E-5337/2007

Mál þetta sem dómtekið var 14. apríl sl. var höfðað 28. ágúst 2007.

Stefnandi er E-kk-nf M-kk-nf, Jöklafold 43, Reykjavík.

Stefndi er Vörukaup ehf., Dalvegi 16a, Kópavogi.

Dómkröfur

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til greiðslu vangoldinna launa að fjárhæð 402.900 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, af 79.250 krónum frá 1. apríl 2007 til 1. júní 2007 og frá þeim degi af 402.900 krónum til greiðsludags.

Þess er krafist að dæmt verði, að dráttarvextir skuli leggjast við höfuðstól á tólf mánaða fresti, í fyrsta sinn þann 1. apríl 2008 en síðan árlega þann dag.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins. Krafist er vaxta af málskostnaði samkvæmt III. kafla vaxtalaga frá 15. degi eftir uppkvaðningu dóms til greiðsludags. Einnig er krafist virðisauka af málskostnaði þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda.

Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda að skaðlausu að mati réttarins.

Málavextir

Með ráðningarsamningi, dags. 29. október 2003, réðst stefnandi til starfa hjá stefnda sem deildarstjóri kælitækjadeildar. Störf stefnanda fólust einkum í markaðssetningu og vörusölu. Stefnandi starfaði á föstum mánaðarlaunum en auk þess var samið um bónusgreiðslur.

Stefnandi sagði upp störfum þann 26. október 2006. Uppsagnarfrestur stefnanda var 3 mánuðir, sbr. kafli 12.1 í kjarasamningi VR og Samtaka atvinnulífsins, sem gerður var í apríl 2004. Stefnandi starfaði í uppsagnarfresti, eða allt til loka janúar 2007.

Við uppgjör vegna starfsloka stefnanda kom upp ágreiningur vegna sölubónuss. Samkvæmt 5. gr. ráðningarsamnings átti stefnandi að fá greiddan 5% sölubónus vegna sölu umfram 2.000.000 króna og skyldi uppgjör fara fram með launum næsta mánuð eftir lok sölumánaðar. Misjafnt var hvenær sölubónus var gerður upp en það fór eftir því hvenær reikningur var gefinn út. Stefnandi heldur því fram að hann hafi selt vörur fyrir starfslok sín sem hann hafi ekki fengið greiddan bónus fyrir. Höfðar hann mál þetta til greiðslu á vangreiddum bónusgreiðslum.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi heldur því fram að fyrir starfslok sín hafi hann selt vörur að verðmæti 13.058.000 krónur. Reikningar hafi verið gefnir út í febrúar vegna 3.585.000 króna og sé stofn sölubónuss vegna febrúar 2007 því 1.585.000 krónur sem geri 79.250 krónur í bónus.

Í apríl hafi verið gefnir út reikningar vegna sölu að fjárhæð 8.473.000 krónur og sé stofn sölubónus vegna apríl 2007 því 6.473.000 krónur sem geri 323.650 krónur í bónus. Vangoldinn sölubónus sé því samtals 402.900 krónur.

Stefndi hafi haldið eftir framantöldum sölubónus á þeirri forsendu að sala fari ekki fram fyrr en reikningur hafi verið gefinn út. Reikningar hafi verið gefnir út í febrúar og apríl 2007 og því eigi stefnandi ekki rétt til bónuss eins og fram komi í bréfum stefnda, dags 4. maí 2007 og 29. maí 2007.

Stefnandi hafi samið um greiðslu bónuss vegna sölu sem hann kom á. Í ráðningarsamningi komi fram gjalddagi uppgjörs vegna sölu sem komið sé á. Útreikningur á bónus hljóti að taka mið af því hvenær sala kemst á en ekki hvenær reikningur er gerður vegna sölunnar.

Óumdeilt sé að sala fór fram á síðustu starfsmánuðum stefnanda og ekki sé hægt að fallast á að einhliða ákvörðun um afhendingu eða útskrift reiknings geti leitt til niðurfellingar á sölubónus.

Samningur aðila sé skýr. Greiða beri 5% sölubónus vegna sölu umfram 2.000.000 króna á mánuði. Gerð sé krafa um vangoldin sölulaun að fjárhæð 402.900 krónur.

Krafan sundurliðast sem hér segir.

Bónus vegna febrúar 2007 79.250 kr.

Bónus vegna mars 2007 0 kr.

Bónus vegna apríl 2007 323.650 kr.

Höfuðstóll 402.900 kr.

Þar sem innheimtutilraunir, sbr. bréf frá VR, dags. 24. apríl 2007, og bréf frá G-kk-þgf B. Ó-kk-þgf hrl., dags. 21. maí 2007, hafi reynst árangurslausar sé málshöfðun því nauðsynleg. Sé farið fram á ýtrustu kröfur samkvæmt lögum og kjarasamningum.

Mál þetta sé höfðað á samningsvarnarþingi, sbr. 3. mgr. 42. gr. laga nr. 91/1991, eins og heimilað sé og samið hafi verið um í 10. gr. ráðningarsamnings, dags. 29. október 2003.

Kröfur sínar styður stefnandi við lög um orlof nr. 30/1987, samningalög nr. 7/1936, meginreglur kröfuréttar, meginreglur vinnuréttar, kjarasamninga Verzlunarmannafélags Reykjavíkur og vinnuveitenda og bókanir sem teljast hluti kjarasamninga.

Kröfur um dráttarvexti og vaxtavexti styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001.

Kröfur um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 129. gr. 4. tl. um vexti af málskostnaði. Einnig er krafist virðisaukaskatts af málskostnaði þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur.

Málsástæður stefnda

Í máli þessu sé deilt um það hvort stefnandi eigi rétt til bónusgreiðslna vegna vörusölu eftir starfslok hans hjá stefnda. Annars vegar sé um að ræða sölu í febrúar 2007 og hins vegar sölu í apríl 2007. Stefnandi byggi kröfur sínar á svohljóðandi ákvæði í 5. gr. ráðningarsamnings síns:

„E-kk-nf skal fá greiddan bónus vegna árangurs við sölu sem skal nema 5% af söluandvirði þeirra vara sem hann selur umfram kr. 2.000.000 (án vsk) á mánuði.“

Bónusgreiðslur þessar skyldu koma til uppgjörs með launum næsta mánaðar eftir lok sölumánaðar.

Stefnandi sýnist byggja á því að með sölu og söluandvirði sé ekki átt við útgáfu og fjárhæð sölureiknings og afhendingu vöru heldur því að hann eigi rétt á bónusgreiðslu telji hann að vinna hans leiði til þess að viðskipti komist sem leiði til útgáfu sölureiknings.

Stefndi telur að þessi túlkun á samningi aðila fái á engan hátt staðist þegar af þeirri ástæðu að sala í skilningi laga komist ekki á fyrr en við útgáfu sölureiknings, færslu hans til tekna í bókhaldi stefnda og/eða við afhendingu söluvöru. Fram að því tímamarki hafi sala ekki farið fram þó væntingar kunni að vera uppi um að til sölu komi. Slíkar væntingar geti í sumum tilvikum leitt til sölu og í öðrum tilvikum ekki svo sem stefnandi ætti að þekkja. Stefndi bendi á að stefnandi hafi fengið greidd föst mánaðarlaun fyrir vinnu sína, sem hafi meðal annars falist í því að koma á viðskiptum, undirbúa sölur og þess háttar. Réttur stefnanda til bónusgreiðslna hafi, samkvæmt tilgreindu ákvæði í ráðningarsamningi, verið bundinn við að sölu væri lokið með útgáfu sölureiknings. Samkvæmt því skyldi bónusgreiðsla reiknuð miðað við heildarfjárhæð útgefinna sölureikninga sem stöfuðu frá stefnanda í hverjum mánuði. Á starfstíma sínum hafi stefnandi fengið bónusgreiðslur gerðar upp miðað við útgefna sölureikninga svo sem sé viðurkennt í stefnu neðst á bls. 1 þar sem segi: „Misjafnt var hvenær sölubónus var gerður upp en það fór eftir því hvenær reikningur var gefinn út.“

Fyrir liggi að ráðningarsamningur aðila á dómskjali nr. 3 féll niður fyrir uppsögn stefnanda í lok janúar 2007 og því sé ljóst að réttur til bónusgreiðslna vegna sölu í febrúar 2007 eða apríl 2007 sé ekki fyrir hendi. Stefndi hafi greitt stefnanda allar þær bónusgreiðslur sem hann hafi átt rétt á samkvæmt ráðningarsamningi sínum.

Því sé mótmælt sem röngu og ósönnuðu að stefnandi hafi selt vörur þær sem hann krefst bónusgreiðslna fyrir.

Stefndi vísar til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um gildi samninga og réttar efndir. Þá er vísað til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og laga nr. 50/1988, sbr. sérstaklega 13. gr. Um málskostnaðarkröfu er vísað til 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Óumdeilt er að stefnandi fékk greidd föst mánaðarlaun fyrir vinnu sína hjá stefnda. Til viðbótar þessum föstu launum skyldi stefnandi, samkvæmt 5. gr. ráðningarsamnings aðila, fá greiddan bónus vegna árangurs við sölu sem skyldi nema 5% af söluandvirði þeirra vara sem hann seldi umfram 2.000.000 króna, án virðisaukaskatts, á mánuði. Í ráðningarsamningi er ekki að finna nánari leiðbeiningar um hvernig uppgjör á bónusgreiðslum skyldi fara fram. Hins vegar er upplýst að sú venja tíðkaðist í uppgjöri milli aðila að salan var miðuð við útgáfu reiknings og var bónus greiddur með launum næsta mánaðar eftir lok sölumánaðar.

Stefnandi sagði upp störfum sínum hjá stefnda í október 2006 og féll ráðningarsamningur aðila niður í lok janúar 2007.

Dómkrafa stefnanda lýtur að sölu sem hann telur sig hafa komið á áður en hann lét af störfum. Heldur stefnandi því fram að reikningar vegna þessarar sölu hafi verið gefnir út í febrúar og apríl 2007, eftir að stefnandi var hættur störfum hjá stefnda. Stefnandi heldur því fram að þar sem hann hafi komið sölunni á beri honum að fá bónusgreiðslur af henni í samræmi við ráðningarsamning. Stefndi mótmælir kröfum stefnanda og heldur því fram að sala fari ekki fram fyrr en við útgáfu sölureiknings, færslu hans til tekna í bókhaldi stefnda og/eða við afhendingu söluvöru. Í greinargerð stefnda er því og mótmælt sem ósönnuðu að stefnandi hafi selt þær vörur sem um ræðir í máli þessu og hann krefst bónusgreiðslna fyrir.

Eins og rakið er hér að framan var venjan sú í uppgjöri aðila um bónusgreiðslur að miða þær við útgáfu reiknings vegna tiltekinnar sölu. Liggur ekki fyrir að stefnandi hafi gert athugasemdir við þetta fyrirkomulag þann tíma sem hann starfaði hjá stefnda. Málatilbúnaður stefnanda nú verður ekki skilinn öðruvísi en svo að hann telji að önnur regla hafi átt að gilda um þá sölu sem hann krefst bónusgreiðslna fyrir í máli þessu. Stefnandi bar fyrir dómi að hann hefði sjálfur haldið utan um söluna. Hefur hann lagt fram skjal í málinu, sem stafar frá honum, þar sem fram kemur að krafa hans í málinu byggist á sölu til þriggja aðila. Kveður hann söluna hafa átt sér stað í desember 2006. Samkvæmt framburði G-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef, forsvarsmanns stefnda, hefur ekki verið kannað af hálfu stefnda hvort sala hafi átt sér stað til þessara aðila.

Í sóknargögnum er ekki að finna neina útlistun á því hvernig sölu til þessara þriggja aðila var komið á þannig að bindandi kaupsamningur stofnaðist milli þeirra og stefnda fyrir útgáfu reiknings. Þá hefur ekkert komið fram í skýrslutökum sem styður fullyrðingar stefnanda í þessu efni. Gegn andmælum stefnda hefur stefnanda ekki tekist að sýna fram á að umrædd sala hafi komist á fyrir hans tilstilli áður en ráðningarsamningur aðila féll niður.

Ber því samkvæmt framansögðu að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í máli þessu.

Eftir þessari niðurstöðu ber stefnanda að greiða stefnda málskostnað sem ákveðst 170.000 krónur.

K-kvk-nf J-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Vörukaup ehf., skal vera sýkn af kröfum stefnanda, E-kk-ef M-kk-ef.

Stefnandi greiði stefnda 170.000 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf J-kvk-nf