E-5159/2013

I.

Mál þetta er höfðað af GV Gröfum ehf., Frostagötu 4a, á Akureyri gegn Rarik ohf., Bíldshöfða 9 Í Reykjavík en stefna í málinu var þingfest 5. desember 2013.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði honum 10.435.566 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 5. desember 2013 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að stefndi greiði honum málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati dómsins.

II.

Upphaf þessa máls má rekja til þess að stefndi gekkst fyrir útboði í lagna- og jarðvinnu við dreifikerfi hitaveitu og ljósleiðararör vegna Hitaveitu Blönduóss, Skagaströnd í samræmi við útboðs- og verklýsingu sem birt var í apríl 2013. Í grein 0.1.4 í útboðs- og verklýsingunni (lauslegt yfirlit yfir verkið) er fjallað með almennum hætti um verkið. Þar kemur meðal annars fram fram að á Skagaströnd verði byggð dælustöð hitaveitu, sem tilheyri ekki verkútboðinu en verktaki tengi stofnpípu dreifikerfis þessa útboðs við útrennslisrör dælustöðvarinnar. Dreifikerfið nái frá tengingu stofnpípu við dælustöð til og með tengingu inntaksloka í um 217 húsum. Þá segir í þessari grein útboðslýsingar að um sé að ræða „skurðgröft, röralögn og lögn ljósleiðararöra Mílu (fjölpípurör) í skurð, fyllingu skurðar og frágang yfirborðs ásamt tengingu loka, suðuvinnu ásamt samsetningu hlífðarkápu hitaveitupípna og ljósleiðararöra o.fl.“.

Í grein 0.3.2 útboðslýsingarinnar kemur fram að óski bjóðandi eftir frekari upplýsingum og/eða skýringum á útboðsgögnum, eða ef hann verður var við ósamræmi í útboðsgögnum, skuli hann senda verkkaupa skriflega fyrirspurn eigi síðar en 7 sólarhringum fyrir opnunardag tilboðs. Ágreiningslaust er að engar slíkar fyrirspurnir bárust stefnda.

Í 1. mgr. greinar 0.5.3 í útboðsskilmálum kemur fram að verkkaupa sé heimilt að krefjast breytinga á verkinu frá því sem gert er ráð fyrir í uppdráttum og verklýsingum. Segir þar jafnframt að verktaki eigi rétt á sérstakri greiðslu vegna aukins kostnaðar sem af breytingu leiðir og skuli krafa byggð á verðlagi samnings að viðbættum verðbótum samkvæmt samningi og koma fram áður en framkvæmd við breytingar hefst. Í ákvæðinu er jafnframt mælt fyrir um að leiði breyting til lækkunar á kostnaði geti verkkaupi á sama máta krafist lækkunar á samningsfjárhæð, enda sé sú krafa gerð þegar í stað og á sama grundvelli og áður er lýst um aukinn kostnað. Í ákvæðinu segir orðrétt svo um þetta atriði: „Aðilar skulu semja um þá hækkun eða lækkun samningsfjárhæðar, sem leiðir af kröfum verkkaupa um breytingar áður en vinna við verkliðinn hefst, en ekki má sú samningsgerð valda töfum á framkvæmdum.“

Í kafla 2.1 í útboðsgögnum er að finna verklýsingu vegna hitaveitu. Í grein 2.1.0.2 (almennt yfirlit um verkið) segir m.a. að um sé að ræða skurðgröft, röralögn og lögn ljósleiðararöra í skurði, fyllingu skurða og frágang yfirborðs ásamt tengingu stofnloka í jarðbrunnum, suðuvinnu ásamt samsetningu hlífðarkápu hitaveitupípna o.fl. Í grein 2.1.0.3 í sama kafla útboðslýsingar segir að verktaki taki við svæðinu, sem útboðið nær til, í núverandi ástandi og skuli verktaki „kynna sér vandlega staðhætti og allar aðstæður á væntanlegu verksvæði“. Þá segir í ákvæðinu að einingaverð fyrir skurðgröft skuli „miðuð við að verktaki skili landinu í sem næst sama ástandi og það var í þegar framkvæmdir hófust“. Þá segir í grein 2.1.0.4 útboðslýsingarinnar að verktaki skuli „kynna sér gaumgæfilega áður en framkvæmdir hefjast allar aðstæður á verkstað og áætlaðar lagnaleiðir“.

Í kafla 2.1.1 er fjallað um jarðvinnu en í 1. mgr. 2.1.1.1 segir m.a:

[...] Verktaki skal annast allan gröft, söndun þegar þess er krafist, fyllingu skurða, útdrátt á viðvörunarborðum, auk alls frágangs á skurðstæði sbr. uppdrætti af jarðvegsþversniðum, þannig að landið verði í sem næst sama ástandi og það var í þegar framkvæmdir hófust.

Í skýringum aftast í greininni segir að ekki verði „greitt sérstaklega utan tilboðsliða graftarvinnu, fyrir yfirborðsfrágang skurðstæðis, heldur [skuli] einingaverð fyrir gröft allra kennisniða innifela frágang yfirborðs þannig að það verði sem næst í sama ástandi og áður en framkvæmdir hófust, sjá gr. 2.1.1.6“. Í ákvæðinu segir enn fremur að magn lýsi sér í skurðlengdum sem mældar séu í m á teikningum og geti breyst. Í grein 2.1.1.6. segir síðan:

Innifalið í einingaverðum fyrir gröft allra kennisniða er fullnaðarfrágangur jarðvegsyfirborðs. Ekki verður greitt sérstaklega fyrir jöfnun yfirborðs, hrífun, sáningu, þökulögn eða malarlögn o.fl. skv. grein 4.3 í tilboðsskrá nema um sérstakan frágang skurða verði að ræða, sem óskað er af eftirlitsmanni.

Verktaki skal skila landinu í sem næst því ástandi það var í er framkvæmdir hófust sbr. gr. 2.1.1.1.

Tilboð í verkið voru opnuð á skrifstofu stefnda 23. apríl 2013. Kom þá í ljós að stefnandi átti lægsta tilboðið sem nam 112.626.373 kr. með virðisaukaskatti og var í kjölfarið gerður verksamningur við stefnanda.

Í 1. gr. verksamningsins var kveðið á um að verkið skyldi m.a. vinna í samræmi við útboðs- og verklýsingu RARIK, tilboðsskrá og íslenska staðalinn ÍST 30. Í 2. gr. verksamningsins kemur fram að fyrir verkið skuli greiða stefnanda 112.626.373 kr. með þeim breytingum sem samningsgögn kunna að kveða á um.

Þegar vinna hófst við verkið 22. maí 2013 kom í ljós að á nokkrum stöðum þurfti að þvera götur með bundnu slitlagi. Á verkfundi 24. maí 2013 tilkynnti stefnandi að hvergi væri gert ráð fyrir sögun, brottflutningi, förgun, né endurlögn malbiks eða olíumalar í útboðs- og verklýsingu, teikningum, né í tilboðsskrá verksins á sama hátt og gert væri ráð fyrir greiðslu vegna t.d. steyptra plana eða stétta. Stefnandi tilkynnti jafnframt að ekki hefði verið hægt að meta magn þessara þátta þegar boð var gert í verkið t.d., þar sem snjór hefði verið yfir öllu, enda ekki hægt að ætlast til þess þar sem hvergi var á það minnst í útboðsgögnum.

Á verkfundi 29. maí 2013 ræddu aðilar aftur þau mál sem fjallað hafði verið um á fyrri fundi um málið þann 24. maí 2013. Lýsti stefnandi þeirri skoðun á þeim fundi að hann teldi sig ekki hafa getað boðið í eitthvað sem ekki væri nefnt í útboðsgögnum verksins. Þá liti hann svo á að ekkert malbik/olíumöl/klæðning væri í verkinu þar sem ekkert hefði verið talað um það í útboðsgögnum og til dæmis ekkert um það hvert fara ætti með upprifið malbik/olíumöl/klæðningu né um förgun þess. Taldi stefnandi að þetta væri of stór liður til að hægt væri að túlka verklýsingu þannig að þetta ætti að felast í öðrum liðum.

Með orðsendingu stefnda til stefnanda 5. júní 2013, óskaði stefndi eftir tilboði frá verktaka í sögun á lengdarmetra á malbiki og olíumöl á gatnaþverunum. Stefnandi svaraði tilboðinu næsta dag með tilboði í verkið.

Þegar ekkert svar barst frá stefnda áréttaði stefnandi tilboð sitt þann 18. júní 2013 og veitti stefnda jafnframt frest út þann dag til að svara. Stefnda var jafnframt kynnt að til að stöðva ekki verkið hefði stefnandi tekið þá áhættu að vinna þau aukaverk sem nauðsynlegt hefði verið að vinna til að geta haldið áfram. Þá upplýsti stefnandi stefnda jafnframt um það að framvegis gæti hann ekki unnið þessi aukaverk án þess að samið yrði um greiðslu og af því myndi leiða að verkið myndi fljótt stöðvast. Allri ábyrgð og kostnaði sem af því kynni að hljótast yrði sömuleiðis vísað til stefnda.

Daginn eftir, 19. júní 2013, svaraði J-kk-nf B-kk-nf, eftirlitsmaður á vegum EFLU verkfræðistofu, tilboðinu með því að vísa til þess að skilningur stefnda og túlkun á gögnum væri sá að bæði malbik og olíumöl væru innifalin í tilboði stefnanda í heildarverkið og bæri honum að ganga frá slíku yfirborði í sem næst því ástandi sem það var fyrir.

Stefnandi sendi þá bréf til stefnda, dags. 19. júní 2013, en þar sagði meðal annars svo:

Varðandi sögun og förgun á malbiki og olíumöl þá kemur það okkur verulega á óvart að afstaða verkkaupa hafi snúist algerlega við þar sem verkkaupi bað um tilboð frá verktaka í sögun á lengdarmeter í malbiki og olíumöl í gatnaþverunum á Skagaströnd með orðsendingu þann 5/6 sl. Afstaða verktaka hefur hins vegar ekkert breyst og skýrt er að í útboðsgögnum er hvergi minnst á að vinna við malbik og olíumöl sé hluti verksins.

Mjög langan tíma hefur tekið að fá svör frá verkkaupa og hefur það tafið verkið. 24. maí óskaði verktaki eftir fundi með eftirlitsmanni vegna nokkurra óljósra atriða m.a. þeirra sem hér hafa verið nefnd. Verktaki óskaði eftir þessum auka fundi svo verkkaupi hefði tíma til að fara yfir málin fyrir verkfund sem var áætlaður og boðaður 29. maí og vonaðist þá eftir lausn á þeim fundi. Á verkfundi 29. maí voru tvö mál af fimm leyst en þrjú biðu úrlausnar og verkkaupi ætlaði að svara þeim innan eins til tveggja daga en raunin varð eins og hér segir:

[...]

Malbikað yfirborð.

5. júní Verkkaupi óskaði eftir tilboði í að saga malbik/olíumöl.

6. júní Tilboð í sögun og förgun malbiks/olíumalar sent verkkaupa.

18. júní sendi verktaki ítrekun þar sem farið var fram á svar fyrir kl. 16 þann sama dag.

19. júní barst svar en þá eru liðnir 26. dagar (25% af verktímanum frá því að verktaki vakti athygli á þessu).

Þar sem verktíminn er mjög stuttur ákvað verktaki að vinna þau aukaverk sem nauðsynlegt er til að verkið stöðvist ekki, þrátt fyrir að ákvæði útboðsgagna kveði á um annað. Það er algerlega óviðunandi staða fyrir verktaka að þurfa að vinna verk sem ekki er nein trygging fyrir að fáist greidd og þess vegna var verktaki tilneyddur til að senda verkkaupa bréf í gær þar sem ítrekað var mjög ákveðið að fá skýr svör við þessum atriðum, enda er nú fjórðungur verktímans liðinn.

Framkvæmdastjóri tæknisviðs stefnda svaraði þessu bréfi með bréfi, dags. 25. júní 2013. Kemur þar fram að stefndi sé, eins og áður, tilbúinn til áframhaldandi viðræðna um þá þætti sem raktir eru í bréfinu með von um að ljúka megi málum með samkomulagi og ná sátt um eðlilega framkvæmd verksins. Farvegur vegna slíkra mála sé hins vegar á verkfundum sem haldnir séu í samræmi við útboðslýsingu og almennar venjur við verkframkvæmdir.

Framkvæmdastjóri stefnanda svaraði síðan bréfi stefnda með bréfi, dags. 27. júní 2013. Í bréfinu segir meðal annars svo:

Við teljum málið orðið alvarlegra en svo að hægt sé að vísa því til umræðu á verkfundum enda hefur sú leið ekki borið árangur, hvorki 24. og 29. maí né á verkfundi 27. júní sem verktaki boðaði til eftir ábendingu þína þess efnis að leysa ætti svona mál verkfundum.

Viðræður fóru aldrei fram heldur var óskað eftir tilboði okkar og síðan berst einhvers konar gagntilboð frá Rarik, eða hönnun verksins er breytt og hætt er við breytingarnar. Verkkaupa er heimilt að breyta verkinu, en samhliða slíkum breytingum þarf að semja við verktakann um breytta verktilhögun og greiðslur fyrir ómak hans og óska ég hér með eftir að gengið verði til slíkra viðræðna strax. Einnig óska ég eftir fundi með þér við fyrsta tækifæri þar sem kostur væri að fara yfir stöðu mála og ræða betur það sem ekki er hægt að koma fyrir í bréfi.

Verkfundur var haldinn þann 2. júlí 2013 þar sem stefndi setti fram tilboð til að leysa ágreininginn og stefnandi setti fram gagntilboð. Með tölvubréfi, dags. 3. júlí 2013, var sett fram svohljóðandi tillaga af hálfu stefnda:

Sögun og förgun á malbiki/olíumöl: Eins og fram kom á fundi 2.7.2013 er Rarik tilbúið að taka þátt í kostnaði við þennan verkþátt með því að taka að sér og greiða lagningu á malbiki/olíumöl á þær vegþveranir sem bundnar eru slitlagi, en GV-Gröfur sagi og komi efninu í einn sameiginlegan haug á sinn i kostnað og lagi síðan og þjappi yfirborð þannig að hægt verði að keyra yfir án áhættu. Eftir fyrrnefndan fund kom gagntilboð frá GV-Gröfum sem hljóðaði þannig að að „verktaki fái hálfa sögun og/eða skurðarverð greitt 1.400 kr. fyrir sögun á meter og /eða 600 kr. á meter fyrir skurð og að brottflutningur malbiks/olíumalar flokkist sem brottflutt efni.“ RARIK er enn tilbúið að koma á móts við verktaka og greiða fyrir brottflutt efni samkvæmt einingarverði tilboðs, en að öðru leyti stendur tilboð RARIK.

Ljóst er að samkomulag náðist ekki vegna þessara atriða. Stefnandi sendi stefnda bréf þann 21. ágúst 2013 þar sem fram kom að stefnanda hefði verið endursendur reikningur vegna sögunar og brottflutnings malbiks þar sem þar væri verið að rukka fyrir óumbeðin aukaverk. Í bréfinu sagði meðal annars svo:

Nú liggur fyrir að saga/skera og flytja burt malbik strax í dag og ekki er hægt að skilja bréf verkkaupa á annan hátt en að ekki sé óskað þjónustu verktaka við sögun/skurð og brottflutning malbiks. Því verður verkkaupi að sjá um að búið verði að fjarlægja allt malbik af skurðstæðum í áfanga 6 kl. 16:00 í dag og áfanga 5cf fyrir kl. 8:00 á morgun.

Ef þessu verður ekki lokið eða verktaki beðin um að vinna aukaverkið fyrir tiltekin tíma má búast við verulegum aukakostnaði og töfum við verkið sem er alfarið á ábyrgð RARIK.

Stefndi svaraði bréfinu með tölvupósti 22. ágúst 2013 þar sem ítrekuð var sú afstaða stefnda að vinna, samkvæmt þeim reikningum sem endursendir voru, væri innifalin í einingarverðum verksamnings. Í bréfinu sagði meðal annars:

Í ofangreindu bréfi G.V. Grafna frá 21. ágúst segir að ekki sé hægt að skilja bréf RARIK á annan hátt „en að ekki sé óskað eftir þjónustu verktaka við Sögun/skurð og brottflutning malbiks.“ Þetta er alrangt.

RARIK lítur svo á að verktaka beri að framkvæma umrædda verkþætti en ágreiningur aðila lýtur að því hvort greiða beri fyrir þá sérstaklega eða hvort þeir séu innifaldir í heildarverði verksins. Þessi ágreiningur aðila hefur engin áhrif á framvindu verksins og skyldu G.V. verktaka til að vinna verkið, sbr. grein 0.6.4. í verksamningi RARIK 13002. Ágreiningur um greiðsluskyldu RARIK vegna þessa hlutar verður síðan leystur eftir hefðbundnum leiðum í samræmi við verksamning aðila.

Stöðvist framkvæmdir vegna ofangreinds ágreinings eru þær alfarið á ábyrgð verktaka og mun RARIK krefjast fullra bóta vegna þess tjóns sem slíkt kann að valda.

Þann 10. september 2013 sendi verkefnastjóri stefnda bréf þar sem skorað var á stefnanda að hefja vinnu við frágang á olíumöl/malbikun á vegþverunum. Í bréfinu sagði meðal annars:

Það er álit RARIK að verktaka beri skylda til að ljúka við frágang á olíumöl/malbikun á vegþverunum og að slíkur frágangur sé innifalinn í verki og heildarkostnaði verks. Þar sem frágangur er ekki hafinn er skorað á verktaka að hefja þegar í stað vinnu við ofangreint. Ítrekað er af hálfu verkkaupa að ágreiningur um greiðslur fyrir einstaka hluta verks breytir ekki skyldu verktaka til að sinna skyldu sinni. Verði vinna ekki hafin fyrir 16. september nk. lítur verkkaupi svo á að verktaki hyggist ekki ljúka þessum verkþætti. Verkkaupi mun þá láta framkvæma ofangreinda verkþætti á kostnað verktaka auk þess sem áskilinn er réttur til að krefjast bóta vegna þess tjóns sem verkkaupi kann að verða fyrir vegna þessa óhagræðis.

Með tölvubréfi sama dag óskaði lögmaður stefnanda eftir rökstuðningi stefnda fyrir því að umbeðið verk við frágang á olíumöl/malbikun væri innifalið í heildarverki og heildarkostnaði verksins. Lögmaður stefnda svaraði tölvubréfinu 12. september 2013. Var þar lýst þeirri afstöðu að stefndi teldi þetta augljóst af útboðsgögnum en vísaði í því sambandi til greina 2.1.1 og 2.1.1.6 í útboðsgögnum. Þá var í bréfinu, auk ofangreindra ákvæða, vísað til þeirra uppdrátta í útboðsgögnum sem sýndu fyrirhugaða lagningu. Þá var áréttuð sú afstaða stefnda að ágreiningur um greiðsluskyldu einstakra reikninga skyldi ekki hafa nein áhrif á framvindu verksins og skyldur stefnanda til að vinna verkið, sbr. grein 0.6.4 í verksamningi aðila.

III. Málsástæður aðila

Málsástæður stefnanda

Stefnandi telur að ágreiningur málsaðila lúti að því hvernig túlka skuli útboðsgögn og hvort vinna við olíumöl/malbik sé innifalin í verkinu samkvæmt þeim gögnum.

Stefnandi telur ekki unnt að fallast á að vinna við olíumöl/malbik sé frágangur samkvæmt grein 2.1.1.1 í verksamningi aðila, enda sé hvergi sýnt á uppdráttum kennisniða (jarðvegsþversniða) að það eigi að fjarlægja eða leggja malbik eða annað bundið slitlag. Stefnandi telur jarðveg almennt vera skilgreindan sem jarðlag eða setlag úr steindum eða lífrænum efnum. Þessi túlkun verktaka sé í samræmi við grein 2.1.1.6 í verksamningi þar sem fram komi að ekki sé greitt sérstaklega fyrir jöfnun yfirborðs, hrífun, sáningu, þökulögn eða malarlögn. Stefnandi telur að malbikun/olíumöl falli ekki undir það að vera jarðvegsyfirborð, enda séu sérstakir greiðsluliðir í tilboðsskrá vegna sambærilegra efna, þ.e. steypa og hellur.

Stefnandi bendir sérstaklega á að þar sem verkliðurinn frágangur á olíumöl/malbiki hafi ekki áhrif á þá verkþætti sem boðið var í og unnir voru, sé ekki um aukaverk að ræða sem stefnanda sem verktaka beri skylda til að vinna. Auk þess hafi þetta verk ekki verið til þess fallið að valda töfum á heildarverkinu. Stefnandi ákvað þó að vinna verkið sem aukaverk og gaf verkkaupa frest til þess að draga verkbeiðnina til baka ef hann féllist ekki á uppgefið verð verktaka vegna verksins. Þessari ákvörðun hafi ekki verið mótmælt eða svarað af hálfu verkkaupa og vann verktaki því verkið samkvæmt því sem hann hafði tilkynnt verkkaupa.

Málsástæður stefnda

Stefndi byggir á því að allur kostnaður tengdur greftri, þar sem er malbik, olíumöl eða klæðning, sé innifalinn í verki samkvæmt útboðslýsingu. Enn fremur sé innifalinn í verki kostnaður við að koma aftur niður sams konar malbiki eða olíumöl og var áður. Þessu til stuðnings vísar stefndi í útboðsgögn þar sem ítrekað komi fram að ekki beri að greiða sérstaklega fyrir yfirborðsfrágang að öðru leyti en tekið er fram í útboðslýsingu. Í þessu sambandi er sérstaklega vísað til greina 2.1.1.1 (Gröftur) og 2.1.1.6 (Frágangur skurða) í útboðslýsingu þar sem fram kemur að í einingaverðum fyrir gröft allra kennisniða sé fullnaðarfrágangur jarðvegsyfirborðs og ekki skuli greitt sérstaklega fyrir malarlögn o.fl. Enn fremur komi fram að verktaki skuli skila landinu í sem næst því ástandi sem það var þegar framkvæmdir hófust. Stefnandi eigi því ekki rétt á sérstökum greiðslum vegna graftar eða frágangs skurða þar sem klæðning eða malbik var. Enn fremur sé allur sá kostnaður sem fylgir slíku innifalinn í verði samkvæmt verksamningi, þ.m.t. kostnaður við förgun, og því beri að sýkna stefnda af liðum sem varða þessa þætti.

Þessu til frekari stuðnings bendir stefndi á að stefnanda hafi borið að kynna sér vandlega staðhætti og allar aðstæður á væntanlegu verkstæði, sbr. grein 2.1.0.3 í útboðslýsingu, en í ákvæðinu sé sérstaklega áréttuð framangreind regla um að skila beri landinu í sem næst sama ástandi og það var þegar framkvæmdir hófust. Stefnanda hafi því mátt vera ljóst hvernig staðhættir og aðstæður voru. Hafi hann talið einhvern vafa leika á um hvort ekki þyrfti að skila tilteknum hlutum landsins í sama ástandi og það var þá bar honum að kanna það sérstaklega hjá stefnda áður en tilboð voru gerð. Engar slíkar fyrirspurnir höfðu borist frá stefnanda þegar tilboð voru opnuð en samkvæmt grein 0.3.2 í útboðs- og verklýsingu bar verkkaupa að senda verkkaupa eigi síðar en 7 sólarhringum fyrir opnun tilboða fyrirspurn teldi hann ósamræmi í útboðsgögnum.

Stefndi telur enn fremur að stefnanda hafi, eins og öðrum bjóðendum, borið að kanna vel staðhætti og aðstæður við gerð tilboðs síns. Það að hann hafi vanrækt þessa skyldu sína leiðir til þess að túlka verði skilmála útboðsins stefnanda í hag. Því beri að sýkna stefnda af kröfum sem lúta að greftri og lagningu malbiks og klæðningar.

IV. Niðurstaða dómsins

Eins og rakið er hér að framan gerðu stefnandi og stefndi með sér verksamning um lagna- og jarðvinnu fyrir Hitaveitu Blönduóss, Skagaströnd í samræmi við útboðs- og verklýsingu sem birt var í apríl 2013. Ágreiningur aðila í þessu máli lýtur að því hvort vinna stefnanda við olíumöl/malbik sé hluti þeirrar vinnu sem samið var um að stefnandi skyldi inna af hendi samkvæmt ákvæðum verksamnings og þeirri útboðs- og verklýsingu sem verksamningurinn var byggður á.

Stefndi hefur í málatilbúnaði sínum vísað sérstaklega til greina 2.1.1.1 og 2.1.1.6 í útboðslýsingu til stuðnings þeirri málsástæðu að umrædd vinna hafi verið hluti af samningi aðila. Hefur stefndi þá enn fremur vísað til þess að samkvæmt grein 2.1.0.3 í útboðslýsingu hafi stefnanda borið að kynna sér vandlega staðhætti og allar aðstæður á væntanlegu verkstæði en í ákvæðinu sé áréttuð sérstaklega sú regla að skila beri landinu í sama ástandi og það var þegar framkvæmdir hófust.

Eins og rakið er í kafla II hér að framan lýtur grein 2.1.1.1 meðal annars að því að verktaki skuli annast allan gröft, söndun þegar þess er krafist, auk alls frágangs á skurðstæði, þannig að landið verði í sem næst sama ástandi og það var þegar framkvæmdir hófust. Þá kemur fram í grein 2.1.1.6 að innifalið í einingaverðum fyrir gröft allra kennisniða sé „fullnaðarfrágangur jarðvegsyfirborðs“.“ Auk þess kemur þar fram að ekki verði „greitt sérstaklega fyrir jöfnun yfirborðs, hrífun, sáningu, þökulögn eða malarlögn o.fl. skv. grein 4.3 í tilboðsskrá nema um sérstakan frágang skurða verði að ræða, sem óskað er af eftirlitsmanni“.

Dómurinn telur ekki unnt að leggja þann skilning í orðalag framangreindra ákvæða útboðs- og verklýsingar að þau hafi lagt þá skyldu á stefnanda samkvæmt samningnum að sjá um malbikun og olíumöl í tengslum við það verk sem stefnandi tók að sér á grundvelli tilboðs síns og verksamnings sem gerður var í kjölfar þess. Að mati dómsins verður ekki talið að lagning malbiks eða olíumalar verði felld undir hefðbundinn yfirborðsfrágang á lausum jarðvegi úr skurðgreftri. Því hefði þurft að taka það sérstaklega fram í lýsingu verkþáttar ef slík vinna ætti að vera innifalin í einingarverði.

Í þessu sambandi verður enn fremur að líta til þess að verksamningur aðila byggðist á útboðs- og verklýsingu sem stefndi samdi og ákvæði hans verða því ekki túlkuð stefnanda í óhag að því marki sem þau kunna að vera óskýr. Með vísan til þessa telur dómurinn rétt að fallast á kröfu stefnanda í máli þessu um að stefndi greiði honum 10.435.566 kr. með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 5. desember 2013 til greiðsludags.

Upphafleg dómkrafa stefnanda í máli þessu nam alls 23.344.524 kr., þ.e. 38.308.382 að frádregnum innborgunum stefnda sem námu alls 14.963.858 krónum. Með samkomulagi aðila 11. apríl sl. var hins vegar kveðið á um að stefndi myndi greiða stefnanda 4.000.000 kr. gegn því að stefnandi félli frá öllum kröfum sínum í málinu, nema kröfu að fjárhæð 10.435.566 kr. með dráttarvöxtum, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, til greiðsludags og kröfu um málskostnað. Í samkomulagi aðila var jafnframt kveðið á um að ágreiningur aðila um málskostnað vegna allra verkþátta yrði lagður í mat dómsins og óskað eftir því að dómurinn legði heildarmat á málskostnað vegna allra verkliða, líka þeirra sem greiddir hefðu verið eftir höfðun málsins, meðal annars á grundvelli samkomulags aðila frá 11. apríl 2016.

Þegar litið er til niðurstöðu dómsins um kröfu stefnanda í máli þessu og þess að samkomulag aðila kveður á um að stefndi skuli greiða stefnanda tæplega þriðjung af upphaflegum dómkröfum hans að öðru leyti verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 2.500.000 krónur.

Dómur þessi er kveðinn upp af K-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf héraðsdómara, sem dómsformanni, ásamt meðdómsmönnunum Á-kk-þgf I-kk-þgf byggingarverkfræðingi og G-kk-þgf V-kk-þgf byggingarverkfræðingi. Við uppkvaðningu var gætt ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Rarik ohf., greiði stefnanda, GV Gröfum ehf., 10.435.566 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 5. desember 2013 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 2.500.000 krónur í málskostnað.

K-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

G-kk-nf V-kk-nf