E-4326/2010

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar fimmtudaginn 18. nóvember sl., hefur stefnandi, Og fjarskipti ehf., Skútuvogi 2, Reykjavík, höfðað fyrir dóminum 18. júní 2010, gegn stefnda, Fjarskiptasjóði, Hafnarhúsinu við Tryggvagötu, Reykjavík og til réttargæslu Símanum hf., Ármúla 25, Reykjavík.

Stefnandi krefst viðurkenningar á því með dómi að samningur stefnda, Fjarskiptasjóðs, og réttargæslustefnda, Símans hf., nr. 2345 um háhraðanettengingar til allra landsmanna við stefnda, Símann hf., sé ólögmætur. Þá er krafist viðurkenningar með dómi á því að stefndi beri skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda vegna hins ólögmæta samnings. Einnig er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Dómkröfur stefnda eru aðallega þær að máli þessu verði vísað frá dómi en til vara að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda. Réttargæslustefndi krefst málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Að undangengnum munnlegum málflutningi 18. nóvember sl. var tekin til úrskurðar krafa stefnda um að málinu yrði vísað frá dómi. Stefnandi gerir þær dómkröfur í þessum þætti málsins að frávísunarkröfu stefnda verði hrundið og að stefndi verði dæmdur til að greiða málskostnað af þessum þætti málsins. Til vara krefst stefnandi þess að ekki verði vísað frá dómi kröfu um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð stefnda. Í því tilviki er einnig krafist málskostnaðar.

I.

Stefndi, Fjarskiptasjóður, var stofnaður með lögum um fjarskiptasjóð nr. 132/2005. Samkvæmt 1. gr. laganna er sjóðurinn í eigu íslenska ríkisins en varsla hans og dagleg umsýsla heyrir undir samgönguráðuneytið. Samkvæmt 2. gr. laganna er hlutverk sjóðsins m.a. að úthluta fjármagni til verkefna sem miða að uppbyggingu stofnkerfa fjarskipta. Stefnandi lýsir því í stefnu að stefnandi reki alhliða fjarskiptafyrirtæki á Íslandi m.a. í samkeppni við réttargæslustefnda.

Í febrúar 2008 birtu Ríkiskaup fyrir hönd stefnda útboðsgögn vegna verkefnisins ,,háhraðanettengingar til allra landsmanna“. Um var að ræða útboð á uppbyggingu háhraðanets á tilteknum stöðum á landinu þar sem markaðsbrestur var talinn vera fyrir hendi þannig að engar líkur væru á því að fjarskiptafyrirtæki myndu byggja upp háhraðanet á markaðslegum forsendum. Í kjölfar birtingar auglýsingar Ríkiskaupa urðu allt fram til loka ágúst 2008 töluverð samskipti um efnið á milli áhugasamra bjóðenda og Ríkiskaupa. Lýsti stefnandi yfir áhuga á þátttöku í útboðinu ásamt réttargæslustefnda og fleiri fjarskiptafyrirtækjum. Eftir birtingu framangreindrar auglýsingar tilkynntu Ríkiskaup um lengri skilafrest tilboða eða til 4. september 2008. Við opnun tilboða reyndist réttargæslustefndi eiga lægsta tilboðið í verkið upp á 378.000.000 króna. Jafnframt átti réttargæslustefndi hæsta tilboðið upp á um 5.000.000.000 króna. Stefnandi lýsir því að nokkur munur hafi verið á tilboðum fjarskiptafyrirtækja vegna mismunandi tæknilausna sem boðið var upp á sem og vegna mismunandi verktíma. Gengið var til viðræðna við réttargæslustefnda á grundvelli lægsta tilboðsins.

Stefnandi lýsir því að á tímabilinu október 2008 til febrúar 2009 hafi stefndi og réttargæslustefndi átt samtals 14 fundi vegna verksins. Samkvæmt fundargerð stjórnar stefnda 20. október 2008 hafi réttargæslustefndi sett ákveðin skilyrði fyrir áframhaldi verksins. Hafi verið um að ræða skilyrði um að tilboð félagsins yrði gengis- og verðtryggt, að verkáætlun yrði endurskoðuð miðað við lengri uppbyggingartíma, að aðgangur annarra fjarskiptafyrirtækja yrði á grundvelli endursölu en ekki heildsölu og að stöðum þar sem greitt væri fyrir uppbyggingu háhraðanets af hálfu stefnda yrði fjölgað. Ríkiskaup hafi í kjölfarið eða 23. janúar 2009, auglýst fyrir hönd stefnda eftir markaðsáformum fyrirtækja á viðbótarstöðunum. Auglýsingin hafi birst á lítt áberandi stað í Morgunblaðinu þann dag. Hafi verið gefinn 14 daga svarfrestur.

Samningur hafi verið undirritaður á milli stefnda og réttargæslustefnda 25. febrúar 2009. Í þeim samningi hafi verið fallist á öll skilyrði stefnda og hafi samningurinn því falið í sér verulegar breytingar frá því sem tilgreint hafi verið í útboðsgögnum. Stöðum þeim sem samningnum hafi verið ætlað að ná til hafi verið fjölgað úr 1.118 í 1.788. Samningsfjárhæðin hafi verið hækkuð úr 378.000.000 króna í 606.128.801 krónu, auk þess sem samningsfjárhæðin hafi verið gengistryggð þrátt fyrir að skýrt hafi verið kveðið á um í útboðsgögnum að engar verðbætur yrðu greiddar út á samningstíma. Verktími hafi verið lengdur úr 12 mánuðum í 18 mánuði og ákvæðum um tafabætur breytt þannig að þær yrðu ekki greiddar fyrr en 2 árum eftir upphaf verksins. Í 2. gr. 2.2.10 útboðsgagna hafi verið mælt fyrir um að heimilt væri að veita háhraðafarnetsþjónustu eða stafræna farsímaþjónustu yfir kerfið og jafnframt tilgreint að fyrir það væru gefin aukastig í valmódeli. Áskilið hafi verið að kerfið sem þjónustan byggði á skyldi vera opið fyrir áskriftendur annarra farsímafélaga á markaði. Í gr. 2.2.13 hafi síðan verið mælt fyrir um að kerfið sem samningurinn næði til skyldi vera þannig uppbyggt að hægt væri að veita öðrum aðgang að því á heildsöluverði. Aðrir sem þess myndu óska skyldu geta keypt grunnþjónustu af seljanda á heildsöluverði, veitt þjónustu yfir kerfið og selt áskrifendum þá þjónustu í smásölu. Í samningi stefnda og réttargæslustefnda hafi umræddum skilmálum verið breytt á þann veg að eingöngu væri gert að skilyrði að endursöluaðgangur skyldi vera í boði vegna svonefndrar UMTS stafrænnar farsímaþjónustu þannig að öðrum fjarskiptafyrirtækjum yrði eingöngu heimilt að endurselja þjónustu réttargæslustefnda í stað þess að bjóða fram sína eigin þjónustu.

Stefnandi kveðst ítrekað hafa óskað þess við réttargæslustefnda að fá aðgang að þeim stöðum þar sem háhraðanet hafi verið byggt upp fyrir almannafé á sömu kjörum og skilmálum og réttargæslustefndi, meðal annars með vísan til útboðsgagna. Réttargæslustefndi hafi í engu svarað umleitunum stefnanda í þá veru. Hafi stefnanda því verið nauðsynlegt að höfða mál á hendur stefnda og réttargæslustefnda til að fá skorið úr um lögmæti samnings stefnda og réttargæslustefnda og skaðabótaskyldu stefnda.

II.

Stefndi kveðst byggja frávísunarkröfu sína á nokkrum atriðum er varði málatilbúnað stefnanda, einkum dómkröfur hans, aðild og reifum málsins að öðru leyti. Kröfur um viðurkenningu á ólögmæti og skaðbótaskyldu séu samhliða en önnur ekki til vara. Með fyrri lið dómkröfunnar sé þess krafist að viðurkennt verði með dómi að tiltekinn samningur milli stefnda og réttargæslustefnda sé ólögmætur. Ekki sé reifað í stefnu hvaða réttaráhrif dómkröfunni sé ætlað að hafa og verði við svo búið að líta svo á að hún sé beiðni um lögfræðilegt álit andstætt 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verði heldur ekki séð hvaða lögvörðu hagsmuni stefnandi hafi af því að fá dóm um þá kröfu. Tiltaki stefnandi aðeins að hann sé í samkeppni við réttargæslustefnda og að öll úthlutun á almannafé sé til þess fallin að raska henni. Þá nefni stefnandi að hann hafi verið einn bjóðenda í verkið sem samið hafi verið um og að hann eigi einnig hagsmuni vegna bótakröfu sinnar. Krafan hafi að mati stefnda tæplega aðra þýðingu en að vera beiðni um lögfræðiálit andstætt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 eða skoðist sem liður í kröfu stefnanda til viðurkenningar á skaðabótaskyldu, sem sé annars vanreifuð.

Óljóst sé einnig hvaða hagsmuni stefnandi hafi af því að krefjast þess að samningurinn sé ólögmætur á grundvelli reglna um tilkynningarskylda ríkisaðstoð í ljósi þess að stefnandi hafi sjálfur tekið þátt í útboðinu. Sé því ókleift að álykta að tilboði stefnanda hefði frekar verið tekið þótt staðfesting ESA á hvern veg sem væri, hefði legið fyrir, en stefnandi virðist þó ekki byggja á því.

Stefndi telji að ef tækt væri þrátt fyrir framangreint að afla viðurkenningardóms um að samningurinn sé ólögmætur og að slíkum dómi sé ætlað að hafa réttaráhrif, hafi verið óhjákvæmilegt að stefna báðum aðilum samningsins sbr. 18. gr. laga nr. 91/1991, en réttargæslustefna á grundvelli 21. gr. sömu laga nægi ekki í því efni. Um sé að ræða gildan samning tveggja aðila og efnisdómur um lögmæti hans hefði þá bindandi áhrif á annan þeirra sem ekki sé í aðstöðu til að ráðstafa sakarefninu eða taka til varna.

Krafa stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda ,,vegna hins ólögmæta samnings“ sé að mati stefnda vanreifuð og uppfylli á engan hátt skilyrði 25. gr. laga nr. 91/1991 eins og þeim hafi verið lýst í dómaframkvæmd um heimild til að krefjast viðurkenningardóms um skaðabótaskyldu. Stefnandi byggi á því að samningur stefnda og réttargæslustefnda ,,sé til þess fallinn að valda stefnanda fjárhagstjóni“. Reki stefnandi þetta til þess að stefndi hafi látið hjá líða að tilkynna samninginn ESA á grundvelli reglna um ríkisaðstoð. Sé bótakrafan studd við að þessi háttsemi kunni að valda tjóni og fullyrt að orsakasamband sé á milli vanrækslu stefnda og þess tjóns sem stefnandi kunni að hafa orðið fyrir. Ekki séu leiddar líkur að því, hvað þá nægar, að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni. Ekki sé gerð grein fyrir í hverju ætlað tjón sé fólgið eða hver tengsl þess geti verið við atvik málsins.

Ekki sé reifað eða útskýrt hvort skaðabótakrafan sé byggð á því að reglum um útboð hafi ekki verið fylgt eða hvort reglur um ríkisaðstoð leiði til þess, en verulegur munur sé á því gagnvart bótakröfunni. Raunar séu engar málsástæður að marki reistar á því að reglum um útboð hafi ekki verið fylgt eða það út af fyrir sig sé ólögmætt.

Stefndi hafi það lögbundna hlutverk samkvæmt 2. gr. laga nr. 132/2005 að úthluta fjármagni til ákveðinna verkefna þegar ætla megi að ekki verði ráðist í þau á markaðsforsendum. Miklu skipti því að stefnandi sýni fram á að hann hafi ætlað og haft getu til að taka á sig þau verkefni sem samið hafi verið um, annað hvort á markaðsforsendum eða að hann telji sig hafa verið betur kominn að samningi við stefnda en réttargæslustefndi. Ef það sé ekki hugmyndin að baki kröfunni hafi a.m.k. verið nauðsynlegt að útskýra hvers konar tjóni stefnandi telji sig geta orðið fyrir vegna hugsanlegrar röskunar á samkeppni. Hvorugt þessa sé reifað í stefnu eða öðrum gögnum eða reynt að sýna fram á tjón eða eðli þess.

Þessu til viðbótar sé á því byggt að málatilbúnaður stefnanda sé óljós um hvernig einstakar málsástæður styðji dómkröfur þær sem hafðar séu uppi. Greinargerð um málavexti sé ekki í samhengi við málsástæður. Atvikalýsing í stefnu snúist aðallega um framgang útboðsins en málsástæður lúti á hinn bóginn að reglum um tilkynningarskyldu, ríkisaðstoð og samkeppnisreglur. Málsástæður í stefnu séu nær einvörðungu almenn atriði um EES-rétt án nánari tengingar hans við atvik málsins. Þess vegna sé afar örðugt að sjá hvað það sé sem stefnandi álíti andstætt þessum reglum og eftir atvikum ESS-rétti, þ.e. lög um fjarskiptasjóð, útboðið eða samninginn við réttargæslustefnda. Engar málsástæður séu í stefnu um að útboðið sjálft hafi verið á svig við reglur útboðsréttar þannig að brotið hafi verið gegn stefnanda sem eins bjóðanda. Hins vegar telji stefnandi að þar sem það hafi tekið verulegum breytingum sé samningur stefnda og réttargæslustefnda ,,til þess fallinn að raska samkeppni á markaði“. Ekkert komi fram um hvort þessi málsástæða sé til stuðnings kröfu um viðurkenningu á ólögmæti eða skaðabótaskyldu. Sé því einnig haldið fram að réttargæslustefndi hafi samkeppnisforskot sem brjóti í bága við 61. gr. samkeppnislaga. Þar sé um getgátur að ræða um markaðsaðstæður eða að réttargæslustefndi kunni að starfa andstætt samkeppnislögum í framtíðinni.

Að því er formhlið málsins varðar bendir réttargæslustefndi á að í stefnu sé þess annars vegar krafist að viðurkennt verði með dómi að samningur Fjarskiptasjóðs og Símans hf. nr. 2345 um háhraðanettengingar til allra landsmanna við Símann hf. sé ólögmætur og hins vegar viðurkenningar með dómi á því að stefndi beri skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda vegna hins ólögmæta samnings. Að mati réttargæslustefnda sé málatilbúnaður stefnanda háður slíkum annmörkum að vísa verði málinu frá dómi í heild sinni.

Að því er varði fyrri dómkröfu stefnanda þá sé til þess að líta að hún lúti aðeins að viðurkenningu á ólögmæti samnings stefnda og réttargæslustefnda, en samhliða því sé krafist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna sama samnings og fyrri dómkrafan beinist að. Réttargæslustefndi bendi á að fyrri dómkrafa stefnanda sé í reynd forsenda fyrir þeirri síðari enda verði við úrlausn síðarnefndu kröfunnar um skaðabótaskyldu stefnda að taka afstöðu til þess hvort umræddur samningur sé ólögmætur. Af því leiði að stefnandi hafi ekki sjálfstæða lögvarða hagsmuni af því að sérstaklega verði leyst úr kröfu hans um ólögmæti samningsins og beri því að vísa þeirri kröfu frá dómi. Sé sú niðurstaða jafnframt í samræmi við dómaframkvæmd að mati réttargæslustefnda.

Einnig vísi réttargæslustefndi til þess að fyrri dómkrafa stefnanda um viðurkenningu á ólögmæti samnings hans og stefnda sé í reynd lögspurning sem verði jafnframt af þeim ástæðum að vísa frá dómi. Þótt slík krafa sé tekin til greina hafi það ekki sjálfkrafa í för með sér að stefnanda verði dæmdar skaðabætur úr hendi stefnda. Þá geti krafan aldrei leitt til þess að samningurinn verði ógiltur, sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup. Réttargæslustefndi fái því ekki séð að krafa stefnanda þjóni öðru markmiði en að fá svar dómstóls við því álitaefni hvort samningur aðila brjóti gegn lögum. Rétt sé að taka sérstaklega fram að það að stefnandi sé samkeppnisaðili réttargæslustefnda og hann hafi verið bjóðandi í því útboði sem samningurinn lúti að, geti það eitt sér ekki skapað stefnanda lögvarða hagsmuni af úrlausn sakarefnisins.

Þá vísi réttargæslustefndi til þess að hvað sem líði framangreindu þá verði ekki dæmt um lögmæti samnings aðila eða skaðabótaskyldu vegna hans án þess að báðir aðilar samningsins, þ.e. réttargæslustefndi og stefndi, séu fullgildir aðilar að málinu. Vart fái staðist að krefjast viðurkenningar á því að samningur sé ólögmætur án þess að samningsaðili, hér réttargæslustefndi, sé aðili til varnar í slíku máli. Með vísan til þess telji réttargæslustefndi að málatilbúnaður stefnanda sé því marki brenndur að vísa verði málinu frá dómi samkvæmt 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991.

Að því er varði síðari dómkröfu stefnanda sérstaklega, þ. e. viðurkenningu á því að stefndi beri skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda vegna hins ólögmæta samnings, þá telji réttargæslustefndi að krafan sé stórlega vanreifuð og því beri að vísa henni og raunar málinu í heild sinni frá dómi. Að mati réttargæslustefnda sé ekki gerð nein sjáanleg tilraun til þess í stefnu að rökstyðja eða leiða líkum að því að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni og þá í hverju tjónið sé fólgið. Sé raunar aðeins látið við sitja að taka fram að stefndi beri ábyrgð á því tjóni sem samningurinn kunni að valda stefnanda og að samningurinn sé til þess fallinn að valda stefnanda tjóni. Virðist stefnandi raunar sjálfur viðurkenna í því orðalagi að hann hafi jafnvel ekki orðið fyrir neinu tjóni. Með vísan til þessa telji réttargæslustefndi að krafa stefnanda sé vanreifuð, þ.m.t. hafi stefnandi í engu leitt líkur að tjóni sínu og þar með að hann hafi lögvarða hagsmuni af viðurkenningarkröfunni, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Brjóti málatilbúnaður stefnanda að þessu leyti meðal annars gegn e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Málatilbúnaður stefnanda sé jafnframt í andstöðu við þær kröfur til viðurkenningarkrafna sem leiða megi af dómaframkvæmd.

III.

Við munnlegan málflutning um frávísunarkröfu stefnda mótmælti lögmaður stefnanda kröfunni og þeim röksemdum sem hún byggði á. Málið byggi í grunninn á því að tilkynningarskylda til Eftirlitsstofnunar EFTA hafi ekki verið virt þegar samningurinn hafi verið gerður, en stefnandi telji að í samningnum hafi falist ólögmæt ríkisaðstoð. Ólögmæt ríkisaðstoð leiði til röskunar í samkeppni og hafi þannig bein áhrif á stefnanda. Með þeim hætti hafi ákvæði EES-samningsins verið brotin. Það sé grundvallaratriði í málinu. Vanræksla í því efni leiði til þess að samningurinn verði ólögmætur. Fyrri dómkrafan um ólögmæti samningsins varði það efni, en ekki sé gerð krafa um að samningurinn verði felldur úr gildi. Ef niðurstaða dómstóls verði sú að samningurinn sé ólögmætur vegna þess að ekki hafi verið gætt að tilkynningarskyldunni, þá beri að bæta úr því með tilkynningu til Eftirlitsstofnunar EFTA. Fyrst á því stigi komi í ljós hvort um ólögmæta ríkisaðstoð sé að ræða samkvæmt samningnum, en úrlausn um það efni eigi eingöngu undir Eftirlitsstofnun EFTA. Dómstólar hér á landi geti ekki fjallað um umfangið í því efni. Efnisdómur í þessa átt hafi réttarverkun fyrir stefnanda en hún myndi kalla fram skyldu af hálfu stefnda. Hlutverk innlendra dómstóla í þessu ferli sé að tryggja svokallað ,,stand still“ ástand, en innlendar réttarreglur megi hins vegar ekki leiða til þess að einhver réttindi á þessum vettvangi fari forgörðum. Þannig mega innlendar reglur um lögvarða hagsmuni ekki girða fyrir að þriðji aðili nái fram rétti sínum.

Í dómkröfum stefnanda séu skýrlega fólgnar tvær sjálfstæðar kröfur. Hafi stefnandi hagsmuni af hvorri kröfunni fyrir sig. Eins og áður segi lúti krafan um ólögmæti samningsins að því að tilkynningarskyldu hafi ekki verið gætt. Viðurkenningarkrafa um skaðabótaábyrgð sé sett fram þar sem ekki liggi fyrir á þessari stundu hvert hið endanlega tjón sé sem stefnandi hafi orðið fyrir, en ákveðnum erfiðleikum sé bundið að leggja mat á það tjón. Sönnun í því efni kunni að vera flókin, t.d. að því er varði tapaða markaðshlutdeild. Ef viðurkenning á skaðabótaskyldu sé slegið fastri í dómi sé næst að hafa uppi kröfu vegna tiltekins tjóns.

Að því er varði álitaefni um samaðild, þá séu ekki skilyrði fyrir samaðild stefnanda og stefnda í þessu máli. Ekki sé um óskipta skyldu að ræða. Það sé stefndi sem brotið hafi EES-samninginn að mati stefnanda, en ekki réttargæslustefndi. Niðurstaða um ólögmæti samningsins kalli á tilteknar skyldur af hálfu stefnda sem leitt geti til þess að hinu ólögmæta ástandi verði aflétt.

IV.

Í stefnu setur stefnandi fram tvær viðurkenningarkröfur. Er annars vegar sett fram krafa um viðurkenningu á ólögmæti samnings stefnda og réttargæslustefnda nr. 2345 um háhraðanettengingar til allra landsmanna. Hins vegar er sett fram krafa um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð stefnda vegna sama samnings. Stefndi byggir frávísunarkröfu sína í fyrsta lagi á því að með þessari framsetningu á dómkröfum sé fyrri viðurkenningardómkrafan í reynd forsenda fyrri þeirri síðari. Ekki séu lögvarðir hagsmunir af slíkri framsetningu dómkrafna. Að því er varðar síðari dómkröfuna krefst stefnandi þess að henni verði vísað frá dómi þar sem stefnandi hafi ekki sýnt fram á tjón sitt. Einnig er vísað til ákvæða um samaðild.

Í munnlegum málflutningi um frávísun skýrði stefnandi framsetningu dómkrafna sinna með þeim hætti að um væri að ræða tvær sjálfstæðar dómkröfur. Með fyrri viðurkenningarkröfunni væri leitast við að ná fram viðurkenningu á ólögmæti samningsins. Slíkt hefði sjálfstæða þýðingu þar sem skortur á tilkynningarskyldu stefnda til Eftirlitsstofnunar EFTA, þar sem slíkt væri lögboðið á þeim forsendum að um væri að ræða ólögmæta ríkisaðstoð, leiddi til þess að samningurinn væri ólögmætur. Ef því yrði slegið föstu með dómi myndi verða til sú skylda gagnvart stefnda að tilkynna samninginn til eftirlitsstofnunarinnar. Það væri að hluta til tilgangur málsóknarinnar. Síðari viðurkenningarkrafan væri síðan sett fram vegna þess fjárhagslega tjóns sem samningurinn og eftirfarandi háttsemi stefnda og réttargæslustefnda hefði haft í för með sér fyrir stefnanda. Þar sem ekki lægi fyrir hið endanlega tjón sem stefnandi hefði orðið fyrir væri skaðabótakrafan sett fram með þessum hætti.

Sá rökstuðningur fyrir fyrri viðurkenningarkröfu stefnanda sem stefnandi vísar til og hér var rakinn kemur ekki fram stefnu í málinu. Hefur hann fyrst komið fram við munnlegan málflutning um frávísunarkröfu stefnda. Er því ekki samræmi í kröfugerð í stefnu, málsástæðum eins og þeim er þar lýst og þeim raunverulegu álitaefnum sem stefnandi leitast við að fá leyst úr í málinu. Er málið vanreifað að þessu leyti til sem leiðir til þess að fyrri viðurkenningarkröfunni verður vísað frá dómi.

Svo sem áður var rakið byggir stefnandi síðari dómkröfu sína á þeirri málsástæðu að hinn ólögmæti samningur stefnda og réttargæslustefnda sé til þess fallinn að valda stefnanda fjárhagstjóni. Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 er heimilt að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Áskilnaður ákvæðisins um lögvarða hagsmuni hefur í dómum Hæstaréttar Íslands verið skýrður svo, að sá er höfðar mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu verði að leiða nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni og gera grein fyrir því í hverju tjón hans felist og hver tengsl þess séu við atvik máls. Í þessu máli þykir verulega á skorta að stefnandi hafi leitt nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir fjárhagstjóni sem sé skaðabótaskylt eftir reglum skaðabótaréttar. Stefnandi getur ekki talist hafa leitt nægar líkur að tjóni sínu með því einu að réttargæslustefndi hafi ekki svarað umleitunum stefnanda um að fá aðgang að þeim stöðum þar sem háhraðanet hefur verið byggt upp eða á þeim grundvelli að brotið hafi verið gegn skyldu um að tilkynna beri ríkisaðstoð til Eftirlitsstofnunar EFTA. Hafa engin gögn verið lögð fram um hugsanlegt fjártjón stefnanda í þessu tilliti. Með vísan til þessa verður síðari dómkröfunni einnig vísað frá dómi og þar með málinu í heild sinni.

Stefnandi greiði stefnda og réttargæslustefnda málskostnað eins og í dómsorði greinir.

Úrskurð þennan kveður upp S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Og fjarskipti ehf., greiði stefnda, Fjarskiptasjóði, og réttargæslustefnda, Símanum hf., 150.000 krónur í málskostnað til hvors um sig.

S-kk-nf S-kk-nf