E-2407/2014

Mál þetta, sem var dómtekið 20. mars sl., var höfðað 16. júní 2014.

Stefnandi er þrotabú S-kk-ef J-kk-ef, Vatnsstíg 3 í Reykjavík.

Stefnda er S-kvk-nf S-kvk-nf K-kk-ef, Krókavaði 10 í Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefnda verði dæmd til að greiða honum skuld að fjárhæð 3.540.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6 gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 590.000 krónum frá 1. nóvember 2013 til 1. desember 2013, en þá af 1.180.000 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2014, en þá af 1.770.000 krónum frá þeim degi til 1. febrúar 2014, en þá af 2.360.000 krónum frá þeim degi til 1. mars 2014, en þá af 2.950.000 krónum frá þeim degi til 1. apríl 2014, en þá af 3.540.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun þann 26. ágúst 2014 að fjárhæð 333.571 króna. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefndu.

Stefnda krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar. Til vara krefst hún þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega og málskostnaður verði felldur niður.

I

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 13. nóvember 2013 var bú S-kk-ef J-kk-ef tekið til gjaldþrotaskipta. Stefnda er eiginkona S-kk-ef. Meðal eigna búsins var fasteignin Ennishvarf 8 í Kópavogi, sem var í jafnri eigu þrotamanns og stefndu. Fasteignin var í útleigu til indverska sendiráðsins og var húsaleiga 1.180.000 krónur á mánuði. Fram að gjaldþroti þrotamanns var húsaleiga vegna fasteignarinnar greidd inn á reikning þrotamanns hjá MP banka.

Þann 14. nóvember 2013, daginn eftir að úrskurður var kveðinn upp um gjaldþrot þrotamanns, var þess óskað af hálfu stefndu og þrotamanns að allar leigugreiðslur frá og með 1. nóvember 2013 yrðu greiddar inn á bankareikning stefndu. Með bréfi skiptastjóra stefnanda, dags. 30. apríl 2014, var þess krafist að 50% húsaleigunnar yrðu framvegis greidd inn á bankareikning lögmannsstofu skiptastjóra. Stefnandi krefst þess að stefnda skili þrotabúinu 50% af húsaleigu fyrir tímabilið nóvember 2013 til apríl 2014.

II

Stefnandi byggir kröfu sína á því að stefnda skuldi honum 50% húsaleigu fyrir tímabilið nóvember 2013 til apríl 2014. Um sé að ræða 590.000 krónur á mánuði í sex mánuði, eða samtals 3.540.000 krónur.

Stefnda hafi borið því við að henni hafi verið ókunnugt um að bú eiginmanns hennar hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta. Í því sambandi sé bent á að boðun á dómþing vegna fyrirtöku gjaldþrotaskiptabeiðni hafi verið birt fyrir syni stefndu á lögheimili hennar og þrotamanns í október 2013. Þá liggi fyrir að lögmaður hennar hafi sent leigutaka bréf, að hennar beiðni, þar sem þess hafi verið óskað að leigugreiðslan yrði í framtíðinni greidd inn á bankareikning hennar, daginn eftir úrskurð um gjaldþrot. Það sé ekki tilviljun.

Krafa stefnanda byggist á meginreglum kröfuréttar um réttar efndir fjárskuldbindinga og greiðslu fjárkröfu. Ef ekki verður fallist á kröfuna með stoð í almennum reglum kröfuréttar byggi stefnandi á því til vara að reglur skaðabótaréttarins eigi að leiða til sömu niðurstöðu. Fyrir liggi að stefnda hafi komið því til leiðar, daginn eftir gjaldþrot þrotamanns, að leigutaki hætti að greiða leigufjárhæðina inn á bankareikning þrotamanns og greiddi í staðinn inn á bankareikning stefndu. Um saknæma og ólögmæta háttsemi sé að ræða sem stefnda beri skaðabótaábyrgð á samkvæmt almennum skaðabótareglum, einkum sakarreglunni. Fyrir liggi að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni vegna þessarar háttsemi stefndu sem nemi kröfufjárhæðinni.

