S-849/2011

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að aflokinni framhaldsaðalmeðferð 26. október sl., er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 15. júlí 2011, á hendur X, kennitala 000000-0000, [heimilisfang], „fyrir manndráp, með því að hafa fimmtudaginn 12. maí 2011, á vegi við vatnsból Reykjavíkur í Heiðmörk, veist að A, sambýliskonu og barnsmóður sinni, og þrengt að hálsi hennar með höndum og öryggisbelti bifreiðarinnar ICEE, þar til A lést.

Telst þetta varða við 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er aðallega krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar, en til vara að honum verði gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun, sbr. 62. gr. almennra hegningarlaga.

Einkaréttarkröfur:

Fyrir hönd B, kennitala 000000-0000, er krafist miskabóta að fjárhæð kr. 4.000.000 auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 13. maí 2011 til 7. júlí 2011 en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Fyrir hönd B er einnig krafist bóta fyrir missi framfæranda, kr. 4.049.859 frá 1. júní 2011 til 18 ára aldurs B auk vaxta sk. (sic.) 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 1. júní 2011 til 7. júlí 2011 en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

C, kennitala 000000-0000, krefst miskabóta að fjárhæð kr. 2.000.000 auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. maí 2011 til 7. júlí 2011 en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

D, kennitala 000000-0000, krefst miskabóta að fjárhæð kr. 2.000.000 og bætur (sic.) vegna útfarar dóttur hans að fjárhæð kr. 1.300.523, eða samtals 3.300.523 auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 12. maí 2011 til 7. júlí 2011 en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og greiðslu málskostnaðar.“

Mál nr. S-1035 var höfðað með ákæru ríkisaksóknara, útgefinni 19. september 2011, á hendur ákærða „fyrir brot gegn valdstjórninni, með því að hafa mánudaginn 18. apríl 2011, á skrifstofu leikskólastjóra í leikskólanum Dalborg að Dalbraut 6, Fjarðabyggð, veist að E, aðstoðarleikskólastjóra, þar sem hún var að gegna starfi sínu, og slegið hana þungu höggi aftan á höfuð. Af atlögunni hlaut E eymsli aftan á höfði, höfuðverk og ógleði.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 25/2007.

Þess er aðallega krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar, en til vara að honum verði gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun, sbr. 62. gr. almennra hegningarlaga“.

Málin voru sameinuð í þinghaldi hinn 23. september sl.

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu af báðum ákærum og að bótakröfum verði vísað frá dómi. Til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa og lækkunar á bótakröfum. Þá er krafist málsvarnarlauna að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

II.

Ákæra, útgefin 15. júlí 2011.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, dags. 12. maí 2011, tilkynnti vaktstjóri bráðamóttöku Landspítalans klukkan 19.08 þann sama dag að maður hefði komið akandi á bifreið að innkeyrslu sjúkrabíla við sjúkrahúsið. Þar hefði hann gefið sig á tal við starfsfólk og tilkynnt þeim að hann væri með lík í farangursgeymslu bifreiðarinnar. Starfsmenn deildarinnar, þær Á og H, hafi farið með manninum, ákærða í máli þessu, að bifreiðinni, hann opnað farangursgeymslu hennar og sýnt þeim hvar hin látna var. Starfsmennirnir hafi kíkt í farangursgeymsluna og séð að konan sem þar lá var greinilega látin. Skömmu síðar hafi vakthafandi læknar komið út og skoðað hina látnu.

Í skýrslunni segir að áðurgreind Á hafi rætt við ákærða og sest með honum á kant við bifreiðastæðið. Þar hafi hann fengið sér að reykja og sagt henni hvað gerst hefði, þ.e. að hann hefði kyrkt konuna þar sem þau voru stödd í Heiðmörk. Hafi ákærði talað nokkuð samhengislaust, enda í geðshræringu að sögn Á. Einnig hafi ákærði talað um að sonur þeirra hefði verið í bifreiðinni og að hann hefði farið með barnið í pössun í Y eftir að atvikið átti sér stað. Við bifreiðina hafi einnig verið vinkona ákærða, O. Hafi áðurgreind H rætt við hana og fylgt henni inn á slysadeild þar sem hjúkrunarfræðingur hafi hlúð að henni þar til lögregla kom og ræddi við hana. Á-kvk-nf hafi setið hjá ákærða þar til lögregla kom og handtók hann. Hafi ákærði síðan verið færður fyrir varðstjóra og verið vistaður í fangaklefa.

Þá segir að lík hinnar látnu, A, hafi verið í farangursgeymslu bifreiðarinnar. Hafi líkið legið með höfuð farþegamegin í farangursrýminu og fætur ökumannsmegin og snúið baki í farangursopið.

Í skýrslu H-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns um aðkomu hans að málinu, dags. 13. maí 2011, segir að hann hafi rætt við vinkonu ákærða, O, á vettvangi. Hún hafi tjáð honum að ákærði hefði hringt í hana þennan sama dag um klukkan 18:20 og tjáð henni að hann hefði drepið A og væri á leiðinni í fangelsi. Í skýrslunni kemur fram að á slysadeildina hafi einnig komið F og kynnt sig sem bróður ákærða. Hafi hann viljað gefa skýrslu um samskipti sín við ákærða, en ákærði hefði hringt í hann klukkan 18:10 þennan sama dag og greint honum frá því sem gerst hafði. Frekari skýrslur af O og F fóru síðan fram á lögreglustöð.

Á meðal gagna málsins er skýrsla lögreglumannanna K-kk-ef Ö. K-kk-ef og S-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef um aðkomu þeirra að málinu, en þeir handtóku ákærða og fluttu hann á lögreglustöð. Í skýrslunni segir að á leiðinni á lögreglustöðina hafi ákærði tjáð þeim að fyrra bragði að hann hefði kyrkt unnustu sína. Ákærði hafi virst nokkuð dofinn er þeir ræddu við hann. Hann hafi verið rólegur til að byrja með en grátið nokkuð inn á milli. Aðspurður hafi ákærði sagt að hann hefði gert þetta vegna þess að fjórar raddir í höfðinu á honum hefðu sagt honum að gera þetta. Þó hefði faðir hans, sem væri látinn, sagt honum að gera þetta ekki.

Þegar komið var á lögreglustöð hafi ákærði verið færður í varðstjóraherbergi í fangamóttöku þar sem haldið hafi verið áfram að ræða við hann. Hafi hann verið spurður hvar atvikið hefði átt sér stað. Hafi ákærði þá sagt að hann og unnustu hans hefðu verið vön að fara á rúntinn inn í Heiðmörk þegar þeim leiddist. Þau hefðu farið þangað akandi í dag og hann ekið bifreiðinni. Hann hefði ekið töluverðan spotta inn í Heiðmörk frá Suðurlandsvegi, en hann hefði ekki munað nákvæmlega hvar atvikið átti sér stað. Þó hefði hann minnst á girðingu með hliði sem á stóð „Securitas, vaktað svæði“. Í skýrslunni segir að ákærði hafi aldrei minnst á það að nokkur annar hefði verið með þeim í för.

Í skýrslunni segir að ákveðið hafi verið að fjarlægja handjárn af ákærða þar sem hann hefði kvartað undan sársauka. Hafi lögreglumenn tekið eftir blóðkámi á höndum hans og hugsanlegum líkamsvessa á peysu hans. Hafi því verið sett stór bréfaumslög utan um hendur hans til að tryggja hugsanleg sönnunargögn.

Í skýrslunni segir síðan að eitt sinn þegar ákærði hafi verið að reyna að lýsa staðháttum hafi hann skyndilega hætt að tala, litið niður og lokað augunum. Hafi þeir þá spurt hvernig honum liði. Hafi ákærði þá sagst heyra raddir, sem segðu honum að þeir, lögreglumennirnir, ætluðu að drepa hann. Hafi þá verið ákveðið að færa ákærða aftur í handjárn.

Þá segir í skýrslunni að ákærði hafi beðið lögreglumennina um að gefa sér lyf, sem hann hefði verið með á sér við handtöku. Hafi ákærði tjáð þeim að þessi lyf hefði hann ekki tekið í fimm daga vegna þess að unnusta hans hefði beðið hann um að hætta því. Ef hann tæki ekki þessi lyf heyrði hann raddir. Hann hefði fyrst heyrt raddirnar í dag, en ekkert síðastliðna fjóra daga. Þá segir í skýrslunni að í eitt skipti hafi ákærði spurt lögreglumennina hvort A væri dáin.

Ákærði hafi því næst verið beðinn um að lýsa því sem hann myndi um atvikið. Hafi ákærði þá sagt að þau hefðu verið á rúntinum í Heiðmörk og ákveðið að stöðva til að fá sér að reykja. Því næst myndi hann eftir sér þar sem hann hefði legið klofvega ofan á unnustu sinni og hefðu hendur hennar verið undir hnjám hans. Hún hefði ekki veitt mikla mótspyrnu. Aðspurður hafi ákærði sagt að hann hefði ekki notað vopn, aðeins hendur sínar. Því næst hefði hann dregið líkið og sett það í farangursrými bifreiðarinnar og ekið sem leið liggur upp í Y og að verslun Olís við Langatanga þar sem hann hefði fengið sér pylsu. Því næst hefði hann hringt í O, vinkonu sína, og beðið hana um að hitta sig þar. Þegar O hefði komið þangað hefði hann sagt henni hvað gerst hefði og að hann væri með unnustu sína í bílnum. O hefði sagt honum að aka niður á slysadeild. Hann hefði því ekið að Landspítalanum í Fossvogi og O ekið á eftir honum á sinni bifreið.

Ákærði var tekinn til formlegrar yfirheyrslu síðar að kvöldi 12. maí 2011. Þar greindi ákærði m.a. frá því að hann og A hefðu verið á rúntinum í Heiðmörk. Með í för hefði verið ungur sonur þeirra. Hann hefði stöðvað bifreiðina til að fá sér að reykja og það næsta sem hann myndi væri að hann hefði verið ofan á A fyrir utan bifreiðina og hún hefði verið blá í framan. Þegar ákærði var spurður að því hvort hann hefði orðið A að bana svaraði ákærði því til að mjög líklega hefði hann orðið henni að bana þar sem enginn annar kæmi til greina. Hann sagðist aðspurður ekki vita hvernig hann hefði orðið henni að bana en trúlega hefði hann kyrkt hana þar sem hún hefði verið með för á hálsinum. Ákærði tók þó fram að hann hefði ekki vitað að hún væri látin fyrr en verjandi hans tjáði honum það skömmu áður en yfirheyrslan hófst. Aðspurður sagðist hann hafa sett líkið í skottið svo að það sæist ekki. Þá sagðist hann hafa farið með A á slysadeild til athuga hvort hægt væri að hjálpa henni. Ákærði greindi frá því að hann væri nýkominn af geðdeild. Síðustu dagar hefðu verið mjög góðir, en þennan sama dag hefði hann byrjað að heyra raddir aftur. Raddirnar hefðu m.a. sagt honum að drepa A, en hann hefði ekki ætlað að hlusta á þær.

Samkvæmt skýrslu lögreglu fór lögregla og tók ljósmyndir af ætluðum vettvangi í Heiðmörk og eru þær ljósmyndir á meðal gagna málsins. Ákærði var með í för og samkvæmt leiðbeiningum hans var ekið af Suðurlandsvegi inn á Heiðmerkurveg og að hliði á girðingu með skilti þar sem á stendur „Vatnsból Reykjavíkur“. Hliðið hafi verið læst en ákærði tjáð þeim að hann hefði ekið eða bakkað að hliðinu. Í skýrslunni segir að vegurinn að vatnsbóli Reykjavíkur sé malarvegur og hafi mátt sjá rót hér og þar, en á einum stað hafi virst vera nýleg för. Ekki sé hins vegar hægt að fullyrða að förin hafi komið þegar ákærði flutti hina látnu í farangursgeymslu bifreiðarinnar. Í skýrslunni segir að frá Suðurlandsvegi að vatnsbóli Reykjavíkur séu 8,6 km og að vegurinn frá Rauðhólum að vatnsbólinu sé malarvegur. Hafi hann verið þurr, holóttur að hluta til, harður og seinfarinn.

Samkvæmt skýrslu lögreglu, dags. 12. maí 2011, ræddi lögreglan þann sama dag við L-kk-þf K-kk-þf, geðlækni á Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri. Hafi L-kk-nf staðfest að ákærði hefði verið lagður inn á geðdeild sjúkrahússins hinn 19. apríl sl. og verið þar til meðferðar til 3. maí sl. Ákærði hefði verið haldinn þunglyndi og ofskynjunum, sem lýst hefðu sér í því að hann hefði heyrt raddir. Samkvæmt skýrslunni tjáði læknirinn lögreglu að ákærði hefði hringt í sig um klukkan 16:00 þennan sama dag og tjáð honum að hann væri hættur að taka geðlyfin og að honum liði miklu betur og að raddirnar væru horfnar. Þeim hefði talast svo til að þeir myndu hafa samband aftur þegar ákærði kæmi aftur norður.

Hinn 12. maí 2011 klukkan 20:30 var framkvæmd réttarlæknisfræðileg skoðun á ákærða og er skýrsla L-kk-ef R-kk-ef læknis um skoðunina á meðal gagna málsins. Þar segir að við skoðun á ákærða hafi sést fá áverkamerki. Þó hafi mátt sjá æðasprungur, sem mynduðu línur út frá hægri holhönd og hafi þessar línur verið mislangar og allt upp í 7 sm langar og misskýrar. Ekki hafi verið um eiginlegt klór að ræða heldur frekar eins og mar eða litlar húðblæðingar. Þó hafi mátt greina mar á innanverðum hægri upphandlegg. Þá hafi verið smáblóðskánir, en daufar, yfir vinstri úlnlið ofanverðum og þumalfingri, en einnig handarbaksmegin. Eins hafi verið daufur blóðblettur á hægri þumalfingri. Loks hafi mátt greina eins og smároða og mögulega dauft klór á vinstra kinnbeini nærri kjálkakorninu.

Í lok skýrslu læknisins segir eftirfarandi:

„Um er að ræða ungan mann sem er snyrtilegur og rólegur. Hann er samvinnuþýður við líkamlega skoðun og sýnatöku. Hann er með geðsögu og kveðst hafa heyrt raddir sem sögðu honum að gera ákveðinn hlut sem hann vill þó ekki segja frá á þessari stundu. Ekki er hægt að meta geðstatus með góðu móti hér en ekki koma fram geðrofseinkenni á meðan hann er undir minni oservatio.“

Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði var alkóhól hvorki mælanlegt í blóði né þvagi ákærða. Í blóðinu fundust hins vegar merki um lyf sem notað er við þunglyndi og benti styrkur lyfsins til töku þess í læknanlegum skömmtum. Í þvaginu fundust merki um verkjalyf, en engin merki fundust um það í blóði. Benti það til töku lyfsins en að hlutaðeigandi hefði ekki lengur verið undir áhrifum þess þegar blóðsýnið var tekið. Í matsgerðinni kemur fram að bæði lyfin hafi slævandi áhrif á miðtaugakerfið.

Hinn 13. maí 2011 var lík hinnar látnu krufið. Í samantekt í lok krufningarskýrslu Rannsóknastofu í meinafræði segir að krufning leiði til þeirrar niðurstöðu að dánarorsök sé þrýstiáverki á mjúkvefjum í hálsi, þ.e. kyrking. Til álita komi að um sé að ræða kyrkingu með bílbelti. Þessa skýringu styðji línulaga blæðingar- og rispuáverkar á húð á framanverðum hálsi. Enn fremur bendi bogalaga litabreytingar vinstra megin á hálsi og óskýrar litabreytingar hægra megin á hálsi til þess að fingur einnar handar hafi gripið um hálsinn.

Framar í skýrslunni kemur fram að líkamshiti hinnar látnu hafi mælst 37,1°C klukkan 21:15 hinn 12. maí. Á sama tíma hafi einu ummerkin um stirðnun líksins fundist í kjálkaliðamótum og á ytra borði hægra læris hafi verið að finna fíngerða líkbletti. Í samantektinni segir að þessi staðreynd sé nægjanleg staðfesting á því að dánartíminn hafi verið skömmu eftir klukkan 18:00.

Loks segir í samantekt skýrslunnar að krufning leiði ekki í ljós að um aðra utanaðkomandi áverka hafi verið að ræða, þ.m.t. áverkar vegna krampa eða mótspyrnu. Ekki komi til álita að sjúkdómar hafi verið hluti af dánarorsökinni. Framar í skýrslunni er frá því greint að neglur á fingrum hinnar látnu hafi verið heilar og óbrotnar og engir áverkar hafi verið á lófum eða handarbökum.

Fatnaður ákærða var tekinn til rannsóknar 24. maí 2011 og fundust blóðblettir á hettupeysu og gallabuxum ákærða. Sýni úr blettunum, ásamt stroksýnum, sem tekin voru við réttarfræðilega rannsókn á ákærða voru send til DNA-greiningar hjá Statens Kriminalteknisk Laboratorium í Svíþjóð ásamt samanburðarblóðsýnum úr hinni látnu og ákærða. Í bréfi rannsóknarstofunnar frá 22. júní 2011 er staðfest að blóð hafi verið til staðar í öllum sýnum, sem tekin höfðu verið úr fatnaði ákærða, svo og í tveimur sýnum, sem tekin voru af höndum ákærða. Við greiningu á sýnunum hafi komið í ljós að DNA-snið allra sýnanna var hið sama og DNA-snið hinnar látnu, A.

Á meðal gagna málsins er greinargerð L-kk-ef J. K-kk-ef geðlæknis, dags. 16. maí 2011, sem rituð var vegna málsins og að beiðni lögreglu. Þar kemur fram að ákærði hafi verið lagður inn á geðdeild Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri hinn 19. apríl 2011 samkvæmt tilvísun frá heimilislækni á Z vegna langvarandi vanlíðunar, þunglyndis, svefntruflana, sinnuleysis og reiðikasta er hann missti stjórn á skapi sínu. Þá segir að ákærði hafi lagst inn sjálfviljugur.

Í greinargerðinni kemur og fram að ákærði hafi lýst heyrnarofskynjunum, þ.e. röddum, sem bæði töluðu til hans og um hann og segðu honum stundum til verka. Ákærði hafi lýst því að hann ætti erfitt með að streitast á móti en að hann reyndi það eftir fremsta megni. Síðar í greinargerðinni segir að í viðtölum á deild hafi ákærði tjáð þeim að raddirnar, sem hann heyrði, væru frekar meinlausar, en oft væru þær þó að gera lítið úr honum. Þær gætu síðan fyrirvaralaust orðið mjög neikvæðar og skipandi og fyndi hann þá fyrir mikilli spennu og vanlíðan. Í niðurstöðu greinargerðinni segir eftirfarandi:

„Sjúklingi var vísað til frekara mats og meðferðar á geðdeildina vegna alvarlegs þunglyndis sem ekki hafði svarað meðferð með þunglyndislyfjum heima í héraði. Við komu var sjúklingur með alvarleg þunglyndiseinkenni en lýsti jafnframt heyrnarofskynjunum og því var hafin meðferð með sefjandi lyfjum (geðrofslyfjum). Hann var á deildinni af fúsum og frjálsum vilja og til fullrar samvinnu um geðlyfjameðferð. Líkamlegar rannsóknir, blóð og þvagrannsóknir, tölvusneiðmynd af heila og heilalínurit voru öll innan eðlilegra marka. Geðsaga og upplýsingar úr viðtölum á deild svo og geðskoðun samrýmast því að sjúklingur eigi við alvarlega geðröskun að stríða, geðrofssjúkdóm, sem þarfnist viðeigandi lyfjameðferðar um óákveðinn tíma. Rædd var nauðsyn þess að lyfin yrðu tekin að staðaldri og hann mundi þiggja viðeigandi eftirlit og meðferð geðlæknis á göngudeild geðdeildar. Jafnframt þessu lögð drög að starfsendurhæfingu í heimabyggð. Hann útskrifast að eigin ósk af geðdeild FSA 03.05. 2011 til að hefja undirbúning búferlaflutninga og hugðist hann hafa samband við deildina þegar þeim væri lokið.“

Í málinu liggur frammi læknabréf bráðadeildar Landspítala háskólasjúkrahúss, dags. 5. maí 2011. Þar kemur fram að ákærði hafi komið á bráðadeildina hinn 5. maí sl. eftir að hafa tekið 5 töflur af lyfinu Ciprexa og fimm töflur af lyfinu Invega í þeim tilgangi að fremja sjálfsvíg. Í læknabréfinu segir að við skoðun hafi ákærði komið ágætlega fyrir, en hafi þó ekki mikið viljað tala við starfsmenn deildarinnar. Fram hafi þó komið hjá ákærða að hann hefði legið inni á geðdeild á Akureyri í þrjár vikur og útskrifast þaðan fyrir tveimur dögum. Þá segir að ákærði hafi ekki virst vera á neinn hátt niðurdempaður á geðslagi.

Þá er á meðal gagna málsins vottorð Ó-kk-ef B-kk-ef geðlæknis, dags. 30. júní 2011. Fram kemur í vottorðinu að það sé byggt á geðskoðun og viðtölum við ákærða dagana 20. og 24. maí og 3. júní 2011. Þá hafi sjúkraskýrsla geðdeildar Landspítala, læknabréf geðdeildar Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri og lögregluskýrslur verið hafðar til hliðsjónar við gerð vottorðsins.

Í vottorðinu segir að í viðtölum við ákærða hafi hann skýrt frá atburðarásinni þegar hann varð sambýliskonu sinni að bana. Þau hefðu átt góðan dag, farið með son sinn í sund og verið að aka um með hann í bílnum. Þau hefðu rætt um að hún ætlaði að fara með son þeirra norður á V, en hann kæmi norður síðar og færi síðan aftur á geðdeild FSA. Bílferðin hefði endað í Heiðmörk þar sem hann hefði stöðvað bifreiðina og farið út að reykja. Þar hefði hann heyrt rödd segja sér að hann skyldi drepa sambýliskonuna. Hann hefði byrjað að heyra þessa sömu rödd fyrir mörgum árum og þarna hefði hún allt í einu komið aftur. Hann myndi síðan eftir því að hafa setið ofan á sambýliskonunni og hún verið blá í framan.

Samkvæmt vottorðinu skýrði ákærði einnig frá því að hann hefði frá 15 ára aldri heyrt skipandi raddir, sem segðu honum að drepa sig og segðu honum einnig fyrir öðrum verkum. Í vottorðinu er greint frá þremur atvikum þar sem ákærði hefði orðið uppvís að ofbeldi áður en atvik þessa máls áttu sér stað. Í fyrsta lagi hefði ákærði greint frá því að hann hefði ráðist á sambýliskonuna skömmu áður þegar hún hefði verið að pakka saman dótinu sínu. Í öðru lagi hefði hann slegið til vinnuveitanda sambýliskonu sinnar í apríl 2011, en raddirnar hefðu sagt honum að ganga í skrokk á vinnuveitandanum. Í þriðja lagi hefði hann slegið mann í Reykjavík árið 2005 og kjálkabrotið.

Í vottorðinu er einnig greint frá því að ákærði hafi að eigin sögn ítrekað reynt sjálfsvíg eða allt frá árinu 2003. Ákærði hafi talið að hann hefði reynt sjö sinnum að taka inn of mikið af lyfjum, síðast 5. maí 2011. Þá hefði hann farið á slysa- og bráðadeild, en neitað geðdeildarinnlögn. Hann hefði heyrt rödd segja sér að taka öll geðlyfin sín í einu, en frá því hefði hann ekki greint á bráðamóttökunni. Árið 2004 hefði hann sett bíl í gang inni í bílskúr og verið hætt kominn af reykeitrun þegar lögreglu hefði borið að og opnað bílskúrinn. Þá hefði hann í fimm skipti reynt að hengja sig. Raddirnar hefðu sagt honum að drepa sig og hefði hann viljað losna við þær.

Um geðskoðun á ákærða segir m.a. að hann sé með viðvarandi ofheyrnir í formi radda sem segi honum að drepa sjálfan sig, en einnig aðra. Í einu viðtalinu hafi ákærði skýrt frá því að hann heyrði rödd sem segði honum að drepa viðmælanda sinn, þ.e. Ó geðlækni. Raddir segðu honum einnig að berja ýmsar ákveðnar manneskjur. Þá segir að ákærði hafi verið með miklar ranghugmyndir með aðsóknarinnihaldi. Aðsóknarranghugmyndirnar séu í þá veru að honum stafi hætta af öðru fólki, sem vilji drepa hann eða vilji honum illt. Ákærði hafi einnig skýrt frá því að hann heyrði hugsanir fólks eins og það væri að tala. Hann teldi einnig að aðrir gætu lesið hugsanir hans, m.a. lögreglumennirnir sem rætt hefðu við hann vegna málsins. Þá hafi ákærði skýrt frá tilvísunarranghugmyndum, þ.e. þegar hann sæi fólk tala saman teldi hann að það væri að tala um sig og þegar hann horfði á andlit sitt í spegli sýndist honum það vera einkennilegt, þ.e. snúið. Einnig hafi hann skýrt frá ofskynjunum á lykt. Þá væri ákærði með viðvarandi sjálfsvígshugsanir og væri hann metinn í alvarlegri sjálfsvígshættu. Jafnframt væri ákærði metinn mjög hættulegur öðru fólki.

Niðurstaða vottorðsins er eftirfarandi:

„Hér er um að ræða mann með mjög alvarlegan geðsjúkdóm, aðsóknargeðklofa. Hann hefur í mörg ár verið með viðvarandi geðrofseinkenni. Alvarlegasta einkenni veikinda hans eru skipandi raddir sem hann nær ekki að standa gegn, og hefur þetta leitt til endurtekins ofbeldis bæði gagnvart honum sjálfum og öðru fólki, eins og að framan er lýst. Að mati undirritaðs er það augljóst að á drápsaugnablikinu hafi maðurinn verið á valdi skipandi radda, að raunveruleikamat hans var brenglað af ranghugmyndum og hann var því ekki fær um að meta afleiðingar gerðar sinnar.“

Í lok vottorðsins er svohljóðandi álit geðlæknisins:

„Undirritaður leggur til að dómurinn meti manninn ósakhæfan vegna geðrænna veikinda sinna og dæmi hann til meðferðar á réttargeðdeildina að Sogni.“

Hinn 13. maí 2011 var S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir dómkvaddur til að framkvæma geðrannsókn á ákærða og skyldi rannsóknin lúta að því að kanna hvort ákærði væri sakhæfur í skilningi 15. gr. almennra hegningaralaga nr. 19/1940, eða eftir atvikum hvort ætla mætti að refsing gæti borið árangur, sbr. 16. gr. sömu laga. Matsgerð hins dómkvadda matsmanns er dags. 3. júlí 2011.

Fram kemur í matsgerðinni að matsmaður hafi rætt alls níu sinnum við ákærða á tímabilinu 13. maí til 23. júní 2011. Einnig hafi matsmaður rætt við fjölskyldu ákærða og stuðst við sjúkraskrárgögn frá geðdeild FSA, slysa- og bráðadeild LSH og gögn frá barna- og unglingageðdeild, BUGL. Þá kemur fram í matsgerðinni að Ó-kk-nf B-kk-nf geðlæknir hafi verið beðinn um að meta ákærða með matsmanni í þriðja, fjórða og sjötta viðtali. Einnig hafi lögregluskýrslur verið hafðar til hliðsjónar. Þá kemur fram í matsgerðinni að fyrir ákærða voru lögð ýmis próf, sem hjálpartæki við geðskoðun.

Í matsgerðinni er frá því greint að ákærði hafi tjáð matsmanni að raddirnar hefðu sagt honum fyrir verkum, þ.e. sagt honum að fara upp í Heiðmörk og sagt honum að drepa A. Einnig hafi ákærði lýst öðrum ofskynjunum, þ.e. að eitthvað klipi í hann og hann yrði rauður á eftir. Þá upplifði hann oft að fólk væri að hvísla sín á milli um hann og að fólk vildi gera honum eitthvað. Þá hafi ákærði verið í afneitun gagnvart atburðinum og því að A væri látin. Samkvæmt matsgerðinni lýsti hann röddunum sem skipandi og að þær segðu honum að gera ákveðna hluti og fara á ákveðna staði. Einnig töluðu þær illa um hann. Óhugnanlegustu raddirnar segðu honum að drepa fólk eða drepa sjálfan sig. Í matsgerðinni segir að í einu viðtalinu við matsmann og Ó-kk-þf B-kk-þf geðlækni hafi mátt greina að ákærði yrði reiður og hafi hann þá tjáð þeim að raddirnar hefðu sagt honum að drepa Ó. Þá hefði einnig komið fram hjá ákærða að „þeir í hausnum“ hefðu viljað að hann dræpi lögreglumennina sem yfirheyrðu hann síðast.

Í lok matsgerðarinnar er að finna samantekt um geðskoðun og viðtöl við ákærða. Þar segir að í upphafi geðrannsóknar, þ.e. daginn eftir atburð, hafi komið fram einkenni sturlunar með ranghugmyndum og ofskynjunum. Þessi einkenni hafi örugglega verið til staðar fyrstu níu skoðunardagana. Auk sturlunareinkenna hafi ákærði verið með örugg og mikil einkenni þunglyndis og kvíða. Sturlunareinkennin hafi bæði verið það sem kallist jákvæð einkenni geðklofa, þ.e. ranghugmyndir, ofskynjanir og truflun á hugsun, en einnig hafi verið mikið af öruggum neikvæðum einkennum geðklofa, þ.e. einbeitingarskortur og dofnar tilfinningar og hugsun.

Þá segir í matsgerðinni að ákærði sé líklegast eðlilega gefinn, en skert frammistaða á einföldu minnisprófi sé líklegast að rekja til geðklofaeinkennanna. Athyglisbrestur vegna neikvæðra einkenna geðklofa auk þunglyndiseinkenna gætu einnig valdið þessu. Betri útkoma á minnisprófi síðar, þegar ákærða hafi liðið betur, styðji þetta.

Jafnframt segir að ákærði hafi ekki verið undir áhrifum eiturlyfja á verknaðardegi. Hann hafi átt það til í gegnum tíðina að missa stjórn á sér og segir í matsgerðinni að það virðist í seinni tíð fyrst og fremst tengjast geðrofseinkennum hans. Loks segir að ákærði sé örugglega með geðklofasjúkdóm, sem hafi verið nýbyrjað að meðhöndla fyrir atburð, en sjúkdómurinn hafi ekki verið farinn að svara meðferð. Auk þess hafi ákærði ekki tekið geðrofslyf í tæpa viku fyrir atburð.

Samkvæmt matsgerðinni er niðurstaða matsmannsins sú að ákærði hafi verið ósakhæfur þegar verknaðurinn var framinn. Á verknaðardegi hafi hann haft ofskynjanir og ranghugmyndir og virðist hafa verið undir sterkum áhrifum þeirra á verknaðarstundu. Þá hafi ákærði haft merki geðrofs með ranghugmyndum og ofskynjunum geðklofa löngu fyrir atburð, en það hafi verið staðfest af meðferðaraðilum, sem og vinum og ættingjum. Einnig hafi ákærði örugglega verið með geðrof á verknaðardegi og vikum saman eftir atburðinn. Það sé vel staðfest af rannsókn og heimildum í sjúkraskrám hans. Í niðurstöðunni segir að erfitt sé að meta grunnpersónuleika ákærða vegna geðklofasjúkdóms hans. Ekkert bendi þó til alvarlegra persónuleikabresta eða siðblindu í upplagi hans. Hann sé eðlilega gefinn en lesblindur. Loks segir í niðurstöðu matsgerðarinnar að vista beri ákærða á Sogni vegna alvarlegra virkra sturlunareinkenna hans, sem geri hann bæði hættulegan umhverfinu og sjálfum sér.

Ákæra, útgefin 19. september 2011.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, dags. 18. apríl 2011, hringdi G, leikskólastjóri í leikskólanum D á Þ, klukkan 9:13 þann sama dag og tilkynnti að E aðstoðarleikskólastjóri hefði orðið fyrir líkamsárás þennan sama morgun. Tjáði G lögreglu að ákærði hefði slegið E aðstoðarleikskólastjóra í höfuðið þar sem þau voru stödd inni á skrifstofu leikskólastjórans ásamt henni sjálfri og A, sambýliskonu ákærða. Kvað hún E ætla að leggja fram kæru vegna þessa máls.

Samkvæmt gögnum málsins mætti E skömmu síðar hjá rannsóknardeild lögreglunnar á Þ til að leggja fram kæru á hendur ákærða fyrir líkamsárás, sem hún hefði orðið fyrir þennan sama morgun á vinnustað sínum á leikskólanum D við [heimilisfang] á Þ. Í skýrslu hennar kemur fram að sambýliskona ákærða, A, sem væri starfsmaður á leikskólanum, hefði boðað forföll þennan dag. Um morguninn hefði hún farið inn á skrifstofu leikskólastjóranna, en þar hefðu A og G verið að ræða saman og hefði ákærði staðið í dyrunum að skrifstofunni. Til tals hefði komið að A hefði verið mikið frá vinnu og að hún væri farin að vinna annars staðar og farin að biðja um meiri vinnu þar. Hefði A neitað því að hún væri í annarri vinnu. Samtalið hefði síðan haldið áfram og hefði komið fram hjá A að hún væri að hætta á leikskólanum, en einnig að hún hefði ætlað að ræða við þær um hvort framhald yrði á vinnu hennar á leikskólanum, en alltaf hefði verið skellt á hana þegar hún hringdi í þær. Sagðist kærandi þá hafa spurt A hvort það væri rétt að það hefði verið skellt á hana á leikskólanum og hefði A þá sagt já. Ákærði, sem hefði fram til þessa staðið í dyrunum og ekki sagt neitt, hefði þá sagt: „Þú skelltir á hana.“ Fram kemur í skýrslunni að þær A hafi haldið áfram að ræða þetta, þ.e. hvort kærandi hefði skellt á hana símanum eða ekki. Kærandi sagðist síðan hafa sagt við A að hún ætti að tileinka sér að tala í eina átt, þ.e. ekki tala bæði um það að hún vildi halda áfram að vinna á leikskólanum og að hún væri að leita eftir annarri vinnu. Þegar hún hefði sagt þetta hefði ákærði sagt: „Ég held að þú ættir að hætta að tala með rassgatinu“ og horft á hana um leið. Sagðist kærandi hafa litið upp og sagt: „Fyrirgefðu, varst þú beðinn um að koma hér og vera með dónaskap?“ Sagði kærandi að þá hefði ákærði tekið strikið og komið mjög ógnandi í áttina að henni. Sagðist kærandi þá hafa snúið sér undan á skrifborðsstólnum og um leið fengið þungt högg aftan á höfuðið hægra megin. Sagðist kærandi hafa kýst saman og sagt: „Nei, nú verður kallað á lögregluna.“ Ákærði hefði þá sagt: „Já, gerðu það endilega“ og sagðist hún halda að eftir það hefði hann gengið út. Sagðist kærandi síðan hafa lagst fram á gluggakistu alveg miður sín og ekki verið í ástandi til að hringja á lögreglu. Sagðist hún síðan hafa lagst niður á sófa og fundið til ógleði. Aðspurð sagðist hún halda að ákærði hefði slegið hana með krepptum hnefa vegna þess að höggið hefði verið það þungt.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu vegna málsins hinn 2. maí 2011. Þar sagði ákærði að hann hefði farið með son sinn á leikskólann umræddan morgun. Sambýliskona hans, A, hefði verið starfsmaður á leikskólanum, en verið að hætta störfum þar. Þau hefðu farið inn á skrifstofu leikskólastjórans til að tala við leikskólastjórana. Sagðist hann hafa staðið í dyrunum, en skrifstofan hefði verið opin. Ákærði sagðist ekki muna nákvæmlega hvað leikskólastjórarnir sögðu, en þær hefðu eiginlega bara verið að rífa kjaft við A og hefði honum fundist þær vera að tala í hringi. Sagðist hann ekki vita af hverju, en þetta tal þeirra hefði reitt hann til reiði og sagðist hann hafa gengið að aðstoðarleikskólastjóranum og spurt hana hvort það væri ekki allt í lagi með hana. Hefði hún þá hreytt einhverju í hann. Sagðist ákærði hafa náð svo gott sem að stoppa sig af, en sagðist þó hafa slegið aðstoðarleikskólastjórann laust aftan á hnakkann. Sagðist hann síðan hafa gengið í burtu og farið. Jafnframt sagði ákærði að þetta væri í fyrsta skipti í langan tíma, sem hann hefði náð að stoppa sjálfan sig af.

Aðspurður sagðist ákærði eiga við andleg veikindi að stríða. Sagðist ákærði vera í rannsóknum og enn væri verið að greina hvort um væri að ræða geðhvarfasýki eða einhvern annan vægari sjúkdóm. Sagðist ákærði fá skapofsaköst, heyra raddir, sjá ofsjónir o.s.frv. og væri verið að greina af hverju þetta stafaði. Sagðist ákærði vera í meðferð á sjúkrahúsinu á Akureyri, en hann væri núna í helgarfríi. Sagðist ákærði hafa farið til læknis strax eftir atvikið á leikskólanum þar sem hann hefði fundið að hann gæti ekki lifað við þetta lengur og að hann yrði að fá einhverja aðstoð. Sagðist ákærði hafa ekið samdægurs norður og lagst inn á geðdeildina strax daginn eftir.

Ákærði tjáði lögreglu að hann hefði verið í meðferð hjá H-x-x sálfræðingi og hjá sálfræðingum á barna- og unglingageðdeild þegar hann var yngri. Enginn hefði hins vegar fundið út hvað amaði að honum. Tók ákærði fram að það væri hægt að halda einkennum hans niðri að mestu leyti með lyfjum.

G leikskólastjóri gaf skýrslu hjá lögreglu 18. apríl 2011. Sagðist hún hafa verið búin að hringja í A og biðja hana um að koma á skrifstofuna til sín til að skrifa undir starfslokasamning þegar A og ákærði hefðu komið með barnið sitt á leikskólann umræddan morgun. Hún sagði að A hefði verið búin að vera mikið frá vinnu vegna veikinda og ekki átt frekari rétt til veikindaforfalla. Á meðan þær A hefðu rætt þessi mál hefði ákærði staðið í dyragættinni á skrifstofunni. E aðstoðarleikskólastjóri hefði síðan komið inn í skrifstofuna og sest við skrifborð sitt. Hún og E hefðu síðan rætt um frammistöðu A í vinnunni og framtíð hennar á leikskólanum og hefði þetta verið rætt á málefnalegan hátt og samtalið farið fram í rólegheitum. A hefði hins vegar þótt að sér vegið og komið með sínar athugasemdir og þær rætt við hana á málefnalegan hátt. Ákærði, sem hafði staðið alveg rólegur í dyragættinni, hefði nú horft á E og spurt hana að því hvort hún vildi ekki hætta að tala með rassgatinu. Hann hefði síðan gengið mjög ógnandi að henni og sagðist vitnið hafa búist við að hann myndi slá E. Einnig hefði A kallað á hann og reynt að grípa í hann. Ákærði hefði hins vegar vaðið að E, sem setið hefði á skrifborðsstól og snúið sér undan, en ákærði hefði lamið hana það fast aftan í hnakkann að gleraugun hefðu fokið af henni. Eftir þetta hefði ákærði rokið út. Hún sagðist ekki vera viss hvort ákærði sló með flötum lófa eða hnefa.

Á meðal gagna málsins er vottorð B-kk-ef K-kk-ef læknis, dags. 29. júní 2011. Þar kemur fram að brotaþoli hafi leitað á heilsugæslustöð Æ hinn 18. apríl 2011 vegna ofangreinds atviks. Hafi brotaþoli kvartað yfir höfuðóþægindum og ógleði. Í vottorðinu segir að taugaskoðun, sem og háls-, nef- og eyrnaskoðun, hafi verið eðlileg. Eymsli hafi verið á parietal svæði höfuðs hægra megin, en ekki hafi verið að finna eða sjá mar á höfði. Hinn 12. maí hafi brotaþoli leitað aftur á heilsugæslustöðina vegna einkenna eftir árásina. Brotaþoli hafi enn kvartað yfir höfuðverk. Í framhaldinu hafi verið fengin tölvusneiðmynd af höfði sem hafi reynst eðlileg.

Hinn 23. september 2011 var S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir, að beiðni sækjanda, dómkvaddur til að meta sakhæfi ákærða á verknaðarstundu hinn 18. apríl sl., sbr. ákæru útg. 19. september sl. Matsgerð hans er dagsett hinn 9. október 2011 og er hún á meðal gagna málsins. Þar kemur fram að matsmaður hafi átt eitt viðtal við ákærða þar sem umrætt atvik hafi verið rætt sérstaklega, en áður hafi matsmaður haft vissar upplýsingar um málið í tengslum við fyrri matsgerð í málinu. Þá kemur fram að ákærði hafi lýst þessu atviki í maí 2011. Ákærði hafi tjáð matsmanni að A hafi verið að láta af störfum á leikskólanum og verið að ná í dótið sitt. Við það að hlusta á samtal A og E hafi hann reiðst og danglað aftan á höfuð E. Ákærði hafi þá sagt við matsmann: „Þeir voru að segja mér að ganga í skrokk á henni.“ Segir í matsgerðinni að ákærði hafi þarna lýst stýrandi röddum. Matsmaður hafi rætt aftur um þennan atburð við ákærða hinn 29. september sl. Hafi ákærði sagst muna eftir að hafa slegið aftan á hnakkann á leikskólakennaranum því hún hefði verið að rífast í A, sem hefði verið að ná í dótið sitt. Í viðtalinu hafi ákærði ekki munað hvort raddirnar sögðu honum að gera þetta eða ekki. Þá segir í matsgerðinni að daginn sem viðtalið fór fram, þ.e. 29. september sl., hafi ákærði verið hættur að hafa aðsóknarhugmyndir og mjög sjaldan heyrt raddir. Hann hafi þó enn verið tilfinningalega dofinn.

Í samantekt matsgerðarinnar segir að ákærði hafi verið með sturlun, ranghugmyndir og ofskynjanir fyrir atburðinn og hafi það einnig verið staðfest daginn eftir atburð, við innlögn á FSA. Á yfirborðinu hafi hins vegar ekki sést strax hversu veikur ákærði var. Sturlunareinkenni ákærða séu bæði svokölluð jákvæð einkenni geðklofa, þ.e. ranghugmyndir, ofskynjanir og truflun á hugsun, en einnig sé hann með örugg neikvæð einkenni geðklofa, þ.e. einbeitingarskort og dofnar tilfinningar og hugsun. X hafi ekki verið undir áhrifum eiturlyfja á verknaðardegi. Hann hafi átt það til í gegnum tíðina að missa stjórn á sér, en það virðist fyrst og fremst tengjast geðrofseinkennum hans. Þá segir að frásögn ákærða í maí sl. skýri best framkomu ákærða við konuna, þ.e. að raddir hafi sagt honum að gera þetta. Ljóst sé að við reiði virðist raddirnar ná tökum á honum og þá verði honum ekki sjálfrátt og hann missi gjörsamlega stjórn á sér tímabundið. Loks segir að ákærði sé örugglega með geðklofasjúkdóm, sem ekki hafi verið byrjað að meðhöndla þegar atburðurinn hafi átt sér stað.

Samkvæmt matsgerðinni er niðurstaða matsmannsins sú að ákærði hafi verið ósakhæfur þegar verknaðurinn var framinn. Á verknaðardegi hafi hann haft ofskynjanir og ranghugmyndir og virðist hafa verið undir sterkum áhrifum þeirra á verknaðarstundu. Þá hafi ákærði haft merki geðrofs með ranghugmyndum og ofskynjunum geðklofa löngu fyrir atburð. Loks segir í niðurstöðu matsmannsins að vista beri ákærða á Sogni vegna alvarlegra virkra sturlunareinkenna hans, sem geri hann bæði hættulegan umhverfinu og sjálfum sér.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum og hjá lögreglu eftir því sem þurfa þykir:

Ákærði kvaðst ekki muna eftir atvikum málsins þegar atvikalýsing í ákæru var borin undir hann. Þegar ákærði var spurður að því hvort hann hefði banað A svaraði hann því svo til að enginn annar en hann hefði verið á vettvangi. Sagðist hann muna eftir því einu að hafa farið út úr bifreiðinni til að fá sér að reykja og það næsta sem hann myndi eftir væri að hann hefði legið klofvega ofan á A og hún hefði þá verið orðin blá í framan.

Ákærði sagði að umræddan dag hefðu þau A farið í sund og síðan á veitingastað til að fá sér að borða. Þau hefðu síðan farið á rúntinn upp í Heiðmörk, en á leiðinni þangað hefðu þau komið við í Mjóddinni. Sagðist ákærði hafa farið þar inn til að kaupa sprautu og sprautunál. Þegar ákærði var spurður um það hvers vegna hann hefði gert það sagði ákærði að hann hefði verið að hugsa um að fyrirfara sér þessa helgi. Sú fyrirætlun hefði þó ekki tengst því að A ætlaði norður. Hann sagði að þau A hefðu rætt það þarna á rúntinum að þau ætluðu að flytja saman norður á V og síðar aftur til Reykjavíkur. Allt hefði verið í góðu á milli þeirra, en þó hefði verið uppi örlítill ágreiningur því A hefði viljað fara norður á undan honum, en hann hefði ætlað að vera eftir í Reykjavík. Sagðist ákærði hafa viljað hafa hana hjá sér lengur, þ.e. yfir næstkomandi helgi svo að þau gætu gert eitthvað saman. Ekki hefði verið um mikinn ágreining á milli þeirra að ræða vegna þessa, en A hefði ætlað að fara norður og vera þar í nokkra daga áður en hann kæmi sjálfur norður. Ákærði sagði að A hefði rætt við móður sína í síma á meðan hann var inni í verslunarmiðstöðinni Mjódd. A hefði sagt honum frá samtalinu og að móðir hennar ætlaði að ná í hana og fara með hana norður. Ákærði neitaði því að þetta hefði komið honum í uppnám.

Framburður móður A hjá lögreglu var borinn undir ákærða. Sagði ákærði að ekki væri rétt að A hefði ætlað að fara frá honum. Sagði hann að þau A hefðu rætt það á meðan þau voru í Heiðmörk að þau ætluðu að vera fyrir norðan um sumarið og flytja síðan aftur suður. Ákærði sagðist ekki hafa heyrt símtal A og móður hennar og A hefði ekki sagt honum frá því að hún væri að fara frá honum.

Ákærði sagðist hafa byrjað að heyra raddir fyrir nokkrum árum. Hann sagði að ástand sitt að þessu leyti hefði þó verið gott áður en atvik málsins áttu sér stað og sagðist hann ekki hafa heyrt neinar raddir í nokkra daga. Umræddan dag hefði hann hins vegar byrjað að heyra þessar raddir að nýju og hefði það einmitt gerst á meðan þau voru í Heiðmörk. Hann sagði að raddirnar hefðu sagt honum að drepa A. Aðspurður sagði hann að raddirnar hefðu áður sagt honum að skaða fólk og nefndi ákærði að þegar hann hefði verið lagður inn geðdeildina á Akureyri hefðu raddirnar sagt honum að drepa ákveðinn lækni á sjúkrahúsinu.

Aðspurður sagðist ákærði muna eftir því að hann hefði legið klofvega ofan á A í umrætt sinn. A hefði legið á jörðinni með hendur niður með síðum og þá hefði hún verið blá í framan. Sagðist ákærði hafa reynt að tala við hana, en hún hefði ekki svarað. Sagðist ákærði þá hafa sett hana í skottið á bílnum. Ákærði sagðist ekki vita af hverju hann gerði það. Þetta hefði verið það fyrsta sem honum datt í hug. Sagðist ákærði hafa verið að fela A þar sem hún hefði verið blá í framan. Hann sagði að sér hefði ekki dottið í hug á þessu augnabliki að kalla eftir aðstoð. Ákærði sagðist fyrst hafa áttað sig á því að A væri látin þegar hann hitti verjanda sinn og hann skýrði honum frá láti A.

Ákærði sagði að vel hefði gengið að koma A í skottið. Hann sagði að sonur þeirra A hefði verið sofandi í bílnum á meðan. Næst sagðist ákærði hafa farið með drenginn í pössun hjá bróður sínum. Sagðist hann hafa hringt í bróður sinn áður en hann fór til hans og tjáð honum að hann héldi að A væri látin. Ákærði sagðist ekki hafa verið viss um að A væri dáin og því hefði hann farið með hana á sjúkrahús, frekar en að fara beint á lögreglustöðina. Í millitíðinni hefði hann rætt við O og hefði hún hjálpað honum að ákveða hvað hann ætti að gera. Aðspurður kvaðst ákærði hafa hitt O á bensínstöð Olís í Y. Þar sagðist ákærði hafa keypt sér sígarettur og pylsu að borða. Eftir það hefði hann farið á slysadeildina.

Aðspurður sagðist ákærði hafa byrjað að heyra raddir þegar hann var um það bil 16 ára gamall, en það hefði gerst skömmu eftir að hann flutti til Reykjavíkur. Hann sagðist fyrst hafa leitað sér hjálpar vegna þessa þegar hann var lagður inn á geðdeild á Akureyri fyrr á þessu ári. Þar hefði hann fengið lyf við þessum einkennum. Sagðist hann hafa tekið lyfin reglulega, en hætt töku þeirra þegar hann hafði ekki heyrt raddir í nokkurn tíma. Kvaðst ákærði hafa talið að hann væri læknaður af þessu. Aðspurður sagðist hann hafa hætt að taka lyfin um viku áður en atvik málsins áttu sér stað. Sagði ákærði að honum hefði fundist hann vera hress og í góðu standi þar til hann hefði skyndilega byrjað að heyra raddirnar aftur á meðan þau voru í Heiðmörk.

Ákærði sagði að A hefði vitað af veikindum hans og að hún hefði hjálpað honum í gegnum þau, en það hefði verið erfitt fyrir þau bæði að ganga í gegnum þetta. Aðspurður sagði hann að A hefði ekki viljað fara frá honum vegna veikindanna, en þau hefðu hins vegar oft rætt það hvort þau ættu að hætta saman, en aldrei af neinni alvöru. Aldrei hefði neitt orðið úr því að þau slitu sambandi sínu.

Aðspurður sagðist ákærði hafa hringt í geðlækni sinn umræddan dag og tjáð honum að hann væri hættur að taka inn lyfin og að ástand hans væri gott.

Ákærði sagðist hafa lagst sjálfviljugur inn á geðdeildina á sjúkrahúsinu á Akureyri eftir að hafa slegið leikskólakennarann í höfuðið. Þá hefði verið komið nóg og hann hefði ákveðið að leita sér hjálpar. Hann sagði aðspurður að raddirnar hefðu sagt honum að slá leikskólakennarann. Ákærði sagðist hafa útskrifað sig sjálfur af geðdeildinni því A hefði viljað skreppa til Reykjavíkur. Honum hefði þó ekki fundist hann tilbúinn til þess, en A hefði fundist hann vera tilbúinn.

Aðspurður sagði ákærði að það hefði ekki verið ætlun sín að meiða A. Sagðist hann hafa ákveðið að fara með A á slysadeildina því hann hefði ekki verið viss um það hvort hún var dáin eða ekki. Hann hefði því ætlað að leita hjálpar þar.

Aðspurður um líðan sína í dag sagðist ákærði vera orðinn skárri, en sagðist þó enn heyra raddir. Raddirnar væru þó ekki alltaf að segja honum að fremja einhver voðaverk og ef svo væri þá beindust þær skipanir að honum sjálfum, þ.e. að hann ætti að fyrirfara sér.

Skýrslur vitna hjá lögreglu voru nú bornar undir ákærða. Hann sagðist aðspurður ekki muna nákvæmlega hvað þeim O fór á milli þegar hann hringdi í hana eftir atvikið. Ákærði sagðist ekki muna eftir að hafa sagt við O: „Ef ég fæ hana ekki, fær hana enginn.“

Ákærði kvaðst ekki kannast við að hafa beitt A andlegri kúgun eða að hafa vaktað hana, eins og fram kæmi í skýrslu móður hennar og K. Ákærði sagðist þó hafa fylgst með fésbókarsíðu A og sagði að A hefði einnig fylgst með síðu hans á fésbókinni. Þá sagðist ákærði ekki kannast við að hafa haldið að A væri að halda fram hjá honum. Hann sagðist aðspurður aldrei hafa lagt hendur á A áður en atvik málsins áttu sér stað.

Að því er varðar ákæru, útg. 19. september 2011, sagði ákærði að A hefði verið að ræða við leikskólakennarann og leikskólastjórann í umrætt skipti og hefðu þær verið með dónaskap og leiðindi við A. Af þeim sökum hefðu raddirnar sagt honum að gera eitthvað, þ.e. að veitast að kennaranum. Sagðist ákærði hafa slegið aftan á höfuðið á leikskólakennaranum. Hann sagði að raddirnar hefðu fyrst sagt honum að drepa einhvern þegar hann lá á geðdeildinni á sjúkrahúsinu á Akureyri. Áður hefðu raddirnar hins vegar sagt honum að skaða einhvern með því að ráðast á viðkomandi og kýla hann o.s.frv.

Ákærði gaf skýrslur hjá lögreglu 12. og 23. maí og 7. júlí 2011, sem samrýmast í öllum aðalatriðum skýrslu hans fyrir dómi.

O sagði að ákærði hefði hringt í hana umræddan dag um klukkan 18:20. Sagðist hún hafa verið í prófum á þessum tíma og verið að vakna eftir að hafa lagt sig þegar síminn hringdi. Hún sagði að ákærði hefði sagt við sig að hann vildi bara láta hana vita að hann væri á leiðinni í fangelsi og að honum þætti vænt um hana. Sagðist hún hafa spurt ákærða hvað hann hefði gert og hefði ákærði þá tjáð henni að hann hefði drepið A. Fyrstu viðbrögð sín hefðu verið þau að spyrja ákærða hvort hann væri ekki að grínast, en ákærði hefði neitað því. Sagðist hún þá hafa spurt ákærða hvar hann hefði verið og hvað hefði komið fyrir og hefði ákærði þá tjáð sér að hann hefði verið í Heiðmörk. Hún sagði að ákærði hefði verið mjög miður sín en þó alveg skýr. Sagðist hún hafa óttast að ákærði ætlaði að fyrirfara sér þar sem hann hefði verið búinn að reyna það áður. Hún sagðist því hafa spurt hann að því hvar hann væri. Ákærði hefði þá verið á leiðinni upp í Y með son sinn. Hún sagði að ákærði hefði verið rólegur en mjög fjarlægur þegar hún talaði við hann. Sagðist hún hafa brunað af stað og reynt að halda ákærða í símanum. Þegar hún hefði verið komin upp á Ártúnsholt hefði ákærði sagst ætla að hringja í T vin sinn og á meðan sagðist vitnið hafa hringt í vinkonu sína og sagt henni frá þessu. Þegar hún hefði verið komin langleiðina upp í Y sagðist hún hafa hringt aftur í ákærða og þá hefði ákærði verið búinn að fara með drenginn til móður sinnar. Sagðist hún hafa beðið ákærða um að hitta sig á Olís-stöðinni. Þar sagðist vitnið hafa farið á salernið og þegar hún hefði komið aftur fram hefði ákærði verið kominn og verið að kaupa sér pylsu og sígarettur. Þegar ákærði hefði verið að setja á pylsuna hefði hann byrjað að tala um atvikið, en vitnið sagðist hafa beðið hann um að tala ekki um þetta þarna inn. Hún sagði að ákærði hefði verið alveg rólegur en augu hans hefðu verið tóm. Þá hefði ákærði verið útgrátinn. Sagðist hún hafa staðið hjá honum á meðan hann borðaði og síðan hefði ákærði keypt sér fleiri sígarettur því hann hefði vitað að hann væri á leiðinni í varðhald. Fyrir utan bensínstöðina sagðist hún hafa spurt ákærða að því hvort hún mætti hringja á lögregluna svo að lögreglan gæti hitt þau við slysadeildina, en ákærði hefði verið búinn að segja henni að hann ætlaði að fara með A þangað. Ákærði hefði neitað því og sagt að þetta væri það síðasta sem hann vildi gera fyrir hana, þ.e. A. Sagðist vitnið ekki hafa viljað mótmæla ákærða þar sem hún hefði ekki vitað í hvaða ástandi hann væri. Sagðist hún síðan hafa tekið utan um ákærða og beðið hann um að passa að hún væri alltaf fyrir aftan hann á leiðinni. Vitnið sagðist ekkert hafa komið nálægt bifreið ákærða, en ákærði hefði verið búinn að segja henni að líkið af A væri í skottinu. Þegar þau hefðu verið komin að Grafarholti hefði ákærði tekið stefnuna inn í Grafarholtið og sagðist hún þá hafa hringt í hann og spurt hann að því hvert hann væri að fara. Ákærði hefði þá tjáð henni að hann ætlaði að stoppa til að taka hálsmenið af A. Sagðist hún þá hafa sagt ákærða að hún myndi bíða eftir honum á N1-stöðinni á Ártúnshöfða. Hún sagðist síðan hafa farið þangað og hringt aftur í vinkonu sína. Nokkru síðar hefði ákærði komið og þau haldið áfram niður Miklubrautina. Á leiðinni sagðist hún hafa hringt í ákærða og sagt honum að fara að innganginum þar sem sjúkrabílarnir kæmu að sjúkrahúsinu, en ákærði hefði þá sagt henni að hann ætlaði að fara inn um aðalinnganginn og setja A í hjólastól. Sagðist hún hafa náð að tala ákærða ofan af því. Þau hefðu síðan stoppað aðeins og hefði ákærði rétt henni veskið sitt, en hún sagðist hafa sagt honum að hann yrði að hafa skilríki á sér. Hann hefði hins vegar látið hana fá kortaveskið sitt, sem hún hefði síðan afhent lögreglunni þegar hún gaf skýrslu vegna málsins. Sagðist hún síðan hafa lagt bílnum, en ákærði farið að innganginum þar sem sjúkrabílarnir koma að sjúkrahúsinu. Þegar hún hefði komið þar að hefði ákærði verið búinn að opna skottið á bifreiðinni og sjúkraliðarnir komnir að bifreiðinni. Hún sagði að hjá ákærða hefði verið hjúkrunarfólk og þegar þarna var komið sögu hefði ákærði verið farinn að hágráta.

Vitnið sagði að ákærði hefði tjáð sér að hann hefði drepið A því hún hefði verið að segja honum upp. Einnig hefði ákærði tjáð sér á leiðinni á slysadeildina að hann elskaði A og ef hann fengi hana ekki, þá fengi hana enginn. Hún sagði að sig minnti að ákærði hefði sagt henni að hann hefði kyrkt A með bílbeltinu, en þau hefðu ekki farið nánar út í það. Hún sagði að rétt væri, svo sem fram kæmi í skýrslu hennar hjá lögreglu, að ákærði hefði tjáð henni að fyrst hefði hann kyrkt hana með höndunum og síðan notað beltið. Hún sagðist ekki minnast þess að ákærði hefði minnst á veikindi sín og að þau hefðu orsakað þetta. Þá hefði ákærði ekki minnst á neinar raddir. Hún sagði að ákærði hefði einhvern tíma sagt við hana: „Hvað hef ég gert?“ Sagði hún að sér hefði fundist ákærði vera svona „on, off“ eins og vitnið orðaði það.

Vitnið sagðist hafa þekkt ákærða frá því árið 2002 eða 2003 og sagði að þau hefðu verið góðir vinir. Sagðist hún hafa merkt breytingar á ákærða eftir að hann missti föður sinn á síðasta ári og í kjölfar þess hefði ákærði verið undir miklu álag. Hún sagðist aðeins einu sinni hafa upplifað það að ákærði hefði orðið reiður út í hana, en á þeim tíma hefði ákærði verið að hætta að reykja og það hefði farið í skapið á honum. Hún sagðist hafa hitt ákærða og A á mánudeginum eða þriðjudeginum áður en atvik málsins gerðust, en þá hefðu þau komið til hennar og borðað hjá henni. Þá hefði A sagt henni að hún væri orðin svolítið þreytt á afskiptasemi foreldra sinna, en þau væru að þrýsta á hana að slíta sambandinu við ákærða. Einnig hefði A sagt sér að henni hefði lent saman við móður sína. A og ákærði hefðu einnig verið að tala um að finna sér íbúð í bænum og sagði vitnið að sér hefði fundist A vera að styðja ákærða í veikindum hans. Hún sagði að þegar þau hefðu verið að fara frá henni hefði hún sagt við ákærða að hann mætti ekki hætta að taka lyfin sín. Áður hefði ákærði tjáð henni að hann væri hættur að taka eitt lyfjanna vegna aukaverkana, þ.e. hann fengi svo mikla paranoju af lyfinu. Komið hefði fram hjá þeim báðum að A hefði vart getað farið á salernið án þess að hann færi að grennslast eftir henni. Sagðist hún hafa sagt honum að hann mætti ekki hætta á lyfjunum nema í samráði við lækni. Vitnið sagðist hafa spurt ákærða, þegar hann hringdi fyrst í hana eftir atvikið, hvort hann hefði hætt að taka lyfin og hefði ákærði játað því. Hún sagðist aðspurð aldrei hafa orðið vör við að ákærði sýndi af sér ofbeldisfulla hegðun gagnvart A, en hann hefði stundum verið ansi kaldhæðinn og ekki hjálpað mikið til á heimilinu. Hún sagði þó að kært hefði verið á milli ákærða og A.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 12. maí 2011, sem er í samræmi við framangreint.

F, bróðir ákærða, sagði að ákærði hefði hringt í sig upp úr klukkan 18:00 umræddan dag og spurt hvort hann gæti passað son sinn því hann væri að fara að gera svolítið. Vitnið sagðist hafa verið á leiðinni á fótboltaæfingu og því hefði hann spurt ákærða hversu langan tíma þetta tæki. Hefði ákærði þá tjáð honum að hann yrði að fara niður á lögreglustöð því að hann hefði gert svolítið skelfilegt og að A væri látin. Fram hefði komið hjá ákærða að A væri í skottinu á bílnum. Einnig hefði ákærði tjáð honum að þau A hefðu rifist, hann strunsað út úr bílnum og hún farið á eftir honum. A hefði náð honum og þau rifist meira. Ákærði hefði ekki lýst þessu frekar. Hann sagði að ákærði hefði ekki tjáð sér að hann hefði banað A og ekki sagt sér af hverju þau A hefðu rifist. Ákærði hefði hins vegar sagt: „Af hverju geta þessar raddir ekki þagnað“ eða eitthvað í þá áttina. Ákærði hefði hins vegar ekki minnst á hvað þessar raddir sögðu. Vitnið sagði að ákærði hefði síðan komið til hans og afhent honum barnið. Barnið hefði verið vakandi og ekkert amað að því. Hann sagði að ákærði hefði verið alveg miður sín, útgrátinn og hágrátandi og sagði að erfitt hefði verið að skilja ákærða fyrir gráti. Sagðist hann hafa sagt ákærða að drífa sig niður á spítala. Hann sagði að ákærði hefði ætlað að fara niður á lögreglustöð, en vitnið sagðist hafa sagt honum að fara frekar með A niður á spítala og koma henni undir læknishendur ef það væri hægt að hjálpa henni.

Vitnið sagðist vita til þess að ákærði hefði átt við geðræn vandamál að stríða í gegnum tíðina og sagði að hann hefði verið mjög þunglyndur frá unglingsaldri. Hann sagði að ákærði væri hins vegar mjög skapgóður og alls ekki ofbeldisfullur.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 12. maí 2011, sem er í samræmi við framangreint.

Á, móttökuritari á slysadeild Landspítalans í Fossvogi, sagði að hún og fleiri hefðu verið fyrir utan sjúkrabílageymsluna hjá slysadeildinni umræddan dag að ganga frá eftir síðasta slys. Hefði þá bifreið komið akandi að sjúkrabílageymslunni og henni verið lagt þar og ákærði hefði síðan stigið út úr bifreiðinni. Sagðist vitnið hafa gengið að honum og spurt hvort hún gæti aðstoðað hann og hefði hann þá tjáð henni að hann væri með lík í skottinu. Sagðist hún hafa spurt hvort hún mætti sjá það og hefði ákærði þá gengið að skottinu og opnað og þar hefði líkið legið. Samstarfsmaður hennar hefði þá farið inn og hringt á lögreglu og jafnframt kallað til lækna og hjúkrunarfræðinga. Vitnið sagðist hafa spurt ákærða hvað hefði gerst og hefði ákærði svarað: „Ég drap hana, ég kyrkti hana.“

Ákærði hefði virst vera rólegur og yfirvegaður allan tímann og verið mjög skýr. Hann hefði þó orðið hræddari eftir því sem fleira fólk dreif að. Sagðist hún einnig hafa séð að vinkona ákærða kom þarna að í miklu uppnámi og sagðist hún hafa tekið hana að sér. Hún sagði að hún og annar móttökuritari hefðu sest niður með ákærða og spurt hann aftur að því hvað hefði gerst. Hefði ákærði svarað á sama veg og áður, þ.e. að hann hefði drepið hana og kyrkt hana. Þegar þær hefðu spurt hann að því af hverju hann hefði drepið hana hefði ákærði sagt að raddir í höfðinu á honum hefðu sagt honum að gera það. Hún sagði að þær hefðu setið hjá ákærða þar til lögregla kom á staðinn og hefði ákærða greinilega liðið mjög illa og verið farinn að gráta þegar á leið. Ákærði hefði þó verið rólegur.

Vitnið gaf skýrslu hjá lögreglu 12. maí 2011, sem er í samræmi við framangreint.

K-kk-nf Ö. K-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa komið á slysadeildina þaðan sem útkallið barst og hefði hlutverk hans verið í því fólgið að flytja sakborning á lögreglustöð ásamt öðrum lögreglumanni. Á leiðinni á lögreglustöðina hefðu þeir spurt ákærða að því af hverju hann hefði gert þetta og hefði ákærði svarað því svo til að það hefði verið af því að raddirnar í höfðinu á honum hefðu sagt honum að gera þetta. Hann hefði heyrt þessar raddir í nokkurn tíma og þær hefðu skipað honum að drepa. Ákærði hefði tjáð þeim að hann hefði tekið lyf við þessu, en hætt því og því hefðu raddirnar komið aftur. Hann sagði að ákærði hefði verið í ójafnvægi og dofinn og þá hefði verið engu líkara en að hann dytti út á köflum. Ákærði hefði t.d. einu sinni spurt þá að því hvort hún væri dáin og hefði verið eins og hann tryði því ekki. Á einum tímapunkti hefði ákærði breyst í fasi og sagðist vitnið hafa spurt hann að því hvort hann heyrði raddir núna og hefði ákærði játað því. Ákærði hefði síðan róast aftur. Vitnið sagði að sér hefði fundist ákærði vera trúverðugur.

L-kk-nf J-kk-nf K-kk-nf geðlæknir sagði að ákærði hefði verið lagður inn á geðdeild Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri hinn 19. apríl sl. samkvæmt tilvísun frá lækni í heimabyggð. Ástæða innlagnarinnar hefði verið þunglyndi, sem ekki hefði svarað meðferð með þunglyndislyfjum. Þá hefði orðið núningur á milli ákærða og vinnuveitanda barnsmóður hans daginn fyrir innlögn og hefði ákærði þá stjakað við vinnuveitandanum. Hann sagði að ákærði hefði lagst inn á deildina af fúsum og frjálsum vilja og óskað eftir aðstoð og meðferð og hefði ákærði legið á deildinni í tvær vikur. Við komu hefði ákærði verið þunglyndur með vanlíðan og hefði ákærði jafnframt lýst svefntruflunum og heyrnarofskynjunum. Ljóst hefði því verið að um geðrofsástand var að ræða og hefði ákærði verið settur samdægurs á geðrofslyf. Hann sagði að ákærði hefði undirgengist hefðbundnar rannsóknir, svo sem blóð- og þvagrannsókn og þá hefðu verið teknar tölvusneiðmyndir af heila og heilalínurit til að útiloka að um vefrænan sjúkdóm væri að ræða. Ekkert slíkt hefði komið fram í rannsóknum á ákærða.

Vitnið sagði að ákærði hefði ekki treyst sér til að taka þátt í hópstarfi á deildinni vegna einbeitingarerfiðleika, en hann hefði hins vegar verið í reglulegum viðtölum hjá hjúkrunarfræðingum og læknum, m.a. til að afla upplýsinga um ákærða. Fram hefði komið hjá ákærða að hann hefði átt við athyglisbrest og ofvirkni að stríða í æsku. Versnandi ástand ákærða hefði verið rakið til andláts föður hans sumarið áður og afa hans mánuði síðar, en þá hefðu einkenni ákærða orðið verri. Enn fremur hefði farið að bera á sjálfskaðandi hegðun og sjálfsvígshugmyndum hjá ákærða. Vitnið sagði að ákærði hefði verið greindur með aðsóknargeðklofa og hefði sú greining legið fyrir sama dag og ákærði útskrifaðist af deildinni. Vitnið sagði að ekki hefði borið á ofbeldi eða erfiðri hegðun hjá ákærða á meðan á innlögn stóð. Ákærði hefði hins vegar lýst heyrnarofskynjunum nokkuð sannfærandi, þ.e. að þær væru meinlitlar en frekar niðurlægjandi að öllu jöfnu, en gætu fyrirvaralítið orðið skömmóttar og skipandi. Hann sagði að ákærði hefði einu sinni orðið var við fæðingarlækni þann, sem komið hefði að fæðingu barns þeirra, en hún hefði verið erfið, og í kjölfarið hafði ákærði komið til hjúkrunarfræðings og lýst því að hann heyrði raddir um að hann ætti að skaða fæðingarlækninn. Ákærði hefði jafnframt lýst því að hann vildi það ekki og væri að berjast á móti því. Þegar þetta gerðist hefði ákærði spennst upp og fundið fyrir vanlíðan. Hann hefði þá fengið aukalyf og viðtal og hefði þetta hjaðnað aftur. Sagðist vitnið hafa séð þetta gerast og hefði þetta verið sannfærandi.

Vitnið sagði að ákærði hefði útskrifað sig sjálfur af deildinni, en þó í samráði við meðferðaraðila, en óheimilt væri að nauðungarvista fólk sem legðist inn af fúsum og frjálsum vilja. Ákærði og sambýliskona hans hefðu tjáð þeim að þau væru að flytja til V, en þar hefði sambýliskonan átt íbúð sem hefði verið að losna úr leigu og að í hana hefðu þau ætlað að flytja. Með útskrift ákærða hefði þeim verið gert kleift að undirbúa búferlaflutningana og koma sér fyrir á nýjum stað. Hann sagði að iðjuþjálfi á geðdeildinni hefði verið búinn að koma á tengslum ákærða við starfsendurhæfingu N og hefði ákærði verið kominn með tíma þar viku síðar. Í millitíðinni hefði það síðan komið upp að sambýliskona ákærða þurfti að fara til Reykjavíkur, en eftir það hefði verið ætlunin að taka upp þá endurhæfingaráætlun, sem meðferðaraðilar höfðu sett upp. Hann sagði að eflaust hefði ákærði haft gagn af lengri meðferð á deildinni ef hann hefði getað nýtt sér deildarstarfið, en það hefði hann hins vegar ekki getað gert. Þá hefði orðið að taka tillit til fjölskyldu ákærða og forðast að raska þörfum hennar sem minnst í þeirri von að þau kæmu undir sig fótunum á nýjum stað. Hefði það ekki síst verið gert í ljósi þess að ákærði hafði lýst sig reiðubúinn til að þiggja meðferð og taka inn lyf. Við útskrift hefði ákærði fengið fyrirmæli um að taka lyfin reglulega og um óákveðinn tíma. Hann sagði að einkenni þau sem leiddu til innlagnar ákærða hefðu enn verið til staðar við útskrift, en þau hefðu þó heldur hjaðnað.

Vitnið sagði að ákærði hefði haft samband við geðdeildina á Akureyri hinn 12. maí sl. og sagðist vitnið hafa hringt í hann til baka í lok vinnudags. Ákærði hefði þá tjáð honum að hann væri hættur að taka inn lyfin og að sér liði betur. Þeir hefðu síðan kvaðst og sagðist vitnið ekki hafa skilið annað en að ákærði væri að flytja norður og að þeir myndu fylgja fyrri áætlun um endurhæfingu ákærða þegar hann kæmi norður. Vitnið sagðist ekki minnast þess nú að ákærði hefði talað um það að raddirnar væru horfnar.

Aðspurt kvaðst vitnið ekki geta sagt til um hvort áreiti af einhverju tagi gætu kallað fram skipandi raddir eins og ákærði lýsti, en hann sagðist hins vegar vita að ákærði væri með skert álagsþol. Hann sagði að taka þyrfti geðlyfin í fjórar til átta vikur til að sjá árangur og þá þyrfti að taka lyfin í eitt ár til að fullreyna áhrif þeirra. Hann sagði að geðrofslyfin verkuðu ekki á sjúkdóminn sjálfan heldur á einkenni hans. Það tæki taugafrumuna tvær vikur að endurstilla sig og sú verkun gæti haldið áfram þrátt fyrir að viðkomandi hætti að taka lyfin, jafnvel í nokkrar vikur, því lyfið hefði haft áhrif á jafnvægið í kerfinu. Við næsta álag gæti fólk síðan bognað aftur ef það væri lyfjalaust. Hann sagði að heyrnarofskynjanir væru einkenni geðklofasjúkdómsins, en þessi einkenni kæmu fram með mismundandi hætti. Sumir fengju t.d. frekar ranghugmyndir en heyrnarofskynjanir.

Ó-kk-nf B-kk-nf geðlæknir sagðist hafa hitt ákærða í þrjú skipti og rætt við hann um atvik málsins. Hefði niðurstaða hans verið sú að ákærði væri haldinn mjög alvarlegum geðsjúkdómi, þ.e. aðsóknargeðklofa. Hann sagði að ákærði hefði verið greindur með þennan sjúkdóm á geðdeild Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri á meðan á innlögn hans stóð þar í apríl og maí sl., en þar hefði hann verið lagður inn vegna alvarlegra þunglyndiseinkenna, sjálfsvígshugsana og ofheyrna í formi radda. Hann sagði að ákærði hefði einnig rætt þessi einkenni við sig og lýst þeim mjög greinilega, þ.e. skipandi röddum, sem hann hefði heyrt mjög lengi.

Vitnið sagðist hafa verið með gögn málsins við höndina þegar hann skoðaði og mat ákærða og sagðist hafa rætt atvik málsins við hann. Vitnið sagðist telja að ákærði hefði verið á valdi þessara skipandi radda þegar hann varð sambýliskonu sinni og barnsmóður að bana í umrætt sinn. Einnig hefði ákærði verið á valdi þessara skipandi radda áður, þ.e. þegar hann beitti sjálfan sig og aðra ofbeldi. Hann sagði að þeir sem haldnir væru geðklofa gætu virst nokkuð eðlilegir alla jafna en síðan gæti það gerst nokkuð skyndilega að þeir færu á vald skipandi radda og misstu stjórn á sér í skamma stund. Þetta gæti gerst þegar fólk væri undir álagi, en einnig án sjáanlegs áreitis. Hann sagði að ákærði hefði verið mjög veikur undir niðri þótt ekki hefði borið mikið á einkennum sjúkdómsins, enda hefði það komið í ljós í innlögninni á sjúkrahúsinu á Akureyri skömmu áður. Vitnið staðfesti skýrslu sína á skjali merktu II, 8.8. Hann staðfesti og það mat sitt að ákærði væri ósakhæfur.

S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir sagðist hafa hitt ákærða daginn eftir að atvikið átti sér stað í Heiðmörk. Sagðist hann strax hafa séð að ákærði var mjög veikur. Hann sagði að ákærði hefði bæði verið haldinn miklum tilfinningalegum doða, en einnig hefði hann heyrt raddir, sem hefðu virst áreita hann, bæði með neikvæðum ummælum um hann sjálfan, svo og með því að skipa honum að gera ýmsa hluti, jafnvel að drepa sjálfan sig eða aðra. Þegar hann hefði farið frá ákærða sagðist hann hafa beðið fangaverðina að fylgjast mjög grannt með ákærða því honum hefði ekkert litist á ástand hans. Þá sagðist hann hafa farið aftur til ákærða daginn eftir til að meta hann og hefði ákærði verið með sömu einkenni og áður. Allt hefði bent til að ákærði væri mjög veikur, þ.e. með stýrandi raddir, ranghugmyndir og aðsóknarhugmyndir. Sagðist hann hafa talið að ákærði ætti ekki heima á almennum gangi í fangelsi því hann væri hættulegur bæði sjálfum sér og öðrum vegna áðurgreindra einkenna. Þessi veikindi hefðu verið lúmsk því á yfirborðinu hefði ákærði virkað rólegur og þögull og hann hefði jafnvel getað brosað. Þegar hann hefði hins vegar farið að tala við ákærða og komist inn í hugarheim hans hefði verið augljóst að ákærði var með svæsin einkenni geðsjúkdóms. Þau hefðu virst geta blossað upp við áreiti, en einnig að tilefnislausu. Nefndi vitnið sem dæmi að þegar hann hefði verið að ræða við ákærða ásamt Ó-kk-þgf B-kk-þgf geðlækni, og Ó-kk-nf hefði verið að spyrja ákærða um atvikið í Heiðmörk, sagðist hann hafa tekið eftir að ákærði hvítnaði, varð uppspenntur og svartur til augnanna. Sagðist hann þá hafa spurt ákærða hvernig honum liði og hvað hann væri að hugsa. Hefði þá komið í ljós að ákærði var að hugsa um að drepa Ó. Hið sama hefði gerst daginn áður þegar hann var í vörslum lögreglu. Vitnið sagði að ákærði hefði því verið gífurlega veikur.

Vitnið sagði að tveimur vikum fyrr hefði ákærði leitað sér lækninga vegna sömu einkenna sem einnig hefðu komið fram við álag. Eftir á að hyggja mætti segja að ýmis augljós rauð ljós hefðu logað varðandi ástand ákærða, sem ekki hefðu verið tekin nægjanlega alvarlega því ákærði hefði virkað rólegur á yfirborðinu. Þá væri ákærði ekki ofbeldismaður að eðlisfari og hefðu yfirmenn hans og aðrir samferðamenn borið honum góða sögu.

Vitnið sagðist telja að það sama hefði gerst þegar ákærði sló til aðstoðarleikskólastjórans 18. apríl sl., þ.e. að við áreiti hefði ákærði misst stjórn á sér. Ákærði hefði hlustað á viðtal sambýliskonunnar við yfirmann sinn og orðið spenntur, reiður og stressaður, en einnig hefði ákærði sennilega misskilið það sem sagt var. Við þessar aðstæður hefðu geðrofseinkennin blossað upp. Vitnið sagði að ákærði hefði tjáð sér í fyrsta eða öðru viðtali að raddirnar hefðu sagt honum að gera þetta, þ.e. að slá aðstoðarleikskólastjórann. Greinilegt væri því að stress og spenna gæti aukið á geðrofseinkenni ákærða, sem væru til staðar en kæmu ekki alltaf fram. Þetta væri og þekkt í geðlæknisfræðinni.

Vitnið sagði að eftir fyrstu tvær vikurnar hefði ákærði verið fluttur af Litla-Hrauni og á Sogn og hefði hann verið þar síðan í gjörgæslu. Fyrstu vikurnar hefðu tveir menn verið yfir ákærða og enn væri ákærði á algjörri öryggisgátt, þ.e. einn maður fylgdist nú með ákærða allan sólarhringinn. Hann sagði að ákærði hefði verið settur á tvenns konar geðrofslyf og væru raddirnar að minnka og aðsóknarkenndin að víkja. Hann sagðist hins vegar hafa tekið eftir því að við ákveðið áreiti blossuðu einkennin upp aftur, t.d. ef ákærði heyrði eitthvað í fréttunum sem hann mistúlkaði. Þegar lyfin færu að verka sagðist vitnið vona að hið raunverulega innsæi kæmi fram hjá ákærða og hann gæti farið að takast á við atburðinn í Heiðmörk. Eins og ástand ákærða hefði verið gæti hann ekki sýnt nein geðbrigði varðandi þennan atburð. Hann sagði að nú, fimm mánuðum eftir atvikið, væri ákærða að batna og það stemmdi við það að ákærði hefði verið með virk einkenni geðklofa á verknaðarstundu. Á þeim tíma hefði ákærði verið búinn að taka lyf í mjög skamman tíma og síðan hefði hann hætt að taka þau inn, en vitnið sagði að geðrofslyf færu ekki að virka fyrr en eftir sex til átta vikur. Mjög óheppilegt hefði verið að hann skyldi hafa verið útskrifaður svo snemma af geðdeildinni á Akureyri, sem raun ber vitni. Vitnið sagði að bati ákærða væri ekki raunverulegur ennþá og það tæki enn lengri tíma fyrir lyfin að verka.

Vitnið sagði að komið hefði fram hjá ákærða að hann hefði heyrt raddir í langan tíma, en þær hefðu blossað upp þegar hann missti föður sinn og afa með skömmu millibili. Þetta stemmdi við það að ýmsir geðrofssjúkdómar gætu blundað með fólki, en við ákveðið álag brysti eitthvað í heilanum og þá kæmu einkennin betur fram. Vitnið sagði að þegar hann hefði ritað greinargerð sína um ákærða hefði ekki verið mögulegt að fara nánar ofan í atburðinn með ákærða en gert hefði verið því það hefði beinlínis verið hættulegt fyrir umhverfið og ákærða. Hann sagðist hins vegar vera sannfærður um að áreiti af einhverju tagi hefði komið þessu af stað hjá ákærða. Ómögulegt væri þó að segja til um hvers eðlis þetta áreiti var, þ.e. hvort það stafaði frá sambýliskonunni eða hvort um rangtúlkanir ákærða var að ræða eða ekki. Hann sagði að sú frásögn ætti eftir að koma fram hjá ákærða þegar búið væri að ná honum niður. Minnisleysi ákærða um það sem gerðist á verknaðarstundu væri óminni vegna geðrofsástandsins. Mikilvægt væri að hafa í huga að þó að maður væri sturlaður hefði hann sinn persónuleika og persónuleikavarnir. Sagðist hann halda að ákærði bældi minningarnar nú, en þær ættu eftir að koma fram. Kvaðst hann ekki telja að ákærði væri að leyna neinu heldur réði hann ekki við þetta. Sjúkdómurinn valdi því að ákærði hefði ekki eðlilega tilfinningalega svörun vegna atburðarins. Í byrjun hefði ákærði ekki haft neinar eðlilegar tilfinningar eða sektarkennd vegna atburðarins því hann hefði varla trúað því að hann hefði gert þetta. Hann benti á að játning ákærða í málinu væri tvíbent, þ.e. að sumu leyti virtist hann gera sér grein fyrir hvað hann gerði og að öðru leyti væri hann í algjörri vörn og afneitun og það væri vegna þess að hugsun hans væri þokukennd og raunveruleikatengslin sljó.

Vitnið var spurt hvort um gæti verið að ræða dæmigert heimilisofbeldismál í ljósi þess að í gögnum málsins kæmi fram að sambýliskona ákærða kynni að hafa verið að slíta sambandi þeirra. Sagði vitnið þá að hér skipti ekki máli hvert áreitið var heldur það að ákærði hefði ekki haft stjórn á gerðum sínum því ranghugmyndaheimur hans hefði stjórnað verknaði hans. Ákærði væri með virkan geðrofssjúkdóm. Þá hefði komið fram í viðtölum við ákærða að hann og sambýliskona hans hefðu rætt um það áður að hvíla sig á sambandinu og því hefði það ekki verið neitt nýtt þótt það hefði komið til tals á milli þeirra í umrætt sinn. Ákærði hefði lýst dögunum fyrir atburðinn sem mjög góðum tíma, allt þar til hann hefði farið að heyra raddirnar að nýju þegar hann var staddur á Lækjartorgi. Sú frásögn ákærða væri mjög trúverðug og sagðist vitnið ekki hafa neina ástæðu til að draga hana í efa.

Vitnið sagði að minni ákærða, einbeiting og athygli hefðu sljóvgast og væru skert vegna sjúkdómsins. Ef eitthvert misræmi væri að finna í framburði ákærða kvaðst hann ekki telja að ákærði væri að segja ósatt heldur væri ástæðan sú að ákærði væri svo veikur. Sem dæmi nefndi vitnið að ákærði hefði í fyrstu viðtölunum sagt að raddirnar hefðu sagt honum að slá aðstoðarleikskólastjórann, en þegar hann hefði spurt hann um atvikið nú hefði ákærði sagt að hann myndi það ekki. Vildi vitnið meina að ákærði væri ekki ótrúverðugur heldur hefði sjúkdómurinn áhrif á minni hans og einbeitingu. Þá sagði vitnið að persónuleiki ákærða og saga hans benti ekki til þess að hann væri að segja ósatt eða afvegaleiða umhverfi sitt. Einkenni geðklofa væru þau að fólk væri oft mjög tvíbent og sem dæmi nefndi vitnið að ákærði hefði ekki trúað því í fyrstu hvað hann hefði gert þótt allt benti til þess að sambýliskonan væri dáin. Þá hefði ákærði verið að gæla við það næstu daga á eftir að sambýliskonan væri lifandi.

Vitnið sagði að geðklofasjúklingar gætu virkað eðlilegir í nokkrar mínútur, en síðan gætu einkennin blossað upp í stuttan tíma og síðan dvínað aftur. Hann sagði að ákærði væri þrátt fyrir allt ljúfmenni að upplagi. Sagðist vitnið á ferli sínum sem geðlæknir sjaldan hafa séð eins hræðilega veikan mann og ákærða, en vitnið sagðist hafa stundað geðrannsóknir í mörg ár. Hann sagði að ákærði væri enn á fullri gjörgæslugátt. Sagðist vitnið hafa áhyggjur af ákærða í framtíðinni þegar hann hefði náð sér og þess umkominn að átta sig á því hvað hann hefði gert, en þá yrði ákærði í mikilli sjálfsvígshættu.

Vitnið var spurt að því hvort maður í geðrofsástandi gæti ekið um götur bæjarins, komið barni í pössun, keypt sér að borða o.s.frv., eins og ákærði gerði eftir atvikið í Heiðmörk. Sagðist vitnið vera sannfært um að ákærði hefði misst sig í eitthvert brjálæði uppi í Heiðmörk vegna áreitis og að þá hefðu ranghugmyndir stjórnað verknaði hans. Síðan hefði þetta ástand bráð af honum og þá hefði hugsun hans farið að skýrast og um leið hefði hann öðlast aftur hæfni til þess að hegða sér eðlilega. Undirliggjandi hefði ákærði hins vegar enn verið með einkenni sjúkdómsins. Öll hegðun ákærða eftir atburðinn benti til þess að ákærði hefði verið veikur áfram, en hann hefði bara ekki verið sýnilega sturlaður. Tók vitnið sem dæmi að fólk sem væri mjög þunglynt gæti verið mjög kvíðið og hálflamað að morgni dags, en gæti síðan virkað mjög eðlilegt að kvöldi. Þannig væri þetta með alla geðsjúkdóma að einkennin gætu þróast frá einum tíma til annars og verið sterkari eina stundina en minna bæri á þeim í annan tíma.

Vitnið sagði að raddir, sem geðklofasjúklingar heyrðu, gætu verið miserfiðar. Sumir hefðu þægilegar raddir og lærðu að lifa með þeim. Aðrir væru hins vegar með stýrandi raddir, sem segðu hættulega hluti og því miður hefði ákærði verið með slíkar raddir. Kvaðst vitnið telja að ákærði hefði verið á valdi þessara stýrandi radda á verknaðarstundu. Loks kvaðst vitnið telja að réttargeðdeildin á Sogni væri öruggasti staðurinn fyrir ákærða.

Samkvæmt lögregluskýrslu, dags. 16. maí 2011, átti lögregla viðræður við foreldra A á lögreglustöð. Þar er haft eftir móður A, C, að hún hefði síðast rætt við A fimmtudaginn 12. maí 2011 klukkan 17:08, en þá hefði A sagst vera fyrir verslunina Nettó. Hefðu þær rætt um að hún myndi sækja A og son hennar, en til hefði staðið að A flytti frá ákærða og norður á V. Í skýrslunni er einnig haft eftir C að hún hefði heyrt A kvarta undan ákærða og fundist hún sæta andlegri kúgun af hans hálfu. Hefði henni fundist hann vakta hana og að honum væri ekki sama við hvern hún talaði.

Á meðal gagna málsins er skýrsla vitnisins K, frænku A, hjá lögreglu hinn 26. ágúst 2011. Þar er haft eftir vitninu að A hefði komið til hennar föstudaginn 6. maí 2011 og greint henni frá því að hún ætlaði að fara frá ákærða með barnið. A hefði haft áhyggjur af því hvernig hún ætti að fara að því án þess að ákærði myndi valda sjálfum sér skaða eða fyrirfara sér. Þá hefði komið fram hjá A að ákærði hefði verið þunglyndur og átt að vera á geðdeild. Það hefði hann hins vegar ekki viljað þar sem hann grunaði hana um framhjáhald, en sú ásökun hefði ekki átt við rök að styðjast. A hefði sagt að ákærði fylgdist með síma hennar og samskiptum á fésbókinni. Hún hefði þó þvertekið fyrir það að ákærði hefði beitt hana ofbeldi, en vitnið tók fram að ákærði hafði átt til að hreyta ljótum orðum í A.

Í skýrslunni kemur einnig fram að A hafi komið aftur í heimsókn til vitnisins mánudaginn 9. maí 2011 ásamt ákærða og syni þeirra. Allt annað hljóð hefði þá verið komið í strokkinn og hún haft á orði að ákærði væri alveg frábær og það hefði breytt öllu að hann væri hættur að taka inn eitthvert ákveðið lyf. Einnig hefði komið fram að A væri hætt við að fara frá ákærða. Þá hefði A haft horn í síðu móður sinnar og haft á orði að hún væri ómöguleg þar sem hún hefði sett henni skilyrði fyrir barnapössun.

III.

Ákæra, útgefin 15. júlí 2011.

Í máli þessu er ákærða gefið að sök manndráp, með því að hafa veist að sambýliskonu sinni og barnsmóður, A, í greint sinn og þrengt að hálsi hennar með höndum og öryggisbelti bifreiðarinnar ICEE, þar til A lést.

Þegar atvikalýsing í ákæru var borin undir ákærða við þingfestingu og aðalmeðferð málsins kvaðst ákærði ekki muna glöggt eftir þessum atvikum. Þegar ákærði var spurður að því hvort hann hefði banað A svaraði hann því svo til að hann einn kæmi til greina sem gerandi þar sem enginn annar hefði verið á vettvangi. Ákærði hefur og lýst því að hann muni eftir því einu að hafa farið út úr bifreiðinni til að fá sér að reykja og það næsta sem hann muni eftir væri að hann hefði legið klofvega ofan á A og þá hefði hún verið blá í framan.

Vitnið F hefur borið um það að ákærði hafi hringt í hann upp úr klukkan 18:00 umræddan dag og spurt hvort hann gæti passað fyrir hann barnið sitt. Ákærði hafi síðan tjáð honum að hann yrði að fara niður á lögreglustöð því hann hefði gert svolítið skelfilegt og að A væri látin. Einnig hafi komið fram hjá ákærða að A væri í skottinu á bifreiðinni. Vitnið sagði að þegar ákærði hefði komið til hans með barnið hefði hann verið niðurbrotinn, grátbólginn og hágrátandi. Kvaðst vitnið hafa sagt ákærða að fara með A á sjúkrahús og koma henni undir læknishendur ef unnt væri að hjálpa henni.

Vitnið O hefur borið um það að ákærði hafi hringt í hana umræddan dag um klukkan 18:20 og tjáð henni að hann hefði drepið A því hún hefði verið að segja honum upp. Þá hafi komið fram hjá ákærða að þau hefðu verið í Heiðmörk og að hann hefði kyrkt A, fyrst með höndum en síðan með bílbeltinu. Einnig hafi komið fram að líkið af A væri í skottinu á bifreiðinni. Þá hefur vitnið borið um það að hafa hitt ákærða á bensínstöð Olís í Y og fylgt honum á Landspítalann í Fossvogi þar sem hann gaf sig fram.

Vitnið Á hefur borið um það að ákærði hafi komið akandi að sjúkrabílageymslunni við Landspítalann í Fossvogi umrætt kvöld, stigið út úr bifreiðinni og tjáð henni, og fleiri starfsmönnum sem þar voru staddir, að hann væri með lík í skottinu. Að beiðni hennar hafi ákærði opnað skottið og sýnt henni líkið. Þegar hún hafi spurt ákærða hvað hefði gerst hafi hann sagt: „Ég drap hana, ég kyrkti hana.“ Síðar hafi hún spurt ákærða aftur að því hvað hefði gerst og hafi ákærði þá svarað á sama veg og áður.

Í niðurstöðu krufningarskýrslu Rannsóknastofu í meinafræði kemur fram að dánarorsök A var þrýstiáverki á mjúkvefjum í hálsi, þ.e. kyrking. Í skýrslunni segir að til álita komi að um sé að ræða kyrkingu með bílbelti, en þá skýringu styðji línulaga blæðingar- og rispuáverkar á húð á framanverðum hálsi. Ennfremur bendi bogalaga litabreytingar vinstra megin á hálsi og óskýrar litabreytingar hægra megin á hálsi til þess að fingur einnar handar hafi gripið um hálsinn. Er þessi niðurstaða krufningarskýrslunnar í samræmi við áðurgreindan framburð vitnisins O um að ákærði hafi tjáð henni að hann hefði orðið A að bana með því að þrengja að hálsi hennar með bílbelti og höndum, en þessi frásögn kom fram í skýrslu vitnisins hjá lögreglu strax að kvöldi 12. maí 2011.

Þá hefur komið fram að blóðblettir fundust á höndum og fatnaði ákærða og að sýni úr blettum þessum hafi verið send til greiningar ásamt samanburðarblóðsýnum úr ákærða og hinni látnu. Í ljós hafi komið að DNA-snið blóðsýnanna var hið sama og DNA-snið hinnar látnu.

Fram kom hjá vitninu O að ákærði hefði tjáð henni að hann hefði orðið A að bana í Heiðmörk. Þá kemur fram í gögnum málsins að ákærði hafi vísað lögreglu á ákveðinn stað í Heiðmörk þar sem atvik málsins hafi átt sér stað.

Með hliðsjón af öllu framangreindu, sérstaklega framburði ákærða, sem á sér stoð í framburði vitna og öðrum gögnum málsins, verður að telja sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi framið þann verknað sem greinir í ákæru, útgefinni 15. júlí 2011. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni.

Ákæra, útgefin 19. september 2011.

Með játningu ákærða, sem á sér stoð í gögnum málsins, þykir sannað að ákærði hafi framið þann verknað sem greinir í ákæru, útgefinni 19. september 2011. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni.

IV.

S-kk-þgf P-kk-þgf P-kk-þgf geðlækni var falið að framkvæma geðrannsókn á ákærða, fyrst vegna atviksins í Heiðmörk hinn 12. maí sl. og síðar vegna atviksins á leikskólanum á Þ hinn 18. apríl sl. Er fyrri matsgerðin dagsett 3. júlí 2011 og sú síðari 9. október sama ár. Við gerð fyrri matsgerðarinnar naut S-kk-nf P-kk-nf aðstoðar Ó-kk-ef B-kk-ef geðlæknis í þremur viðtala sinna við ákærða og er vottorð Ó-kk-ef vegna málsins á meðal framlagðra gagna. Er það mat þeirra beggja að ákærði hafi verið undir sterkum áhrifum ofskynjana, ranghugmynda og skipandi radda þegar hann varð A að bana hinn 12. maí sl. og að hann hafi á þeirri stundu verið ófær um að meta afleiðingar gerða sinna. Telja þeir báðir að vista beri ákærða á réttargeðdeild vegna alvarlegra virkra sturlunareinkenna hans, sem geri hann bæði hættulegan umhverfinu og sjálfum sér.

Þá er það mat S-kk-ef P-kk-ef að ákærði hafi verið undir sterkum áhrifum ofskynjana og ranghugmynda á verknaðarstundu hinn 18. apríl sl., þ.e. þegar hann réðst á aðstoðarleikskólastjórann á leikskólanum á Þ. Einnig að hann hafi verið með þessi einkenni löngu fyrir atvikið, en það hafi verið staðfest daginn eftir við innlögn á Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri. Í síðari matsgerðinni kemur einnig fram það mat geðlæknisins að vista beri ákærða á réttargeðdeild vegna hins alvarlega geðsjúkdóms ákærða.

Ákærði hefur borið um það að hafa heyrt raddir frá því að hann var um það bil 16 ára gamall. Raddirnar hefðu þó horfið í nokkra daga áður en atvikið í Heiðmörk átti sér stað, en byrjað að nýju þegar hann var staddur þar hinn örlagaríka dag. Hefðu raddirnar sagt honum að drepa A. Ákærði sagði einnig að raddirnar hefðu áður sagt honum að skaða fólk og nefndi sem dæmi að á geðdeildinni á Akureyri hefðu raddirnar sagt honum að drepa ákveðinn lækni á sjúkrahúsinu. Þá hefur ákærði borið um það að raddirnar hafi sagt honum að slá aðstoðarleikskólastjórann á Þ í höfuðið. Eftir að það atvik átti sér stað hafi honum fundist komið nóg og því ákveðið að leita sér hjálpar. Hafi hann lagst sjálfviljugur inn á geðdeildina á Akureyri strax daginn eftir atvikið.

Fram kemur í gögnum málsins að ákærði hefur glímt við þunglyndi frá unga aldri og þá hefur hann verið greindur með athyglisbrest. Í gögnunum kemur einnig fram að ákærði hafi allt frá árinu 2003 ítrekað reynt sjálfsvíg og nú síðast 5. maí 2011.

Vitnið L-kk-nf J. K-kk-nf geðlæknir bar um það hér fyrir dómi að ákærði hefði við innlögn á geðdeildina á Akureyri hinn 19. apríl sl. verið þunglyndur með vanlíðan og jafnframt lýst svefntruflunum og heyrnarofskynjunum. Ákærði hefði því verið í geðrofsástandi. Hann sagði að ákærði hefði lýst heyrnarofskynjunum nokkuð sannfærandi, þ.e. að raddirnar væru meinlitlar en frekar niðurlægjandi að öllu jöfnu, en gætu fyrirvaralítið orðið skömmóttar og skipandi. Hann staðfesti og að ákærði hefði, meðan á innlögninni stóð, heyrt raddir sem sögðu honum að skaða ákveðinn lækni á sjúkrahúsinu. Ákærði hefði jafnframt lýst því að hann vildi það ekki og væri að berjast á móti því. Vitnið sagði að þegar þetta gerðist hefði ákærði spennst upp og fundið fyrir vanlíðan. Vitnið sagðist hafa séð þetta gerast og sagði að þetta hefði verið sannfærandi.

Vitnin Á og K-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf hafa bæði borið um það að ákærði hafi tjáð þeim, skömmu eftir að hann gaf sig fram og var handtekinn vegna málsins, að raddirnar í höfðinu á honum hefðu skipað honum að drepa A. Þá bar vitnið F um það að ákærði hefði minnst á raddirnar í símtali sem hann átti við hann skömmu eftir atvikið. Hefði ákærði spurt sig af hverju raddirnar gætu ekki þagnað.

Vitnið S-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf geðlæknir sagðist hafa hitt ákærða strax daginn eftir atvikið í Heiðmörk. Allt hefði bent til þess að ákærði væri mjög veikur og með svæsin einkenni geðsjúkdóms, þ.e. með stýrandi raddir, ranghugmyndir og aðsóknarhugmyndir. Raddirnar hefðu virst áreita ákærða, bæði með neikvæðum ummælum um hann sjálfan, svo og með því að skipa honum að gera ýmsa hluti, jafnvel drepa sjálfan sig eða aðra. Vegna þessara einkenna hefði ákærði verið hættulegur sjálfum sér og öðrum. Hann sagði að þessi einkenni gætu blossað upp við áreiti en einnig að tilefnislausu. Hann kvaðst sannfærður um að áreiti af einhverju tagi hefði komið þessu ástandi af stað hjá ákærða þegar hann varð sambýliskonu sinni að bana og þá hefðu ranghugmyndir stjórnað gerðum hans. Hið sama hefði gerst þegar ákærði réðst á aðstoðarleikskólastjórann á Þ. Greinilegt væri að streita og spenna gætu aukið á geðrofseinkenni ákærða. Þá sagði hann að minnisleysi ákærða um það sem gerðist á verknaðarstundu, þegar hann varð sambýliskonu sinni að bana, væri óminni vegna geðrofsástands. Í byrjun hefði ákærði ekki haft neinar eðlilegar tilfinningar eða sektarkennd vegna atburðarins, en sjúkdómurinn valdi því að ákærði hefði ekki eðlilega tilfinningalega svörun vegna hans. Hann kvaðst telja að ákærði hefði verið á valdi stýrandi radda á verknaðarstundu í báðum tilfellum og að vista bæri hann á réttargeðdeild.

Vitnið Ó-kk-nf B-kk-nf geðlæknir sagði að niðurstaða sín væri sú að ákærði væri haldinn mjög alvarlegum geðsjúkdómi, þ.e. aðsóknargeðklofa, en ákærði hefði verið greindur með þennan sjúkdóm á geðdeild Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri á meðan á innlögn hans þar stóð í apríl og maí sl. Þar hefði hann verið lagður inn vegna alvarlegra þunglyndiseinkenna, sjálfsvígshugsana og ofheyrna í formi radda. Sagði vitnið að ákærði hefði rætt þessi einkenni við sig og lýst þeim mjög greinilega, þ.e. skipandi röddum, sem hann hefði heyrt mjög lengi. Kvaðst vitnið halda að ákærði hefði verið á valdi þessara skipandi radda þegar hann varð sambýliskonu sinni og barnsmóður að bana í umrætt sinn. Einnig hefði ákærði verið á valdi þessara skipandi radda áður, þ.e. þegar hann beitti sjálfan sig og aðra ofbeldi. Hann sagði að þeir sem haldnir væru geðklofa gætu virst nokkuð eðlilegir allajafna, en síðan gæti það gerst nokkuð skyndilega að þeir færu á vald skipandi radda og misstu stjórn á sér í skamma stund. Það gæti gerst þegar fólk væri undir álagi, en einnig án sjáanlegs áreitis.

Vitnið S-kk-nf P-kk-nf hefur borið um það að í einu viðtalinu við ákærða hafi Ó-kk-nf B-kk-nf geðlæknir spurt ákærða um atvikið í Heiðmörk og sagðist vitnið þá hafa tekið eftir því að ákærði hvítnaði, varð uppspenntur og svartur til augnanna, eins og vitnið orðaði það. Hafi vitnið þá spurt ákærða hvernig honum liði og hvað hann væri að hugsa og hefði þá komið í ljós að hann var að hugsa um að drepa Ó. Í vottorði Ó-kk-ef, sem hann hefur staðfest hér fyrir dómi, er einnig greint frá þessu atviki og segir þar að ákærði hafi tjáð þeim að hann hefði heyrt rödd sem segði honum að drepa Ó, en á þann veg er þessu einnig lýst í matsgerð S-kk-ef P-kk-ef. Þar er einnig haft eftir ákærða að „þeir í hausnum“ hafi viljað að hann dræpi lögreglumennina sem yfirheyrðu hann síðast.

Ljóst þykir að líkamsárás ákærða hinn 18. apríl sl., og voðaverk það sem hann vann hinn 12. maí sl., átti sér lítinn eða engan aðdraganda. Þá hefur komið fram að strax í kjölfar atviksins á leikskólanum á Þ leitaði ákærði sér aðstoðar á geðdeild. Einnig gaf ákærði sig fram skömmu eftir atvikið í Heiðmörk. Hefur ákærði borið um það frá upphafi rannsóknar að hann muni ekki eftir því hvernig hann varð A að bana, en ummerkin á líkinu hafi bent til þess að hann hefði kyrkt hana.

Með vísan til þess sem að framan greinir um geðhagi ákærða, svo og með hliðsjón af matsgerðum S-kk-ef P-kk-ef P-kk-ef geðlæknis, vottorði Ó-kk-ef B-kk-ef geðlæknis og skýrslum framangreindra geðlækna hér fyrir dómi, en einnig með vísan til framburðar ákærða sjálfs, vitna sem ræddu við hann skömmu eftir atvikið í Heiðmörk 12. maí sl., greinargerðar og skýrslu L-kk-ef J. K-kk-ef geðlæknis hér fyrir dómi um ástand ákærða daginn eftir atvikið 18. apríl sl., svo og með vísan til annarra gagna málsins, telur dómurinn ekki varhugavert að slá því föstu að ástand ákærða hafi verið með þeim hætti á verknaðarstundu hinn 18. apríl og 12. maí sl. að hann hafi sökum geðveiki verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum og sé því ósakhæfur. Ber því að sýkna ákærða af refsikröfu ákæruvaldsins, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Vegna réttaröryggis þykir hins vegar rétt, með hliðsjón af eðli sjúkdóms ákærða og alvarlegum og hættulegum einkennum hans, að fallast á varakröfu ákæruvaldsins um að ákærði sæti öryggisgæslu á viðeigandi stofnun, sbr. 62. gr. almennra hegningarlaga, enda þykja framlögð læknisfræðileg gögn styðja nauðsyn þess. Áfrýjun dóms þessa skal ekki fresta framkvæmd öryggisgæslu, sbr. 5. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

V.

Af hálfu sonar hinnar látnu, B, er krafist miskabóta úr hendi ákærða að fjárhæð 4.000.000 króna og bóta fyrir missi framfæranda að fjárhæð 4.049.859 krónur, eða samtals 8.049.859 krónur, auk vaxta, dráttarvaxta og málskostnaðar. Þá krefjast foreldrar hinnar látnu, C og D, miskabóta að fjárhæð 2.000.000 króna til hvors um sig, en af hálfu D er einnig krafist bóta vegna útfarar dóttur hans að fjárhæð 1.300.523 krónur, auk vaxta, dráttarvaxta og málskostnaðar.

Með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála er ekki fallist á með ákærða að vísa skuli fram komnum bótakröfum frá dómi.

Dæma ber ákærða til að greiða bótakrefjendum bætur vegna þess tjóns, sem þeir hafa orðið fyrir af völdum verknaðar ákærða hinn 12. maí sl. Breytir engu þar um þótt ákærði hafi verið ósakhæfur er hann framdi brot sitt, sbr. grunnreglu 8. kapítula Mannhelgisbálks Jónsbókar frá 1281, sbr. og dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 27/1970 frá 25. febrúar 1972, en af hálfu bótakrefjenda var vísað til þessara ákvæða við munnlegan málflutning. Ljóst þykir að verknaður ákærða hefur valdið foreldrum hinnar látnu miklu andlegu áfalli og mun að öllum líkindum valda þeim langvarandi andlegri áþján. Þá þykir ljóst að sonur ákærða mun þurfa að takast á við og lifa með þeirri erfiðu og sársaukafullu staðreynd að faðir hans hafi orðið móður hans að bana. Í ljósi framangreinds þykja miskabætur til sonar hinnar látnu, B, hæfilegar að fjárhæð 2.000.000 króna og miskabætur til foreldra hinnar látnu, C og D, þykja hæfilegar að fjárhæð 1.000.000 króna til hvors þeirra. Ákærði hefur samþykkt kröfu föður hinnar látnu, D, um bætur vegna útfararkostnaðar að fjárhæð 1.300.523 krónur og er hún því tekin til greina að fullu.

Krafa sonar hinnar látnu, B, um bætur vegna missis framfæranda að fjárhæð 4.049.859 krónur tekur mið af barnalífeyri sem samsvari lágmarksmeðlagi frá 1. júní 2011 til 18 ára aldurs B. Hefur fjárhæð þessi ekki sætt efnislegum mótmælum af hálfu ákærða og er krafan tekin til greina að fullu. Samtals er ákærða því gert að greiða B 6.049.859 krónur, D 2.300.523 krónur og C 1.000.000 króna, allt með vöxtum eins og kveðið er á um í dómsorði. Loks er ákærða með hliðsjón af 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 gert að greiða þeim, hverju um sig, 150.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

VI.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal greiða allan sakarkostnað úr ríkissjóði, þar með talda þóknun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef E-kk-ef hdl., sem þykir hæfilega ákveðin 1.056.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af refsikröfu ákæruvaldsins.

Ákærði skal sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun samkvæmt 62. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og frestar áfrýjun dómsins ekki framkvæmd hennar.

Ákærði greiði B 6.049.859 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.000.000 króna frá 13. maí 2011 til 1. júní 2011, en af 6.049.859 krónum frá þeim degi til 7. ágúst 2011, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði C og D hvoru um sig 1.000.000 króna og D 1.300.523 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. maí 2011 til 7. ágúst 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði B, C og D, hverju um sig, 150.000 krónur í málskostnað.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef E-kk-ef hdl., 1.056.000 krónur.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 21.11. 2011.