E-4322/2007

Mál þetta, sem dómtekið var hinn 29. febrúar sl., að loknum munnlegum málflutningi, var höfðað fyrir dómþinginu af Ó-kk-þgf R-kk-þgf B-kk-þgf, á hendur Tryggingamiðstöðinni hf., með stefnu, áritaðri um birtingu hinn 12. júní 2007.

Dómkröfur stefnanda eru þær, að viðurkennt verði með dómi að hann eigi rétt á bótum úr slysatryggingu, samkvæmt Visa gullkorti sem í gildi var hjá stefnda árið 2001, vegna flugslyss hinn 31. janúar 2001. Þá er krafist málskostnaðar, að skaðlausu úr hendi stefnda, auk virðisaukaskatts.

Endanlegar dómkröfur stefnda eru þær að stefndi verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda, en til vara að málskostnaður verði felldur niður.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, áður en dómur var kveðinn upp.

II

Málavextir eru þeir, að hinn 31. janúar 2001, var stefnandi farþegi í flugvél á leið frá Spáni til Íslands. Kveður hann að armur á sæti sem hann sat í hafi fest þannig að hann hafi ekki komist úr sætinu. Flugfreyju og flugmanni hafi verið gert viðvart, en þau ekki getað losað stefnanda úr sætinu. Eftir að hafa setið fastur í fimm klukkustundir hafi hann tekið á arminum og ætlað að reyna að losa hann, en við það hafi armurinn brotnað og hafi þá komið mikið högg á síðuna og stefnandi við það rifbrotnað. Stefnandi kveðst hafa verið kominn með mikinn bjúg vegna atburðarins, sem síðan hafi valdið honum miklum vandræðum bæði í leik og starfi.

Stefnandi kveðst hafa leitað sér lögmannsaðstoðar árið 2006, þar sem hann hafi talið að um bótaskylt slys væri að ræða. Stefnandi greiddi umrædda ferð með Visa greiðslukorti sínu og var vátryggður á ferðalaginu samkvæmt vátryggingarskilmálum Visa gullkorts, sem voru í gildi hjá stefnda á þeim tíma. Í febrúar árið 2006 barst stefnda tilkynning stefnanda um ferðatjón. Stefndi hafnaði bótaskyldu með bréfi, dagsettu 22. febrúar 2006, á þeim grunni að hið tilkynnta atvik félli utan gildissviðs ferðaslysatryggingar Visa gullkorts, eins og það væri skilgreint í skilmálunum.

Í læknisvottorði G-kk-ef Ó-kk-ef frá 27. október 2005 kemur fram, að stefnandi hafi leitað til Heilsugæslustöðvar Mosfellsumdæmis hinn 2. febrúar 2001 vegna bjúgs á báðum fótum og síðan aftur hinn 6. febrúar 2001, vegna sama. Við skoðun hafi komið í ljós 20cm x 5cm marblettur í húð á neðanverðan kvið vinstra megin utanvert. Hafi stefnandi fengið bjúglyf. Næst hafi stefnandi leitað til læknis á Heilsugæslustöð Mosfellsumdæmis hinn 14. mars 2001 vegna eymsla í vinstri síðu, sem hann taldi vera rifbrot, en ekki var tekin mynd af rifjum fyrr en í apríl 2001, og kom þá í ljós rifbrot vinstra megin. Í niðurstöðu læknisvottorðsins, segir svo: „Spurt er um núverandi ástand og horfur vegna meiðsla sem Ó-kk-nf hlaut: Rifbrot eru gróin og ekki ástæða til að ætla að nein sérleg eftirköst verði þar af í framtíðinni.

Undirritaður hefur skoðað færslur í sjúkradagbók Ó-kk-ef frá því í desember 1982 og sér ekki að neins staðar sé objectivt lýst bjúg á fótum hjá Ó-kk-þgf fyrr en í færslu dags. 02.02.2001.“

III

Stefnandi byggir kröfu sína á því, að hann eigi rétt á bótum frá stefnda vegna slyss sem hann varð fyrir 31. janúar 2001. Stefnandi telur, að um skyndilegan utanaðkomandi atburð hafi verið að ræða og hann hafi valdið meiðslum á líkama hans án vilja stefnda.

Stefnandi telur í fyrsta lagi að atburðurinn hafi verið skyndilegur. Stefnandi hafi sest í sæti flugvélarinnar. Vegna þess að sætisarmurinn hafi verið fastur og sætið þröngt hafi stefnandi fest í sætinu við það að setjast í það. Það að setjast gerist skyndilega og allar þær afleiðingar sem orsakist af því að setjast teljist skyndilegar.

Stefnandi telur í öðru lagi, að atburðurinn hafi verið utanaðkomandi. Atburðurinn hafi ekki einungis falist í innri verkan líkamans við að setjast heldur hafi óvænt og ófyrirséð atvik orsakað meiðslin á líkama stefnanda. Sætið hafi verið þröngt vegna þess að armurinn hafi verið fastur, og teljist hann því utanaðkomandi. Óumdeilt sé að armurinn hafi bæði valdið rifbroti sem og bjúg samkvæmt fyrirliggjandi læknisvottorði.

Stefnandi telur í þriðja lagi að hinn skyndilegi utanaðkomandi atburður hafi valdið meiðslum á líkama sínum enda bendi læknisfræðileg gögn ekki til annars.

Stefnandi telur í fjórða lagi að atburðurinn hafi gerst án hans vilja. Það væri útúrsnúningur að halda öðru fram með vísan til þess að stefnandi hafi ætlað að setjast í sætið. Slíkt sé ekki í samræmi við skilning dómstóla og fræðimanna á viljaskilyrði slysahugtaksins. Þegar farþegar í áætlunarflugi setjist í sæti geti þeir ekki reiknað með því að festast í sætinu. Því er það atburðurinn að festast í sætinu sem gerist án vilja stefnanda þó óumdeilt sé að stefnandi hafi ætlað að setjast.

Samkvæmt öllu framansögðu sé ljóst að slys stefnanda teljist bótaskylt úr slysatryggingu sem tekin hafi verið hjá stefnda.

Um lagarök vísar stefnandi til eldri laga um vátryggingarsamninga nr. 20/1954 auk meginreglna skaðabóta- og vátryggingaréttar og kröfu- og samningaréttar.

Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á 21. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatts á málflutningsþóknun byggir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því, að krafa stefnanda sé fyrnd. Samkvæmt 29. gr. laga nr. 20/1954, um vátryggingasamninga fyrnist kröfur sem rísa af vátryggingarsamningi á 4 árum frá lokum þess almanaksárs sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar. Stefnandi kveðist hafa orðið fyrir slysi í ársbyrjun árið 2001, sem valdið hafi honum miklum erfiðleikum bæði í leik og starfi. Stefndi telur einsýnt, að stefnanda hafi verið í lófa lagið að beina kröfu sinni að stefnda mun fyrr, enda engar haldbærar skýringar á þeirri löngu bið sem orðið hafi á kröfu stefnanda.

Stefndi byggir sýknukröfu sína og á því, að samkvæmt vátryggingarskilmálum Visa gullkorts merkir slys skyndilegan utanaðkomandi atburð, sem valdi líkamsmeiðslum á vátryggðum og gerist án vilja hans. Stefndi telur atvik, sem stefnandi telji orsök líkamstjóns síns, falla utan þessarar skilgreiningar. Stefnandi hafi sest í sæti sem hafi verið of þröngt fyrir líkama hans. Stefnandi hafi metið það þannig að sætið væri nægilega breitt, sem það hafi ekki verið. Hér sé því ekki um neinn skyndilegan utanaðkomandi atburð að ræða, sem gerst hafi án vilja stefnanda. Þó svo að stefnandi hafi ekki gert ráð fyrir því að hann myndi festast í sætinu, hafi engin atburðarrás gert það að verkum að hann festist, önnur en sú atburðarrás sem hann hafi haft fullkomna stjórn á og gerst hafi með hans vilja. Þó svo að stefnandi hafi ekki ætlað að festast í sætinu sem hann hafi verið of stór fyrir. Hafi sætið ekki verið of þröngt þegar stefnandi settist í það, sé líklegast að stefnandi hafi fests í sætinu vegna bjúgmyndunar sem átt hafi sér stað meðan á fluginu hafi staðið. Þekkt sé að fólki sem glími við offitu sé hættara við bjúgmyndun á flugi vegna þrýstingsbreytinga. Sé bjúgmyndun orsök þess að stefnandi hafi fest í sætinu og sé ekki um utanaðkomandi atburð að ræða.

Stefnandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni í umræddri flugferð hinn 31. janúar 2001. Fyrir liggi læknisvottorð G-kk-ef Ó-kk-ef, þar sem fram komi að ekki sé ástæða til að ætla að eftirköst verði af grónu rifbroti. Varðandi bjúgmyndun á fæti komi fram að stefnandi kvarti yfir bjúg á fótum 6. febrúar 2001, en síðan sé bjúgur ekki nefndur í sjúkraskrá fyrr en rúmu ári síðar, þegar stefnandi minnist á bjúg í blóðþrýstingseftirliti. Engin gögn liggi fyrir í málinu um bjúg stefnanda eftir þennan tíma, eða í rúmlega fimm og hálft ár. Sönnunargögn um tjón stefnanda séu því engin.

Þessu til viðbótar bendi stefndi á, að samkvæmt vátryggingaskilmálum Visa gullkorts, sem hafi verið í gildi árið 2001, sé varanleg örorka aðeins bætt, metist hún 16% eða hærri. Með öðrum orðum sé varanleg örorka undir 16% ekki bætt og skuli samkvæmt skilmálunum við mat á örorku hafa hliðsjón af töflum Örorkunefndar um miskastig. Stefndi telur ljóst að þau meintu einkenni sem stefnandi reki til umræddrar flugferðar, þ.e. bjúgur á fæti, geti að hámarki náð 5% varanlegum miska og um það sé vísað til fyrrgreindra taflna örorkunefndar. Umfang hins meinta tjóns sé því fjarri því að leiða til mögulegs bótaréttar úr þeirri vátryggingu sem hér ræði.

Stefndi mótmælir því sem ósönnuðu að bilun í sætisarmi sé orsök þess að stefnandi hafi fest í sæti flugvélarinnar. Sætisarmar í flugvélum hreyfist ekki til hliðanna í láréttri stöðu þannig að sætisrýmið minnki og stækki. Af þeim sökum sé vandséð hvernig bilun í sætisarmi geti verið orsök tjóns stefnanda.

Stefndi telji hins vegar málatilbúnað stefnanda óljósan um það hvort hann telji um eitt slysatilvik að ræða frá því stefnandi hafi sest í flugvélasætið, þar til hann hafi brotið sér leið út úr því, eða hvort um tvö aðskilin atvik sé að ræða, annars vegar þegar hann hafi sest í sætið og hins vegar þegar hann hafi, nokkrum klukkutímum síðar, brotið sætisarminn með þeim afleiðingum að hann rifbrotnaði.

Um lagarök vísar stefndi til laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála og laga nr. 20/1954, um vátryggingasamninga.

Kröfu um málskostnað byggir stefndi á XXI. kafla laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Eins og að framan greinir krefst stefnandi viðurkenningar á því, að hann eigi rétt á bótum úr hendi stefnda vegna flugslyss hinn 31. janúar 2001. Óumdeilt er í málinu að stefnandi var vátryggður á ferðalaginu samkvæmt vátryggingarskilmálum Visa gullkorts, sem í gildi voru hjá stefnda á þessum tíma. Stefnandi byggir málssókn sína á því að hann hafi orðið fyrir slysi umrætt sinn, sem bótaskylt er samkvæmt skilmálum tryggingarinnar. Samkvæmt skilmálum tryggingarinnar bætir stefndi varanlega örorku 16% og hærri, vegna slyss sem vátryggður varð fyrir á ferðalagi. Stefnandi hefur lagt fram læknisvottorð, þar sem fram kemur að stefnandi hafi leitað á heilsugæslustöð vegna rifbrots og vegna bjúgs á fótum, eftir að hann kom heim út umræddu ferðalagi.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, dagsettum hinn 17. janúar sl., var hafnað kröfu stefnda um að vísa málinu frá á þeim grunni að stefnandi hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn þess.

Stefndi byggir sýknukröfu sína aðallega á því, að krafa stefnanda sé fyrnd og byggir á 29. gr. laga nr. 20/1954, um vátryggingarsamninga, en einnig á því að ekki sé um slys í skilningi skilmála tryggingarinnar að ræða, sem og að ósannað sé að stefnandi hafi orðið fyrir líkamstjóni, sem tryggingin bæti.

Samkvæmt fyrrgreindri grein þágildandi vátryggingarlaga fyrnast kröfur, sem rísa af vátryggingarsamningi, á 4 árum frá lokum þess almanaksárs, er kröfuhafinn fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar. Kröfur um greiðslu bóta eða vátryggingarfjárhæðarinnar fyrnast þó í síðasta lagi á 10 árum frá því að vátryggingaratburðurinn gerðist. Eins og greinir að framan leitaði stefnandi til læknis nokkrum dögum eftir umdeildan atburð, sem varð í janúar 2001, og samkvæmt framlögðu læknisvottorði var stefnandi þá með bjúg á fótum og brotið rifbein. Stefnandi hefur ekki látið meta umrætt tjón sitt svo ekki liggur fyrir sérstakt mat á því hvenær tímabært hefði verið að meta afleiðingar slyssins. Í því ljósi og eins og atvikum er hér annars háttað eru ekki efni til annars en að líta svo á að áfrýjanda hafi átt að vera kunnugt um kröfu sína þegar á árinu og getað hafist handa við að leita fullnustu hennar. Verður því við það að miða að fyrningartími kröfunnar eftir ákvæði 29. gr. þágildandi laga um vátryggingasamninga nr. 20/1954 hafi byrjað að líða 31. desember 2001. Þegar málið var höfðað voru meira en fjögur ár liðin frá þeim degi. Ber því þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af kröfum stefnanda í málinu.

Þrátt fyrir þessa niðurstöðu þykir rétt að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., er sýkn af kröfum stefnanda, Ó-kk-ef R-kk-ef B-kk-ef, í máli þessu.

Málskostnaður fellur niður.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf