E-3618/2009

Mál þetta var höfðað 5. mars 2009 og dómtekið 4. þ.m.

Stefnandi er G-kk-nf F-kk-nf Ó T-kk-nf, Miðholti 7, Mosfellsbæ.

Stefndi er S-kk-nf B-kk-nf, Stangarholti 26, Reykjavík.

Sýslumanninum á Siglufirði er stefnt til réttargæslu..

Stefnandi krefst þess að viðurkennt verði með dómi að stefndi sé skaðabótaskyldur vegna þess líkamstjóns sem hann hafi orðið fyrir 9. mars 2007 er hann hafi slasast á lendarhrygg, kviðvegg og rifbeinum við fall á steinsteypt blómker. Stefnandi krefst einnig málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans eins og málið væri ekki gjafsóknarmál en stefnda var veitt gjafsóknarleyfi 15. júní 2009 til að taka til varna í þessu máli.

Atvik það, sem um ræðir í málinu, varð um kl. 00.40 hinn 9. mars 2007 og tengist árshátíð Fjölbrautarskólans í Breiðholti sem var haldinn á Hótel Selfossi. Frammi liggur atvikalýsing stefnanda „á því þegar G-kk-nf F-kk-nf verður fyrir árás af hendi S-kk-ef B-kk-ef.“ Þar segir að stefnandi hafi starfað sem öryggisgæslumaður á vegum Nama Securitas c/o Ó-kk-ef Ö-kk-ef á dansleiknum. Svo hafi borið við að aðrir öryggisverðir/Sniglar hafi verið að elta stefnda, verið búnir að henda honum út og ætlað að ná honum vegna skemmdarverka og þá hafi stefnandi og Ó-kk-nf komið til hjálpar. Sniglarnir, fjórir að tölu, hafi verið á eftir stefnanda sem hafi hlaupið að stefnanda og Ó-kk-þgf. Stefnandi hafi farið í veg fyrir stefnda og náð á honum taki með báðum höndum á vinstri öxl. Þá hafi stefndi snúið sér við og kýlt stefnanda í hálsinn vinstra megin. Stefnandi hafi þá fallið og kastast á 80 sentimetra til eins metra háan steinvegg. Sjúkraliðar hafi komið á staðinn og hjálpað honum að ná andanum og ekið hafi verið með hann í sjúkrabifreið á sjúkrahúsið við Árveg á Selfossi og síðan á slysadeild LSH í Fossvogi.

Frumskýrslur lögreglu voru gerðar aðfararnótt 9. mars 2007 vegna annars vegar ætlaðrar líkamsárásar og hins vegar ætlaðs rúðubrots. Í hinni fyrri segir að stefnandi, sem hafi verið dyravörður á dansleik á Hótel Selfossi, hafi hlaupið á eftir stefnda sem hafi brotið rúðu í útidyrahurð á hótelinu. Stefnandi hafi hlaupið á móti stefnda sem hafi einnig verið á hlaupum fyrir utan verslunina Nóatún við Austurveg. Ekki sé vitað hvort hann hafi rekist á stefnda og dottið eða misst fótanna. Hann hafi lent á bakinu á steinkanti, misst andann og fundið mikið til í bakinu. Sjúkrabifreið hafi flutt stefnanda á slysadeildina í Fossvogi. Í hinni síðari segir að óskað hafi verið eftir aðstoð lögreglu vegna rúðubrots á Hótel Selfossi. Dyraverðir hafi verið á hlaupum eftir geranda. Er lögreglumaðurinn, R-kk-nf O-kk-nf, hafi verið á leið á vettvang hafi hann séð dyraverðina fyrir utan verslunina Nóatún og hafi þeir verið með mann, stefnda í máli þessu, í tökum Lögreglumaðurinn hafi farið þangað og handjárnað stefnda, sem hafi verið mjög æstur og ölvaður, og farið með hann í lögreglubifreiðina. Lögreglumaðurinn kveðst hafa rætt við H-kk-þf I-kk-þf O-kk-þf dyravörð á vettvangi. Hann hafi sagst hafa séð er stefndi sparkaði í rúðu á útihurð á suðurhlið hótelsins. Sprunga hafi verið í rúðunni fyrir en stefndi hafi bætt um betur. Hann hafi sagst hafa hlaupið stefnda uppi við Nóatún ásamt fleirum dyravörðum. Þá hafi verið komið með H-kk-þf J-kk-þf K-kk-þf á lögreglustöðina en hann hafi verið með stefnda og hafi dyraverðir handsamað hann á Austurvegi. Hann hafi sagt að stefndi hafi brjálast fyrir utan hótelið og sparkað í rúðu í útihurðinni og sprengt hana en hún hafi verið sprungin fyrir. Stefndi hafi síðan hlaupið í burtu og kvaðst hann hafa hlaupið á eftir honum. Hópur dyravarða hafi elt þá og hafi hann orðið hræddur og ekki þorað að hætta að hlaupa fyrr en komið var út á Austurveg og þar hafi dyraverðir handsamað hann. Dyravörður, sem hafi verið að reyna að handsama stefnda, hafi slasast í baki. Ekki sé vitað hvort hann hafi misst fótanna eða hvort þeir rákust saman.

Í vottorði Y-kk-ef Ó-kk-ef, sérfræðings í bæklunarskurðlækningum, dags. 29.. maí 2007, segir að kl. 02.05 hinn 9. mars 2007 hafi stefnandi komið á slysa- og bráðamóttöku Landspítalans Fossvogi í sjúkrabíl vegna verkja í baki og brjóstkassa. Hann hafi þá skömmu áður verið dyravörður á skólaballi á Selfossi og verið að hlaupa einhvern uppi sem hafi brotið rúðu. Hann hafi sagst síðan ekki hafa vitað af sér fyrr en verið var að stumra yfir honum þar sem hann lá í götunni eftir að hafa að líkindum hlaupið á einhvern kant og fengið talsvert högg á síðu eða bak. Við skoðun hafi hann verið eymslalaus í hálsi og hreyft þar vel en hvelleymsli hafi verið yfir vinstri síðu og lendhrygg. Ekki hafi verið talin þörf á frekari sértækri meðferð annarri en verkjameðferð. Stefnandi hafi komið til áætlaðs eftirlits 23. mars 2007. Þá hafi komið fram að upphaflega hafi verið um líkamsárás að ræða með því að hann hafi fengið hnefahögg vinstra megin í hálsinn og við það dottið aftur á bak og til hliðar og lent á stórum blómapotti með lendhrygginn. Læknirinn ályktar að í óhappi því, sem stefnandi lenti í 9. mars 2007, hafi hann hlotið talsverðan áverka með brotum á þvertindum fjögurra liðbola í mjóbaki vinstra megin. Sá áverki jafngildi slæmum tognunaráverka á lendhrygg.

Í vottorði B-kk-ef J-kk-ef bæklunarskurðlæknis, dags. 18. júlí 2007, er gefin upp sjúkdómsgreining stefnanda sem brot á lendarliðum, contusio á kviðvegg og rifbrot. Stefnandi er sagður mjög illa haldinn af verki eftir umrætt slys og geti nánast ekkert hreyft hálshrygg, brjósthrygg eða mjóbak vegna verkja. Hann sé algjörlega óvinnufær og gangi um með hækjur. Hann þurfi á öflugri sjúkraþjálfun að halda því mikil hætta sé á að hann geti orðið óvinnufær til líkamlegrar erfiðisvinnu í framtíðinni.

Lögregla tók skýrslu af stefnanda 20. mars 2007. Hann kvaðst hafa verið í öðrum af tveimur hópum sem sáu um gæslu vegna árshátíðar menendafélags Fjölbrautaskóla Breiðholts sem haldin hafi verið í Hótel Selfossi fimmtudagskvöldið 8. mars 2007. Rétt eftir miðnætti hafi verið höfð afskipti af manni sem hafi verið með uppsteyt inni á hótelinu og skemmt þar einhverja hluti. Stefnandi hafi fengið fregnir af þessum manni sem hafi brotið rúðu í útihurð og væri á flótta undan gæslumönnum. Hann hafi farið út með öðrum til að aðstoða við að finna þennan mann. Hann hafi frétt að hann hefði hlaupið í austur að verslunarmiðstöðinni Kjarnanum. Hann hafi þá gengið yfir hringtorgið að suðvesturhorni Kjarnans. Þá hafi rúðubrjóturinn farið upp fyrir húsið og suður með austurhliðinni. Stefnandi hafi séð til hans við suðausturhorn Kjarnans. Maðurinn hafi komið gangandi á móti honum og félaga hans en þegar hann hafi verið um það bil á móts við aðaldyr Kjarnans hafi maðurinn virst verða var við menn á eftir sér og tekið þá á rás áfram og upp að húsinu. Stefnandi og félagi hans hafi farið á móti manninum. Stefnandi hafi náð taki á öxlum mannsins og ætlað með því að halda honum. Án nokkurs fyrirvara hafi maðurinn slegið þungt hnefahögg sem hafi komið vinstra megin í háls stefnanda. Höggið hafi verið það þungt að hann hafi snúist og fallið aftur fyrir sig á steypt blómaker sem var upp við húsið. Við fallið hafi stefnandi misst andann og orðið algjörlega óvígur. Árásarmaðurinn hafi einnig fallið í götuna og um leið hafi gæslumenn verið komnir og haldið honum þar til lögreglan kom og handtók manninn.

Við skýrslutöku hjá lögreglu 9. mars 2007 kvaðst stefndi ekki hafa ráðist á nokkurn mann þá um nóttina og hann bæri ekki ábyrgð á meiðslum stefnanda. Hann hafi verið nokkuð ölvaður er hann hafi komið að Hótel Selfossi og ætlað á árshátíð Fjölbrautaskóla Breiðholts. Hann mundi eftir að hafa verið að rífa kjaft við dyravörð. Dyravörðurinn hafi orðið pirraður og ætlað í hann en við það hafi stefndi orðið hræddur og lagt á flótta og hlaupið frá hótelinu með dyravörðinn á eftir sér. Á hlaupunum hafi hann dottið og vissi það næst að einhver var kominn ofan á hann og stuttu síðar hafi lögreglan komið og handtekið hann. Stefndi neitaði því að hafa sparkað í rúðu og brotið hana í Hótel Selfossi.

Vitnið Ó-kk-nf Ö-kk-nf var félagi stefnanda við dyravörslu í Hótel Selfossi í umrætt sinn og þeir hlupu saman á eftir stefnda vegna ætlaðs rúðubrots. Hann lýsti atvikinu þannig að stefnandi og stefndi hafi verið hlaupandi og stefnandi hefði gripið í stefnda til að stoppa hann en þá hafi stefndi slegið frá sér með vinstri hönd aftur fyrir sig. Hann hafi ekki ráðist á stefnanda en stefnandi hafi fallið við þetta, þ.e. henst á blómaker og stefndi hafi dottið líka.

Vitnið I-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf starfaði sem gæslumaður á vegum fjölbrautaskólans í umrætt sinn. Hann kvað stefnda hafa verið með læti og sparkað í rúðu sem hafi brotnað. Vegna þessa hafi þeir, þrír gæslumenn, hlaupið á eftir stefnda. Hann kvaðst hafa séð stefnanda falla aftur fyrir sig á blómaker. Stefndi hafi snúið hlið að vitninu og hafi hann ekki séð að hann hafi slegið stefnanda sem hafi lent af afli á kerið. Við skýrslutöku hjá lögreglu 5. júlí 2007 er haft eftir vitninu: „...strákarnir töluðu um að G-kk-nf hafi gert þetta af fífldirfsku, ekki til að stoppa manninn því þessi maður hefði bara sparkað í rúðu og sprengt aðeins upp úr henni. Þetta var ekki maður til að henda sér á út af smárúðu. Þetta var, eins og strákarnir sögðu, G-kk-þgf að kenna en ekki stráknum.“

Vitnið H-kk-nf I-kk-nf O-kk-nf, einn af gæslumönnunum á árshátíðinni, staðfesti skýrslu sem hann gaf hjá lögreglu 5. júlí 2007. Þar er eftir honum haft: „... Við fáum skipun frá yfirdyraverði hússins að ná honum því hann braut rúðu í hurðinni í anddyri hótelsins. Við hlaupum á eftir honum frá hótelinu og alveg upp að Nóatúni. Þeir eltu hann hringinn. Þeir voru nokkrir saman og ég næ einum sem gerði ekki neitt þarna. Þeir fara hringinn kringum Nóatún á eftir þeim sem braut rúðuna. Við komum þrír labbandi eftir planinu fyrir ofan Nóatún og hann kemur þar á móti okkur og ætlaði að taka sveig niður fyrir okkur. Ég hleyp af stað og ætlaði að grípa í hann, næ honum ekki. Það var slabb og snjór á götunni og þá kemur hann hlaupandi, sem slasaðist, og ætlaði að ná honum, grípur í hann, snýst og fer á vegginn og liggur þar í götunni. Ég fer strax að honum og held við hann svo hann hreyfi sig sem allra minnst. Þá ná hinir dyraverðirnir stráknum sem braut rúðuna. Við vorum þrír þar á móti honum.“ Aðspurður, hvort hann hefði séð nákvæmlega af hverju stefnandi hefði dottið á vegginn, svaraði hann: „Hann ætlaði að grípa bara, og ég sá ekki alveg nákvæmlega, en hann ætlaði að grípa hann og snýst. Þetta gerðist svo hratt.“

Að gefnu tilefni frá lögreglunni á Selfossi tilkynnti hótelstjóri Hótel Selfoss hinn 17. apríl 2007 að ekki væri krafist refsingar vegna rúðubrots stefnda í máli þessu í útihurð hótelsins 9. mars 2007. Með bréfi sýslumannsins á Selfossi, dags. 3. september 2007, var stefnanda máls þessa tilkynnt að rannsókn lögreglumáls vegna ætlaðs brots stefnda gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga hinn 9. mars 2007 væri lokið með vísan til 112. gr. laga nr. 19/1991 hafi málið verið fellt niður af hálfu embættisins þar sem það, sem fram væri komið, þætti ekki nægilegt eða líklegt til sakfellis.

Stefnandi reisir kröfugerð sína á almennu skaðabótareglunni og 217. gr. og 218. gr. almennra hegningarlaga. Stefndi hafi í umrætt sinn ráðist á stefnanda með þeim afleiðingum að hann hafi hlotið varanlegt líkamstjón; hann hafi slegið stefnanda í vinstri öxlina þannig að hann missti fótanna, féll á blómakerið og slasaðist. Stefnandi hafi sinnt skyldum sínum sem dyravörður á skemmtistað sem haft hafi skemmtanaleyfi frá sýslumanninum á Selfossi en stefndi hafi hins vegar reynt að komast undan handtöku í stað þess að gefa sig fram og játa brot sitt. Stefnandi kveður sýslumanninum á Siglufirði vera stefnt til réttargæslu þar sem hann sé formaður bótanefndar sem starfi samkvæmt lögum nr. 68/1995 um þolendur afbrota.

Af hálfu stefnda er á því byggt að stefnandi sé ekki lögreglumaður og hafi því ekkert með það að gera að handtaka menn, allra síst fyrir jafn litlar sakir og það að sparka í rúðu, enda hafi Hótel Selfoss ekki séð tilefni til þess að gera kröfu vegna hennar. Því er hafnað að stefndi hafi með nokkrum hætti sýnt af sér saknæma hegðun sem leiði til bótaskyldu. Hann hafi vissulega lent í einhverjum stympingum en það sé af og frá að sú háttsemi hafi verið saknæm. Hann hafi verið á hlaupum undan manni sem hann hafi haft ástæðu til að óttast og hafi beitt ofbeldi þegar hann stökk á stefnda. Hafi stefndi í þeim átökum slæmt hendi í stefnanda eða þau hafi leitt til þess að stefnandi lenti á blómapotti verði það ekki rakið til saknæmrar háttsemi stefnda heldur hafi viðbrögð hans verið innan ramma neyðarvara, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga.

Á það er fallist að aðgerðir gæslumannanna fimm, sem þeir höfðu í frammi með eftirförinni, hafi verið langt umfram tilefni og til þess fallnar að vekja hjá stefnda viðbrögð sem stjórnuðust af ótta og jafnvel skelfingu. Ekki er sýnt fram á að stefndi hafi ráðist á stefnanda, jafnvel þótt vera kunni að hann hafi slæmt til hans hendi, og er ekki sýnt fram á saknæma hegðun stefnda sem leiða beri til bótaskyldu hans vegna líkamstjóns stefnanda.

Samkvæmt þessu er niðurstaða dómsins sú að sýkna beri stefnda af kröfum stefnanda. Eftir atvikum þykir mega ákveða að málskostnaður skuli falla niður. Gjafsóknarkostnaður stefnda, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 350.000 krónur (a.m.t. vsk.), greiðist úr ríkissjóði.

Mál þetta dæmir S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, S-kk-nf B-kk-nf, er sýkn af kröfum stefnanda, G-kk-ef F-kk-ef Ó T-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnda, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 350.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

S-kk-nf H. S-kk-nf