E-7770/2006

Mál þetta, sem dómtekið var þann 26. nóvember sl., er höfðað 3. desember 2006.

Stefnandi er Viðskiptanetið ehf., Þverholti 21, Reykjavík.

Stefndu eru K-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, Fýlshólum 6, Reykjavík og Miðhólar ehf.

Dómkröfur

Stefnandi kveðst höfða mál þetta til greiðslu efndabóta að fjárhæð 32.000.000 króna með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 frá l. janúar 2006 til greiðsludags.

Í greinargerð sinni krefjast stefndu að þeir verði sýknaðir af öllum kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmdur til að greiða hvorum þeirra málskostnað að mati dómsins. Við aðalmeðferð málsins, að lokinni skýrslutöku yfir stjórnarmanni stefnanda, var sett fram krafa um frávísun málsins af hálfu stefndu.

Málsástæður stefnanda og lagarök

Stefnandi byggir kröfur sínar á samkomulagi frá 7. janúar 2005 milli Viðskiptanetsins ehf., stefnanda í máli þessu, og A-kk-ef K-kk-ef annars vegar og stefndu í máli þessu, K-kk-ef S-kk-ef og Miðhóla ehf., hins vegar. Með samkomulaginu hafi stefndu skuldbundið sig til að afsala til Viðskiptanetsins ehf. 16 bilum í iðnaðarhúsi sem ráðgert var að reisa við Íshellu 3, Hafnarfirði. Stærð hvers bils skyldi vera 72 m². Húsnæðið hafi átt að afhendast án innréttinga og hita en tilbúið að öðru leyti og þar á meðal lóð. Verð hvers bils var 5.400.000 krónur. Áhvílandi við afhendingu áttu að vera 3.400.000 krónur sem kaupandi yfirtæki. Nettóeign eignarhlutanna hafi verið 32.000.0000 króna. Við afsal til stefnanda skyldi stefndi Miðhólar ehf. eignast inneign á vörubanka Viðskiptanetsins að fjárhæð 1.000.000 króna. Sú greiðsla hafi verið lögð inná lokaðan biðreikning og sé til útborgunar þegar stefndu hafi greitt stefnukröfuna. Ganga skyldi frá kaupsamningi milli aðila þegar botnplata hefði verið steypt og afhending og afsal skyldi fara fram fyrir árslok 2005.

Stefnandi kveðst ítrekað hafa reynt að fá stefndu til að standa við skuldbindingar sínar og afhenda framangreinda eign, en án árangurs.

Fasteignin Íshella 3 sé ekki í eigu stefndu, en þar hafi verið þinglýst lóðarleigusamningi og reist hús á nafni þriðja aðila, ótengdum stefndu í máli þessu. Þetta hafi stefndu gert þrátt fyrir skuldbindandi samning aðila um kaupin. Því sé ekki unnt að krefja stefndu um efndir samkvæmt efni samningsins in natura og því eigi stefnandi ekki annarra kosta völ en að höfða mál á hendur stefndu til innheimtu efndabóta í samræmi við ákvæði samkomulagsins frá 7. janúar 2005 um að nettóeign eignarhluta stefnanda væru 32.000.000 króna, sem sé stefnufjárhæð máls þessa auk vaxta og málskostnaðar.

Varðandi lagarök er vísað til meginreglu samningaréttarins um skuldbindingagildi samninga. Þá er vísað til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga og um skaðabætur innan samninga.

Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur 1. mgr. 6. gr. í III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130 gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísist til 36. gr. laga nr. 91/1991.

Stefnandi hafnaði frávísunarkröfu stefnda og mótmælti henni sem of seint fram kominni.

Málsástæður stefndu og lagarök

Fyrir munnlegan flutning málsins setti lögmaður stefndu fram kröfu um frávísun málsins og kvaðst byggja hana á því að dómkröfur séu ekki skýrt fram settar og málsgrundvöllur sé á reiki. Málið sé vanreifað og að ekki sé gætt ákvæða 2. mgr. 18. gr. einkamálalaga um samaðild til sóknar.

Af hálfu stefnda er á því byggt að lóðaúthlutun til handa Miðhólum ehf. á lóð við Íshellu 3, Hafnarfirði hafi verið afturkölluð af Hafnarfjarðarbæ vegna atvika sem ekki hafi verið á ábyrgð Miðhóla ehf. Þegar samningurinn milli aðila hafi verið gerður, hinn 7. janúar 2005, hafi lóðaúthlutun ekki legið fyrir og það hafi stefnanda verið ljóst. Þannig hafi honum verið ljóst að forsenda samningsins væri að lóðaúthlutun fengist.

Á því er byggt að sú forsenda hafi brugðist og samningur aðila um tilgreinda eign hafi fallið niður vegna brostinna forsendna. Þar með sé ekki unnt að krefja stefndu efndabóta með þeim hætti sem gert sé í stefnu og þegar af þeirri ástæðu sé krafist sýknu.

Þá er á því byggt að umræddur samningur aðila hafi einnig tengst viðskiptum við Ö-kk-þf K-kk-þf. Óuppgerð séu viðskipti milli stefndu og tilgreinds manns vegna einkahlutafélagsins Mostúns ehf.

Af hálfu stefnda er vísað til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um samninga og efndir fjárskuldbindinga.

Vísað er til samningaréttar um brostnar forsendur. Málskostnaðarkrafa stefnda byggist á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

J-kk-nf G-kk-nf, stjórnarmaður stefnanda, gaf skýrslu fyrir dómi. Hann bar að aðdragandi að samningi málsaðila frá 7. janúar 2005 hefði verið sá að K-kk-nf S-kk-nf hefði verið lýstur gjaldþrota og Viðskiptanetið ehf. hafi lýst kröfum í bú hans. Af hálfu búsins hafi verið samþykktar kröfur upp á rúmlega 60 milljónir króna. K-kk-nf hafi farið að leita leiða til þess að fá þrotabúið afhent sér aftur. Lögmaður hans hafi gert Viðskiptanetinu ehf. tilboð. Þeir hafi farið til hans og náð samningum um að stefnandi myndi fallast á að fá greiddar 32 milljónir sem samningurinn sé um eða fá greidd 16 bil í húsi sem stóð til að byggja í Hafnarfirði, sambærileg við hús sem stefndi hafði byggt áður. Þetta hafi verið metið á 32 milljónir króna og síðan hafi Viðskiptanetið hf. átt að greiða honum eina milljón með inneign í vörubanka Viðskiptanetsins hf.

Samningur hafi verið gerður við lögmann K-kk-ef þannig að hann fengi leyfi til að fara með atkvæði stefnanda þegar greidd væru atkvæði um nauðasamning. Það hafi tekist og K-kk-nf hafi fengið búið aftur og þá hafi umræddur samningur orðið virkur.

Bar J-kk-nf að samningurinn hafi verið gerður við Viðskiptanetið og Ö-kk-þf K-kk-þf en stefnandi í málinu sé einungis Viðskiptanetið ehf. Skýring þess sé sú að K-kk-nf S-kk-nf og Miðhólar ehf. skuldbinda sig til að afsala til Viðskiptanetsins þessum 16 bilum í iðnaðarhúsi en á sama hátt hafi greiðsla til A-kk-ef verið þannig að hlutafé sem K-kk-nf hafði verið skráður fyrir var afhent E-kk-þgf, sbr. 3. gr. samningsins. Hlutaféð hafi þegar verið afhent E-kk-þgf þannig að það sé ástæðan fyrir því að það sé Viðskiptanetið ehf. eitt sem eigi kröfu á hendur K-kk-þgf. Ö-kk-nf sé búinn að fá sitt greitt að fullu.

J-kk-nf bar að samningurinn hefði verið gerður hjá lögmanni K-kk-ef, sem útbúið hafi samninginn. Á þessum tíma hafi K-kk-nf verið búinn að byggja nokkuð margar atvinnubyggingar á umræddu svæði. Þeir hafi farið og skoðað það og hafi gengið út frá því að stefndi væri að bjóða þeim það sem honum hefði verið úthlutað. K-kk-nf hafi svo haldið áfram að byggja, hvort sem það hafi verið í nafni Miðhóla ehf. eða einhvers annars aðila. Hann hafi þá fengið þeirri úthlutun breytt. Stefnanda hafi hins vegar verið tjáð á þessari stundu að stefndi væri með þessa lóð og ætlaði að byggja á henni. Þegar sá tími var kominn sem uppfylla átti samninginn hafi stefnandi ítrekað reynt að ná samningum við stefnda en það hafi ekki tekist.

Enda þótt frávísunarkrafa stefnda hafi ekki komið fram fyrr en eftir skýslutöku í málinu, verður henni, eftir atvikum, ekki hafnað sem of seint fram kominni.

Eins og áður greinir hefur stefndi sett fram kröfu um frávísun málsins. Ljóst þykir af stefnu hverjar kröfur stefnandi gerir í málinu. Málsgrundvöllur sá sem lagður er með stefnu telst einnig nægilega skýr, en stefnandi krefur stefnda um efndabætur vegna vanefnda á samningi sem gerður var milli aðila 7. janúar 2005. Þegar litið er til stefnu og skýrslugjafar J-kk-ef G-kk-ef, stjórnarmanns stefnanda, fyrir dómi þykja málavextir nægilega ljósir. Er því ekki fallist á að kröfugerð, málsgrundvöllur eða málavextir séu óljósir eða málið vanreifað þannig að frávísun varði.

Enda þótt Ö-kk-nf K-kk-nf og stefnandi hafi báðir verið aðilar að umræddum samningi gagnvart stefndu K-kk-þgf og Miðhólum ehf. ber samningurinn með sér að stefndu skuldbundu sig til þess að afsala Viðskiptanetinu ehf., ekki E-kk-þgf K-kk-þgf, 16 bilum af iðnaðarhúsnæði því sem reisa skyldi við Íshellu 3 í Hafnarfirði. Samkvæmt samningnum voru skyldur stefndu gagnvart E-kk-þgf þær að hlutafé í Viðskiptanetinu ehf., sem var eign K-kk-ef, skyldi verða eign A-kk-ef K-kk-ef. Samkvæmt framburði J-kk-ef G-kk-ef fyrir dómi hefur Ö-kk-nf þegar fengið hlutaféð afhent. Verður ekki séð að Ö-kk-nf K-kk-nf eigi aðild að þeirri kröfu sem höfð er uppi í máli þessu. Ber því samkvæmt framansögðu að hafna frávísunarkröfu stefndu í málinu.

Eins og áður er rakið reisa stefndu sýknukröfu sína á því að lóðaúthlutun til handa Miðhólum ehf. á lóð við Íshellu 3, Hafnarfirði hafi verið afturkölluð af Hafnarfjarðarbæ vegna atvika sem ekki hafi verið á ábyrgð Miðhóla ehf. Þegar samningurinn milli aðila hafi verið gerður, hinn 7. janúar 2005, hafi lóðaúthlutun ekki legið fyrir og það hafi stefnanda verið ljóst. Þannig hafi honum verið ljóst að forsenda samningsins væri að lóðaúthlutun fengist. Á því er byggt að sú forsenda hafi brugðist og samningur aðila um tilgreinda eign hafi fallið niður vegna brostinna forsendna. Þar með sé ekki unnt að krefja stefndu um efndabætur með þeim hætti sem gert sé í stefnu.

Í samningi aðila er ekki að finna neinn fyrirvara um að skuldbinding stefndu gagnvart stefnanda sé háð því skilyrði að lóðaúthlutun fáist á umræddum byggingarreit. Í framburði J-kk-ef G-kk-ef kom fram að aðilar hefðu farið og skoðað byggingarreitinn og hafi verið gengið út frá því að stefndi væri að bjóða stefnanda það sem honum hefði verið úthlutað. Þegr litið er til þess sem fram hefur komið í málinu hefur ekki verið sýnt fram á af hálfu stefndu að forsenda samningsins hafi verið sú að lótaúthlutun fengist. Er því ekki fallist á að samningur aðila hafi fallið niður vegna brostinna forsendna. Teljast stefndu bundnir af samningi sínum við stefnanda. Þar sem stefndu hafa ekki efnt samninginn samkvæmt efni sínu er fallist á að stefnanda beri að fá greiddar efndabætur. Í samningnum kemur fram að nettóeign eignarhlutanna sé 32.000.000 króna. Ber að fallast á að stefnanda beri sú fjárhæð í efndabætur vegna vanefnda stefnda gegn útborgun á 1.000.000 króna inneign í vörubanka Viðskiptanetsins efh., sbr. ákvæði þar um í samningi aðila.

Stefnandi gerir ekki kröfu um málskostnað og verður honum því ekki tildæmdur málskostnaður.

K-kvk-nf J-kvk-nf hérðasdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð

Frávísunarkröfu stefndu er hafnað.

Stefndu, K-kk-nf S-kk-nf og Miðhólar ehf., greiði stefnanda, Viðskiptanetinu ehf. 32.000.000 króna með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. janúar 2006 til greiðsludags gegn útborgun inneignar að fjárhæð 1.000.000 króna í vörubanka Viðskiptanetsins ehf.

K-kvk-nf J-kvk-nf