S-1425/2020

Mál þetta, sem tekið var til dóms 6. janúar sl., höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 1. júní 2020 á hendur ákærða, Á-kk-þgf J-kk-þgf E-kk-þgf, kt. [...], [...], [...];

„fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa, laugardaginn 25. janúar 2020, á lögheimili sínu [...], [...], haft í vörslum sínum, samtals 398,41 gramm af maríhúana og 0,49 grömm af tóbaksblönduðu kannabisefnum sem lögregla fann og lagði hald á, annars vegar við leit í fatnaði sem ákærði klæddist í umrætt sinn og hins vegar við húsleit á fyrrgreindu lögheimili ákærða.

Telst háttsemi þessi varða við 2., sbr. sbr. 5. og 6. gr. laga nr. 65/1974, sbr. lög nr. 60/1980, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 10/1997 og lög nr. 68/2001 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er þess krafist að gert verði upptækt með dómi 398,41 gramm af maríhúana og 0,49 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum samkvæmt heimild í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, sbr. lög nr. 10/1997 og 68/2001, sbr. 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.“

Kröfur ákærða:

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds. Til vara krefst ákærði þess að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa.

I

Laugardaginn 25. janúar 2020 urðu lögreglumenn sem staddir voru að [...] í [...]varir við kannabislykt. Í kjölfarið hafði lögregla afskipti af ákærða, íbúa í húsinu, og kunningja hans, A. Samkvæmt frumskýrslu lögreglu gekkst ákærði við því á vettvangi að hafa verið að reykja kannabisefni í bílskúr við húsið. Í kjölfarið hafi hann framvísað lítilræði af ætluðum kannabisefnum við lögreglu.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu og vettvangsskýrslu, sem ákærði ritaði nafn sitt undir, veitti ákærði lögreglu heimild til leitar í íbúð sinni og í risi hússins. Samkvæmt framlögðum rannsóknargögnum fundust kannabisefni í risinu. Voru efnin í hvítri fötu, blárri tunnu og hvítum poka. Þá fundust fjórar krukkur, sem innihéldu kannabisefni, í bílskúr við húsið.

Ákærði var handtekinn í þágu rannsóknar málsins og færður á lögreglustöð til skýrslutöku. Áður en skýrsla var tekin af ákærða var honum gerð grein fyrir réttarstöðu hans sem sakbornings í málinu. Óskaði ákærði ekki eftir tilnefningu verjanda. Við skýrslutökuna gekkst ákærði við því að eiga þau kannabisefni sem lögregla fann og haldlagði að [...] umrætt sinn. Spurður um hvar hann hefði geymt efnin svaraði ákærði: „Á háaloftinu heima hjá mér, [...]í [...], auk þess var lítið magn í bílskúrnum.“

Fram kemur í efnaskýrslum tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, sem fékk hin haldlögðu fíkniefni til rannsóknar, að þau kannabisefni sem fundust í risi hússins að [...] og í bílskúrnum við húsið vógu samtals 398,41 gramm. Þá reyndist það efni sem ákærði er í rannsóknargögnum lögreglu sagður hafa framvísað vera 0,49 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum.

II

Ákærði neitar sök. Við aðalmeðferð málsins lýsti ákærði atvikum svo að hann hefði upp úr kl.17:00, hinn 25. janúar 2020, reykt kannabisefni í bílskúr við heimili sitt. Hann hefði síðan farið út úr skúrnum og þá gengið beint í flasið á lögreglumönnum. Lögregla hefði óskað eftir því að ákærði heimilaði leit í bílskúrnum, sem hann hefði veitt. Í bílskúrnum hefði lögregla fundið tóbaksblandað kannabisefni í eigu ákærða. Við leit í bílskurnum síðar um kvöldið hefði lögregla auk þess fundið krukkur með kannabisefnum. Sérstaklega aðspurður fyrir dómi kannaðist ákærði við að hafa átt kannabisefni í bílskúrnum.

Eftir að hin tóbaksblönduðu kannabisefni fundust kvaðst ákærði hafa verið handtekinn og færður inn í lögreglubifreið. Þar hefði lögreglumaður fullyrt við ákærða að þar sem hann hefði verið að reykja kannabisefni hefði hann ekkert val um það hvort hann veitti lögreglu heimild til þess að leita í húsakynnum hans eða ekki. Í framhaldinu hefði lögregla farið inn í íbúð ákærða til leitar. Ákærði neitaði því að hafa heimilað lögreglu leitina og sagði hann framlagða heimild, sem undirrituð væri af honum, hafa verið fyllta út eftir að hann ritaði nafn sitt á skjalið.

Ákærði sagði kunningja sinn, A, hafa verið inni í íbúðinni þegar lögregla kom þangað. Hann hefði í kjölfarið yfirgefið íbúðina og farið heim. Í framhaldinu hefði ákærði verið leiddur inn í íbúðina og lögregla framkvæmt þar leit. Leitin hefði engum árangri skilað fyrr en lögregla fór upp í risið en þar hefðu fundist fíkniefni. Efni sem fundust í blárri tunnu kvaðst ákærði hafa átt en efni sem fundist hefðu í hvítum plastpoka kvaðst ákærði ekkert geta fullyrt um þar sem lögregla hefði aldrei sýnt honum ofan í pokann. Sagði ákærði svo víðtæka leit sem lögregla hefði framkvæmt hafa verið með öllu óþarfa, enda hefði lögregla vegna fyrri afskipta af honum mátt vita að efnanna væri að leita á háaloftinu. Var ákærði ósáttur við framgöngu lögreglu sem hann sagði hafa ásakað sig ýmis önnur afbrot.

Að leit lokinni kvaðst ákærði hafa verið færður inn í bílskúrinn, sem opinn hefði verið fyrir veðri og vindum vegna framkvæmda sem staðið hefðu yfir. Þar hefði ákærði verið yfirheyrður í ískulda og svarta myrkri í rúma hálfa klukkustund. Að yfirheyrslu lokinni hefði ákærði verið færður inn í lögreglubifreið og hann síðan fluttur á lögreglustöð. Þar hefði hann verið vistaður í fangaklefa. Ákærða hefði síðan verið sleppt að yfirheyrslu lokinni um kl. 23:00 um kvöldið. Sérstaklega aðspurður staðfesti ákærði að rétt væri eftir honum haft í framlagðri framburðarskýrslu.

III

B lögreglumaður bar fyrir dómi að hún hefði verið kölluð að [...] í [...] umræddan dag af lögreglumönnum sem þar hefðu verið staddir vegna annars máls. Vitnið hefði hitt ákærða fyrir á vettvangi og hefði hann viðurkennt að hafa verið að reykja kannabisefni og framvísað meintum kannabisefnum. Í kjölfarið hefði lögregla rætt við ákærða í lögreglubifreið þar sem hann hefði, bæði munnlega og með undirritun útfylltrar leitarheimildar, heimilað lögreglu leit í íbúð sinni og í bílskúr. Á háalofti ofan við íbúð ákærða hefði lögregla fundið fíkniefni. Að lokinni leit í íbúðinni hefði lögregla leitað í bílskúr sem tilheyrði íbúðinni. Þar hefðu fundist krukkur með meintum kannabisefnum. Að leit lokinni hefði ákærði verið færður á lögreglustöð til yfirheyrslu.

C lögreglumaður sagðist hafa verið kallaður að [...]vegna ætlaðs fíkniefnamisferlis af lögreglumönnum sem þar hefðu verið staddir vegna annars máls. Rætt hefði verið við tvo menn á vettvangi og hefði ákærði verið annar þeirra. Ákærði hefði framvísað fíkniefnum við lögreglu sem hann hefði geymt í bílskúrnum. Leitað hefði verið á hinum manninum en engin fíkniefni fundist á honum. Sá hefði í framhaldinu verið frjáls ferða sinna og yfirgefið vettvang.

Vitnið sagði vettvangsskýrslu hafa verið tekna af ákærða vegna málsins í lögreglubifreið. Að skýrslutöku lokinni hefði leit verið framkvæmd í íbúð ákærða og í bílskúrnum.

D lögreglumaður sagðist hafa verið að sinna verkefni að [...] þegar tveir aðilar hefðu komið út úr bílskúr við húsið. Vitnið og starfsfélagi þess hefðu í kjölfarið fundið mikla kannabislykt og hefði starfsfélagi vitnisins ákveðið að kalla út lögreglumenn til að kanna málið nánar. Síðar um kvöldið hefði vitnið verið viðstatt leit í eldhúsi íbúðar ákærða.

E lögreglumaður kvaðst hafa verið staddur ásamt starfsfélaga sínum að [...]vegna útkalls þegar tveir aðilar hefðu komið út úr bílskúr við húsið. Samtímis hefði mikil kannabislykt gosið upp. Vitnið hefði gefið sig á tal við mennina en stuttu síðar hefðu tveir aðrir lögreglumenn komið á vettvang. Þeir hefðu tekið yfir málið sem að mönnunum tveimur sneri en vitnið haldið áfram að sinna upphaflega málinu.

Skömmu síðar hefði vitnið verið beðið um að koma upp á háaloft í húsinu þar sem það hefði verið upplýst um magn þeirra efna sem fundist hefðu við leit lögreglu. Sagðist vitnið jafnframt hafa verið viðstatt hluta leitar lögreglu íbúð ákærða. Að síðustu hefði leit verið framkvæmd í bílskúrnum.

A kvaðst 25. janúar 2020 hafa verið að ljúka við að aðstoða ákærða við viðhaldsvinnu að [...] og verið að halda af stað heim þegar þeir hefðu gengið í flasið á tveimur lögreglumönnum. Lögreglumennirnir hefðu tjáð vitninu og ákærða að þeir fyndu lykt af kannabis og óskað eftir heimild til leitar. Í kjölfarið hefði lögregla leitað á vitninu en ekkert ólögmætt fundið. Einnig hefði lögregla leitað í bílskúrnum og þar fundist tóbaksblönduð fíkniefni.

Vitnið sagði lögreglu í framhaldinu hafa fært ákærða í lögreglubifreið þar sem rætt hefði verið við hann. Á meðan hefði vitnið beðið í stigagangi hússins. Um 15- 20 mínútum síðar hefði lögregla komið inn í húsið ásamt ákærða og vitnið þá farið heim.

F lögreglumaður kom fyrir dóm og staðfesti framlagðar efnaskýrslur sínar og G. Vitnið reifaði venjubundin vinnubrögð við vigtun og prófun kannabisefna og skýrslugerð vegna þeirra. Vitnið kvaðst ekki muna sérstaklega eftir málinu en bar almennt um vinnulag lögreglu að í þeim tilvikum sem starfsmaður tæknideildar færi ekki á vettvang bærust haldlögð efni til tæknideildar í innsigluðum sýnapokum.

IV

Í munnlegum málflutningi var á því byggt af hálfu ákærða að leit lögreglu í húsakynnum hans hefði verið ólögmæt. Í því sambandi vísaði ákærði þess að vegna þrýstings sem lögregla hefði beitt hann hefði honum verið ómögulegt að synja beiðni hennar umheimildtil leitar. Rannsóknargagna málsins hefði því verið aflað á grundvelli ólögmætrar rannsóknaraðgerðar lögreglu og bryti það gegn rétti ákærða til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi að byggja sakfellingu á þeim sönnunargögnum sem aflað hefði verið við leitina.

Hvað þessa málsvörn ákærða varðar þá er til þess að líta að í íslenskum lögum er ekki fyrir að fara reglu sem útilokar að stuðst verði við gagn sem aflað hefur verið án þess að fylgt hafi verið ákvæðum laga um öflun sönnunargagna í sakamálum. Að íslenskum rétti getur það því ekki leitt til þess að ákæruvaldi verði talið óheimilt að byggja á gögnum sem aflað hefur verið með leit, jafnvel þótt komist yrði að þeirri niðurstöðu að leitin hefði verið ólögmæt. Í þessu kristallast sú meginregla, sem er mikilvægur hluti íslenskrar réttarskipunar, að leita sannleikans í hverju máli og komast að efnislega réttri niðurstöðu. Verður ekki séð að þessi meginregla fari gegn rétti ákærða til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Þessi málsvörn ákærða er því haldlaus.

V

Fyrir liggur að 25. janúar 2020 framkvæmdi lögregla leit í risi fyrir ofan íbúð ákærða að [...] í [...] og í bílskúr við húsið. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, og að nokkru framburði þeirra lögreglumanna sem að málinu komu fyrir dómi, fundust við leitina samtals 398,41 gramm af maríhúana og 0,49 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum. Þó svo ákærði neiti sök í málinu og krefjist sýknu hefur hann bæði fyrir lögreglu og fyrir dómi kannast við að hafa átt fíkniefni sem fundist hafi við leit lögreglu á lögheimili hans umrætt kvöld. Þannig gekkst hann við því við skýrslutöku hjá lögreglu að eiga þau kannabisefni sem lögregla fann og haldlagði. Spurður um hvar hann hefði geymt efnin svaraði ákærði: „Á háaloftinu heima hjá mér, [...] í [...], auk þess var lítið magn í bílskúrnum.“ Er þessi framburður ákærða í samræmi við framlögð rannsóknargögn og vætti þeirra lögreglumanna sem að málinu komu og skýrslu gáfu fyrir dómi. Samkvæmt þessu þykir ákæruvaldið hafa fært á það sönnur, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi 25. janúar 2020, á lögheimili sínu að [...] í [...], haft í vörslum sínum 398,41 gramm af maríhúana og 0,49 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum. Er sú háttsemi ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

VI

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins á ákærði nokkurn sakaferil að baki, sem nær allt aftur til ársins 2011. Síðast var ákærða gerð refsing með dómi Héraðsdóms Reykjaness, uppkveðnum 18. mars 2019, en ákærði var þá dæmdur í 45 daga fangelsi, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir fíkniefnalagabrot.

Með þeirri háttsemi sem ákærði er sakfelldur fyrir í málinu rauf hann skilorð framangreinds dóms. Samkvæmt því og með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ber að taka dóminn upp og ákveða ákærða refsingu í einu lagi fyrir bæði málin samkvæmt fyrirmælum 77. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt ofansögðu og að gættu því magni fíkniefna sem ákærði var með í vörslum sínum umrætt sinn þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Eins og hér stendur á þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Með vísan til kröfugerðar ákæruvalds, gagna málsins og tilgreindra lagaákvæða í ákæru verða gerð upptæk þau fíkniefni sem lögregla haldlagði undir rannsókn málsins. Ákærði sæti því upptöku á 398,41 grammi af maríhúana og 0,49 grömmum af tóbaksblönduðum kannabisefnum.

Samkvæmt gögnum málsins leiddi engan sakarkostnað af rannsókn málsins og rekstri þess hér fyrir dómi.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómsorð:

Ákærði, Á-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði sæti upptöku á 398,41 grammi af maríhúana og 0,49 grömmum af tóbaksblönduðum kannabisefnum.

K-kk-nf H-kk-nf