S-206/2011

Mál þetta, sem þingfest var þann 2. maí 2011 og dómtekið 30. maí 2011, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi dagsettri 26. apríl 2011 á hendur J-kk-þgf B-kk-þgf J-kk-þgf, kt. 000000-0000, og G-kk-þgf R-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, báðum til dvalar í fangelsinu Litla Hrauni

„I.

gegn ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf fyrir fjársvik

með því að hafa þriðjudaginn 7. desember 2010, í blekkingarskyni hringt í þjónustuver Íslandsbanka og látist vera A, kt. 000000-0000, og þannig blekkt ótilgreindan starfsmann þjónustuversins til óheimilla úttekta á bankareikningi A nr. 000 að fjárhæð kr. 180.000, sem lagðar voru inn á bankareikning ákærða nr. 000.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 248. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19, 1940.

II.

gegn ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf fyrir fjársvik og ákærða G-kk-þgf R-kk-þgf fyrir hlutdeild í fjársvikum

með því að ákærði J-kk-nf B-kk-nf hafi fengið ákærða G-kk-þf R-kk-þf til að hringja í þjónustuver Íslandsbanka föstudaginn 10. desember 2010 í blekkingarskyni og látast vera A, kt. 000000-0000, og þannig blekkt ótilgreindan starfsmann þjónustuversins til óheimilla úttekta á bankareikningi A nr. 000 að fjárhæð kr. 100.000, sem lagðar voru inn á bankareikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef nr. 000, en skömmu áður hafði ákærði G-kk-nf R-kk-nf hringt í þjónustuver Íslandsbanka og hækkað yfirdráttarlán á bankareikningi A í því skyni að undirbúa hinn kærða verknað.

Telst brot ákærða J-x-x [sic.] B-kk-ef varða við 1. mgr. 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, og brot ákærða G-kk-ef R-kk-ef við 1. mgr. 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 1. mgr. 20. gr. [sic.]

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Við aðalmeðferð óskaði sækjandi eftir að leiðrétta augljósa ritvillu í ákæru þannig að ranglega væri þar vísað til 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 varðandi meinta hlutdeild ákærða G-kk-ef R-kk-ef, en eigi að vera 1. mgr. 22. gr. sömu laga. Hefur vörnum ákærðu beggja ekki orðið áfátt af þessu.

Ákærðu komu báðir fyrir dóminn við þingfestingu málsins. Óskuðu þeir báðir eftir skipun verjanda og var S-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf hrl. skipaður verjandi ákærða J-kk-ef B-kk-ef og S-kk-nf H-kk-nf hrl. verjandi ákærða G-kk-ef R-kk-ef skv. óskum beggja ákærðu.

Við þingfestingu kvað ákærði J-kk-nf B-kk-nf atvikum rétt lýst í ákæru hvað hann varðaði, en neitaði sök þar sem hann hefði haft heimild reikningseiganda til millifærslnanna. Ákærði G-kk-nf R-kk-nf kvað atvikum rétt lýst í ákæru hvað sig varðaði. Var málinu frestað til aðalmeðferðar og óskuðu ákærðu ekki eftir að skila greinargerð í málinu.

Aðalmeðferð málsins hófst þann 20. maí 2011 og voru þá teknar skýrslur af ákærðu en aðalmeðferð svo frestað þar sem vitnið A kom ekki til þinghaldsins. Var aðalmeðferð framhaldið í dómsal Héraðsdóms Norðurlands eystra 30. maí 2011 og málið dómtekið að henni lokinni.

Í málinu gerir ákæruvaldið þær kröfur að ákærðu verði sakfelldir og dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Af hálfu ákærða J-kk-ef B-kk-ef eru gerðar þær dómkröfur að hann verði sýknaður af öllum kröfur ákæruvaldsins en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá gerir hann kröfur um að verjanda hans verði dæmd hæfileg málsvarnarlaun.

Af hálfu ákærða G-kk-ef R-kk-ef eru gerðar þær dómkröfur að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara að honum verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa og komi til frelsissviptingar að hún verði höfð skilorðsbundin. Þá er gerð um það krafa að verjanda hans verði dæmd hæfileg málsvarnarlaun sem greiðist úr ríkissjóði.

Af hálfu ákærðu eru ekki gerðar um það athugasemdir að málið sé höfðað af sýslumanninum á Selfossi, en málið var rannsakað af lögreglunni á Akureyri, sbr. 4. mgr. 24. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Þá eru engar athugasemdir hafðar uppi um að ljúka aðalmeðferð utan fasts þingstaðar sbr. 9. gr. laga nr. 88/2008.

Málavextir:

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, dags. 13. desember 2010, kom A á lögreglustöð ásamt P-kvk-þgf S-kvk-þgf H-kvk-þgf, deildarstjóra að Hamratúni 2 á Akureyri, þar sem A er búsettur í þjónustuíbúð fyrir fatlaða, til að tilkynna að allir peningar A hefðu þá í vikunni verið millifærðir út af bankareikningi hans hjá Íslandsbanka yfir á bankareikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef í sama banka. Kvaðst A hafa farið í heimabankann sinn um hádegisbil 10. desember 2010 og þá séð að búið hafi verið að millifæra af reikningi hans kr. 280.000 í tveimur færslum og auk þess að hækka yfirdráttarheimild um kr. 100.000. Hafi hann hringt í Íslandsbanka og fengið þær upplýsingar að millifærslurnar hefur verið gerðar í síma í tvígang og lagðar inn á reikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef. Hefðu upphæðirnar nánast strax verið teknar út af reikningi J-kk-ef B-kk-ef, í annað skiptið í reiðufé en hitt skiptið með millifærslu yfir á reikning bróður ákærða J-kk-ef B-kk-ef, T-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef og þaðan tekin út í reiðufé. Hafi A strax grunað ákærða J-kk-þf B-kk-þf um þetta, en hann hafi ekki haft neitt leyfi til að taka út af reikningnum. Kvaðst A ekki skilja hvernig ákærði J-kk-nf B-kk-nf hefði komist yfir leyninúmer á reikningnum og aðrar nauðsynlegar upplýsingar.

Samkvæmt skýrslunni fékk lögregla hljóðupptökur af símtölunum þegar millifærslurnar voru gerðar og þekktu lögreglumenn raddir þeirra ákærðu J-kk-ef B-kk-ef og G-kk-ef R-kk-ef, en þeir hlustuðu á símtölin með fangavörðum í fangelsisdeild lögreglunnar á Akureyri, en ákærðu afplánuðu báðir refsingar þar á þessum tíma.

Ákærði G-kk-nf R-kk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu við rannsókn málsins og kannaðist við að hafa hringt í Íslandsbanka að beiðni meðákærða og látið hækka yfirdráttarheimild á reikningi A um 100.000. kr. Þá kannaðist ákærði við að hafa eftir það hringt í Íslandsbanka að beiðni meðákærða J-kk-ef B-kk-ef og millifært af reikningi A kr. 100.000 yfir á reikning meðákærða. Ákærði kvaðst hafa fengið allar nauðsynlegar upplýsingar á miða frá meðákærða. Ákærði kvaðst hafa verið undir óbeinum hótunum frá meðákærða þegar hann hafi gert þetta. Hafi ákærði látist vera A í þessum símtölum. Meðákærði hafi fylgst með þessu álengdar. Aðspurður kvaðst ákærði G-kk-nf R-kk-nf „að sjálfsögðu“ hafa vitað að hann væri að taka þátt í fjársvikum með þessu og hann hafi vitað hvað var í gangi, en sér hafi bara fundist hann vera undir hótunum frá meðákærða. Ákærði G-kk-nf R-kk-nf kvaðst hafa fengið greitt fyrir þetta kr. 20.000 frá meðákærða, en af því hafi meðákærði strax fengið lánaðar kr. 5.000 þannig að ákærði G-kk-nf R-kk-nf hafi setið eftir með kr. 15.000. Megninu af fénu hafi ákærði skilað til lögreglu.

Ákærði J-kk-nf B-kk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu við rannsókn málsins og kvaðst hann þekkja A, en A hefði búið hjá honum u.þ.b. ári áður. A hefði verið í fíkniefnaneyslu og hafi hann skuldað ákærða fé, en ákærði hafi bæði lánað honum peninga og ýmislegt sem ákærði vildi ekki skýra frekar. Hafi verið um að ræða uppsafnaðar skuldir og verið orðið kr. 290.000 með vöxtum. Um 2-3 mánuðum áður en millifærslurnar áttu sér stað hafi A látið sig hafa númerið á bankareikningi sínum, ásamt leyninúmeri og öðrum upplýsingum og sagt sér að hann mætti sjálfur tékka á stöðunni á reikningnum til að staðreyna að A ætti ekki peninga til að greiða honum. Kvaðst ákærði svo ekki hafa heyrt í A um nokkurt skeið. Svo hafi ákærði ákveðið þann 7. desember 2010 að kanna stöðu á reikningi A og þá séð að á reikningum hafi verið kr. 180.000 og síðan hringt í þjónustuver bankans, sagst vera A, og látið millifæra 180.000 kr. yfir á sinn eigin reikning af reikningi A. Hafi hann við þetta gefið upp leyninúmer og aðrar nauðsynlegar upplýsingar. Féð hefði farið í að greiða skuldir við menn sem ákærði kvaðst ekki vilja upplýsa hverjir væru. Þá kannaðist ákærði við að hafa fengið meðákærða G-kk-þf R-kk-þf til að hringja í þjónustuver bankans til að láta hækka yfirdráttarheimild á reikningi A um 100.000 kr. og síðan hringt í bankann og látið millifæra þá peninga yfir á reikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef. Hafi féð farið til greiðslu skulda og stæði ekkert eftir af því. Kvaðst ákærði hafa þurft að þrýsta nokkuð á meðákærða G-kk-þf R-kk-þf til að gera þetta, en hann hafi sagt nokkur vel valin orð við hann án þess að hóta honum. Ekki kvaðst ákærði hafa greitt eða boðið meðákærða peninga fyrir þetta. Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa haft leyfi A til að gera þessar millifærslur eftir því hann best myndi og hann hefði kannski átt að biðja A um leyfi, en A hafi ekki vitað af þessu. Kvaðst ákærði telja að ef hann hefði hringt í A og beðið hann sjálfan um að millifæra á sig, að þá hefði A aldrei fallist á það.

Framburður ákærða og vitna við aðalmeðferð:

Við aðalmeðferð skýrði ákærði J-kk-nf B-kk-nf svo frá að hann hefði þekkt A um nokkurra ára skeið og þeir verið ágætir vinir. A hefði oft búið hjá sér frítt og sjaldan verið fjáður. Hafi ákærði sagst myndu rukka hann síðar og A tekið því vel. Hafi A skuldað sér fé, bæði eftir að hafa fengið lánaða hjá sér fé og annað sem ákærði vildi ekki greina nánar frá, en um hafi verið að ræða allt að 300.000 kr. afi ákærði svo farið í fangelsi 4. mars 2010 og verið síðan. Hafi ákærði árangurslaust reynt að ná sambandi við A, en svo tekist það og þá sagt honum að hann vildi fá greidda skuldina. Þá hafi A í því símtali gefið sér upp reikningsnúmer og öryggistölu og sagt að ákærði mætti sjálfur fylgst með stöðu á reikningnum og mætti taka út af honum, ef hann næði ekki sambandi við A, ef það væri einhver staða á honum, af því að það gæti verið erfitt að ná í sig vegna þess að hann væri út og inn á geðdeild. Hafi ákærði þannig fengið leyfi A til að millifæra ef hann næði ekki sjálfur í A. Snemma í desember 2010 hafi ákærði tékkað á stöðu á reikningi A og séð að á reikningnum hafi verið kr. 180.000, en þá hafi hann ekki verið búinn að ná í A. Hafi ákærði þá hringt í bankann og látist vera A og millifært yfir á sinn eigin reikning kr. 180.000. svo hafi ákærði sagt við sjálfan sig að fyrst hann væri búinn að millifæra þetta yfir á eigin reikning þá gæti hann allt eins stofnað 100.000 kr. yfirdráttarheimild á reikning A og millifært meira. Hafi hann reynt það en ekki fengið heimildina samþykkta og hafi hann þá hálfþvingað meðákærða til að hringja í bankann og fá yfirdráttarheimild fyrir 100.000 kr. Minnti svo ákærða að hann hafi hringt sjálfur og látið millifæra féð yfir á sig. Ekki hafi A veitt sér leyfi til að láta hækka yfirdráttinn, en hann hafi samt litið svo á að hann hefði heimild A til þess, en það væri þó nær því að vera saknæmt. Ekki hafi ákærði haft neitt skriflegt umboð til þessara aðgerða, en hann hafi haft munnlega heimild til úttektar af reikningnum. Nokkru síðar hafi ákærði heyrt í A og sagt honum að málið væri dautt og skuldin uppgreidd og hafi A ekki haft neinar athugasemdir við þetta. Ekki vildi ákærði lýsa nánar þeim þvingunum sem hann hefði beitt meðákærða G-kk-þf R-kk-þf, en vísast hafi hann hótað honum ofbeldi án þess að hann myndi það glöggt. Ákærði bar að hann hafi sagt meðákærða að hann hafi haft munnlega heimild til millifærslunnar. Ákærði bar að A hafi sjálfur látið sig hafa bankaupplýsingar og leyninúmer u.þ.b. í ágúst/september 2010 í gegnum síma. A hafi sagt að ákærði mætti fylgjast með stöðunni og taka út af reikningnum ef það væri á honum innistæða ef hann næði ekki í sig. Ekki hafi verið talað um upphæð að öðru leyti en því sem væri sanngjarnt til að skuld A við hann félli niður, en skuldin hafi verið nákvæmlega 298.000 kr. Ekki hafi A sagt að ákærði mætti hækka yfirdráttinn, en það hafi ákærði tekið upp hjá sjálfum sér. Ekki hafi það hvarflað að sér að fá skriflegar heimildir til millifærslu og úttektar hjá A og ekkert leitt hugann að því að hann gæti lent í vandræðum með það síðar. Ákærði kvaðst hafa sagt meðákærða að hann mætti taka út af reikningi A og að hann hefði gert það áður.

Ákærði G-kk-nf R-kk-nf kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og bar um það að hann hafi kannast við meðákærða til nokkurra ára, en kynnst honum betur þegar þeir sátu saman í fangelsisdeild lögreglustöðvarinnar á Akureyri. Ekki kvaðst ákærði þekkja A. Ákærði kvaðst vilja vísa til framburðar síns hjá lögreglu. Ákærði kvað meðákærða hafa beðið sig um að hringja í Íslandsbanka til að láta hækka yfirdráttarheimild á reikningi A. Hafi meðákærði látið sig hafa nauðsynlegar upplýsingar um reikningsnúmer og slíkt í þessu skyni. Kvað ákærði meðákærða hafa beitt sig óbeinum þvingunum til þess og hafi hann þá fallist á þetta og hringt í bankann. Ákærði hafi verið hræddur við meðákærða og hafi verið einn reykvíkinga innanum marga akureyringa og hafi ekki talið sér fært að neita þessari beiðni. Meðákærði hafi gefið þær skýringar á þessu að A skuldaði honum peninga. Ákærða minnti að meðákærði hafi sagt sér að hann hafi fengið reikningsnúmer, leyninúmer og allar upplýsingar hjá A og sá hafi leyft meðákærða að taka út af reikningnum. Kvaðst ákærði hafa fengið greitt fyrir þetta hjá meðákærða 15-20.000 kr. Kvað ákærði að sér hafi strax dottið í hug að hann væri að taka þátt í ólöglegu athæfi, en að meðákærði hafi sagt sér að hann hefði heimild til að taka peninga út að reikningi A, en ekki mundi ákærði hvort meðákærði hefði sagt það áður eða eftir að ákærði hafi hringt í bankann. Ekki hafi verið rætt um upphæðir í því sambandi, en ekki mundi ákærði hvort meðákærði hefði sagst hafa heimild A til að láta hækka yfirdráttarheimildina. Ákærða minnti að hann hefði ekki gert annað en að láta hækka yfirdráttarheimildina. Ekki hafi ákærði leitt hugann að því að fá að sjá hjá meðákærða skriflega heimild meðákærða til úttekta af umræddum reikningi.

Vitnið A kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og bar um það að hann hefði aldrei þekkt ákærða G-kk-þf R-kk-þf, en hann hafi þekkt ákærða J-kk-þf B-kk-þf um nokkurra ára skeið. Hafi þeir verið kunningjar. Hafi vitnið búið heima hjá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf í desember 2009. Það hafi verið áður en umræddar millifærslur áttu sér stað. Vitnið kvaðst hafa verið á Vogi frá 28. nóvember 2010 til 8. desember 2010 þegar þetta gerðist og 2 dögum eftir að hann kom þaðan, þá hafi P-kvk-nf H-kvk-nf, deildarstjóri á áfangaheimili fyrir geðfatlaða sem vitnið býr og bjó á, viljað fara með honum inn á heimabankann. Þá hafi sést að búið hafi verið að taka út af reikningnum og 3 dögum síðar hafi verið búin til heimild og hún tekin út líka. Þetta hafi vitnið séð með 2-3 daga millibili. Hafi þá vitnið farið í bankann til að fá um þetta upplýsingar og síðan til lögreglu og lagt þar fram kæru. Aðspurður kvaðst vitnið aldrei hafa veitt ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf leyfi eða heimild til að fara inn á heimabankann sinn til að taka út af honum. Það sé rangt hjá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf að hann hafi fengið heimild sína til að taka út af reikningi sínum til að greiða skuld við hann og skuldin sé ekki til. Kannaðist vitnið ekki við neina skuld við ákærða J-kk-þf B-kk-þf, hvorki að upphæð kr. 290.000 né neitt annað. Þá neitaði vitnið því að hafa nokkurn tíma látið ákærða J-kk-þf B-kk-þf hafa reiknings- eða öryggisnúmer á heimabankann sinn og gat vitnið ekki ímyndað sér hvernig ákærði J-kk-nf B-kk-nf hefði komist yfir þessi númer. Innborganir á reikning vitnisins séu frá Vinnumálastofnun og endurhæfingarlífeyri, vitninu til framfærslu. Ekki kannaðist vitnið við að hafa talað við ákærða J-kk-þf B-kk-þf eftir að millifærslurnar áttu sér stað. Hafi vitnið ekki rætt við ákærða J-kk-þf B-kk-þf frá því hann flutti frá honum í desember 2009. Ekki kvaðst vitnið látið neinn annan en bankastarfsmann hafa upplýsingar um reikningsnúmer og öryggisnúmer, en vera kynni að hann hefði skrifað þetta hjá sér þótt hann myndi ekki til þess. Kvaðst vitnið ekki vita hvernig ákærði J-kk-nf B-kk-nf hefði haft þessi númer. ó-hk-nf H-kk-nf J-kk-nf bróðir ákærða J-kk-ef B-kk-ef hefði vitað reikningsnúmerið eftir að vitnið hafi lagt inn á hann peninga. Ekki væri útilokað að T-kk-nf H-kk-nf hefði fengið hjá sér öryggistöluna, þó svo að vitnið vildi ekki trúa slíku upp á sig. Vitnið kvaðst hafa búið hjá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf í rúman mánuð en hann hafi verið heimilislaus á þeim tíma. Hafi ákærði J-kk-nf B-kk-nf tekið 140.000 kr. út af korti vitnisins fyrir gistinguna, á sama tíma og vitnið hafi búið hjá ákærða. Hafi ákærði J-kk-nf B-kk-nf tekið þetta út í hraðbanka. Vitnið hafi áður verið búið að leyfa ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf að taka út kr. 2.500, sem hann hafi áður fengið að millifæra á reikninginn, með samþykki vitnisins. Ákærði hafi hins vegar ekki haft leyfi til að taka út 140.000 kr. Ákærði J-kk-nf B-kk-nf hafi tekið kortið þegar vitnið var sofandi. Taldi vitnið að ákærði hefði viljað fá að taka út 2.500 krónurnar til að komast í aðstöðu til að geta tekið út 140.000. Vitnið sjálft hefði verið í mikilli fíkniefnaneyslu á þessum tíma, en taldi samt að hann hefði ekki látið ákærða J-kk-þf B-kk-þf hafa öryggistöluna og leyfi til að millifæra eins og lýst er í ákærunni. Hefði vitnið látið ákærða hafa leyninúmer til þessa, en síðar hafi vitnið skipt um kort og leyninúmerið sé ekki það sama, en vitnið hafi sérstaklega gætt þess. Leyninúmerið á kortinu hafi ekki verið sama númer og var notað til að millifæra samkvæmt ákærunni, en þó sami reikningur. Vitnið kannaðist ekki við að hafa leyft ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf að fylgjast með stöðu á bankareikningi sínum og taka svo út af honum vegna greiðslu skuldar, enda væri engri skuld til að dreifa. Vitnið skýrði frá því að hann hefði fengið mikið af fíkniefnum frá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf á þeim tíma sem hann bjó hjá honum. Hvorki hafi fíkniefnin né gistingin verið ókeypis en það hafi þó ekki verið búið að ræða það. Vitnið þverneitaði því að hafa leyft ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf að hækka eða stofna til yfirdráttar á bankareikningi sínum til að taka út af honum. Ekki kvaðst vitnið gera sér grein fyrir því hversu mikilli skuld hann hefði verið í við ákærða J-kk-þf B-kk-þf vegna gistingar og fenginna fíkniefna. Vitnið hafi þó litið svo á að hann ætti að greiða fyrir þetta. Þó hafi það verið minna en 140.000 kr. Kvaðst ákærði aðeins hafa neytt kannabisefna og eitt gramm entist í upp undir 3 daga og grammið kostaði 5.000 kr. ann hafi neytt efna daglega þegar hann bjó hjá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf í desember 2009 og keypt af ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf fíkniefni. Ekki hafi verið rætt hve mikið skyldi greiða fyrir gistinguna. Taldi vitnið að hann hefði keypt fíkniefni 200-300 sinnum og oft af ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf. Vitnið taldi útilokað að millifærslurnar sem lýst er í ákærunni hafi verið vegna skuldar út af fíkniefnaviðskiptum, en öll fíkniefni sem hann hafi fengið hjá ákærða hafi hann verið búinn að greiða og greitt jafnóðum. Þegar vitnið hafi flutt frá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf hafi hann verið búinn að gera upp við hann fyrir öll fíkniefni sem hann hafi fengið frá honum, en ákærði J-kk-nf B-kk-nf hafi sagt að úttekin upp á kr. 140.000 væri vegna gistingarinnar.

Vitnið P-kvk-nf S-kvk-nf H-kvk-nf, deildarstjóri á áfangaheimili fyrir fólk með geðraskanir, sem ákærði býr á, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að A hafi búið á áfangaheimilinu í u.þ.b. eitt ár eða frá janúar 2010. Hún hafi aðstoðað hann um margt og þ. á m. umsjón með fjármálum. Hún hafi verið með honum þegar þau hafi uppgötvað saman að peningar hafi horfið út af reikningi hans. Hann hafi verið í meðferð á Vogi og komið þaðan 8. desember en hún hafi hitt hann 10. desember 2010 og þau hafi þá ætlað að greiða reikningana hans í heimabankanum. Hann hafi strax séð að staðan var núll á reikningnum og hann hafi haldið að Tryggingastofnun hafi tekið bæturnar til baka. Svo hafi þau séð að komin hafi verið heimild á reikninginn og þá hafi A sagt að hann hefði enga heimild. Þau hafi þá farið í bankann og fengið upplýsingar um millifærslurnar og heimildina og þau svo farið til lögreglu saman og lagt fram kæru. Lýsti vitnið aðstæðum og reglum á áfangaheimilinu. Vitnið kvaðst hafa spurt A hvort hann hafi látið J-kk-þf B-kk-þf hafa reikningsnúmer og öryggistölu, en hann hafi ekki sagst muna til þess. Ekki hafi A getað gefið sér neinar upplýsingar um það hvernig ákærði J-kk-nf B-kk-nf hafi komist yfir þessar upplýsingar. Vitnið kvað A hafa verið á geðdeild áður en hann hafi komið á áfangaheimilið, en ekki vissi vitnið nákvæmlega um sögu fíkniefnaneyslu A. Vitnið kvað A hafa mjög lélegt minni, bæði almennt og frá þeim tíma sem hann hafi verið í fíkniefnaneyslu, áður en hann hafi komið á áfangaheimilið. Vitnið kvað A ekki hafa aðgang að tölvu á áfangaheimilinu og myndi ekki hafa haft slíkan aðgang á Vogi. Vitnið kvaðst aðspurt hafa margspurt A um þetta og hafi hann aldrei sagt neitt sem hafi gefið henni tilefni til að ætla að hann hafi sjálfur heimilað millifærslurnar.

Niðurstaða:

Í framburði ákærðu fyrir dóminum kom ekki fyllilega fram hvor ákærðu hefði hringt í þjónustuver Íslandsbanka þann 10. desember 2010 til að millifæra kr. 100.000 af reikningi A yfir á reikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef. Hjá lögreglu kom hins vegar fram við skýrslugjöf ákærða G-kk-ef R-kk-ef að hann hefði séð um það og vísaði ákærði G-kk-nf R-kk-nf fyrir dóminum til þeirrar skýrslu sinnar. Hljóðritanir af umræddum þremur símtölum liggja hins vegar fyrir í rannsóknargögnum og er ekki á því nokkur minnsti vafi að mati dómsins að fyrsta símtalið, þann 7. desember 2010, þegar eru millifærðar kr. 180.000 er á milli starfsmanns bankans og ákærða J-kk-ef B-kk-ef, en hin tvö síðari, þ.e. þegar stofnað er til yfirdráttarheimildar að fjárhæð kr. 100.000 á reikningi A þann 10. desember 2010 og svo síðar þann sama dag þegar millifærðar eru kr. 100.000 af þeim reikningi yfir á reikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef, eru á milli starfsmanns bankans og ákærða G-kk-ef R-kk-ef. Verður byggt á þessu við úrlausn málsins.

Í fyrri lið ákæru er ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf gefið að sök að hafa hringt í starfsmann bankans og látist vera A og látið millifæra yfir á sinn eigin reikning kr. 180.000. Eru atvikin sem lýst er í þessum lið ákærunnar í raun óumdeild. Aðeins er deilt um það hvort A hafi gefið ákærða heimild til millifærslunnar. Við skýrslugjöf hjá lögreglu kvaðst ákærði hafa haft heimild A til að fylgjast með stöðu á bankareikningi hans, en ákærði bar þá sérstaklega aðspurður að hann hefði ekki haft leyfi til millifærslunnar sjálfrar, auk þess sem hann taldi að ef hann hefði náð sambandi við A á þeim tíma, þá hefði A ekki fallist á millifærsluna. Kvað ákærði að A hefði sjálfur látið sig hafa reikningsnúmer og öryggisnúmer vegna skuldar sem ákærði kveðst hafa átt hjá A, en ákærði hefur hins vegar ekki viljað gefa upp hvernig sú skuld sé til komin eða hvaða viðskipti séu þar að baki. Fyrir dómi bar ákærði á annan veg um þetta, þ.e. að A hefði sagt við sig í síma að hann mætti ekki aðeins fylgjast með stöðu reikningsins, heldur og einnig taka út af reikningnum vegna skuldar A við sig. Þessu hefur A neitað staðfastlega allt frá upphafi rannsóknar málsins hjá lögreglu, sem og fyrir dómi. Fram hefur komið hjá A að hann hafi keypt fíkniefni af ákærða, en A kveðst ekki hafa verið í neinni skuld við ákærða allt frá því hann flutti af heimili hans í desember 2009. Hefur framburður A-x-ef verið stöðugur um þetta frá upphafi, en framburður ákærða um þetta hefur tekið breytingum frá því hann gaf skýrslu hjá lögreglu og til þess að hann gaf skýrslu við aðalmeðferð. Styrkist framburður ákærða um þetta ekki við það að A hafi verið í fíkniefnaneyslu og hafi lélegt minni að mati starfsmanns á áfangaheimilinu þar sem hann býr. Ekkert liggur fyrir skriflegt um að ákærði hafi haft heimild frá A til millifærslunnar. Vitnið P-kvk-nf S-kvk-nf H-kvk-nf lýsti því hvernig A hefði brugðist við að sjá að millifært hefði verið af reikningi hans og virtist hann verða hissa og ekki vita hvernig á því gæti staðið og hefur hann frá upphafi neitað þessu bæði við hana og aðra. Þykir því ekki unnt að byggja á framburði ákærða um þetta atriði. Breytir í því efni engu að ákærði hafi haft vitneskju um öryggistöluna inn á reikninginn, enda getur hann hafa fengið hana hvernig sem var, en hann hefur sjálfur borið að A hafi látið sig hafa hana. Jafnvel þó svo að vera kunni að A hafi gefið ákærða, eða einhverjum öðrum, upp öryggistöluna einhverra hluta vegna þá verður engin heimild leidd af því til þess að millifæra af reikningnum án þess að það sé sérstaklega heimilað. Það er því mat dómsins að sannað sé, gegn neitun ákærða fyrir dómi, að hann hafi gerst sekur um þann verknað sem honum er gefinn að sök í fyrri lið ákærunnar. Þykir háttsemin varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 enda ljóst að ákærði kom starfsmanni bankans til að millifæra af reikningi A yfir á sinn reikning með því að vekja og hagnýta sér þá röngu hugmynd starfsmanns bankans að reikningseigandinn stæði sjálfur að millifærslunni, og hafði ákærði þannig fé af A. Þykir háttsemin ekki varða jafnframt við 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en verjandi ákærða taldi við munnlegan flutning málsins að það ákvæði ætti betur við.

Í öðrum lið ákærunnar er ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf gefið að sök að hafa fengið meðákærða G-kk-þf R-kk-þf til að hringja í þjónustuver bankans og þykjast vera A og þannig blekkt starfsmanninn til að millifæra kr. 100.000 af reikningi A yfir á reikning ákærða J-kk-ef B-kk-ef, en ákærða G-kk-þgf R-kk-þgf er gefin að sök hlutdeild í brotinu með því að hafa hringt umrætt símtal og skömmu áður hringt í bankann og látist vera A og þannig fengið starfsmann bankans til að hækka yfirdráttarlán á bankareikningi A til að undirbúa verknaðinn, enda var aðeins 256 kr. innistæða á reikningnum áður en yfirdráttarheimildin var veitt. Ekki er deilt um atburðina sjálfa í þessum lið ákærunnar, en þó hefur framburður ákærðu verið nokkuð óljós um það hvor þeirra hafi hringt og látið millifæra af reikningnum eftir að heimildin var hækkuð. Því er að ofan lýst að augljóst er af hljóðritun umrædds símtals að það er á milli starfsmanns bankans og ákærða G-kk-ef R-kk-ef og kemur rödd ákærða J-kk-ef B-kk-ef ekki við sögu. Hjá ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf kom það fram, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi við aðalmeðferð, að hann hefði ekki haft heimild eða leyfi A til að hringja í bankann og láta hækka yfirdráttarheimild á reikningi hans. Hefur ákærði allt að einu krafist sýknu af þessum lið með vísun til þess að hann hafi haft heimild A til háttseminnar. Með vísun til þess sem að ofan greinir um ákærulið I og að virtu því að ákærði hefur sjálfur borið að hann hafi ekki fengið leyfi A til þess að láta hækka yfirdráttarlán á reikningnum, verður talið sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið II og þykir varða við 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en ljóst er að ákærði J-kk-nf B-kk-nf fékk meðákærða til að hringja í bankann og þykjast vera A og vekja með því og hagnýta sér þá röngu hugmynd starfsmannsins að reikningseigandinn stæði sjálfur að millifærslunni og hafði ákærði J-kk-nf B-kk-nf þannig fé af A enda var féð millifært á hans reikning að hans undirlagi. Þykir háttsemin ekki varða jafnframt við 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en verjandi ákærða J-kk-ef B-kk-ef taldi það ákvæði eiga betur við.

Í öðrum lið ákærunnar er ákærða G-kk-þgf R-kk-þgf gefin að sök hlutdeild í þar greindum fjársvikum ákærða J-kk-ef B-kk-ef með því að hringja í þjónustuver bankans til að láta hækka yfirdráttarheimild á reikningi A og síðan að hringja aftur í bankann til að láta millifæra af reikningi A yfir á reikning meðákærða J-kk-ef B-kk-ef. Við skýrslugjöf ákærða G-kk-ef R-kk-ef hjá lögreglu kom það fram að hann hafi „að sjálfsögðu“ vitað að hann væri að taka þátt í fjársvikum með þessu athæfi sínu og hafi sér verið fulljóst hvað væri í gangi, en látið til leiðast. Fyrir dómi bar ákærði G-kk-nf R-kk-nf að sér hafi strax dottið í hug að hann væri að taka þátt í ólöglegu athæfi. Hann bar um það að meðákærði hafi sagst hafa haft heimild til að taka út af umræddum reikningi, en mundi ekki hvort það hafi verið fyrir eða eftir að ákærði hafði unnið verkið. Þá mundi ákærði G-kk-nf R-kk-nf ekki til þess meðákærði J-kk-nf B-kk-nf hefði sagst hafa leyfi til að stofna til yfirdráttar á reikninginn og taka svo þá fjármuni út af reikningnum. Ákærði bar sömuleiðis að ekki hafi honum dottið í hug að fá að sjá skriflega heimild frá meðákærða til þess að stofna yfirdráttarheimild og millifæra af reikningnum. Í framburði ákærða J-kk-ef B-kk-ef kom það fram að hann hafði áður sjálfur reynt að fá yfirdráttarheimild á umræddan reikning, en það ekki tekist og því fengið ákærða G-kk-þf R-kk-þf til verksins. Var ákærða J-kk-þgf B-kk-þgf liðsinni ákærða G-kk-ef R-kk-ef því nauðsynlegt til að koma brotinu fram, en honum hafði ekki tekist það á eigin spýtur. Er það mat dómsins að sannað sé að ákærði G-kk-nf R-kk-nf hafi gerst sekur um þann verknað sem lýst er í ákæru og er þar réttilega heimfærður með þeirri breytingu sem að framan er getið.

