S-1307/2020

D Ó M U R

Héraðsdóms Reykjaness 6. júlí 2020 í máli nr. S1307/2020:

Ákæruvaldið

(S-kvk-nf B-kvk-nf F-kvk-nf aðstoðarsaksóknari) gegn

A-x-x M-x-x

(Á-kvk-nf B-kvk-nf E-kvk-nf lögmaður)

Mál þetta, sem dómtekið var 15. júní sl., höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 18. maí sl. á hendur ákærða, A-x-x M-x-x, fd. [...], ríkisborgara Tadsjikistan:

„fyrir eftirgreind hegningarlaga brot sem hér greinir:

I. (00820202090)

Fyrir vopnað rán og eignaspjöll í úrabúð G-kk-ef V. H-x-x að Hafnargötu 49 í Reykjanesbæ, þann 20. febrúar 2020, ráðist inn í búðina vopnaður exi og slegið ítrekað í átt að búðareigendum og í innanstokksmuni sem eyðilögðust og í framhaldi haft á brott með sér eftirfarandi muni sem hann setti í bakpoka sinn og tók ófrjálsri hendi, samtals muni að áætluðu verðmæti kr. 1.494.400,:

Tilvik

Lýsing munar

Fjárhæð kr.

1.

Ermahnappar

5.200

2.

Ermahnappur

9.500

3.

Ermahnappur

9.300

4.

H-kk-nf

43.000

5.

Bindisnæla

7.900

6.

Bindisnæla

7.900

7.

Bindisnæla

4.500

8.

Bindisnæla

4.300

9.

Bindisnæla

8.900

2

10.

Bindisnæla

3.700

11.

Armband

7.900

12.

Armband

6.900

13.

Armband

8.900

14.

Armband

142.000

15.

Armband

84.000

16.

Armband

8.900

17.

Armband

80.000

18.

Armband

450.000

19.

Armband

59.000

20.

Armband

129.000

21.

Hálsmen

7.900

22.

Hálsmen

47.500

23.

Hálsmen

8.500

24.

Hálsmen

64.900

25.

Armband

122.000

26.

Hálsmen

63.000

27.

Hálsmen

9.800

28.

Hálsmen

90.000

Samtals

1.494.400

Telst þetta varða við 252. [gr.] almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II. (31820203052)

Fyrir eignaspjöll í verslun N1 að Austurvegi 48, Selfossi og versluninni Nettó við Austuveg 42 á Sefossi, með því að hafa þann 4. mars 2020, komið í verslunina N1, eftir að fangverðir frá LitlaHrauni óku honum þangað og sparkað í glerhurð og hent 3 til hlutum og í framhaldi haldið í verslunina Nettó og kastað glerföskum úr búðarhillum í kæli og brotið flöskurnar en einnig hrint stæðu með öldósum um koll.

Telst þetta varða við 1. mgr. 257. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst aðallega sýknu af ákærulið I en vægustu refsingar sem lög leyfa vegna ákæruliðar II. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Í báðum tilvikum er þess krafist að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda.

I

Ákærði hefur skýlaust játað það brot sem honum er gefið að sök í II. ákærulið. Hann neitar aftur á móti sök varðandi I. ákærulið.

Tildrög málsins má rekja til tilkynningar sem lögreglu barst 20. febrúar 2020 um vopnað rán í skartgripaversluninni Georg Hannah í Reykjanesbæ. Samkvæmt rannsóknarskýrslu lögreglu lá ákærði fyrir utan verslunina þegar lögreglu bar að garði. Var ákærði þá handtekinn. Fram kemur að hann hafi verið með plastpoka sem innihélt skartgripi.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 21. febrúar sl. var ákærða gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til 20. mars sl. kl. 12:00. Með úrskurði Landsréttar 25. febrúar sl. í máli nr. 103/2020 var sá úrskurður héraðsdóms felldur úr gildi. Með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 28. febrúar sl. var ákærða gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 20. mars sl. kl. 16:00. Með úrskurði Landsréttar 4. mars sl. í máli nr. 116/2020 var sá úrskurður héraðsdóms felldur úr gildi. Með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands 5. mars sl. var ákærða gert að sæta gæsluvarðhaldi á nýjan leik en ákærði hefur setið óslitið í gæsluvarðhaldi frá þeim tíma.

Við aðalmeðferð málsins gaf ákærði skýrslu fyrir dómi ásamt brotaþolunum A, B og C, en þau reka umrædda skartrgripaverslun. Loks gáfu skýrslu fyrir dómi lögreglumennirnir D og E.

