S-280/2006

Ríkissaksóknari höfðaði málið með ákæru útgefinni 15. febrúar 2006 á hendur ákærða, X , kt. -74 -, ... ,... , til refsingar fyrir kynferðisbrot gagnvart Z, kt. 95- og Y , kt. 96-, dætrum þáverandi sambýliskonu sinnar, framin á heimili þeirra að ... í Reykjavík, á tímabilinu janúar 2003 til júní 2004, sem hér segir:

1. Með því að hafa í eitt skipti, þegar þau voru þrjú saman í baði, látið telpurnar renna sér niður bringu hans og kynfæri, haft munnmök við þær báðar og látið þær síðan hafa munnmök við hann.

2. Fyrir blygðunarsemisbrot og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa, eftir að þau komu upp úr baðinu, sýnt telpunum klámmynd.

Er háttsemi samkvæmt 1. tölulið talin varða við 1. mgr. 201. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum, en háttsemi samkvæmt 2. tölulið við 209. gr. hegningarlaganna og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

A krefst þess fyrir hönd ólögráða dætra sinna Z og Y að ákærði verði dæmdur til að greiða hvorri telpu 1.500.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. júní 2004 til greiðsludags.

Ákærði krefst sýknu af refsikröfu ákæruvaldsins og að bótakröfunum verði vísað frá dómi, en ellegar verði honum dæmd vægasta refsing sem lög leyfa og miskabætur lækkaðar verulega.

I.

A flutti að .... í ársbyrjun 2003 ásamt fjórum börnum sínum, í kjölfar skilnaðar við föður þeirra. Hún hafði nýlega kynnst ákærða, sem mun hafa flutt inn til hennar og barnanna í apríl eða maí. Sambúðin var erfið að mati ákærða, ekki síst vegna stöðugrar vanlíðanar A , sem hefði ávallt verið þreytt og pirruð á börnunum. Samskipti hans og barnanna hefðu verið góð engu síður.

A sleit sambandinu í júní 2004 og flutti ákærði af heimilinu. Hann kveðst hafa verið ósáttur við ákvörðunina á þeim tíma, enda hefðu þau verið ný trúlofuð. Ákærði kennir því nú um hvernig fór að A hafi verið óánægð með hve lítið hann þénaði í samanburði við hennar fyrrverandi. A kveðst á hinn bóginn einfaldlega hafa verið búin að fá nóg af ákærða. Eftir sambúðarslitin sömdu hún og eiginmaðurinn fyrrverandi um að börnin, Z, Y og yngri tvíburabræður, myndu búa til jafns hjá báðum foreldrum, viku í senn á hvorum stað. Er þetta fyrirkomulag enn við lýði.

Í ágúst 2004 lagðist A inn á sjúkrahús vegna taugaáfalls, sem hún rekur til uppsafnaðra erfiðleika í kjölfar barneigna, álags vegna uppeldis barnanna og skilnaðar við föður þeirra, sem hún hafi ekki verið búin að jafna sig á þegar hún stofnaði til sambúðarinnar við ákærða. Að sögn A hefur hún síðan verið óvinnufær og þiggur örorkubætur.

Ákærða og A ber saman um að þau hafi átt lítil samskipti eftir að leiðir skildu í júní 2004 og þau aðeins hist stöku sinnum og fyrir tilviljun á skemmtistöðum borgarinnar.

Haustið 2005 urðu vatnaskil vegna atburða, sem nú verður lýst og ákærði rekur til peningagræðgi A, sem hljóti að hafa komið þeirri ranghugmynd inn í koll Z og Y að hann hafi misnotað þær og misboðið kynferðislega. Ákærði hefur frá upphafi borið af sér slíkar sakir.

II.

Hinn 15. september 2005 fór A á lögreglustöð og lagði fram kæru á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot gagnvart dætrunum. A a skýrði svo frá að hún hefði að kvöldi þáliðins 3. ágúst verið að elda fyrir Y þegar telpan hefði farið að flissa og spurt hvort hún mætti segja frá „stelpuleyndarmáli“. Í framhaldi hefði stúlkan greint frá því að einhverju sinni hefðu hún og Z verið í baði með ákærða og þær gert sér að leik að renna niður eftir bringu hans. Ákærði hefði síðan spurt hvort hann mætti sleikja kynfæri þeirra, í framhaldi gert það og því næst látið þær báðar sjúga getnaðarlim hans í baðinu. Einnig hefði komið fram hjá Y að þau þrjú hefðu einhvern tíma horft saman á klámmynd. Að sögn A hefði hún beðið þess að Z kæmi heim, en þá tekið hana á eintal og spurt hvort fótur væri fyrir þessu. Stúlkan hefði neitað í fyrstu, en eftir að Y hefði krafið systur sína um sannleikann hefði Z brostið í grát og greint frá atburðum á nákvæmlega sama veg. Z hefði þó getið þess að hún hefði í fyrstu neitað að sjúga lim ákærða, en látið undan þegar Y hefði sagt henni að hún ætti að gera það líka. Að sögn A hefðu systurnar báðar greint frá því að ákærði hefði sagt að „þetta væri bara eins og að sleikja sleikjupinna“. A kvaðst hafa pantað tíma hjá Barnavernd Reykjavíkur strax næsta dag og farið á fund hennar 5. ágúst. Í skýrslunni kemur fram að barnaverndaryfirvöld hafi sama dag tilkynnt lögreglu um málið.

Ákærði var yfirheyrður 16. september. Hann kvaðst saklaus af þeim áburði, sem á hann væri borinn í kæruskýrslunni. Aðspurður hvort hann hefði „oft farið með stúlkunum í bað“ á meðan hann bjó að .... kvað ákærði slíkt sjaldan hafa gerst. Þó hefði komið fyrir að telpurnar hefðu stokkið ofan í baðkerið til hans, og eins tvíburabræður þeirra. Hins vegar hefðu hann og telpurnar aldrei „farið í bað saman“. Varðandi ætlaða klámmyndasýningu gat ákærði þess að telpurnar hefðu einhvern tíma komist í klámmynd á heimilinu og minnti hann að A hefði komið að þeim við að horfa á myndina.

Ákærði ítrekaði sakleysi sitt við yfirheyrslu 17. október og kvaðst enga skýringu kunna á því af hverju stúlkurnar bæru á hann rangar sakir. Hann kvaðst ekki minnast þess að hafa nokkru sinni verið með telpunum í baði, en gat þess að komið hefði fyrir að þær og tvíburarnir hefðu stokkið ofan í kerið þegar hann hefði stigið upp úr því. Ákærða voru kynntar bótakröfur í málinu og hafnaði hann þeim alfarið.

III.

Y og Z gáfu skýrslu fyrir dómi 28. september 2005. Skýrslurnar voru teknar af rannsóknarlögreglumanni undir stjórn héraðsdómara og settar á myndband. Verður nú greint frá því helsta, sem fram kom og þýðingu getur haft fyrir málsúrslit. Þegar nauðsyn ber til að rekja orðrétt spurningar og svör hefur spyrillinn auðkennið „Þ“, en stúlkurnar „Y“ og „Z“. Tilvitnanir af því tagi eru í samræmi við myndbandsupptökur, sem dómendur styðjast við. Þar sem ómögulegt er að greina orðaskipti eru notuð þrjú stjörnumerki [***]. Úrfellingarmerki [...] eru notuð með hefðbundnum hætti. Texti innan sviga er frá dómendum kominn. Hann vísar til þess er sést á upptökunum og er eftir atvikum notaður til skýringar á vætti stúlknanna.

IV.

Y byrjaði á því að svara almennum spurningum um hana sjálfa, skólann, áhugamál og annað í þeim dúr. Í framhaldi var hún minnt á að hún væri stödd í dómhúsi og að þá skipti „rosa miklu máli að maður segi satt og rétt frá“. Y umlaði eitthvað til svars og heyrði á móti: „Þannig að hérna þú manst það.“ Þessu svaraði hún með orðunum: „Mamma sagði að ef ég mundi segja allt rétt og allt satt þá mundi hún kannski kaupa föt eða eitthvað dót.“

Ofangreind ummæli vöktu engin viðbrögð af hálfu spyrilsins. Þess í stað vék hann að kærumálinu og spurði Y hvort hún vissi af hverju hún væri stödd í dómhúsinu. Telpan svaraði því neitandi. Spyrillinn sagði þá að móðir hennar hefði sagt „okkur að þú hafir sagt sér svona leyndarmál ... sem gerðist í baði með X“.

„Ha?“ voru fyrstu viðbrögð Y. Aðspurð kvaðst hún muna eftir þeim manni og varðandi umrætt atvik svaraði hún á þá leið að ákærði, sem hún kallaði „X“, hefði leyft henni og Z að fara með honum í bað, á meðan mamma þeirra hefði verið úti í búð með tvíburunum. Ákærði hefði farið fyrst ofan í baðkerið, en því næst hleypt systrunum ofan í. Þar hefði hann legið út af, en þær setið til fóta.