Varðandi kröfu um dráttarvexti vísi stefnandi til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Húsaleigan hafi verið greidd fyrir fram 1. hvers mánaðar og hafi því gjaldfallið þann dag. Krafan beri því dráttarvexti frá 1. degi hvers mánaðar, allt þar til húsaleigan hafi tekið að berast beint frá leigutaka til þrotabúsins í maí 2014. Krafa um málskostnað byggi á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III

Stefnda byggir sýknukröfu sína á því að hún hafi greitt kröfu stefnanda að fullu. Það sé óumdeilt að húsaleiga vegna Ennishvarfs 8 hafi verið greidd inn á reikning þrotamanns fram að gjaldþroti hans og þau hafi óskað þess að því fyrirkomulagi yrði breytt. Leigutaki hafi verið meðvitaður um að til stæði að breyta móttökureikningi húsaleigugreiðslna allt frá árslokum 2012. Þann 18. febrúar 2013 hafi stefnda sent innheimtubeiðni til MP banka með innheimtufyrirmælum og upplýsingum um greiðanda. Þá hafi hún beðið bankann um að senda út greiðsluseðla vegna húsaleigunnar. Samkvæmt beiðninni skyldu allar húsaleigugreiðslur fara inn á reikning stefndu frá þeim tíma. Ýmsar ástæður hafi verið fyrir þessu, en þær veigamestu að stefnda hafi alfarið séð um greiðslu reikninga, þar með talið greiðslu fastra kostnaðarliða sem og breytilegra í tengslum við rekstur fasteignarinnar. Tilkynning hafi borist frá leigutaka í maí 2013 um að nauðsynlegt væri að leita samþykkis yfirvalda í Indlandi fyrir breyttum móttökureikningi leigugreiðslna. Á fundi í byrjun nóvember 2013 hafi leigutaki svo óskað eftir formlegri beiðni á ensku um að leigugreiðslur yrðu greiddar inn á bankareikning stefndu. Frá því að beiðnin hafi borst leigutaka hafi hann greitt húsaleiguna inn á bankareikning stefndu.

Stefnda hafi ekki vitað um gjaldþrotaskipti á búi eiginmanns síns fyrr en í mars 2014, tæpum sex mánuðum eftir úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur, þegar þrotamaður hafi verið boðaður í skýrslutöku til skiptastjóra. Fram að þeim tíma hafi hún tekið við leigugreiðslum vegna fasteignarinnar að Ennishvarfi 8 í góðri trú. Hún hafi þegar lagt helmingshlut í húsaleigu vegna apríl 2014 inn á reikning skiptastjóra, að teknu tilliti til kostnaðarliða. Stefnda hafi greitt skuldina að fullu með framangreindri greiðslu fyrir aprílmánuð og með vísan til þess að hún hafi fyrst í mars 2014 vitað um gjaldþrotameðferð eiginmanns hennar.

Skiptastjóra hafi borið, þegar eftir skipun sína, að leita vitneskju um hverjar eignir eða réttindi tilheyrðu þrotabúinu, hvar þær væri að finna, hver færi með umráð þeirra o.s.frv., sbr. 87. gr. laga nr. 21/1991. Yfirsjón skiptastjóra sé bagaleg, enda hafi stefnda þegar brugðist við beiðni hans um millifærslu á hlut þrotamanns. Fram að þeim tíma hafi hún verið í góðri trú.

Þá sé stefnda búin að fullgreiða kröfuna. Hún hafi veitt leigugreiðslum móttöku á tímabilinu og greitt fastan og breytilegan kostnað vegna fasteignarinnar, en greitt eiginmanni sínum og meðeiganda það sem honum hafi tilheyrt að beiðni hans í reiðufé til samræmis við óskir hans. Með hliðsjón af framangreindu sé stefnufjárhæðin að fullu greidd og því ekki um lögmæta kröfu að ræða.

Varakrafa um lækkun byggist á sömu málsástæðum, með tilliti til fastra og breytilegra kostnaðarliða vegna fasteignarinnar að Ennishvarfi 8. Þá sé þess jafnframt krafist að tekið verði fullt tillit til fullnaðargreiðslu til skiptastjóra vegna apríl 2014.

Kröfur stefndu byggist á meginreglum samninga- og kröfuréttar um venju, loforð og efndir fjárskuldbindinga. Málskostnaðarkrafa byggist á 129. gr., sbr. 130. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Stefnandi krefst þess að stefnda greiði honum 50% af húsaleigu vegna fasteignarinnar Ennishvarfs 8 í Kópavogi fyrir tímabilið nóvember 2013 til apríl 2014. Stefnda byggir á því að hún hafi þegar greitt skuldina. Hún hafi ekki vitað um gjaldþrot þrotamanns fyrr en í mars 2014. Hún hafi greitt ýmsan kostnað vegna fasteignarinnar og greitt þrotamanni mismuninn í reiðufé. Þá telur hún sig hafa greitt stefnanda að fullu sinn hluta leigugreiðslu fyrir apríl 2014 með innborgun að fjárhæð 333.571 króna, en kostnaður af fasteigninni hafi þá verið dreginn frá.

Óumdeilt er að stefnanda bar að fá framangreinda húsaleigu greidda, en bú S-kk-ef J-kk-ef hafði þá verið tekið til gjaldþrotaskipta og hann hafði misst rétt til að ráða yfir þeim réttindum sem til búsins skyldu falla, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Þrátt fyrir þetta getur sá sem hvorki vissi né mátti vita um gjaldþrotaskiptin unnið rétt á hendur þrotabúinu vegna ráðstöfunar þrotamannsins sem á sér stað áður en innköllun hefur birst vegna skiptanna, sbr. 3. mgr. ákvæðisins. Stefnda er eiginkona þrotamanns. Fyrir liggur að boðun vegna fyrirtöku gjaldþrotaskiptabeiðni var birt á heimili stefndu fyrir syni hennar og þrotamanns í október 2013. Hlaut henni að vera kunnugt um gjaldþrotaskipti á búi eiginmanns síns. Henni ber því að endurgreiða hlut stefnanda af húsaleigunni sem lagður var inn á reikning hennar.

Stefnda hefur lagt fram átta kvittanir fyrir úttektum af bankareikningi sínum á tímabilinu 29. nóvember 2013 til 3. mars 2014 samtals að fjárhæð 3.082.393 krónur. Þá hefur hún lagt fram yfirlýsingu þrotamanns, eiginmanns síns, um að kvittanirnar séu vegna hlutar hans í leigugreiðslum og hann hafi móttekið þær greiðslur í reiðufé. Engar skýringar er að finna á framangreindum kvittunum. Fjárhæðir þeirra benda ekki til þess að um hlut í leigugreiðslum sé að ræða og engin gögn hafa verið lögð fram um kostnað vegna fasteignarinnar. Þykir ekki unnt að byggja á því að stefnda hafi afhent þrotamanni framangreinda fjármuni.

Stefnda byggir á því að hún hafi greitt hlut stefnanda í húsaleigu vegna apríl 2014 að teknu tilliti til kostnaðarliða og sá mánuður sé því að fullu greiddur. Hlutur stefnanda í húsaleigu aprílmánaðar nam 590.000 krónum. Greiðsla stefndu nam 333.571 krónu. Í tölvupósti til lögmanns síns skýrði hún greiðsluna þannig að hún hefði dregið samtals 256.429 krónur frá hlut stefnanda í fasteignagjöldum og kostnaði vegna viðgerðar á gaseldavél, klósetti og gleri á svölum. Engin gögn hafa verið lögð fram til staðfestingar á framangreindum kostnaði. Því er ekki hægt að fallast á að stefnda hafi að fullu greitt hlut stefnanda í leigugreiðslum vegna apríl 2014.

Í samræmi við allt framangreint verður fallist á kröfu stefnanda eins og hún er fram sett og stefnda dæmd til að greiða honum málskostnað, með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, sem þykir hæfilega ákveðinn 350.000 krónur.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, S-kvk-nf S-kvk-nf K-kk-ef, greiði stefnanda, þrotabúi S-kk-ef J-kk-ef, 3.540.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6 gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 590.000 krónum frá 1. nóvember 2013 til 1. desember 2013, en þá af 1.180.000 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2014, en þá af 1.770.000 krónum frá þeim degi til 1. febrúar 2014, en þá af 2.360.000 krónum frá þeim degi til 1. mars 2014, en þá af 2.950.000 krónum frá þeim degi til 1. apríl 2014 og af 3.540.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun þann 26. ágúst 2014 að fjárhæð 333.571 króna.

Stefnda greiði stefnanda 350.000 krónur í málskostnað.

B-kvk-nf B-kvk-nf