. júlí 2015. Í fyrra bréfinu var stefnandi talinn hafa tekið út 1.244 vínflöskur af vörulager hjá Eimskipi en greiðsla hafi aðeins borist fyrir 339 flöskur. Því væru 905 flöskur horfnar. Með bréfinu 9. júlí 2015 fylgdi síðan skjal með lista yfir léttvínstegundir og tvær bjórtegundir, þar sem annars vegar er gefið upp magn, sem stefnandi átti að hafa fengið afhent af vöruhóteli Eimskips, og hins vegar það magn sem reikningar höfðu verið gefnir út fyrir, sem og það sem greitt hafði verið fyrir. Kemur þar fram að 2.900 flöskur af léttvíni hafi verið afhentar úr vöruhótelinu en reikningar aðeins gefnir út fyrir 1.443 flöskum. Enn fremur segir þar að stefnandi hafi tekið við samtals 1.200 dósum af bjór, en útgefnir reikningar taki aðeins til 768 dósa. Samkvæmt þessari úttekt virðast í einhverjum tilvikum hafa verið gefnir út reikningar fyrir fleiri flöskum en teknar hafi verið út af vöruhótelinu. Við hverja tegund er tilgreint það magn sem vantar og er þar mínustala ef reikningar tilgreindu meira magn en afhent hafði verið en plústala ef reikningar tóku til minna magns en tekið hafði verið út af vöruhótelinu. Þegar þessar tölur höfðu verið lagðar saman er komist að þeirri niðurstöðu, undir liðnum „VANTAR/MAGN“, að 612 léttvínsflöskur og 432 bjórdósir vanti. Í útreikningnum á skjalinu eru síðan tilgreindar fjárhæðir við einstakar tegundir undir liðunum „Innistæðulausar nótur í krónum“, sem námu samtals 487.086 krónum í léttvíni og 30.480 krónum í bjór, og „Innistæðulausar nótur í magni“, er námu 272 flöskum af léttvíni og 120 dósum af bjór. Því næst segir í útreikningnum að „Kreditmagn“ nemi samtals -223.488 krónum og að „Á lager“ séu samtals 246 léttvínsflöskur af tveimur gerðum. „VANTAÐ MAGN + innistæðulausar nótur“ eru sagðar nema 638 léttvínsflöskum að verðmæti samtals 1.203.618 krónum og 552 bjórdósum að verðmæti 136.975 krónum. Að því gefnu að 10% af því sem tekið hafi verið út af vöruhótelinu hafi farið í kynningar er því haldið fram að vörur að verðmæti 1.206.534 krónur vanti. Í bréfinu 9. júlí 2015 var stefnandi krafinn um greiðslu þeirrar fjárhæðar. Með bréfinu fylgdu afhendingarseðlar úr vöruhóteli Eimskips sem stefnandi hafði kvittað á auk annarra gagna sem í bréfinu segir að staðreyni fjárdrátt stefnanda.

III

1. Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveður samstarf hans við stefnda hafa hafist í febrúar 2014 eftir að hann lauk störfum hjá Y ehf. Við upphaf samtarfsins kveðst stefnandi hafa staðið í þeirri trú að hann væri að gerast meðeigandi stefnda og að framlag hans væri að leggja félaginu til umboð fyrir sölu á vínum. Umboð fyrir tiltekna framleiðsluvöru á Ítalíu hafi verið fært á grundvelli þessa skilnings fyrir milligöngu stefnanda yfir á stefnda eins og fram komi í tölvupósti 22. apríl 2014. Stefnandi kveðst síðan hafa séð um pantanir á víni og samskipti við ÁTVR og Fríhöfnina um sölu á vínum.

Í öllum tölvuskeytum á þessu tímabili komi fram að stefnandi sé starfsmaður stefnda. Aldrei hafi verið gerð athugasemd við það af hálfu stefnda. Stefnandi hafi þó ekki fengið fyrstu innborgun á laun fyrr en 23. apríl 2014, og aldrei hafi verið gengið formlega frá eignahlutdeild hans í stefnda. Gegn mótmælum stefnda um að starfssamband hafi ekki hafist í febrúar 2014 byggir stefnandi á því að vinnusamband hafi komist á í síðasta lagi í apríl 2014 þegar fyrsta greiðsla hafi verið innt af hendi inn á laun stefnanda. Stefnandi kveðst síðan hafa fengið borgað inn á laun 22. maí 2014, 22.125 krónur. Hann hafi síðan fengið greidd laun fyrir júní, júlí, ágúst, september og október 2014. Umsamin laun hafi verið 350.000 krónur sem hafi hækkað í 400.000 krónur í nóvember 2014.

Stefnanda kveður að sér hafi verið sagt upp með uppsagnarbréfi, sem hafi verið dagsett 30. nóvember 2014, en að sér hafi verið afhent það á mánudegi 1. desember þegar hann hafi mætt til vinnu. Stefnandi hafi ekki ritað dagsetningu móttöku. Vegna sönnunarskorts sé því miðað við að bréfið hafi verið móttekið í lok nóvember. Uppsagnarfrestur teljist því frá mánaðamótum nóvember/desember 2014.

Stefnandi vísar til þess að í uppsagnarbréfinu komi fram að honum sé sagt upp vegna trúnaðarbrests án frekari skýringa. Stefnanda hafi verið gert að skila lyklum og öllum aðgangi hans að tölvukerfum hafi verið lokað svo hann gæti ekki sinnt starfi sínu. Uppsögnin hafi verið fyrirvaralaus auk þess sem bornar hafi verið á hann alvarlegar ásakanir um trúnaðarbrest án frekari rökstuðnings. Í bréfi lögmanns stefnda hafi síðan verið bornar ýmsar ásakanir á stefnanda. Þær ásakanir hafi hvorki verið studdar gögnum né hafi þær verið rökstuddar. Kveður stefnandi eitt atriðið, sem þar er vísað til, vera rétt, að stefnandi hafi notað eigið netfang. Stefnandi bendir þó á að í öllum tölvuskeytum hafi komið fram allar upplýsingar um stefnda og að viðskiptin væru í nafni félagsins. Kveður stefnandi að frá því að hann hóf að panta vörur f.h. stefnda í febrúar 2014 hafi hann notað sama netfangið. Ekki hafi verið gerðar athugasemdir við það og geti það ekki undir neinum kringstæðum réttlætt fyrirvaralausa uppsögn.

Stefnandi kveður stefnda upphaflega ekki hafa fært nein rök fyrir því að um trúnaðarbrest hafi verið að ræða af hálfu stefnanda. Eftir því sem liðið hafi á samskiptin hafi komið fram ásakanir um að stefnandi bæri ábyrgð á því að 905 áfengisflöskur vantaði af 1.244 flöskum sem fluttar höfðu verið inn af stefnda. Engin önnur rök séu færð fyrir þeim ásökunum en að stefnandi hafi móttekið þær flöskur hjá Eimskipi, en hans starf hafi verið að panta, taka á móti ásamt öðrum og afhenda vörur ásamt öðrum. Stefnandi kveður allar vörur sem ekki hafi farið beint til viðskiptavina, s.s. ÁTVR, Fríhafnarinnar og á veitingahús, hafa farið á lager. Vín hafi verið afhent til kynningar auk þess sem ýmsum starfsmönnum, sem séð hafi um kynningar, hafi verið greitt með vínflöskum. Ákvarðanir um slíkt hafi ekki verið á ábyrgð stefnanda. Stefnanda sé ekki kunnugt um hvernig áfengi, sem hafi verið notað til kynningar eða sem greiðsla fyrir þjónustu, hafi verið meðhöndlað í bókhaldi. Það, að lagerstaða sé svo slæm sem haldið hafi verið fram, sé ekki á ábyrgð stefnanda. Stefnandi hafi enga ábyrgð borið á bókhaldi né skráningu á lager og hafi ekki haft aðgang að tölvu nema til þess að gera reikninga og stofna vörur. Þá nefnir stefnandi að reikningar hafi einnig verið gerðir á aðila sem ekki hafi mátt kaupa áfengi af heildsala og verið skráð eins og um óáfengt vín væri að ræða. Engar skýringar séu í þeim gögnum sem lögð hafi verið fram af stefnda hvernig slík kaup hafi verið útfærð.

Stefnandi byggir á því að fyrirvaralaus uppsögn vegna trúnaðarbrests hafi verið ólögmæt. Gerir stefnandi kröfu um vangoldin laun vegna apríl, maí og nóvember auk launa á uppsagnarfresti, orlofs og uppbóta sem reiknist í hlutfalli við starfstíma. Orlofskrafa miðist við 25 áunna orlofsdaga sem ávinnist eftir fimm ár í starfsgrein, sbr. grein 4.3 í kjarasamningi VR og SA, en gera skuli upp áunnið orlof við starfslok, sbr. 8. gr. orlofslaga nr. 30/1987, auk hlutfalls af orlofs- og desemberuppbót, sbr. grein 1.3.1 og 1.3.2 í kjarasamningi VR og SA.

Krafa stefnanda er sundurliðuð í stefnu með eftirfarandi hætti:

Laun vegna apríl 2014 350.000,00

Laun vegna maí 2014 350.000,00

Laun vegna nóvember 2014 400.000,00

Orlof á laun 1. maí – 30. nóvember 2014 – 10,64% 287.280,00

Laun á uppsagnarfresti, desember 2014 400.000,00

Laun á uppsagnarfresti, janúar 2015 400.000,00

Laun á uppsagnarfresti, febrúar 2015 400.000,00

Orlof á laun í uppsagnarfresti – 10,64% 127.680,00

Orlofsuppbót 2014 4.389,00

Orlofsuppbót 2015 31.600,00

Desemberuppbót 2014 63.787,00

Desemberuppbót 2015 13.084,00

Höfuðstóll 2.827.820,00

Innborgun -72.125,00

Samtals 2.755.695,00

Þar sem innheimtutilraunir hafi reynst árangurslausar kveður stefnandi málshöfðun nauðsynlega, en hér sé farið fram á ýtrustu kröfur samkvæmt lögum og kjarasamningum.

Stefnandi kveðst aldrei hafa fengið launaseðil þrátt fyrir ítrekaðar óskir af hálfu VR. Því hafi verið haldið fram að launaseðlar hafi verið lagðir á skrifborð stefnanda, en því mótmælir stefnandi. Í stefnu skoraði stefnandi á stefnda að leggja fram launaseðla.

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á lögum um greiðslu verkkaups nr. 28/1930, lögum um lágmarkskjör nr. 55/1980, lögum um orlof nr. 30/1987, meginreglum vinnuréttar, kjarasamningi VR og SA frá árinu 2014 og bókunum sem teljist hluti kjarasamningsins. Kröfu sína um dráttarvexti og vaxtavexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Þá reisi hann kröfu um málskostnað á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 129. gr. 4. tl. um vexti af málskostnaði. Einnig sé krafist virðisaukaskatts af málskostnaði þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur.

2. Málsástæður og lagarök stefnda

Í greinargerð stefnda eru gerðar fjölmargar athugasemdir við lýsingu stefnanda á rekstri félagsins, aðdraganda þess að hann var ráðinn til félagsins og verkefnum hans þar. Þar er því m.a. haldið fram að eftir að stefnandi hafi verið í nokkrum samskiptum við eigendur félagsins, og sýnt m.a. fram á ætluð viðskiptasambönd sín, hafi hann verið ráðinn til stefnda frá og með 1. júní 2014. Hafi stefnandi átt að sjá um sölu í veitingahús og til ýmissa viðburða, sem og samskipti við ÁTVR, en fyrirsvarsmenn stefnda hafi séð um alla sölu til Fríhafnarinnar. Stefndi kveður aldrei hafa staðið til að stefnandi yrði meðeigandi í félaginu. Hafi hann verið ráðinn sem sölumaður og hafi launakjör hans verið ákveðin 350.000 krónur á mánuði auk bíls og síma.

Stefndi kveður misskilnings gæta í stefnu um rekstur stefnda og lagerhald. Kveður hann stefnda, eins og nánast öll önnur fyrirtæki í víninnflutningi, ekki hafa neinn sjálfstæðan lager, heldur selji félagið vörur beint út af frísvæði vöruhótels Eimskips. Ástæða þessa fyrirkomulags sé að þegar áfengi sé tekið út af frísvæði vöruhótelsins þurfi að staðgreiða bæði virðisaukaskatt og áfengisgjald af víninu og því sé vín aðeins tekið þaðan út til þess að flytja það beint til kaupenda, hvort heldur það eru veitingahús, ÁTVR, Fríhöfnin eða aðrir aðilar. ÁTVR og Fríhöfnin fái vörur sendar með bifreiðum Eimskips beint til sín og því kvitti starfsmenn þar fyrir úttektum af frísvæðinu. Þegar áfengi er selt í veitingahús sé það hins vegar viðkomandi starfsmaður innflytjanda sem sæki áfengið í vöruhótel Eimskips og kvitti fyrir það. Sú sala hafi verið í höndum stefnanda og því hafi það verið hans hlutverk að sækja áfengi á frísvæði vöruhótels Eimskips og flytja það á sendibifreið þeirri, sem hann hafi haft til umráða, beint til kaupenda og gefa svo út reikning fyrir sölunni. Þar af leiðandi sé ekkert lagerhald hjá stefnda á starfsstöð hans. Stefndi kveður það því vera beinlínis rangt sem segi í stefnu að vörur hafi farið á lager.

Stefndi kveður það einnig vera rangt að stefnandi hafi hvorki borið ábyrgð á bókhaldi félagsins né að hann hafi ekki haft aðgang að því í tölvu. Heldur stefndi því fram að það hafi beinlínis verið ein af vinnuskyldum stefnanda að gera reikninga vegna þess áfengis sem hann seldi og að innheimta þá.

Stefndi lýsir atvikum á þá leið að þegar komið hafi verið fram á haustið 2014 hafi fyrirsvarsmenn stefnda farið að gruna að ekki væri allt með felldu með störf stefnanda hjá fyrirtækinu. Í bókhaldi félagsins hafi farið að birtast kreditreikningar vegna ógreiddra reikninga sem hafi verið tveggja til þriggja mánaða gamlir. Eins hafi tekjur af sölu stefnanda verið undarlega litlar miðað við það magn áfengis sem hann hafi tekið út af frísvæði Eimskips. Þegar komið hafi verið fram í nóvemberlok hafi komið í ljós óyggjandi staðfesting þess að stefnandi hafi tekið við peningum sem greiðslu fyrir áfengi sem hann seldi, en ekki staðið skil á þeim til stefnda. Stefnandi hafi viðurkennt þetta brot sitt, borið við gleymsku og endurgreitt peningana. Honum hafi í framhaldinu verið sagt upp störfum.

Stefndi kveðst hafa fengið endurskoðanda til þess að yfirfara nákvæmlega allt bókhald félagsins fyrir þann tíma sem stefnandi starfaði hjá stefnda, þegar tilhæfulaus kröfubréf hafi borist frá stefnanda. Við þá könnun hafi komið í ljós að hvorki hafi verið til reikningar né nokkrar skýringar á því hvað hafi orðið um 698 flöskur af áfengi og 552 dósir af bjór, samtals að verðmæti 1.340.593 krónur. Þótt gert sé ráð fyrir að 10% hafi farið í kynningar, sem sé mjög ríflega reiknað, vanti samt áfengi og bjór að verðmæti 1.206.534 krónur sem stefnandi hafi móttekið og kvittað fyrir. Í framhaldi af því hafi stefnanda verið sent kröfubréf sem ekki hafi verið svarað. Stefnandi hafi síðan verið kærður fyrir fjárdrátt 16. nóvember 2015.

Stefndi mótmælir öllum málavaxtalýsingum í stefnu sem fari í bága við það sem að framan sé rakið sem röngum, sér í lagi fullyrðingum um lögbrot í rekstri stefnda svo sem að gefnir hafi verið út rangir reikningar, um greiðslu til „ýmissa starfsmanna sem sáu um kynningar með vínflöskum“ og öðru þess háttar. Stefnandi hafi verið eini starfsmaður stefnda, öðrum starfmönnum sé ekki til að dreifa.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að honum hafi verið heimilt að segja stefnanda fyrirvaralaust upp störfum vegna trúnaðarbrests. Stefnandi hafi viðurkennt upphaflegt fjárdráttarbrot sitt, greitt þá fjárhæð og móttekið uppsagnarbréf í framhaldinu. Síðar hafi komið í ljós að brot stefnanda í starfi sínu hjá stefnda hafi reynst mun umfangsmeiri og lotið að hærri fjárhæðum en stefndi hafi haft hugmynd um 30. nóvember 2014.

Stefndi reisir sýknukröfu sína af kröfu stefnanda um laun fyrir nóvember 2014 á því að stefndi hafi þegar gert upp við stefnanda laun vegna nóvember 2014.

Sýknukrafan af launum vegna apríl og maí 2014 sé á því reist að á þeim tíma hafi stefnandi alls ekki verið í vinnu hjá stefnda heldur hjá Y ehf. Þetta sé einnig ljóst af þeirri ástæðu að harla undarlegt hefði verið ef stefnandi hefði unað því að vinna hjá stefnda kauplaust í tvo mánuði án þess að hreyfa neinum athugasemdum fyrr en með bréfi VR hinn 17. desember 2014, er honum hafði verið sagt upp vegna fjárdráttar.

Sýknukröfuna vegna uppsagnarfrests kveðst stefndi byggja á því að stefndi hafði, er honum var sagt upp, aðeins unnið hjá stefnda í fimm mánuði, frá júní til nóvemberloka 2014 og því samkvæmt grein 12.1 í tilvitnuðum kjarasamningi aðeins átt einn mánuð í uppsagnarfrest. Krafa um sýknu af greiðslu fyrir þann mánuð, og eftir atvikum af greiðslu fyrir hina tvo mánuðina, byggist á því að uppsögn stefnanda hafi verið heimil án uppsagnarfests vegna þess að stefnandi hafi orðið uppvís að því að draga sér fé af fjármunum og vörum stefnda.

Auk þess byggist sýknukrafa stefnda á því að hann eigi hærri kröfu á stefnanda vegna fjárdráttarbrota hans en hugsanleg krafa stefnda kunni að vera. Það muni sannast þegar rannsókn á brotum stefnanda verði lokið. Í greinargerð var farið fram á að málinu yrði frestað uns niðurstaða þeirrar rannsóknar og líklegs sakamáls á hendur stefnanda lægi fyrir.

Stefndi kveður málskostnaðarkröfu sína byggjast á 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

IV

Í máli þessu er enginn ágreiningur um að munnlegt samkomulag hafi náðst, líklega á vormánuðum 2014, milli stefnanda og fyrirsvarsmanna stefnda um að stefnandi yrði ráðinn til starfa í þjónustu stefnda. Aðila greinir hins vegar á um hvenær stefnandi hóf störf er veittu honum rétt til umsaminna launa og annarra starfsréttinda. Telur stefnandi að hann hafi byrjað að starfa í þágu stefnda í síðasta lagi í byrjun apríl 2014 og krefur stefnda um full umsamin mánaðarlaun, 350.000 krónur, fyrir apríl og maí 2014. Því til stuðnings bendir stefnandi annars vegar á að hann hafi á þeim tíma verið farinn að sinna verkefnum fyrir stefnda. Hafi hann í apríl 2014 m.a. fengið umboð frá ítölskum vínframleiðanda fært yfir á nafn stefnda og jafnframt pantað vín frá sama framleiðanda. Enn fremur liggi fyrir að stefndi hafi greitt honum 50.000 krónur í laun 23. apríl 2014.

B, annar eigenda stefnda, gaf skýrslu fyrir dómi. Mátti á honum skilja að stefnandi hafi pantað umrætt vín frá Ítalíu í óþökk fyrirsvarsmanna stefnda, sem þó hafi látið það gott heita. Hafi félagið ekki greitt reikning vegna pöntunarinnar fyrr en í júní 2014 og hafi varan komið til landsins í júlí sama ár. Þá var á honum að skilja að stefndi hafi ekki þurft á starfsmanni að halda fyrr en varan, sem stefnandi hafði pantað, kom til landsins. Kvað hann það hafa verið skýrt af sinni hálfu að laun stefnanda hafi átt að vera árangurstengd sem síðan hafi þó ekki orðið raunin. Þá kvað hann stefnanda hafa komið fyrst til starfa í júní 2014 þegar uppsagnarfrestur hans hjá fyrri vinnuveitanda var liðinn. Hélt hann því einnig fram að greiðsla stefnda til stefnanda 23. apríl 2014 hafi verið fyrir mistök skilgreind sem laun. Taldi hann að um lán hafi verið að ræða.

Ekki liggur fyrir skriflegur ráðningarsamningur eða annað samkomulag sem varpað getur ljósi á hvenær stefnandi átti að hefja störf í þágu stefnda. Af framlögðum gögnum, sem vikið hefur verið að, verður að draga þá ályktun að stefnandi hafi lagt einhverja vinnu af mörkum í þágu stefnda áður en uppsagnarfrestur hjá fyrri vinnuveitanda hans var liðinn og hann hóf vinnu á starfsstöð stefnda í byrjun júní 2014. Framburður fyrirsvarsmanns stefnda fyrir dómi var óljós og nokkuð mótsagnakenndur um þetta atriði sem og um tilefni greiðslunnar 23. apríl 2014. Hins vegar liggur ekki fyrir hvert var umfang vinnuframlags hans í þágu stefnda í apríl og maí 2014. Kröfugerð stefnanda byggir á þeirri forsendu að þá hafi hann verið kominn í fullt starf hjá stefnda og eigi því að fá sömu laun og hann fékk fyrir júní 2014. Af framlögðum gögnum verður ekkert um það ráðið og verður niðurstaða dómsins gegn andmælum fyrirsvarsmanna stefnda ekki reist á óljósum fullyrðingum stefnanda sjálfs um að hann hafi á þessum tíma verið „á fullu“ að „finna vörur og panta vörur“ fyrir stefnda.

Af framangreindu leiðir að stefnandi getur ekki átt kröfu um frekara endurgjald fyrir vinnu í þágu stefnda, sem innt var af hendi í apríl og maí 2014, en sem nemur þeim greiðslum sem stefnandi fékk úr hendi stefnda á þeim tíma og hann lítur á sem endurgjald fyrir þá vinnu er koma skuli til frádráttar launakröfu hans. Sá frádráttur nemur samtals 72.125 krónum samkvæmt kröfugerð stefnanda. Annars vegar er þar vísað til greiðslunnar 23. apríl 2014 að fjárhæð 50.000 krónur, en eins og áður segir er hún skilgreind sem laun í samtímagögnum. Hins vegar er hér um að ræða greiðslu 20. maí 2014, sem stefnandi kveður nema 22.125 krónum, en sem í raun nam 21.215 krónum. Þar sem hér er um að ræða frádrátt af höfuðstól kröfu, sem er liður í kröfugerð stefnanda, leiðir af 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, að leggja verður hærri töluna til grundvallar. Kröfum stefnanda um frekari greiðslur fyrir fullt starf í apríl og maí 2014 er hins vegar hafnað. Af þessu leiðir enn fremur að ekki kemur til álita að fyrrgreind fjárhæð, 72.125 krónur, dragist frá dómkröfum stefnanda sem innborgun, enda verður að líta svo á að laun fyrir vinnu sem stefnandi innti af hendi fyrir 1. júní 2014 séu uppgerð.

Stefnanda var sagt upp störfum með uppsagnarbréfi 30. nóvember 2014. Ágreiningslaust er því að stefnandi var við störf í þjónustu stefnda út nóvembermánuð. Stefnandi gerir kröfu um 400.000 króna launagreiðslu fyrir þann mánuð. Stefndi mótmælir því þar sem laun fyrir þann mánuð séu uppgerð.

Ekki er að sjá af framlögðum færslum á reikningi stefnanda að hann hafi fengið greiðslu frá stefnda vegna launa í nóvember 2014. Á launaseðli fyrir nóvember 2014, sem stefndi lagði fram, er við það miðað að stefnandi eigi tilkall til 400.000 króna í laun fyrir nóvembermánuð, en að frádráttarliðir nemi hærri fjárhæð eða samtals 441.046 krónum. Auk staðgreiðslu að fjárhæð, 95.028 krónur, lífeyrisiðgjalds að fjárhæð 16.000 krónur og félagsgjalds að fjárhæð 2.800 krónur, eru þar fjórir frádráttarliðir sem samtals nema 327.218 krónum. Í fyrsta lagi eru þar dregin frá ofgreidd laun í júní, júlí, ágúst, september og október að fjárhæð 10.850 krónur. Í öðru lagi eru fyrirframgreiðslur að fjárhæð 150.000 krónur dregnar frá. Í þriðja lagi er þar að finna frádráttarlið, sem ber yfirskriftina „vöruúttekt“ að fjárhæð 83.371 króna, og í fjórða lagi er þar frádráttarliður, sem er sagður vera „opinber gjöld“, og nemur hann 82.997 krónum.

Í málatilbúnaði stefnda er ekki að finna nánari umfjöllun um þessa frádráttarliði. Af framlögðum reikningsyfirlitum má þó ráða að stefnandi hafi millifært 100.000 krónur inn á reikning stefnanda 20. júní 2014. Þá hefur þegar verið gerð grein fyrir því að 50.000 krónur hafi verið lagðar inn á reikninginn 23. apríl sama ár og er hún skilgreind sem laun í samtímagögnum. Ekki verður af málatilbúnaði stefnda ráðið hvort þessar greiðslur leggi grunn að þeirri kröfu að fjárhæð 150.000 krónur sem hann virðist hafa talið sér heimilt að draga frá launum stefnanda í nóvember 2014. Ætluð gagnkrafa stefnda sem á þessu byggist kemur því ekki til álita.

Við samanburð á færslum á reikningi stefnanda og framlögðum launaseðlum kemur í ljós að stefnandi fékk 2.450 krónum meira greitt fyrir júní en fram kemur á launaseðli, og 2.800 krónum meira fyrir júlí, september og október en launaseðlar fyrir þá mánuði bera með sér. Krafa sem stefndi kann að eiga á þessum grunni er hins vegar hvorki sundurliðuð né rökstudd af hálfu félagsins eins og efni var til í ljósi kröfugerðar stefnanda. Eins og mál þetta liggur fyrir er því ekki unnt að fallast á að stefndi geti dregið þessar ætluðu ofgreiðslur frá launakröfu stefnanda fyrir nóvember 2014. Þá eru hvorki í gögnum málsins né í málatilbúnaði stefnda færð nein rök fyrir heimild stefnda til að draga frá 83.371 krónu vegna vöruúttekta og 82.997 krónur vegna opinberra gjalda.

Samkvæmt framansöguð ber að fallast á að stefnandi eigi kröfu um að fá greidd umsamin laun fyrir nóvember 2014 án þeirra fjögurra frádráttarliða sem að framan er vikið að. Hins vegar ber launaseðillinn með sér að stefndi hafi dregið staðgreiðslu, lífeyrisjóðsiðgjald og félagsgjald frá launum fyrir þennan mánuð, eins og vera ber lögum samkvæmt. Hefur stefnandi ekki hnekkt réttmæti þessara frádráttarliða. Verður stefnda því gert að greiða stefnanda umsamin laun fyrir nóvember 2014, 400.000 krónur, að þessum liðum frádregnum, eða 286.172 krónur.

Í uppsagnarbréfinu 30. nóvember 2014 kemur fram að stefnanda sé sagt upp vegna trúnaðarbrests. Þar er hvorki fjallað nánar um tilefni uppsagnarinnar né um það hvernig haga skyldi ráðningarslitum m.a. með tilliti til uppsagnarfrests. Spurður að því fyrir dómi hvort upphaflega hafi verið ætlunin að greiða stefnanda laun í uppsagnarfresti sagði fyrirsvarsmaður stefnda að öll laun hefðu verið gerð upp við stefnanda með síðasta launaseðli. Eins og rakið hefur verið er sá launaseðill einungis vegna launa í nóvember 2014 og er þar í engu vikið að launum í uppsagnarfresti. Af því verður að draga þá ályktun að í ljósi þeirrar ávirðingar sem lá til grundvallar uppsagnarbréfinu hafi stefndi ekki talið sig skuldbundinn til þess að greiða stefnanda laun í uppsagnarfresti.

Ágreiningslaust er að framlagður kjarasamningur milli VR og Samtaka atvinnulífsins, með gildistíma frá 1. janúar 2014 til 28. febrúar 2015, hafi gilt um starfskjör stefnanda hjá stefnda. Samkvæmt grein 12.1 í kjarasamningnum skal gagnkvæmur uppsagnarfrestur vera ein vika á fyrstu þremur mánuðum í starfi, sem telst vera reynslutími, eins og segir í ákvæðinu. Uppsagnarfresturinn lengist í einn mánuð að þeim tíma loknum. Eftir sex mánaða starf skal uppsagnarfrestur hins vegar vera þrír mánuðir. Í niðurlagi ákvæðisins kemur fram að þessi uppsagnarákvæði gildi þó ekki „ef starfsmaður sýnir vítaverða vanrækslu í starfi sínu eða vinnuveitandi gerist brotlegur gagnvart starfsmanni“.

Niðurlag kjarasamningsákvæðisins felur í sér útfærslu á grundvallarreglum vinnuréttar um heimild vinnuveitanda til þess að víkja starfsmanni fyrirvaralaust úr starfi vegna ítrekaðra brota eða alvarlegrar vanrækslu á starfsskyldum sínum. Fyrir dómi hvílir sönnunarbyrðin á vinnuveitandanum um að þessum skilyrðum sé fullnægt þannig að hann sé óskuldbundinn til þess að greiða laun í uppsagnarfresti.

Samkvæmt því sem fram hefur komið fyrir dómi var tilefni uppsagnar stefnanda trúnaðarbrestur sem helgaðist af því að hann hafði ekki skilað stefnda peningagreiðslu fyrr en eigendur voru upplýstir um það hvernig staðið hefði verið að greiðslunni og kröfðust þess að stefnandi skilaði fjármununum. Af hálfu stefnanda er þessari lýsingu á tilefni starfsloka hans ekki mótmælt. Staðfesti hann jafnframt fyrir dómi að hafa fyrir hönd stefnda tekið við 46.987 krónum í peningum án þess að standa skil á þeim þegar í stað til félagsins. Hann kvaðst þó hafa lagt fjárhæðina inn á reikning stefnda þegar eftir því var leitað. Gaf hann þá skýringu á þessu fyrir dómi að hann hefði gleymt þessari greiðslu.

Fyrir liggur að almennt er ekki greitt fyrir vörur stefnda með staðgreiðslu í peningum. Sölumaður sem fær slíka greiðslu hlýtur hins vegar að þurfa að standa vinnuveitanda sínum skil á fjármununum þegar í stað. Með því að gera það ekki fyrr en eftir að fyrirsvarsmaður stefnda leitaði eftir því sýndi stefnandi af sér vanrækslu í starfi. Í ljósi þess að um einstakt tilvik var að ræða, sem getur skýrst af gleymsku, og ekki var um verulega fjárhæð að tefla, telur dómurinn að stefnda hafi verið óheimilt að víkja honum fyrirvaralaust úr starfi vegna þessarar ávirðingar án undangenginnar áminningar. Ekkert liggur fyrir um að stefnandi hafi áður verið áminntur vegna framgöngu sinnar í starfi hjá stefnda.

Stefndi heldur því fram að á þessum tíma hafi eigendur félagsins verið farið að gruna að ekki væri allt með felldu í störfum stefnanda fyrir félagið. Hafi þeim m.a. þótt einkennilegt hversu litlar tekjur væru af sölu stefnanda miðað við það magn sem hann tók út af vöruhóteli Eimskips. Stefndi virðist þó ekki hafa talið ástæðu til þess að rannsaka þetta atriði frekar á þessu stigi málsins. Þess í stað var ákveðið að víkja honum úr starfi 30. nóvember 2014 í ljósi þeirrar ávirðingar sem áður er getið.

Eftir að stéttarfélag stefnanda krafði stefnda um vangreidd laun fyrir hans hönd og áskildi stefnanda rétt til launa í uppsagnarfresti með bréfi 17. desember 2014 komu fram af hálfu stefnda ýmsar ásakanir um frekari vanrækslu í starfi, sbr. bréf lögmanns stefnda 18. desember 2014. Þessum ásökunum hefur stefndi ekki fylgt eftir með sönnunarfærslu fyrir dómi nema að því leyti sem hér verður lýst:

Við þingfestingu málsins lagði stefnandi fram bréf þáverandi lögmanns stefnda, dags. 9. júlí 2015, þar sem stefnandi var krafinn um greiðslu á 1.206.534 krónum vegna áfengis sem hann var talinn bera ábyrgð á að hefði horfið án þess að finna mætti á því eðlilegar skýringar. Með þessu bréfi fylgdi sundurliðaður útreikningur á excel-skjali, þar sem magn áfengis, sem kvittað var fyrir móttöku á í vöruhóteli Eimskips, var borið saman við það magn sem gefnir höfðu verið út reikningar fyrir. Eins og rakið er í kafla II benti þetta skjal til þess að umtalsverður munur væri á úttekt og sölu áfengis hjá stefnda. Segir þar að léttvín, sem afhent hafði verið úr vöruhótelinu, hafi samtals numið 2.900 flöskum, en útgefnir reikningar hafi einungis tekið til u.þ.b. helmingsins af þessu magni, eða 1.443 flaskna. Þá kemur þar fram að kvittað hafi verið fyrir móttöku á 1.200 bjórdósum, en að reikningar hafi aðeins verið gefnir út fyrir 768 dósum. Að teknu tilliti til þess að 246 léttvínsflöskur af tveimur gerðum hafi verið á lager og að 10% af afhentu magni gæti hafa verið notað til kynningar- og markaðsstarfsemi er í skjalinu áætlað að áfengi að verðmæti ríflega 1.206.534 krónur hafi horfið án þess að finna mætti á því skýringar.

Stefndi hefur fylgt þessum málatilbúnaði sínum eftir með því að leggja fram hliðstæðan útreikning ásamt yfirlýsingu E-kk-ef A-kk-ef, löggilts endurskoðanda hjá KPMG ehf., dags. 17. mars 2016. Í yfirlýsingunni segir að af hálfu KPMG ehf. hafi verið farið yfir „meðfylgjandi yfirlit um vöntun á víni og verðmætum, sem unnið er upp úr bókhaldi félagsins“. Kemur fram í yfirlýsingunni að bornir hafi verið saman „afhendingarseðlar frá Vöruhóteli Eimskips fyrir tímabilið 25. júní til 28. nóvember 2014 og útgefnir reikningar á sama tímabili“. Þá sé tekið tillit til vara á lager sem og óinnheimtra reikninga. Síðan segir þar að það sé „okkar mat að meðfylgjandi yfirlit sé í samræmi við bókhald félagsins á þessu tímabili og að vöntun í verðmætum sé 1.642.330 kr. sbr. yfirlitið“. Frá því dragist „áætlað magn sem nýtt hefur verið til kynningar- og markaðsstarfsemi, áætlað 10%, eða 164.233 kr. og er því niðurstaðan að vöntunin sé 1.478.097 kr.“

E-kk-nf A-kk-nf staðfesti framangreinda yfirlýsingu sína fyrir dómi. Aðspurður kvað hann KPMG ehf. hafa borið saman magn afhentrar vöru við útgefna reikninga eins og komi fram í yfirlitinu. Í fyrstu kvað hann KPMG ehf. hafa verið með „undirgögnin hvað þetta varðar“ undir höndum þegar úttektin fór fram. Þegar hann var spurður um það hvort samantektin hefði byggst á öllum reikningum eins og þeir komu fyrir í bókhaldi stefnda játaði E-kk-nf því, en sagði jafnframt að það hafi verið „miðað við þau gögn sem við fengum á þeim tíma“. Svör hans voru því ekki afdráttarlaus um hvort allir útgefnir reikningar félagsins á umræddu tímabili hafi legið til grundvallar samantektinni.

Samkvæmt framansögðu liggja fyrir tvær samantektir, sem virðast byggjast á upplýsingum úr bókhaldi stefnda, og er ætlað að varpa ljósi á óeðlilega rýrnun á vörum félagsins meðan stefnandi starfaði hjá stefnda. Fyrri samantektin, sem fylgdi bréfi lögmanns stefnda 9. júlí 2015, er ljóslega röng miðað við uppgefið magn afhentra léttvínsflaskna, sem er 1.742 flöskur, en ekki 2.900, eins og segir í línu með samanlögðu magni. Þegar jafnframt er tekið tillit til þess að 246 flöskur virðast hafa verið á lager fær dómurinn ekki séð að óeðlilega mikill munur sé á afhentu léttvíni og útgefnum reikningum samkvæmt þessari samantekt. Í því efni verður m.a. að taka tillit til þess sem fyrir liggur að ekki voru gefnir út reikningar vegna kynningar- og markaðsstarfs. Þá hefur stefnandi m.a. borið að honum hafi verið gert að taka út vörur og afhenda félagi sem eigendur stefnda eiga aðild að, og að honum sé ekki kunnugt um að gerður hafi verið reikningur af því tilefni. Kannaðist fyrirsvarsmaður stefnda við tilvikið en taldi það magn sem stefnandi tilgreindi í þessu sambandi ekki geta staðist.

Í síðari samantektinni hefur afhent magn verið leiðrétt. Þar er hins vegar uppgefið magn, sem gefnir voru út reikningar fyrir, lægra en í fyrri samantekt. Í síðari samantektinni segir að samtals hafi verið gefnir út reikningar fyrir 1.097 léttvínsflöskum, en í fyrri samantekt var þetta magn 1.443 léttvínsflöskur. Þá er út frá því gengið í síðari samantektinni að gefnir hafi verið út reikningar fyrir samtals 528 dósum af bjór, en í fyrri samantekt var þetta magn sagt vera 768 dósir. Af hálfu stefnda hafa ekki komið fram neinar skýringar á því hvers vegna gengið er út frá mismunandi magni að þessu leyti í þessum tveimur samantektunum. Þá verður ekkert um það ráðið af framlögðum gögnum í málinu.

Þegar mat er á það lagt hvort stefndi hafi fært sönnur á ávirðingar sínar um að stefnandi beri ábyrgð á óeðlilegri rýrnun á vörum félagsins verður að líta til þess sem hér hefur verið rakið um misræmi í gögnum. Eins og málið liggur fyrir er enn fremur óvíst að allir útgefnir reikningar í bókhaldi stefnda hafi legið til grundvallar samantekt KPMG ehf. Sú samantekt var heldur ekki gerð í samræmi við IX. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Gafst stefnanda því ekki færi á að koma að athugasemdum við þau gögn sem lágu til grundvallar samantektinni og benda á atriði sem þýðingu gátu haft við matið. Af þessum sökum er ekki unnt að fallast á að stefndi hafi fært viðhlítandi sönnur á framangreindar ávirðingar í garð stefnanda.

Stefndi hefur að öðru leyti ekki fært sönnur á að stefnandi hafi brotið svo alvarlega af sér í starfi að heimilt hafi verið að víkja honum fyrirvaralaust úr starfinu án þess að greiða honum laun í uppsagnarfresti. Eins og áður segir voru stefnanda greidd laun í apríl 2014 fyrir vinnuframlag í þágu stefnda á vormánuðum þess árs auk þess sem líta verður á greiðslu 20. maí sama ár sem endurgjald fyrir vinnu sem hann hafði þá innt af hendi. Því ber að líta svo á að áskilnaði greinar 12.1 í framlögðum kjarasamningi fyrir þriggja mánaða uppsagnarfresti hafi verið fullnægt þegar stefnanda var sagt upp um mánaðamótin nóvember/desember 2014. Af þessum sökum á stefnandi rétt á greiðslu sem nemur launum í uppsagnarfresti allt til febrúar eins og hann gerir kröfu um.

Samkvæmt framansögðu ber að hafna kröfu stefnanda um frekari launagreiðslur í apríl og maí 2014 en sem nemur þeim greiðslum sem stefnandi gengur út frá í dómkröfum sínum að inntar hafi verið af hendi sem laun fyrir vinnu þann tíma, 72.125 krónur. Þá er fallist á að stefnandi eigi kröfu um eftirstöðvar launa fyrir nóvember 2014 að fjárhæð 286.172 krónur. Stefndi mótmælir ekki kröfu stefnanda um orlof á laun sem miðast við 25 áunna orlofsdaga fram til nóvemberloka 2014 að fjárhæð 287.280 krónur í samræmi við grein 4.3 í viðkomandi kjarasamningi. Verður því á þá kröfu fallist. Þá ber að taka til greina kröfu stefnanda um laun í þriggja mánaða uppsagnarfresti, samtals að fjárhæð 1.200.000 krónur. Ekki hafa komið fram sérstök andmæli við kröfu stefnanda um rétt hans til greiðslu fyrir orlof á laun í uppsagnarfresti að fjárhæð 127.680 krónur, greiðslu orlofsuppbótar 2014 að fjárhæð 4.389 krónur, greiðslu orlofsuppbótar 2015 að fjárhæð 31.600 krónur, greiðslu desemberuppbótar 2014 að fjárhæð 63.787 krónur sem og greiðslu desemberuppbótar 2015 að fjárhæð 13.084 krónur. Verða þessar kröfur því teknar til greina.

Ætluð gagnkrafa stefnda á hendur stefnanda er vanreifuð og skilyrði skaðabótaábyrgðar stefnanda ósönnuð. Kemur sú krafa því ekki til álita. Að öllu þessu virtu ber að fallast á að stefnanda beri að greiða stefnda 2.013.992 krónur. Krafa stefnanda um dráttarvexti af framangreindri fjárhæð hefur ekki sætt sérstökum andmælum og verður á hana fallist eins og í dómsorði greinir. Samkvæmt 12. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, skulu dráttarvextir leggjast við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Því er óþarfi að kveða á um slíkt í dómsorði.

Líta verður svo á að stefndi hafi tapað málinu í öllu verulegu. Verður hann því dæmdur samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, til þess að greiða stefnanda málskostnað. Í ljósi umfangs og eðli málsins þykir málskostnaður stefnanda hæfilega ákveðinn 850.000 krónur.

Dregist hefur að kveða upp dóm í máli þessu fram yfir frest samkvæmt 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991. Dómari og aðilar voru á einu máli um að ekki væri þörf á að flytja málið að nýju.

Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, X ehf., greiði stefnanda, A, 2.013.992 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 286.172 krónum frá 1. desember 2014 til 1. janúar 2015, af 686.172 krónum frá þeim degi til 1. febrúar 2015, af 1.086.172 krónum frá þeim degi til 1. mars 2015 og af 2.013.992 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 850.000 krónur í málskostnað.