S-94/2014

Mál þetta, sem tekið var til dóms þann 5. júní sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara dagsettri 4. mars sl. á hendur ákærða, A

„fyrir kynferðisbrot gegn barni með því að hafa í eitt skipti í febrúar 2012, á heimili sínu að B, haft samræði við C, þá 14 ára.

Telst háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 1. mgr. 202.gr., sbr. 204. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

D, vegna ófjárráða dóttur sinnar, C, krefst skaðabóta að fjárhæð kr. 1.200.000 auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 8. febrúar 2012 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa er kynnt sakborningi, en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags. Auk þess er gerð krafa um þóknun vegna réttargæslu úr hendi sakbornings samkvæmt mati réttarins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á réttargæsluþóknun.“

Ákærði krefst sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins og jafnframt frávísunar á bótakröfu. Til vara er þess krafist að fallist verði á varakröfu ákæruvaldsins og ákærða verði gerð vægast refsing sem lög heimila og bótakrafa í því tilviki lækkuð. Þá er krafist málsvarnarlauna að mati dómsins og greiðslu ferðakostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Málavextir.

Þann 3. mars 2012 mætti D á lögreglustöðina E í því skyni að leggja fram kæru á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot gagnvart dóttur hennar, C, brotaþola í máli þessu. Hún kvaðst hafa frétt frá F að brotaþoli hefði verið að þvælast með ákærða og væri hún að reykja hass með honum. Kvaðst D hafa rætt við brotaþola og hafi hún viðurkennt að ákærði hefði gefið henni marihúana en hún hafi hent því. Þá hafi brotaþoli viðurkennt að hafa haft kynmök við ákærða í eitt skipti heima hjá honum. Hafi það verið í febrúarmánuði fyrir um tveimur til þremur vikum. Skýrsla var tekin af brotaþola í Barnahúsi þann 12. mars 2012 og skýrði hún svo frá að ákærði væri bróðir vinar hennar sem væri jafngamall henni. Ákærði hafi „addað henni á Facebook“ og hafi hann talað um að hann ætlaði að giftast henni í Las Vegas. Hann hafi síðan hringt í hana kvöld eitt fyrir um fjórum vikum og spurt hvort hún vildi hitta hann. Hafi hún játað því, farið heim til hans þar sem þau hafi haft kynmök. Þau hafi síðan hist aftur um tveimur vikum síðar og aftur haft kynmök. Brotaþoli kvaðst hafa verið með réttan aldur sinn á Facebook og hafi ákærði vitað hve gömul hún hafi verið en hann hafi alltaf verið að tala um að hún væri 14 ára.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu þann 8. mars og 25. apríl 2012. Ákærði viðurkenndi að hafa haft samræði við brotaþola í eitt skipti en hann kvaðst ekki hafa vitað að hún væri 14 ára gömul, hann hafi talið að hún væri 15 eða 16 ára. Þá kvað ákærði ekkert hafa staðið á Facebook um aldur brotaþola og þá kvaðst hann ekki hafa vitað að brotaþoli [...].

Engin rannsókn fór fram á tölvu brotaþola og því liggur ekki fyrir hvað hún skráði á Facebook um aldur sinn.

Lagt hefur verið fram í málinu vottorð G, sálfræðings í Barnahúsi, dagsett 28. janúar 2013. Þar kemur fram að brotaþoli sé þá 15 ára og útlit og þroski aldurssamsvarandi. Hún sé greind með ADHD og hafi verið á lyfjum vegna þess um nokkurt skeið. Hún hafi frá 22. mars 2012 sótt alls sjö viðtöl til sálfræðingsins og hafi hún tekið virkan þátt í samtalsmeðferð. Brotaþoli greini frá því í upphafi að henni líði illa vegna málsins. Hún hafi tekið ábyrgðina að mestu leyti á sig og hafi hún verið mjög mótfallin því að málið yrði tilkynnt til lögreglu. Hún kvað ákærða alveg hafa vitað að hún væri bara 14 ára og upplifði hún málið þannig að hún væri að koma ákærða í vandræði.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði haft samfarir við brotaþola í eitt skipti í febrúar 2012. Hann kvaðst hafa kynnst henni í samskiptum á Facebook sem hefði leitt til þess að þau hefðu hist á heimili hans og þar hafi þau haft samfarir. Hann kvaðst ekkert hafa þekkt brotaþola fyrir og ekki vitað hversu gömul hún var. Hann kvaðst ekki hafa spurt hana um aldur en hélt að hún væri 15 eða 16 ára gömul og hafi þau ekki rætt neitt um aldur hennar. Hann gat ekki skýrt nánar á hverju hann byggði það álit sitt. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað að brotaþoli [...] . Hann kvaðst ekki vita hvaða afmælisdag brotaþoli átti og þá hafi ekkert staðið um aldur hennar á Facebook. Hann kvaðst ekki hafa talið ástæðu til að spyrja brotaþola um aldur hennar. Hann kvaðst á þessum tíma ekki hafa pælt í því hver kynferðislegur lögaldur væri.

