E-235/2017

Mál þetta, sem þingfest var 1. mars sl. og dómtekið 6. desember sl., var höfðað með stefnu, birtri 15. febrúar 2017.

Stefnandi er Bíljöfur ehf., kt. 000000-0000, Smiðjuvegi 34, Kópavogi. Stefndi er Álftaborgir ehf., kt. 000000-0000, með aðsetur að Vogaseli 1, Reykjavík.

Stefnandi gerir þá dómkröfu að stefndi greiði stefnanda 796.198 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 735.961 krónu frá 13. nóvember 2015 til 20. nóvember 2015 en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

Málsatvik.

Samkvæmt gögnum málsins, og því sem kom fram í skýrslum fyrir dómi, starfaði S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hjá Á-kk-þgf M-kk-þgf í nóvember 2015. Var hlutverk hans að sjá um daglegan rekstur gistiheimilis að Vogaseli 1 í Reykjavík, skipta á rúmum, þrífa og sjá um viðhald á húsinu. Kvað S-kk-nf reksturinn hafa verið rekinn í nafni Álftaborga ehf., og hafi S-kk-nf tekið út efni og annað sem til þurfti við viðhald á húsinu í Bykó hf. Hafi Álftaborgir ehf. verið með opinn reikning þar sem S-kk-nf lét skrifa úttektir fyrir Á-kk-þf. Þá hafi bifreiðin AN-578 verið við húsið sem S-kk-nf hafi átt að nota við reksturinn en að sögn S-kk-ef hafi bifreiðin ekki verið ökufær. Á-kk-nf hafi lítið sem ekkert verið við og erfitt að ná í hann en S-kk-nf hafi fengið þau fyrirmæli frá honum að fara með bifreiðina í aðalskoðun. Kvað S-kk-nf bifreiðina hafa verið óökuhæfa og í samráði við Á-kk-þf átt að láta gera við hana þannig að hún yrði skoðunarfær.

S-kk-nf fór til stefnanda með bifreiðina þann 9. nóvember 2015 og lýsti því að bifreiðin ruggaði í keyrslu, demparar og ballansstangartengi væru í ólagi en spurningarmerki var sett við þá athugasemd. Aðrar athugasemdir voru: Miðstöð blási ekki upp á rúðu. Athuga fyrir skoðun og fara með í smurningu. Gengur illa. Gaf S-kk-nf upp Álftaborgir ehf. sem viðskiptamann á verkbeiðninni. Þann 17. nóvember 2015 er önnur verkbeiðni útbúin á sömu bifreið þar sem kemur fram að skipt sé um miðstöðvarborð og hakað er við viðvörunarljós í mælaborði, fara þurfi yfir stýrisgang, mæla olíur og athuga perur. Eru þessar verkbeiðnir óundirritaðar.

Kvað S-kk-nf að þegar hann ætlaði að sækja bifreiðina á verkstæðið hafi hann ekki getað borgað viðgerðarkostnaðinn og bent á að hafa samband við Á-kk-þf M-kk-þf. Virðist af gögnum málsins illa eða ekki hafi gengið að ná í hann.

Stefnandi gaf út tvo reikninga, sá fyrri útgefinn 13. nóvember 2015 að fjárhæð 735.961 króna og þann seinni 20. nóvember 2015 að fjárhæð 60.237 krónur. Stefnandi beitti haldsrétti í bifreiðinni og hélt henni hjá sér til tryggingar viðgerðarkostnaði og varahlutum sem settir voru í bifreiðina. Til stóð að láta bjóða bifreiðina upp til greiðslu kostnaðar en viðræður aðila og innheimtuaðgerðir höfðu ekki skilað árangri. Stefndi mun hafa tekið bifreiðina úr vörslum stefnanda 24. janúar 2017.

