E-2086/2009

Mál þetta var höfðað 11. febrúar 2009 og dómtekið 20. janúar 2010. Málið var fyrst dómtekið 12. janúar 2010 en var endurupptekið 20. janúar 2010 og dómtekið sama dag. Stefnandi er J-x-x T-x-x, Rjúpufelli 31, Reykjavík, en stefndu eru J-kk-nf Þ-kk-nf W-kk-nf, Hringbraut 110, Reykjavík og Tryggingamiðstöðin hf., Síðumúla 24, Reykjavík.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru aðallega að stefndi Tryggingamiðstöðin hf. verði dæmdur til að greiða henni skaðabætur að fjárhæð 2.124.820 krónur með 4,5% vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, af 2.313.570 krónum frá 7. febrúar 2007 til 29. mars 2007, af 2.221.600 krónum frá þeim degi til 4. janúar 2008 en með dráttarvöxtum, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af þeirri fjárhæð frá þeim degi til 12. september 2008 en af 2.124.820 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Til vara krefst stefnandi þess að stefndi Tryggingamiðstöðin hf. verði dæmdur til að greiða henni skaðabætur að fjárhæð 1.448.812 krónur með 4,5% vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, af 1.637.562 krónum frá 7. febrúar 2007 til 29. mars 2007, af 1.545.592 krónum frá þeim degi til 4. janúar 2008 en með dráttarvöxtum, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af þeirri fjárhæð frá þeim degi til 12. september 2008, en af 1.448.812 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Til þrautavara krefst stefnandi þess að stefndi Tryggingamiðstöðin hf. verði dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 1.011.538 krónur með 4,5% vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, af 1.200.288 krónum frá 7. febrúar 2007 til 29. mars 2007, af 1.108.318 krónum frá þeim degi til 4. janúar 2008 en með dráttarvöxtum, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af þeirri fjárhæð frá þeim degi til 12. september 2008, en af 1.011.538 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Í öllum tilvikum krefst stefnandi þess að stefndi Tryggingamiðstöðin hf. verði dæmdur til að greiða henni málskostnað eins og málið væri eigi gjafsóknarmál, auk álags á málskostnað er nemi virðisaukaskatti.

Dómkröfur stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf. eru að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða honum málskostnað.

Í þinghaldi 9. desember 2009 féll stefnandi frá öllum kröfum á hendur stefnda J-kk-þgf Þ-kk-þgf W-kk-þgf í málinu með samþykki stefndu og gerir stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf engar kröfur í málinu.

II

Málavextir eru þeir að stefnandi lenti í umferðarslysi 7. febrúar 2007. Er það gerðist var hún farþegi í framsæti bifreiðarinnar AR-596 sem ekið var austur Hafnarstræti, áleiðis austur yfir gatnamót þeirrar götu og Pósthússtrætis. Ökumaður bifreiðarinnar var stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf. Kemur fram í gögnum málsins að ökumaður bifreiðarinnar AR-596 hafi ekið yfir gatnamótin án þess að taka eftir bifreiðinni OT-479 sem ekið var norður Pósthússtræti og áleiðis yfir gatnamót Hafnarstrætis. Lenti bifreiðin OT-497 því á hægri hlið bifreiðarinnar AR-596, þeim megin sem stefnandi sat. Samkvæmt lögregluskýrslu átti atburður þessi sér stað kl. 19:38 um kvöld og var komið myrkur en götulýsing var góð.

Bifreiðin var á slysdegi tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu ökutækis hjá stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. Vátryggingartaki og eigandi bifreiðarinnar AR-596 var Freyjugata 11 ehf. en bú þess félags var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness, uppkveðnum 6. nóvember 2008. Lauk skiptameðferð hinn 16. mars 2009 og var bú félagsins eignalaust. Stefnandi höfðaði málið meðal annars á hendur J-kk-þgf Þ-kk-þgf W-kk-þgf sem eiganda umræddrar bifreiðar en féll síðan frá kröfum á hendur honum eftir að upplýst var hver væri réttur eigandi bifreiðarinnar.

Stefnandi hlaut mikið högg við áreksturinn og leitaði til slysadeildar Landspítala-háskólasjúkrahúss daginn eftir slysið þar sem hún var greind með tognun og ofreynslu á hálshrygg sem og með tognun og ofreynslu á axlarlið. Stefnanda var vísað til sjúkraþjálfara af lækni slysadeildar. Hún leitaði í kjölfarið til heimilislæknis síns og til sjúkraþjálfara.

Fljótlega eftir slysið var hið stefnda tryggingarfélag krafið um greiðslur fyrir hönd stefnanda vegna missis launatekna. Hinn 29. mars 2007 féllst stefndi Tryggingamiðstöðin hf. á að greiða stefnanda 91.970 krónur vegna tímabundins atvinnutjóns. Stefnandi var ekki sátt við þá afgreiðslu og kveðst ítrekað hafa óskað eftir frekari greiðslum á tímabilinu frá apríl til desember 2007 vegna missis launatekna. Með bréfi 4. desember 2007 fór lögmaður stefnanda þess á leit við stefnda Tryggingamiðstöðina hf. að henni yrði bætt launatap sem hún hefði orðið fyrir og með bréfi lögmanns stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf. 30. desember 2007 var kröfunni hafnað þar sem félagið taldi ósannað að stefnandi hefði orðið fyrir því tekjutapi sem hún héldi fram.

Stefnandi og stefndi Tryggingamiðstöðin hf. stóðu saman að matsbeiðni, dagsettri 8. apríl 2008. Í matsgerð læknanna L-kk-ef N. D-kk-ef og G-kk-ef B-kk-ef, dagsettri 3. júní 2008, var stefnandi metin til 12% varanlegrar örorku, varanlegur miski hennar var metinn 8% og þjáningartímabil og tímabundið atvinnutjón var metið sex mánuðir. Stöðugleikatímapunktur var sömuleiðis settur á sex mánuðum eftir slysið, þ.e. 7. ágúst 2007.

Með bréfi stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf. til lögmanns stefnanda 12. september 2008 kemur fram að félagið byggi sannanlegt tekjutap stefnanda á meðaltekjum hennar síðustu þrjá mánuði ársins 2006 hjá Akró ehf. eða 61.313 krónur á mánuði. Að teknu tilliti til tekna frá Akró ehf. á tímabili óvinnufærni sem samkvæmt staðgreiðsluyfirliti væru 332.411 krónur og fyrrgreindrar innborgunar að fjárhæð 91.970 krónur væru ógreiddar 96.780 krónur sem félagið greiddi sama dag. Tók stefnandi við greiðslunni með fyrirvara.

Með bréfi dóms- og kirkjumálaráðuneytisins 1. desember 2008 var stefnanda veitt gjafsóknarleyfi í málinu.

Ágreiningsefni máls þessa lýtur að því hvert launaviðmiðið við útreikning á tímabundnu atvinnutjóni, samkvæmt 2. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, eigi að vera.

III

Stefnandi er pólsk og kveðst fyrst hafa komið til Íslands árið 1995 og unnið í 6 ár við fiskvinnslu á Flateyri. Eftir það hafi hún flust aftur til Póllands, einkum vegna veikinda sonar síns, og hafi hún ekki unnið þau fjögur ár sem hún var í Póllandi. Hún hafi svo flust aftur til Íslands í janúar 2006 og unnið við fiskvinnslu í nokkra mánuði í Hafnarfirði og síðan við umönnunarstörf á Sólvangi í nokkra mánuði. Hafi stefnandi með fram fiskvinnslunni einnig unnið við pökkun grænmetis o.þ.h. fyrir stórverslanir. Þá hafi hún einnig frá því í ágúst 2006 verið í hlutastarfi fyrir Akró ehf., og meðal annars haft milligöngu um ráðningu Pólverja til slíkra starfa. Í janúar 2007 hafi hún svo byrjað hjá Akró ehf. í fullu starfi við nokkurn veginn sama starf, þ.e. við útvegun pólskra starfsmanna, við framleiðslustýringu og við útvegun viðskiptasambanda.

Stefnandi kveður kröfu sína byggjast á 2. gr. skaðabótalaga en samkvæmt því ákvæði skuli ákveða bætur fyrir atvinnutjón fyrir tímann frá því að tjón varð þangað til tjónþoli geti hafið vinnu að nýju eða þar til heilsufar hans sé orðið stöðugt. Óumdeilt sé að tímabil það sem hér um ræðir séu sex mánuðir, sbr. matsgerð læknanna L-kk-ef N. D-kk-ef og G-kk-ef B-kk-ef, dagsetta 3. júní 2008.

Sé meginmarkmið skaðabótalaganna að þeim einstaklingum sem verði fyrir skaða, verði bætt tjón sitt að fullu, þannig að þeir verði eins fjárhagslega staddir og ef þeir hefðu ekki orðið fyrir tjóni. Með vísan til þessa meginmarkmiðs skaðabótalaganna beri að taka aðalkröfu stefnanda til greina og miða viðmiðunartekjur hennar hvað útreikning á kröfunni varðar aðallega við þær tekjur sem hún sannanlega hafi verið búin að vinna sér inn fyrir í janúarmánuði árið 2007.

Útreikningur aðalkröfu stefnanda byggi á viðmiðunartekjum samkvæmt launaseðli frá vinnuveitenda hennar Akró ehf. vegna vinnu stefnanda í janúar 2007. Tekjuviðmiðið sé því 385.595 krónur fyrir hvern mánuð sem stefnandi missti sannanlega úr starfi.

Tímabundið atvinnutjón stefnanda hafi verið metið frá 7. febrúar 2007 - 7. ágúst 2007, eða í sex mánuði. Stefnandi eigi rétt á vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá tjónsdegi.

Hið stefnda tryggingafélag hafi greitt stefnanda 188.750 krónur upp í kröfuna fyrir tímabundið atvinnutjón, annars vegar 91.970 krónur hinn 29. mars 2007 og hins vegar 96.780 krónur hinn 12. september 2008 og komi þær greiðslur til frádráttar kröfu stefnanda á innborgunardögunum. Aðalkrafan sé því 2.124.820 krónur (385.595 x 6 – 188.750).

Stefnandi eigi svo rétt til dráttarvaxta að mánuði liðnum frá þeim degi sem hann sannanlega lagði fram þær upplýsingar sem þörf var á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bótakröfu hennar hafi verið komið á framfæri, sbr. 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Hafi kröfunni verið komið á framfæri 4. desember 2007 og beri krafan því dráttarvexti frá 4. janúar 2008.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnanda geri hún þá kröfu að viðmiðunartekjur hennar við útreikning á tímabundnu atvinnutjóni byggi á meðaltekjum hennar síðustu þrjá mánuði ársins 2006. Tekjuviðmiðið verði með því móti 272.927 krónur á mánuði. Sömu rök eigi við hér varðandi vexti og dráttarvexti og eigi við um aðalkröfu auk þess sem draga beri frá kröfunni greiðslur þær sem stefndi Tryggingamiðstöðin hf. hafi þegar greitt inn á kröfuna. Varakrafan sé því að fjárhæð 1.448.812 krónur (272.927 x 6 – 188.750).

Þrautavarakrafa stefnanda taki mið af viðmiðunartekjum stefnanda síðustu þrjá mánuði ársins 2006. Ólíkt varakröfu stefnanda sé aðeins tekið mið af tekjum hennar frá tveimur launagreiðendum, þ.e. Akró ehf. og Fjársýslu ríkisins vegna starfa hennar hjá St. Jósefsspítala. Tekjuviðmiðið verði með því móti 200.048 krónur á mánuði. Sömu rök eigi við hér varðandi vexti og dráttarvexti og eigi við um aðal- og varakröfu auk þess sem draga beri frá kröfunni greiðslur þær sem stefndi Tryggingamiðstöðin hf. hafi þegar greitt inn á kröfuna. Varakrafan sé því að fjárhæð 1.011.538 krónur (200.048 x 6 – 188.750).

Stefnandi geri verulegar athugasemdir við launaútreikninga hins stefnda tryggingafélags vegna síðustu þriggja mánaða ársins 2006. Tryggingafélagið byggi á því að sannanlegt tekjutap stefnanda á þessu tímabili hafi verið 61.313 krónur sem sé byggt á meðaltekjum hennar vegna starfa fyrir Akró ehf. á þessu tímabili. Tryggingafélagið líti hins vegar algjörlega fram hjá því að meðaltekjur stefnanda samkvæmt staðgreiðsluyfirliti 2006 fyrir þetta tímabil hafi verið 272.927 krónur og byggi sú afstaða á því að stefnandi hafi um áramótin 2006/2007 verið hætt að vinna hjá St. Jósefsspítala, Festi fiskvinnslu ehf. og Hamrafelli ehf.

Þá mótmæli stefnandi því að ekki sé sannað hún hafi verði ráðin hjá Akró ehf. í fullt starf frá og með 1. janúar 2007 þar sem umsamin laun hennar hafi verið 350.000 krónur á mánuði að viðbættu 10,17% orlofi. Fyrir liggi ráðningarsamningur þar um. Auk þess liggi fyrir launaseðlar og séu skýringar á því hvers vegna tvær útgáfur liggi fyrir af launaseðlum þær að fyrirtækið hafi verið að taka í notkun nýtt launakerfi. Af gögnum þessum komi fram að heildarlaun stefnanda séu 385.595 krónur og á staðgreiðsluyfirliti 2007 komi skýrt fram að tekjur fyrir janúar hafi verið 385.595 krónur.

Samkvæmt bótauppgjöri sem hið stefnda tryggingafélag hafi lagt til grundvallar vegna tímabundins atvinnutjóns sé það grundvallað á tekjum hennar frá Akró ehf. í október, nóvember og desember 2006 þegar hún hafi verið starfsmaður í hlutastarfi. Hið stefnda tryggingafélag sé hins vegar ekki tilbúið að viðurkenna að stefnandi hafi verið ráðin þangað í 100% starf frá og með 1. janúar 2007 þrátt fyrir framlögð gögn þar að lútandi. Af þessu leiði að stefnandi eigi að hafa hætt þeim störfum sem hún var í fyrir áramótin 2006/2007 og það án þess að vera búin að fá sér aðra vinnu í janúar 2007. Þessi aðstaða sé ótrúverðug þegar horft sé til atvinnuþátttöku stefnanda í þann rúma áratug sem hún hafi verið búsett á Íslandi og þess atvinnuástands sem verið hafi í þjóðfélaginu á þessum tíma, þ.e. að auðvelt hafi verið að fá vinnu fyrir dugmikið fólk eins og stefnanda.

Um lagarök að öðru leyti en að ofan greinir vísar stefnandi til meginreglna skaðabótaréttarins. Stefnukrafan á hendur Tryggingamiðstöðinni hf. sé á því byggð að bifreið sú sem stefnandi var farþegi í hafi verið tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá félaginu samkvæmt 91. gr. umfl. nr. 50/1987. Samkvæmt lagafyrirmælum í 1. mgr. 97. gr. umferðarlaga beri að stefna eiganda bifreiðarinnar en þar sem komið hafi í ljós að eigandi bifreiðarinnar var Freyjugata 11 ehf. og að bú félagsins hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta sé kröfunni nú aðeins beint að hinu stefnda tryggingafélagi. Um málskostnaðarkröfu vísar stefnandi til XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 129. og 130. gr. þeirra. Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun reisir hún á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt en stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyld og beri því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum. Um varnarþing vísar stefnandi til 32. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi kveður að allt frá því að stefnandi lagði fyrst fram kröfu vegna tímabundins atvinnutjóns hinn 20. mars 2007 hafi aðilar málsins ekki getað komið sér saman um hvert eigi að vera launaviðmið tímabundins atvinnutjóns. Hvíli það á herðum stefnanda sem tjónþola að sanna að hún hafi orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni og færa sönnur á hvert umfang þess fjártjóns sé, eða hvaða laun hún hefði fengið hefði ekki komið til óvinnufærni vegna slyss. Stefnandi verði því að leggja fram fullnægjandi gögn til stuðnings kröfu sinni.

Í upphafi málsins í mars 2007 hafi stefnandi lagt fram launaseðil frá Akró ehf., að fjárhæð 385.595 krónur vegna janúar 2007. Hafi launaseðillinn átt að sýna fram á hvaða tekjum stefnandi yrði af í febrúar 2007. Hins vegar hafi þessarar greiðslu í engu verið getið á staðgreiðsluyfirliti 22. mars 2007. Akró ehf. hafi með öðrum orðum ekki skilað staðgreiðslu af launum janúarmánaðar meira en sjö vikum eftir að gera megi ráð fyrir að þau hafi verið greidd út.

Umræddar launatekjur fyrir janúar að fjárhæð 385.595 krónur hafi hins vegar birst á nýrri staðgreiðsluyfirlitum ársins 2007, eftir að athugasemd hafi verið gerð af hálfu stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf. um að ósannað væri að stefnandi hefði haft umrædd laun mánuðinn fyrir slys. Skýring stefnanda þess efnis að Akró ehf. hafi ekki skilað staðgreiðslu launa vegna inneignar félagsins á virðisaukaskatti standist engan veginn. Þá veiti staðgreiðsluyfirlit ársins 2006 heldur ekki sönnun fyrir því að stefnandi hafi haft slík mánaðarlaun hjá Akró ehf. fyrir slysið.

Greiðsla launa fyrir janúar 2007 að fjárhæð 385.995 krónur sjáist heldur ekki á þeim bankayfirlitum sem stefnandi hafi afhent stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. og hafi stefndi þó ítrekað óskað eftir rökstuddri kröfu og gögnum er sanni slíkt tekjutap. Hafi stefnanda þó verið í lófa lagið að leggja fram bankayfirlit sem sýni fram á hún hafi móttekið slíkar launagreiðslur frá vinnuveitanda sínum áður en slysið bar að höndum eða krafa gerð um bætur fyrir tímabundið tekjutap.

Um fjórum og hálfum mánuði eftir að stefnandi hafi fyrst gert kröfu um bætur vegna tímabundins atvinnutjóns, hafi hún lagt fram ráðningarsamning við Akró ehf. Þar sé þess getið að stefnandi hafi 350.000 krónur í mánaðarlaun auk orlofs og fái laun greidd mánaðarlega inn á bankareikning sinn. Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. telji sönnunargildi þessa ráðningarsamnings takmarkað við mat á tímabundnu atvinnutjóni. Í fyrsta lagi hvenær hann hafi fyrst verið lagður fram og í öðru lagi sé hann undirritaður á nýársdag 2007 sem verði að teljast harla óvenjulegt. Í þriðja lagi sé fyrirsvarsmaður Akró ehf., sem undirriti samninginn, með sama skráða lögheimili og stefnandi. Sé fyrirsvarsmaðurinn, T-kvk-nf L-kvk-nf J-kvk-nf, reyndar dóttir stefnda J-kk-ef Þ-kk-ef W-kk-ef, sem hafi verið ökumaður bifreiðarinnar er slysið varð, og í slysadeildarvottorðum sé hann sagður eiginmaður stefnanda. Rýri þetta mjög sönnunargildi ráðningarsamnings. Þá samræmist efni samningsins ekki öðrum samtímagögnum sem liggi fyrir í málinu, staðgreiðsluyfirlitum og bankayfirlitum.

Þessi tengsl fyrirsvarsmanns og stofnanda Akró ehf. og stefnanda leiði almennt til þess að ráðstafanir Akró ehf. í tengslum við málið, eftir að ágreiningur kom upp, verði að skoðast í ljósi tengsla aðila. Megi jafna þessari stöðu til þess sem gildi þegar tjónþoli stundi eigin rekstur og sönnunar tímabundins atvinnutjóns slíkra aðila.

Í stefnu sé að finna hugleiðingar þess efnis að stefndi Tryggingamiðstöðin hf. telji að stefnandi hafi ekki haft fulla atvinnuþátttöku er slysið bar að. Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. minni á í þessu sambandi að ágreiningur hafi ekki staðið um atvinnuþátttöku stefnanda, heldur hvaða laun hún hafi haft og miða eigi við á tímabili óvinnufærni. Sé með öllu ósannað að stefnandi hafi haft þau mánaðarlaun sem byggt sé á í aðalkröfu stefnanda.

Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. mótmælir einnig varakröfu og þrautavarakröfu málsins. Varakrafan byggi á launum stefnanda samkvæmt staðgreiðsluyfirliti ársins 2006 vegna þriggja síðustu mánaða ársins. Launagreiðendur séu Akró ehf., Hamrafell ehf., Festi fiskvinnsla ehf. og Fjársýsla ríkisins vegna starfa stefnanda hjá St. Jósefsspítala. Þrautavarakrafan byggi á launum stefnanda síðustu þrjá mánuði ársins 2006 hjá Akró ehf. og Fjársýslu ríkisins. Gögn sýni hins vegar að stefnandi hafði lokið störfum sínum hjá Hamrafelli ehf., Festi fiskvinnslu ehf. og St. Jósefsspítala áður en slysið bar að höndum og reyndar lokið störfum hjá þeim öllum þegar á árinu 2006. Hafi stefnandi reyndar aðeins unnið hjá hverjum þessara aðila í tiltölulega stuttan tíma á árinu 2006.

Með bótum fyrir tímabundið atvinnutjón sé leitast við að bæta tjónþola þau laun sem hann verði af á tímabili óvinnufærni. Beri tjónþola að færa sönnur á hvaða laun hann hefði fengið ef ekki hefði komið til slyssins á tímabili óvinnufærni. Tímabil óvinnufærni í málinu sé frá slysdegi 7. febrúar 2007 til 7. ágúst 2007. Spurningin sé því af hvaða tekjum stefnandi hafi orðið á því tímabili.

Fyrir liggi að stefnandi hafði, þegar á árinu 2006, lokið störfum hjá þremur af þeim fjórum aðilum sem launaviðmið varakröfu og þrautavarakröfu byggi á. Séu því engar forsendur fyrir, og með öllu ósannað, að stefnandi hafi orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni sem svari til launatekna sem hún hafði haft hjá fyrirtækjum mánuðum fyrir tímabil óvinnufærni og hafði þegar hætt störfum hjá.

Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. mótmælir upphafstíma dráttarvaxtakröfu stefnanda en hann hafi ítrekað kallað eftir ákveðnum gögnum til sönnunar á kröfu stefnanda um tímabundið atvinnutjón sem ekki hafi verið brugðist við af hálfu stefnanda.

Vegna varakröfunnar sérstaklega þá hafi hún ekki verið sett fram 4. desember 2007 og því fráleitt að telja upphaf dráttarvaxta frá þeim degi er mánuður var liðinn frá dagsetningu umrædds bréfs. Þá hafi þrautavarakrafa ekki verið sett fram fyrr en við upphaf aðalmeðferðar.

Um lagarök vísar stefndi Tryggingamiðstöðin hf. til reglna skaðabótaréttarins um tímabundið atvinnutjón, og til almennra sönnunarreglna í skaðabótarétti. Málskostnaðarkröfu sína styður stefndi við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

V

Eins og fram er komið snýst meginágreiningur í máli þessu um það við hvaða tekjur skuli miða í útreikningi bóta vegna tímabundins atvinnutjóns stefnanda, en óumdeilt er að tímabil óvinnufærni stefnanda nær yfir tímabilið frá 7. febrúar 2007 til 7. ágúst 2007 eða í sex mánuði. Ekki er ágreiningur um bótaskyldu stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf.

Stefnandi byggir kröfur sínar fyrst og fremst á því að hún hafi ráðið sig í fullt starf hjá Akró ehf. frá upphafi árs 2007 og hafi laun hennar ásamt orlofi verið 385.595 krónur á mánuði. Fyrir þann tíma vann stefnandi á ýmsum stöðum, meðal annars í hlutastarfi hjá Akró ehf. Samkvæmt gögnum málsins hafði stefnandi unnið í 90% starfi hjá St. Jósefsspítala, Sólvangi, frá 11. október 2006, en þar hætti hún störfum að eigin ósk hinn 20. desember 2006. Þá hafði hún unnið hjá Festi fiskvinnslu hf. frá 7. janúar 2006 til 20. apríl 2006. Stefnandi starfaði einnig hjá Hamrafelli ehf. og var sagt upp 29. september 2009 auk þess sem hún starfaði við þrif á leikskóla í Hafnarfirði en þar kveðst hún hafa hætt þegar henni hafi boðist hlutastarf hjá Akró ehf. í maí 2006. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda þegar hún starfaði hjá Akró ehf. á árinu 2006.

Þegar stefnandi setti fyrst fram kröfu sína byggði hún á launaseðli frá Akró ehf. fyrir janúar 2007. Launaseðillinn er til í tveimur útgáfum sem ber ekki allskostar saman, en annar er handskrifaður en hinn er prentaður úr bókhaldi félagsins. Skýringar fyrirsvarsmanns Akró ehf. á þessu misræmi er að fyrirtækið hafi verið að taka í notkun nýtt bókhaldskerfi. Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. kallaði eftir frekari gögnum frá stefnanda og samkvæmt staðgreiðsluyfirliti frá skattstjóranum í Reykjavík, sem dagsett er 22. mars 2007, bar það ekki með sér að staðið hefði verið skil á staðgreiðslu skatta vegna þeirra launa sem umræddir launaseðlar gáfu til kynna að hefðu verið greidd, en samkvæmt launaseðlunum var staðgreiðsla skatta dregin af laununum.

Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. féllst ekki á að greiða stefnanda tekjutap á grundvelli nefndra launaseðla þar sem ekki hefðu verið gerð skil á staðgreiðslu þeirra tekna en féllst á að greiða henni bætur á grundvelli staðgreiðsluyfirlits vegna tekna stefnanda hjá Akró ehf. í október, nóvember og desember 2006 eða 61.313 krónur að meðaltali á mánuði.

Stefnandi aflaði nýs staðgreiðsluyfirlits frá skattstjóranum í Reykjavík og er það dagsett 1. september 2008. Samkvæmt því var þá búið að gera skil á staðgreiðslu umdeildra launa stefnanda hjá Akró ehf. fyrir janúar 2007 að fjárhæð 385.595 krónur. Skýringar vinnuveitandans, Akró ehf., á því að ekki hafi verið gerð skil á staðgreiðslu launa fyrr en raun ber vitni var að fyrirtækið hefði átt inni hjá skattinum ofgreiddan virðisaukaskatt og hafi því viljað skuldajafna greiðslum þessum. Samkvæmt gögnum málsins var stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. svo afhentur ráðningarsamningur milli stefnanda og Akró ehf. í ágúst 2007. Er ráðningarsamningur þessi dagsettur 1. janúar 2007 en fram kom hjá fyrirsvarsmanni Akró ehf., T-kvk-þgf L-kvk-þgf J-kvk-þgf, í skýrslu fyrir dómi að samningurinn hafi í raun verið undirritaður fyrr eða í desember 2006, áður en stefnandi fór til Póllands, en hann hafi átt að taka gildi í upphafi ársins 2007.

Stefndi hefur dregið gögn þau sem stefnandi byggir kröfu sína á í efa, einkum vegna tengsla hennar við Akró ehf. Fyrir liggur að þegar umrætt slys varð var stefnandi farþegi í bifreið sem stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf ók. Hann er faðir fyrirsvarsmanns Akró ehf., T-kvk-ef L-kvk-ef J-kvk-ef, og höfðu þau feðgin og stefnandi öll sama lögheimili á þessum tíma. Þá var leigusali stefnanda, faðir stefnda J-kk-ef Þ-kk-ef, W-kk-nf H-kk-nf J-kk-nf og samkvæmt leigusamningi sem dagsettur var 1. febrúar 2007 var leigufjárhæð 30.000 krónur sem greiðast skyldi 7. hvers mánaðar og var samið um að heimilt væri til að draga leigu frá launum hennar hjá Akró ehf.

Samkvæmt læknisvottorðum Ó-kk-ef R-kk-ef I-kk-ef, sem varðar stefnda J-kk-þf Þ-kk-þf, og E-kk-ef H-kk-ef, sem varðar stefnanda, og bæði eru gefin út í apríl 2007 vegna umferðarslyssins, er stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf sagður eiginmaður stefnanda. Þá kemur það einnig fram í matsgerð læknanna L-kk-ef D-kk-ef og G-kk-ef B-kk-ef að sambýlismaður hennar hafi umrætt sinn ekið bifreiðinni og að sambýlismaður hennar aðstoði hana við túlkun hjá matsmönnum. Þrátt fyrir þessi gögn hefur stefnandi í málatilbúnaði sínum leitast við að neita því að hafa verið í sambúð með stefnda J-kk-þgf Þ-kk-þgf á þeim tíma sem slysið varð. Þá fullyrti stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf það fyrir dómi að á þeim tíma er slysið varð hafi hann ekki þekkt stefnanda neitt. Ástæðu þess að hún var í bílnum með honum umrætt sinn kváðu bæði stefnandi og stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf að stefnandi hefði fengið far með honum til að versla. Kom reyndar fram hjá stefnanda að þetta hafi verið eftir hádegi á föstudegi en óumdeilt er að slysið varð 7. febrúar 2007 og þá var miðvikudagur og samkvæmt lögregluskýrslu varð slysið kl. 19:38 um kvöldið.

Án þess að afstaða sé tekin til trúverðugleika þess að stefnandi og stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf hafi umrætt sinn verið í verslunarleiðangri í miðbæ Reykjavíkur upp úr klukkan hálf átta að kvöldi til, verður að telja harla ólíklegt að læknar þeir sem ritað hafa framangreind læknisvottorð og matsgerð hafi fundið það upp hjá sjálfum sér eða dregið þá ályktun að stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf væri eiginmaður eða sambýlismaður stefnanda af því að stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf bæri erlent eftirnafn eða vegna þess að hann hafi verið að túlka fyrir stefnanda svo sem stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf nefndi sem hugsanlega skýringu er hann var inntur eftir þessu í skýrslutöku fyrir dómi. Þá ber bankayfirlit vegna bankareiknings stefnanda með sér að stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf hafi millifært inn á reikning hennar annars vegar 5. febrúar 2007 35.000 krónur og hins vegar 2. mars 2007 64.643 krónur, sem verður að telja sérkennilegt ef stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf þekkti stefnanda ekkert eins og hann hefur haldið fram, en hann hefur ekki gefið haldbærar skýringar á þessum greiðslum.

Í minningargrein vegna látins föður stefnda J-kk-ef Þ-kk-ef, W-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef, sem andaðist 1. desember 2009, eru ættir hins látna raktar og þar greinir að sonur hans sé stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf og er stefnandi sögð sambýliskona hans. Þrátt fyrir þetta bar stefndi J-kk-nf Þ-kk-nf það fyrir dómi að hann og stefnandi væru aðeins góðir vinir, þau væru ekki par og ekki sambýlisfólk.

Þegar allt framangreint er virt þykja staðhæfingar stefnanda og stefnda J-kk-ef Þ-kk-ef, þar sem þau neita því að hafa verið sambýlisfólk á þeim tíma er slysið varð, svo ótrúverðugar að þær verða að engu hafandi. Verður því að meta þau gögn sem stafa frá Akró ehf. í ljósi þeirra fjölskyldutengsla sem stefnandi og fyrirsvarsmaður Akró ehf. voru í. Þegar stefnandi setti fyrst fram kröfu sína hafði hún aðeins launaseðil henni til stuðnings. Á þeim tíma gáfu gögn frá skattstjóranum í Reykjavík allt annað til kynna en umræddur launaseðill. Þá framvísaði stefnandi ekki ráðningarsamningi fyrr en nokkrum mánuðum eftir að hún setti kröfu sína fram. Þegar litið er til þessa þykir mega slá því föstu að umræddur ráðningarsamningur hafi einungis verið gerður í því skyni að styðja við kröfur stefnanda og að stefnandi hafi ekki fengið greidd þau laun fyrir janúar 2007 sem hún heldur fram. Þá ber bankareikningur hennar ekki með sér svo óyggjandi sé að hún hafi fengið umrædd laun greidd en stefnanda hefði verið í lófa lagið að leggja fram gögn um þær greiðslur sem haldið hefur verið fram að hún hafi fengið. Ber bankayfirlitið ekki með nokkru móti með sér að þau laun sem stefnandi heldur fram að hún hafi fengið hafi í raun verið innt af hendi. Þá þykja yfirlýsingar hennar og fyrirsvarsmanns Akró ehf., um að hún hafi fengið hluta af launum fyrir janúar 2007 greidd í desember 2006 og að greiddur hafi verið fyrir hana farseðill, hún hafi fengið laun að hluta til greidd í peningum, íslenskum krónum og í gjaldeyri, engum haldbærum gögnum studdar. Hefði staðreyndin verið sú hefði það átt að koma fram í bókhaldi Akró ehf.,og því hefði átt að vera auðvelt að leggja fram gögn um það.

Að öllu því virtu sem nú hefur verið rakið hefur stefnandi ekki lagt fram haldbær gögn því til stuðnings að hún hafi í raun verið ráðin til Akró ehf. í fullt starf frá og með 1. janúar 2007 og að viðmiðunartekjur hennar við útreikning á bótum fyrir missi atvinnutekna séu þau sem hún heldur fram í aðalkröfu sinni. Verður hún að bera hallann af þeim sönnunarskorti.

Hvað snertir varakröfur stefnanda sem miða við tekjur hennar hjá fyrri vinnuveitendum þá liggur fyrir að hún var hætt störfum hjá þeim öllum nema Akró ehf. áður en hún lenti í slysinu og því verður ekki fallist á að miða við þau laun á tímabili óvinnufærni. Samkvæmt þessu var stefnandi aðeins í vinnu hjá Akró ehf. er hún slasaðist og er óumdeilt að hún hafði að meðaltali 61.313 krónur á mánuði þar síðustu þrjá mánuði ársins 2006. Þá er enn fremur óumdeilt að miðað við þessar viðmiðunartekjur hefur stefnandi fengið tjón sitt að fullu bætt hjá stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. Verður stefndi Tryggingamiðstöðin hf. því sýknaður af öllum kröfum stefnanda í málinu.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir eftir atvikum rétt að málskostaður verði látinn niður falla. Gjafsóknarkostnaður stefnanda, samtals að fjárhæð 764.133 krónur, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar að fjárhæð 722.100 krónur, þar með talinn virðisaukaskattur, greiðist úr ríkissjóði.

Af hálfu stefnanda flutti málið B-kk-nf Þ-kk-nf hdl. en af hálfu stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf. flutti málið G-kk-nf Ó-kk-nf M-kk-nf hdl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., er sýknaður af öllum kröfum stefnanda, J-x-x T-x-x í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda samtals að fjárhæð 764.133 krónur, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar að fjárhæð 722.100 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

G-kvk-nf B-kvk-nf