Hafa báðir ákærðu því unnið sér til refsingar.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærði J-kk-nf B-kk-nf 16 sinnum áður verið sakfelldur fyrir refsiverðan verknað, ýmist með sátt eða dómi. Hófst sakaferill hans árið 2005. Síðast var ákærði dæmdur í fangelsi í 3 ár þann 27. maí 2010 fyrir stórfellda líkamsárás, fjársvik og umboðssvik, en þar áður þann 15. maí 2009 í 18 mánaða fangelsi, þar af voru 15 skilorðsbundnir til þriggja ára, fyrir skjalafals, brot gegn valdstjórninni, hótanir, tilraun til ráns ásamt umferðarlagabrotum. Var skilorðshluti dómsins dæmdur upp þann 27. maí 2010. Þá var ákærði tvívegis dæmdur fyrir þjófnað á árinu 2006, fyrst í 30 daga fangelsi þann 15. júní og svo til greiðslu 20.000 kr. sektar þann 19. október. Þess utan hefur ákærða verið refsað fyrir ávana- og fíkniefnabrot og umferðarlagabrot.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærði G-kk-nf R-kk-nf 13 sinnum áður verið sakfelldur fyrir refsiverðan verknað. Nær sakaferillinn aftur til ársins 1995. Síðast var ákærði dæmdur 15. desember 2010 í 2 mánaða fangelsi og til greiðslu 11.000.000 kr. fésektar fyrir brot gegn 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og fleiri brot. Þar áður hlaut ákærði 6 mánaða fangelsisrefsingu samkvæmt dómi 24. september 2010 fyrir fjársvik og umboðssvik. Þá var ákærði sakfelldur en ekki gerð sérstök refsing fyrir gripdeild, fjársvik og skjalafals með dómi 3. október 2008. Þá var ákærði dæmdur í 3 mánaða fangelsi fyrir fjársvik þann 25. október 2002, 30 daga fangelsi fyrir skjalafals þann 11. október 2000, 30 daga fangelsi fyrir fjársvik þann 16. janúar 1997, 8 mánaða fangelsi fyrir skjalafals og þjófnað þann 18. júlí 1995 og 4 mánaða fangelsi fyrir skjalafals, fjársvik og tilraun til þjófnaðar þann 23. mars 1995. Þess utan hefur ákærði verið dæmdur í fangelsi í 6 ár og 10 mánuði samtals fyrir kynferðisbrot með samtals þremur dómum, auk dóma fyrir umferðarlagabrot.

Við ákvörðun refsingar ákærða J-kk-ef B-kk-ef verður litið til 1. og 2. mgr. 70. gr. og 1. mgr. 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/940, sem og til sakaferlis ákærða. Við ákvörðun refsingar ákærða G-kk-ef R-kk-ef verður litið til 1. og 2. mgr. 70. gr. og 1. mgr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem og sakaferils ákærða. Rétt þykir að líta til þess að ákærði J-kk-nf B-kk-nf var upphafsmaður að brotunum og að hann fékk ákærða G-kk-þf R-kk-þf til hlutdeildarinnar með nokkurri þvingun samkvæmt framburði beggja ákærðu um það. Ekki eru efni til að beita heimild 6. tl. 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 til að færa refsingu ákærða G-kk-ef R-kk-ef niður úr því lágmarki sem mælt er fyrir um í lögum, þrátt fyrir að hann hafi sætt einhverri þvingun af hálfu ákærða J-kk-ef B-kk-ef. Þykir hæfileg refsing ákærða J-kk-ef B-kk-ef vera fangelsi í 5 mánuði og refsing ákærða G-kk-ef R-kk-ef fangelsi í 2 mánuði. Að virtum sakaferli beggja ákærðu eru engin efni til að skilorðsbinda refsingarnar.

Með vísun til 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 ber að dæma ákærðu til greiðslu alls sakarkostnaðar. Ekki liggja fyrir gögn um annan kostnað en málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærðu og ákveðast þau kr. 400.000 fyrir hvorn um sig, að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnaði. Eru ekki efni til að ákveða að hluti málsvarnarlauna skuli falla á ríkissjóð.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, J-kk-nf B-kk-nf J-kk-nf sæti fangelsi í 5 mánuði.

Ákærði, G-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í 2 mánuði.

Ákærði J-kk-nf B-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hrl., kr. 400.000, og ákærði G-kk-nf R-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef H-kk-ef hrl. kr. 400.000.

S-kk-nf G. G-kk-nf.