Spyrillinn sýndi nú telpunni myndir af karli og konu og gekk úr skugga um að hún þekkti nöfn á helstu líkamshlutum. Hún kallaði kynfæri konu „pjöllu“ og getnaðarlim „typpi“. Þegar að fenginni þeirri hugtakanotkun kvað við í spyrlinum:

Þ: „Typpið, já ókei. Þegar þið, þegar þið eruð með honum í baðinu?“

Eftir að telpan hafði svarað þessari fullyrðingu, eða óræðu spurningu, játandi fylgdi eftirfarandi spurning strax í kjölfarið:

Þ: „Uhumm, lét hann ykkur gera eitthvað við sig, bað hann ykkur um að gera eitthvað?“

Y: „Já, það, hann gerði eitthvað við okkur og þá þurftum við endilega að gera eitthvað við hann.“

Aðspurð kvaðst Y ekki þora að segja hvernig þetta hefði byrjað, en eftir að spyrillinn hafði gert telpunni ljóst að það væri í lagi að skýra honum frá öllu og fullvissað hana um að „við segjum ekki neinum frá“ og að ekki mætti „gera svona við börn“, það sem móðir hennar hefði sagt, kvaðst telpan ekki muna hvað ákærði hefði gert í baðinu. Því svari var fylgt eftir á svohljóðandi veg:

Þ: „Manstu það ekki, en þetta sem að þú sagðir mömmu þinni?“

Telpan kvaðst mun „pínku af því“ og féllst á að rifja það upp, en áður en til þess kom var skýrslutakan rofin. Hún hófst að nýju með svohljóðandi spurningu:

Þ: „Já, geturðu sagt mér frá því sem gerðist í baðinu, þegar þið voruð saman í baði?“

Y: „Tee, af því að hann þurfti, hann sleikti píkuna á okkur ... en ég man ekki hvað við áttum að gera við hann.“

Y áréttaði síðastgreint atriði tvívegis áður en spyrillinn spurði:

Þ: „... en komuð þið við typpið á honum eða eitthvað svoleiðis eða?“

Því svaraði telpan: „Uhmm, já.“ Í framhaldi var stúlkan spurð hvort ákærði hefði sagt eitthvað við þær og svaraði hún því til að hann hefði sagt þeim að þær „ættu að sleikja tillann á honum“. Hún áréttaði þetta atriði og sagði svo: „Hann sleikti píkuna á okkur og þá þurftum við endilega að sleikja tillann á honum.“ Því næst var spurt:

Þ: „Voruð að sjúga á honum typpið?“

Y: (kinkar hér kolli til svars)

Þ: „Já, og sjúgðuð þið á honum typpið?“

Eftir að hafa fengið jákvætt svar við þeirri spurningu og ummæli barnsins um að systurnar hefðu þurft að gera það samkvæmt tilmælum ákærða og þær ekki þorað annað, kom næsta spurning:

Þ. „Hver byrjaði að sjúga á honum typpið?“

Y: „Ég, og svo systir mín.“

Þ: „Svo systir þín já, gerðuð þið það oft?“

Y: „Bara tvisvar.“

Þ: „Gerðir þú tvisvar og hún tvisvar?“

Y: (kinkar hér kolli til svars)

Þ: „Já, og var hann, og það var í sama skiptið þegar þið voruð í baðinu?“

Y: (kinkar hér kolli til svars)

Þ: „Já?“

Y: „Hann leyfti okkur að horfa á dónamynd.“

Þ: „Eftir baðið?“

Y svaraði ekki þeirri spurningu, en greindi þess í stað frá því að hún væri búin að horfa á myndina tvisvar sinnum, minntist á vinkonu sína í þessu sambandi og bar að þær hefðu einhvern tíma verið að „gá að mynd, hvaða mynd þetta væri ... létum hana inn og við bara oj og tókum hana svo úr og hentum henni í burtu.“ Í kjölfar þessa sagði spyrillinn:

Þ: „Já, já, þannig að þegar þið eruð búin í baðinu?“

Y: „Uhumm, þá fórum við að horfa á dónamynd.“

Nánar aðspurð hvað hefði gerst í baðkerinu svaraði Y :

Y: „Svo þurftum við, þá sagði hann að þið ættuð að koma með hausinn, nei pjölluna, hingað (réttir aðra hönd að höfði sér). Þá sleikti hann pjölluna.“

Þeim orðum fylgdi spyrillinn eftir með svohljóðandi spurningu:

Þ: „Já, og hérna sett, og bað hann ykkur svo um að fá að sleikja pjölluna?“

Y: (kinkar hér kolli, eldsnöggt)

Þ: „Og settust þið svo nálægt eða þá andlitinu á honum?“

Y: „Nei.“ (hristir jafnframt höfuðið til afsvars)

Þ: „Hvað gerðuð þið?“

Y: „Hann sagði að við þurftum að beygja okkur.“

Þ: „Að þið ættuð að beygja ykkur niður já?“

Y: „*** pínulítið.“

Þ: „Og, og hvern, hvora byrjaði hann að sleikja fyrst, manstu það?“

Y: „Mig.“

Þ: „Byrjaði að sleikja þig fyrst?“

Y: „En ég, þá átti ég að sleikja tillann á honum fyrst.“

...

Þ: „Ókei, og svo sleikti hann Z“?

Y: (kinkar hér kolli)

Þ: „Þá átti hún að sleikja typpið á honum?“

Y: (kinkar hér aftur kolli)

Þ: „Og sleikti hann þig svo aftur?“

Y: „Bara tvisvar.“

Þ: „Þrisvar?“

Y: „Tvisvar.“

Y var því næst spurð hvort hún myndi hvernig typpið á ákærða hefði verið á meðan þau hefðu verið að gera þetta. Hún svaraði því neitandi (hristir jafnframt höfuðið). Í beinu framhaldi var hún spurð hvort typpið hefði verið „mjúkt eða hart“. Telpan svaraði: „Hart“. Aðspurð hvað þær hefðu gert þegar þær hefðu verið „búnar að sleikja á honum typpið“ bar telpan að þær hefðu farið upp úr baðinu, en gat þess svo, að áður hefðu þær rennt sér á ákærða og notað bringu hans eins og rennibraut (strýkur annarri hendi jafnframt niður bringu sína og fram eftir lærum). „Svona eins og rennibraut“ endurtók spyrillinn og spurði svo:

Þ: „Já, áður en þið sleiktuð á honum typpið?“

Y: „Já.“

Þ: „Já, byrjuðuð að leika ykkur svoleiðis í baðinu?“

Y „Já.“

Þ: „Já, ókei, þannig að þið byrjuðuð að leika við hann svona með því að renna á bringunni fyrst?“

Y: „Uhumm.“

Þ: „Og bað hann ykkur svo um að fá?“

Y: „Já.“

Þ: „Að sleikja pjölluna og?“

Y: (kinkar kolli)

Þ: „Þá áttuð þið að sjúga typpið?“

Y: (kinkar kolli)

Þ: „Já. Gerði hann eitthvað við typpið á meðan þið voruð að?“

Y: „Hann nuddaði það.“

Þ: „Var hann að nudda typpið já, á meðan þið voruð að sjúga á honum typpið?“

Y: (hristir hér höfuðið neitandi) „Hann var bara alveg rólegur þá.“

...

Þ: „Var hann þá alveg rólegur, já, en þegar þið eruð að renna niður bringuna á honum fyrst?“

Y: „Huu?“

Þ: „Manstu hvernig typpið á honum var þá, var það hart?“

Y: (kinkar hér kolli).

Þ: „Ha, já, já, en hérna, en svo þurrkið þið ykkur, farið úr baðinu?“

Y: „Uhu, og svo horfum við á dónamyndina.“

Y bar að ákærði hefði sett myndina í myndbandstæki og þær horft á „næst síðustu myndina“, íklæddar nærbuxum og með handklæði yfir sér. Þegar mamma þeirra hefði komið heim hefði ákærði slökkt á sjónvarpinu, en ekki sagt henni frá neinu og þær ekki þorað að segja orð. Aðspurð hvort ákærði hefði sagt eitthvað við þær þegar hann hefði sett myndina í tækið kvaðst telpan ekki muna það, en sagði:

Y: „Þið getið alveg taktið þennan mann til fastan ekki satt?“

Þ: „Já.“

Y: „Mömmu langar að láta hann inn í fangelsi, og okkur.“

Þ: „Já, fyrir það sem hann gerði ykkur, (Y: kinkar hér kolli) við ykkur, já.“

Spyrillinn hélt svo áfram:

Þ: „En hérna hvað sagði hann við ykkur þegar þetta var búið?“

Y: (ypptir hér öxlum)

Þ: „Sagði hann að þið mættuð ekki segja frá eða?“

Y: „Man það ekki.“

Y kvaðst aðspurð halda að umræddir atburðir hefðu gerst þegar hún hefði verið 8 ára og Z 9 ára. Hún kvaðst halda að þetta hefði gerst að vetrarlagi, þ.e. þegar hún hefði verið í skóla, og að degi til, líklega milli klukkan 15 og 16. Aðspurð hvort stúlkan hefði sagt einhverjum frá atburðum áður en hún hefði rætt þetta fyrst við mömmu sína kvaðst hún hafa sagt þremur nafngreindum vinkonum sínum frá þessu í algjörum trúnaði, þannig að hún hefði mátt berja þær (bendir um leið á aðra öxl sína) ef þær segðu öðrum frá. Y kvaðst hins vegar ekki hafa þorað að segja mömmu sinni frá neinu af ótta við að ákærði yrði „klikkaður“, myndi koma og henda henni út eða eitthvað svoleiðis, mamma hennar hringja í lögregluna, hún koma að sækja ákærða og hann þá neita öllu. Í framhaldi var hún spurð:

Þ: „Nei, en hérna, ... vissirðu að þetta var rangt af honum?“

Y: „Ég, nei, heldur ekki systir mín.“

Þ: „Já, en var hann eitthvað búinn að segja við þig að þú mættir ekki segja frá þessu?“

Y: (kinkar hér kolli til svars)

Þ: „Sagði hann það?“

Y: „Uhumm, og ég sagði.“

Þ: „Hvenær sagði hann það?“

Y: „Í baðinu ... þegar hann var búinn að gera þetta.“

Þ: „Þegar hann var búinn að gera þetta, hvað sagði hann þá?“

Y: „Hann sagði, ekki segja neinum, annars, annars, uhmm, man ekki hvað hann sagði, mér fannst það eitthvað svona, annars mun ég gera eitthvað.“

Þ: „Sagði hann að þið mættuð ekki segja neinum frá þessu?“

Y: „Já.“

Í lok skýrslugjafarinnar hrósaði spyrillinn Y fyrir góða frammistöðu og spurði jafnframt hvort þetta væri ekki allt satt. „Jú“, svaraði telpan og kinkaði kolli. Því fylgdi spyrillinn eftir á svohljóðandi veg:

Þ: „Þú hefur sagt mér satt og rétt frá öllu?“

Y: „En eitt-*** man ég ekki.“

Þ: „Þú vissir það, er það ekki, áður en þú komst, að þú áttir að segja alveg satt?“

Y: „Uhumm (kinkar kolli), mamma sagði það, *** mundi gefa mér annað hvort föt eða dót eða bók, eitthvað svoleiðis.“

Sem fyrr vöktu greind ummæli engin viðbrögð af hálfu spyrilsins, sem þakkaði telpunni fyrir og sagði að hún hefði staðið sig „rosa vel“.

V.

Z svaraði fyrst almennum spurningum um hana sjálfa, hvernig gengi í skólanum, um áhugamál og fleira í þeim dúr. Í framhaldi var stúlkan minnt á að hún væri stödd í dómhúsi og að það skipti „rosa miklu máli“ að hún segði satt og rétt frá og léti vita ef hún myndi ekki eftir einhverju. Z umlaði eitthvað og tók fram að hún myndi „nefninlega ekki alveg allt“. Aðspurð kvaðst stúlkan ekki vera viss af hverju hún væri stödd í dómhúsinu, en héldi að hún væri komin „til að leysa málið“.

Fyrsta spurning til barnsins, sem laut að kærumálinu, var um hvað hefði gerst. Z svaraði því til að ákærði, sem hún kallaði „X“, hefði farið í bað og systurnar horft tvívegis á klámmynd með honum og síðan hefðu þau farið þrjú saman í bað. Stúlkan bar að sig minnti að ákærði hefði sýnt þeim „eitthvað þarna niðri, ... en fórum, fórum svona í ***, og hann fór með tunguna inn í klofið á okkur. ... Og svo bara endaði með því að hann hætti, eða ég vildi þetta ekki fyrst, svo bara prófaði ég, og hann hélt alltaf áfram og, ***, og svo bara sagði hann að við ættum að fara með munninn yfir typpið hans.“ Að sögn Z hefði hún ekki viljað gera það, en þá hefði ákærði sagt þeim „að fara með þennan putta upp í okkur bara (tekur utan um þumalfingur), þetta væri eins og að sleikja sleikjó“. Í framhaldi hefði hún tekið þá ákvörðun að gera þetta, „sagði bara allt í lagi, og gerði það“. Í kjölfarið hefði ákærði gert þetta aftur við þær. Síðan hefðu þau horft „aftur á mynd, þessa klámmynd, bara tvisvar“, þegar þau hefðu verið búin í baðinu.

Í kjölfar þessarar atvikalýsingar var Z látin endursegja atburðarás í tvígang. Telpan greindi frá því að einhverju sinni, þegar móðir hennar og tvíburabræður hefðu verið að heiman, hefði þær systur langað í bað, þó ekki endilega með ákærða. Einhverra hluta vegna hefðu þau þrjú engu síður farið saman í bað, ákærði stigið fyrstur ofan í baðkerið, því næst Y og loks hún sjálf. Aðspurð kvað stúlkan nægt rými hafa verið fyrir þau öll í baðkerinu, enda hefði kerið verið „örugglega svona stórt bað og svona mikið vatn og svo þegar við fórum upp í öll þá var það svona lítið“. ... „Svo bara gerðum við þetta.“ Z kvaðst ekki muna hvernig þau hefðu gert þetta og ekki muna hvort ákærði hefði sagt eitthvað við þær. „Hann alla veganna, ... sagði bara eitthvað sleikja, sleikja.“ Aðspurð hvort ákærði hefði setið eða legið í baðkerinu svaraði telpan því ekki með orðum, en á myndbandinu hallar hún sér makindalega aftur í viðtalssófa. Hún kvað systurnar hafa setið til fóta í baðkerinu, þær síðan farið að leika sér á maga ákærða og verið að renna sér á honum. Aðspurð hvað hefði gerst næst svaraði Z:

Z: „Ég fór yfir hausinn, eða við fórum yfir hausinn hans. ... En fyrst langaði mig ekkert svakalega mikið í þetta, en svo tók ég ákvörðun og gerði það. ... Og hann fór með, æ, tunguna í klofið á okkur. ... Svo gerðum við, svo, æi, æi, svo gerði, æi, fór ég með munninn yfir typpið á honum. ... Og svo gerðum, svo fór aftur yfir hausinn ***.“

Þ: „Ókei, hverja, hverja?“

Z: „Svo hættum við í baðinu.“

Aðspurð hvað hefði gerst næst svaraði Z: „Svo horfðum við á klámmyndina.“ Í framhaldi bar stúlkan að þau hefðu horft á myndina á myndbandi í stofunni. Hún kvaðst ekki muna hvort þau hefðu verið búin að klæða sig eða enn verið blaut eftir baðið. Spyrillinn sagði í beinu framhaldi:

Þ: „Nei, búin að þurrka ykkur alla veganna í baðinu. En manstu hverja byrjaði hann á að setja tunguna í, í klofið?“

Z: „Ég man það ekki alveg.“

Þ: „Þú manst það ekki alveg hvernig það var. Nei, en hvað sagði hann hérna við ykkur þegar þetta var búið í baðinu?“

Z: „Ég man það ekki, ég man bara, æi þetta, með þetta að það væri alveg eins og að sleikja sleikjó.“

...

Þ: „Og var þetta eins og að sleikja sleikjó?“

Z: „Nei.“

Þ: „Nei, en manstu hvernig typpið var, var það hart eða mjúkt eða?“

Z: „Það var með standpínu.“

Z var því næst spurð hvernig typpið á ákærða hefði verið þegar þær hefðu verið að renna sér niður bringu hans og svaraði: „Líka með standpínu.“ Að sögn telpunnar hefðu systurnar spurt ákærða af hverju typpið væri svona (talar með skrækri smábarnarödd), en hún myndi ekki hverju hann hefði svarað.

Nánar aðspurð um atburði í baðkerinu sagði Z: „Við fórum yfir hausinn hans. ... Og svo fór hann eitthvað að tala og tala og tala og við fórum að leika okkur alveg, eða á bringunni, á bringunni hans. ... Og fórum alltaf yfir typpið hans.“ (sveiflar hér annarri hendi einu sinni skáhallt frá höfði og niður á læri)

Þ: Já, rennduð þið niður bringuna?“

Z: „Já.“

Þ: „Niður typpið?“

Z: „Já, alla, alla.“ (sveiflar hér annarri hendi til hliðanna)

Þ: „Já?“

Z: „Alveg niður þangað til við fórum niður í vatnið.“

Z bar að í framhaldi hefði ákærði farið að blaðra eitthvað á nýjan leik. „En svo gerði þetta upp og niður hausinn hans og hann fór með tunguna inn í klofið á okkur. ... Og svo bara þurftum við að, svo, æi, til þess að halda áfram þurftum við, þurftum við að fara með munninn yfir typpið hans.“

Þ: „Já?“

Z: „***“

Þ: „Já, sjúga typpið?“

Z: „Nei.“ (hristir höfuðið um leið)

Þ: „Setja bara munninn yfir typpið?“

Z: „Já.“ (kinkar hér kolli)

Z áréttaði því næst að hún hefði ekki viljað gera þetta í fyrstu og viljað hætta þessu. Aðspurð hvort hún hefði sagt þetta við ákærða sagði hún:

Z: „En, og svo sagði hann að þetta væri eins og að sleikja sleikjó, bara að við eigum að láta þumalputtann, eða þennan hérna (sveiflar annarri hendi), bara upp í munninn á okkur og prófa bara að sleikja hann. ... Og við prófuðum, gerðum það, og hann bara *** þetta er alveg eins og ***. ... Og hann, æi, æi, bíddu, ... og ég féllst á það og gerði það. ... Og svo fór ég með munninn yfir typpið hans.“

Þ: „Já?“

Z: „*** og svo eftir það fórum við bara aftur að gera þetta með, hann fór með tunguna upp í klofið á okkur. ... Og svo bara, æi á endanum fórum við upp úr og horfðum á klámmynd.“

Þ: „Já, hvað fór hann eh, með tunguna oft í klofið á þér?“

Z: „Ég man það ekki, þetta var eitthvað svona þrisvar, fjórum sinnum, eða eitthvað.“

Þ: „Þrisvar, fjórum sinnum, já?“

Z: „Eða tvisvar eða eitthvað. ... Æi, ég man það ekki.“

Þ: „En , manstu það?“

Z: „Nei, ég man ekki alveg hvað hann fór oft með okkur.“

Aðspurð kvaðst Z ekki muna hvernig henni hefði liðið í kjölfar nefndra atburða, en tók fram að ákærði hefði sagt systrunum að þær ættu að halda þessu leyndu og ekki segja móður sinni frá. Hún kvaðst vel geta þagað yfir leyndarmálum og því hefði hún aldrei sagt orð fyrr en Y hefði sagt mömmu þeirra frá atburðum, líklega um einu ári síðar.

Talið barst nú aftur að ætlaðri klámmynd, þegar Z bar að ákærði hefði verið „eitthvað að fikta svona í, bara eitthvað í typpinu á sér“, á meðan þau hefðu setið í sófa í stofunni og horft á myndina. Hún kvað myndina hafa verið um karla og konur, sem hefðu verið að eiga munnmök hvert við annað; konur við karla, karlar við konur og einnig konur við kynsystur sínar. Að sögn telpunnar hefðu hún og ákærði setið í sitt hvorum enda sófans og Y á milli þeirra. Spyrillinn fylgdi þessu eftir með svohljóðandi spurningu viðvíkjandi ákærða:

Þ: „Var hann allsber eða?“

Z: „Já.“

Þ: „Hann var allsber.“

Z: „Hann var alla veganna með, æi, svona handklæði yfir sér.“

...

Þ: „En ekki yfir typpinu, er það?“

Z: „Nei, hann var bara svona ***.“ (sýnir með látbragði handklæði yfir lærunum)

Í framhaldi leiddi spyrillinn stúlkuna áfram með spurningum um hvernig henni hefði liðið meðan á myndasýningu hefði staðið og fékk fram það svar að henni hefði ekki liðið vel. Telpan var því næst spurð af hverju systurnar hefðu þá ekki sagt neitt við ákærða, fyrst þeim hefði þótt óþægilegt að horfa á slíka mynd. Telpan svaraði þeirri spurningu svo:

Z: „Ég var níu og hún átta, og svona bara þannig.“

Z hlaut nú hrós frá spyrlinum, spurði síðan hvort hún mætti fara og fékk svar um hæl:

Þ: „Já, ha, þú stóðst þig bara rosalega vel, humm, fannst þér þetta nokkuð óþægilegt?“

VI.

Ákærði gaf skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð. Þá bar móðir stúlknanna vitni, sem og R-kvk-nf G-kvk-nf félagsráðgjafi, en hún hefur haft systurnar í greiningu og viðtalsmeðferð í Barnahúsi. Verður framburður þeirra nú rakinn að því leyti, sem máli getur skipt varðandi mat á sekt ákærða.

Ákærði neitaði sök alfarið. Hann tók fram að hann hefði hvorki farið í bað með stúlkunum á meðan þau hefðu búið saman að .... né heldur verið með þeim í baði eitt einasta sinn. Hins vegar hefði það gerst, í eitt skipti, að telpurnar hefðu stokkið ofan í baðkerið til hans þegar hann hefði verið að standa upp úr því að baði loknu. Móðir telpnanna hefði setið inni á baðherberginu á meðan. Ákærði var beðinn um að lýsa umræddu baðkeri og kvað það vera „ósköp venjulegt baðker“, með sturtuhaus á vegg við niðurfallið. Aðspurður sagði ákærði stundum hafa komið fyrir að hann hefði verið einn heima með börnunum; yfirleitt um eða eftir kvöldmat, þegar A hefði skroppið út í búð eða skotist í heimsókn til móður sinnar. Ákærði þrætti ekki fyrir að hafa átt eitt klámmyndband á umræddum tíma, en myndin hefði verið falin í skáp í svefnherbergi hans og móður telpnanna. Að sögn ákærða hefði þetta verið „ósköp venjuleg“ klámmynd, með mörgum sögum. Hann kvaðst aldrei hafa sýnt telpunum myndina, en sagðist vita að A hefði einhvern tíma komið að Y og vinkonu hennar við að horfa á myndina. Ákærði gaf Y þá lyndiseinkunn að hún ætti það til að vera „lygin“, ólíkt Z systur sinni. Þá fyndist honum hegðun Y á sambúðartíma hans og móður hennar benda til þess að telpan hefði „lent í einhverju kynferðislegu“, en hún hefði spurt mikið um kynferðismál og hvað fullorðið fólk gerði í því sambandi.

A bar að hún hefði í eitt skipti verið stödd inni á baðherberginu að ... þegar dætur hennar hefðu, önnur eða báðar, farið í og upp úr baðkerinu þegar ákærði hefði verið að baða sig. Hún kvað baðkerið vera „venjulegt, gamaldags baðker“. A kvað ákærða hafa átt eina eða tvær klámmyndir á myndbandi meðan þau hefðu búið saman. A kvaðst aldrei hafa orðið þess áskynja að ákærði sýndi telpunum myndirnar, en eitt sinn hefði hún komið að Y og vinkonum hennar við að horfa á slíka mynd. Að sögn A hefði hún stöðvað þær af og útskýrt að þetta væri ósiðlegt efni fyrir börn. Aðspurð um frásögn telpnannna 3. ágúst 2005 bar A að þær hefðu sagt henni frá því að ákærði hefði einhvern tíma látið þær horfa á klámmynd með honum. Y hefði vakið máls á þessu, sem og því að ákærði hefði farið með þær í bað, hann „farið niður á þær“ í baðinu og „þær farið niður á hann“. Nánar aðspurð reyndist A erfitt að skýra frá því sem telpurnar hefðu sagt henni. Af hálfu Y hefði þó komið skýrt fram að hún hefði sleikt typpið á ákærða og hann sleikt hana. Í framhaldi var lesinn fyrir A frásögn hennar hjá lögreglu um atburðarás og staðfesti hún þann vitnisburð í einu og öllu. Aðspurð kvað A það stundum hafa komið fyrir að ákærði hefði verið einn heima með börnunum, til dæmis þegar hún hefði skroppið út í búð eða heimsótt vinkonur sínar á kvöldin. Fram kom í vætti A að hún hefði ekki orðið vör við neinar breytingar á hegðun og líðan dætra sinna fyrr en eftir 3. ágúst 2005. Í kjölfar þess að málið hefði komið upp á yfirborðið hefðu hins vegar orðið verulegar breytingar til hins verra, sérstaklega í fari Y , sem væri „bara keis“, stingi af úr skóla og týndist úti á kvöldin.

R-kvk-nf G-kvk-nf bar að hún hefði haft mál systranna til meðferðar í Barnahúsi frá 6. október 2005 til þessa dags. Telpurnar hefðu báðar greint frá kynferðislegri misnotkun af hálfu ákærða og hefði sú frásögn samrýmst upplýsingum um atburðarás, sem R-kvk-nf hefði undir höndum.

VII.

Samkvæmt 1. mgr. 135. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skulu röksemdir dómara lúta að því hvað teljist sannað og með hverjum hætti. Um sönnun fer annars eftir reglum 45.-48. gr. laganna. Í því sambandi ber að meta skynsamlegan vafa til hagsbóta fyrir ákærða, bæði um atriði er varða sekt hans og önnur, sem telja má honum í óhag. Sönnunarbyrði hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 45. gr., en sönnunarmat dómara er frjálst, þó þannig að dómur skal fyrst og fremst reistur á sönnunargögnum, sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 48. gr.

Í máli því, sem hér er til meðferðar, veltur niðurstaða á því hvort ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi í eitt skipti, á tímabilinu frá janúar 2003 til júní 2004, farið með Z og Y í bað á heimili þeirra að ...., látið telpurnar þar renna sér niður bringu hans og kynfæri, í kynferðislegu augnamiði, haft munnmök við þær báðar, látið þær síðan hafa munnmök við hann og að baði loknu sýnt telpunum klámmynd. Ákærði hefur frá upphafi staðfastlega neitað öllu því, sem á hann er borið.

Með hliðsjón af framburði ákærða og A fyrir dómi um að ákærði hafi flutt inn til A og barna hennar í apríl eða maí 2003 og flutt þaðan út í júní ári síðar, þykir strax mega þrengja sakarefni svo, ákærða til hagsbóta, að ætluð brot eigi að hafa verið framin á tímabilinu frá maí 2003 til 1. júní 2004, þegar Z var á aldursbilinu 8-9 ára og Y 7-8 ára.

Séu hinar alvarlegu sakargiftir á rökum reistar, að einhverju leyti eða öllu, liggur þannig fyrir að telpurnar héldu háttsemi ákærða leyndri fyrir móður sinni í að minnsta kosti 14 mánuði, uns Y tjáði henni, að kvöldi miðvikudagsins 3. ágúst 2005, að ákærði hefði gert á hlut þeirra. Lögreglunni í Reykjavík var tilkynnt um kæruefnið tveimur dögum síðar. Engu síður hafðist lögregla ekkert að í málinu fyrr en A mætti ótilkvödd á lögreglustöð 15. september og áréttaði fyrri kæru. Voru þá liðnar 6 vikur frá því að telpurnar eiga að hafa greint móður sinni frá framferði ákærða. Frá þeim degi liðu 12 dagar þar til telpurnar gáfu skýrslu fyrir dómi. Voru þá liðnar 8 vikur frá hinum örlagaríka miðvikudegi. Er ekki vitað hvort, og þá í hvaða mæli, eða hvernig, mæðgurnar ræddu atburði sín í milli áður en til skýrslugjafar systranna kom.

Hitt er ljóst, að þegar A fékk áheyrn lögreglu 15. september greindi hún frá því að systurnar hefðu sagt henni, að kvöldi 3. ágúst, að þær hefði einhverju sinni farið í bað með ákærða að .... og gert sér að leik að renna niður eftir bringu hans. Í framhaldi hefði ákærði spurt telpurnar hvort hann mætti sleikja kynfæri þeirra, hann því næst gert það og í kjölfarið látið þær sjúga á honum getnaðarliminn í baðkerinu. Að sögn systranna hefði ákærði sagt að „þetta væri bara eins og að sleikja sleikjupinna“. Þá hefðu þær einnig báðar greint frá því, umrætt kvöld, að þær hefðu einhvern tíma horft á klámmynd með ákærða.

Með hinni síðbúnu kæruskýrslu var lagður grunnur að frumrannsókn málsins. Við samanburð á skýrslunni og verknaðarlýsingu ákæru kemur í ljós umtalsverður munur á lýsingu atvika og atburðarás. Þar sem því var áður lýst, að telpurnar hefðu gert sér að leik að renna niður eftir bringu ákærða í baðkerinu, er þeim atburði svo lýst í ákæru, að ákærði hafi „látið“ telpurnar gera þetta, í kynferðislegu augnamiði. Þá var því áður lýst, að telpurnar hefðu „einhvern tíma“ horft á klámmynd með ákærða, en í ákæru segir að hann hafi sýnt þeim klámmynd „eftir að þau komu upp úr baðinu“. Ef finna á skynsamlega skýringu á þessu misræmi er hennar aðeins að leita í vitnisburði stúlknanna fyrir dómi.

Hér eru dómendur með böggum hildar, þar sem skýrslur þær sem teknar voru af telpunum eru óljósar um ýmis mikilvæg atriði, sem lúta að ætluðum brotum. Þá bætir ekki úr skák að stúlkurnar sögðu sjaldan sjálfstætt frá atburðum. Þess í stað leiddi spyrillinn skýrslugjöfina úr hófi, einkum og sér í lagi skýrslu Y og hagaði að auki mörgum mikilvægum spurningum á þann veg að þær voru lokaðar. Virðast svör telpnanna oftar en ekki taka mið af þeim vinnubrögðum spyrilsins. Til að bæta gráu ofan á svart var hvorug stúlknanna nægjanlega brýnd á mikilvægi þess að skýra satt og rétt frá atvikum, áður en skýrslugjöf hófst og ekki var gengið úr skugga um að þær gerðu sér grein fyrir muninum á réttum og röngum vitnisburði.

Að þessu sögðu er óhjákvæmilegt að víkja að þremur öðrum atriðum, sem kunna að hafa áhrif á sönnunarmat dómenda. Í fyrsta lagi er verulega bagalegt, í ljósi hinna alvarlegu sakargifta, að hvorki skuli liggja fyrir í málinu ljósmyndir af baðherberginu að .... né annars konar lýsing á ætluðum brotavettvangi. Í annan stað er annkannalegt að ákæruvaldið skuli leggja mál sitt fyrir dóm, án þess að sýna fram á að baðker hafi verið til staðar á heimilinu, hverrar stærðar og lögunar baðkerið hafi verið og hver hafi verið afstaða þess til annarra innréttinga. Loks skýtur skökku við að ákært skuli fyrir sýningu á „klámmynd“, án þess að reynt væri að grafast fyrir um hvaða mynd sé um að tefla, svo dómurinn geti metið efni hennar sjálfstætt.

Dómendur hafa leitast við að skýra ofangreindar staðreyndir, eins og frekast er kostur, með tillheyrandi spurningum til ákærða og A. Að fengnum svörum þeirra liggur nægjanlega fyrir í málinu, að ákærði hafi átt að minnsta kosti eina „klámmynd“, með mörgum sögum, á þeim tíma sem hér skiptir máli. Þarf því ekki að elta ólar um efni hennar að öðru leyti. Sömuleiðis liggur nú fyrir, að á heimilinu hafi verið „venjulegt“, „gamaldags“ baðker. Með hliðsjón af 45. og 47. gr. laga um meðferð opinberra mála verður í ljósi fyrirliggjandi sönnunargagna að skýra tilvitnuð ummæli svo, að baðkerið hafi staðið upp við vegg og aðgengi í kerið þannig takmarkast við aðra langhlið þess. Enn fremur, að sú skammhlið baðkersins, þar sem ekki var niðurfall, hafi numið við vegg, þ.e.a.s. að fyrir aftan þá hlið hafi ekki verið brík eða annað rými fyrir börn til að athafna sig á, eftir atvikum til að príla yfir höfuð fullorðinna.

Ákæruvaldið kaus að leggja málið í dóm í framangreindum búningi. Verður að ætla að áður hafi það metið fyrirliggjandi gögn nægileg eða líkleg til sakfellis. Í ljósi þessa telja dómendur ekki réttlætanlegt að endurupptaka málið að eigin frumkvæði, í því skyni að gefa ákæruvaldinu kost á að afla sönnunargagna um ætlaðan brotavettvang og láta spyrja telpurnar aftur um sakarefni. Er og mat dómenda að frekari vitnisburður af hálfu telpnanna krefðist í raun endurtekinnar skýrslugjafar í heild, sem óvíst er hverju myndi breyta, eins og staðið var að fyrri skýrslugjöf þeirra. Ákæruvaldið unir við þann rannsóknarmáta og verður honum til samræmis lagt mat á sönnunargögn þess. Þeir ágallar, sem áður hafa verið nefndir, hljóta þó að hafa áhrif á sönnunarmatið samkvæmt 45.-48. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. til hliðsjónar hæstaréttardómur 24. apríl 2002 í máli réttarins nr. 22/2002.

VIII.

Eins og að framan greinir hefur ákærði ávallt haldið fram sakleysi sínu. Framburður hans, einn sér, er að mati dómenda trúverðugur, svo langt sem hann nær, en eðli máls samkvæmt felst frásögn hans fyrst og fremst í því að neita sök. Breytir engu um þetta álit dómsins þótt hártoga megi framburð ákærða hjá lögreglu 16. september 2005 um að hann hafi oftar en einu sinni farið með Z og Y í bað, enda var ákærði spurður lokaðrar spurningar um hvort hann hefði „oft farið með stúlkunum í bað“. Þann óljósa framburð skýrði ákærði síðar í sömu skýrslu, sem og við yfirheyrslu 17. október, og tók skýrt fram að hann hefði aldrei verið með telpunum í baði. Að þessu frágengnu er ekkert sem veikir framburð ákærða, hlutlægt séð, nema skýrslur telpnanna fyrir dómi og sú staðhæfing ákærða, eða öllu heldur skoðun, að A hafi komið þeirri ranghugmynd að í kolli dætra sinna að ákærði hafi misnotað þær kynferðislega og að baki slíkri ráðagerð búi „peningagræðgi“ hennar.

Áður en vikið verður að skýrslum stúlknanna er rétt að huga nánar að því hvernig málið kom upp á yfirborðið. Í þessu sambandi er óumdeilt, að A sleit sambúð við ákærða í júní 2004 og að hann var fremur ósáttur við þær lyktir mála. Fram til þess tíma segir ákærði að samband sitt við börn hennar, þar á meðal systurnar tvær, hafi verið gott. Í ljósi þeirrar staðreyndar vaknar sú spurning hvaða hvatir gætu hugsanlega legið að baki svo alvarlegum ásökunum telpnanna á hendur ákærða, sem tilgreindar eru í kæruskýrslu móður þeirra 15. september 2005, ef enginn fótur er fyrir þeim. Mögulegt svar við þeirri spurningu fælist í þeirri skoðun ákærða, að A hafi sjálf átt upptök að kærunni, hún innrætt þá ranghugmynd í kolli barnanna að hann hafi misnotað þær kynferðislega og þær fylgt því eftir með röngum sakburði fyrir dómi. Á móti þeirri kenningu má hins vegar færa þau rök, að A virðist hafa verið fegin að losna úr sambúðinni við ákærða og að óumdeilt er að samskipti þeirra í milli hafi verið lítil sem engin frá því í júní 2004 og þar til málið kom upp í ágúst 2005. Þess utan heldur ákærði því fram að A hafi verið ósátt við tekjuöflun hans til sameiginlegs heimilis og því vaknar sú spurning í hverju fjárvon hennar eigi að hafa verið fólgin með vísvitandi rangri kæru á hendur honum.

Þegar framangreind atriði eru virt heildstætt er það álit dómenda að ekkert haldbært sé fram komið í málinu, sem bendi til þess að annarlegar hvatir hafi búið að baki kærunni 15. september 2005. Af þeirri niðurstöðu einni sér verða á hinn bóginn engar ályktanir dregnar um sekt eða sýknu ákærða.

IX.

Þess er áður getið, að skýrslur Z og Y fyrir dómi eru um margt ófullkomnar og ónákvæmar um mikilvæg atriði, sem lúta að sakarefninu. Slík ályktun krefst frekari skýringa, sem nú skulu gefnar, en í því sambandi er rétt að taka fram að telpurnar bera fráleitt ábyrgð á því hvernig til tókst við skýrslugjöfina.

Við mat á trúverðugleika vitnisburðarins er eðlilegt að bera skýrslur telpnanna saman og kanna hvort og þá í hvaða mæli þær eru samhljóða um atburði. Sá galli er á gjöf N-kk-ef að hvorug stúlknanna var brýnd á mikilvægi þess að skýra aðeins frá raunverulegum atburðum og ekki var tekið af þeim loforð af neinu tagi um að láta þess ógetið, sem ekki væri fyllilega satt og rétt. Þessir alvarlegu anmarkar á skýrslutökunum rýra áreiðanleika vitnisburðarins í heild. Klaufalegir tilburðir spyrilsins við lok skýrslugjafar Y breyta engu í þessu sambandi. Ekki bætir heldur úr skák, að telpan sagði strax í upphafi skýrslugjafar sinnar að móðir hennar myndi verðlauna hana fyrir að segja satt og rétt frá. Að réttu lagi hefði spyrillinn átt að grípa hér inn í og brýna fyrir telpunni að í dómsmáli verði sannleikurinn ekki verðlaunaður með gjöfum. Þó kastaði aldrei tólfunum fyrr en spyrillinn hóf skýrslutöku um kæruefnið með því að segja Y strax í upphafi að móðir hennar hefði greint lögreglu frá leyndarmáli, „sem gerðist í baði“ með ákærða. Telpan náði engu síður að greina frá því að ákærði hefði eitt sinn boðið henni og Z að fara með honum í bað á meðan móðir þeirra og tvíburabræður hefðu verið að heiman. Ákærði hefði stigið fyrstur ofan í baðkerið og telpurnar fylgt á eftir. Þar hefði hann lagst út af og þær setið til fóta. Þessi frásögn Y samrýmist vitnisburði Z um sömu atvik, sem ekki var fenginn fram á ótilhlýðilegan hátt. Með hliðsjón af samhljóða frásögn telpnanna um þessi atriði, sem dómurinn metur trúverðuga, er þannig sannað að ákærði hafi í eitt skipti farið með telpunum í bað að ...., á meðan móðir þeirra var að heiman. Slík háttsemi er þó ekki refsiverð.

Í ljósi framangreindrar niðurstöðu og að virtum þeim takmörkuðu upplýsingum, sem liggja fyrir um stærð og lögun baðkersins, rísa nú áleitnar spurningar um raunhæfa möguleika ákærða og telpnanna til þeirra athafna, sem hann er ákærður fyrir. Hafa dómendur hér í huga, að ákærði er að minnsta kosti meðalmaður á hæð og eigi grannholda, sem og að telpurnar voru jafnvel 8 og 9 ára gamlar.

Víkur nú enn að þætti spyrilsins. Fyrir liggur, að þegar hann tók skýrslur af stúlkunum hafði hann undir höndum kæruskýrslu móður þeirra, þar sem atburðum og atburðarás er lýst á skýran hátt um annað en ætlaða klámmyndasýningu. Samkvæmt skýrslunni munu telpurnar fyrst hafa verið að leika í baðkerinu með því að renna sér niður eftir bringu ákærða. Í framhaldi hefði ákærði spurt hvort hann mætti sleikja kynfæri þeirra, hann gert það og í kjölfarið látið þær sjúga á honum getnaðarliminn. Ákærði hefði í því sambandi bent telpunum á að „þetta væri bara eins og að sleikja sleikjupinna“. Þrátt fyrir hinar greinargóðu upplýsingar vafðist spyrlinum tunga um tönn þegar hann ræddi við Y . Í stað þess að styðjast við fyrirliggjandi upplýsingar og freista þess að fá fram sjálfstæða og heildstæða frásögn telpunnar um atburði, sem eftir atvikum myndi samrýmast kæruskýrslunni, leiddi spyrillinn hana kerfisbundið áfram með lokuðum spurningum, fyrirfram gefnum forsendum og á köflum eigin staðhæfingum um málsatvik og atburðarás. Þegar upp var staðið hafði spyrillinn þannig mótað skýrslugjöf barnsins svo fullkomlega, að ekki aðeins samrýmdist hún kæruskýrslunni heldur var nú fram komið að ákærði hefði að baðinu loknu látið systurnar horfa á klámmynd með honum. Ekkert af þessu kom fram í sjálfstæðri frásögn telpunnar og atburðarás var algjörlega stjórnað af spyrlinum.

Þegar svo fast er að orði kveðið krefst það skýrra röksemda. Þess er áður getið, að spyrillinn sagði Y að hann vissi um leyndarmálið sem hefði gerst í baðinu með ákærða. Eftir að í ljós var komið að telpan kallaði getnaðarlim karlmanns „typpi“ tengdi spyrillinn strax, með afgerandi og óafturkræfum hætti, kynfæri ákærða við síðari vitnisburð barnsins þegar hann staðhæfði: „Typpið, já ókei. Þegar þið ... eruð með honum í baðinu? Þeim orðum fylgdi eftirfarandi spurning: „Uhumm, lét hann ykkur gera eitthvað við sig, bað hann ykkur um að gera eitthvað?“ Telpan bar í framhaldi að ákærði hefði gert „eitthvað“ við þær og að þær hefðu þurft að gera „eitthvað“ við hann á móti. Til að bæta gráu ofan á svart í þessari stöðu greip spyrillinn til þess ráðs að lofa barninu fyllsta trúnaði um að engum yrði sagt frá neinu því sem hún segði honum og bætti því við að ekki mætti „gera svona við börn“, það sem móðir hennar hefði greint lögreglunni frá. Í kjölfarið kvaðst telpan ekki muna hvað ákærði hefði gert í baðinu. Viðbrögð spyrilsins voru vægast sagt hrapalleg: „Manstu það ekki, en þetta sem að þú sagðir mömmu þinni?“ Telpan kvaðst bara muna „pínku af því“. Þegar hér var komið sögu var skýrslutakan rofin á meðan spyrillinn fékk leiðbeiningar eða tiltal frá héraðsdómara. Þegar skýrslugjöf hófst að nýju var Y spurð lokaðrar spurningar um það „sem gerðist í baðinu“. Í kjölfarið bar telpan að ákærði hefði „sleikt píkuna á okkur“, en sagði margítrekað að hún myndi ekki hvað þær hefðu átt að gera við hann. Spyrillinn kórónaði þá fyrri vinnubrögð með spurningunni: „En komuð þið við typpið á honum eða eitthvað svoleiðis?“ Eftir að hafa svarað þeirri spurningu játandi bar telpan að ákærði hefði sleikt píkuna á systrunum „og þá þurftum við endilega að sleikja tillann á honum“. Stúlkan var því næst fengin til að jánka því að þær hefðu báðar sogið getnaðarlim ákærða tvívegis í baðkerinu, án þess þó að hún hefði áður notað slíkt orðfæri og ekki var hún spurð hvernig þetta hefði atvikast. Á þessum tímapunkti sagði telpan einnig: „Hann leyfti okkur að horfa á dónamynd.“ “Eftir baðið?“ var þá spurt, án þess að því væri svarað af hálfu telpunnar, en spyrillinn bætti fljótlega úr því með orðunum: „Já, já, þegar þið eruð búin í baðinu?“ Kom þá svarið um hæl, að horft hefði verið á klámmynd að baði loknu. Spyrillinn leitaðist ekki við að skýra hvernig ákærði eigi að hafa borið sig að við að sleikja kynfæri telpnanna, en af vitnisburði Y má helst ráða að þær hafi átt að færa „pjölluna“ að höfði ákærða og að þá hefði hann sleikt kynfærin. Telpan neitaði því engu síður að þær hefðu sest nálægt andliti hans á meðan, heldur beygt sig pínulitið. Að sögn telpunnar hefði ákærði þannig sleikt kynfæri hennar og þá hefði hún átt „að sleikja tillann á honum fyrst“. Hér brast spyrilinn enn þolinmæði og gaf sér eftirfarandi staðreyndir: „Ókei, og svo sleikti hann Z? ... Þá átti hún að sleikja typpið á honum? ... Og sleikti hann þig svo aftur?“ Telpan samsinnti þessu og bar að þetta hefði gerst tvisvar. Í beinu framhaldi kvaðst telpan ekki vita hvernig getnaðarlimur ákærða hefði verið á meðan á þessu hefði staðið, en aðspurð hvort typpið hefði verið „mjúkt eða hart“ valdi telpan seinni kostinn. Í kjölfarið vék Y tali að því að systurnar hefðu verið að leika sér á bingu ákærða og notað hana sem rennibraut. „Svona eins og rennibraut“ endurtók spyrillinn og spurði, eða réttara sagt fullyrti, því næst: „Já, áður en þið sleiktuð á honum typpið? ... Já, ókei, þannig að þið byrjuðuð að leika við hann svona með því að renna á bringunni fyrst? ... Og bað hann ykkur svo um að fá? ... Að sleikja pjölluna og? ... Þá áttuð þið að sjúga typpið? ... Já. Gerði hann eitthvað við typpið á meðan þið voruð að? ... Var hann að nudda typpið já, á meðan þið voruð að sjúga á honum typpið?“ Því neitaði Y og sagði ákærða hafa verið rólegan á þeim tímapunkti. Spyrillinn hélt þá áfram: „Var hann þá alveg rólegur, já, en þegar þið eruð að renna niður bringuna á honum fyrst? ... Manstu hvernig typpið á honum var þá, var það hart?“ Hér kinkaði Y kolli og heyrðist þá á móti: „Ha, já, já, en hérna, en svo þurrkið þið ykkur, farið úr baðinu?“ Telpan var einnig margspurð hvort ákærði hefði sagt eitthvað þið þær, annað hvort í baðkerinu eða „þegar þetta var búið“, þ.e.a.s. hvort hann hefði bannað systrunum að segja frá atburðum. Í fyrstu yppti Y öxlum yfir þeim spurningum, kvaðst svo ekki muna það, en fyrir þrákelkni spyrilsins fékk hann það fram með leiðandi spurningum að ákærði hefði sagt þeim að þegja um atburði. Af þessum sökum varð telpan tví- eða missaga um sömu staðreynd.

Ofangreind atriði eru aðeins dæmi um það hvernig spyrillinn leiddi skýrslutökuna áfram á einkar hlutdrægan hátt með þeim afleiðingum meðal annars að Y mátti, eða átti, aldrei að hafa minnstu efasemdir um framferði og sekt ákærða. Tók steininn úr í þessu samhengi þegar spyrillinn játaði fyrir Y að lögreglan gæti tekið ákærða fastan og látið hann í fangelsi fyrir systurnar og móður þeirra, „fyrir það sem hann gerði ykkur, við ykkur“, svo notuð séu orð hans.

Það er álit dómsins að ef ekki nyti við skýrslu Z um sama sakarefni væri ekki annarra kosta völ en að sýkna ákærða af þeirri háttsemi sem lýst er í 1. tölulið ákæru á grundvelli 45. og 46. gr. laga um meðferð opinberra mála, enda hefur skýrsla Y takmarkað sönnunargildi vegna þess verklags, sem spyrillinn notaði við skýrslutökuna. Hvort og þá hve mikið hald er í vitnisburði telpunnar ræðst af eftirfarandi.

Sá mikilvægi greinarmunur er á skýrslugjöf Y og Z að sú eldri fékk í ríkari mæli tækifæri til að skýra sjálfstætt frá atburðum. Þá er ljóst við samanburð á myndbandsupptökum af skýrslum telpnanna að frásögn Z er í heild skýrari og ber vott um meiri aldursþroska. Vitnisburður hennar um sakarefni samkvæmt 1. tölulið ákæru er einn og sér trúverðugur að mati dómsins, svo langt sem hann nær.

Fyrir liggur samkvæmt vætti Z, sem samrýmist kæruskýrslu móður hennar 15. september 2005 og vitnisburði fyrir dómi, að þegar systurnar voru komnar ofan í baðkerið til ákærða umrætt sinn hafi þær, að eigin frumkvæði, gert sér að leik að renna niður eftir bringu ákærða og þaðan ofan í vatnið í kerinu. Fær sú lýsing nokkra stoð í skýrslu Y. Sé þetta rétt, liggur í hlutarins eðli að telpurnar renndu sér jafnframt niður með kynfærum og efsta hluta læra ákærða. Þegar í ljósi þessa ber að sýkna ákærða af því að hafa „látið telpurnar renna sér niður bringu sína og kynfæri“, svo sem honum er gefið að sök í ákæru, enda ekkert haldbært fram komið í málinu um að ákærði hafi hlotið kynferðislega örvun við leik barnanna. Breytir engu um þá niðurstöðu þótt stúlkurnar hafi svarað því til að getnaðarlimur ákærða hafi verið „harður“ eða hann verið með „standpínu“ þegar þær voru að leika sér á greindan hátt, enda voru telpurnar leiddar áfram með lokuðum spurningum um þetta atriði, sem vart gáfu tilefni til hlutlauss svars. Verður sönnun því ekki byggð á slíkum vitnisburði, sbr. 45. og 46. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Ákærða er einnig gefið að sök að hafa, í framhaldi af leik telpnanna, haft „munnmök“ við þær og látið þær hafa „munnmök“ við hann. Hér þykir dómendum hart kveðið að orði í ákæru og í raun óvægið í garð lítilla barna, sem ekki hafa í ljósi þroska síns öðlast kynhvöt af nokkru tagi. Hafi ákærði á annað borð gert á hlut telpnanna og látið þær framkvæma afbrigðilegan verknað, honum til fróunar, verður fráleitt litið svo á að um mök hafi verið að ræða. Til þess skortir lögmætt samþykki þess, sem fyrir verður. Að þessu sögðu er dóminum sá vandi á höndum að meta hvort ákærði hafi, sannanlega, misnotað systurnar greint sinn í kynferðislegu augnamiði, með því annars vegar að sleikja kynfæri þeirra í baðkerinu og hins vegar með því að láta þær sleikja getnaðarlim hans.

Eins og áður segir er það mat dómenda að hrapallega hafi tekist til við skýrslutöku Y. Áður en mat verður lagt á trúverðugleika vitnisburðar hennar um ætluð „munnmök“ í baðkerinu, að því leyti sem réttmætt er að ætla að sá vitnisburður sé fenginn fram án óeðlilegrar íhlutunar spyrilsins, er óhjákvæmilegt að víkja nánar að vætti systur hennar um sömu atburði.

Z var stöðug í vitnisburði sínum um að ákærði hefði farið með tunguna í klof hennar og Y í baðkerinu og sleikt kynfæri þeirra, þótt ekki myndi hún með vissu hvort hann hefði gert þetta oftar en einu sinni við þær hvora um sig. Samrýmist sú frásögn vitnisburði Y um að ákærði hafi sleikt kynfæri þeirra í baðinu. Stúlkunum virðist á hinn bóginn ekki bera saman um með hvaða hætti þetta hafi gerst, þ.e.a.s. hvernig ákærði hafi borið sig að við slíkan verknað og hvar þær hafi verið á meðan. Af vætti Y má ráða að þær hafi verið ofan í baðkerinu, fært kynfæri sín að höfði ákærða og jafnframt beygt sig pínulítið, á meðan Z ber að þær hafi „farið yfir“ höfuð ákærða og hann þá notað tækifærið til að reka tunguna að kynfærum þeirra. Samkvæmt vitnisburði hennar má þannig helst ætla að þær hafi verið að renna sér niður af höfði ákærða ofan í baðkerið þegar ákærði hafi sleikt kynfæri þeirra. Er hér um töluvert misræmi að ræða, sem engin skýring hefur fengist á, enda var þess ekki gætt við skýrslugjöf stúlknanna að reyna að fá fram skýra mynd af atburðarás að þessu leyti. Kann skýringin þó að felast í því að umræddur spyrill hafi gefið sér sekt ákærða fyrirfram og því ekki gætt þess að spyrja stúlkurnar á nákvæman og óhlutdrægan hátt um sakarefnið. Ef leggja á vitnisburð Z til grundvallar, sem telja verður áreiðanlegri en ætlað vætti systur hennar, skortir dómendur þá sýn hvernig stúlkurnar gátu klöngrast upp á höfuð ákærða, enda liggja engin gögn fyrir um staðsetningu baðkersins og aðrar aðstæður inni á umræddu baðherbergi. Þá vaknar og sú spurning af hverju Y neitaði því fyrir dómi að þær hefðu sest við eða nálægt andliti ákærða. Leiðir sú athugasemd óneitanlega til annarrar spurningar, þ.e. hvort mögulegt sé að ákærði hafi í raun talað ósiðlega til telpnanna og jafnvel rætt um að sleikja kynfæri þeirra, án þess þó að slíkt hafi komið til framkvæmda. Óháð svari við þeirri spurningu telja dómendur engum vafa undirorpið að ákærði hafi gert eitthvað ósæmilegt á hlut telpnanna á meðan þær voru með honum í baðkerinu. Um það eru stúlkurnar sammála og er vitnisburður þeirra að því leyti trúverðugur að mati dómsins. Á hinn bóginn þykir í ljósi framanritaðs leika svo mikill vafi á því hvort ákærði hafi í raun sleikt kynfæri þeirra að ekki þykir önnur niðurstaða tæk, gegn eindreginni sakarneitun, en að sýkna hann af slíkri háttsemi, sbr. 45.-46. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Í ljósi þeirrar niðurstöðu þarf síður að orðlengja um hvort ákærði sé sannur að því að hafa látið telpurnar sleikja getnaðarlim hans í baðkerinu. Eftir að hafa verið leidd áfram á hlutdrægan hátt bar Y margítrekað að hún myndi ekki hvað þær systur hefðu gert við ákærða í baðinu. Með þrákelkni og leiðandi spurningum náði spyrillinn því þó loks fram hjá Y að telpurnar hefðu ekki aðeins sleikt getnaðarlim hans heldur einnig sogið liminn, en Z þvertók fyrir það. Sú telpa bar hins vegar að systurnar hefðu þurft að „fara með munninn yfir typpið hans“ í baðinu, en kvaðst ekki muna hvernig þær hefðu gert þetta. Hafði telpan áður borið að baðkerið hefði verið fullt af vatni þegar þær hefðu rennt sér niður bringu hans og læri og má því ætla að getnaðarlimur ákærða hafi verið fyrir neðan vatnsyfirborð á þeim tíma. Sömuleiðis má ætla að ákærði hefði því annað hvort þurft að lyfta þjóhnöppum frá botni baðkersins, krjúpa á kné eða láta renna úr baðkerinu til að telpurnar gætu sleikt lim hans, án þess að fara með höfðuð á kaf í vatnið. Liggur ekkert fyrir í málinu um hvort atvik hafi verið með þeim hætti eða hvort ákærði hafi á annan hátt hagrætt sér þannig í baðkerinu að stúlkunum væri gerlegt að sleikja getnaðarlim hans. Báðar voru þær leiddar áfram um að limur ákærða hefði verið reistur á meðan á þessu hefði staðið, en þó minntist Y ekki á ætlaða samlíkingu ákærða um að limur hans væri „eins og sleikjó“.

Samkvæmt framansögðu er það álit dómsins að frásögn stúlknanna sé óljós um atvik að því hvernig þær eigi að hafa getað sleikt getnaðarlim ákærða í baðkerinu. Eins og staðið var að skýrslugjöf Y er það ennfremur álit dómenda að ekkert hald sé í vitnisburði hennar um þetta sakaratriði. Þótt vilji stæði til að leggja trúnað í óljósa, en þó trúverðuga, frásögn Z um sama atriði, er því ekki að neita að orð stendur gegn orði um þetta sakaratriði, vætti stúlkunnar og framburður ákærða. Að því virtu og enn með vísan til hæstaréttardóms 24. apríl 2002 í máli nr. 22/2002 ber að sýkna ákærða af greindri háttsemi.

Stendur þá eftir hvort sannað sé að ákærði hafi sýnt telpunum klámmynd þegar þau voru búin að vera í baði umræddan dag. Þess er áður getið, að sú atburðarás var fengin fram af hálfu Y með leiðandi spurningum. Að því frágengnu var telpan engu síður skýr í þeirri frásögn sinni að ákærði hefði sett „dónamynd“ í myndbandstæki að baði loknu og þau þrjú horft á „næst síðustu myndina“, íklæddar nærbuxum og með handklæði yfir sér. Er ekkert fram komið í málinu, sem veikir þennan vitnisburð, annað en sakarneitun ákærða og sú staðreynd að upplýst er að Y hafði áður stolist í að horfa á sömu mynd með vinkonu sinni. Á hinn bóginn styrkir það áreiðanleika sama vitnisburðar, að Z bar á sjálfstæðan hátt um að þegar þau þrjú hefðu verið búin í baði umræddan dag hefðu þau sest í sófa í sjónvarpsstofu og horft á klámmynd. Hún kvaðst ekki muna hvort systurnar hefðu verið búnar að þurrka sér og klæða, en bar að ákærði hefði setið í sófanum með handklæði yfir sér. Þrátt fyrir einkar leiðandi spurningar um hvort ákærði hefði ekki verið allsnakinn eða í það minnsta berað getnaðarlim sinn á meðan horft hefði verið á myndina, varðist telpan skynsamlega og tók af öll tvímæli um að ákærði hefði verið með handklæði breitt yfir mjaðmir sínar og lim. Eykur þetta á trúverðugleika vitnisburðar Z um atvik í stofunni, sem og lýsing hennar á efni klámmyndarinnar, en ekkert liggur fyrir um að telpan hafi í annan tíma verið útsett fyrir slíku efni.

Að virtum síðastgreindum vitnisburði telpnanna, sem er samhljóða í öllum meginatriðum, er það álit dómsins að frásögn þeirra sé trúverðug og svo áreiðanleg í heild, að ekki leiki skynsamlegur vafi á því að ákærði hafi greint sinn, að baði loknu, látið þær horfa með honum á klámmynd. Þrátt fyrir eindregna neitun ákærða er því sannað að atvik hafi verið með þeim hætti. Ber því til samræmis að sakfella ákærða fyrir þá háttsemi, sem lýst er í 2. tölulið ákæru.

Í ákæru er háttsemin færð til refsingar samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Samkvæmt fyrrnefndri lagagrein, svo sem henni var breytt með 15. gr. laga nr. 40/1992, varðar það fangelsi allt að fjórum árum hverjum þeim manni, sem með lostugu athæfi særir blygðunarsemi annarra eða er til opinbers hneykslis. Smávægileg brot varða þó vægara fangelsi eða jafnvel aðeins sektum. Í þessu máli ræðst heimfærsla til 209. gr. hegningarlaganna, svo breyttrar, af því hvort ákærði teljist, með lostugu athæfi, hafa sært blygðunarsemi telpnanna við sýningu klámmyndarinnar. Af athugasemdum er fylgdu frumvarpi til 15. gr. breytingarlaganna er ljóst að undir 209. gr. skuli heyra háttsemi á borð við gægjur á glugga, berháttun og önnur strípihneigð, klúrt orðbragð í síma og annað af sambærilegum toga. Eru þetta allt atriði, sem fela í sér lostugt athæfi, til þess fallið að veita geranda einhvers konar kynferðislega fróun. Það eitt að sýna barni klámmynd á myndbandsspólu fellur því ekki undir lostugt athæfi. Þegar af þeirri ástæðu verður sú háttsemi ákærða, sem hann er sakfelldur fyrir, ekki færð undir 209. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga varðar það sektum eða fangelsi allt að tveimur árum hverjum þeim manni, sem sýnir barni yfirgang, ruddalegt eða ósiðlegt athæfi, særir það eða móðgar. Á þeim tíma, sem hér skiptir máli, bjó ákærði á heimili Z og Y og hafði gengið þeim í föðurstað. Með því að sýna telpunum klámmynd braut ákærði gegn forsjár- og uppeldisskyldum sínum gagnvart systrunum, kom fram við þær af ónærgætni og óvirðingu og sýndi þeim að minnsta kosti ósiðlegt athæfi með því að gera þær berskjaldaðar gagnvart myndefni, sem fráleitt er eðlilegt að svo ung börn horfi á. Varðar sú háttsemi ákærða því refsingu samkvæmt téðri lagagrein.

X.

Ákærði var tæplega þrítugur er hann framdi brotið. Samkvæmt sakavottorði gekkst hann í mars 2005 undir 43.000 króna sekt fyrir fíkniefnalagabrot. Ber því nú að dæma ákærða hegningarauka samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga. Refsing verður annars tiltekin á grundvelli 1., 4., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Með hliðsjón af því og skírskotun til þess er áður segir um að brot ákærða var framið innan veggja heimilis ungra barna, í skjóli þess traust- og umönnunarsambands, sem þar átti að ríkja, þykir refsing hæfilega ákveðin fangelsi í einn mánuð. Með vísan til sakaferils ákærða þykir þó eftir atvikum rétt að skilorðsbinda refsinguna þannig að hún falli niður að liðnum þremur árum frá dómsuppsögu, enda haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Við mat á því hvort dæma beri Z og Y miskabætur í ljósi framangreindra málsúrslita ber að styðjast við skýrslur R-kvk-ef G-kvk-ef félagsráðgjafa um greiningu og viðtalsmeðferð systranna í Barnahúsi, vitnisburð hennar fyrir dómi og vætti A, móður telpnanna. Skilyrði bótaskyldu eru þó ávallt þau að sannað sé í málinu, að ákærði hafi valdið telpunum miska í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999, en samkvæmt téðri lagagrein er heimilt að dæma þann til greiðslu miskabóta, sem ábyrgð ber á ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu annars manns.

Þótt ákærði hafi mótmælt bótaskyldu hefur honum nú verið dæmt refsiáfall í málinu. Ber því samkvæmt 2. mgr. 172. gr. laga um meðferð opinberra mála að dæma um miskabótakröfur telpnanna og fer um þær eftir almennum reglum einkamálaréttarfars. Tilvitnað ákvæði skaðabótalaganna felur í sér heimild en ekki skyldu til að dæma tjónþola miskabætur. Af munnlegum og skriflegum gögnum málsins verður engu slegið föstu um það hvort sýning fyrrnefndrar klámmyndar hafi valdið systrunum sálrænu tjóni og hverjar afleiðingar sýning myndarinnar hafi haft í för með sér fyrir þær. Fyrir liggur í þessu sambandi, að Y hafði áður stolist til að horfa á sömu mynd og að verulegar breytingar hafa orðið á almennum högum beggja stúlkna á síðustu árum; fyrst með skilnaði foreldra þeirra, því næst nýrri sambúð móður með ákærða, þá við veikindi móðurinnar og loks við breytta tilhögun búsetu telpnanna, en þær hafa undanfarin tæp tvö ár búið til jafns á heimilum beggja foreldra sinna. Að virtum framangreindum atriðum er sú niðurstaða ekki tæk að dæma miskabætur í málinu. Er ákærði því sýkn af bótakröfum í málinu.

Um ákvörðun sakarkostnaðar fer samkvæmt seinni málslið 1. mgr. 165. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. og 1. mgr. 164. gr. laganna. Í ljósi þess að ákærði er sýkn af öðru en því að hafa sýnt Z og Y klámmynd og að telpunum verða ekki dæmdar miskabætur á grundvelli skýrslnanna frá Barnahúsi ber að fella 22.000 króna kostnað vegna öflunar þeirra skýrslna á ríkissjóð. Ekki er um annan útlagðan sakarkostnað að tefla. Eftir stendur að ákvarða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kvk-ef S-kvk-ef A-kvk-ef héraðsdómslögmanns, og þóknun Þ-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns telpnanna, vegna verjanda- og réttargæslustarfa á rannsóknar- og dómstigi málsins og ákveða hvort og þá hvaða hlutfall þess kostnaðar ákærði skuli bera. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til fjölda þinghalda og tímaskýrslna beggja lögmanna þykja málsvarnarlaunin hæfilega ákveðin í einu lagi 350.000 krónur og þóknun réttargæslumannsins 150.000 krónur, sem hvoru tveggja eru tiltekin í dómsorði að meðtöldum virðisaukaskatti. Er rétt að ákærði greiði 1/5 þessa kostnaðar, eða 100.000 krónur, en 4/5 hlutar greiðist úr ríkissjóði.

H-kvk-nf E-kvk-nf B-kvk-nf fulltrúi Ríkissaksóknara sótti málið af hálfu ákæruvaldsins.

Dómsuppsaga hefur í senn dregist vegna anna og páskaleyfis.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, sæti fangelsi í einn mánuð, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum þremur árum frá dómsuppsögu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði er sýkn af miskabótakröfum Z og Y.

Ákærði greiði 100.000 krónur í sakarkostnað, eða 1/5 hluta 350.000 króna málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, G-kvk-ef S-kvk-ef A-kvk-ef héraðsdómslögmanns og 1/5 hluta 150.000 króna þóknunar Þ-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns Z og Y, en 4/5 hlutar greiðast úr ríkissjóði ásamt öðrum sakarkostnaði, samtals 422.000 krónur.

J-kk-nf J-kk-nf

H-kk-nf I. J-kk-nf

Þ-kvk-nf E-kvk-nf