E-1579/2014

Mál þetta, sem var höfðað 4. desember 2014, var dómtekið 20. apríl 2015. Stefnandi er ZO-International ehf., Nýbýlavegi 6, Kópavogi. Stefndi er Golfsport ehf., Bæjarlind 14, Kópavogi.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.463.071 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 af 412.590 kr. frá 11. júlí 2014 til 15. júlí 2014, af 959.006 frá 15. júlí 2014 til 21. júlí 2014, af 978.196 kr. frá 21. júlí 2014 til 31. júlí 2014, af 1.369.373 kr. frá 31. júlí 2014 til 21. ágúst 2014 og af 1.463.071 kr. frá 21. ágúst 2014 til greiðsludags, allt að frádregnum kreditfærslum vegna vöruskila stefnda, annars vegar að fjárhæð 272.673 kr., dags. 16. júlí 2014, og hins vegar að fjárhæð 95.950 kr., dags. 17. júlí 2014, og greiðslum sem stefndi innti af hendi til stefnanda, annars vegar dags. 15. ágúst 2014 að fjárhæð 210.000 kr. og hins vegar dags. 20. ágúst 2014 að fjárhæð 130.000 kr. Jafnframt er gerð krafa um málskostnað.

Stefndi krefst þess að dómkröfur stefnanda á hendur stefnda verði lækkaðar verulega. Einnig er gerð krafa um málskostnað.

I.

Í stefnu segir að stefnandi hanni og framleiði útivistarfatnað og selji bæði í smásölu og heildsölu. Skuld þessi sé samkvæmt viðskiptayfirliti/reikningsyfirliti, vegna kaupa stefnda á vörum af stefnanda til sölu í smávöruverslun sinni. Reikningarnir sem um ræði, og upphaflegur höfuðstóll þeirra, séu nánar tiltekið:

Nr. Gjalddagi Eindagi Höfuðstóll

1 11.07.2014 11.07.2014 412.590,00

2 15.07.2014 15.07.2014 546.416,00

3 21.07.2014 21.07.2014 19.190,00

4 31.07.2014 31.07.2014 391.177,00

5 21.08.2014 21.08.2014 93.698,00

Dráttarvextir reiknist frá gjalddaga reiknings ef ekki sé greitt fyrir eindaga. Þar sem skuld þessi hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir, fyrir utan samtals 368.623 kr. vegna vöruskila og greiðslu á samtals 332.154 kr., sé stefnandi knúinn til að höfða þetta mál.

Stefnandi reisi kröfur sínar meðal annars á meginreglu kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga og öðrum almennum reglum fjármunaréttar, kröfuréttar og samningaréttar, lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, einkum 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr.

Um málskostnaðarkröfu sína vísar stefnandi til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 129. og 130. gr. laganna.

II.

Stefndi mótmælir ekki kröfum stefnanda að öllu leyti. Stefndi kveðst aldrei hafa gert athugasemdir við reikninga nr. 15496 (412.590 kr.) og 15511 (546.416 kr.) og hafi stefndi greitt samtals 340.000 kr. inn á þessa reikninga. Stefndi hafi aldrei haft í hyggju annað en að klára að gera upp þessa tvo reikninga, eins og stefndi hafi alltaf gert í viðskiptum sínum við stefnanda. Það hafi því komið stefnda töluvert á óvart þegar stefnandi höfðaði mál þetta á hendur honum, enda hafi stefndi aðeins átt eftir að greiða stefnanda 250.383 kr. (samtala reikninga 15496 og 15511) – 272.673 (kreditreikningur 15517) – 95.950 (kreditreikningur 15531) – 340.000 (samtala innborgana stefnda) vegna þeirra reikninga. Stefndi telur stefnanda höfða mál þetta að þarflausu á hendur sér vegna þessara reikninga. Stefndi hafi alltaf gert upp við stefnanda og ekki staðið annað til en að gera þessa reikninga upp eins og stefndi sé langt kominn með.

Hvað varðar reikninga nr. 15542 (19.190 kr.), 15594 (391.177 kr.) og 15738 (93.698 kr.), samtals að fjárhæð 504.065 kr., þá sé sú upphæð ekki í samræmi við bókhald stefnda og því ágreiningur um upphæð þeirra. Samkvæmt bókhaldi stefnda sé um að ræða 247.312 kr., en ekki 504.065 kr., vegna þessara þriggja reikninga.

Samkvæmt öllu framansögðu telur stefndi að stefnufjárhæð máls þessa hefði aldrei átt að vera hærri en 497.695 kr. (250.383 + 247.312).

Stefndi kveður að ekki sé fullt samræmi í umfjöllun um dómkröfur í stefnu. Þannig segi til dæmis í dómkröfu að stefndi hafi greitt 210.000 kr. og 130.000 kr. til stefnanda en í umfjöllun um málsástæður segir að stefndi hafi greitt kr. 332.154 kr. Stefndi mótmælir því að stefnandi eigi rétt á dráttarvöxtum frá þeim tíma sem krafist er í stefnu. Í stefnu sé ekki rökstutt á nokkurn hátt hver upphafstími dráttarvaxta eigi að vera og hvers vegna upphafstíminn breytist ekki vegna kreditreikninga og innborgana stefnda. Stefnandi verði að bera hallann af þeirri vanreifun. Það sé því í fyrsta lagi hægt að láta kröfurnar bera dráttarvexti frá þingfestingardegi málsins, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Hvað varðar málskostnað þá telur stefndi að dæma eigi stefnanda til að greiða stefnda málskostnað. Stefndi telur skuld sína við stefnanda 497.695 kr. og sé stefnufjárhæð málsins í svo verulegu ósamræmi við hina raunverulegu kröfu að rétt sé að dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað, sbr. 1. mgr. 130. gr. einkamálalaga nr. 91/1991. Ef dómurinn telur ekki rétt að dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað krefst stefndi þess til vara að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

Um lagarök vísar stefndi til almennra meginreglna kröfu- og samningaréttar. Þá vísar stefndi almennt til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Krafa um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. sömu laga.

III.

Við aðalmeðferð málsins greindi framkvæmdastjóri stefnanda, H-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf, frá því að viðskiptafyrirkomulagi málsaðila hafi verið háttað þannig að stefnandi hafi átt vörurnar í verslun stefnda. Stefndi hefði sent stefnanda söluyfirlit fyrir hverja viku og stefnandi gert reikning fyrir sölunni. Jafnframt hefði stefnandi farið einu sinni í mánuði og gert talningu og reikning fyrir mismuninum, en það hefði oft komið fyrir að stefndi hafi vegna anna eða einhvers annars ekki sent söluyfirlit. Þetta viðskiptafyrirkomulag hafi viðgengist hjá stefnanda við fleiri aðila, t.d. Útilíf. Inntur eftir ástæðu þess að stefndi hætti að greiða reikninga frá stefnanda í júlí 2014 sagði framkvæmdastjóri stefnanda að stefndi hafi borið við erfiðleikum í rekstri og minnkandi sölu. Engar athugasemdir hefðu verið gerðar við fjárhæð reikninga stefnanda og því hafi verið lofað að skuld stefnda yrði greidd að fullu. Þá kom fram hjá framkvæmdastjóranum að starfsmenn stefnanda hefðu fjarlægt vörur úr verslun stefnda þegar viðskiptum aðila hafi lokið, í júlí eða ágúst 2014. Framkvæmdastjórinn áréttaði að stefnandi hefði átt vörurnar meðan þær voru í verslun stefnda og stefndi aðeins greitt fyrir þær vörur sem seldust. Stefndi hafi því verið að selja vörur fyrir reikning stefnanda. Þetta hefðu verið umsýsluviðskipti og stefnandi verið umsýsluveitandi. Ekki hefði verið gerður skriflegur samningur milli málsaðila um þessi viðskipti. Jafnframt kom fram að þegar vörurnar voru teknar úr verslun stefnda, þegar viðskiptum málsaðila lauk, hafi ekki verið skráð hvaða vörur voru teknar. Sá háttur hefði hins vegar verið hafður á þegar vörur voru afhentar að stefndi hafi ávallt fengið afhendingarseðil frá stefnanda, með yfirliti yfir þær vörur sem stefnandi hafi komið með. Framkvæmdastjóri stefnanda var inntur eftir því sem segir í stefnu um að stefndi hafi keypt vörur af stefnanda og hvort það væri þá rangt. Hann svaraði því til að það væri ekki rétt þar sem um umsýslu hafi verið að ræða. Þegar reikningar hafi verið gefnir út hafi stefndi verið kaupandi á vörunum, þ.e. á þeim vörum sem hafi verið búið að selja.

