E-4418/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 4. mars sl. er höfðað 6. júní 2007.

Stefnandi er Landsteinar Strengur hf., Lynghálsi 9, Reykjavík.

Stefndu eru Landsverslunin sf., Klapparbergi 16, Reykjavík og Á-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf, sama stað.

Dómkröfur

Í stefnu eru dómkröfur stefnanda þær að stefndu verði in solidum dæmdir til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 272.394 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá 8. september 2006 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi. Við munnlegan flutning málsins lækkaði stefnandi kröfu sína um 19.800 krónur auk virðisaukaskatts. Telst stefnandi því hafa lækkað kröfu sína um 24.651 krónu og nemur endanleg stefnufjárhæð því 247.743 krónum.

Dómkröfur stefnda eru þær að öllum samningum milli stefnanda og stefnda Landsverslunarinnar sf. um kaup eða þjónustu á hugbúnaði af hvaða toga sem er verði rift vegna vanefnda og stefndu verði alfarið sýknaðir af öllum kröfum stefnanda.

Þá krefjast stefndu málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda að mati dómsins.

Hinn 6. nóvember sl. fór fram munnlegur málflutningur um frávísunarkröfu stefndu. Með úrskurði uppkveðnum 20. nóvember sl. var frávísunarkröfu stefndu hafnað.

Málavextir

Málavextir eru þeir að síðsumars árið 2006, hafði sölumaður stefnanda samband við stefndu og bauð til sölu viðskiptahugbúnað undir nafninu Microsoft Business Solutions - Navision, til að setja upp í fyrirtæki stefndu, veitingahúsinu Blásteini í Hraunbæ 102. Eftir að hafa kynnt sér búnaðinn féllst stefndi á að taka hann upp. Undirritaði og samþykkti stefndi, Á-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf, tilboð stefnanda, dags. 8. september 2006, um kaup á tilteknum hugbúnaði, LS Easy Retail. Var jafnframt gerður samstarfssamningur milli málsaðila, dags. 25. september 2006, um þróunar- og þjónustuvinnu við hugbúnaðinn og þjónustusamning vegna viðhalds og aðlögunar á kerfinu.

Stefnandi heldur því fram í stefnu að stefndu hafi fengið umræddan hugbúnað afhentan og hafi stefnandi því staðið við sínar skuldbindingar samkvæmt tilboðinu. Beri stefndu því að greiða fyrir hugbúnaðinn.

Stefndu halda því hins vegar fram að hvorki leyfið né hugbúnaðurinn hafi verið afhentur, hvað þá að boðist hafi verið til að setja hann upp á tölvu í eigu stefndu, eða aðlaga hann að þörfum og starfsemi þeirra. Vegna þessara vanefnda stefnanda hafi stefndu talið sér vera óskylt að greiða kröfur stefnanda og krefjast nú riftunar á öllum samningum þeirra í milli.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi kveðst vera fyrirtæki í upplýsingatækni sem bjóði fyrirtækjum heildarlausnir á sviði fjármála, þjónustu, heildsölu, dreifingar og verslunar. Áhersla sé lögð á ráðgjöf, hugbúnaðargerð og innleiðingu hugbúnaðar ásamt því sem stefnandi sé stærsti söluaðili á viðskiptahugbúnaði frá Microsoft Business Solutions á Íslandi.

Kröfur sínar í málinu byggir stefnandi á reikningi nr. R 046487, útgefnum af stefnanda til stefnda vegna þjónustu stefnanda við stefnda. Reikningurinn byggist á tilboði stefnanda til stefnda, dags. 8. september 2006, um kaup stefnda á hugbúnaðinum LS Easy retail. Tilboðið hafi hljóðað upp á fjárhæð 198.900 krónur, auk virðisaukaskatts, fyrir hugbúnaðinn. Umrætt tilboð hafi annar fyrirsvarsmaður stefnda, Á-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf, undirritað. Stefndi hafi fengið afhentan umræddan hugbúnað og stefnandi hafi því staðið við skyldur sínar samkvæmt tilboði sínu og því beri stefnda að efna samningsskyldur sínar og greiða fyrir hugbúnaðinn.

Stefndi sé sameignarfélag í óskiptri sameign Á-kk-ef H-kk-ef E-kk-ef og G-kk-ef V. F-kk-ef og beri þeir því fulla og óskipta ábyrgð á kröfum á hendur sameignarfélaginu.

