E-3252/2009

Mál þetta, sem var tekið til úrskurðar 31. mars sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Teymi hf., Suðurlandsbraut 18, Reykjavík og dótturfélagi þess IP-fjarskiptum ehf., Síðumúla 32, Reykjavík, á hendur H-kk-þgf J-kk-þgf Haðarlandi 7, Reykjavík og J-kk-þgf Ó-kk-þgf G-kk-þgf Brekkugerði 34, Reykjavík, með stefnu birtri 10. og 20. mars 2009.

Stefnendur gera þá dómkröfu, að felldur verði úr gildi úrskurður fjármálaráðherra frá 25. febrúar 2009, þessa efnis: ,,Úrskurður fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra, dags. 12. janúar 2009, um að ákvarðanir teknar á stjórnarfundi IP-fjarskipta ehf. þann 30. desember 2008 um brottvikningu H-kk-ef J-kk-ef og ráðningu R-kvk-ef Á-kvk-ef hafi verið teknar með lögformlegum hætti og að fyrirtækjaskrá hafi því verið rétt og skylt að skrá innsenda tilkynningu þar um, er felldur úr gildi. Lagt er fyrir fyrirtækjaskrá að afmá tilkynningu, dags. 30. desember 2008, um breytingu á framkvæmdastjóra og prókúruhafa IP-fjarskipta ehf. úr fyrirtækjaskrá“.

Þá krefjast stefnendur málskostnaðar úr hendi stefndu in solidum að mati dómsins.

Stefndi, H-kk-nf, gerir eftirfarandi dómkröfur:

Að dómari felli niður mál þetta að því er varðar stefnandann IP-fjarskipti ehf., en að öðru leyti verði máli þessu vísað frá dómi.

Til vara að stefndi verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnenda.

Þá er gerð krafa um málskostnað að skaðlausu skv. mati dómsins úr hendi stefnanda Teymis hf., en til vara úr hendi stefnenda in solidum.

Stefndi, J-kk-nf Ó-kk-nf, gerir eftirfarandi dómkröfur:

Aðallega, að mál IP fjarskipta ehf. verði fellt niður og málinu vísað frá að öðru leyti.

Til vara að stefndi verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnenda.

Þá krefst stefndi, í öllum tilvikum, málskostnaðar úr hendi stefnenda og að tekið verði tillit til þess við ákvörðun hans að stefndi er ekki virðisaukaskattskyldur.

Í þessum þætti málsins er krafa stefndu um frávísun/niðurfellingu málsins tekin til úrskurðar. Stefnendur krefjast þess að frávísunarkrafa stefndu og krafa um niðurfellingu málsins verði hafnað. Þá krefjast þeir málskostnaðar úr hendi stefndu in solidum að mati dómsins.

Málavextir

Með tilkynningu 30. desember 2008 var tilkynnt að skipt hefði verið um framkvæmdastjóra og prókúruhafa hjá stefnanda, IP-fjarskiptum ehf. Tilkynningin var undirrituð af Ó-kk-þgf Þ-kk-þgf J-kk-þgf og Þ-kvk-þgf J-kvk-þgf. Að fenginni fundargerð til sönnunar á lögmæti tilkynningarinnar var breytingin skráð í fyrirtækjaskrá hinn 5. janúar 2009.

Hinn 6. janúar 2009 mótmæltu stefndu skráningunni hjá fyrirtækjaskrá og töldu að stefndi, H-kk-nf, hefði hvorki verið rekinn á lögmætan hátt né að ráðning R-kvk-ef Á-kvk-ef hefði verið lögmæt.

Hinn 8. janúar 2009 krafðist lögmaður stefnenda þess að erindi stefndu frá 6. janúar yrði vísað frá.

Hinn 12. janúar 2009 komst fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra að þeirri niðurstöðu að breytingin á skipan framkvæmdastjóra og prókúruhafa hjá IP-fjarskiptum ehf. sem skráð var 5. janúar 2009 skyldi standa.

Þessi niðurstaða var kærð til fjármálaráðuneytisins hinn 15. janúar 2009. Niðurstaða ráðuneytisins var sú að ákvörðun fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra var felld úr gildi og lagt fyrir fyrirtækjaskrána að afmá tilkynninguna frá 30. des. 2008 um breytingu á skipan framkvæmdastjóra og prókúruhafa IP-fjarskipta ehf. úr fyrirtækjaskrá.

Í máli þessu krefjast stefnendur þess að úrskurður fjármálaráðuneytisins verði felldur úr gildi.

Málsástæður og lagarök stefnda, H-kk-ef, fyrir niðurfellingu/frávísun málsins

Af hálfu stefnda, H-kk-ef, er þess krafist að mál þetta, að því er varðar málshöfðun af hálfu stefnanda, IP-fjarskipta hf., verði fellt niður.

Stefndi telur að það liggi fyrir að rekstur málsins fyrir dómstólnum byggist ekki á lögmætri ákvörðun stjórnar félagsins, auk þess sem lögmaðurinn, S-kk-nf G. G-kk-nf hrl., hafi hvorki málflutningsumboð né málssóknarumboð frá stefnanda IP-fjarskiptum ehf. til að reka mál þetta fyrir dómstólnum, svo sem hann fullyrðir í stefnu.

Samkvæmt yfirlýsingu framkvæmdastjóra IP-fjarskipta hf., dags. 19. mars 2009, til Héraðsdóms Reykjavíkur, hefur lögmaður sá sem telur sig hafa „málflutningsumboð“ samkvæmt stefnu, hvorki slíkt umboð né heimild til fara með rekstur málsins fyrir dómstólnum og til flutnings þess. Þá hefur lögmaðurinn ekki málssóknarumboð IP-fjarskipta ehf.

Með vísan til framangreinds verður að líta svo á, að ekki sé sótt þing í máli þessu af hálfu stefnanda, IP-fjarskipta ehf., og að fella beri málið niður, sbr. b-lið 1. mgr. 105. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála., sbr. og 2. tl. 94. gr. s.l.

Verði ekki fallist á kröfu um niðurfellingu málsins, er þess krafist að máli þessu, að því er varðar IP-fjarskipti ehf., verði vísað frá dómi.

Stefndi telur að stefnandinn, Teymi hf., hafi ekki beina lögvarða hagsmuni af niðurstöðu málsins og því beri að vísa máli þessu frá dómi, að því er dómkröfur hans varðar.

Í fyrsta lagi vísar stefndi til þess að af stefnu málsins verði ráðið að stefnendur, saman, gera þá dómkröfu að felldur verði úr gildi tiltekinn úrskurður fjármálaráðherra, dags. 25. febrúar 2009. Af hálfu stefnda er ekki litið svo á að Teymi hf. hafi lögvarða hagsmuni af því stjórnsýslumáli, og hafi heldur ekki lögvarða hagsmuni af því að fá umþrættum úrskurði hnekkt fyrir dómi. Af tilvísuðum úrskurði verður vart annað ráðið, en að aðilar stjórnsýslumálsins sem umræddur úrskurður lýtur að, hafi verið stefndi, H-kk-nf, meðstefndi J-kk-nf Ó-kk-nf G-kk-nf, ásamt stefnanda IP-fjarskiptum ehf., auk þess sem fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra hafi eftir atvikum haft aðildarstöðu. Af úrskurðinum verður hins vegar ekki ráðið að stefnandi Teymi hf. hafi verið aðili að stjórnsýslumálinu. Verður ekki ráðið að stefnandi, Teymi hf., hafi lögvarða hagsmuni af því að fá úrskurð ógiltan í stjórnsýslumáli sem hann var ekki aðili að. Í því sambandi bendir stefndi á að almennt er ekki talið að aðrir en aðilar stjórnsýslumáls hafi lögvarða hagsmuni af ógildingu þess, enda þótt þröng frávik geti verið frá þeirri meginreglu. Í ljósi þessa beri, sbr. 24. og 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og meginreglur einkamálaréttarfars um kröfur til lögvarðra hagsmuna af úrlausn sakarefnis, að vísa kröfu stefnanda Teymis hf. á hendur stefnda frá dómi.

Í öðru lagi bendir stefndi á að það að stefnandi Teymi hf. er stór hluthafi í IP-fjarskiptum ehf. skapar stefnanda ekki lögvarða hagsmuni af fyrirliggjandi máli. Samkvæmt grunnreglum félagaréttar hafa hluthafar, óháð hlutafjáreign, ekki haft aðildarstöðu í dóms- eða stjórnsýslumálum sem varða viðkomandi hlutafélag eða einkahlutafélag. Fengi slík niðurstaða enda vart samrýmst hinni takmörkuðu ábyrgð hluthafa og þar með eðlilegri aðgreiningu félags annars vegar og hluthafa þess hins vegar.

Í þriðja lagi er bent á að í stefnu málsins eru hagsmunatengsl stefnanda, Teymis hf., í engu rökstudd, að því er best verður ráðið. Aðild stefnanda Teymis hf. sé því jafnframt vanreifuð.

Með vísan til þessa ber að vísa öllum dómkröfum stefnanda, Teymis hf., frá dóminum.

Stefndi byggir á því, að verði málshöfðun stefnanda, IP-fjarskipta ehf., ekki felld niður, sbr. hér að framan, verði að vísa kröfum stefnandans, IP-fjarskipta ehf., frá dómi. Vísað er til rökstuðnings hér að framan, að breyttu breytanda. Telja verður, að þegar svo stendur á, að stefnandi hefur ekki ákveðið málshöfðun af sinni hálfu, teljist hann ekki geta átt lögvarða hagsmuni af máli. Frumskilyrði þess, að mál verði borið undir dóm, er að um raunverulegan réttarágreining sé að ræða, sem réttilega er borinn undir dómstóla. Því er ekki að heilsa hér, sbr. til hliðsjónar 1. mgr. 25. gr. laga um meðferð einkamála.

Jafnframt vísar stefndi til þess að stefnendur, IP-fjarskipti ehf. og Teymi hf., virðast hafa uppi sameiginlega kröfu um ógildingu umþrætts úrskurðar, en forsenda slíkrar kröfugerðar er sú að um sé að ræða samaðild, sbr. 18. gr. laga um meðferð einkamála. Af stefnu málsins verður hins vegar í engu ráðið að slíkri samaðild sé til að dreifa, enda fær slíkt vart staðist þar sem félög annars vegar og hluthafar þess hins vegar verða almennt ekki taldir eiga réttindi og bera skyldur óskipt, sbr. einnig að framan. Vegna þess beri jafnframt að vísa málinu frá, í heild eða a.m.k. að hluta. Að mati stefnda er aðild málsins að þessu leyti jafnframt vanreifuð.

Stefndi telur jafnframt að stefnendum sé bæði rétt og skylt, eins og hér stendur á, að stefna fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra til ógildingar á umþrættum úrskurði. Nánar tiltekið sé ekki aðeins rétt að stefna stefnda og meðstefnda, heldur beri jafnframt að stefna hinu lægra setta stjórnvaldi til að þola ógildingu á úrskurði hins æðra setta stjórnvalds, en líta beri svo á að þar sem umþrættur úrskurður hafi lotið að skráningu hins lægra setta stjórnvalds á tilkynningu þá hafi fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra í reynd, þ.e. sem skráningaraðili á hinu lægra setta stjórnsýslustigi, verið aðili að málinu á hinu æðra stjórnsýslustigi og þar af leiðandi verið nauðsynlegt að stefna henni til ógildingar á honum. Þeim áskilnaði sé hins vegar ekki fullnægt í málinu, sem leiði enn fremur til þess að vísa verði málinu frá í heild sinni, sbr. og einnig 18. gr. laga um meðferð einkamála.

Að lokum tekur stefndi fram að við þingfestingu máls þessa hinn 12. mars sl. kom fram, að mál þetta var einungis höfðað á hendur stefnda H-kk-þgf, en ekki á hendur meðstefnda J-kk-þgf Ó-kk-þgf G-kk-þgf. H-kk-nf og J-kk-nf Ó-kk-nf voru sameiginlega aðilar að stjórnsýsluúrskurði þeim sem krafist er ógildingar á. Ber því að stefna þeim báðum til varnar í málinu, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála, sbr. og 1. mgr. 19. gr. s.l. Þar sem það hefur ekki verið gert, ber að vísa máli þessu frá dómi.

Málsástæður og lagarök stefnda, J-kk-ef Ó-kk-ef, fyrir frávísun/niðurfellingu málsins

Kröfu sína um að málið verði fellt niður að því er varðar IP-fjarskipti ehf. byggir stefndi á 94. gr., sbr. 105 gr. eml., en í 94.gr. segir að málatilbúnaður stefnanda sé ónýtur sæki hann ekki þing við þingfestingu eða mæti hann ekki í síðara þinghald skuli mál fellt niður. Samkvæmt 21. gr. lögmannalaga nr. 77/1998 telst lögmaður hafa umboð við þingsókn nema hið gagnstæða sannist. Með því að stjórn félagsins hefur aldrei fjallað um mál til ógildingar á úrskurði fjármálaráðuneytisins frá 25. febrúar eða samþykkt tillögu þess efnis með tilskildum þriggja manna meirihluta stjórnarmanna, sbr. samþykktir félagsins, er vafalaust að engin lögformleg ákvörðun hefur verið tekin um að höfða mál það sem hér um ræðir af hálfu félagsins. Er téður lögmaður því umboðslaus að því er IP-fjarskipti ehf. varðar og voru því ekki skilyrði til þess að þingfesta málið eins og grein er gerð fyrir í framlagðri bókun lögmanns stefnda. Ber því að fella málið niður og úrskurða stefnda ómaksþóknun úr hendi lögmannsins, sbr. grunnreglu 25. gr. laga nr. 7/1936 m.s.br., sbr. 130. gr. eml.

Kröfu sína um að máli Teymis hf. verði vísað frá dómi byggir stefndi á því að Teymi hf. hafi ekki lögvarða hagsmuni af úrslitum málsins. Samkvæmt almennum reglum, þar á meðal þeirri grunnreglu að baki ákvæðum laga nr. 91/1991, skulu dómstólar ekki leysa úr sakarefni nema sýnt sé að það skipti máli að lögum fyrir stöðu stefnanda að fá dóm um það. Hafi úrlausn málsins enga þýðingu fyrir réttarstöðu Teymis sem hluthafa í IP-fjarskiptum ehf.

Í þessu máli víkur svo við að Teymi hf., sem hluthafi í IP-fjarskiptum ehf., vill hlutast til um það að úrskurði fjármálaráðuneytisins um ógildi á skráningu samkvæmt tilkynningu sem undirrituð er af tveimur stjórnarmönnum félagsins verði hnekkt með dómi. Hins vegar, er dóminum ekki ætlað að leysa úr um gildi löggerninga sem félagið kann að hafa ráðist í eftir ákvörðun stjórnar eða hluthafafundar en hluthöfum hefur verið játuð aðild að dómsmálum um gildi slíkra ráðstafana félags og hvort þær samrýmast lögum og samþykktum félags. Er slík aðild reist á skýru ákvæði 71. gr. laga nr. 138/1994 þar sem kveðið er á um að „hluthafi, stjórnarmaður eða framkvæmdastjóri getur höfðað mál vegna ákvörðunar hluthafafundar sem hefur verið tekin með ólögmætum hætti eða brýtur í bága við lög þessi eða samþykktir félagsins.“ Með því að vísa sérstaklega til ákvörðunar hluthafafundar er löggjafinn að árétta að ágreiningur sem hluthafi gerir um einstakar ákvarðanir eða gerðir stjórnar getur því aðeins komið til kasta dómstóla að áður hafi verið fjallað um hann á vettvangi félags og hluthafar tekið afstöðu til hans á fundi. Ágreiningur þessa máls er ekki af sama toga, hann snýst aðeins um það hvort undirritun minnihluta stjórnar á tilkynningu til RSK telst vera lögleg eður ei.

Í lögum nr. 138/1994 er gert ráð fyrir því að hluthafar taki ákvarðanir á hluthafafundum og í stjórnum sem eru löglega kjörnar og skulu starfa eftir samþykktum og viðeigandi lögum. Af framansögðu leiðir að vilji Teymi hf. fá skorið úr um hvort tilkynning til fyrirtækjaskrár RSK styðjist við fullnægjandi meirihluta innan stjórnar félags eða, eftir atvikum, meðal hluthafa félagsins ber honum að hlutast til um að málið sé borið upp í stjórn af sínum fulltrúum eða á hluthafafundi enda nærtækt að leysa úr vafa um það á vettvangi félagsins. En engar hömlur eru á því að Teymi hf. fái kannaðan vilja stjórnarmanna félagsins til að fjalla um það hvort ráða skuli R-kvk-þf sem framkvæmdastjóra félagsins. En eins og bent er á í greinargerð þessari var staðið ólöglega að stjórnarfundinum 30. desember 2008 með því að meina stefnda H-kk-þgf að fjalla um tillögu stjórnarformanns um umboð til að semja við téða R-kvk-þf Á-kvk-þf. Hefur tillaga um hvort ráða skuli nýjan framkvæmdastjóra að félaginu aldrei fengið löglega umfjöllun í stjórn þess.

Þá ber að hafa í huga í þessu sambandi að dómur um ógildi á úrskurði fjármálaráðuneytisins mun þegar í stað leiða til breytinga á skráningu framkvæmdastjóra og prókúruhafa til þess horfs sem nú er, vegna þeirra skilyrða sem samkeppniseftirlitið setti fyrir því að Teymi hf. mætti eiga 51% hlutafjár í IP-fjarskiptum ehf., en meginefni skilyrðanna fyrir eignaraðild Teymis hf. er bann við því að Teymi hf. stuðli að samvinnu „Vodafone“ og „Tals“ en tilgangur Teymis hf. með því að reyna að knýja fram skráningu á R-kvk-þgf Á-kvk-þgf sem framkvæmdastjóra félagsins er að koma í veg fyrir samvinnu IP-fjarskipta ehf. og Símans en tryggja aukið samstarf og samvinnu félagsins og Vodafone sem er bannað samkvæmt skilyrðum Samkeppniseftirlitsins.

Málsókn Teymis hf. er því fremur lögspurning en krafa um niðurstöðu sem stefnandi getur byggt rétt á og hefur því ekki í för með sér breytingu á réttarstöðu hans. Þar af leiðandi skiptir það ekki máli að lögum fyrir stefnanda hvort dómur gangi í þá átt sem hann krefst. Ber því að vísa málinu frá dómi.

