S-5788/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 18. apríl sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 8. desember 2022, á hendur T-kk-þgf D-kk-þgf L-kk-þgf, kt. [...], [...]

Reykjavík, og [...], kt. [...], [...]Reykjavík:

„ A.

Á hendur T-kk-þgf D-kk-þgf fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum í rekstri einkahlutafélagsins A, kt. [...], nú afskráð, sem framkvæmdastjóra, stjórnarmanni og prókúruhafa félagsins, með því að hafa:

1. Staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins uppgjörstímabilin janúar – febrúar til og með júlí – ágúst rekstrarárið 2019, og eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum vegna uppgjörstímabilanna september – október og nóvember – desember rekstrarárið 2019 og janúar – febrúar til og með maí – júní rekstrarárið 2020, og með því vanframtalið virðisaukaskattsskylda veltu samtals að fjárhæð 80.133.564 krónur og virðisaukaskatt sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri einkahlutafélagsins framangreind uppgjörstímabil, sem bar að standa ríkissjóði skil á í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 19.232.054 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

2019

Janúar - febrúar kr. 2.119.385

Mars - apríl kr. 1.719.481

Maí – júní kr. 2.259.408 júlí – ágúst kr. 2.657.188

September - október kr. 4.293.982

Nóvember - desember kr. 2.470.999 kr. 15.520.443

2020

Janúar- febrúar kr. 1.553.481

Mars- apríl kr. 1.409.330

Maí- júní kr. 748.800 kr. 3.711.611

Samtals: kr. 19.232.054

2. Látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald fyrir einkahlutafélagið A í samræmi við kröfur laga nr. 145/1994 um bókhald og vanrækt að varðveita fylgiskjöl og önnur bókhaldsgögn með fullnægjandi hætti rekstrarárin 2019 og 2020.

B.

Á hendur T-kk-þgf D-kk-þgf fyrir meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum í rekstri einkahlutafélagsins [...], kt. [...], sem framkvæmdastjóra, stjórnarmanni og prókúruhafa félagsins, með því að hafa:

1. Staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins uppgjörstímabilin júní til og með ágúst rekstrarárið 2020, og eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum vegna uppgjörstímabilanna mars til og með maí, og september til og með desember rekstrarárið 2020, en félagið var ekki skráð á virðisaukaskattskrá fyrr en 1. júní 2020, og með því vanframtalið virðisaukaskattsskylda veltu samtals að fjárhæð 108.350.088 krónur og virðisaukaskatt sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri einkahlutafélagsins framangreind uppgjörstímabil, sem bar að standa ríkissjóði skil á í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 26.004.020 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

2020

Mars kr. 475.200

Apríl kr. 697.471

Maí kr. 43.217

Júní kr. 5.878.085

Júlí kr. 2.102.090

Ágúst kr. 5.105.136

September kr. 197.419

Október kr. 5.315.138

Nóvember kr. 2.599.303

Desember kr. 3.590.960 kr. 26.004.020

2. Ekki hagað bókhaldi einkahlutafélagsins [...] á nægilega skýran, öruggan og aðgengilegan hátt, á grundvelli fullnægjandi gagna og í samræmi við góða bókhaldsvenju rekstrarárið 2020.

C.

Á hendur T-kk-þgf D-kk-þgf fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum með því að hafa eigi staðið skil á skattframtölum gjaldárin 2020 og 2021 vegna tekjuáranna 2019 og 2020, og með því að láta undir höfuð leggjast að telja fram tekjur að fjárhæð samtals 269.995.311 krónur frá og [...] framangreind gjaldár, sem skattskyldar eru samkvæmt 1. mgr. 1. tölulið A liðar 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sbr. einnig 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Með framangreindu komst ákærði undan greiðslu tekjuskatts og útsvars samtals að fjárhæð 110.646.026 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Tekjuárið 2019

Vanframtaldar tekjur, úttektir: kr. 128.524.860

Áætlaður tekjuskattsstofn ásamt álagi: kr. - 14.447.195

Vanframtalinn tekjuskattsstofn: kr. 114.077.665

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr. 36.276.697

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 16.564.077

( Af stofni yfir kr. 11.125.044)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 52.840.774

Tekjuárið 2020

Vanframtaldar tekjur, úttektir: kr. 141.470.451

Áætlaður tekjuskattsstofn með álagi: kr. - 16.675.000

Vanframtalinn tekjuskattstofn: kr. 124.795.451

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr. 39.684.953

Útsvar, útsvarsprósenta 14,52% kr. 18.120.299

( Af stofni yfir kr. 11.350.476)

Ónýttur persónuafsláttur kr. 0

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr. 57.805.252

Vanframtaldar tekjur alls: kr. 269.995.311

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar: kr. 110.646.026

----------------------------------------------

Framangreind brot ákærða T-kk-ef D-kk-ef teljast varða við: a) 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, hvað varðar 1. tölulið A og B hluta ákæru. b) 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað varðar 2. tölulið A og B hluta ákæru, sbr. einnig 1. og 2. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald, hvað varðar 2. tölulið A hluta ákæru, en 2. tölulið 1. mgr. 38. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, hvað varðar 2. tölulið B hluta ákæru. c) 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga, hvað varðar C hluta ákæru.

[...]

----------------------------------------------

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá er þess krafist að ákærða T-kk-þgf D-kk-þgf verði, með vísan til 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með dómi bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð félagsmanna, sitja í stjórn, starfa sem framkvæmdastjóri eða koma með öðrum hætti að stjórnun eða fara með meiri hluta atkvæðisréttar í slíku félagi í þrjú ár.“

Málið var þingfest 16. janúar 2023. Undir rekstri þess var fallið frá ákæru á hendur [...] en upplýst var að félagið væri gjaldþrota.

Farið var með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu þegar sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga. Ákærði hefur skýlaust játað brot sín. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði hefur ekki vefengt skráningar um fyrirsvar ákærða í fyrirtækjaskrá RSK sem eru í samræmi við tilkynningar frá félaginu. Í krafti stöðu sinnar bar ákærði á tímabili ákæru ábyrgð á skattskilum félagsins. Dómurinn telur sannað með játningu ákærða, sem samræmist gögnum málsins, að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru, þ. e. að hafa staðið skil á röngum virðisaukaskattsskýrslum eða látið undir höfuð leggjast að standa á þeim skil og ekki skilað virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri einkahlutafélaganna [...] og A í samræmi við það sem nánar greinir í 1. tölulið A- og B- kafla ákæru. Þá færði hann ekki lögbundið bókhald fyrir félögin þau tímabil sem greinir í 2. tölulið framangreindra kafla ákæru. Loks stóð hann ekki skil á skattframtölum nánar tilgreind gjaldár, eins og greinir í C- kafla ákæru, og lét undir höfðuð leggjast að telja fram tekjur frá einkahlutafélögunum.

Samkvæmt 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga skal hver sem af ásetningi eða stórfelldu gáleysi gerist m. a. sekur um meiri háttar brot gegn 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, 2. mgr. 22. gr. laga um tekjustofna sveitar félaga og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt sæta fangelsi allt að 6 árum. Þá segir í 2. mgr. að sömu refsingu skuli sá sæta sem af ásetningi eða stórfelldu gáleysi gerist m. a. sekur um meiri háttar brot gegn 37. gr. og 38. gr., sbr. 36. gr., laga um bókhald. Í 3. mgr. 262. gr. laganna eru tilgreind þau þrjú viðmið sem litið skal til við mat á því hvort brot teljist meiri háttar í skilningi ákvæðisins, þ. e. hvort brotið lúti að verulegum fjárhæðum, hvort verknaður sé framinn með sérlega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem auka mjög saknæmi brotsins, svo og ef maður, sem til refsingar skal dæma fyrir eitthvert þeirra brota sem getur í 1. eða 2. mgr., hefur áður verið dæmdur fyrir sams konar brot eða eitthvert annað brot sem undir þau ákvæði fellur.

Hvert þeirra atriða sem tilgreind eru í 3. mgr. nægir til þess að sakfella megi fyrir brot gegn greininni en í þessu sambandi vísast til dóms Landsréttar í máli nr. 504/2018. Brot ákærða er ásetningsbrot í tengslum við rekstur tveggja félaga sem hann var í forsvari fyrir. Í tilviki ákærða er um að ræða verulegar fjárhæðir. Teljast brot ákærða til skattsvika. Ákærði tjáði sig fyrir dóminum og taldi hina vanframtöldu fjárhæðir áætlaðar of háar. Engin gögn eða haldbærar skýringar hafa þó komið fram af hálfu ákærða sem styðja að svo sé. Með vísan til framangreinds teljast brot ákærða samkvæmt framangreindum ákæruköflum því vera meiri háttar í skilningi 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar er litið til skýlausrar játningar ákærða fyrir dómi. Hann á að baki sakaferil sem nær aftur til ársins 2010 og hefur ítrekað hlotið dóma fyrir auðgunarbrot, brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlagabrot. Ákærði hlaut síðast dóm fyrir auðgunarbrot árið 2014. Ákærði kveðst hafa glímt við fíkniefnavanda sem hafi leitt hann út í afbrot. Hann hafi verið í mikilli neyslu á þeim tíma er brotin áttu sér stað og hafi enga hugsun haft á því að halda málum sínum í réttu horfi. Ákærði kvaðst hafa upp á eigin spýtur ákveðið að láta af neyslu fíkniefna og tekið upp breytt líferni.

Brot ákærða nú eru framin fyrir uppkvaðningu síðasta dóms ákærða frá 23. október 2022, en þá var hann dæmdur til greiðslu sektar fyrir akstur bifreiðar án gildra ökuréttinda og notkun farsíma í akstri án handfrjáls búnaðar. Með vísan til dómaframkvæmdar í sambærilegum málum þar sem verulegar fjárhæðir eru undan dregnar í fleiri en einu félagi við sambærilegar aðstæður þykir refsing ákærða, með vísan til 1., 5., 6. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, hæfilega ákveðin fangelsi í 20 mánuði. Dómurinn telur ekki fært að fresta fullnustu refsingarinnar að öllu leyti en frestar fullnustu 17 mánaða refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt verður ákærði jafnframt dæmdur til greiðslu sektar að fjárhæð 467.600.000 krónur til ríkissjóðs, en með vísan til fyrrgreindra sjónarmiða er miðað við þrefalda fjárhæð vanskila. Ákærði sæti fangelsi í 360 daga verði sektin ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Með hliðsjón af atvikum málsins og eðlis brota ákærða verður, með vísan til 4. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, fallist á kröfu ákæruvaldsins um að ákærði skuli sæta atvinnurekstrarbanni, þ. e. verði bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð eða sitja í stjórn. Þykir sá tími hæfilega ákveðinn tvö ár frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, eins og nánar greinir í dómsorði og ræðst af tímaskýrslu hans. Þá er tekið tillit til virðisaukaskatts. Við ákvörðun þóknunar er litið til efnis og umfangs málsins.

DÓMSORÐ:

Ákærði, T-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf, sæti fangelsi í 20 mánuði en fresta skal fullnustu 17 mánaða refsingarinnar og hún falli niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga. Þá greiði ákærði 467.600.000 sekt til ríkissjóðs og komi 360 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærða er bannað að stofna félag með takmarkaðri ábyrgð eða sitja í stjórn í tvö ár frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 843.696 krónur.

S-kvk-nf H-kvk-nf