S-718/2006

Mál þetta, sem þingfest var þann 8. desember sl. og dómtekið 20. febrúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 6. nóvember 2006, á hendur T-kk-þgf L-kk-þgf, kt. 000000-0000, Ásbúð 26, Garðabæ, ,,fyrir umferðarlagabrot

I

með því að hafa, að kvöldi mánudagsins 31. júlí 2006 ekið bifreiðinni BF-197 með 121 km hraða á klukkustund norður Reykjanesbraut við Bústaðaveg í Reykjavík. Leyfður hámarkshraði á vegarkaflanum var 70 km á klukkustund. Hraði bifreiðarinnar var mældur með ratsjá nr. GE-019 sem staðsett var í lögreglubifreiðinni nr. 10-242.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

II.

með því að hafa að kvöldi laugardagsins 19. ágúst 2006 ekið bifreiðinni DB-011 með 114 km hraða á klukkustund austur Þorlákshafnarveg í Ölfusi. Leyfður hámarkshraði á vettvangi var 90 km á klukkustund. Hraði bifreiðarinnar var mældur með ratsjá nr. GE-016 sem staðsett var í lögreglubifreiðinni nr. 33-258.

Telst brot ákærða varða við 2. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101 gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Þess er einnig krafist að ákærði fái punkta skv. 7. gr., sbr. viðauka, reglugerðar nr. 431/1998 um ökuferilsskrá og punktakerfi vegna ofangreindra brota og hann dæmdur til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 2. mgr. 101 gr. umferðarlaga sbr. 4. gr. laga nr. 57/1997 og 8. gr., sbr. 10. gr. reglugerðar nr. 431/1998 vegna uppsafnaðra punkta.“

Ákærði mætti við þingfestingu málsins ásamt verjanda sínum. Ákærði neitaði sök varðandi I. lið ákærunnar en játaði sök varðandi II. kafla ákærunnar. Aðalmeðferð málsins fór fram 20. febrúar sl. Krafðist verjandi ákærða sýknu af ákærulið I og að ákærða yrði ekki gerð sérstök refsing vegna ákæruliðs II. Þá gerði verjandi ákærða kröfu um málsvarnarlaun og að þau yrðu lögð á ríkissjóð.

Málsatvik:

Í málinu liggur fyrir vettvangsskýrsla lögreglu um ákærulið I, gerð þann 31. júlí 2006 klukkan 20:28. Er mældur hraði samkvæmt ratsjá sagður vera 125 km á klukkustund en leyfður hraði sé 70 km á klukkustund. Kemur fram í skýrslunni að ratsjá sé prófuð fyrir mælingu kl. 20:23 en tími er ekki tilgreindur varðandi prófun eftir mælingu. Ákærði segir við gerð vettvangsskýrslunnar að hann hafi ekki ekið á mældum hraða, honum fannst standa 90 km á hraðamæli sínum. Undir skýrsluna ritar ákærði, svo og Þ-kk-nf O. Þ-kk-nf lögreglumaður og F-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði heldur því fram að hann hafi ekið á 90 km hraða norður Reykjanesbraut þann 31. júlí sl., og að hann hafi ekið á sama hraða og önnur umferð. Lögreglubifreiðin hafi verið kyrrstæð á graseyju en hann hefði verið stöðvaður og kallaður yfir í lögreglubifreiðina. Ákærða minnti að sér hefði verið sýndur mældur hraði í lögreglubifreiðinni en var þó ekki viss. Sagði ákærði að þetta hefði verið á umferðartíma og þar hefði verið nokkur umferð.

Þ-kk-nf O. Þ-kk-nf lögreglumaður kom fyrir dóminn og sagðist muna eftir því þegar hraði ákærða var mældur í umrætt sinn. Lögreglubifreiðin hefði verið kyrrstæð og snúið til suðurs. Bifreið ákærða hefði verið ekið áberandi hratt miðað við aðra umferð þegar hraði hennar var mældur. Hraði bifreiðarinnar hefði verið læstur í ratsjánni og ákærði tekinn inn í lögreglubifreiðina og honum sýndur hraðinn. Ekkert hafi verið þannig við aðstæður sem gæti truflað eða haft áhrif á mælinguna. Vitnið sagði, aðspurt um það hvers vegna tíminn fyrir prófun ratsjár eftir mælingu hefði ekki verið færður inn í vettvangsskýrsluna, að ratsjáin væri alltaf prófuð fyrir og eftir hverja mælingu og það hefði einnig verið gert í þetta sinn en gleymst að færa það inn á eyðublaðið. Sagði vitnið að einn og einn bíll hefði verið á ferðinni, umferð hefði ekki verið mikil. Vitnið sagðist muna vel eftir þessu tilviki, það væri ekki oft sem bifreiðar væru teknar á svo miklum hraða. Golden Eagle ratsjá væri í lögreglubifreiðinni og sérstakur takki notaður við mælinguna sem mældi þá bifreið sem hraðast æki.

F-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður gaf símaskýrslu fyrir dómi. Vitnið sagðist muna eftir því að hafa stöðvað umrædda bifreið, um væri að ræða mjög sérstaka bifreið. Hefði lögreglubifreiðin verið kyrrstæð á milli akreina á Reykjanesbrautinni. Þeir hefðu notað sérstakan takka á radarnum við mælinguna og hraðinn hefði verið læstur á ratsjánni. Ákærða hefði verið sýndur álesturinn. Einhver umferð hefði verið á staðnum en ekki mikil og ekkert sem hefði getað truflað mælinguna. Sagði vitnið að vaninn væri að prófa radarinn fyrir og eftir mælingu og hafi það ekki verið fært inn á vettvangsskýrsluna í þessu máli þá hefði gleymst að skrifa tímann. Vinnureglan sé sú að vitnið fylli út skýrsluna, láti kærða skrifa undir og síðan prófi vitnið ratsjána, skrái niðurstöður á eyðublaðið og undirriti síðan sjálft skýrsluna.

Niðurstöður:

Ákærði krefst sýknu á sakarefni í ákærulið I. Byggir hann sýknukröfu sína á því að hann hafi ekið á 90 km hraða í umrætt sinn og mæling lögreglu á 125 km hraða hans sé ekki marktæk þar sem ratsjáin hafi ekki verið prófuð samkvæmt reglum ríkislögreglustjóra eftir mælingu. Sækjandi mótmælir því að það skipti máli hvort ratsjáin hafi verið prófuð eftir mælingu. Tveir lögreglumenn sem stóðu að mælingunni hafi staðfest að það væri vinnuregla að prófa ratsjána fyrir og eftir mælingu og í þessu tilviki hafi gleymst að færa tímasetninguna í vettvangsskýrsluna. Sækjandi telur að verklagsreglur um hraðamælingar með ratsjá útgefnar 2002 af ríkislögreglustjóra séu til að samræma verklag milli lögreglumanna í landinu og hafi ekkert gildi varðandi sönnun á umferðarlagabrotum. Reglur þessar hafi ekki verið endurskoðaðar þrátt fyrir breyttar starfsreglur, sem dæmi væri löngu hætt að nota dagbækur eins og 10. gr. reglnanna mælti fyrir um.

Til að sannreyna hraða ökutækja hafa til þess gerðar ratsjár verið í notkun hjá lögreglunni í landinu um árabil. Sífelld þróun hefur verið í tækjabúnaði og hefur lögreglan nú svokallaða Golden Eagle radar sem hefur þá eiginleika að geta mælt þá bifreið í röð annarra bifreiða sem hraðast ekur. Þá hefur radarinn þá möguleika að mæla hraða bifreiða sem aka á móti honum, koma akandi aftan að honum, frá honum og fram fyrir hann. Er því hægt að mæla aksturshraða bifreiða úr öllum áttum í stefnu til og frá ratsjánni. Þá hefur verið í mörgum tilvikum myndavélabúnaður og hljóðupptökubúnaður tengdur við ofangreinda ratsjá til að tryggja enn frekar atburðarás og bæta sönnunarstöðu lögreglu við eftirlit. Ríkislögreglustjóri gaf út verklagsreglur árið 2002 þar sem lögreglumönnum er leiðbeint um hvernig eigi að nota ratsjána og fylgibúnað hennar. Er með þeim verklagsreglum reynt að tryggja að sönnunargögn, sem fengin eru með þessum hætti, séu sem best úr garði gerð. Hafa þá þættir eins og áreiðanleiki tækisins og meðferð þess veigamikla þýðingu varðandi það hvort stuðst verði við þessi sönnunargögn fyrir dómstólum. Almennt hefur verið litið svo á að ratsjár séu áreiðanleg tæki þegar stuðst er við niðurstöður úr þeim sem sönnunargögn. Hefur þá vætti þeirra lögreglumanna sem unnu að mælingum einnig styrkt mat dómstóla á þeim sönnunargögnum. Til að tryggja að ratsjá sú sem unnið er með sé í lagi hefur ríkislögreglustjóri, þá væntanlega með það fyrir augum að tækin geti bilað, sett ofangreindar reglur svo áreiðanleiki tækisins og meðferð á því verði ekki dreginn í efa fyrir dómstólum. Ein aðferð til að vera viss um að ratsjáin sem unnið er með sé áreiðanleg er að prófa hana fyrir og eftir notkun eða mælingu. Því er sú regla sett í 6. gr. verklagsreglnanna að skylda þá sem vinna við hraðamælingar að prófa ratsjá ávallt við upphaf og lok hraðamælinga. Þá er áskilið að ef hraðamæling stendur lengur yfir en eina klukkustund í senn skuli prófa ratsjána á klukkustundar fresti. Er hér um skilyrðislausa reglu að ræða. Er í lokamálslið 6. gr. tekið fram að allar mælingar frá síðustu prófun skuli ógiltar ef ratsjá er ekki í lagi við prófun. Er þar verið að árétta þá reglu að allan vafa skuli meta sökunaut í vil. Er með reglum þessum farið að fyrirmælum framleiðenda tækjanna sem gera ráð fyrir að ýmsir þættir geti haft áhrif á það hvernig ratsjáin vinnur. Séu ekki gerðar strangar kröfur til þeirra sem vinna að hraðamælingum með ratsjá, er hætta á að starfsaðferðir verði losaralegar og dragi úr trúverðugleika og sönnunargildi þessara gagna.

Í máli þessu hefur þeim lögreglumönnum sem stóðu að hraðamælingu þann 31. júlí 2006 láðst að staðfesta það að ratsjáin hafi verið prófuð eftir mælingu. Þrátt fyrir að lögreglumennirnir hafi staðfest að það væri vinnuregla að gera það eftir hverja mælingu og talið að þeir hefðu örugglega gert það í þessu máli þá er ekki talið að fram sé komin lögfull sönnun um að ratsjáin sem notuð var við hraðamælingu í umrætt sinn hafi verið svo í lagi að ákærði verði sakfelldur á þeim gögnum. Gegn eindreginni neitun ákærða er ekki talið að ákæruvaldinu hafi tekist að sanna svo fullnægjandi sé að ákærði hafi sýnt af sér þá háttsemi sem í ákærulið I greinir. Ákærði hefur fyrir dómi staðfest að hann hafi ekið á 90 km hraða á klukkustund. Verður hann því sakfelldur fyrir það.

Ákærði viðurkenndi þá háttsemi sem lýst er í ákærulið II og verður hann sakfelldur fyrir hana.

Að öllu ofangreindu virtu ber að sakfella ákærða fyrir þau brot sem honum eru gerð að sök í ákæru utan þess sem að ofan segir en þau eru réttilega færð til refsiákvæða. Ákærði á að baki nokkuð langan sakarferil. Ákærði var dæmdur í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 9. júní 2006 í sex ára fangelsi fyrir brot gegn a-lið 173a. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, umferðarlögum og vopnalögum. Var sá dómur staðfestur þann 8. febrúar sl. í Hæstarétti. Þar sem sakfellisdómur Héraðsdóms Reykjavíkur var staðfestur í Hæstarétti verður ákærða ekki gerður hegningarauki við ákvörðun refsingar í máli þessu en brot þessi framdi hann eftir uppkvaðningu Héraðsdóms þann 9. júní 2006. Þykir refsing ákærða því hæfilega ákveðin 30.000 króna sekt til ríkissjóðs sem greiðist innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms að telja en sæti ella fangelsi í fjóra daga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til að sæta sviptingu ökuréttar samkvæmt 101 gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Þess er einnig krafist að ákærði fái punkta samkvæmt 7. gr., sbr. viðauka, reglugerðar nr. 431/1998 um ökuferilsskrá og punktakerfi vegna ofangreindra brota og hann dæmdur til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 2. mgr. 101 gr. umferðarlaga sbr. 4. gr. laga nr. 57/1997 og 8. gr., sbr. 10. gr. reglugerðar nr. 431/1998 vegna uppsafnaðra punkta.

Samkvæmt ökuferilsskrá ákærða hefur hann frá 29. júlí 2004 hlotið þrettán staðfesta punkta í ökuferilsskrá sína. Með vísan til 2. mgr. 101. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 4. gr. laga nr. 57/1997 og 8. gr., sbr. 10. gr. reglugerðar nr. 431/1998, ber að svipta ákærða ökurétti í þrjá mánuði.

Með vísan til 165. gr. sbr. 164. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 ber að dæma ákærða til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem ákvarðast 129.480 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum auk ferðakostnaðar sem er hæfilega ákveðinn 16.440 krónur.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi flutti málið fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, T-kk-nf L-kk-nf, greiði 30.000 krónur til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms að telja, en sæti ella fangelsi í fjóra daga.

Ákærði skal sviptur ökurétti í þrjá mánuði frá birtingu dóms að telja.

Ákærði greiði allan sakarkostnað sem eru málsvarnarlaun til skipaðs verjanda hans, L-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 145.920 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.