II

Fyrir dómi lýsti ákærði því að hann myndi ekki eftir meintu atviki 20. febrúar 2020. Hann hefði verið afar ölvaður umræddan dag. Bornar voru undir ákærða útprentaðar myndir úr öryggismyndavélum skartgripaverslunarinnar af manni sem 4 heldur á öxi í versluninni. Ákærði kvaðst ekki vera maðurinn á myndinni og kvaðst ekki þekkja þann mann. Ákærða var einnig sýnd mynd af bakpoka sem fannst í skartgripaversluninni og viðurkenndi hann að hafa átt bakpokann. Hann hefði aldrei framið slíkt brot áður og taldi að hann myndi ekki fremja brot sem þetta. Aðspurður minntist ákærði mikillar áfengisneyslu sinnar þennan dag. Það næsta sem ákærði kvaðst muna frá umræddum degi væri lögregla, bifreið og „eitthvað“ fólk, en ákærði kvaðst telja sig hafa verið í Reykjanesbæ umrætt sinn. Hann hefði setið nokkuð lengi í fangaklefa áður en hann hefði verið færður til Reykjavíkur.

III

Brotaþolinn A, sem rekur umrædda skartgripaverslun ásamt foreldrum sínum, bar fyrir dómi að 20. febrúar 2020 hefði hann verið við afgreiðslustörf í versluninni ásamt foreldrum sínum þegar ákærði, sem brotaþoli bar jafnframt kennsl á í dómsal, hefði gengið inn með öxi. Ákærði hefði byrjað á því að mölva gler og hefði öskrað eitthvað óskiljanlegt. Brotaþoli hefði leitað skjóls í bakherbergi fyrir aftan afgreiðslurými verslunarinnar. Ákærði hefði ekki staðnæmst til að biðja um neitt. Ákærði hefði tekið til við að tína til gull og önnur verðmæti í versluninni. Faðir brotaþola, B, hefði notað ryksugurör til að bægja ákærða frá sér. Ákærði hefði grýtt öxi í átt að brotaþola áður en ákærði hefði rokið út. Fyrir utan verslunina hefði brotaþola tekist ásamt föður sínum að umkringja ákærða og hindra brottför hans þar til lögregla hefði mætt á svæðið. Ákærði hefði ekki horfið brotaþola úr augsýn meðan hann beið lögreglu fyrir utan verslunina.

Brotaþolinn B, sem rekur umrædda skartgripaverslun ásamt fjölskyldu sinni, bar fyrir dómi að hann hefði verið í versluninni 20. febrúar 2020 og heyrt mikinn hvell. Því næst hefði hann séð ákærða inni í versluninni, en ákærði hefði haldið á öxi. Bar brotaþoli kennsl á ákærða í dómsal sem umræddan mann. Brotaþoli kvaðst hafa gripið til ryksugurörs en haldið sig inni á verkstæði sem væri fyrir aftan verslunarrýmið. Ryksugurörið hefði brotaþoli notað til að bægja ákærða frá sér og syni sínum. Ákærði hefði náð að mölva afgreiðsluborð og fleira. Ákærði hefði hrópað mikið og hefði beitt sér af krafti með öxinni. Ákærði hefði meðal annars sveiflað öxinni í tjald sem skildi að rýmin tvö, þ.e. verslunina og verkstæðið, auk þess að höggva í vegg við hlið tjaldsins. Síðan hefði ákærði haldið út úr versluninni og haft með sér þó nokkuð af gulli. Brotaþoli hefði ásamt syni sínum náð að stöðva för ákærða fyrir utan verslunina. Stuttu síðar hefði lögregla komið á vettvang en þá hefði ákærði verið lagstur niður á 5 gangstéttina. Ákærði hefði þá virst annars hugar og eiginlega örmagna eftir kröftugt framferði í versluninni. Brotaþoli kvaðst aðspurður hafa talið sig í ágætri stöðu inni í versluninni með ryksugurörið en þótti sér þó vera ógnað.

Brotaþolinn C, sem rekur umrædda skartgripaverslun ásamt fjölskyldu sinni, bar fyrir dómi að hún hefði verið að afgreiða í verslun fjölskyldunnar umræddan dag. Maður hefði komið inn í verslunina. Kvaðst brotaþoli telja ákærða vera þann mann og bar kennsl á hann í dómsal. Ákærði hefði sveiflað öxi í afgreiðsluborð og fleira. Hann hefði síðan farið að tína upp skartgripi og fleira. Brotaþoli hefði leitað skjóls og ekki orðið aftur vör við ákærða. Þess í stað hefði hún beðið eftir því að eiginmaður hennar og sonur kæmu ákærða út úr versluninni.

