S-1542/2020

Dómur

I

Mál þetta, sem dómtekið var 12. október 2020, höfðaði héraðssaksóknari með ákæru 11. júní 2020 á hendur D-x-x Z-x-x, kt. 0000000000, til heimilis að […], […], „fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og fyrir peningaþvætti, með því að hafa:

1. Staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2015 til og með 2018, vegna tekjuáranna 2014 til og með 2017, með því að hafa vanframtalið greiðslur frá […], […] og […] samtals að fjárhæð 39.469.132 krónur, sem skattskyldar eru samkvæmt 1. tölulið A. liðar 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sbr. 2. mgr. 11. gr. sömu laga, og samkvæmt 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélag. Með framangreindu komst ákærði undan greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð 16.492.587 krónur, sem sundurliðast sem hér greinir:

Tekjuárið 2014

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr.

1.926.312

Vanframtaldar tekjur kr.

1.819.972

Tekjuskattur, skattprósenta 22,86% kr.

355.173

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

224.974

(Af stofni kr. 0 3.480.000)

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3% kr.

67.370

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

38.558

(Af stofni kr. 3.480.000 9.415.428)

Ónýttur persónuafsláttur kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr.

686.075

Tekjuárið 2015

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr.

2.250.720

Vanframtaldar tekjur kr.

17.373.547

Tekjuskattur, skattprósenta 22,86% kr.

333.518

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

211.257

(Af stofni kr. 0 3.709.680)

Tekjuskattur, skattprósenta 25,3% kr.

1.600.773

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

916.174

(Af stofni kr. 3.709.680 10.036.847)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr.

3.048.800

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

1.388.258

(Af stofni yfir kr. 10.036.847)

Ónýttur persónuafsláttur kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr.

7.498.781

Tekjuárið 2016

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr.

4.086.510

Vanframtaldar tekjur kr.

7.646.411

Tekjuskattur, skattprósenta 23,9% kr.

1.512.193

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

916.174

(Af stofni kr. 4.032.421 10.043.880)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr.

419.520

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

191.027

(Af stofni yfir kr. 10.043.880)

Ónýttur persónuafsláttur kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr.

3.038.913

Tekjuárið 2017

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr.

3.823.200

Vanframtaldar tekjur kr.

12.629.202

Tekjuskattur, skattprósenta 22,5% kr.

1.393.490

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

896.788

(Af stofni kr. 0 10.016.488)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,8% kr.

2.046.621

Útsvar, útsvarsprósenta 14,48% kr.

931.920

(Tekjur af stofni yfir kr. 10.016.488)

Ónýttur persónuafsláttur kr.

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samtals: kr.

5.268.819

Vanframtaldar tekjur alls kr.

39.469.132

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar kr.

16.492.587

2. Fyrir að hafa aflað sér, ráðstafað og eftir atvikum geymt ávinningi af brotum skv. 1 tölulið ákæru, samtals að fjárhæð 16.492.587 krónur, í eigin þágu.

_______________________________

Framangreind brot ákærða skv. 1. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga.

Framangreind brot samkvæmt 2. tölulið ákæru teljast varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði kom fyrir dóminn og viðurkenndi skýlaust brot sín samkvæmt 1. tölulið ákærunnar, en neitaði sakargiftum samkvæmt 2. tölulið. Krafðist hann sýknu af því broti, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Að því er varða brot hans samkvæmt 1. tölulið krafðist hann vægustu refsingar. Í báðum tilvikum krafðist hann þess að allur sakarkostnaður yrði greiddur úr ríkissjóði.

II

Þar sem ákærði játaði skýlaust brot sín samkvæmt 1. tölulið ákærunnar og dómari taldi ekki ástæðu til að draga í efa að játning hans væri sannleikanum samkvæm, var ákveðið að fara með þann þátt málsins að hætti 164. gr., sbr. og 4. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samkvæmt því telst sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í 1. tölulið ákærunnar og er þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Samkvæmt 2. tölulið ákærunnar er ákærði sakaður um peningaþvætti með því „að hafa aflað sér, ráðstafað og eftir atvikum geymt ávinning af brotum samkvæmt 1. tölulið ákæru, samtals að fjárhæð 16.492.587 krónur, í eigin þágu.“ Telur ákæruvaldið brot þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í ljósi neitunar ákærða á sakargiftum samkvæmt þessum tölulið var aðilum gefinn kostur á að flytja málið munnlega um þann þátt þess, og var svo gert 12. október sl. Byggir ákærði á því að ákvæði 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 tæmi sök gagnvart 264. gr. laganna og því beri að sýkna hann af þeirri háttsemi sem hann er þar sakaður um. Ákæruvaldið hafnar þeim rökum.

Í 1. mgr. 264. gr. tilvitnaðra laga, sbr. 7. gr. laga nr. 149/2009, segir að „hver sem tekur við, nýtir eða aflar sér eða öðrum ávinnings af broti á lögum þessum eða af refsiverðu broti á öðrum lögum, eða meðal annars umbreytir slíkum ávinningi, flytur hann, sendir, geymir, aðstoðar við afhendingu hans, leynir honum eða upplýsingum um uppruna hans, eðli, staðsetningu eða ráðstöfun ávinnings skal sæta fangelsi allt að 6 árum.“ Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar skal sá sem framið hefur frumbrot og fremur jafnframt brot samkvæmt 1. mgr. sæta sömu refsingu og þar greinir. Þá er þar tekið fram að ákvæði 77. gr. gildi eftir því sem við eigi. Með síðarnefnda ákvæðinu var svokallað sjálfsþvætti lagt að jöfnu við þvætti ávinnings af frumbrotum annarra samkvæmt 1. mgr. 264. gr. laganna.

Eins og áður greinir hefur ákærði játað að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2015 til og með 2018, vegna tekjuáranna 2014 til og með 2017, með því að hafa vanframtalið greiðslur frá þremur tilgreindum fyrirtækjum, alls að fjárhæð 39.469.132 krónur, sem skattskyldar voru. Komst ákærði þannig undan greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð 16.492.587 krónur og nemur ávinningur hans af þeim brotum því sömu fjárhæð. Þessum ávinningi, sem stafaði af frumbrotum hans samkvæmt 1. tölulið ákærunnar, ráðstafaði ákærði í eigin þágu svo sem sjá má af framlögðum bankayfirlitum. Með þeirri háttsemi hefur ákærði jafnframt gerst sekur um brot gegn 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að fenginni þeirri niðurstöðu er hafnað þeirri málsvörn ákærða að ákvæði 262. gr. þeirra laga tæmi sök gagnvart 264. gr. laganna.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði var hann með dómi Héraðsdóms Reykjaness 9. október 2014 dæmdur í tveggja ára fangelsi, skilorðbundið til þriggja ára, vegna brota á lögum um ávana og fíkniefni. Sá dómur hefur þó ekki áhrif við ákvörðun viðurlaga nú, enda hófst rannsókn lögreglu í þessu máli í mars 2020 og var skilorðstími þess dóms því löngu liðinn. Á hinn bóginn ber að líta til þess að brot ákærða varða háum fjárhæðum og teljast meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Til málsbóta horfir þó að ákærði viðurkenndi fyrir dómi skýlaust brot sín samkvæmt 1. tölulið ákærunnar. Samkvæmt þessu, svo og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði, sem unnt þykir þó að binda skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

Samhliða skilorðsbundinni refsivist verður ákærði samkvæmt fyrirmælum 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga dæmdur til greiðslu fésektar. Í samræmi við dómaframkvæmd og verknaðarlýsingu í ákæru verður hún ákveðin þreföld sú fjárhæð sem vangoldin var, eða samtals 49.500.000 krónur. Skal sektin greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, ella sæti ákærði fangelsi í 360 daga.

Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða loks gert að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 504.680 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

I-kk-nf E-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, D-x-x Z-x-x, sæti fangelsi í níu mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá greiði ákærði 49.500.000 krónur í fésekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði 504.680 krónur í málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns.

I-kk-nf E-kk-nf ákærði 49.500.000 krónur í fésekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja, en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði 504.680 krónur í málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns.

I-kk-nf E-kk-nf