Málsástæður stefndu

Stefndu byggja sýknukröfu sína á því að óvíst sé um aðild stefnanda að þessu máli. Hvergi í samningi um hugbúnaðarleyfi á dskj. nr. 9 sé að finna fjárhagslega kröfu á hendur stefndu fyrir það leyfi sem stefndu sé veitt samkvæmt honum hvað þá að þar sé að finna framsal til stefnanda til innheimtu á slíkri kröfu. Þá hafi stefnandi heldur ekki lagt fram nein gögn, sem styðji það að hann hafi rétt til að krefja stefndu um greiðslu fyrir veitingu hugbúnaðarleyfis.

Sýknukröfu sína byggja stefndu ennfremur á því að jafnvel þó svo verði talið að með undirritun sinni á tilboð stefnanda hafi orðið til lögmæt krafa á hendur stefndu til greiðslu á 198.900 krónum þá sé sú krafa háð þeirri forsendu að stefnandi hafi afhent stefndu andlag þess samkomulags, þ.e.a.s, umræddan hugbúnað ásamt leyfi til að nota hann. Sala á hugbúnaði, sérstaklega af þeirri gerð sem hér sé til umfjöllunar, þar sem um flóknar uppsetningar sé að ræða, sé háð þeirri forsendu að seljandi komi með hugbúnaðinn til kaupanda, hlaði honum inn á tölvu viðkomandi og aðlagi hann að þörfum kaupandans, enda sé um það gerður sérstakur þjónustusamningur. Ekkert af þessu hafi stefnandi gert. Samkvæmt 49. gr. kaupalaga nr. 50/2000 hafi greiðsluskylda því ekki stofnast á hendur stefndu, enda hafi stefnandi sjálfur stórlega vanefnt sinn hluta af nefndu samkomulagi. Verði að telja að sú vanefnd sé það veruleg að réttlæti að öllum samningum milli aðila skuli rift sbr. 25. gr. sl. og stefndu sýknaðir af öllum kröfum stefnanda.

Máli sínu til stuðnings og til viðbótar framangreindum lagatilvísunum, vísa stefndu til meginreglna kröfuréttarins um afhendingu söluhlutar og efndir fjárskuldbindinga. Þá vísa stefndu til ákvæða 16. gr. eml. svo og til 130. gr. sbr. 129 gr. sl. um málskostnað.

Niðurstaða

Eins og rakið er í úrskurði frá 20. nóvember 2007 er litið svo á að í samningi á dskj. nr. 9 felist heimild Microsoft til leyfishafa til notkunar á hugbúnaði með þar til greindum skilyrðum. Þykir ekki verða litið á hann sem samning um kaup eða notkun á hugbúnaði enda liggur fyrir að af hálfu stefnanda, varðandi kaupin á hugbúnaðinum og þjónustu við hann, að byggt er á tilboði milli stefnanda og stefnda og samskiptasamningi milli málsaðila um þjónustu. Telst stefnandi því réttur aðili að máli þessu.

S-kk-nf O-kk-nf V-kk-nf starfsmaður stefnanda bar fyrir dómi að hann hefði fengið það verkefni frá söludeild stefnanda að setja upp tölvukerfi fyrir stefnda. Hafi hann sett upp kerfið á sínum vinnustað, gert gagnagrunn tilbúinn og prófað kerfið. Að því loknu hafi verið ætlunin að setja kerfið upp í tölvu stefnda. Kvaðst S-kk-nf O-kk-nf hafa haft samband við fyrirtækið Landsverslun sf. Hafi hann hringt nokkrum sinnum. Fyrst hafi vélbúnaður hjá stefnda ekki verið tilbúinn. Seinna hafi stefndi verið með áhyggjur af því að kerfið væri of stórt. Í þriðja sinn er hann hringdi hafi af hálfu stefnda verið óskað eftir því að beðið yrði með uppsetningu þar sem verið væri að gera breytingar á staðnum. Eftir þetta kvaðst S-kk-nf O-kk-nf ekki hafa náð sambandi við stefnda. Hann hafi aldrei komist til þess að setja upp kerfið og hafi það ekki verið sett upp hjá stefnda. Er svo var komið kvaðst hann hafa sett málið í hendur Í-kk-ef H-kk-ef sölustjóra.

Í-kk-nf H-kk-nf sölustjóri stefnanda bar fyrir dómi að í september 2006 hafi stefndi, Á-kk-nf, ákveðið að taka tilboði sem hann hefði gert. Hafi stefndi viljað ganga frá kaupum á Easy Retail kerfi sem er Navision hugbúnaður frá Microsoft með verslunarkerfi frá stefnanda. Þá hafi verið gerður þjónustusamningur þar sem stefnandi veiti tiltekna þjónustu gegn mánaðarlegri greiðslu. Í-kk-nf bar að í tilboði stefnanda sé innifalið notkunarleyfi fyrir hugbúnaðinn fyrir allt að þrjá notendur og hugbúnaðurinn sjálfur.

Bar Í-kk-nf að um leið og viðskiptavinur undirriti samninga við stefnanda þurfi að panta leyfi frá Microsoft og í framhaldi komi reikningur frá Microsoft á stefnanda sem stefnandi verði að greiða.

Í-kk-nf kvaðst hafa gegnið frá sölunni við Á-kk-þf og gengið frá þjónustusamningnum. Kvað hann tilboðið eingöngu taka til hugbúnaðarins sjálfs ekki uppsetningar. Hann hafi stofnað verkbeiðni sem hann hafi sent í þjónustudeild á S-kk-þf O-kk-þf og beðið hann að hafa samband við Á-kk-þf og setja hugbúnaðinn upp. S-kk-nf sem hafi ítrekað reynt að ná sambandi við Á-kk-þf hafi beðið sig að hafa samband við Á-kk-þf til þess að unnt væri að setja upp búnaðinn. Í-kk-nf kveðst hafa hringt í Á-kk-þf en þá hafi orðið vatnstjón hjá Á-kk-þgf þannig að það hentaði illa að setja búnaðinn upp á þeim tíma. Í-kk-nf kveðst hafa hringt aftur þá hafi Á-kk-nf kvartað yfir því að taxtinn væri hár. Hann hafi þá bent Á-kk-þgf á annað fyrirtæki sem gæti sett búnaðinn upp.

Á-kk-nf hafi síðar haft samband og sagt að hann hefði ekkert notað kerfið og óskaði eftir því að þjónustusamningurinn yrði bakfærður. Búið hafi verið að innheimta fyrir 4 mánuði. Hafi verið fallist á beiðni Á-kk-ef. Hafi þjónustusamningurinn verið bakfærður og honum lokað um áramótum vegna þess að Á-kk-nf hafi sagt að hann ætlaði ekki að nota þjónustuna. Frekari reikningagerð hafi verið stöðvuð en stefnda hafi verið tilkynnt að fyrir hugbúnaðinn þyrfti að greiða þar sem búið væri að greiða Microsoft fyrir hann. Þá hafi krafa vegna uppfærslusamnings að fjárhæð 19.890 krónur sem tilgreind sé á reikningi verið bakfærð þar sem slíkur samningur hafi ekki verið undirritaður.

Óumdeilt er að stefndi Á-kk-nf undirritaði tilboð stefnanda um LS Easy Retail hugbúnað og notkun á honum. Komst samningur því á milli aðila.

Í stefnu byggir stefnandi málatilbúnað sinn á því að stefndi hafi fengið hugbúnaðinn afhentan og að stefnandi hafi því staðið við sínar skyldur samkvæmt tilboði aðila. Þessi staðhæfing stefnanda á ekki við rök að styðjast, sbr. framburð S-kk-ef O-kk-ef V-kk-ef og Í-kk-ef H-kk-ef sem rakinn er hér að framan.

Stefndu krefjast riftunar á öllum samningum milli málsaðila vegna kaupa á hugbúnaði eða þjónustu við hann, vegna vanefnda stefnanda. Stefndu krefjast jafnframt sýknu af kröfum stefnanda. Til stuðnings riftunarkröfu sinni vísa stefndu til 25. gr. kaupalaga nr. 50/2000. Ekki þykir sýnt fram á að skilyrði riftunar samkvæmt nefndri lagagrein séu uppfyllt enda þykir ekki sýnt fram á annað í máli þessu en að ástæður þess að hugbúnaðurinn var ekki settur upp í tölvukerfi stefnda megi rekja til atvika er varða stefndu en ekki stefnanda.

Samkvæmt framburði Í-kk-ef H-kk-ef felst í tilboði stefnanda notkunarleyfi fyrir hugbúnaðinn fyrir allt að þrjá notendur og hugbúnaðurinn sjálfur. Tilboðið tekur ekki til uppsetningar búnaðarins.

Engin afhending á vöru eða þjónustu hefur farið fram. Stefnandi er í raun að krefja stefnda um greiðslu fyrir notkun á hugbúnaði sem fyrir liggur að hefur ekki átt sér stað. Þrátt fyrir það hvernig atvikum háttar í máli þessu þykir stefnanda ekki hafa tekist að sýna fram á réttmæti kröfu sinnar.

Ber því samkvæmt framansögðu að sýkna stefndu af kröfum stefnanda.

Eftir atvikum þykir rétt að hver aðila beri sinn kostnað af málinu.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndu, Landsverslunin sf. og Á-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf, skulu vera sýknir af kröfum stefnanda, Landsteina-Strengs hf.

Málskostnaður fellur niður.

K-kvk-nf J-kvk-nf