Vitnið D lögreglumaður bar fyrir dómi að tilkynnt hefði verið um vopnað rán í umræddri skartgripaverslun 20. febrúar 2020. Hann hefði komið á vettvang rétt á eftir samstarfsfélaga sínum, E. Þegar vitnið hefði mætt á staðinn hefði verið búið að setja mann í járn fyrir utan skartgripaverslunina. Bar vitnið kennsl á ákærða í dómsal sem þann mann. Staðfesti vitnið einnig fyrirliggjandi frumskýrslu sína í málinu.

Vitnið E lögreglumaður bar fyrir dómi að tilkynnt hefði verið um vopnað rán í umræddri skartgipaverslun 20. febrúar 2020. Stuttu síðar hefði maður verið settur í járn fyrir utan verslunina, en í dómsal bar vitnið kennsl á ákærða sem þann mann sem um hefði verið að ræða.

IV

Ákærði hefur skýlaust játað brot sitt samkvæmt II. ákærulið. Sannað er með skýlausri játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þeim ákærulið og þar er rétt heimfærð til refsiákvæðis.

Í I. ákærulið er ákærða eins og áður segir gefið að sök vopnað rán og eignaspjöll í fyrrgreindri verslun 20. febrúar 2020 með því að hafa þá ráðist inn í verslunina vopnaður öxi og slegið ítrekað í átt að búðareigendum og í innanstokksmuni sem eyðilögðust og í framhaldi haft á brott með sér nánar tilgreinda muni að áætluðu verðmæti 1.494.400 krónur. Ákærði neitar sök og kveðst ekki minnast þess að hafa framið umrætt brot. Þá kannast ákærði ekki við manninn sem birtist á myndbandsupptökum úr öryggismyndavélum verslunarinnar.

Af umræddum upptökum úr öryggismyndavélum sést svo ekki verður um villst að ákærði er sá maður sem þar birtist. Sú niðurstaða samræmist einnig framburði þriggja brotaþola sem reka verslunina auk þess sem sú niðurstaða fær stoð í vætti 6 tveggja lögreglumanna fyrir dómi sem handtóku ákærða fyrir utan verslunina umræddan dag. Þessu til frekari stuðnings viðurkenndi ákærði fyrir dómi að hafa átt þann bakpoka sem sést á myndbandinu þegar ákærði gengur með hann inn í verslunina umrætt sinn. Þannig verður að telja framburð ákærða fyrir dómi um að hann kannaðist ekki við manninn á myndbandsupptökunni fráleitan.

Af fyrrgreindum myndbandsupptökum verður skýrlega ráðið að eftir að ákærði dregur öxi upp úr bakpoka sínum í versluninni hefst hann handa við að brjóta verslunarborð úr gleri. Brotaþolarnir C og A standa í verslunarrýminu ásamt viðskiptavini þegar þetta á sér stað. Síðan sést brotaþolinn A hörfa inn á verkstæði fyrir aftan verslunarrýmið. Brotaþolinn A sést því næst koma þaðan út með regnhlíf en ákærði sveiflar þá öxinni í átt að brotaþolanum. Verður þetta til þess að umræddir tveir brotaþolar hörfa aftur inn á verkstæðið og hið sama gerir viðskiptavinur verslunarinnar í kjölfarið. Ákærði snýr sér þá að búðarkassa verslunarinnar og sveiflar öxinni margsinnis í hann. Ákærði tekur síðan til við að tína upp skartgripi og setur þá í plastpoka. Þá snýr hann sér aftur að búðarkassa verslunarinnar og öðru búðarborði sem hann brýtur. Brotaþolarnir A og B sjást síðan birtast í dyragættinni á milli verslunarrýmisins og verkstæðisins. Ákærði sést þá sveifla öxinni með ógnandi hætti í átt að þeim. Því næst heggur hann í veggklukku við hlið dyragáttarinnar. Síðan bakkar ákærði út á mitt verslunargólfið og kastar öxinni í verslunarskáp á vegg við hlið brotaþolanna tveggja. Í beinu framhaldi gengur ákærði út úr versluninni en brotaþolarnir tveir halda rakleiðis á eftir honum.

Framangreint myndefni er skýrt og samræmist auk þess framburði brotaþola fyrir dómi, einkum þeirra A og B.

Af hálfu ákærða er byggt á því að jafnvel þótt talið yrði sannað að hann væri maðurinn á myndbandsupptökunum bæri að sýkna hann af sakargiftum ákæruvaldsins þar sem um tilraun hafi verið að ræða en ekki fullframið brot. Ákærði hafi enda verið handtekinn fyrir utan verslunina umræddan dag. Að mati dómsins fær fyrrgreind handtaka ekki hróflað við þeirri niðurstöðu að ákærði hafði fullframið vopnað rán, rétt eins og honum er gefið að sök í ákæru, áður en til handtökunnar kom. Ekki er því unnt að fallast á þessa málsvörn ákærða.

Í ákærulið I er ákærða eins og áður segir gefið að sök vopnað rán og eignaspjöll. Í ákæruskjalinu er háttsemin þó einungis heimfærð undir 252. gr. almennra hegningarlaga. Við aðalmeðferð málsins gaf dómurinn sækjanda og verjanda færi á að reifa hvort meint eignaspjöll ákærða vörðuðu einnig við 1. mgr. 257. gr. almennra 7 hegningarlaga. Af hálfu ákæruvaldsins var byggt á því að svo væri en að láðst hefði að gæta ákvæðisins í ákærulið I. Af hálfu verjanda var því ekki mótmælt að mistök kynnu að hafa átt sér stað af hálfu ákæruvaldsins en aftur á móti var byggt á því að rétt væri að 252. gr. almennra hegningarlaga tæmdi í öllu falli sök gagnvart 1. mgr. 257. gr. laganna, kæmist dómurinn á annað borð að þeirri niðurstöðu að sakfella bæri fyrir brot gegn 252. gr. laganna. Að mati dómsins er ekki útilokað að 252. gr. almennra hegningarlaga geti í ákveðnum tilvikum tæmt sök gagnvart 1. mgr. 257. gr. laganna, en svo háttar aftur á móti ekki til í máli þessu, enda fóru eignaspjöll ákærða út fyrir þá háttsemi sem rúmast gæti innan 252. gr. almennra hegningarlaga, sbr. veggskáp sem ákærði kastaði öxi sinni í um það leyti sem hann yfirgaf verslunina. Verður ákærði því einnig sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga, enda verður ekki séð að skortur á heimfærslu til þessa ákvæðis í ákærulið I hafi komið niður á vörnum ákærða, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en bæði heiti brotsins og háttsemi ákærða telst lýst með fullnægjandi hætti í ákæru.

Að öllu framangreindu virtu telst sannað að ákærði gerðist sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í I. ákærulið og þar er rétt heimfærð til 252. gr. almennra hegningarlaga auk þess sem háttsemin verður einnig heimfærð til 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga.

V

Ákærði er fæddur árið [...]. Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann ekki áður verið fundinn sekur um refsiverða háttsemi. Brot ákærða samkvæmt ákærulið I var til þess fallið að vekja verulegan ótta hjá viðskiptavini og þremur verslunarmönnum sem viðstaddir voru þegar hann hóf á loft öxi sem hann sveiflaði síðar með ógnandi hætti í átt að tveimur verslunarmönnum. Ákærði hefur enga iðrun sýnt vegna þessa brots. Við ákvörðun refsingar horfa 1., 3. og 6. töluliðir 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga til refsiþyngingar. Aftur á móti ber að virða skýlausa játningu ákærða honum til málsbóta varðandi ákærulið II.

Að öllu framangreindu virtu og með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 12 mánuði. Til frádráttar refsingu ákærða kemur gæsluvarðhald sem hann hefur undanfarið sætt eins og nánar greinir í dómsorði. Þegar litið er til alvarleika brots ákærða samkvæmt ákærulið I þykir ekki koma til álita að skilorðsbinda refsinguna. 8

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns sem ákveðin er með virðisaukaskatti í dómsorði.

A-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A-x-x M-x-x, sæti fangelsi í 12 mánuði. Gæsluvarðhald er ákærði hefur undanfarið sætt frá 21. febrúar 2020 til 25. sama mánaðar, frá 28. febrúar 2020 til 4. mars 2020 og loks samfellt frá 5. mars 2020 skal koma til frádráttar refsingunni að fullri dagatölu.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, Á-kvk-ef B-kvk-ef E-kvk-ef lögmanns, 911.865 krónur og 70.760 krónur vegna ferðakostnaðar verjandans. Ákærði greiði einnig 11.498 krónur í annan sakarkostnað. 8

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns sem ákveðin er með virðisaukaskatti í dómsorði.

A-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, A-x-x M-x-x, sæti fangelsi í 12 mánuði. Gæsluvarðhald er ákærði hefur undanfarið sætt frá 21. febrúar 2020 til 25. sama mánaðar, frá 28. febrúar 2020 til 4. mars 2020 og loks samfellt frá 5. mars 2020 skal koma til frádráttar refsingunni að fullri dagatölu.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, Á-kvk-ef B-kvk-ef E-kvk-ef lögmanns, 911.865 krónur og 70.760 krónur vegna ferðakostnaðar verjandans. Ákærði greiði einnig 11.498 krónur í annan sakarkostnað.