E-981/2021

Mál þetta, sem dómtekið var 22. október 2021, var höfðað 28. apríl 2021, af A, [...], gegn B, [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum vangoldin laun að fjárhæð 7.545.902 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. apríl 2020 af 347.541 krónu til 1. maí 2020, frá þeim degi af 1.104.991 krónu til 1. júní 2020, frá þeim degi af 1.862.441 krónu til 1. júlí 2020, frá þeim degi af 2.619.891 krónu til 1. ágúst 2020, frá þeim degi af 3.377.341 krónu til 1. september 2020, frá þeim degi af 4.134.791 krónu til 1. október 2020 og frá þeim degi af 7.545.902 krónum til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að dæmt verði að dráttarvextir skuli leggjast við höfuðstól á tólf mánaða fresti, í fyrsta skipti 1. apríl 2021 en síðan árlega eftir það. Loks krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I.

Helstu málsatvik

Með kaupsamningi dagsettum 16. mars 2019 keypti stefndi rekstur félagsins C en stefnandi var eigandi og fyrirsvarsmaður þess félags. Samkvæmt umræddum kaupsamningi keypti stefndi í meginatriðum vörumerkið og firmaheitið D, öll lén, netföng og heimasíður félagsins, öll símanúmer þess og hugbúnað, símtæki og tölvubúnað, öll gögn tengd viðskiptavinum, viðskiptavild félagsins og viðskiptasambönd sem og vörubirgðir. Í samningnum var aukinheldur kveðið á um að stefnandi skyldi aðstoða stefnda við að yfirtaka viðskiptasambönd og ekki á nokkurn hátt torvelda aðgengi stefnda að tengiliðum birgja. Umsamið kaupverð var samkvæmt samningnum 12.000.000 króna og skyldi hið selda afhent stefnda samdægurs. Þá var kveðið á um að stefnandi skyldi í að minnsta kosti þrjá mánuði eftir afhendingu hins selda aðstoða stefnda og upplýsa hann um alla nauðsynlega þætti viðvíkjandi rekstrinum sem og skuldbindingu stefnanda um að starfa hjá stefnda í allt að sex mánuði á óbreyttum kjörum að ósk stefnda. Loks var mælt fyrir um að stefndi skyldi bjóða starfsmönnum C að halda störfum sínum á sömu kjörum og þeir hefðu notið.

Samhliða framangreindum kaupsamningi gerðu aðilar hans samkomulag um helstu atriði samnings þeirra, dagsett 17. mars 2019. Í því samkomulagi kemur fram að stefnandi hafi leitað til fyrirsvarsmanns stefnda um aðkomu stefnda að rekstri C Var umræddu samkomulagi samkvæmt efni þess ætlað að leggja grunn að kaupum stefnda á rekstri C Í því er auk annars kveðið á um að stefnandi ábyrgist að birgjar C muni ekki gera athugasemdir við sölu á rekstri félagsins sem og að hann staðfesti að hann muni starfa í fullu starfi fyrir stefnda í óbreyttri mynd og á óbreyttum kjörum í að minnsta kosti tólf mánuði frá kaupum ef stefndi óski þess. Þá er mælt fyrir um að um störf hans skuli gera formlegan starfssamning svo fljótt sem verða megi. Enn fremur er tilgreint að nánar tiltekið séu kjör hans þannig að mánaðarleg heildarlaun nemi 850.000 krónum, mótframlag í lífeyrissjóð sé greitt til VR, orlofsdagar hans séu lögum samkvæmt 40 á hverju orlofsári, ótekið orlof flytjist ekki frá C til stefnda og að stefndi skuli greiða kostnað við GSM- síma stefnanda. Þá er kveðið á um að stefnandi skuli eiga kost á að kaupa allt að þriðjungi hlutafjár í stefnda á nafnvirði auk þess sem hann skuli eiga rétt á að auka hlut sinn í stefnda í allt að 50% innan tólf mánaða að tilteknum skilyrðum uppfylltum. Eitt þeirra skilyrða var samkvæmt umræddu samkomulagi að í 13 mánuði frá yfirtökudegi rekstrarins kæmu ekki fram kröfur á hendur stefnda sem rekja mætti til reksturs C, vanskila félagsins eða vanefnda þess eða hvers sem er annars sem valdið gæti stefnda rekstrartjóni. Þá var mælt fyrir um að stefnandi skyldi eiga kost á að tilnefna einn mann í tveggja manna stjórn stefnda sem og að stefndi tæki ekki yfir aðrar skuldbindingar en tilgreindar væru í umræddu samkomulagi.

Framlögð gögn bera með sér að eftir að framangreind kaup voru um garð gengin hafi Íslandsbanki hf. gert við þau alvarlegar athugasemdir. Þannig liggur fyrir tölvubréf frá starfsmönnum bankans til stefnanda dagsett 19. mars 2019 þar sem auk annars kemur fram að bankinn hafi lánað C háar fjárhæðir gegn veði í vörubirgðum félagsins. Það sé því með öllu óskiljanlegt að vörubirgðir félagsins hafi verið seldar án samráðs við bankann. Þá er þess í nefndu tölvubréfi krafist að söluandvirðinu verði ráðstafað inn á reikning félagsins hjá bankanum. Íslandsbanki hf. fór svo fram á það með erindi dagsettu 10. apríl 2019 að C yrði tekið til gjaldþrotaskipta vegna 48.538.245 króna vangoldinnar skuldar félagsins við bankann og var félagið úrskurðað gjaldþrota hinn 12. júní 2019. Þá sendi Íslandsbanki hf. kæru til héraðssaksóknara hinn 2. apríl 2019 vegna ætlaðrar refsiverðrar háttsemi við sölu á veðsettum vörubirgðum. Í umræddri kæru kemur auk annars fram að stefnandi hafi upplýst bankann um það með tölvubréfi dagsettu 18. febrúar 2019 að verðmæti vörubirgða félagsins væri 62.393.924 krónur án virðisaukaskatts. Að því virtu telji bankinn ljóst að með áðurgreindum kaupsamningi hafi veðsettar vörubirgðir verið færðar á milli félaga án raunverulegrar greiðslu fyrir hið veðsetta enda hafi kaupverð rekstrarins í heild verið 12.000.000 króna. Þá áskilji bankinn sér rétt til að setja fram bótakröfu á síðari stigum.

Í samræmi við áðurgreint samkomulag aðila um helstu atriði samnings þeirra hóf stefnandi störf hjá stefnda í kjölfar kaupa hans á rekstri C. Ágreiningslaust er að stefnandi lét af störfum hjá stefnda í mars 2020. Málsaðila greinir hins vegar á um tímasetningu og tildrög starfsloka hans. Stefnandi heldur því fram að honum hafi fyrirvaralaust verið sagt upp störfum hinn 30. mars 2020 vegna deilu sem upp hafi komið á milli hans og fyrirsvarsmanns stefnda en stefndi heldur því aftur á móti fram að stefnandi hafi starfað hjá félaginu þá tólf mánuði sem um hafi verið samið og í ljósi undangenginna atvika og annarra árekstra aldrei komið til greina að hann starfaði þar lengur en það.

Gögn málsins bera með sér að VR hafi fyrir hönd stefnanda gert kröfu um greiðslu launa á uppsagnarfresti með tölvubréfi til stefnda dagsettu 20. apríl 2020. Það tölvubréf hefur ekki verið lagt fram í málinu og því ekki unnt að gera frekari grein fyrir efni þess. Hins vegar liggur frammi tölvubréf dagsett 6. maí 2020 sent af hálfu stefnda sem svar við umræddu tölvubréfi VR. Í því er kröfu stefnanda alfarið hafnað. Þá er því auk annars lýst að stefndi hafi keypt rekstur C Liður í þeim kaupum hafi verið að stefnandi starfaði hjá stefnda í allt að tólf mánuði á óbreyttum kjörum. Þegar því tímabili hafi verið lokið hafi stefnandi látið af störfum. Stefnandi eigi því ekki rétt á greiðslu launa á uppsagnarfresti.

