E-8228/2020

Mál þetta, sem var dómtekið 24. febrúar 2022, er höfðað 4. desember 2020, af þrotabúi Harrow House ehf., Borgartúni 26, Reykjavík á hendur íslenska ríkinu.

Dómkröfur stefnanda eru að rift verði með dómi greiðslum inn á skuldir stefnanda við stefnda samtals að fjárhæð 13.340.000 krónur sem inntar voru af hendi með greiðslum 20. maí 2019 að fjárhæð 500.000 krónur, 3. júní 2019 að fjárhæð 1.000.000 króna, 19. ágúst 2019 að fjárhæð 1.300.000 krónur, 29. ágúst 2019 að fjárhæð 1.000.000 króna, 18. október 2019 að fjárhæð 1.000.000 króna, 4. desember 2019 að fjárhæð 2.200.000 krónur, 10. janúar 2020 að fjárhæð 3.000.000 króna og 17. febrúar 2020 að fjárhæð 3.340.000 krónur.

Stefnandi krefst þess einnig að stefnda verði gert að greiða stefnanda 13.340.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, af 500.000 krónum frá 21. maí 2019 til 2. júní 2019, 1.500.000 krónum frá 3. júní 2019 til 18. ágúst 2019, af 2.800.000 krónum frá 19. ágúst 2019 til 28. ágúst 2019, af 3.800.000 krónum frá 29. ágúst 2019 til 17. október 2019, af 4.800.000 krónum frá 18. október 2019 til 3. desember 2019, af 7.000.000 króna frá 4. desember 2019 til 9. janúar 2020, af 10.000.000 króna frá 10. janúar 2020 til 16. febrúar 2020, af 13.340.000 krónum frá 17. febrúar 2020 14. desember 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð frá 15. desember 2020 til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi gerir þá kröfu aðallega að stefndi verði sýknaður af kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað. Til vara krefst stefndi þess að stefnukrafa verði lækkuð verulega og málskostnaður verið felldur niður.

I Málsatvik

Bú stefnanda var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 1. apríl 2020. Hafði beiðni um gjaldþrotaskipti verið lögð fram 31. júlí 2019. Innköllun var birt í Lögbirtingablaðinu 7. apríl 2020 og var skiptafundur haldinn 22. júní 2020. Félagið rak veitingastaðinn Primo að Þingholtsstræti 1, Reykjavík fram í maí 2019.

Á tímabilinu frá 20. maí 2019 til 17. febrúar 2020 greiddi Harrow House ehf. stefnda samtals 13.340.000 krónur með 8 greiðslum. Þar af voru tvær greiðslur fyrir frestdag, 20. maí og 3. júní 2019. Fóru umræddar greiðslur allar inn á greiðslu virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda sem Harrow House ehf. skuldaði stefnda.

Skatturinn rak innheimtumál á hendur Harrow House ehf. frá árinu 2017. Gerði Skatturinn fjárnám hjá Harrow House ehf. 8. febrúar og 6. desember 2018. Lögðu aðilar tengdir fyrirsvarsmanni stefnda fram eignir sínar til fjárnáms til tryggingar kröfum stefnda á hendur félaginu. Skatturinn krafðist aftur fjárnáms 14. mars 2019 og leiddi sú krafa til árangurslauss fjárnáms 28. ágúst 2019 og kröfu um gjaldþrotaskipti sem lögð var fram 14. nóvember 2019.

Skiptastjóri stefnanda sendi Skattinum bréf 20. nóvember 2020 þar sem lýst var yfir riftun þeirra greiðslna sem inntar voru af hendi eftir frestdag, þ. e. samtals 11.840.000 krónur. Hafnaði Skatturinn riftun með bréfi dagsettu 3. desember 2020. Byggði Skatturinn á því að umræddar greiðslur hefðu stafað frá veðþolum eða fyrirsvarsmanni Harrow House ehf. og hefðu þær ekki verið eign félagsins heldur einungis verið lagðar inn á reikning félagsins til að greiða umræddar skattaskuldir félagsins og fresta þannig byrjun uppboðs eða fá afturkallaða beiðni um framhaldssölu. Hefðu greiðslurnar því í raun stafað frá veðþolum eða fyrirsvarsmanni Harrow House ehf. og ekki verið eign félagsins. Hefði umrætt fé ekki verið til ráðstöfunar til að greiða aðrar kröfur þrotabúsins eða leitt til aukningar skulda þess og væri riftun því hafnað.

II

Málsástæður stefnanda

Stefnandi styður kröfu sína um riftun greiðslna sem áttu sér stað eftir frestdag, sem eru samtals að fjárhæð 11.840.000 krónur, við 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti. Sé það meginregla samkvæmt. 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991 að greiðsla skuldar eftir frestdag sé riftanleg, nema við eigi eitthvert þeirra skilyrða sem fram koma í ákvæðinu. Slík tilvik sæti því þröngri lögskýringu og hvíli á viðtakendum greiðslna sönnunarbyrði um að þau séu uppfyllt í málinu. Ekkert þeirra skilyrða sem 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991 vísi til eigi viðum greiðslur Harrow House ehf. til stefnda. Stefnandi byggir á því að stefnda hafi mátt vera ljóst að fram var komin gjaldþrotaskiptabeiðni á hendur Harrow House ehf. enda hafi stefndi rekið innheimtumál gegn félaginu. Sé því ekki mótmælt í bréfi Skattsins 3. desember 2020 að stefndi hafi haft upplýsingar um fyrirliggjandi gjaldþrotaskiptabeiðni. Hafi stefndi gert fjárám hjá Harrow House ehf. 8. febrúar og 6. desember 2018 þar sem aðrir aðilar hafi lagt félaginu til veðtryggingar þar sem félagið gat ekki greitt skuldir sínar. Aftur hafi verið krafist aðfarar af hálfu Skattsins 14. mars 2019, sem hafi leitt til árangurslauss fjárnáms 28. ágúst 2019 og síðan kröfu Skattsins um gjaldþrotaskipti félagsins sem lögð hafi verið fram í héraðsdómi 14. nóvember 2019. Telur stefnandi að gera verði ríkar kröfur til Skattsins, sem starfræki sérstaka innheimtudeild, um að leitað sé tiltækra upplýsinga um vanskil skuldara og framkomnar beiðnir og kröfur samkvæmt lögum nr. 21/1991. Hafi stefndi ekki haft upplýsingar um framkomna gjaldþrotaskiptabeiðni teljist það stefnda til gáleysis að hafa ekki aflað þeirra. Þá geti stefndi ekki borið það fyrir sig að hafa ekki vitað um eigin gjaldþrotaskiptabeiðni. Hafi stefnda borið að gæta sérstakrar varúðar þar sem ljóst hefði verið að tryggingar fyrir kröfunum voru hjá þriðja aðila og líklegt væri að aðilar nákomnir félaginu hefðu hagsmuni af greiðslu slíkra krafna á kostnað annarra kröfuhafa.

Stefnandi byggir kröfu sína um riftun allra greiðslnanna einnig á 134. laga nr. 21/1991. Samkvæmt henni má krefjast riftunar á greiðslu skuldar á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag ef greitt hefur verið með óvenjulegum greiðslueyri, fyrr en eðlilegt hefði verið, eða greidd hefur verið fjárhæð sem hefur skert greiðslugetu þrotamannsins verulega, nema greiðslan hafi virst venjuleg eftir atvikum. Stefnandi telur umræddar greiðslur hafa bersýnlega skert greiðslugetu félagsins verulega enda hafi engar eignir verið í búinu við upphaf skipta. Samkvæmt efnahagsreikningi í bókhaldi Harrow House ehf, hafi eigið fé verið neikvætt 30. júní 2019 og stærstur hluti eigna félagsins kröfur á tengda aðila. Þá hafi stefndi tvívegis gert fjárnám hjá félaginu árið 2018 þar sem þriðji aðili hafi lagt til veðtryggingu vegna ógjaldfærni félagsins. Þá hafi Skatturinn hafið innheimtu aftur 13. mars 2019 sem hafi leitt til árangurslauss fjárnáms 28. ágúst 2019 og hafi Skattinum þá ekki getað dulist að félagið væri ógjaldfært. Telur stefnandi því skilyrði riftunar samkvæmt 134. gr. laga nr. 21/1991 vera uppfyllt.

Stefnandi telur það rangt sem fram komi í bréfi Skattsins frá 3. desember 2020, að innborganir hafi komið frá aðilum tengdum veðþolum til að fá frestun uppboðs eða afturköllun á framhaldsuppboði. Þá telur stefnandi engu máli skipta hvaðan greiðslur hafi komið til Harrow House ehf. heldur beri að horfa til þess að félagið hafi haft frjáls umráð þessara fjármuna á bankareikningi sínum og þeir aðilar sem ráðstöfuðu fjármunum sínum þangað þurfi eins og aðrir kröfuhafar að beina kröfum sínum að þrotabúinu telji þeir sig eiga kröfur á hendur því.

Stefnandi kveður engar greiðslur hafa komið til félagsins frá þeim aðilum sem áttu hinar veðsettu fasteignir. Þær greiðslur sem Skatturinn vísi til í áðurnefndu bréfi hafi komið frá eiganda og eina stjórnarmanni Harrow House ehf. á þeim tíma sem ráðstafanirnar voru gerðar. Þá hafi hann verið nátengdur þeim aðilum sem lagt hafi fram veðtryggingar. Stefnandi bendir á að á tímabilinu frá 20. maí 2019 til 17. febrúar 2020 hafi 4.644.100 krónum verið ráðstafað af hálfu Harrow House til umrædds eiganda félagsins með beinum millifærslum af bankareikningi. Þá hafi hann tekið út af reikningi Harrow House ehf. með debetkorti samtals 3.017.536 krónur vegna persónulegra útgjalda. Loks hafi honum verið greiddar 7.222.548 krónur með símgreiðslu til útlanda án sýnilegs endurgjalds. Samtals hafi því verið ráðstafað 14.884.184 krónum af fjármunum félagsins til hans á tímabilinu. Sé því ekki unnt að fallast á sjónarmið stefnda um að fjármunir sem greiddir voru af honum eða tengdum aðilum til félagsins, og hafi verið félaginu til frjálsrar ráðstöfunar á bankareikningum þess, hafi ekki tilheyrt félaginu. Jafnvel þótt talið yrði að Harrow House ehf. hafi ekki haft umráð þeirra fjármuna sem greiddir hafi verið til stefnda og greiðsla hafi komið frá öðrum, andstætt því sem stefnandi byggir á, þá sé slík greiðsla riftanleg sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 644/2017. Stefnandi bendir einnig á að 3. júní 2019 hafi Harrow House ehf. fengið greiddar 1.150.395 krónur frá Borgun hf. og þann sama dag hafi 1.000.000 króna verið ráðstafað til stefnda og 20. maí 2019 hafi 1.068.698 króna greiðsla borist frá Borgun hf. og sama dag hafi 500.000 krónur verið greiddar til stefnda.

Stefnandi styður kröfu sína einnig við 141. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt ákvæðinu má krefjast riftunar ráðstafana sem á ótilhlýðilegan hátt eru kröfuhafa til hagsbóta á kostnað annarra, leiða til þess að eignir þrotamanns voru ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða leiða til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns ef þrotamaður var ógjaldfær eða varð það vegna ráðstöfunarinnar og sá sem hafði hag af henni vissi eða mátti vita um ógjaldfærni þrotamannsins og þær aðstæður sem leiddu til þess að ráðstöfunin væri ótilhlýðileg. Telur stefnandi að Skattinum hafi mátt vera ljóst þegar tekið var við umræddum greiðslum að Harrow House ehf. væri ógjaldfært og ráðstöfunin myndi með ótilhlýðilegum hætti vera Skattinum til hagsbóta á kostnað annarra þannig að eignir þrotamannsins yrðu ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum, sbr. 141. gr. laga nr. 21/1991. Ráðstafanirnar hafi leitt til þess að fjármunir voru ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum en engar eignir hafi verið í búinu við upphaf skipta. Með hliðsjón af þeim veðtryggingum sem stefndi hafi fengið í eignum þriðja aðila hafi stefnda borið að gæta sérstakrar varúðar og hafi mátt vera ljóst að fyrirsvarsmenn félagsins hefðu hvata til að mismuna kröfuhöfum.

Stefnandi bendir einnig á að kröfur um greiðslu opinberra gjalda njóti engrar sérstakrar stöðu við úthlutun úr þrotabúum umfram aðrar almennar kröfur.

Stefnandi byggir fjárkröfu sína á 1. og 3. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Hinar riftanlegu ráðstafanir hafi leitt til auðgunar stefnda og öll skilyrði 1. mgr. 142. gr. laganna séu uppfyllt. Stefnandi telur því ljóst að stefndi hafi notið hinnar riftanlegu ráðstöfunar og tjón þrotabúsins sé það sama þar sem fjármunum í eigu stefnanda hafi verið ráðstafað til stefnda. Fari fram riftun með vísan til 141. gr. laganna gildi almennar reglur um bætur, sbr. 3. mgr. 142. gr. og leiði það til sömu niðurstöðu. Vísar stefnandi til þess sem áður kom fram varðandi sjónarmið í bréfi Skattsins 3. desember 2020, um að greiðslur hafi í sumum tilvikum verið greiddar skömmu eftir að fyrirsvarsmaður Harrow House ehf. greiddi félaginu fjármuni. Staðreyndin sé sú að þessi sami einstaklingur hafi samhliða tekið út verulega fjármuni úr félaginu. Verði á annað borð talið að greiðslur hafi borist frá þessum fyrirsvarsmanni en ekki Harrow House ehf. byggi stefnandi á því að stefndi beri sönnunarbyrði fyrir því að greiðslurnar hafi í reynd ekki komið fyrir verðmæti sem runnu til fyrirsvarsmanns félagsins, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 644/2017.

Málsástæður stefnda

Stefndi mótmælir málsástæðum stefnanda og að skilyrði 134. gr., 139. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti, séu uppfyllt.

Hvað varðar ákvæði 134. gr. gjaldþrotalaga, sem fjalli um riftanlegar greiðslur fyrir frestdag, þá bendir stefndi á að aðeins tvær þeirra greiðslna sem krafist sé riftunar á hafi átt sér stað fyrir frestdag. Stefndi bendir á að ekki verði annað ráðið af stefnu en að stefnandi byggi á ákvæði 134. gr. gjaldþrotalaga varðandi riftun allra átta greiðslnanna, en ekki einungis þeirra sem hafi átt sér stað fyrir frestdag. Telji stefndi ljóst af orðalagi greinarinnar að riftunarheimild hennar geti ekki tekið til greiðslna sem bárust eftir frestdag.

Stefndi byggir á því að umrædd grein geti allt að einu ekki tekið til neinnar af umræddum greiðslum. Ekki hafi verið greitt með óvenjulegum greiðslueyri heldur peningum, ekki hafi verið greitt fyrr en eðlilegt var eða greidd fjárhæð sem skerti greiðslugetu þrotamanns verulega. Varðandi það skilyrði að ekki hafi verið greidd fjárhæð sem skerti greiðslugetu þrotamanns verulega byggir stefndi á því að þær 6 greiðslur sem borist hafi eftir frestdag hafi í raun stafað frá þriðja manni en ekki Harrow House ehf. Hefðu þær því aldrei orðið til reiðu fyrir þrotabúið. Hafi þær verið inntar af hendi til að forða veðsettum eignum frá uppboði. Hafi jafnræði kröfuhafa því ekki verið fyrir borð borið. Hafi því greiðslurnar verið venjulegar eftir atvikum og skilyrði ákvæðisins því ekki uppfyllt.

Hvað varðar þær tvær greiðslur sem greiddar hafi verið fyrir frestdag þá hafi þær verið reiddar af hendi í beinum tengslum við afturkallanir uppboða, en þeim hafi verið ráðstafað inn á kröfur sem voru á bak við fjárnám dagsett 6. desember 2018. Á þeim tímapunkti sem greiðslurnar hafi verið inntar af hendi hafi Skatturinn ekki verið búinn að gera árangurslaust fjárnám hjá Harrow House ehf. Þá hafi fjárhæðirnar verið óverulegar miðað við skuldastöðu félagsins og því ekki skert greiðslugetu þrotamanns verulega.

