E-395/2006

Mál þetta, sem dómtekið var þann 27. nóvember 2006 hefur M-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, Grashaga 14, Selfossi, höfðað hér fyrir dómi gegn S-kvk-þgf S-kvk-þgf, kt. 000000-0000, Brimnesbraut 25, Dalvík, með stefnu birtri 25. júlí 2006.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefnda verði dæmd til greiðslu skuldar að fjárhæð 138.319 krónur ásamt dráttarvöxtum frá 30.11.2004 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins.

Stefnda krefst þess að hún verði sýknuð af kröfum stefnanda og að henni verði tildæmdur málskostnaður að mati réttarins.

I.

Stefnandi reisti dómkröfu sína á því að hann hafi tekið að sér þjónustu fyrir stefndu og gert henni reikning fyrir verkið, sem útgefinn hafi verið 30.11.2004, að fjárhæð 138.319 krónur.

Samkvæmt stefnu og framlögðum gögnum var umræddur reikningur sendur á nafn stefndu að Hafnarbraut 2 A, Dalvík og er tiltekið að hann sé: „v/Sælgætisgerðar, 10-11/01, 04”. Reikningurinn er sundurliðaður í aksturslið og vinnustundir, en jafnframt er vísað til meðfylgjandi vinnuseðils. Í niðurlagi reikningsins er skráð að greiðsla óskist fyrir 30. desember 2004. Á nefndan vinnuseðil er skráð eftirfarandi „Þrif og smyrja vélar, búa til sleikjó“, en að auki er þar tekið fram að verkið hafi verið unnið fyrir stefndu og „R-kk-þf J-kk-þf v/Molans“. Strikað er yfir nafn Molans.

Í stefnu er byggt á því að gjalddagi nefndra viðskipta hafi verið á útgáfudegi reiknings og að dráttarvaxtakrafa sé miðuð við það tímamark. Tekið er fram að umrædd skuld hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og hafi því málshöfðun verið nauðsynleg.

Kröfur sínar byggir stefnandi á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, byggir hann á reglum III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38, 2001. Þá er krafa um málskostnað byggð á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91, 1991 um meðferð einkamála, en um varnarþing er vísað til 32. gr. sömu laganna.

Stefndi byggir kröfu sína um sýknu á aðildarskorti, þar sem hún hafi aldrei beðið um umrædda vinnu af hálfu stefnanda. Er í því efni vísað til áritunar stefnanda á nefndan vinnuseðil, þ.e.: „10/01 - laugardagur, að beiðni R-kk-ef fer ég norður – ferð og vinna 10. R-kk-nf sá um flugfar fyrir mig.“ Þá vísar stefnda til þess að reikningur stefnanda sé gefinn út 30. nóvember 2004, en að vinna hans hafi farið fram 10. og 11. janúar 2004, samkvæmt vinnuseðlinum. Stefnda áréttar að samkvæmt handrituðum texta á vinnuseðlinum hafi umrætt verk verið unnið fyrir: „S-kvk-þf S-kvk-þf og R-kk-þf J-kk-þf v/ Molans”, en að strikað hafi verið yfir nafn þess síðast talda.

Byggir stefnda á því að samkvæmt ofangreindu sé það skýrt að nefndur R-kk-nf J-kk-nf hafi beðið um vinnu stefnanda og jafnframt að hann hafi séð um greiðslu flugfars fyrir stefnanda. Við gerð reikningsins nærfellt 10 mánuðum síðar hafi nafn stefndu, að því er virðist, verið valið án þess að hún hafi beðið um nokkurt vinnuframlag af hálfu stefnanda. Sé engin augljós skýring á því hvers vegna nafn hennar hafi yfir höfuð verið sett á vinnuseðilinn og enn síður að það hafi síðar verið sett á umræddan reikning.

Um lagarök fyrir sýknukröfu sinni vísar stefnda til 2. mgr. 16. gr. laga n. 91, 1991 um meðferð einkamála, en varðandi málskostnað er vísað til a. Liðar 1. mgr., sbr. og 2. mgr. 131. gr. laganna.

II.

Við aðalmeðferð málsins voru af hálfu málsaðila lagðir fram tveir gerningar. Var annars vegar um að ræða samning milli stefndu og I-kvk-ef G-kvk-ef, sem er eiginkona stefnanda, um kaup þeirrar fyrrnefndu á vélum, áhöldum, lager og hráefni til sælgætisgerðar. Samningurinn er dagsettur 19. nóvember, en auk samningsaðila rita á hann stefnandi og þáverandi sambýlismaður stefndu, áðurnefndur R-kk-nf J-kk-nf, sem vottur. Í samningi þessum er kveðið á um að helmingur kaupverðs, 400.000 krónur skuli greiðast við afhendingu, en eftirstöðvar hinn 1. apríl, og að til tryggingar efndum skuli stefnda leggja fram geymsluávísun.

Af hálfu málsaðila var auk nefnds samnings lagður fram samningur sem ber heitið: ,,Leigusamningur varðandi sælgætisvélar”, er hann dagsettur 1. desember 2003. Er efni samningsins í aðalatriðum það að Sælgætisgerðin Bitmoli, kt. 000000-0000, leigir ofangreindar vélar til sælgætisgerðar og pökkunar af stefndu, en vélarnar eru sagðar til húsa að Hafnarbraut 15, sem er iðnaðarhúsnæði á Dalvík. Af hálfu leigutakans ritar undir samninginn B-kk-nf J-kk-nf, en upplýst er að hann er bróðir þáverandi sambýlismanns stefndu, sem einnig ritar undir samninginn sem vottur.

Fyrir dómi skýrði stefnandi frá því að umkrafinn reikningur ætti rót sína að rekja til ofangreinds kaupsamnings. Bar hann að við kaup stefndu hafi þáverandi sambýlismaður hennar, nefndur R-kk-nf, virst vera í forsvari fyrir væntanlegri sælgætisgerð, en jafnfram hafi komið fram að þau hafi ætlað að standa saman að þeim rekstri. Hann kvaðst hafa fallist á beiðni R-kk-ef í símtali um að fara með flugi til Akureyrar þann 10. janúar 2004, til þess að leiðbeina þeim við fyrstu handtökin við sælgætisgerðina. Kvaðst hann hafa unnið verk sitt í iðnaðarhúsnæði á Dalvík, en að því loknu hafi hann gist á heimili stefndu og R-kk-ef á Akureyri. Hann kvaðst hafa ritað nafn stefndu og R-kk-ef á vinnuseðilinn en einnig nafnið Molinn vegna orða þess síðar nefnda um að þau hefðu í hyggju að stofna félag með því nafni um sælgætisgerðina. Hann kvaðst hins vegar hafa dregið það að gefa út reikning vegna nefndrar ferðar vegna orða R-kk-ef um fjárskort, en einnig sökum þess að stefnda hafi fyrst greitt eftirstöðvar kaupverðs vélanna eftir innheimtuaðgerðir lögfræðings.

Fyrir dómi bar stefnda að upphaflega hafi staðið til að hún keypti umræddar sælgætisvélar ásamt nefndum sambýlismanni sínum og bróður hans B-kk-ef. Hún kvað mál hins vegar hafa æxlast á þann veg að hún hafi fjármagnað kaupin ein, þ.á.m. eftirstöðvar kaupverðsins á árinu 2004. Hún hafi því ein ritað undir nefndan kaupsamning. Áform þeirra þriggja um sælgætisgerð hafi hins vegar leitt til þess að hinn 1. desember 2003 hafi hún ritað undir leigusamning við þá bræður um leigu á umræddum vélbúnaði, en bar að síðar, í mars 2004, hafi þau stofnað félag um reksturinn, Sælgætisgerðina Bitmola. Hún kvað það félag hafa yfirtekið áðurnefndan leigusamning, sbr. dskj. nr. 8, og bar að dagsetningu þar um hafi verið breytt í samræmi við það. Stefnda bar að þáverandi sambýlismaður hennar hefði haft forgöngu um að leita eftir umræddri þjónustu stefnanda í ársbyrjun 2004 og því ætlað að hún væri ekki greiðsluskyld vegna starfa hans. Hún kvaðst hins vegar hafa fylgst með starfi stefnanda í iðnaðarhúsnæðinu á Dalvík og staðfesti jafnframt að hann hefði gist á heimili hennar aðfaranótt 11. janúar. Stefnda kvaðst ekki hafa kynnt stefnanda áðurgreinda gerninga eða áætlanir um rekstur sælgætisgerðarinnar, en gert athugasemd þegar henni barst umræddur reikningur, enda talið að nær væri að beina innheimtunni að nefndum bræðrum ellegar Sælgætisgerðinni Bitmolum.

III.

Samkvæmt framansögðu á umkrafinn reikningur stefnanda rót sína að rekja til kaupa stefndu á vélbúnaði til sælgætisgerðar í árslok 2003. Óumdeilt er að stefnandi vann það verk sem lýst er í framlögðum reikningi, í ársbyrjun 2004 og að hann kom að því verki upphaflega vegna tilmæla þáverandi sambýlismanns stefndu. Ekki er ágreiningur um fjárhæð reikningsins.

Sýknukröfu sína í málinu byggir stefnda á aðildarskorti þar eð hún hafi ekki gert neinn samning við stefnanda um verkið og eigi því ekki að bera ábyrgð gagnvart honum.

Fyrir liggur í málinu að stefnandi var eigandi umræddra véla er atvik gerðust og að hún stóð ein að fjármögnun kaupanna, þrátt fyrir að áætlanir hafi staðið til annars í upphafi. Að mati dómsins er frásögn stefndu um að hún hefði gert leigusamning við sambýlismann sinn og bróður hans um nefndar vélar þann 1. desember 2003 harla misvísandi. Verður að áliti dómsins að leggja til grundvallar þá staðhæfingu stefnanda að honum hafi ekki verið kunnugt um tilurð samningsins er hann vann umrætt verk. Óumdeilt er hins vegar að stefnanda var kunnugt um að stefnda hafði fyrirætlanir um að stofna félag um sælgætisreksturinn ásamt sambýlismanninum og eftir atvikum bróður hans. Liggur og fyrir að það gekk eftir í marsmánuði 2004.

Í málinu er ekki ágreiningur um að stefnda fylgdist með verki stefnanda við vélbúnað hennar í iðnaðarhúsi á Dalvík hinn 10. janúar 2004 og hafði að auki nokkur samskipti við hann eftir það.

Að öllu ofangreindu virtu, en einnig með hliðsjón af 1. og 2. mgr. 10. gr. laga nr. 138, 1994 um einkahlutafélög verður að leggja til grundvallar að stefnandi hafi mátt ætla að umbeðið verk hans hafi verið unnið í þágu stefndu, sem eiganda að margnefndum vélbúnaði. Telst stefnda því viðsemjandi stefnanda í því tilviki sem hér um ræðir og er hún persónulega ábyrg fyrir greiðslu fyrir verkið. Eru því ekki skilyrði fyrir því að sýkna stefndu vegna aðildarskorts. Ber að fallast á dómkröfur stefnanda, en rétt þykir að dráttarvextir miðist við 30. desember 2004 líkt og tiltekið er í reikningsgerð hans.

Með vísan til málsúrslita ber að dæma stefndu til greiðslu málskostnaðar til handa stefnanda, sem þykir hæfilega ákveðinn 150.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Stefnda, S-kvk-nf S-kvk-nf, greiði stefnanda, M-kk-þgf S-kk-þgf, 138.319 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38,2001 af þeirri fjárhæð frá 30. desember 2004 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf.