E-921/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 8. janúar sl., er höfðað með stefnu birtri 13. mars 2014 og þingfestri 18. sama mánaðar.

Stefnandi er Flugskóli Helga Jónssonar ehf., Reykjavíkurflugvelli, Reykjavík. Stefndi er R-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, Bauganesi 28, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 159.800 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 19. nóvember 2010. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, auk málskostnaðar og virðisaukaskatts samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnanda en til vara að krafa stefnanda verði lækkuð verulega. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar að mati dómsins úr hendi stefnanda.

I.

Stefnandi lýsir málavöxtum þannig að hann hafi gefið út reikning á hendur stefnda 19. nóvember 2010 að höfuðstól 159.800 krónur. Reikningurinn sé til kominn vegna flugnáms stefnda hjá stefnanda til öflunar flugkennararéttinda. Í texta reikningsins komi fram sundurliðaðir flugtímar hinn 17. september 2010 TF-AVA 1.3 tímar 40.300 krónur, 17. september 2010 TF-AVA 1.2 tímar 37.200 krónur, hinn 2. október 2010 TF-AVA 1.3 tímar 40.3000 krónur og 19. nóvember 2010 TF-ONE 1.2 tímar 42.000 krónur, eða samtals að fjárhæð159.800 krónur.

Í stefnu segir að reikningurinn hafi verið sendur til stefnda um leið og hann var gerður en J-x-x M-x-x, fyrirsvarsmaður stefnanda, lýsti því í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins að hann hefði ekki verið sendur stefnda fyrr en í desember 2013 þegar stefndi hóf að rukka stefnanda vegna málaferla stefnanda og félags stefnda, Island Aviation ehf. Í málinu liggur frammi bréf stefnanda til stefnda, dagsett 30. nóvember 2010, þar sem minnt er á ógreiddan reikning að fjárhæð 159.800 krónur. Í stefnu segir að innheimtuviðvörun lögmanns skv. 7. gr. laga nr. 95/2008 hafi verið send til stefnda 15. janúar 2014 sem og innheimtubréf 4. febrúar 2014 en án árangurs og sé málssókn því óhjákvæmileg.

Stefndi kveðst ekki hafa vitað af kröfu stefnanda vegna umræddra flugtíma fyrr en 15. janúar 2014 þegar honum hefði borist hún í fyrsta sinn. Hefði krafan komið honum í opna skjöldu, enda hefði hann aldrei fyrr séð reikning vegna hennar. Stefndi kannast við að hafa farið í umrædda flugtíma en bendir á að aðilar máls þessa hafi ekki átt í viðskiptum í rúman áratug en hins vegar hafi félag stefnda, Island Aviation ehf., séð um flugtengdan rekstur stefnda, þ.m.t. flugnám. Hafi stefndi talið að umstefndum reikningi yrði skuldajafnað gegn kröfum Island Aviation ehf. eða að báðir aðilar myndu afskrifa hluta af sínum reikningum þessu til samræmis.

Fyrir liggur að stefnandi og Island Aviation ehf. stóðu í málaferlum vegna ógreiddra reikninga sem Island Aviation ehf. gaf út á hendur stefnanda vegna vinnu við flugvélar stefnanda á árunum 2010 til 2012. Málaferlunum lauk með dómi Hæstaréttar Íslands í máli nr. 467/2013 hinn 5. desember 2013 þar sem stefnanda var gert að greiða Island Aviation ehf. samkvæmt kröfu þess félags. Hinn 18. sama mánaðar innti lögmaður stefnanda lögmann stefnda eftir því í tölvupósti hvort félag stefnda, Island Aviation ehf., vildi skuldajafna þessum flugtímum með áföllnum kostnaði á móti skuld samkvæmt niðurstöðu dóms í framangreindu hæstaréttarmáli en því var hafnað. Stefndi kveðst hafa kallað eftir reikningnum að baki dómkröfu stefnanda í þessu máli og hafi honum þá borist framlagður reikningur og framlagt bréf stefnanda, dagsett 30. nóvember 2010.

II.

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á því að stefndi hafi ekki greitt skuld sína við stefnanda samkvæmt reikningi útgefnum 19. nóvember 2010 að höfuðstólsfjárhæð 159.800 krónur vegna flugnáms stefnda hjá stefnanda til öflunar flugkennararéttinda. Stefndi hafi óskað eftir þjónustu stefnanda og fengið hana en ekki greitt fyrir hana og sé stefndi því skuldbundinn samkvæmt meginreglum kröfuréttar til að greiða skuld sína.

Stefnandi kveður tímagjald reikningsins miðast við þá þjónustu sem veitt hafi verið, þ.e. flugkennslu til flugkennaranáms. Slík þjónusta sé af öðrum toga en til dæmis útleiga til nemenda skólans sem lokið hafi einkaflugmannsprófi og séu að safna flugtímum til að ná næsta áfanga í námi. Stefnandi mótmælir sem röngum athugasemdum stefnda um að hann hafi ekki fengið reikninginn eða bréf stefnanda á sínum tíma. Þá bendir stefnandi á að stefndi hafi viðurkennt að hafa fengið þá þjónustu sem krafist sé greiðslu á.

Stefnandi styður málskostnaðarkröfu sína við 1. mgr. 130. gr., sbr. 129. gr., einkum 1. tl. e-liðar, laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum nr. 50/1988 en stefnandi kveðst ekki vera virðisaukaskattskyldur.

III.

Stefndi byggir sýknukröfu sína aðallega á tómlæti stefnanda. Stefnda hafi hvorki borist frá stefnanda reikningur frá 19. nóvember 2010 né bréf dagsett 30. sama mánaðar. Þá hafi bréfið verið stílað á Bauganes 44 þar sem sé heimili fyrirsvarsmanns stefnanda. Jafnframt virðist afritið, sem komið hafi til stefnda sem viðhengi með tölvupósti, vera frumrit reikningsins, sem renni stoðum undir þá fullyrðingu stefnda að honum hafi aldrei borist umræddur reikningur. Einnig verði að teljast mjög ólíklegt að stefnandi hafi ekki minnst á þennan reikning í þau þrjú ár sem málaferli milli Island Aviation ehf. og stefnanda stóðu. Hafi í því máli m.a. verið lagðir fram tölvupóstar þar sem stefndi í þessu máli lagði til að hann tæki flugkennararéttindi upp í þá vinnu sem innt var af hendi fyrir stefnanda af hálfu Island Aviation ehf. Sæti því furðu að stefnda hafi ekki borist innheimtuviðvörun vegna rúmlega þriggja ára gamals reiknings fyrr en í janúar 2014.

Byggir stefndi þannig á því að stefnandi hafi ekki gefið út reikning vegna umræddra flugtíma fyrr en í desember 2013 og hefur skorað á stefnanda að leggja fram reikninga nr. 1602-1610 frá árinu 2010 og staðfestingu bókara og/eða endurskoðanda á að umræddir reikningar hafi verið gefnir út 2010. Jafnframt byggir stefndi á því að hafi stefnandi gefið út reikninginn í nóvember 2010, hafi hvorki honum né bréfi frá 30. nóvember 2010 verið komið til stefnda og beri stefnandi sönnunarbyrði hvað þetta varðar. Eigi sömu tómlætissjónarmið hér við.

Til vara byggir stefndi sýknukröfu sína á aðildarskorti. Stefnanda hafi borið að gefa út reikninga á Island Aviation ehf. en stefnanda hafi verið fullkunnugt um að öll flugstarfsemi stefnda félli undir það félag. Komi þetta m.a. fram í tölvupóstum milli aðila sem stefndi leggi fram í málinu.

Stefndi byggir kröfu um lækkun á dómkröfu stefnanda á því að það hefði aldrei verið fallist á að greiða fullt verð á flugtímum til kennararéttinda þar sem A-kk-nf R-kk-nf Á-kk-nf flaug hluta af tímunum með stefnda auk þess sem stefndi hefði samið sérstaklega við annan flugkennara um sinn þátt sem flugkennari. Eigi því að miða við tímaverð einstakra flugtíma á heimasíðu stefnanda. Þar sé tímaverð fyrir Cessna Skyhawk flugvél 25.000 krónur en fyrir Cessna flugvél 152 22.000 krónur. Nemi því heildarkostnaður 91.000 krónum miðað við upplýsingar á heimasíðunni í desember 2013. Sé skorað á stefnanda að leggja fram gjaldskrá frá árinu 2010 eða reikninga frá 2010 sem sýni tímaverð stakra flugtíma.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna kröfuréttar og samningaréttar og til laga um meðferð einkamála, m.a. vegna málskostnaðar.

IV.

Við aðalmeðferð málsins komu fyrir dóminn J-x-x M-x-x, framkvæmdastjóri stefnanda, stefndi R-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, vitnið R-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf viðskiptafræðingur, og vitnið A-kk-nf R-kk-nf Á-kk-nf. Verða skýrslur þeirra raktar eins og þurfa þykir.

Eins og áður er rakið er dómkrafa stefnanda um greiðslu reiknings byggð á framlögðu reikningsafriti sem ber með sér að skuldari samkvæmt honum er stefndi í máli þessu. Ágreiningslaust er að stefndi fór í fjóra flugtíma á vegum stefnanda haustið 2010 og að þeir tímar voru hluti af flugkennaranámi stefnda.

Óumdeilt er að stefndi vann við viðgerðir á flugvélum stefnanda og að þau viðskipti voru milli stefnanda og félags stefnda, Island Aviation ehf. Fyrir liggur að kostnaðaráætlun vegna þeirrar vinnu var gerð í júlí 2010. Af hálfu stefnda er vísað til þess að hún hafi verið send stefnanda í nafni Island Aviation ehf. og byggt á því, að samið hafi verið um að upp í þann kostnað yrðu teknir út flugtímar í tengslum við flugkennaranám stefnda. Vísar stefndi til framlagðs tölvupósts stefnda til stjórnarmanns í stefnanda þegar stefndi kynnti kostnaðaráætlun Island Aviation ehf. vegna viðgerðarvinnu. Þar segir: „Eins og við ræddum, þá er ég til í að skoða að taka hluta af vinnunni út í flugi eins og t.d. flugkennararéttindin.“ Af hálfu stefnda er því haldið fram að um þetta hafi verið samið með þeim hætti að greiðslu fyrir flugtímana ætti að skuldajafna við skuld stefnanda við Island Aviation ehf.

Slíku samkomulagi hefur stefnandi mótmælt og vísað til þess að eingöngu einstaklingar en ekki fyrirtæki geti tekið flugtíma og flugpróf og því hefði ekki komið til greina að reikningurinn yrði stílaður á Island Aviation ehf. Engin frekari gögn liggja fyrir sem renna stoðum undir fullyrðingu stefnda um framangreint samkomulag og gegn mótmælum stefnanda verður því að telja ósannað að það hafi komist á. Þá liggur fyrir að tillögu lögmanns stefnanda um að reikningurinn yrði gerður upp í tengslum við uppgjör stefnanda og Island Aviation ehf. í desember 2013 var hafnað. Hefur umræddur reikningur enn ekki verið greiddur. Þegar litið er til alls framangreinds verður því ekki fallist á að um sé að ræða aðildarskort sem leiði til sýknu í máli þessu.

Fyrir liggur að stefnda var ekki kunnugt um gerð umstefnds reiknings fyrr en honum var teflt fram í tengslum við uppgjör milli stefnanda og fyrirtækis stefnda um miðjan desember 2013. Stefnandi kveðst hafa gefið umræddan reikning út 19. nóvember 2010, svo sem hann ber með sér, en hafi beðið með að innheimta hann þar til viðgerðarvinnu Island Aviation ehf. lauk og þau viðskipti höfðu verið afgreidd, enda hefði hann talið eðlilegt að láta þessi tvö uppgjör fylgjast að. Er leitt í ljós með gögnum og vætti vitnisins, R-kk-ef Þ-kk-ef V-kk-ef viðskiptafræðings, sem vann við bókhald fyrir stefnanda, að umstefndur reikningur var tekjufærður í bókhaldi stefnanda 2010 sem skuld stefnda við stefnanda. Verður því miðað við að þá þegar hafi reikningurinn legið fyrir.

Eins og áður er rakið, hefur stefndi kannast við að hafa flogið umrædda flugtíma á tilgreindum tíma. Hins vegar kvaðst hann hafa hafnað því að skuld samkvæmt reikningnum yrði skuldajafnað við skuld stefnanda við Island Aviation ehf. á þeim forsendum að reikningurinn hefði verið ranglega gefinn út á nafn sitt, auk þess sem hann gerði athugasemdir við útreikning reikningsfjárhæðarinnar. Ljóst er að stefnandi og stefndi höfðu verið í samskiptum frá 2010 til 2013, bæði vegna vinnu fyrirtækis stefnda fyrir stefnanda og vegna innheimtu á greiðslu fyrir þá vinnu. Verður að líta svo á að stefnda hafi verið ljóst að greiða þyrfti fyrir umrædda flugtíma og að sú greiðsla hafði ekki verið innt af hendi. Í ljósi alls framangreinds verður ekki fallist á það með stefnda að stefnandi hafi sýnt af sér slíkt tómlæti að það varði hann réttindamissi í máli þessu.

Óumdeilt er að framlagður reikningur er til kominn vegna kaupa á flugtímum vegna flugkennaranáms stefnda. Af hálfu stefnda er því haldið fram að við útreikning á greiðslu vegna þeirra flugtíma, sem stefndi nýtti sér á árinu 2010, beri að miða við tímaverð stakra flugtíma samkvæmt gjaldskrá sem birt er á heimasíðu stefnanda. Þar kemur fram að tímaverð fyrir útleigu á Cessna Skyhawk flugvélum sé 25.000 krónur en fyrir Cessna 152 flugvélar 22.000 krónur. Nemi því heildarkostnaður vegna flugtímanna 91.000 krónum. Vísar stefndi m.a. til þess að aldrei hefði verið fallist á að greiða fullt verð á flugtímum til kennararéttinda þar sem A-kk-nf R-kk-nf Á-kk-nf hefði flogið hluta af tímunum með stefnda, auk þess sem stefndi hefði, án aðkomu stefnanda, samið sérstaklega við flugkennara vegna náms síns.

Sú gjaldskrá á heimasíðu stefnanda, sem stefndi vísar til og leggur fram, ber með sér að hún eigi við um tímaverð stakra flugtíma. Segir jafnframt á heimasíðunni að skólinn leigi út flugvélar sínar til allra, sem hafi gild flugskírteini, á sanngjörnu tímaverði. Fyrirsvarsmaður stefnanda bar hér fyrir dóminum á þann veg að gjaldskrá þessi ætti ekki við um flugkennslutíma eins og þá, sem stefndi hefði nýtt sér, heldur gilti hún einungis um almenna útleigu á flugvélum. Þegar hins vegar um flugkennslutíma væri að ræða, bæri stefnandi alla ábyrgð á flugtímanum og því væri tímagjald þeirra hærra. Framlögð útprentun af heimasíðu stefnanda ber með sér að hún eigi við þegar um er að ræða almenna útleigu á flugvélum stefnanda og tilgreinir tímaverð á leigu tveggja tegunda flugvéla. Að þessu virtu og í ljósi skýringa fyrirsvarsmanns stefnanda, þykir verða að hafna þeirri málsástæðu stefnda að miða hefði átt við almennt útleiguverð á flugvélum við útreikning á kaupum á flugtímum vegna flugkennaranáms stefnda. Hefur stefndi ekki sýnt fram á að útreikningur stefnanda á kröfunni sé rangur og verður hann því lagður til grundvallar. Breytir engu um þá niðurstöðu þótt tölulegar forsendur kröfunnar hafi ekki verið birtar á heimasíðu stefnanda.

Í ljósi alls framangreinds er það niðurstaða dómsins að taka beri kröfu stefnanda til greina um að stefnda beri að greiða honum umstefnda fjárhæð. Þegar litið er til þess sem hér að framan hefur verið rakið, að stefndi sá ekki reikninginn fyrr en um miðjan desember 2013 þykir rétt að krafan beri dráttarvexti frá 15. janúar 2014 að telja til greiðsludags, svo sem nánar greinir í dómsorði, sbr. 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Eftir þessari niðurstöðu verður stefnda gert að greiða stefnanda 350.000 krónur í málskostnað að með töldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, R-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda, Flugskóla Helga Jónssonar ehf., 159.800 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 15. janúar 2014 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 350.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf