S-1/2011

Mál þetta, sem dómtekið var þann 11. febrúar 2011, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara útgefinni 21. desember 2010 á hendur X,;

„fyrir kynferðisbrot framin á Akureyri og nágrenni á árunum 2009 og 2010 gegn stúlkunum A, fæddri […] 2002 og B, fæddri […] 2003 eins og hér að neðan greinir:

A.

Með því að hafa á heimili sínu að […] í þrjú skipti káfað innanklæða á rassi og brjóstum stúlkunnar A.

Telst þetta varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.

B.

Brot gegn B:

1. Brot framin í […] með því að hafa:

a. Sumarið 2009 í […] káfað innan klæða á rassi

stúlkunnar.

b. Laugardaginn 14. ágúst 2010 […], káfað innan klæða á

rassi og kynfærum stúlkunnar og tekið út á sér getnaðarliminn og beðið

stúlkuna að snerta hann.

Telst háttsemi ákærða samkvæmt a- og b-lið varða við 2. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga og háttsemi samkvæmt b-lið auk þess við 209. gr. sömu laga.

2. Brot framin að […] með því að hafa:

a. Þrisvar sinnum káfað innan klæða á rassi, kynfærum og brjóstum

stúlkunnar.

b. Í eitt af þeim skiptum sem lýst er í a-lið, auk þess tekið út á sér

getnaðarliminn og beðið stúlkuna að snerta hann.

c. Í eitt af þeim skiptum sem lýst er í a-lið, auk þess sett lítinn titrandi hlut

við rass stúlkunnar innan klæða.

Telst háttsemi ákærða samkvæmt a- og c-lið varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og samkvæmt b- og c-lið við 209. gr. sömu laga.

3. Brot framin að […] með því að hafa:

a. Tvisvar sinnum káfað innan klæða á rassi, kynfærum og brjóstum

stúlkunnar.

b. Í annað hvort þeirra skipta sem lýst er í a-lið, auk þess tekið út á sér

getnaðarliminn og beðið stúlkuna að snerta hann.

Telst háttsemi ákærða samkvæmt a-lið varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og samkvæmt b-lið við 209. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu C, kennitala 000000-0000 og D, kennitala 000000-0000, fyrir hönd A, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða skaðabætur að fjárhæð kr. 2.500.000. Þess er krafist að við fjárhæðina bætist vextir skv. 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 5. júlí 2010 til 18. nóvember 2010, og eftir það dráttarvextir til greiðsludags. Jafnframt er krafist greiðslu þóknunar réttargæslumanns skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.“

Dómkröfur skipaðs verjanda ákærða, I-kk-ef Þ-kk-ef, héraðsdómslögmanns, eru að ákærða verði gerð eins væg refsing og lög leyfa, að hann verði sýknaður af einkaréttarkröfu, en til vara að hún verði lækkuð verulega. Verjandinn krefst einnig málsvarnarlauna.

I.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum bárust lögreglunni á Akureyri kæruerindi frá barnaverndarnefnd Eyjafjarðar þann 7. júlí og 8. september 2010, annars vegar vegna ætlaðra kynferðisbrota ákærða gagnvart stúlkunni A og hins vegar vegna ætlaðra kynferðisbrota hans gegn B, en ættartengsl eru með þeim. Af hálfu lögreglu var óskað eftir skýrslutökum af stúlkunum fyrir héraðsdómi, sbr. ákvæði 59. gr. a- lið laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Fóru skýrslutökurnar fram 30. ágúst og 22. september s.á. í sérútbúinni aðstöðu dómsins, en samhliða fylgdust með af sjónvarpsskjá m.a. rannsóknaraðilar, skipaður verjandi ákærða og réttargæslumenn brotaþola, þau G-kk-nf M. A-kk-nf, héraðsdómslögmaður, og A-kvk-nf H-kvk-nf F-kvk-nf, héraðsdómslögmaður. Skýrslutökurnar voru teknar upp á myndbönd og eru þau á meðal gagna málsins.

Við áframhaldandi rannsókn lögreglu var ákærði tvívegis yfirheyrður um sakarefnið, þann 22. júlí og 30. september 2010, en einnig gáfu skýrslur aðstandendur brotaþola. Af hálfu rannsóknaraðila var aflað sérfræðigagna, þ. á m. læknisvottorða, en brotaþolar fóru í læknisskoðun í Barnahúsi þann 22. september og 29. október 2010. Áverkamerki voru ekki sýnileg.

Við meðferð málsins fyrir dómi var lagt fram sálfræðivottorð Þ, sálfræðings hjá Barnahúsi, um stúlkuna A, og er það dagsett 1. febrúar 2011. Þá lagði skipaður verjandi ákærða fram vottorð Æ, sálfræðings, sem dagsett er 18. janúar 2011, en tilefnið var það að ákærði hafði verið í sálfræðimeðferð frá 24. ágúst 2010 vegna þeirrar háttsemi sem hér er til umfjöllunar.

Af hálfu réttargæslumanns stúlkunnar A var lögð fram skaðabótakrafa á hendur ákærða hinn 18. október 2010 og var hún kynnt forráðamanni hans þann sama dag.

Með bréfi forráðamanna stúlkunnar B, sem dagsett er 11. október 2010, var tilkynnt að ekki yrði lögð fram bótakrafa á hendur ákærða. Var það staðfest við aðalmeðferð málsins af skipuðum réttargæslumanni stúlkunnar.

2. Ákærði hefur fyrir dómi skýlaust viðurkennt þá háttsemi, sem honum er gefin að sök í A og B kafla ákæru. Játning ákærða er í samræmi við framburð hans fyrir lögreglu, en einnig er hún í samræmi við önnur gögn málsins, þ. á m. fyrrnefndar dómskýrslur brotaþola.

Að ofangreindu virtu er fram komin lögfull sönnun um sekt ákærða í máli þessu. Brot hans eru rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

3. Ákærði hefur í máli þessu gerst sekur um endurtekin kynferðisbrot gagnvart ungum stúlkum. Brot hans eru alvarleg og ber við ákvörðun refsingar m.a. að líta til 1. og 3. tl. 1. mgr. 70. gr., sbr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. Hins vegar ber að líta til þess að ákærði er ungur að árum, en hann var aðeins 16 ára er hann framdi brot sín. Ákærði játaði og brot sín greiðlega hjá lögreglu og fyrir dómi og hefur sýnt iðrun. Hann hefur ekki áður verið dæmdur fyrir refsiverðan verknað. Einnig liggur fyrir að ákærði hefur frá hausti 2010, að tilhlutan foreldra og barnaverndarnefndar Eyjafjarðar, verið í sálfræðimeðferð. Hefur hann til þessa farið í sautján viðtöl hjá sálfræðingi, en fyrir dómi var því lýst að markmið meðferðarinnar væri að vinna með kynferðislega, persónulega og félagslega þætti er tengdust brotum ákærða. Sálfræðimeðferðinni er enn ekki lokið, en áætlað er að það verði nú í sumar, en að eftir það verði um eftirfylgni að ræða í allt að eitt ár. Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa vilja til að ljúka meðferð sinni.

Að öllu ofangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin sex mánaða fangelsi. Með hliðsjón af 4., tl., 5.tl. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. og 2. tl. og 9. tl. 1. mgr. 74. gr. hegningarlaganna þykir fært að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955. Þá þykir rétt, svo sem atvikum málsins er háttað, að binda frestun fullnustunnar einnig því skilyrði að ákærði sæti á skilorðstímanum sérstakri umsjón, sbr. 1. og 2. tl. 3. mgr. og 4. tl. 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga. Skal Fangelsismálastofnun ríkisins fara með eða tilnefna þann aðila sem hafa skal með hendi umsjónina, sbr. ákvæði 1. mgr. 66. gr. laga nr. 49, 2005 um fullnustu refsinga.

G-kk-nf M. A-kk-nf, héraðsdómslögmaður og skipaður réttargæslumaður stúlkunnar A, bar fram skaðabótakröfu á hendur ákærða f.h. forráðamanna hennar, með bréfi dagsettu 18. október 2010. Var krafist miskabóta að fjárhæð kr. 2.500.000, sbr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50, 1993, auk vaxta eins og lýst er í ákæru.

Lögmaðurinn rökstuddi bótakröfuna fyrir dómi.

Ákærði hefur með háttsemi sinni bakað sér bótaskyldu gagnvart bótakrefjanda samkvæmt nefndu lagaákvæði skaðabótalaganna. Við ákvörðun bóta verður litið til vottorðs sálfræðings og fleiri gagna sem benda til þess að stúlkan hafi orðið fyrir tilfinningaröskun og andlegri áþján, sem verða a.m.k. að einhverju leyti raktar til brota ákærða. Ákveðast miskabætur að þessu virtu 400.000 krónur, með vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákæruvaldið hefur gert kröfu um að ákærði verði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Með vísan til málsúrslita ber að fella allan kostnað málsins á ákærða. Er um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, þóknanir til handa skipuðum réttargæslumönnum brotaþola og kostnað ákæruvalds samkvæmt framlögðu yfirliti. Verður við ákvörðun þessa kostnaðar m.a. litið til umfangs málsins og starfa hinna skipuðu lögmanna við alla meðferð þess og að nokkru sundurliðaðra skýrslna þar um. Einnig ber að líta til þeirra sjónarmiða sem fram koma t.d. í dómi Hæstaréttar Íslands nr. 290/2000 um hlutverk réttargæslumanna.

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88, 2008 ber að dæma ákærða til að greiða allan sakarkostnað, 578.433 krónur. Er um að ræða þóknun skipaðs verjanda ákærða, I-kk-ef Þ-kk-ef, héraðsdómslögmanns, sem þykir hæfilega ákveðin 194.462 krónur, þóknun skipaðs réttargæslumanns A, G-kk-ef M. A-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 193.350 krónur, ásamt 92.871 krónu vegna ferðakostnaðar hans, þóknun skipaðs réttargæslumanns B, A-kvk-ef H. F-kvk-ef, héraðsdómslögmanns, 62.750 krónur, og 35.000 krónur vegna kostnaðar ákæruvalds samkvæmt framlögðu yfirliti. Við ákvörðun launa hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu ákæruvalds flutti málið E-kk-nf Þ-kk-nf, lögreglufulltrúi.

Við uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88, 2008.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sex mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955. Þá er frestun fullnustu refsivistar bundin því skilyrði að ákærði sæti á skilorðstímanum sérstakri umsjón, sbr. 1. og 2. tl. 3. mgr. og 4. tl. 3. mgr. 57. gr. hegningarlaganna. Skal Fangelsismálastofnun fara með eða tilnefna þann aðila sem hafa skal með hendi umsjónina.

Ákærði greiði C, kt. 000000-0000, og D, kt. 000000-0000, fyrir hönd A, kt. 000000-0000, 400.000 krónur í miskabætur, ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2001, um vexti og verðtryggingu frá 5. júlí til 18. nóvember 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, 578.433 krónur, þar með talda þóknun skipaðs verjanda síns, I-kk-ef Þ-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 194.462 krónur, þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþolans A, G-kk-ef M. A-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 193.350 krónur, ásamt 92.871 krónur vegna ferðakostnaðar hans, þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþolans B, A-kvk-ef H. F-kvk-ef, héraðsdómslögmanns, 62.750 krónur, og 35.000 krónur vegna kostnaðar ákæruvalds.