E-42/2016

Mál þetta sem dómtekið var 23. maí 2016 var höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, 23. febrúar 2015, af A, [...], Reykjavík, á hendur Reykjavíkurborg, Ráðhúsi Reykjavíkur, Tjarnargötu 11, Reykjavík.

Kröfur aðila

Af hálfu stefnanda er þess krafist þess að stefnda verði dæmd til að greiða honum 2.376.008 krónur með almennum vöxtum samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. janúar 2015 til 7. febrúar 2016 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefndu samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi, auk virðisaukaskatts.

Af hálfu stefndu er krafist sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða henni málskostnað að mati dómsins.

Atvik máls

Stefnandi lenti í umferðarslysi í Ártúnsbrekku, 30. janúar 2012, þegar bifreiðin [...], sem stefnandi ók, lenti í árekstri við bifreiðina [...]. Stefnandi var þegar slysið varð starfsmaður stefndu, Reykjavíkurborgar, og var hann í umrætt sinn á leið heim úr vinnu.

Stefnandi leitaði, 1. febrúar 2012, á bráðadeild Landspítala - háskólasjúkrahúss í Fossvogi. Kvaðst hann við læknisskoðun hafa, eftir slysið, fundið fyrir vægum verk vinstra megin í hnakka, í vinstra viðbeini og í vinstri úlnlið. Var stefnandi greindur með tognun- og ofreynslu á hálshrygg. Fékk hann meðferð með bólgueyðandi verkjalyfi en jafnframt var honum ráðlagt að leita til heimilislæknis, eftir 2-3 vikur, ef verkur og stífni í hálsi yrði viðvarandi og mætti þá athuga með sjúkraþjálfun. Samkvæmt fyrirliggjandi vottorðum lækna á læknastöðinni Heilsuvernd, leitaði stefnandi á stöðina í mars, maí og október 2013 og apríl, maí, júlí og ágúst 2014 vegna stoðkerfisverkja. Var niðurstaða læknanna að stefnandi hefði orðið fyrir „whiplash“ áverka á hálsi, tognun í brjóstbaki og mjóbaki og tognun á hné og innra bregni. Hinn 6. maí voru teknar röntgenmyndir af háls- og brjóskliðum stefnanda og var niðurstaða myndgreiningar að stefnandi þjáðist af slitbreytingum. Var honum í framhaldinu vísað til sjúkraþjálfara og sætti hann meðferð hjá honum á tímabilinu frá 3. júní til 20. júní, 2014, í fimm skipti alls. Stefnanda var í júlí 2014 vísað til B, heila- og taugaskurðlæknis, til frekari rannsókna. Þar sem læknirinn greindi ekki merki um taugaklemmuverki taldi hann ekki ástæðu til frekari rannsókna, með tilliti til skurðaðgerðar, en mælti hins vegar með líkamsstyrkingaræfingum og þolæfingum. Í byrjun september 2014 leitaði stefnandi til lögmannstofunnar Fulltingis ehf. í því skyni að kanna mögulegan bótarétt sinn vegna slyssins 30. janúar 2012. Hinn 3. september tilkynnti lögmannsstofan stefndu, með tölvupósti, að hún hefði fengið umboð stefnanda til að gæta hagsmuna hans vegna slyssins en stefnandi hefði þegar slysið varð verið slysatryggður skv. kjarasamningi Reykjavíkurborgar og Starfmanna-félags Reykjavíkurborgar. Var þess óskað að málið yrði skráð hjá stefnda. Þá segir í póstinum að framundan sé gagnaöflun og síðar mat á varanlegum afleiðingum slyssins. Þegar matið liggi fyrir verði afrit af því sent til stefndu ásamt bótakröfu. Embætti borgarlögmanns svaraði framangreindu erindi Fulltingis ehf. með bréfi, dags. 5. september 2014. Í því var staðfest að slysið hefði verið skráð hjá embættinu. Þá sagði í bréfinu að stefnandi væri, sem starfsmaður stefndu, slysatryggður allan sólarhringinn fyrir hefðbundinni varanlegri læknisfræðilegri örorku (miska) en um uppgjör bóta færi samkvæmt þeim tryggingum sem um viðkomandi starfsmann giltu. Í bréfinu sagði að á slysdegi hefði stefnandi fengið greidd laun samkvæmt kjarasamningi Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar og Reykjavíkurborgar. Samkvæmt 8. kafla kjarasamningsins giltu um skilmála tryggingarinnar reglur nr. 1/90 (slys í starfi) og nr. 2/90 (slys utan starfs/frítímaslys), sem samþykktar hefðu verið á fundi borgarráðs, 5. júní 1990, og væri reglurnar aðgengilegar á vefslóð borgarinnar. Þá var á því vakin athygli að samkvæmt 8. tl. 3. mgr. 10. gr. reglna nr. 1/90 bæri að framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slys. Lögmaður stefnanda tilkynnti borgarlögmanni með tölvupósti, 25. september 2015, að mál stefnanda væri tilbúið í mat. Þá sagði ennfremur í póstinum að lögmaðurinn hefði rætt mál stefnanda við borgarlögmann haustið 2014 og hefði ástæðan fyrir samtalinu verið að þá hefði verið ljóst að mat myndi ekki nást innan þriggja ára frá slysdegi en ætti að geta náðst fyrir árslok 2015. Embætti borgarlögmanns svaraði framangreindu bréfi lögmanns stefnanda, 30. september 2015. Sagði í svarinu að frestur til að skila inn örorkumati í málinu hefði runnið út í janúar 2015 og að embættið veitt aldrei undanþágur frá umræddum fresti nema um væri að ræða einhver atvik sem tjónþoli gæti ekki ráðið við. Þá kannaðist bréfritari ekki við að hafa rætt málið við lögmann stefnanda í september 2014 og væri ekkert skráð um slíkt samtal hjá borgarlögmanni. Framangreindum pósti borgarlögmanns var svarað af lögmanni stefnanda, 1. október 2015. Í bréfinu kemur fram að stefnandi hafi leitað til Fulltingis ehf. í september 2014, þegar honum hafi verið orðið ljóst að einkenni í kjölfar slyssins væru varanleg. Gagnaöflun hefði þá þegar hafist en ekki lokið fyrr en sumarið 2015. Með matsbeiðni, dags. 29. september 2015, fór lögmaður stefnanda þess á leit við C bæklunarskurðlækni að hann mæti varanlega læknisfræðilega örorku stefnanda vegna slyssins, 30. janúar 2012. Var matsfundur haldinn 30. september. Matsmaður skilaði matsgerð, 28. október 2015. Var niðurstaða matsins að tímabært hefði verið að leggja mat á afleiðingar slyssins sex mánuðum eftir slysið eða 30. júlí 2012. Þá var varanleg læknisfræðileg örorka stefnanda talin hæfilega metin 12 stig þar af 5 stig fyrir áverka á hálsi, 4 stig fyrir áverka á brjóstbaki og 3 stig fyrir áverka á hægra hné. Þann 12. nóvember 2015 gerði lögmaður stefnanda á ný kröfu um bætur úr slysatryggingu stefndu og óskaði eftir endurskoðun á fyrri afstöðu borgarlögmanns. Því erindi var svarað af borgarlögmanni með tölvupósti, 18. nóvember 2015. Í svarinu var fyrri afstaða embættisins, þess efnis að stefnandi hefði fyrirgert rétti sínum til bóta úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu, ítrekuð.

