E-10730/2008

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 4. maí sl., að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað fyrir dómþinginu af Kjöreign fasteignasölu ehf., Ármúla 21, Reykjavík, á hendur Kauptorgi, Sörlaskjóli 58, Reykjavík, með stefnu birtri 14. nóvember 2008.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda 300.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, frá 1. febrúar 2008 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnda, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Dómkröfur stefnda eru þær, að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og stefnandi dæmdur til þess að greiða honum málskostnað, að skaðlausu, auk virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

II

Aðilar eru ekki sammála um málavexti. Kveðst stefnandi hafa lánað stefnda, hinn 22. desember 2007, 300.000 krónur. Fyrirsvarsmaður stefnda, S-kk-nf B-kk-nf, hafi óskað eftir því við stefnanda að hann veitti sér lán í stuttan tíma, þar sem jól væru að ganga í garð og hann sjálfan og félagi hans vantaði fjármuni til að halda jólin. Stefndi hafi lofað að endurgreiða sem allra fyrst og hafi stefnandi verið tilbúinn til að lána stefnda fram til 1. febrúar 2008. Að samkomulagi aðila hafi fjárhæðin verið millifærð inn á reikning stefnda nr. 111-26-4500.

Stefndi kveður hins vegar málavexti vera þá, að síðla árs 2007 hafi fyrirsvarsmaður stefnanda leitað til fyrirsvarsmanns stefnda, sem sé sjálfstætt starfandi viðskiptafræðingur, og boðið honum starf hjá stefnanda. Fyrirsvarsmaður stefnda, sem reki eigið fyrirtæki, Kauptorg ehf., hafi ekki tekið illa í þessa hugmynd, en fengið frest til þess að íhuga málið. Til reynslu hafi fyrirsvarsmenn aðila ákveðið að stefndi tæki að sér ákveðin afmörkuð verkefni fyrir stefnanda. Þannig hafi stefndi tekið að sér að framkvæma verðmöt fyrir stefnanda og veita stefnanda rekstrarráðgjöf. Stefndi kveður samstarf þeirra ekki hafa gengið upp og hafi stefndi gert stefnanda reikning vegna þeirrar vinnu sem stefndi hafði unnið fyrir stefnanda. Reikningurinn hafi verið greiddur athugasemdalaust hinn 22. desember 2007.

Hinn 22. september 2008 sendi stefnandi stefnda innheimtubréf og krafði stefnda um greiðslu á 300.000 krónum. Í innheimtubréfinu er sagt að skuldin sé reikningsskuld.

Hinn 20. október 2008 sendi stefnandi stefnda áminningarbréf, þar sem einnig var krafið um greiðslu ógreidds reiknings, dagsetts 22. desember 2007, með gjalddaga sama dag.

Hinn 7. nóvember 2008 sendi lögmaður stefnda bréf til stefnanda, þar sem kröfunni var mótmælt enda væri stefndi ekki í skuld við stefnanda.

Stefna var síðan gefin út 10. nóvember 2008, þar sem stefndi var krafinn um greiðslu á láni.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á því, að hann hafi lánað stefnda umstefnda fjárhæð hinn 22. desember 2007 og skyldi lánið greiðast 1. febrúar 2008. Stefndi hafi ekki greitt umstefnda fjárhæð þrátt fyrir ítrekanir þar um.

Um lagarök vísar stefnandi til almennra reglna kröfuréttarins, laga nr. 39/1922 og laga nr. 50/2000. Um gjalddaga kröfunnar vísar stefnandi til 12. gr. laga nr. 50/2000.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á III. kafla laga nr. 38/2001, með síðari breytingum.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun byggir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefnda.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að málshöfðun stefnanda sé með öllu tilhæfulaus. Stefndi hafi gefið út reikning, að fjárhæð 300.000 krónur vegna vinnu í þágu stefnanda, sem stefnandi hafi greitt athugasemdalaust 22. desember 2007. Stefnandi hafi þannig skuldað stefnda fjármuni, en ekki öfugt. Sú skuld stefnanda við stefnda sé löngu uppgerð. Stefndi sé því skuldlaust við stefnanda og því beri að sýkna hann af öllum kröfum stefnanda.

Stefndi mótmælir dráttarvaxtakröfu stefnanda sérstaklega, enda hafi stefndi fyrst verið krafinn um greiðslu kröfunnar með kröfubréfi, dagsettu 10. september 2008. Ekki liggi fyrir nein gögn um gjalddaga kröfunnar.

Um lagarök vísar stefndi til grundvallarreglna fjármunaréttarins um skuldbindingargildi og réttar efndir loforða og athugasemdalausa greiðslu kröfu,

Þá vísar stefndi til laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, varðandi upphafsdag dráttarvaxta.

V

Í máli þessu krefur stefnandi stefnda um greiðslu láns, að fjárhæð 300.000 krónur. Stefndi krefst sýknu og kveðst ekki hafa fengið lán hjá stefnanda.

Fyrir liggur og er óumdeilt að stefnandi greiddi inn á reikning stefnda hinn 22. desember 300.000 krónur. Stefndi kveður það hafa verið greiðslu fyrir vinnu hans í þágu stefnanda. Stefnandi mótmælir því að stefndi hafi unnið fyrir sig. Stefndi hefur lagt fram í málinu reikning á stefnanda vegna ráðgjafar v. verðmata o.fl., eins og þar er tilgreint. Fjárhæð reikningsins er 300.000 krónur. Reikningurinn er dagsettur 1. desember 2007 og er sagður vera nr. 001. Reikningur þessi er vélritaður á A-4 skjal og verður ekki ráðið hvort þar sé um frumrit að ræða eða endurrit. Stefndi hefur fullyrt að hafa afhent stefnanda þennan reikning, en stefnandi hefur mótmælt því.

Við aðalmeðferð málsins gaf fyrirsvarsmaður stefnanda, D-x-x W-x-x, skýrslu. Hann kvaðst hafa verið kynntur fyrir S-kk-þgf B-kk-þgf snemmsumars 2007, en þá hafi S-kk-nf verið með íbúð í Bólstaðarhlíð í sölu. Skömmu síðar hafi S-kk-nf komið á skrifstofuna til hans og ósakaði eftir að stefnandi seldi fyrir hann eignina og hafi hún verið seld í júlí 2007. Hluti af kaupverði eignarinnar hafi verið tvær aðrar eignir þannig að samskipti þeirra hafi orðið allmikil á þessum tíma. Síðar hafi stefndi sett tvær aðrar eignir á sölu hjá stefnanda, aðra í Kjarrmóum í Garðabæ og hina í Sörlaskjóli. Fyrirsvarsmaður stefnanda kvað aðdraganda þess að stefnandi veitti stefnda lán hafa verið þann, að stefndi hafi verið í lausafjárerfiðleikum. Fyrirsvarsmaður stefnda hafi hringt í sig rétt fyrir jólin 2007 og beðið um lán vegna þess að hann ætti ekki peninga til þess að halda jólin. Í framhaldi af því hafi hann haft samband við Á-kvk-þf B-kvk-þf sem sjái um bókhald og greiði reikninga fyrir stefnanda og beðið hana að millifæra á reikning stefnda 300.000 krónur, sem hún og hafi gert. Stefndi hafði þá ekki greitt stefnanda sölulaun vegna Bólstaðarhlíðar og hafi stefnanda verið kunnugt um að stefndi ætti greiðsluerfiðleikum. Hann hafi síðan látið S-kk-þf vita af því að lagðar hefðu verið inn á reikninginn 300.000 krónur. Hann kvað hvorki S-kk-þf né stefnda hafa tekið að sér verktakastörf fyrir stefnanda eða unnið fyrir stefnanda. Hann kvað framlagðan reikning stefnda vera tilhæfulausan og hafi hann fyrst séð reikninginn er hann var lagður fram í máli þessu. Aðspurður kvaðst hann hafa verðmetið fasteign að Túngötu 34 að beiðni R-kk-ef H. H-kk-ef, og síðan tekið þá eign í sölu og haft hana í sölu í nokkra mánuði. Hafi hann auglýst eignina og sýnt hana. M.a. hafi S-kk-nf skoðað eignina með það í huga að kaupa hana. Aðspurður um eignir að Bárugötu 11 og 20, þar sem rekið hafi verið gistiheimili, kvaðst hann hafa verðmetið þær eignir nokkrum sinnum og m.a. sýnt S-kk-þgf eignirnar. Annað húsið hafi verið selt vegna örðugleika í rekstri. Aðspurður um Eiríksgötu 17 kvaðst hann hafa fengið þá eign á sölu og hafa selt hana í samvinnu við A-kk-þf G-kk-þf hrl., en þeir hafi saman verðlagt íbúðir eignarinnar. S-kk-nf hafi skoðað þessa eign með það í huga að kaupa, laga til og endurselja. Hann kvað S-kk-þf nokkrum sinnum hafa sýnt sér eignir, sem stefndi hafi verið að hugsa um að kaupa og ráðfært sig við stefnanda um hvað hann gæti selt þær á, eftir að vera búinn að laga þær til.

Fyrirsvarsmaður stefnda, S-kk-nf B-kk-nf, gaf og skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann kvað starf sitt á umræddum tíma hafa falist í því að kaupa eignir á lágu verði, gera við húsnæði og selja á hærra verði. Hann kvaðst því hafa fylgst mjög vel með markaðinum. Fyrirsvarsmaður stefnanda, D-x-x W-x-x, hafi sótt í hans ráðleggingar, en hann væri menntaður viðskiptafræðingur á markaðssviði og vel að sér á því sviði. Fyrirsvarsmaður stefnanda hafi verið að spá í fasteignamarkaðinn á þessum tíma og hvernig hann myndi þróast, og hvort hann ætti að ráða fleiri sölumenn. Hafi stefndi ráðlagt stefnanda í þeim efnum. Hann kvaðst hafa skoðað nokkrar eignir með honum, sem stefnandi hafi verið að selja, og metið m.a. kostnað við að gera við þær, m.a. Túngötu 34, Bárugötu 11 og 20 og Eiríksgötu 17 eða 15. Hafi hann sinnt þessum málum, þ.e. séð um verðmat, fyrir stefnanda. Framlagður reikningur stefnda sé tilkominn vegna þess að þeir hafi orðið ásáttir um að þetta væri sú upphæð sem hann fengi fyrir þessa vinnu fyrir stefnanda. Hann kvaðst hafa afhent D-x-x W-x-x reikninginn í byrjun desember og hafi hann samþykkti hann. Reikningurinn hafi verið greiddur eins og um hafi verið samið. Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort hann væri búinn að greiða stefnanda sölulaun vegna eignar sem stefnandi hafi selt fyrir hann. Hann kvaðst hafa haft fleiri eignir á sölu hjá stefnanda á árinu 2007 eða 2008. Hann kveðst ekki kannast við að hafa leitað eftir láni hjá Dan Wiium eða stefnanda.

Á-kvk-nf M-kvk-nf B-kvk-nf, gjaldkeri hjá stefnanda, gaf og skýrslu við aðalmeðferð málsins. Staðfesti hún yfirlýsingu sína, sem liggur frammi í málinu, þess efnis, að D-x-x W-x-x hafi beðið hana, að kvöldi 22. desember 2007, um að millifæra inn á reikning stefnda 300.000 krónur, sem hún hafi og gert. Hafi D-x-x sagt sér að S-kk-nf, eigandi stefnda, hefði haft samband við sig nokkru áður og beðið um lán til þess að hann gæti haldið jólin. Hún kvaðst fyrst hafa séð framlagaðan reikning stefnda eftir að málið var höfðað.

Í málinu liggur frammi yfirlýsing frá starfsmönnum stefnanda, K-kk-þgf V-kk-þgf W-kk-þgf, S-kk-þgf S-kk-þgf, R-kvk-þgf S-kvk-þgf E-kvk-þgf og Ó-kk-þgf G-kk-þgf, sem voru við störf hjá stefnanda árið 2007. K-kk-nf, S-kk-nf og R-kvk-nf komu fyrir dóm og staðfestu það sem þar kemur fram. Í yfirlýsingu þeirra segir m.a., að S-kk-nf B-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, hafi komið mikið á fasteignasöluna Kjöreign árið 2007, en hann hafi þar haft á sölu nokkrar eignir, en ekki verið þar við störf. Lýstu þau og yfir, að algjörlega væri útilokað að hann hefði verið við störf hjá stefnanda án vitneskju þeirra. R-kvk-nf S-kvk-nf E-kvk-nf, ritari hjá stefnanda kvaðst og vita til þess að stefndi skuldaði stefnanda vegna auglýsingakostnaðar við sölumeðferð á eignum hans sem og að enn væru ógreidd sölulaun vegna Bólstaðarhlíðar.

Eins og að framan hefur verið greint er ljóst að stefnandi greiddi stefnda 300.000 krónur inn á reikning hans 22. desember 2007. Með vísan til þess sem að framan greinir liggur ekki fyrir að stefndi hafi starfað fyrir stefnanda eins og hann heldur fram. Hefur stefndi stutt þessa fullyrðingu sína með áðurgreindum reikningi, en af því skjali verður ekki ráðið að starfssamband hafi verið milli aðila eða að stefnanda hafi, gegn neitun hans, verið afhentur sá reikningur. Þá hefur stefnandi ekki sýnt fram á það með gögnum svo sem skattskýrslu sinni, að hann hafi starfað fyrir stefnanda og þegið af honum laun fyrir. Hins vegar hefur því ekki verið mótmælt að stefndi skuldi stefnanda fyrir sölumeðferð á eign stefnda sem og auglýsingakostnað vegna sölumeðferðar á öðrum eignum stefnda. Samkvæmt því og eins og atvikum málsins er háttað verður stefndi að bera hallan af því að honum hafi ekki tekist sönnun þess að umrædd greiðsla honum til handa hafi verið þóknun fyrir störf hans. Verður því fallist á að stefnda beri að greiða þá fjárhæð, sem óumdeilt er að stefnandi greiddi inn á reikning hans 22. desember 2007. Með því að aðilar sömdu ekki um dráttarvexti af kröfunni verður hún látinn bera dráttarvexti að liðnum mánuði frá þeim degi sem stefndi var sannanlega krafinn um greiðslu, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, eða frá 10. október 2008.

Eftir þessari niðurstöðu ber að dæma stefnda til þess að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 150.000 krónur. Málskostnaður ákveðst án virðisaukaskatts, en ekki hefur verið sýnt fram á annað en að stefnandi sé virðisaukaskattskyldur.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Kauptorg ehf., greiði stefnanda, Kjöreign fasteignasölu ehf., 300.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 10. október 2008 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf