E-741/2009

Mál þetta, sem tekið var til dóms 21. september sl., er höfðað með birtingu stefnu hinn 17. febrúar 2009.

Stefnandi er þrotabú Eignarhaldsfélagsins City Star Airlines ehf., kt. 000000-0000, Borgartúni 25, Reykjavík.

Stefndi er ÁSAR-Capital ehf., kt. 000000-0000, Verbraut 3, Grindavík.

Stefnandi gerir þá kröfu að rift verði með dómi greiðslu hins gjaldþrota félags, Eignarhaldsfélagsins City Star Airlines ehf., á skuld við stefnda þann 11. mars 2008 að fjárhæð kr. 9.233.013.

Þá krefst stefnandi þess og að stefnda verði dæmt til að greiða stefnanda kr. 9.233.013 ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. mars 2008 til greiðsludags.

Auk þess krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda, stefnanda að skaðlausu, samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi.

Stefndi krefst þess að hann verði alfarið sýknaður af dómkröfum stefnanda. og að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað samkvæmt framlögðum málskostnaðarreikningi að teknu tilliti til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

II.

Með úrskurði héraðsdóms Reykjavíkur, uppkveðnum 28. maí 2008, var bú Eignarhaldsfélagsins City Star Airlines ehf. tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu G-kk-ef Þ-kk-ef stjórnarformanns félagsins. Frestdagur við gjaldþrotaskiptin er 14. maí 2008. Í beiðni stjórnarformannsins um gjaldþrotaskiptin kom fram að félagið gæti ekki staðið í fullum skilum við lánardrottna sína. Skuldir væru fallnar í gjalddaga og ekki þætti líklegt að greiðsluörðugleikarnir myndu líða hjá þar sem félagið hefði hætt öllum rekstri. Í beiðninni kom einnig fram að fyrrum stjórn félagsins hefði samþykkt að bæta veðskuldum á allar eignir félagsins áður en hlutafafundur var haldinn þann 13. mars 2008. Flestar þessara veðskulda hefðu snúið að greiðslum til aðila tengdum stjórnarmönnum félagsins. Jafnframt hefðu stjórnendur greitt út alla aðra fjármuni sem voru til í félaginu til aðila sér tengdum. Um verulegar fjárhæðir hefði verið að ræða þar sem nokkrum kröfuhöfum hefði verið hyglað á kostnað annarra kröfuhafa þrátt fyrir vitneskju manna um að félagið stefndi í þrot.

Í skýrslutöku skiptastjóra í þrotabúi stefnanda af umræddum stjórnarformanni var upplýst að stefnandi hefði selt allt hlutafé sitt í hlutafélaginu Caledonian Airborne Engineering Ltd. Félagið sæi um viðhald flugvéla og væri skráð í Skotlandi. Söluverðið hefði verið 755.000 sterlingspund en af þeirri fjárhæð hefðu aðeins 19.514 sterlingspund runnið til félagsins þar sem meginhluti söluandvirðisins hefði verið greiddur til ákveðinna kröfuhafa stefnanda. Við skýrslutökuna lagði framkvæmdastjórinn fram yfirlit yfir þessar greiðslur og upplýsti að greiðslurnar hefðu verið framkvæmdar samkvæmt fyrirmælum þáverandi framkvæmdastjóra stefnanda en hann hefði verið og væri formaður stjórnar hins stefnda félags. Þá upplýsti stjórnarformaðurinn að öll gögn sem tengdust málinu væru í vörslum Logos lögmannsþjónustu samkvæmt samningi þar að lútandi. Segir í stefnu að í kjölfarið hafi skiptastjóri stefnanda fengið afrit af umræddum gögnum.

Í stefnu segir að gögn þessi sýni að hinn 10. janúar 2008 hafi stefnandi og stefnda gert með sér lánasamning, sem merktur sé með númerinu 4502. Samkvæmt samningnum hafi stefnda veitt stefnanda lán að fjárhæð 9.000.000 króna vegna rekstrarvanda stefnanda. Greiða hafi átt lánið eigi síðar en þann 25. janúar 2008 og skyldi það bera 18-21% vexti samkvæmt samþykki stjórna beggja samningsaðila. Í samningnum sé hvergi getið um veðandlag til tryggingar láninu en í niðurlagi samningsins segi að stefnda áskilji sér rétt til veðsetningar á eigum stefnanda vegna lánsins ef misbrestur verði á endurgreiðslu lánsins. Í því sambandi sé bent á eina af flugvélum stefnanda í dæmaskyni en ekki sé um frekari sérgreiningu að ræða. Hinn 31. janúar hafi stjórn stefnanda samþykkt veðsetningu á tveimur flugvélum af gerðinni Dornier 328-100 ásamt flugvélahreyflum og varahlutum. Skjalið hafi verið móttekið hjá sýslumanninum í Reykjavík til skráningar í flugvéladagbók hinn 6. febrúar 2008. Hinn 6. mars s.á. hafi stefnandi og Loganair Ltd. gert samning við Logos lögmannsþjónustu um að ráðstafa söluandvirði vegna sölu stefnanda á hlut sínum í Caledonian Airborne Ltd. til Loganair Ltd. Fyrrum framkvæmdastjóri stefnanda og formaður stjórnar stefnda hafi gert viðbætur við samninginn hinn 10. mars 2008 þar sem óskað hafi verið eftir ákveðnum breytingum. Óskað hafi verið eftir að rekstrarlán stefnda til stefnanda yrði greitt. Á grundvelli þessa hafi stefnandi greitt stefnda 9.233.013 krónur hinn 10. mars 2008. Tveimur dögum síðar, eða hinn 12. sama mánaðar hafi umrætt tryggingarbréf verið afturkallað og afmáð úr veðmálabókum að beiðni lögmanns stefnanda. Sala hins veðsetta hafi farið fram hinn 21. apríl 2008 og samkvæmt yfirliti vegna sölunnar hafi veðhafar fengið vel á fimmta hundrað milljóna króna úthlutað af söluandvirðinu.

Stefndi kveðst gera eftirfarandi athugasemdir og viðbætur við málsatvik eins og þeim sé lýst í stefnu málsins.

Stefndi kveður að stjórnendur stefnanda hafi leitað til stefnda með það að leiðarljósi að fá skammtímalán vegna tímabundinna rekstrarörðugleika dótturfélaga stefnanda sem hafi aðallega lýst sér í lausafjárskorti. Þetta hafi átt sér stað fyrir áramótin 2007/2008. Hafi verið orðið við beiðni stefnanda í byrjun janúar 2008.

Að sögn stefnda hafi stjórn stefnanda verið samþykk lántökunni, enda hafi forsendur lánsins verið skiljanlegar og kjör þess í takt við sambærilega fyrirgreiðslu stefnanda í fjármálakerfinu. Að sögn stefnda hafi ekkert bent til þess að um óeðlilega lánveitingu væri að ræða.

Hafi láninu verið ætlað að brúa ákveðið bil í fjárhag stefnanda, vegna fyrrgreinds lausafjárvanda. Þannig hafi það aðallega verið dótturfélög stefnanda sem hafi verið í lausafjárvanda og þurft á skammtímaláni að halda til að geta tryggt eðlilegt rekstrarumhverfi sitt fyrir og strax eftir áðurnefnd áramót. Lausafjárvandinn hafi, að sögn stefnda, stafað af óvæntu og nauðsynlegu viðhaldi flugvéla eins dótturfélags stefnanda, sem upp hafið komið á þessum tíma og vegna vanskila á leigugreiðslum City Star Airlines. Hafi þetta leitt til þess að skortur hafi verið á handbæru fé, aðallega hjá dótturfélögum stefnanda. Ljóst hafi verið að um væri að ræða skammtímalán, veitt til að aðstoða stefnanda og dótturfélög stefnanda við kaup á varahlutum og við að greiða fyrir sérfræðivinnu vegna flugvélaviðgerða.

Að sögn stefnda hafi nægar tekjur dótturfélaga stefnanda verið fyrirsjáanlegar seinni hlutann af janúarmánuði árið 2008. Hafi aðilar búist við að leigugreiðslurnar myndu skila sér inn á reikninga félagsins 17. og 25. janúar 2008. Aðilar hafi þá talið ljóst að dótturfélag stefnanda í Bretlandi, City Star Airlines – UK, myndi geta greitt mánaðarlega afborgun af svonefndu ,,Wet Lease” til City Star Airlines á Íslandi, ásamt hluta af vangoldnum leigugreiðslum. Að sama skapi hafi aðilar talið það vera ljóst á þessum tíma að City Star Airlines gæti greitt mánaðarlega afborgun af svonefndu ,,Dry Lease” ásamt vangoldnum leigugreiðslum til stefnanda. Hafi forsvarsmenn stefnanda og stefnda verið ljóst að fyrirséð væri að endurgreiðsla lánsins gæti farið fram með eðlilegum hætti eins og gert hafi verið ráð fyrir í lánasamningi milli aðila, enda um að ræða tímabundna erfiðleika.

Hinn 10. janúar 2008 hafi stefnandi og stefndi gert með sér lánasamning, sbr. dskj. nr. 4. Samkvæmt samningnum hafi stefndi veitt stefnanda lán að fjárhæð 9.000.000 króna vegna lausafjárskorts stefnanda. Hafi endurgreiðsla lánsins átt að fara fram eigi síðar en 25. janúar sama ár og höfuðstóll lánsins bera 18-21% vexti. Í samningi aðila sé þess getið að stefndi hafi rétt til að þinglýsa láninu á eignir stefnanda, verði misbrestur á endurgreiðslu þess. Í tilefni af þeirri fullyrðingu stefnanda að ekki hafi verið sérgreint í lánasamningi aðila hvaða flugvélar skyldu veðsettar, kveðst stefndi benda á að skjalið hafi verið fært í þinglýsingarbækur hjá embætti sýslumannsins í Reykjavík án athugasemda.

Í kjölfarið hafi það gerst að áætlaðar leigugreiðslur hafi ekki borist frá dótturfélaginu City Star Airlines – UK til City Star Airlines hinn 28. janúar 2008 og þ.a.l. hafi ekki borist greiðslur frá City Star Airlines til stefnanda málsins. Þá hafi orðið ljóst að stefnandi gæti ekki staðið við greiðslu lánasamningsins í lok janúar, eins og samið hafði verið um. Af þeim ástæðum hafi forsvarsmenn stefnanda og stefnda ákveðið að umræddur lánasamningur skyldi tryggður með tryggingarbréfi, sem þinglýsa skyldi á flugvélarnar TF-CSA og TF-CSB sem hafi verið í eigu stefnanda. Hafi þetta verið gert á grundvelli ákvæðis í fyrrgreindum lánasamningi og gert til að tryggja stöðu lánveitanda um endurgreiðslu lánsins á meðan samið yrði að nýju um gjalddaga og önnur kjör lánsins.

Fyrir dóminn kom og gaf skýrslu fyrirsvarsmaður stefnda, R-kk-nf F-kk-nf Á-kk-nf.

III.

Stefnandi kveðst byggja á því að greiðsla lánsins til stefnda hafi verið óeðlileg þegar hún hafi farið fram og brotið gegn meginreglunni um jafnræði kröfuhafa sem birtist víða í lögum um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991. Kröfu um riftun kveðst stefnandi byggja á 141. gr. laga nr. 21/1991 enda sé ljóst að mati stefnanda að ráðstöfunin hafi verið ótilhlýðileg, stefnda til hagsbóta, á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að eignir þrotabúsins hafi ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhöfum. Ótvírætt sé að mati stefnanda að Eignarhaldsfélagið City Star Airlines ehf. hafi á þessum tíma verið ógjaldfært félag eða orðið það a.m.k. við þessar ráðstafanir. Stefnda hafi verið það fullkunnugt enda hafi lánasamningurinn verið gerður vegna rekstrarvanda stefnanda og þáverandi framkvæmdastjóri stefnanda hafi verið og sé stjórnarformaður stefnda. Auk þess hafi tveir stjórnarmenn stefnda, þeir A-kk-nf G-kk-nf Á-kk-nf og S-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf, setið í stjórn stefnanda á þeim tíma sem um ræði. Þegar hin riftanlega greiðsla hafi átt sér stað hafi rekstur stefnanda verið í mjög slæmu horfi og stefnandi skuldað mikið og víða. Greiðslufjárhæðin hafi verið það há að mati stefnanda að hún geti ekki hafa verið venjuleg eftir atvikum þannig að eðlilegt hafi verið að greiða kröfu stefnda frekar en aðrar kröfur sem stefnandi hafi átt ógreiddar. Jafnframt sé ljóst að veðsetningin sem greiðslan sé augljóslega grundvölluð á brjóti gegn 137. gr. laga nr. 21/1991. Veðsetningin hafi farið fram eftir að stefnda hafi veitt stefnanda lán en vegna greiðslunnar hafi veðsetningin verið afturkölluð. Greiðslan hafi því falið í sér mismunun á stöðu og rétti kröfuhafa stefnanda. Stefnandi telji að í þessu sambandi verði að líta til tilgangs gjaldþrotaskipta sem sé að tryggja jafna stöðu kröfuhafa þar sem gjaldþrotaskipti séu í grundvallaratriðum sameiginleg fullnustugerð lánardrottna.

Stefnandi kveður kröfu sína um riftun einkum byggja á 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 og endurgreiðslukrafa byggi á 1. mgr. 142. gr. sömu laga. Um dráttarvexti vísar stefnandi til vaxtalaga nr. 38/2001 með síðari breytingum en dráttarvaxta sé krafist frá þeim degi sem hin riftanlega greiðsla hafi borist stefnda.

Stefnandi kveður kröfu um málskostnað byggða á XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um varnarþing er vísað til 33. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV.

Af hálfu stefnda er á það bent að ákvæði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 feli í sér hina ,,almennu riftunarreglu” gjaldþrotaskiptalaganna, enda sé beiting hennar ekki bundin við tilteknar ráðstafanir, líkt og aðrar riftunarreglur laganna. Reglan sé þannig fyrst og fremst hinum sérstöku riftunarreglum laganna til fyllingar og sjaldan beitt í réttarframkvæmd. Sé ein ástæða þess sú að hinar sérstöku riftunarreglur gjaldþrotaskiptalaganna taki til flestra tilvika þar sem riftunar sé þörf.

Það sé ljóst að grundvöllur málareksturs stefnanda sé óljós og ekki sé hægt að ráða af efni stefnu málsins hvernig hin umþrætta ráðstöfun hafi átt að brjóta í bága við framangreint ákvæði. Ekkert bendi til þess að ráðstöfunin brjóti í bága við sérstakar riftunarreglur gjaldþrotaskiptalaga og enginn rökstuðningur sé fyrir því af hverju ráðstöfunin ætti þá að brjóta gegn 141. gr. laganna. Af þeirri ástæðu beri að sýkna stefnda.

Samkvæmt hljóðan ákvæðis 141. gr. gjaldþrotaskiptalaganna sé nauðsynlegt að uppfylla nokkur skilyrði til að riftun á grundvelli þessarar lagagreinar sé möguleg. Nauðsynlegt sé að hafa í huga, þegar metin er möguleg riftun á grundvelli lagagreinarinnar, að reglan er öðrum riftunarreglum XX. kafla gjaldþrotaskiptalaga til fyllingar, þ.e. sett vegna tilvika sem mögulega komi upp en falli ekki undir önnur ákvæði riftunarkafla laganna.

Það sé mat stefnda að dómurinn geti ekki litið framhjá þeirri staðreynd að 141. gr. gjaldþrotaskiptalaga skuli ekki beitt ef aðrar riftunarreglur í XX. kafla laganna eigi við um riftunarkröfu. Þannig sé reglan byggð á því að vilji löggjafans við setningu laganna hafi staðið til þess að hafa í XX. kafla almenna riftunarreglu, sem hægt væri að líta til, kæmi upp riftanleg ráðstöfun, sem ekki væri hægt að fella undir aðrar riftunarreglur laganna. Stefndi kveðst telja að svo sé ekki í máli þessu og sé það mat hans að þegar af þessari ástæðu eigi jafnframt að sýkna hann af kröfum stefnanda.

Í stefnu málsins segir að það sé mat stefnanda að umrædd ráðstöfun hafi verið ótilhlýðileg og stefnda til hagsbóta, án þess að það sé útskýrt eða rökstutt nánar. Sé á því byggt að hin ótilhlýðilega ráðstöfun sé endurgreiðsla lánsins þá kveðst stefndi benda á að endurgreiðslan hafi verið í fullu samræmi við efni lánasamning aðila og forsendur lánveitingarinnar.

Stefndi bendir á að lagagreininni sé sjaldan beitt í réttarframkvæmd, enda sé ljóst að nær ætíð megi beina ráðstöfunum þrotamanns undir almennar riftunarreglur XX. kafla laganna. Einnig séu skilyrði ákvæðisins fyrst og fremst af hlutlægum toga og því verði sá sem móttaki greiðslu, í þessu tilviki stefndi, að vera grandsamur um tilvist skilyrðanna. Stefndi kveður að svo hafi ekki verið.

Skilyrði ákvæðisins varðandi ótilhlýðileika tengist svipuðu mati og því að háttsemi sé saknæm, enda sé ákvæði 141. gr. gjaldþrotaskiptalaga regla sem marki grundvöll skaðabótakröfu. Hafi verið litið svo á að sé háttsemi skuldara í samræmi við það sem almennt megi telja eðlilegt hjá öðrum aðilum í svipaðri stöðu, t.d. endurgreiðsla láns, þá sé hún tilhlýðileg. Verði að telja að endurgreiðsla stefnanda á láni til stefnda, í samræmi við efni skriflegs lánasamnings sé bæði í samræmi við venjur í viðskiptalífinu og í takt við það sem almennt tíðkist hjá fyrirtækjum. Telji stefndi því að ráðstöfunin hafi alls ekki brotið í bága við efni ákvæðisins.

Í stefnu málsins sé þess getið að veðandlag lánsins hafi verið selt í apríl 2008 og að veðhafar hafi fengið greiddar vel á fimmta hundrað milljónir af söluandvirði eignarinnar. Stefndi kveðst vekja athygli á því að forsvarsmenn stefnda hafi vikið úr stjórn stefnanda á hluthafafundi hinn 13. mars 2008.

Ljóst sé að hin umþrætta ráðstöfun hafi síður en svo verið til þess fallin að eignir þrotamannsins hafi ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða að hún hafi leitt til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, þegar tekið sé mið af verðmæti eigna stefnanda og fjárhæð greiddra krafna. Áður en til sölunnar kom hafi stefndi verið búinn að fá andvirði lánsins greitt og í kjölfarið óskað eftir því að lánið yrði afmáð úr veðmálabókum sýslumannsins í Reykjavík. Mótmælt sé að 137. gr. gjaldþrotaskiptalaga eigi við í máli þessu.

Litið hafi verið svo á við mat á ógjaldfærni skuldara að fjárhag hans sé með þeim hætti að skuldir hans séu meiri en eignir, hann hafi ekki haft tök á því að greiða skuldir sínar þegar þær falla í gjalddaga og ekki sé líklegt að úr rætist í náinni framtíð. Það sé stefnandi sem hafi sönnunarbyrði fyrir því að hann hafi verið ógjaldfær, þegar hin umrædda ráðstöfun hafi farið fram, eða orðið það vegna hennar. Sé það mat stefnda að stefnandi hafi ekki fært sönnur á slíkt. Þá er á það bent af hálfu stefnda að það hafi verið dótturfélög stefnanda sem hafi átt í lausafjárerfiðleikum, en ekki stefnandi sjálfur á þeim tíma.

Með vísan til alls þess sem að framan greini sé alveg ljóst að stefndi hafi litið svo á að lausafjárerfiðleikar stefnanda væru tímabundnir og að ekki væri um að ræða raunverulega fjárhagslega erfiðleika sem leitt gætu til gjaldþrots. Ekkert í samskiptum stefnanda og viðskiptabanka hans og lánardrottna hafi gert það að verkum að forsvarsmenn stefndu hafi mátt vita að um óleysanlegan rekstrarvanda væri að ræða. Forsvarsmenn stefnda hafi að auki ekki getað séð fyrir lausafjárvanda viðskiptabanka félagsins sem hafi haft áhrif á stefnanda. Af hálfu stefnda er ítrekað að forsvarsmenn stefnda hafi ekki verið í fyrirsvari fyrir stefnanda eftir 13. mars 2008 og hafi engar upplýsingar haft um rekstrarstöðu fyrirtækisins í aðdraganda gjaldþrots þess.

Sönnunarbyrði um grandsemi í þessu sambandi hvíli á stefnanda. Það sé mat stefnda að ekki hafi verið færðar sönnur á það að forsvarsmenn stefnda hafi mátt vita um ógjaldfærni stefnanda og þær afleiðingar sem hún ætti eftir að hafa í för með sér.

Máli sínu til stuðnings vísar stefndi til ákvæða laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991, sérstaklega til XX. kafla laganna. Þá vísar stefndi til meginreglna í gjaldþrotaskiptarétti. Hvað varðar málskostnaðarkröfu stefnda er vísað til XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um virðisaukaskatt er vísað til laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

IV.

Eins og fram hefur komið var stofnað til hinnar umdeildu skuldar stefnanda við stefnda með lánasamningi, dagsettum 10. janúar 2008. Í samningnum segir að stefndi hafi samþykkt að lána stefnanda 9.000.000 króna vegna rekstrarvanda stefnanda. Jafnframt að um skammtímalán sé að ræða og að endurgreiða skuli það í einu lagi hinn 25. sama mánaðar. Lánið var ekki veðtryggt, en stefndi áskildi sér rétt til að tryggja endurgreiðslu lánsins með veði í eigum stefnanda, t.d. í einni af flugvélum félagsins, ef misbrestur yrði á endurgreiðslu lánsins.

Hinn 31. janúar 2009 gaf stefnandi út tryggingarbréf þar sem tvær nánar tilgreindar flugvélar stefnanda voru settar að veði til tryggingar áðurgreindu láni frá stefnda. Bréfið var móttekið til skrásetningar í flugvéladagbók sýslumannsins í Reykjavík hinn 6. febrúar 2008.

Um svipið leyti virðist stefnandi hafa selt Loganair Ltd. hlut sinn í fyrirtækinu Caledonian Airborne Engineering Ltd. Hinn 6. mars 2008 gerðu stefnandi og Loganair Ltd. svokallaðan vörslusamning við Logos lögmannsþjónustu um að ráðstafa söluandvirðinu til nánar tilgreindra aðila. Hinn 10. mars 2008 voru gerðar viðbætur við samninginn að beiðni framkvæmdastjóra stefnanda, sem jafnframt var stjórnarformaður stefnda, þar sem m.a. var kveðið á um að greiða skyldi upp áðurgreint rekstrarlán stefnda til stefnanda að fjárhæð 9.233.013 krónur og var það gert daginn eftir eða hinn 11. mars. Tveimur dögum síðar eða hinn 12. mars var fyrrgreint tryggingarbréf fellt niður og það afmáð úr þinglýsingarbókum að beiðni stefnanda.

Óumdeilt er að framkvæmdastjóri og stjórnarmaður stefnanda á þessum tíma, R-kk-nf F-kk-nf Á-kk-nf, var og er enn stjórnarformaður og einn eigenda stefnda. Þá er upplýst að þeir S-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf og A-kk-nf G-kk-nf Á-kk-nf, sem einnig sátu í stjórn stefnanda á þessum tíma, eru eigendur og sitja í stjórn stefnda. Er A-kk-nf G-kk-nf jafnframt framkvæmdastjóri stefnda.

Af fundargerðum stjórnarfunda í stefnanda hinn 28. nóvember og 10. og 19. desember 2007, sbr. dskj. nr. 16- 18, er ljóst að rekstrarerfiðleikar stefnanda voru þá þegar orðnir verulegir. Í fundargerðinni frá 19. desember kemur t.d. fram að vegna uppgreiðslu á nokkrum vanskilaskuldum félagsins sé það fjárvana og eigi t.d. ekki fyrir launum starfsfólks um næstkomandi mánaðamót. Þá segir að til að halda rekstrinum áfram fram í janúar þurfi a.m.k. 29.405.000 krónur að koma inn í reksturinn. Á fundinum lagði framkvæmdastjórinn fram skrá yfir vanskil stefnanda og dótturfélaga þess samtals að fjárhæð 82.571.697 krónur. Í fundargerðinni kemur fram að nauðsynlegt sé að greiða þessi vanskil sem allra fyrst og því sé félagið í gríðarlegri fjárþörf. Í tölvupósti R-kk-ef F-kk-ef Á-kk-ef til skiptastjóra í þrotabúi stefnanda, sbr. dskj. nr. 11, segir jafnframt að stefndi hafi lánað stefnanda vegna rekstrarvanda hins síðarnefnda. Um neyðarlán hafi verið að ræða, sem veitt hafi verið til að freista þess að bjarga fyrirtækinu og að önnur úrræði hafi ekki verið tiltæk á þessum tíma. Jafnframt að samþykkt hafi verið af stjórn stefnanda að endurgreiðsla lánsins nyti algjörs forgangs hjá félaginu.

Eins og áður greinir óskaði stjórn stefnanda eftir því að bú félagsins yrði tekið til gjaldþrotaskipta með beiðni dags. 14. maí 2008 og var bú stefnanda tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði, uppkveðnum 28. sama mánaðar. Samkvæmt framlagðri kröfuskrá nema lýstar kröfur í búið 339.103.051 krónu.

Ljóst er að veðréttur stefnda í nánar tilgreindum flugvélum stefnanda samkvæmt tryggingarbréfi, útgefnu 31. janúar 2008, sem stefndi fékk 21 degi eftir að stofnað var til skuldarinnar og sex dögum eftir að hún féll í gjalddaga, en jafnframt þremur og hálfum mánuði fyrir frestdag, var riftanlegur samkvæmt 1. mgr. 137. gr. gjaldþrotaskiptalaga nr. 21/1991.

Þá þykir ljóst að sú ákvörðun framkvæmdastjóra stefnanda að ráðstafa hluta söluandvirðis fyrirtækisins Caledonian Airborne Engineering Ltd. til uppgreiðslu á áðurgreindu láni stefnda til stefnanda var stefnda bersýnilega mjög til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa stefnanda. Leiddi þessi ákvörðun til þess að umrædd eign stefnanda var ekki til reiðu til fullnustu öðrum kröfuhöfum stefnanda. Þá þykir sannað með vísan til þess sem að framan greinir að stefnandi var ógjaldfær þegar greiðsla á láni stefnda fór fram hinn 11. mars 2008. Ráðstöfun þessi var því eins og á stóð, ótilhlýðileg, og mátti stjórn stefnda vera það ljóst með hliðsjón af því að sömu menn sátu í stjórnum beggja félaganna. Átti stjórn stefnda því að vita gjörla um mjög erfiða fjárhagsstöðu stefnanda þegar hér var komið sögu.

Með vísan til framangreinds ber með vísan til 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. að taka til greina kröfu stefnanda um riftun á greiðslu stefnanda á skuld við stefnda hinn 11. mars 2008 að fjárhæð 9.233.013 krónur. Jafnframt er tekin til greina krafa stefnanda um að stefndi greiði honum áðurgreinda fjárhæð með dráttarvöxtum eins og krafist er og nánar greinir í dómsorði.

Með hliðsjón af málsúrslitum er stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn að fjárhæð 566.475 að meðtöldum virðisaukaskatti.

R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Rift er greiðslu á skuld Eignarhaldsfélagsins City Star Airlines ehf. við stefnda, ÁSA-Capital ehf., hinn 11. mars 2008 að fjárhæð 9.233.013 krónur.

Stefndi greiði stefnanda, þrotabúi Eignarhaldsfélagsins City Star Airlines ehf., 9.233.013 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. mars 2008 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 566.475 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómur Reykjaness 19.10. 2009.