Í mái þessu greinir aðila á um hvort stefnandi eigi rétt til bóta úr hendi stefndu á grundvelli reglna nr. 1/90 um skilmála slysatryggingar starfsmanna Reykjavíkur-borgar.

Málsástæður stefnanda og tilvísun til réttarheimilda

Dómkrafa stefnanda er á því byggð að hann eigi rétt á bótum úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu hjá stefndu, vegna 12% varanlegrar læknisfræðilegrar örorku sem hann hafi hlotið í umferðarslysi þann 30. janúar 2012. Stefnandi byggi á því að kjarasamningur sá er kaup hans og kjör hafi farið eftir á slysdegi tilgreini sérstaklega að stefnandi skuli tryggður fyrir slysum allan sólarhringinn sem starfsmaður stefndu. Krefjist stefnandi bóta frá stefndu vegna skyldu hennar til að sólarhringstryggja starfsmenn fyrir slysum, skv. kjarasamningi. Í kjarasamningnum sé vísað til reglna nr. 1/90 og nr. 2/90, sem stefnda hafi sett 1990 um slysatryggingu starfsmanna sinna. Stefnandi telji að um slys þetta gildi reglur nr. 1/90 og að hann eigi samkvæmt reglunum ótvíræðan rétt á bótum vegna varanlegrar læknisfræðilegrar örorku samkvæmt reglunum. Ágreiningur málsaðila snúi að túlkun einstakra ákvæða reglnanna, einkum 10. gr. þeirra, en stefnandi mótmæli sérstaklega þeirri túlkun stefndu á 10. gr. að stefnandi hafi fyrirgert rétti sínum til bóta úr tryggingunni þar sem örorkumat hafi ekki legið fyrir áður en þrjú ár hafi verið liðin frá slysdegi. Stefnandi byggi á því að hann eigi, samkvæmt gildandi kjarasamningi á slysdegi, sbr. reglur nr. 1/90, rétt á bótum frá stefndu vegna þeirrar 12% varanlegu læknisfræðilegu örorku sem hann hafi hlotið í kjölfar umferðarslyss, 30. janúar 2012.

Stefnandi hafi starfað fyrir stefndu á slysdegi, en samkvæmt bréfi borgarlögmanns frá 5. september 2014 hafi hann þá verið í 100% starfi sem [...] hjá [...]. Í bréfinu komi fram að á slysdegi hafi stefnandi fengið greidd laun samkvæmt kjarasamningi Reykjavíkurborgar og Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar. Sá kjarasamningur sem gildandi hafi verið á slysdegi, hafi verið undirritaður 31. maí 2011 og gilt til 31. mars 2014. Í 8. kafla kjarasamningsins, nánar til tekið í grein 8.1., segi að starfsmenn skuli slysatryggðir allan sólarhringinn fyrir dauða eða vegna varanlegrar örorku. Um trygginguna gildi mismunandi bótafjárhæðir og tryggingaskilmálar eftir því hvort starfsmaður verði fyrir slysi í starfi eða utan starfs. Um skilmála þessara trygginga gildi sérstakar reglur nr. 1/90 og nr. 2/90, samþykktar af borgarráði, 5. júní 1990. Stefnandi byggi á því að stefndu hafi, samkvæmt fyrrgreindum kjarasamningi, borið skylda til að tryggja stefnanda með sérstakri slysatryggingu sem gilti allan sólarhringinn. Stefndu hafi þannig verið skylt að kaupa sérstaka slysatryggingu hjá tryggingafélagi eða ábyrgjast greiðslu bóta sjálf. Þar sem stefnda hafi kosið að semja sína eigin skilmála og ábyrgjast á þann hátt greiðslu bóta, eigi stefnandi nú rétt á bótum frá stefndu vegna þeirrar 12% varanlegu læknisfræðilegu örorku sem hann hafi hlotið í slysinu, samkvæmt skilmálum reglna nr. 1/90. Í máli þessu geri stefnandi kröfu um að stefnda greiði honum bætur samkvæmt kjarasamningi og skilmálum reglna nr. 1/90. Samkvæmt tjónstilkynningu frá 30. janúar 2012 hafi slysið átt sér stað í Ártúnsbrekku klukkan 16.42. Stefnandi hafi þá verið á leiðinni frá vinnu sinni í [...] til heimilis síns í [...] og gildi því reglur nr. 1/90 um slysið, sbr. 1. mgr. 4. gr. þeirra reglna. Borgarlögmaður hafi þegar f.h. stefndu skráð slysið í slysatryggingu hjá embættinu. Stefnandi byggi á því að með fyrirliggjandi matsgerð C, dags. 28.10.2015, sé sannað að slysið þann 30. janúar 2012 sé aðalorsök þess að hann hafi missti varanlega starfsorku sína að hluta, líkt og áskilið sé í 2. mgr. 4. gr. reglna nr. 1/90, en í matsgerðinni segi að slysið sé eina orsök þess. Þá telji stefnandi óumdeilt að um slys í skilningi reglna stefnda sé að ræða, sbr. 2. mgr. 4. reglna nr. 1/90. Stefnandi byggi á því að hann hafi orðið fyrir slysi sem falli undir gildissvið reglna nr. 1/90, og að sannað sé með fyrirliggjandi matsgerð og læknisfræðilegum gögnum að varanleg læknisfræðileg örorka hans í kjölfar slyssins sé 12%. Stefnandi eigi því rétt á bótum vegna varanlegrar læknisfræðilegrar örorku samkvæmt reglum stefndu nr. 1/90. Stefnda hafi borið því við að stefnandi hafi fyrirgert bótarétti sínum af þeirri ástæðu að matsgerð um afleiðingar slyssins hafi ekki legið fyrir innan þriggja ára frá slysdegi, líkt og stefnda telji 10. gr. reglna nr. 1/90 áskilja. Stefnandi mótmæli því að hann hafi fyrirgert bótarétti sínum og byggi á því að túlkun stefndu á 10. gr. reglna nr. 1/90 sé röng. Hvergi sé tekið fram í reglum nr. 1/90 hvaða afleiðingar það hafi að varanleg læknisfræðileg örorka hafi ekki verið metin þremur árum eftir slys. Ekki sé því hægt að leggja þá túlkun stefndu á 10. gr. til grundvallar, að það sé skilyrði bótagreiðslu að matsgerð liggi fyrir innan þriggja ára frá slysdegi. Stefnandi byggi á því að skilyrði 10. gr. reglna nr. 1/90 séu uppfyllt, þrátt fyrir að matsgerð hafi ekki legið fyrir innan þriggja ára frá slysdegi. Í gr. 10.1 segi að valdi slys þeim sem tryggður sé varanlegri örorku innan þriggja ára frá því að slysið varð, greiðist bætur. Stefnandi byggi á því að slysið hafi sannanlega valdið honum varanlegri örorku innan þriggja ára frá því að það átti sér stað, sbr. fyrirliggjandi læknisfræðileg gögn málsins og fyrirliggjandi matsgerðir. Stefnandi byggi á því að af gögnum málsins sé ljóst að um mitt ár 2014 hafi komið í ljós að afleiðingar slyssins væru varanlegar. Stefnandi hafði fram að því, þ.e. árin 2012 og 2013, eingöngu leitað til heilsugæslulæknis síns, D, vegna afleiðinga slyssins, en í maí 2014 hafi hann leitað til E heilsugæslulæknis sem sent hafi hann í röntgenmyndatöku af hrygg. Í ljós hafi komið að stefnandi hafi verið með slitbreytingar, og hafi hann í kjölfarið verið sendur til sjúkraþjálfara. Stefnandi hafi leitað til sjúkraþjálfara í 5 skipti í maí 2014, en án þess að fá bót meina sinna. Stefnandi hafi loks verið sendur til B heila- og taugaskurðlæknis, í júlí 2014. Þar sem ekki hafi fundist merki um taugaklemmuverki hafi læknirinn ekki talið tilefni til frekari rannsókna m.t.t afstöðu til skurðaðgerðar. Stefnandi byggi á því að í júlí 2014 hafi loks orðið ljóst að slysið hefði valdið honum varanlegri læknisfræðilegri örorku, þ.e. að líkamleg einkenni hans yrðu ekki löguð með skurðagerðum. Stefnandi byggi á því að það skilyrði sé því uppfyllt í málinu að slysið hafi valdið honum varanlegri læknisfræðilegri örorku innan þriggja ára, líkt og áskilið sé í gr. 10.1. í reglum nr. 1/90. Engu breyti þó matsgerð um afleiðingar slyssins hafi ekki legið fyrir innan þriggja ára frá slysdegi, enda ekki áskilið í ákvæðinu að svo þurfi að vera. Í tilviki stefnanda hafi gagnaöflun enn verið ólokið þegar þrjú ár hafi verið liðin frá slysinu og því ekki mögulegt að afla örorkumats innan þriggja ára. Stefnandi hafi ekki getað lagt fram matsgerð fyrr en allra læknisfræðilegra gagna hafði verið aflað, þ.e. um sumarið 2015. Stefnandi bendi á að fyrsta læknisvottorðið hafi borist 30. janúar 2015, þ.e. þann dag sem meintur frestur til að skila örorkumati hafi runnið út. Í gr. 10.3 í reglum nr. 1/90 segi: ,,Við ákvörðun örorku skal fylgja eftirfarandi reglum:‘‘. Í nokkrum töluliðum við ákvæðið séu taldar upp reglur um hvernig örorkumat eigi að fara fram. Í gr. 10.3.6. segi að óska megi eftir frestun á örorkumati í þrjú ár og í gr. 10.3.8 er kveðið á um að örorkumat skuli framkvæmt innan þriggja ára frá slysdegi. Stefnandi byggi á því að ákvæði 10.3.6. og 10.3.8. séu almennar leiðbeiningarreglur, en setji ekki það skilyrði að matsgerð þurfi að liggja fyrir innan þriggja ára frá slysdegi. Stefnandi hafi undirgengist viðamiklar rannsóknir um mitt ár 2014 og hafi þá fyrst orðið kunnugt um að líkamleg einkenni í kjölfar slyssins væru varanleg. Ástand hans hafi verið metið sem varanlegt í júlí 2014, þ.e. innan þriggja ára frá því að slysið hafi átt sér stað, af læknum og sérfræðingum, þrátt fyrir að örorkumatsgerð hafi legið fyrir síðar. Með tilkynningu sinni til borgarlögmanns, 3. september 2014, hafi stefnandi óskað eftir því við borgarlögmann, innan þriggja ára frá slysdegi, að varanleg örorka hans yrði metin, þrátt fyrir að ljóst væri að matsgerð myndi liggja fyrir síðar. Stefnandi telji að líta verði svo á að með skráningu sinni, 5. september 2014, hafi borgarlögmaður samþykkt þessa ráðstöfun, þar sem embættinu hafi mátt vera ljóst að matsgerð myndi ekki liggja fyrir innan þriggja ára frá slysdegi. Stefnandi hafi enda tekið sérstaklega fram í tilkynningu sinni að gagnaöflun væri fyrirhuguð og að matsgerðar yrði aflað síðar. Í ljósi framangreinds verði að telja að skilyrði gr. 10.3.8 séu uppfyllt í málinu. Einnig verði að telja að skilyrði gr. 10.3.6. séu uppfyllt, þ.e. með tilkynningu sinni hafi stefnandi gert kröfu um frestun örorkumats, sem borgarlögmaður hafi með skráningu sinni fallist á f.h. stefnda. Ef ekki verði fallist á að stefnandi hafi uppfyllt þau skilyrði sem sett séu í 10. gr. reglna nr. 1/90, byggi stefnandi á því að það eigi þó ekki að valda því að hann teljist hafa fyrirgert bótarétti sínum, en stefnda hafi kosið að túlka 10. gr. reglna sinna á þá leið. Stefnandi byggi á því að þessi túlkun stefndu á 10. gr. geti ekki staðist, fyrst og fremst af þeirri ástæðu að ekki komi fram í reglum nr. 1/90, hvorki í 10. gr., né öðru ákvæði þeirra, hvaða afleiðingar það hafi ef varanleg læknisfræðileg örorka hafi ekki verið metin innan þriggja ára frá slysdegi. Þar sem hvergi sé tiltekið í reglunum að tjónþolar fyrirgeri rétti sínum til bóta, ef þeir leggi ekki fram matsgerð innan þriggja ára frá slysdegi, sé ekki unnt að fallast á þá túlkun á 10. gr. sem stefnda leggi til grundvallar. Stefnandi byggi að auki á því að túlkun stefnda á 10. gr. sé í ósamræmi við önnur ákvæði reglna nr. 1/90. Í fyrsta lagi sé túlkunin í ósamræmi við fyrningarákvæði 13. gr. reglna nr. 1/90, en krafa stefnanda sé ekki fyrnd samkvæmt því ákvæði. Stefnandi byggi á því að það sé til lítils að hafa ákvæði um að fyrningarfrestur krafna samkvæmt reglunum sé fjögur ár frá því að tjónþola var kunnugt um kröfu sína, ef rétt túlkun á 10. gr. sé sú að kröfur fyrnist í raun og veru á skemmri tíma í þeim tilfellum sem örorkumatsgerð hafi ekki verið skilað til stefndu innan þriggja ára frá slysdegi. Í öðru lagi telji stefnandi að túlkun stefndu á 10. gr. sé í ósamræmi við 8. gr. reglnanna þar sem taldar séu upp þær ráðstafanir sem tjónþola beri að viðhafa eftir slys, s.s. að leita til læknis strax og beina tilkynningu til stefndu eins fljótt og auðið sé. Hvergi sé tilgreint í 8. gr. að tjónþola beri sérstök skylda til að leggja fram matsgerð innan þriggja ára frá slysdegi, ella glati hann bótarétti. Ef sú krafa væri gerð til tjónþola, líkt og stefnda haldi fram, væri eðlilegt að það væri tekið fram í 8. gr. reglnanna. Í þriðja lagi telji stefnandi túlkun stefndu á 10. gr. í ósamræmi við 12. gr. reglnanna þar sem segi að bætur greiðist eftir að læknisvottorð og nauðsynleg sönnunargögn fyrir bótaskyldu hafi borist og unnt sé að ákvarða upphæð bótanna. Ekki verði ráðið af 12. gr. að gerður sé sá áskilnaður að matsgerð liggi fyrir innan þriggja ára frá slysi til þess að bætur greiðist. Þá samrýmist túlkun stefndu ekki gr. 10.3.6, þar sem ekki sé raunhæft að heimila frestun örorkumats í þrjú ár, en gera á sama tíma þá kröfu að afurð slíks mats, þ.e. matsgerð, liggi fyrir innan þriggja ára frá slysi. Til stuðnings öllu framangreindu bendi stefnandi á að skilmálarnir í reglum nr. 1/90 séu einhliða samdir af stefnda. Allan vafa um túlkun ákvæða skilmálanna beri því að túlka stefnanda í vil, í samræmi við meginreglur íslensks samningaréttar. Ef ætlun stefndu með setningu skilmálanna hafi verið sú, að svipta þá starfsmenn sína bótarétti sem ekki legðu fram matsgerð innan þriggja ára frá slysi, hefði stefnda þurft að kveða mun skýrar á um það í ákvæðum skilmálanna. Að öllu framangreindu virtu og samkvæmt ákvæðum skilmála í reglum nr. 1/90, telji stefnandi að hann eigi rétt á bótum úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu starfsmanna stefndu. Stefnandi byggi á því að varanleg læknisfræðileg örorka hans sé sönnuð með framlögðum læknisfræðilegum gögnum og fyrirliggjandi matsgerðum sem ekki hafi verið hnekkt. Samkvæmt örorkumatsgerð C, dags. 28. október 2015 hafi stefnandi hlotið varanleg einkenni í hálsi, brjóstbaki og hægra hné í kjölfar slyssins. Hafi varanleg læknisfræðileg örorka stefnanda í kjölfar slyssins verið metin 12%. Dómkrafa stefnanda sé á því byggð að stefndu beri að greiða stefnanda bætur vegna varanlegrar læknisfræðilegrar örorku sem hann hafi hlotið í umferðarslysi þann 30. janúar 2012. Byggi stefnandi rétt sinn til bóta á kjarasamningi starfsmanna Reykjavíkurborgar og stefndu frá 31. maí 2011, sbr. reglur nr. 1/90 um skilmála slysatryggingar starfsmanna stefnda. Stefnandi byggi dómkröfu sína á matsgerð C, dags. 28. október 2015, en með henni hafi varanleg læknisfræðileg örorka stefnanda í kjölfar slyssins verið metin 12%. Dómkrafa stefnanda reiknast sem 12% hluti af vátryggingarfjárhæð þeirri sem tilgreind sé í gr. 8.2. í kjarasamningi Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar og stefndu Reykjavíkurborgar frá 31. maí 2011, sbr. reglur 1/90. Sú fjárhæð hafi verið framreiknuð í samræmi við vísitölu á þann hátt sem áskilið sé í 11. gr. reglna nr. 1/90. Í kjarasamningnum sé tryggingafjárhæðin kr. 17.665.648,- miðuð við vísitölu neysluverðs í apríl 2011. Framreiknuð til 30. janúar 2015 nemi tryggingafjárhæðin 19.800.070 krónum.

Krafa stefnanda reiknist því á eftirfarandi hátt:

17.665.648/374,1 = 47221,73.

47221,73*419,3 = 19.800.070

19.800.070 x 0,12 = 2.376.008 kr.

Krafa stefnanda beri almenna vexti samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. janúar 2015 til 7. febrúar 2016. Samkvæmt 11. gr. reglna nr. 1/90 sé ekki heimilt að framreikna tryggingafjáræð til lengri tíma en í þrjú ár frá slysdegi, og geri stefnandi því kröfu um almenna vexti frá þeim degi sem tryggingafjárhæðin framreiknist til samkvæmt ákvæðinu, þ.e. 30. janúar 2015. Krafa stefnanda beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi þegar mánuður hafi verið liðinn frá þingfestingu málsins þ.e. frá 7. febrúar 2016, til greiðsludags. Krafist sé málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati réttarins. Þá sé krafist virðisaukaskatts á málflutningsþóknun þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur aðili. Um bótaábyrgð sé vísað til 8. kafla kjarasamnings Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar og Reykjavíkurborgar frá maí 2011 og reglna Reykjavíkurborgar nr. 1/90 um skilmála slysatryggingar vegna slysa sem starfsmenn verði fyrir í starfi, sem samþykktar hafi verið í borgarráði 5. júní 1990. Þá vísi stefnandi til meginreglna vátrygginga- og samningaréttar. Um aðild stefndu sé vísað til III. kafla laga nr. 91/1991 en sveitarfélagið sé greiðsluskylt vegna kjarasamningsbundinnar skyldu sinnar til að kaupa slysatryggingu fyrir starfsmenn sína. Um varnarþing vísist til ákvæða V. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, einkum 33. gr. Varðandi málskostnað vísi stefnandi til ákvæða 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað byggi á ákvæðum laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Málsástæður stefndu og tilvísun til réttarheimilda

Stefnda byggir á því að stefnandi eigi ekki rétt á greiðslu bóta úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu, sbr. reglur nr. 1/90, þar sem stefnandi hafi fyrirgert rétti sínum til bóta úr tryggingunni sakir tómlætis og því beri að sýkna stefndu af kröfum stefnanda. Stefnda byggi þessa málsástæðu fyrst og fremst á því að stefnandi hafi látið hjá líða að undirgangast örorkumat innan þriggja ára frá slysinu, 30. janúar 2012, eins og kveðið sé á um í reglum nr. 1/90. Stefnda hafni þeim skilningi stefnanda sem fram komi á 5. bls. í stefnu að í gr. 10.1 í reglum nr. 1/90 sé kveðið á um að valdi slys þeim sem tryggður sé varanlegri örorku innan þriggja ára frá slysdegi greiðist bætur og að það skilyrði hafi sannanlega verið uppfyllt. Nauðsynlegt sé að skoða ákvæðið í heild sinni en lokamálsliður þess sé: „…eftir þeim reglum sem að neðan greinir“. Stefnda telji að þetta orðalag verði skilið svo að bætur fyrir varanlega örorku skuli fara eftir öllum ákvæðum 10. gr. reglnanna og sé háð því að skilyrði þeirra séu uppfyllt, þar á meðal skilyrði í greinum 10.3.6 og 10.3.8. Í reglum stefndu nr. sl-1/90 sé kveðið á um að hægt sé að fresta endanlegu örorkumati í að hámarki þrjú ár frá slysdegi, sbr. gr. 10.3.6. Þá segi í gr. 10.3.8 að undantekningarlaust skuli framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slys. Stefndi telji að gr. 10.3.8 beri að túlka svo að framkvæmd örorkumats skuli hefjast innan þriggja ára frá slysi. Í umræddu máli hafi beiðni um örorkumat verið send matsmanni þegar þrjú ár og tæpir 7 mánuðir hafi verið liðnir frá slysi og framkvæmd örorkumats hafi því hafist þegar tímafrestur samkvæmt gr. 10.3.8 hafi verið liðinn. Með því hafi rétti stefnandi til bóta úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu starfsmanna Reykjavíkurborgar verið fyrirgert, sbr. reglur nr. 1/90. Stefnda hafni því að túlkun sín á reglum nr. 1/90 sé of þröng og íþyngjandi fyrir tjónþola og telji umþrætt ákvæði reglnanna skýr en hvorki óeðlileg né óvenjuleg. Engin haldbær rök hafi verið færð fyrir því að víkja skuli frá þeim í tilfelli stefnanda. Þá sé því hafnað að reglur nr. 1/90 séu samdar einhliða af stefnanda. Umræddar reglur séu hluti kjarasamninga stéttarfélaga við stefndu og stéttarfélög og félagsmenn þeirra hafi fallist á efni reglnanna með samþykkt kjarasamninga. Ákvæði gr. 10.3.8 í reglum nr. 1/90 leggi þá skyldu á herðar tjónþola að hann undirgangist örorkumat og hlutist til um að niðurstöður þess liggi fyrir innan þriggja ára frá slysdegi, enda sé það á hans valdi og ábyrgð að gera sér grein fyrir því hvort afleiðingar slyss geti veitt honum rétt til bóta úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu. Óhjákvæmilegt sé að skipa reglum með þessum hætti enda verði tjónþoli sjálfur að gæta réttar síns í þessum efnum og í raun ekki öðrum til að dreifa. Því verði tjónþoli að bera hallann af því að hafa ekki hafið framkvæmd örorkumats innan þriggja ára frá slysdegi eins og áskilið sé í reglum 1/90. Stefnandi fullyrði á bls. 6 í stefnu að þar sem ekki komi fram í reglum nr. 1/90 hvaða afleiðingar það hafi ef varanleg læknisfræðileg örorka hafi ekki verið metin innan þriggja ára frá slysdegi þá hafi stefnandi ekki fyrirgert rétti sínum til bóta. Stefnda hafni þessu alfarið en orðalag umræddra ákvæða sé afdráttarlaust um að endanlegu örorkumati verði ekki frestað lengur en í þrjú ár frá slysdegi og að undantekningarlaust skuli framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slys. Í ákvæðunum felist ófrávíkjanleg skilyrði sem uppfylla verði svo til bótaskyldu stofnist á grundvelli kjarasamningsbundinnar slysatryggingar starfsmanna Reykjavíkurborgar, sbr. reglur nr. 1/90. Stefnanda hafi verið í lófa lagið að kynna sér skilmála slysatryggingarinnar sem hvorki séu óeðlilegir né óvenjulegir á þessu sviði. Stefndi hafni því sem fram komi á 6. bls. stefnu að túlkun sín á 10. gr. reglna nr. sl-1/90 sé í ósamræmi við önnur ákvæði reglnanna. Í fyrsta lagi hafni stefnandi því að 10. gr. sé ekki í samræmi við 13. gr. reglnanna um fyrningu en 13. gr. kveði á um fjögurra ára fyrningarfrest krafna á grundvelli reglnanna frá lokum þess árs er kröfuhafi fái vitneskju um kröfu sína og eigi þess fyrst kost að leita fullnustu hennar. Ef stefnandi hefði aflað nauðsynlegra læknisvottorða í tæka tíð og hafið framkvæmd örorkumats fyrir lok tímafrests gr. 10.3.8 hefði fyrningarfrestur 13. gr. tekið að líða frá þeim tíma og varað umfram tímafrest gr. 10.3.8. Fyrningarfrestur 13. gr. reglnanna hafi því bersýnilega sjálfstæða þýðingu og minnki á engan hátt vægi eða gildi gr. 10.3.8. Í öðru lagi hafni stefnda þeirri túlkun stefnanda að ákvæði 10. gr. sé í ósamræmi við 8. og 12. gr. reglnanna þar sem eðlilegt hefði verði að skilyrði 10. gr., þ.e. gr. 10.3.6 og 10.3.8, hefðu komið fram þar. Slík þrí- eða fjórtalning á sömu skilyrðunum hefði verið með öllu ofaukið. Skilyrðið um að örorkumat skuli framkvæmt áður en þrjú ár séu liðin frá slysi komi skýrlega í tvígang fram í 10. gr. og með slíkri framsetningu sé gerð skýr grein fyrir þeim. Stefnda telji að vangaveltur stefnanda um hvort æskilegt sé að hafa skilyrðin annars staðar í reglunum rýri hvorki gildi né vægi þeirra skilyrða sem finna megi í 10. gr. Stefnda hafni því í þriðja lagi að túlkun sín á 10. gr. sé ekki í samræmi við gr. 10.3.6 þar sem ekki sé raunhæft að heimila frestun örorkumats í þrjú ár en gera á sama tíma þá kröfu að matsgerð liggi fyrir innan þriggja ára frá slysi. Með ákvæði gr. 10.3.6 og 10.3.8 sé sett það skilyrði að áður en þrjú ár líði frá slysi skuli framkvæmd örorkumats hefjast. Í því felst ekki að niðurstaða örorkumatsins þurfi að liggja fyrir áður en þessi þrjú ár hafi liðið. Það sé því ljóst að þrátt fyrir að framkvæmd örorkumats sé frestað í allt að þrjú ár þá geti hún hafist undir lok frestsins og með því sé skilyrði gr. 10.3.6 og 10.3.8 uppfyllt. Fullt samræmi sé því á milli ákvæða gr. 10.3.6 og 10.3.8. Stefnda hafni því sem fram komi á bls. 5 í stefnu að með tölvupósti lögmanns stefnanda, dags. 3. september 2014, hafi verið óskað eftir því við stefndu að varanleg örorka stefnanda yrði metin og um leið krafist frestunar örorkumats. Jafnframt hafni stefnda því að sú krafa hafi verið staðfest af stefndu með bréfi hans, dags. 5. september 2014. Sá hluti tölvupósts lögmanns stefnanda sem telja verði að vísað sé til sé eftirfarandi: „Óskað er eftir því að málið verði skráð hjá ykkur, framundan er gagnaöflun og síðar mat á varanlegum afleiðingum slyssins. Þegar mat liggur fyrir verður afrit af því sent ásamt bótakröfu.“

Umræddan texta megi finna í nærri öllum tilkynningum Fulltingis ehf. til stefndu vegna slysa, undanfarin ár. Textinn verði engan veginn skilinn á þann veg að krafist sé frestunar örorkumats skv. gr. 10.3.6. Af gögnum málsins verði ekki ráðið að á þessum tíma hafi verið talið að örorka stefnanda gæti breyst, en það sé skilyrði beitingar umrædds ákvæðis. Jafnframt hafi tæpir fimm mánuðir verið til loka frests skv. gr. 10.3.8 og því umtalsverður tími til stefnu til framkvæmdar örorkumats. Stefnandi hafi aldrei í samskiptum sínum við stefndu gefið til kynna að hann áskildi sér rétt til frestunar örorkumats eða krefðist með einhverjum hætti að vikið yrði frá ákvæðum reglna nr. sl-1/90 vegna slyssins. Áréttað sé að það sé tjónþola að sýna fram á varanlegar afleiðingar slyss og bótaskyldu stefndu, sbr. 2. mgr. 12. gr. reglna nr. sl-1/90, en stefnda stuðli hvorki að né komi í veg fyrir öflun matsgerðar og hvíli sú ábyrgð einvörðungu á tjónþola. Stefnda hafi svarað tölvupósti lögmann stefnanda með bréfi, dags. 5. september 2014, þar sem m.a. hafi komið fram að mál stefnanda hafi verið skráð hjá embættinu auk þess sem sérstök athygli hafi verið vakin á því að samkvæmt reglum nr. sl-1/90 beri að framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slys. Stefnda hafni því að rétt sé að skilja þá áréttingu svo að stefnda hafi fallist á að víkja skyldi frá ákvæði gr. 10.3.8 í reglunum eða að fallist hafi verið á meinta kröfu um frestun örorkumats. Stefnda telji ljóst að hvorki hafi fyrir hönd stefnanda verið krafist framlengingar frests á grundvelli gr. 10.3.6 né hafi slík krafa verið samþykkt af hálfu stefndu. Þrátt fyrir að fallist hefði verið á slíka frestun hefði hún jafnframt aldrei varað lengur en þar til þremur árum eftir slysið, sbr. orðalag gr. 10.3.6 í reglum nr. sl-1/90, og hefði í síðasta lagi lokið 30. janúar 2015. Stefnda hafni því þeirri túlkun stefnanda að með tilkynningu sinni, dags. 3. september 2014, hafi stefnandi uppfyllt skilyrði gr. 10.3.6 og 10.3.8 í reglum nr. 1/90. Stefnandi haldi því fram á 5. bls. í stefnu að honum hafi verið ómögulegt að hefja framkvæmd örorkumats fyrr en um mitt ár 2015 en þá fyrst hafi honum borist nauðsynleg læknisfræðileg gögn. Stefnda hafni þessu sem ósönnuðu en ekki hafi verið sýnt fram á að neinar málefnalegar ástæður skýri eða réttlæti langvarandi tómlæti af hálfu stefnanda varðandi framkvæmd örorkumats. Fyrir hið fyrsta komi fram í stefnu að í upphafi júlí 2014 hafi orðið ljóst að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegum afleiðingum af slysinu en þá hafi tæpir sjö mánuðir verið til loka frests samkvæmt gr. 10.3.8. Fyrsta bréf lögmanns stefnanda hafi borist stefnda tveimur mánuðum síðar, og hafi þá enn verið fimm mánuðir til loka frestsins. Tveimur dögum síðar hafi stefnda sent svarbréf til lögmanns stefnanda og hafi hann þá í síðasta lagi mátt þekkja efni reglnanna og tímafresti þeirra. Stefnda veki jafnframt athygli á því að lögmaður stefnanda hafi sérhæft sig í málum til innheimtu slysabóta og sé vel kunnugur reglum stefnda nr. sl-1/90. Fyrsta læknisvottorðið sem lögmaður stefnanda hafi aflað hafi borist tæpum fimm mánuðum eftir að tilkynning til stefndu hafi borist og síðustu vottorðin u.þ.b. sjö mánuðum síðar, sbr. bls. 2 stefnu. Stefnandi haldi því fram að ítrekað hafi verið óskað eftir vottorðum frá heilbrigðisstarfsfólki og meðal gagna málsins sé að finna afrit bréfa sem lögmaður stefnanda kveðst hafa sent í þeim tilgangi að afla umræddra vottorða. Hins vegar hafi hvorki verið lögð fram gögn sem sýni fram á að þau bréf hafi verið send né móttekin af réttum aðilum, og ekki hafi verið sýnt fram á að lögmaður stefnanda hafi með öðrum hætti reynt að tryggja að nauðsynleg gögn bærust í tæka tíð. Ekki hafi því verið sýnt fram á að utanaðkomandi aðstæður séu orsök þess að stefnanda hafi ekki verið unnt að afla gagna það fljótt að framkvæmd örorkumats stefnanda gæti hafist innan frests gr. 10.3.8. Stefnda telji því að stefnandi beri ábyrgð á því að framkvæmd örorkumats hafi ekki farið fram innan frests gr. 10.3.8. Þar sem stefnandi hafi ekki uppfyllt skilyrði gr. 10.3.6 og 10.3.8 í reglum nr.1/90, þar sem örorkumat hafi ekki verið framkvæmt innan þriggja ára frá slysdegi, hafi stefnandi fyrirgert rétti sínum til slysabóta á grundvelli sömu reglna. Með vísan til alls framangreinds og gagna málsins að öðru leyti telji stefndi að sýkna beri hann af kröfum stefnanda. Þá gerir stefnda athugasemd við það að í kröfugerð í stefnu segi eingöngu að stefnandi krefjist almennra vaxta samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2001 um vexti og verðtryggingu, án þess að færa rök fyrir því á hvaða grundvelli stefndu sé skylt að greiða almenna vexti af kröfufjárhæðinni. Almenna vexti skuli aðeins greiða af peningakröfu ef það leiði af samningi, venju eða lögum. Ekkert þessara atriða eigi við í þessu máli. Þá mótmæli stefnda dráttarvaxtakröfu stefnanda frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi. Um lagarök vísi stefnda einkum til Kjarasamnings Reykjavíkurborgar og Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar, dags. 31. maí 2011, laga um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda nr. 55/1980, laga um stéttarfélög og vinnudeildur nr. 80/1938, laga um vátryggingarsamninga nr. 20/1954, reglna samþykktra í borgarráði 5. júní 1990 um skilmála slysatryggingar starfsmanna Reykjavíkurborgar skv. kjarasamningum samkvæmt l. nr. 94/1986 (samningsréttarlög) vegna slysa sem starfsmenn verði fyrir í starfi og skaðabótalaga nr. 50/1993 og meginreglna skaðabótaréttar. Málskostnaðarkrafa stefnda byggist á XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Forsendur og niðurstaða

Í máli þessu greinir aðila á um hvort stefnandi eigi rétt til bóta úr hendi stefndu á grundvelli reglna nr. 1/90 um skilmála slysatryggingar starfsmanna Reykjavíkur-borgar vegna slyss sem stefnandi varð fyrir 30. janúar 2012. Nánar tilgreint snýst ágreiningur þeirra um hvort skýra beri reglurnar á þann veg að það sé skilyrði bóta fyrir varanlega örorku skv. 10. gr. reglnanna að framkvæmd örorkumats hefjast áður en þrjú ár séu liðin frá slysdegi, líkt og stefnda heldur fram, eða hvort nægilegt sé að stefnandi sýni fram á að hann hafi orðið fyrir varanlegri örorku áður en framan-greindur þriggja ára frestur sé liðinn. Óumdeilt er að stefnandi var á slysdegi tryggður skv. framangreindri slysatryggingu. Þá er óumdeilt að stefnandi hlaut vegna slyssins 12% varanlega örorku. Í 1. mgr. 10. gr. reglna nr. 1/90 segir:

Valdi slys þeim sem tryggður er varanlegri örorku innan þriggja ára frá því að slysið varð, greiðast bætur á grundvelli þeirrar tryggingafjárhæðar sem í gildi er í uppgjörsmánuði bóta skv. 2. mgr. greinar þessarar, sbr. 11. gr. eftir þeim reglum sem að neðan greinir.

Í 3. mgr. 10. gr. reglnanna segir:

Við ákvörðun örorku skal fylgja eftirfarandi reglum: ....

Í 3. mgr. 10. gr. tl. 3.6. segir:

Örorkan ákveðst í fyrsta lagi einu ári eftir slysið. Telji slasaði eða Reykjavíkurborg að örorkan geti breyst getur hvor aðili um sig krafist þess að endanlegu örorkumati verði frestað, þó ekki lendur en þrjú ár frá slysadegi.

Í 3. mgr. 10. gr. tl. 3.7. segir:

Ef endanleg örorka hefur ekki verið ákveðin vegna frestunar skv. tölulið 3.6 þegar launagreiðslum til starfmanns lýkur er heimilt að greiða honum upp í bætur ef ríkar ástæður eru fyrir hendi. Við lokauppgjör skal slík greiðsla framreiknuð með framfærsluvísitölu til uppgjörsmánaðar og koma þannig reiknuð til frádráttar bótum.

Í 3. mgr. 10. gr. tl. 3.8 segir:

Þótt gera megi ráð fyrir að ástand hins slasaða kunni að breytast skal undantekningalaust framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slysið. Í þessu tilfelli ber að ákveða örorkuna eins og gera má ráð fyrir að hún verði endanleg. Ef líkur eru til að ástandi hins slasaða megi bæta með skurðaðgerðum eða öðrum slíkum aðgerðum og hann veigar sér við án gildra ástæðna að gangast undir slíkar aðgerðir ber samt sem áður við ákvörðun örorku að taka tillit til hugsanlegra bóta sem slíkar aðgerðir kynnu að hafa í för með sér.

Í málinu liggur fyrir matsgerð, dagsett 28. október 2015, unnin af C bæklunarskurðlækni vegna mats á varanlegri læknisfræðilegri örorku stefnanda. Samkvæmt matsgerðinni var hún unnin að beiðni lögmanns stefnanda skv. bréfi, dags. 29. september 2015. Matsfundur er sagður hafa verið haldinn 30. september 2015.

Eins og áður er rakið byggir stefnda á því að skýra beri framangreint ákvæði í 3. mgr. 10. gr. tl. 3.8, sbr. tl. 3.6 þannig að framkvæmd örorkumats skuli undantekningalaust hefjast í síðasta lagi þremur árum eftir slys en bótaréttur að öðrum kosti falla niður. Telja má að þessi túlkun ákvæðisins gangi skemur en orðalag þess gefur til kynna en nærtækasta skýring þess er að örorkumat skuldi liggja fyrir innan umræddra tímamarka. Sú túlkun stefnanda að nægilegt sé, til að viðhalda bótarétti skv. reglunun, að líkur séu að því leiddar að stefnandi hafi innan þriggja ára frestsins orðið fyrir varanlegri örorku er ekki í samræmi við skýrt orðalag ákvæðisins, sem stefnanda var auðvelt að kynna sér, og er henni því hafnað.

Af hálfu stefnanda er á því byggt að með skráningu á slysi stefnanda, 5. september 2014, hafi embætti borgarlögmanns, f.h. stefndu, samþykkt frestun matsgerðarinnar enda hafi stefndu mátt vera ljóst að matsgerð myndi ekki liggja fyrir innan þriggja ára frá slysdegi. Stefnda hefur mótmælt því að slíkt samþykki hafi verið veitt og bent sérstaklega á, í því sambandi, að í svari borgarlögmanns frá 5. september sé sérstök athygli á því vakin að samkvæmt reglum nr. 1/90, sbr. ákvæði 8. tl. 3. mgr. 10. gr. beri að framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slys.

Á stefnanda hvílir sönnunarbyrði fyrir því að skráning stefndu á tilkynningu um slys stefnanda hafi falið í sér samþykki fyrir frestun matsgerðar og frávik frá þeim tímafresti sem tilgreindur er í framangreindu ákvæði 3. mgr. 10. gr. tl. 3.8. Stefnandi hefur ekki, gegn andmælum stefndu, fært slíka sönnun fram í málinu og er þessari málsástæðu hans því hafnað.

Auk framangreindra málsástæðna byggir stefnandi á því að túlkun stefndu á þriggja ára tímafrestinum í reglum nr. 1/90 fái ekki staðist þar sem ekki komi fram í 10. gr. reglnanna eða í öðrum ákvæðum þeirra hvaða afleiðingar það hafi ef varanleg læknisfræðileg örorka hafi ekki verið metin innan þriggja ára frá slysdegi. Þar sem hvergi sé tiltekið í reglunum að tjónþolar fyrirgeri rétti sínum til bóta, ef þeir leggi ekki fram matsgerð innan þriggja ára frá slysdegi eða framkvæmd hennar hefjist ekki innan þeirra tímamarka, sé ekki unnt að fallast á þá túlkun á 10. gr., sem stefnda leggi til grundvallar afstöðu sinni í málinu. Af hálfu stefndu er, hvað þessa málsástæðu varðar, á því byggt að ákvæði reglnanna um þriggja ára frest til að hefja örorkumat verði ekki skilið á annan veg en þann að hefjist matið ekki innan tímamarkanna falli mögulegur réttur til bóta vegna varanlegrar örorku niður.

Framangreind málsástæða stefnanda stangast á við skýrt orðalag ákvæðis 3. mgr. 10. gr. tl. 3.8. og er henni því hafnað.

Stefnandi byggir á því að túlkun stefndu á 10. gr. reglna nr. 1/90 sé í ósamræmi við önnur ákvæði reglnanna. Í fyrsta lagi sé túlkunin í ósamræmi við fyrningarákvæði 13. gr. en krafa stefnanda sé ekki fyrnd samkvæmt því ákvæði. Það sé til lítils að hafa ákvæði um að fyrningarfrestur krafna samkvæmt reglunum sé fjögur ár frá því að tjónþola hafi orðið kunnugt um kröfu sína, ef rétt túlkun á 10. gr. sé sú að kröfur fyrnist í raun og veru á skemmri tíma í þeim tilfellum sem framkvæmd örorkumats hafi ekki hafist innan þriggja ára frá slysdegi.

Dómurinn hefur komist að þeirri niðurstöðu að ákvæði 3. mgr. 10. gr. tl. 3.8. reglna nr. 1/90 sé hvað umræddan þriggja ára frest varðar nægilega skýrt. Verður ekki á það fallist með stefnanda að fyrningarreglan í 13. gr. reglnanna leiði til annarrar túlkunar á ákvæðinu en áður greinir.

Stefnandi byggir á því að túlkun stefndu á 10. gr. sé í ósamræmi við 8. gr. reglnanna þar sem taldar séu upp þær ráðstafanir sem tjónþola beri að viðhafa eftir slys, s.s. að leita til læknis strax og beina tilkynningu til stefndu eins fljótt og auðið sé. Hvergi sé tilgreint í 8. gr. að tjónþola beri sérstök skylda til að leggja fram matsgerð innan þriggja ára frá slysdegi, ella glati hann bótarétti. Ef sú krafa væri gerð til tjónþola, líkt og stefnda haldi fram, væri eðlilegt að það væri tekið fram í 8. gr. reglnanna. Þá telji stefnandi túlkun stefndu á 10. gr. í ósamræmi við 12. gr. reglnanna þar sem segi að bætur greiðist eftir að læknisvottorð og nauðsynleg sönnunargögn fyrir bótaskyldu hafi borist og unnt sé að ákvarða upphæð bótanna. Ekki verði ráðið af 12. gr. að gerður sé sá áskilnaður að matsgerð liggi fyrir innan þriggja ára frá slysi til þess að bætur greiðist. Þá samrýmist túlkun stefndu ekki gr. 3. mgr. 10. gr. tl. 3.6. þar sem ekki sé raunhæft að heimila frestun örorkumats í þrjú ár, en gera á sama tíma þá kröfu að afurð slíks mats, þ.e. matsgerð, liggi fyrir innan þriggja ára frá slysi.

Ekki verður fallist á það með stefnanda að tilvitnuð ákvæði reglna 1/90 samrýnist ekki margnefndum ákvæðum í tl. 3.8 og er þessum málsástæðum stefnanda því hafnað.

Eins og áður er rakið eru þeir skilmálar reglna nr. 1/90 sem setja því tiltekin tímamörk hvenær matsgerð vegna varanlegrar örorku skuli framkvæmd skýr og geta þau hvorki talist óeðlileg né óvenjuleg á sínu sviði líkt og staðfest var í dómi Hæstaréttar í máli nr. 22/2004. Þá var stefnanda eins og áður er rakið auðvelt að kynna sér skilmálana. Þar sem fyrir liggur að framkvæmd mats á örorku stefnanda hófst ekki innan þriggja ára frá slysdegi verður stefnda sýknuð af kröfum stefnanda í máli þessu.

Rétt þykir að málskostnaður milli aðila fallið niður.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefnda, Reykjavíkurborg, er sýknuð af kröfum stefnanda, A, í máli þessu. Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Þ-kk-nf S. G-kk-nf