X-543/2010

Máli þessu, sem er ágreiningsmál við slitameðferð varnaraðila, var beint til dómsins með bréfi slitastjórnar varnaraðila, dags. 8. september 2010, sem barst Héraðsdómi Reykjavíkur 25. október s.á. Um lagagrundvöll vísaði slitastjórn til 2. mgr. 120. gr., sbr. 171. gr., laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl. Málið var þingfest 5. janúar 2011 og tekið til úrskurðar að aflokinni aðalmeðferð 27. ágúst sl.

Sóknaraðili er O-kvk-nf I-kvk-nf, Flókagötu 54, Reykjavík.

Varnaraðili er Kaupþing banki hf., Borgartúni 26, Reykjavík.

Dómkröfur sóknaraðila eru þær að við slit varnaraðila, Kaupþings banka hf., verði viðurkennd krafa sóknaraðila að fjárhæð samtals 22.266.167 krónur og að hún njóti stöðu í réttindaröð samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Dómkröfur varnaraðila eru þær að öllum kröfum sóknaraðila í málinu verði hafnað og afstaða slitastjórnar til kröfunnar staðfest. Þá er krafist málskostnaðar, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

I

Eins og kunnugt er sagði þáverandi stjórn varnaraðila, Kaupþings banka hf., af sér að eigin frumkvæði vegna fjárhagserfiðleika bankans þann 9. október 2008 og skipaði Fjármálaeftirlitið skilanefnd fyrir bankann samkvæmt lögum nr. 125/2008 sem sett voru til að bregðast við hruni bankakerfisins á Íslandi. Að beiðni skilanefndar skipaði Héraðsdómur Reykjavíkur slitastjórn fyrir varnaraðila þann 25. maí 2009 samkvæmt heimild í lögum um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002, sbr. lög nr. 44/2009, en við slit fjármálafyrirtækis gilda sömu reglur og við gjaldþrotaskipti, sbr. lög um gjaldþrotaskipti o.fl., nr. 21/1991, þar á meðal um meðferð krafna og meðferð ágreiningsmála fyrir dómstólum

Sóknaraðili er fyrrum starfsmaður varnaraðila, sem sagt var upp störfum með bréfi skilanefndar bankans, dags. 28. október 2008. Í febrúarmánuði 2009 lagði sóknaraðili fram kæru á hendur varnaraðila hjá kærunefnd jafnréttismála. Taldi sóknaraðili jafnréttislög hafa verið brotin með því að umtalsverður munur hafi verið á launagreiðslum til hennar og karlkyns samstarfsmanns hennar í sömu deild innan bankans. Í nóvember s.á. komst nefndin að þeirri niðurstöðu að varnaraðili hafi brotið gegn lögum nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, að því er varðaði bónusgreiðslur sem inntar voru af hendi árið 2007 vegna ársins 2006, en taldi hins vegar varnaraðila hafa sýnt fram á að munur á föstum launum sóknaraðila og samstarfsmannsins hafi skýrst af öðru en kyni þeirra. Nefndin úrskurðaði sóknaraðila 200.000 krónur í málskostnað úr hendi varnaraðila.

Ágreiningsmál þetta er risið vegna bótakröfu sem sóknaraðili lýsti við slit varnaraðila, samtals að fjárhæð 22.466.167 krónur. Með bréfi slitastjórnar varnaraðila, dags. 26. mars 2010, var sóknaraðila tilkynnt að slitastjórn samþykkti kröfu að fjárhæð 200.000 krónur undir ákvæði 110. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., en að öðru leyti væri kröfunni hafnað, m.a. með vísan til úrskurðar kærunefndar jafnréttismála og jafnframt með vísan til þess að kröfuhafi hefði ekki sýnt fram á bótaskyldu varnaraðila né meint tjón sitt. Sóknaraðili mótmælti afstöðu slitastjórnar með bréfi, dags. 6. apríl s.á. og var í framhaldi af kröfuhafafundi 18. maí s.á. reynt að jafna ágreining aðila á fundum 7. september s.á, en án árangurs. Var ágreiningnum þá vísað til úrlausnar dómsins skv. 2. mgr. 120. gr., sbr. 171. gr. laga nr. 21/1991.

II

Varnaraðili kveður málavaxtalýsingu sóknaraðila gefa tilefni til þess að varnaraðili lýsi málavöxtum eins og þeir horfi við honum sérstaklega. Verða því raktar hér málavaxtalýsingar beggja aðila eins og þær koma fram í greinargerðum þeirra.

Sóknaraðili vísar til málavaxtalýsinga sem fram koma í gögnum málsins, m.a. í kröfulýsingu hennar og kæru til kærunefndar jafnréttismála, en kveður helstu málavexti, í samandregnu máli, vera þá að sóknaraðili hafi hafið störf hjá varnaraðila snemma árs 2005. Hún hafi starfað við verðbréfaráðgjöf bankans allt til 30. nóvember 2005, en frá og með 1. desember 2005 hafi hún verið flutt í deildina „Sala og þjónusta við fagfjárfesta“, sem heyrt hafi undir Eignastýringasvið. Þar hafi hún starfað allt til 24. október 2008.

Meginverkefni deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta hafi verið að annast sölu á afurðum eignastýringasviðs varnaraðila, bæði til fagfjárfesta og fyrirtækja. Hafi verið kveðið á um það í ráðningarsamningi sóknaraðila að hún bæri ábyrgð á að byggja upp viðskipti við stærri fyrirtæki, koma upp markaðssíðum fyrir erlenda fjárfesta, sjá um samskipti við önnur svið bankans, til að mynda útibúasvið, ráðgjöf og einkabankaþjónustu. Ennfremur hafi verið gert ráð fyrir að sóknaraðili sinnti öðrum verkefnum í samráði við yfirmann deildarinnar, J-kk-þf H. Ú-kk-þf. Í ráðningarsamningi segi að sóknaraðili starfi sem sérfræðingur á eignastýringarsviði varnaraðila, en starfsheiti hennar innan deildar hafi verið viðskiptastjóri.

Auk sóknaraðila og forstöðumannsins hafi starfsmenn deildarinnar verið tveir talsins um mitt ár 2008, hliðsettir stefnanda og með sama starfsheiti. Annar þeirra, sem fæddur sé 1980, muni hafa hafið störf hjá varnaraðila í júní 2005, en hann hafi hafið störf í deildinni Sala og þjónusta við fagfjárfesta í nóvember 2007. Hinn, sem hér eftir verður nefndur „B“, fæddur 1972, hafi átt u.þ.b. átta ára starf að baki hjá varnaraðila um mitt ár 2008. B muni hafa verið sagt upp störfum 12. september 2008, en í beinu samhengi við starfslok hans hafi verið ráðnir tveir nýir starfsmenn til deildarinnar.

Skömmu eftir lausn sóknaraðila frá störfum hjá varnaraðila hafi hún komist að því, fyrir tilviljun, hver laun B hefðu verið hjá varnaraðila. Í stuttu máli sagt hafi mánaðarlaun hans verið u.þ.b. 90% hærri en sóknaraðila og bónusgreiðslur miklu hærri.

Sóknaraðili hafi séð í hendi sér, á grundvelli framkominna upplýsinga um launakjör samstarfsmannsins fyrrverandi, að henni hefði verið mismunað gróflega í launum gagnvart starfi sem hafi verið sambærilegt hennar starfi, hvað varði starfsheiti, inntak starfs, ábyrgð og aðra þætti. Hún hafi leitað til stéttarfélags síns, Samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja (SSF), varðandi úrbætur og úr hafi orðið að kæra, sem fyrr var nefnd, hafi verið send kærunefnd jafnréttismála. Kærunefnd jafnréttismála hafi aflað ítarlegri gagna og sjónarmiða beggja aðila. Kærunefndin hafi kveðið upp úrskurð 11. nóvember 2009, þar sem úrskurðarorð hljóðar svo:

„Kaupþing banki hf. telst hafa brotið gegn ákvæðum laga um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, nr. 10/2008, í máli þessu að því er varðar bónusgreiðslur sem inntar voru af hendi árið 2007 vegna ársins 2006.

Kaupþing banki hf. greiði kæranda, O-kvk-þgf I-kvk-þgf, 200.000 krónur í málskostnað.“

Í forsendum úrskurðarins hafi verið komist að niðurstöðu um að munur á föstum launum sóknaraðila annars vegar og B hafi skýrst af öðru heldur en kynferði og því ekki um brot á lögum nr. 10/2008 að ræða hvað það atriði varði. Hins vegar hafi kærunefndin talið að varnaraðili hefði brotið gegn 1. mgr. 25. gr., sbr. 1. mgr. 19. gr., laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, að því er varði bónusgreiðslur vegna ársins 2006.

Sóknaraðili kveðst byggja á úrskurðinum, að því leyti sem kærunefndin hafi fallist á málatilbúnað hennar í úrskurðinum. Að öðru leyti sé sóknaraðili ósammála úrskurðinum, eins og nánar verði útlistað í kafla um málsástæður og lagarök.

Sóknaraðili hafi lýst eftirfarandi kröfu við slit varnaraðila:

Höfuðstóll kr. 18.086.677

vextir, sbr. 8. gr. l. nr. 38/2001 kr. 4.179.490

kostnaður kr. 200.000

samtals kr. 22.466.167

Í áður nefndu bréfi slitastjórnar varnaraðila til lögmanns sóknaraðila, hafi verið tilkynnt um þá afstöðu til kröfunnar að fallist væri á kröfu sóknaraðila um kostnaðargreiðslu og að hún væri búskrafa, þ.e. nyti stöðu í réttindaröð samkvæmt 110. gr. laga um gjaldþrotaskipti, en að öðru leyti hafi kröfunni verið hafnað.

Rökstuðningur varnaraðila fyrir afstöðunni hafi verið almenn tilvísun til úrskurðar kærunefndar jafnréttismála nr. 2/2009 og jafnframt að sóknaraðili hafi að öðru leyti ekki sýnt fram á bótaskyldu varnaraðila né meint tjón sitt. Sé þetta fábrotinn rökstuðningur, einkum og sér í lagi þar sem í tilvitnuðum úrskurði kærunefndar jafnréttismála hafi verið komist að niðurstöðu um að varnaraðili hafi brotið gegn ákvæðum laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, í málinu að því er varði bónusgreiðslur sem inntar hafi verið af hendi árið 2007 vegna ársins 2006.

Með því að slitastjórn varnaraðila hafi vísaði til umrædds úrskurðar og samþykkt kröfu sóknaraðila um málskostnað hafi slitastjórn verið rétt að fallast á þann hluta kröfu sóknaraðila er lúti að mun á bónusgreiðslum til hennar og annars starfsmanns vegna ársins 2006.

Sóknaraðili hafi mótmælt afstöðu slitastjórnarinnar og hafi ágreiningnum verið skotið til héraðsdóms, í framhaldi af fundi þar sem fjallað hafi verið um kröfuna, en hann hafi verið árangurslaus.

Varnaraðili lýsir helstu málavöxtum svo að sóknaraðili hafi hafið störf í lífeyris- og verðbréfaráðgjöf varnaraðila þann 15. febrúar 2005 og starfað þar uns hún hafi verið ráðin til reynslu til eignastýringasviðs varnaraðila undir lok ársins 2005. Þar hafi sóknaraðili starfað innan deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta. Skriflegur ráðningasamningur hafi verið gerður við sóknaraðila þann 27. janúar 2006. Samkvæmt samningnum skyldi sóknaraðili bera ábyrgð á uppbyggingu viðskipta við stærri fyrirtæki, koma upp markaðssíðum fyrir erlenda fjárfesta, sjá um samskipti við önnur svið bankans og sinna öðrum verkefnum í samráði við yfirmann, sem hafi verið forstöðumaður deildarinnar. Einnig komi fram í ráðningarsamningnum að sóknaraðili skyldi fá kr. 370.000 í grunnlaun á mánuði, en ekki hafi verið greitt sérstaklega fyrir yfirvinnu. Þá hafi bankinn útvegað sóknaraðila farsíma og greitt allan kostnað af honum.

Í ráðningarsamningnum hafi jafnframt verið kveðið á um tilhögun bónusgreiðslna. Forsenda slíkra greiðslna hafi verið að skilyrði um 15% arðsemimarkmiðum samstæðunnar yrði náð, en fjárhæð slíkra bónusgreiðslna hafi verið ákvörðuð af framkvæmdastjóra í samráði við forstjóra og starfsmannastjóra, að teknu tilliti til árangurs samstæðunnar í heild, bankans á Íslandi, árangurs eignastýringar og árangurs sóknaraðila í starfi. Hafi ráðningarsamningur sóknaraðila að þessu leyti verið sambærilegur ráðningarsamningum annarra starfsmanna deildarinnar.

Samkvæmt ráðningarsamningi sóknaraðila hafi hún verið ráðin til starfa á eignastýringasviði varnaraðila sem sérfræðingur, en í daglegu tali hafi verið vísað til starfsmanna deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta sem viðskiptastjóra. Starfsheitið viðskiptastjóri hafi ekki verið skilgreint sérstaklega innan bankans og hafi það því hvorki endurspeglað inntak starfa þeirra sem báru það starfsheiti né ábyrgð þeirra. Inntak starfa einstakra starfsmanna innan deildarinnar hafi annars vegar ákvarðast af ákvæðum ráðningarsamnings og hins vegar af fyrirmælum yfirmanns. Talsverður munur hafi því getað verið á störfum tveggja viðskiptastjóra, verðmætasköpun þeirra í þágu varnaraðila, ábyrgð þeirra og öðrum þáttum í störfum þeirra, enda þótt báðir væru titlaðir viðskiptastjórar.

Sala og þjónusta við fagfjárfesta hafi sinnt sölu á afurðum og þjónustu eignastýringar bankans og erlendra samstarfsaðila hans, einkum til fagfjárfesta og stærri fyrirtækja. Helstu verkefni deildarinnar hafi verið:

a. Sala á sjóðum erlendra samstarfsaðila bankans, s.s. JP Morgan o.fl., til innlendra fagfjárfesta, auk samskipta við erlenda samstarfsaðila.

b. Sala og þjónusta vegna eignastýringar og verðbréfasjóða til fagfjárfesta.

c. Sala á verðbréfasjóðum, einkum skammtímasjóðum, til stærri fyrirtækja og samskipti við erlendar starfsstöðvar.

Forstöðumaður deildarinnar hafi sinnt þeim verkefnum sem talin séu í a- og b-lið, ásamt B, sem hafi verið meðal starfsmanna deildarinnar. Sóknaraðila hafi verið falið að sinna þeim verkefnum sem talin séu í c-lið. Verkefni sóknaraðila innan deildarinnar hafi því ekki verið þau sömu og verkefni B, svo sem haldið hafi verið fram af hálfu sóknaraðila við meðferð málsins hjá kærunefnd jafnréttismála. Við upphaf starfa sóknaraðila á eignastýringasviði bankans haf hún hvorki haft sérstaka þekkingu eða reynslu á því starfssviði deildarinnar, sem henni hafi verið falið að sinna og fyrst um sinn hafi því drjúgur hluti starfstíma hennar farið í að afla sér þekkingar á afurðum eignastýringasviðs bankans og reynslu í meðförum þeirra.

Í ársbyrjun 2007 hafi sóknaraðili farið í fæðingarorlof, en þá hafi hún aðeins verið rúmt ár í starfi innan deildarinnar og hafi henni því eðli málsins samkvæmt ekki tekist að afla sér umfangsmikillar starfsreynslu á starfssviðið deildarinnar. Sóknaraðili hafi svo komið til starfa að nýju hjá varnaraðila í janúar árið 2008 og tekið við fyrra starfi.

Í kjölfar þess að sóknaraðila hafi verið sagt upp störfum hjá varnaraðila þann 28. október 2008 hafi hún krafist skaðabóta úr hendi varnaraðila vegna meints kynbundins launamunar, en sóknaraðili hafi talið varnaraðila hafa mismunað sér gagnvart fyrrnefndum B. Varnaraðili hafi hafnað kröfu sóknaraðila og hafi sóknaraðili þá kært hina meintu mismunun til kærunefndar jafnréttismála sem kveðið hafi upp úrskurð þann 11. nóvember 2009 (mál nr. 2/2009).

Samkvæmt úrskurði kærunefndar jafnréttismála hafi afstaða varnaraðila verið staðfest hvað varði grunnlaunin, þ.e. að munurinn á grunnlaunum sóknaraðila og samstarfsmanni hennar, B, sem hún hafi borið sig saman við, hefði byggt á hlutlægum og málefnalegum ástæðum en ekki sjónarmiðum um kynferði líkt og sóknaraðili hafi haldið fram. Hafi nefndin því komist að þeirri niðurstöðu að varnaraðili hefði ekki brotið gegn lögum nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, en hins vegar talið að sóknaraðila hafi verið mismunað á grundvelli kynferðis hvað varði bónusgreiðslur vegna ársins 2006.

Í greinargerð varnaraðila er rakið með sama hætti og hjá sóknaraðila um lýsta kröfu og þá afstöðu slitastjórnar að hafna kröfunni að mestu leyti, m.a. með vísan til úrskurðar kærunefndar jafnréttismála og þess að sóknaraðili hefði hvorki sýnt fram á bótaskyldu varnaraðila né meint tjón sitt.

Varnaraðili kveðst byggja málatilbúnað sinn á framlögðum gögnum og úrskurði kærunefndar jafnréttismála, að því leyti sem nefndin hafi fallist á sjónarmið hans í kærumálinu.

Við aðalmeðferð málsins gáfu skýrslur sem vitni S-kk-nf B-kk-nf, fyrrverandi framkvæmdastjóri starfsmannasviðs varnaraðila og J-kk-nf H-kk-nf Ú-kk-nf, fyrrverandi forstöðumaður eignastýringasviðs varnaraðila. Vikið verður að framburði þessara vitna eftir því sem tilefni er til í niðurstöðukafla þessa úrskurðar.

III

Sóknaraðili kveður höfuðstól kröfu sinnar, 18.086.677 krónur, samsvara launamun sem hafi verið á sóknaraðila og B á tímabilinu frá desember 2005 til og með janúar 2009. Annars vegar sé um að ræða mun á föstum launum og hins vegar bónusgreiðslum. Til viðbótar byggi sóknaraðili á því að henni hafi borið bónusgreiðsla að fjárhæð 2.500.000 krónur vegna ársins 2007 til jafns við B, til greiðslu í ágúst 2007 (sjá upplýsingar í úrskurði kærunefndar jafnréttismála bls. 20). Fæðingarorlof sóknaraðila í ágúst 2007 hafi ekki átt að leiða til þess að hún fengi ekki greiddan bónus vegna fyrri hluta ársins, sem greiddur hafi verið á þessum tíma. Þannig telji sóknaraðili að hún eigi bótakröfu, sem sé samtals að fjárhæð 2.500.000 krónur umfram heildarkröfu hennar í málinu. Þannig sé bótakrafa sóknaraðila samtals 20.586.677 krónur, en einungis sé unnt að taka hana til greina að fjárhæð 18.086.677 krónur, að teknu tilliti til fjárhæðar í kröfulýsingu sóknaraðila.

Í kröfunni felist varakröfur um lægri fjárhæð, verði ekki fallist á kröfuna eins og hún sé sett fram. Jafnframt felist í kröfunni varakrafa um að krafan skuli njóta rétthæðar samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991, verði ekki fallist á að hún njóti rétthæðar samkvæmt 1. mgr. 112. gr. sömu laga, að hluta eða öllu leyti.

Krafist sé vaxta samtals að fjárhæð 4.179.490 krónur. Þar sé um að ræða vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, sem reiknist frá tjónsdegi hverju sinni. Tjónsdagur sé sami dagur og gjalddagi launanna þar sem launamismunurinn varð, þ.e. fyrsta dag næsta mánaðar eftir unnin mánuð.

Um sundurliðun á fjárhæðum kröfunnar eftir gjalddögum vísi sóknaraðili til útreiknings sem fylgt hafi kröfulýsingu hennar til slitastjórnar varnaraðila.

Málskostnaðarkrafa sé gerð með stoð í 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um að við ákvörðun málskostnaðar verði gætt að skyldu sóknaraðila til að greiða virðisaukaskatt af þóknun lögmanns síns sé skaðleysiskrafa, þar sem sóknaraðili sé ekki virðisaukaskattskyldur og eignist ekki frádráttarrétt við greiðslu skattsins.

Krafa sóknaraðila sé skaðabótakrafa, byggð á því að varnaraðili hafi brotið gegn rétti hennar, samkvæmt lögum nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, til að njóta sambærilegra launakjara og samstarfsmaður hennar, B. Byggt sé á að varnaraðili hafi mismunað þeim í launum á grundvelli kyns, andstætt 1. mgr. 25. gr. laganna nr. 10/2008. Jafnframt vísi sóknaraðili til 2. mgr. sömu greinar. Ef leiddar séu líkur að því að kona og karl sem starfi hjá sama atvinnurekanda njóti mismunandi launakjara fyrir sömu eða jafnverðmæt störf skuli atvinnurekandi sýna fram á, ef um launamun er að ræða, að munurinn skýrist af öðrum þáttum en kyni. Sóknaraðili byggi á að varnaraðili hafi ekki sýnt fram á þetta við meðferð málsins hjá kærunefnd jafnréttismála.

Sóknaraðili byggi á því að henni hafi borið jafnhá laun og B. Stórkostlegur munur á launagreiðslum til þeirra verði ekki réttlættur með vísan til starfsaldurs eða annarra lögmætra ástæðna. Þar sem varnaraðili hafi borið fyrir sig, við meðferð málsins fyrir kærunefnd, að B hefði mun lengri starfsaldur heldur en sóknaraðili, bendi sóknaraðili á að launamunurinn sé miklu meiri en svo að hann verði réttlættur með þeim hætti. Kærandi vísi til kjarasamnings Sambands íslenskra bankamanna (nú Samtök starfsmanna fjármálafyrirtækja) og Samtaka atvinnulífsins, með gildistíma 1. október 2004 til 1. október 2008, sem gilti hafi um kjör bæði sóknaraðila og B. Rétt þyki að fjalla nánar um mánaðarlaun annars vegar og bónusgreiðslur hins vegar í sitt hvoru lagi.

Hvað varði mánaðarlaun sé staðfest í úrskurði kærunefndar jafnréttismála að verulegur launamunur hafi verið á sóknaraðila og B. Fjárhæð kröfu vegna mismunar á mánaðarlaunum sé í samræmi við upplýsingar í úrskurði nefndarinnar og sé gengið út frá að um launamuninn sé ekki ágreiningur.

Sóknaraðili vísi til röksemda í framlögðum gögnum um að störf hennar hafi verið sambærileg og jafnverðmæt og störf B.

Fjallað hafi verið um mismunandi starfsaldur hér að framan og sé ljóst að verulegur launamunur verði ekki réttlættur með vísan til þess atriðis.

Hið sama sé að segja um mismunandi menntun. Menntun sóknaraðila og B hafi að mati sóknaraðila verið sambærileg, með tilliti til starfa þeirra. Verði komist að niðurstöðu um að munur hafi verið á menntun þeirra, þá verði launamunurinn ekki réttlættur þannig. Sóknaraðili fullyrði að ákvarðanir varnaraðila um stórkostlegan mun á launakjörum hafi ekki ráðist af mun á menntun. Menntunin hafi ekki verið könnuð sérstaklega af varnaraðila og hafi ekki verið sá mælikvarði á laun, sem varnaraðili byggi á í þessu máli. Ekki hafi verið við neitt áþreifanlegt að styðjast í þessum efnum. Sóknaraðili fullyrði ennfremur að hjá varnaraðila hafi verið mörg dæmi um að starfsmenn með mismunandi menntun hafi unnið sambærileg störf og að menntunarþátturinn hafi ekki verið forsenda fyrir mismunandi launakjörum í þeim tilvikum.

Varnaraðili hafi haldið því fram að störf sóknaraðila og B hafi ekki verið jafnverðmæt. Því sé til að svara að þau hafi verið hliðsettir starfsmenn í sömu deild, undir sama yfirmanninum og með sama starfsheiti. Sóknaraðili hafi aldrei orðið vör við það í starfi sínu að starf hennar væri metið lægra heldur en samstarfsmannsins og það hafi aldrei verið gefið í skyn við hana. Enda hafi það verið þannig er B hætti að sóknaraðili hafi tekið við hluta verkefna hans, án þess að laun hennar hafi verið hækkuð við það tilefni.

Vegna framkominna röksemda varnaraðila hvað varði mun á verðmæti starfa sé óhjákvæmilegt að benda á að varnaraðili hafi ekki lagt fram nein áþreifanleg gögn um mismunandi verðmæti starfanna, t.d. tölulegar staðreyndir og starfslýsingar. Einnig verði að benda á að nauðsynlegt hefði verið að starfsmenn hefðu haft aðgang að upplýsingum um það hvernig störf væru metin. Öðruvísi hafi þeir ekki haft forsendur til að haga störfum sínum með tilliti til þess hvernig vinnuveitandinn verðmat vinnuna.

Loks bendi sóknaraðili á að varnaraðili hafi ekki lagt fram neitt heildstætt yfirlit yfir launakjör starfsmanna sinna, hvernig þau hafi verið ákveðin í hverju tilviki, af hverjum og hvernig gætt hafi verið að því að ekki myndaðist launamunur á grundvelli kynferðis eða annarra viðlíka sjónarmiða.

Með vísan til þess sem hér hafi verið rakið beri að gera strangar sönnunarkröfur til varnaraðila, með tilliti til reglunnar í 2. mgr. 25. gr. laganna nr. 10/2008. Við meðferð málsins hjá kærunefnd jafnréttismála hafi varnaraðili ekki fullnægt þessum sönnunarkröfum.

Sóknaraðili hafni því að laun annarra starfsmanna, sem nefndir hafi verið, skipti máli. Þeir hafi ekki verið samstarfsmenn sóknaraðila nema í skamman tíma og ekki samanburðarhæfir.

Hvað varði mun á bónusgreiðslum eigi sömu röksemdir við og gerð hafi verið grein fyrir hér að framan. Ennfremur vísist til forsendna úrskurðar kærunefndar jafnréttismála um þann þátt.

Sóknaraðili byggi á að skaðabótakrafa hennar njóti rétthæðar samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991. Krafan sé í eðli sínu launakrafa, þ.e. krafa um bætur sem samsvari launamun á tilteknum tímabilum og byggt sé á að um sé að ræða fjárhæðir, sem Kaupþingi banka hf. hafi borið að greiða sem laun. Krafan falli því undir fyrrnefnt ákvæði, samkvæmt orðum sínum, en annars samkvæmt rýmkandi lögskýringu eða lögjöfnun.

Verði ekki fallist á framangreindan skilning, gegn væntingum sóknaraðila, sé gengið út frá að krafan njóti rétthæðar samkvæmt 113. gr. sömu laga.

Um lagarök kveðst sóknaraðili vísa til laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Skaðabótakrafa sé gerð með vísan til 31. gr. laganna og almennra reglna skaðabótaréttar. Um rétthæð vísi sóknaraðili til 112. og 113. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl. Hvað varði vaxtakröfu og málskostnaðarkröfu vísist til áður rakinna lagaákvæða.

IV

Varnaraðili kveðst í fyrsta lagi mótmæla því að hann hafi brotið gegn ákvæðum laga nr. 10/2008. Skaðabótakrafa sóknaraðila sé byggð á því að varnaraðili hafi brotið gegn rétti hennar samkvæmt lögum nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla (jafnréttislög), til að njóta sambærilegra launakjara og samstarfsmaður hennar, B. Byggt sé á því að varnaraðili hafi mismunað þeim í launum á grundvelli kyns, andstætt 1. mgr. 25. gr. jafnréttislaga. Þá vísi sóknaraðili einnig til 2. mgr. sömu greinar sem hljóði svo:

„Ef leiddar eru líkur að því að kona og karl sem starfa hjá sama atvinnurekanda njóti mismunandi launakjara fyrir sömu eða jafnverðmæt störf skal atvinnurekandi sýna fram á, ef um launamun er að ræða, að munurinn skýrist af öðrum þáttum en kyni.“

Varnaraðili telji aftur á móti að sóknaraðila hafi með engu tekist að sýna fram á að um ólögmæta mismunun hafi verið að ræða heldur hafi munur á föstum mánaðarlaunum sóknaraðila og þess starfsmanns sem hann kaus að bera sig saman við byggst á hlutlægum og málefnalegum ástæðum en ekki kynferði þeirra. Því geti ekki verið um brot á framangreindum ákvæðum jafnréttislaganna að ræða sem réttlætt geti kröfu sóknaraðila á hendur varnaraðila. Sjónarmið varnaraðila endurspeglist að mestu í niðurstöðu úrskurðar kærunefndar jafnréttismála, sem taki undir þau að mestu ef frátalin sé niðurstaða nefndarinnar að því er varði bónusgreiðslur vegna ársins 2006, en varnaraðili sé ósammála niðurstöðu nefndarinnar að því er þann þátt málsins varði.

Í öðru lagi kveðst varnaraðili byggja á því að launamunurinn byggi á hlutlægum og málefnalegum ástæðum. Launamunur sóknaraðila og B sé óumdeildur en varnaraðili leggi áherslu á að hlutlægar og málefnalegar ástæður skýri að öllu leyti þann mun sem hafi verið á kjörum þeirra, eins og varnaraðili hafi þegar sýnt fram á við meðferð málsins hjá kærunefnd jafnréttismála. Til að varpa ljósi á framangreint sé rétt að ítreka þau atriði sem skipti máli í því sambandi sem varnaraðili hafi byggt á við meðferð málsins fyrir kærunefndinni og hún fallist á í úrskurði sínum:

1. Störf sóknaraðila og karlkyns samstarfsmanns hennar, B, hafi ekki verið sambærileg í skilningi 19. og 25. gr. laga nr. 10/2008, eins og rakið hafi verið í málavaxtalýsingu hér að framan. Varnaraðili leggi áherslu á að í fyrsta lagi hafi sóknaraðili sinnt allt öðrum störfum en B, sem sóknaraðili kjósi engu að síður að bera sig saman við. Þar af leiðandi hafi þau ekki sinnt sama starfi í skilningi 19. gr. laga nr. 10/2008. Varnaraðili bendi á að B hafi sinnt sölu á sjóðum erlendra samstarfsaðila og verðbréfasjóða til fagfjárfesta, sinnt þjónustu vegna eignastýringar og annast samskipti við erlenda samstarfsaðila, ásamt forstöðumanni deildarinnar. Sóknaraðili hafi aftur á móti sinnt sölu á verðbréfasjóðum, einkum skammtímasjóðum, til stærri fyrirtækja og sinnt samskiptum við erlendar starfsstöðvar. B hafi náð góðum árangri í sölu á erlendum hlutabréfasjóðum til innlendra fagfjárfesta, einkum lífeyrissjóða og gegnt lykilhlutverki í að afla og viðhalda viðskiptum við fagfjárfesta, ásamt forstöðumanni deildarinnar. Að mati varnaraðila sýni framangreint fram á að launamunurinn hafi ekki verið ákveðinn á grundvelli kynferðis heldur hafi hann alfarið byggt á ábyrgð aðila í starfi, inntaki þess sem og árangri aðila í starfi, sem hafi verið mun ríkari í starfi B. Að mati varnaraðila sé ljóst að aðilar hafi ekki sinnt jafnverðmætum störfum og sé því alfarið hafnað að varnaraðili hafi brotið gegn 25. gr. laga nr. 10/2008.

2. Til að ítreka framangreint bendi varnaraðili á að sóknaraðili hafi verið ný í starfi og hafi talsverður hluti af starfstíma hennar hjá varnaraðila farið í að afla sér reynslu og þekkingar á starfssviði deildarinnar á meðan samstarfsmaður hennar hafi unnið hjá varnaraðila í fjögur ár og tekið þátt í að byggja upp deildina sem sóknaraðili hafi verið ráðin til starfa við. Að mati varnaraðila sýni framangreint fram á þann mun sem hafi verið meðal s-kk-ef og B og sé því alfarið hafnað að þau hafi verið hliðsettir starfsmenn þrátt fyrir að starfa við sömu deild innan varnaraðila. Að mati varnaraðila sé ekki nóg að vísa til þess eins að þau hafi borið sama starfstitil þegar í raun hafi verið mikill munur á inntaki og ábyrgð starfs þeirra, sem og starfsreynslu og starfsaldurs. Þegar af þeirri ástæðu hafni varnaraðili fullyrðingu sóknaraðila um að starf sóknaraðila og B hafi verið það sama eða þau jafnverðmæt eins og 19. gr. laga nr. 10/2008 geri að skilyrði, en launakjör þeirra hafi alfarið byggt á þeim sjónarmiðum sem tiltekin séu hér að framan en ekki kynferði sóknaraðila. Varnaraðili telji sóknaraðila ekki hafa sýnt fram á að störf sóknaraðila og B hafi verið eins og/eða jafnverðmæt og sé því alfarið hafnað að launakjör þeirra hafi falið í sér mismunun í skilningi 19. og 25. gr. laga nr. 10/2008.

3. Varnaraðili bendi einnig á að verulegur munur sé á menntun sóknaraðila og menntun B. Sóknaraðili hafi lokið BS prófi í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands, auk þess sem hún hafi lokið BA prófi í þýsku og ensku. B hafi aftur á móti lokið MBA prófi frá [...] í Bandaríkjunum og sé hann því með talsvert meiri menntun á starfssviði deildarinnar en sóknaraðili. Sóknaraðili hafi lokið grunnámi í viðskiptafræði en B hafi lokið meistaranámi í sömu fræðum. Á þessu tvennu sé grundvallarmunur að mati varnaraðila og óþarft að færa sérstök rök fyrir þeim augljósa mun sem sé á grunnámi og meistaranámi á háskólastigi. Varnaraðili bendi á að launakjör hafi ávallt tekið mið af menntun viðkomandi og sé því alveg ljóst að munur á launakjörum sóknaraðila og B skýrist m.a. af þeirri staðreynd að B hafi haft meiri menntun en sóknaraðili og sé því alfarið hafnað að það viðmið hafi falið í sér kynjamismunun í skilningi laga nr. 10/2008.

4. Í úrskurði sínum hafi kærunefndin fallist á framangreint sjónarmið og tekið sérstaklega fram að BA próf sóknaraðila í þýsku og ensku vægi ekki á móti framhaldsmenntun á því sviði sem sóknaraðili og B störfuðu á innan bankans, sbr. bls. 25 í úrskurði nefndarinnar. Sóknaraðili haldi því fram í greinargerð sinni að menntun sín og B hafi ekki verið könnuð sérstaklega af varnaraðila og sé ekki mælikvarði á laun. Varnaraðili hafni þessari fullyrðingu alfarið. Bendi hann á að eðli málsins samkvæmt vegi menntun einstaklinga þungt og sé grandskoðuð af vinnuveitanda við ráðningu í starf. Hafi menntun að mati varnaraðila eðli málsins samkvæmt áhrif við ákvörðun launakjara starfsmanna. Þessi málsástæða sóknaraðila eigi við engin rök að styðjast og verði að teljast ótæk. Sé henni alfarið hafnað sem rangri.

5. Þá hafi einnig verið talsverður munur á starfsreynslu s-kk-ef og B. Sóknaraðili hafi lokið námi sínu í viðskiptafræðum árið 2004 og hafið störf hjá varnaraðila árið 2005. B hafi hafið störf hjá eignastýringu á verðbréfasviði í Búnaðarbanka Íslands í upphafi ársins 2001, en áður hafi hann starfað í eitt ár hjá [...] í Bandaríkjunum. Hann hafi síðan verið starfsmaður deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta frá því er deildin var sett á laggirnar árið 2003, tekið þátt í stofnun hennar og verið burðarliður í uppbyggingu samstarfs við erlenda aðila, en það samstarf hafi myndað verulegan hluta af tekjum deildarinnar. Þá hafi B gegnt starfi [...] hjá varnaraðila í þrjú ár. B hafi því haft umtalsverða starfsreynslu á fjármálamarkaði hérlendis og erlendis. Þetta sýni svo ekki verði um villst að sóknaraðili hafi á engan hátt staðið B jafnfætis við upphaf starfstíma hjá varnaraðila, sem skýri m.a. mun á launakjörum þeirra hjá varnaraðila.

6. Að lokum kveðst varnaraðili leggja áherslu á að verulegur munur hafi verið á starfsaldri þeirra innan varnaraðila. Sóknaraðili hafi verið ráðin til varnaraðila sem nýr starfsmaður í upphafi samanburðartímans árið 2005, en þá hafi B þegar starfað hjá bankanum og forvera hans í fjögur ár, þar af tvö ár innan deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta. Að mati varnaraðila vegi starfsreynsla sem og starfsaldur þungt þegar launakjör B séu borin saman við kjör sóknaraðila.

7. Til stuðnings kröfu sinni hafi sóknaraðili m.a. vísað til þess að við starfslok B hafi sóknaraðila verið falinn hluti verkefna hans, þ.m.t. vinna í erlendu hlutabréfateymi, án þess að laun sóknaraðila hafi verið hækkuð við það tilefni. Varnaraðili telji fullyrðingu sóknaraðila ósannaða og ekki studda gögnum og sé henni því hafnað, en bent á að öðrum starfsmanni deildarinnar hafi verið falið að taka við hluta þessara verkefna þar sem sóknaraðili hafi ekki tekið þátt í vinnu í erlendu hlutabréfateymi varnaraðila.

8. Varnaraðili hafni því alfarið að hafa mismunað sóknaraðila þegar kom að bónusgreiðslu vegna ársins 2006. Í málavaxtalýsingu hér að framan sé forsendum fyrir bónusgreiðslum lýst, en ákvæði í ráðningarsamningi sóknaraðila og B hafi verið sambærileg hvað varðaði slíkar greiðslur. Af samanburði á fjárhæð bónusgreiðslna sóknaraðila og B sé ljóst að B hafi verið talinn hafa náð umtalsvert meiri árangri í starfi sínu en sóknaraðili og þar af leiðandi fengið hærri bónusgreiðslur enda hafi þær að hluta til verið háðar persónulegum árangri í starfi og ákvörðun yfirmanna eins og komi skýrt fram í ráðningarsamningi sóknaraðila. Sú niðurstaða þurfi þó ekki að koma á óvart, enda hafi B haft umtalsvert meiri reynslu, starfsaldur og menntun en sóknaraðili, sem hafi verið ný í starfi og aðeins með nokkurra mánaða starfsreynslu innan annarrar deildar bankans. Þá hafi almennt verið umtalsverður munur á bónusgreiðslum til einstakra starfsmanna deildarinnar en örðugt sé að sýna fram á áþreifanleg gögn því til stuðnings enda hafi fjárhæð slíkra greiðslna ráðist af einstaklingsbundnu mati stjórnenda á árangri starfsmanna í starfi eins og áður hafi komið fram. Því sé alfarið mótmælt af hálfu varnaraðila að kynferði sóknaraðila hafi haft áhrif í þeim efnum. Hafi sóknaraðili ekki sýnt fram á gögn því til stuðnings og sé fullyrðingunni því alfarið hafnað, en að mati varnaraðila beri sóknaraðili alfarið sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni sem sé alfarið ósönnuð að mati varnaraðila. Þess beri einnig að geta að sóknaraðili hafi fengið umtalsvert hærri bónusgreiðslu fyrir árið 2007 en hluti af karlkyns samstarfsmönnum hennar innan deildarinnar þrátt fyrir að hún hafi fengið lægri bónusgreiðslu en B, en rétt sé að ítreka að bónusgreiðslurnar hafi m.a. farið eftir persónulegum árangri hvers og eins og því eðlilegt að bónusgreiðslur væru misháar milli starfsmanna.

9. Á grundvelli alls þessa telji varnaraðili ljóst að launakjör sóknaraðila og B hafi alfarið byggt á málefnalegum forsendum og það sama eigi við um bónusgreiðslur sem hafi alfarið tekið mið af persónulegri frammistöðu viðkomandi í starfi. Sé því alfarið hafnað að launakjör þeirra hafi tekið mið af kynferði þeirra í skilningi 25. gr. laga nr. 10/2008. Til stuðnings framangreindu sé bent á að laun sóknaraðila hafi verið sambærileg launum hliðstæðra karlkyns starfsmanna deildarinnar. Sé því til stuðnings vísað til athugasemda til kærunefndar jafnréttismála ásamt fylgiskjölum, dags. 4. ágúst 2009. Einnig verði að líta til þess að atvinnurekendur njóti samkvæmt meginreglum vinnuréttarins nokkurs frjálsræðis til að ákveða hverja þeir ráða til vinnu og réttar til að ákvarða launakjör þeirra. Þeim rétti séu takmörk sett með kjarasamningum og lögum, þ.m.t. jafnréttislögum nr. 10/2008 en eins og að framan greini hafi ekki verið sýnt fram á að ákvörðun launakjara sóknaraðila hafi falið í sér mismunun sem sé í andstöðu við lög nr. 10/2008. Varnaraðili ítreki að munur á launakjörum sóknaraðila og B hafi alfarið tekið mið af starfsreynslu, menntun, ábyrgð, verðmætasköpun og árangri í starfi.

Með vísan til alls þessa og með vísan til forsenda úrskurðar kærunefndar jafnréttismála hafni varnaraðili því alfarið, að hafa mismunað sóknaraðila í launum og öðrum kjörum á grundvelli kyns, þannig að það brjóti gegn 19. gr. og/eða bannákvæðis 25. gr. laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, sem sóknaraðili vísi til, til stuðnings skaðabótakröfu sinni. Að mati varnaraðila hafi sóknaraðili því ekki sýnt fram á tjón sem varnaraðili beri ábyrgð á þar sem hún hafi ávallt fengið greitt í samræmi við inntak ráðningarsamnings milli aðila. Sé kröfunni því alfarið hafnað.

Í þriðja lagi kveðst varnaraðili byggja á því að skaðabótakrafa sóknaraðila uppfylli ekki skilyrði skaðabótaréttar. Skaðabótakrafa verði að uppfylla það ófrávíkjanlega skilyrði skaðabótaábyrgðar að tjón verði rakið til sakar þess sem krafinn sé bóta, en auk þess það skilyrði að sýnt sé fram á tjón sem rekja megi til saknæmrar háttsemi varnaraðila. Sóknaraðila beri að sanna að bæði þessi skilyrði séu uppfyllt svo skaðabótaábyrgð teljist fyrir hendi. Með vísan til framangreinds, framlagðra gagna málsins og úrskurðar kærunefndar jafnréttismála verði að telja að sóknaraðili hafi ekki sýnt fram á að skilyrði skaðabótaábyrgðar séu uppfyllt en sönnunarbyrðin um það hvíli alfarið á sóknaraðila. Beri því alfarið að hafna skaðabótakröfu sóknaraðila.

Í fjórða lagi byggi varnaraðili á því að krafa sóknaraðila njóti ekki forgangsréttar. Varnaraðili hafi samþykkt hluta af kröfu sóknaraðila, að fjárhæð 200.000 krónur, undir 110. gr. laga nr. 21/1991, eins og fram komi í framlögðu afstöðubréfi varnaraðila, dags. 26. mars 2010, en um sé að ræða úrskurðaðan málskostnað sem sóknaraðili hafi lýst sérstaklega. Að öðru leyti hafi kröfu sóknaraðila verið hafnað með eftirfarandi röksemdum.

Kröfu sóknaraðila hafi í heild sinni verið lýst sem forgangskröfu samkvæmt 1. tölul. 1 mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 í bú varnaraðila, þrátt fyrir að inntak kröfunnar sé skaðabótakrafa vegna tjóns sem sóknaraðili telji sig hafa orðið fyrir vegna launamismununar í skilningi laga nr. 10/2008. Verði að einhverju leyti fallist á kröfugerð sóknaraðila sé því alfarið hafnað að slík krafa geti notið forgangsréttar umfram aðrar kröfur en varnaraðili leggi áherslu á að ákvæðið feli í sér undantekningu frá meginreglu laganna um jafnræði kröfuhafa og beri að skýra það þröngt. Krafan geti því aldrei notið hærri rétthæðar en sem almenn krafa skv. 113. gr. fyrrgreindra laga, að því marki sem hún verði viðurkennd.

Þessu til viðbótar skuli á það bent að samkvæmt 1. tölul. 112. gr. fyrrgreindra laga njóti kröfur um laun og annað endurgjald fyrir vinnu í þjónustu þrotamanns forgangsréttar við gjaldþrotaskipti, enda hafi þær fallið í gjalddaga á síðustu átján mánuðum fyrir frestdag. Þegar af þeirri ástæðu geti sá hluti kröfu sóknaraðila sem hann telji hafa fallið í gjalddaga fyrir 15. maí 2007 ekki notið réttarstöðu samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991, en frestdagur varnaraðila hafi verið ákveðinn 15. nóvember 2008, sbr. ákvæði III til bráðabirgða í lögum nr. 44/2009, um breytingu á lögum nr. 161/2002. Af gögnum málsins megi ráða að kröfugerð sóknaraðila nái allt aftur til desember 2005 og meirihlutinn falli til fyrir 15. maí 2007 en hvorki í greinargerð eða kröfulýsingu sóknaraðila sé að finna sundurliðun á kröfugerð sóknaraðila.

Varnaraðili ítreki að með ákvæði 112. gr. laga nr. 21/1991, sem skipi vissum kröfum framar öðrum í réttindaröð, sé vikið frá grundvallarreglu laganna um jafnræði lánardrottna við gjaldþrotaskipti. Slík ákvæði verði að skýra þröngt og aldrei á rýmri veg en leiði af orðanna hljóðan, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 326/2003. Sé því alfarið hafnað að beitt verði rýmkandi lögskýringu eða lögjöfnun við túlkun þess eins og sóknaraðili byggi á í greinargerð sinni. Sé því alveg ljóst að krafan geti ekki notið forgangsréttar við slitameðferð varnaraðila og sé því alfarið hafnað.

Varnaraðili bendi einnig á að með orðalaginu „annað endurgjald fyrir vinnu“ í 1. tölul. 112. gr. laganna sé átt við að forgangsrétturinn geti tekið til endurgjalds, sem eigi að greiða með hlunnindum, eins og greiðslu kostnaðar af fæði eða húsnæði. Gerður sé greinarmunur á því, hvað teljist annars vegar vera krafa um hlunnindagreiðslu fyrir vinnu og hins vegar í reynd endurgjaldskrafa fyrir útlagðan kostnað, en það séu aðeins fyrrnefndu kröfurnar sem njóti forgangsréttar. Varnaraðili hafni því alfarið að bónusgreiðslur njóti forgangsréttar sem laun undir 1. tölul. 112. gr. laga nr. 21/1991 og ítreki að bónusgreiðslur varnaraðila til starfsmanna hafi nánast undantekningarlaust verið háðar því skilyrði að arðsemi eigin fjár bankans væri yfir 15% fyrstu sex mánuði ársins og svo síðari sex mánuði ársins. Auk þess hafi bónusgreiðslurnar verið háðar persónulegri frammistöðu starfsmanns, sem og heildartekjum þess sviðs sem starfsmaðurinn hafi starfað á. Að mati varnaraðila falli bónusgreiðslur því ekki undir hugtakið laun og annað endurgjald í skilningi 1. tölul. 112. gr. laganna og njóti bónusgreiðslur því ekki forgangsréttar umfram aðrar kröfur líkt og laun enda sé bónusgreiðsla í eðli sínu ekki launagreiðsla heldur greiðsla sem byggi á árangri og hagnaði varnaraðila.

Auk framangreinds leggi varnaraðili sérstaka áherslu á að bónusgreiðslur varnaraðila hafi ávallt verið afkomutengdar og háðar einhliða ákvörðunum yfirmanna bankans. Þegar af þeirri ástæðu hafi þær ekki verið launagreiðslur í skilningi 112. gr. laga nr. 21/1991 enda hafi ekki verið um að ræða endurgjald fyrir vinnu eins og ákvæðið geri að skilyrði heldur hafi greiðslurnar verið árangurstengdar, þ.e. fjárhæð þeirra hafi ekki tekið mið af vinnuframlagi heldur afkomu varnaraðila. Greiðslurnar hafi ekki verið greiddar mánaðarlega heldur greiddar eftir einhliða ákvörðun varnaraðila og hafi einnig verið misháar milli ára. Sé því alfarið hafnað af hálfu varnaraðila að þess konar greiðslur séu í eðli sínu laun eða annað endurgjald í skilningi 112. gr. laga nr. 21/1991 enda sé slík túlkun í andstöðu við þrönga túlkun ákvæðisins. Vísi varnaraðili framangreindu til stuðnings til dóma Hæstaréttar í málum nr. 378/2010 og 416/2010.

Af öllu framangreindu sé alveg ljóst að krafa sóknaraðila njóti ekki forgangsréttar á grundvelli 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991.

Verði ekki fallist á framangreint telji varnaraðili ljóst að sá hluti kröfugerðar sóknaraðila sem varði tímabilið fyrir 15. maí 2007 njóti ekki forgangsréttar samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 og geti ekki notið hærri rétthæðar en sem almenn krafa undir 113. gr. sömu laga, enda þótt dómurinn fallist á kröfugerð sóknaraðila að hluta eða öllu leyti.

Um lagarök kveðst varnaraðili aðallega vísa til 19. og 25. gr. laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Þá vísi varnaraðili til almennra reglna skaðabótaréttar um skilyrði skaðabótaábyrgðar. Ennfremur vísi varnaraðili til grundvallarreglna laga nr. 21/1991 um jafnræði kröfuhafa. Einnig sé vísað til 112. og 113. gr. sömu laga. Vegna kröfu um málskostnað sé vísað til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun sé byggð á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

V

Með úrskurði kærunefndar jafnréttismála, uppkveðnum 11. nóvember 2009 í máli nr. 2/2009 milli aðila þessa máls, var fallist á það með sóknaraðila að varnaraðili hafi í því máli brotið gegn ákvæðum laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla, að því er varðaði bónusgreiðslur sem inntar voru af hendi árið 2007 vegna ársins 2006. Varnaraðili var hins vegar talinn hafa sýnt nægilega fram á að munur á föstum launum sóknaraðila annars vegar og þess karlkyns samstarfsmanns hennar sem hún kaus að bera sig saman við, B, mætti rekja til þess að hann hefði annast önnur og verðmætari verkefni en sóknaraðili, auk þess sem sýnt þótti að hann hefði bæði haft mun meiri starfsreynslu og meiri menntun á því sviði sem þau störfuðu á. Þá var til þess litið að B hefði haft umtalsvert hærri mánaðarlaun en aðrir karlmenn sem störfuðu sem viðskiptastjórar innan deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta. Var niðurstaða kærunefndarinnar því sú að munurinn á föstum launum sóknaraðila og B skýrðist af öðru en kynferði og því ekki um brot á lögum nr. 10/2008 að ræða að því leyti.

Samkvæmt 4. mgr. 5. gr. laga nr. 10/2008 eru úrskurðir kærunefndar jafnréttismála bindandi gagnvart málsaðilum, en heimilt er að bera úrskurði nefndarinnar undir dómstóla. Málsaðilar hafa ekki borið úrskurð nefndarinnar sem slíkan undir dóm með kröfu um ógildingu hans en reisa málatilbúnað sinn hvor fyrir sitt leyti á úrskurðinum að því leyti sem hann var þeim hagfelldur, en lýsa sig að öðru leyti ósammála niðurstöðu kærunefndarinnar. Skilja verður þennan málatilbúnað svo að málsaðilar séu sammála um að bera ágreining sinn um niðurstöðu kærunefndarinnar undir dóminn með þeim hætti sem gert er í þessu ágreiningsmáli við slit varnaraðila þar sem tekist er á um skaðabótakröfu sóknaraðila og forgangsröðun hennar.

Ágreiningur málsaðila snýst um það hvort viðurkenna beri skaðabótakröfu sóknaraðila og þá hvaða stöðu í réttindaröð krafan skuli njóta við slit varnaraðila. Krafan er að höfuðstól 18.086.677 krónur, en auk þess krefst sóknaraðili vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, að fjárhæð 4.179.490 krónur. Krafan nemur því alls 22.226.167 krónum, sem sóknaraðili krefst þess að verði viðurkennd sem forgangskrafa sbr. 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., við slit varnaraðila. Ekki er uppi ágreiningur í málinu um þær 200.000 krónur vegna málskostnaðar fyrir kærunefnd jafnréttismála sem slitastjórn varnaraðila hefur þegar viðurkennt að njóti stöðu samkvæmt 110. gr. laga nr. 21/1991 við slit varnaraðila.

Höfuðstóll kröfunnar byggir á mismun sem sóknaraðili kveður hafa verið á föstum launum og bónusgreiðslum til hennar og B á starfstíma sóknaraðila í deildinni Sala og þjónusta við fagfjárfesta. Krafan er nánar sundurliðuð í fylgiskjali með kröfulýsingu sóknaraðila eftir gjalddögum og eftir því hvort um föst laun eða bónusgreiðslur var að ræða og er tölulega óumdeild. Verður hér fyrst fjallað um kröfu sóknaraðila, að því leyti sem hún lýtur að mismun á föstum launum hennar og B, en síðar að mismun á bónusgreiðslum til þeirra.

1.

Samkvæmt 1. mgr. 19. gr. laga nr. 10/2008 skulu konum og körlum er starfa hjá sama atvinnurekanda greidd jöfn laun og skulu njóta sömu kjara fyrir sömu eða jafnverðmæt störf. Þá er í 1. mgr. 25. gr. sömu laga lagt bann við því að atvinnurekendur mismuni konum og körlum í launum og öðrum kjörum á grundvelli kyns. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar skal atvinnurekandi, ef leiddar eru líkur að því að kona og karl sem starfa hjá sama atvinnurekanda njóti mismunandi launakjara fyrir sömu eða jafnverðmæt störf, sýna fram á, ef um launamun er að ræða, að munurinn skýrist af öðrum þáttum en kyni.

Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefur í málum á því réttarsviði sem hér um ræðir verið miðað við það að ef verulegar líkur eru leiddar, á grundvelli heildstæðs mats, að því að störf séu sambærileg hvað inntak og ytri búnað snertir, skuli atvinnurekandi bera hallann af sönnun um það hvort um mismunun í kjörum vegna kyns sé að ræða, sbr. t.d. dóma réttarins frá 31. maí 2000 í máli nr. 11/2000 og frá 20. janúar 2005 í máli nr. 258/2004. Hefur rétturinn í því sambandi vísað jafnt til almennra sönnunarreglna og sönnunarreglu eldri jafnréttislaga, sbr. nú 2. mgr. 25. gr. laga nr. 10/2008.

Fallast verður á það með sóknaraðila að ytri ásýnd starfa hennar og B hafi verið áþekk, enda er óumdeilt að þau störfuðu í sömu deild varnaraðila, undir sama yfirmanni og báru bæði titilinn „viðskiptastjóri“ í daglegu tali, þótt ekki hafi verið um formlegan starfstitil samkvæmt ráðningarsamningi að ræða. Varnaraðili mótmælir því hins vegar að sóknaraðili hafi sinnt sömu eða jafnverðmætum störfum og B. Í skýrslu J-kk-ef H-kk-ef Ú-kk-ef, fyrrverandi forstöðumanns eignastýringasviðs varnaraaðila og næsta yfirmanns sóknaraðila og B, fyrir dómi kom fram að um algerlega ósambærileg störf hafi verið að ræða, hvað verkefni þeirra, starfsskyldur, ábyrgð og verðmæti starfa þeirra fyrir varnaraðila snerti.

Eins og rakið er í málavaxtalýsingu hér að framan kveður varnaraðili að meginverkefni deildarinnar Sala og þjónusta við fagfjárfesta hafi verið eftirfarandi:

a. Sala á sjóðum erlendra samstarfsaðila bankans, s.s. JP Morgan o.fl., til innlendra fagfjárfesta, auk samskipta við erlenda samstarfsaðila.

b. Sala og þjónusta vegna eignastýringar og verðbréfasjóða til fagfjárfesta.

c. Sala á verðbréfasjóðum, einkum skammtímasjóðum, til stærri fyrirtækja og samskipti við erlendar starfsstöðvar.

Varnaraðili fullyrðir að forstöðumaður deildarinnar hafi sinnt þeim verkefnum sem talin séu í a- og b-lið, ásamt B, en að sóknaraðili hafi sinnt þeim verkefnum sem talin séu í c-lið. Þessar staðhæfingar varnaraðila, sem jafnframt komu fram við meðferð málsins fyrir kærunefnd jafnréttismála, hefur sóknaraðili ekki borið brigður á hér fyrir dómi. Sóknaraðili hefur þvert á móti byggt á því í málatilbúnaði sínum að við starfslok B, skömmu fyrir fall bankans, hafi henni verið falinn hluti af starfsskyldum B, sem skilja verður svo að ágreiningslaust sé að verkefni þeirra og starfsskyldur hafi a.m.k. að hluta til verið ólík. Verður því að leggja til grundvallar að störf sóknaraðila og B hafi að inntaki verið ólík og ekki aðeins hvað einstök verkefni snertir.

Sóknaraðili byggir allt að einu á því að varnaraðili hafi ekki sýnt fram á annað en að störfin hafi verið jafnverðmæt. Þann málatilbúnað hefur sóknaraðili þó ekki leitast við að styðja frekari gögnum en fyrir kærunefnd jafnréttismála, heldur vísar sóknaraðili einkum til ytri ásýndar starfanna og sönnunarreglu 2. mgr. 25. gr. laga nr. 10/2008.

Eins og fyrr sagði komst kærunefnd jafnréttismála að þeirri niðurstöðu að mismunur á föstum launum sóknaraðila og B fæli ekki í sér brot á lögum nr. 10/2008, með vísan til þess að varnaraðili hafi sýnt nægjanlega fram á að B hafi annast önnur og verðmætari verkefni en sóknaraðili, haft yfir að ráða mun meiri starfsreynslu og meiri menntun á því sviði sem þau störfuðu á og haft umtalsvert hærri mánaðarlaun en aðrir þeir karlmenn sem störfuðu sem viðskiptastjórar innan sömu deildar. Hefur sóknaraðili fyrir dómi ekki leitast sérstaklega við að sýna fram á í hverju kærunefndinni hafi skjátlast í því sönnunarmati.

Samkvæmt framansögðu verður að leggja til grundvallar að þrátt fyrir að ytri ásýnd starfanna hafi verið áþekk hafi inntak starfa sóknaraðila og B að mörgu leyti verið ólíkt hvað verkefni og starfsskyldur snertir. Þá verður ekki önnur ályktun dregin af fyrirliggjandi gögnum en að hallað hafi á sóknaraðila í samanburði við B, bæði hvað menntun og starfsreynslu varðar. Í niðurstöðu kærunefndar jafnréttismála er m.a. byggt á því að B hafi starfað mun lengur en sóknaraðili hjá varnaraðila, tekið þátt í uppbyggingu deildarinnar Sala og þjónusta fyrir fagfjárfesta og gegnt lykilhlutverki í að byggja upp samstarf við erlenda samstarfsaðila sem verulegur hluti af tekjum deildarinnar hafi stafað af. Fengu þær staðhæfingar stoð í framburði fyrrverandi forstöðumanns eignastýringasviðs varnaraaðila fyrir dómi og hafa ekki verið leiddar líkur að því að þær séu rangar. Loks verður ekki hjá því litið að staðhæfingar varnaraðila um að B hafi verið „lykilstarfsmaður“ og launaður eftir því, samræmast þeim upplýsingum sem fyrir liggja í málinu um að launakjör annarra karlkyns starfsmanna sem síðar voru ráðnir til deildarinnar hafi verið með mun lakari en B.

Að framanrituðu og gögnum málsins virtum heildstætt þykir sóknaraðili verða að bera hallann af því að ekki hafa verið leiddar þær líkur að því að störf sóknaraðila og B hafi verið þau sömu eða jafnverðmæt til þess að varnaraðila verði á grundvelli sönnunarreglna gert að sýna fram á að mismunandi launakjör þeirra hafi ekki falið í sér mismunun á grundvelli kyns. Telst því ósannað að varnaraðili hafi, með því að greiða sóknaraðila lægri föst laun en B, brotið gegn 1. mgr. 19. gr. og 1. mgr. 25. gr. laga nr. 10/2008 og verður skaðabótakröfu sóknaraðila, að því leyti sem hún byggist á mismun launanna, því hafnað.

2.

Samkvæmt ráðningarsamningi sóknaraðila við varnaraðila, í kafla um launakjör og hlunnindi, skyldu bónusgreiðslur ákveðnar af framkvæmdastjóra í samráði við forstjóra og starfsmannastjóra og voru háðar því að 15% arðsemiskrafa samstæðunnar næðist. Skyldu bónusgreiðslurnar taka mið af árangri samstæðunnar í heild, árangri KB banka á Íslandi, árangri eignastýringar og loks mati á árangri sóknaraðila í starfi, án þess að í ráðningarsamningnum væri gerð grein fyrir vægi þessara þátta hvers um sig við ákvörðun bónusgreiðslna. Ágreiningslaust er í málinu, og tekið fram í bréfi varnaraðila til kærunefndar jafnréttismála, dags. 12. maí 2009, að ákvæði um bónusgreiðslur í ráðningarsamningi varnaraðila við B hafi verið sambærileg.

Kærunefnd jafnréttismála komst að þeirri niðurstöðu í úrskurði sínum frá 11. nóvember 2009 að varnaraðili teldist hafa brotið gegn ákvæðum laga nr. 10/2008 að því er varðaði bónusgreiðslur sem inntar hafi verið af hendi á árinu 2007, vegna ársins 2006, enda yrði varnaraðili að bera hallann af því að hafa ekki lagt fram nein gögn er sýndu hvernig mat á árangri einstakra starfsmanna fór fram. Nefndin hafnaði því aftur á móti að bónusgreiðslur til sóknaraðila og B vegna ársins 2005 hafi verið samanburðarhæfar, enda hafi sóknaraðili ekki hafið störf í deildinni Sala og ráðgjöf til fagfjárfesta fyrr en í desember það ár. Umfjöllun nefndarinnar einskorðaðist við framangreindar bónusgreiðslur.

Sóknaraðili hefur í máli þessu ekki leitast við að styðja það neinum rökum eða gögnum að bónusgreiðslur til hennar og B vegna ársins 2005 séu samanburðarhæfar, enda þótt hún hafi ekki hafið störf í deildinni Sala og ráðgjöf til fagfjárfesta fyrr en undir lok þess árs. Þá hefur sóknaraðili ekki fært fram neinar málsástæður til stuðnings þeirri staðhæfingu að varnaraðila hafi borið að greiða henni bónusgreiðslur vegna ársins 2007, enda þótt af gögnum málsins verði ráðið að hún hafi stærstan hluta ársins verið frá vinnu vegna fæðingarorlofs. Mótmælti varnaraðili því sérstaklega við munnlegan málflutning að fallist yrði á kröfu sóknaraðila hvað þessar greiðslur varðar.

Þar sem sóknaraðili hefur ekki leitt líkur að því að forsendur fyrir bónusgreiðslum til hennar og B vegna áranna 2005 og 2007 geti talist samanburðarhæfar verður kröfu sóknaraðila, að því leyti sem hún lýtur að mismun á þessum greiðslum, hafnað.

Eftir stendur sá þáttur kröfu sóknaraðila sem varðar mismun á bónusgreiðslum sem inntar voru af hendi til hennar og B vegna ársins 2006. Í sundurliðun með kröfulýsingu sóknaraðila kemur ekki fram vegna hvers tímabils bónusgreiðslur voru inntar af hendi en upplýsingar sem fram koma um það í úrskurði kærunefndar jafnréttismála í máli nr. 2/2009, bls. 20, samræmast fyrirliggjandi gögnum málsins og hefur þeim ekki verið andmælt. Verða þær upplýsingar því lagðar til grundvallar. Samkvæmt þessum gögnum er hér um að ræða mismun að fjárhæð alls 5.301.085 krónur, þ.e. 1.741.793 krónur vegna greiðslna sem fram fóru í ágúst 2006, 2.997.594 krónur vegna greiðslna í febrúar 2007 og loks 561.698 krónur af þeim 3.061.698 krónum sem B fékk greiddar í ágúst 2008. Ekki er tölulegur ágreiningur með aðilum um þessar fjárhæðir.

Þar sem ákvarðanir um bónusgreiðslur til sóknaraðila og B byggðust á sömu sjónarmiðum og þau störfuðu bæði innan sömu deildar varnaraðila allt tímabilið, geta mismunandi greiðslur til þeirra vegna ársins 2006 vart skýrst af öðru en því að persónulegur árangur þeirra í starfi hafi verið metinn misjafnlega mikill. Er í reynd óumdeilt í málinu að sá þáttur hafi ráðið hinum misjöfnu bónusgreiðslum og byggir varnaraðili á því að B hafi verið talinn hafa náð umtalsvert meiri árangri í starfi en sóknaraðili.

Eins og atvikum er háttað í þessu máli verður að telja það standa varnaraðila nær að sýna fram á það á hvaða mælikvarða persónulegur árangur starfsmanna í starfi var metinn og að mat samkvæmt þeim mælikvörðum hafi réttlætt mismunandi bónusgreiðslur til sóknaraðila og B.

Í framburði S-kk-ef B-kk-ef, fyrrum starfsmannastjóra varnaraðila og J-kk-ef H-kk-ef Ú-kk-ef, fyrrum forstöðumanns eignastýringasviðs bankans, fyrir dómi kom fram að mat á árangri sóknaraðila og B í starfi hafi verið í höndum þess síðarnefnda, sem gert hafi tillögu að bónusgreiðslum til starfsmanna deildarinnar Sala og ráðgjöf til fagfjárfesta, sem hinn fyrrnefndi, ásamt öðrum stjórnendum bankans, hafi yfirfarið og samþykkt. Í framburði J-kk-ef kom fram að við mat á árangri einstakra starfsmanna hafi einkum verið litið til þeirra tekna sem viðkomandi hafi aflað varnaraðila en einnig til „verðmætis“ starfsmannsins, þ.e. þeirra tekna sem störf hans væru talin líkleg til að skila varnaraðila til framtíðar.

Varnaraðili hefur ekki í þessu máli fremur en við meðferð málsins hjá kærunefnd jafnréttismála lagt fram nein skjalleg gögn sem skýra á hvaða forsendum ákvörðun um bónusgreiðslur til sóknaraðila og B byggðust, þar með talið hvernig árangur þeirra í starfi var metinn. Þótt framburður fyrrum starfsmannastjóra og fyrrum forstöðumanns eignastýringasviðs varnaraðila fyrir dómi bendi til þess að tekjur sem viðkomandi starfsmaður hafi aflað varnaraðila hafi verið eitt helsta viðmiðið, hafa engin gögn verið lögð fram um til að mynda tekjur deildarinnar og af hvaða verkþáttum þær stöfuðu, líkt og bent var á í úrskurði kærunefndar jafnréttismála. Verður varnaraðili að bera hallann af því að ósannað þykir að mismunandi bónusgreiðslur til s-kk-ef og B vegna ársins 2006 hafi skýrst af öðrum þáttum en kyni. Telst varnaraðili því hafa brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 25. gr., sbr. 1. mgr. 19. gr. laga nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.

Með framangreindri niðurstöðu þykir jafnframt sýnt að skilyrði um ólögmæti og saknæmi séu uppfyllt til þess að brot varnaraðila gegn lögum nr. 10/2008 varði skaðabótaskyldu samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar, sbr. 31. gr. laga nr. 10/2008.

Krafa sóknaraðila er á því byggð að tjón hennar nemi fjárhæð sem svari til mismunar á bónusgreiðslum sem varnaraðili hafi greitt henni og B. Eru ekki efni til annars en að fallast á það með sóknaraðila að hún hafi orðið fyrir tjóni vegna brots varnaraðila sem samsvari þeim mismun, sem samkvæmt framanrituðu nemur alls 5.301.085 krónum vegna ársins 2006. Verður krafa sóknaraðila því tekin til greina að þeirri fjárhæð.

Hluti af þeirri kröfu sem sóknaraðili krefst að verði viðurkennd við slit varnaraaðila er krafa um vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu. Í greinargerð varnaraðila er ekki vikið sérstaklega að þessum þætti kröfu sóknaraðila en við munnlegan málflutning var vaxtakröfunni mótmælt sem óljósri og vanreifaðri.

Í greinargerð sóknaraðila kemur fram að miðað sé við að vextir reiknist frá tjónsdegi hverju sinni, sem sé gjalddagi þeirra greiðslna sem um ræðir. Ekki kemur fram í greinargerð sóknaraðila fram til hvers tíma krafist sé þessara vaxta en samkvæmt því sem greinir í kröfulýsingu sóknaraðila miðast krafan við 22. apríl 2009. Þykir krafa sóknaraðila um vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 nægilega skýr og eru ekki efni til annars en að fallast á hana, að því marki sem hér hefur verið fallist á skaðabótakröfu sóknaraðila, eins og nánar greinir í úrskurðarorði.

3.

Ágreiningur aðila lýtur loks að því hvort krafa sóknaraðila skuli viðurkennd sem forgangskrafa í bú varnaraðila, sbr. 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl. eða sem almenn krafa, sbr. 113. gr. sömu laga. Byggir sóknaraðili á því að krafan sé í eðli sínu launakrafa, þ.e. um bætur sem samsvari launamun á tilteknum tímabilum.

Ákvæði 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991, þar sem taldar eru upp í átta töluliðum kröfur sem að réttri tiltölu ganga framar svonefndum almennum kröfum samkvæmt 113. gr. laganna, fela í sér frávik frá meginreglu gjaldþrotaskiptaréttar um jafnræði lánardrottna við gjaldþrotaskipti. Verður því að líta svo á að ákvæði 1. töluliðar 1. mgr. 112. gr. verði almennt ekki skýrt rýmra en samkvæmt orðanna hljóðan og að lögjöfnun sé ekki tæk. Má um þetta vísa til dómaframkvæmdar Hæstaréttar, t.d. dóms réttarins frá 1. september 2003 í máli nr. 326/2003.

Ákvæði 1. töluliðar tekur til krafna um „laun og annað endurgjald fyrir vinnu í þjónustu þrotamannsins“. Þótt krafa sóknaraðila eigi rót sína að rekja til atvika er varða bónusgreiðslur samkvæmt ráðningarsamningi hennar og varnaraðila breytir það engu um það krafan er í eðli sínu skaðabótakrafa en ekki launakrafa. Slíkar kröfur njóta almennt stöðu sem almennar kröfur samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991, utan þess að í 2. tölulið 1. mgr. 112. gr. er gert ráð fyrir því að kröfur um bætur vegna slita á vinnusamningi á tilteknu tímabili geti talist forgangskröfur. Ekki er á því byggt í málinu að sá töluliður eigi við um kröfu sóknaraðila.

Í ljósi þess sem rakið hefur verið um lögskýringarsjónarmið við túlkun ákvæða 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 verður að hafna framangreindri málsástæðu sóknaraðila og þeirri kröfu að viðurkennt verði að krafa sóknaraðila njóti stöðu samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 í réttindaröð við slit varnaraðila. Verður kröfu sóknaraðila því skipað í réttindaröð við slit varnaraðila sem almennri kröfu samkvæmt 113. gr. sömu laga og á það jafnt við um höfuðstól kröfunnar og vexti af henni samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001.

Með hliðsjón af úrslitum málsins verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðila málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn 627.500 krónur, að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Af hálfu sóknaraðila flutti mál þetta G-kk-nf G-kk-nf H-kk-nf hrl. og af hálfu varnaraðila S-kvk-nf D-kvk-nf J-kvk-nf hdl.

H-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan, að gættu ákvæði 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamál, en uppkvaðning úrskurðar hefur dregist vegna embættisanna dómarans.

Úrskurðarorð:

Krafa sóknaraðila, O-kvk-ef I-kvk-ef, að fjárhæð 5.301.085 krónur, ásamt vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 1.741.793 frá 1. ágúst 2006 til 1. febrúar 2007, af 4.739.387 krónum frá þeim degi til 1. ágúst 2008, en af 5.301.085 krónum frá þeim degi til 22. apríl 2009, er viðurkennd sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o.fl., við slitameðferð varnaraðila, Kaupþings banka hf.

Varnaraðili greiði sóknaraðila 627.500 krónur í málskostnað.

H-kvk-nf B-kvk-nf