S-1011/2007

Ár 2007, föstudaginn 21. desember, er dómþing Héraðsdóms Reykjavíkur háð í Dómhúsinu við Lækjartorg af J-kk-þgf J-kk-þgf héraðsdómara og dómur kveðinn upp í málinu nr. S-1011/2007: Ákæruvaldið gegn X og Y, sem dómtekið var 19. sama mánaðar.

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu höfðaði málið með ákæru útgefinni 8. júlí 2007 á hendur ákærðu, X, [fæddum 1968] og Y, [fæddum 1974], til refsingar fyrir eftirgreind brot framin laugardaginn 17. júní 2006:

1.

Gegn báðum ákærðu fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981, með því að hafa í félagi, „ráðist með höggum á A, [fæddan 1965], við verslunina Brynju á Laugavegi 29 í Reykjavík, og ákærði X sparkað ítrekað í hann liggjandi í líkama og í höfuð, allt með þeim afleiðingum að hann fékk glóðarauga á bæði augu, hlaut hrufl og mar í andliti, hrufl og mar á höndum og hnúum, og margbrotnaði á vinstri ökkla“.

2.

Gegn ákærða Y fyrir brot á 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998, með því að hafa „umrætt sinn haft í vörslum sínum bitvopn og borið það á almannafæri á Laugavegi í Reykjavík“.

Í ákæru er tekin upp bótakrafa A og segir þar að hann krefjist þess „að ákærðu verði dæmdir til að greiða bætur að fjárhæð kr. 215.820 að viðbættum lögmannskostnaði skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi“. Þá er gerð krafa um vexti samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 17. júní 2006 til greiðsludags, en samhliða er krafist dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi er mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar til greiðsludags.

Ákærðu krefjast sýknu af refsikröfu ákæruvaldsins og frávísunar á nefndri bótakröfu, en að því frágengnu verði þeir dæmdir til vægustu refsingar sem lög leyfa fyrir brot á 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og tildæmdar bætur lækkaðar.

I.

Að kvöldi laugardagsins 17. júní 2006 kl. 19:32 barst lögreglu tilkynning um slagsmál við verslunina Brynju að Laugavegi 29. Þ-kk-nf Á-kk-nf E-kk-nf lögreglumaður fór á vettvang við annan mann. Er þangað kom lá A ósjálfbjarga í húsasundi við hlið kaffihússins Tíu dropar, Laugavegi 27. Með honum var B. Í frumskýrslu Þ-kk-ef, sem hann staðfesti fyrir dómi, er haft eftir A og B að tveir menn hefðu ráðist á þá og að sömu menn væri að finna bak við veitingastaðinn Dillon, Laugavegi 30. Þar hittist fyrir ákærði Y, sem viðurkenndi að hafa átt hlut að máli og var því handtekinn. Er haft eftir ákærða að hann og meðákærði X hafi verið á veitingastaðnum Monte Carlo, Laugavegi 34a, ákærði farið út á undan meðákærða og stór rauðhærður maður (B) skvett bjór yfir hann. Í kjölfar þessa hafi ákærðu fylgt B og félaga hans (A) eftir, sá farið að munnhöggvast við meðákærða, skyndilega skvett úr bjórglasi yfir ákærða og hent glasinu í átt til hans, því næst tekið ákærða hálstaki, snúið hann niður og lagst ofan á hann, en ákærði „kýlt frá sér“. Að sögn ákærða hafi hann ekki séð aðra framvindu mála, en þegar hann hefði losnað úr taki A hafi ákærðu farið bak við Dillon. Ákærði var færður á lögreglustöð, en þar fannst í vinnubuxum hans lítill hnífur, með 7,2 sm. löngu innfelldu blaði. Í sömu skýrslu er enn fremur haft eftir A og B að málið hafi byrjað með kjaftbrúki ákærða X inni á Monte Carlo, en sökum þess hefðu þeir félagar yfirgefið staðinn, ákærðu elt þá og ráðist aftan að þeim við verslun B-kvk-ef, en þaðan hefði atið borist inn í fyrrnefnt húsasund. Þeir sögðu ákærða X hafa verið í svörtum leðurjakka og með svarta húfu, sem á væri hauskúpumerki. Á vettvangi var einnig rætt við C og D, sem höfðu verið heima hjá C, í íbúð hennar á jarðhæð í bakhúsi að Laugavegi 27a. Er haft eftir konunum að þær hafi séð tvo menn liggjandi í átökum fyrir utan húsið, aðra tvo standandi til hliðar og hefði annar þeirra, íklæddur svörtum leðurjakka, með dökkt og sítt liðað hár, sparkað í höfuð og fótleggi annars þess, sem á jörðinni lá. Loks segir í skýrslunni að lögregla hafi farið inn á Monte Carlo síðar um kvöldið, eða kl. 21:15, séð ákærða X, íklæddan svörtum leðurjakka og með dökka derhúfu, sem á var hauskúpumerki, handtekið hann og fært á lögreglustöð. Er haft eftir ákærða að hann hafi ekki kannast við kæruefnið og sagst hafa setið að sumbli með óskyldum aðila frá því um kl. 18-20:30. Aðspurður fyrir dómi kvaðst Þ-kk-nf ekki muna eftir fatnaði ákærða Y og sagðist aðallega muna eftir fyrrgreindri húfu ákærða X.

II.

A var færður á slysadeild Landspítalans (LSH), þangað sem komið var kl. 20:09. Í vottorði B-kk-ef Z-kk-ef sérfræðings á bæklunarskurðdeild, sem hann staðfesti fyrir dómi, kemur fram að A hafi verið „talsvert ölvaður að sjá“. Er haft eftir A að hann og félagi hans hafi verið á gangi í miðbænum þegar 2-3 menn hefðu ráðist aftan að þeim og fellt A til jarðar, en í framhaldi hefði hann sætt ítrekuðum hnefahöggum og spörkum og einhver stigið á eða sparkað í vinstri ökkla hans. Við skoðun hafi komið í ljós að ökklinn var margbrotinn, með tilfærslu, en að auki hafi A greinst með tvo 1,5x3 sm. marbletti hægra megin á enni, 1x2 sm. hrufl neðst á miðju enni, 2,5x3 sm. kúlu innanvert á hægri augabrún og bólgu og mar neðan við bæði augu. Þá hafi hann verið með 2x2 sm. hrufl á vinstri olnboga, mar á þeim hægri og með mar og hrufl á hægra hné og hnúa vinstri handar. A hafi gengist undir aðgerð vegna ökklabrota, sem voru „löguð til og fest með skrúfum og plötum“ og hann útskrifast af LSH tveimur dögum síðar. Við endurkomu 3. júlí og 10. ágúst hafi lega brota verið óbreytt og gróandamerki góð og hafi A losnað úr gipsi síðarnefndan dag. Ráðgert hafi verið að A myndi mæta aftur 24. ágúst og að þá yrði fjarlægð skrúfa í ökklabeini. Í niðurlagi vottorðsins segir að A muni að öllum líkindum jafna sig að fullu á hinum minni áverkum, en áverkinn á ökkla hafi verið svo slæmur að hætta sé á því að hann fái slitgigt um aldur fram og viðbúið sé að það muni há honum í framtíðinni. Aðspurður um mögulegar orsakir umrædds ökklabrots bar sérfræðingurinn fyrir dómi að um svokallaðan háorkuáverka væri að ræða, sem geti ekki hlotist af sparki eða spörkum í ökklann. Á hinn bóginn gæti slíkur áverki hafa hlotist af slæmu falli, til að mynda ef fótum viðkomandi væri hreinlega kippt undan honum eða annars konar falli úr mikilli hæð. Þá væri mögulegt að nefndur áverki hafi hlotist af því að einhver hefði stigið ofan á ökklann, en þá hefði hlutaðeigandi nánast þurft að hafa hoppað ofan á ökklann, enda þurfi ansi mikla orku til að valda þvílíkum áverka. Loks útilokaði læknirinn ekki að ölvaður maður gæti hafa brotnað svo illa á fæti í átökum. Hann tók fram að A hefði aldrei mætt til úrtöku fyrrnefndrar skrúfu og bæri hana því eflaust enn í dag. Hann kvað beinbrotið sjálft líklega hafa gróið vel, en vegna áverkans væri mun meiri hætta á slitgigt en ella.

III.

Lögregla yfirheyrði ákærðu 18. júní eftir dvöl í fangaklefa. Ákærði Y greindi frá því að hann hefði kvöldið áður farið inn á Monte Carlo, orðið var við læti í hávöxnum rauðhærðum manni (B) og öðrum minni (A) og verið sagt að þegar væri búið að vísa þessum mönnum tvívegis á dyr. Ákærði hefði síðan hitt meðákærða X á barnum og þeir verið á leið út til að kaupa tóbak þegar B hefði gengið að þeim og óðara skvett bjór framan í þá. B og A hefðu því næst gengið í átt að versluninni Brynju, meðákærði fylgt þeim eftir og ákærði sömuleiðis. Er þangað kom hefði B kastað tómu bjórglasi í átt að meðákærða, því næst horfið ásamt A inn í húsasundið við hlið Tíu dropa og ákærðu farið á eftir. Í sama mund hefði A skvett bjór framan í ákærða, því næst fleygt glasi í átt að honum og ráðist á hann með höggi í andlit. Þessu næst hefðu þeir tveir byrjað að slást, A náð föstu hálstaki á ákærða, hann hálfdottið af þeim sökum og verið nálægt því að missa meðvitund þegar A hefði skyndilega sleppt takinu og ákærðu farið á brott við svo búið. Ákærði tók fram að hann hefði hvorki slegið til né sparkað í A og sagðist ekki hafa séð meðákærða gera slíkt. Aðspurður um hnífinn, sem fannst í fórum hans, kvaðst ákærði vera smiður og nota hnífinn daglega í vinnu. Hann hefði verið í vinnufötum kvöldið áður og því hefði hnífurinn verið í vasa hans, en ákærði hefði aldrei dregið hann fram. Kvað hann lögreglu allt eins geta kært hann fyrir að hafa verið í öryggisskóm með stáltá, en það séu hans vinnuskór.

Ákærði X kvaðst hafa verið á Dillon frá kl. 18-20:30 kvöldið áður, en vildi að öðru leyti ekki tjá sig um atburði. Þó gat hann þess að B hefði kallað hann ýmsum ónöfnum inni á Monte Carlo, en þrætti fyrir að hafa rifist á móti.

IV.

A fór ótilkvaddur á lögreglustöð 27. júní 2006 og lagði fram kæru vegna nefndrar líkamsárásar á hendur óþekktum árásarmönnum. Hann kvaðst hafa verið inni á Monte Carlo með B vini sínum og hefðu þeir verið nokkuð ölvaðir. B hefði lent í ryskingum við tvo menn og þeir félagar verið annað hvort reknir út af barnum eða yfirgefið hann sjálfviljugir. Í framhaldi hefðu þeir gengið eftir Laugavegi og verið staddir á móts við Tíu dropa þegar sömu menn hefðu veist að þeim, A fengið annan þeirra „aftan á sig“, hann fljótlega náð hálstaki á þeim manni og haldið honum þannig eins fast og hann gat uns slaknað hefði á manninum í örmum hans. Atburðarás hefði annars verið mjög hröð og kvaðst A næst muna eftir því að hafa legið í götunni, með mikla verki í vinstri fæti og hafi B verið að stumra yfir honum. A kvaðst ekki vita hvert hefði verið tilefni ryskinganna á Monte Carlo og sagðist ekki hafa orðið þess ásjáandi að B skvetti bjór eða henti glösum í mennina tvo. A gat þess að fjöldi manns hefði verið á vettvangi við Tíu dropa og sagðist aðspurður hugsanlega geta borið kennsl á annan árásarmannanna, ef hann sæi hann aftur.

B gaf skýrslu vitnis 3. júlí 2006. Hann kvaðst hafa verið að skemmta sér með A umrætt kvöld, þeir farið á Monte Carlo og verið „vel ölvaðir“ þegar B hefði lent í ryskingum við ókunnan mann. Þeir hefðu þó sæst og verið að rabba saman ásamt A þegar ákærði X, sem B þekkti frá fyrri tíð, hefði komið til þeirra og byrjað að rífa kjaft. B kvaðst ekki muna vel hvað síðan gerðist og bar fyrir sig ölvun, en þó myndi hann eftir að hafa svarað fúkyrðum ákærða með því að skvetta úr bjórglasi framan í hann. Að sögn B hefðu hann og A síðan farið út af staðnum, gengið vestur Laugaveg og þar inn í húsasund við Tíu dropa. Þar hefði ákærði og annar maður „stokkið á þá“ félaga; ákærði á B, en hinn ráðist á A. Hann kvaðst eiga erfitt með að lýsa þeirri atburðarás, því hún hefði verið afar hröð. B og ákærði hefðu þó tekist á, en B rifið sig lausan og hlaupið til A, sem hefði legið „í kuðung með manninum á jörðinni í einhvers konar tökum“. Í framhaldi hefði ákærði sparkað 3-5 sinnum í A og sagðist B ekki vita hvar höggin hefðu lent, en hann hefði náð að hrinda ákærða í burtu. Hann kvaðst síðan ekki vita meir en að ákærði og félagi hans hefðu hlaupið á brott.

C gaf skýrslu vitnis sama dag. Hún kvaðst hafa verið að horfa á sjónvarp með L-kvk-þgf I-kvk-þgf þegar hún hefði séð bjórglas „fljúga fyrir utan gluggann“, óttast um nálægar bifreiðar sökum þessa og því farið út ásamt D. Þar hefði C séð fjóra menn í átökum, „allir að kýla alla“, þær vinkonur því horfið inn og hringt í lögreglu. Í framhaldi hefðu þær farið að svefnherbergisglugga og fylgst með atburðarás þaðan. C kvaðst hafa séð að mennirnir hefðu allir verið „vel í glasi“ og að einn þeirra hefði fallið til jarðar. Í kjölfarið hefðu tveir mannanna ráðist á þann liggjandi, annar þeirra haldið honum niðri og greitt honum hnefahögg í andlitið, en hinn, síðhærður og íklæddur leðurjakka, á sama tíma sparkað ítrekað í höfuð og fætur mannsins. Rauðhærður vinur þolandans hefði þó reynt að ýta þeim leðurklædda frá og losa takið, sem hinn maðurinn hefði haft á þolanda, en sá leðurklæddi þá slegið og sparkað til þolanda. Að sögn C hefðu allir fjórir „verið algjörlega búnir á því“ í lok átakanna og þeir þurft að hafa sig alla við til að standa á fætur, þó ekki þolandinn, sem hefði legið eftir í götunni þegar mennirnir tveir hefðu farið á brott. Aðspurð kvaðst C hugsanlega geta þekkt hinn leðurklædda aftur, ef hún sæi hann, en hún myndi ekki hvernig hinn maðurinn liti út.

D gaf skýrslu vitnis daginn eftir. Hún greindi frá atvikum á sama veg og C fram að því er þær fóru að svefnherbergisglugganum og bar að hún hefði þá séð tvo menn, A og einhvern stutthærðan, liggjandi í fangbrögðum í húsasundi fyrir framan íbúð C, „rétt við Laugaveginn“, en tveir aðrir hefðu staðið hjá. Annar þeirra, íklæddur svörtum leðurjakka, með sítt svart hár, hefði í framhaldi sparkað ítrekað í andlit A og rauðhærður félagi A reynt að stöðva þá atlögu, meðal annars með því að sparka til þess síðhærða. Að sögn D hefði slagsmálunum lyktað með því að einhverjar konur hefðu skorist í leikinn og síðhærði og stutthærði maðurinn þá farið á brott. Aðspurð hvort hún myndi geta borið kennsl á þá menn kvaðst D hugsanlega myndu þekkja þann síðhærða, ef hún sæi hann aftur.

V.

Næst gerðist það 14. nóvember 2006, að ákærði Y var yfirheyrður að nýju. Hann hélt fast við fyrri framburð og bætti því við að A hefði ráðist á hann að tilefnislausu og tekið hálstaki, eftir að hafa skvett bjór framan í hann. Þá kom fram að ákærði hefði verið allsgáður umrætt kvöld, en A og B augafullir. Ákærða var við sama tækifæri kynnt framlögð bótakrafa í málinu og vísaði henni á bug.

Ákærði X var yfirheyrður 6. desember. Hann kvaðst hafa verið á leið vestur Laugaveg ásamt meðákærða Y, í miklum mannfjölda og verið staddur við Tíu dropa þegar einhver hefði skvett vökva í andlit hans og blindað um hríð. Er hann hefði fengið sýn að nýju hefði meðákærði legið í götunni og verið haldið í hálstaki af dökkhærðum manni. Að sögn ákærða hefði hann rokið til og reynt að bjarga meðákærða, sem hefði verið í andnauð og kallað, eða réttara sagt hvíslað, á hjálp. Ákærði hefði því rifið í manninn og reynt að losa um takið, en félagi mannsins, grannur og hávaxinn, sparkað margsinnis í ákærða og tafið björgunina. Að lokum hefði ákærða þó tekist að losa meðákærða undan hinum og þeir komist í burtu. Ákærði þrætti fyrir að hafa hitt sömu menn inni á Monte Carlo og sagði fyrstu samskiptin hafa verið þau að hann hefði fengið fyrrnefnda gusu í andlitið. Hann kvaðst ekki minnast þess að hafa slegið til árásarmanns meðákærða og neitaði því að hafa sparkað í hann. Aðspurður kvaðst ákærði ekki vera viss hvernig hann hefði verið klæddur umrætt kvöld, en taldi sig hafa verið í svörtum gallabuxum og snjáðum, svörtum, mittissíðum gallajakka. Þá hefði hann verið með ljóst, eyrnasítt hár. Ákærði áréttaði að hann hefði ekki valdið A líkamstjóni og hafnaði því framlagðri bótakröfu.

Lögregla tók þessu næst „símaviðtal“ við E 7. desember, F 9. desember, G og H 11. desember, og við I og J 2. janúar 2007, öll búsett í Reykjavík og nágrenni, en þau eiga sammerkt að hafa hringt í Neyðarlínuna vegna atburða máls. Er ástæðulaust að rekja efni nefndra símtala, sem liggur fyrir í jafnmörgum upplýsingaskýrslum, en vitnin komu fyrir dóm að frátöldum F, H og J. Þó skal þess getið að F mun hafa greint lögreglu frá slagsmálum fimm manna umrætt sinn í húsasundi við Laugaveg og hefði einn þeirra sparkað í höfuð annars manns, sem legið hefði undir þeim þriðja, en í kjölfar þess sparks hefði sami árásarmaður brotið flösku á höfði annars manns, þó ekki þess er hlotið hefði sparkið.

VI.

Fyrir dómi greindi ákærði X frá því að hann og meðákærði Y hefðu farið út af Monte Carlo umrætt kvöld og verið á leið vestur Laugaveg, í mannmergð, þegar tveir ókunnir karlmenn hefðu snúið sér að þeim á gangstétt við Tíu dropa og veist að þeim með ofbeldi, hent glasi í höfuð ákærða og blindað hann, en í framhaldi hefði annar mannanna, A, fellt meðákærða til jarðar og tekið hann hengingartaki. Ákærði hefði náð að losa meðákærða úr nefndu taki, en á meðan hefði hinn árásarmaðurinn „djöflast“ á baki ákærða og slegið og sparkað í hann. Í kjölfar þessa hefði meðákærði komist á fætur og þeir félagar hlaupið í burtu. Ákærði, sem sagðist hafa verið nánast allsgáður, kvaðst ekki hafa borið hönd fyrir höfuð sér og neitaði að hafa slegið eða sparkað til árásarmannanna. Aðspurður sagðist hann greint sinn hafa verið íklæddur gallabuxum, og dökkum gallajakka, en vildi þó ekki mótmæla því, sem fram kæmi í frumskýrslu, að hann hefði verið í svörtum leðurjakka. Þá hefði ákærði verið stuttklipptur, með „sauðalitt“ hár. Hann kvað rétt að hann hefði borið derhúfu með hauskúpumerki við handtöku.

Ákærði Y kvaðst hafa verið á leið úr vinnu umrætt kvöld, hann séð meðákærða X gegnum glugga á Monte Carlo og því kíkt inn á staðinn. Þeir hefðu síðan farið út skömmu síðar og í sömu andrá hefðu dyraverðir verið að vísa tveimur mönnum (A og B) á dyr. Ákærðu hefðu rölt niður Laugaveg og verið staddir fyrir utan Brynju og Tíu dropa þegar glas hefði komið fljúgandi í átt að meðákærða og á hann verið ráðist, en síðan hefði A kastað glasi í átt að ákærða, því næst ráðist á hann, tekið hálstaki og snúið hann niður. Að sögn ákærða hefði hann verið „í kuðli“ undir A og í mikilli andnauð og því ekki séð framvindu mála, en A hefði skyndilega losað takið og ákærði komist í burtu. Ákærði sagðist hvorki hafa slegið né sparkað í A meðan á þessu stóð. Hann kvaðst hafa verið íklæddur gallabuxum, dökkum jakka og vinnuskóm um kvöldið og tók fram að hann hefði verið allsgáður. Aðspurður um ætlaðan vopnaburð áréttaði ákærði að hann hefði verið á leið heim úr vinnu og því hefði hnífurinn, vinnutæki keypt í Ellingsen, verið í buxnavasa hans.

VII.

A bar fyrir dómi að hann hefði verið á Monte Carlo umrætt kvöld með B vini sínum þegar B hefði lent í rifrildi við „einhverja stráka“. Þeir félagar hefðu síðan farið út af staðnum og tveir menn, þeir sömu og áður, líklega setið fyrir þeim og ráðist á þá í húsasundinu við Tíu dropa. A kvaðst ekki geta lýst þeirri atlögu, enda hefði hann verið „töluvert drukkinn“, en þó myndi hann eftir að einhver hefði sparkað í og kýlt hann. A kvaðst ekki muna hvort hann hefði staðið í fæturna á þeirri stundu eða legið í jörðinni og sagðist ekki vita hvenær í atburðarás hann hefði meiðst á vinstri ökkla. Lesin var fyrir A atvikalýsing úr læknisvottorði. Aðspurður hvort sú lýsing væri rétt sagði A: „Ja, það getur verið.“ Hann taldi í framhaldi rangt og „óhugsandi“ að hann hefði ráðist á einhvern umrætt kvöld, en kvaðst ráma í að hafa tekið mann hálstaki, sem hefði verið að berja, sparka og kýla í hann. Aðspurður kvaðst A ekki hafa hugmynd um hvort árásarmennirnir hefðu verið þeir sömu og B hefði verið að stæla við á Monte Carlo, sagði þá allt eins hafa getið verið fleiri en tveir, jafnvel þrír eða fjórir, nefndi að hann hefði sjálfur verið „blindfullur“ og dregið þá ályktun að um sömu tvo menn hefði verið að ræða. Aðspurður kvað hann minni um atburði vera slævt sökum áfengisneyslu, sagðist í framhaldi hafa verið „dauðadrukkinn“ og því ekki gera sér neina grein fyrir því hvort maðurinn, sem hann hefði tekið hálstaki, væri sá hinn sami og hefði slegið og sparkað í hann. Lesin var fyrir A atvikalýsing hans hjá lögreglu 27. júní 2006 og kvaðst hann ekki geta útskýrt misræmi í eigin frásögn. Loks var A kynnt að í bótakröfu hans sé staðhæft að ákærði X hefði ráðist á hann, snúið hann niður og sparkað ítrekað í vinstri ökkla hans. „Hvenær sagði ég það“ svaraði A og bætti því við að lögmaður hans hefði þrýst á hann að nefna annan hvorn ákærðu í þessu sambandi og A því nefnt þann árásarmann, sem hann hefði kannst „pínkulítið“ við fyrir atburði.

B bar að hann hefði greint sinn setið á Monte Carlo með A, þeir verið búnir að drekka „töluvert mikið“ og B verið „vel drukkinn“. Ákærði X hefði ítrekað truflað þá með röfli og leiðindum, B því skvett úr bjórglasi framan í ákærða, þeir félagar því næst farið út af staðnum, gengið áleiðis niður Laugaveg og farið inn í húsasund við Tíu dropa. Þar hefði ákærði stokkið aftan á B og félagi ákærða, meðákærði Y, stokkið aftan á A, rétt fyrir innan gangstétt við Laugaveginn. Að sögn B hefði hann náð að losna undan ákærða, en á þeirri stundu hefðu meðákærði og A legið á jörðinni, A öskrað af sársauka, líklega vegna ökklabrots af völdum falls til jarðar og hann haldið meðákærða undir í hálstaki. Í kjölfarið hefði ákærði einnig ráðist á A og sparkað í það minnsta 2-3 í líkama hans, „í kroppinn“, á meðan A og meðákærði hefðu velst um og hnoðast í götunni. Í framhaldi hefðu nærstaddir skipt sér af málinu og ákærðu þá sprottið á fætur og haft sig á brott. B kvað af og frá að hann eða A hefðu átt upptök að árásunum og sagði rangt að annar hvor þeirra hefði hent bjórglasi í átt að ákærðu.

C bar að hún hefði umrætt kvöld setið heima og séð bjórglas fljúga í átt að bifreið hennar í húsasundinu við Tíu dropa, hún því rokið út í glugga til að athuga hvað væri í gangi og séð fjóra menn, eða „tvö lið“, þar af aðallega tvo í slagsmálum. Annar þeirra, líklega milli þrítugs og fertugs, ef til vill aðeins eldri, hefði verið í leðurjakka og sá verið aðallega að lemja hinn. Í framhaldi hefðu C og D vinkona hennar farið út og C þá séð aðallega einn mann, hinn leðurklædda, berja hinn, sem þá hefði legið á jörðinni, „og svo vinur hans að, svona að hjálpa honum að sparka eitthvað í hann, hvernig sem það var.“ Vinur þolanda hefði í framhaldi reynt að hjálpa honum og toga árásarmanninn í burtu, en alltaf verið stjakað frá. Aðspurð hvað hún hefði nákvæmlega séð gerast bar C að sá leðurklæddi, aðallega, hefði verið „að kýla og sparka og svo þegar hann lá niðri og verið að sparka í hann“ og kýla hann, en bæði þolandi og vinur hans, sem hefðu aðallega verið lamdir, hefðu verið blóðugir eftir viðskiptin. Aðspurð um tilvitnun úr lögregluskýrslu, „allir að kýla alla“, bar C að þannig hefði hún upplifað atburðarás í upphafi. Í lok skýrslugjafar var C beðin að útskýra orðin „sítt hár“ úr framburðarskýrslu sinni hjá lögreglu, bent á að í dómsal væru átta karlmenn viðstaddir, þar á meðal ákærði X, með eyrnasítt hár og sagði hún engan falla undir merkingu orða sinna um sítt hár og benti á axlir sínar sem viðmið um háralengd viðkomandi árásarmanns.

G bar að hún hefði búið og byggi enn í íbúð fyrir ofan Tíu dropa, á 3. hæð hússins nr. 27 við Laugaveg. Umrætt kvöld hefði hún verið á leið í bíó, heyrt háreysti fyrir utan baðherbergisglugga, verið litið út og þá séð nokkra menn í húsasundinu, að því er henni virtist „að berja einn“ og nokkrar stelpur í kring með farsíma. Hún kvað einn mann hafa legið í götunni, nánast allan þann skamma tíma er hún hefði séð til og hefði einhver sparkað í hann, líklega í mjóbak. G gat ekki lýst ætluðum árásarmanni, einum eða fleiri, en kvað allt að fimm karlmenn hafa verið á staðnum og þrjár til fjórar konur.

E bar að hann myndi lítið eftir atburðum, enda langt um liðið. Þó myndi hann eftir að hafa verið sunnan Laugavegs, séð fjóra menn slást handan götunnar, í húsasundi við Tíu dropa, fundist þau „slagsmál“ það harkaleg að hann hefði ákveðið að hringja í lögreglu og að einn mannanna hefði fljótlega hætt og farið í burtu. Á meðan hefðu hinir þrír haldið áfram að slást.

I bar að hann hefði greint sinn verið á leið um Laugaveg og staðið sunnan götunnar þegar hann hefði séð „hörkuslagsmál“ milli tveggja manna, íklæddra svörtum leðurjökkum að því er hann minnti, í húsasundi við Tíu dropa, hinu megin götunnar, án þess þó að geta lýst þeim nánar. Annar þeirra hefði haft betur og sá sparkað í hinn liggjandi. I kvaðst ekki hafa séð annan mannanna taka hinn hálstaki, en undir lokin hefði verið mjög af báðum dregið. Fram kom í máli I að hópur fólks hefði staðið í kringum áflogaseggina tvo, án þess að I treysti sér til að nefna neina tölu í því sambandi.

VIII.

Samkvæmt 1. mgr. 135. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skulu röksemdir dómara lúta að því hvað teljist sannað og með hverjum hætti. Um sönnun fer annars eftir reglum 45.-48. gr. laganna. Í því sambandi ber að meta skynsamlegan vafa til hagsbóta fyrir ákærðu, bæði um atriði er varða sekt þeirra og önnur, sem telja má þeim í óhag. Sönnunarbyrði hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 45. gr., en sönnunarmat dómara er frjálst, þó þannig að dómur skal fyrst og fremst reistur á sönnunargögnum, sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 48. gr.

Niðurstaða í málinu veltur á því hvort ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærðu hafi, laugardaginn 17. júní 2006, „ráðist með höggum“ á A „og ákærði X sparkað ítrekað í hann liggjandi í líkama og í höfuð,“ allt með þeim afleiðingum, sem lýst er í 1. tölulið ákæru. Þá er ágreiningur um vopnalagabrot ákærða Y-kk-ef, sbr. 2. töluliður ákærunnar.

Í ákæru er vettvangur ætlaðrar líkamsárásar sagður við verslunina Brynju á Laugavegi 29. Ákærðu og vitnum ber hins vegar saman um að til átaka hafi komið á öðrum stað, nánar tiltekið í mynni húsasunds við inngang kaffihússins Tíu dropar að Laugavegi 27. Ber við þann vettvang að miða við úrlausn málsins, sbr. 2. málsliður 1. mgr. 117. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Í málinu nýtur hvorki afstöðuteikninga né ljósmynda af vettvangi og nánasta umhverfi hans, en innst í húsasundinu, um 50 metrum frá vettvangi, er bakhúsið Laugavegur 27a. Lauslega áætlað er vettvangur einnig um 20-25 metrum vestan við B-kvk-þf og þaðan eru um 50 metrar að veitingastaðnum Monte Carlo, þar sem viðskipti ákærðu við A og B hófust hinn örlagaríka þjóðhátíðardag. Er óumdeilt að tveir þeir síðarnefndu voru ölvaðir. Með hliðsjón af 45. og 47. gr. laga um meðferð opinberra mála ber einnig að leggja til grundvallar að B hafi skvett úr bjórglasi framan í ákærða X inni á veitingastaðnum, svo sem B hefur gengist við, að í framhaldi hafi hann og A farið út af staðnum og gengið vestur Laugaveg í átt að Tíu dropum og að ákærðu hafi fylgt á eftir.

Ákærði Y hefur verið stöðugur í þeim framburði að glasi eða vökva hafi verið fleygt í átt að ákærða X og að í kjölfarið hafi A kastað glasi í átt að ákærða, í eða við mynni húsasundsins, því næst ráðist á ákærða, tekið hann hálstaki, snúið til jarðar og haldið honum svo fast undir sér að ákærða hefði legið við köfnun. A hefði síðan skyndilega losað takið, ákærði þá komist á fætur og hann og ákærði X hraðað sér á brott. Fær nefndur framburður ríka stoð í lögregluskýrslu ákærða X 6. desember 2006 og framburði X fyrir dómi. Ákærði Y hefur og haldið því stöðugt fram, við yfirheyrslur hjá lögreglu 18. júní og 14. nóvember 2006 og síðan fyrir dómi, að hann hafi hvorki slegið né sparkað í A í greindum átökum. Fær sá framburður einnig stoð í frásögn ákærða X, en þó sér í lagi í vitnisburði A sjálfs og B vinar hans, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi. Þegar við þetta bætist að önnur vitni hafa hvorki borið um beina árás ákærða Y á A, né heldur að ákærði hafi slegið eða sparkað í hann, svo óyggjandi sé, er einsætt að sýkna ber ákærða af þeirri háttsemi, sem honum er gefin að sök í 1. tölulið ákæru.

Um sekt ákærða X gætir sýnu meiri vafa. Við yfirheyrsluna 6. desember 2006 þrætti hann fyrir að hafa sparkað í A og kvaðst ekki minnast þess að hafa slegið til hans á meðan ákærði hefði verið að reyna að bjarga ákærða Y úr hengingartaki A. Fyrir dómi neitaði hann svo hvoru tveggja. Þegar A gaf skýrslu vitnis hjá lögreglu, tíu dögum eftir atburði, kvaðst hann muna eftir að hafa nánast svæft ákærða Y með föstu hálstaki, en ekki vita hvernig eða af hvers völdum hann hefði hlotið áverka sína. Á því varð ekki breyting við skýrslugjöf fyrir dómi, en þá kom skýrt fram að A hefði verið dauðadrukkinn umrætt kvöld, að hann vissi ekki hvernig hann hefði hlotið áverkana, að árásarmenn hans hefðu allt eins getað verið þrír eða fjórir og að hann hefði í upphafi bent fingri á ákærða X, sem megintjónvald, vegna þrýstings frá lögmanni sínum og þar sem hann hefði þó vitað einhver deili á þeim manni. Við skýrslugjöf B hjá lögreglu 3. júlí 2006 kvaðst hann hafa verið „vel ölvaður“ og eiga erfitt með að lýsa atburðarás í húsasundinu, en þó hefði hann séð ákærða sparka 3-5 sinnum í A, þar sem hann lá í jörðinni með ákærða Y, án þess þó að B sæi hvar spörkin lentu. Fyrir dómi brá svo við að B tengdi ökklabrot A við fall í jörðina með ákærða Y, en í kjölfar þess hefði A öskrað af sársauka og ákærði X í framhaldi sparkað 2-3 sinnum „í kropp“ A.

Í ljósi sakarneitunar ákærða X, sem og ofangreinds vitnisburðar A og B, hlýtur að leika skynsamlegur vafi á því að ákærði hafi valdið A þeim áverkum, sem lýst er í 1. tölulið ákæru, sér í lagi hinu slæma broti á vinstri ökkla, enda hefur B-kk-nf Z-kk-nf sérfræðingur í bæklunarskurðlækningum borið að téður áverki geti ekki stafað af sparki eða spörkum í ökkla A. Hvorki A né B, og því síður önnur vitni, hafa borið að ákærði hafi stokkið eða stigið harkalega ofan á ökklann og samkvæmt vætti nefnds læknis er ekki útilokað að A hafi getað hlotið umræddan áverka við slæmt fall til jarðar. Að þessu gættu og í ljósi þeirrar staðhæfingar ákærðu, sem ekki hefur verið hnekkt með vætti vitna, að A hafi slengt ákærða Y til jarðar í húsasundinu, er ósannað að ákærði X hafi valdið téðum áverka og ber því að sýkna hann af broti gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Kemur þá til skoðunar hvort sannað sé að ákærði X hafi valdið A öðrum áverkum, sem lýst er í 1. tölulið ákæru, einkum og sér í lagi „glóðarauga á bæði augu“ og „hrufl og mar í andliti“, en „mar á höndum og hnúum“ getur A hæglega hafa hlotið í átökum við ákærða Y, þá er þeir kútveltust í fangbrögðum í steinsteyptu húsasundinu. Í málinu nýtur hvorki óvilhallra sjónarvotta að upphafi þeirra átaka, né heldur að ryskingum milli ákærða X og B. Stendur því orð gegn orði um upptök áfloga, annars vegar staðfastur og nær samhljóða framburður ákærðu og hins vegar vætti B, sem var ölvaður og óskýr vitnisburður A, sem var ofurölvi og man einkar óljóst eftir atburðum í húsasundinu. Ber ákærðu að njóta alls vafa í þessu sambandi, sbr. 45.-46. gr. laga um meðferð opinberra mála, sem telja verður skynsamlegan í ljósi samhljóða frásagnar C og D hjá lögreglu um að þær hafi séð bjórglas „fljúga“ fyrir framan glugga íbúðar C, örskömmu áður en þær sáu fjóra menn í átökum, öfugt við dómsvætti B, sem þrætti fyrir að hann eða A hefðu hent glasi í átt að ákærðu. Með hliðsjón af framansögðu er ósannað að ákærðu hafi verið upphafsmenn átaka, sem leiddu til áverka A.

Við mat á því hvort ákærði X hafi sannanlega „ráðist með höggum á A og ... sparkað ítrekað í hann liggjandi í líkama og í höfuð“ er til margs að líta. Samkvæmt vitnisburði G sá hún nokkra menn í húsasundina, að því er virtist vera að berja einn mann, bar að einn maður hefði legið í jörðinni og að einhver hefði sparkað í hann, líklega í mjóbak. G taldi fimm karlmenn hafa tengst átökunum og sagði þrjár til fjórar konur hafa staðið í kring. Vitnið E bar að hann hefði séð átök milli fjögurra karlmanna, kvað einn þeirra fljótlega hafa horfið á braut og hina þrjá hafa haldið áfram að slást. Vitnið I bar að hann hefði séð hörkuslagsmál milli tveggja leðurklæddra manna og hefði annar þeirra haft betur og sparkað í hinn liggjandi. Að sögn I hefði hópur fólks staðið í kringum áflogaseggina tvo. Hefur ekkert vitnanna borið að ákærði X hafi tekið þátt í átökum í húsasundinu.

Þá ber að líta til þess að ákærði Y sá ekki meðákærða valda A áverkum, þess að vitnið C bar að hún hefði séð fjóra menn í átökum og „allir að kýla alla“, þess að hún kvað einn mann hafa fallið til jarðar, þess að hún bar að síðhærður maður íklæddur svörtum leðurjakka hefði haft sig mest í frammi, þess að D bar hjá lögreglu að meginárásarmaðurinn hefði borið sítt svart hár, þess að vitnið F sagði lögreglu að hún hefði séð fimm menn í slagsmálum í húsasundinu, flösku brotna á höfði eins þeirra og þar fram eftir götum og loks þess að samkvæmt fyrstu frásögn C og D, svo sem hún var skráð í greinargóðri frumskýrslu Þ-kk-ef Á-kk-ef E-kk-ef lögreglumanns, töldu þær leðurklæddan mann „með dökkt og sítt liðað hár“ hafa sparkað í höfuð og fótleggi A. Þegar við þetta bætist að A, C og D tjáðu lögreglu, skömmu eftir atburði, að þau gætu mögulega borið kennsl á hinn leðurklædda ofbeldismann, ef þau sæu hann aftur, án þess að við því væri brugðist með sakbendingu af einhverju tagi og síðast en ekki síst það, að ekki liggur annað fyrir í málinu en að ákærði X hafi verið með ljóst eða skolleitt og stutt hár hinn örlagaríka dag, þykir slíkur vafi leika á því að hann hafi verið sá er sparkaði í líkama og höfuð A, að gegn eindreginni neitun ákærða er ótæk önnur niðurstaða en að sýkna hann af líkamsárás á A í skilningi 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Er ákærði samkvæmt því sýkn sakar af ákæru í málinu.

Ákærði Y hefur gefið skýringar á því af hverju hann hafi umrætt sinn borið hníf þann í vasa sínum, sem 2. töluliður ákæru lýtur að. Við mat á því hvort ákærði hafi þannig gerst sekur um brot á 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998, ber fyrst og fremst að líta til 1. mgr. 1. gr. téðra laga, en þar segir að með vopni samkvæmt téðum lögum sé átt við „hvert það tæki eða efni sem unnt er að beita til að deyða eða skaða heilsu manna eða dýra tímabundið eða varanlega, enda sé með tilliti til aðstæðna ástæða til að ætla að fyrirhugað sé að nota tækið eða efnið í slíkum tilgangi“. Í máli þessu liggur ekki annað fyrir en að ákærði Y hafi verið á leið heim úr vinnu, íklæddur vinnufatnaði og með umræddan hníf í vasa, sem hann noti iðulega við vinnu. Með hliðsjón af öllum aðstæðum greint sinn, ekki síst þess að umræddur hnífur kom fyrst í leitirnar eftir handtöku ákærða, er varhugavert að skýra ákvæði 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga svo rúmt að ákærði hafi greint sinn gerst sekur um vopnaburð á almannafæri, enda ber eðli máls samkvæmt að túlka viðkomandi refsiákvæði þröngri lögskýringu. Skal ákærði því sýkn af nefndu broti, sbr. og 45. gr. laganna um meðferð opinberra mála.

Samkvæmt greindum málsúrslitum og með vísan til 3. mgr. 172. gr. laga um meðferð opinberra mála ber að vísa bótakröfu A frá dómi. Þá ber samkvæmt 1. mgr. 166. gr. laganna að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, skipaðs verjanda ákærða X fyrir dómi og málsvarnarlaun J-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns vegna verjandastarfa í þágu ákærða Y á rannsóknar- og dómsstigi. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til fjölda þinghalda og tvískiptrar aðalmeðferðar þykja málsvarnarlaun fyrrnefnds lögmanns hæfilega ákveðin 262.944 krónur og þess síðarnefnda 302.784 krónur, hvoru tveggja að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Þ-kvk-nf S-kvk-nf G-kvk-nf fulltrúi lögreglustjóra sótti málið af hálfu ákæruvaldsins.

DÓMSORÐ:

Ákærðu, X og Y, eru sýknir saka.

Bótakröfu A er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 262.944 króna málsvarnarlaun H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns og 302.784 króna málsvarnarlaun J-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns.

J-kk-nf J-kk-nf