S-523/2021

1 Mál þetta, sem var dómtekið 1. nóvember sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, dagsettri 1. desember 2021, á hendur X, kt. [...], með ótilgreint heimilisfang í [...], „fyrir eftirtalin ofbeldisbrot í nánu sambandi með því að hafa brotið gegn unnustu sinni/fyrrverandi unnustu og sambýliskonu Y, kt. [...], með eftirgreindum hætti á eftirtöldum tíma: Til vara er hann ákærður fyrir líkamsárásir, hótanir og stórfelldar ærumeiðingar gegn maka:

1. Að hafa mánudaginn 23. nóvember 2020 og þriðjudaginn 24. nóvember 2020 ítrekað ráðist að unnustu sinni og sambýliskonu Y og slegið hana víðsvegar um líkamann auk þess sem hann tók hana hálstaki, með þeim afleiðingum að hún hlaut áverka á nefi og víðsvegar á andliti, á hálsi, við vinstra eyra, á handleggjum og olnboga 2. Að hafa þriðjudaginn 29. desember 2020, ráðist að Y á vinnustað hennar veitingastaðnum [...] í Reykjavík, þar sem hann fór inn í eldhús staðarins og ýtt við brotaþola þannig að hún datt, hótað henni að hann myndi rústa vinnustað hennar og sagt henni að hún væri heimsk og að hún ætti að hætta að rífa kjaft og gera eins og hann vildi, hótað að loka hana inn á lager staðarins, sparkað í vængjahurð á veitingastaðnum og hindrað hana í að komast fram til að sinna viðskiptavinum veitingastaðarins í um 4 mínútur, farið svo í eldhúsið og slegið út uppþvottavél, kæli og slökkti á grillinu og eyðilagt veitingar á staðnum með því að fara með hendurnar í þær, en farið síðan inn á veitingastaðinn [...] sem er þar við hliðina að [...] og beðið þar eftir að brotaþoli kláraði vinnu sína, en þegar hún kom til hans eftir að vaktinni var lokið ráðist að henni aftur og þvingað hendi hennar aftur fyrir bak og tekið hana hálstaki auk þess sem hann hótaði að drepa þau bæði. Afleiðingar þess fyrir brotaþola var að hún hlaut eymsli og bólgu á hægra olnboga og roða á nefi.

Hosteli að [...]og kýlt hana fjórum til fimm sinnum í magann, sparkað í maga hennar og rass, slegið hana í andlitið, tekið hana hálstaki og hent henni til og frá, tekið síðan tösku sem hún var að pakka niður í til að yfirgefa staðinn og hellt úr henni og trampað á innihaldinu og eyðilagt þannig vinnutölvu hennar, snyrtidót, hárþurrku og „rándýran“ stækkunarspegil og pakkað síðan aftur niður í töskuna og hent brotaþola út úr húsinu þannig að hún varð að dvelja í óupphituðum bíl sínum fyrir utan hostelið í 3 tíma þar sem ákærði hafði tekið bíllyklana hennar, en auk þessa hann braut framrúðuna í bíl brotaþola áður en hann fór aftur inn í húsið. Afleiðingar þessa fyrir brotaþola voru að hún hlaut glóðarauga, eymsli í hálsi, mar á öxl, mar yfir vinstra úlnlið og lófastórt mar yfir vinstra olnboga, einnig töluverða maráverka ofan við hægra úlnlið og á innanverðum handlegg, marblett, tæplega lófastóran, á utanverðri vinstri mjöðm og minni húðblæðingar ofar á rasskinninni, auk þess sem hún var með smá mar víðar á líkamanum og roða og þrota á litlafingri hægri handar.

4. Að hafa laugardagskvöldið 29. ágúst 2021, ráðist að Y, þar sem hún lá sofandi í rúmi sínu á heimili sínu að [...] á [...] og sest klofvega yfir hana og tekið hana hálstaki nokkrum sinnum og tekið hönd/hendur hennar yfir höfuð og haldið henni þannig fastri í rúminu og haldið með lófanum yfir andlit hennar og þrýst henni niður í koddann, með þeim afleiðingum að brotaþola missti andann og hótað henni með því segjast geta drepið hana ef hann vildi og svívirt hana með því að „kallað hana öllum illum nöfnum“.

Telst allt þetta varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum, en til vara við 1. mgr. 217., 233. gr. og 233 gr. b sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

2 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa, og að ef um fangelsisrefsingu verði að ræða verði hún verði skilorðsbundin. Þá krefst ákærði þess að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þ. m. t þóknun skipaðs verjanda.

Ákæruliður 1

Málavextir

3 Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst tilkynning um heimilisofbeldi á heimili brotaþola að [...] að kvöldi 24. nóvember 2020. Kvaðst tilkynnandi hafa verið í símasambandi við brotaþola sem hafi lýst því að maðurinn hennar væri að ráðast á hana og tilkynnandi hafi heyrt að árás væri yfirstandandi. Fram kemur að lögregla hafi farið á vettvang og hitt þar fyrir ákærða og brotaþola. Ákærði hafi sjáanlega verið undir áhrifum áfengis og gengið um gólf. Brotaþoli hafi verið í sturtu en svo komið og rætt við lögreglu. Hún hafi skýrt frá því að hafa fengið sér smá hvítvín um kvöldið en væri þó ekki ölvuð. Fram kemur í skýrslunni að brotaþoli hafi verið með sjáanlega áverka í andliti, bólgna vör og rautt, bólgið nef. Þá hafi hún haft sjáanlega áverka á hægri olnboga og hægri framhandlegg og lýst því aðhafa áverka um allan líkamann. Þá hafi hún skýrt frá sambandi þeirra, ofbeldi af hendi ákærða í fjölda skipta, meðal annars bæði þetta kvöld og daginn áður. Ákærði var handtekinn, færður á lögreglustöð og yfirheyrður næsta morgun.

Framburður ákærða og vitna

4 Ákærði kvað þau brotaþola ekki hafa búið saman. Hann hafi ekki verið mikið á heimili hennar að [...], hún hafi verið meira hjá honum í [...]. Þau hafi verið saman í eitt til eitt og hálft ár.

5 Ákærði kvað minni sitt um atvik þessi kvöld gloppótt. Þau brotaþoli hafi bæði verið mjög ölvuð, þau hafi drukkið mikið saman. Þessi kvöld hafi komið til ryskinga milli þeirra heima hjá brotaþola, það hafi þó ekki verið eins slæmt seinna kvöldið og hið fyrra. Þetta hafi verið ýtingar og tog, þau hafi eitthvað lent í sófanum og hún verið að slá í hann. Hann kvaðst hvorki hafa slegið brotaþola né tekið hana hálstaki. Aðspurður um myndir af áverkum brotaþola kvað hann ekki annað geta verið en þeir væru af hans völdum. Aðspurður hvor hann hafi fengið áverka kvaðst hann oft hafa verið með glóðaraugu og annað og minni að hann hafi verið bólginn og marinn í þetta sinn. Undir hann voru borin ummæli í lögregluskýrslu, að hann hafi komið seint heim, mjög ölvaður, og séð að það var búið að taka dótið hans saman, reiðst og gert eitthvað sem hann átti ekki að gera og sæi mikið eftir því. Hann kvaðst muna að brotaþoli hafi verið búin að taka saman dótið hans og hann því verið á hrakhólum. Aðspurður um að hann hafi í skýrslunni skýrt frá því að hafa slegið brotaþola með flötum lófa og verið gæti að hann hafi tekið hana hálstaki þótt hann minntist þess ekki svaraði ákærði því fyrst að hann hafi bara sagt lögreglu það sem honum var sagten sagði síðarað ef hann hafi sagt hjá lögreglu að hann hafi slegið brotaþola hljóti það að vera rétt. Líklega væri framburður hans hjá lögreglu réttur.

6 Brotaþoli kvað þau ákærða hafa verið í sambandi í eitt og hálft til tvö ár frá því í mars 2020. Ákærði hafi flutt inn til hennar til skamms tíma en flutt á hótel eftir að hann hafi beitt hana ofbeldi. Fyrra kvöldið sem mál þetta lýtur að hafi þau komið úr matarboði þar sem rauðvín hafi verið haft um hönd. Ákærði hafi sturtað í sig en allt þó verið í góðu þar til heim var komið, en þá hafi eitthvað hlaupið í hann. Hann hafi meðal annars haldið henni fram af svölunum en hún komist aftur inn. Hann hafi þá slegið hana og kýlt í andlitið og það hafi stórséð á henni. Þá hafi hann meðal annars kýlt hana í magann og tekið hana hálstaki í rúminu með annarri hendi en haldið hendi hennar með hinni. Hann hafi þrengt að öndunarveginum svo hún átti erfitt með að anda. Brotaþoli kvaðst hafa kýlt ákærða einu sinni í varnarskyni. Seinna kvöldið hafi ákærði komið að heimili hennar og viljað fá að koma inn. Hún hafi verið að tala við mann í síma sem hafi þá hringt í lögregluna. Lögreglan hafi komið og tekið ákærða. Hún kvað ekki hafa komið til átaka seinna kvöldið. Brotaþoli kvaðst ekki hafa verið ölvuð þótt hún hafi drukkið rauðvín með matnum fyrra kvöldið. Hún kvað ákærða hafa átt við slæmt áfengisvandamál að stríða og tvisvar farið í meðferð á meðan á sambandi þeirra stóð.

7 Vitnið lögreglumaður M, sem kom á vettvang síðara kvöldið, kvað brotaþola hafa verið með áverka í andliti og á handlegg. Hann kvaðst lítið hafa rætt við ákærða og ekki minnast þess að hafa séð áverka á honum. Ákærði hafi verið mjög drukkinn en brotaþoli ekki sjáanlega ölvuð.

Niðurstaða

8 Í þessum lið er ákærða gefið að sök að hafa ítrekað ráðist að brotaþola 23. og 24. nóvember 2020 og slegið hana víðsvegar um líkamann og tekið hana hálstaki. Rannsókn málsins er fremur rýr. Framburður brotaþola á vettvangi er rakinn lauslega í frumskýrslu lögreglu en upptaka úr búkmyndavél sem vísað er til í lögregluskýrslu, af samtali við hana, er ekki meðal gagna málsins. Fyrir liggja ljósmyndir af áverkum á henni. Þá var tekin skýrsla af ákærða á lögreglustöð daginn eftir.

9 Við skýrslutöku hjá lögreglu lýsti ákærði því að hann hafi komið seint heim og verið mjög ölvaður. Þá hafi verið búið að taka saman dótið hans og setja í bunka og hann því reiðst og gert eitthvað sem hann átti ekki að gera. Hann sæi mjög eftir því. Hann viðurkenndi að hafa áður veist að brotaþola með ofbeldi en það hefði aldrei verið jafn slæmt milli þeirra. Hann kvaðst hafa slegið brotaþola með flötum lófa. Hann myndi ekki hvort hann hefði tekið hana hálstaki en það gæti alveg verið. Þá lýsti hann því að í þau skipti sem komið hefði til ofbeldis hefðu þau bæði verið ölvuð.

10 Í greinargerð ákærða segir hann játi að hafa slegið brotaþola með flötum lófa en hafni verknaðarlýsingu í ákæru að öðru leyti. Bæði kvöldin hafi þau brotaþoli verið að drekka saman og bæði verið undir áhrifum. Þau hafi bæði kvöldin farið að rífast um sambandið og komið hafi til ryskinga þeirra á milli.

11 Fyrir dómi kvaðst ákærði líklega hafa skýrt rétt frá fyrir lögreglu og það gæti ekki annað verið en áverkar brotaþola væru af hans völdum.

12 Brotaþoli lýsti því fyrir dómi að það hafi aðeins verið fyrra kvöldið sem ákærði hafi gengið í skrokk á henni. Hann hafi þá haldið henni fram af svölunum, slegið hana og kýlt og tekið hana hálstaki. Einnig kom fram að langt sé liðið frá þeim atvikum sem málið varðar og þar sem um margítrekuð tilvik sé að ræða eigi hún erfitt með að greina sundur nákvæmlega hvers konar ofbeldi ákærði beitti hana í aðgreind skipti, þetta renni dálítið saman í huga hennar. Raunar einkennir framburð hennar allan fyrir dómi að málið er henni þungbært en hún man atvikin ekki skýrt. Þykir það að áliti dómsins ekki rýra trúverðugleika framburðar hennar um þau atriði sem hún man enda svaraði hún því frekar að hún myndi ekki hvað hefði gerst en að geta í eyðurnar.

13 Vitnið lögreglumaður E kvaðst fyrir dómi ekki muna eftir málinu en staðfesti og vísaði til skýrslna sinna í málinu. Í frumskýrslu vitnisins kemur fram að brotaþoli hafi verið með sjáanlega áverka víðsvegar í andliti. Hún hafi verið með bólgna vör og nef hennar verið rautt og bólgið. Þá hafi hún verið með sjáanlega áverka á olnboga og framhandlegg hægri handar. Hún hefði sagst vera með áverka um allan líkamann. Hún hafi skýrt frá því að þau ákærði væru par. Þau hafi verið saman í um átta mánuði og hann flutt inn til hennar um tveimur vikum fyrr. Hann hefði í fjölmörg skipti beitt hana ofbeldi, líkamlegu og andlegu. Kvöldið áður hefði hann ráðist á hana og veitt henni áverka og það hefði hann einnig gert þetta kvöld. Er því lýst að hún hafi verið í uppnámi, grátið og fundist erfitt að ræða við lögreglu. Þá kemur fram í skýrslu sama lögreglumanns að brotaþoli hafi verið allsgáð, vel áttuð og skýrmælt.

14 Eins og að framan greinir var málið ekki rannsakað ítarlega. Hins vegar liggur fyrir að lögregla kom á vettvang og sá ástand brotaþola sem var með verulega áverka, ódrukkin og í miklu uppnámi. Þá liggur fyrir að ákærði var mjög drukkinn og hefur hann lýst því að minni hans um atvik sé gloppótt. Hann kvað þó ekki annað geta verið en að þeir áverkar sem lýst er í ákæru hafi verið af hans völdum og taldi sig hafa skýrt rétt frá hjá lögreglu við rannsókn málsins. Með vísan til framangreinds og fyrirliggjandi mynda af áverkum brotaþola sem ekki geta allir stafað af einu höggi, þykir nægilega sannað að ákærði hafi ráðist að brotaþola að kvöldi 23. nóvember 2020, slegið hana víðsvegar um líkamann og með því valdið þeim áverkum sem lýst er í ákæru. Hins vegar þykir ekki komin fram nægileg sönnun þess að hann hafi jafnframt tekið brotaþola hálstaki og ekki að hann hafi beitt brotaþola ofbeldi síðara kvöldið, 24. nóvember 2020.

Ákæruliður 2

Málavextir

15 Klukkan 18:34 þann 29. desember 2020 barst lögreglu tilkynning um að karlmaður hefði ráðist á konu sína og stæði fyrir utan veitingastaðinn [...] við [...]í Reykjavík. Fóru tveir lögreglumenn á vettvang. Samkvæmt frumskýrslu var starfsmaður [...] að sópa upp brotnum blómapotti þegar lögreglu bar að garði og skýrði frá því að maðurinn hefði einnig tekið æðiskast úti og sópað öllu til. Inni hafi lögreglumenn hitt brotaþola sem hafi setið þar með tárin í augunum. Hún hafi skýrt þeim frá atvikum. Þá hafi verið rætt við tvo starfsmenn á [...].

16 Lögregla fór því næst að heimili brotaþola. Samkvæmt skýrslunni sáu þau þar karlmann opna svaladyr í íbúð á annarri hæð, líta á þau og loka hurðinni. Kemur fram að lögregla hafi hringt bjöllu og barið að dyrum í íbúðinni en enginn svarað. Þau hafi síðan heyrt brothljóð og karlmaður, sem reyndist vera ákærði, komið til dyra í kjölfarið. Er því lýst að ákærði hafi sagst hafa verið sofandi og vera nývaknaður. Hann hafi greinilega verið ölvaður, þvoglumæltur og áfengislykt frá vitum hans. Hann hafi verið fullklæddur og í skóm og hjónarúmið verið umbúið og sængur sléttar. Blómavasa og lampa hafi verið velt á hliðina og einn fótur undir sófa brotinn eða hann vantað. Ákærða var kynnt að hann væri handtekinn vegna gruns um heimilisofbeldi og fluttur á lögreglustöð. Við leit á honum fundu st vegabréf brotaþola og húslyklar hennar.

17 Í upplýsingaskýrslu lögreglu er skýrt frá því að ekki hafi verið hægt að greina sjáanlega áverka á brotaþola og í fyrstu hafi hún hafi ekki viljað fara á slysadeild. Hún hafi skýrt frá því að þetta hefði verið í fjórða eða fimmta sinn sem eitthvað slíkt ætti sér stað. Í þetta sinn hefðu ekki verið nein högg en ákærði hafi tekið í hendi hennar, snúið henni og ýtt svo með hinni hendinni á háls hennar. Er tekið fram að brotaþoli hafi verið í miklu uppnámi og fundið til í hendi og hálsi og fallist á það eftir viðræður að fara á slysadeild.

18 Fyrir liggur læknisvottorð A sérfræðilæknis á bráða- og göngudeild Landspítala –háskólasjúkrahúss Fossvogi, dags. 27. maí 2021. Þar kemur fram að brotaþoli hafi leitað á bráðadeild 29. desember 2020 eftir meinta líkamsárás af hendi sambýlismanns. Hann hafi ítrekað beitt hana ofbeldi og lagt á hana hendur, síðast þennan dag. Hann hafi gripið óþyrmilega í hana um framhandleggi og slegið hana í andlitið. Hún hafi ekki misst meðvitund og muni alla atburði og kvarti undan verkjum í framhandleggjum, olnbogum og nefi. Brotaþoli sé ekki bráðveik að sjá heldur vakandi, áttuð og samvinnuþýð en í miklu uppnámi. Á nefi vinstra megin sé sjáanlegur roði en engin sár. Ekki nefblæðing eða skekkja á nefi. Á hægri olnboga sé bólga og eymsli við þreifingu, engin sár eða blóðmar og ekki grunur um brot.

Framburður ákærða og vitna

19 Ákærði kvað minni sitt um þessi atvik gloppótt. Hann kannaðist þó við að hafa komið á vinnustað brotaþola, sparkað í vængjahurð og hindrað brotaþola í að komast fram til að sinna viðskiptavinum í um fjórar mínútur, slegið þar út rafmagninu, slökkt á grilli og eyðilagt veitingar. Hann hafi hins vegar ekki ýtt henni þannig að hún dottið. Ákærði kvaðst ekki muna erindi sitt til brotaþola þarna, hann eigi við áfengisvandamál að stríða og verið eitthvað illa fyrir kallaður. Hann hafi farið og beðið eftir henni á [...] en ekki drukkið áfengi þar. Þau brotaþoli hafi svo setið saman úti við [...] en þar hafi ekki komið til neinna ryskinga. Ákærði kvaðst hafa búið á hóteli í [...] á þessum tíma en hafa haft lykla að íbúð brotaþola. Hann kvað get passað að brotaþoli hafi slegið hann í nefið.

20 Brotaþoli kvaðst hafa verið að vinna á [...]. Ákærði hafi verið að drekka á næsta stað, [...]. Hún hafi ætlað að fara í bílinn sinn og keyra heim en ákærði þá komið til hennar brjálaður og hún ekki þorað annað en fara með honum inn á [...]. Þau hafi líklega verið þar í um klukkustund. Þar hafi hann snúið upp á hendina á henni til að ýta henni niður í sætið, hótað henni, kallað hana hóru og fleira slíkt. Hún hafi þá hlaupið inn og starfsfólk [...] hringt í lögregluna. Hún hafi fundið til í öxlinni því hún hafi áður axlarbrotnað. Brotaþoli kvað ákærða hafi komið á [...], slegið út rafmagni, skemmt hluti og látið eins og fífl en hana minni að það hafi ekki verið sama dag. Brotaþoli kvaðst rugla atvikum dálítið saman, ákærði hafi beitt hana ofbeldi það oft að hún muni atvik ekki alltaf nákvæmlega. Hún hafi munað atvik betur í skýrslutöku hjá lögreglu þannig að lýsingar hennar þar séu líkast til réttari.

21 Vitnið A læknir kvað brotaþola hafa komið sama dag og atvik urðu. Hún hafi skýrt frá því að ákærði hafi gripið um úlnlið hennar og slegið hana harkalega í andlit. Hún hafi ekki misst meðvitund. Hún hafi sagst finna til í framhandleggjum, olnboga og nefi. Hún hafi verið skýr en stressuð. Hún hafi verið rauð á nefi, en ekki sár eða brot. Þá hafi hægri olnbogi hafi líka verið bólginn en enginn grunur um brot. Batatími hafi verið áætlaður ein vika. Brotaþola hafi verið vísað á áfallaþjónustu.

22 Vitnið B, starfsmaður á A, kvaðst ekki muna atvik vel. Hún myndi þó að starfsmaður á [...] hafi látið ákærði sitja hjá þeim á [...] því hann hafi verið að trufla hana í vinnunni. Hann hafi verið drukkið nokkra bjóra þarna og aðeins sést á honum. Þau hafi ítrekað farið út að reykja og aftur komið inn. Ákærði hafi verið ógnvekjandi við konuna og eitthvað verið að byrsta sig. Þau hafi svo verið úti og orðið einhver læti, borð og stólar verið um allt og konan hlaupið inn og læst sig inni á baðherbergi. Vitnið hafi synjað ákærða um inngöngu og hringt í lögreglu. Aðspurt kvað vitnið geta verið að hún hafi séð manninn slá til konunnar, eins og er haft eftir henni í lögregluskýrslu, en hann ekki hitt. Hún hafi munað atvik betur þegar hún gaf skýrslu hjá lögreglu. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa séð hvað gekk á fyrir utan. Þá kvaðst vitnið kvaðst ekki muna eftir að hafa séð áverka á konunni en hún hafi greinilega veriðmjög hrædd.

23 Vitnið D, starfsmaður á [...], kvað par hafa setið í sófa á staðnum og maðurinn verið svolítið ógnandi við konuna og vitnið því haft með þeim auga. Þau hafi ítrekað farið út að reykja og komið aftur inn. Vitnið hafi látið B samstarfskonu sína vita að þetta í stefndi í eitthvað, maðurinn hafi verið ógnandi og hegðun hans ekki í lagi. Hann hafi meðal annars verið með andlit sitt alveg upp að henni og sagt: „Ætlar þú að vera svona? “. Þær hafi hringt í lögreglu því ljóst væri að þetta færi ekki vel. Vitnið kvaðst ekki minnast þess að hafa séð nein átök. Vitnið kvað manninn hafa verið að drekka og hann hafi verið ölvaður, hún minntist þess hins vegar ekki að konan hafi verið undir áhrifum.

24 Vitnið lögreglumaður nr. E kvað brotaþola hafa verið í uppnámi og í fyrstu hvorki viljað tjá sig né fara á slysadeild. Hún hafi svo fengist til að leita á slysadeild og skýrt frá því þar að ákærði hafi hrint henni, snúið upp á hendi hennar og ýtt á háls hennar.

25 Vitnið lögreglumaður nr. F kvaðst muna nokkuð eftir þessum atvikum, vísaði til skýrslu sinnarog staðfesti að þar væri rétt sagt frá.

26 Vitnið lögreglumaður nr. G kvaðst hafa tekið á móti brotaþola á lögreglustöðinni eftir að lögregla hafði verið kölluð til að [...]. Hún hafi verið í miklu uppnámi og í fyrstu ekki viljað skýra frá því sem hafi gerst. Hún hafi svo fallist á það. Vitnið kvaðst ekki hafa séð áverka á henni en hún hafi skýrt frá því að maðurinn hafi snúið upp á handlegg hennar og ýtt á háls hennar. Hún hafi lýst því að hann hafi fyrst komið inn á [...]. Hann hafi tekið símann hennar, ýtt við henni þannig að hún datt, hótað að leggja staðinn í rúst og fleira. Brotaþoli hafi skýrt frá því að hún hafi slegið hann á móti. Upptökur úr öryggis-myndavélum af [...] sýni að hún hafi ítrekað reynt að komast frá manninum.

Niðurstaða

27 Ákærði hefur kannast við að hafa farið á vinnustað brotaþola þennan dag, sparkað í vængjahurð og hindrað brotaþola í að komast fram til að sinna viðskiptavinum í um fjórar mínútur, slegið þar út rafmagninu, slökkt á grilli og eyðilagt veitingar. Hann neitaði hins vegar að hafa ýtt brotaþola þannig að hún hafi dottið og neitaði því að til ryskinga hafi komið á [...].

28 Fyrir dómi taldi brotaþoli þessi atvik á vinnustað hennar hafa átt sér stað annan dag, en kvað þó framburð sinn hjá lögreglu líkast til hafa verið réttari. Hún lýsti því ekki fyrir dóminum að ákærði hafi hrint henni inni á vinnustað hennar og nefndi ekki að hann hafi slegið hana eða tekið hana hálstaki. Brotaþoli lýsti því hins vegar að á [...] hafi ákærði snúið upp á hendi hennar til að ýta henni í sætið og hún hafi meitt sig við það. Hann hafi einnig kallað hana hóru og fleiri slæmum nöfnum. Óljóst var hjá brotaþola hvort þetta hefði átt sér stað inni á staðnum eða fyrir utan.

29 Vitnin B og D lýstu því báðar að ákærði og brotaþoli hefðu verið á staðnum, ýmist inni eða fyrir utan að reykja. Ákærði hafi verið að drekka áfengi. Hann hafi verið ógnandi við brotaþola. Vitnið B lýsti því að þessu hafi lokið með því að einhver læti hafi orðið fyrir utan, brotaþoli hlaupið inn og læst sig inni á baðherbergi mjög óttaslegin. Fyrir dómi kvaðst vitnið ekki minnast þess að ákærði hafi slegið hana en hún hafi eflaust skýrt rétt frá hjá lögreglu þegar hún lýsti því að ákærði hafi slegið til hennar.

30 Vitnið A læknir kvað brotaþola hafa komið sama dag og atvik urðu og skýrt frá því að ákærði hafi gripið um úlnlið hennar og slegið hana harkalega í andlit.

31 Fyrir liggja upptökur af eftirlitsmyndavélum á veitingastaðnum [...]. Þær eru ekki mjög skýrar en þar má þó sjá að ákærði situr þar fyrst einn með drykk í sófa rétt við innganginn. Hann fer svo út og þau brotaþoli koma saman inn. Hann sest í sama sófa en brotaþoli í annan sem snýr 90° á sófann þar sem ákærði situr. Ákærði snýr sér að henni. Brotaþoli reynir í tvígang að standa upp en ákærði togar hana aftur niður, harkalega í síðara skiptið. Í eitt sinn hallar hann sér yfir hana, með andlit sitt við andlit hennar. Þá virðist ákærði ýta henni niður og setja hönd á háls hennar en ekki er hægt að fullyrða að um hálstak sé að ræða. Í kjölfarið kemur þjónn nær og horfir á þau um stund og ákærði virðist vera til friðs á meðan, tekur a. m. k. ekki í brotaþola. Þjónninn fer svo og brotaþoli færir sig fjær ákærða. Hann færir sig strax til hennar og sest alveg upp að hlið hennar. Henni tekst þó að standa upp og þau fara bæði út. Þar kemur til einhverra stympinga, brotaþoli virðist reyna að fara í burtu en ákærði fer á eftir henni og þau hverfa úr mynd. Svo sést ákærði ýta brotaþola aftur inn á staðinn og reyna að ýta henni í sófann. Henni tekst þó að ganga lengra inn á staðinn, til þjónanna, sem stilla sér svo upp í vegi ákærða og vísa honum út. Þjónn sést svo tala í símann og brotaþoli bíður inni þar til lögregla kemur.

32 Brotaþoli var ekki viss um að atvikið á vinnustað hennar hefði verið sama dag og atvikið á [...]. Hún lýsti því þó þannig hjá lögreglu og kvaðst hafa munað atvik betur þá. Með vísan til þess og játningar ákærða verður talið sannað að ákærði hafi þennan dag farið á vinnustað brotaþola, sparkað í vængjahurð og hindrað hana í að komast fram til að sinna starfi sínu, slegið þar út rafmagninu, slökkt á grilli og eyðilagt veitingar. Brotaþoli lýsti því ekki fyrir dómi að ákærði hafi hrint henni þar þannig að hún dytti. Ekki eru önnur vitni að því sem þar fór fram og verður það talið ósannað.

33 Brotaþoli mundi atvik ekki nákvæmlega og kom fram hjá henni í málinu að erfitt væri að muna nákvæmlega hvað gerðist í hvert skipti sem ákærði beitti hana ofbeldi, atvikin blandist saman í huga hennar. Hún mundi þó það að ákærði hefði á veitingastaðnum snúið upp á hendi hennar til að ýta henni í sætið og hún hafi meitt sig við það. Hann hafi einnig kallað hana hóru og fleiri slæmum nöfnum. Á myndbandsupptökunni sést ekki skýrt hvort ákærði þvingar hendi brotaþola aftur fyrir bak og tekur hana hálstaki eins og greinir í ákæru. Þó verður af henni ráðið að ákærði sýndi brotaþola yfirgang og tók ítrekað í hana, stundum harkalega. Með vísan til framburðar brotaþola, sem fær stoð í framangreindri upptöku verður talið sannað að ákærði hafi tekið harkalega í hendi brotaþola og ýtt á háls hennar. Þykir það ekki standa í vegi sakfellingu að lýsing ákæru sé lítilsháttar öðruvísi orðuð, enda er sú háttsemi sem ákærði er sakfelldur heldur vægari en orðalag ákæru gefur til kynna, og álit dómsins að vörn ákærða hafi ekki verið áfátt vegna þessa, sbr. 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008.

Ákæruliður 3

Málavextir

34 Ákærði og brotaþoli voru saman að [...] 1.- 2. maí 2021, en ekki kemur fram í gögnum málsins hvaða dag þau fóru þangað. Fyrir liggur að þau fóru í [...], borðuðu kvöldverð á veitingastað, fóru svo á hostel þar sem þau gistu og ákærði varð mjög ölvaður. Þá liggur fyrir að til ryskinga kom á hótelinu þótt ágreiningur sé um hvort það var á báða bóga eða árás af hendi ákærða. Brotaþoli leitaði til læknis 3. maí og gaf skýrslu hjá lögreglu 5. maí. Skýrsla var tekin af ákærða daginn eftir.

35 Fyrir liggur vottorð H sérfræðings í heimilislækningum, dags. 1. júní 2021. Þar kemur fram að brotaþoli hafi komið á bráðamóttöku LSH 3. maí 2021 eftir líkamsárás eða -árásir helgina áður á [...]. Hún hafi skýrt frá því að hafa farið þangað að hitta fyrrverandi sambýlismann sinn sem hafi áður beitt hana ofbeldi, að minnsta kosti í þrígang. Ofbeldið hafi yfirleitt tengst áfengisneyslu en ekki aðrar ógnanir þess á milli. Hann hafi farið að drekka ótæpilega á laugardeginum og farið að sýna brotaþola ofbeldi um kvöldið, með ásökunum, hrindingum og kýlingum. Hann hafi meðal annars haldið henni niður í rúmi, hrint henni á gólfið, tekið hana kverkataki í rúminu með annarri hendi og hún þá átt erfitt með andardrátt. Þá hafi hann kýlt hana í andlit og kvið og dregið hana út á svalir og haldið henni á úlnliðunum fram yfir handriðið svo hún hafi óttast um líf sitt. Hún hafi reynt að flýja um nóttina en hann tekið síma hennar og bíllykla. Þá hafi hann brotið rúðu á bíl hennar. Hún hafi flúið í bílinn og sofið í honum köldum fram á morgun. Hún segist ekki hafa rotast eða fengið alvarleg heilahristingseinkenni og kvarti helst um eymsli í hálsi og maráverka, væga verki við hreyfingu í hægri öxl og eymsl í úlnliðum og á hnúalið á litla fingri hægri handar. Þá lýsi hún því að vera öll lurkum lamin, hafi óþægindi í kjálkaliðum sem þó fari minnkandi og finni ekki lengur mikið til í hálsi. Fram kemur að hún sé í nokkuð góðu jafnvægi við skoðun og gefi góða og greinargóða sögu. Áverkum er lýst svo að hún hafi haft glóðarauga hægra megin, hreyfieymsl og mar á hægri öxl,, töluvert mikið mar yfir vinstri úlnlið og lófastórt mar hliðlægt yfir vinstri olnboga, töluverðir maráverkar ofan við hægri úlnlið og á innanverðum handlegg, tæplega lófastóran marblett á utanverðri vinstri mjöðm, minni húðblæðingar ofar á rasskinn, smá mar víðar og roða og þrot á litla fingri hægri handar.

Framburður ákærða og vitna

36 Ákærði kvaðst muna eftir að hafa verið með brotaþola á [...] á þeim tíma sem greinir í ákæru. Hann neitaði að hafa kýlt brotaþola í magann, sparkað í maga hennar og rass, slegið hana í andlitið, tekið hana hálstaki og hent henni til og frá. Hann kannaðist hins vegar við að hafa tekið tösku sem hún var að pakka niður í, hellt úr henni og trampað á innihaldinu og þannig eyðilagt muni í hennar eigu eins og greinir í ákæru. Hann hafi hent henni út, hún hafi verið full, en hann hafi ekki hindrað brotaþola í að koma inn aftur og kvaðst ekki telja að hann hafi haft bíllyklana hennar. Ákærði kvaðst ekki muna eftir því að hafa brotið rúðu á bíl hennar. Ákærði kvaðst ekki geta svarað því hvort áverkar brotaþola hafi verið af hans völdum. Hann kvað þau hafa verið að „rífast eins og alltaf“. Hann hafi beðið brotaþola að fara út, sem hún hafi gert. Hann kvaðst ekki muna um hvað þau voru að rífast. Hann kvað þau hafa farið á veitingastað fyrr um kvöldið og þau hafi bæði verið mjög ölvuð, sérstaklega hún. Aðspurður um lögregluskýrslu þar sem hann sagðist hafa hrint brotaþola og kastað henni til og hún lent utan í ísskáp kvað ákærði það vera rétt. Einnig kannaðist hann við að það væri rétt að hann hafi ýtt við henni þannig að hún hafi dottið í rúmið. Aðspurður kvað ákærði vera styrkleikamun á þeim, hún hafi þó líka ráðist á hann, m. a. kýlt hann þannig að hann fékk blóðnasir. Þá kvað hann það sjálfsagt rétt að hann hafi brotið rúðu í bíl brotaþola hafi hann sagt það hjá lögreglu.

37 Brotaþoli kvað þau ákærða hafa verið ein þarna á hostelinu. Hún kvað ákærða hafa kýlt hana, hrint henni á eldhúsgólfið, sparkað í hana þar sem hún lá, meðal annars í kvið og höfuð og tekið hana hálstaki. Þá hafi hann brotið rúðu í bíl hennar, hann hafi gert það einnig í annað sinn. Hann hafi hent henni út og læst hana úti. Hún hafi því sofið í bílnum þar til vinur hans kom og hleypti henni inn. Hún hafi þá lagt sig í sófa niðri. Hún kvaðst ekki muna hvort ákærði tók af henni bíllyklana eða hvort hún hafði þá með. Hún kvaðst hafa drukkið einn bjór á veitingastað um kvöldið. Hún kvað ákærða ekki hafa haldið sér fram af svölunum þarna eins og segir í vottorði H læknis, það hafi verið heima hjá henni.

38 Vitnið lögreglumaður nr. G kvaðst hafa tekið skýrslu af brotaþola. Hún hafi skýrt frá því að ákærði hafi byrjað með einhver leiðindi í [...] og vitnið hafi tekið eftir því að orðin virtust hafa sært brotaþola mjög. Þau hafi svo farið á hótel sem vitninu hafi skilist að ákærði hafi verið að vinna á sem húsvörður eða eitthvað slíkt. Uppi á herbergi hafi hann svo ráðist á hana, meðal annars hrint henni ítrekað í gólfið og sparkað í hana og eyðilagt muni. Vitnið minni að hann hafi séð kúlu á höfði brotaþola og sprungna vör. Vitnið kvaðst einnig hafa tekið skýrslu af ákærða sem hafi ekki munað eftir að hafa kýlt eða sparkað í brotaþola en kannast við að hún hafi verið eins og tuska í höndum hans. Ákærði hafi tekið fram að hann gæti bætt henni munina en ekki marblettina. Þá hafi hann einnig sagt að svipuð atvik hafi átt sér stað þrisvar eða fjórum sinnum, líklega fjórum sinnum. Hann hafi skýrt greiðlega frá og talað um að hann breyttist undir áhrifum áfengis og ætlaði sér að fara í meðferð. Vitnið kvaðst ekki hafa séð áverka á ákærða en hann hafi nefnt að hún hafi slegið hann og sparkað í hann.

39 Vitnið H læknir kvað brotaþola hafa leitað til hans þremur dögum eftir atvikin. Hann kvaðst muna vel eftir þessu. Vitnið kvað áverka á hálsi geta samræmst því að hún hafi verið tekin hálstaki en ekki hafi verið um afmörkuð fingraför að ræða. Hálstak geti verið alvarlegt þótt ekki sjáist miklir áverkar. Svakalegust hafi verið frásögn af því að hafa verið látin hanga fram af svölum. Áverkar á framhandleggjum og úlnliðum geti samræmst því. Þá hafi eymsl og mar víða geta samræmst því að sparkað hafi verið í hana.

Niðurstaða

40 Í þessum lið er ákærða gefið að sök að hafa aðfaranótt laugardagsins 1. maí 2021, ráðist að brotaþola, kýlt hana fjórum til fimm sinnum í magann, sparkað í maga hennar og rass, slegið hana í andlitið, tekið hana hálstaki og hent henni til og frá, tekið síðan tösku sem hún var að pakka niður í til að yfirgefa staðinn og hellt úr henniog trampað á innihaldinu og eyðilagt þannig vinnutölvu hennar, snyrtidót, hárþurrku og stækkunarspegil og pakkað síðan aftur niður í töskuna og hent brotaþola út úr húsinu þannig að hún varð að dvelja í óupphituðum bíl sínum fyrir utan hostelið í 3 tíma þar sem ákærði hafði tekið bíllyklana hennar, en auk þessa hann braut framrúðuna í bíl brotaþola áður en hann fór aftur inn í húsið, með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut áverka sem lýst er í ákæru.

41 Fyrir dómi neitaði ákærði að hafa kýlt brotaþola í magann, sparkað í maga hennar og rass, slegið hana í andlitið, tekið hana hálstaki og hent henni til og frá. Hann kannaðist hins vegar við að hafa hrint brotaþola þannig að hún lenti utan í ísskáp og ýtt við henni þannig að hún datt í rúmið, tekið tösku sem hún var að pakka niður í, hellt úr henni og trampað á innihaldinu og þannig eyðilagt muni í hennar eigu. Þá hafi hann hent henni út en ekki hindrað hana í að koma inn aftur. Líklega væri rétt að hann hefði brotið rúðu í bíl hennar hafi hann sagt það hjá lögreglu. Þá kvað hann brotaþola líka hafi ráðist á hann, m. a. kýlt hann þannig að hann fékk blóðnasir.

42 Í greinargerð ákærða segir að hann viðurkenni að hafa hrint brotaþola á ísskáp, kastað henni til og ýtt á hana, ýtt henni í rúmið og hún einnig dottið á gólfið.

43 Í skýrslu hjá lögreglu var ákærða boðið að tjá sig sjálfstætt um hvað gerst hefði. Þar tók hann fram að hann viðurkenndi brot sitt og skammist sín. Hann viti hvað hann gerði henni en hafi ekki vitað það að öllu leyti fyrr en brotaþoli sendi honum myndir. Um líkamsárás sagði ákærði: „Já, við rifumst og slógumst eitthvað. Hún kýldi mig, ég fékk blóðnasir, ég hrinti henni, hún fór á ísskáp og ég fór með hana inn í herbergi. Ég braut tölvuna hennar, braut rúðu í bílnum og fleira. Pakkaði saman dótinu hennar og skemmdi snyrtidótið hennar. Ég sendi henni skilaboð og bauðst til að borga tjónið. Ég sagðist ekki getað borgað marblettina en gæti borgað tjónið.“ Aðspurður um högg kvaðst hann ekki muna eftir höggum en hann hafi hrint henni og kastað henni til. Hún hafi lent á ísskáp og vegg inni í herbergi. Hann var einnig spurður um spörk og kvaðst halda að hann hafi ekki sparkað í hana, hann hafi haldið á henni, inni í eldhúsi og herbergi. Hann játaði því að hafa verið reiður, að hafa hent brotaþola í rúmið og kvað örugglega rétt að hann hafi hrint henni á gólfið. Hann efaðist ekki um að brotaþoli hafi upplifað sig eins og tusku í höndum hans og tók fram að það væri stærðar-, þyngdar- og styrkleikamunur á þeim. Hann kvaðst ekki muna eftir hótunum.

44 Fyrir dómi lýsti brotaþoli því að ákærði hafi kýlt hana, hrint henni á eldhúsgólfið, sparkað í hana þar sem hún lá, meðal annars í kvið og höfuð og tekið hana hálstaki. Þá hafi hann brotið rúðu í bíl hennar, hann hafi gert það einnig í annað sinn. Hann hafi hent henni út og læst hana úti. Hún hafi því sofið í bílnum þar til vinur hans kom og hleypti henni inn. Hún kvað frásögn sína í lögregluskýrslu vera rétta. Hún kvað ákærða ekki hafa haldið sér fram af svölunum í þetta sinn, það hafi verið heima hjá henni.

45 Fram er komið að ákærði var mjög ölvaður þetta kvöld og mundi atvik ekki skýrt. Fyrir dómi kannaðist hann við að hafa hrint brotaþola á ísskáp og ýtt við henni þannig að hún datt í rúmið en hann lýsti töluvert meiri atgangi í skýrslu sinni hjá lögreglu. L jóst er að brotaþoli hafði mikla áverka víðsvegar um líkamann sem geta ekki allir stafað af því að ákærði hafi ýtt henni á ísskáp og í rúm. Lögreglumaður nr. G tók skýrslu af ákærða og kvað hann hafa skýrt greiðlega frá. Lýsti hann því þar að hafa haldið á brotaþola og hent henni til þannig að hún hafi dottið á gólfið og utan í veggi og gæti hafa verið eins og tuska í höndum hans. Samrýmist sú lýsing hans áverkum brotaþola mun betur en framburður hans fyrir dóminum. Með vísan til framburðar ákærða hjá lögreglu sem að mati dómsins er trúverðugri en fyrir dómi, framburðar brotaþola og áverka hennar verður ákærði sakfelldur fyrir að hafa hent brotaþola til og frá og með því valdið öllum þeim áverkum sem lýst er í ákæru. Með vísan til játningar hans verður einnig talið sannað að hann hafi tekið tösku sem hún var að pakka niður í til að yfirgefa staðinn og hellt úr henni og trampað á innihaldinu og eyðilagt þannig vinnutölvu hennar, snyrtidót, hárþurrku og stækkunarspegil og pakkað síðan aftur niður í töskuna og hent brotaþola út úr húsinu.

Hins vegar þykir ekki komin fram lögfull sönnun fyrir því að ákærði hafi kýlt brotaþola, sparkað í hana og tekið hana hálstaki. Þá verður ekki talið skýrt fram komið að brotaþoli hafi orðið að dvelja í óupphituðum bílnum í um þrjár klukkustundir.

Ákæruliður 4

Málavextir

46 Þann 28. ágúst 2021, klukkan 23:49, barst lögreglunni á [...] tilkynning um yfirstandandi heimilisofbeldi í [...] á [...] og lögðu þrír lögreglumenn af stað á vettvang. Á leiðinni bárust upplýsingar um að J, sjúkraflutningamaður á [...], fylgdist með húsinu en væri ekki viss um hvort hann ætti að fara inn. Ekki náðist í héraðslögreglumenn á [...]. Á leiðinni voru lögreglumennirnir í sambandi við J. Þegar lögregla kom loks til [...] veifaði í þá maður sem reyndist vera vitnið J sem hafi tjáð þeim að brotaþoli væri heima hjá honum með eiginkonu hans en ákærði væri enn inni í íbúð brotaþola. Klukkan 1:10 var ákærði handtekinn vegna gruns um heimilisofbeldi og gættu hans tveir lögreglumenn á meðan sá þriðji ræddi við brotaþola og vitnin J og K. Ákærði var svo fluttur til Akureyrar, og er tekið fram í skýrslu að hann hafi verið talsvert ölvaður en samvinnuþýður. Hann var yfirheyrður daginn eftir.

Framburður ákærða og vitna

47 Ákærði kvaðst hafa verið í heimsókn hjá brotaþola, sem var þá flutt til [...]. Hann kvaðst hafa drukkið á veitingastað, brotaþoli hafi ekki verið með honum þar, hún hafi líklega verið heima með vinkonu sinni. Þau hafi farið að rífast um drykkju þegar hann kom heim. Til einhverra ryskinga hafi komið uppi í rúmi, hann muni þetta þó óljóst og geti ekki lýst því. Hann muni að brotaþoli hafi svo farið út. Hann kvaðst ekki minnast þess að hafa brotið neitt þar inni. Ákærði kvað geta verið að hann hafi vakið hana og farið að rífast við hana. Aðspurður hvort hann hafi tekið hana hálstaki svaraði hann: „Ekki svo ég muni“. Ákærði kvaðst eiga við áfengisvanda að stríða, og hafi átt í því í um tíu ár.

48 Brotaþoli kvaðst hafa flutt til [...] til að flýja ákærða. Hann hafi svo talað hana inn á það að leyfa honum að koma í heimsókn. Það hafi farið á sama veg. Hún hafi verið að vinna mikið þessa daga. Þau hafi farið út að borða, ákærði verið orðinn drukkinn og sagt henni að fara heim, hún væri hundleiðinleg. Hún hafi gert það og farið að sofa. Hún hafi svo vaknað við að ákærði væri að ráðast á hana. Hann hafi hótað að drepa hana og tekið hana hálstaki. Hún hafi hringt í vinafólk sitt á meðan hann var að ráðast á hana. Hún hafi svo rétt náð að komast undan honum. Þegar hún var farin út hafi hann rifið niður ljós og hillur í íbúðinni. Hún hafi veriðmeð áverka á eyrum og mar á vanga. Brotaþoli kvað andlegar afleiðingar hafa verið slæmar, hún hafi misst öll tengsl við fjölskyldu sína og leitað aðstoðar í Bjarkarhlíð. Hún kvað samband sitt við fjölskylduna komið í lag núna en kvaðst telja að hún muni aldrei ná sér af þessu. Hún hafi ætlað að búa í Reykjavík til að vera nærri öldruðum foreldrum sínum en búi á [...] vegna ákærða.

49 Vitnið K, æskuvinkona brotaþola, kvað brotaþola hafa verið stressaða vegna þess að ákærði hafi verið farinn að drekka. Vitnið hafi því sagt henni að hringja ef eitthvað kæmi upp á. Brotaþoli hafi svo hringt þegar vitnið var farið að sofa og hún hafi heyrt að eitthvað mikið var að. Brotaþoli hafi hrópað og kveinkað sér og sagt við hann að hann væri að meiða hana. Hún hafi svo heyrt að brotaþoli spurði hann hvort hann ætlaði að drepa hana. Hann hafi sagt: „Ég get alveg drepið þig ef ég vil“. Hún hafi hringt í lögreglu sem hafi sagt þeim að fara ekki inn fyrr en þeir væru komnir. Vitnið hafi ekki getað hlustað á þetta aðgerðalaus og hafi því farið að heimili hennar og á einhverjum tímapunkti hafi ákærði komið út og vitnið þá farið inn. Þær brotaþoli hafi svo farið heim til vitnisins. Brotaþoli hafi sagt að hún hafi haldið að ákærði myndi raunverulega drepa sig. Vitnið hafi farið á heimili brotaþola daginn eftir og séð að ákærði var búinn að eyðileggja ýmislegt, meðal annars klippa niður ljós.

50 Vitnið J, eiginmaður vitnisins K, kvað eiginkonu sína hafa vakið sig um miðnætti og sagt að það gengi eitthvað mikið á hjá brotaþola. Eiginkona hans hafi kveikt á hátalara símans og hann því heyrt símtalið, meðal annars heyrt brotaþola hrópa á hjálp og spyrja manninn hvort hann ætlaði að drepa hana. Vitnið hafi þá hringt í Neyðarlínuna. Eftir nokkra stund hafi komið í ljós að enginn lögreglumaður væri á [...] og lögreglumenn myndu koma frá [...]. Vitnið hafi heyrt ákærða segja að hann geti drepið hana og þá hafi þau farið á staðinn og eiginkona hans farið heim með brotaþola. Vitnið hafi orðið eftir og haft auga með húsinu þar til lögregla kom. Greinilegt hafi verið að ákærði hafi tuskað brotaþola til og hún meðal annars verið rauð á hálsi og í andliti. Eftir að lögregla hafði tekið ákærða hafi vitnið farið inn og séð að þar hafði ýmislegt verið skemmt.

51 Lögreglumaður nr. L kvaðst hafa talað við brotaþola um nóttina. Hann kvaðst ekki hafa tekið eftir áverkum á brotaþola, en rökkvað hafi verið inni. Brotaþoli hafi verið í miklu uppnámi. Vitnið kvað ákærða hafa verið ölvaðan en hann hafi verið rólegur eftir að þeir komu. Ákærði hafi talað um að þau brotaþola hafi verið að rífast.

Niðurstaða

52 Ákærði kvað hafa komið til ryskinga komið uppi í rúmi en hann myndi þetta óljóst. Hann kvaðst ekki muna til þess að hafa tekið brotaþola hálstaki. Hann kvað geta verið að hann hafi vakið brotaþola og farið að rífast við hana. Hjá lögreglu, daginn eftir atvik, bar ákærði að hann myndi ekki mikið eftir þessu vegna ölvunar. Hann myndi ekki eftir því að taka hana hálstaki en það væri líklegt. Þetta hafi gerst tvisvar eða þrisvar áður en kannski ekki verið svona svakalegt. Brotaþoli lýsti því fyrir dómi að ákærði hafi ráðist á hana sofandi, hótað að drepa hana og tekið hana hálstaki. Ekki kom þó hvort að það hafi verið nokkrum sinnum og ekki að hann hafi haldið með lófanum yfir andlit hennar og þrýst henni niður í koddann með þeim afleiðingum að hún hafi misst andann eins og hún bar hjá lögreglu og lýst er í ákæru. Brotaþoli hringdi í vitnið K meðan árásin stóð yfir og heyrðu þau J brotaþola hrópa á hjálp og spyrja manninn hvort hann ætli að drepa hana. Þau hafi einnig heyrt ákærða tala um að hann gæti drepið hana. Með vísan til þess að ákærði man atvik illa en taldi hjá lögreglu fremur líklegt að hann hefði tekið brotaþola hálstaki. Þykir óhætt að leggja framburð brotaþola fyrir dóminum til grundvallar og því talið sannað að ákærði hafi ráðist að brotaþola þar sem hún lá sofandi á heimili sínu, tekið hana hálstaki og hótað henni með því að segjast geta drepið hana.

Heimfærsla til refsiákvæða og ákvörðun refsingar

53 Að framan er talið sannað að ákærði hafi, í fyrsta lagi 23. nóvember 2020 ráðist að brotaþola að kvöldi, slegið hana ítrekað, og valdið þeim áverkum sem lýst er í ákæru, í öðru lagi að hann hafi 29. desember 2020 farið á vinnustað brotaþola, sparkað í vængjahurð og hindrað hana í að komast fram til að sinna starfi sínu, slegið þar út rafmagninu, slökkt á grilli og eyðilagt veitingar, tekið harkalega í handlegg brotaþola og ýta á háls hennar, í þriðja lagi að ákærði hafi aðfaranótt 1. maí 2021 hent brotaþola til og frá og með því valdið umtalsverðum áverkum, tekið tösku sem hún var að pakka niður í til að yfirgefa staðinn, hellt úr henni og trampað á innihaldinu og eyðilagt muni í hennar eigu, þar á meðal vinnutölvu hennar, og síðan hent brotaþola út úr húsinu, og loks í fjórða lagi að hafa 29. ágúst 2021 ráðist að brotaþola þar sem hún lá sofandi á heimili sínu, tekið hana hálstaki og hótað henni með því að segjast geta drepið hana.

54 Ákæruvaldið krefst þess að brot ákærða verði heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt ákvæðinu skal hver sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, niðja síns eða niðja núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, áa síns, eða annarra sem búa með honum á heimili eða eru í hans umsjá, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt, sæta fangelsi allt að 6 árum. Af hálfu ákærða er byggt á því að samband þeirra brotaþola hafi ekki verið náið í skilningi ákvæðisins.

55 Í athugasemdum í frumvarpi til laga nr. 23/2016, þegar ákvæði 218. gr. b var lögfest, kemur fram að þeir einstaklingar sem ákvæðið veiti sérstaka réttarvernd, þ. e. fyrrverandi og núverandi maki, fyrrverandi og núverandi sambúðaraðili, niðjar geranda og niðjar núverandi eða fyrrverandi maka, áar geranda og aðrir sem búa með geranda á heimili eða eru í hans umsjá, séu kjarni þess hóps sem telja verði að nauðsynlegt sé að veita sérstaka vernd gegn ofbeldi í nánum samböndum. Réttarvernd ákvæðisins sé þó ekki bundin við þá sem þar eru sérstaklega nefndir heldur geti eftir atvikum einnig náð til annarra sem búa með geranda á heimili eða eru í hans umsjá, svo sem systkina, fósturforeldra og fósturbarna. Tekið er fram að sambúðarmaki í skilningi ákvæðisins verði ekki túlkað svo þröngt að nauðsynlegt sé að sambúð hafi formlega verið skráð hjá yfirvöldum svo ákvæðið komi til skoðunar.

56 Nokkuð óljóst er af framburði ákærða og brotaþola hve lengi sambandið varði. Fyrir dómi kvað ákærði þau brotaþola hafa verið í sambandi í um eitt til eitt og hálft ár en brotaþoli kvað sambandið hafa varað í um eitt og hálft til tvö ár. Ákærði kvað þau aldrei hafa búið saman en brotaþoli kvað ákærða hafa flutt inn til sín til skamms tíma. Ákærði bar hins vegar í skýrslum hjá lögreglu í málum sem fyrsti og annar liður ákæru tekur til að þau byggju saman. Verður ráðið að sambandið hafi varað í að minnsta kosti ár og þau hafi bæði litið svo á að um ástarsamband væri að ræða. Með vísan til framangreinds og þeirra hagsmuna sem ákvæði 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga er ætlað að vernda er það álit dómsins að samband þeirra hafi verið þess eðlist að það verði talið náið í skilningi ákvæðisins. Þá verður talið sannað, með vísan til niðurstöðu um hvern ákærulið fyrir sig hér að framan, að ákærði hafi endurtekið ógnað heilsu og velferð brotaþola á meðan hún var maki hans og eftir að sambandi þeirra lauk, með ofbeldi, hótunum og lítilsvirðandi framkomu. Verður háttsemi ákærða því heimfærð til 218. gr. b almennra hegningarlaga.

57 Ákærði byggir á að um hafi verið að ræða gagnkvæm handalögmál og viðbrögð hansvið háttsemi brotaþola í vörn og geðshræringu og vísar í því sambandi meðal annars til 12. gr. almennra hegningarlaga.

58 Í athugasemdum í áðurnefndu frumvarpi sem varð að lögum nr. 23/2016 kemur fram að lagt væri til að tekið yrði upp sérstakt ákvæði í almenn hegningarlög sem taki til ofbeldisbrota í nánum samböndum þar sem áhersla sé lögð á það ógnarástand sem sú tegund ofbeldis geti skapað og þá langvarandi andlegu þjáningu sem því geti fylgt. Markmiðið sé að tryggja þeim sem þurfi að þola alvarlegt eða endurtekið ofbeldi af hálfu nákominna meiri og beinskeyttari réttarvernd en verið hafði. Líkamsmeiðingaákvæði almennra hegningarlaga nái eðli málsins samkvæmt einungis til líkamlegs ofbeldis en ekki til andlegs ofbeldis í nánum samböndum. Hinu nýja ákvæði sé ætlað að taka á þessum vanda og með því sé horfið frá því að líta á ofbeldi í nánum samböndum sem samsafn einstakra tilvika og athyglin færð á þá viðvarandi ógn og andlega þjáningu sem það hefur í för með sér. Verði ofbeldisbrot í nánum samböndum virt heildstætt og eftir atvikum án þess að þurfi að sanna hvert og eitt tilvik fyrir sig. Hér er þó ákært fyrir fjögur aðskilin atvik og sönnunarmat hér að framan sjálfstætt um hvern ákærulið.

59 Ákærði hefur gert nokkuð mikið úr því að þetta hafi tengst drykkju þeirra brotaþola beggja. Lögregla kom á vettvang strax í kjölfar tveggja þeirra atvik sem talið er sannað að ákærði hafi beitt brotaþola ofbeldi. Í bæði skiptin var ákærði mjög ölvaður en brotaþoli bar þess ekki merki að vera undir áhrifum. Brotaþoli kannaðist við að hafa í einhverjum tilvikum brugðist við og slegið eða kýlt ákærða en kvað það hafa verið í sjálfsvörn. Ákærði sjálfur kvað vera stærðar-, þyngdar- og styrkleikamun á honum og brotaþola. Fram er komið varðandi tvö málanna að ákærði hafi átt frumkvæðið, þ. e. ákærulið tvö sem gerðist á og við vinnustað hennar og lið fjögur þar sem ákærði réðst á brotaþola sofandi. Þá hafa vitni, sem hafa hitt ákærða og brotaþola í kjölfar atvikanna borið að brotaþoli hafi verið hrædd við ákærða, m. a. vitnin B og D vegna atvikanna á [...], en þær báru einnig að ákærði hafi verið ógnandi við hana sem upptökur úr öryggismyndavél sýnir einnig. Þá kvaðst brotaþoli hafa flutt frá Höfuðborgarsvæðinu til [...] til að forða sér frá ákærða. Þrátt fyrir að sönnun sé metin sérstaklega í hverjum ákærulið þykir mega líta til málsins í heild við mat á trúverðugleika ákærða um það að þetta hafi verið gagnkvæm átök og hann þurft að verjast brotaþola. Er það álit dómsins að þótt að brotaþoli hafi kannist við að hafa í einhverjum tilvikum slegið ákærða eða kýlt sé ósannað að atvik hafi verið með þeim hætti að það leysi ákærða undan refsiábyrgð í neinu þessara tilvika.

60 Ákærði var dæmdur til greiðslu sektar fyrir líkamsárás og eignaspjöll í [...] 20. júní 2016 en ekki liggja fyrir neinar frekari upplýsingar um það mál. Hann er nú sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi í fjögur skipti. Verður ekki fallist á með ákærða að fram sé komið að atvik hafi verið með þeim hætti að ákvæði 74. gr. eða 75. gr. almennra hegningarlaga leiði til refsilækkunar. Brot hans eru til þess fallin að valda miklum miska og kvaðst brotaþoli ekki eiga von á að ná sér nokkurn tímann af þessu andlega. Á ákærði sér engar málsbætur. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tíu mánuði en af henni skulu sjö mánuðir bundnir skilorði svo sem nánar greinir í dómsorði.

61 Að kröfu ákæruvalds og með vísan til dómsniðurstöðu verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem þykja hæfilega ákveðin eins og greinir í dómsorði að virðisaukaskatti meðtöldum, og ferðakostnað hans.

A-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í tíu mánuði en fresta skal fullnustu sjö mánaða þar af og skal sá hluti refsingarinnar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 1.685.200 krónur í sakarkostnað, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 1.534.500 krónur og 51.740 króna ferðakostnað hans.