S-471/2016

I

Mál þetta, sem dómtekið var 1. mars sl., var höfðað með ákæru héraðssaksóknara 15. nóvember 2016, á hendur ákærða, H-kk-þgf H-kk-þgf, kt. [...], [...], [...], fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum í rekstri einkahlutafélagsins TS Vefir, kt. [...], sem daglegum stjórnanda þess frá 5. apríl 2012 til 5. júní 2014, með því að hafa:

1. Eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskattsskýrslum einkahlutafélagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna janúar-febrúar rekstrarárið 2012 til og með júlí-ágúst rekstrarárið 2013 og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri einkahlutafélagsins vegna sömu uppgjörstímabila, auk uppgjörstímabilsins mars – apríl rekstrarárið 2014, í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 16.856.021 króna, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2012

janúar – febrúar kr. 447.459

mars – apríl kr. 580.375

maí – júní kr. 1.308.891

júlí – ágúst kr. 672.341

september – október kr. 523.980

nóvember – desember kr. 2.744.487

kr. 6.277.533

Árið 2013

janúar – febrúar kr. 2.212.551

mars – apríl kr. 2.257.642

maí – júní kr. 2.919.815

júlí – ágúst kr. 1.951.230

kr. 9.341.238

Árið 2014

mars – apríl kr. 1.237.250

Samtals  kr. 16.856.021

2. Eigi staðið skil á skilagreinum einkahlutafélagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma vegna greiðslutímabilanna mars, apríl, júní, ágúst, október til og með desember rekstrarárið 2012, mars, apríl, maí, júlí til og með október rekstrarárið 2013, og hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins vegna greiðslutímabilanna mars til og með júní, ágúst, október til með desember rekstrarárið 2012, janúar, mars til og með nóvember rekstrarárið 2013 og apríl rekstrarárið 2014, í samræmi við fyrirmæli III. kafla laga um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, samtals að fjárhæð kr. 3.408.172, sem sundurliðast sem hér greinir:

Árið 2012

mars kr. 229.856

apríl kr. 169.013

maí kr. 32.380

október kr. 138.913

nóvember kr. 184.538

desember kr. 67.325

kr. 822.025

Árið 2013

janúar kr. 176.179

mars kr. 319.510

apríl kr. 367.995

maí kr. 320.156

júní kr. 411.888

júlí kr. 184.287

ágúst kr. 184.287

september kr. 184.287

október kr. 184.287

nóvember kr. 184.287

kr. 2.517.163

Árið 2014

apríl kr. 68.984

Samtals kr. 3.408.175

Framangreind háttsemi ákærða er í ákæru sögð varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig:

a) 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 1. tölulið ákæru.

b) 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995 og 1. gr. laga nr. 134/2005, að því er varðar 2. tölulið ákæru.

Kröfur ákæruvaldsins eru þær að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst þess að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa. Þá krefst verjandi ákærða hæfilegrar þóknunar sér til handa.

II

Ákærði hefur skýlaust játað sök í málinu. Í ljósi þess ákvað dómari að fara með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og taka það til dóms án frekari sönnunarfærslu er sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði máls og ákvörðun viðurlaga.

Játning ákærða samrýmist framlögðum gögnum og teljast brot hans því sönnuð. Brot ákærða eru réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru en brotin verða í ljósi þeirra fjárhæða sem um ræðir að teljast meiri háttar í skilningi 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins á ákærði sakaferil að baki. Við ákvörðun refsingar ákærða nú verður til þess að líta að 9. janúar 2013 var hann dæmdur í átta mánaða fangelsi, skilorðsbundið í tvö ár, og til greiðslu 62.500.000 króna sektar fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Þá var hann 28. maí 2015 dæmdur í tveggja mánaða fangelsi fyrir líkamsárás og brot gegn barnaverndarlögum, en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Við ákvörðun refsingar ber að taka af því mið að samkvæmt lögum nr. 50/1988 og lögum nr. 45/1987 er unnt að fara niður úr refsilágmarki þeirra laga, sem annars nemur tvöfaldri skattfjárhæð, hafi brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti samkvæmt virðisaukaskattskýrslu eða réttilega tilgreindri staðgreiðslu samkvæmt skilagrein staðgreiðslu, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur séu miklar.

Samkvæmt gögnum málsins var innborgunum inn á skuldir TS Vefa ehf., eftir upphaf vanskila, að fjárhæð 1.448.371 króna, ráðstafað inn á þing- og sveitarsjóðsgjöld og tryggingagjald og vanskilakostnaðar vegna þeirra gjalda. Við ákvörðun viðurlaga í málinu þykir rétt að taka tilliti til þessara innborgana á þann hátt sem ákærða er hagfelldast. Enn fremur verður við ákvörðun refsingar horft til greiðslna inn á höfuðstól virðisaukaskattskuldar TS Vefa ehf., samtals að fjárhæð 869.123 krónur, en öðrum innborgunum var ráðastað inn á skuldir félagsins utan þeirra greiðslutímabila sem ákært er fyrir. Með sömu rökum verður horft til tapaðra viðskiptakrafna sem ráðstafað var til greiðslu á höfuðstól virðisaukaskattskuldar TS Vefa ehf. vegna tímabila sem ákært er fyrir, að fjárhæð 201.474 króna. Ekki er fallist á það með ákærða að skilyrði séu til að telja frekari kröfur tapaðar.

Samkvæmt þessu verður sektarfjárhæð ákærða ákveðin með hliðsjón af áðurgreindu refsilágmarki að teknu tilliti til innborgana að því marki sem það leiðir til þess að litið verði svo á að staðið hafi verið skil á verulegum hluta skattfjárhæðar á tímabilum þar sem virðisaukaskattskýrslum og skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda fyrir félagið var skilað á lögmæltum tíma.

Öll brot ákærða voru framin fyrir uppkvaðningu dómsins frá 28. maí 2015. Þá var hluti brotanna framinn fyrir uppkvaðningu dómsins 9. janúar 2013 og hluti eftir uppkvaðningu þess dóms. Með þeim brotum sem síðar voru framin rauf ákærði almennt skilorð dómsins. Samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ber að taka báða skilorðsdómana upp og dæma málin í einu lagi eftir fyrirmælum 77. og 78. gr. sömu laga, eftir því sem við á.

Ákærði hefur samkvæmt framansögðu játað sök og horfir það honum til málsbóta. Ákærða til refsiþyngingar skal hins vegar virða að hann hefur nú öðru sinni gerst sekur um meiri háttar brot gegn skattalögum. Að þessu gættu og með vísan til annars þess sem að framan er rakið þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin eftir fyrirmælum 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga fangelsi í 15 mánuði. Eftir atvikum þykir mega fresta fullnustu fangelsisrefsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Þá verður ákærða jafnframt gert, með vísan til þess sem að framan er rakið, að greiða 36.500.000 króna króna sekt til ríkissjóðs og komi sex mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Á grundvelli sakfellingar ákærða, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, dæmist hann til að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, Í-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef hdl., sem eftir umfangi málsins og með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins þykir hæfilega ákveðin svo sem í dómsorði greinir að virðisaukaskatti meðtöldum.

A og B voru upphaflega ákærðar í málinu, auk ákærða. Í þinghaldi 1. mars sl. féll ákæruvaldið frá ákæru á hendur A og B með vísan til dóms Hæstaréttar Íslands í máli nr. 777/2015, sem kveðinn var upp 16. febrúar sl. Þóknun skipaðs verjanda A, S-kk-ef P-kk-ef hdl., er hæfilega þykir ákveðin 484.840 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, greiðist því úr ríkissjóði og svo fer einnig um þóknun skipaðs verjanda B, J-kk-ef Á-kk-ef hdl., en þóknun honum til handa þykir hæfilega ákveðin 400.520 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, H-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði en fresta skal fullnustu fangelsisrefsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 36.500.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi sex mánaða fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði greiði þóknun skipaðs verjanda síns, Í-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef hdl., 590.240 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum.

K-kk-nf H-kk-nf