S-1774/2005

Mál þetta sem dómtekið var 17. maí sl. er höfðað með ákæru dagsettri 4. nóvember 2005 á hendur X,

1. Fyrir nauðgun með því að hafa að kvöldi föstudagsins 26. nóvember 2004 í svefnherbergi á heimili sínu að ..., Reykjavík, með ofbeldi þröngvað Z, kennitala 000000-0000, til kynferðismaka með því að færa hana úr hjólastól sem hún er bundin við, leggja hana upp í rúm, setja getnaðarlim sinn í munn konunnar og láta hana hafa við sig munnmök gegn vilja hennar, en Z gat ekki spornað við verknaðinum sökum líkamlegrar fötlunar sinnar.

Telur ákæruvaldið þessa háttsemi varða við 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 40/1992.

2. Fyrir nauðgun eða annars konar ólögmæta nauðung með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 23. febrúar 2005 í ... Reykjavík, ekið Y, kennitala 000000-0000, sem bundin er hjólastól, inn á salerni, læst hurðinni og þannig með ofbeldi þröngvað henni til kynferðismaka er hann lét stúlkuna nudda getnaðarlim sinn gegn vilja hennar en Y gat ekki spornað við verknaðinum sökum líkamlegrar og andlegrar fötlunar sinnar.

Telur ákæruvaldið þessa háttsemi varða 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 40/1992, en til vara við 195. gr. sömu laga, sbr. 3. gr. laga nr. 40/1992 og krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Z krefst miskabóta að fjárhæð 1.500.000 króna auk vaxta og dráttarvaxta samkvæmt lögum nr. 38/2001 frá 26. nóvember 2004 til greiðsludags og þóknunar vegna réttargæslu.

Af hálfu Y er krafist miskabóta að fjárhæð 500.000 króna auk vaxta og dráttarvaxta samkvæmt lögum nr. 38/2001 frá 23. febrúar 2005 til greiðsludags.

Miskabótakröfum er beint að fjárhaldsmanni ákærða, J-kk-þgf R-kk-þgf J-kk-þgf hæstaréttarlögmanni, fyrir hönd ákærða, þar sem ákærði er sviptur fjárræði.

Málavextir.

Ákæruliður 1.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar í Reykjavík fékk lögreglan beiðni 27. nóvember 2004 frá Fjarskiptamiðstöð lögreglu um að fara að ..., sem er sambýli á vegum .... Vinur kæranda, Z, E, skýrði svo frá að Z hefði verið nauðgað.

Er lögregla hitti Z að máli sagði hún að hún hefði kvöldið áður farið að heimili ákærða, og tjáði hún lögreglu, með aðstoð tölvu, að ákærði hefði tekið hana úr hjólastólnum og lagt hana á rúmið sitt. Þar hefði hann sett getnaðarlim sinn upp í munninn á henni og ofan í kok. Hann hefði haft sáðlát og hún kúgast.

Í skýrslu lögreglu kemur fram að Z hafi notast við ... og að B, bifreiðastjóri hjá ..., hefði tjáð lögreglu að viðskilnaður ákærða og Z umrætt kvöld hefði verið góður, vel hefði farið á með þeim og þau talað um að hittast eða heyrast næsta dag. Ekkert hafi virst ama að Z og hún hafi virst glaðleg. Z vildi ekki staðfesta þessa frásögn B.

Skýrsla var tekin hjá lögreglu 30. nóvember 2004, á heimili Z og voru viðstaddar skýrslutökuna réttargæslumaður Z, H-kvk-nf L-kvk-nf hdl. og móðir Z.

Í skýrslunni kemur fram að Z hafi skýrt svo frá að hún hefði farið í heimsókn til ákærða 26. nóvember 2004. Hann hefði farið að sýna henni klámmyndir í tölvu en hún hafi sagt að hún hefði ekki áhuga á því. Ákærði hefði ekið hjólastólnum hennar inn í svefnherbergi og hafi hann lyft henni úr stólnum og sett hana yfir í rúmið. Hann hafi síðan klætt sig úr buxunum og sett typpið upp í hana. Hún hafi beðið hann að hætta þessu, en hann virt það að vettugi. Hún kvaðst ekki hafa getað talað við hann á meðan á þessu stóð, en hún hafi kúgast og liðið mjög illa. Síðan hafi hún fengið vökva í munninn sem hún hafi kyngt. Þegar ákærði hafi hætt þessu hafi hann klætt sig í buxurnar aftur og boðið henni kók að drekka. Hún kvaðst ekki hafa viljað það. Rúmlega kl. 11 um kvöldið hafi bíllinn frá ... komið að sækja hana, en hún kvaðst ekki hafa treyst sér til að segja bílstjóranum frá þessu. Þá kvaðst hún ekki heldur hafa viljað láta D vin sinn sjá að hún væri að gráta, þótt hana hafi langað til að gráta. Hún kvað E, vin sinn, fyrst hafa frétt af þessu daginn eftir er hún sagði E frá þessu.

Skýrsla var tekin af ákærða hjá lögreglu 27. nóvember 2004. Ákærði kvað ekkert hafa gerst umrætt kvöld, sem Z hafi ekki viljað. Hann kvað Z hafa sagt honum að hún væri hrifin af honum, hún hafi bæði hringt í hann og svo hafí hún hitt hann í .... Hann kvað Z hringja í sig á hverju kvöldi og einnig á daginn. Hann kvað þau hafa verið búin að ákveða að hittast heima hjá honum til þess að hún myndi ,,totta“ hann. Hann hafi stungið upp á því við hana og hún hafi haft á því mikinn áhuga.

Hann kvað þau hafa í fyrstu verið í tölvunni og síðan hafi hann ekið henni inn í svefnherbergi þar sem hann hefði sett liminn upp í munn hennar og hún hefði ,,tottað“ hann. Hún hefði sagt ákærða hvenær hún vildi ekki meira og þá hefði ákærði hætt og farið fram og lokið sér af á salerninu.

Að þessu loknu hefðu þau slappað af og spjallað saman. Síðan hefði bíllinn frá ... sótt hana og hún hefði alls ekki verið ósátt. Hún hefði svo hringt í hann daginn eftir og sagt að það hefði verið gaman kvöldið áður.

Í niðurstöðu réttarlæknisfræðilegrar skýrslu neyðarmóttöku vegna nauðgunar frá 27. nóvember 2004, segir: Mikið fötluð stúlka sem er bundin við hjólastól og kemur eftir misneytingu sem átti sér stað í gærkvöld. Var þá í heimsókn en þvinguð til munnmaka og fékk gerandi sáðlát. Er með roðabletti aftan og neðan við eyru og eymsli öðru megin og er ekki útilokað að blettirnir séu eftir þrýsting t.d. undan fingrum. Er búin að þvo sér í framan og bursta tennur, en til öryggis tekin sýni frá tanngarði, gómum og nefi, auk stroks frá andliti m.t.t. DNA. Var einnig reynt að fá hana til að horfa á myndir í tölvu sem hún vildi ekki. Er greinilega hrædd og skelfd eftir þessa lífsreynslu og vill kæra. Á í vissum erfiðleikum með tjáningu en frásögn fæst þó fram með beinum spurningum auk þess sem hún bætir við frá eigin brjósti og er samkvæm sér við endurteknar spurningar. Man ekki allt vegna lostsins.

Í niðurstöðu mats frá sjúkraþjálfara Z, T, frá 3. desember 2004, segir Z er með meðfædda alvarlega heilalömun með spastisk qudriplegia og dystonia og er hreyfigeta hennar mjög takmörkuð. Z er alveg bundin hjólastól og hefur enga stand- eða göngugetu nema í göngugrind. Hún kemst daglega í og úr hjólastól með hjálp lift og persónulegrar aðstoðar. Hún nær ekki að sitja óstudd á bekk hvorki með né án bolbeltis. Vegna kreppu og erfiðleika með stjórn hefur hún mjög takmarkaða færni í handleggjum og nær hún sjaldan öruggu gripi um áhöld, getur ekki drukkið úr glasi en nær að stjórna rafdrifnum hjólastól. Við tilfinningalegt uppnám spennir hún oft óviljandi allan líkamann og hemur það sjálfráðar hreyfingar hennar um leið. Z er með nokkra dysarthriu en hún getur þó gert sig vel skiljanlega en þarf oft tíma til að hugsa sig um áður en hún talar. Í stuttu máli er Z með mikla líkamlega fötlun og er algjörlega háð hjálpartækjum og hjálp frá nánasta umhverfi.

Þá liggur frammi í málinu mat sálfræðings á vitsmunaþroska Z frá 22. maí 2000. Þar segir: Z er lömuð og bundin hjólastól. Hún kemur til mín á rafmagnshjólastólnum sínum. Lömun Z takmarkar alla hreyfigetu hennar. Hendur hennar eru krepptar og hún getur ekki leyst nein verkleg prófverkefni af hendi. Hún á einnig vegna lömunar sinnar í erfiðleikum með mál. Hún talar hægt og í stuttum setningum og er oft lengi að byrja orð og setningar. Z er samvinnugóð og leggur sig fram um að leysa þau verkefni sem ég legg fyrir hana. Ég hef hitt Z nokkrum sinnum og hún virðist afslöppuð og örugg með sig hjá mér.

Athugun á almennum greindarþroska byggir aðeins á málþáttum WAIS prófsins. Samkvæmt niðurstöðu prófsins er málleg greind Z á mörkum tornæmis og vægrar þroskahömlunar. Árangur er nokkuð jafn við úrlausn einstakra málþátta. Mestur er árangurinn í talnaminni (7). Minnstur er árangurinn í þekkingarþáttum (4) og málskilningi (5). Almenn þekking Z er mjög takmörkuð...Þá er skilningur hennar á aðstæðum takmarkaður. Orðaforði og orðskilningur er einnig takmarkaður og minni en ætla má miðað við hve skýrmælt Z er þegar hún talar.

Í 15 orða minnisprófi man Z 4 orð eftir að hafa heyrt listann lesinn einu sinni sem ber vott um lítið vinnsluminni. Minnishleðsla hjá Z er takmörkuð og ekki stöðug. Mest man Z 7 orð eftir að hafa heyrt orðalistann 4 sinnum. Eftir 5 skipti man hún 6 orð. Truflun dregur lítið úr minnisgeym Z (5) og hún man enn 4 orð eftir 20 mínútna hlé. Þessar niðurstöður sýna alvarlegar minnisraskanir. Vinnsluminni er lítið og endurtekning dugar aðeins skammt sem minnisaðferð. Þá hefur Z takmarkaða einbeitingu sem m.a. kom fram í því að hún skáldaði ný orð þegar hún var orðin þreytt. Z man 8 atriði af 24 í stuttri sögu sem er frammistaða nokkuð undir meðaltali. Z man 5 af atriðunum eftir 20 mínútna hlé. Í annarri sögu man hún 2 af 22 atriðum og ekkert eftir 20 mínútna hlé. Þessi frammistaða bendir til einbeitingarörðugleika og úthaldsleysis auk skerts vinnsluminnis.

Samantekt: Niðurstöður benda til starfhæfrar mállegrar greindar á mörkum tornæmis og þroskaheftingar. Greindarskerðingin virðist almenn og nær bæði til skilnings- og þekkingarþátta. Orðaforði Z er verulega takmarkaður og orðskilningur lítill. Þá benda niðurstöður til alvarlegra minnisraskana og einbeitingarerfiðleika. Styrkleikar Z liggja á sviði samskipta og félagsþroska en Z er vinmörg og á auðvelt með að kynnast fólki. Þá hefur Z gott málfar þrátt fyrir talörðugleika. Veikleikar Z felast í takmörkuðum skilning hennar og lítilli almennri þekkingu sem tengist minnisröskun. Vegna þroskaskerðingar Z er mikilvægt að tala við hana á skýran og einfaldan hátt. Jafnframt að ganga úr skugga um réttan skilning hennar með því að spyrja hana hvernig hún skilur það sem við hana er sagt. Hafa skal í huga að Z þreytist fljótt og missir þá einbeitingu sína.

Samkvæmt skýrslu tæknideildar lögreglu kom ekki fram nein svörun við sæðisprófi í því stroki sem tekið var frá andliti, nösum og munni Z á neyðarmóttöku.

Í skýrslu sálfræðingsins Þ frá 13. október 2005 kemur fram að Z hafi verið vísað í sálfræðimat og meðferð af hálfu neyðarmóttöku vegna nauðgana. Hún mætti í 16 sálfræðiviðtöl til sálfræðingsins á tímabilinu 30. desember 2004 til 11. október 2005.

Í samantekt sálfræðingsins kemur fram að ,,allt viðmót stúlkunnar og hegðun bendir til að þess að hún hefur upplifað mikla ógn, skelfingu og varnaleysi, sem liggur til grundvallar fyrsta viðmiðs í greiningu á áfallastreituröskun. Þau líkamlegu, sálrænu og félagslegu eftirköst, sem hún lýsir og koma einnig fram á sjálfsmatskvarða, samsvara einkennum sem þekkjast hjá fólki sem hefur upplifað alvarlegt áfall eins og nauðgun, stórslys eða hamfarir. Þessi einkenni falla að öðrum viðmiðunum í greiningu áfallastreituröskunar. Stúlkan er ávallt samkvæm sjálfri sér og öll viðbrögð og frásögn trúverðug“.

Í málinu liggur frammi athugun sálfræðingsins H á greindarþroska ákærða frá júlí 2002. Í niðurstöðukafla hans segir :.. Athugunin sýnir að greind X er á sviði tornæmis. Með prófi W-kk-ef fyrir fullorðna mælist greindarvísitalan í heild 77. Mat með TONI greindarprófinu bendir til hins sama og gefur niðurstöðuna 76. Frammistaða sýnir ekki mikla dreifingu meðal einstakra mæliþátta. Mælitala málþátta er 38 sem svarar til mállegrar grv. 80. Mælitala verklegra þátta er 34 sem svarar til verklegrar grv. 77. Meðal málþátta er frammistaða X mest í skilningi (mælitala 9) sem er sambærileg við árangur samanburðarhóps með greind í tæpu meðallagi. Árangur er minnstur í þekkingu. Svör X voru oft ónákvæm og óljós. Hann svaraði t.d. að litir íslenska fánans væru blár, rauður og gulur, og að 11 mánuðir væru í árinu. Í verklegum þáttum er frammistaða mest í litaflötum (10) og jafnast á við tæpan meðalárangur samanburðarhóps. Í öðrum verklegum þáttum jafnast frammistaðan á við árangur fólks með greind á sviði tornæmis...Breyting á getu X í kjölfar slyssins í mars 2001 bendir til þess að frekari röskun hafi átt sér stað á vitsmunaþroska X. Vegna þess hve langt er liðið frá slysinu er frekari framfara fyrst og fremst að vænta með þjálfun. Breytingin felst í hæfni X til að taka frumkvæði svo og að skipuleggja líf sitt. Þessir hæfileikar eru oft tengdir starfsemi í framheila og geta raskast verulega án þess að það komi fram á sálfræðilegum prófum sem mæla almenna greind. Staðfesting á þessari viðbótarröskun með frekari taugasálfræðilegum prófum gæti þó verið erfið þar sem X átti fyrir við veruleg þroskafrávik að stríða.

Samantekt: X er með greind á tornæmu stigi. Vegna viðbótaráfalls hefur geta hans takmarkast enn frekar. Vegna þessa viðbótaráfalls þarfnast X sem sakir standa sérstakrar aðstoðar til að búa sjálfstætt og stunda vinnu. Líkur eru á því að X gæti þarfnast sérstakrar aðstoðar vegna þessarar viðbótarfötlunar til frambúðar.

Að beiðni dómsins gekkst ákærði undir geðrannsókn hjá T geðlækni til að meta sakhæfi hans og er skýrsla læknisins dagsett 26. janúar 2006. Í niðurstöðu geðrannsóknarinnar segir eftirfarandi: Ungur maður þar sem ,,bilogiskir“ foreldrar áttu við veruleg vandamál að stríða. Sjálfur hefur hann alla tíð haft einkenni um misþroska og einhverja skerðingu á greind sem hafði áhrif á skólagöngu. Greindarvísitala metin á árinu 2002 er 77. Meðalgreindarvísitala er 100 þar sem staðalfrávik er 15, 95% af fólki er því með greindarvísitölu á milli 70 og 130 og talan 70 er yfirleitt talin vera mörkin á milli lítillar greindar og þess sem kallað er að vera þroskaheftur. Greindarvísitala X 77, flokkast því undir litla greind eða laka meðalgreind. Í matsviðtali koma engin einkenni um geðrof fram og ekki er heldur að finna nein einkenni um slíkt í gögnum málsins og engin merki eða upplýsingar eru um að hinn ákærði hafi verið undir áhrifum áfengis eða lyfja á þeim tímum sem ákært er fyrir. Hinn ákærði skýrir skýrt og skilmerkilega frá málinu og gerir sér fulla grein fyrir því hvað gerðist milli hans og stúlknanna tveggja. Hann stendur á því fastar en fótunum að þær hafi verið búnar að samþykkja kynferðislegt samband.

Samkvæmt sögunni og staðfest er í greindarprófum er ljóst að greindarvísitala hins ákærða er lækkuð en ekki í þeim mæli að hann þess vegna hefði ekki getað verið fær um að stjórna gerðum sínum.

Með vísan til 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19,1940 eru að mati undirritaðs engin merki um að X hafi verið haldinn geðveiki, andlegum vanþroska, hrörnun, rænuskerðingu eða öðru samsvarandi ástandi sem gæti hafa orðið til þess að hann gat ekki stjórnað gerðum sínum. Þetta er mat undirritaðs eftir matsfund og skoðun á gögnum málsins.

Í málinu liggur fyrir kæra Z á hendur öðrum manni fyrir ætlað kynferðisbrot gegn henni 4. febrúar 2000. Það mál var fellt niður með bréfi ríkissaksóknara frá 6. september 2000, en maður þessi hefur áður sætt kæru vegna sams konar brota.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði kvaðst hafa kynnst Z árið 2000 þegar hann var að vinna á G, en hún var þar í dagvist. Hann kvað þau hafa kynnst vel og hafi þau verið vinir á þeim tíma. Ákærði kvaðst hafa lent í læknamistökum í mars 2001 og eftir það hafi hann þurft að hætta að vinna. Næst hafi hann hitt Z þegar hann byrjaði að sækja ... í byrjun árs 2002, en þá hafi þau hist tvisvar í viku, á miðvikudögum og sunnudögum. Hann kvað Z hafa hringt mikið í sig á þessum tíma og viljað verða betri vinur hans. Fyrst í nóvember 2004 hafi Z farið að ræða um það við ákærða að hún kæmi í heimsókn til hans. Ákærði kvað Z hafa þrýst á sig um þetta og hafi hún talað um að hún vildi ,,totta“ ákærða. Ákærði hafi spurt hana hvort hún væri alveg viss, en ákærði kvaðst helst hafa viljað komast hjá þessu, en hann hafi að lokum látið til leiðast, þar sem erfitt væri að segja nei við hana. Ákærði kvað Z hafa hringt úr heimasíma sínum eða farsíma og í heimasíma hans. Umrætt kvöld hafi Z ætlað að koma kl. 20.00 til ákærða og fara frá ákærða um hálfellefu leytið. Hún hafi sjálf pantað bíl hjá .... Er heim til ákærða var komið, hafi hann hjálpað Z úr úlpunni og þau hafi rætt aðeins saman og síðan hafi þau farið um hálftíuleytið inn í svefnherbergi til ákærða. Ákærði kvað það ekki rétt að hann hafi sýnt henni klámmyndir í tölvunni, en kannaðist við að eiga slíkar myndir í tölvunni. Ákærði kvaðst hafa skilið stólinn hennar eftir fyrir utan herbergið, en hann hafi hjálpað henni upp úr stólnum og lagt hana í rúmið. Hann hafi lagt kodda undir höfuð hennar og spurt hana aftur um það hvort hún vildi þetta og kvað hana hafa sagt að hún væri alveg viss. Síðan hafi ákærði farið úr buxum og nærbuxum og Z hafi þá ,,tottað ákærða“. Ákærði kvað Z mjög lítið geta hreyft sig og því hafi hann þurft að ,,gera mest“. Eftir um 10-15 mínútur, þegar ákærði gerði smá hlé, hafi Z sagt að nú væri komið nóg og hafi þá ákærði hætt og lokið sér af á salerninu. Síðan hafi ákærði komið inn aftur í svefnherbergi og breitt teppi yfir Z. Ákærði hafi svo hjálpað henni upp í stólinn og hún svo kvatt ákærða með þeim orðum að hún vildi koma aftur daginn eftir. Ákærði kvað enga þvingun af neinu tagi hafa átt sér stað, hann hafi margítrekað spurt hana hvort hún vildi gera þetta. Ákærði kvaðst ekki hafa verið hrifinn af Z en hún hlyti að hafa verið hrifin af honum, úr því að hún vildi koma í heimsókn til hans til þess að gera þetta. Það þyrfti hins vegar ekki mikið til að Z yrði hrifin af fólki, ef fólk væri gott við hana þá yrði hún hrifin af fólki. Ákærði kvað þau hafa rætt um að þetta yrði leyndarmál þeirra í milli, alla vega fyrst um sinn. Eftir þetta hafi ákærði næst heyrt í henni löngu síðar. Ítrekað spurður um það kvaðst hann ekki muna vel eftir því hvort Z hefði hringt í hann næsta dag, eins og haft er eftir ákærða í lögregluskýrslu, sem tekin var af honum næsta dag, en kannaðist þó við að hann hefði spurt hana hvort þetta hefði verið gott. Hann kvað hugsanlegt að hann hefði spurt hana að því um kvöldið. Ákærði kvað Z hafa lagt fram kæru á hendur tveimur öðrum einstaklingum fyrir nauðgun, þar á meðal núverandi kærasta hennar. Hann kvað Z hafa kært þessa tvo menn áður en hún lagði fram kæru á hendur ákærða. Ákærði kvaðst búa hjá vinafólki sínu í N, ásamt eiginkonu sinni. Ákærði kvaðst vera sviptur fjárræði og vera með fjárhaldsmann, þar sem hann hefði ekki ráðið við fjármálin. Ákærði kvaðst tvisvar hafa lagst á geðdeild í desember 2005, vegna andlegra erfiðleika.

Vitnið, Z, kvað ákærða hafa verið að vinna með sér á G, en kvaðst ekki muna hvaða ár það var. Vitnið kvaðst aðeins hafa verið á G í eitt ár. Vitnið kvað kunningsskap hafa tekist með henni og ákærða í ... og kvað það geta verið rétt að það hafi verið árið 2002. Vitnið kvaðst hafa komið tvisvar í viku í .... Vitnið kvað ákærða hafa verið í stjórn .... Vitnið kvað þau ekki hafa kynnst vel þá. Vitnið kvaðst ekki muna hvort einhver samskipti hefðu verið milli þeirra, en kvaðst muna eftir því að ákærði hefði heimsótt hana einu sinni heim til hennar, áður en það atvik gerðist sem ákært er fyrir, en kvaðst ekki muna hve löngu áður. Hún neitaði því að ákærði hefði oft komið í heimsókn til hennar. Spurð um aðdraganda þess að vitnið hefði farið í heimsókn til ákærða, kvað vitnið þau hafa rætt dálítið saman í síma. Vitnið kvaðst ekki hafa hringt í ákærða og kvaðst ekki muna hvort ákærði hefði hringt í heimasíma hennar eða farsíma. Vitnið kvaðst hafa verið með númerið .... á þessum tíma. Spurð um það hvort ákærði hefði stundum hringt í þetta númer, kvað vitnið já við. Vitnið kvaðst einnig hafa verið með farsíma í stólnum sínum, .... á þessum tíma. Vitnið kvað starfsmann hafa pantað bíl hjá ... fyrir hana umrætt kvöld og hafi verið ákveðinn brottfarartími. Vitnið kvað þau ekkert hafa rætt um það hvað þau ætluðu að gera um kvöldið. Vitnið kvaðst hafa verið viss um að ákærði myndi ekki gera það sem hann gerði. Vitnið var spurt um, hvort um það hefði verið rætt, að ákærði léti hana ,,totta“ hann, og kvað hún það rangt. Vitnið kvað ákærða hafa sýnt henni myndir í tölvunni sinni. Spurð um hvernig myndir þetta hefðu verið kvað vitnið það hafa verið nektarmyndir og hafi vitnið beðið ákærða um að hætta að sýna henni myndirnar. Vitnið kvaðst hafa verið í litlum hjólastól sem hún gat ekki stjórnað sjálf. Vitnið kvað ákærða hafa rúllað hjólastólnum inn í svefnherbergi ákærða og hafi ákærði haldið á henni og lyft henni í rúmið, en vitnið kvaðst ekki treysta sér til að segja meira. Vitnið kvaðst þó hafa vitað hvers vegna ákærði hefði lagt hana í rúmið, en kvað sig ekki hafa langað til þess. Vitnið kvaðst í fyrstu ekki hafa sagt ákærða frá því að hún væri mótfallin því, en síðan að hún væri því mótfallinn. Spurð um það hvað ákærði hefði þá gert, kvaðst vitnið ekki muna það. Síðan kvað hún ákærða hafa sett typpið á sér ofan í kok á henni, en hún kvaðst ekki hafa viljað það. Spurð um það hvort hún hefði sagt það við hann að hún vildi það ekki, kvaðst hún í fyrstu ekki muna það. Síðar sagði vitnið að hún hefði sagt ákærða að hún vildi þetta ekki. Þá var vitnið spurð um það hvort það hefði verið er ákærði gerði eitthvert hlé á munnmökunum. Kvað vitnið að hún hefði sagt ákærða að hún vildi þetta ekki, þegar hún var með liminn upp í sér. Síðar, eftir að sækjandi hafði ítrekað spurt vitnið um hvort það gæti verið að vitnið hefði sagt ákærða að hætta, er hlé varð á munnmökunum, kvað hún það hafa verið þannig. Ítrekað spurð um það hvort ákærði hefði hætt þegar hún bað hann um það, kvaðst hún ekki muna það. Vitnið kvað ákærða hafa haldið um höfuð hennar, við eyrun, á meðan á þessu stóð. Spurð um það hvort hún teldi ákærða hafa skilið hana, er hún mótmælti, kvað hún nei við. Hún kvaðst hafa fengið einhvern vökva upp í sig. Vitnið kvaðst ekki muna hvort hún hefði sagt eitthvað við ákærða er hann lagði hana í rúmið. Hún kvað ákærða hafa gefið henni kók að þessu loknu, en ákærði hefði fengið sér bjór. Síðan hefði bíllinn komið og þar hefðu B og D verið. Hún kvaðst ekki hafa sagt þeim frá því sem gerst hefði, enda hefði hún ekki viljað tala um þetta meðan D væri í bílnum. Hún kvaðst hafa sagt E, vini sínum, frá þessu daginn eftir og þá hefði E spurt hvort hann ætti að hringja á lögregluna og hafi hún viljað það. Vitnið kvaðst ekki muna hvort hún hefði hringt í A, en er hún var nánar spurð, kvaðst hún muna það. Hún kvaðst ekki muna hvort hún hefði sagt A að hún hefði verið ósátt við þetta. Hún kvaðst hafa sagt E frá atvikinu áður en hún sagði A frá þessu. Spurð um það hvort hún hefði sagt A frá því að hún hefði beðið E um að hringja í lögregluna, kvaðst hún ekki hafa gert það. Vitnið kvaðst ekki hafa talað við ákærða daginn eftir atvikið. Hún kvað sér hafa liðið illa eftir þetta. Vitnið kvað E vera skólabróður sinn og séu þau vinir. Hún kvaðst ekki muna hvort hún hefði átt kærasta áður en þau atvik gerðust sem í ákæru greinir. Hún kvaðst nokkrum sinnum áður hafa upplifað áður atvik lík þeim sem í ákæru greinir, en um tvo menn hefði verið að ræða. Vitnið kvaðst ekki muna hvernig ákærði og hún kvöddust, og kvaðst ekki muna hvort hún hefði verið róleg þá. Hún kvað þau ekkert hafa talað saman er þau kvöddust. Hún kvað ákærða hafa sagt að hún mætti ekki tala um þetta sem gerðist.

Vitnið, A kvaðst vera búin að þekkja ákærða í um 10 ár, en þau hafi kynnst á netinu. Vitnið kvað ákærða búa heima hjá vitninu í dag og kvaðst sjálf hafa búið hjá ákærða, þegar hún var í húsnæðisvandræðum. Vitnið kvaðst þekkja Z, en þær hefðu kynnst í gegnum ákærða. Vitnið kvað Z hafa komið nokkrum sinnum í heimsókn til hennar, er vitnið bjó í Reykjavík og hafi hún einnig komið í heimsókn til Z. Vitnið kvað Z hafa hringt í hana daginn eftir atvik þau er í ákæru greinir og sagt að ákærði hefði fengið hana til að hafa við sig munnmök. Vitnið kvað Z ekki hafa minnst á það að um þvingun hefði verið að ræða og hefði hún verið ,,hálf flissandi“ þegar hún sagði frá þessu, en minnst á að kannski hefði hún átt að sleppa því að koma í heimsókn. Vitnið kvað Z hafa verið alveg eins og hún átti að sér að vera í þessu símtali. Vitnið kvaðst hafa talið að ákærði og Z væru vinir. Vitnið kvað Z oft hafa hringt í hana, stundum tvisvar eða þrisvar á dag.

Vitnið, E kvaðst hafa kynnst Z þegar hann var 8 ára gamall og hafi þau verið í tengslum við hana síðan. Síðustu tvö árin hafi þau verið mjög náin og enginn ágreiningur milli þeirra. Vitnið kvaðst verða að viðurkenna að eitt skipti er vitnið hafi átt heima í L, hafi Z kært vitnið fyrir kynferðislegt ofbeldi, þ.e. nauðgun, en kæran hafi ekki verið á rökum reist. Síðan þá hafi vitnið farið mjög varlega í samskiptum sínum við Z og reynt að fá hana til að segja alltaf satt. Vitnið kvað ekkert kynferðislegt samband milli þeirra í dag og hafi aldrei verið. Því hafi þessi frásögn Z verið uppspuni frá rótum.

Vitnið var spurt um það sem hann vissi um kynferðislegt samband Z og ákærða og kvað þá vitnið Z hafa hringt í hann og hafi hún verið í spasmakasti, en þá sé erfitt að ná því sem hún sé að segja. Spurður um það hvað Z hefði sagt vitninu, var vitnið lengi að svara og kvaðst vera að reyna að muna þetta. Að lokum kvaðst vitnið vera ,,farinn að ná henni það vel að ég veit meira að segja stundum hvað hafi gerst, þótt hún segi mér það ekki“. Hún hafi sagt vitninu að ákærði hefði ,,meitt hana“ það væri það sem hún hefði sagt vitninu, síðan hafi hún sagt að ákærði hefði meitt hana í munninum. Þá hefði vitnið getað skýrt lögreglu frá því að þetta atvik ,,hefði ekki með leggöngin að gera“ heldur munnmök. Þá hefði vitnið grunað að ákærði hefði beitt hana kynferðislegu ofbeldi, þar sem ákærði sé ,,kynorkumaður“ og hann tali mikið um kynlíf. Vitnið var spurt um það hvaða orð Z hafi notað um það sem ákærði átti að hafa gert henni, kvaðst vitnið vera að reyna að muna það, en gat ekki lýst því nánar. Nánar spurður, sagði vitnið að Z hefði sagt vitninu að ákærði ,,hefði hvatt hana til að hafa við sig munnmök“ en hún hefði neitað því. Hann kvaðst muna mjög vel að ákærði hefði sent vitninu sms kl. 11.00 kvöldið sem þetta gerðist. Í skilaboðunum hafi hann beðið vitnið um að hringja í hann, en vitnið hafi ekki hringt. Vitnið kvaðst minna þetta, en hann sé búinn að eyða skilaboðunum. Vitnið kvað ákærða einungis tala um kynlíf eða stelpur. Vitnið kvað Z hafa breyst töluvert eftir þetta, hún hefði verið mjög þögul í langan tíma. Spurður um það hvort Z hefði átt kærasta, kvað vitnið að þau hefðu verið saman í eitt skipti, en vitnið kvaðst einnig geta komið með lista yfir kærastana, en hún væri mikið að leita að einhverjum sem gæti hjálpað henni og stutt hana.

Vitnið kvað rétt eftir honum haft í lögregluskýrslu að Z hefði sagt við hann að ákærði hefði meitt hana. Einnig kvað vitnið að rétt væri haft eftir honum í lögregluskýrslu, að þá hefði vitnið spurt Z hvernig, og hún hefði svarað spurningunni á þann hátt, að hann skildi að um eitthvað kynferðislegt hefði verið að ræða, þótt hún segði það ekki. Honum hafi dottið í hug kynferðisbrot gagnvart henni og kvaðst hafa spurt hana að því hvort ákærði hefði farið alla leið og inn í hana og kvað hann Z hafa sagt að svo hefði ekki verið. Hefði þá vitnið spurt Z hvort um munnmök hefði verið að ræða og hafi hún þá svarað játandi.

Vitnið kvaðst hafa vitað að Z hefði ætlað til ákærða kvöldið áður. Vitnið kvað Z hafa sagt að þau ætluðu bara að hafa það notalegt.

Vitnið, B kvaðst þekkja nokkuð vel til Z enda kannist hann við alla þá sem hann aki dags daglega, en hann kvaðst vera bílstjóri hjá .... Hann hafi komið að ná í hana það kvöld sem greinir í ákæru og hún og ákærði hafi rætt saman og þau kvaðst með þeim orðum að þau sæjust síðar. Vitnið kvað að sér hefði virst að vel færi á með þeim og kvaðst vitnið ekki hafa merkt að Z væri í uppnámi. Vitnið kvaðst ekki ekki muna það vel hvort D var í bílnum. Vitnið kvaðst muna vel eftir þessu að öðru leyti. Vitnið kvaðst ekki hafa merkt neina breytingu á Þ eftir þetta, en hann hefði margoft ekið henni síðan þetta gerðist.

Vitnið, Ó, læknir, kvaðst muna vel eftir því er Z kom á neyðarmóttöku. Hún kvað Z hafa átt erfitt með að tjá sig og hún hafi verið í miklu uppnámi. Hún hafi verið föl og tekin og þetta líkamlega uppnám hafi truflað tjáningu hennar. Þegar hún var að lýsa atburðinum hafi hún kúgast og fundist það mjög ógeðslegt sem hún var að segja. Vitnið kvað Z hafa verið auma undir kjálkabarði, beggja vegna.

Vitnið, Þ, sálfræðingur, kvað Z hafa verið í meðferð hjá vitninu. Vitnið kvað hegðun hennar í viðtölum og það hvernig hún lýsi líðan sinni, vera í samræmi við ákveðin tilfinningaleg og félagsleg einkenni sem fram komi hjá einstaklingum sem hafi orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi. Vitnið var spurð um áverka sem Z hefði hlotið á munn, er hún lenti í slysi fyrir nokkru síðan og hvort verið gæti að hún hefði orðið fyrir áfalli er hún hóf munnmök við ákærða, vegna þess að hún tengdi það við þann atburð. Kvað vitnið það geta verið, en augljóst væri af þeim viðtölum sem vitnið hafi átt við Z að hún hafi upplifað mikið áfall og orðið ofsahrædd vegna þeirra atvika er í ákæru greinir. Vitnið kvað viðbrögð Z við áföllum vera ósköp svipuð eins og hjá ófötluðum einstaklingum. Hún sé þó stjórnlausari á tilfinningaviðbrögð og hennar streituþröskuldur sé lágur. Vitnið kvað Z hafa í viðtölum lýst eldri sambærilegum tilvikum. Vitnið hafi spurt hana að því hvort rétt væri að hún hefði einhvern tíma kært annan mann fyrir kynferðislegt ofbeldi gagnvart henni og hafi Z liðið mjög illa er hún svaraði því og kvað hana ekki hafa viljað tala mikið um það. Hún kvað það hafa verið E, vin Z sem hún hefði kært, en Z hefði dregið kæruna til baka. Vitnið kvaðst ekki vita hvort vanlíðan hennar er hún var spurð um þetta, tengdist því að hún hafi þurft að rifja upp atvik sem raunverulega átti sér stað, eða hvort það tengdist því að hún hefði ef til vill verið að bera mann röngum sökum. Vitnið kvað Z alltaf vera samkvæma sjálfri sér í frásögn sinni af því atviki sem greinir í ákæru og segði söguna alltaf á sama hátt.

Vitnið, H, sálfræðingur, kvaðst hafa gert athugun á ákærða árið 2002 og hafi sú athugun leitt í ljós að greindarfarslega sé hann tornæmur. Síðan hafi komið fram misþroska einkenni hjá honum, þ.e. færni hans sé mismunandi á mismunandi sviðum, sem leiði til þess að hann sé meira ósjálfbjarga en fólk sem hefur svipaða greind og hann. Vitnið kvað ákærða hafa góða félagslega færni og kvað hugsanlegt, í ljósi þess að málfar ákærða væri ágætt, að almennt væru gerðar meiri kröfur til hans en geta hans stæði undir. Vitnið kvað ákærða hafa ágætis rökrænt innsæi, en einbeiting og úthald sé minna. Þannig hafi hann ágætan skilning á félagslegum aðstæðum og félagslegu orsakasamhengi. Vitnið kvað ákærða þekkja muninn á réttu og röngu og átta sig á ábyrgð sinni í félagslegum samskiptum og hefði hann færni til að setja sig í spor annarra.

Vitnið, E móðir Z, kvaðst fyrst hafa fengið vitneskju um meint kynferðisbrot ákærða, morguninn eftir atburðinn. Vitnið kvaðst hafa hringt í hana, en þá hafi hún verið hágrátandi og átt erfitt með að segja frá. Hafi vitnið þá farið heim til Z. Z hafi sagt vitninu að hún hefði verið í heimsókn hjá ákærða, kvöldinu áður, og að hann hefði gert við hana ,,ljóta hluti“. Vitnið hefði þurft að veiða upp úr henni hvað hann hefði gert. Spurð um það hvernig hún hefði fengið fram frásögn hjá Z kvaðst vitnið hafa notað sömu aðferð og hún hefði notað í 30 ár gagnvart henni, til þess að fá hjá henni upplýsingar. Hún hefði fengið fram hjá Z að ákærði hefði gert eitthvað við hana sem hún vildi ekki. Hann hefði sett typpið á sér upp í hana og hún hefði ekki getað andæft, þar sem typpið á honum hefði verið uppi í henni. Því hefði svo lokið með því að eitthvað hefði komið úr typpinu á honum. Hún hefði sagt vitninu að hún hefði farið grátandi í bíl ... og síðan hefði hún farið að sofa. Vitnið kvaðst hafa verið viðstödd er hún skýrði lækni á neyðarmóttöku frá því sem gerst hefði og hefði það verið í samræmi við það sem hún hefði áður tjáð vitninu. Vitnið kvað Z reyna að halda vinum sínum fyrir sig og kvaðst vitnið hafa vitað að hún ætlaði í heimsókn til vinar síns kvöldið áður, en ekki vitað að um ákærða væri að ræða. Vitnið kvaðst þó hafa vitað af ákærða, þar sem Z hefði eitthvað talað um hann við vitnið í tengslum við ..., að því er vitnið minnti. Vitnið kvað að sér þætti mjög ótrúlegt að Z hefði verið að sækja á ákærða kynferðislega, eins og ákærði hefur haldið fram. Vitnið kvað Z eiga mjög erfitt með að stunda kynlíf.

Vitnið kvað Z hafa breyst mjög mikið eftir þetta og hún væri hrædd við að hitta ákærða á samkomum. Viðlíka breytingar á hennar hegðun hefðu orðið er hún varð fyrir því kynferðislega ofbeldi sem Z hefði á sínum tíma kært til lögreglu.

Vitnið kvað að gert hefði verið mat á Z hjá ... er Z var sex ára gömul og hefði niðurstaða þess mats verið sú að hún væri vangefin. Vitnið kvað Z ekki geta gert neitt með höndum. Vitnið kvað Z eiga mjög auðvelt með að plata fólk þegar hún væri í góðu jafnvægi, fólk haldi oft að hún sé mun greindari en hún raunverulega er. Svo næli hún sér í símanúmer hér og þar til þess að spjalla við fólk. Þá sé hún nokkuð hömlulaus, varðandi samskipti við fólk sem hún hafi kynnst, og hringi oft í það, en hún skynji ekki hvað sé hæfilegt að tala lengi og hringja oft.

Vitnið kvað Z og E vera einhvers konar kærustupar, og hafi þau stundað kynlíf, en vitnið telur að það hafi einungis verið um tvisvar sinnum. Vitnið kvaðst ekki kannast við að Z hafi mörgum sinnum verið misnotuð kynferðislega, en vitnið kvaðst þekkja til tilviksins með G og einnig kvaðst vitnið vita til þess að E hefði sótt fast að eiga með henni kynlíf og hafi verið að láta hana prófa hina og þessa hluti og hafi hún verið að þóknast honum. Í eitt skiptið hefði Z viljað kæra E, þar sem hún hafi haldið að þau hefðu verið að gera eitthvað sem ekki mætti og einnig hefði Z haldið að mamma hennar yrði reið ef hún frétti af þessu. Z hafi svo fallið frá kæru, en E hafi verið bannað að heimsækja hana eða hafa samband við hana.

Vitnið I, kom fyrir dóm og sagðist hafa farið til Z í heimsókn daginn eftir að meint atvik áttu sér stað. Hún kvað Z hafa byrjað að gráta um leið og vitnið kom í heimsókn og hefði hún sagt að ákærði hefði farið með hana upp í rúm heima hjá henni, en ekki viljað segja hvers vegna hún væri að gráta, nema að ákærði hefði gert ,,þetta við hana.“ Vitnið var spurt að því hvort Z hefði hringt í einhvern þegar vitnið var hjá Z og kvað nei við. Síðar þegar vitninu var sagt frá þeim framburði E fyrir dómi, að þegar Z hefði hringt í E, hefði E heyrt í vitninu, kvað vitnið það vera rétt að hún hefði verið hjá Z þegar hún hringdi í E. Vitnið treysti sér ekki til að segja frekar frá.

Niðurstaða.

Ákærði hefur neitað sök og haldið því fram að kynferðismökin sem lýst er í ákæru hafi verið með vilja Z. Ákærði hefur lýst því að er munnmökin höfðu staðið í nokkra stund hafi hann gert smá hlé og þá hafi Z sagt að nú væri komið nóg. Hafi þá ákærði hætt.

Niðurstaða máls þessa veltur að verulegu leyti á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar ákærða og Z og hvað það er sem eykur eða dregur úr trúverðugleika framburðar þeirra hvors um sig. Við mat á sönnunargildi framburðarins ber að líta til þess að bæði ákærði og Z eru greindarskert og mælist greind ákærða á tornæmisstigi. Jafnframt er ljóst af framlögðu sálfræðimati á ákærða að ákærði þekkir muninn á réttu og röngu og hann er sakhæfur að mati geðlæknisins T. Er það og mat dómsins að ákærði sé sakhæfur.

Þá er og ljóst af gögnum málsins að Z á ekki auðvelt með að tjá sig undir álagi og að við tilfinningalegt uppnám ,,spennir hún oft óviljandi allan líkamann og hemur það sjálfráðar hreyfingar hennar um leið“ eins og segir í mati T sjúkraþjálfara Z. Þetta kom glögglega fram í skýrslugjöf Z fyrir dómi.

Eins og að framan er rakið hefur ákærði haldið því fram að kynferðismökin sem ákært er fyrir hafi verið að vilja beggja og hafi Z rætt við ákærða um að fá að koma í heimsókn til hans til að eiga við hann munnmök. Samkvæmt framburði Z kvað hún þau hafa rætt saman í síma fyrir þetta atvik. Hún kvaðst hafa beðið starfsmann að panta bíl hjá ... til þess að komast til ákærða og hafi verið ákveðinn brottfarartími og komutími til baka. Hún kvað að ekkert hefði verið rætt um hvað þau ætluðu sér að gera saman. Er til ákærða var komið hafi hann sýnt henni nektarmyndir í tölvunni sinni, en hún hafi ekki viljað það og beðið hann að hætta því. Hún kvað ákærða hafa ekið hjólastól hennar inn í svefnherbergi hans og þar hafi ákærði lyft henni í rúmið. Hún kvaðst hafa vitað hvers vegna hann hefði gert það. Hún lýsti því að ákærði hefði sett lim sinn í munn hennar, en kvaðst ekki muna hvort hún hefði sagt ákærða að hún vildi það ekki. Síðar í yfirheyrslunni kvaðst hún hafa sagt ákærða að hún vildi þetta ekki og ítrekað spurð um hvort ákærði hefði hætt þegar hún bað hann um það, kvaðst hún ekki muna það. Er hún fór frá ákærða kvaðst hún ekki hafa sagt bílstjóranum, B, frá þessu og samkvæmt framburði B fyrir dómi kvöddust þau ákærði með þeim orðum að þau sæjust síðar. Hann kvaðst ekki hafa merkt að Z væri í uppnámi. Framburður hans um þetta stangast á við það sem móðir Z bar fyrir dóminum, að Z hefði sagt henni daginn eftir, að hún hefði farið grátandi frá ákærða út í bíl.

Af framburði vitnisins E fyrir dómi má ráða að Z hafi, daginn eftir atburðinn, ekki sagt honum berum orðum hvað gerst hefði, heldur hafi E dregið þá ályktun af þeim orðum hennar að ákærði hefði ,,meitt hana“ að um kynferðislegt ofbeldi af hálfu ákærða hefði verið að ræða. Vitnið kvaðst vera farinn að þekkja hana svo vel að hann vissi jafnvel hvað gerst hefði, þótt hún segði það ekki. Samkvæmt framburði Z var E sá fyrsti sem Z ræddi við um atburðina. Í kjölfarið var kallað á aðstoð lögreglu.

Samkvæmt framburði A fyrir dómi, ræddi Z við hana í síma daginn eftir atburðinn og samrýmist það framburði Z sjálfrar. A kvað Z ekki hafa rætt um að ákærði hefði þvingað hana til munnmaka, en hún hafi tjáð A, hálfflissandi, að ákærði hefði fengið hana til að hafa við sig munnmök. A kvað þó Z hafa sagt að hún hefði kannski átt að sleppa því að koma í heimsókn.

Í framburði Ó læknis á neyðarmóttöku kom fram að Z hefði átt erfitt með að tjá sig um atburðina, hún hefði kúgast og líkamlegt uppnám hennar hefði truflað tjáningu hennar. Einnig bar Þ sálfræðingur á sama veg, að augljóst sé af þeim viðtölum sem hún átti við hana að Z hafi upplifað mikið áfall og orðið ofsahrædd. Þá kvað vitnið viðbrögð Z við áföllum vera svipuð og hjá ófötluðum einstaklingum, nema að því leyti að hún sé stjórnlausari á tilfinningaviðbrögð og streituþröskuldur hennar sé lágur. Vitnið, Þ, kvað Z hafa liðið mjög illa er hún hefði lýst því að hún hefði eitt sinn kært vin sinn, E fyrir kynferðisbrot, en dregið kæruna til baka.

Samkvæmt framangreindu var framburður Z mjög óljós um það hvort ákærði hefði hætt munnmökunum eftir að hún hafði gefið honum til kynna að hún vildi ekki meira, eins og ákærði hefur haldið fram að hann hafi gert. Bar hún því við að hún myndi það ekki. Z átti ekki auðvelt með að gefa skýrslu fyrir dómi og þurfti að spyrja hana töluvert til þess að fá fram svör og hún átti erfitt með að greina sjálfstætt frá. Samkvæmt því sem fram kom hjá vitninu Þ sálfræðingi, bregst Z á svipaðan hátt við áföllum og ófatlaðir einstaklingar, en tilfinningaviðbrögð hennar eru þó stjórnlausari. Kom þetta glögglega fram fyrir dómi er hún virtist eiga erfitt með að stjórna líkamlegum hreyfingum sínum er hún komst í mikið uppnám og duldist það engum í hvílíku uppnámi hún var. Því dregur það úr trúverðugleika framburðar Z að munnmökin hafi verið gegn vilja hennar, að hún virtist ekki í neinu uppnámi er hún kom frá ákærða umrætt kvöld, eins og fram kom í framburði bílstjórans, B, fyrir dómi. Þá sagði hún engum frá því sem gerst hefði fyrr en næsta dag, og ekki berum orðum, en vinur hennar E, dró þá ályktun af þeim orðum hennar að ákærði hefði meitt hana, að ákærði hefði beitt hana kynferðislegu ofbeldi. Þá er að mati dómsins varhugavert að draga of víðtækar ályktanir af hegðun og líða Z er hún hefur rætt við sálfræðing sinn, Þ, enda lýsti Þ því fyrir dóminum, að Z liði einnig mjög illa er hún rifjaði það upp að hún hefði kært annan mann fyrir kynferðisbrot gegn henni.

Þegar ofangreint er virt og metinn er framburður hvors þeirra um sig, ákærða og Z, koma í ljós margir brestir í framburði Z sem draga úr trúverðugleika framburðar hennar. Ákærði hefur verið samkvæmur sjálfum sér um það að kynferðismökin hafi verið með vilja þeirra beggja og að hann hafi hætt þegar hún bað hann um það. Framburður vitnisins A, sem Z sagðist hafa hringt í daginn eftir, styður framburð ákærða. Þegar allt framangreint er virt, er að mati dómsins svo mikill vafi á að kynferðismökin sem Z átti við ákærða umrætt kvöld hafi verið gegn vilja hennar og að ákærði hafi ekki hætt mökunum þegar hún bað hann um það, að sýkna ber ákærða af þeirri háttsemi sem í ákæru greinir.

Með vísan til 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 er bótakröfu Z vísað frá dómi.

Ákæruliður 2.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar í Reykjavík frá 25. febrúar 2005, lagði Á fram kæru á hendur ákærða fyrir hönd ólögráða dóttur sinnar Y vegna kynferðisbrots gagnvart henni í ..., að kvöldi 23. febrúar 2005. Á skýrði lögreglu svo frá að hún hefði ekið Y að ... að kvöldi 23. febrúar 2005 og skilið við hana á 3. hæð hússins. Þegar faðir hennar hefði komið að ná í hana um kl. 22.00 sama kvöld, hefði hann komið að henni grátandi við skrifborð. Hafi hún verið í miklu uppnámi. Í fyrstu hafi hún ekki viljað segja hvað gerst hefði, en síðan skýrt svo frá að ákærði hefði ekið henni inn á salerni og lokað dyrunum. Hefði hann tekið niður um sig buxurnar og sagt Y að snerta á honum kynfærin. Þá hefði hann beðið hana um að setja kynfæri hans upp í sig, en því hafi hún neitað. Hún hafi hins vegar ekki þorað annað en að hlýða því að snerta á honum kynfærin.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 3. mars 2005 og neitaði hann alfarið sök. Við yfirheyrslur 23. maí 2005 neitaði ákærði enn sök, en eftir að honum hafði verið kynntur framburður P, sem kvaðst hafa komið að ákærða og Y á salerninu, kvaðst ákærði vilja breyta framburði sínum. Hann kvað það rétt sem Y bæri á hann, en kvað Y hafa verið því samþykka að koma með honum á salernið og ,,totta“ hann. Henni hefði þó snúist hugur er ákærði hefði tekið niður um sig buxurnar, en snert á honum liminn og hreyft hendina fram og til baka. Ákærði kvað það rétt að Y hefði kysst hann fyrr um kvöldið, auk þess sem hún hefði kysst aðra stráka.

Vitnið, P var yfirheyrður hjá lögreglu 15. mars 2005. Hann kvaðst hafa verið í ... umrætt kvöld. Hann kvaðst hafa farið inn á salernið til að þvo sér um hendur, en þegar hann hafi opnað dyrnar hafi hann séð ákærða þar inni. Hafi hann verið með buxurnar niður um sig og hafi hann staðið fyrir framan hjólastól Y. Kvaðst hann hafa séð að Y var grátandi. Hann hafi því farið til starfsstúlku og sagt henni að Y væri grátandi inni á salerni.

Í málinu liggur frammi athugun S barnalæknis á Y frá 10. mars 2005. Þar kemur fram að hún hafi orðið fyrir bíl í september 2001 og hlotið alvarlega höfuðáverka og brot á hægri lærlegg. Hún sé með spastisk einkenni í útlimum og ,,ataxiu“, hún eigi svolítið erfitt með máltjáningu og hún sé með skerta sjón á hægra auga. Hún hafi fengið flog í kjölfar höfuðáverkans og sé hún á flogalyfjameðferð.

Frammistaða hennar á mállegum hluta greindarprófs sé á stigi lágrar meðalgreindar og frammistaða hennar á verklegum hluta greindarprófs mælist ofarlega á stigi vægrar þroskahömlunar. Hún sé með mestan vanda á þáttum er tengjast hraða og skipulagi, sjónrænni úrvinnslu, útsjónarsemi og minnisþáttum. Hún hafi lítil samskipti við jafnaldra eftir skólatíma og foreldrar og Y sjálf lýsi töluverðri depurð og vanlíðan hjá henni. Í umsögn sálfræðingsins K frá 15. febrúar 2005 kemur fram að töluvert hái henni hversu hæg hún sé í tali og hreyfingum. Hún hafi lagt sig vel fram um að vinna þau verkefni sem lögð hafi verið fyrir hana. Hins vegar hafi töluvert skort á athygli hjá henni og úthald. Í samantekt og áliti kemur fram að frammistaða hennar á mállegum hluta greindarprófs sé eins og fyrr á stigi lágrar meðalgreindar. Frammistaða á verklegum hluta greindarprófs sé nú heldur slakari en við síðustu athugun. Frammistaða á minnisþáttum sé slakari nú en við síðustu athugun. Þá er lýst skorti á innsæi í félagslegum samskiptum og hún eigi ekki eins mikil samskipti við bekkjarfélagana eins og áður. Svipuð frásögn kemur fram í athugun félagsráðgjafans M frá 15. febrúar 2005.

Í málinu liggur frammi greinargerð V forstöðumanns Barnahúss, frá 25. janúar 2006. Þar kemur fram að Y hafi mætt í sex viðtöl hjá henni á tímabilinu 7. apríl til 13. júlí 2005. Í samantekt og áliti hennar kemur eftirfarandi fram: ...Í viðtölum við Y kom fram að henni var kynferðisofbeldið mjög hugleikið. Hún var ósátt við viðbrögð sín og fannst hún eiga þátt í því sem gerst hafði sökum þess að hún hefði snert tippið á X án þess að hann hafi beðið hana um það. Hann hafi svo sagt henni að hún ætti að hreyfa hendina fram og til baka og hafi hún gert sem hann bauð enda hafi hún verið mjög hrædd. Fullvíst má telja að vegna fötlunar telpunnar hafi hún ekki átt neina möguleika á að verjast kynferðisofbeldinu en til þess skortir hana félagslega dómgreind og líkamlega burði. Y átti erfitt með að vinna úr þeim tilfinningum sem kynferðisofbeldið olli henni. Sveiflaðist hún milli reiði, sektarkenndar og ótta. Þrálátar hugsanir um að reynsla hennar sæist á henni trufluðu hana nokkuð, sem og óraunhæfar hugmyndir um hver viðbrögð hennar hefðu átt að vera. Auk þess sem fötlun telpunnar kom í veg fyrir möguleika hennar á að verjast kynferðisofbeldinu má ætla að hún átt þátt í erfiðleikum hennar með að skilja viðbrögð sín við atvikinu og vinna úr þeim. Atvikið vakti telpuna til umhugsunar um þær takmarkanir sem fötlun hennar setur henni og fram kom að henni fannst hún bjargarlaus í mörgum aðstæðum. Telpan hefur á undanförnum mánuðum glímt við skapsveiflur, alvarlegan kvíða með felmtursköstum og væg depurðareinkenni sem ekki voru til staðar fyrir atvikið. Ætla má að það taki Y langan tíma að ná sér að fullu eftir hið kynferðislega ofbeldi“.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði kvaðst hafa kynnst Y í október 2004, en þau hafi hist í .... Hún hafi yfirleitt komið þangað á sunnudögum. Eftir að þau höfðu hist tvisvar til þrisvar hafi Y farið að hringja í ákærða og senda honum sms, einnig hafi þau talað saman á msn á netinu. Ákærði var beðinn um að lýsa samskiptum sínum við Y það kvöld sem greinir í ákæru. Kvað hann að þau hefðu verið búin að ræða saman um kvöldið, en hún hefði áður verið búin að bjóða honum heim til sín, sem hann hafi ekki þegið. Þegar samkomunni var að ljúka hafi Y beðið ákærða um að aka hjólastól hennar að lyftunni og niður. Ákærði hafi gert það. Þegar niður á fyrstu hæð var komið hafi ákærði ekið hjólastól hennar inn á salerni á fyrstu hæð, enda hafi þau verið búin að ræða að hún hefði ,,kannski áhuga á að prófa að totta“ ákærða. Ákærði tók þó fram að þau hefðu einungis rætt það lauslega í síma og á msn á netinu, en ekkert hafi verið ákveðið um það. Áður en þau fóru inn á salerni hafi ákærði þó ekki spurt hana um það hvort hún hefði áhuga. Ákærði kvað Y hafa orðið hissa í fyrstu, er hann fór með hana inn á salerni, en hún hafi þó viljað prófa þetta. Ákærði hafi svo tekið niður um sig buxurnar og hafi Y nuddað lim hans í um 20 sekúndur, en svo hafi hún sagt ákærða að hún vildi ekkert meira. Þá hafi ákærði hætt og tekið upp um sig buxurnar. Ákærði kvað salernishurðina ekki hafa verið læsta á meðan á þessu stóð. Ákærði kvaðst ekki hafa orðið var við að nokkur kæmi inn á meðan á þessu stóð. Ákærði kvað hugsanlegt að hann hefði sagt við hana að vera ekki hrædd. Ákærði kvaðst ekki muna eftir því að hún hefði farið að gráta inni á salerni. Hann hefði að þessu loknu ekið henni fram á gang og spurt hvort einhver kæmi að sækja hana. Hafi hún sagt að pabbi hennar kæmi að sækja hana og hafi þá ákærði tekið strætó heim. Ákærði var spurður um það hvers vegna hann hefði neitað þessari háttsemi er hann var yfirheyrður hjá lögreglu. Kvað ákærði að úr því að þau væru búin að ræða um að gera þetta, þá skipti ekki öllu máli að segja frá þessu. Ákærði kvaðst vita að Y væri ekki heil andlega og kvaðst vita aldur hennar.

Vitnið, Y, kvaðst hafa verið stödd í ... miðvikudagskvöld eitt. Allir hafi verið farnir niður með lyftunni nema hún og ákærði, þannig að hann hafi ekið henni niður á salerni og læst. Hann hafi svo girt niður um sig og síðan sagði vitnið: ,,Ég var svo vitlaus að ég snerti á honum tillann “. Eftirfarandi er bein tilvitnun til yfirheyrslu yfir stúlkunni:

K: (yfirheyrandi) Ég skil þig og segðu mér hérna bað hann þig að snerta á sér typpið?

G: (stúlkan) Nei, eða ég man það ekki.

K. Þú manst það ekki

G. Nei.

K: Og hérna þú snertir á honum typpið og hvað gerist meira?

G: Og svo held ég að hann hafi sagt ,,gerðu svona“, þannig að ég gerði það og fór fram og til baka.

K: Þannig að ég skilji þig rétt að þá hélst þú um typpið á honum af því að hann sagði þér að að gera það og fórst fram og til baka með hendina?

G: Já

K: Í hvað langan tíma?

G: Í svona fjórar eða svona tvær til fjórar mínútur.

K: Og hvað gerðist þá eftir tvær til fjórar mínútur?

G: Þá girti hann upp um sig labbaði út, nei girti upp um sig og sagði: ,,Ég þarf að fara að ná í strætó til þess að komast heim“.

Spurð um það hvort ákærði hefði beðið hana um að gera eitthvað annað við sig kvað hún ákærða hafa spurt hana að því hvort hún vildi ,,totta“ hann og hún hafi sagt ,,nei ojj“ og ekki gert það. Hún kvað hann ekki hafa hótað henni neinu. Þá kvaðst hún ekki hafa séð ákærða fyrir þessa atburði. Spurð um það hvernig hún vissi að hann héti X, kvaðst stúlkan hafa séð hann áður í .... Spurð um það hvort ákærði hefði einhvern tíma talað við hana fyrir þennan atburð kvað stúlkan hann hafa kysst hana ,,og svona.“

Vitnið kvaðst í fyrstu hafa sagt ,,einhverjum manni sem var þarna“ frá þessum atburðum og hann hafi farið með vitnið til stúlkunnar sem er að vinna á símanum í ... og hún hafi huggað hana. Vitnið kvaðst sjálf hafa ekið hjólastólnum sínum út af salerninu eftir að ákærði fór þaðan.

Vitnið, P, kvaðst þekkja Y. Hann kvaðst hafa verið í ... eitthvert kvöld og hafi hann þá séð ákærða inni á salerni með Y. Ákærði hafi verið búinn að girða niður um sig buxurnar og ,,hafi hann verið að gera ljótt við hana þarna niðri“, en vitnið kvaðst í fyrstu ekki hafa séð meira. Síðar í yfirheyrslunni kvaðst vitnið hafa séð að búið var að hneppa niður um hana buxunum og hafi hann séð lim ákærða inni í Y. Ákærði hafi snúið baki við vitninu og hafi vitnið heyrt Y gráta og kalla á hjálp. Vitnið hafi látið konuna á símanum vita.

Vitnið, B starfsmaður í ..., kvaðst þekkja til Y og ákærða. Vitnið kvað að umrætt kvöld hefði P komið til hennar og sagt henni að eitthvað hefði gerst inni á salerni með þau Y og ákærða. Vitnið kvaðst ekki muna hvað hann sagði nákvæmlega, en þegar Y hafi komið af salerninu hefði hún sagt vitninu hvað gerst hefði. Vitnið kvað að hana minnti að hún hefði ekki verið grátandi þegar hún kom til vitnisins, en þegar vitnið fór að ganga á hana, hafi hún sagt að ákærði hefði látið hana snerta á sér typpið. Vitnið kvað að sér hefði virst að þetta hefði verið eitthvað sem Y hefði ekki viljað gera og hefði hún brotnað alveg saman, þegar hún skýrði vitninu frá. Hún hafi sagt vitninu að þetta hefði verið ógeðslegt og að hún þyrfti að þvo sér um hendur.

Vitnið, S faðir Y, kvaðst hafa fengið vitneskju um meint kynferðisbrot gegn dóttur sinni er hann sótti hana í ... umrætt kvöld. Hún hafi verið í mikilli geðshræringu og grátandi. Fyrst hafi hún ekki viljað segja neitt og síðan hefði hún sagt að tiltekinn aðili hefði rúllað henni inn á salerni og lokað sig þar inni. Hún hefði ekki þorað annað en að hlýða honum, en hún hefði átt að sleikja og strjúka lim hans. Hún hefði sagt vitninu frá því að hún hefði snert á honum liminn. Vitnið kvað Y hafa óttast ákærða eftir þetta og einnig hafi henni liðið illa í lokuðu rými og fengið hræðsluköst, en það hefði ekki gerst hjá henni áður í þessum mæli. Vitnið kvað þennan atburð hafa brotið hana mikið niður.

Vitnið, Á móðir Y, kvað Y hafa umrætt kvöld farið í ..., án liðsmanns, en það hafi hún ekki gert áður. Þegar heim var komið hafi Y sagt vitninu að ákærði hefði keyrt hana í hjólastólnum inn á salerni, tekið niður um sig buxurnar og látið hana þukla á sér kynfærin. Vitnið kvað Y eiga erfitt með að tjá sig og hún gæti ekki kallað á hjálp. Vitnið kvað Y hafa verið í miklu uppnámi þegar heim var komið og veturinn á eftir hafi verið henni mjög erfiður andlega. Hún hafi mjög oft fengið grátköst og þurft mikið að tala um þetta. Þá hafi hún fengið martraðir sem tengdust þessu atviki. Á þessum tíma hafi hún ekki átt kærasta og enga reynslu haft af kynlífi. Hún kvað Y hafa sótt viðtöl til V í Barnahúsi. Vitnið kvað Y vera leiðitama og ekki þora að segja nei. Vitnið kvað hana hafa átt farsíma og sé hún fær um að senda sms, og einnig sé hún fær um að vera á netinu, á msn. Vitnið kvaðst vita til þess að hún hefði haft símanúmer ákærða í farsímanum sínum, áður en þetta gerðist, en hún hefði eytt því úr símanum eftir þennan atburð.

Vitnið, M, kvaðst vera einkaþjálfari Y í .... Vitnið kvað hana koma til sín þrisvar í viku, klukkustund í senn. Vitnið kvað Y hafa komið til hennar daginn eftir atvikið og viljað segja henni frá því sem gerst hefði. Hún sagði vitninu frá því að hún hefði verið stödd í ... og henni hefði verið rúllað inn á salerni þar. Maðurinn hefði tekið niður um sig buxurnar og sagt henni að snerta á sér liminn og hefði hún þurft að fróa honum þar inni. Vitnið kvaðst halda að hún hefði ekki nefnt að ákærði hefði fengið sáðlát. Vitnið kvað hana hafa sagt að ákærði hefði stýrt hreyfingum hennar. Síðan hefði hann tekið upp um sig og sagt að hann þyrfti að flýta sér í strætó. Vitnið kvað Y hafa grátið mikið í kjölfar þessa og þurft að tala mikið um þennan atburð. Vitnið kvað henni einnig hafa hrakað mikið líkamlega í kjölfar þessa, hún hefði misst trúna á sjálfa sig.

Vitnið, A, kvaðst þekkja til Y og ákærða, en hún kvaðst hafa verið að vinna á vegum .... Hún kvaðst ekki hafa veitt því athygli að þau hefðu verið meira saman eða verið meiri vinir en aðrir sem þar voru. Spurð um atburði þá sem greinir í ákæru, kvaðst hún hafa verið að vinna á efstu hæð hússins, en verið kölluð niður vegna Y. Y hefði verið grátandi þar niðri og tjáð vitninu að ákærði hefði áreitt hana kynferðislega, þ.e. að hann hefði reynt að fá hana til að ,,rúnka“ honum inni á salerni á fyrstu hæð hússins, en þangað hefði ákærði ekið hjólastól hennar. Þar hefði ákærði tekið hönd Y og sett á lim sinn. Svo hefði hún byrjað að gráta og farið fram. Sérstaklega spurð kvað vitnið að Y hefði tjáð vitninu að hún hefði farið að gráta inni á salerni.

Vitnið, V, kvaðst hafa unnið greinargerð þá sem liggur frammi í málinu. Hún kvað Y hafa tjáð sig um þá atburði sem greinir í ákæru í hvert sinn sem hún hitti hana. Hún kvað hana hafa haft mjög óraunhæfar hugmyndir um hvernig hún hefði átt að bregðast við athæfi ákærða. Hún kvað Y hafa kennt sér um það sem gerst hefði, og hefði hún verið hrædd og ráðvillt. Hún kvað Y hafa sagt að hún væri mjög einmana og að hún ætti ekki vini. Hún hefði tjáð vitninu að hún hefði verið hrædd um að missa ákærða sem vin. Hún hefði sagt að hún hefði gert þetta án þess að hann hefði beðið hana um það. Hún kvað Y hafa verið mjög upptekna af kunningsskap við stráka og hafi hún farið að velta fyrir sér forsendum til þess að eiga eðlilegt fjölskyldulíf. Vitnið kvað viðmót Y einkennast af hömluleysi og hvatvísi og væri hún mjög fljót að hefja samræður við fólk sem hún þekki mjög lítið, um afar persónulega hluti og virtist ekki átta sig á því fyrr en eftir á.

Vitnið var spurt um það sem fram kemur í niðurstöðum greinargerðar hennar, að breyting hafi orðið til hins verra varðandi þunglyndi og depurð Y. Kvaðst vitnið byggja þær niðurstöður á sérfræðiskýrslum um Y frá .... Vitnið kvað sér hafa verið kunnugt um að hún hefði þjáðst af flogaveiki og að hún hefði verið þunglynd og döpur áður en atburðir þeir sem í ákæru greinir áttu sér stað. Vitnið kvaðst hins vegar tengja saman þá atburði sem í ákæru greinir og þann aukna kvíða sem Y hafi lýst.

Vitnið kvað Y vera komna aftur í meðferð til sín vegna annars atviks af sambærilegum toga og hér um ræðir.

Vitnið, K sálfræðingur, kvaðst hafa lagt fyrir Y þroskapróf, rétt áður en hún lenti í þeim atburðum sem í ákæru greinir. Hún kvað munnlega greind hennar vera í slöku meðallagi, þ.e. 87 stig, en verklega greind vera lakari. Vitnið kvað höfuðáverka þá sem Y hlaut í slysinu, hugsanlega geta leitt til þess að hún væri leiðitamari en jafnaldrar hennar. Vitnið kvaðst hafa hitt hana í mars 2005, en kvaðst ekki muna eftir neinni breytingu á henni frá því sem áður hefði verið.

Vitnið, S barnalæknir kvaðst hafa gert athugun á Y. Hún kvaðst fyrst hafa hitt hana í .... Í kjölfar bílslyss sé hún mjög hreyfihömluð og einnig hafi hún skerst andlega. Þá sé hugarstarfsemi hennar hæg og eigi hún erfitt með að tjá sig. Vitnið kvað hana þó ekki hafa greinst með þroskahömlun, en hún sé með depurðar- og vanlíðunareinkenni. Krakkar með sambærilega fötlun og Y séu almennt leiðitamari og veikari fyrir en aðrir krakkar. Depurðareinkenni og kvíði hafi verið til staðar hjá Y fyrir þá atburði sem í ákæru greinir og hafi hún verið farin að taka lyf við því árið 2003. Einnig sé Y flogaveik og sé það ein afleiðing hins alvarlega áverka sem hún hlaut í bílslysinu.

Vitnið, T læknir, kvaðst hafa gert geðrannsókn á ákærða, sem liggur frammi í málinu. Hann kvað ákærða vera greindarskertan, eins og fram komi í gögnum málsins, en hann sé með greindarvísitöluna 77, en það væri slök meðalgreind. Hann kvað ákærða hafa skilið hvað hefði gerst þótt hann hefði annan skilning á því en þær stúlkur sem um ræðir í málinu. Vitnið kvaðst ekki hafa orðið var við annað en að hann skildi muninn á réttu og röngu. Vitnið kvað ákærða hafa staðið á því fastar en fótunum að stúlkurnar hefðu verið búnar að samþykkja þær kynferðislegu athafnir sem í ákæru greinir. Vitnið kvað ákærða nokkuð góðan í að lesa í félagslegar aðstæður, en hann sé fatlaður og hafi hann fæðst inn í erfiðar aðstæður. Vitnið kvað niðurstöðu sína vera þá að jafnvel þótt ákærði hefði slaka greind, væri hann sakhæfur.

Niðurstaða.

Ákærði hefur neitað sök og haldið því fram að kynferðismökin sem lýst er í ákæru hafi verið með vilja Y og að hún hafi hætt að nudda lim hans, er hún hafi sagt ákærða að hún vildi ekki meira.

Niðurstaða máls þessa veltur að verulegu leyti á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar ákærða og Y og hvað það er sem eykur eða dregur úr trúverðugleika framburðar þeirra hvors um sig. Er vísað til þeirra sjónarmiða sem fram koma í niðurstöðukafla vegna ákæruliðar 1, varðandi mat á sönnunargildi framburðarins og áhrif þess á matið að bæði ákærði og Y eru greindarskert.

Framburður ákærða hefur breyst undir meðferð málsins. Þegar ákærði var fyrst yfirheyrður hjá lögreglu vegna þess, neitaði hann því að nokkuð kynferðislegt hefði átt sér stað milli þeirra Y og gekkst fyrst við því þegar borinn var undir hann framburður sjónarvotts. Dregur þetta nokkuð úr trúverðugleika framburðar ákærða.

Ákærði og Y hafa bæði lýst því á sama veg að ákærði hafi ekið Y í hjólastól inn á salerni ... að lokinni kvöldskemmtun þar. Þá hefur ákærði borið fyrir dómi að þau hafi verið búin að ræða það nokkru áður að Y hefði munnmök við ákærða og samrýmist það framburði Y að ákærði hefði í fyrstu beðið hana um slíkt, en hún neitað því. Y hefur sagt ákærða hafa læst salernishurðinni, en ákærði var ekki viss um að svo hefði verið. Af framburði vitnisins, P, sem kom að þeir Y og ákærða á salerninu, mátti helst ráða að salernisdyrnar hefðu ekki verið læstar enda hefði hann séð bak ákærða og að buxur hans hefðu verið á hælum hans. Annar framburður P um þessa atburði er í ósamræmi við framburð ákærða og Y og verður framburður hans metinn í því ljósi að P virtist andlega fatlaður. Er að mati dómsins alveg ósannað hvort salernisdyrnar voru læstar eða ekki.

Þegar Y gaf skýrslu fyrir dómi komst hún í nokkurt tilfinningalegt uppnám er hún sagðist hafa ,,verið svo vitlaus að snerta á honum tillann“. Er hún var spurð að því hvort ákærði hefði beðið hana um að snerta á sér typpið svaraði hún: ,,Nei, eða ég man það ekki“. Þessi framburður stúlkunnar kemur heim og saman við það sem V sálfræðingur bar fyrir dómi að stúlkan hefði sagt sér að hún hefði snert á honum liminn án þess að ákærði bæði hana um það.

Jafnvel þótt ýmislegt hafi komið fram í máli þessu um hagi stúlkunnar, sem rennt geti stoðum undir að hún sé leiðitöm og áhrifagjörn og hafi óttast að missa ákærða sem vin, ef hún ekki léti að vilja hans, verður að líta til þess að framburður stúlkunnar hnígur allur í þá átt að hún hafi að eigin frumkvæði snert getnaðarlim ákærða, en síðan hafi ákærði sýnt henni hvernig hún átti að hreyfa hendina og hafi hún gert það. Hún kvað það hafa verið af ótta við ákærða, þótt hún hafi jafnframt borið fyrir dómi að ákærði hafi aldrei hótað henni neinu og að hún hafi skömmu áður neitað því að sleikja á honum kynfærin, án þess, að því er virðist, að óttast viðbrögð ákærða við því. Að mati dómsins dregur þetta úr trúverðugleika framburðar stúlkunnar um ótta við ákærða.

Í máli þessu er ákært fyrir nauðgun, en til vara fyrir ólögmæta nauðung. Samkvæmt 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 skal hver sá, sem með ofbeldi eða hótun um ofbeldi þröngvar manni til holdlegs samræðis eða annarra kynferðismaka sæta fangelsi ekki skemur en 1 ár og allt að 16 árum. Til ofbeldis telst svipting sjálfræðis með innilokun, lyfjum eða öðrum sambærilegum hætti. Samkvæmt 195. gr. almennra hegningarlaga skal hver sá, sem með annars konar ólögmætri nauðung þröngvar manni til samræðis eða annarra kynferðismaka sæta fangelsi allt að 6 árum.

Ekkert hefur komið fram í málinu um að ákærði hafi beitt Y nokkurs konar ofbeldi eða hótað henni ofbeldi eða nokkru öðru. Þá er ósannað að ákærði hafi læst salernishurðinni umrætt sinn eða haldið stúlkunni þar nauðugri. Stúlkan ók sjálf hjólastól sínum út af salerninu, að eigin sögn eftir að ákærði fór þaðan og starfsmaður ..., sem stúlkan leitaði til, minntist þess ekki að hún hefði verið grátandi þegar hún kom af salerninu. Þá ber að líta til þess að stúlkan snerti getnaðarlim ákærða að eigin frumkvæði. Þegar allt framangreint er virt, er að mati dómsins svo mikill vafi á að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi að hafa með ofbeldi eða annars konar ólögmætri nauðung þröngvað stúlkunni til þess að nudda getnaðarlim hans gegn vilja hennar, að sýkna ber ákærða af þeirri háttsemi. Eins og verknaðarlýsingu er háttað í ákæru verður háttsemi ákærða ekki heimfærð til annarrra refsiákvæða.

Þar sem ákærði hefur verið sýknaður af ofangreindri háttsemi er bótakröfu Y vísað frá dómi, með vísan til 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991.

Með vísan til 1. mgr. 166. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði, samtals 1.056.426 krónur. Þar af eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, J-kk-ef R-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 320.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, svo og málsvarnarþóknun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns sem fór með málið áður en núverandi verjandi tók við því, 80.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Annar sakarkostnaður nemur 506.426 krónum, þar með talin þóknun H-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns, vegna réttargæslustarfa í þágu Z, á rannsóknarstigi. Þóknun S-kvk-ef K-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, skipaðs réttargæslumanns Y, er hæfilega ákveðin 100.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og þóknun H-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns Z, vegna málsmeðferðar fyrir dómi, er hæfilega ákveðin 50.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið S-kvk-nf F-kvk-nf saksóknari.

D ó m s o r ð:

Ákærði, X er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Bótakröfum Z og Y er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður málsins, 1.056.426 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, J-kk-ef R-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 320.000 krónur svo og málsvarnarþóknun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef B-kk-ef héraðsdómslögmanns 80.000 krónur, réttargæsluþóknun S-kvk-ef K-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 100.000 krónur og réttargæsluþóknun H-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns, vegna málsmeðferðar fyrir dómi, 50.000 krónur.

I-kvk-nf E-kvk-nf

Á-kk-nf M-kk-nf

S-kvk-nf Ó-kvk-nf.