Í gögnum málsins liggja fyrir nokkur tölvupóstssamskipti milli stefnanda, stefnda og Á-kk-ef M-kk-ef. Þann 1. desember sendi Á-kk-nf stefnanda tölvupóst þar sem hann segir Álftaborgir hafa hvorki heimilað né gefið út neina verkbeðni fyrir viðgerðum á þessum bíl og kvaðst ekki hafa haft neina hugmynd um að viðgerð á bifreiðinni hafi farið fram. Í kjölfar vanskila á umþrættum reikningum voru þeir settir í innheimtu hjá Inkasso. Í tölvupósti þann 17. maí 2016 frá Inkasso til stefnanda kemur fram að stefndi geri athugasemdir við reikningana og kannist ekki við að hafa beðið um þau viðskipti sem innheimt sé fyrir. Í tölvupósti sendum til stefnanda af Á-kk-þgf þann 6. júní 2016 ítrekar hann að stefndi hafi ítrekað beðið um afrit af verkbeiðni eða öðrum samskiptum við stefnda en ekki fengið. Þann sama dag sendi Á-kk-nf tölvupóst til lögmanns síns og kvað það rétt að stefndi hafi aldrei óskað eftir þessari viðgerð á bílnum. Í tölvupósti þann 3. júlí 2016 frá Á-kk-þgf til lögmanns síns lýsir Á-kk-nf aðdragandanum á viðgerð bifreiðarinnar á þann veg að S-kk-nf hafi verið í sambúð með konu sem hafi starfað áður á skrifstofu F-kk-ef 2000. Lyklar að bifreiðinni hafi verið á skrifborði Á-kk-ef á skrifstofu F-kk-ef 2000 sem S-kk-nf hafi haft aðgang að þar sem hann og kona hans hafi tekið að sér að líta eftir fasteigninni þegar konan sem hafi litið eftir húsinu hafi flutt þaðan í ágúst 2015. Kvaðst Á-kk-nf hafa fengið símtal frá lögreglunni þar sem þeir hafi óskað eftir því að bifreiðin AN-578 yrði færð af þeim stað sem hún stóð á. Aðdragandinn að því hafi verið einhverjar framkvæmdir í götunni og nærliggjandi götum. Á-kk-nf hafi þá leitað til S-kk-ef um hvort hann gæti fært bifreiðina fyrir sig. Nokkru síðar hafi S-kk-nf hringt til Á-kk-ef og vakið athygli hans á því að bifreiðin væri komin á tíma fyrir bifreiðaskoðun. Hafi S-kk-nf boðist til að fara með bifreiðina til bifreiðaskoðunar svo að ekki kæmi til sektargreiðslu. Kvaðst hann frekar hafa reynt að selja bifreiðina í því ástandi sem hún var heldur en að leggja í hana fleiri hundruð þúsund krónur. Kvaðst honum aldrei hafa borist nokkurt tilboð, bréf eða tölvupóstur frá stefnanda. Hafi hann ekki vitað um að bifreiðin væri þar á verkstæði. Í þessum tölvupósti kemur fram að stefndi gæti fallist á að greiða stefnanda 372.000 krónur ef það mætti leysa málið. Þann 14. janúar 2017 kvaðst lögmaður stefnanda bera þetta tilboð undir stefnanda. Þá kveðst Á-kk-nf hafa orðið fyrir miklu leigutapi á bifreiðinni á meðan stefnandi beitti fyrir sig haldsrétti. Kvaðst Á-kk-nf fá tilboð í leigu á bifreiðinni sem næmi 17.900 krónum á dag og væri tjón hans því mikið.

Þann 26. janúar 2016 undirritaði S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf eftirfarandi: „Yfirlýsing vegna samskipta við Bíljöfur: Ég undirritaður S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf kt. 000000-0000 hef aldrei verið skráður starfsmaður Álftaborga ehf kt. 000000-0000. Ég hef ekki gengt trúnaðarstörfum fyrir Álftaborgir ehf. Ég hef ekki móttekið launagreiðslur né gefið út verktakareikninga á Álftaborgir ehf. Mér var aldrei afhent bifreiðin AN-578 eða aðrar eignir Álftaborgar ehf til umráða. Mér hefur aldrei verið gefin heimild til að samþykkja viðgerðir, láta fjarlægja eða farga einstökum hlutum úr Jeep Commandor AN-578 sem er í eigu Álftaborgar ehf. Tengsli mín við Á-kk-þf M-kk-þf stjórnarformann Álftaborga ehf. eru í gegnum Frið 2000 en sambýliskona mín L-x-x V-x-x starfaði um árabil á skrifstofu samtakanna að Vogaseli 1, Reykjavík. L-x-x tók að sér með minni aðstoð að líta eftir fasteigninni í fjarveru Á-kk-ef eftir að aðstæður breyttust með húsvörð þar. Vegna þessa vorum við L-x-x bæði með lykla að húsinu. Ég var staddur í garði við Vogasel 1 þegar jarðrask átti sér stað í götunni og beðið um að færa bifreiðina AN-578 en lyklar að bifreiðinni voru á skrifborði Á-kk-ef í Vogaseli. Ég færði því til bifreiðina eins og beðið var um. Í kjölfarið hringdi ég til Á-kk-ef og skýrði honum frá þessu og bauðst um leið til að færa bifreiðina til skoðunar svo ekki kæmi sekt á bílinn eins og rakið er í yfirlýsingu minni 2. júlí 2016.

Mér er nú ljóst að ég gerði mikil mistök að fara ekki eftir því sem okkur Á-kk-þgf fór á milli í ofangreindu símali og færa bifreiðina til Tékklands Holtagörðum. Því miður ákvað ég uppá mitt einsdæmi að fara með bifreiðina fyrst til Bíljöfurs ehf í Kópavogi til að kanna hvort eitthvað þyrfti að lagfæra fyrir skoðun. Ég ítreka það sem kemur fram í yfirlýsingu minni frá 2. júlí 2016 að þegar ég kom með bifreiðina til Bíljöfurs tók ég fram að ef eitthvað þyrfti að gera við bifreiðina skyldi senda tilboð til eiganda bílsins Á-kk-ef hjá Álftaborgum. Ég ítrekaði þetta þegar starfsmaður Bíljöfurs hringdi í mig síðar að þar sem Álftaborgir ehf fyrirtæki í eigu Á-kk-ef M-kk-ef væri eigandi bílsins yrði hann að samþykkja allar viðgerðir á bílnum og gaf símanúmer hans. Bíljöfur sögðu í símtölum til mín að þeir hafi reynt að ná sambandi við Á-kk-þf og sent honum tölvupóst en ekki náð í hann. Ég sagði starfsmanni Bíljöfurs strax í upphafi þegar ég kom með bílinn á verkstæðið að ég hefði ekki heimild til að samþykkja neinar viðgerðir á bílnum og ég vildi bara kanna hvort eitthvað þyrfti að lagfæra áður en ég mæri með bílinn til Tékklands í skoðun. Starfsmaður Bíljöfurs hringdi ítrekaði í mig og sagðist ekki ná í Á-kk-þf til að fá samþykki fyrir viðgerðir. Ég sagði þeim að þeir yrðu að reyna aftur í síma eða með tölvupósti áður en þeir færu í þessar viðgerðir. Á endanum ákváðu þeir að hefja viðgerð og virðast hafa mistúlkað símtöl við mig sem einhverskonar heimild til þess þrátt fyrir að ég hafi margsinnis gert þeim grein fyrir að ég væri ekki með umboð til að veita slíkt leyfi fyrir hönd eiganda bílsins. Þegar ég kom síðar í haust með minn eigin bíl til Bíljöfurs til viðgerðar var ég beittur miklum þrýstingi til að undirrita yfirlýsingu sem þeir voru með tilbúna. Ég tók blaðið með mér og skilaði því til baka síðar undirrituðu þegar ég sótti bílinn minn. Bíljöfur gerði tilboð í viðgerð á mínum bíl en þeir vildu fara í svo umfangsmiklar viðgerðir á bílnum að ég leitaði annað og fékk hann lagfærðan fyrir brot af þeim kostnaði. Ég er að undirrita þessa yfirlýsingu án þess að hafa verið beittur nokkrum þrýstingi til þess.“

Þann 10. ágúst 2016 undirritaði S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf staðfestingu þannig: „Undirritaður S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, kt. 000000-0000, sími ...., kom með bifreiðina An578 til viðgerðar til Bíljöfurs kt. 000000-0000 þann 09.11.2015. Bíljöfur var í sambandi við S-kk-þf á öllum stigum viðgerðarinnar og var ekkert framkvæmt nema í samráði við hann og með hans samþykki. Ofanritað staðfesti ég með undirskrift minni.“ Er staðfestingin vottuð af maka S-kk-ef.

Þann 2. júlí 2017 undirritaðir S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf eftirfarandi: „Staðfesting á samskiptum við Á-kk-þf M-kk-þf og Bíljöfur ehf. Á-kk-nf M-kk-nf hafði í ágúst 2015 símasamband við L-x-x V-x-x, sem starfaði áður á skrifstofu samtakanna Friður 2000 í Vogaseli 1, þegar aðstæður breyttust hjá honum með húsvörð sem búið hafði um tíma í Vogaseli 1 og litið eftir fasteigninni. Var nú að koma upp sú staða að honum vantaði einhvern til að hlaupa í skarðið og líta eftir fasteigninni en hann er sjálfur búsettur erlendis. L-x-x er sambýliskona mín. Ég tók að mér tímabundið að aðstoða við það að líta eftir fasteigninni og garði að Vogaseli 1 en ég hef um árabil verið í hlutastarfi sem garðyrkjumaður. Ég hafði verið beðinn um að færa til bifreiðina AN-578 vegna framkvæmda í götunni. Þá tók ég eftir því að bifreiðin var komin á tíma fyrir bifreiðaskoðun. Ég hafði því símleiðis samband við Á-kk-þf M-kk-þf, en bifreiðin er í eigu fyrirtækisins hans Álftaborgar ehf, og bauðst til að fara með bifreiðina í skoðun fyrir hann svo ekki kæmi sekt á bílinn. Hann þakkaði mér fyrir að gera sér þann greiða og bað mig að fara þá með bifreiðina í Tékkland Holtagörðum þar sem fyrirtæki hans hafa verið í viðskiptum undanfarin ár. Mér fannst rétt að láta bifvélavirkja kíkja yfir bílinn fyrir skoðunina eins og háttur minn hefur verið með minn eigin bíl. Ég fór því með bílinn til Bíljöfurs en þar hef ég um árabil látið gera við minn eigin bíl sem er einnig Jeep bifreið. Bað ég starfsmann Bíljöfurs að skoða hvort eitthvað þyrfti að gera við bifreiðina til að hún fengi skoðun hjá Tékklandi. Ég tók fram að ef eitthvað þyrfti að gera við bifreiðina skyldi senda tilboð til eiganda bílsins Álftaborga ehf. Þegar Bíljöfur hafði nokkru síðar sambandi við mig með athugasemdir um bílinn bað ég þá að hafa beint samband við Á-kk-þf M-kk-þf og gaf símanúmerið hans. Sagði starfsmanni Bíljöfurs að þar sem Álftaborgir ehf. fyrirtækið Á-kk-ef væri eigandi bílsins yrði hann að samþykkja allar viðgerðir á bílnum.“

Í gögnum málsins liggja fyrir tvær svart-hvítar ljósmyndir, ómerktar og er útilokað að sjá af hverju þær ljósmyndir eru. Kveður stefndi það vera ljósmyndir af mosa og myglu í bifreiðinni AN-578.

Þá liggja einnig fyrir reikningar frá stefnanda til stefnda vegna viðgerða á bifreiðinni AN-578 frá 13. janúar 2011, 12. desember 2007, 7. mars 2012 og 10. júlí 2014.

Að auki eru í gögnum málsins nítján reikningar frá árunum 2009 til 2017 stílaðir á Gróðrarstöðina Lambhaga ehf.

Skýrslur fyrir dómi.

H-kk-nf M-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, gaf skýrslu fyrir dóminum og kvað S-kk-þf H-kk-þf hafa komið með bifreiðina AN-578 til viðgerðar. Hafi S-kk-nf talið upp þau atriði sem hann taldi vera að bifreiðinni bifreiðinni og bað um að farið yrði yfir þá hluti og gert við þá. Hafi verið gert við þá hluti sem S-kk-nf hafi talið upp enda hafi verið þörf á því. Þegar búið var að kanna hvað þyrfti að gera við hafi verið hringt í S-kk-þf og hann látinn vita um hvað væri að og hann beðið þá um að gera við þá hluti sem væri nauðsynlegt til að koma bifreiðinni í gegnum skoðun. Það hafi ekki verið fyrr en eftir að búið var að gera við bifreiðina sem S-kk-nf hafi sagt þeim að hafa samband við Á-kk-þf M-kk-þf. Það hafi verið gert en Á-kk-nf aldrei svarað. Kvað hann S-kk-þf oft hafa komið með bifreiðar í viðgerð, fyrir sig og fyrir stefnda, og stefndi þekkt hann ágætlega. Þegar S-kk-nf hafi komið með bifreið sína til viðgerðar á árinu 2016 hafi stefnandi spurt S-kk-þf hvort hann vildi undirrita yfirlýsingu og hafi hann samþykkt það. S-kk-nf hafi farið með yfirlýsinguna heim til að bera hana undir konu sína og komið síðan með hana undirritaða. S-kk-nf hafi ekki verið beittur neinum þrýstingi við undirritun þeirrar yfirlýsingar. H-kk-nf kvað vinnulagið hafa verið þannig að ýmist hringi menn og segi hvað sé að bílum sínum eða komi á staðinn og láti vita hvað sé að. Í framhaldi sé það kannað og gert við. Verkbeiðnir séu aldrei samþykktar skriflega enda séu allar upplýsingar um viðgerðarbeiðnir ávallt komnar frá bíleigendum sjálfum. H-kk-nf kvaðst hafa tekið bifreiðina inn í hús á meðan hún var haldlögð ef húsrúm leyfði en það hafi ekki alltaf verið. Þá hafi bifreiðin staðið á bílaplani fyrirtækisins. Á-kk-nf M-kk-nf hafi síðan komið í skjóli nætur og tekið bifreiðina. Aðspurður kvað hann S-kk-þf hafa samþykkt það að miðstöðvarborð hafi verið pantað í bifreiðina. Kvað hann S-kk-þf hafa gefið stefnanda upp að Álftaborgir ehf. væri greiðandi að viðgerðinni.

Vitnið V-kk-nf S-kk-nf, starfsmaður stefnanda, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið viðstaddur þegar S-kk-nf H-kk-nf kom með bifreiðina á verkstæðið. Verkbeiðnin hafi verið gerð af H-kk-þgf en vitnið farið yfir þau atriði sem gefin voru upp í verkbeiðninni. Minnti vitnið að H-kk-nf hafi fyrst hringt í S-kk-þf til að kanna hvort ætti að fara í viðgerðir. Vitnið kvaðst a.m.k. tvisvar hafa hringt í S-kk-þf til að kanna með viðgerð á bremsum sem hann hafi samþykkt en bakkskynjarar hafi verið bilaðir og hafi S-kk-nf ekki viljað láta gera við þá. Þeir hafi því ekki verið pantaðir en hann vildi láta gera við miðstöðvarborðið og hafi það verið sérpantað eftir samþykki S-kk-ef. Vitnið kvaðst aldrei hafa heyrt minnst á Á-kk-þf M-kk-þf fyrr en það átti að leysa bifreiðina út en S-kk-nf hafi komið til þess. S-kk-nf hafi ekki fengið bifreiðina afhenta þar sem hann ætlaði ekki að greiða fyrir viðgerðirnar. Vitnið kvað aldrei á viðgerðartímanum hafa verið haft samband við Á-kk-þf þar sem S-kk-nf hafi tekið allar ákvarðanir um viðgerðirnar. Þegar búið var að gera fyrri reikninginn hafi verið hringt í S-kk-þf og hann látinn vita um bilun á miðstöðinni. S-kk-nf hafi ákveðið að bíllinn yrði áfram á verkstæðinu þar til búið væri að setja nýtt miðstöðvarborð í bílinn. Þá kvað vitnið ekki venju að verkbeiðandi væri látinn skrifa undir verkbeiðnir.

Vitnið S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf gaf skýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa verið í vinnu hjá Á-kk-þgf M-kk-þgf í Vogaseli 1 í Reykjavík og hafi átt að nota bifreiðina AN-578 sem vinnubifreið. Bifreiðin hafi verið óökuhæf, vitnið hafi einu sinni farið á bílnum út á Reykjavíkurflugvöll og verið heppinn að komast til baka á bifreiðinni. Vitnið hafi nefnt það við Á-kk-þf að fara með bifreiðina í viðgerð og hafi Á-kk-nf beðið sig um að sjá um það. Vitnið hafi leitað til tveggja verkstæða sem Á-kk-nf hafði áður verið í viðskiptum við og þau neitað að taka við bifreiðinni vegna fyrri viðskipta við Á-kk-þf. Vitnið hafi þá leitað til stefnanda sem vitnið þekkti til vegna fyrri viðskipta við hann. Hafi vitnið gefið H-kk-þgf upp símanúmer og tölvupóst hjá Á-kk-þgf en það hafi ekki gengið vel að ná sambandi við hann. Sama hafi verið upp á teningnum hjá vitninu, það hafi átt í miklum erfiðleikum með að ná í Á-kk-þf. H-kk-nf hafi þá hringt í sig og sagst ekki ná í Á-kk-þf og vitnið kvaðst hafa sagt við H-kk-þf að þetta væri mál H-kk-ef og Á-kk-ef. H-kk-nf hafi gert við bifreiðina þannig að hún átti að fara í gegnum aðalskoðun. Vitnið kvaðst hafa unnið við gistiheimili fyrir Á-kk-þf að Vogaseli 1. Á-kk-nf hafi látið sig hafa bifreiðina til afnota í tengslum við störf sín en vitnið hafi neitað að nota hana í því ásigkomulagi sem hún var. Verkbeiðni var borin undir vitnið og kvað það rétt að þar kæmu fram upplýsingar sem stafi frá vitninu. Kvað vitnið Á-kk-þf hafa gefið sér þau fyrirmæli að það ætti að hafa samband við Á-kk-þf varðandi viðgerð á bifreiðinni. Vitnið kvaðst hafa gefið upp símanúmer sitt á verkbeiðnina þar sem ekki væri hægt að ná í Á-kk-þf. Vitnið kvað bærði H-kk-þf og V-kk-þf hafa hringt í sig vegna bílsins og vitnið sagt þeim að koma bifreiðinni í gegnum skoðun. Þegar vitnið ætlaði að sækja bifreiðina hafi hann verið krafinn um greiðslu fyrir viðgerðina og hafi vitnið ekki haft nógu stóra buddu fyrir þessa fjárhæð. Vitnið kvaðst ekki hafa náð í Á-kk-þf fyrr en í desember á því ári en hann hafi þá verið úti í Rússlandi. Þá hafi hann svarað tölvupósti mjög illa og sjaldan. Yfirlýsing, dagsett 10. ágúst 2016, var borin undir vitnið og kvað það það rétt að það hafi beðið stefnanda að koma bifreiðinni í gegnum skoðun. Vitnið kvaðst ekki hafa verið beitt neinum þrýstingi við að skrifa undir þessa yfirlýsingu. Vitnið kvaðst hafa vitað að erfitt hafi verið að ná í Á-kk-þf en gaf samt sem áður upp þau netföng hjá Á-kk-þgf sem vitnið hafði.

Yfirlýsing frá 2. júlí 2016 var borin undir vitnið. Kvað vitnið Á-kk-þf sjálfan hafa útbúið þá yfirlýsingu og beðið sig um að skrifa undir. Aðspurt hvort vitnið hafi sjálft ákveðið að fara með bifreiðina á verkstæði til að koma henni í gegnum aðalskoðun eins og komi fram í yfirlýsingunni kvaðst vitnið hafa látið Á-kk-þf vita að það væri búið að láta þrjá aðila kíkja á bifreiðina og þeir ekki viljað taka verkið að sér. Hafi vitnið því nefnt stefnanda við Á-kk-þf og hafi Á-kk-nf samþykkt að fara með bifreiðina þangað. Á-kk-nf hafi samið þessa yfirlýsingu en vitnið lesið hana yfir áður en það skrifaði undir.

Yfirlýsing frá 26. janúar 2017 var borin undir vitnið. Vitnið kvaðst ekki geta lesið yfirlýsinguna þar sem letrið væri svo smátt þrátt fyrir að vitnið væri með gleraugu. Skjalið var stækkað nokkuð svo að vitnið gæti lesið það. Kvaðst vitnið ekki hafa séð fyrstu málsgreinina í því skjali áður og þá hafi hann ekki getað lesið þá yfirlýsingu yfir áður en hann skrifaði undir hana. Þá sé það rangt í yfirlýsingunni að honum hafi aldrei verið afhent bifreiðin, honum hafi verið afhent bifreiðin. Þá hafi vitnið verið beðið um það af Á-kk-þgf að fara með bifreiðina í viðgerð. Inntur eftir því hvers vegna hann hafi undirritað þá yfirlýsingu án þess að hafa lesið hana yfir kvað hann Á-kk-þf hafa samið yfirlýsinguna sjálfur. Á-kk-nf hafi verið mjög æstur yfir þessu máli og hafi pressað á vitnið að skrifa undir þá yfirlýsingu.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi byggir dómkröfur sínar á því að hann hafi unnið fyrir stefnda viðgerðarvinnu og sett varahluti í bifreiðina AN-578 sem sé í eigu stefnda en stefnandi sé bifreiðaverkstæði. Á reikningunum hafi komið fram útgáfudagur og eindagi væri reikningurinn ekki greiddur fyrir eindaga. S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, sem hafi starfað fyrir stefnda, hafi komið með bifreiðina til stefnanda til viðgerðar. Þegar viðgerð var lokið hafi S-kk-nf neitað að greiða reikninga og hafi ekki kannast við að hafa óskað eftir viðgerðinni. Stefnandi hafi beitt haldsrétti í bifreiðinni og haldið henni hjá sér til tryggingar á viðgerðarkostnaði og varahlutum sem settir hafi verið í bifreiðina. Til hafi staðið að láta bjóða bifreiðina upp til greiðslu kostnaðar þegar viðræður aðila og innheimtuaðgerðir höfðu ekki skilað árangri. Þann 24. janúar 2017 hafi stefndi sætt lagi og fjarlægt bifreiðina úr vörslum stefnanda. Skuldin sé ógreidd.

Stefnandi byggir kröfur sínar á meginreglum samninga- og kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga. Vísar stefnandi einkum til ákvæða VI. kafla kaupalaga nr. 50/2000 um greiðslu fyrir þjónustu og varahluti, einkum 45. gr. Til hliðsjónar vísar stefnandi til þeirra sjónarmiða sem fram koma í ákvæðum VII. kafla laga um þjónustukaup nr. 42 frá 2000, einkum 28. gr. Stefnandi telur verð þjónustunnar sanngjarnt með hliðsjón af þeirri vinnu sem innt hafi verið af hendi. Verð þeirra varahluta sem látnir hafi verið í bifreiðina sé sanngjarnt miðað við gangverð, eðli og gæði. Viðgerðirnar og varahlutaskipti hafi verið nauðsynlegar og í samræmi við það sem óskað hafi verið eftir enda gert í samráði við stefnda.

Kröfur um vexti og dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og reglur III. kafla sömu laga, með síðari breytingum og ákvæði kaupalaga nr. 50/2000, 71. gr. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæður og lagarök stefnda.

Stefndi byggir kröfu sína um sýknu á 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Stefndi hafi aldrei verið viðsemjandi stefnanda um viðgerð á bifreiðinni AN-578. Kveður stefndi að hann hafi aldrei komið með bifreiðar til viðgerðar hjá stefnanda og mótmælir þeirri staðhæfingu í stefnu að S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hafi áður komið fram fyrir hönd stefnda vegna slíkra viðgerða. Stefndi hafi aldrei veitt heimild eða sett fram beiðni til stefnanda um viðgerðir á bifreiðinni og hafi þar fyrir utan ekki haft vitneskju um að bifreiðin hafi verið færð til viðgerðar hjá stefnanda. Hafi viðgerðir því farið fram algjörlega án aðkomu og heimildar stefnda. Þá hafi stefndi aldrei veitt S-kk-þgf umboð til að fara með bifreiðina í viðgerð hjá stefnanda og stofna til fjárskuldbindinga fyrir hönd stefnda. Þá hafnar stefndi staðfestingu S-kk-ef H-kk-ef frá 10. ágúst 2016 sem þýðingarlausri í málinu. Byggir stefndi á yfirlýsingum sem S-kk-nf H-kk-nf undirritaði þann 2. júlí 2016 og 26. janúar 2017. Hafi S-kk-nf H-kk-nf lýst því yfir að hann hafi farið með bifreiðina að eigin frumkvæði og á eigin ábyrgð til viðgerðar. Þá sé ósannað að stefnandi hafi nokkurn tímann haft samband við stefnda til að fá samþykki fyrir viðgerðunum. Stefnandi hafi ekki lagt fram neinar verkbeiðnir sem stafi frá stefnda þrátt fyrir áskoranir og beri því hallann af því. Vísar stefndi til 2. tl. 1. mgr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og byggir á því að löggerningur af hálfu þess sem komi fram af hálfu félags sé óskuldbindandi fyrir félag ef viðsemjandi vissi eða mátti vita um heimildarskortinn. Því sé kröfum stefnanda beint að röngum aðila en ekkert samningssamband sé milli aðila.

Stefndi byggir á því að haldsréttur sem stefnandi beitti hafi verið ólögmætur. Haldsréttarúrræði geti fyrst stofnast við löggerning, þ.e. samning aðila, haldsréttarhafa og eiganda. Í ljósi þess að aldrei hafi stofnast neinn samningur eða nein krafa milli stefnanda og stefnda hafi stefnanda verið óheimilt að beita haldsrétti. Sé því ljóst að stefnanda hafi brostið heimild til haldsréttar auk þess sem engin skilyrði hafi verið til nauðungarsölu, sbr. lög nr. 90/1991 um nauðungarsölu.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi haldið bifreiðinni með ólögmætum hætti í rúmt ár og af því hafi hlotist margvíslegt tjón fyrir stefnda. Meðal annars hafi stefnda verið boðin leiga að fjárhæð 17.900 krónur á dag fyrir bifreiðina. Stefndi hafi gert reikninga á stefnanda vegna tapaðra leigutekna þar sem stefnandi hafi haldið bifreiðinni með ólögmætum hætti frá stefnda. Þá hafi bifreið stefnda orðið fyrir miklu tjóni í vörslum stefnanda þar sem stefnandi hafi ekki gætt hennar sem skyldi og látið hana standa úti óhreyfða í kulda og raka í rúmt ár. Hafi það leitt af sér ýmiss konar tjón fyrir stefnda sem hann krefst skuldajöfnunar á.

Stefndi mótmælir reikningum stefnanda sem hann er krafinn um. Sé um tíu ára gamla bifreið að ræða af gerðinni Jeep Commander sem einungis hafði verið ekið 79.267 km. Á árinu 2014 hafi einungis verið gerð athugasemd við peru í hemlaljósi við aðalskoðun og sé því útilokað að þörf hafi verið á viðgerð fyrir um 800.000 krónur á árinu 2015. Stefndi sé sjálfur í varahlutainnflutningi og hefði nýtt sér þau sambönd sjálfur hefði hann vitað að þörf væri á að endurbyggja bifreiðina. Með því hefði hann náð kostnaði mikið niður. Þá vísar stefndi til 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup varðandi ósanngirni á kröfu stefnanda.

Stefndi byggir aðalkröfu sína á 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Jafnframt vísar hann til meginreglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga og að lokum til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

Stefndi áskildi sér rétt til að fá dómkvadda matsmenn til að meta það tjón sem hafi orðið á bifreiðinni í vörslum stefnanda.

Forsendur og niðurstaða.

Ágreiningur máls þessa er í fyrsta lagi hvort stefndi sé skuldbundinn stefnanda vegna viðgerða á bifreiðinni AN-578. Stefndi krefst sýknu vegna aðildarskorts. Stefndi heldur því fram að S-kk-nf hafi ekki haft umboð né heimild til að skuldbinda félagið og að Á-kk-nf M-kk-nf hafi aldrei gefið slík fyrirmæli. Ekki er deilt um það að Á-kk-nf M-kk-nf sé stjórnarmaður og eigandi Álftaborga ehf.

Óumdeilt er í máli þessu að S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf starfaði fyrir Á-kk-þf M-kk-þf á þeim tíma er bifreiðin AN-578 var færð til viðgerðar hjá stefnanda. Eins og lýst hefur verið í málsatvikum og vitnaskýrslu S-kk-ef H-kk-ef þá óskaði Á-kk-nf M-kk-nf eftir því við S-kk-þf H-kk-þf að hann kæmi bifreiðinni í gegnum aðalskoðun og samþykkti að S-kk-nf færi með bifreiðina til stefnanda í þeim tilgangi að gera við hana svo að hún stæðist aðalskoðun. Verður því litið svo á að S-kk-nf H-kk-nf hafi haft umboð frá Á-kk-þgf, sem forsvarsmanni stefnda og eiganda bifreiðarinnar, til þess að láta gera við bifreiðina svo að hún yrði skoðunarhæf.

S-kk-nf H-kk-nf kvaðst fyrir dóminum hafa sagt stefnanda að honum bæri að hafa samband við Á-kk-þf og fá samþykki hans fyrir viðgerðum. Hann hafi upplýst stefnanda um símanúmer og netföng Á-kk-ef en jafnframt upplýst stefnanda um að það væri nánast ómögulegt að ná til hans. S-kk-nf H-kk-nf gaf stefnanda upp símanúmer sitt, sem hann sagði að væri til að geta haft samskipti við sig. Þá greindi S-kk-nf H-kk-nf sjálfur stefnanda frá því hvað væri að bifreiðinni og óskaði eftir skoðun á því og viðgerðum ef til þyrfti svo hægt yrði að koma bifreiðinni í gegnum aðalskoðun. Að auki, eftir að fyrri viðgerðinni lauk, óskaði S-kk-nf eftir því að miðstöðvarborð yrði pantað og sett í bifreiðina en aftók viðgerð á bakkskynjara. Af öllum þessum samskiptum, svo og því að stefnandi hafði áður verið með bifreið stefnda í þjónustu hjá sér, mátti stefnandi vera í þeirri trú að S-kk-nf H-kk-nf væri með umboð til að taka ákvarðanir um viðgerðir á bifreiðinni, sem hann og gerði.

Verður því sýknukröfu stefnda á grundvelli aðildarskorts hafnað.

S-kk-nf H-kk-nf undirritaði þrjár yfirlýsingar sem liggja fyrir í málinu. Fyrsta yfirlýsingin er frá 2. júlí 2016. Kvað S-kk-nf H-kk-nf Á-kk-þf hafa samið hana og fengið sig til að undirrita hana. Kveðst S-kk-nf H-kk-nf í þeirri yfirlýsingu hafa átt frumkvæðið að því að láta bifvélavirkja skoða bifreiðina áður en hann færi með hana í aðalskoðun.

Þann 10. ágúst 2016 eða rétt rúmum mánuði síðar undirritaði S-kk-nf H-kk-nf aðra staðfestingu þar sem hann lýsir því yfir að viðgerðirnar hafi farið fram í samráði við sig. Þann 26. janúar 2017 undirritaði S-kk-nf H-kk-nf þriðju yfirlýsinguna sem hann kvað Á-kk-þf hafa samið. Kvaðst S-kk-nf H-kk-nf ekki hafa getað lesið yfirlýsinguna yfir áður en hann undirritaði hana en Á-kk-nf hafi þrýst mjög á sig að undirrita hana. Kvað hann að allt það, sem Á-kk-nf vildi að gert yrði, hefði helst átt að gerast í gær. Sagði S-kk-nf H-kk-nf fyrir dóminum að það væri rangt sem kæmi fram í yfirlýsingunni að sér hafi aldrei verið afhent bifreiðin til umráða. Honum hafi verið afhent bifreiðin til umráða og hafi átt að nota hana sem vinnubifreið fyrir gistihúsið að Vogaseli 1. Þá hafi það gerst löngu áður en hann fór með bifreiðina til viðgerðar að Á-kk-nf hafi beðið sig um að færa bifreiðina vegna framkvæmda í götunni. Það væri því einnig rangt eftir sér haft í yfirlýsingunni. Að auki lýsti S-kk-nf því fyrir dóminum að það væri rangt að hann hafi undirritað staðfestingu 10. ágúst 2016 undir þrýstingi frá stefnanda. Það hafi hann alls ekki gert. Sé þetta einnig rangt í yfirlýsingunni. Verður því niðurstaða máls þessa ekki byggð á þeim yfirlýsingum sem stafa frá Á-kk-þgf M-kk-þgf nema að því leyti sem vitnið S-kk-nf H-kk-nf hefur staðfest fyrir dóminum.

Kvað S-kk-nf fyrir dóminum það rangt að hann hafi gert það upp á sitt eindæmi að fara með bifreiðina til viðgerðar hjá stefnanda, það hafi hann gert að beiðni og að höfðu samráði við Á-kk-þf. Þá er það upplýst fyrir dóminum að viðgerð fór ekki fram nema að höfðu samráði við S-kk-þf H-kk-þf. Þrátt fyrir að S-kk-nf H-kk-nf haldi því fram að stefnandi hafi átt að fá samþykki hjá Á-kk-þgf fyrir viðgerðum, viðurkenndi S-kk-nf fyrir dóminum að það væri nánast ómögulegt að ná sambandi við Á-kk-þf þar sem hann dveldi í Rússlandi og S-kk-nf hafi t.d. ekki náð til hans í langan tíma og ekki fyrr en í desember 2015. Þetta var S-kk-þgf H-kk-þgf ljóst þegar hann fór með bifreiðina til stefnanda enda samþykkti hann sjálfur þær viðgerðir sem þurfi að gera á bifreiðinni. Verður því fallist á það að stefnandi mátti hafa réttmæta ástæðu til að líta svo á að S-kk-nf H-kk-nf hafi haft umboð til að láta gera við bifreið stefnanda. Er þeirri málsástæðu stefnda, að S-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hafi farið út fyrir umboð sitt og látið gera við bifreiðina á eigin ábyrgð, hafnað.

Í greinargerð stefnda er farið yfir tjón stefnda þar sem stefnandi hafi á ólögmætan hátt beitt haldsrétti vegna ógreiddra reikninga og vinnu fyrir stefnda. Verður ekki annað ráðið af gögnum málsins en að stefnanda hafi verið heimilt að beita haldsrétti þar til viðgerð á bifreiðinni væri greidd að fullu. Verður þessari málsástæðu stefnda því hafnað.

Þá ber stefndi því við að mygla og mosi hafi verið farið að myndast í bifreiðinni á meðan hún var í vörslum stefnanda og lagði fram svarthvítar ljósmyndir máli sínu til stuðnings. Eru þær ljósmyndir óútskýrðar og er ekki hægt að sjá á þeim hvað þær eigi að sanna né af hverju þær séu. Gegn mótmælum stefnanda ber að hafna þessari málsástæðu stefnda.

Stefndi mótmælir reikningum stefnanda sem of háum. Stefndi hefur ekki látið fara fram mat á því hvort umþrætt viðgerð hafi kostað þá fjárhæð sem stefndi er krafinn um. Verður að leggja þá sönnunarbyrði á stefnda, sem honum hefur ekki tekist. Þá hefur stefndi ekki sýnt fram á að 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup eigi við, þ.e. að um ósanngjarna kröfu sé að ræða. Verður því að hafna þeirri málsástæðu stefnda.

Stefndi krefst þess í kaflanum „málsástæður“ að tapaðar leigutekjur komi til skuldajafnaðar á móti kröfum stefnanda. Stefndi gerði enga slíka kröfu í dómkröfum sínum auk þess sem ósannað er að stefndi hafi sannanlega orðið fyrir tapi á leigutekjum. Gegn mótmælum stefnanda verður þessari málsástæðu stefnda því hafnað.

Að öllu ofangreindu virtu verða dómkröfur stefnanda teknar til greina eins og segir í dómsorði.

Að þessu virtu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað sem þykir hæfilegur 700.000 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð.

Stefndi, Álftaborgir ehf., kt. 000000-0000, greiði stefnanda, Bíljöfri ehf., kt. 000000-0000, 796.198 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 735.961 krónu frá 13. nóvember 2015 til 20. nóvember 2015 en af stefnufjárhæð frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 700.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.