E-7567/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 17. september sl., er höfðað með stefnum birtum þann 5. og 9. nóvember 2007, af Bræðrunum Ormsson ehf., Síðumúla 9, Reykjavík, gegn E-kk-þgf K-kk-þgf, Rauðagerði 50, Reykjavík, Kone ehf., Síðumúla 17, Reykjavík, Þ-kk-þgf B-kk-þgf, Ljósheimum 20, Reykjavík, og Lyftum ehf., Ljósheimum 20, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði að óskiptu dæmdir til að greiða sér 5.000.000 króna með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001, frá 6. október 2005 til þingfestingardags, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndu E-kk-nf og Kone ehf. krefjast þess að verða sýknaðir af öllum kröfum stefnanda. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndu Þ-kk-nf og Lyftur ehf. krefjast þess aðallega að verða sýknaðir af öllum kröfum stefnanda. Til vara er þess krafist að krafa stefnanda verði lækkuð samkvæmt mati dómsins. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar.

Stefndu kröfðust þess upphaflega að málinu yrði vísað frá dómi en þeirri kröfu var hafnað með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur þann 30. apríl 2008.

I.

Málavextir eru helstir þeir að með kaupsamningi dagsettum 1. október 2004 keypti Ormurinn fjárfestingarfélag ehf. allt hlutafé í Bræðrunum Ormsson ehf. Voru kaupin miðuð við stöðu félagsins 31. ágúst 2004. Ormurinn fjárfestingarfélag ehf. var síðan sameinað Bræðrunum Ormsson ehf., sem tók þar með við réttindum og skyldum fjárfestingarfélagsins. Var samruninn staðfestur á hluthafafundi 15. maí 2006 en hann miðaðist við 1. desember 2005.

Stefndi, E-kk-nf K-kk-nf, var meðal seljenda hlutafjár í Bræðrunum Ormsson ehf. Rak hann á þeim tíma fyrirtækið Kone ehf., sem seldi og þjónustaði lyftur af þeirri gerð. Samkvæmt 6. gr. kaupsamnings um hlutafé skyldi seljendum, þar á meðal stefnda E-kk-þgf, vera óheimilt í full fimm ár frá undirritun samningsins að sækjast eftir eða hafa afskipti af viðskiptasamböndum, umboðum og vörumerkjum sem tilheyrðu Bræðrunum Ormsson ehf. þann 31. ágúst 2004, nema með samþykki kaupanda og félagsins.

Stefndi, Þ-kk-nf B-kk-nf, starfaði sem deildarstjóri lyftudeildar Bræðranna Ormsson ehf. þegar eigendaskipti á hlutafé félagsins urðu, en það hafði um áratugaskeið annast sölu, uppsetningu og viðhald á lyftum og tengdum búnaði. Höfðu verið gerðir þjónustusamningar við eigendur lyfta sem stefnandi seldi þar sem veitt var nauðsynleg þjónusta við lyftur gegn mánaðarlegri þóknun.

Fljótlega eftir eigendaskipti ákváðu nýir eigendur að skilja að rekstur lyftudeildar Bræðranna Ormsson ehf. frá öðrum rekstri og selja deildina frá félaginu. Var gengið frá kaupsamningi 5. janúar 2005 um sölu þessa þáttar í starfseminni til Íslandslyfta ehf.

Stefnandi staðhæfir að ein meginforsenda kaupsamnings og umsamins kaupverðs hafi verið að þjónustusamningar seljanda myndu yfirfærast á kaupanda og skapa honum þannig viðvarandi tekjur. Samkvæmt kaupsamningi við Íslandslyftur ehf. voru fyrir hendi 249 þjónustusamningar þegar gengið var frá kaupsamningi. Umsamið var að ef þjónustusamningum fækkaði niður fyrir 220 innan sex mánaða frá undirritun samnings skyldi kaupverð lækka um 5.000.000 króna. Stefnandi fullyrðir að hann hafi hins vegar verið varinn fyrir frekari lækkun kaupverðs vegna þessa. Þá hafi kaupandi skuldbundið sig til að bjóða öllum starfsmönnum lyftudeildarinnar vinnu hjá sér á samsvarandi kjörum og þeir hafi haft hjá stefnanda, þar á meðal stefnanda Þ-kk-þgf B-kk-þgf. Með því og þar sem stefnandi hafi talið sig hafa tryggt að stefndi, E-kk-nf, mætti ekki leita eftir viðskiptasamböndum Bræðranna Ormsson ehf. hafi stefnandi talið að allar forsendur ættu að vera til þess að kaupandi lyftudeildarinnar ætti að geta haldið þeim þjónustusamningum sem ráðgert hafi verið að hann tæki yfir.

Stefndi, Þ-kk-nf B-kk-nf, óskaði ekki eftir að fara til starfa hjá Íslandslyftum ehf. og var honum sagt upp með 3ja mánaða uppsagnafresti í desember 2004. Þann 18. febrúar 2005 stofnaði stefndi, Þ-kk-nf, fyrirtækið Orms lyftur ehf. Tilgangur félagsins var sala á lyftum, lyftubúnaði og tengdum hlutum. Heldur stefnandi því fram að stefndi, Þ-kk-nf, hafi sett sig í samband við fyrrum viðskiptavini stefnanda og boðið fram þjónustu sína. Hafi stefndi m.a. sent lyftueigendum bréf 5. maí 2005 í nafni Orms lyfta ehf. þar sem hann hafi m.a. kynnt tengsl sín við stefnanda.

Stefnandi og Íslandslyftur ehf. beindu erindi til Samkeppnisstofnunar 23. mars 2005 þar sem kvartað var yfir framferði stefnda, Þ-kk-ef, og settar fram kröfur í því sambandi. Með ákvörðun Neytendastofu nr. 11/2006 frá 12. október 2006 var komist að þeirri niðurstöðu að Orms lyftur ehf. og stefndi, Þ-kk-nf, hafi með notkun trúnaðarupplýsinga úr rekstri Bræðranna Ormsson ehf. með bréfi til viðskiptavina og með notkun á firmanafninu Orms lyftur ehf. brotið gegn ákvæðum 13. gr., 5. gr., 2. mgr. 6. gr. og 2. ml. 12. gr. laga nr. 57/2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins. Var einnig lagt bann við notkun firmanafnsins Orms lyftur. Hvorki Orms lyftur ehf. né stefndi, Þ-kk-nf, leituðu endurskoðunar á þeirri ákvörðun. Nafni félagsins var breytt í Lyftur ehf. 8. nóvember 2006.

Með bréfi stefnanda frá 17. janúar 2005 til stefnda, E-kk-ef, áréttaði stefnandi þá skuldbindingu sem stefndi hafði tekið á sig samkvæmt kaupsamningi. Fullyrðir stefnandi að um það leyti hafi Kone ehf. sent bréf til fyrrum viðskiptavina Bræðranna Ormsson ehf. þar sem greint hafi verið frá því að lyftudeild félagsins hafi verið seld, en ekki hvert. Að mati stefnanda sýni bréf þetta skýrlega að verið sé að höfða til viðskipta við fyrrum viðskiptavini Bræðranna Ormsson ehf., en þar að auki séu í því hafðar uppi rangar og villandi upplýsingar um kaup á Raflyftum sf.

Með bréfi 14. september 2005 tilkynntu Íslandslyftur ehf. stefnanda að félagið teldi sig eiga rétt á lækkun kaupverðs um 5.000.000 króna þar sem þjónustusamningum hafi fækkað um 30%, eða verulega niður fyrir þau mörk sem samið hafi verið um að gætu leitt til lækkunar kaupverðs um þá fjárhæð. Fullyrðir stefnandi að á fyrstu tveimur mánuðunum eftir að Íslandslyftur tóku við lyftudeildinni hafi 27 þjónustusamningar farið yfir til Kone ehf. og 44 yfir til Orms lyftna ehf. Er því mótmælt af hálfu stefndu. Eftir að hafa staðreynt að heildarfjöldi þjónustusamninga hafi verið kominn undir 220 innan 6 mánaða frá afhendingu féllst stefnandi á að endurgreiða kaupanda lyftudeildarinnar 5.000.000 króna í samræmi við samning aðila. Var fjárhæðin greidd þann 6. október 2005.

G-kk-nf Ö-kk-nf K-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnanda, skýrði svo frá að listinn með hinum 249 tilgreindu þjónustusamningum, sem fylgdu kaupsamningnum við Íslandslyftur ehf., hafi verið útbúinn af E-kk-þgf M-kk-þgf, þáverandi fjármálastjóra stefnanda, ásamt stefnda Þ-kk-þgf. Kvað hann sölu lyftudeildar ekki hafa legið fyrir við kaup á stefnanda. Sú ákvörðun hafi líklega verið tekin í nóvember eða desember 2004. Þessar 249 lyftur hafi verið með fasta þjónustusamninga og greitt hafi verið reglulega vegna þeirra. Kvaðst G-kk-nf ekki muna hvernig talan 5.000.000 króna hefði orðið til í samningnum við Íslandslyftur ehf. Kvaðst hann ekki vita hvort til væri staða um verðmæti hvers samnings.

Stefndi, E-kk-nf K-kk-nf, skýrði svo frá að hann hafi ekki komið að samningsgerð við sölu á stefnanda. Kvaðst stefndi ekkert hafa vitað um þjónustusambönd. Sérstakt leyfi þyrfti til að þjónusta lyftur. Fimm fyrirtæki væru með slíkt leyfi auk einstaklinga úti á landi. Stefndi kvaðst vita til að starfsmenn stefnanda hefðu farið í önnur störf eftir sölu lyftudeildarinnar. Kvaðst stefndi ekki vita hvort hinir umræddu 249 þjónustusamningar væri rétt eða röng tala. Hann hefði ekki starfað hjá lyftudeild stefnanda. Stefndi kvaðst hafa verið ósáttur þegar Íslandslyftur ehf. keyptu lyftudeild stefnanda. Varðandi framlagt bréf frá stefnda, Kone ehf., kvaðst stefndi ekki vita hvenær bréfið var sent eða hverjum. Bréfið hefði þó ekki verið sent í pósti. Kvaðst stefndi hafa boðið meðstefnda, Þ-kk-þgf, að ganga til liðs við stefnda Kone ehf. en hann hefði ákveðið að stofna eigið fyrirtæki. Kvaðst stefndi kannast við að hafa tekið við einhverjum þeirra fyrirtækja sem stefnandi heldur fram að hafi fært viðskipti sín yfir til stefnda, Kone ehf., en það hefði verið á mismunandi forsendum. Kvaðst stefndi þó ekki kannast við að hafa þjónustað nokkur þessara fyrirtækja.

Stefndi, Þ-kk-nf B-kk-nf, skýrði svo frá að hann hafi verið deildarstjóri lyftudeildar stefnanda á árinu 2004. Lyftudeildin hefði verið seld í október 2004 og hann fengið uppsagnarbréf í desember sama ár, með uppsagnarfresti til 1. apríl 2005. Varðandi umrædda 249 þjónustusamninga greindi stefndi frá því að þar væru 39 lyftur sem enginn samningur hafi verið um. Enginn samningur hafi t.a.m. verið um lyftur á Landspítalanum. Varðandi framlagt skjal frá Orms lyftum ehf. greindi stefndi svo frá að það hefði verið sent til 10 til 12 aðila í tölvupósti. Kvaðst stefndi þar hafa farið offari. Kvaðst hann fljótlega eftir sölu lyftudeildar hafa ákveðið að fara í sjálfstæðan rekstur. Hann hefði starfað hjá stefnanda út mars 2005. Meðstefndi, E-kk-nf, hafi boðið honum starf í febrúar eða mars 2005. Ekki hafi verið skriflegur samningur milli stefnanda og Landspítalans, en starfsmenn stefnanda mætt þegar Landspítalann vantaði þjónustu. Kvaðst stefndi ekki hafa komið nálægt gerð þess lista þar sem hinir 249 þjónustusamningar eru tilgreindir.

I-kk-nf K-kk-nf, annar eigenda Íslandslyftna ehf., kvaðst hafa verið beðinn um það af stefnda, E-kk-þgf, að láta lyftudeild stefnanda vera þegar kaupin voru að ganga í gegn. Kvaðst hann hafa fengið lista yfir þá þjónustusamninga sem voru keyptir. Um væri að ræða lista þann sem fyrir hafi legið við kaupsamningsgerð. Ritað hefði verið á skjalið eftir samtöl við viðskiptavini hverja þeir væru í viðskiptum við. Kvaðst I-kk-nf hafa búist við að samningar væru til við alla þá 249 aðila sem þar voru tilgreindir. Kvaðst hann aldrei hafa fengið neina þjónustusamninga afhenta þrátt fyrir að hafa óskað eftir því. Samkvæmt upplýsingum frá Vinnueftirliti ríkisins hafi stefnandi verið með samninga við tilgreinda 249 aðila. Slíkur samningur sé nauðsynlegur ef lyfta er í notkun. Kvaðst I-kk-nf ekki muna hvernig talan 5.000.000 króna hefði orðið til í samningi Íslandslyftna ehf. og stefnanda. Tjón Íslandslyftna ehf. væri þó töluvert hærra en sú tala.

H-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, annar eigenda Íslandslyftna ehf., greindi svo frá að stefndi, E-kk-nf, hefði hringt í I-kk-þf K-kk-þf þegar verið var að ganga frá kaupum á lyftudeild stefnanda og sagt honum að láta hana vera. Kvaðst H-kk-nf vita til að stefndi, Kone ehf., hefði reynt að ná viðskiptaaðilum stefnanda til sín. Þá hefði stefndi, Þ-kk-nf, ekki verið ánægður og lítið vilja gefa af upplýsingum. Stefndi, Kone ehf., hafi reynt að ná viðskiptavinum frá Íslandslyftum ehf. en ekki öðrum. Þá hafi fengist upplýsingar um dreifibréf frá Orms lyftum ehf. og gerðar hafi verið athugasemdir vegna þessa við stefnanda. Fylgiskjal með kaupsamningi þar sem tilgreindir væru 249 þjónustusamningar hefði legið til grundvallar viðskiptunum. Hann hefði sjálfur handskrifað inn á það skjal þá samninga sem ekki hefðu verið yfirteknir. Um 70 til 80 lyftur hefðu farið til stefndu í þjónustu. Heildartjón Íslandslyftna ehf. væri mun meira en þær 5.000.000 króna sem tilgreindar væru í kaupsamningi. Enginn starfsmanna stefnanda hefði komið til starfa hjá Íslandslyftum ehf. við sölu lyftudeildarinnar. Stefnandi hafi ætlað að afhenda þjónustusamninga til Íslandslyftna ehf. en það ekki verið gert. Einhverjir samningar hefðu þó verið afhentir en ekki ljóst hve margir. Ekki hafi legið fyrir skriflegir þjónustusamningar vegna 249 lyftna en það væri sá fjöldi sem sannanlega hefði verið þjónustaður. Væri það samkvæmt skráningu hjá Vinnueftirliti ríkisins.

II.

Stefnandi byggir á því að stefndu séu samábyrgir fyrir því tjóni sem stefnandi hafi orðið fyrir þar sem um samverkandi tjónsorsakir sé að ræða.

Stefndu, E-kk-nf og Þ-kk-nf, hafi báðir sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi sem hafi valdið stefnanda tjóni. Stefnandi byggir á því að um samverkandi tjónsorsakir sé að ræða og því eigi stefndu að bera ábyrgð að óskiptu gagnvart stefnanda. Báðir stefndu hafi með ólögmætum hætti náð til sín og félaga í sinni stjórn og eigu viðskiptum við eigendur lyfta sem áður voru þjónustaðar af stefnanda. Þannig hafi 27 þjónustusamningar farið yfir til Kone ehf. og 44 yfir til Orms lyftna ehf. á fyrstu tveimur mánuðunum eftir að Íslandslyftur ehf. tóku við lyftudeildinni. Samkvæmt samningi stefnanda við Íslandslyftur ehf. hafi það fyrirtæki átt að taka yfir alls 249 samninga, en færu þeir niður fyrir 220 innan sex mánaða frá undirritun kaupsamnings myndi stefnandi endurgreiða Íslandslyftum ehf. 5.000.000 króna. Því hafi framferði stefndu valdið stefnanda tjóni.

Stefndi, E-kk-nf, hafi brotið skuldbindingu samkvæmt samningi sem hann hafi tekið á sig samhliða því að selja hlutafé sitt í Bræðrunum Ormsson ehf., um að sækjast ekki eftir viðskiptasamböndum félagsins, og einnig stundað óréttmæta viðskiptahætti í þágu fyrirtækis síns, stefnda Kone ehf. Stefndi, Þ-kk-nf, hafi náð til fyrirtækis síns, stefnda Lyftna ehf., viðskiptum með ólögmætum viðskiptaháttum svo sem staðfest hafi verið með ákvörðun Neytendastofu nr. 11/2006. Stefnandi byggir á því að brot þessi hafi verið í þágu og til hagsbóta fyrirtækjum beggja, þ.e. stefnda Kone ehf. og Lyftna ehf. Á því sé byggt að bæði félögin hafi stundað óréttmæta viðskiptahætti gagnvart Bræðrunum Ormsson ehf. þegar félagið seldi lyftudeild sína og þannig valdið stefnanda tjóni því sem krafist sé í máli þessu. Þá byggir stefnandi á því að stefndu, E-kk-nf og Þ-kk-nf, beri sameiginlega og óskipta skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda ásamt hinum stefndu félögum sem notið hafi hags af brotum þeirra og óréttmætum viðskiptaháttum.

Engu breyti um skaðabótaskyldu stefndu þó stefnandi hafi selt lyftudeild sína enda ekki haggast við það skuldbindingar stefndu gagnvart stefnanda. Stefnandi hafi orðið að endurgreiða 5.000.000 króna til kaupanda lyftudeildar en sá aðili hafi talið sig hafa orðið fyrir mun meira tjóni. Með ákvæði í kaupsamningi hafi stefnandi hins vegar takmarkað ábyrgð sína og því ekki þurft að greiða frekara tjón. Stefnandi heldur því fram að tjón hans sé tilgreind fjárhæð auk vaxta frá 6. október 2005 þegar endurgreiðsla stefnanda var innt af hendi og það sé sennileg afleiðing af hinni saknæmu og ólögmætu háttsemi stefndu.

Stefnandi byggir mál sitt á almennu skaðabótareglunni utan og innan samninga. Þá er byggt á lögum nr. 57/2005 sbr. áður samkeppnislög nr. 8/1993.

III.

Stefndu, E-kk-nf K-kk-nf og Kone ehf., byggja sýknukröfu sína á því að ósannað sé að stefndi, E-kk-nf, hafi brotið skuldbindingar sínar samkvæmt kaupsamningi við stefnanda og þannig stundað óréttmæta viðskiptahætti í þágu fyrirtækis síns, stefnda Kone ehf. Ekkert hafi verið lagt fram sem sanni þessar fullyrðingar. Stefndi, Kone ehf., hafi ekki verið aðili að kaupsamningi aðila og hafi aldrei tekið á sig neinar skuldbindingar gagnvart stefnanda. Beri að sýkna stefnda, Kone ehf., vegna aðildarskorts, en stefnandi hafi ekki sýnt fram á hvernig stefndi hafi bakað sér bótaskyldu vegna meints tjóns stefnanda.

Þá byggja stefnu á því að þeir geti ekki borið ábyrgð á meintu tjóni stefnanda sem grundvallist á samningi hans við þriðja aðila. Stefndu séu ekki aðilar að þeim samningi og sé fráleitt að halda því fram að ákvæði í samningi stefnanda við þriðja aðila geti orðið grundvöllur að bótaskyldu stefndu. Stefnandi geti þannig ekki grundvallað bótafjárhæð á hendur stefndu á samningi sem stefnandi geri við allt annan aðila.

Ef stefndu, E-kk-nf og Kone ehf., hafi bakað sér bótaskyldu með háttsemi sinni hljóti bótafjárhæð að ákvarðast með hliðsjón af því tjóni sem hlotist hafi af meintri ólögmætri háttsemi. Ekkert liggi fyrir um hvað margir þjónustusamningar hafi færst yfir til stefnda, Kone ehf., vegna meintra brota stefnda, E-kk-ef, á samningi við stefnanda eða annarrar ólögmætrar háttsemi hans, og ekkert liggi heldur fyrir um verðmæti þeirra.

Þá liggi heldur ekkert fyrir um hvort stefnandi hafi í raun og veru orðið fyrir tjóni af meintri ólögmætri háttsemi stefndu eða hversu mikið það sé. Engin gögn hafi verið lögð fram til stuðnings fjárhæð kröfunnar önnur en bréf frá lögmanni Íslandslyftna ehf., en stefndu halda því fram að fullyrðingar sem þar komi fram og lúti að stefnda, E-kk-þgf, séu rangar og ósannar.

Þá telji stefndu, E-kk-nf og Kone ehf., fráleitt að bera kröfuréttarlega ábyrgð in solidum með stefndu, Þ-kk-þgf og Lyftum ehf., á meintu tjóni stefnanda vegna samverkandi tjónsorsaka. Krafa stefnanda á hendur stefnda, Þ-kk-þgf, sé allt annars eðlis en á hendur stefnda, E-kk-þgf, og þar að auki sé ósannað að stefndi, E-kk-nf, hafi brotið gegn ákvæði kaupsamnings aðila eða stundað óréttmæta viðskiptahætti í þágu stefnda, Kone ehf.

Þá heldur stefndi, E-kk-nf, því fram að það sé rangt og ósannað að hann hafi brotið gegn samkeppnisákvæði 6. gr. kaupsamnings aðila með því að hafa afskipti af viðskiptasamböndum, umboðum og vörumerkjum sem tilheyrðu félagi stefnanda þann 31. ágúst 2004. Dreifibréf sem sent hafi verið frá stefnda, Kone ehf., í byrjun janúar 2005 sé ekki sönnun þess að stefndi, E-kk-nf, hafi brotið gegn ákvæðinu eða stundað óréttmæta viðskiptahætti í þágu stefnda, Kone ehf., þannig að það hafi valdið stefnanda tjóni.

Í svarbréfi stefnda, E-kk-ef, til stefnanda þann 17. janúar 2005 komi fram að stefndi, E-kk-nf, hafi ekki og ætli ekki að brjóta samning aðila. Ekkert liggi fyrir um að stefndi hafi ekki staðið við þessi orð. Stefndi, Kone ehf., hafi ekki sent aftur út samskonar dreifibréf eða aðhafst nokkuð sem gæti túlkast sem brot stefnda, E-kk-ef, á umræddu samningsákvæði og séu fullyrðingar stefnanda um annað rangar og ósannaðar.

Þá byggja stefndu á því að stefnandi hafi sýnt af sér stórkostlegt tómlæti og hafi með því fyrirgert rétti sínum til bóta úr hendi stefndu, en ríflega tvö ár hafi liðið frá því að lögmaður hafi krafið stefnda, E-kk-þf, bóta í bréfi dagsettu 6. október 2005 þar til mál hafi verið höfðað með stefnu þann 5. nóvember 2007.

Ósannað sé hvert sé raunverulegt tjón stefnanda sem stefndu geti borið ábyrgð á og ekkert liggi fyrir um verðmæti þjónustusamninga við sölu stefnda á hlutafé til stefnanda.

IV.

Stefndu, Þ-kk-nf og Lyftur ehf., byggja sýknukröfu sína á því að í samningi stefnanda við Íslandslyftur ehf. hafi stefnandi sjálfur tekið á sig samningsskyldu til lækkunar kaupverðs um 5.000.000 krónur myndi tilteknum fjölda fastra viðskiptavina fækka niður fyrir 220 innan 6 mánaða frá samningi. Ekki séu lögð fram gögn um samskipti aðila samningsins vegna afsláttarkröfunnar nema að takmörkuðu leyti og því óljóst um raunverulegar forsendur þess að fallist var á kröfuna. Á grundvelli þessa samningsákvæðis liggi hins vegar ekkert fyrir um að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni sem nemi þessum afslætti.

Þannig liggi ekkert fyrir um hvaða aðilar hafi verið með skriflega samninga við stefnanda um viðskipti við sölu lyftudeildarinnar. Þá liggi heldur ekki fyrir hvaða aðilar hafi verið taldir í reglubundnum viðskiptum á sama tíma. Þannig kunni að vera mögulegt að þessir aðilar hafi við gerð samnings verið færri en 220. Myndi það þýða að stefnandi hefði allt að einu þurft að veita afslátt af kaupverði af þessari fjárhæð hvað sem liði athöfnum stefndu. Samningsákvæðið kunni jafnframt að hafa forðað stefnanda tjóni í stað þess að valda tjóni eins og stefnandi byggi á, enda hafi stefnandi ofáætlað fjölda virkra viðskiptamanna sinna við samningsgerð.

Þá byggja stefndu á því að niðurstaða Neytendastofu hafi engin bindandi áhrif um mögulega skaðabótaskyldu stefndu, Þ-kk-ef og Lyftna ehf. Þá sé í málatilbúnaði stefnanda ekki reynt að færa sönnur fyrir mögulegu fjártjóni heldur eingöngu staðfest að afsláttur hafi verið veittur. Ekki liggi fyrir upplýsingar um fjölda virkra viðskiptamanna fyrir kaup og síðar. Án slíkra upplýsinga verði ekki lagt mat á mögulegt tjón.

Stefndu byggja á því að ekki sé sýnt fram á að skilyrði almennu skaðabótareglunnar séu uppfyllt. Þannig sé samkomulag um afslátt ekki sennileg afleiðing þeirrar tilkynningar sem felist í tilkynningu Orms lyftna. Þá liggi ekki fyrir hver mögulegur skaði sé. Krafist sé tiltekinnar fjárhæðar skaðabóta sem séu jafnvirði afsláttar sem veittur hafi verið en ekki liggi fyrir að samkomulagið um afsláttinn hafi valdið tjóni eða tjónið sé hið sama og afslátturinn.

Þá krefjast stefndu sýknu á grundvelli aðildarskorts þar sem þeim sé ranglega stefnt í málinu.

Jafnframt byggja stefndu á því að sýkna skuli þá á grundvelli tómlætissjónarmiða. Tvö ár hafi liðið frá því stefnandi samdi um afsláttinn til þess tíma sem mál var höfðað.

Þá byggja stefndu á því að skilyrði sakarreglunnar sé ekki uppfyllt. Ekki hafi verið sýnt fram á tjón eða orsakatengsl milli meints tjóns og þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hafi veitt sem afslátt af kaupverði eða að sú greiðsla sé sennileg afleiðing af tiltekinni háttsemi stefndu, Þ-kk-ef og Lyftna ehf., og að möguleg háttsemi þeirra geti falið í sér samverkandi tjónsorsakir í skilningi skaðabótaréttar.

Einnig byggja stefndu á því að ekki liggi fyrir að stefnandi hafi orðið fyrir tjóni í máli þessu. Fyrir liggi að veittur hafi verið samningsbundinn afsláttur af kaupverði. Ekkert liggi hins vegar fyrir um hvaða tjóni stefnandi hafi orðið fyrir. Samningur stefnanda við Íslandslyftur ehf. byggi á áætluðum fjölda viðskiptamanna. Ekkert liggi fyrir um raunverulegan fjölda eða fækkun viðskiptamanna.

Þá liggi öll samskipti stefnanda við Íslandslyftur ehf. ekki fyrir þannig að mögulegt sé að afsláttarkrafan hafi grundvallast á því að upphaflegur fjöldi viðskiptavina hafi verið undir 220 virkum viðskiptamönnum, þannig að hvað sem háttsemi stefndu liði hefði afsláttur verið veittur. Þá komi fram í bréfi stefnanda til stefndu dagsettu 6. október 2005 að samið sé um afslátt án skilmála um ástæður fækkunar, sem þannig séð gætu allt eins rakið sig til ákvarðana og reksturs Íslandslyftna ehf. Skilyrði greiðslunnar hafi því ekki verið fækkun viðskiptamanna vegna meints ólögmæts atferlis stefndu.

Þá er á því byggt að ekki komi til álita að stefndi, Þ-kk-nf, geti orðið persónulega skaðabótaskyldur í málinu. Hann hafi komið fram fyrir hönd stefnda, Lyftna ehf., og verði fallist á bótaskyldu takmarkist hún við félagið sjálft á grundvelli laga um einkahlutafélög og meginreglur félagaréttarins.

Til vara krefjast stefndu þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar og sé sú lækkun lögð í mat dómsins.

Stefndu mótmæla sérstaklega vaxtakröfu stefnanda.

V.

Stefnandi byggir mál sitt á því að framferði stefndu hafi orðið þess valdandi að stefnandi hafi orðið að endurgreiða viðsemjanda sínum, Íslandslyftum ehf., 5.000.000 króna vegna fækkunar á þjónustusamningum niður fyrir 220, í samræmi við 2. gr. kaupsamnings aðila frá 5. janúar 2005. Þetta hafi leitt til tjóns fyrir stefnanda sem stefndu beri sameiginlega ábyrgð á.

Fyrir liggur að samkvæmt d-lið 1. gr. þess kaupsamnings gengu aðilar samningsins út frá þeirri forsendu í viðskiptum sínum að með kaupunum myndu fylgja allir samningar sem stefnandi hafði gert við eigendur lyftna og rúllustiga um viðhald og þjónustu, ásamt þeim lyftum sem væru í föstum viðskiptum. Alls væri um að ræða 249 lyftur. Kaupsamningnum fylgdi fylgiskjal þar sem þessar 249 lyftur voru taldar upp. Þá liggur og fyrir samkvæmt 2. gr. kaupsamningsins að svo var um samið milli stefnanda og Íslandslyftna ehf. að ef þjónustusamningum þeim sem framseldir voru samkvæmt kaupsamningnum myndi fækka niður fyrir 220 á tímabilinu frá undirritun kaupsamnings þar til fullir sex mánuðir væru frá henni liðnir, myndi kaupverð hins selda lækka um 5.000.000 króna. Þá fjárhæð hefur stefnandi endurgreitt Íslandslyftum ehf. í samræmi við samning aðila.

Fram hefur komið hjá fyrirsvarsmanni stefnanda og fyrirsvarsmönnum Íslandslyftna ehf. þeim I-kk-þgf K-kk-þgf og H-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf að samkvæmt upplýsingum frá Vinnueftirliti ríkisins hafi verið um að ræða alls 249 lyftur sem þjónustaðar hafi verið af stefnanda. Hafi það því verið umsamin tala í samningi aðila. Fylgiskjal það sem umræddir 249 samningar eru taldir upp á liggur fyrir í skjölum málsins. Skjali þessu hafa stefndu mótmælt sem röngu og óstaðfestu. Hefur ekki verið lögð fram nein staðfesting frá Vinnueftirliti ríkisins sem rennt getur stoðum undir þær staðhæfingar stefnanda að hann hafi í raun verið með 249 gilda þjónustusamninga þegar gengið var frá kaupsamningnum við Íslandslyftur ehf. Þá kom og fram í máli þeirra I-kk-ef og H-kk-ef S-kk-ef að þeir hefðu ekki fengið umrædda þjónustusamninga afhenta þrátt fyrir að hafa farið fram á slíkt við stefnanda. Engir slíkir þjónustusamningar hafa heldur verið lagðir fram fyrir dómi. Í ljósi mótmæla stefndu verður því að telja með öllu ósannaðar staðhæfingar stefnanda um að hann hafi við sölu lyftudeildar sinnar til Íslandslyftna ehf. verið með 249 gilda þjónustusamninga.

Þá byggir stefnandi á því að stefndu hafi valdið því að títtnefndum þjónustusamningunum hafi fækkað niður fyrir 220, og því hafi stefnandi þurft að endurgreiða Íslandslyftum ehf. 5.000.000 króna í samræmi við samning aðila. Þannig hafi 27 þjónustusamningar farið yfir til stefnda, Kone ehf., og 44 samningar yfir til stefnda, Lyftna ehf. Á áðurgreindu fylgiskjali með kaupsamningi stefnanda og Íslandslyftna ehf. er handskrifað nafn stefndu, Kone ehf. og stefnda Lyftna ehf., þar nefnt Orms lyftur ehf., aftan við staðsetningu áður tilgreinds fjölda lyftna. Getur áritun þessi, gegn andmælum stefndu, ekki með nokkru móti talist fullnægjandi sönnun þess að þar til greindir aðilar séu með þjónustusamning við stefndu, Kone ehf. og Lyftur ehf. Önnur gögn hefur stefnandi ekki lagt fram máli sínu til stuðnings, s.s. staðfestingu Vinnueftirlits ríkisins. Liggur þannig ekki fyrir nein sönnun þess að tilgreindir 27 og 44 þjónustusamningar hafi í upphafi tilheyrt stefnanda, né heldur nein sönnun þess að stefndu, Kone ehf. og Lyftur ehf., séu nú með þjónustusamninga þá sem stefnandi byggir á að þeir hafi náð til sín eftir sölu lyftudeildar stefnanda til Íslandslyftna ehf. Hafa skýrslutökur fyrir dóminum við aðalmeðferð málsins engu slegið föstu í þessum efnum. Verður stefnandi að bera halla af þessum sönnunarskorti.

Með vísan til þess sem að ofan er rakið verður ekki hjá því komist þegar af þessum ástæðum að sýkna stefndu af öllum kröfum stefnanda. Þá er og til þess að líta, líkt og fram kemur í gögnum málsins, að stefnanda mátti vera ljóst að fyrrum viðskiptamenn hans þyrftu að samþykkja aðilaskipti frá stefnanda til Íslandslyftna ehf. við sölu lyftudeildarinnar. Ákvæði um endurgreiðslu stefnanda á 5.000.000 króna til Íslandslyftna ehf. var þannig ekki háð neinum skilmálum eða skilyrðum um ástæður fækkunar þjónustusamninga. Verður ekki annað af þessu ráðið en að komið hefði getað til endurgreiðslu fjárins hvað sem háttsemi stefndu hefði liðið.

Með vísan til úrslita málsins verður stefnandi dæmdur til að greiða stefndu, E-kk-þgf og Kone ehf., sameiginlega 350.000 krónur í málskostnað og stefndu, Þ-kk-þgf og Lyftum ehf., sömuleiðis sameiginlega 350.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndu, E-kk-nf K-kk-nf, Kone ehf., Þ-kk-nf B-kk-nf og Lyftur ehf., eru sýkn af öllum kröfum stefnanda, Bræðranna Ormsson ehf.

Stefnandi greiði stefndu, E-kk-þgf og Kone ehf., sameiginlega 350.000 krónur í málskostnað og stefndu, Þ-kk-þgf og Lyftum ehf., sameiginlega 350.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf S-kk-nf