S-146/2005

Mál þetta, sem þingfest var þann 15. apríl 2005 og dómtekið 30. mars s.l. var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 30. mars 2005 á hendur X fyrir brot á lögum um útlendinga, atvinnuréttindi útlendinga og almennum hegningarlögum,

I.

með því að hafa á tímabilinu 12. febrúar 2005 til 22. mars 2005 nýtt starfskrafta pólska ríkisborgarans K til byggingarvinnu við nýtt hótel sem nú er að rísa í landi D, án þess að K hefði tilskilið atvinnuleyfi til starfa hér á landi.

II.

með því að hafa á tímabilinu 15. mars 2005 til 22. mars 2005 nýtt starfskrafta pólska ríkisborgarans J til byggingarvinnu við nýtt hótel sem nú er að rísa í landi D, án þess að J hefði tilskilið atvinnuleyfi til starfa hér á landi.

III.

með því að hafa á tímabilinu 15. mars 2005 til 22. mars 2005 nýtt starfskrafta pólska ríkisborgarans P til byggingarvinnu við nýtt hótel sem nú er að rísa í landi D, án þess að P hefði tilskilið atvinnuleyfi til starfa hér á landi.

IV.

með því að hafa síðdegis þriðjudaginn 22. mars við yfirheyrslu á lögreglustöðinni á Selfossi, veist að rannsóknarlögreglumanninum EK8705 og kastað í hann GSM síma.

Telur ákæruvaldið brot ákærða samkvæmt ákæruliðum I til III þykja varða við 2. mgr. 6. gr. laga um atvinnuréttindi útlendinga nr. 97/2002 sbr. a. lið 2. mgr. 17. gr. sömu laga og 2. mgr. 57. gr. laga um útlendinga nr. 96/2002. Þá telur ákæruvaldið brot ákærða samkvæmt ákærulið IV þykja varða við 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en til vara við 217. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Ákærði kom fyrir dóminn við þingfestingu málsins og neitaði sök. Aðalmeðferð málsins var ákveðin 3. júní 2005 en áður en til þess kom fóru vitni þau sem tengjast ákæruliðum I – III af landi brott og var málinu því frestað ótiltekið. Þann 15. febrúar 2007 var málið tekið fyrir og aðalmeðferð ákveðin 30. mars 2007.

Við upphaf aðalmeðferðar, þann 30. mars s.l. var af hálfu ákæruvaldsins fallið frá ákæru fyrir brot gegn 106. gr. almennra hegningarlaga, þar sem ákæruvald fyrir brot gegn þeirri lagagrein liggi hjá ríkissaksóknara, sbr. 27. gr. laga nr. 19/1991. Hins vegar var haldið fast við þá varakröfu að heimfæra háttsemi ákærða undir 217. gr. almennra hegningarlaga.

Málavextir

Hinn 22. mars 2005 stöðvaði lögreglan bifreiðina O við umferðareftirlit á Skeiða- og Hrunamannavegi. Við athugun kom í ljós að farþegi bifreiðarinnar, P, var erlendur ríkisborgari og framvísaði hann vegabréfi en var hvorki með dvalar- né atvinnuleyfi. Var P klæddur í vinnugalla en kvaðst vera að skoða sig um hérlendis sem ferðamaður. Í viðræðum lögreglunnar við bílstjórann, G, sagði hann í fyrstu að þeir væru á leið til vinnu að S. Þegar hann var spurður frekar út í farþegann kvaðst bílstjórinn lítið þekkja hann en hann hefði dvalið á heimili foreldra hans að D. Að beiðni lögreglunnar fóru farþegarnir sjálfviljugir á lögreglustöðina til frekari könnunar á málinu. Í viðtali á lögreglustöðinni kom í ljós að hugsanlega dveldu tveir erlendir ríkisborgarar til viðbótar að D. Í kjölfarið fór lögreglan að D til að kanna aðstæður. Þegar þangað var komið sá lögreglan hvar tveir menn voru greinilega að vinna í nýbyggingu að D en þeir hlupu inn í bæ þegar þeir urðu lögreglunnar varir. Voru mennirnir tveir handteknir í kjölfarið, grunaðir um að vinna hérlendis án tilskilinna atvinnuleyfa. Því næst fór lögreglan að sumarbústað við S fyrir B, rafvirkja. Kvaðst B vera starfsmaður fyrirtækis í eigu Y í Á. Þá sagði B sig vera að bíða eftir tveimur mönnum frá Y með raflagnaefni. Tiltók B sérstaklega að annar þeirra væri G, sonur X, en kvaðst ekki kannast við að útlendingur væri með honum í för, þrátt fyrir að hafa spurt upphaflega hvort ekki væri í lagi með „piltana“ þegar lögreglan mætti á staðinn.

Ákærði mætti að eigin frumkvæði á lögreglustöðina á Selfossi og kemur fram í lögregluskýrslu að hann hafi verið mjög æstur. Hafi honum verið kynnt að taka þyrfti af honum skýrslu vegna málsins og hafi honum verið vísað inn á skrifstofu rannsóknardeildar. Skömmu síðar hafi ákræði rokið út af skrifstofunni og lögreglustöðinni. Hafi hann komið aftur stuttu síðar og þá með G son sinn með sér. Hafi ákærða þá verið tjáð að sonur hans mætti ekki koma með honum, við það hafi hann æst mjög og orðið ógnandi í framkomu. Þegar reynt hafi verið að róa hann niður hafi hann tekið gsm síma sem hann hafi haldið á og kastað honum af miklu afli í rannsóknarlögreglumanninn EK-8705 sem sat á móti ákærða við skrifborð. Hafi ákærði verið handtekinn í kjölfarið.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að Pólverjarnir þrír hefðu frétt af því að ákærði hefði ætlað að ráða menn í vinnu og kvað þá hafa leigt af sér herbergi að D. Sagði ákærði sig þó lítið vita hvað þeir hafi verið að gera, þar sem hann hefði verið í endurhæfingu á þeim tíma sem þeir hafi leigt herbergi hjá sér. Kvað ákærði sig hafa haft Pólverja í vinnu nokkrum árum áður og hefðu öll leyfi verið í lagi þegar það átti sér stað, enda hefði hann aldrei ráðið menn öðruvísi í vinnu. Sagði ákærði sér vera það fullkunnugt að erlendir einstaklingar megi ekki hefja vinnu áður en þeir hafi fengið atvinnuleyfi en þeir megi vera hérlendis sem ferðamenn og hafi hann ekki neitað neinum um gistingu hjá sér nema gistiaðstaðan hefði verið fullnýtt. Þá kvaðst ákærði ekki muna hvort Pólverjarnir þrír hefðu verið búnir að gera upp leiguna við sig en reikningur hefði verið gefinn út vegna leigunnar. Aðspurður neitaði ákærði því að Pólverjarnir þrír hefðu verið í vinnu fyrir sig heldur hefðu þeir gist hjá sér svo ákærði gæti kynnst þeim áður en hann tæki ákvörðun um hvort hann réði þá í vinnu. Kvað ákærði slíka ákvörðun vera stóra, þar sem ráðningartími væri ekki undir hálfu til heilu ári miðað við þágildandi löggjöf. Því væri ákvörðunin stór fjárhagslega, svo og vegna þess að ákærði væri að taka mennina inn á heimili til sín þennan tíma. Hefði hann síðan tekið ákvörðun um að ráða mennina, þá hefði hann gengið frá nauðsynlegum pappírum, sem og hann gerði, en svar frá Útlendingastofnun hefði borist of seint fyrir ákærða, þar sem um árstíðabundna vinnu var að ræða. Aðspurður um vitnisburð J hjá lögreglu þar sem J kvaðst hafa verið að vinna í steypuvinnu að D, ásamt K, sunnudaginn 20. mars 2005, kvaðst ákærði ekki muna til þess og sagði þessa fullyrðingu ranga. Sagði ákærði þá einungis hafa verið hjá sér í gistingu. Þá var ákærði spurður út í framburð K hjá lögreglu, sem staðfestur hafi verið fyrir dómi, þar sem K kvaðst hafa verið að vinna að D frá og með helginni 12. – 13. febrúar 2005, fyrst léttavinnu en síðan af fullri alvöru frá 15. mars 2005. Kvaðst ákærði hafa verið á Reykjalundi mestan hluta þessa tíma og sagði að ef Pólverjarnir hefðu tekið það upp með sjálfum sér að vinna á nefndu tímabili, þá hefði það ekki verið á hans vegum. Þá sagði ákærði sig hafa vel geta hugsað sér að ráða þá til vinnu og hafa sótt um atvinnuleyfi fyrir þá eftir að þeir höfðu farið af landi brott. Aðspurður um hvort hann hefði rætt við K um að senda fjölskyldu hans fé til Póllands, kvað ákærði sig ekki skilja pólsku og K ekki skilja ensku svo þeir gætu hafa misskilið hvorn annan því ekki hefði staðið til að senda fjölskyldu hans nokkurt fé. Hinsvegar hefði hann hripað niður hugsanlegt kaup á blað sem K hefði átt að fá þegar hann kæmi til landsins að vinna og öll leyfi væru komin. Þá kvað ákærði sig hafa langlíklegast kynnst P í gegnum sameinlegan kunningja þeirra en sagði P ekki hafa verið í vinnu hjá sér.

Þá neitaði ákærði að hafa hent síma í lögregluþjóninn, E-kk-þf K-kk-þf, eins og honum er gefið að sök í ákærulið IV, heldur kvað símann hafa runnið yfir borðið. Áréttaði ákærði að atvikið hefði átt sér stað við handtöku en hann hefði fyrr um daginn komið sjálfviljugur á lögreglustöðina til að athuga með son sinn en engin svör fengið. Þá stuttu síðar hefði skýrsla verið tekin af honum og í kjölfarið hefði honum verið boðið að bíða í herberginu á meðan málið hefði verið kannað frekar, ásamt einum lögregluþjóni sem hefði setið gegnt sér við skrifborð. Sagði ákærði að hefði hann verið æstur hefði líklega ekki dugað að hafa einn lögregluþjón í þann rúma hálftíma sem hann hefði verið í herberginu. Kvað ákærði að á þessum tíma hefði hann verið farinn að kenna sér meins með hjartaverk og hefði staðið upp og gengið með syni sínum í rólegheitum út í bíl. Kvaðst ákærði hafa verið feginn að fá loksins að hitta son sinn, þar sem hann hefði ekki haft hugmynd um hvers vegna hann hefði verið færður á lögreglustöðina. Kvaðst ákærði hafa náð í sprengipilluglas út í bíl vegna hjartaverksins og þegar hann hefði komið til baka inn á lögreglustöðina hefði hann verið kallaður inn í herbergi. Kvaðst hann hafa staðið við skrifborð í herberginu ásamt lögregluþjóni að nafni E-kk-nf sem hefði tilkynnt honum að hann væri handtekinn. Sagði ákærði að hann hefði því þurft að tæma vasana sína á borðið og þá hluti sem hann hefði verið með. Kvað ákærði lögregluþjóninn hafa beðið sig um sígarettukveikjara, sem ákærði sagðist ekki hafa verið með en kvaðst hafa haldið á sprengipilluglasinu í annarri hendinni og símanum í hinni hendinni. Kvaðst ákærði þá hafa áttað sig á því að lögregluþjónninn hefði haldið að sprengipilluglasið væri kveikjari, þegar tveir aðrir lögreglumenn hefðu gert sig líklega til að taka af sér sprengipilluglasið, og þá sagt lögregluþjóninum að þetta væru pillur sem hann gæti ekki verið án. Þá hefði lögregluþjónninn sagt honum að láta símann af hendi, kvað ákærði sig þá ekki hafa geta hreyft sig mikið þar sem lögregluþjónar hefðu haldið sér, og sleppt símanum sem hefði runnið yfir borðið og á lögregluþjóninn. Kvað ákærði það ekki hafa verið ásetning sinn að kasta símanum í lögreglumanninn og kvað hugsanlegt að síminn hefði runnið yfir borðið og í lögreglumanninn en mundi það þó ekki nákvæmlega. Þá minnti ákærða að lögreglumaðurinn hefði verið standandi við borðið líkt og ákærði. Kvað ákærði að í kjölfarið hefðu lögregluþjónarnir rokið á sig en kvað sig ekki hafa veitt neina mótspyrnu og hefði hann verið færður í fangaklefa. Kvaðst ákærði aldrei hafa verið yfirheyrður eftir fangavistina og kvað enga ástæðu hafa verið til fangavistarinnar og beinlínis hættulega m.t.t. ástands síns. Kvaðst ákærði hafa komist á snoðir um málið eftir að hann hringdi að D til að spyrjast fyrir um Pólverjana og þá hefði H sagt honum að lögreglan hefði komið. Aðspurður kvað ákærði einkahlutafélagið X reka ferðaþjónustuna að D og vera þann aðila sem standi að byggingu hótelsins að D. Jafnframt sagði ákærði Z vera byggingarstjóra að hótelbyggingunni.

Þá kom fyrir dóminn R-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, lögreglumaður. Kvað vitnið sig hafa stöðvað bifreið á Skeiðavegi vegna gruns um að erlendur maður, Pólverji, væri við vinnu án þess að hafa atvinnu- og dvalarleyfi. Þá hefði ökumaðurinn verið með útrunnið ökuskírteini og því hefði hann ekki mátt aka bifreiðinni áfram en Pólverjinn hefði heldur ekki verið með ökuskírteini. Því hefðu þeir verið færðir á lögreglustöðina og annar lögreglumaður hefði ekið bifreiðinni á lögreglustöðina. Kvað vitnið aðgerðir lögreglunnar hafa verið í samræmi við vinnureglur. Kvaðst vitnið ekki hafa komið mikið meira að málinu eftir að á lögreglustöðina hefði verið komið. Þó kvaðst vitnið muna til þess að ákærði hefði komið á lögreglustöðina og verið mjög ósáttur við afskipti lögreglunnar en hann hafi ekki verið ógnandi. Kvaðst vitnið hafa verið frammi á gangi á meðan ákærði var yfirheyrður og því einungis heyrt hávaða frá viðtalsherberginu. Aðspurt út í frumskýrslu sem vitnið skrifar undir þar sem segir að ákærði hafi hent símanum af miklu afli í lögregluþjóninn kvaðst vitnið ekki hafa orðið vitni að atvikinu, heldur hafi þetta eftir þeim sem hefði upplifað það. Kvaðst vitnið muna til þess að lögreglumennirnir E-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf hefðu verið þarna í viðtalsherberginu en kvaðst ekki muna hver hefði verið sá þriðji. Sagði vitnið ákærða hafa verið handtekinn skömmu eftir atvikið og hefði ástæða handtöku væntanlega verið vegna þess að ákærði hefði hent símanum í lögregluþjóninn en vitnið kvaðst ekki hafa tekið sjálft ákvörðun um handtöku. Kvað vitnið lögreglumanninn I-kk-þf G-kk-þf hafa verið með sér í lögreglubifreiðinni þegar afskipti voru höfð af G og P.

Vitnið I-kk-nf G-kk-nf, lögreglumaður, kom fyrir dóminn. Sagði vitnið sig hafa ásamt öðrum lögreglumanni hafa haft afskipti af bifreið á Skeiðavegi vegna of hraðs aksturs og hefði ökumaður jafnframt reynst hafa útrunnin ökuréttindi. Farþeginn reyndist vera útlendingur sem hefði ekki getað framvísað öðru en vegabréfi. Hefði lögreglan tekið ákvörðun um að skoða það nánar og því fært mennina á lögreglustöðina sjálfviljuga, eftir að hafa haft samráð við varðstjóra og hefði varðstjóri tekið við málinu þegar komið hefði verið á lögreglustöðina. Kvað vitnið það vera venju að stöðva akstur ökumanns sem ekki væri með ökuréttindi í lagi. Þá kvaðst vitnið ekki hafa verið í viðtalsherberginu þegar ákærði á að hafa hent símanum í lögreglumanninn. Kvaðst vitnið halda að lögreglumennirnir E-kk-nf og J-kk-nf G-kk-nf hefðu verið í herberginu. Kvaðst vitnið hafa farið síðar um daginn í vettvangsferð að sumarhúsi, skammt frá S, sem G og P hefðu sagst vera á leið til vegna vinnu sinnar. Aðspurt kvað vitnið P hafa talað minna og minna í ensku eftir því sem leið á málið.

Vitnið E-kk-nf K-kk-nf, rannsóknarlögreglumaður, kom fyrir dóminn. Kvað vitnið afskipti sín af málinu hafa hafist þegar það hefði orðið þess áskynja að verið var að hafa afskipti af ökumanni. Kvaðst vitnið þó ekki muna glögglega málavexti. Sagði vitnið ákærða hafa komið á lögreglustöðina og hafa verið mikið niðri fyrir og ósáttan við afskipti lögreglunnar. Hefði honum verið vísað inn í rannsóknarherbergið og kvaðst vitnið muna til þess að ákærði hefði viljað fá að hringja í son sinn til að hafa hann hjá sér við skýrslutöku en var meinað um það. Kvað vitnið ákærða hafa dregið upp síma en honum hefði verið meinað að hringja nema í lögmann og hefði ákærði þá hent símanum í vitnið. Sagði vitnið símann hafa farið þéttingsfast í brjóstkassann á sér og sagðist vitnið ekki oft hafa verið áreittur í starfi og því hafa verið brugðið. Sagðist vitnið minna að J-kk-nf G-kk-nf, lögregluvarðstjóri, hefði einnig verið inni í herberginu þegar árásin hefði átt sér stað og hefði vitnið beðið J-kk-þf G-kk-þf að handtaka ákærða í kjölfar árásarinnar. Aðspurt sagði vitnið það ekki rétt að það hefði beðið ákærða að rétta sér símann í umrætt sinn, heldur hefði hann reist sig upp til hálfs og hent símanum. Þá kvað vitnið rannsókn á ætluðu broti á lögum um útlendinga hafa verið samvinnuverkefni lögreglunnar í Árnessýslu og lögreglunnar í Rángárvallasýslu og á þessum tíma óljóst hvorum megin málið myndi falla. Jafnframt kvað vitnið tölvukerfi lögreglunnar hafa verið í ólagi á umræddum tíma og því kunni málsnúmer og tímasetningar að hafa aflagast.

Vitnið J-kk-nf G-kk-nf Þ-kk-nf, lögregluvarðstjóri, gaf skýrslu fyrir dómi. Kvað vitnið fyrstu afskipti sín af málinu hafa verið þegar lögreglumenn á vettvangi létu sig vita af afskiptum sínum af G og P. Kvaðst vitnið lítið hafa komið að rannsókn málsins sem slíks. Sagðist vitið hafa verið statt inn á skrifstofu, ásamt vitninu E-kk-þgf og ákærða, og hefði ákærði verið erfiður viðureignar vegna þess hversu æstur hann var. Sagði vitnið ákærða hafa setið á stól inni á skrifstofunni og hafa verið að fara fram á að sonur sinn fengi að vera með honum í skýrslutökunni en verið meinað um það. Þá hefði ákærði ætlað að fara að hringja en verið meinað að hringja nema þá í lögmann og í kjölfarið hefði ákærði kastað símanum af miklu afli í vitnið E-kk-þf sem sat gegnt ákærða við borð á skrifstofunni, án þess að síminn kæmi við borðið áður en hann lenti í vitninu. Var tekin ákvörðun um að handtaka ákærða eftir atvikið og kvað vitnið nokkur átök hafa þurft til að byrja með svo hægt hefði verið að færa ákærða í fangaklefa. Sagði vitnið ákærða hafa sagt lögreglunni að hann væri hjartasjúklingur eftir að hann hefði verð færður í fangaklefa og hefði því verið fylgst mjög grannt með honum. Aðspurður um hvort G og P hefðu verið handteknir á vettvangi, kvað vitnið svo ekki hafa verið og þá ekki hafa verið handtekna þegar þeir hefðu komið á lögreglustöðina. Þá kvað vitnið að strax á vettvangi hefði kviknað grunur um að um ólöglega atvinnuþátttöku væri að ræða af hálfu P og það hefði verið skoðað nánar og þá hefði málið undið upp á sig. Sagði vitnið lögregluna í Rangárvallasýslu hafa tekið þátt í rannsókninni en grunur hefði jafnframt verið um ólöglega atvinnuþátttöku í Árnessýslu og því hefði rannsóknin verið á höndum lögreglunnar þar. Kvaðst vitnið ekki muna til þess að ákærði hefði verið beðinn um að láta af hendi kveikjara eða að fleiri en vitnið E-kk-nf og ákærði hefðu verið inni á skrifstofunni í umrætt sinn. Þá kvað vitnið aðspurt talsverð vandræði hafa verið á tölvukerfinu á umræddum tíma og kunni mismunandi tímasetningar í skýrslum að hafa orsakast af því. Aðspurt kvað vitnið fjarlægðina milli ákærða og vitnisins E-kk-ef hafa verið þá að hefðbundið skrifborð skildi þá að og minnti vitninu að ákærði hefði verið sitjandi þegar hann kastaði símanum.

Vitnið G-x-x J-kk-nf, lögregluvarðstjóri, kom fyrir dóminn og gaf skýrslu. Sagði vitnið sín afskipti af málinu hafa verið þau að vakthafandi varðstjóri í lögreglunni á Selfossi hefði hringt í sig austur og sagt sér af handtöku Pólverja, sem grunaður var um ólöglega atvinnuþátttöku að D og grunur léki á að tveir til viðbótar væru þar við vinnu. Kvaðst vitnið hafa verið beðið um að fara að D og kanna hvort þar væru fleiri er stunduðu ólögmæta atvinnuþátttöku. Kvað vitnið að þegar að D var komið hefði það séð hvar tveir menn stukku inn í bæ þegar þeir urðu lögreglunnar varir. Kvaðst vitnið hafa hitt þar fyrir smið, sem tjáði sér að þar væru tveir Pólverjar við vinnu með honum og aðstoðaði vitnið við að hafa uppi á Pólverjunum. Sagði vitnið Pólverjana hafa verið þannig klædda að þeir hefðu vel getað hafa verið við vinnu og staðfesti það frásögn smiðsins og kvað vitnið Pólverjana ekki hafa þrætt fyrir að hafa verið við vinnu. Vitnið kvað sig hafa getað rætt lítillega við Pólverjana og hefði hann í kjölfarið flutt þá á lögreglustöðina á Selfossi og með því hefði afskiptum vitnisins lokið af Pólverjunum. Aðspurt kvað vitnið mikið og gott samstarf vera milli lögregluembættanna í Árnessýslu og Rangárvallasýslu enda oft sem þessi tvö embætti þurfi að starfa saman. Þá kvaðst vitnið hafa tekið skýrslu af smiðnum að D strax í kjölfar þess að hafa skilað Pólverjunum af sér á lögreglustöðina á Selfossi. Aðspurt kvað vitnið það aldrei hafa komið til tals að lögreglustjórinn á Hvolsvelli tæki yfir rannsókn málsins og vísaði vitnið af því tilefni til samstarfssamnings milli embættanna. Þá kvaðst vitnið ekki hafa komið að rannsókn þess hluta málsins er lýtur að ætlaðri árás ákærða á lögreglumanninn E-kk-þf K-kk-þf.

Vitnið Þ, trésmiður, kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið hafa í umrætt sinn verið að vinna að D ásamt Pólverjunum. Kvaðst vitnið ekki hafa skipt sér af tilkomu Pólverjanna enda þeir ekki á þess vegum við vinnu að D. Sagði vitnið þrjá Pólverja, þá K, P og J hafa verið við vinnu með sér en það hefði gefið þeim íslensk nöfn til einföldunar og sagði vitnið Pólverjana þrjá hafa verið aðstoðarmenn sína við byggingu gistiheimilisins. Kvað vitnið tvo Pólverja hafa komið fyrst og síðan einn síðar, hélt vitnið að J hefði komið síðastur. Tjáði vitnið Pólverjana hafa talað litla sem enga ensku en P hefði þó talað ensku lítillega. Kvaðst vitnið ekki vita hvernig launamálum þeirra hafi verið hagað. Hélt vitnið P og K hafa verið einhverjar vikur við vinnu en J einungis í nokkra daga en þá alla hafa hætt vinnu eftir að málið hefði komið upp. Aðspurt kvað vitnið ákærða hafa verið á Reykjalundi í endurhæfingu á umræddum tíma og á meðan hefði vitnið stjórnað byggingarframkvæmdum en ákærði þess utan.

Þá kom fyrir dóminn vitnið G, sonur ákærða. Hann skoraðist ekki undan vitnisburði. Sagði vitnið málin hafa atvikast þannig að það hefði verið að koma úr Reykjavík með pakka til rafvirkja uppi á Flúðum að beiðni föður síns en með honum í för hefði verið farþegi að beiðni föður síns. Kvaðst vitnið hafa verið stöðvað fyrir of hraðan akstur og hefði ökuskírteini hans reynst útrunnið, í kjölfarið hefði lögreglan kannað hvort farþeginn hefði verið með gilt ökuskírteini. Svo hefði ekki verið og þá kvaðst vitnið hafa verið fært á lögreglustöðina, hefði það haldið að það væri handtekið. Sagði vitnið að þegar á lögreglustöðina hefði verið komið hefði því verið meinuð brottför og J-kk-nf G-kk-nf lögregluvarðstjóri hefði tekið af því skýrslu. Í kjölfarið hefði það verið látið bíða á lögreglustöðinni í tvær til þrjár klukkustundir. Þegar vitið var látið laust kvaðst það hafa hitt föður sinn og gengið með honum út í bíl en vitnið kvað föður sinn hafa verið rólegan og tjáð sér að hann hefði ekki fengið að vita um afdrif vitnisins. Sagði vitnið sig hafa gengið með föður sínum aftur inn á lögreglustöðina en faðir sinn hefði verið færður inn fyrir og vitnið hefði verið látið bíða frammi í almennu rými lögreglustöðvarinnar. Tjáði vitnið sig hafa heyrt föður sinn biðja um að fara á klósettið en verið sagt að ekkert klósett væri á staðnum, sagði vitnið það hafa verið rangt þar sem það hefði skömmu áður fengið að fara á klósettið með sérstöku leyfi lögreglunnar. Aðspurt sagði vitnið það vera rangt sem fram kæmi í skýrslu um að það hefði sagt sig og farþegann hafa verið á leið til vinnu að S, þar sem það hefði einungis sagt sig hafa verið á leið til vinnu þangað. Sagðist vitnið ekkert hafa vitað um manninn sem var farþegi hjá honum annað en það að vitnið hefði séð honum bregða fyrir, fyrir austan. Þá kvaðst vitnið ekki hafa séð þegar faðir sinn á að hafa kastað símanum í lögregluþjóninn. Jafnframt tjáði vitnið sig hafa heyrt þegar faðir þess sagði lögreglunni frá hjartaveilu sinni um það leyti er hann óskaði eftir að fá að fara á klósettið. Nánar aðspurt um ætlaðar hótanir lögregluvarðstjórans J-kk-ef G-kk-ef við skýrslutöku af vitninu, kvað vitnið hann hafa sagt sér að ef það segði ekki satt og rétt frá yrði það að borga fyrir það fyrir dómi. Kvaðst vitnið hafa túlkað þetta sem hótanir í sinn garð en vitnið kvaðst ekki hafa áttað sig á því hvort það var í skýrslutöku sem vitni eða sakborningur. Þá kvaðst vitnið telja að það hefði verið handtekið á vettvangi, þar sem því hefði einungis verið boðið upp á að koma sjálfviljugt niður á lögreglustöð eða vera handtekið.

Niðurstaða

Í máli þessu er ákærði sakaður um, skv. I. – III. lið ákærunnar, að hafa haft nýtt sér starfskrafta þriggja nafngreindra Pólverja, K frá 12. febrúar 2005 og P og J frá 15. mars til 22. mars 2005 er lögregla hafði afskipti af Pólverjunum. Ákærði hefur andmælt því að hafa hlutast til um að Pólverjarnir þrír ynnu hjá sér að D og bent á að á greindu tímabili hafi hann verið í endurhæfingu að Reykjalundi. Ákærði hefur þó borið svo fyrir dómi að hann hefði verið að leita eftir mönnum í vinnu og hefðu Pólverjarnir þrír sett sig í samband við sig og þeir í kjölfarið fengið að gista hjá sér. Í sakamálinu nr. 143/2005 var umræddum Pólverjum gefið að sök að hafa starfað hér á greindu tímabili við byggingu hótels að D. Í málinu komu Pólverjarnir fyrir dóm og gáfu skýrslu. Taldi dómarinn þá hafa játað brot sín og fór því með málið samkvæmt 125. gr. laga nr. 19/1991. Voru þeir dæmdir 23. mars 2005 til eins mánaðar skilorðsbundinnar fangelsisrefsingar. Þessum dómi var skotið til Hæstaréttar Íslands sem með dómi upp kveðnum 16. júní 2005 ómerkti héraðsdóm og vísaði honum heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Var talið að af framburði ákærðu fyrir dómi yrði ekki ráðið að þeir hafi skýlaust játað sakargiftir og hafi því ekki verið heimilt að ljúka málinu í samræmi við 125. gr. laga nr. 19/1991. Eins og rakið hefur verið munu umræddir Pólverjar hafa farið af landi brott og er mál þeirra því enn ódæmt. Þeir komu ekki fyrir dóm í tengslum við rekstur þessa máls og hefur verjanda ákærða því ekki gefist kostur á að spyrja þá fyrir dómi um aðild ákærða að ætluðu broti. Verður því ekki unnt að byggja á framburði þeirra hjá lögreglu við úrlausn máls þessa. Að þessari niðurstöðu fenginni hefur því aðeins Þ, trésmiður, borið fyrir dómi að Pólverjarnir þrír hafi verið aðstoðarmenn sínir við byggingu hótelsins, þó án þess að vera á sínum vegum, heldur verið búsetta að D. Vitnið Þ hefur sagt sig hafa stjórnað Pólverjunum í vinnu í fjarveru ákærða.

Ákærði byggir sýknukröfu sína á því að honum hafi ekki verið kunnugt um að Pólverjarnir væru að vinna við byggingu hótelsins, þar sem hann hefði verið fjarverandi þann tíma sem honum er gefið að sök að hafa haft þá í vinnu. Þá hefur ákærði einnig borið því við að hafi þeir verið að vinna, hafi þeir tekið það upp hjá sér sjálfir. Ekki verður talið að vitnisburður Þ renni stoðum undir það hvort til vinnusambands hafi stofnast milli ákærða og Pólverjanna og verður því gegn neitun ákærða að telja að ekki sé fram komin lögfull sönnun um að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í I.-III. lið ákæru og verður hann því sýknaður af ákæru að þessu leyti, sbr. 45. gr. og 46. gr. laga nr. 19/1991

Ákærða er jafnframt gefið að sök skv. IV. lið ákærunnar að hafa veist að rannsóknarlögreglumanninum EK8705 við yfirheyrslu á lögreglustöðinni og kastað í hann GSM síma. Taldi ákærandi þetta upphaflega varða við 106. gr. almennra hegningarlaga en til vara við 217. gr. laganna. Eins og áður er rakið var af hálfu ákæruvaldsins fallið frá ákæru fyrir brot gegn 106. gr. laganna, þar sem ákæruvald fyrir brot gegn þeirri lagagrein liggi hjá ríkissaksóknara, sbr. a-lið 3. mgr. 27. gr. laga nr. 19/1991. Hins vegar var haldið fast við þá varakröfu að heimfæra háttsemi ákærða undir 217. gr. almennra hegningarlaga. Ákvæði 217. gr. hegningarlaganna er í eðli sínu tjónsbrot og falla undir ákvæðið afleiðingar líkamsárásar sem ekki eru svo miklar að falli undir 218. gr. laganna. Í ákæru er ekki getið neinna afleiðinga af þessari ætluðu háttsemi ákærða og verður því ekki hjá því komist að vísa þessum ákærulið frá dómi.

Í samræmi við þessu úrslit málsins verða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef Ó-kk-ef J-kk-ef hrl., sem hæfilega teljast ákveðin 235.056 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greidd úr ríkissjóði sem og ferðakostnaður verjandans, 24.180 krónur.

Ó-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf sýslumaður sótti mál þetta.

H-kk-nf O. A-kk-nf, dómstjóri, kveður upp dóm þennan. Dómsuppsaga hefur dregist vegna mikilla anna dómstjórans.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, skal vera sýkn af refiskröfu ákæruvalds.

Ákærulið nr. IV er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef Ó-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 235.056 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og ferðakostnaður hans, 24.180 krónur.

H-kk-nf O. A-kk-nf