E-57/2018

Mál þetta, er dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þess þann 26. september sl., er höfðað af BB byggingum e hf., Jaðarstúni 13, Akureyri, með stefnu birtri þann 20. febrúar 2018 á hendur Svalbarðsstrandarhreppi, Ráðhúsinu, Svalbarðseyri, Akureyri.

Stefnandi gerir í málinu þær dómkröfur að viðurkennd verði með dómi skaðabótaskylda stefnda vegna tjóns sem stefnandi varð fyrir vegna ósamræmis milli aðalskipulags Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020 og deiliskipulags Kotabyggðar frá 3. júlí 1995 með síðari breytingum.

Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Stefndi gerir þær dómkröfu r að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda.

Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Ágreiningsefni og málsatvik

Stefnandi er handhafi leigu- og umráðaréttar að lóðum nr. 44 (landnúmer 202772), nr. 45 (landnúmer 202773), nr. 47 (landnúmer 202775) og nr. 48 (landnúmer 202776) í Kotabyggð í Svalbarðsstrandarhreppi (hér eftir „lóðirnar“), sbr. fyrirliggjandi fjögur afsöl, dags. 28. júní 2010. Kotabyggð var frístundasvæði úr landi jarðarinnar Veigastaða í Svalbarðsstrandarhreppi, sem liggur sunnan og vestan við Veigastaðaveg nr. 828, en heildarstærð svæðisins er 12 hektarar. Bygging sumarhúsa hófst í Kotabyggð árið 1967. Ágreiningur í máli þessu varðar tímabundið innbyrðis ósamræmi á milli aðalskipulags og deiliskipulags fyrir umrætt svæði, Kota byggð, sem stefnandi telur að hafi orðið sér til tjóns, sem stefndi sem sveitarfélag beri ábyrgð á.

Samkvæmt aðalskipulagi Svalbarðsstrandarhrepps 1994- 201 4 þá var skilgreind landnotkun á umræddu svæði frístundabyggð. Svæðið var jafnframt til samræmis við skilgreinda landnotkun aðalskipulagsins skipulagt sem frístundabyggð í deiliskipulagi Kotabyggðar frá 3. júlí 1995 og einnig á grundvelli deiliskipulagsbreytinga, dags. 10. janúar 2006 og dags. 17. júlí 2007. En með samþykkt og gildistöku nýs aðalskipulags Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020 var Kotabyggð skipulögð sem íbúðarbyggð án þess að samhliða hefði verið gerð breyting á deiliskipulagi svæðisins. Er lögð áhersla á það af hálfu stefnanda, að frá og með gildistöku aðalskipulags Svalbarðsstrandar-hrepps 2008- 2020, með auglýsingu nr. 898/2008 frá 22. september 2008 í B- deild Stjórnartíðinda, hafi orðið til innbyrðis ósamræmi á milli skipulagsáætlana, það er aðalskipulags og deiliskipulags, er hafi ekki verið leiðrétt að hluta fyrr en með gildistöku endurskoðaðs deiliskipulags Kotabyggðar, dags. 21. febrúar 2014, en þareru umræddar lóðir skilgreindar sem íbúðarbyggð til samræmis við aðalskipulag.

Fyrir liggur að félagið Einn+tveir ehf., kt. 550806- 1500, gerði lóðarleigu-samninga sem leigutaki við félagið Vaðla ehf., kt. 600477- 0489, sem leigusala, dags. 23. maí 2007, um leigu umræddra lóða. Í þeim lóðarleigusamningum kemur fram að leigutaka sé heimilt að byggja hús í samræmi við gildandi deiliskipulag.

Í samningunum kemur einnigfram að lóðirnar séu leigðar til 30 ára frá 1. janúar 2006 án uppsagnar. Vaðlar ehf. afsöluðu síðan lóðunum til félagsins Veigastaða ehf., kt. 440607- 0710, er telst vera skráður eigandi lóðanna í dag samkvæmt upplýsingum hjá fasteignamati Þjóðskrár, og staðfestingu á afsali, dags. 7. júlí 2007, frá 28. apríl 2008.

Endurskoðað aðalskipulag Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020 var samþykkt þann 5. september 2008, en tók gildi með auglýsingu nr. 898/2008 frá 22. september 2008 í B- deild Stjórnartíðinda. Í stefnu aðalskipulagsins í kafla 2.2.2 kemur meðal annars fram að gert verði ráð fyrir áframhaldandi frístundabyggð á skipulagssvæðinu. Stefnt sé þó að því að takmarka sumarhúsabyggð að mestu við afmörkuð svæði, sérstaklega ofan 140 metra hæðar í suður- og miðhluta sveitarfélagsins. Af hálfu stefnanda er lögð áhersla á það að í þessu nýja aðalskipulagi hafi verið horfið frá skilgreindri landnotkun Kotabyggðar (svæði auðkennt „ Íb 20“ í aðalskipulaginu) í eldra aðalskipulagi Svalbarðsstrandarhrepps 1994- 2014 sem frístundabyggðar og skyldi svæðið nú vera skipulagt sem íbúðarsvæði. En í kafla 4.4.2 í greinargerð með aðalskipulaginu sé fjallað um skipulagslega stöðu Kotabyggðar með svofelldum hætti:„Miklar líkur eru taldar á ásókn í fasta búsetu á svæðinu vegna nálægðar við Akureyri. Fæst húsanna á svæðinu uppfylla ákvæði reglugerða um íbúðarhús. Svæðin verða í nýju aðalskipulagi skilgreind sem íbúðarbyggð til samræmis við meginreglu um íbúðarbyggð neðan Vaðlaheiðarvegar og Veigastaðavegar og neðan 140 m hæðarlínu en frístu ndahúsabyggð ofar í hlíðinni þannig að slíkar byggðir blandist ekki. Vinna skal þróunaráætlun um það hvernig og hvenær svæðinu öllu eða hlutum þess verði breytt í íbúðarbyggð. Áætlunin verði samvinnuverkefni sveitarfélagsins og land-og húseigenda á svæðin u. Umbreyting úr frístundabyggð í íbúðarbyggð getur tekið langan tíma og er líklegt að vinna þurfi að endurskoðun skipulags fyrir ákveðna hluta svæðisins í vissri áfangaröð. Á meðan verður á svæðinu blanda íbúðarbyggðar og frístundabyggðar, sem annars hefur verið leitast við að komast hjá við gerð aðalskipulags. Í þróunaráætlun skal ákvarðað hvort einstakar lóðir eða hlutar svæðisins geti áfram verið skilgreindir sem frístundabyggð. Skilyrði fyrir breytingu svæðanna í íbúðarbyggð er annars vegar nýtt eða endurskoðað deiliskipulag, þar sem gert verði ráð fyrir íbúðarbyggð og hins vegar að viðkomandi byggingar uppfylli ákvæði byggingarreglugerðar um íbúðarhúsnæði. Víða verður þeim kröfum ekki mætt nema með algerri endurnýjun eða endurbyggingu þeirra húsa sem fyrir eru.“

Leggur stefnandi áherslu á það að samkvæmt framansögðu hafi stefnda borið að útbúa þróunaráætlun fyrir Kotabyggð og breyta deiliskipulagi svæðisins til samræmis við nýtt og breytt aðalskipulag. Einnig að fyrir liggi að deiliskipulagi Kotabyggðar hafi ekki verið breytt samhliða aðalskipulagi sveitarfélagsins. Þá liggi fyrir að á almennum fundi sveitarstjórnar stefnda, dags.2. desember 2009, hafi verið kynnt drög að þróunaráætlun sem skipulagsnefnd stefnda hafði látið vinna, en var ekki fylgt eftir.

Með afsölum, dags. 28. júní 2010, þá öðlaðist stefnandi leigu- og umráðarétt yfir umræddum lóðum og fékk hann lóðirnar afhentar 1. júlí 2010. Af hálfu stefnanda er vísað til þess að markmið hans með því að tryggja sér lóðirnar hafi verið það að geta byggt þar hús til útleigu. Í framangreindum afsölum afsalar félagið Einn+tveir ehf. nánar tiltekið leigu- og umráðarétti yfir lóðunum til stefnanda ásamt með öllum réttindum og skyldum samkvæmt framangreindum lóðarleigusamningum við landeigandann, Veigastaði ehf. Stefnandi greiddi kaupverð fyrir lóðarréttindin 25. júní 2010, sbr. fyrirliggjandi greiðslukvittun. Stefnandi hefur síðan frá þeim tíma greitt lóðarleigu til Veigastaða ehf., sem og fasteignagjöld til stefnda, en á fyrirliggjandi álagningarseðlum frá stefnda kemur fram að um sumarbústaðaland sé að ræða.

Fyrir liggur að stefnandi sótti um byggingarleyfi fyrir byggingu frístundahúss á lóð nr. 44 í Kotabyggð til byggingarfulltrúa stefnda þann 23. maí 2012, en fyrir liggur að fjallað var um erindi byggingar fulltrúans frá 24. maí 2012 vegna þessa á fundi sveitar stjórnar stefnda, þann 4. júlí 2012, sbr. bréf til byggingar fulltrúans, dags. 5. júlí 2012. En fyrir liggur samkvæmt því að áður var í kjölfar erindisins aflað álit s af hálfu stefnda frá annars vegar Skipulagsstofnun og hins vegar lögmannsstofunni Landslögum á því hvort tækt væri að gefa út umbeðið byggingarleyfi til stefnanda. Er af hálfu stefnanda lögð áhersla á það að í fyrirliggjandi álitum sínum hafi bæði Skipulagsstofnun og Landslög komi stað þeirri niðurstöðu að óheimilt væri að gefa út byggingarleyfi fyrir byggingu frístundahúss og íbúðarhúss í Kotabyggð vegna ósamræmis á milli aðalskipulags og deiliskipulags, sbr. 7. mgr. 12. gr. skipulagslaga nr. 123/2010, en ísvari Skipulagsstofnunar í tölvubréfi 30. maí 2012 segir eftirfarandi:„Aðalmálið hér er ósamræmið á milli aðalskipulags og deiliskipulags fyrir svæðið „Kotabyggð“. Vegna ósamræmisins má ekki gefa út byggingarleyfi fyrir frístundahúsi á svæðinu þar sem svæðið í aðalskipulagi er skilgreint sem íbúðarsvæði en aðalskipulag er rétthærra en deiliskipulag sbr. 7. 12. gr. skipulagslaga. (Ekki er heldur hægt að gefa út byggingarleyfi fyrir íbúðarhúsi þar sem ekki er hægt að gefa út byggingarleyfi sem er í ósamræmi við gildandi deiliskipulag.) “ Þ á kemur fram að best sé að gera breytingar á deiliskipulagi er miði að því að samræma það að aðalskipulagi. Sveitarstjórn stefnda tók málið fyrir á fundi, 4. júlí 2012, en niðurstaða hennar sem kunngerð var stefnanda, 5. júlí 2012, varð sú að hafna umsókn um byggingarleyfi þar sem samkvæmt gildandi aðalskipulagi væri ekki heimilt að gefa út umbeðið byggingar leyfi fyrir frístundahús á lóðinni, og virðist þar þá vísað til fyrirliggjandi álits frá landslögum, dags. 2. júlí 2012, en í bókun sveitastjórnar segi r svo eftirfarandi: „Þótt gert sé ráð fyrir tímabundinni blöndun frístundabyggðar og íbúðarbyggðar í Kotabyggð í greinargerð aðalskipulags er það niðurstaða sveitarstjórnar að ekki sé að finna í textanum skýra heimild til byggingar nýrra frístundahúsa heldur sé þar aðeins gert ráð fyrir að eldri byggð haldi sér. Til að leyfa slíkt frávik hefði heimild til þess þurft að koma fram með skýrum hætti í aðalskipulaginu að mati lögfræðinga. Afstaða sveitarstjórnar er því að ekki sé heimilt að gefa út byggingarleyfið. Niðurstaða sveitarstjórnar er meðal annars byggð á áliti Skipulagsstofnunar og lögmannsstofunnar Landslaga.“

Stefnandi kveðst síðan hafa sent inn nýja umsókn um byggingarleyfi, dags. 1. febrúar 2013. Byggingarfulltrúi hafi þó aldrei tekið endanlega afstöðu til þess erindi sen skilja verði þó af tölvupósti hans, dags. 4. febrúar 2013, að því hafi verið hafnað með vísan til þess er fram hafi komið í erindi Skipulagsstofnunar, sbr. bréf 1. febrúar 2013. Í bréfaskiptum á milli stefnanda og stefnda vegna málsins hafi stefnandi síðan bentá bótaskyldu stefnda vegna þeirrar skipulagslegu stöðu sem væri uppi á svæðinu.

Stefndi auglýsti tillögu að breytingu á aðalskipulagi Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020 í maí 2013. Tilgangur aðalskipulagsbreytingarinnar hafi verið sá að skýra stefnu sveitarfélagsins um þróun íbúðabyggðar í Kotabyggð. Samhliða var auglýst tillaga að endurskoðuðu deiliskipulagi Kotabyggðar en tilgangur þess var að breyta hluta Kotabyggðar úr frístundabyggð í heilsársbyggð. Fyrir liggur að stefn andi sendi inn athugasemdir við fyrirhugaðar skipulagsbreytingar með bréfi, dags. 18. júní 2013, en í athugasemdunum er meðal annars fjallað um meinta bótaskyldu stefnda. Umrædd breyting á aðalskipulaginu tók síðan gildi með auglýsingu nr. 859/2013 í B- deild Stjórnartíðinda 30. september 2013. Í greinargerð með þeim breytingum áaðalskipulaginukemur fram að lögð hafi verið til hliðar áform um þróunaráætlun fyrir hverfið, en þess í stað sé gert ráð fyrir að mörk frístundabyggðar og íbúðabyggðar verði skilgreind í deiliskipulagi. Þá segi þar eftirfarandi um frístundabyggð á svæðinu:„Skilgreining Kotabyggðar sem íbúðarbyggð er stefna sveitarstjórnar, sem unnið verður að á löngum tíma. Í deiliskipulagi verður heimilt að gera ráð fyrir frístundabyggð á einstaka lóðum eða svæðum innan landnotkunarreitsins þótt stefnt sé að því að í fyllingu tímans verði íbúðarbyggð meginland notkun á reitnum. Þar sem um er að ræða aðlögun á eldra skipulagi geta verið frávik frá almennum viðmiðum um stærð lóða og þéttleika byggðar.“

Endurskoðað deiliskipulag Kotabyggðar tók gildi með auglýsingu nr. 191/2014 í B - deild Stjórnartíðinda, dags. 21. febrúar 2014. Í greinargerð með deiliskipulaginu kemur meðal annars fram að til staðar sé 41 lóð undir frístundahús, en þegar hafi verið byggð hús á 25 lóðanna. Gert sé ráð fyrir því að 20 lóðir verði skilgreindar fyrir íbúðabyggð efst og syðst á svæðinu, en 21 lóð verði skilgreind sem frístundabyggð sem hægt verði að breyta í íbúðalóðir með formlegum breytingum á deiliskipulagi.

Af hálfu stefn anda er hér vísað til þess að hann hafi vegna framangreinds bent stefnda á mögulega bótaskyldu hans vegna skipulagslegrar stöðu Kotabyggðar. Það er annars vegar í bréfi, dags. 30. maí 2013, en hins vegar í bréfi, dags. 18. júní 2013. Þá hafi lögmaður stefn anda sent erindi til stefnda, dags. 2. febrúar 2018, þar sem óskað hafi verið eftir afstöðu stefnda til greiðslu bóta til stefnanda vegna meints ósamræmi sá milli aðal- og deiliskipulags að því er varðar lóðir stefnanda. En stefndi hafi ekki séð sér fært að fjalla um kröfu stefnanda fyrr en 22. febrúar 2018. Stefnandi hafi því verið knúinn tilþessað höfða mál þetta til að rjúfa hugsanlega fyrningu kröfu sinnar.

Málsástæður og lagarök af hálfu stefnanda Stefnandi krefjist þess aðallega að viðurkennd verði með dómi skaðabótaskylda stefnda vegna tjóns er stefnandi hafi orðið fyrir vegna ósamræmis á milli aðalskipulags Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020, er tekið hafi gildi með auglýsingu nr. 898/2008 í B- deild Stjórnartíðinda, dags. 22. september 2008, sbr. 1. mgr. 19. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, og þá fyrirliggjandi deiluskipulags fyrir Kotabyggð þar til að endurskoðað deiliskipulag Kotabyggðar hafi tekið gildi þann 21. febrúar 2014, sbr. auglýsingu nr. 191/2014 í B- deild Stjórnartíðinda, sb r. 1. mgr. 42. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Krafan byggist á almennum reglum skaðabótaréttar.

Samkvæmt 3. mgr. 3. gr. og 1. mgr. 38. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 þá beri sveitarstjórnir ábyrgð á og anni stum gerð deiliskipulagsáætlana í sínu umdæmi. Skilgreindri landnotkun í Kotabyggð hafi með framangreindu aðalskipulagi verið breytt úr frístundabyggð í íbúðarbyggð. Í greinargerð með aðalskipulaginu hafi verið skýrlega mælt fyrir um það að stefnda bæri að útbúa þróunaráætlun fyrir svæðið vegna framangreindrar breytingar og gera breytingar á deiliskipulagi svæðisins. Þetta hafi stefndi vanrækt. Hafi því áskilnaði 7. mgr. 12. gr. laga nr. 123/2010 um innbyrðis samræmi gildandi skipulagsáætlana ekki verið fullnægt á svæðinu Kotabyggð, sbr. jafnframt til hliðsjónar 7. mgr. 9. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997.

Stefnandi hafi tryggt sér leigu- og umráðarétt að lóðunum með afsölum 28. júní 2010 í því skyni að byggja á þeim frístundahús og nýta til útleigu. Stefnandi hafi ámeðan meint framangreint ósamræmi hafi verið á milli skipulagsáætlana í Svalbarðsstrandarhreppi ekki getað byggt á lóðunum eða allt þar til endurskoðað deiliskipulag hafi tekið gildi 21. febrúar 2014. Byggi stefnandi á því að þessi vanræksla stefnda að samræma ekki skipulagsáætlanir hafi leitt til bótaskyldu. Stefnandi hafi haft réttmætar væntingar til þess að geta byggt á lóðunum og nýtt þær. Það réttarástand eitt og sér að óheimilt hafi verið að gefa út byggingarleyfi leiði til skaðabótaábyrgðar stefnda enda hafi þetta réttarástand skapast af mistökum og vanrækslu í skipulagsgerð hjá stefnda.

Hafi stefnandi ekki einu sinni get aðkomið upp orlofshúsum þrátt fyrir fyrirmæli í deiliskipulagi og lóðarleigusamningum. Hann hafi haft réttmætar væntingar til þess að geta byggt orlofshús á lóðunum þegar hann hafi eignast þær á grundvelli gildandi aðal- og deiliskipulags enda komið skýrt fram í greinargerð með a ðalskipulaginu 2008- 2020 að það þyrfti að útbúa þróunaráætlun og/eða deiliskipulag til þess að breyta skilgreindri landnotkun Kotabyggðar úr frístundabyggð í íbúðarbyggð.

Stefnandi byggi aðallega á því að hið bótaskylda tímabil taki til tímabilsins frá því að hann hafi eignast lóðirnar 28. júní 2010 ogallt þar til endurskoðað deiliskipulag Kotabyggðar hafi tekið gildi 21. febrúar 2014. Óumdeilt sé að skipulagsleg staða hafi verið óbreytt allt það tímabil og að stefnandi hafi ekki getað nýtt sér lóðirnar á því tímabili. Stefnandi byggi til vara á því að hið bótaskylda tímabil taki til þess tíma frá þvíað hann hafi lagt inn umsókn um byggingarleyfi á lóð nr. 44 í Kotabyggð 23. maí 2012. Stefnandi hafi aðeins lagt inn umsókn fyrir eina lóð af fjórum í Kotabyggð í hans umráðum til að láta reyna á hvort hann fengi leyfið útgefið. Hugðist stefnandi í kjölfarið ætla að fara fram á að fá útgefin byggingarleyfi vegna lóða nr. 45, 47 og 48 í Kotabyggð, en aldrei komið til þess vegna meðferðar stefnda á framangreindu erindi.

Krafa stefnanda samanstandi af því fjártjóni er hann hafi orðið fyrir vegna þess að hann hafi ekki getað nýtt lóðirnar á framangreindu tímabili en hann hafi fyrirhugaðað byggja sumarhús á lóðunum til útleigu. Þá hafi stefnandi þurft að greiða allan kostnað vegna lóðanna á greindu tímabili, þ. m. t. lóðarleigu til Veigastaða ehf. og fasteignagjöld til sveitarfélagsins, án þess að geta nýtt sér þær. Byggi stefnandi einnig á því að byggingarkostnaður hafi hækkað á hinu bótaskylda tímabili. Þá hafist efnandi orðið fyrir frekari kostnaði af þessum sökum, meðal annars vegna lögfræðiaðstoðar við það að fylgja eftir rétti sínum til að fá að byggja sumarhús á lóðunum. Þá sé ljóst að stefnandi verði fyrir auknum kostnaði, meðal annars vegna teikninga, en fyrir liggi að teikningar sem fylgt hafi lóðunum til byggingar sumarhúsaséuhonumnúónýtar.

Stefnandi byggi á því að krafa hans sé ekki fyrnd, en samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda þá fyrnist krafa um skaðabætur á fjórum árum frá þeim degi er tjónþoli hafi fengið nauðsynlegar upplýsingar um tjónið og þann sem beri ábyrgð á því eða borið hafi að afla slíkra upplýsinga. Þ að hafi ekki verið fyrr en með gildistöku endurskoðaðs deiliskipulags Kotabyggðar þann 21. febrúar 2014 sem tímabil bótaskyldu hafi legið ljóst fyrir og þar með tjón stefnanda.

Krafan sé ekki niður fallin fyrir tómlæti en stefnandi hafi tvívegis sent stefnda bréf þar sem fjallað hafi veriðum meinta bótaskyldu hans vegna skipulagslegrar stöðu svæðisins. Hafi stefndi því ekkigetað vænst þess að krafan væri þannig fallin niður.

Í öllum tilvikum krefjist stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða honum málskostnað að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Stefnandi vilji sérstaklega taka fram að hann hafi um langa hríð þurft að njóta lögmannsaðstoðar í samskiptum við stefnda.

Málsástæður og lagarök af hálfu stefnd a Stefndi veki athygli á því að dómkrafa stefnanda, eins og hún sé afmörkuð, sémjög víðtæk og hafi hvorki upphaf né endi, þannig að afar erfitt sé að fallast á hana óbreytta. Í d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/ 1991 sé gert ráð fyrir því að heimilt sé að krefjast viðurkenningar á bótum fyrir „tiltekið skaðaverk“. Í þessu feli stað afmarka þurfi nákvæmlega þá skaðabótaskyldu háttsemi sem viðurkenningarkrafan taki til. Dómkrafanhérséekki nægjanlega afmörkuð. Við mat á því hvort dómkrafan fullnægi þeim skilyrðum sem gera verði til afmörkunar hennar þá hafi það viðmið verið lagt til grundvallar hvort taka megi kröfuna óbreytta upp í dómsorð. Það virðist hæpið að krafa stefnanda sé þannig að unnt sé að taka hana óbreytta upp í dómsorð.

Í dómaframkvæmd hafi verið við það miðað að í stefnu sé gerð grein fyrir því í hverju hið skaðabótaskylda tjón feli st og þar með hvort stefnandi hafi lögvarða hagsmuni af málssókn. Í stefnu sé ekki gerð grein fyrir þeirri lagaheimild sem málssóknin byggistá. Gera verði ráð fyrir þvíað hún byggist á 2. mgr. 2 5. gr. laga nr. 91/ 1991. Ef svo sé þá sé nauðsyn að gerð sé grein fyri r því í stefnu og hugsanlegt tjón gert líklegt. Í stefnu sé látið við það sitja að fullyrða að ósamræmi hafi verið á milli aðalskipulags Svalbarðsstrandarhrepps og deiliskipulags fyrir svokallaða Kotabyggðsemh afi valdið stefnanda tjóni. Síðan sé vísað til þess að stefnandi hafi þurft að greiða fasteignagjöld og lóðarleigu af lóðum sínum án þess að geta nýtt sér þær. Fullyrt séað byggingar kostnaður hafi hækkað o. fl. Samkvæmt 51. gr. lag a nr. 123/ 2010 sé gert ráð fyrir því að tjón vegna verðmætisrýrnunar fasteigna af völdum skipulags verði bætt. Annað tjón sem hljótist af breytingum eða gerð skipulags sé ekki bætt. Ekkert sé fjallað í stefnu um hugsanlegt tjón vegna verðmætisrýrnunar. Í dómaframkvæmd hafiverið við það miðað að stefnandi geri líklegt að tiltekið skaðaverk hafi valdið honum tjóni. Í reifun í stefnu sé almennt fjallað um hugsanlegt tjón og fullyrt að það sé að rekja til þess að stefnandi hafi ekki getað nýtt lóðirnar, sem ómögulegt sé að fallast á. Stefndi bendi á framangreinda annmarka á málatilbúnaði stefnanda, en geri ekki kröfu um að málinu verði vísað frá dómi, enda taki dómari afstöðu til þessa af sjálfsdáðum.

Stefnandi hafi keypt lóðir í Kotabyggð 28. júní 2010. Þegar kaupin hafi átt sér stað hafi verið í gildi aðalskipulag fyrir stefnda er gilt hafi frá september 2008– 2020. Sú breyting hafi verið gerð frá eldra skipulagi Kotabyggðar að gert hafi verið ráð fyrir því að íbúðabyggð yrði neðan 140 metra hæðarlínu, en áður hafi verið gert ráð fyrir frístundabyggð á svæðinu. Deiliskipulag frá 1995 með síðari breytingum hafi verið í gildi á þessum tíma og í því verið gert ráð fyrir að í Kotabyggð væri frístundabyggð. Málatilbúnaður stefnanda virðist ganga út á það að hann hafi verið í góðri trú þegar hann hafi keypt lóðirnar og síðar að heimilt væri að byggja frístundahús á þeim. Af ódagsettu bréfi frá Ein+tveir ehf. til Vaðla ehf. sé þó ljóst að fyrirsvarsmenn þess aðila sem seldi stefnanda lóðirnar hafi þá vitað um þá breytingu sem falist hafi í nýja aðalskipulaginu. Þá vísist hér um enn fremur til fundargerðar fundar sem haldinn hafi verið með hagsmunaaðilum í Kotabyggð þann 30. apríl 2012, en samkvæmt því endurriti hafi verið mætt áþannfundaf hálfu stefnanda.

Stefnandi kveðist byggja á því að hann hafi verið í góðri trú um að hann gæti byggt frístundahús á lóðunum og virðist reisa þá fullyrðingu á samskiptum sínum við seljanda lóðanna og hugsanlega á fyrirliggjandi lóðarleigusamningum. Stefnandi kveðist hafa ætlað að byggja frístundahús til útleigu en samt sem áður hafi hann ekki sótt um leyfi til þess fyrr en í maí 2012. Eins og málið liggi fyrir sé hæpið að hægt sé að líta svo á að stefnandi hafi verið í góðri trú þegar hann hafi keypt lóðirnar. Af mála-tilbúnaði stefnanda verði ráðið að seljandi lóðanna hafi ekki veitt honum upplýsingar um að aðalskipulagi hefði verið breytt þegar salan hafiátt sér stað, en það leiði ekki til þess að stefndi verði bótaskyldur gagnvart stefnanda. Fyrirsvarsmaður stefnanda hafiverið í forsvari fyrir byggingafyrirtæki um áratuga skeið og því sýnist eðlilegt að hannhefði kynnt sér gildandi skipulag á þeim tíma sem lóðirnar hafi verið keyptar. Hann geti ekki hafa verið í góðri trú um að heimilt væri að byggja frístundahús á lóðunum í ljósi þess að gildandi aðalskipulag hafi staðið í vegi fyrir því. Því sé ekki andmælt að misræmi hafi verið á milli deiliskipulags og aðalskipulags, en þar sem deiliskipulagið hafi verið gamalt teljist það eðlilegt að fyrirsvarsmaður stefnanda hefði kynnt sér gildandi aðalskipulag þegar kaupin hafi verið gerð. Stefndi telji að málatilbúnaður stefnanda byggist á því að hann hafi ekki kynnt sér gildandi skipulag í Kotabyggð, en leggja verði til grundvallar að honum hafi borið að kynna sér gildandi skipulag þar sem hann hugðist ráðast í umfangsmiklar framkvæmdir og rekstur á lóðunum. Stefnda hafi að sjálfsögðu ekki verið kunnugt um þessi viðskipti stefnanda og geti ekki borið skaðabótábyrgð gagnvart stefnanda vegna þess að hann hafi ekki sinnt þeim skyldum sem á hon um hafi hvílt við kaupin. Stefnandi hafi mátt vita þegar hann keypti lóðirnar að í aðalskipulaginu væri gert ráð fyrir íbúðabyggð á því svæði í Kotabyggð sem lóðirnar voru áog þegar af þeirri ástæðu beri hérað sýkna stefnda.

Stefnandi hafi lagt inn fyrirspurn til byggingar fulltrúa um byggingu frístundahúss á lóð nr. 44 í Kotabyggð 23. maí 2012, eftir að hann hafi setið fund til kynningar á skipulagi í Kotabyggð, sbr. framangreinda fundargerð frá 30. apríl 2012. Eins og svör Skipulagsstofnunar í tölvubréfi, dags. 30. maí 2012, og álit frá Lögmannsstofunni Landslögum, dags. 2. júlí 2012, beri með sér þá hafi verið kannað ítarlega hvort hugsanleg bygging á frístundahúsi samrýmdist aðalskipulagi stefnda.

Niðurstaða þeirrar könnunar hafi leitt til þess að svo teldist ekki vera. Í framhaldi af þessu hafi verið kannað hvort hægt væri að víkja frá eða breyta aðalskipulagi stefnda þannig að heimilt yrði að byggja frístundahús í Kotabyggð, sbr. bréf Skipulagsstofnunar til stefnda, dags. 1. febrúar 2013. Stefndi hafi auglýst að þessi umsókn hefði verið send Skipulagsstofnun. Í framhaldi af þessari auglýsingu hafi stefnandi síðan sótt um leyfi til að byggja frístundahús á lóð sinni, sbr. fyrirliggjandi umsókn, dags. 1. febrúar 2013. Óljóst sé hvers vegna hann sótti um að nýju, en í ljósi afstöðu Skipulagsstofnunar þá hafi ekki verið unnt að verða við umsókninni, sbr. tölvubréf þess efnis 4. febrúar 2013. Það ferli sem hér hafi verið rakið sýni að stefndi hafi gert það sem í hans valdi stóð til þess að reyna að greiða fyrir því að stefnandi gæti byggt frístundahús á lóðinni nr. 44.

Krafa stefnanda byggist hér á því að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna þess að ósamræmi hafi verið á milli aðalskiplags og deiliskipulags frá því að aðalskipulagið hafi tekið gildi 22. september 2008, og sem var síðan breytt 30. september 2013, en endurskoðað deiliskipulag hafi tekið gildi 21. febrúar 2014. Rök stefnanda séu þau að hann hafi ekki getað nýtt lóðir sínar til að byggja á þeim, þá væntanlega frístundahús. Reyndar segi í stefnu að stefnandi hafi ekki getað byggt á lóðunum vegna þess að ósamræmi hafi verið á milli aðal- og deiliskipulagsins. Út frá því verði að ganga að stefnandi byggi á því að hann hafi alls ekki getað nýtt lóðirnar til bygginga á þeim, sem ekki verði fallist á. Stefn andi hafi ekki getað haft réttmætar væntingar til þess að geta byggt frístundahús á lóðunum. Það sé einnig mjög langsótt að stefndi geti orðið skaðabótaskyldur vegna breytinga sem gerðar hafi verið á aðalskipulagi í september 2008, þó svo að ekki hafi orðið af því að deiliskipulagi hafi verið breytt til samræmis við aðalskipulagið fyrr en á árinu 2014. Stefnandi hafi keypt lóðirnar í júní 2010. Samkvæmt framansögðu þá hafi fyrirsvarsmaður stefnanda verið á kynningarfundi stefnda sem haldinn hafi verið þann 30. apríl 2012 um skipulagsmál í Kotabyggð. Í endurriti frá þeim fundi komi fram að haustið áður hafi skipulag Kotabyggðar verið skýrt fyrir fyrirsvarmanni stefnanda. Stefnandi beini síðan fyrirspurn þann 23. maí 2012 til byggingar fulltrúa um það h vort honum væri heimilt að byggja frístundahús á lóð nr. 44. Þessi atburðarás sé sérkennileg því að fyrirsvarmanni stefnanda hafi verið ljóst þá hann sendi byggingar fulltrúa fyrirspurn sína hvert efni aðalskipulagsins væri.

Sú forsenda sem virðist vera fyrir kröfu stefnanda, að alls ekki væri hægt að byggja á lóðunum vegna þess að ósamræmi væri á milli aðal- og deiliskipulagsins, fær ekki staðist. Ef stefnandi hefði sótt um þaðað byggja íbúðarhús hefði verið auðvelt að verða við slíku erindi. Það hefði mát t heimila bygginguna, því að hún hefði verið í samræmi við aðalskipulag, og eftir atvikum þá að fella deiliskipulagið úr gildi. Forsenda fyrir breytingu í aðalskipulaginu úr því að um frístundabyggð væri að ræða í það að lóðir neðan 140 metra hæðarlínu yrð u fyrir íbúðarhús hafi hugsanlega verið aukin eftirspurn eftir íbúðarhúsalóðum. Stefnandi hafi ekki sótt um það að byggja íbúðarhús og ekkert liggi fyrir í málinu um að hann hafi kannað það. Í málinu liggi fyrir að aðalskipulaginu hafi verið breytt í september 2008, en stefnandi hafi keypt lóðirnar í júní 2010. Það sé því afar langsótt að stefndi geti borið skaðabótaábyrgð á því að ekki hafi verið hægt að byggja frístundahús á lóðunum vegna þess eins að samræmi hafi ekki verið á milli aðal- og deiliskipulag s. Samkvæmt 7. mgr. 12. gr. laga nr. 123/ 2010 sé mælt fyrir um það að skipulagsáætlanir skuli vera í innbyrðis samræmi, en þar segi einnig að aðalskipulag gangi fyrir deiliskipulagi. Í 51. gr. laga nr. 123/ 2010 séu ákvæði um það í hvaða tilvikum sveitarfélög geti orðið skaðabótaskyld vegna gerðar skipulags eða breytinga á skipulagi. Skaðabótaábyrgð geti komið til ef verðmæti fasteigna skerðist verulega umfram það sem eigi við um sambærilegar eignir í næsta nágrenni að uppfylltum almennum skilyrðum. Af ákvæði nuverði dregin sú ályktun að verðmætisrýrnun hafi þá komið til vegna nýs eða breytts skipulags sem takmarkaði notkunarrétt eiganda fasteignar frá því sem hannhafi mátt vænta fyrir gerð þess. Stefnandi hafi hér ekki sýnt fram á eða gert líklegt að lóðir hans hafi rýrnað í verði, en það sé það tjón sem hann hugsanlega geti fengið bætt, sbr. 51. gr. laga nr. 123/ 2010. Í þessu sambandi verði einnig að líta til þess að breytingin á aðalskipulaginu hafi tekið til svæðisins í heild þannig að allir lóðarhafar hafi setið við sama borð. Það sýnist því langsótt að stefnandi einn geti haft uppi bótkröfu á þeim grundvelli sem hann byggi á.

