E-440/2008

Mál þetta sem dómtekið var 24. september 2008 var höfðað 15. janúar 2008. Stefnandi er T-kvk-nf Ó-kvk-nf H-x-x, en stefndu eru Ratsjárstofnun og íslenska ríkið.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndu verði gert að greiða henni skuld að fjárhæð kr. 2.084.535, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af kr. 2.084.535 frá 1.11.2007 til greiðsludags að frádreginni innborgun dags. 1.11.2007 kr. 189.742.

Stefnandi krefst að auki málskostnaðar samkvæmt gjaldskrá lögmannsstofu lögmanns stefnanda auk lögmælts virðisaukaskatts samkvæmt lögum nr. 50/1988 og framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndu krefjast þess aðallega að þau verði sýknuð af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefndu málskostnað að mati réttarins. Til vara krefjast þau þess að stefnukrafa verði lækkuð verulega og málskostnaður verði felldur niður.

Málavextir:

Stefnandi hóf störf hjá stefnda, Ratsjárstofnun, árið 2002. Í ótímabundnum ráðningarsamningi dagsettum 13. mars 2003 kemur fram að starfsheiti stefnanda sé rekstrarfulltrúi, starfshlutfall sé 100% og að vinnustaður sé aðalskrifstofa. Þá kemur fram krónutala mánaðarlauna og frekari útfærsla á launagreiðslum og öðrum starfskjörum. Í samningnum segir að orlofs-, veikinda- og tryggingaréttur sé sá sami og ríkisstarfsmanna og að gagnkvæmur uppsagnarfrestur hans sé þrír mánuðir. Ekki er í ráðningarsamningi að sjá að gert sé ráð fyrir að starfsmaður sé í stéttarfélagi. Fram hefur komið í málinu að á fyrri hluta ársins 2007 hafi orðið samkomulag um að starfshlutfall stefnanda minnkaði og yrði 67% og var svo ennþá, þegar tilkynnt var um fyrirhugaðar breytingar á rekstri stofnunarinnar, en í ágústmánuði 2007 var tilkynnt að íslenska ríkið myndi yfirtaka rekstur hennar og að öllum starfsmönnum yrði sagt upp. Uppsagnarbréf stefnanda var dagsett 17. september 2007 og var þar gefinn 6 mánaða uppsagnarfrestur sem miðaðist við 1. október og lok starfssambands yrðu því 31. mars 2008.

Starfsmönnum var svo tilkynnt að starfsemin sem hefði verið í Síðumúla 28 í Reykjavík yrði flutt til Keflavíkur og engin starfsemi yrði á vegum Ratsjárstofnunar í Reykjavík eftir 15. október 2007. Tilkynnt var að vegna sérstakra aðstæðna myndi stofnunin greiða kostnað vegna daglegs flutnings starfsmanna til og frá vinnu og að flutningur starfsmanna færi fram á vinnutíma. Stefnandi tilkynnti stefnda, Ratsjárstofnun, með bréfi 26. september 2007 að hún gæti ekki af persónulegum ástæðum sinnt störfum utan þeirrar starfstöðvar sem tilgreind væri í ráðningarsamningi á uppsagnarfresti og myndi ekki una flutningi starfstöðvar til Keflavíkurflugvallar. Um mánaðamótin október/nóvember 2007 fékk stefnandi uppgerð laun fyrir hluta októbermánaðar, auk uppgjörs á orlofi og fleiru. Rúmlega mánuði eftir starfslok stefnanda hafði hún samband við viðeigandi aðila vegna málsins og var þá nefnd sú hugmynd að hún tæki að sér að vinna verkefni heima fyrir stofnunina. Stefnandi taldi ekki að hægt væri að fara fram á slíkt, þar sem ekki hefði verið samið um það í ráðningarsamningi og krafðist þess að fá greidd laun í uppsagnarfresti samkvæmt því sem fram hefði komið í áðurnefndu bréfi frá 17. september 2007.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Dómkrafa stefnanda er sundurliðuð þannig:

Af hálfu stefnanda er á því byggt að þar sem um það sé samið í ráðningarsamningi að starfsstöð stefnanda sé í Reykjavík, sé ekki hægt að flytja starfsstöð á annað starfssvæði svo langt frá Reykjavík á uppsagnarfresti. Um sé að ræða mjög íþyngjandi ráðstöfun fyrir stefnanda sem hafi með engu móti getað séð sér fært að starfa svo langt frá heimili sínu og á öðru vinnusvæði en hún réð sig til að vinna á. Skipti þá engu máli hvort flutningar fari fram á vinnutíma eða hver annist þá.

Stefnandi byggir kröfu sína til skaðabóta, sem nemur launum í sex mánuði, á því að engin krafa var gerð til að stefnandi sinnti störfum í Reykjavík í tengslum við flutninga stefnda til Keflavíkurflugvallar. Stefnandi var tekin af launaskrá og laun uppgerð fyrir hluta októbermánaðar, auk uppsafnaðs orlofs og hluta af orlofs- og desemberuppbót. Stefnandi telur kröfu um að hún tæki að sér að vinna verkefni heima, mánuði eftir flutninga og hálfum mánuði eftir að uppgjör fór fram vera of seint fram komna með hliðsjón af ofangreindum athöfnum stefnda.

Stefnandi vísar til 19. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, en þar komi fram að starfsmanni sé skylt að hlíta breytingum á störfum sínum og verksviði og að hann geti kosið að segja upp starfi sínu vegna slíkra breytinga, enda skýri hann ráðherra eða forstöðumanni frá því innan eins mánaðar frá því að breytingarnar voru tilkynntar honum. Þó að ekki sé í tilgreindu lagaákvæði fjallað sérstaklega um flutning á milli staða verði að líta svo á að starfsstöð sé hluti af ráðningarkjörum og sé starfsstöð tilgreind í ráðningarsamningi, gildi það. Stefnandi byggir á því að jafnvel þó að ekki sé sérstaklega tilgreint um starfsstöð í ráðningarsamningi, verði að líta svo á að starfstöðin sé svo mikilvægur liður í ráðningarkjörum að starfsmaður þurfi ekki að una flutningi starfsstöðvar til bæjarfélags í 50 km fjarlægð nema að undangenginni uppsögn. Líta verði svo á við breytingar á starfi hversu íþyngjandi breytingarnar séu. Stefnandi telur að líta verði svo á að starfsstöð og vinnusvæði sé ein af mikilvægum forsendum fyrir vali á starfi og flutningur á starfsstöð milli vinnusvæða og svo langt frá umsaminni starfstöð, sé mjög íþyngjandi, enda telji hún sér með engu móti fært að sinna störfum svo langt frá heimili sínu. Stefnandi telji að þessi breyting á starfi hennar falli utan undantekningarákvæðis 19. gr. laga nr. 70/1996 og þar með hafi orðið veruleg vanefnd á ráðningarsamningi aðila sem jafngildi einhliða riftun stefnda.

Stefnandi byggir á því að stefndi hafi vanefnt skyldu sína til að greiða stefnanda laun í uppsagnarfresti. Kröfu til greiðslu launa í sex mánuði byggir hún á bréfi forstjóra stefnda Ratsjárstofnunar dagsettu 17. september 2007. Einnig sé byggt á 41. gr. laga nr. 70/1996 og ráðningarsamningi aðila frá 13.3.2003.

Stefnandi gerir kröfu til greiðslu 13.04% orlofs á hin vangoldnu laun. Varðandi þá kröfu er vísað til ráðningarsamnings aðila, kafla 4,2 í kjarasamningi kjarafélags viðskipta- og hagfræðinga og fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og til ákvæða orlofslaga nr. 30/1987 um að orlof skuli greiða á öll laun svo og til viðmiðunarkjarasamnings. Krafa um hluta orlofs- og desemberuppbóta vegna uppsagnarfrestsins er byggð á ofangreindum kjarasamningi. Þá vísar stefnandi almennt til meginreglna vinnuréttar og samningaréttar um skuldbindingargildi samninga.

Dráttarvaxta er krafist frá gjalddaga launa og til greiðsludags sbr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Málsástæður og lagarök stefndu:

Stefndu byggja á því að samningur Ratsjárstofnunar við Bandaríkjamenn frá árinu 1987 hafi verið sagt upp af hálfu Bandaríkjamanna og hafi honum lokið 15. ágúst 2007. Þar sem ljóst var að til hópuppsagna allra starfsmanna stofnunarinnar kæmi hafi Bandaríkjamenn gert ráð fyrir að greiða öllum starfsmönnum sem væru á launaskrá í lok ágúst tveggja mánaða laun án vinnuskyldu auk námskeiðsstyrks að upphæð 195.000 krónur. Þessar greiðslur hafi tekið mið af fyrri fordæmum um mildandi aðgerðir við uppsagnir starfsmanna og hafi stefnandi fengið þessar greiðslur. Stefnandi hafi gert kröfur um frekari greiðslur í uppsagnarfresti án vinnuskyldu þann 19. nóvember 2007. Til að reyna að koma til móts við hana hafi henni verið boðið að vinna verkefni heima hjá sér ef hún vildi hafa það svo á uppsagnarfrestinum, en því boði hafi hún hafnað.

Stefndu byggja á því að fyrir 15. ágúst 2007 hafi starfsmenn Ratsjárstofnunar ekki verið ríkisstarfsmenn, en eftir þann tíma gildi almennar reglur starfsmannalaga. Þá hafna stefndu vísun í kjarasamning og telja hann ekki eiga við í tilviki stefnanda, en kjör hennar hafi farið eftir ráðningarsamningi.

Stefndu telja að samkvæmt grundvallarreglunni um stjórnunarrétt vinnuveitanda fari forstöðumaður með óskert vald til að stýra starfsemi sinnar stofnunar utan þeirra takmarkana sem lög, samningar og fyrirmæli æðra stjórnvalds kunni að setja honum. Forstöðumaður hafi rúmar heimildir til breytinga á störfum starfsmanna sinna samkvæmt 19. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins þar sem lögfest sé skylda starfsmanna til að sæta breytingum á störfum sínum. Að mati stefndu verði að skýra ofangreinda lagagrein þannig að forstöðumaðurinn fari með valdið til breytinga, en samþykki starfsmanns fyrir breytingum sé ekki nauðsynlegt.

Forstöðumaður ákveði staðsetningu stofnunar ef almenn lög eða fyrirmæli geyma ekki fyrirmæli um það hvar henni skuli valinn staður. Starfsemi stefnda, Ratsjárstofnunar, sé dreift um nokkrar starfsstöðvar vítt og breitt um landið, en meginhluti starfsins hafi verið á Keflavíkurflugvelli. Stofnunin hafi fullt vald til þess að ákveða starfsstöð starfsmanna og stefnanda hafi því verið skylt samkvæmt 15. og 19. gr. laga nr. 70/1996 að hlíta breytingum á störfum sínum og verksviði. Skylda stefnanda hafi verið skýr og ótvíræð. Ekki hafi verið með neinum hætti ætlast til að hún lækkaði í launum eða nyti lakari kjara á nýjum starfsstað. Fullyrðing stefnanda að með flutningi hafi orðið veruleg vanefnd á ráðningarsamningi, sem jafngilti einhliða riftun stofnunarinnar, sé fráleit og sé henni mótmælt sem rangri.

Stefnandi hafi verið ráðin til að sinna starfsmannamálum og ýmsum rekstrartengdum málum Ratsjárstofnunar. Þar sem starfsemi stofnunarinnar hafi farið fram á nokkrum stöðum hafi verið ljóst að hluti starfs hennar gæti farið fram á öðrum starfsstöðvum en í Reykjavík, svo sem í Keflavík.

Stefndu byggja á því að á síðari árum hafi svæðið frá Akranesi, Selfossi, Reykjanesi sem og höfuðborgarsvæðið þróast í einn vinnumarkað. Byggðin hafi teygt úr sér og fjöldi manna ferðist daglega á milli þessara staða í vinnu og hafi stefndu verið heimilt að líta á Keflavíkurflugvöll sem sama starfs- og vinnusvæði og Reykjavík. Því er mótmælt af hálfu stefndu að með flutningi starfs frá Reykjavík til Keflavíkurflugvallar hafi stefndi, Ratsjárstofnun, einhliða rift ráðningarsamningi og einnig því að um það sé samið í ráðningarsamningi aðila að starfsstöð sé í Reykjavík og að ákvörðun um flutninginn til Keflavíkur feli í sér íþyngjandi ráðstöfun fyrir stefnanda.

Byggt er á því af hálfu stefndu að stefnandi hafi vanefnt vinnuskyldur sínar verulega og með ólögmætum hætti og hún hafi einhliða rift vinnusambandi aðila. Þá er á því byggt að stefndu hafi staðið löglega að uppsögn og öðrum ákvörðunum sem teknar voru varðandi starf stefnanda.

Það er mat stefndu að jafnvel þó að ekki verði fallist á ofangreind rök fyrir sýknu, eigi samt að sýkna í málinu þar sem stefnandi hafi ekki sýnt fram á að hún hafi orðið fyrir tjóni og ekki sé fullnægt skilyrðum skaðabótaréttar að neinu leyti fyrir kröfu hennar. Stefnandi hafi fengið lokauppgjör í lok ágúst og fengið þá greiddar 800.149 krónur vegna uppgjörs á samningi við Bandaríkjamenn en greiðslan sé þess eðlis að hún eigi ótvírætt að dragast frá kröfu stefnanda. Á stefnanda hvíli sú skylda að takmarka tjón sitt, en ekki hafi verið sýnt fram á það í málinu að hún hafi fullnægt þeirri skyldu, og beri að draga allar tekjur sem stefnandi hafi haft á uppsagnartímanum frá kröfu stefnanda. Þá telji stefndu einnig að stefnandi miði kröfu sína við of langt tímabil og að krafan sé allt of há.

Varðandi varakröfu sína vilja stefndu taka fram að þeir telji kröfu stefnanda allt of háa og að stefnandi miði kröfu sína við of langt tímabil. Þá eru sett fram sömu rök í umfjöllun stefndu um varakröfu að því er varðar lokauppgjör, skyldu stefnanda til að takmarka tjón sitt og frádrátt hugsanlegra tekna á uppsagnartíma. Þá telja stefndu að greiðsla til stefnanda úr sjúkra- endurmenntunar- og orlofssjóði Ratsjárstofnunar, 554.126 krónur sem greidd var 18. júlí 2008 eigi einnig að koma til frádráttar kröfu stefnanda.

Að því er varðar kröfu um dráttarvexti telja stefndu að ekki eigi við vísun til 5. gr. laga nr. 38/2001 og er kröfu um dráttarvexti af allri kröfufjárhæðinni mótmælt. Stefndu telja að dráttarvextir verði ekki dæmdir fyrr en í fyrsta lagi mánuði eftir kröfubréf, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 og reiknist eftir það frá gjalddaga launa en ekki gjaldfellt miðað við 1.11.2007 eins og stefnandi krefjist. Orlofskröfu er mótmælt sem of hárri, þar með talið orlofsprósentu en einnig er orlofsuppbót og desemberuppbót mótmælt sem of hárri. Þá er mótmælt tilvísun í kjarasamning þann sem stefnandi vísar til.

Niðurstaða:

Það er óumdeilt í máli þessu að stefnanda var sagt upp störfum hjá stefnda Ratsjárstofnun með 6 mánaða fyrirvara með bréfi 17. september 2007 og skyldi uppsagnarfrestur miðast við 1. október 2007. Það virðist liggja fyrir að um stöðu starfsmanna stofnunarinnar við breytingar á starfseminni á árinu 2007 skyldu gilda lög um réttindi og skyldur ríkisstarfsmanna nr. 70/1996, eins og skýrt kemur fram í bréfi utanríkisráðuneytisins frá 11. október 2007, en aðilar málsins eru ekki sammála um hvort reglur um ríkisstarfsmenn hefðu gilt um starfsmennina fram að þeim tíma.

Af gögnum málsins og skýrslum aðila og vitnis fyrir dómi má ráða að stefnandi hafði nokkru fyrir uppsögn komist að samkomulagi við vinnuveitanda sinn um minnkun á starfshlutfalli, að minnsta kosti tímabundið, í 67% og var samkomulag um fastan vinnutíma. Þá kom fram í skýrslutökum að uppgjörsgreiðsla í lok ágúst 2007, sem nam tveggja mánaða launum og námskeiðsgreiðslu, hafi verið aukagreiðsla og hafi þeir starfsmenn sem unnu út sinn 6 mánaða uppsagnarfrest ekki fengið skert laun á uppsagnarfresti vegna þeirrar greiðslu.

Eftir að starfsmönnum Ratsjárstofnunar hafði verið sagt upp störfum sínum, var tilkynnt að starfsemi skrifstofunnar að Síðumúla 28 í Reykjavík yrði flutt til Keflavíkurflugvallar þar sem meginstarfsemi stofnunarinnar væri. Tilkynnt var að flutningur á milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar yrði á kostnað stofnunarinnar og færi fram á vinnutíma, á meðan á uppsagnarfresti stæði. Ekki hefur verið upplýst í málinu hvernig stóð til að staðið yrði að þessum flutningi í tilviki stefnanda, en gera verður ráð fyrir að henni hefði getað staðið til boða flutningur á milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar á vinnutíma og henni að kostnaðarlausu. Stefnandi neitaði hins vegar að starfa á nýrri starfstöð og mætti ekki til starfa eftir að flutningur fór fram um miðjan október 2007.

Í 19. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins er að finna ákvæði um að starfsmanni sé skylt að hlíta breytingum á starfi sínu eða verksviði. Verður að líta svo á að þarna sé um að ræða undantekningu frá þeirri meginreglu að starfsmaður þurfi almennt ekki að sæta breytingum á starfi því sem hann hefur með höndum samkvæmt ráðningarsamningi. Í tilvitnaðri lagagrein segir ennfremur að ef breytingarnar hafi í för með sér skert launakjör eða réttindi starfsmanns skuli hann þó halda óbreyttum kjörum þann tíma sem uppsagnarfrestur hans yrði samkvæmt ráðningarsamningi.

Í ráðningarsamningi stefnanda við stefnda, Ratsjárstofnun, er vinnustaður sagður „aðalskrifstofa“, en í haus ráðningarsamningsins er heimilisfang stofnunarinnar sagt vera Síðumúli 28. Fram hefur komið í málinu að starfsstöð stefnanda hafi verið að Síðumúla 28 allan þann tíma sem hún starfaði hjá stofnuninni og í skýrslum fyrir dómi mátti skilja að starfsmenn litu á þann vinnustað sem aðalskrifstofu. Ekki verður litið svo á að það að stefnandi hafi í einhver skipti ferðast til annarra starfsstöðva stofnunarinnar vegna starfs síns, breyti því að hennar vinnustaður var allan tímann að Síðumúla 28 í Reykjavík, en stefnda, Ratsjárstofnun, hefði verið í lófa lagið að tilgreina það í ráðningarsamningi ef ætlunin var að starfsmenn gætu átt von á að vera fluttir á milli staða, eða að starfsstöð yrði önnur en tekið er fram í ráðningarsamningi.

Það er því niðurstaða dómsins að þær breytingar sem stefnanda var gert að þola á starfskjörum sínum með því að starfsstaður hennar flyttist til Keflavíkurflugvallar séu meiri en svo að hún þyrfti að una þeim. Ekki verður séð að tillaga stefndu um að stefnandi myndi vinna verkefni heima, sem kom fram mánuði eftir flutning stofnunarinnar, breyti þessari niðurstöðu.

Ef horft er til 1. mgr. 19. gr. laga nr. 70/1996 er ljóst að stefnandi hefði átt rétt á að halda óbreyttum kjörum á uppsagnartíma ef hún hefði sagt upp vegna breytinganna, á meðan uppsagnarfrestur samkvæmt lögum eða ráðningarsamningi varði. Hér er aðstaðan hins vegar sú að áður en breytingarnar urðu, hafði stefnanda verið sagt upp störfum með 6 mánaða uppsagnarfresti, þó að í ráðningarsamningi aðila hafi 3ja mánaða uppsagnarfrestur verið nefndur. Ekki verður séð að þau auknu réttindi sem stefnandi hafði fengið með uppsögninni eigi að raskast við það að breyting var gerð á starfsaðstöðu hennar sem hún þurfti ekki að una. Það verður því niðurstaða málsins að stefnandi eigi rétt á launum í sex mánuði frá 1. október 2007 eins og nánar greinir í dómsorði.

Að því er varðar þá málsástæðu stefndu í tengslum við varakröfu þeirra, að uppgjörsgreiðsla sem greidd var í lok ágúst 2007 eigi að koma til frádráttar, verður að líta til þess að vitnið G-kvk-nf E-kvk-nf, fyrrum aðstoðarforstjóri Ratsjárstofnunar, upplýsti aðspurð fyrir dóminum að allir starfsmenn hefðu fengið uppgjörsgreiðslu frá Bandaríkjamönnum við lok samningstíma þeirra við stefnda, Ratsjárstofnun, og að litið hefði verið á hana sem sem bónusgreiðslu frekar en hluta af launum í uppsagnarfresti. Þá upplýsti G-kvk-nf að þeir starfsmenn stefndu, sem hefðu unnið 6 mánaða uppsagnarfrest sinn, hefðu fengið full laun þann tíma, án þess að uppgjörsgreiðslan frá því í ágústlok kæmi þar til frádráttar. Einnig hafa stefndu haldið fram að greiðsla til stefnanda í júlí 2008 sem samkvæmt bréfi dagsettu 18. júlí 2008 eru lokauppgjör starfsmannasjóðs Ratsjárstofnunar, enda hafði stofnunin þá verið lögð niður, skuli dragast frá stefnufjárhæð. Ekki verður fallist á þá málsástæðu stefndu, enda ljóst af nefndu bréfi að verið er að skipta á milli starfsmanna inneignum og vaxtatekjum úr sjúkra- endurmenntunar- og orlofssjóði og varla um að ræða að laun starfsmanna sem unnu uppsagnarfrest sinn hjá stofnuninni skertust vegna þessarar greiðslu.

Þá hafa stefndu haldið því fram að stefnanda hafi borið að leitast við að takmarka tjón sitt með því að finna sér aðra vinnu á uppsagnartímanum og að þær tekjur sem hún hefði haft á uppsagnartímanum skyldu dragast frá þeirri fjárhæð sem hún hugsanlega fengi dæmda sér. Við aðalmeðferð málsins kom fram að stefnandi væri nú komin í aðra vinnu og lögð voru fram gögn sem sýndu tekjur hennar á uppsagnartímanum. Þar kom fram að hún hafði rúmar 60.000 krónur í laun fyrir vinnu við bókhald, en gögnin sýndu að hún hafði haft svipaðar tekjur aukalega á meðan hún starfaði enn hjá stefnda, Ratsjárstofnun, og kom fram í aðilaskýrslu hennar að hún hefði tekið að sér aukavinnu eftir að starfshlutfall hennar minnkaði vorið 2007.

Í ráðningarsamningi aðila kemur fram að orlofsréttur skuli vera sá sami og ríkisstarfsmanna og verður því að fallast á það með stefnanda að hún eigi rétt á 13,04% orlofi ofan á dagvinnulaun sín. Eðlilegt er þó að sú greiðsla falli í gjalddaga við lok uppsagnarfrestsins og beri dráttarvexti frá þeim tíma eins og nánar greinir í dómsorði. Hins vegar verður ekki fallist á kröfu stefnanda um greiðslu orlofsuppbótar og desemberuppbótar á laun í uppsagnarfresti þar sem þessar greiðslur eru kjarasamningsbundnar og ekki var samið um þær í ráðningarsamningi aðila.

Að því er varðar hvenær greiðslur launa í uppsagnarfresti skyldu fara fram og því tengt álagningu dráttarvaxta, er það niðurstaða málsins að stefndu hefði borið að greiða stefnanda launin eins og verið hefði ef hún hefði verið að störfum til 31. mars 2008, samtals 1.853.793 krónur, og laun gjaldfallið við hver mánaðamót og dráttarvextir miðast við það, eins og nánar greinir í dómsorði.

Eftir þessum úrslitum málsins verða stefndu dæmdir til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf, settur héraðsdómari, kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndu, Ratsjárstofnun og íslenska ríkið greiði óskipt stefnanda, T-kvk-þgf H-x-x, 1.853.793 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 112.833 krónum frá 1. nóvember 2007 til 1. desember 2007, af 415.408 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2008, af 717.983 krónum frá þeim degi til 1. febrúar 2008, af 1.020.558 krónum frá þeim degi til 1. mars 2008, af 1.323.133 krónum frá þeim degi til 1. apríl 2008, en af 1.853.793 frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndu greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

A-kvk-nf M. K-kvk-nf