S-61/2015

Mál þetta er höfðað með ákæru útgefinni af lögreglustjóranum á Suðurlandi þann 23. febrúar 2015, á hendur G-kvk-þgf M-kvk-þgf K-kvk-þgf, Skipasundi 50, Reykjavík

„fyrir líkamsárás

með því að hafa, aðfaranótt sunnudagsins 13. júlí 2014, á lóð við skemmtistaðinn Útlagann á Flúðum í Hrunamannahreppi, slegið í höfuð A, með þeim afleiðingum að hún hlaut mar í andliti og yfirborðsáverka á nefi.

Telst brot ákærðu varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Í ákæru var lýst einkaréttarkröfu en við meðferð málsins var fallið frá henni og er hún úr sögunni.

Ákærða neitar sök.

Málið var þingfest 9. apríl 2015, en meðferð þess hefur dregist nokkuð, m.a. vegna óskar ákærðu þar um, sem og vegna óskar sækjanda sem og vegna fjarveru vitna. Þá var óskað eftir að teknar yrðu skýrslum af fleiri vitnum en upphaflega hafði verið gert ráð fyrir.

Aðalmeðferð málsins hófst 4. janúar 2016 og lauk 25. febrúar 2016 og var þá málið dómtekið.

Af hálfu ákæruvalds eru þær kröfur gerðar sem að ofan greinir.

Af hálfu ákærðu er krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara að refsing verði látin niður falla en til þrautavara að refsing verði ákveðin eins væg og lög leyfa. Þá er krafist málsvarnarlauna og ferðakostnaðar skipaðs verjanda, V-kk-ef H. V-kk-ef hrl. úr ríkissjóði.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst ósk um aðstoð fyrir þolanda líkamsárásar sem væri staddur við Samkaup á Flúðum. Fór lögregla á staðinn og hitti brotaþola þar fyrir. Tjáði hún lögreglu að hún hefði orðið fyrir líkamsárás af hálfu ákærðu í afgirtum garði sem tilheyri skemmtistaðnum Útlaganum. Jafnframt ræddi lögregla við vitnið B á vettvangi. Var brotaþola bent á að leita læknis daginn eftir þar sem erfitt væri að útiloka að hún væri nefbrotin.

Í rannsóknargögnum er vottorð C læknis, dags. 24. september 2014, þar sem segir að læknirinn hafi unnið vottorðið fyrir hönd D sem hafi verið afleysandi [sic.] sérfræðingur á bráðamóttöku Landspítala þá um sumarið. Segir í vottorðinu að brotaþoli hafi komið á bráðamóttöku og fengið þar greiningarnar „Mar í andliti, S00.8 Yfirborðsáverki á nefi.S00.3 Líkamsárás, Y04.9“ Kemur fram í vottorðinu að verið geti að um brot á nefi hafi verið að ræða en það sé algerlega ótilfært og þurfi enga frekari meðferð.

Í framburði brotaþola hjá lögreglu greinir hún frá því að ákærða hafi ráðist að sér að óvörum. Sambærilegur var framburður vitnisins B sem áður er getið, unnusta brotaþola. Ákærða gaf skýrslu hjá lögreglu þar sem fram kemur að hún kannist við að hafa löðrungað brotaþola umrætt sinn. Ekki ber henni þó saman við frásögn brotaþola af atvikinu.

Þá liggur fyrir í rannsóknargögnum málsins bréf ákærðu þar sem hún fjallar um atburði og lýsir því að umrætt kvöld hafi tvær fullorðnar konur, báðar undir áhrifum áfengis, tapað dómgreind sinni og lent í slagsmálum hvor við aðra, en ekki sé unnt að kalla þetta líkamsárás. Eftir slagsmálin hafi mátt sjá áverka á þeim báðum. Bréf þetta er óundirritað.

Ekki eru efni til að gera frekari grein fyrir rannsókn málsins.

Forsendur og niðurstaða

Ákærða lýsti því við aðalmeðferð að þær hafi farið saman hún og brotaþoli. Fyrst hafi ákærða byrjað að rífast við brotaþola. Hafi ákærða löðrungað brotaþola. Þetta hafi verið í bakgarðinum við skemmtistaðinn Útlagann á Flúðum. Aðdragandinn að þessu hafi verið sá að brotaþoli hafi hringt í barnsföður ákærðu og sagt að ákærða væri að reyna við kærastann hennar. Þær hafi rifist vegna þessa. Ákærða hafi átt upptökin að samtalinu. Brotaþoli hafi veist að ákærðu með því að kýla hana og rífa í hár hennar. Þær hafi slegist. Brotaþoli hafi líka veist að ákærðu með orðum og það hafi verið áður en ákærða hafi löðrungað brotaþola. Þegar ákærða hafi löðrungað brotaþola hafi brotaþoli verið standandi og hafi ekki fallið við löðrunginn. Svo hafi þær lent saman í jörðinni, en ekki kvaðst ákærða geta rakið þá atburðarás. Kvaðst ákærða telja að brotaþoli hafi verið ósátt við að frænka hennar, E og ákærða væru bestu vinkonur. Þetta hafi komið fram hjá ákærðu fyrr um kvöldið. Löðrungurinn hafi verið gefinn með opnum lófa og lent í andliti brotaþola. Við löðrunginn hafi brotaþoli ráðist gegn ákærðu og þær svo lent í jörðinni. Átökum þeirra hafi lokið með því að kærasti brotaþola hafi tekið þær í sundur. Ákærða kvaðst hafa hlotið áverka og verið marin á lærum og klóruð í andliti. Þá hafi hún verið aum í kjálka eftir högg. Þá hafi hún misst hluta af hárinu. Hún hafi ekki farið til læknis. Kvaðst ákærða hafa reynt að ná sambandi við brotaþola daginn eftir til að útkljá þetta en brotaþoli ekki svarað, en sent ákærðu skilaboð á facebook um að hún ætlaði með þetta lengra og að hún ætlaði að fá peninga út úr þessu. Aðspurð um hvað hafi orðið til þess að hún hafi slegið brotaþola kvað ákærða að brotaþoli hafi verið búin að hringja í kærasta ákærðu og segja að ákærða væri að halda framhjá og reyna við kærasta brotaþola og fyrr um kvöldið hafi brotaþoli verið með svona „diss“ við ákærðu. Hafi brotaþoli kallað sig hóru og mellu og þá hafi ákærða misst stjórn á skapi sínu og farið að rífast við brotaþola. Þær hafi slegið hvor aðra hnefahöggum eftir að þær hafi verið byrjaðar að slást. Einhverjar mínútur hafi liðið frá löðrunginum þar til þær hafi verið skildar sundur.

Vitnið F kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kvað eitthvað drama hafa orðið milli ákærðu og brotaþola. Kvaðst ekki vita almennilega hvað hafi byrjað það, en þær hafi endað í einhverjum þrætum út af strákamálum. Ákærða hafi ráðist á brotaþola út af einhverju sms-i. Aðspurð kvað vitnið að ákærða hafi bara stokkið á hana og brotaþoli hafi fallið í gólfið og orðið brjáluð læti. Þetta hafi vitnið séð. Úr þessu hafi orðið stelpuslagur og kvaðst vitnið halda að þær hafi báðar verið í gólfinu. Framburður vitnisins um atburðina var óglöggur og kvaðst hún ekki muna þetta nákvæmlega. Vitnið kvaðst hafa verið mjög full. Brotaþoli hafi haft einhverja áverka eftir á en ekki mundi vitnið neitt hvernig þeir hafi verið. Kvaðst vitnið halda að hún hafi séð áverka á ákærðu daginn eftir, en mundi ekkert hvernig það hafi verið. Vitnið kvaðst hafa séð ákærðu gefa brotaþola löðrung. Alls hafi þetta tekið milli 10 og 30 sekúndur. Vitnið hélt að ekki hafi ákærða og brotaþoli verið að tala saman áður en átök þeirra hafi byrjað.

Vitnið G, brotaþoli, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og skýrði frá því að hún hafi farið á ball í Útlaganum á Flúðum umrætt sinn. Ákærða hafi verið þarna líka og brotaþola hafi fundist ákærða vera með óviðeigandi hegðun gagnvart kærasta brotaþola. Brotaþoli þekki kærasta ákærðu og hafi sent honum skilaboð út af þessu. Hann hafi þá haft samband við ákærðu. Brotaþoli hafi ekki gert neitt meira í þessu. Svo hafi brotaþoli verið að tala við móður sína í síma og biðja hana að sækja þau og þá hafi brotaþoli allt í einu verið kýld niður. Þetta hafi verið utan við Útlagann en samt inni á svæðinu. Nánar aðspurð kvaðst brotaþoli hafa verið gangandi og þá allt í einu séð ákærðu koma hlaupandi og svo hafi brotaþoli rankað við sér og þá verið komin í jörðina og ákærða að kýla hana. Einungis hafi liðið sekúndur frá því brotaþoli hafi orðið vör við ákærðu uns hún hafi fengið fyrsta högg frá henni. Hafi brotaþoli ekki náð að verja sig eða neitt. Ekki hafi brotaþoli þarna verið búin að sýna neina tilburði til að slá ákærðu eða neitt slíkt. Höggið hafi komið vinstra megin í andlit neðan auga og á nef og hafi brotaþoli fundið rosalega til. Nefið hafi brákast og báðar varir sprungið og mar komið fram. Þá hafi hún verið klóruð og verið illt í nefi. Eftir að brotaþoli hafi legið í jörðinni og verið búin að átta sig hafi hún reynt að verja sig. Hafi brotaþoli rifið í hár ákærðu til að reyna að halda ákærðu svo hún gæti ekki kýlt brotaþola meira. Aðspurð hvort ákærða hafi verið með opinn eða lokaðan lófa kvað ákærða að lófinn hafi verið lokaður og sér hafi fundist höggin vera svona þrjú, jafnvel fjögur, öll í andlitið. Kærasti brotaþola hafi séð þetta og komið og tekið ákærðu af henni, en þarna hafi auk þeirra verið fullt af fólki. Brotaþoli kvaðst lengi hafa fundið til í nefinu eftir þetta. Ekki kvaðst brotaþoli hafa slegið neitt frá sér. Kvaðst brotaþoli nánast ekki hafa verið undir áhrifum.

Vitnið B, sambýlismaður brotaþola, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og lýsti því að á balli umrætt sinn hafi orðið misskilningur og brotaþoli hafi haldið að ákærða hafi verið að reyna við vitnið. Það hafi vitninu ekki fundist. Eftir facebook samskipti í framhaldinu hafi ákærða orðið ill og nokkru síðar hafi ákærða komið að vitninu og farið að spyrja út í þetta. Svo hafi ákærða rokið frá vitninu út á blettinn að brotaþola sem hafi verið að tala í símann, og slegið brotaþola niður. Hafi þá vitnið farið til að skilja þær sundur og tekið ákærðu ofan af brotaþola. Hafi brotaþoli verið krambúleruð eftir þetta og þá hafi verið ákveðið að leita til lögreglu. Ákærða hafi hlaupið til þegar hún hafi komið auga á brotaþola og að henni og slegið brotaþola í andlitið. Lófinn hafi verið lokaður. Eitt högg hafi verið veitt standandi en svo hafi verið fleiri högg eftir það, en brotaþoli hafi fallið við fyrsta högg og ákærða þá farið ofan á hana. Höggin sem hafi fylgt fyrsta höggi hafi verið tvö í það minnsta, en ekki gat vitnið sagt nánar hvar þau hafi lent. Brotaþoli hafi verið í fáti að reyna að verja sig. Fyrsta höggið hafi komið á vinstri hlið andlits brotaþola. Brotaþoli hafi verið blóðug í framan, klóruð og með sprungnar varir. Brotaþoli hafi verið marin eftir þetta, en ekki mundi vitnið nákvæmlega hvernig það hafi verið. Nef brotaþola hafi verið mjög bólgið og hafi það komið strax fram. Vitnið kvaðst ekki hafa verið mjög ölvaður og myndi þetta vel.

Vitnið H, móðir brotaþola, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og lýsti því að hafa verið að tala við brotaþola í síma umrætt sinn og skyndilega hafi vitnið bara heyrt læti og brotaþoli hafi þá ekki verið lengur í símanum og svo hafi slokknað á símanum. Áður en símtalið hafi rofnað hafi vitnið heyrt brotaþola kalla á B. Þetta hafi verið um þrjúleytið að nóttu til. Skömmu eftir þetta hafi vitnið talað aftur við brotaþola í síma og brotaþoli þá sagt að vinkona E hafi lamið sig. Svo um nóttina hafi vitnið sótt brotaþola og þá hafi hún öll verið krambúleruð í framan, með sprungna vör.

Vitnið I lögreglumaður kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og lýsti því að hafa komið á vettvang eftir að atburðurinn hafi orðið. Lögreglu hafi borist tilkynning um líkamsárás. Hafi lögregla hitt á brotaþola og eitt vitni við Samkaup á Flúðum. Hafi brotaþola verið leiðbeint með að hitta lækni vegna áverkavottorðs. Brotaþoli hafi sýnilega verið talsvert bólgin á nefi og kvaðst vitnið muna að lögreglumennirnir hafi ekki treyst sér til að útiloka nefbrot. Ekki mundi vitnið eftir frekari áverkum á brotaþola.

Vitnið C læknir gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð og skýrði frá því að hafa ekki sjálfur séð brotaþola, en hafa útbúið framangreint vottorð sitt upp úr sjúkragögnum annars læknis sem ekki sé lengur við störf. Vitnið staðfesti vottorðið.

Vitnið J kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kvaðst kannast við atvikið, en hún hafi verið sofandi þegar það hafi átt sér stað. Kvaðst vitnið kannast við ákærðu og brotaþola og hafa orðið þess áskynja daginn eftir að slagsmál hafi orðið milli þeirra. Kvaðst hafa séð ákærðu daginn eftir og þá hafi hún verið með klór í andliti og mar á upphandlegg. Áverkarnir hafi verið augljósir.

Vitnið K gaf skýrslu við aðalmeðferð gegnum síma og kvaðst kannast við málið, en hafi ekki séð sjálfur það atvik sem lýst er í ákæru.

Vitnið L gaf skýrslu við aðalmeðferð gegnum síma og kvaðst kannast við málið, en hún hafi verið á tjaldsvæðinu þegar umræddur atburður hafi orðið og hún hafi því ekki séð hann.

Samkvæmt öllu framansögðu er það óumdeilt að ákærða og brotaþoli tókust á umrædda nótt. Hefur komið fram hjá ákærðu og brotaþola að ákærða hafi slegið í andlit brotaþola, þó ekki beri þeim saman um það hvernig höggið hafi verið veitt. Er þannig hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi slegið í höfuð brotaþola eins og henni er gefið að sök í ákæru. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Fram hefur komið að eftir að ákærða sló brotaþola urðu frekari átök milli þeirra, sem voru svo stöðvuð af unnusta brotaþola. Hefur jafnframt komið fram að eftir þessi samskipti brotaþola við ákærðu bar hún áverka í andliti, en bæði hefur brotaþoli lýst þessu, sem og önnur vitni þ. á m. I lögreglumaður. Þykir óhætt að slá því föstu að brotaþoli hafi af þessu hlotið þá áverka sem lýst er í ákæru og að þeir séu af völdum ákærðu umrætt sinn. Ekki verður þó fullyrt hvort áverkarnir eru tilkomnir vegna fyrsta höggsins sem ákærða hefur gengist við að hafa veitt brotaþola. Að virtum framburði vitna þykir bera að byggja á því að eftir fyrsta högg ákærðu hafi ákærða og brotaþoli slegist, en ekki þykir unnt að útiloka að brotaþoli hafi þá fengið þá áverka sem hún bar.

Ákærða hefur lýst því að skömmu áður en að hún hafi slegið brotaþola hafi brotaþoli kallað hana hóru og mellu. Ekki nýtur þetta stuðnings í framburði vitna og verður ekki byggt á því að svo hafi verið, en hér má líta til þess að fram hefur komið að brotaþoli hafi verið í símanum að ræða við móður sína.

Í 3. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 segir að sé líkamsárás unnin í áflogum eða átökum milli þess, sem henni veldur, og þess, sem misgert er við, sé þá heimilt að lækka refsingu eða jafnvel láta hana falla niður, þegar verknaður á undir 217. gr. Sama er, ef sá, sem verður fyrir tjóni, á upptök að átökum með árás, ertingum eða líku. Ekki verður byggt á því að brotaþoli hafi átt upptökin að atviki þessu með árás, ertingum eða líku. Þá liggur ekki fyrir um að fyrsta höggið hafi verið veitt í áflogum eða átökum, en hins vegar ekki unnt að útiloka að áverka brotaþola megi rekja til þess háttar samskipta.

Við ákvörðun refsingar ber að líta til ofangreinds, sem og þess að ákærða hefur ekki áður gerst sek um refsiverðan verknað. Þá er nokkuð um liðið frá atvikinu.

Þykir rétt að fresta ákvörðun refsingar ákærðu og skal refsingin falla niður að liðnum tveimur árum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt 218. gr. laga nr. 19/1940 ber að dæma ákærðu til greiðslu alls sakarkostnaðar. Útlagður kostnaður við rannsókn nemur samkævmt yfirliti rannsakara kr. 63.858 og ber ákærðu að greiða hann ásamt kostnaði vegna vitna kr. 34.958, ásamt málsvarnarlaunum skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef hrl., kr. 818.400 að virðisaukaskatti meðtöldum, ásamt ferðakostnaði verjandans kr. 48.400.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákvörðun um refsingu ákærðu, G-kvk-ef M-kvk-ef K-kvk-ef, er frestað og skal refsingin falla niður að liðnum tveimur árum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærða greiði sakarkostnað, alls kr. 930.658, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef hrl., kr. 818.400, auk aksturskostnaðar verjandans, kr. 48.400.

S-kk-nf G. G-kk-nf