S-1299/2019

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 5. júní, er höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á Suðurnesjum á hendur X, kt. 0000000000, […], […].

Fyrri ákæra er gefin út 9. september 2019 og er „fyrir eftirgreind hegningarlagabrot gagnvart sambýliskonu sinni, A, kt. 0000000000, framin á árinu 2019, sem hér greinir:

I. (00820198866)

Fyrir brot á nálgunarbanni, þann 11. júní 2019, með því að hafa komið að heimili A, kt. 0000000000, þrátt fyrir að ákærða hefði, með ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjunum, dagsett 21. apríl 2019 verið bannað að vera í sambandi við hana með nokkru móti til 16. október 2019.

II. (008201910223)

Fyrir brot á nálgunarbanni, þann 8. júlí 2019, með því að hafa komið að heimili A, kt. 0000000000, þrátt fyrir að ákærða hefði, með ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjunum, dagsett 21. apríl 2019 verið bannað að vera í sambandi við hana með nokkru móti til 16. október 2019.

III. (008201911793)

Fyrir brot á nálgunarbanni, þann 13. ágúst 2019, með því að hafa komið að heimili A, kt. 0000000000, þrátt fyrir að ákærða hefði, með ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjunum, dagsett 21. apríl 2019 verið bannað að vera í sambandi við hana með nokkru móti til 16. október 2019.

Teljast brot ákærða varða við 232. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“ Síðari ákæra er gefin út 26. nóvember 2019 og er „fyrir neðangreint hegningarlagabrot gagnvart sambýliskonu sinni, A, kt. 0000000000, sem hér greinir:

I. (008201913390)

Fyrir brot á nálgunarbanni, þann 12. september 2019, með því að hafa komið að heimili A, kt. 0000000000, þrátt fyrir að ákærða hefði, með ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjunum, dagsett 21. apríl 2019 verið bannað að vera í sambandi við hana með nokkru móti til 16. október 2019. Teljast brot ákærða varða við 232. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst sýknu.

Málin voru sameinuð.

Málavextir

Hinn 21. apríl 2019 lagði lögreglustjórinn á Suðurnesjum bann við því, sbr. lög nr. 85/2011, að ákærði, X, kæmi „á eða í námunda við heimili brotaþola, A, að […], veitti henni eftirför, nálgaðist hana á almannafæri, hringdi í síma hennar, sendi henni tölvubréf eða setti sig á annan hátt í beint samband við hana. Bannið, sem gilda skyldi til 16. október sama ár, var birt ákærða 21. apríl 2019. Í málinu er því ekki andmælt af hálfu ákærða að hann hafi komið að heimili brotaþola á þeim tímum sem í ákæru greinir. Ákærði byggir sýknukröfu sína á því að í öll skiptin hafi hann farið að heimili brotaþola með hennar leyfi. Við aðalmeðferð málsins lýsti sækjandi yfir að ákæruvaldið drægi ekki í efa að brotaþoli hefði í öllum tilvikunum boðið ákærða á heimili sitt.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst hinn 11. júní 2019 kl. 23:16 tilkynning um að brotaþoli óskaði aðstoðar við að fjarlægja ákærða af heimili hennar, en í gildi væri nálgunarbann þar sem honum væri bannað að nálgast hana. Á vettvangi hafi lögregla hitt brotaþola fyrir en ákærði verið farinn. Er í skýrslunni haft eftir brotaþola „að þau hefðu verið með gest í heimsókn fyrr í kvöld þar sem þau hefðu meðal annars grillað“. Síðar um kvöldið hefðu þau ákærði fari að rífast og stuttu eftir það hefði hún tekið upp síma og hringt í lögreglu. Við það hefði ákærði orðið reiður og hellt yfir hana Sprite og bjór. Í skýrslunni er jafnframt haft eftir brotaþola að ákærði „hafi búið hjá henni nánast frá því að nálgunarbannið tók gildi. [Brotaþoli] var spurð af hverju hún var ekki búin að hringja áður í lögreglu svaraði [brotaþoli] því að hún væri að halda verndarvæng yfir honum þar sem [ákærði] hefði handleggsbrotnað við handtöku fyrr á árinu.“ Samkvæmt skýrslunni fann lögregla ákærða síðar um kvöldið þar sem hann sat á bekk utandyra í bænum. Var hann þá handtekinn. Í skýrslu um yfirheyrslu yfir honum daginn eftir segir meðal annars: „[Ákærði] er spurður hvort að hann geri sér grein fyrir því að öll samskipti við [brotaþola] brjóti gegn nálgunarbanninu sem honum var gert að sæta þar til 16.10.2019. [Ákærði] segir „Jú ég vissi það. Hún hafði beðið mig um að koma með einhver innkaup og meðöl. Ég skil það alveg að ég má ekkert vera í samskiptum við hana, en ég hef aldrei hringt í hana, þið getið athugað það en hún hefur hringt ábyggilega 56 sinnum í mig.“

Samkvæmt lögregluskýrslu barst kl. 21:47 hinn 8. júlí 2019 tilkynning um að ákærði væri á heimili brotaþola. Brotaþoli hefði hringt og óskað eftir að ákærði yrði fjarlægður. Lögregla fór á vettvang. Í skýrslunni segir að fyrr sama kvöld hafi lögregla einnig farið á sama vettvang vegna sambærilegs erindis, en ákærði þá verið farinn af staðnum eftir að hafa hellt bjór yfir brotaþola. Segir í skýrslunni að í fyrri heimsókn lögreglu hafi brotaþoli tjáð henni „að hann væri búinn að vera hjá henni en svo hafi þeim eitthvað sinnast og þá hafi hann hellt yfir hana bjór.“ Fram kemur í skýrslunni að tvennt annað hafi verið gestkomandi hjá brotaþola þetta kvöld. Í skýrslunni segir jafnframt að ákærði hafi komið aftur á heimilið en annar gesturinn, B að nafni, hafi þá hringt á lögreglu. Þegar ákærði hafi orðið þess var hefði hann reynt að hlaupa út en B sett fyrir hann fótinn svo ákærði hefði næstum dottið. Hafi lögreglu þá borið að garði og hún handtekið ákærða. Í skýrslunni er haft eftir brotaþola að hún hafi boðið ákærða til sín. Jafnframt er haft eftir henni að hún ætti erfitt með að neita honum um að koma þar sem hann „væri heimilislaus og gæti hvergi verið“. Ákærði gaf skýrslu á lögreglustöð daginn eftir. Í samantekt um skýrslutökuna segir meðal annars: „[Ákærði] var spurður hvort að hann geri sér grein fyrir því að öll samskipti við [brotaþola] brjóti gegn nálgunarbanninu sem honum var gert að sæta þar til 16. 10. 2019. Hann kvaðst gera sér grein fyrir því en sagði hana vera að áreita hann, hringir oft á dag á öllum tímum. Hann segir hana einnig hafa sagt við sig að hún hafi ekki skrifað undir nálgunarbannið og það væri því ekki í gildi.“

Samkvæmt lögregluskýrslu bar tilkynning kl. 18:20 hinn 13. ágúst 2019 frá nágranna brotaþola þess efnis að hann hefði verið beðinn um að láta vita að ákærði væri kominn til brotaþola, ofurölvi og óboðinn. Lögregla fór á vettvang. Í skýrslunni segir svo: „[Brotaþoli] opnaði fyrir lögreglu og mátti sjá [ákærða] sitjandi í sófa að horfa á sjónvarpið. [Brotaþoli] virtist ekki vita af hverju lögreglan var komin og er [lögregluþjónn] gekk að [ákærða] og tilkynnti honum að hann þyrfti að koma með lögreglu vegna málsins byrjaði [brotaþoli] ítrekað að garga á lögreglu að lögreglan mætti ekki taka [ákærða] með sér. [Brotaþoli] sagðist vera búin að vera veik og að hún þurfti á honum að halda. Ekki var að sjá að [brotaþoli] væri ölvuð. [Brotaþoli] var marin og með umbúðir á enninu en [brotaþoli] sagðist hafa dottið heima hjá sér.“ Brotaþoli gaf skýrslu daginn eftir. Í skýrslu segir meðal annars: „[Brotaþoli] kvaðst alfarið á móti því að [ákærði] hefði verið tekinn af heimilinu og kvaðst einnig vera á móti nálgunarbanninu. Hún hefði sjálf ekki farið fram á það heldur hefði sú ákvörðun verið tekin fyrir hana af lögreglunni. Aðspurð um ofbeldi [ákærða] í sinn garð kvað hún hann hættan öllu slíku og nú hugsaði hann vel um hana.“ Þá er í skýrslunni haft eftir brotaþola að hún sé mjög einmana og eigi engan annan en ákærða að. Ákærði gaf skýrslu sama dag og í samantekt lögreglu er haft eftir honum að hann hafi verið að hjálpa brotaþola og hafi meðal annars bjargað lífi hennar „um daginn þegar hún fékk flogakast.“ Þá segir í samantektinni: „Aðspurður kvaðst [ákærði] vita að hann væri í nálgunarbanni og gerði sér grein fyrir að það væri enn í gangi. [Ákærði] kvaðst aðeins vera að koma á heimilið til að hjálpa [brotaþola] t.d. með því að fara í búð fyrir hana og þess háttar. Aðspurður gekkst [ákærði] skilyrðislaust við brotinu.“

Samkvæmt lögregluskýrslu var lögreglu tilkynnt kl. 02:01 hinn 12. september 2019 að ákærði væri kominn fyrir utan íbúð brotaþola. Lögregla fór á vettvang og hitti þar brotaþola. Í skýrslunni er haft eftir brotaþola að hún hafi heyrt í ákærða berja á rúður íbúðarinnar og biðja um að opnað yrði fyrir sér. Hafi brotaþoli neitað því og hringt til lögreglu. Sé brotaþoli „algjörlega búin á því vegna [ákærða]“, sem hafi verið hjá henni dagana á undan, síðast um kl. 17:00 daginn áður. Ákærði hefði gist hjá brotaþola síðustu nætur fyrir atvikið. Í skýrslunni segir að lögregla hafi ekið um götur í nágrenninu en ekki séð ákærða. Í annarri lögregluskýrslu segir að kl. 06:13 um morguninn hafi lögregla séð ákærða á gangi við hús brotaþola. Hafi ákærði þá verið handtekinn vegna brots á nálgunarbanni. Hafi hann þá verið sjáanlega töluvert ölvaður og megn áfengislykt af honum. Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu síðar sama dag. Í samantekt um skýrslugjöfina segir meðal annars: „Varðandi nálgunarbannið gengst [ákærði] við brotinu. [Ákærði] gerði sér grein fyrir því að hann væri í nálgunarbanni og að því myndi ljúka 16. október. [Ákærði] kvaðst hafa verið á heimili [brotaþola] að hennar ósk áður. Hann kvaðst hafa verið þangað [kominn] um nóttina því [brotaþoli] hafi verið að hringja í hann. [Ákærði] kvaðst ætla að virða nálgunarbannið héðan af.“

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði sagði þau brotaþola hafa búið saman í þrettán ár. Hefðu þau gengið í hjúskap og átt heima á ýmsum stöðum á landinu.

Ákærði sagði að sér hefði verið gert að sæta nálgunarbanni gagnvart brotaþola frá 21. apríl fram í október ársins 2019. Forsaga þess væri sú, að laugardaginn 20. apríl hefði lögregla stöðvað sig og farið fram á að hann skilaði lyklum að íbúð brotaþola, en þá lykla hefði brotaþoli áður látið sig fá, af fúsum og frjálsum vilja. Eftir þetta hefði ákærði verið færður á lögreglustöð og handtekinn. Í framhaldinu hefði sér verið gert að sæta nálgunarbanninu. Ákærði kvaðst telja að eftir þetta hefði lögregla farið að stöðva sig seint og snemma og saka um að hafa rofið nálgunarbannið. Ákærði sagðist ekki hafa þrýst á brotaþola að sjá til þess að nálgunarbannið yrði fellt niður. Það hefði verið „algjörlega hennar tillaga“.

