S-277/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 13. júní sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjór-anum á höfuðborgarsvæðinu 17. janúar 2023, á hendur B-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...], [...], Akureyri, „fyrir rán með því að hafa mánudaginn 2. nóvember 2020 utan við bifreið á bifreiðastæði móts við [...]í Reykjavík, ráðist á A, kt. [...] með ofbeldi svo hann féll í götuna, sparkað og slegið í andlit hans, sparkað í hægri öxl hans og í framhaldinu leitað fjármuna í seðlaveski sem A hafði í rassvasa sínum og því næst tekið 15- 20.000 kr. úr seðlaveski sem A geymdi í bifreiðinni. Allt með þeim afleiðingum að A hlaut mar í kringum augu beggja vegna, hruflur á andliti, mar á hægri öxl, mar og marbólgu yfir hægra handarbaki, hruflsár á fingrum hægri handar, mar innan í lófa hægri handar, mar á vinstri hönd og tognun á hálshrygg.

Telst brot þetta varða við 252. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

Vegna ákæruliðar nr. 1 gerir H-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf hdl. f. h. A, kt. [...]þær kröfur að kærða B-kk-þgf S-kk-þgf, kt. [...]verði gert að greiða honum samtals 1.421.290,- kr. með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi er árásin átti sér stað þann 2. nóvember 2020 og þar til mánuður er liðinn frá því að bótakrafan var birt kærða, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Brotaþoli A fer fram á að H-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf hdl. verði skipaður réttargæslumaður hans skv. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og réttargæslumanni verði ákveðin hæfileg þóknun úr ríkissjóði sbr. 48. gr. laganna skv. málskostnaðarreikningi sem lagður verður fram við meðferð málsins eða samkvæmt mati dómsins. Verði dómari ekki við þeirri kröfu að [skipa] brotaþola réttargæslumann er þess krafist að kærði verði dæmdur til að greiða lögmannskostnað tjónþola við að koma bótakröfunni á framfæri og vegna hagsmunagæslu við meðferð málsins fyrir dómi skv. málskostnaðarreikningi sem lagður verður fram við meðferð málsins eða samkvæmt mati dómsins. Krafan er gerð með vísan til 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Auk þess er krafist þess að tekið sé tillit til virðisaukaskatts við ákvörðun málflutningsþóknunar.“

Ákærði krefst sýknu og að bótakröfu verði vísað frá dómi en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og lækkunar bótakröfu. Þá krefst verjandi málsvarnarlauna.

I Málsatvik

Brotaþoli, sem er leigubílstjóri, kom á lögreglustöð mánudaginn 2. nóvember 2020 og lagði fram kæru vegna árásar sem hann kvaðst hafa orðið fyrir við störf sín þá um morg-uninn. Í málinu liggur fyrir upptaka úr leigubifreið brotaþola, í hljóði og mynd, sem sýnir það sem fram fór í bifreið brotaþola og fyrir framan hana í umrætt sinn. Sést þar að karlmaður kemur gangandi og sest inn í bifreið brotaþola. Hann biður um að fá að nota síma brotaþola sem neitar því og vill síðan vísa honum úr leigubifreiðinni. Karlmaðurinn tekur því illa og togar brotaþoli í hann til að reyna að koma honum út. Þegar þeir eru komnir úr bifreiðinni má heyra að átök brjótast út milli þeirra og að umræddur maður spyr hvar peningarnir séu. Skömmu síðar gengur hann fram fyrir bifreiðina og virðist þá hafa veski í hendinni.

Lögreglan aflaði ljósmynda úr eftirlitsmyndavélum við rannsókn málsins og liggja þær frammi í málinu. Má þar sjá karlmann, klæddan eins og þann sem kom í leigu-bifreiðina og líkan honum að öðru leyti, ganga í átt að þeim stað sem leigubifreiðin kom að í umrætt sinn skömmu fyrir hina meintu árás. Þá má þar sjá aðra ljósmynd, að því er virðist af sama manni, í verslun B við Vesturberg, skömmu eftir umrædda atburði. Þá liggja fyrir ljósmyndir af ákærða sama morgun.

Þegar lögregla hafði aflað umræddra ljósmynda var send út aðstoðarbeiðni á alla lögreglumenn og þeir beðnir að bera kennsl á þann aðila sem væri á umræddum ljós-myndum. Komu þá fram upplýsingar um að lögreglumenn hefðu haft afskipti af ákærða þennan sama morgun við Dalveg í Kópavogi. Hefði hann verið í annarlegu ástandi og hefði sagt þeim að hann væri frá Selfossi og væri á leið til vinar síns í Hólahverfi í Breið-holtinu. Hefði hann gengið sína leið niður Dalveginn og hefðu þeir síðan séð hann fara upp í leigubifreið. Umræddur lögreglumaður kvaðst hafa séð umræddar ljósmyndir og þá þekkt ákærða á þeim myndum. Hefði hann verið í sömu fötum og þarna fyrr um morg-uninn, þ. e. svartri úlpu, gallabuxum og hvítum skóm.

Þegar tekin var skýrsla af ákærða hjá lögreglu kvaðst hann ekki kannast við að hafa framið umrætt brot. Kannaðist hann fyrst ekki við að hafa verið staddur í Breiðholti þennan morgun. Þegar lögregla sagði honum að lögreglan hefði haft afskipti af honum þennan morgun og hann þá sagt að hann ætlaði til vinar síns í Breiðholti kannaðist hann við að hafa farið í [...], þar sem vinur hans ætti heima, en sá hefði ekki verið heima. Hefði hann þá tekið leigubíl á Selfoss.

II

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði gaf skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst neita sök, hann hefði ekkert komið nálægt þeim atvikum sem ákært væri vegna. Hann kvaðst þó umræddan morgun hafa verið hjá félaga sínum í [...] í Breiðholtinu. Aðspurður um hvort lögreglan hefði haft afskipti af honum þennan morgun kvað hann fyrst að svo væri ekki en kvaðst síðan kannast við að lögreglumenn hefðu haft afskipti af honum við Dalveg í Kópavogi. Aðspurður kvaðst hann hafa fengið sér í glas kvöldið áður. Hann kvaðst ekki muna hvenær hann hefði farið á Selfoss. Myndbandið úr málinu var borið undir ákærða og kvaðst hann ekki vera maðurinn sem sæist á því. Ljósmyndir úr málinu voru einnig bornar undir ákærða og kannaðist hann fyrst ekki við að vera á þeim en viðurkenndi síðan að myndir úr versl-uninni B í Vesturbergi væru af honum. Þegar ákærða var bent á að á umræddum myndum væri hann í sams konar fötum og maðurinn í myndbandinu sem fyrir lægi í málinu kvað hann það geta verið tilviljun.

Brotaþolinn A gaf skýrslu fyrir dómi. Hann kvaðst hafa verið sendur að C í Breiðholti í umrætt sinn. Hefði maður komið að og sest inn í bíl hans og síðan viljað fá síma hans. Hefði hann virst æstur og í ójafnvægi. Hefði brotaþoli því beðið hann að yfirgefa bílinn. Hefði maðurinn þá ráðist að brotaþola sem hefði dottið. Hefði maðurinn þá sparkað í hann og spurt hvort hann hefði peninga. Þegar brotaþoli hefði getað talað hefði hann sagt honum hvar peningaveskið væri. Hefði verið um að ræða stórt hólfaskipt veski og hefði maðurinn tekið það og haft á brott með sér. Hefðu verið peningar í veskinu. Kvaðst brotaþoli hafa verið hræddur meðan á árásinni stóð. Hann kvaðst hafa afhent lögreglu myndbandsupptöku úr leigubifreiðinni sem sýnt hafi atburðarásina. Myndir úr eftirlitsmyndavélum voru bornar undir brotaþola sem kvaðst telja þær vera af manninum sem hefði ráðist á hann í umrætt sinn. Hann kvað líðan sína hafa verið slæma eftir árásina. Hefði hann hætt að taka næturvaktir eftir þessa lífsreynslu sem hefði mikil áhrif á tekjur hans.

Lögreglumaður D sem hafði afskipti af ákærða á Dalveginum í Kópavogi umræddan morgun gaf skýrslu fyrir dóminum. Hann staðfesti skýrslu sína í málinu. Kvaðst hann hafa haft afskipti af ákærða í umrætt sinn og færi ekki á milli mála að það væri ákærði sem væri á ljósmyndum úr eftirlitsmyndavélum sem fyrir liggja í málinu.

E læknir sem ritaði læknisvottorð sem fyrir liggur í málinu gaf skýrslu fyrir dóminum. Hann staðfesti vottorðið. Kvað hann áverkana sem þar er lýst passa við þá líkamsárás sem brotaþoli hefði lýst fyrir honum.

III

Niðurstaða

Ákærða er gefið að sök að hafa ráðist á og rænt brotaþola í máli þessu eins og nánar er lýst í ákæru. Ákærði neitar sök og kveðst ekki vera sá maður sem ráðist hafi á brotaþola í umrætt sinn.

Eins og áður var lýst liggur fyrir í málinu myndbandsupptaka af manni þeim sem brotaþoli kveður hafa ráðist á sig í umrætt sinn. Þá liggja fyrir ljósmyndir úr eftirlits-myndavélum frá sama morgni og er ein þeirra af meintum geranda þegar hann gengur í átt að bílastæði þar sem umrædd árás átti sér stað skömmu síðar. Fellst dómurinn á að hafið sé yfir vafa að það sé sami aðili og sést á myndbandsupptökunni úr leigubifreið brotaþola.

Eins og rakið var hér að framan hafði lögreglumaður D afskipti af ákærða á Dalvegi í Kópavogi fyrr þennan sama morgun og staðfesti ákærði fyrir dómi að þar hefði verið um hann að ræða. Er það því óumdeilt í málinu. Umræddur lögreglumaður kvað í skýrslu sinni fyrir dómi ekki fara á milli mála að það væri ákærði sem væri á öllum þeim ljósmyndum úr eftirlitsmyndavélum sem fyrir liggja í málinu.

Ákærði viðurkenndi fyrir dómi að hann væri maðurinn sem sést á ljósmyndum sem teknar voru í versluninni B við Vesturberg umræddan morgun. Telur dómurinn að hafið sé yfir vafa að þar sé um að ræða sama mann og er á ljósmynd úr eftirlitsmyndavél við bílastæðið þar sem árásin sem ákært er fyrir átti sér stað og einnig á mynd-bandsupptökunni úr leigubifreið brotaþola. Telur dómurinn því, þrátt fyrir eindregna neitun ákærða, að komin sé fram lögfull sönnun fyrir því að það sé ákærði sem ráðist hafi að brotaþolanum A umræddan morgun.

Fyrir dómi gaf brotaþolinn A trúverðugan framburð um atburðarásina umræddan morgun. Lýsti hann atlögu ákærða og afleiðingum hennar. Fær framburður hans stoð í læknisvottorði sem fyrir liggur í málinu. Þá fær framburður hans stoð í mynd-bandsupptöku sem áður var lýst þar sem ákærði heyrist m. a. spyrja hvar peningarnir séu.

Var framburður brotaþola í heild sinni trúverðugur. Á hinn bóginn var framburður ákærða bæði hjá lögreglu og fyrir dómi ótrúverðugur og reikull.

Með hliðsjón af öllu framangreindu er það niðurstaða dómsins að sakfella ákærða fyrir það brot sem honum er gefið að sök í ákæru. Er brotið rétt heimfært til refsiákvæðis.

IV

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur honum sjö sinnum verið gerð refsing, þar af þrisvar vegna ofbeldisbrota. Síðast var ákærði [...]2022 dæmdur í 12 mánaða fangelsi fyrir brot í nánu sambandi. Verður honum því gerður hegningarauki við þá refsingu vegna þess brots sem hér er sakfellt fyrir.

Við ákvörðun refsingar ákærða er litið til sakaferils ákærða og þess að árásin var tilefnislaus og ófyrirleitin. Þá er horft til 1., 3., 5., 6. og 8. tl. 70. gr. almennra hegningar-laga nr. 19/1940. Á ákærði sér engar málsbætur. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin sex mánaða fangelsi ogkemur ekki til álita að skilorðsbinda hana að neinu leyti.

Með broti sínu hefur ákærði bakað sér skaðabótaskyldu gagnvart brotaþola. Bótakrafa brotaþola er sundurliðuð þannig að krafist er miskabóta samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga að fjárhæð 1.200.000 krónur. Þá er krafist 20.000 króna skaðabóta vegna þeirra peninga sem ákærði hafi tekið af brotaþola og 201.290 króna sem sé annað fjártjón brotaþola vegna brotsins, sem sé vegna kaupa á nýjum veskjum og ökuskírteini og vegna gleraugna og þráðlauss farsímabúnaðar sem skemmst hafi í árásinni.

Almennt má gera ráð fyrir miskatjóni vegna líkamsárásar eins og hér greinir. Þá má ráða af málsgögnum og framburði ákærða og vitnisins E læknis fyrir dómi að brotaþoli hafi hlotið talsverða áverka og að árásin hafi haft talsverðar afleiðingar fyrir hann. Þykja miskabætur til brotaþola, með hliðsjón af öllu þessu, hæfilega ákveðnar 500.000 krónur og bera þær vexti og dráttarvexti eins og í dómsorði greinir. Dómurinn fellst einnig á að ákærða verði gert að greiða skaðabætur vegna veskja sem sannað þykir að ákærði hafi tekið af brotaþola í umrætt sinn og kostnað við að afla að nýju ökuskírteinis sem í þeim var. Varðandi peningana sem í veskinu voru eru þeir í bótakröfu sagðir hafa verið á bilinu 17– 23.000 krónur en í ákæru 15– 2 0.000 krónur. Að því virtu verður lægsta upphæðin, 15.000 krónur, lögð til grundvallar við ákvörðun bóta að þessu leyti. Á myndbandsupptöku þeirri sem liggur fyrir af aðdraganda árásar ákærða á brotaþola má sjá að hann var með gleraugu og þráðlausan farsímabúnað þegar árásin átti sér stað. Með vísan til þess, framlagðra gagna og til greinargóðs framburðar brotaþola fyrir dómi er fallist á bótakröfu hans hvað hvort tveggja varðar. Verður því ákærði dæmdur til að greiða brotaþola samtals 716.290 krónur með vöxtum og dráttarvöxtum eins og í dómsorði greinir. Er upphafsdagur dráttarvaxta miðaður við þann dag er mánuður var liðinn frá því þinghaldi er ákærða var fyrst kynnt bótakrafan.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef o-x-x lögmanns, sem ræðst af tímaskýrslu, 451.980 krónur að meðtöldum virðisauka-skatti, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kvk-ef T-kvk-ef lögmanns, sem telst hæfilega ákveðin 300.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þá greiði hann annan sakarkostnað, kr. 25.370 krónur.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið B-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf saksóknarfulltrúi.

B-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, B-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í sexmánuði.

Ákærði greiði A 716.290 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 2. nóvember 2020 til 15. apríl 2023, en með dráttarvöxtum frá þeim degi, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga, til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 451.980 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun skipaðs réttargæslumanns, S-kvk-ef T-kvk-ef lögmanns, 300.000 krónur, og 25.370 krónur í annan sakarkostnað.