Stefndi telur einnig að ljóst sé að greiðslurnar hafi verið venjulegar eftir atvikum. Þær hafi ekki verið óvenjulegar og ekki farið fram við óvenjulegar aðstæður. Greitt hafi verið inn á réttilega álagða skatta og verið að forða eignum frá uppboði. Greiðsla inn á fjárnám sem væri með veði í eignum væri ekki óvenjuleg. Breytti þar engu um að greiðslurnar hefðu farið fram eftir frestdag þar sem innheimtu- og nauðungarsöluferlið hafi enn staðið yfir á þeim tíma.

Stefndi mótmælir því að fullyrðingar í stefnu um að fyrirsvarsmaður Harrow House ehf. hafi tekið sér fjármuni úr félaginu með ólögmætum hætti eigi að hafa þýðingu í máli þessu.

Hvað varðar kröfu um riftun á grundvelli 139. gr. gjaldþrotlaga vísar stefndi til þess að greinin byggi á því að greiðsla komi frá skuldara sjálfum. Eins og fram hafi komið hátti því hins vegar svo til í máli þessu að greiðslur eftir frestdag hafi komið frá þriðja aðila. Bendi ekkert til þess í málinu að greiðslurnar hafi tilheyrt Harrow House ehf.

Stefndi vísar til þess að eitt skilyrða fyrir beitingu riftunarreglna sé að riftanleg ráðstöfun hafi orðið þrotabúi til tjóns. Þetta meginskilyrði eigi ekki við í máli þessu. Eitt meginmarkmið riftunarreglna sé jafnframt það að kröfuhafar njóti jafnræðis við úthlutun úr þrotabúi. Svo hátti til í þessu máli að þrotabúið hafi ekki orðið fyrir tjóni og ekki sé um að ræða brot á jafnræði kröfuhafa þar sem greiðslurnar hefðu ekki komið til nema vegna þeirrar staðreyndar að þriðji maður hafi ráðstafað fjármunum inn á reikning félagsins til greiðslu skuldanna. Óeðlilegt væri að þeir fjármunir kæmu til úthlutunar til annarra kröfuhafa. Mótmælir stefndi því að Harrow House ehf. hafi haft frjáls umráð þessara fjármuna á bankareikningi sínum.

Stefndi mótmælir því loks að skilyrði riftunar á grundvelli 141. gr. gjaldþrotalaga séu fyrir hendi í málinu.

Stefndi bendir á að það sé skilyrði þess að unnt sé að beita umræddri grein að ráðstafanir hafi verið á ótilhlýðilegan hátt kröfuhafa til hagsbóta á kostnað annarra. Þá þurfi ráðstafanir að leiða til þess að eignir þrotamannsins verði ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða leiða til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, ef þrotamaðurinn var ógjaldfær eða varð það vegna ráðstöfunarinnar og sá sem hafði hag af henni vissi eða mátti vita um ógjaldfærni þrotamannsins og þær aðstæður sem leiddu til þess að ráðstöfunin væri ótilhlýðileg.

Stefndi telur með vísan til þessa að 141. gr. gjaldþrotalaga geti ekki átt við þar sem ráðstafanirnar voru ekki kröfuhafa ótilhlýðilega til hagsbóta á kostnað annarra, leiddu ekki til þess að eignir þrotamanns yrðu ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða leiddu til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, þar sem fjármunirnir stöfuðu ekki frá félaginu.

Stefndi byggir á því að þótt ekki verði fallist á að það skipti máli hvaðan greiðslurnar hafi stafað þá hafi þær ekki verið ótilhlýðilegar ráðstafanir. Greiðsla lögbundinna skatta sé ekki ótilhlýðileg ráðstöfun. Þá sé ljóst að verið var að greiða inn á skuldir til að forða veðsettum eignum frá uppboði. Slíkar ráðstafanir séu ekki ótilhlýðilegar.

III

Niðurstaða

Stefnandi byggir kröfu sína um riftun þeirra sex greiðslna sem fram fóru eftir frestdag í fyrsta lagi á 1. mgr. 139. gr. laga um gjaldþrotaskipti, nr. 21/1991. Samkvæmt henni er það meginreglan að krefjast megi riftunar greiðslna skulda ef greitt er eftir frestdag. Ef komast á hjá riftun verður að sýna fram á að nauðsynlegt hafi verið að greiða til að komast hjá tjóni eða að sá sem greiðslu naut hafi hvorki vitað né mátt vita að komið hafi fram beiðni um heimild til greiðslustöðvunar eða til að leita nauðasamnings eða krafa um gjaldþrotaskipti.

Stefndi í máli þessu byggir á því að umrædd grein eigi ekki við um þær greiðslur sem hér um ræðir þar sem greiðslurnar hafi ekki tilheyrt stefnanda í málinu heldur stafað frá þriðja aðila. Þessu til stuðnings vísar stefndi til þess að í öllum tilvikum hafi verið um það að ræða að fasteignum þriðja aðila hafi verið forðað frá uppboði með umræddum greiðslum. Þá hafi í öllum tilvikum verið um það að ræða að fjármunir hafi verið lagðir inn á reikning Harrow House ehf., staldrað þar stutt við, og síðan verið greiddir út til að greiða umræddar skuldir við stefnda. Hafi þeir því í raun ekki tilheyrt félaginu heldur þriðja aðila.

Fyrir liggur í málinu að umræddir fjármunir voru greiddir af bankareikningi Harrow House ehf. Hefur stefndi, að mati dómsins, ekki sýnt fram á að umræddar greiðslur hafi í raun stafað frá þeim aðilum sem áttu þær fasteignir sem komið var undan uppboði með þeim. Þá liggur ekkert fyrir um það í málinu að umræddir fjármunir hafi verið veðsettir á bankareikningi Harrow House ehf. eða bundnir á nokkurn hátt. Telur dómurinn því að leggja verði til grundvallar í málinu að um hafi verið að ræða fjármuni sem tilheyrt hafi Harrow House ehf. og verið félaginu til frjálsrar ráðstöfunar á bankareikningi þess. Eru greiðslurnar því riftanlegar á grundvelli 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991. Engu skiptir í þessu samhengi að fjármunirnir hafi staldrað stutt við á reikningi félagsins áður en greiðslurnar til stefnda voru inntar af hendi eða að eignum þriðju aðila hafi verið forðað frá uppboði með umræddum greiðslum.

Stefndi hefur ekki byggt á að þær undanþágur sem lýst er í áðurnefndri 1. mgr.

139. gr. laga nr. 21/1991, og raktar eru hér að framan, eigi við í máli þessu, heldur einungis byggt á því að um hafi verið að ræða greiðslur sem stafað hafi frá þriðja aðila. Með hliðsjón af því og með vísan til þess sem áður hefur verið rakið er það því niðurstaða dómsins að fallast á kröfu stefnanda um að rift verði þeim sex greiðslum Harrow House ehf. til stefnanda sem inntar voru af hendi eftir frestdag, samtals að fjárhæð 11.840.000 krónur, með vísan til 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991.

Verður þá vikið að þeim tveimur greiðslum sem inntar voru af hendi af hálfu Harrow House ehf. til stefnda fyrir frestdag, 31. júlí 2019. Var þar annars vegar um að ræða greiðslu að fjárhæð 500.000 krónur hinn 20. maí 2019 og hins vegar greiðslu að fjárhæð 1.000.000 króna, hinn 3. júní 2019. Kröfu sína um riftum þeirra byggir stefnandi annars vegar á 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti og hins vegar á 141. gr. laganna.

Verður þá fyrst vikið að 134. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt þeirri grein má krefjast riftunar á greiðslu skuldar á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag ef greitt var með óvenjulegum greiðslueyri, fyrr en eðlilegt var eða greidd var fjárhæð sem hefur skert greiðslugetu þrotamanns verulega, nema greiðslan hafi virst venjuleg eftir atvikum.

Stefnandi byggir á þeirri málsástæðu að um hafi verið að ræða greiðslur sem skert hafi greiðslugetu Harrow House ehf. verulega. Stefndi mótmælir því með vísan til þess að ekki hafi farið fram árangurslaust fjárnám hjá Harrow House ehf. á þessum tíma og fjárhæðirnar hafi verið óverulegar miðað við skuldastöðu félagsins og því ekki skert greiðslugetu þrotamanns verulega. Þá hafi greiðslurnar verið venjulegar eftir atvikum.

Fyrir liggur að Harrow House ehf. átti í fjárhagserfiðleikum þegar umræddar greiðslur áttu sér stað. Kemur einnig fram á yfirliti bankareiknings félagsins að velta á reikningnum var lítil á þessum tíma og innistæða lág. Þá liggur fyrir að félagið hafði ekki getað bent á eigin eignir til fjárnáms. Er það því mat dómsins að þótt umræddar greiðslur hafi ekki verið háar þá hafi þær, eins og á stóð, skert greiðslugetu félagsins verulega.

Kemur þá til skoðunar hvort greiðslurnar hafi virst venjulegar eftir atvikum, sbr. undanþágu þess efnis í lok 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Er fallist á það með stefnda að svo hafi verið. Um var að ræða greiðslur félagsins á réttilega álögðum sköttum. Telur dómurinn að eftir atvikum hljóti þær að hafa virst venjulegar þegar þær voru inntar af hendi.

Með hliðsjón af þessu er því hafnað að umræddum tveimur greiðslum fyrir frestdag verði rift á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991.

Kemur þá til skoðunar hvort greiðslunum tveimur fyrir frestdag verði rift á grundvelli almennu riftunarreglunnar í 141. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt henni má krefjast riftunar ráðstafana sem eru á ótilhlýðilegan hátt kröfuhafa til hagsbóta á kostnað annarra, leiða til þess að eignir þrotamanns verði ekki til reiðu, leiða til þess að eignir þrotamannsins verði ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða leiða til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, ef þrotamaður var ógjaldfær eða verður það vegna ráðstöfunarinnar og sá sem hafði hag af henni vissi eða mátti vita um ógjaldfærni þrotamannsins og þær aðstæður sem leiddu til þess að ráðstöfunin væri ótilhlýðileg.

Hér að framan var komist að þeirri niðurstöðu að umræddar greiðslur hafi eftir atvikum virst venjulegar þegar þær voru inntar af hendi, enda hafi verið um það að ræða að félag greiddi með þeim réttilega álagða skatta. Með hliðsjón af því fellst dómurinn á það með stefnda að umræddar greiðslur hafi á sama hátt ekki verið ótilhlýðilegar, svo sem áskilið er í umræddri 141. gr. laga nr. 21/1991. Er því, þegar af þeirri ástæðu, ekki fallist á riftun umræddra tveggja greiðslna á grundvelli þessa ákvæðis.

Með hliðsjón af því sem rakið er hér að framan er stefndi því sýknaður af kröfu stefnanda um að rift verði þeim tveimur greiðslum, samtals að fjárhæð 1.500.000 krónur, sem áttu sér stað fyrir frestdag. Þeim sex greiðslum sem áttu sér stað eftir frestadag, samtals að fjárhæð 11.840.000 krónur, er hins vegar rift, með vísan til 1. mgr. 139. gr. laga nr. 21/1991. Með vísan til framanritaðs og 142. gr. laga nr. 21/1991, um gjaldþrotaskipti o. fl., verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 11.840.000 krónur ásamt dráttarvöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Með hliðjón af úrslitum máls þykir rétt að stefndi greiði stefnanda málskostnað, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála.

B-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Rift er sex greiðslum stefnanda, þrotabús Harrow House ehf., til stefnda, íslenska ríkisins, samtals að fjárhæð 11.840.000 krónur sem inntar voru af hendi með greiðslum 19. ágúst 2019 að fjárhæð 1.300.000 krónur, 29. ágúst 2019 að fjárhæð 1.000.000 króna, 18. október 2019 að fjárhæð 1.000.000 króna, 4. desember 2019 að fjárhæð 2.200.000 krónur, 10. janúar 2020 að fjárhæð 3.000.000 króna og 17. febrúar 2020 að fjárhæð 3.340.000 krónur.

Stefndi greiði stefnanda 11.840.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, af 1.300.000 krónum frá 19. ágúst 2019 til 28. ágúst 2019, af 2.300.000 krónum frá 29. ágúst 2019 til 17. október 2019, af 3.300.000 krónum frá 18. október 2019 til 3. desember 2019, af 5.500.000 krónum frá 4. desember 2019 til 9. janúar 2020, af 8.500.000 krónum frá 10. janúar 2020 til 16. febrúar 2020, af 11.840.000 krónum frá 17. febrúar 2020 til 14. desember 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af þeirri fjárhæð frá 15. desember 2020 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 900.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf Þ-kk-nf