Framkvæmdastjóri stefnda, J-kk-nf Á-kk-nf K-kk-nf, sagði fyrir dómi að viðskipti milli málsaðila hefðu verið hefðbundin umsýsluviðskipti. Stefnandi hefði átt vörurnar sem voru hjá stefnda og svo hafi verið gefnir út reikningar eftir söluyfirlitum frá stefnda. Stefndi hefði prentað út úr kassakerfi sínu sölutölur og reikningar verið gerðir eftir þeim. Þegar stefnandi afhenti stefnda vörur hafi verið kvittað undir afhendingarseðla. Enginn samningur hafi verið gerður um viðskiptin sem slík. Þá greindi framkvæmdastjóri stefnda frá því að þegar viðskiptum lauk milli aðila hafi stefnandi komið í verslun stefnda og tekið vörurnar. Ekki hafi verið gengið frá því skriflega. Jafnframt greindi hann frá því að stefnandi hefði verið eigandi varanna meðan þær voru í búð stefnda. Um ástæðu þess að stefndi hætti að greiða útgefna reikninga frá stefnanda í júlí 2014 sagði framkvæmdastjóri stefnda að ekki hafi verið búið að ganga frá síðustu reikningunum. Frá 15. júlí 2014 hafi reikningar stefnanda ekki stemmt við sölutölur stefnda. Í ágúst eða september 2014 hafi stefndi ekki átt fyrir þeim og samningar ekki náðst. Stefnda hefði svo fljótlega borist stefna. Jafnframt sagði framkvæmdastjóri stefnda að tveir reikningar væru óumdeildir en samkvæmt sölutölum stefnda ættu hinir reikningarnir þrír að nema um 247.000 krónum, að virðisaukaskatti meðtöldum. Einnig áréttaði hann að stefnandi hefði tekið vörur úr verslun stefnda án þess að stefnda hafi verið gefinn kostur á að telja þær. Stefndi hefði borið saman reikninga stefnanda við sölutölur stefnda og þetta hefði ekki stemmt. Spurður hvort stjórnarformaður stefnanda hefði haft samband í ágúst 2014 og krafist greiðslu sagði framkvæmdastjóri stefnda að hann hefði hringt í sig. Framkvæmdastjóri stefnda kvaðst hafa sagt að hann ætti eftir að fara yfir þetta og myndi hafa samband við stefnanda. Hann hefði svarað á sama hátt þegar lögmaður stefnanda hringdi og greindi frá því að reikningarnir yrðu sendir í innheimtuferli, en hann hafi ekki verið búinn að gera það þegar stefna var svo birt. Hann kvaðst ekki hafa gert athugasemdir við reikningana á þessum tíma þar sem hann hafi ekki verið búinn að fara nákvæmlega yfir þá. Þá kvaðst hann ekki minnast þess að stefndi hafi fengið innheimtuviðvörun. Um ástæðu þess að stefndi hefur ekki innt af hendi þá fjárhæð sem stefndi telur sig skulda stefnanda sagði framkvæmdastjóri stefnda að stefndi hafi ætlað að finna út hver staðan væri og reynt hafi verið að ná samningum áður en málið fór fyrir dóm en það hafi ekki gengið. Stefndi hafi því viljað fá heildarniðurstöðu í málið áður en það yrði gert upp.

IV.

Samkvæmt því sem rakið hefur verið var viðskiptum málsaðila þannig háttað að um umsýslu var að ræða. Nánar tiltekið átti stefnandi vörur, sem stefnandi framleiddi, í verslun stefnda og þegar stefndi var búinn að selja þær í verslun sinni var gerð vörutalning í verslun stefnda og reikningur fyrir þeim vörum sem stefndi hafði selt.

Í máli þessu krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld samkvæmt fimm reikningum, samtals 1.463.071 kr., að frádregnum kreditfærslum vegna vöruskila, annars vegar að fjárhæð 272.673 kr. og hins vegar 95.950 kr., og tveimur innborgunum stefnda, að fjárhæð 210.000 kr. og 130.000 kr.

Stefndi mótmælir ekki tveimur fyrstu reikningunum. Um er að ræða reikning með gjalddaga 11. júlí 2014, að fjárhæð 412.590 kr., og reikning með gjalddaga 15. júlí 2014 að fjárhæð 546.416 kr. Hins vegar er ágreiningur um hina þrjá reikningana. Um er að ræða reikning með gjalddaga 21. júlí 2014, 19.190 kr., reikning með gjalddaga 31. júlí 2014, 391.177 kr., og reikning með gjalddaga 21. ágúst 2014, 93.698 kr. Þessir reikningar sem ágreiningur er um eru samtals að fjárhæð 504.065 kr., en stefndi heldur því fram að þeir stemmi ekki við sölutölur stefnda og að skuld stefnda samkvæmt þessum reikningum nemi 247.312 kr.

Ekki verður ráðið af þeim gögnum sem fyrir liggja í málinu hvort reikningarnir séu réttir eða ekki hvað varðar magn á seldum vörum. Hvað sem því líður verður að horfa til þess að stefnda var í lófa lagið þegar honum bárust hinir umdeildu reikningar, í júlí og ágúst 2014, að bera reikningana saman við sölutölur sínar og bera upp kvörtun við stefnanda teldi hann reikningana vera ranga, en það gerði hann ekki. Jafnvel eftir að stjórnarformaður stefnanda hafði samband við framkvæmdastjóra stefnda í ágúst 2014 til að reka á eftir greiðslu, og síðan lögmaður stefnanda, varð dráttur á því að stefndi færi yfir reikningana og stefndi hafði ekki gert neinar athugasemdir við þá þegar stefnandi höfðaði mál þetta í desember 2014, að undangenginni innheimtuviðvörun, dags. 22. október 2014. Stefnda bar að gera athugasemdir við reikningana án ástæðulauss dráttar og er ekkert fram komið sem réttlætir þennan drátt af hálfu stefnda. Eins og atvikum er háttað, og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 55/1982, verður að fallast á með stefnanda að stefndi hafi glatað rétti til að bera fyrir sig að reikningarnir stemmi ekki við sölutölur stefnda, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Með hliðsjón m.a. af dómi Hæstaréttar í máli nr. 230/2002 er fallist á dráttarvaxtakröfu stefnanda.

Samkvæmt framansögðu er fallist á kröfur stefnanda, með þeim hætti sem nánar greinir í dómsorði.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn, miðað við umfang málsins, 400.000 kr.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Golfsport ehf., greiði stefnanda, ZO-International ehf., 1.463.071 kr., ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 5. gr. og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 412.590 kr. frá 11. júlí 2014 til 15. júlí 2014, af 959.006 frá 15. júlí 2014 til 21. júlí 2014, af 978.196 kr. frá 21. júlí 2014 til 31. júlí 2014, af 1.369.373 kr. frá 31. júlí 2014 til 21. ágúst 2014 og af 1.463.071 kr. frá 21. ágúst 2014 til greiðsludags, allt að frádregnum kreditfærslum vegna vöruskila stefnda, annars vegar að fjárhæð 272.673 kr., dags. 16. júlí 2014, og hins vegar að fjárhæð 95.950 kr., dags. 17. júlí 2014, og greiðslum sem stefndi innti af hendi til stefnanda, annars vegar dags. 15. ágúst 2014 að fjárhæð 210.000 kr. og hins vegar dags. 20. ágúst 2014 að fjárhæð 130.000 kr.

Stefndi greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf B-kvk-nf