Málsástæður og lagarök stefnenda gegn frávísun/niðurfellingu málsins

Lögmaður stefnenda mótmælir því að hann hafi ekki málflutningsumboð til að fara með mál þetta fyrir dóminum. Hann hefur lagt fram yfirlýsingu frá Þ-kvk-þgf J-kvk-þgf S-kvk-þgf og Ó-kk-þgf Þ-kk-þgf J-kk-þgf, sem bæði voru í stjórn stefnanda, IP-fjarskipta ehf., til 6. febrúar 2009 um að þau hafi falið lögmanninum að gæta hagsmuna IP-fjarskipta ehf. fyrir stjórnvöldum og dómstólum vegna andmæla stefndu, J-kk-ef Ó-kk-ef og H-kk-ef, frá 6.janúar 2009 við skráningu tilkynningar um breytingu á framkvæmdastjórn og prókúru hjá félaginu samkvæmt tilkynningu til fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra frá 31. desember 2008. Þetta umboð hafi ekki verið afturkallað af stjórn IP-fjarskipa ehf. og leggur hann fram því til staðfestingar yfirlýsingu frá tveimur núverandi stjórnarmönnum í IP-fjarskiptum ehf., þeim A-kk-þgf H-kk-þgf og T-kvk-þgf H-kvk-þgf, um að stjórnin hafi ekki tekið til umfjöllunar málflutningsumboð lögmannsins. Lögmaðurinn heldur því þar af leiðandi fram að með því að umboðið hafi ekki verið afturkallað þá sé hann með fullt málflutningsumboð í máli þessu. Þá telur hann að yfirlýsingar stefndu, H-kk-ef J-kk-ef og J-kk-ef Ó-kk-ef G-kk-ef, um að hann hafi ekki umboð og yfirlýsing J-x-x S-kk-ef G-kk-ef um að aldrei hafi verið kveðið á um það í fundargerðum stjórnar félagins eða samþykkt um málshöfðun fyrir hönd félagins, hafi ekki þýðingu í málinu.

Lögmaðurinn ítrekar að umboð hans hafi aldrei verið afturkallað þrátt fyrir að stjórnarmenn hafi vitað af málssókninni og haldið stjórnarfundi eftir að til hennar hafi komið.

Þá bendir lögmaðurinn á að umboð hans fyrir hönd IP-fjarskipta ehf. hafi verið dregið í efa í málinu á stjórnsýslustigi og með bréfi til fjármálaráðherra 11. febrúar 2009 hafi hann skýrt umboð sitt.

Þá bendir lögmaðurinn á að tveir af fjórum stjórnarmönnum í félaginu hafi veitt honum umboð í málinu, en tekur fram að stefndu, H-kk-nf og J-kk-nf Ó-kk-nf, hafi alltaf komið fram saman og haft samaðild í málatilbúnaðinum.

Varðandi frávísunarkröfu stefndu, þá er henni hafnað. Stefnendur telja að fyrst af öllu þurfi að spyrja sig hvort stefndu, H-kk-nf og J-kk-nf Ó-kk-nf, hafi átt einhverra hagsmuna að gæta varðandi skráninguna. Hann tekur fram að J-kk-nf Ó-kk-nf sé ekki hluthafi í fyrirtækinu og H-kk-nf hafi verið framkvæmdastjóri þar. Hann velti því upp á hverju þeir byggi rétt sinn til aðildar að stjórnsýslumálinu.

Stefnendur telja að með vísan til 6. mgr. 124. gr. laga um einkahlutafélög eigi stefnendur rétt til aðildar að máli þessu en þar segir: „Nú telur einhver rétti sínum hallað með skráningu og getur hann þá borið málið undir dómstóla enda sé mál höfðað innan sex mánaða frá því að tilkynning var birt í Lögbirtingablaði. Ef aðili æskir þess skal skrá ókeypis athugasemd um málsúrslit í hlutafélagaskrá og birta síðan skv. 125. gr.“ Á þessu ákvæði byggist aðild stefnenda.

Stefnendur benda á að þótt stefndi J-kk-nf Ó-kk-nf eigi engra persónulegra hagsmuna að gæta í máli þessu þá hafi hann getað kært ákvörðun fyrirtækjaskrár til æðra stjórnvalds. Fjármálaráðherra hafi staðfest að stefndu H-kk-nf og J-kk-nf Ó-kk-nf hafi átt aðild að stjórnsýslumálinu. Ef menn sem ekki eru hluthafar geti átt aðild að málinu, hvers vegna ætti hluthöfum þá að vera meinuð aðild?

Forsendur og niðurstaða

Mál þetta sætir flýtimeðferð. Dómari gaf stefnuna út 10. mars 2009. Birting tókst ekki á stefnda, J-kk-þgf Ó-kk-þgf. Greinargerð af hálfu stefnda, H-kk-ef, var skilað 20. mars 2009. Þann sama dag tókst að birta stefnu á J-kk-þf Ó-kk-þf og var málið tekið fyrir 23. mars sl. Í þeirri fyrirtöku hafnaði dómari því að úrskurða sérstaklega um málflutningsumboð lögmanns stefnenda. Var það gert svo lögmaður stefnenda gæti lagt fram gögn til stuðnings umboði sínu, auk þess sem stefndi, H-kk-nf, hafði komið fram með sömu kröfu í greinargerð sinni. Þá er málið flýtimeðferðarmál. Taldi dómarinn því rétt að fjallað yrði um kröfu þessa samtímis frávísunarkröfunni.

Samkvæmt 1. mgr. 21. gr. laga um lögmenn nr. 77/1998 skal lögmaður talinn hafa umboð til að gæta hagsmuna þess aðila er hann sækir þing fyrir, nema hið gagnstæða sannist. Stefndu, þeir J-kk-nf Ó-kk-nf og H-kk-nf, hafa sönnunarbyrðina fyrir því að S-kk-nf G. G-kk-nf hrl. hafi ekki málflutningsumboð fyrir stefnanda, IP-fjarskipi ehf. í máli þessu.

Stefnandi, IP-fjarskipti ehf., er í eigu Teymis hf., sem á 51% hluta og Capital Plaza ehf. sem á 49% hluta. Stefndu, H-kk-nf og J-kk-nf Ó-kk-nf, eru eigendur Capital Plaza ehf. Í málinu liggja fyrir yfirlýsingar H-kk-ef og J-kk-ef Ó-kk-ef um að stjórn IP-fjarskipta ehf. hafi ekki veitt S-kk-þgf G. G-kk-þgf hrl. málflutningsumboð. Þá kemur fram í yfirlýsingu frá J-kk-þgf S-kk-þgf G-kk-þgf, stjórnarmanni í IP-fjarskiptum ehf., að stjórnin hafi aldrei, samkvæmt fundargerðum, samþykkt að höfða mál fyrir hönd fyrirtækisins.

S-kk-nf G. G-kk-nf hrl. byggir málflutningsumboð sitt á yfirlýsingu, dags. 24. mars sl., sem lögð hefur verið fram í málinu. Þar kemur fram að þau Þ-kvk-nf J-kvk-nf S-kvk-nf, fyrrverandi stjórnarformaður IP-fjarskipta ehf., og Ó-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf, fyrrverandi stjórnarmaður í sama félagi, réðu hann til þess að gæta hagsmuna IP-fjarskipta ehf. fyrir stjórnvöldum og dómstólum vegna andmæla stefndu, H-kk-ef og J-kk-ef Ó-kk-ef, frá 6. janúar 2009 við skráningu tilkynningar um breytingu á framkvæmdastjórn og prókúru hjá IP-fjarskiptum ehf. samkvæmt tilkynningu til fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra frá 31. desember 2008. Þá liggur fyrir staðfesting dags. 27. mars sl. frá stjórnarmönnunum í IP-fjarskiptum ehf., þeim A-kk-þgf H-kk-þgf og T-kvk-þgf H-kvk-þgf, en þau tóku sæti í stjórninni 2. mars sl., að stjórnin hafi ekki tekið til umfjöllunar málflutningsumboð S-kk-ef G. G-kk-ef vegna dómsmáls þessa.

Þau Þ-kvk-nf I-kvk-nf S-kvk-nf og Ó-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf fóru úr stjórn IP-fjarskipta ehf. 6. febrúar 2009. Þau hafa því ekki umboð til að binda IP-fjarskipti ehf. eftir þann tíma. Því liggur í raun ekkert fyrir um það í málinu að S-kk-þgf G. G-kk-þgf hrl. hafi verið veitt umboð til málshöfðunar þessarar fyrir hönd IP-fjarskipta ehf. Í ljósi þessa er það niðurstaða dómsins að stefndu hafi sannað að S-kk-nf G. G-kk-nf hrl. hafi ekki málflutningsumboð í máli þessu. Ber því með vísan til b-liðar 1. mgr. 105. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála., sbr. og 2. tl. 94. gr. s.l., að fella mál þetta niður hvað varðar stefnanda IP-fjarskipti ehf.

Stefndi, J-kk-nf Ó-kk-nf, gerir kröfur um ómaksþóknun úr hendi S-kk-ef G. G-kk-ef hrl. og vísar til grunnreglu 25. gr. laga nr. 7/1936 m.s.br., sbr. 130. gr. eml. Þessari kröfu er hafnað. Ákvæði laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga með síðari breytingum eiga ekki við í þessu tilviki. Krafa um ómaksþóknun hefur stoð í 2. tl. 94. gr. eml. Það ákvæði gerir þó ekki ráð fyrir þóknun greiddri úr hendi lögmanns. Því skortir lagaheimild fyrir kröfu stefnda, J-kk-ef Ó-kk-ef.

Stefndu krefjast þess að málinu verði vísað frá hvað varðar stefnanda, Teymi hf., m.a. á þeirri forsendu að hann hafi ekki lögvarða hagsmuni. Dómsmál þetta er tilkomið vegna skráningar R-kvk-ef Á-kvk-ef sem framkvæmdastjóra/forstjóra og prókúruhafa hjá IP-fjarskiptum ehf. í fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra. Stefnandi Teymi hf. var ekki aðili að málinu hjá ríkisskattstjóra. Þá er stefnandi heldur ekki aðili að úrskurði þeim er fjármálaráðuneytið kvað upp 25. febrúar sl. og krafist er að felldur verði úr gildi í máli þessu. Eini rökstuðningur stefnanda fyrir aðild sinni að málinu er sá að hann eigi 51% hlut í IP-fjarskiptum ehf. og sé móðurfélag þess í skilningi 2. gr. laga um einkahlutafélög. Slíkt eitt og sér veldur því ekki að stefnandi teljist hafa lögvarða hagsmuni í málinu. Þegar af þessari ástæðu ber að vísa málinu frá dómi hvað varðar stefnanda Teymi hf.

Við flutning frávísunarkröfunnar vísaði stefnandi til 124. gr. laga um einkahlutafélög. Ekkert liggur fyrir um það á hvern hátt skráningin hallar á stefnanda Teymi hf. og á tilvitnun til nefnds ákvæðis ekki við í málinu. Eins og mál þetta liggur fyrir verður að telja að Teymi hf. hafi ekki sýnt fram á þá lögvörðu hagsmuni sem gæti leitt til þess að efnisdómur gangi um kröfur hans. Er kröfu Teymis hf. því vísað frá dómi.

Með vísan til ofangreindrar niðurstöðu og 2. tl. 130. gr. ber stefnanda, Teymi hf., að greiða stefndu hvorum um sig 180.000 kr. í málskostnað. Rétt þykir að fella niður málskostnað IP-fjarskipta ehf. til handa stefnda, J-kk-þgf Ó-kk-þgf.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp úrskurð þennan.

ÚRSKURÐARORÐ

Málið er fellt niður varðandi IP-fjarskipti ehf. Að öðru leyti er málinu vísað frá dómi.

Stefnandi, Teymi hf., greiði stefnda, H-kk-þgf J-kk-þgf, 180.000 kr. og J-kk-þgf Ó-kk-þgf G-kk-þgf, 180.000 kr. í málskostnað. Að öðru leyti fellur málskostnaður niður. Hafnað er kröfu stefnda, J-kk-ef Ó-kk-ef, um ómaksþóknun úr hendi S-kk-ef G. G-kk-ef.

S-kvk-nf G-kvk-nf.