Krafa stefnanda var áréttuð með bréfi VR til stefnda dagsettu 10. ágúst 2020. Í því kemur auk annars fram að stefnandi hafi hafið störf hjá stefnda í mars 2019 og starfað þar allt þar til honum hafi verið fyrirvaralaust sagt upp störfum hinn 30. mars 2020. Af hálfu stefnda hafi því verið haldið fram að samkomulag hafi verið um að stefnandi starfaði hjá stefnda í tólf mánuði og starfssambandi þeirra því sjálfhætt. Á það verði ekki fallist. Stefnandi hafi skuldbundið sig til að starfa hjá stefnda í að minnsta kosti tólf mánuði og ekki hafi verið gerður við hann tímabundinn ráðningarsamningur. Hann hafi svo starfað hjá stefnda lengur en tólf mánuði og eigi því rétt til uppsagnarfrests samkvæmt kjarasamningi auk þess sem hann eigi rétt til vangoldinna launa vegna marsmánaðar 2020 en fyrir þann mánuð hafi hann einungis fengið hluta umsaminna launa greidd. Þá er krafa hans ítarlega sundurliðuð í umræddu bréfi. Umrædd krafa var ítrekuð með bréfi dagsettu 15. september 2020. Í niðurlagi þess bréfs kemur fram að þar sem framangreindu innheimtubréfi hafi ekki verið sinnt sé áskorun um að greiða umrædda kröfu innan 14 daga frá dagsetningu bréfsins ítrekuð. Að öðrum kosti muni inn heimtu hennar verða fylgt eftir með hefðbundnum hætti og með aðstoð dómstóla ef þörf krefji.

Í framhaldi af rannsókn í tilefni af áðurgreindri kæru Íslandsbanka hf. gaf héraðssaksóknari út ákæru hinn 1. október 2020 á hendur bæði stefnanda fyrir skilasvik og fyrirsvarsmanni stefnda fyrir peningaþvætti og var mál á grundvelli hennar þingfest hinn 14. desember 2020. Var í ákærunni einnig sett fram skaðabótakrafa af hálfu Íslandsbanka hf. að fjárhæð 48.538.245 krónur að frádregnum innborgunum samtals að fjárhæð 16.112.974 krónur. Sú krafa var síðar lækkuð í samræmi við niðurstöðu dómkvadds matsmanns í riftunarmáli þrotabús C gegn stefnda um að verðmæti hinna seldu vörubirgða hafi verið 27.565.517 krónur. Í þinghaldi í framangreindu sakamáli hinn 12. apríl 2021 var bókað í þingbók að sækjandi hefði með tölvubréfi 30. mars 2021 boðað afturköllun ákæru í málinu. Í umræddu tölvubréfi hafi verið vísað til þess að sátt hefði orðið á milli fyrirsvarsmanns stefnda og kröfuhafans Íslandsbanka hf. og að bankinn hefði afturkallað kæru málsins til héraðssaksóknara. Væri það mat ákæruvaldsins að eins og málið lægi nú fyrir væri rétt með vísan til sönnunarkrafna að afturkalla ákæruna. Enn fremur er bókað í þingbók viðkomandi þinghalds að með bréfi dagsettu 12. apríl 2021 hafi ákæruvaldið formlega afturkallað ákæru í málinu og dómara beri því að fella það niður. Ágreiningslaust er að sú sátt sem að framan er vísað til fól í sér skuldbindingu stefnda um að greiða Íslandsbanka hf. 10.000.000 króna í skaðabætur til viðbótar þeim 11.000.000 króna sem hann hafði þegar greitt beint til bankans fyrir umræddar vörubirgðir samkvæmt fyrrgreindum kaupsamningi. Þá var áðurnefnt riftunarmál þrotabús C gegn stefnda einnig fellt niður í tilefni af framangreindri sátt hinn 14. apríl 2021.

Eftir að framangreind mál voru felld niður höfðaði stefnandi mál þetta.

II.

Helstu málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir kröfu sína á því að hann eigi rétt til fullrar launagreiðslu vegna marsmánaðar 2020 auk þess sem hann eigi rétt til fullra launagreiðslna á sex mánaða uppsagnarfresti. Hann hafi skuldbundið sig til að starfa hjá stefnda í að minnsta kosti tólf mánuði og þannig verið ráðinn ótímabundið. Hann hafi því átt rétt á sex mánaða uppsagnarfresti samkvæmt kjarasamningi auk þess sem hann hafi áunnið sér sex mánaða veikindarétt.

Samkvæmt 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum skuli nýr eigandi yfirtaka réttindi og skyldur fyrri eiganda gagnvart starfsmönnum. Óumdeilt sé að stefndi hafi keypt rekstur C og í þeim samningi sé sérstaklega tekið fram að stefnandi haldi áfram störfum fyrir nýjan eiganda. Stefnandi hafði áunnið sér sex mánaða uppsagnarfrest hjá fyrri vinnuveitanda á grundvelli greinar 12.1 í kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og VR. Samkvæmt því ákvæði skuli uppsagnarfrestur starfsmanns sem starfað hafi hjá sama fyrirtæki samfellt í tíu ár vera sex mánuðir sé hann orðinn 63 ára. Þá skuli allar uppsagnir vera skriflegar og bundnar við mánaðamót. Jafnframt hafi stefnandi áunnið sér sex mánaða veikindarétt á grundvelli greinar 8.2.2 í umræddum kjarasamningi. Samkvæmt því ákvæði skuli starfsmenn sem starfað hafi hjá sama vinnuveitanda í tíu ár eiga rétt til launagreiðslna í veikindaforföllum í sex mánuði á hverjum tólf mánuðum.

Stefnandi hafi verið orðinn 63 ára þegar honum hafi verið sagt upp störfum. Hann hafi því átt rétt á sex mánaða uppsagnarfresti frá 1. apríl 2020 að telja. Þá hafi umsamið orlof verið 40 dagar á ári samkvæmt samkomulagi málsaðila. Mánaðarlaun stefnanda hafi samkvæmt framlögðum launaseðli verið 739.450 krónur og fastur mánaðarlegur ökutækjastyrkur hans 29.166 krónur. Hann hafi aðeins fengið greiddan hluta af launum sínum og ökutækjastyrk fyrir marsmánuð 2020 svo sem umræddur launaseðill beri með sér og sé því einnig gerð krafa um vangoldin laun sem því nemi.

Samkvæmt grein 1.9 í áðurgreindum kjarasamningi skuli laun greiðast fyrsta dag eftir að mánuði þeim sem laun eru greidd fyrir ljúki. Að auki skuli vinnuveitandi greiða öll áunnin orlofslaun við lok ráðningartímans samkvæmt 8. gr. laga nr. 30/1987 um orlof auk þess að gera upp áunnið hlutfall launþega af orlofs- og desemberuppbót samkvæmt greinum 1.3.1 og 1.3.2 í títtnefndum kjarasamningi.

Samkvæmt framangreindu geri stefnandi kröfu um vangoldin laun, ökutækjastyrk og orlof vegna marsmánaðar 2020 sem og laun, ökutækjastyrk og orlof á sex mánaða uppsagnarfresti, nánar tiltekið vegna mánaðanna apríl til september 2020 að teknu tilliti til 18.000 króna kjarasamningsbundinnar launahækkunar 1. apríl 2020. Þá sé gerð krafa um áunnið hlutfall orlofsuppbótar vegna áranna 2020 og 2021 sem og áunnið hlutfall desemberuppbótar ársins 2020 samkvæmt framangreindum kjarasamningi.

Um lagarök vísar stefnandi til laga nr. 20/1930 um greiðslu verkkaups, laga nr. 30/1987 um orlof, laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum, laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, meginreglna kröfuréttar og meginreglna vinnuréttar sem og kjarasamnings Samtaka atvinnulífsins og VR og bókana sem teljast hluti hans. Kröfu sinni um dráttarvexti til stuðnings vísar stefnandi til III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Loks vísar stefnandi til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til stuðnings kröfu sinni um málskostnað.

III.

Helstu málsástæður stefnda

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi starfað hjá honum þann tíma sem samningur málsaðila kveði á um. Í upphafi árs 2020 hafi komið fram rýrnun á birgðum stefnda, sem stefnandi hafi ekki getað gert grein fyrir. Af þeim sökum sem og vegna annarra undangenginna atvika hafi aldrei komið til umræðu að stefnandi starfaði lengur hjá stefnda en þá tólf mánuði sem um hafi verið samið. Stefnandi eigi því enga kröfu um greiðslu launa á hendur stefnda.

Stefnandi hafi fengið VR til að setja fram kröfu um greiðslu launa á uppsagnarfresti með tölvubréfi dagsettu 20. apríl 2020. Stefndi hafi hafnað þeirri kröfu með tölvubréfi dagsettu 6. maí 2020. VR hafi svo ítrekað framangreinda kröfu með bréfi dagsettu 10. ágúst 2020 og sent málið að svo búnu til lögmanns félagsins sem hafi sent innheimtubréf dagsett 15. september 2020. Hvorki lögmaður VR né verkalýðsfélagið sjálft hafi hins vegar gert nokkurn reka að því að innheimta meinta launakröfu stefnanda fyrr en mál þetta var höfðað hinn 28. apríl 2021. Beri einnig þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda vegna tómlætis.

Þegar mál þetta hafi verið höfðað hafi stefnandi verið búinn að skuldbinda sig til að greiða Íslandsbanka hf. skaðabætur að fjárhæð 10.000.000 króna til að losa stefnanda og fyrirsvarsmann stefnda undan málsókn í sakamáli vegna meintra skilasvika stefnanda gagnvart Íslandsbanka hf. Allt að einu hafi stefnandi kosið svo skjótt sem framangreindu sakamáli hafi verið lokið að höfða mál þetta gegn stefnda til heimtu launa á uppsagnarfresti sem hann viti að hann eigi engan rétt til og hafi aldrei átt. Fyrir dómkröfum stefnanda sé enginn fótur. Stefnandi hafi orðið ber að því að vanefna gerða samninga með því að selja veðsettar eignir á undirverði, skilið lífeyrissjóði, ríkissjóð og ýmsa viðskiptavini eftir með tapaðar kröfur, nýjan vinnuveitanda með óútskýrða birgðarýrnun og sköðuð viðskiptasambönd við birgja sem stefnandi hafi skuldbundið sig til að tryggja. Slíkan afreksmann í viðskiptum kjósi VR að slá skjaldborg um og setji fram launakröfur sem félagið viti að séu með öllu tilhæfulausar.

Fyrir úrlausn þessa máls hafi lög nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum enga þýðingu. Umrædd lög hafi verið sett til verndar hagsmunum starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum eða hluta þeirra. Lögin verndi ekki eiganda fyrirtækis sem ákveði að selja hluta eigna þess með þeim hætti að veðhafar verði fyrir tjóni. Lögin verndi ekki eigendur þótt þeir séu starfsmenn í einhverjum skilningi og síst af öllu þegar eigandi hafi samið þannig að hann geti eignast hlut í kaupanda ef hann standi við gerða samninga. Stefnandi hafi ekki staðið við gerða samninga gagnvart stefnda frekar en gagnvart Íslandsbanka hf. þegar hann hafi selt eignir sem hann hafi ekki mátt selja. Sú sala hafi leitt til margs konar vandræða fyrir stefnda sem hafi líkt og fyrr greinir í reynd þurft að greiða 10.000.000 króna hærra verð fyrir keyptar vörubirgðir en um hafi verið samið.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefnandi eigi einhverja kröfu á hendur stefnda vegna tímabundinna starfa í hans þágu hafi sú krafa verið greidd með þeim skaðabótum sem stefndi hafi greitt Íslandsbanka hf. vegna meintra skilasvika stefnanda. Bótagreiðsla stefnda að fjárhæð 10.000.000 króna til Íslandsbanka hf. geri meira en að greiða meinta kröfu stefnanda á hendur stefnda. Skaðabótakröfu þessari megi skuldajafna við kröfu stefnanda án sjálfstæðs dóms.

Með vísan til alls framangreinds beri að sýkna stefnda af kröfum stefnanda og dæma stefnanda til greiðslu málskostnaðar. Sú niðurstaða ein fái samrýmst hugmyndum um virðingu og réttlæti í samskiptum launþega og vinnuveitenda.

Um lagarök vísar stefndi til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um að gerða samninga beri að virða og efna samkvæmt aðalefni þeirra. Kröfu sinni um skuldajöfnun án sjálfstæðs dóms til stuðnings vísar stefndi til 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Loks vísar stefndi til 129. gr. og 130. gr. síðastgreindra laga til stuðnings kröfu sinni um málskostnað.

IV.

Niðurstaða

Líkt og fram hefur komið lýtur ágreiningur málsaðila að kröfu stefnanda á hendur stefnda um greiðslu launa, ökutækjastyrks og orlofs vegna hluta marsmánaðar sem og mánaðanna apríl til september 2020 auk áunnins hlutfalls orlofs- og desemberuppbótar. Við úrlausn um þá kröfu hefur grundvallarþýðingu hvort stefnandi var ráðinn ótímabundið til starfa hjá stefnda eða tímabundið en um það greinir aðila auk annars á. Stefnandi byggir í því sambandi á því að ráðning hans hafi verið ótímabundin og hann eigi því rétt til fullrar greiðslu framangreindra launaliða, bæði vegna marsmánaðar 2020 sem og á sex mánaða uppsagnarfresti. Stefndi byggir á móti á því að stefnandi hafi verið ráðinn til starfa tímabundið í tólf mánuði, hann hafi látið af störfum að þeim tíma liðnum og eigi því ekki rétt til frekari launagreiðslna eða annarra greiðslna úr hendi stefnda.

Svosem gerð er grein fyrir í lýsingu á helstu málavöxtum hér að framan er kveðið á um það bæði í kaupsamningi um rekstur C dagsettum 16. mars 2019 sem og samkomulagi aðila hans um helstu atriði samnings þeirra dagsettu næsta dag að stefnandi skuldbindi sig til að starfa hjá stefnda í tiltekinn tíma á óbreyttum kjörum óski stefndi þess. Þannig er kveðið á um það í 5. gr. umrædds kaupsamnings að stefnandi skuldbindi sig til að starfa hjá stefnda í allt að sex mánuði óski stefndi þess og í lið 2. c í umræddu samkomulagi að stefnandi skuldbindi sig til að starfa hjá stefnda í að minnsta kosti tólf mánuði óski stefndi þess. Í sama lið samkomulagsins er aukinheldur kveðið á um það að gera skuli formlegan starfssamning um störf stefnanda í þágu stefnda svo fljótt semverða megi auk þess sem helstu kjör stefnanda eru þar tilgreind. Ágreiningslaust er að slíkur samningur var ekki gerður og af aðilaskýrslum bæði stefnanda og fyrirsvarsmanns stefnda við aðalmeðferð málsins fyrir dómi má ráða að báðir málsaðilar hafi litið svo á að framangreint samkomulag markaði grundvöll vinnusambands þeirra. Verður því að mati dómsins að líta svo á að umrætt samkomulag hafi falið í sér ráðningarsamning enda skuldbatt stefnandi sig með því til að starfa í þágu stefnda í að minnsta kosti tólf mánuði gegn greiðslu í peningum.

Ráðningarsamningar eru ýmist tímabundnir eða ótímabundnir og er aðilum slíkra samninga almennt í sjálfsvald sett hvorn háttinn þeir hafa á. Svo sem fram hefur komið er ágreiningur milli málsaðila um það hvort framangreint samkomulag þeirra hafi falið í sér tímabundinn ráðningarsamning. Stefnandi byggir á því að í því hafi einungis falist skuldbinding af hans hálfu um að starfa hjá stefnda í að minnsta kosti tólf mánuði en ráðning hans hafi að öðru leyti verið ótímabundin. Því til stuðnings vísar stefnandi til 6. gr. áðurgreinds kaupsamnings um rekstur C þar sem fram komi að stefndi skuli bjóða starfsmönnum félagsins að halda störfum sínum, þ. e. vinna sömu störf á sömu kjörum og þeir hafi notið hjá stefnanda. Á grundvelli þess ákvæðis hafi stefnandi starfað áfram hjá stefnda í kjölfar kaupa hans á rekstri C enda hafi hann verið starfsmaður félagsins þótt hann hafi einnig verið eigandi þess. Á þetta verður ekki fallist. Óháð því hvort stefnandi var starfsmaður C er það líkt og að framan greinir mat dómsins að framangreint samkomulag, sem er dagsett degi síðar en umræddur kaupsamningur, hafi falið í sér ráðningarsamning og báðir málsaðilar litið svo á að það markaði grundvöll vinnusambands þeirra. Við mat á því hvort umrætt samkomulag hafi falið í sér tímabundinn ráðningarsamning verður því að horfa til þess sem þar kemur fram og túlka það með hliðsjón af atvikum að öðru leyti.

Svo sem áður greinir er kveðið á um það í umræddu samkomulagi að stefnandi skuldbindi sig til að starfa hjá stefnda í óbreyttri mynd og á óbreyttum kjörum í að minnsta kosti tólf mánuði frá formlegum kaupum á rekstri C að ósk stefnda. Ágreiningslaust er að fyrirsvarsmaður stefnda óskaði eftir því að stefnandi starfaði hjá félaginu á grundvelli framangreinds og skuldbatt stefnda með því til að greiða stefnanda laun í að minnsta kosti tólf mánuði frá sama tímamarki. Var hvorugur málsaðila því í reynd skuldbundinn samkvæmt hljóðan viðkomandi liðar samkomulags þeirra lengur en þá tólf mánuði sem þar er kveðið á um. Í aðilaskýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að hann hefði hafið störf hjá stefnda um leið og kaupin voru um garð gengin. Þá kom fram að samstarf hans við fyrirsvarsmann stefnda hefði gengið stirðlega allt frá byrjun. Í aðilaskýrslu fyrirsvarsmanns stefnda fyrir dómi kom hið sama fram. Þá lýsti hann þeirri atburðarás sem í hönd fór í kjölfar kaupa stefnda á rekstri C og gerð er grein fyrir í lýsingu á helstu málsatvikum hér að framan og bar að árekstrarnir milli hans og stefnanda hefðu bæði vegna þeirrar atburðarásar og annars verið slíkir þegar frá upphafi að aldrei hefði komið til greina að stefnandi starfaði lengur hjá stefnda en þá tólf mánuði sem um hefði verið samið. Líkt og áður er vikið að var ekki gerður annar samningur um störf stefnanda í þágu stefnda en margumrætt samkomulag þrátt fyrir ákvæði þess um að slíkur samningur skyldi gerður svo fljótt sem verða mætti. Bendir sú staðreynd, ásamt framburði bæði stefnanda og fyrirsvarsmanns stefnda fyrir dómi um erfiðleika í samstarfi þeirra allt frá upphafi, að mati dómsins til þess að hvorugur þeirra hafi í reynd ráðgert að stefnandi starfaði lengur hjá stefnda en þá tólf mánuði sem samkomulag þeirra kvað á um. Í því sambandi er og til þess að líta að stefnandi nýtti ekki þá skilyrðislausu heimild sem hann hafði samkvæmt umræddu samkomulagi til að kaupa allt að þriðjungi hlutafjár í stefnda á nafnvirði en samkvæmt samkomulaginu var skráð nafnvirði hlutafjár félagsins í heild 500.000 krónur. Gefur það að mati dómsins enn frekar til kynna að stefnandi hafi ekki haft hug á að starfa hjá stefnda til langframa. Að framangreindu virtu þykir að mati dómsins sýnt að margnefnt samkomulag aðila hafi falið í sér tímabundinn ráðningarsamning enda hvorugur málsaðila skuldbundinn samkvæmt orðalagi viðeigandi liðar þess lengur en þá tólf mánuði sem þar er kveðið á um og atvik að öðru leyti benda ekki til annars en að báðir málsaðilar hafi litið svo á að um tímabundna ráðningu væri að ræða.

Stefnandi byggir á því að jafnvel þótt talið verði að umrætt samkomulag feli í sér tímabundinn ráðningarsamning hafi hann starfað hjá stefnda lengur en þá tólf mánuði sem þar er kveðið á um og ráðning hans því framlengst ótímabundið. Ágreiningslaust er að stefnandi hóf störf hjá stefnda um leið og kaup stefnda á rekstri C voru um garð genginn. Verður því lagt til grundvallar að hann hafi hafið störf hjá stefnda hinn 16. mars 2019 sem er sú dagsetning sem afhending var miðuð við samkvæmt áðurnefndum kaupsamningi aðila og umsömdum ráðningartíma hans samkvæmt framangreindu því lokið hinn 15. mars 2020. Málsaðila greinir á um það nákvæmlega hvenær stefnandi lét af störfum og hvernig starfslok hans bar að. Í aðilaskýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að hann hefði verið rekinn fyrirvaralaust hinn 30. mars 2020 vegna deilu sem upp hafi komið milli hans og fyrirsvarsmanns stefnanda. Því var harðlega mótmælt af fyrirsvarsmanni stefnda í aðilaskýrslu hans fyrir dómi en hann kvað stefnanda hafa látið af störfum við lok umsamins ráðningartíma hans. Hann hafi hins vegar krafist þess að stefnandi afhenti sér lykla að verslun stefnda og viki af vettvangi. Engin vitni að framangreindum atvikum voru leidd fyrir dóminn og stendur því um þau orð gegn orði. Framburður fyrirsvarsmanns stefnda fær þó stoð í því að samkvæmt framlögðum launaseðli stefnanda vegna marsmánaðar 2020 fékk hann eingöngu greidd laun fyrir hálfan þann mánuð og verður framburður hans því lagður til grundvallar að þessu leyti enda umræddur launaseðill gefinn út áður en sá ágreiningur sem hér er til úrlausnar upphófst. Er því að mati dómsins ósannað að stefnandi hafi í reynd starfað lengur hjá stefnda en umsamda tólf mánuði.

Að öllu framangreindu virtu er að mati dómsins sýnt að ráðningarsamningur stefnanda við stefnda var tímabundinn og féllu því bæði réttindi og skyldur aðila samkvæmt honum niður að umsömdum ráðningartíma loknum. Verður stefndi þegar af þeirri ástæðu sýknaður af kröfum stefnanda og ekki þörf á að taka afstöðu til annarra málsástæðna aðila.

Að virtum úrslitum málsins og 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem þykir eins og mál þetta er vaxið hæfilega ákveðinn 750.000 krónur.

H-kvk-nf Á-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Fyrir uppkvaðningu hans var fyrirmæla 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 gætt.

Dómsorð :

Stefndi, B, er sýknaður af kröfum stefnanda, A.

Stefnandi greiði stefnda 750.000 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf Á-kvk-nf