S-1804/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 27. júní sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 13. apríl 2022, á hendur X, kt. [...], [...], [...], fyrir nauðgun, með því að hafa aðfaranótt þriðjudagsins 5. febrúar 2019, á þáverandi heimili sínu að M í [...], haft samræði við A, kt. [...], án hennar samþykkis, og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga, en af háttseminni hlaut hún sogbletti á kinn og hálsi og bitfar á vinstra læri.

Telst þetta varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kt. [...], er gerð sú krafa að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 4.000.000 auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 1. febrúar 2019, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að skaðabótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Með yfirlýsingu 8. apríl 2022 var aðild að einkaréttarkröfunni breytt þar sem brotaþoli hafði þá náð 18 ára aldri og var orðin lögráða þannig að krafan var lögð fram fyrir hönd brotaþola sjálfrar.

Við aðalmeðferð málsins var krafan leiðrétt þannig að vextir reikna st frá 5. febrúar í stað 1. febrúar 2019.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, til vara að ákærði verði sýknaður, en til þrautavara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa sem öll verði skilorðsbundin. Jafnframt krefst hann frávísunar bótakröfu, til vara sýknu og til þrautavara lækkunar. Þá krefst hann málsvarnarlauna sér til handa sem greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

Þann 5. febrúar 2019 var haft samband við lögreglu vegna

[...] ára stúlku sem stödd var á neyðarmóttöku fyrir þolendur kynferðisbrota. Á vettvangi hitti lögregla fyrir brotaþola ásamt móður sinni og réttargæslumanni. Lögregla ræddi við brotaþola og tók á móti kæru frá móður hennar.

Móðir brotaþola greindi frá því að dóttir hennar hefði farið útað kaupa nesti fyrir skólannum kl. tíu kvöldið áður, enhún hefði síðan farið í [...] . Dóttir hennarhefði greint henni frá því að hafa heyrt í vini sínum, ákærða, sem hefði sótt hana og farið með hana í heimahús í N. Þau hefðu farið í heitan pott og einhver hefði boðið henni vín. Hún hefði greinst með kókaín í þvagi og teldi sig því hafa tekið það, þrátt fyrir að muna ekki eftir því. Hún hefði svo næst sagst muna að vakna í einhverju húsi í O á dýnu í kjallaranum. Hún hefði þá bara verið í peysu en hin fötin hennar hefðu legið á gólfinu. Hún hefði farið út og tekið strætó í P þar sem hún hefði verið þegar starfsmaður á Q hefði hringt í hana og lögreglumaður hefði komið að sækja hana og farið með hana í neyðarvistun. Dóttir hennarhefði á þessum tíma verið nýútskrifuð af Q. Henni hefði ekki liðið vel, hefði verið illt í maga og mjöðmum og með mar á kinninni, enekki munað vel hvað hefði gerst. Hún hefði virst ringluð og döpur.

Brotaþoli greindi frá því að hún hefði ætlað út í búð kvöldið áður og síðan að hitta vin sinn. Sá hefði ekki komið en ákærði, sem væri vinur hennar, hefði boðið henni að sækja hana og fara með hana heim til vinar hans. Hún þekkti ekki vininn en hann væri eldri en þau og með bílpróf. Hún hefði ætlað að fara þangað og vera í stutta stund. Síminn hennar hefði eiginlega verið ónýtur og hún hefði lítið getað notað hann. Þau hefðu farið í einbýlishús í N þar sem vinur ákærða hefði gefið henni Red Bull með áfengi í. Hún hefðiverið með kókaín í þvagi á neyðarmóttökunni en muni ekki eftirað hafa tekið það. Hún vissi ekki hvað hún hefði drukkið mikið áfengi en þegar hún drekki missi hún stjórn á því og drekki endalaust. Spurð um hversu drukkin hún hefði verið þetta kvöld á skalanum 0 til 10 taldi hún sig hafa verið um 5,5. Hún væri einnig á lyfjum og fengi í magann vegna þeirra þegar hún drykki. Þau ákærði og félagi hans hefðu spjallað saman, drukkið og farið í heitan pott. Hún hefði verið á nærfötunum en fengið lánaðan bikini-topp. Húnkvaðsteinnigmunaeftir að fara út að reykja nokkrum sinnum og halda áfram drykkjunni eftir að hafa farið í pottinn. Þá muni hún eftir að sitja í sófa og klappa [...].

Þau hefðu setið þar lengi þar tilkomið hefði verið fram á nótt. H ún muni hins vegar ekki meira fyrr en hún hefði vaknað um kl. hálf eitt daginn eftir í O. Hún muni þó að vinur ákærða hefði ekki viljað skutla þeim heim heldur sagt þeim að redda sér sjálfum, en vissi ekki hvernig þau hefðu komist í burtu. Hún hefði reynt að kveikja á símanum sínum en hann hefði enn virkað illa. Hún taldi að hún hefði farið heim til ákærða þar sem hann byggi í O en hún hefði ekki komið þangað áður. Herbergið hefði litið út eins og [...]herbergi. Hún hefði þó ekki séð ákærða eða neinn annan í íbúðinni. Hún lýsti íbúðinni nánar og teiknaði. Hún hefði séð að klukkan var orðin hálf eitt og að hún yrði að fara að komast heim. Hún hefði bara verið í peysu og brjóstahaldara, en teygt sig í fötin sín sem hefðu verið á stól í herberginu. Hún hefði síðan farið út, fundið strætóskýli og tekið strætó í P. Þar hefði henni tekist að kveikja á símanum og hringt í lögreglumann sem hefði komið og sótt hana. Hún hefði verið með mikinn höfuðverk og illt í hálsi og hendi eins hún hefði sofið eitthvað vitlaust og illt í mjöðmunum. Þá hefði hún verið með sogblett vinstra megin á hálsinum og við skoðunina hefði fundist far á vinstra læri. Þá hefði einnig verið eitthvað far á kinn sem hún vissi ekki hvað væri. Hún hefði verið stressuð að fara heim því hún hefði ekki vitað hvað hún ætti að segja móður sinni. Hún kvaðst ekki vita hvað hefði gerst en liði skringilega. Þau ákærði hefðu þekkst í u. þ. b. ár og hittust stundum. Þau hefðu átt í kynferðislegu sambandi fyrst eftir að þau hefðu kynnst.

Lögregla sýndi brotaþola mynd af M þar sem ákærði býr, sem hún þekkti sem húsið sem hún hefði vaknað í. Lögregla fór þá að heimili ákærða þar sem framkvæmd var vettvangsrannsókn.

Í skýrslu neyðarmóttöku vegna komu brotaþola 5. febrúar 2019 kl. 15:30 greinir að brotaþoli hafi skýrt svo frá að hún hefði kvöldið áður farið með vini sínum og vini hans í hús í N. Þau hefðu drukkið áfengi og farið í heitan pott. Það næsta sem hún muni séað vakna í ókunnugu húsi í [...] um hádegi. Hún hefði einungis verið í peysu en buxur og nærbuxur á gólfinu. Hún hefði farið heim og svo á Q þar sem hún hefði rætt við starfsmann og þær ákveðið að fara á neyðarmóttöku. Hún kvartaði undan verkjum og væri ekki eins og hún ætti að sér að vera. Þá hefði hún verið með óþægindi í leggöngum sem hún gat ekki lýst nánar. Brotaþoli hafi verið fjarræn og lítið munað en sagt skýrt frá. Hún hafi haft mar á hægri kinn og framan á hálsi sem gætu verið sogblettir. Á vinstra læri hafi hún verið með smá sár og mar sem gæti verið bitfar. Við leggangaskoðun sáust ekki áverkar en brotaþoli fann sviða þegar smá tog kom á ytri hluta legganga. Þá greindist þvag hennar jákvætt fyrir kókaíni. Blóð og þvag var tekið í eiturefnarannsókn. Tekið var strok fyrir DNA- rannsókn frá mari á hálsi og áverka á vinstra læri og ytri og innri kynfærum.

Lífsýni sem reyndust nothæf til DNA- kennslagreiningar fundust í sýnum úr kynfærum og endaþarmi brotaþola og voru þau send til DNA- greiningar hjá Nationellt Forensiskt Centrum í Svíþjóð. Send voru til rannsóknar tíu sýni, fimm sem varðveitt höfðu verið við rannsókn á sængurfatnaði ákærða og fimm sýni, varðveitt við réttarlæknisskoðun brotaþola á neyðarmóttöku. Rannsóknarstofan valdi til rannsóknar þrjú sýni úr sængurfatnaðinum og þrjú sýni frá neyðarmóttöku. Greining á sýnum úr sængurfatnaði ákærða leiddi í ljós að í öllum sýnunum kom fram blanda DNA- sniða frá a. m. k. tveim einstaklingum. Það DNA- snið, sem var í meirihluta í öllum sýnunum, var eins og DNA- snið ákærða. Það DNA, sem var í minnihluta í sýnunum, var ekki unnt að samkenna við einstakling. Rannsókn á sýnum merktum úr kynfærum og endaþarmi brotaþola leiddi í ljós að DNA- snið sýnanna var eins og DNA- snið ákærða.

Blóðsýni úr brotaþola voru send í alkóhólrannsókn. Samkvæmt matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, frá 1. apríl 2019, fundust lyf og ólögleg ávana- og fíkniefni ekki í mælanlegu magni í sýnunum. Þá fannst ekkert alkóhól í blóðsýnum úr brotaþola.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 11. mars 2019 og aftur 26. september sama ár. Í fyrri skýrslutökunni kvaðst hann ekki hafa hitt brotaþola umrætt kvöld heldur hefði hann verið með vini s-x-x N. Hann hefði verið í samskiptum við brotaþola og sagt henni að hann væri upptekinn þar sem hann væri að borða með vini sínum og fara í pottinn. Hann kvaðst þekkja brotaþola og síðast hafa hitt hana í mánuðinum á undan. Þau hefðu á verið að „kela“ heima hjá frænda hennar. Þau væru vinir og hann hefði sofið hjá henni, en nokkrir mánuðir væru síðan síðast. Hún hefði nokkrum sinnum komið heim til hans. Í síðari skýrslutökunni hélt ákærði við sama framburð. Þá voru bornar undir ákærða niðurstöður DNA- kennslagreiningar en ákærði kvaðst ekki geta gefið skýringar á þeim niðurstöðum.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvaðst hafa kynnst brotaþola árið 2018 í gegnum sameiginlega vini. Þau hefðu verið vinir og hefðu stundum sofið saman. Umrætt kvöld hefðu þau verið í samskiptum á Snapchat og hún hefði beðið hann um að sækja sig. Hann hefði verið með vini sínum, B, sem hefði verið með bílpróf og þeir hefðu sótt brotaþola við R. Hún hefði verið hress og eðlileg og litið út fyrir að vera edrú. Þeir hefðu boðið henni heim til vinar hans í mat og svo hefðu þau farið í heita pottinn. Vinur hans hefði boðið þeim upp á áfengi sem hann hefði skenkt þeim. Það hefði verið vodka í Red Bull en þau hefðu einungis drukkið eitt glas og einn drykk sem heiti Love. Engin fíkniefni hefðu verið notuð. Hann taldi brotaþola hafa verið um 2- 3 á skalanum 0- 10 yfir hversu drukkin hún hefði verið. Eftir matinn hefðu hann og brotaþoli sest í sófann meðan vinur hans hefði gengið frá. Vinurinn hefði síðan farið inn í herbergi en þau brotaþoli hefðu endað á að kyssast og svo stunda kynlíf saman á sófanum. Brotaþoli hefði átt frumkvæði að kynlífinu. Hún hefði veitt honum munnmök og þau hefðu átt samfarir um leggöng. Það hefði verið með fullu samþykki brotaþola og hefði endað með því að hann hefði fengið sáðlát. Í upphafi lýsti ákærði þessu sem einu skipti en síðar við skýrslutökuna kvað hann þetta hafa gerst tvisvar sinnum og hann hefði fengið sáðlát einu sinni í leggöng brotaþola og einu sinni yfir endaþarm hennar. Um 30- 40 mínútur hefðu verið á milli. Vinur hans hefði verið inni í herbergi allan tímann. Eftir þetta hefðu þau farið heim til hans með skutlara, milli kl. 4 og 5 um nóttina, þar sem þau hefðu sofnað eftir um það bil korter. Móðir hans og bróðir hefðu verið heima. Móðir hans hefði einungis haft tjald fyrir svefnherberginu og bróðir hans hefði verið í herbergi næst innganginum. Morguninn eftir hefði hann vaknað um kl. 13:20 með brotaþola standandi með símann sinn. Hún hefði verið í peysu en hann mundi ekki hvernig hún hefði verið klædd að neðan. Hann hefði sjálfur verið á nærbuxunum. Hún hefði sagt að móðir hennar væri brjáluð og hefði hringt margoft þannig að hún ætlaði að taka strætó heim. Allt hefði virst eðlilegt og hún hefði knúsað hann bless. Hann hefði svo sofnað aftur. Þegar hann hefði heyrt af kærunni hefði hann orðið hissa og sár og reynt að ræða við brotaþola á Snapchat. Hún hefði sagt honum að hún hefði ekki viljað kæra hann. Þá hefðu þau átt venjuleg samskipti eftir þetta, hún hefði t. d. beðið hann að koma út að skemmta sér og sýnt honum [...] sem hún hefði fengið sér. Ákærði kvaðst hafa verið hræddur við skýrslutöku hjá lögreglu og liðið óþægilega. Hann væri núna að greina rétt frá atvikum en hann hefði ekki áttað sig á mikilvægi þess að segja satt hjá lögreglu. Hann hefði upplifað að lögreglan væri að brjóta á honum og hefði frosið. Hann teldi sig ekki hafa gert neitt rangt. Málið hefði eyðilagt [...] hans og hann glímdi í dagvið þunglyndi og kvíða.

Brotaþoli kvaðst lítið muna eftir atvikum. Ákærði og einhver vinur hans, sem hún hefði ekki séð áður, hefðu sótt hana, en áður hefði hún verið ísamskiptum við ákærða á Snapchat. Þau hefðu farið saman í hús í N þar sem þau hefðu bara verið þrjú. Hún mundi ekki eftir áfengi og hún hefði ekki séð fíkniefni. Það hefði þó örugglega verið áfengi en hún mundi ekki eftir að drekka. Hún mundi ekki hvað þau hefðu gert en mundi þó eftir að hafa fengið lánað bikini og farið í heitan pott. Hún hefði síðan vaknað heima hjá ákærða og taldi að hún hefði hringt í lögreglumann til að fá hann til að sækja sig. Hann hefði komið og farið með hanaá bráðamóttökuna. Hún mundi ekki hvort hún hefði verið klædd, hvernig henni leið eða hvað gerðist þegar hún vaknaði. Hún mundi ekki hvort hún hefði stundað kynlíf, hvort heldur sem var heima hjá ákærða eða vini hans. Ákærði væri vinur hennar en hún mundi ekki hvað þau hefðu þekkst lengi. Þau væru ekki kærustupar en hefðu hist áður. Hún mundi þó ekki hvort þau hefðu sofið saman en taldi að hún hefði áður komið heim til hans. Hún væri búin að loka á þessa hluti. Hún hefði farið á Q daginn eftir atvikið og ekki liðið vel. Hún hefði verið læst inni og ekki fengið stuðning. Starfsfólkinu hefði fundist eins og hún hefði fallið en það væri ekki raunin þar sem hún hefði átt í erfiðleikum vegna lyfja en ekki áfengis. Henni hefði liðið vel fyrir atvikiðog verið ánægð með að vera komin heim af Q. Eftir atvikið hefði hún átt venjuleg samskipti við ákærða sem hefðuekkisnúistum neitt sérstakt. Hún væri í skóla með honumen hefði ekki pælt neitt sérstaklega í því. Það hefði ekki verið hennar ákvörðun að kæra heldur hefði móðir hennar gert það. Ákærði hefði beðið hana um að falla frá málinu og hún hefði beðið móður sína um þaðen það hefði ekki verið hægt. Spurð um skýrslu sína hjá lögreglu kvaðst brotaþoli muna eftir að hafa gefið hana og telja að hún hefði sagt satt. Hún mundi þó ekki hvort atvik hefðu raunverulega verið þannigað hún hefði drukkið og farið í blackout. Hún mundi ekki eftir að vinur ákærða hefði ekki viljað skutla þeim og mundi ekki hvort hún hefði í raun vaknað ber að neðan í peysu að ofan. Hún kvað líðan sína slæma í dag, en hún væri mjög kvíðin og undir miklu álagi.

Vitnið C, móðir brotaþola, kvað brotaþola hafa farið í búð þetta kvöld að kaupa sér nesti í skólann en síðan hefði ekki heyrst meira frá henni. Hún hefði haft samband við lögreglumann til að leita að henni. Daginn eftir hefði starfsmaður Q hringt og verið á leiðinni með brotaþola á neyðarmóttökuna. Brotaþoli hefði verið döpur og virst ekki líða vel. Hún hefði byrjað í neyslu árið 2018. Á þessum tíma hefði hún verið nýbúin í meðferð á Q og hefði farið í [...]. Brotaþoli hefði sagt að hún myndi ekki mikið, enmy ndi þó eftir að drekka. Hún hefði sagst vera illt í mjöðm og maga. Brotaþoli væri frekar lokuð og tryði henni ekki alltaf fyrir hlutunum. Þá væri hún með [...] og hefði nýlega verið greind [...]. Síðustu tvö árin hefðu verið erfið og líðan hennar hefði versnað. Það hefði verið erfitt fyrir hana að ákærði væri með hennií skóla. Hún hefði gengið tilsálfræðingssl. hálft ár, m. a. vegna þessa atviks. Vitnið kvað brotaþola hafa beðið sig um að kæra ekki, en brotaþoli hefði einungis verið [...] ára og því ósjálfráða þegar atvikið átti sér stað. Hún hefði því tekið þessa ákvörðun.

Vitnið B kvað ákærða vera kunningja sinn. Hann kvaðst ekki þekkja brotaþola en þó muna eftir að hafa séð hana einu sinni fyrir einhverjum árum. Umrætt kvöld hefði ákærði verið að aðstoða sig og síðan viljað hitta vinkonu sína. Þeir hefðu sótt hana í Rog síðan farið heim til hans í N. Hann mundi ekki til þess að áfengi eða fíkniefni hefðu verið í boði. Þau hefðu m. a. farið í heita pottinn. Ákærði og brotaþoli hefðu síðan setið saman í sófanum en hann hefði farið inn í herbergið sitt. Hann taldi að það hefði verið í um 40- 50 mínútur en hann hefði verið að leyfa þeim að vera saman enda hefði hann talið að þau væru kærustupar. Síðan hefði komið skutlari og sótt þau og farið með þau heim. Hann hefði ekki séð neitt óeðlilegt eiga sér stað. B æði ákærði og brotaþoli hefðu verið brosandi þegar þau hefðu kvatt. Þá hefði hann ekki orðið var við að neinn væri í óeðlilegu ástandi. Hann taldi að hann hefði verið í hálfgerðu áfalli í skýrslutöku hjá lögreglu og lítið munað og hefði þáekki þekkt nafn brotaþola.

Vitnið D, starfsmaður Q, kvað brotaþola hafa verið skjólstæðing Q en taldi að hún hefði verið í leyfi á þessum tíma. Hún hefði komið á Q og ekki verið sjálfri sér lík en hún hefði verið allsgáð. Hún hefði rætt við hana og spurt hana hvernig leyfið hefði gengið en nokkru síðar hefði hún komið og sagt að hún héldi að henni hefði verið nauðgað. Hún hefði vaknað í O og liði eins og henni hefði verið byrlað. Brotaþola hefði ekki liðið vel andlega og líkamlega. Vitnið kvaðst ekki hafa séð áverka á henni en talið allt benda til þess að eitthvað hefði komið fyrir. Þetta hefði ekki virst vera sektarkennd yfir að hafa fallið. Hún hefði gert brotaþola grein fyrir að þetta gæti verið alvarlegt og sagt henni að hún þyrfti að tilkynna þetta. Brotaþoli hefði þá sjálf viljað fara á neyðarmóttöku. Hún hefði fylgt henni og beðið á biðstofunni. Vitnið mundi ekkieftirað hafa hringt í lögreglumann til að sækja brotaþola en hún þyrfti oft að hringja í hann vegna skjólstæðinga sinna.

Vitnið E, bróðir ákærða, lýsti aðstæðum á heimili fjölskyldunnar. Þar væri hljóðbært en hann hefði ekki heyrt neitt frá bróður sínum þessa nótt. Hann kannaðist við að hafa einhver tímann séð brotaþola koma út úr herbergi bróður síns, hugsanlega þennan dag, og þá hefði allt virst eðlilegt.

Vitnið F, móðir ákærða, kvaðst hafa orðið vör við að ákærði kæmi heim milli kl. 4 og 5 þessa nótt. Mjög hljóðbært væri á heimilinu og hún hefði ekki verið með hurð á herberginu sínu á þessum tíma heldur einungis gardínu. Hún þekkti göngulag sonar síns og hefði því vitað að þetta væri hann. Hún taldi að hann hefði verið einn á ferð og hefði farið beint inn í herbergið sitt. Ekkert meira hefði heyrst þessa nótt og hún hefði ekki orðið vör við neitt óeðlilegt þegar hún hefði farið til vinnu morguninn eftir. Hún lýsti aðstæðum í húsnæðinu þannig að þegar inn væri komið blasti við stigi sem þyrfti að fara upp til að komast upp á pall þar sem inngangur væri í íbúðina. Þá væri komið inn í opið eldhús og stofu en herbergið hennar væri þar inn af.

Vitnið G læknir á neyðarmóttöku kvað brotaþola ekki hafa munað hvað hefði gers tog saga hennar hefði því verið óljós. Hún hefði verið með marblett á kinn en ekki virst hafa skýringar á marblettunum á sér. Tekin hefðu verið sýni af marblettum og úr leggöngum. Hún hefði fundið fyrir sviða við skoðun legganga en það gerðist stundum við svona skoðun. Brotaþoli hefði verið fjarræn og lítið munað en þó hafa haft fullan vilja til þess. Vitnið greindi frá því að mögulegt sé að DNA- sýni finnist í kynfærum innan viku. Það að kókaín hafi fundist í þvagi en ekki blóði geti stafað að því að sum lyf finnist áfram í þvagi þótt þau séu ekki lengur í blóðinu.

Vitnið H hjúkrunarfræðingur á neyðarmóttöku kvaðst muna eftir skoðun á brotaþola. Hún hefði komið í fylgd móður og starfsmanns á Q. Hún hefði rætt við brotaþola í upphafi og læknir hefði síðan bæst við. Brotaþoli hefði lítið munað. Hún hefði verið hjá móður sinni og svo farið í R. Vinur hennar hefði sótt hana og þau farið í partí í N þar em hún hefði drukkið og neytt kókaíns. Hún hefði farið á Q daginn eftir en fundið fyrir verkjum í maga og óþægindum frá leggöngum sem hún gat ekki útskýrt nánar. Hún hefði verið þreytt og átt erfitt með að horfa í augu vitnisins en getað greint frá kvöldinu þar til hún hefði farið í blackout. Hún hefði ekki verið merkjanlega undiráhrifum.

Lögreglumaður nr. I greindi frá skýrslutöku af brotaþola á neyðarmóttöku. Hún treysti sér ekki til að lýsa ástandi hennar en hún hefði virkað trúverðug og lýsingar hennar og teikning hefðu verið sannfærandi. Í framhaldi hefði vitnið farið á heimili ákærða og rætt þar við móður hans. Ekki hefði hins vegar náðst í ákærða fyrr en nokkrum dögum síðar. Leitað hefði verið í herbergi hans og rúmföt hans hefðu verið haldlögð. Í upphafi hefði verið skráð að rannsóknin beindist að óþekktum aðila, en brotaþoli hefði fyrst ekki vitað hvar hún hefði vaknað.

Lögreglumaður nr. J kvaðst hafa verið að leita að brotaþola þennan dag þegar hann hefði fengið símtal frá starfsmanni á Q um að hún væri að bíða hans í P. Hann hefði sótt hana þangað og ekið henni á Q. Hann þekkti vel til brotaþola eftir að hafa margoft haft afskipti af henni. Hún hefði virst eins og hún væri vön, en hún væri alltaf inni í sér og hæglát. Hún hefði þekkt bíl hans og komið beint inn til hans. Hún hefði þagað allan tímann og hann hefði ekki merkt á henni að hún væri undir neinum áhrifum. Ekkert hefði komið fram um að nokkuð hefði komið fyrir. Skömmu síðar hefði hann heyrt í talstöðinni að beðið væri um lögreglu á neyðarmóttöku vegna stúlku af Q.

Vitnið J, sérfræðingur hjá tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, greindi frá tæknirannsóknum í málinu. Gögn frá neyðarmóttöku hefðu verið rannsökuð. Komið hefðu í ljós sjáanlegar sáðfrumur og sýnin hefðu verið send í frekari rannsókn.

Vitnið K, sérfræðingur hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu, greindi frá rannsóknum á sængurfatnaði, koddaveri og laki úr herbergi ákærða auk sýna frá neyðarmóttöku. Hann kvað sáðfrumur úr sýnum hafa verið sendar í DNA- greiningu og hafa passað við DNA- snið ákærða. Þá hafi greinst DNA- snið eins og DNA- snið ákærða í rúmfatnaði en annað DNA- snið þaðan hafi reynst í of litlum mæli til að hægt væri að samkenna það við einstakling. Þá greindi hann frá því að möguleiki séað finna sáðfrumur í innri kynfærum konu í allt að 72 tíma en eftir það séu líkurnar orðnar mjög litlar.

Niðurstaða

Verjandi ákærða krefst aðallega frávísunar málsins frá dómi. Krafan byggist á því að málið hafi ekki verið rannsakað nægjanlega vel og málshraðaregla hafi verið brotin, sbr. 2. mgr. 18. gr. og 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í samræmi við 1. mgr. 53. gr., 2. mgr. 57. gr. og 145. gr. laga nr. 88/2008 er það ákæruvaldið sem metur hvor rannsóknargögn máls eru nægjanleg til útgáfu ákæru. Ákæruvaldið ber hallann af því að sönnunargögn málsins séu ekki nægjanleg og veldur það sýknu ef gögn ummálsins er áfátt. Þá verður ekki séð að vörnum ákærða fyrir dómi hafi verið áfátt af þeim sökum að málið hafi ekki verið nægjanlega rannsakað. Sú skylda hvílir á lögreglu að hraða rannsókn máls eftir því sem kostur er, sbr. 2. málslið 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008. Sé farið í bága við málshraðaregluna varðar það ekki frávísun heldur verður tekin efnisleg afstaða til þess við dómsúrlausn málsins hvaða áhrif dráttur á málsmeðferð hefur. Þá verður ekki fallist á að verknaðarlýsingu í ákæru sé ábótavant, sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008, þannig að komi niður á vörn ákærða. Verður frávísunarkröfu ákærða því hafnað.

Ákærða er í máli þessu gefin að sök nauðgun með því að hafa haft samræði við brotaþola á heimili sínu, án hennar samþykkis, og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga.

Ákærði neitar sök. Hann lýsti því fyrir dóminum að hafa haft samræði við brotaþola þetta kvöld á heimili vinar síns með hennar samþykki. Brotaþoli hefur ekki borið um brot gegn sér heldur ber fyrir sig minnisleysi. Hún kveðst hafa vaknað með óljósa tilfinningu um að eitthvað hafi komið fyrirog við skoðun á neyðarmóttöku kom í ljós að lífsýni með DNA- sniði ákærða fannst í kynfærum hennar og endaþarmi.

Ákærði og brotaþoli höfðu þekkst í nokkurn tíma fyrir atvikið. Þau höfðu verið vinir og svo virðist sem þau hafi líka átt kynferðisleg samskipti í einhver skipti. Að kvöldi 4. febrúar 2019 sótti ákærði brotaþola, ásamt vini sínum, og þau fóru þrjú saman á heimili vinarins. Ákærði hefur borið um að áfengi hafi verið haft um hönd, en þó ekki í miklum mæli. Brotaþoli mundi fyrir dóminum ekki eftir áfengi eða fíkniefnum, en hjá lögreglu kvaðst hún hafa drukkið og taldi sig hafa neytt kókaíns þar sem það greindist í þvagi hennar á neyðarmóttöku. Vinur ákærða mundi ekki til þess að neitt slíkt hefði verið í boði. Brotaþoli kvaðst hjá lögreglu hafa verið drukkin þannig að jafnaðist á við 5,5 á skalanum 0 til 10 þetta kvöld. Bæði ákærði og vinur hans töldu hana hafa verið í góðu ástandi og ákærði taldi hana hafa verið nær 2 - 3. Daginn eftir greindist ekkert áfengi í blóði brotaþola og heldur engin fíkniefni þótt kókaín hefði greinst í þvagi hennar. Þá báru starfsmenn neyðarmóttöku, starfsmaður Q og lögreglumaður sem hittu brotaþola um að hún hefði ekki virst undir neinum áhrifum.

Brotaþoli man lítið eftir því sem gerðist á heimili vinar ákærða. Hún mundi þó eftir að hafa farið í heitan pott og hafa setið í sófa. Ákærði sagði þau hafa gert það og endað á að stunda kynlíf í sófanum. Vinur hans kvaðst hafa talið ákærða og brotaþola vera kærustupar og hann hefði farið inn í herbergi til að gefa þeim tíma saman. Hann kvaðst ekki hafa orðið var við neitt óeðlilegt og bæði brotaþoli og ákærði hefðu verið brosandi þegar þau hefðu farið.

Brotaþoli vaknaði daginn eftir á heimili ákærða og fór þaðan með strætó í P þar sem lögreglumaður sótti hana og fór með hana á Q. Þar greindi hún starfsmanni frá því að hún teldi eitthvað hafa gerst og fór í framhaldi á neyðarmóttöku. Hún gat þó ekki greint frá því hvað hefði gerst og var ekki viss um með hverjum. Hún sagðist hafa vaknað ber að neðan, en hún gat ekki staðfest fyrir dóminum að svo hefði verið og mundi ekki eftir að sjá neinn. Ákærði lýsti því hins vegar að hann hefði vaknað þegar brotaþoli fór og allt hefði verið eðlilegt. Móðir hans og bróðir sem voru á heimilinu um nóttina urðu einskis óeðlilegs vör.

Framburður brotaþola um hvað gerðist er óljós. Hún er trúverðug svo langt sem það nær. Hún man atvik ekki vel og mundi enn minna við aðalmeðferð málsins en hjá lögreglu. Hún mundi ekki eftir neinu samræði ogmundi heldur ekki hvort hún hefði áður átt í kynferðislegum samskiptum við ákærða. Samkvæmt niðurstöðum Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði voru lyf, ólögleg ávana- og fíkniefni eða áfengi ekki í mælanlegu magni í blóðsýnum úr brotaþola. Þá hafa þeir sem sáu hana skömmu eftir að hún vaknaði daginn eftir borið um að hún hafi ekki virst undir neinum áhrifum og hún sjálf taldi sig aðeinsí meðallagi drukkna. Ákærði og vinur hans, sem voru þeir einu sem sáu hana um nóttina, töldu hana í góðu ástandi. Það liggur því ekki ljóst fyrir af hverju brotaþoli man atvik svo illa sem raun ber.

Framburður ákærða fyrir dómi var allt annar en hjá lögreglu. Hann neitaði því alfarið hjá lögreglu að hafa hitt brotaþola þetta kvöld og hélt við þá neitun þótt honum væri kynnt að DNA- snið hans hefði fundist í sýnum teknum frá brotaþola á neyðarmóttöku. H ann skýrði breyttan framburð sinn fyrir dómi með því að hann hefði orðið hræddu rog fundist brotið á sér.

Við mat á framburði ákærða og brotaþola verður að líta til þess að þau voru bæði [...]ára er atvik málsins áttu sér stað. Brotaþoli hefur ekki getað skýrt frá því sem gerðist. Hún hefur ekki getað fullyrt um að brotið hafi verið gegn sér og man atvik kvöldsins einungis að litlu leyti. Ekkert liggur fyrir í málinu sem staðfestir að hún hafi verið undir slíkum áhrifum áfengis eða lyfja að hún hafi verið í því ástandi að ákærði hafi getað notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga.

Þrátt fyrir að kókaín hafi greinst í þvagi hennar greindist það ekki í blóði og því óvíst að hún hafi verið undir áhrifum þess. Skoðun á neyðarmóttöku staðfesti að brotaþoli hefði haft samræði en ekkert fannst sem gaf til kynna hvort það var gegn hennar vilja eða með hennar samþykki. Þá var ekki hægt að tengja DNA- snið í rúmfatnaði ákærða við brotaþola.

Það sem einkum gerir líklegt að brot hafi átt sér stað er misvísandi framburður ákærða sjálfs. Ákærði gaf tvisvar sinnum skýrslu hjá lögreglu og naut þar aðstoðar verjanda. Framburður hans hjá lögreglu var þrátt fyrir það ekki sannleikanum samkvæmur. Hins vegar liggur ekkert fyrir í gögnum málsins, eða framburði vitna, sem hrekur framburð hans fyrir dómi.

Framburður vinar ákærða tók jafnframt breytingum fyrir dómi. Hann mundi ekki eftir kvöldinu í skýrslutöku hjá lögreglu en mundi hins vegar vel eftir því fyrir dóminum. Hann skýrði þetta með því að honum hefði brugðið við að vera kallaður til skýrslutöku og hann hefði ekki munað eftir kvöldinu. Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu um ári eftir atburðinn. Hann virðist ekki hafa orðið var við þau atvik sem ákært er fyrir oger því ekki hægtað fullyrða aðþað sé óeðlilegt að hann hafi ekki munað eftir kvöldinu.

Að framangreindu virtu og þar sem annarra gagna nýtur ekki við verður ekki talið, gegn neitun ákærða, að sannað sé svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga nr.88/2008 um meðferð sakamála, að hannhafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvaldins.

Í samræmi við 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2007 verður einkaréttarkröfu brotaþola á hendur ákærða vísað frá dómi.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins verður allur sakarkostnaður vegna meðferðar þess felldur á ríkissjóð, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, M-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 2.427.300 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 990.450 krónur, greiddur úr ríkissjóði. Við ákvörðun þóknunar lögmannanna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið D-kvk-nf Ö-kvk-nf V-kvk-nf aðstoðarsaksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, er sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu brotaþola, A, er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun skipað verjanda ákærða, M-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 2.427.300 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 990.450 krónur.