S-288/2014

Mál þetta, sem þingfest var 15. janúar 2015 og dómtekið þann 18. maí sama ár, er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 2. desember 2014, á hendur G-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf, G-kvk-þgf J-kvk-þgf A-kvk-þgf og H-kvk-þgf R-kvk-þgf,

„fyrir húsbrot og líkamsárás

með því að hafa að morgni laugardagsins 17. maí 2014, í sameiningu ruðst í heimildarleysi inn á heimili A að B, velt þar hillu og ýmsum lausamunum niður á gólf og fyrir að hafa, eftir að inn í íbúðina kom, veist í sameiningu að húsráðanda, A, öll m.a. með höggum og spörkum, auk þess sem ákærða G-kvk-nf J-kvk-nf beit hann í handlegg. Við atlöguna féll A í gólfið, allt með þeim afleiðingum að hann hlaut rifbrot, rispur á hægra rifjablaði, hruflsár á vinstri öxl, bitsár á hægri framhandlegg, fleiðursár á vinstra hné, sár á hægri hönd og veruleg þreifieymsli yfir 6-8 rifi vinstra megin í brjóstkassa.

Teljast brot ákærðu varða við 231. gr. og 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls

sakarkostnaðar.“

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa A, en krafan er svohljóðandi:

„Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A er þess krafist að ákærðu verði dæmd til að greiða honum in solidum skaðabætur að fjárhæð kr. 909.036 með vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38, 2011 um vexti og verðtryggingu, frá 17. maí 2014 til þess dags er mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfu, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Verði brotaþola ekki skipaður réttargæslumaður gerir hann auk þess kröfu um að ákærðu verði dæmd til greiðslu kostnaðar vegna lögmannsaðstoðar að skaðlausu að meðtöldum virðisaukaskatti, samkvæmt málskostnaðarreikningi sem lagður verður fram á síðari stigum málsins eða samkvæmt mati dómsins.“

Ákærði G-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög frekast leyfa og að refsing verði skilorðsbundin að öllu leyti. Ákærði krefst þess að skaðabótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að fjárhæð skaðabóta verði lækkuð. Verjandi ákærða krefst málsvarnarlauna og að þau greiðist úr ríkissjóði.

Ákærða G-kvk-nf J-kvk-nf A-kvk-nf krefst þess aðallega að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög frekast leyfa. Ákærða krefst þess aðallega að skaðabótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að ákærða verði sýknuð af bótakröfunni og til þrautavara er þess krafist að fjárhæð skaðabóta verði lækkuð. Verjandi ákærðu krefst málsvarnarlauna og að þau greiðist úr ríkissjóði.

Ákærða H-kvk-nf R-kvk-nf krefst þess aðallega að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög frekast leyfa. Ákærða krefst þess aðallega að skaðabótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að að fjárhæð skaðabóta verði lækkuð. Verjandi ákærðu krefst málsvarnarlauna og að þau greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

Laust eftir klukkan átta, laugardagsmorguninn 17. maí 2014, barst lögreglu tilkynning frá nágranna brotaþola í máli þessu þess efnis að brotaþoli hefði orðið fyrir árás. Lögregla fór vettvang og hitti fyrir brotaþola. Íbúð brotaþola er á þriðju hæð í fjölbýlishúsinu B en fyrir liggur að fjórar íbúðir eru á hæðinni og gengið inn í þær allar af sama stigapalli.

Á vettvangi gaf ákærða G-kvk-nf sig á tal við lögreglu og lýsti aðdraganda farar hennar og meðákærðu H-kvk-ef á heimili brotaþola. Lögregla fór á heimili ákærðu H-kvk-ef, sem er í fjölbýlishúsi C gegnt íbúð brotaþola, og ræddi við ákærðu og ákærða G-kk-þf sem upplýst var að hefði verið í för með stúlkunum í umrætt sinn. Síðar sama dag voru ákærðu handtekin og færð til skýrslutöku á lögreglustöð. Sama dag lagði brotaþoli fram kæru á hendur ákærðu og tekin var lögregluskýrsla af brotaþola. Fjórum dögum síðar lagði tilnefndur réttargæslumaður brotaþola fram refsikröfu af hálfu brotaþola vegna húsbrots.

Meðal gagna málsins er vottorð frá Heilbrigðisstofnun Suðurlands. Þar kemur fram að D læknir hafi tekið á móti brotaþola umræddan dag. Í áverkavottorði kemur fram að brotaþoli sé flogaveikur og fái reglulega köst. Við skoðun hafi borið töluvert á einkennum grunnsjúkdóms brotaþola, hann hafi átt erfitt með hreyfingar, hafi verið með kippi í andliti og þurfti aðstoð við að afklæðast. Við komu hafi brotaþoli fyrst og fremst kvartað um verki í hægri hönd og brjóstkassa og greint frá því að eiga erfitt með öndun. Skoðun hafi leitt í ljós tvær nýlegar 3 cm langar rispur með 5 cm bili á hægra rifjabarði, nýlegt hruflsár 2x3 cm á vinstri öxl og sár sem hafi litið út fyrir að vera bitfar á framhandlegg ofanverðum nær olnboga. Sárið hafi ekki verið djúpt en rispað og rautt. Fleiðursár hafi verið á vinstra hné og sár á hægri hendi. Lungnahlustun hafi verið eðlileg, hvorki brak eða deyfur. Veruleg þreifieymsli hafi verið yfir 6-8 rifi vinstra megin í brjóstkassa og hafi brotaþoli fundið mikið til við djúpöndun. Röntgen af lungum hafi hvorki sýnt loftbrjóst né blæðingu í brjóstkassa. Þá segir að brotaþoli sé metinn sem rifbrotinn en ekki með öndunarerfiðleika.

Meðal gagna málsins eru ljósmyndir sem lögregla tók á ætluðum brotavettvangi. Sýna myndirnar m.a. fjölbýlishús þau sem brotaþoli og ákærða H-kvk-nf bjuggu í. Þá liggja frammi myndir sem lögregla tók á stigagangi og inni í íbúð brotaþola, teikning af íbúð ákærða og ljósmyndir af áverkum brotaþola.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi.

Ákærði G-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, sem kvaðst hafa neytt áfengis umrædda nótt, greindi frá því að hafa verið í samkvæmi ásamt fleira fólki heima hjá meðákærðu H-kvk-þgf þegar meðákærðu H-kvk-nf og G-kvk-nf hefðu orðið varar við mann sem virtist hafa verið að bera sig út í glugga í fjölbýlishúsi á móti heimili meðákærðu H-kvk-ef. Einhverju síðar hafi meðákærðu farið að heimili mannsins, brotaþola í máli þessu, í þeim tilgangi að ræða við hann. Ákærða kvaðst ekki hafa litist á það og því farið á eftir meðákærðu. Þegar ákærði kom að íbúðinni hafi brotaþoli staðið ber að ofan en í buxum í dyragættinni og meðákærðu verið að ræða við hann og biðja hann um að hætta framangreindu háttarlagi. Síðan hafi meðákærðu farið inn í íbúð brotaþola, brotaþoli staðið í anddyri íbúðarinnar en ákærði kvaðst hafa staðið á stigaganginum fyrir utan íbúðina. Ákærði kvað brotaþola ekki hafa boðið meðákærðu inn í íbúðina en ekki reynt að stöðva þær. Borinn var undir ákærða framburður hans hjá lögreglu þar sem ákærði kvað meðákærðu hafa ruðst inn í íbúð brotaþola. Svaraði ákærði því þannig að meðákærðu hafi farið með offorsi inn í íbúðina. Þá ítrekaði ákærði að hann hafi aldrei farið inn í íbúð brotaþola. Ákærði kvaðst hafa heyrt mikil læti innan úr íbúðinni og séð til meðákærðu inn um dyrnar. Brotaþoli hafi skipaði meðákærðu að fara út úr íbúðinni, sem þær hafi gert, en á leiðinni hafi meðákærðu og brotaþola lent saman og í framhaldi af því hafi mikil slagsmál og öskur hafist. Þá hafi brotaþoli staðið í dyragættinni og meðákærðu lokaðar af í forstofu íbúðarinnar. Ákærði kvaðst ekki vera viss um hver hafi átt upptökin að þessum átökum, meðákærðu eða brotaþoli, en brotaþoli hafi haldið í meðákærðu. Á þeim tímapunkti kvaðst ákærði hafa fundist að hann þyrfti að aðstoða meðákærðu og þá gripið í brotaþola, líklega öxl, og reynt að draga brotaþola aftur á bak frá meðákærðu. Brotaþoli hafi tekið á móti og þeir fallið í gólfið og kvaðst ákærði hafa lent undir brotaþola og veltust þeir um á stigapallinum fyrir utan íbúðina þar til ákærði kvaðst hafa náð að halda höndum brotaþola niðri. Ákærði kvaðst þá hafa sleppt brotaþola og beðið hann um að fara inn í íbúðina, en brotaþoli neitað. Þá kvaðst ákærði hafa ætlað að ýta brotaþola inn í íbúðina en þeir þá aftur lent í átökum sem hafi endað með því að þeir hafi aftur fallið í gólfið. Þegar brotaþoli hafi róast kvaðst ákærði hafa sleppt brotaþola og farið burtu. Meðákærðu hafi farið stuttu síðar. Stuttu síðar þegar þau hafi verið komin aftur í íbúð ákærðu H-kvk-ef hafi þau séð að lögregla var komin á vettvang og þá hafi ákærða G-kvk-nf farið og rætt við lögreglu. Sérstaklega aðspurður gat ákærði ekki lýst hvernig meðákærðu hafi brugðist við þegar brotaþoli hafi haldið í þær öðruvísi en að þær hafi öskrað og sagt brotaþola að sleppa. Ákærða minnti að hafa séð meðákærðu G-kvk-þf sparka í brotaþola. Ákærði kvaðst ekki geta útilokað að áverkar sem tilgreindir séu í ákæru hafi brotaþoli fengið af hans völdum, þ.e. ákærða, þegar þeir veltust um á gólfinu.

Ákærði kannaðist ekki við þann framburð brotaþola hjá lögreglu að hann, þ.e. ákærði hafi haldið við hurðina og sett fótinn inn fyrir þegar brotaþoli hafi ætlað að loka. Þá tók ákærði fram að mögulega hafi meðákærða G-kvk-nf hrasað um brotaþola en ekki sparkað í hann. Þá kvað ákærði það ekki rétt hjá brotaþola að hann, þ.e. ákærði, hafi komið inn í forstofu íbúðarinnar. Kvað ákærði afskipti sín ekki hafa byrjað fyrr en eftir að til átaka hafi komið á milli brotaþola og meðákærðu út við dyr íbúðarinnar.

Ákærða G-kvk-nf J-kvk-nf A-kvk-nf, sem kvaðst hafa neytt áfengis umrædda nótt, lýsti aðdraganda atburða í og við íbúð brotaþola með sama hætti og ákærði G-kk-nf, þ.á m. klæðnaði brotaþola. Brotaþoli hafi opnað dyrnar að íbúð sinni í því að þær komu að henni. Í framhaldinu kvað ákærða sig og meðákærðu H-kvk-þf hafa gert athugasemdir við háttalag brotaþola, þ.e. sakað hann um að vera perra og barnaníðing. Í framhaldinu hafi þær öskrað og mikil læti verið. Síðan hafi hún og meðákærða H-kvk-nf farið inn í íbúðina og kvaðst ákærða hafa gengið framhjá brotaþola beint inn í íbúðina. Ákærða kvað meðákærða G-kk-þf hafa verið frammi á stigaganginum og hafi hún ekki séð hann fara inn í íbúðina.

Eftir að inn í íbúð brotaþola kom kvaðst ákærða hafa orðið vör við slagsmál eða læti í forstofunni og þá séð átök milli brotaþola og meðákærðu H-kvk-ef, en gat þó ekki lýst því nánar og ekki vita hver hafi átt upptökin, en meðákærða H-kvk-nf hafi öskrað. Þá hafi meðákærði G-kk-nf verið frammi á stigapallinum. Ákærða viðurkenndi að hafa slegið brotaþola og hafi höggið lent nærri höfði hans. Nánar aðspurð kvaðst ákærða ekki hafa slegið brotaþola mjög oft, en muna eftir að hafa komið einu höggi á brotaþola. Ákærða neitaði að hafa sparkað í brotaþola. Þegar brotaþoli hafi legið á gólfinu kvaðst ákærða vera nokkuð viss um að meðákærða H-kvk-nf hafi sparkað í síðu brotaþola frammi á stigaganginum, en gat ekki sagt hvort sparkið hafi verið ofarlega eða neðarlega. Ákærða lýsti því að brotaþoli hafi haldið um úlnliði hennar og þar sem hann hafi ekki sleppt hafi hún bitið brotaþola í hægri framhandlegg. Þrátt fyrir það hafi brotaþoli ekki sleppt takinu og þá hafi meðákærða H-kvk-nf ráðist að brotaþola, sparkað í brotaþola sem hafi þá sleppt takinu. Hlut meðákærða G-kk-ef lýsti ákærða þannig að hann hafi fyrst og fremst haldið brotaþola frá þeim stelpunum og hafi leikurinn borist um stigaganginn. Ákærða og meðákærða H-kvk-nf hafi staðið þar yfir og öskrað. Þegar meðákærði G-kk-nf hafi sleppt brotaþola, sem hafi virst reiður, hafi það stundum gerst að brotaþoli hafi gripið í einhvern og einu sinni skyrpt, en stundum hafi ákærða og meðákærða H-kvk-nf öskrað og slegið til brotaþola. Þá hafi meðákærða H-kvk-nf, á leið niður stigann, kastað einhverjum hlut, e.t.v. klukku, í átt að ákærða. Ákærða kvaðst hafa farið að heimili brotaþola þegar lögreglan kom á vettvang. Ákærða kvaðst ekki hafa heyrt brotaþola segja þeim að fara út úr íbúðinni, hann hafi allan tímann staðið í dyragættinni. Ákærða var spurð hvenær í atburðarásinni brotaþoli hafi rifbeinsbrotnað og kvað ákærða það hafi verið þegar meðákærða H-kvk-nf hafi sparkað í brotaþola. Það hafi meðákærða H-kvk-nf gert nokkrum sinnum, líklega oftast þegar brotaþoli hafi legið á gólfinu ofan á ákærða G-kk-þgf. Líklega hafi verið um að ræða 5-8 spörk sem flest hafi lent í búk brotaþola. Þá kvaðst ákærða vera nokkuð viss um að meðákærða H-kvk-nf hafi hoppað ofan á brotaþola þegar hann lá á gólfinu. Ákærða kvað meðákærðu H-kvk-þf hafa komið höggum á brotaþola en lýsingar ákærðu um þetta voru nokkuð óljósar. Sérstaklega aðspurð kvaðst ákærða hafa hrasað og óvart lent með fótinn á mjaðmasvæði brotaþola. Ákærða kvaðst hvorki hafa séð meðákærða G-kk-þf slá né sparka í brotaþola.

Ákærða H-kvk-nf R-kvk-nf, sem kvaðst hafa neytt áfengis umrædda nótt, lýsti aðdraganda atburða í og við íbúð brotaþola með sama hætti og meðákærðu G-kvk-nf og G-kk-nf. Ákærða kvað brotaþola hafa hleypt henni og meðákærðu G-kvk-þgf inn í stigaganginn. Þegar upp kom hafi þær bankað en framhaldið kvað hún í minningunni vera í móðu. Síðar kom fram hjá ákærðu að brotaþoli hafi staðið í dyragættinni þegar ákærða og ákærða G-kvk-nf komu að íbúð brotaþola. Þær hafi rætt um við brotaþola, áður en þær fóru inn í íbúðina, að hann væri að horfa á ákærðu og börn hennar. Ákærða kvað þær hafa verið æstar en brotaþola rólegan. Þá kom fram hjá ákærðu að þær hafi tekið í brotaþola og síðan hafi ákærða og meðákærða G-kvk-nf ruðst inn í íbúðina en ekki dvalið þar lengur en fimm mínútur. Meðákærði G-kk-nf hafi þá verið frammi á stigaganginum og hélt ákærða að hann hafi ekki farið inn í íbúðina. Ákærða mundi ekki hvort brotaþoli hafi beðið þær um að fara út úr íbúðinni og ekki muna eftir samskiptum milli brotaþola og meðákærða G-kk-ef. Nánar aðspurð kvað ákærða þær, þ.e. ákærðu og meðákærðu G-kvk-þf, hafa lagt hendur á brotaþola en aðeins geta lýst því sem hún sjálf hafi gert. Þegar fram á stigaganginn kom hafi hún séð að meðákærði G-kk-nf hafi haldið brotaþola niðri. Þegar þetta átti sér stað hafi hún reynt að fá meðákærðu G-kvk-þf og G-kk-þf með sér heim aftur. Ákærða kannaðist við að hafa, þegar brotaþoli lá á gólfinu, sparkað einu sinni í brotaþola, líklega í rasskinn brotaþola, en kvaðst hvorki hafa hvorki slegið né kýlt brotaþola. Að öðru leyti gat ákærða ekki lýst atvikum en sagði þau öll, þ.e. ákærðu, hafa tekið þátt í átökunum. Aðspurð um það hvernig þær hafi ruðst inn í íbúðina kvað ákærða þær hafi gengið beint inn, en ákærði hafi ekki boðið þeim inn. Ákærða kannaðist hvorki við að hafa hoppað ofan á brotaþola né sparkað 5-8 sinnum í brotaþola.

Brotaþolinn A, sem kvaðst vera öryrki og flogaveikur, lýsti því að hafa umræddan morgun skipst á kveðjum, þ.e. með því að veifa, við fólk í partý í húsi hinu megin við götuna. Hann hafi séð tvær stúlkur hlaupa yfir götuna veifandi. Þær hafi komist inn í stigaganginn án hans hjálpar, en brotaþoli tók fram að hann hefði aðstoðað þær við að komast inn í húsið ef með hefði þurft, enda ætti það ekki að vera hættulegt að veifa nágrönnum sínum. Stúlkurnar hafi komið hlaupandi upp og hann opnað hurðina að íbúð sinni og þá séð að karlmaður hafi verið með í för, en það kvaðst brotaþoli ekki hafa verið ánægður með. Fram kom hjá brotaþola að hann hafi staðið í þeirri trú að stúlkurnar hafi ætlað að bjóða brotaþola í partýið. Brotaþoli kvaðst hafa boðið þeim inn, en þær ekki þegið það strax og staðið fyrir utan íbúðina og þá byrjað að ásaka hann um að vera barnaperri. Þótt honum hafi nú ekki líkað það hafi hann ekki alveg strax vísað þeim burtu vegna þess að þær hafi farið að sýna brjóstahöld sín og hann áttað sig á tilgangi með komu þeirra. En þegar hann hafi sagt þeim að fara heim og ýtt við þeim og reynt að loka hurðinni hafi þær komist fram hjá honum og inn í íbúðina og sagt að þær ætluðu að leita að sönnunargögnum. Þá kvað brotaþoli karlmanninn einnig hafa gripið í hurðina og sett fótinn fyrir þannig að brotaþoli hafi ekki getað lokað. Fram kom að stúlkurnar hafi orðið æstar þegar hann hafi sagt þeim að fara heim. Þegar stúlkurnar voru komnar inn í íbúðina hafi karlmaðurinn gripið í sig og sagt við sig að hann ætti að leyfa stúlkunum að gera það sem þær vildu. Þegar hann hafi heyrt hillusamstæðu falla niður hafi hann vilja losna frá karlmanninum til að bera stúlkurnar út, en við það hafi þær orðið verri í skapinu og tekið hopp og spörk í átt að brotaþola, klæddar þykkbotna skóm. Með pípuna í annarri hendinni hafi hann reynt að koma stúlkunum út, en við það hafi þær brjálast og hent öllu hans dóti inni í íbúðinni á gólfið. Lýsti brotaþoli því að önnur stúlkan hafi tekið tilhlaup í þeim tilgangi að fella hann niður. Einnig hafi þær hoppað á ristum brotaþola. Stúlkurnar hafi náð að fella hann niður í ganginum og síðan hafi þau sparkað og hoppað ofan á honum þar sem hann lá á gólfinu. Kvað brotaþoli þetta hafa að hluta til verið brotaþola sjálfum að kenna, þar sem hann hafi í upphafi boðið stúlkunum inn í íbúðina.

Nánar aðspurður kvað brotaþoli karlmanninn, sem var í för með stúlkunum alltaf hafa verið í skugganum að reyna að fela sig, þ.e.a.s. hann „kom aldrei að mér maður á mann“. Þá hafi hann slegið eins og stelpa og kvaðst brotaþoli ekki hafa fundið fyrir höggum hans, það hafi ekki gerst fyrr en karlmaðurinn hafi byrjaði að sparka. Brotaþoli kvað karlmanninn hafa staðið við dyrnar á íbúðinni þegar brotaþoli heyrði brothljóð. Þá hafi karlmaðurinn komið rétt inn fyrir dyrnar og sagt sér að hann væri að passa upp á að stúlkurnar gerðu ekkert af sér. Brotaþoli kvaðst hafa reynt að koma karlmanninum, sem hafi þá haldið brotaþola upp að veggnum rétt fyrir innan dyrnar, út úr íbúðinni. Kvaðst brotaþoli hafa reynt að losa sig. Síðan lýsti brotaþoli því að hafa náð að henda karlmanninum út, farið inn í íbúðina og reynt að grípa í stúlkurnar og henda þeim út sem hafi verið erfitt þar sem hann hafi verið með pípuna í annarri hendinni. Auk þess kvaðst brotaþoli ekki leggja hendur á kvenfólk. Á þeim tíma hafi karlmaðurinn beðið við hurðina sem hafi verið opin, en sparkað og sagt stelpunum að hoppa á rist brotaþola. Aðspurður kvaðst brotaþoli ekki hafa tekist að koma stelpunum út. Meðan hann hafi verið með stelpurnar báðar í fanginu að reyna að koma þeim út hafi karlmaðurinn slegið sig í bakið, en það hafi ekki verið merkilegt högg. Síðar kvaðst brotaþoli hafi slegið karlmanninn eða haldið honum niðri. Þá hafi leikurinn borist fram á stigaganginn. Í lokin, eftir spörk og tilhlaup annarrar hvorrar stúlknanna, kvaðst brotaþoli hafa lent á gólfinu á stigapallinum vegna áverka og átt erfitt með andardrátt og þá hafi þau öll sparkað í hann.

Aðspurður um það hvernig nákvæmlega karlmaðurinn hafi blandast inn í atburðarásina sagði brotaþoli að honum hafi ekki verið boðið. Brotaþoli kvaðst ekki átta sig á því hvenær í atburðarásinni hann hafi rifbeinsbrotnað en muna eftir að karlmaðurinn hafi verið í skóm með harðri tá. Aðspurður hvað stelpurnar hafi gert sagði brotaþoli að þær hafi aðallega sparkað og tekið tilhlaup að honum og þegar hann hafi legið niðri hafi þær hoppað ofan á honum. Flest spörkin hafi hann fengið þegar hann hafi legið frammi á stigaganginum og þá hafi þau öll, stúlkurnar og karlmaðurinn skipst á að sparka í hann. Brotaþoli kvaðst ekki hafa verið hræddur en mjög upptekinn af því að passa nýja pípu sem hann hafi verið með í höndunum. Sérstaklega aðspurður kvaðst brotaþoli ekki minnast þess hvort ákærði G-kk-nf hafi haldið honum niðri á gólfinu. Taldi brotaþoli það hafa tekið um einn og hálfan mánuð að ná sér eftir þetta, sérstaklega hafi hann átt erfitt með öndun.

Brotaþola var kynntur framburður ákærðu fyrir dómi þess efnis að ákærði G-kk-nf hafi aldrei farið inn í íbúðina. Það kvað brotaþoli ekki vera rétt, ákærði G-kk-nf hafi komið í veg fyrir að brotaþoli stöðvaði stúlkurnar eftir að þær fóru inn í íbúðina. Þá var honum kynntur sá framburður ákærðu G-kvk-ef og H-kvk-ef að auðvelt hafi verið að komast fram hjá brotaþola og inn í íbúðina og tók brotaþoli fram að hann hafi ekki verið vel vaknaður umræddan morgun og án efa auðvelt fyrir þær að komast inn.

Vitnin og lögreglumennirnir E, F, og G, gáfu skýrslu fyrir dómi en ekkert í framburði þeirra varpaði frekara ljósi á umrædda atburðarás. Vitnið F lýsti því að brotaþoli hafi verið í miklu uppnámi þegar lögregla kom á vettvang. Þá kom fram hjá vitninu að viðtöl við íbúa í húsinu hafi ekki gefið tilefni til skýrslutöku af þeim.

Vitnið D læknir lýsti áverkum sem komið hafi í ljós við skoðun brotaþola umræddan dag. Klínísk skoðun hafi leitt í ljós rifbrot auk annarra áverka sem lýst sé í læknisvottorði sem vitnið staðfesti að væri rétt. Við djúpa öndun hafi brotaþoli verið mjög kvalinn, en brotaþoli hafi bæði átt erfitt með að hreyfa sig vegna áverka á brjóstkassa, sem vitnið kvaðst hafa greint sem rifbrot, og einnig þar sem hreyfigeta brotaþola sé skert vegna undirliggjandi sjúkdóms. Nánar aðspurður um hvað vitnið eigi við með því að brotaþoli hafi verið metinn sem rifbrotinn eins og segir í vottorðinu, kom fram að slík brot finnist með því að þreifa umrætt svæði og þá lagt mat á hvort bólga sé til staðar. Þá sé þrýst yfir rifjahylki beggja megin sem framkalli verk yfir áverkastað. Ef svo sé er áætlað að um rifbrot sé að ræða, en röntgenmynd hafi hvorki sýnt tilfært brot né brotalínu, en vitnið tók fram að rifbrot séu þess eðlis að röntgenmyndir séu ónákvæmar. Ítrekaði vitnið að um hafi verið að ræða klínískt brot þar sem öll merki hafi bent til þess að um væri að ræða hreyfingu á beini sem hafi valdið brotaþola kvölum. Ekki hafi verið um að ræða mjúkvefjaáverka. Nánar sé ekki hægt að tryggja niðurstöðu varðandi slík brot og ítrekaði vitnið að hann hafi talið að um rifbrot hafa verið að ræða. Sérstaklega aðspurður kvað vitnið það ekki útilokað að miklar bólgur og blæðingar á umræddu svæði hafi leitt til þess að sjúklingur hafi sýnt sömu einkenni og að framan er lýst, þ.e. þreifieymsli og erfiðleika við djúpöndun. Hins vegar tók vitnið fram að viðbrögð brotaþola við þrýstingi hafi að hans mati sýnt að líklegra væri að hann hefði rifbrotnað frekar en að um bólgur hafi verið ræða. Hins vegar hafi grunnsjúkdómur brotaþola engin áhrif haft að þessu leyti. Fram kom að áverkar þeir sem tilgreindir eru í vottorðinu hafi verið ferskir eða nýlegir.

Niðurstaða.

Ákærðu er í fyrsta lagi gefið að sök húsbrot með því að hafa í sameiningu ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola. Ákærði G-kk-nf hefur frá upphafi máls þessa neitað að hafa farið inn í íbúð brotaþola eins og lýst er í ákæru. Fyrir dómi kvaðst ákærði G-kk-nf hafa staðið á stigapallinum fyrir utan íbúð brotaþola og aldrei farið inn í íbúðina.

Brotaþolinn A kvað ákærða G-kk-þf hafi fyrst staðið fyrir utan dyrnar en komið inn fyrir dyrnar, þ.e. í forstofu íbúðarinnar, eftir að meðákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf fóru inn í íbúðina og þá haldið brotaþola upp að vegg í þeim tilgangi að koma í veg fyrir að brotaþoli hefði afskipti af meðákærðu. Kvaðst brotaþoli hafa náð að henda ákærða G-kk-þgf út úr íbúðinni og hefði ákærði eftir það verið á stigapallinum. Meðákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf báru á sama veg hjá lögreglu og fyrir dómi hvað þetta varðar, ákærði G-kk-nf hafi verið frammi á stigapallinum og þær ekki séð hann fara inn í íbúðina.

Eins og að framan er rakið bera ákærðu öll á sama veg um þátt ákærða G-kk-ef í ætluðu húsbroti. Fær sá framburður þeirra að hluta til stoð í framburði brotaþola. Með vísan til þessa og 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, er að mati dómsins ekki framkomin lögfull sönnun þess að ákærði G-kk-nf hafi í sameiningu ásamt meðákærðu ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola í umrætt sinn eins og lýst er í ákæru. Verður ákærði G-kk-nf því sýknaður af broti gegn 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu ber öllum saman um að áður en ákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf fóru inn í íbúð brotaþola hafi stúlkurnar staðið á stigapallinum, og rætt við brotaþola, sem staðið hafi í dyragættinni. Þær hafi ásakað brotaþola um að vera barnaperra og vísað til þess að brotaþoli hafi oft staðið við glugga í íbúð sinni ber að ofan og horft yfir á svalir íbúðar ákærðu H-kvk-ef. Ákærða G-kvk-nf kvað þær vinkonurnar hafa verið með mikil læti og öskrað þegar þær ræddu við brotaþola en ákærða kvaðst í framhaldinu hafa gengið framhjá brotaþola inn í íbúðina. Ákærða H-kvk-nf bar á sama veg og meðákærða G-kvk-nf, þ.e. að þær vinkonurnar hafi verið æstar. Síðan hafi þær, þ.e. ákærða H-kvk-nf og meðákærða G-kvk-nf, tekið í brotaþola og í framhaldinu ruðst inn í íbúðina. Ákærði G-kk-nf kvað stúlkurnar hafa farið inn í íbúð brotaþola með offorsi. Framburður brotaþola um upphaf atburðarásarinnar er nokkuð á sama veg og hjá ákærðu að því undanskildu að brotaþoli kvaðst hafa boðið ákærðu G-kvk-þgf og H-kvk-þgf inn í íbúðina en þær ekki þegið það heldur staðið fyrir framan íbúðina og í framhaldinu haft uppi ásakanir um að brotaþoli væri barnaperri. Það kvaðst brotaþola ekki hafa líkað en þó ekki vísað stúlkunum strax á brott. Þegar hann hafi sagt stúlkunum að fara og reynt að loka hurðinni hafi þær komist fram hjá honum og inn íbúðina í þeim tilgangi, að þeirra sögn, að leita sönnunargagna.

Þrátt fyrir framburð ákærðu G-kvk-ef þykir með vísan til framburðar ákærðu H-kvk-ef, sem fær stoð í framburði brotaþola og meðákærða G-kk-ef, hafið yfir skynsamlega vafa, sbr. 1. mgr. 108. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, að ákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf hafi í sameiningu ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola eins og þeim er gefið að sök í ákæru og þannig brotið gegn 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu er í öðru lagi gefið að sök líkamasárás með því að hafa, eftir að inn í íbúðina kom, veist í sameiningu að brotaþola, meðal annars með höggum og spörkum, auk þess sem ákærða G-kvk-nf hafi bitið brotaþola í handlegg. Af framburði brotaþola og ákærðu verður ekki annað ráðið en að til átaka hafi komið þegar brotaþoli hafi reynt að koma stúlkunum út úr íbúðinni eftir að þær höfðu velt þar um koll ýmsu lauslegu. Í framhaldinu hafi atburðarásin borist fram á stigapallinn. Brotaþoli lýsti þætti ákærða G-kk-ef þannig að ákærði hafi reynt að koma í veg fyrir að brotaþoli kæmi stúlkunum út úr íbúðinni, m.a. með því að halda brotaþola upp við vegg. Kvað brotaþoli ákærða G-kk-þf aldrei hafa „komið að sér maður á mann“. Þá hafi ákærði „slegið eins og stelpa“. Hann hafi því ekki fundið fyrir höggum ákærða G-kk-ef fyrr en ákærði, sem hafi verið í skóm með harðri tá, hafi byrjað að sparka í brotaþola. Brotaþoli kvaðst hafa fengið flest spörk eftir að hafa, undir lok atburðarásarinnar vegna áverka og þar sem hann hafi átt erfitt með andardrátt, fallið á gólfið frammi á stigapallinum. Þá hafi ákærðu öll skipst á að sparka í hann. Brotaþoli kannaðist ekki við að ákærði G-kk-nf hafi haldið honum, þ.e. brotaþola, niðri. Brotaþoli kvað ákærðu G-kvk-þf og H-kvk-þf fyrst og fremst hafa sparkað og hafi þær stundum tekið tilhlaup að brotaþola. Tók brotaþoli fram að eftir að hann féll niður hafi ákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf hoppað ofan á brotaþola.

Ákærða G-kvk-nf játaði að hafa bitið brotaþola í handlegginn í þeim tilgangi að losna frá brotaþola sem hafi haldið um úlnliði hennar. Ákærða neitaði að hafa sparkað í brotaþola en hún kunni að hafa hrasað og óvart lent með fótinn á mjaðmasvæði brotaþola. Þá viðurkenndi ákærða G-kvk-nf að hafa slegið brotaþola og hafi höggið lent nærri höfði hans. Ákærða kvaðst ekki hafa slegið brotaþola mjög oft og muna eftir að hafa komið einu höggi á brotaþola. Hins vegar hafi meðákærða H-kvk-nf sparkað í brotaþola, m.a. einu sinni í síðu hans, og samtals hafi meðákærða H-kvk-nf sparkað 5-8 sinnum í brotaþola. Þá kvaðst ákærða G-kvk-nf vera nokkuð viss um að meðákærða H-kvk-nf hafi einnig hoppað ofan á brotaþola þegar brotaþoli lá í gólfinu. Einnig hafi meðákærða H-kvk-nf komið höggum á brotaþola en lýsingar ákærðu hvað það varðar voru óljósar. Ákærða G-kvk-nf kvaðst hvorki hafa séð meðákærða G-kk-þf slá né sparka í brotaþola. Hans þáttur hafi fyrst og fremst verið að halda brotaþola frá meðákærðu. Ákærða H-kvk-nf lýsti því að meðákærði G-kk-nf hafi haldið brotaþola niðri frammi á stigaganginum. Þá viðurkenndi ákærða að hafa sparkað einu sinni í rasskinn brotaþola þegar brotaþoli hafi legið á gólfinu. Að öðru leyti gat ákærða ekki lýst atvikum en sagði þau öll hafa tekið þátt í atlögunni að brotaþola. Ákærði G-kk-nf kvað þátt sinn í málinu eingöngu hafa verið þann að stöðva eða draga brotaþola frá meðákærðu sem að hans mati hafi staðið ógn af brotaþola. Kvaðst ákærði hafa tekið í tvígang í brotaþola og hafi þeir í bæði skiptin fallið við. Þá kvaðst hann hafa séð meðákærðu G-kvk-þf sparka í brotaþola, en síðar í yfirheyrslunni kvað ákærði það geta verið að meðákærða G-kvk-nf hafi hrasað um brotaþola en ekki sparkað í hann. Ákærði G-kk-nf kvað ekki útilokað að brotaþoli hafi fengið áverka sem tilgreindir eru í ákæru af völdum ákærða, þ.e. þegar þeir veltust um á gólfinu.

Fyrir liggur að brotaþoli hafi gripið í stúlkurnar í þeim tilgangi að koma þeim út úr íbúðinni en brotaþoli kannaðist ekki við að hafa fallið í gólfið frammi á stigapallinum fyrir tilstilli ákærða G-kk-ef sem ákærðu öllum ber saman um að hafi átt sér stað einhvern tímann í atburðarásinni. Fyrir liggur játning ákærðu allra á afmörkuðum þáttum atlögunnar að brotaþola. Þótt þáttur hvers og eins verði ekki nákvæmlega aðgreindur er ljóst af því sem rakið hefur verið hér að framan að ákærðu áttu öll þátt í atlögunni, hvert með sínum hætti. Ekki er fallist á það með ákærða G-kk-þgf að meta eigi háttsemi hans sem neyðarvörn enda liggur ekkert fyrir um að meðákærðu G-kvk-þgf og H-kvk-þgf hafi stafað ógn af brotaþola sem fyrir liggur að gengur ekki heill til skógar og á meðal annars erfitt með hreyfingar. Þá verður við mat á þætti ákærða G-kk-ef ekki litið fram hjá því að meðákærðu höfðu þá skömmu áður ruðst í heimildarleysi inn í íbúð brotaþola. Verða ákærðu því öll talin aðalmenn í atlögunni að brotaþola. Að öllu framansögðu virtu er að mati dómsins hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærðu hafi öll í sameiningu veist að brotaþola og að við þá atlögu hafi ákærði hlotið rispur á hægra rifjablaði, hruflsár á vinstri öxl, bitsár á hægri framhandlegg, fleiðursár á vinstra hné, sár á hægri hönd og veruleg þreifieymsli yfir 6-8 rifi vinstra megin í brjóstkassa.

Vitnið D kvaðst fyrir dómi hafa, eftir hefðbundna læknisfræðilega skoðun, komist að þeirri niðurstöðu að brotaþoli væri rifbrotinn. Vísaði vitnið í þessu sambandi til einkenna sem brotaþoli hafi sýnt við skoðun, þ.e. að brotaþoli hafi verið aumur við þreifingu og átt erfitt með djúpöndun og öll merki bent til þess að um hafi verið að ræða hreyfingu á beini. Í tilfelli brotaþola hafi hvorki komið fram á röntgenmynd tilfært brot né brotalína, en vitnið kvað erfitt að greina rifbrot á röntgenmynd. Þrátt fyrir framangreinda greiningu kom fram hjá vitninu að ekki væri útilokað að miklar bólgur og blæðingar á umræddu svæði hafi leitt til þess að sjúklingurinn hafi sýnt framangreind einkenni. Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 hvílir sönnunarbyrði um sekt og atvik sem telja má ákærðu í óhag á ákæruvaldinu. Að virtum framburði vitnisins D þykir ekki fram komin lögfull sönnun þess að brotaþoli hafi rifbrotnað í umræddri atlögu og verður brot ákærðu allra að þessu leyti því heimfært til 1. mgr. 217. gr. almanna hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvörðun refsingar

Ákærðu G-kk-nf, G-kvk-nf og H-kvk-nf hafa unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og ákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf einnig samkvæmt 231. gr. sömu laga. Ákærðu hafa ekki áður sætt refsingum svo kunnugt sé og er litið til þess við ákvörðun refsingar. Hins vegar er til þess að líta við ákvörðun refsingar ákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf að þær ruddust inn á heimili brotaþola, sem var þeim með öllu ókunnugur, að tilefnislausu. Þá voru viðbrögð ákærðu allra við því að brotaþoli vísaði ákærðu G-kvk-þgf og H-kvk-þgf á dyr harkaleg og beindust gegn brotaþola einum, sem litla björg gat sér veitt.

Að öllu framansögðu virtu og með vísan til 2. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga, hvað varðar ákærðu G-kvk-þf og H-kvk-þf, er refsing ákærðu G-kvk-ef og H-kvk-ef ákveðin fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þess að telja haldi ákærðu G-kvk-nf og H-kvk-nf almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Refsing ákærða G-kk-ef er ákveðin fangelsi í 45 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði G-kk-nf almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Einkaréttarkrafa

Brotaþoli, A, gerir kröfu í málinu um bætur fyrir miska, þjáningu og sjúkrakostnað auk vaxta. Þá er gerð krafa um þóknun réttargæslumanns samkvæmt 48. gr. laga nr. 88/2008.

Samkvæmt greinargerð brotaþola sundurliðast bótakrafan þannig:

1. Miski skv. 26. gr. skaðabótalaga Kr. 800.000

2. Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga Kr. 68.400

3. Sjúkrakostnað og annað fjártjón

skv. 1. gr. skaðabótalaga Kr. 40.636

Samtals: Kr. 909.036

Gerð er krafa um þjáningabætur þá tíu daga sem brotaþoli var rúmfastur á sjúkrahúsi, í kjölfar sýkingar af völdum sára á fótum og í tuttugu daga vegna veikinda án þess að brotaþoli hafi vera rúmfastur, samtals 35.400 krónur. Krafist er bóta samkvæmt 1. gr. laga nr. 50/1993 vegna útlagðs sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns sem hér segir: Sjúkrabílasjóður kr. 3.100, komugjöld á heilsugæslu samtals kr. 8.776 og 28.760 krónur vegna kaupa á heimsendum mat.

Ákærðu hafa verið sakfelld fyrir að hafa í sameiningu veist að brotaþola með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Samkvæmt því og með vísan til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og með hliðsjón af framlögðum gögnum um áverka brotaþola eru miskabætur brotaþola til handa ákveðnar 500.000 krónur. Fallist er á kröfur brotaþola um greiðslu sjúkrakostnaðar, samtals að fjárhæð 11.876 krónur, en kröfu um greiðslu fyrir heimsendan mat, sem ekki er studd fullnægjandi gögnum, er hafnað. Athugasemd í framlögðu læknisvottorði um að brotaþoli hafi lagst inn á sjúkrahús þremur dögum eftir umræddan atburð vegna sýkingar út frá sárum á fótum og dvalið þar í tíu daga, eru að mati dómsins ekki fullnægjandi gögn til stuðnings framangreindri kröfu á hendur ákærðu um þjáningarbætur. Kröfunni er því hafnað.

Vextir af bótafjárhæð skulu reiknast samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 17. maí 2014 til 15. febrúar 2015, en þann dag var mánuður liðinn frá birtingu bótakröfunnar. Frá þeim tíma til greiðsludags ber fjárhæðin dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001.

Sakarkostnaður

Með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 216. gr. sömu laga, greiði ákærðu G-kk-nf, G-kvk-nf og H-kvk-nf sameiginlega 24.000 krónur í sakarkostnað samkvæmt sakarkostnaðaryfirliti og málsvarnarlaun skipaðra verjanda sinna vegna vinnu við meðferð málsins fyrir dómi sem hér segir: Ákærði G-kk-nf greiði U-kk-þgf S-kk-þgf B-kk-þgf hdl., helming málsvarnarlauna, 411.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en hinn helmingur málsvarnarlaunanna greiðist úr ríkisjóði. Þá greiði ákærði G-kk-nf helming af ferðakostnaði verjanda, 43.616 krónur, en hinn helmingur ferðkostnaðarins greiðist úr ríkissjóði. Ákærða G-kvk-nf greiði T-kk-þgf R-kk-þgf S-kk-þgf hrl., 660.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærða H-kvk-nf greiði Ó-kk-þgf S-kk-þgf hrl., 660.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Þá greiði ákærðu einnig óskipt saman þóknun J-kk-ef P-kk-ef H-kk-ef hdl., skipaðs réttargæslumanns brotaþola, vegna vinnu á rannsóknarstigi og við að halda frammi bótakröfu fyrir dómi, 526.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

M-kvk-nf H-kvk-nf G-kvk-nf, fulltrúi lögreglustjórans á Suðurlandi, flutti málið fyrir ákæruvaldið.

R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Ákærði, G-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í 45 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar skilorðsbundið í tvö ár frá uppkvaðningu dóms þessa að telja og falli refsingin niður að þeim tíma liðnum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða, G-kvk-nf J-kvk-nf A-kvk-nf, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar skilorðsbundið í tvö ár frá uppkvaðningu dóms þessa að telja og falli refsingin niður að þeim tíma liðnum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða, H-kvk-nf R-kvk-nf, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar skilorðsbundið í tvö ár frá uppkvaðningu dóms þessa að telja og falli refsingin niður að þeim tíma liðnum haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærðu greiði A, 511.876 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001, frá 17. maí 2014 til 15. febrúar 2015, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærðu greiði einnig óskipt saman þóknun til J-kk-ef P-kk-ef H-kk-ef hdl., skipaðs réttargæslumanns brotaþola, 526.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði G-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf greiði helming málsvarnarlaunum U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef hdl., 411.000 krónur, en hinn helmingur launanna greiðist úr ríkissjóði. Ákærði G-kk-nf greiði einnig helming af ferðakostnaði verjanda, 43.616 krónur, en hinn helmingur ferðakostnaðar greiðist úr ríkisjóði.

Ákærða G-kvk-nf J-kvk-nf A-kvk-nf greiði málsvarnarlaun T-kk-ef R-kk-ef S-kk-ef hrl., 660.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærða H-kvk-nf R-kvk-nf greiði málsvarnarlaun Ó-kk-ef S-kk-ef hrl., 660.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærðu greiði óskipt saman annan sakarkostnað, 24.000 krónur.

R-kvk-nf T-kvk-nf