Ákærði kvaðst hafa átt heima […] í nokkur ár. Brotaþoli ætti nú heima […].

Ákærði kvaðst hafa vitað að hann væri í nálgunarbanni gagnvart brotaþola, þegar atvik málsins hefðu orðið. Brotaþoli hefði oft hringt til lögreglu til að „afturkalla“ nálgunarbannið og tjáð ákærða það. Brotaþoli hefði farið til lögreglu og óskað eftir að bannið yrði fellt niður en hún þá verið hvött til að gera það ekki. Ákærði kvaðst á tíma bannsins hvorki hafa hringt til brotaþola né sent henni smsskilaboð. Brotaþoli hefði hins vegar hringt margoft til ákærða á sama tíma, „til að biðja mig til dæmis um að fara í apótekið, kaupa lyfin, eða kaupa mat“.

Ákærði sagði að leiðir þeirra brotaþola hefðu stundum legið saman á umræddum tíma, svo sem í kjörbúðinni.

Ákærði sagði að verið gæti að hann hefði verið hjá brotaþola 11. júní 2019. Hugsanlega hefði hann komið með lyf til hennar eða til að „taka til“. Á þessum tíma hefði hann hins vegar ekki verið með lykla að heimili brotaþola. Hann hefði verið á staðnum, ekki aðeins með samþykki brotaþola heldur samkvæmt beiðni hennar. Brotaþoli treysti sér fullkomlega. Ákærði sagði að sonur brotaþola ætti heima mjög skammt frá henni, en engu að síður leitaði brotaþoli til sín en ekki sonar síns eftir aðstoð.

Ákærði sagðist hafa yfirgefið heimili brotaþola þegar hún hefði óskað eftir því.

Ákærði sagðist ekki neita því að hafa verið á heimili brotaþola 8. júlí 2019. Það hefði verið með hennar samþykki. Hann hefði yfirgefið heimilið þegar hún hefði óskað eftir því. Það hefði hann alltaf gert vandræðalaust.

Ákærði sagðist ekki muna hvort hann hefði verið á heimili brotaþola 13. ágúst 2019. Sama mætti segja um 12. september. Hann sagði að um það leyti hefði brotaþoli ekki verið búin að taka lyf sín í ellefu daga, og hefði fengið öflugt flogaveikikast.

Ákærði sagðist eiga nú heima hjá brotaþola og væri það með hennar samþykki.

Ákærði sagði að þegar nálgunarbannið hefði verið í gildi hefði hann aldrei átt frumkvæði að því að koma til brotaþola. Þegar hún hefði beðið sig um að koma hefði hann haft orð á nálgunarbanninu en brotaþoli hefði sagt að bannið hefði verið afturkallað. Ákærði var spurður hvers vegna brotaþoli hefði síðan samband við lögreglu þegar hann væri kominn til hennar. Hann svaraði að brotaþoli gerði stundum „hluti sem er kannski erfitt að útskýra. Og þetta getur kannski verið afleiðing þess að hún er á mörgum lyfjum. Þess vegna getur það verið bara skapbreyting eða tilfinningasveifla.“ Ákærði var spurður hvers vegna hann hefði komið aftur til brotaþola eftir að fyrri heimsókn hefði endað með því að brotaþoli kallaði á lögreglu. Ákærði sagðist hafa gert „reglulega sömu mistök.“ Brotaþoli hefði til dæmis grátið í símann.

A brotaþoli, nýtti sér rétt sinn sem fyrrverandi eiginkona ákærða til að skorast undan skýrslugjöf.

Lögregluþjónn 1 kvaðst hafa komið að atvikinu 11. júní 2019. Vitnið hefði farið á vettvang eftir að brotaþoli hefði óskað eftir að lögregla kæmi og fjarlægði ákærða af heimilinu. Þegar lögregla hefði komið þangað hefði ákærði verið farinn. Brotaþoli hefði verið „öll rennandi blaut“ og gefið á því þá skýringu að ákærði „hefði hellt yfir sig Sprite og bjór“. Þau hefðu verið að rífast og brotaþoli hringt á lögreglu. Ákærði hefði þá hellt „yfir hana Sprite“ og farið.

Vitnið staðfesti skýrslu sína.

Vitnið var spurt hvort brotaþoli hefði eitthvað sagt um hvort ákærði hefði verið á heimilinu samkvæmt hennar beiðni. Vitnið svaraði: „Hún sagði við okkur að þau hefðu verið með gest fyrr um kvöldið og hefðu verið að grilla og eitthvað svona.“ Vitnið sagði að brotaþoli hefði verið „greinargóð og ekki sjáanlega ölvuð“.

Lögregluþjónn 2 sagðist kannast „ágætlega“ við ákærða og brotaþola og hafa komið alloft að málum þeirra í starfi sínu undanfarinn áratug. Vitnið sagðist telja brotaþola vera í „mjög bágri stöðu“ og ákærða að einhverju leyti einnig. Vitnið sagði að sér sýndist að ákærði væri „að misnota kannski góðvild hennar“, með því að þiggja hjá henni gistingu. Þau ættu stundir saman en stundum slettist upp á vinskapinn. Ákærði ætti í fá hús að venda en hefði mikið haldið til hjá brotaþola, bæði á núverandi heimili og fyrra heimili hennar.

Vitnið sagðist eitt sinn hafa farið á vettvang til brotaþola og þá hefði hún „hálfpartinn“ reynt „að hindra það að hann væri tekinn frá henni“. Einnig hefði verið tilvik þar sem brotaþoli hefði óskað eftir að ákærði yrði fjarlægður. Vitnið sagði að sér vitanlega hefði brotaþoli ekki óskað formlega eftir að nálgunarbann yrði fellt niður „en hún hefur gefið það til kynna að hún vilji ekki að hann fari af heimilinu“. Í einu máli hefði nágranni hringt og tilkynnt að ákærði væri kominn á heimilið „og við förum þarna og bönkum upp á og þá er hún mjög ósátt að við séum að fjarlægja hann, og þá var þetta nálgunarbann í gangi [...] þannig að við svo sem gátum ekki annað en fjarlægt hann“.

Vitnið sagðist hafa komið á vettvang 11. júní ásamt lögregluþjóni 1. Brotaþoli hefði verið í miklu uppnámi og þá verið „búið að hella yfir hana vökva, Sprite og bjór“. Brotaþoli hefði sagt að þetta hefði ákærði gert.

Vitnið sagði að ákærði hefði verið farinn af vettvangi er lögregla hefði komið en hún hefði fundið hann skömmu síðar.

Vitnið sagðist hafa hitt ákærða og brotaþola saman öðru hverju á förnum vegi utan vinnutíma. Vitninu væri þannig ljóst að þau ættu einhver samskipti. Brotaþoli væri „fótafúin“ svo vel gæti verið að ákærði sinnti „erindum fyrir hana þegar það hentar eða á við“.

Vitnið sagðist hafa tekið eftir því að ákærði og brotaþoli hefðu átt hlýleg samskipti í dómhúsinu að lokinni skýrslutöku og farið saman út, „eins og þau væri allavegana góðir vinir.“

Lögregluþjónn 3 sagðist hafa komið þrisvar á heimili brotaþola. Hún hefði þá hringt vegna ákærða. Þegar vitnið hefði komið á vettvang hefði hann legið þar í sófa.

Lögregluþjónn 4 sagðist hafa farið í nokkur útköll vegna ákærða og brotaþola. Vitnið sagðist hafa farið 8. júlí á heimili brotaþola. Þar hefðu auk brotaþola og ákærða verið tveir gestir en ákærði hefði hellt bjór yfir brotaþola og hlaupið út. Lögregla hefði leitað í hverfinu en ekki fundið ákærða. Einhverju síðar hefði lögregla verið kölluð á vettvang aftur og þá hefði hún náð ákærða við húsið. Hefði ákærði þá verið búinn að koma aftur og hefði aftur hellt bjór yfir brotaþola. Vitnið sagði að brotaþoli hefði verið ölvuð og í uppnámi. Ákærði hefði einnig verið ölvaður. Brotaþoli hefði viljað „fá hann út af heimilinu í það skiptið.“ Vitnið sagði lögreglu hafa farið „svo oft í þetta fólk“ og væri ítrekað búin „að tala við hana, að hleypa honum ekki inn [...] því þetta endar alltaf svona.“ Hún svaraði þá oft á þann veg að „stundum er þetta í lagi“. Brotaþoli vorkenndi ákærða. Lögregla hefði sagt við brotaþola „að hún mætti ekki að vera að bjóða honum inn þegar nálgunarbannið væri, sem hún hefði í raun óskað eftir.“

Vitnið B sagðist hafa verið gestur á heimili brotaþola 8. júlí 2019. Þar hefðu einnig verið brotaþola, ákærði og móðir vitnisins. Vitnið sagði að ekki hefðu orðið átök milli ákærða og brotaþola en eitthvert rifrildi. Í lokin hefði ákærði hellt bjór yfir brotaþola og farið. Vitnið sagði að þá hefðu þau verið búin að vera fjögur í íbúðinni „í einhverja klukkutíma“. Þegar vitnið hefði komið hefði ákærði verið fyrir á staðnum „og allt bara í góðu“. Hugsanlega um þremur klukkustundum síðar hefði orðið ósætti milli ákærða og brotaþola, „vegna drykkju“. Öll fjögur hefðu þá verið ölvuð. Fram að því hefði brotaþoli verið sátt við veru ákærða á staðnum og mjög vel farið á með þeim. Vitnið var spurt hvort það hefði skynjað að það hefði verið fyrir ofbeldi, þrýsting eða hótanir sem ákærði hefði fengið að vera hjá brotaþola og svaraði það: „nei, alls ekki“.

Vitnið sagði að það hefði ekki vitað um nálgunarbann ákærða fyrr en brotaþoli hefði beðið það um að hringja til lögreglu. Ákærði hefði þá verið farinn út, en svo komið aftur og þá hefði lögreglan tekið hann.

Vitnið sagði að ákærði og brotaþoli væru ekki saman í dag. Hún væri flutt og vitnið vissi ekki hvert.

Vitnið sagði að ákærði hefði verið „alltaf“ hjá brotaþola á þeim tíma sem nálgunarbannið hefði verið í gildi. „Hann bjó náttúrulega hjá henni og síðan [...] hringdi hún náttúrulega alltaf á lögguna þegar hún vildi fá hann út.“ Það hefði verið að beiðni brotaþola sem ákærði hefði verið þar. „Og ég held að hún hafi hringt í hann daginn eftir og beðið hann um að koma aftur, eftir að ég hringdi á lögguna.“ Eftir þetta hefði ákærði búið hjá brotaþola. Vitnið hefði á þeim tíma komið á heimilið, „örugglega oftar en tíu sinnum“ og ákærði þá yfirleitt verið þar og „allt í góðu þá“. Ákærði hefði þá verið þar eins og heimilismaður. Vitnið hefði ekki heyrt brotaþola kvarta yfir því, „nema þá kannski þegar hann var orðinn fullur, þá vildi hún fá hann út“.

Vitnið sagði að á þessum tíma hefði móðir vitnisins verið mikil vinkona brotaþola.

Vitnið C sagðist hafa verið vinkona brotaþola á umræddum tíma. Vitnið sagðist hafa verið statt á heimili brotaþola 8. júlí 2019. Þar hefðu einnig verið brotaþoli, ákærði og sonur vitnisins, B. Vitnið sagði að ákærði og brotaþoli hefðu farið að rífast. Brotaþoli hefði rekið ákærða út, en hann ekki farið. „Svo hellir hann bjór yfir höfuðið á henni og hleypur út.“ Vitnið sagði að eftir þetta hefði það frétt að ákærði væri í nálgunarbanni.

Vitnið sagði að ákærði hefði verið mikið hjá brotaþola á þeim tíma sem nálgunarbannið hefði verið í gildi. Það hefði hann gert með samþykki brotaþola. Þegar þau hefðu farið að rífast vildi hún fá hann út. „Þetta byrjaði alltaf þannig að þau sátu og voru að drekka, það var mikil drykkja, [...] hún hringdi alltaf í mig og bað mig að koma og ég gerði það mjög oft, svo byrja þau alltaf, þegar þau eru byrjuð bæði að drekka, þá vill hún hann út“.

Vitnið sagði að brotaþoli hefði mjög oft hringt í ákærða og beðið hann um að koma. Vitnið sagðist hafa ítrekað verið viðstödd þegar brotaþoli hefði gert þetta. Á þeim tíma hefði nálgunarbann verið í gildi. Vitnið sagði að brotaþoli hefði stundum viljað hafa ákærða hjá sér en stundum ekki. „Þegar þau voru farin að drekka of mikið þá vildi hún losna við hann og hann fór í taugarnar á henni, það var það sem hún sagði“.

Vitnið sagðist ekki hafa séð ákærða vera ógnandi við brotaþola, „nema bara þetta skipti, hann hellti bjór og var náttúrulega öskrandi og þau bæði“.

Vitnið sagði að stundum hefði ákærði komið og bankað á glugga hjá brotaþola en hún hefði þá ekki hleypt honum inn. „En svo hringdi hún oft í hann og hann kom og svona.“ Vitnið sagði að brotaþoli hefði haft stjórn á því hvort hún hleypti honum inn eða ekki. Í þau skipti sem vitnið vissi til hefði það verið ákvörðun brotaþola hvort ákærði fengi að koma til hennar. Vitnið sagði að ákærði hefði gert eitt og annað fyrir brotaþola, tekið til, hent sorpi, eldað mat og hjálpað „á ýmsa vegu“. Brotaþoli hefði verið sjúklingur og átt erfitt með allt slíkt. Í „flest öll skipti“ hefðu komur ákærða verið í þágu brotaþola. „Hún sagði líka oft við lögguna:,þetta er maðurinn minn‘, en segir svo:,þetta er ekki maðurinn minn‘“.

Niðurstaða

Í ákæru í máli þessu segir að ákærði hafi í fjögur nánar greind skipti „komið að heimili“ brotaþola. Ákærði neitar ekki að hafa gert þetta, það fær stoð í gögnum málsins og framburði vitna, og telst sannað í málinu. Í ákæru er ákærða gefið að sök að hafa með þessari háttsemi brotið gegn nálgunarbanni því er honum hafi verið gert að sæta. Hann byggir sýknukröfu sína á því að í öllum tilvikum hafi brotaþoli boðið sér að koma til sín.

Við munnlegan málflutning var lýst yfir af hálfu ákæruvalds að ekki væri vefengt að brotaþoli hefði í öll skiptin sem málið varðar boðið ákærða til sín. Verður lagt til grundvallar að svo hafi verið.

Í ákvörðun lögreglustjóra sem birt var ákærða 21. apríl 2019, var ákærða meðal annars bannað að koma „á eða í námunda við heimili brotaþola“, svo sem það var nánar skilgreint í ákvörðuninni. Í ákvörðuninni var engin undantekning gerð þar á, svo sem ef brotaþoli byði honum til sín. Samkvæmt 3. mgr. 3. gr. laga nr. 85/2011 er lögreglustjóra heimilt að taka að eigin frumkvæði mál til meðferðar samkvæmt lögunum. Lögin veita brotaþola ekki sérstaka heimild til að aflétta nálgunarbanni sem réttilega hefur verið sett, brotaþolanum til verndar, þótt raunverulegur vilji brotaþola hljóti þar að skipta verulegu máli, verði hann leiddur í ljós. Í þessu máli liggur ekki fyrir að brotaþoli hafi með skýrum og formlegum hætti farið fram á að nálgunarbann það, er ákærði sætti, yrði fellt niður, en að mati dómsins verður ummælum, sem eftir brotaþola eru höfð í lögregluskýrslu 14. ágúst, ekki jafnað til slíkrar kröfu. Munu hvorki lögreglustjóri né brotaþoli hafa fylgt ummælunum eftir á neinn sérstakan hátt. Verður samkvæmt framansögðu að telja að á umræddum tíma hafi nálgunarbannið verið í gildi. Þegar á allt framanritað er horft þykir verða að leggja til grundvallar að á þeim tímum sem í ákæru greinir hafi ákærði komið „að heimili“ brotaþola, sem honum hafi þá verið bannað samkvæmt gildri ákvörðun lögreglustjóra. Ákvörðun lögreglustjóra hafði verið tekin og birt ákærða formlega. Hann gat ekki gert ráð fyrir því, án staðfestingar lögreglustjóra, að bannið hefði verið fellt niður. Það, að brotaþoli hafi í raun boðið ákærða til sín, breytir ekki því að með því að þekkjast þau boð braut ákærði í raun það nálgunarbann sem honum hafði verið sett. Með þeirri háttsemi braut ákærði gegn 1. mgr. 232. gr. almennra hegningarlaga eins og honum er gefið að sök í ákæru. Þegar alvarleiki háttsemi ákærða er metinn við refsiákvörðun skiptir hins vegar verulegu máli að leggja verður til grundvallar að ákærði hafi jafnan farið að heimili brotaþola í hennar boði. Brotaþoli kaus að gefa ekki skýrslu við meðferð málsins. Vitnið C kvaðst fyrir dómi oft hafa orðið vitni að því að brotaþoli hringdi til ákærða og bæði hann um að koma til sín. Hann hefði komið og gert ýmislegt í hennar þágu, eldað mat, tekið til, fjarlægt sorp og hjálpað til á ýmsa vegu. Taldi vitnið heimsóknir ákærða „í flest öll skipti“ hafa verið í þágu brotaþola. Á hinn bóginn verður að horfa til þess í málinu er fjallað um fjögur tilvik þar sem ákærði kom að heimili brotaþola en lögregla handtók hann. Hlaut ákærða að vera ljóst að nálgunarbannið hafði ekki verið afturkallað heldur var þvert á móti enn í gildi. Hélt hann áfram að koma til brotaþola og braut þannig gegn banninu, þótt í hennar boði væri. Sakaferill ákærða hefur ekki áhrif á refsiákvörðun. Þegar á allt framanritað er horft verður refsing ákærða ákveðin fangelsi í einn mánuð en fullnustu hennar frestað og niður falli hún að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð. Ákærða verður gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kvk-þgf Ó-kvk-ef B-kvk-þgf lögmanns, 736.560 krónur með virðisaukaskatti, en annar sakarkostnaður mun ekki hafa fallið til. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór S-kvk-nf B. F-kvk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í einn mánuð. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 736.560 króna málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kvk-ef Ó-x-x B-kvk-ef lögmanns.

Þ-kk-nf D-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 31.07.2020. þágu, eldað mat, tekið til, fjarlægt sorp og hjálpað til á ýmsa vegu. Taldi vitnið heimsóknir ákærða „í flest öll skipti“ hafa verið í þágu brotaþola. Á hinn bóginn verður að horfa til þess í málinu er fjallað um fjögur tilvik þar sem ákærði kom að heimili brotaþola en lögregla handtók hann. Hlaut ákærða að vera ljóst að nálgunarbannið hafði ekki verið afturkallað heldur var þvert á móti enn í gildi. Hélt hann áfram að koma til brotaþola og braut þannig gegn banninu, þótt í hennar boði væri. Sakaferill ákærða hefur ekki áhrif á refsiákvörðun. Þegar á allt framanritað er horft verður refsing ákærða ákveðin fangelsi í einn mánuð en fullnustu hennar frestað og niður falli hún að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð. Ákærða verður gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kvk-þgf Ó-kvk-ef B-kvk-þgf lögmanns, 736.560 krónur með virðisaukaskatti, en annar sakarkostnaður mun ekki hafa fallið til. Gætt var 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Af hálfu ákæruvaldsins fór S-kvk-nf B. F-kvk-nf aðstoðarsaksóknari með málið. Þ-kk-nf D-kk-nf kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í einn mánuð. Fullnustu refsingarinnar skal frestað og niður skal hún falla að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 736.560 króna málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kvk-ef Ó-x-x B-kvk-ef lögmanns.

Þ-kk-nf D-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 31.07.2020.