Brotaþoli skýrði svo frá fyrir dómi að hún hafi kynnst ákærða niðri í bæ þar sem hann hafi verið blindfullur. Hafi hann talað um að giftast henni. Hann hafi síðan „addað“ henni á Facebook í janúar 2012 og hafi þau farið að spjalla þar saman og í síma og síðan hafi þau hist heima hjá ákærða. Hafi þau tvisvar haft samfarir í febrúar 2012. Hún kvað ákærða hafa vitað að hún væri 14 ára gömul, afmælisdagurinn hennar hafi verið skráður á Facebook og þá hafi hún verið [...]. Hún mundi ekki hvort aldur hennar hafi borið á góma í Facebooksamskiptum þeirra. Þá hafi ákærði alltaf verið að segja áður en þau höfðu samfarir, „þú ert 14 ára“. Hún kvað sér líða mjög illa eftir þetta og hafi hún verið í sjálfsvígshugleiðingum. Hún hafi eftir þetta átt barn með kærasta sínum og hafi hún glímt við þunglyndi eftir fæðinguna.

Vitnið D, móðir brotaþola, skýrði svo frá fyrir dómi að dóttir hennar væri búin að vera mjög þunglynd eftir þetta atvik. Hún hafi farið að skera sig á báðum handleggjum og hafi vitnið haft samband við lækni í framhaldi af því. Ekki hafi verið talin þörf á innlögn á barna- og unglingageðdeild en brotaþoli hafi haldið áfram á lyfjum. Hún hafi alltaf verið grátandi og lokað sig af inni í herbergi. Vitnið kvaðst ekki þekkja ákærða.

Vitnið H skýrði svo frá í símaskýrslu fyrir dómi að hann hafi vitað af samskiptum ákærða og brotaþola. Þeir hafi verið drekka heima hjá ákærða og hafi brotaþoli komið þangað ásamt vinkonu sinni. Hann kvaðst hafa séð ákærða og brotaþola kyssast og tala saman. Vitnið kvaðst hafa farið og komið aftur en þá hafi brotaþoli og vinkona hennar verið farin. Hann kvað ákærða ekki hafa talað um stúlkuna við sig nema að hann hafi talað um að eitthvert ósætti hafi orðið milli þeirra vegna lyfja. Hann kvað aldur hennar ekki hafa komið til tals, en hann kvaðst hafa vitað eftir á hve gömul stúlkan hafi verið.

Vitnið I skýrði svo frá fyrir dómi að brotaþoli hafi tjáð sér að ákærði hafi vitað að hún væri jafngömul [...]. Brotaþoli hafi sagt að hún hafi sofið hjá brotaþola og hafi henni þótt það allt í lagi þá.

Vitnið J skýrði svo frá fyrir dómi að hún farið heim til ákærða ásamt brotaþola. Hún kvað aldur brotaþola ekki hafa komið til tals þarna og hafi ákærði ekki talað um að hann hafi vitað um aldur brotaþola. Hún mundi ekki eftir því að brotaþoli hafi skýrt henni frá því sem gerðist.

Vitnið K, bróðir ákærða, kom fyrir dóm og skoraðist undan vitnisburði í máli þessu.

Vitnið G, sérfræðingur í Barnahúsi, skýrði svo fá í símaskýrslu fyrir dómi að hún hafi hitt brotaþola í alls sjö skipti, síðast rétt fyrir áramótin 2012/2013. Hún kvaðst ekki hafa hitt brotaþola eftir þetta. Vitnið staðfesti vottorð sitt fyrir dóminum. Hún kvað brotaþola hafa verið reiða í fyrstu yfir því að þetta hefði verið kært til lögreglu og taldi hún ákærða hafa vitað að hún væri 14 ára gömul. Hafi henni fundist hún vera með þessu að eyðileggja líf ákærða.

Vitnið L læknir skýrði svo frá í símaskýrslu fyrir dómi að hann hefði haft brotaþola í læknismeðferð í nokkur ár. Hún hefði verið kvíðin og almennt liðið illa. Hann vissi ekki hvort það hafi tengst umræddu atviki. Hann kvað ástæðu þess að brotaþoli skar á sér úlnliðina hafa verið hina almennu vanlíðan en það hafi ekki tengst þessu atviki.

Niðurstaða.

Ákærða er í máli þessu gefið að sök að hafa í eitt skipti í febrúar 2012 haft samfarir við brotaþola á heimili sínu en brotaþoli var þá 14 ára gömul, [...]. Ákærði viðurkennir að hafa haft samfarir við brotaþola en neitar því að hafa vitað að hún væri einungis 14 ára gömul, hann hafi talið að hún væri 15 eða 16 ára, en ákærði var á þessum tíma 26 ára gamall. Upplýst er í málinu að ákærði og brotaþoli höfðu samskipti á Facebook auk símasamskipta en ákærði heldur því fram að ekkert hafi staðið um aldur brotaþola á Facebook og þá hafi aldur hennar ekki borið á góma í samskiptum þeirra. Upplýst hefur verið að bróðir ákærða [...] en ákærði kveðst ekki hafa vitað af því. Brotaþoli heldur því fram að aldur hennar hafi komið fram á Facebook síðu hennar en ákærði neitar því og hafa engin gögn verið lögð fram í málinu sem styðja þann framburð brotaþola. Er því ósannað í máli þessu að ákærða hafi verið kunnugt um aldur brotaþola þegar hann hafði samræði við hana og verður hann því ekki sakfelldur fyrir ásetningsbrot gegn 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

Kemur þá til skoðunar hvort fallast beri á varakröfu ákæruvaldsins og telja að beita beri ákvæðum 204. gr. sömu laga um háttsemi ákærða. Ákærði hefur upplýst að hann hafi talið brotaþola vera 15 eða 16 ára gamla. Í vottorði G, sálfræðings í Barnahúsi, kemur fram að hún hafi haft brotaþola til meðferðar frá 22. mars 2012, en þá hafði hún enn ekki náð 15 ára aldri og telur sálfræðingurinn að útlit hennar og þroski sé aldurssamsvarandi. Dómsformaður stjórnaði skýrslutöku af brotaþola í Barnahúsi þann 12. mars sama ár og að mati hans benti líkamsþroski hennar ekkert sérstaklega til þess að hún hefði náð 15 ára aldri. Að mati dómsins var því fyllsta ástæða fyrir ákærða til þess að ganga úr skugga um aldur brotaþola áður en hann hafði samfarir við hana. Þar sem ákærði skeytti því engu hvort brotaþoli væri orðin 15 ára gömul hefur hann því gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 202. gr., sbr. 204. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða hófst sakaferill hans með því að þann 24. janúar 2004 gekkst hann undir greiðslu fésektar fyrir ávana- og fíkniefnabrot og hefur honum sex sinnum síðan verið gert að greiða fésektir vegna slíkra brota, síðast með lögreglustjórasátt þann 25. október 2013. Þá var ákærði dæmdur þann 18. mars 2008 í 3 mánaða fangelsi skilorðsbundið í 2 ár og til greiðslu 160.000 kr. fésektar fyrir líkamsárás skv. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og ölvunarakstur. Var ákærði jafnframt sviptur ökurétti í 2 ár. Þá var ákærði þann 1. júlí 2013 dæmdur í 1 mánaðar fangelsi, skilorðsbundið í 2 ár fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði hefur með greindri háttsemi sinni unnið sér til refsingar. Samkvæmt 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga varðar brot gegn því ákvæði fangelsi ekki skemur en eitt ár. Í 204. gr. er kveðið á um að hafi slíkt brot verið framið af gáleysi um aldur þess er fyrir brotinu varð skuli beita vægari refsingu að tiltölu sem þó megi ekki fara niður fyrir „lágmark fangelsis“, en af 102. gr. laga nr. 82/1998, sem breytti niðurlagi ákvæðisins, verður ráðið að þar sé átt við 30 daga fangelsi, sbr. 1. mgr. 34. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt þessu skal beita tiltölulega vægari refsingu fyrir þau brot á 1. mgr. 202. gr. sömu laga, sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir, en gert hefði verið ef hann hefði sannanlega haft vitneskju um aldur brotaþola. Þá ber að líta til þess að rúm tvö ár eru liðin frá broti ákærða og hafa ekki verið skýrðar ástæður þess að ákæra var ekki gefin út fyrr. Einnig ber að líta til þess að brotaþola vantaði einungis um tvo mánuði í 15 ára aldur þegar ákærði braut gegn henni. Brot ákærða sem hér er fjallað um var framið áður en skilorðsdómurinn frá 1. júlí 2013 gekk og einnig áður en hann gekkst undir sektargreiðsluna þann 25. október sama ár og ber því að dæma honum hegningarauka nú í samræmi við ákvæði 78. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga ber að taka skilorðsdóminn upp og dæma með þessu máli. Með hliðsjón af öllu framansögðu er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 8 mánuði en með hliðsjón af þeim drætti sem orðið hefur í máli þessu þykir ekki hjá því komist að skilorðsbinda refsinguna að fullu og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Miskabótakrafa brotaþola er þannig rökstudd að um sé að ræða alvarlegt kynferðisbrot sem ákærði beri skaðabótaábyrgð á samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga. Af gögnum málsins megi ráða hversu illa brotaþola hafi liðið eftir atvikið og hafi það lagst þungt á hana. Hún hafi einungis verið 14 ára gömul, greind með ADHD, sjálfsmynd hennar hafi verið slök, félagsleg staða erfið og hafi ákærði haft yfirburðastöðu í samskiptum við hana. Afleiðingar slíkra brota séu alltaf alvarlegar og aldrei hægt að segja með vissu hversu mikið slík brot eigi eftir að há þolendum í framtíðinni. Með vísan til alls þess sem að framan er rakið, vottorðs og vættis G sem og þess sem fram er komið við meðferð málsins er það mat dómsins að framferði ákærða gagnvart brotaþola hafi valdið henni miska í skilningi 26. gr. skaðabótalaga. Eru miskabætur til brotaþola hæfilega ákveðnar 500.000 krónur og bera þær vexti eins og í dómsorði greinir.

Þá ber með vísan til 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar, þar með talinn útlagðan kostnað 168.050 krónur og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, T-kk-ef Á-kk-ef H-kk-ef hdl., 600.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnað lögmannsins, 9.100 krónur. Þá ber að dæma ákærða til að greiða þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, P-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 700.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan ásamt meðdómsmönnunum I-kk-þgf E-kk-þgf dómstjóra og P-kk-þgf D-x-x L-kk-þgf, settum héraðsdómara.

Dómsorð:

Ákærði, A, sæti fangelsi í 8 mánuði en fullnustu refsingarinnar skal frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði D, vegna ófjárráða dóttur sinnar, C, brotaþola í máli þessu, miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur auk vaxta skv. 8. gr., sbr. 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 8. febrúar 2012 til 16. maí 2013, en með dráttarvöxtum frá þeim degi skv. 9. gr., sbr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, þar með talinn útlagðan kostnað 168.050 krónur og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, T-kk-ef Á-kk-ef H-kk-ef hdl., 600.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnað lögmannsins, 9.100 krónur. Þá greiði ákærði þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, P-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 700.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf

I-kk-nf E-kk-nf

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf.