S-495/2006

Mál þetta, sem þingfest var þann 20. september sl., var dómtekið 21. nóvember sl. Málið er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, dagsettri 15. Á sl., á hendur K, kt. 000000-0000, Z-götu, Þorlákshöfn, fyrir eftirtalin kynferðis- og fíkniefnabrot framin árið 2005:

„1. Kynferðisbrot, með því að hafa fimmtudaginn 2. júní, á heimili sínu, haft samræði við H, kt. 000000-0000, sem þá var 13 ára gömul.

2. Fíkniefnabrot, með því að hafa fimmtudaginn 16. júní á Selfossi, móttekið í vörsluskyni um 5 g af amfetamíni frá Á, en ákærði afhenti honum efnið aftur daginn eftir.

3. Fíkniefnabrot, með því að hafa mánudaginn 20. júní, á Selfossi, móttekið frá sama manni 0,68 g af kannabis.

Ákæruvaldið segir brot ákærða samkvæmt 1. lið varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 40/1992 og 4. gr. laga nr. 40/2003, en brot samkvæmt 2. og 3. lið teljast varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og að 0,68 g af kannabis, sbr. liður 3, verði gert upptækt samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar um fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.“

Ákærði mætti við þingfestingu málsins og játaði að hafa haft samræði við brotaþola en neitaði að hafa haft vitneskju um aldur hennar. Ákærði játaði sök varðandi ákæruliði 2 og 3.

Verjandi ákærða krefst aðallega sýknu varðandi ákærulið 1 og til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsivist, ef dæmd verður, verði skilorðsbundin. Þess er krafist að allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun að mati dómsins, verði greiddur úr ríkissjóði.

Þinghaldið er lokað með vísan til b-liðar 1. mgr. 8. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991.

Málsatvik.

Einungis verða rakin málsatvik varðandi ákærulið 1 þar sem játning liggur fyrir í öðrum ákæruliðum en þeim er réttilega lýst í ákæru.

Upphaf máls þessa á rætur að rekja til rannsóknar lögreglunnar á meintu fíkniefnabroti og hlerunar á síma Á þann 19. júní 2005. Kom fram í þeim hlerunum að ákærði ræddi við félaga sinn um að hann hefði haft samræði við H auk þess að hafa fengið hjá honum fíkniefni. Ákærði og H munu hafa þekkst, meðal annars vegna þess að A, vinkona H, var áður kærasta ákærða. H sagðist fyrst hafa hitt ákærða um jólin 2004 á Hróa hetti. Hún hefði þar verið með A vinkonu sinni en ákærði hefði komið þar inn til að hitta þær. Þar hefði hún sagt ákærða að hún væri þrettán ára gömul en hún hefði sjálf vitað í gegnum A vinkonu sína hversu gamall ákærði væri. Móðir H sagði hjá lögreglu að hún hefði engar kröfur uppi á hendur ákærða, ákærði og H hefðu verið góðir og nánir vinir í nokkrar vikur. Hún hefði ekki haft neitt við vinfengi þeirra að athuga en vissulega þætti henni aldursmunur með þeim en þau hefðu verið góðir vinir og liðið vel saman. Engar skaðlegar afleiðingar hefðu orðið af kynnum þeirra. Í skýrslum ákærða og H kom fram að í byrjun júní 2005 hefði H haft samband við ákærða símleiðis, ákærði hefði sótt hana á bifreið sinni og þau ekið frá Selfossi til Þorlákshafnar. Þetta hefði gerst á sama tíma og þyrla hefði lent við heilsugæsluna í Þorlákshöfn, þau hefðu fylgst þar með en síðan hefðu þau farið heim til ákærða og í framhaldi hefðu þau haft samræði með vilja beggja.

Ákærði kom fyrir dóminn og staðfesti að hann játaði brot samkv. ákærulið 2 og 3. Ákærði viðurkenndi að hafa haft samræði við H en hann hefði kynnst henni í gegnum fyrrverandi kærustu sína, A, en það hefði verið í kringum jólin 2004. Ákærði sagði að hann og H hefðu oft hist, þau hefðu rætt saman um allt milli himins og jarðar og verið góðir vinir. Sagði ákærði að A, fyrrverandi kærasta sín, væri ári yngri en ákærði og væri vinkona H. A hefði unnið í blómabúð með H. Aðspurður sagðist ákærði ekki hafa vitað hversu gömul H væri en hún hefði sagt sér annað um aldur sinn en að hún væri þrettán ára. Ákærði sagðist ekki muna hvenær H talaði um aldur sinn en hann hefði verið viss um að hún væri eldri en 13 ára, hann hefði talið að hún væri fjórtán ára eða eldri. Ákærði sagði að hann og H hefðu verið mjög nánir vinir þar til þetta mál byrjaði. Ákærði hefði hitt H mjög mikið á meðan hann var með A. Hann vissi að H hefði verið í skóla en þau hefðu ekkert rætt um skólann almennt, það væri ekki umræðuefni unglinga, né hefðu þau rætt um það að hún hefði fermst á því ári. Hann sagði H hafa verið með stelpum sem væru á aldur við A sem hefði verið 16 ára. B og R, vinkonur H, væru jafnöldrur A og honum hefði ekki dottið í hug að H væri svona miklu yngri en vinkonur hennar. Ákærði hlustaði á upptökur af símtali hans og Á og aðspurður sagði hann að samræður þeirra um að það mætti ekki fréttast að Á hefði haft samfarir við H væru vegna þess að Á hefði verið með frænku H. Aðspurður um það hvers vegna Á segði að hann yrði kallaður barnaníðingur ef það fréttist að hann hefði haft samfarir við H, sagði hann að það væri vegna þess að Á væri svo miklu eldri en H, aldursmismunurinn væri miklu meiri á milli þeirra en ákærða og H. Aðspurður um það hvers vegna þeir kölluðu það glæp að Á hefði verið með H, sagði hann að það væri allt annað mál með Á en ákærða, Á hefði verið svo miklu eldri, hann væri rúmlega tvítugur en ákærði sautján ára.

Skýrsla var tekin af H í Barnahúsi þann 24. júní 2005. Í byrjun skýrslutökunnar vildi H lítið ræða um ákærða en taldi ástæðu þess að ákærði væri nefndur vera eitthvað sem tengdist honum og þá meintu fíkniefnamisferli. Sagðist H þekkja ákærða í gegnum vinkonur sínar, A, B, D og Þ. H vissi að ákærði var eldri en sautján ára því hann væri nýbúinn að fá bílpróf, hann væri allavega ekki eldri en átján ára. H dró lengi að segja frá því að hún og ákærði hefðu haft samfarir en sagði síðan frá skilmerkilega að þau hefðu farið akandi til Þorlákshafnar. Þau hefðu farið heim til ákærða og endað í samförum inn í herberginu hans. Kom fram hjá H að hún hefði verið efins um að hún væri að gera rétt en hún hefði ekki streist á móti honum. Bar H eins og ákærði að umrætt skipti hefði verið þegar þyrla kom til Þorlákshafnar en H taldi að það hefði verið síðasta skóladaginn hennar.

Niðurstöður:

Í máli þessu liggur fyrir játning ákærða á ákæruliðum 1 til 3, utan að hann neitaði að hafa vitað um aldur H.

Bæði ákærði og H hafa borið að atburðurinn átti sér stað þegar bandarísk herþyrla lenti við heilsugæslustöðina í Þorlákshöfn og samkvæmt gögnum lögreglu er staðfest að þyrlan lenti þar 2. júní 2005. Í skýrslutökum hjá Barnahúsi kom fram hjá H að hún hefði sagt ákærða í kringum jólin 2004 að hún væri þrettán ára. Engin önnur gögn í málinu styðja þann framburð hennar.

Ákærði neitar því að hafa haft grun um að H hefði aðeins verið þrettán ára þegar þau höfðu samfarir. Því til stuðnings benti hann á að vinkonur hennar, sem hann umgekkst einnig, væru ári yngri en ákærði og þar af leiðandi tveimur árum eldri en H. H og vinkonur hennar gengu í sama skóla og á þessum tíma hafa þær verið að ljúka tíunda bekk og því sextán ára á því ári. Fyrir lögreglu fullyrti ákærði að hann hefði talið H fjórtán til fimmtán ára.

Skýrsla var tekin af A, kt. 000000-0000, hjá lögreglu þar sem hún var innt eftir því hvort hún hefði vitað að ákærða hefði verið kunnugt um aldur H. Sagði hún að ákærða hefði verið fullkunnugt um aldur hennar, hann hefði í það minnsta vitað að hún væri yngri en A, sem þá var fimmtán ára, og að hún væri nýfermd. Sagðist A reyndar aldrei hafa heyrt að ákærði hefði vitað að H væri ekki orðin 14 ára.

Þrátt fyrir að ákærði staðfesti að hann hefði verið mikill vinur H fram til þess að rannsókn hófst í máli þessu og þau rætt um allt milli himins og jarðar þykir vera með vísan til framburðar vitnisins A og neitunar ákærða, svo mikill vafi á því að ákærði hafi vitað, eða hefði mátt vita að H var ekki orðin fjórtán ára að hann verður ekki sakfelldur fyrir þá háttsemi. Verður því sá vafi, metinn honum í vil og má því færa brot hans til 204. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og virða honum til gáleysis að hafa ekki spurt H að því sérstaklega hvort hún væri orðin fjórtán ára.

Í 204. gr. almennra hegningarlaga segir svo: „Hafi brot skv. 201. og 202. gr. verið framið í gáleysi um aldur þess er fyrir broti varð skal beita vægari refsingu að tiltölu sem þó má ekki fara niður fyrir lágmark fangelsis.“ Ákvæði 204. gr. almennra hegningarlaga mælir þannig fyrir um refsinæmi háttsemi, sem hlutrænt séð fellur að verknaðarlýsingu 201. og 202. gr. laganna en framin hefur verið í gáleysi um aldur þess sem hún beindist gegn. Í málinu er ekkert fram komið sem virða má á þann veg að ákærði hafi haft nægilegt tilefni til að slá því föstu þegar atvik málsins gerðust að H væri ekki orðin 14 ára en atvik málsins benda hins vegar til þess að full ástæða hafi verið til þess fyrir ákærða að sýna hér sérstaka varkárni. Má að því er þetta varðar sérstaklega vísa til þess að H er barnaleg í tilsvörum þó svo að hún sé hávaxin miðað við aldur. Er það að þessu virtu mat dómsins að ákærði hafi með umræddri háttsemi sinni gerst sekur um gáleysisbrot samkvæmt framansögðu og bakað sér refsiábyrgð á þeim grunni. Fær þessi niðurstaða samrýmst meginreglu 1. mgr. 117. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála þótt háttsemi ákærða hafi ekki verið þannig færð til refsiákvæða í ákæru, enda var málið reifað með hliðsjón af þessu og ekki verður séð að vörn ákærða hafi af þessum sökum orðið áfátt.

Verður ákærða því gerð refsing með heimfærslu til 204. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt sakavottorði ákærða sætti hann ákærufrestun þann 6. október 2003 hjá sýslumanninum á Selfossi skilorðsbundið í tvö ár fyrir brot gegn 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga. Þann 10. maí 2005 var ákærði dæmdur í Héraðsdómi Suðurlands í tveggja mánaða fangelsi skilorðsbundið til tveggja ára fyrir brot gegn 244. gr. almennra hegningarlaga. Þann 28. október 2005 var ákærði dæmdur í 60.000 króna sekt í Héraðsdómi Suðurlands fyrir brot gegn 244. sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga og 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga auk þess að vera sviptur ökurétti í fimm mánuði. Þann 30. janúar 2006 var ákærði dæmdur í Héraðsdómi Suðurlands en ekki gerð sérstök refsing vegna brota á lögum um ávana- og fíkniefni. Þann 31. mars 2006 gerði ákærði sátt hjá sýslumanninum á Selfossi fyrir brot á lögum um ávana- og fíkniefni og þann 24. apríl 2006 gerði ákærði sátt hjá lögreglustjóranum í Reykjavík fyrir brot á 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga. Er hér því í þriðja sinn sem ákærði gerist brotlegur við lög um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974.

Með hliðsjón af sakaferli ákærða, skýlausrar játningar hans og ungs aldurs þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en rétt þykir að skilorðsbinda refsingu hans og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þá þykir rétt að ákærði greiði 100.000 króna sekt til ríkissjóðs en sæti ella fangelsi í átta daga.

Samkvæmt framangreindum úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála ber að dæma ákærða til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem þykja hæfilega ákveðin 164.340 krónur og er þá innifalinn virðisaukaskattur, auk ferðakostnaðar 16.440 krónur og réttargæslumanni, Ó-kk-þgf S-kk-þgf hæstaréttarlögmanni kr. 67.230.-

Dómsuppsaga hefur dregist lítillega vegna starfsanna dómsformanns.

K-kvk-nf S-kvk-nf saksóknari flutti málið af hálfu ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari dæmir mál þetta og meðdómsmennirnir H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri og Á-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari.

Dómsorð.

Ákærði, K, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 100.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms að telja en sæti ella fangelsi í átta daga.

Upptæk eru gerð 0,68 grömm af kannabisefnum eins og í ákæru greinir.

Ákærði greiði sakarkostnað málsins, 240.010 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 180.780 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns, Ó-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 67.230 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf

H-kk-nf O. A-kk-nf

Á-kk-nf M-kk-nf