Breytingar á aðalskipulagi hafi verið búnar að taka gildi þegar stefnandi hafi keypt umræddar lóðir. G eti það ekki orðið sjálfstæður grundvöllur fyrir skaðabótaábyrgð stefnanda að samræmi hafi ekkiverið á milli aðal- og deiliskipulags. Þetta ósamræmi hafi ekki komið í veg fyrir að stefnandi nýtti lóðirnar í samræmi við aðalskipulagið og því sé ákaflega langsótt að það tjón sem stefnandi telji sig hafa orðið fyrir verði rakið til ósamræmis í aðalskipulagi og deiliskipulagi.

Af hálfu stefnanda sé byggt á því að hann hafi haft réttmætar væntingar tilþessað geta byggt frístundahús á lóðum sínum þegar hann hafi keypt þær. Vísað sét il þessað réttmætar væntingar hans hafi byggs tá „gildandi“ aðal- og deiliskipulagi, enda hafi komið fram í greinargerð með aðalskipulaginu að gera hafi átt þróunaráætlun fyrir svæðið og nýtt deiliskipulag „til þess að breyta skilgreindri landnotkun Kotabyggðar úr frístundabyggð í íbúðarbyggð“. Í grein 4.4.2 í greinargerð með aðalskipulaginu komi fram að ráðgert hafi verið að vinna þróunaráætlun fyrir svæðið. Það sé hins vegar enginn vafi á að í aðalskipulaginu hafi Kotabyggð verið skipt upp í íbúðabyggð og frístundabyggð. Sú þróunaráætlun sem vísað sé til hafi átt að fjalla um breytingar sem gerðar yrðu með tímanum til þess að byggingar á svæðinu yrðu í samræmi við aðalskipulagið. Búið hafi verið að byggja frístundahús á svæði sem hafi átt að verða fyrir íbúðabyggð og það séu breytingar varðandi þau hús sem þróunaráætlunin hafi átt að ná til. Í grein 4.4.2 í greinargerðinni með aðalskipulaginu komi fram skýr afmörkun á þessum svæðum sem ekki hafi gefið neitt tilefni til vafa um það hvar á svæðinu hafi verið heimilt að byggja frístundahús, sem var ofan 140 metra hæðarlínu. Einföld skoðun af hálfu stefnanda hefði leitt það í ljós að lóðir hans voru á því svæði þar sem gert hefði verið ráð fyrir íbúðabyggð. Það sé því mjög langsótt að stefnandi hafi getað haft réttmætar væntingar til þess að bygging frístundahúsa á lóðum hans samrýmdist aðalskipulaginu. Það sé líka athyglisvert við þessa málsástæðu að hún byggistá því að stefnandi hafi kynnt sér skipulag Kotabyggðar áður en hannhafi keypt lóðirnar.

Stefndi sé í vafa um það hvað sé átt við með því í stefnu að vísa til þess að viðurkenningarkrafa stefnanda taki í fyrsta lagi til tímabilsins frá 28. júní 2010, þegar hannhafi keypt lóðirnar, en afhending þeirra hafi þó ekkiveriðf yrr en 1. júlí 2010, og til 21. febrúar 2014, þegar deiliskipulag fyrir Kotabyggð hafi tekið gildi. Í stefnu sé fullyrt að það sé óumdeilt að stefnandi hafi ekki getað nýtt sér lóðirnar á þessum tíma. Þessari fullyrðingu sé mótmælt þar sem stefndandi hefði auðveldlega getað byggt íbúðarhús á lóðum sínum á þessu tímabili. Hvað sem því líði þá hafi stefnandi ekki á neinn hátt reynt að sýna fram á að lóðir hans hafi rýrnað í verði vegna skipulagslegra ástæðna á þessu tímabili. Þá sé því mótmælt að stefnandi geti krafist skaðabóta allt frá þ ví að hann hafi keypt lóðirnar, því að hann hafi ekki spurst fyrir um möguleika á þvíað byggja frístundahús á lóð nr. 44 fyrr en 23. maí 2012. Fyrirspurninni hafi verið svarað 5. júlí 2012, er hljóti þá að vera það tímamark er hugsanlega beri að miða við.

Til vara byggir stefnandi síðaná því að tjón hans hafi orðið á tímabilinu 23. maí 2012 og til 21. febrúar 2014. Sömu forsendur séu hafðar uppi og áður greinir um þaðað stefnandi hafi ekki getað nýttsér lóðirnar á þessu tímabili. Ef fallist yrði á að leggja beri þetta tímabil til grundvallar þá telji stefndi að miða eigi við 5. júlí, sbr. að framan.

Varðandi framangreind tímabil þá verði ekki betur séð en að ákveðin mótsögn felist í því hjá stefnanda að afmarka tjónstímabilið með þessum hætti. Stef nandibyggi á því að ólögmætt hafi verið að heimila ekki byggingu frístundahúss á lóð nr. 44. Raunar sé einnig byggt á því að ósamræmi í skipulagi hafi valdið því. Aðal- og deiliskipulag hafi verið samræmt með deiliskipulagi sem tekið hafi gildi 21. febrúar 2014 og þá væntanlega eytt öllum vafa sem stefnandi virðist hafa haft um heimild til að byggja frístundahús á lóð sinni. Það þarfnist frekari skýringa af hverju stefnandi telji að tjón hans hafi orðið á þessum tímabilum. Það sé líka sérstakt að stefnandi virði st telja að aðgerðaleysi hans á þessum tímabilum geti skapað honum rétt til bóta.

Stefndi mótmælir því að litið verði til þess að stefnandi eigi hugsanlega skaða bótkröfu á hann vegna allra lóðanna. Aðeins hafi verið sótt um byggingu frístundahúss á einni lóð. Skaðabætur verði ekki dæmdar vegna hinna lóðanna vegna þesseinsað stefnandi fullyrði í stefnu að hann hafi einnig ætlað að byggja á þeim.

Auk framangreindra málsástæðna þá byggi stefndi á því að stefnandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti. Aðilar hafi síðast verið í samskiptum um mitt ár 2013 vegna þeirrar afstöðu stefnda að það samrýmdist ekki aðalskipulagi stefnda að byggja frístundahús á lóð stefnanda. Málið hafi verið kært til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, dags. 1. mars 2013, sem k veðið hafi upp úrskurð í málinu 4. nóvember 2015. Með bréfi stefnanda, dags. 19. febrúar 2018, hafi síðan verið óskað eftir afstöðu stefnda til bótaskyldu gagnvart stefnanda. Bréf þetta hafi komið stefnda verulega á óvart og því ekki verið svarað áður en mál þetta var þingfest þann 22. febrúar 2018.

Þegar framangreint bréf barst höfðu engin samskipti átt sér stað á milli málsaðila frá því um mitt ár 2013. Úrskurður hafði sem fyrr segir verið kveðinn upp 4. nóvember 2015. Það sé augljóst að stefndi hafi hlot iðað gera ráð fyrir þvíað stefnandi hefði ekki áform um það að hafa uppi kröfur á hendur honum. Það hljóti að hafa verið tilefni til þess að leggja fram kröfur í síðasta lagi þegar sá úrskurður hafi legið fyrir. Miðað við málatilbúnað stefnanda hefði ver ið eðlilegt að krafa kæmi fram í framhaldi af því að nýtt deiliskipulag tók gildi 21. febrúar 2014. Stefnandi hafi hins vegar ekkert aðhafst fyrr en bréfið, dags. 2. febrúar 2018, hafi verið sent stefnda. L jóst sé því að stefnandi h afi sýnt af sér verulegt tómlæti við gæslu hagsmunaog því beri að sýkna stefnda.

Loks byggi stefndi sýknukröfu á því að hugsanleg krafa stefnanda sé fyrnd, sbr. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/ 2007. Samkvæmt ákvæðinu fyrni st skaðabótakröfur á fjórum árum frá þeim degi sem tjónþoli fékk nauðsynlegar upplýsingar um tjónið og þann er ábyrgð ber á því eða bar að afla sér slíkra upplýsinga. Stefnandi telji að hann hafi orðið fyrir tjóni frá 28. júní 2010 eða 23. maí 2012. Leggja verði til grundvallar að frá upphafi hafi verið ljóst að hverjum ætti að beina kröfunni svo að sú krafa stefnanda hafi því byrjað að fyrnast í síðasta lagi 23. maí 2012 og sé hún því nú fyrnd.

Stefndi hafi að nýju sóttum leyfi til að byggja frístundahús á lóð nr. 44, en þeirri umsókn verið hafnað 4. febrúar 2013. Á þessum tíma hafi verið ljóst að stefnandi fengi ekki leyfi til þess að byggja frístundahús á lóðinni nr. 44. Ósamræmið á milli aðal- og deiliskipulagsins hafi þá veriðtil staðar. Hugsanlegt tjón hafi því verið ljóst á þeim tíma og því beri að miða upphaf fyrningarfrests við það tímamark, ef ekki verði fallist á það að miða eigi við tímamark sem stefnandi miði við í málatilbúnaði sínum.

Það sem skipti hér máli sé að stefnandi hafi á framangreindum tíma haft þær upplýsingar að aðalskipulag og deiliskipulag væru ósamrýmanleg og að óbreyttu aðalskipulagi yrði ekki byggt frístundahús á lóðinni nr. 44. Hann hafi jafnframt haft upplýsingar um það að til stæði að breyta deiliskipulaginu til samræmis við aðalskipulagið, sbr. fyrrgreinda bókun frá fundi 30. apríl 2012. Hann hafi þvíhaftallar upplýsingar um tjónsatvik og ekkert að vanbúnaði að setja fram skaðabóta kröfu sína.

Í 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 sé miðað við að skaðabótkrafa byrji að fyrnast þegar nægjanlegar upplýsingar liggi fyrir um tjónið. Stefn andi miði við að svo hafi ekki verið fyrr en 21. febrúar 2014, þegar deiliskipulag var samræmt aðalskipulagi. Á þetta fallist stefndi ekki því að kröfu beri að gera um leið og nauðsynlegar upplýsingar liggi fyrir. Skaðabótakrafan byggist á ósamræmi í aðal- og deiliskipulagi og það hafi legið fyrir allt frá því að stefnandi hafi keypt lóðirnar. Það hafi hann síðan fengið staðfest frá stefnda. Það sé því ekki í samræmi við eðlilega skýringu á upphafstíma fyrningar að miða við tímamarkið þegar aðal- og deiliskipulagið hafi verið samræmt.

Niðurstaða

Málavextir liggja í megindráttum ljósir fyrir, auk þess sem ekki er ágreiningur um það að ósamræmis hafi um tíma gætt í skipulagsáætlunum stefnda hvað varðar umrætt svæði í Kota byggð, þar sem framangreindar fjórar lóðir stefnanda auðkenndar sem nr. 44,45, 47 og 48 eru. En fyrir liggur að með breyttu aðalskipulagi fyrir svæðið með gildistöku aðalskipulags Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020, með auglýsingu nr. 898/2008 frá 22. september 2008, er gerði ráð fyrir því að svæðið þar sem umræddar lóðir stefnanda eru yrði einungis nýtt fyrir íbúðarbyggð, þá hafi orðið til innbyrðis ósamræmi á milli skipulagsáætlana þar, það er aðalskipulagsins og þá fyrirliggjandi deiliskipulags fyrir Kota byggð frá 1995, er gerði óumdeilt ráð fyrir frístundabyggð á svæðinu til samræmis við eldra aðalskipulag. Misræmi þetta hafi síðan ekki verið leiðrétt af stefnda fyrr en með gildistöku endurskoðaðs deiliskipulags Kotabyggðar, dags. 21. febrúar 2014, til samræmis við nýja aðalskipulagið, semað framan greinir.

Með hliðsjón af framansögðu þá afmarkast ágreiningur málsaðila hér við það hvort fallast beri á kröfu stefnanda þess efnis að viðurkennd verði bótaskylda stefnda gagnvart stefnanda vegna þess tjóns sem stefnandi telur sig hafa orðið fyri r vegna framangreinds ósamræmis á milli aðalskipulags Svalbarðsstrandarhrepps 2008- 2020 og fyrirliggjandi deiliskipulags Kotabyggðar frá 3. júlí 1995 með síðari breytingum. En fyrir liggur að stefnandi kveðst hafa haft í hyggju að reisa frístundahús til út leiguá þeim framangreindu fjórum lóðum sem hann hefur lóðarleiguréttindi yfir í Kota byggð, en verið synjað um það af stefnda vegna ósamræmis í skipulagsáætlunum, og telur stefnandi að þetta hafi orðið honum til tjóns og krefst nú viðurkenningar á bótarétti.

Í úrskurði Landsréttar frá 27. júní sl., í máli nr. 400/2019, þar sem snúið var við úrskurði héraðsdóms um frávísun máls þessa, er vísað til þess að viðurkenningarkrafa um skaðabótaskyldu, sem stefnandi hafi uppi í máli þessu, grundvallist á því að leið a þurfi nægar líkur að því að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni, í hverju það feli st og hver tengsl þess séu við atvik málsins. Kemur þar fram að í því máli sem hér um ræðir hafi í stefnu verið gerð fullnægjandi grein fyrir ósamræmi sem hafi verið á milli u mræddsaðalskipulags og deiliskipulags allt frá gildistöku aðalskipulagsins 22. september 2008 og til þess tíma að deiliskipulaginu var breytt til samræmis við það 21. febrúar 2014.

Enn fremur að stefnandi hafi byggt á því að hann hafi ekki getað nýtt eðli lega umræddar lóðir frá því að hann hafi keypt þær 28. júní 2010 og til 21. febrúar 2014 vegna þessa skipulags annmarka stefnda. En til vara þá hafi stefnandi miðað við það upphafstímamark bótaskyldu þegar hann leggur fram erindi til stefnda um byggingu frístundahúss 23. maí 2012. Ljóst sé að vegna misræmisins hafi stefnandi ekki getað fengið útgefið byggingarleyfi á umræddum lóðum sínum, sbr. synjun sem liggur fyrir varðandi lóð nr. 44, 5. júlí 2012. Þá liggi fyrir gögn um álagningu fasteignagjalda á stefnanda vegna lóðanna fyrir árið 2012 og reikningar vegna lóðaleigu fyrir árin 2011 og 2012. En stefnandi byggir á því að þann kostnað hafi hann þurft að bera án þess að hafa getað nýtt lóðirnar til tekjuöflunar. Þá liggi fyrir kostnaður vegna lögmanns-þjónus tu vegna ráðgjafar við skipulags- og stjórnsýslukæru til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, en stefnandi byggi á því að sá kostnaður hafi verið nauðsynlegur til að fylgja fram rétti hans vegna lóðanna. Fyrir liggi að leigu- og umráðarétti yfir lóðunum hafi fylgt kostnaður og þar sem fyrrgreindri umsókn stefnanda um byggingarleyfi hafi verið hafnað hafi hann ekki getað nýtt lóðirnar til að byggja hús til útleigu eins og hann hafði ráðgert, sem rakið er í úrskurði Landsréttar.

Að mati dómsins ber hér eðli máls samkvæmt að taka fullt mið af framangreindu og liggur þá fyrir að stefnandi hafi hér leitt nægilegar líkur að tilteknu tjóni sínu og í hverju það hafi falist. En auk þess verður einnigað telja ljóst að stefndi, sem óumdeilt er hið ábyrga s kipulagsyfirvald varðandi umrætt aðalskipulag og deiliskipulag, sbr. 3. mgr. 3. gr., 1. mgr. 38. gr., sbr. og 7. mgr. 12. gr. laga nr. 123/2010, hljóti að bera ábyrgð á þeim annmörkum sem leiddu af því að hafa komið á og viðhaldið framangreindu misræmi þar í milliogsemleiddi jafnframt tilþess að rétt þótti að mati stefndaað hafna umsókn stefnanda um byggingarleyfi sem rakið er í ákvörðun stefnda þar um, sbr. endanleg afstaða stefnda í svari til stefnanda frá 4. febrúar 2013. Eins og stefnandi hefur hér gert nánari grein fyrir þáhafa meðal annars fallið til fasteignagjöld og lóðarleigugjöld á umræddu tímabili sem hann tilgreinir, kostnaður sem hann gat sökum skipulags annmarkanna ekki velt yfir á væntanlega leigjendur frístundahúsanna sem hann hugðist reisa á lóðunum. Þá hafi lögmannskostnaður stefnanda því aðeins fallið til vegna þessara annmarka af hálfu stefnda. Að mati dómsins er hér einnig fallist á það að stefnandi hafi mátt hafa réttmætar væntingar til þess að geta hagnýtt sér umræddar lóðir til þess að reisa á þeim hús, sem hann gat þó ekki gert vegna misræmis í skipulaginu, en ljóst má telja að þaðhafi hindrað byggingu hverslags húsa eða nýtingu. Þótt umrætt misræmi hafi vissulega verið til staðar þegar stefnandi kaupir umræddar lóðir hafi það þó staðið upp á stefnda að leiðrétta það ólögmæta ástand.

Verður þeirri skyldu heldur ekki velt yfir á stefnanda með því að hann hafi mátt kynna sér gildandi skipulag og þar á meðal það óvenjulega misræmi sem þar var þá til staðar fyrir kaupin. Þá verður ekki fallist á að ákvæði í 51. gr. skipulagslaga takmarki úrræði stefnanda. Fellst dómurinn því á að nægilega hafi af hálfu stefnanda verið gerð greinfyrir vissu tjóni hans sem leitt hafi af framangreindum annmörkum, sem stefndi telst bera ábyrgð á gagnvart stefnanda. Hefur stefnandi því leitt nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir vissu tjóni vegna umræddra annmarka á skipulagi svæðisins og ljóst að skilyrði til viðurkenningar á skaðabóta bótaskyldu stefnda gagnvart stefnanda vegna framangreindsliggih érfyrirfrá sjónarhólialmennrareglna skaðabótaréttarins þar um.

En eftir sem áður heldur stefndi hér þó uppi vörnum á breiðari grundvelli þar sem af hans hálfu er einnig byggt á því að mögulegar skaðabótakröfur stefnanda í máli þessu teljist vera fyrnda r eða telja beri þær fallnar niður sakir tómlætis stefnanda.

Hvað varðar fyrningu, þá liggur hér óumdeilt fyrir að miða beri fyrningarfrest varðandi kröfu stefnanda við þann fjögurra ára frest sem um getur í 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007, en að mál þetta hafi verið höfðað með birtingu stefnu 20. febrúar 2018. Í umræddu ákvæði segir að krafa um skaðabætur fyrnist á fjórum árum frá þeim degi er tjónþoli fékk nauðsynlegar upplýsingar um tjónið og þann sem ábyrgð ber á því eða bar að afla sér slíkra upplýsinga. Sé litið til dóms Hæstaréttar Íslands í máli nr. 200/2017, sbr. einnig til dóms Landsréttar í máli nr. 276/2018, þá er að mati dómsins ekki unnt að fallast á það með stefnanda að skilja beri umrætt lagaákvæði um fyrningu svo að miða beri hér við það tímamark þegar hinu skipulagslega misræmi var aflétt, heldur það tímamark þegar tjónþoli fékk nauðsynlegar upplýsingar um tjón og þann sem ábyrgð ber á því, eða þegar tjónþola bar að afla sér slíkra upplýsinga. En eins og segir í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í framangreindum dómi Landsréttar, þá getur tjónþoli „ekki haldið að sér höndum uns hann telur sig öruggan um að niðurstaða málssóknar verði honum hagfelld, heldur verður hann að láta við það sitja að hafa nægilegt tilefni til málssóknar. Ráða má af dómaframkvæmd að upphaf fyrningarfrests skuli miða við tímamarkið þegar tjónþoli má gera ráð fyrir því að hann verði fyrir fjártjóni og að sá fyrningarfrestur geti hafist áður en umfang þess liggur endanlega fyrir. Tjónþola verður þó að vera kunnugt um helstu afleiðingar tjónsins og felst í skilyrði 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um vitneskju um tjón að tjónþoli þekki til nánar tilgreindra fjárhagslegra afleiðinga tjónsins.“

Eins og hér stendur á verður því að fallast á það með stefnda að stefnanda hafi mátt vera ljóst fyrr í ferlinu að lögvarðir hagsmunir hans væru skertir vegna umræddra skipulagsmistaka, eða eigi síðar en 4. febrúar 2013, þegar ljóst varðað stefnandi fengi ekki leyfi til þess að byggja frístundahús á lóð inni nr. 44, með þeim rökstuðningi sem þá var látinn í té af hálfu stefnda og ósamræmið á milli aðalskipulags og deiliskipulags hafi þá legið ótvírætt fyrir. Verður því fallist hér á það með stefnda að krafa stefnanda í máli þessu sé fallin niður fyrir fyrningu, þar sem miða verði upphaf fyrningarfrests hér við þann 4. febrúar 2013 og því ljóst að krafan var fyrnd þegar fyrningarfrestur telst loks hafa verið rofinn með birtingu stefnu í máli þessu þann 20. febrúar 2018.

Með hliðsjón af framangreindu ber því að sýkna stefnda hér af dómkröfum stefnanda þar sem krafa stefnanda á hendur stefnda telst fallin niður fyrir fyrningu. Aðþessu framangreindu virtu þá eru ekki efni til þess að fjalla hér frekar um sjónarmiðmálsaðilasvosem um upphafstíma mark bótaskyld u eða þáum möguleg tómlætisáhrif.

Að öllu virtu þykir rétt vera að málskostnaður milli aðila verði látinn niður falla.

Málið flutti við aðalmeðferð þess K-kvk-nf S-kvk-nf lögmaður, fyrir hönd Ó-kk-ef S-kk-ef lögmanns fyrir stefnanda, en Á-kk-nf P-x-x onlögmaður fyrir stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 10. febrúarsl., en hafði fram til þess engin afskipti af meðferð þess.

Dómsorð

Stefndi, Svalbarðsstrandarhreppur, er sýknaður af dómkröfum stefnanda, BB bygginga ehf., í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.