E-26/2012

Mál þetta, sem var dómtekið 21. september sl., er höfðað 29. desember 2011 af M-kk-þgf T-kk-þgf Þ-kk-þgf, Mörkinni 8 í Reykjavík, gegn Tryggingamiðstöðinni hf., Síðumúla 24 í Reykjavík, og P-x-x P-x-x, Kleppsvegi 98 í Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 10.062.465 krónur að viðbættum 4,5% vöxtum skv. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 1. september 2008 til 23. október 2009 og dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 9.369.991 krónu með sömu vöxtum og dráttarvöxtum og í aðalkröfu. Í báðum tilvikum krefst stefnandi málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt málskostnaðarreikningi eins og málið væri ekki gjafsóknarmál. Jafnframt krefst hann virðisaukaskatts á málskostnað þar sem stefnandi sé ekki virðisaukaskattskyldur aðili.

Stefndu krefjast aðallega sýknu en til vara lækkunar á kröfum stefnanda. Í aðalkröfu krefjast stefndu málskostnaðar að skaðlausu en í varakröfunni að málskostnaður verið felldur niður.

II.

Hinn 29. júlí 2007 lenti stefnandi í umferðaróhappi á mótum Snorrabrautar og Bergþórugötu í Reykjavík þegar bifreiðin MS 548, sem stefndi, P-x-x P-x-x, er skráður eigandi að, var ekið á leigubifreiðina SJ 426, sem stefnandi ók. Bifreið stefnda P-kk-ef var vátryggð hjá stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. Það er ágreiningslaust að ökumaður MS 548 átti sök á óhappinu og að stefndi beri bótaábyrgð af þeim sökum.

Stefnandi fann til eymsla í höfði á slysstað og leitaði samdægurs á slysadeild. Þar mun hann hafa kvartað undan verkjum í hálsi og öxlum og leiðni upp í höfuð vinstra megin. Var hann greindur með hálstognun.

Aðilar sammæltust um að leita eftir mati L-kk-ef N. D-kk-ef læknis og H-kk-ef Á-kk-ef G-kk-ef lögfræðings á afleiðingum óhappsins með tilliti til bótaþátta skaðabótalaga nr. 50/1993. Matsgerð þeirra lá fyrir 15. október 2008 en þá var ekki talið tímabært að meta varanlegar afleiðingar slyssins á heilsu stefnanda. Viðbótarmatsgerð þeirra lá fyrir 11. september 2009. Þar var komist að þeirri niðurstöðu að afleiðingar slyssins væru eftirfarandi:

1. Tímabundið atvinnutjón (óvinnufærni) skv. 2. gr. skaðabótalaga: Frá 29. júlí 2007 til 31. ágúst 2007, 100% óvinnufærni. Frá 1. september 2007 til 1. september 2008, 50% óvinnufærni.

2. Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga: M-kk-nf telst hafa verið veikur frá 29. júlí 2007 til 15. október 2007.

3. Varanlegur miski skv. 4. gr. skaðabótalaga: 20 stig.

4. Varanleg örorka skv. 5. gr. skaðabótalaga: 50%.

5. Heilsufar M-kk-ef telst hafa verið orðið stöðugt 1. september 2008.

Af hálfu stefnanda var krafist skaðabóta með bréfi til stefnda Tryggingamiðstöðvarinnar hf. 23. september 2010. Þar var stuðst við niðurstöðu framangreindrar matsgerðar. Við útreikning bóta vegna varanlegrar örorku var byggt á því að 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga ætti við um aðstæður stefnanda þar sem tekjur stefnanda þrjú síðustu almanaksár fyrir slysið gæfu ekki rétta mynd af framtíðartekjum hans. Í bótakröfunni var miðað við meðallaun bílstjóra árið 2006, 277.000 krónur á mánuði, og krafist bóta að fjárhæð 20.696.458 krónur fyrir varanlega örorku.

Að fengnum gögnum um verðmæti greiðslna frá Tryggingastofnun ríkisins lýsti stefndi Tryggingamiðstöðin hf. því yfir 15. september 2010 að hún væri reiðubúin að gera upp skaðabætur til stefnanda á grundvelli tillögu þar sem miðað var við að um útreikning á varanlegri örorku færi eftir 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Hefðu uppreiknaðar meðalatvinnutekjur hans þrjú síðustu árin fyrir slysið verið lægri en viðmiðunarlaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laganna. Fjárhæð varanlegrar örorka í tillögu stefnda nam 11.250.426 krónum (2.238.000 x 10,0540 x 50%). Sama dag var tjón stefnanda gert upp. Af hálfu stefnanda var gerður fyrirvari m.a. við útreikning á bótum fyrir varanlega örorku. Með tölvubréfi 11. október 2010 hafnaði stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., ítrekaðri kröfu stefnanda um uppgjör samkvæmt kröfubréfinu 23. september 2010.

III.

1. Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á 5. til 7. gr. skaðabótalaga og matsgerð frá 11. september 2009. Einkum sé byggt á 2. mgr. 7. gr. laganna þar sem segi að árslaun skuli metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi og ætla má að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola. Telur stefnandi að greinin eigi við ef ekki er unnt að ákveða árslaun á grundvelli tekna á þremur síðustu almanaksárunum fyrir tjónsdag. Við matið verði að líta til þess hvort líklegt sé að stefnandi hefði haft hærri tekjur í framtíðinni ef slysið hefði ekki komið til.

Í þessu sambandi leggur stefnandi áherslu á að það hafi verið meginmarkmið skaðabótalaga að tryggja tjónþola fullar bætur fyrir það tjón er hann verður fyrir. Ákvæði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga setji það skilyrði annars vegar að aðstæður tjónþola hafi verið óvenjulegar þrjú síðustu árin fyrir tjónsatvik og hins vegar að hinar óvenjulegu aðstæður leiði til þess að árslaun þau, sem meginreglan miðar við, séu ekki réttur mælikvarði á líklegar framtíðartekjur tjónþola heldur séu aðrir mælikvarðar réttari.

Stefnandi tekur fram að hann hafi ákveðið að gerast bílstjóri árið 2000. Hann hafi lokið meiraprófi og starfað síðan sem launþegi hjá föður sínum á árunum 2001-2004, sem hafði atvinnuleyfi sem leigubílstjóri. Stefnandi hafi síðan sjálfur fengið atvinnuleyfi 1. desember 2005 og því starfað sjálfstætt í eitt heilt almanaksár þegar slysið varð. Þegar hann hafi fengið atvinnuleyfið hafi hann tekið yfir bifreið föður síns af gerðinni Peugeot 406. Síðar hafi hann keypt bifreið af gerðinni Crysler Sebring 2005 fyrir reksturinn.

Af hálfu stefnanda er því haldið fram að framtíðartjón hans sé ekki mælt með eðlilegu móti ef byggt er einungis á lágmarkslaunum, heldur verði einnig að taka tillit til framtíðarhagnaðar af atvinnustarfsemi hans sem stefnandi hefði greitt sér í lok hvers árs í samræmi við afkomu. Alkunna sé að sjálfstæðir atvinnurekendur reikni sér annars vegar endurgjald og greiði sér hins vegar tekjur þegar starfsár séu gerð upp. Oft séu sveiflur í tekjum og gjöldum og því ekki ljóst fyrr en í lok árs hvaða tekjur sé hægt að greiða til viðbótar við hið reiknaða endurgjald. Stefnandi telur að taka beri tillit til þess að rekstur hans hafi verið ungur og í uppbyggingu og því fyrirsjáanlegt að tjón hans í framtíðinni hefði orðið enn meira en tekjur í upphafi rekstrarins gefi til kynna.

Samkvæmt framansögðu telur stefnandi að við ákvörðun bóta vegna varanlegrar örorku hans skuli leggja til grundvallar meðaltekjur sem bílstjórar búi við. Með þeim hætti sé komist næst því að gera stöðu hans sem líkasta því sem orðið hefði ef hann hefði ekki lent í slysinu, en það sé tilgangurinn með 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Stefnandi hafði aðeins starfað sjálfstætt í 20 mánuði þegar slysið varð. Hann hafi verið 41 árs á slysdegi og því getað átt tugi ára eftir í leigubifreiðaakstri hefði hann ekki lent í slysinu. Skilyrðum 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga sé fullnægt í hans tilviki þar sem aðstæður hans hafi verið óvenjulegar árin fyrir slysið. Þá telur stefnandi ljóst að hinar óvenjulegu aðstæður hafi haft það í för með sér að árslaun þau sem meginregla 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga byggist á séu ekki réttur mælikvarði á framtíðartekjur hans. Því hafi stefnandi ekki fengið tjón sitt að fullu bætt úr hendi stefnda.

Aðalkrafa stefnanda byggir á því að við mat á framtíðartekjum stefnanda sé réttast að miða við meðaltalstekjur bílstjóra á almanaksárinu fyrir slysið. Í ljósi þess að stefnandi hafði starfað í 20 mánuði við eigin rekstur telur hann að sanngjarnast sé að miða við meðaltekjur þeirra sem starfa í sömu grein á árinu fyrir slys við mat á líklegum framtíðartekjum hans. Ljóst sé að meðalatvinnutekjur bílstjóra taki mið af tekjum allra á markaðnum, þeirra sem hafi nýlega hafið störf og annarra sem lengur hafi verið á markaðnum. Líklegra sé að þeir sem lengur hafi starfað hafi hærri tekjur en þeir sem hafi starfað í skemmri tíma. Þannig sé eðli málsins samkvæmt sanngjarnt að ætla að tekjur stefnanda hefðu farið hækkandi og á einhverjum tíma náð meðallaunum bílstjóra, ef hann hefði ekki lent í slysinu.

Samkvæmt upplýsingum frá Hagstofu Íslands hafi meðaltekjur bílstjóra árið 2006 verið 3.324.000 krónur. Launavísitalan árið 2006 hafi verið 292,7 og í september árið 2008 eða á stöðugleikapunkti hafi hún verið 352,2. Þegar tekið sé tillit til verðbreytinga og 6% mótframlags í lífeyrissjóð, sbr. ákvæði laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda o.fl., séu viðmiðunarlaunin 4.239.684 krónur.

Stefnandi sundurliðar aðalkröfu sína þannig:

Viðmiðunarlaun Stuðull Örorkustig Samtals____

4.239.684.- x 10,0540 x 50% 21.312.891.-

Þann 15. september 2010 hafi stefndi greitt stefnanda 11.250.426 krónur í bætur vegna varanlegrar örorku. Óbætt tjón vegna varanlegrar örorku stefnanda nemi því 10.062.465 krónum skv. aðalkröfu stefnanda.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnanda gerir stefnandi þá kröfu að miðað verði við meðallaun launamanna á almennum vinnumarkaði við ósérhæfð störf við útreikning bóta vegna varanlegrar örorku. Ljóst sé að stefnandi hafi haft getu til að vinna ýmis störf, hann hafi haft sérmenntun í ljósmyndun og hafi starfað á því sviði ásamt því að hafa starfað við kennslu og þýðingar. Í því ljósi telur stefnandi sanngjarnt að miða við meðaltekjur ósérhæfðra launamanna við mat á líklegum framtíðartekjum sínum.

Þannig er varakrafa stefnanda byggð á því að miða eigi við meðallaun ósérhæfðra launamanna á árinu 2006 en skv. upplýsingum frá Hagstofu Íslands voru þau 3.216.000 krónur. Launavísitalan árið 2006 hafi verið 292,7 og í september árið 2008 eða á stöðugleikapunkti hafi hún verið 352,2. Þegar tekið sé tillit til verðbreytinga og 6% mótframlags í lífeyrissjóð hafi meðallaun hans numið 4.101.933 krónum. Varakrafa stefnanda sundurliðast því þannig:

Viðmiðunarlaun Stuðull Örorkustig Samtals__

4.101.933.- x 10,0540 x 50% 20.620.417.-

Hinn 15. september 2010 hafi stefndi greitt stefnanda 11.250.426 krónur í bætur vegna varanlegrar örorku. Óbætt tjón vegna varanlegrar örorku stefnanda kveður stefnandi því vera 9.369.991 krónur skv. varakröfu stefnanda.

Stefnandi byggir dráttarvaxtakröfu sína á 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur þar sem segir að skaðabótakröfur skuli bera dráttarvexti að liðnum mánuði frá þeim degi er kröfuhafi sannanlega lagði fram þær upplýsingar sem þörf var á til þess að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta. Hinn 23. september 2009 hafi allar upplýsingar legið fyrir sem nauðsynlegar hafi verið til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta. Því sé krafist dráttarvaxta frá 23. október 2009.

Stefnandi kveðst beina kröfunni að stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. þar sem bifreiðin MS-548 hafi á slysdegi verið með lögbundna ábyrgðartryggingu hjá félaginu í samræmi við ákvæði 91. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Kröfum stefnanda sé því réttilega beint að stefnda sem vátryggjanda bifreiðarinnar á slysdegi. Félaginu beri því skylda til að greiða stefnanda bætur skv. 1. mgr. 88. gr., 89. gr. og 1. mgr. 95. gr. sbr. 1. mgr. 91. gr. umferðarlaga. Stefnda, P-x-x P-x-x, sé stefnt sem skráningarskyldum eiganda bifreiðarinnar á slysdegi, sbr. 90. gr. og 97. gr. umferðarlaga.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglna skaðabótaréttarins og skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 5.–7. og 16. gr. laganna. Þá vísar stefnandi til laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga og ákvæða umferðarlaga nr. 50/1987, einkum XIII. kafla. Varðandi kröfu um greiðslu mótframlags í lífeyrissjóð vísar stefnandi til ákvæða laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda o.fl. Varðandi kröfu um dráttarvexti vísist til laga nr. 38/2001 um vexti og verðbætur, einkum III. kafla. Varðandi kröfu um málskostnað vísar stefnandi til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá styður stefnandi kröfu um virðisaukaskatt við lög nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Um varnarþing er vísað til 33. gr. laga um meðferð einkamála og um aðild vísast til 17. gr. sömu laga.

2. Málsástæður og lagarök stefndu

Af hálfu stefndu er tekið fram að ágreiningur málsins snúist um hvaða viðmiðunarlaun skuli lögð til grundvallar útreikningi á tjóni stefnanda vegna varanlegrar örorku sem og vexti. Ágreiningslaust sé að stefnandi hafi fengið fullnaðarbætur vegna slyss þessa fyrir tímabundið atvinnutjón, þjáningabætur og varanlegan miska.

Stefndu hafna röksemdum stefnanda fyrir því að við útreikninginn beri að miða við meðallaun bílstjóra árið 2006. Meginregluna um útreikning bóta vegna varanlegrar örorku sé að finna í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Skulu árslaun til ákvörðunar bótanna vera meðalatvinnutekjur tjónþola að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú seinustu almanaksár fyrir þann dag er tjónið varð. Tjónsdagur í máli þessu hafi verið 29. júlí 2007. Viðmiðunarárin séu því 2004, 2005 og 2006. Framtaldar tekjur stefnanda þessi ár hafi verið sem hér segi: Árið 2004: 725.505 krónur; árið 2005: 1.128.703 krónur og árið 2006: 1.121.676 krónur. Stefnandi hafi því verið virkur á vinnumarkaði umrædd ár og ekkert því til fyrirstöðu að leggja framtaldar tekjur hans á þessu tímabili til grundvallar útreikningi á tjóni hans vegna varanlegrar örorku.

Stefndu fallast a.m.k ekki á að tekjuöflun hans þessi ár réttlæti frávik frá meginreglunni, en stefnandi hafi sönnunarbyrðina um að skilyrði séu til þess. Í því sambandi benda stefndu á að ekki verði talið að sjálfstæður atvinnurekstur einn og sér leiði til þess að aðstæður teljist óvenjulegar, sbr. t.d. Hrd. í máli nr. 328/2003.

Vafalaust sé að framtaldar tekjur stefnanda árin 2004 til 2006, uppreiknaðar til stöðugleikapunkts, nái ekki lágmarkslaunum eins og þau séu ákveðin í 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaganna. Því sé ekki um annað að ræða en að miða við lágmarkslaunin eins og þau séu ákveðin þar. Það sé einmitt það sem stefndi Tryggingamiðstöðin hf. hafi gert í uppgjörinu 15. september 2009 og telur félagið að með því hafi stefnandi fengið fullnaðarbætur fyrir tjón sitt vegna varanlegrar örorku. Því beri að sýkna stefndu í málinu.

Stefndu byggja á því að undantekningarregluna í 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga beri að túlka þröngt og að hún eigi ekki við í máli þessu eins og það sé vaxið. Stefnandi hafi einfaldlega ekki sýnt fram á að sú sé raunin, en um það hafi hann sönnunarbyrðina. Útilokað sé að fallast á þau sjónarmið stefnanda, að þó að hann hafi starfað um stundarsakir sem leigubílstjóri fyrir slysið, verði að líta svo á að hann hafi markað sér starfssvið til allrar framtíðar. Vísa stefndu þar meðal annars til starfsferils stefnanda og telja að þar gæti ekki mikillar festu. Þvert á móti telja þeir að stefnandi hafi verið laus í rásinni hvað það varðar og víða komið við. Stefnandi sé fæddur 1966. Upp úr tvítugu hafi hann ferðast til Suðaustur-Asíu og dvalist þar meira og minna í 14 ár eða til ársins 2000 er hann hafi flutt aftur til Íslands. Engin gögn hafi verið lögð fram um starfsferil stefnanda eða tekjuöflun hans hvorki meðan hann dvaldi erlendis né á tímabilinu frá 2000 til 2004. Hér sé því skólabókardæmi um einstakling sem að verulegu leyti hafi nýtt vinnugetu sína þannig að hann hafi haft litlar vinnutekjur. Að mati stefndu eigi 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga einmitt við um einstakling í slíkri stöðu.

Stefndu telja því að stefnandi hafi ekki sannað að fullnægt sé þeim skilyrðum 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga að aðstæður hans geti talist óvenjulegar eða að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur hans en stefndi, TM hf., hafi miðaði við í uppgjörinu 15. september 2010. Því verði að hafna bæði aðal- og varakröfu stefnanda.

Varðandi varakröfuna sé miðað við meðallaun ósérhæfðra launamanna árið 2006 með þeim rökum m.a. að stefnandi hafi sérmenntun í ljósmyndun og hafi starfað við kennslu og þýðingar. Stefndu telja að þessi sjónarmið séu reist á veikum grunni og að stefndu hljóti að mótmæla þeim. Engin gögn hafi t.d. verið lögð fram í málinu til stuðnings þessari málsástæðu. Hér sé alfarið byggt á upplýsingum frá stefnanda sjálfum, en samkvæmt reglum einkamálalaga hafi það ekki sönnunargildi fyrir dómi, nema um atriði sem séu honum óhagstæð.

Stefndu telja því að hafna beri varakröfu stefnanda, en benda á að ef sýknukröfu yrði hafnað væri nærtækara að miða við meðallaun verkamanna síðustu þrjú almanaksárin fyrir slysdaginn, sem hafi verið 188.000 krónur á mánuði.

Stefndu mótmæla því að stefnandi geti átt rétt á dráttarvöxtum frá 23. október 2009 eins og krafist sé af hans hálfu bæði í aðal- og varakröfu, fari svo að kröfur hans verði að einhverju leyti teknar til greina. Það byggist á því að gagnaöflun, sem nauðsynleg hafi verið til þess að stefndu gætu tekið afstöðu til kröfugerðar stefnanda, hafi ekki lokið fyrr en útreikningur á lögbundnum frádrætti skv. skaðabótalögum og sundurliðunarfærsla staðgreiðslu frá skattstjóra hafi legið fyrir, en það hafi ekki verið fyrr en 30. ágúst 2010 og 9. september 2010. Því fullnægi dráttarvaxtakrafa stefnanda ekki skilyrðum 9. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 og því beri að hafna henni.

IV.

Í málinu greinir aðila á um útreikning bóta fyrir varanlega örorku sem stefnandi hlaut í umferðaróhappi 29. júlí 2007. Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 skal meta slíkar bætur til fjárhæðar á grundvelli örorkustigs tjónþola, árslauna hans skv. 7. gr. laganna og stuðuls í töflu, sem er að finna í 1. mgr. 6. gr. laganna, en sá stuðull breytist eftir aldri tjónþola. Ekki er ágreiningur um að örorkustig stefnanda er 50% og að miða beri við stuðulinn 10,054. Aðila greinir hins vegar á um þau árslaun sem miða ber við. Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga skulu árslaun teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola, að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs, þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjónið varð, leiðrétt samkvæmt launavísitölu, sbr. 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Árslaun skuli þó metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður eru fyrir hendi og ætla má að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola, sbr. 2. mgr. 7. gr. laganna. Ekki skal þó miða við lægri árslaun en fram koma í 3. mgr. 7. gr. laganna.

Stefnandi ber sönnunarbyrðina fyrir því að aðstæður hans hafi verið óvenjulegar og að meðaltekjur síðustu þriggja almanaksára fyrir slys séu ekki réttur mælikvarði áætlaðra framtíðartekna hans. Í því efni vísar stefnandi til þess að hann hafi fengið leyfi til leigubílaaksturs 1. desember 2005 og starfað sjálfstætt sem leigubílstjóri frá þeim tíma þangað til slysið átti sér stað í júlí 2007. Þar sem stutt var síðan stefnandi hafði hafið eigin rekstur leigubifreiðar, sem hafi verið í uppbyggingu þegar slysið varð, sé ekki sanngjarnt að miða við tekjur sem hann hafði á þeim tíma.

Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga ber að líta til atvinnutekna stefnanda árin 2004, 2005 og 2006. Á skattframtali stefnanda fyrir tekjuárið 2004 telur stefnandi fram 725.505 krónur í launatekjur. Á tekjuárinu 2005 virðist hann ekki hafa haft neinar launatekjur en telur fram 1.080.000 krónur í reiknað endurgjald vegna aksturs leigubifreiðar og 48.603 krónur í hreinar tekjur af eigin atvinnurekstri. Fyrir tekjurárið 2006 telur stefnandi fram sömu fjárhæð í reiknað endurgjald og 41.676 krónur í hreinar tekjur af atvinnurekstrinum. Skattframtöl stefnanda gefa samkvæmt framansögðu til kynna að stefnandi hafi starfað við eigin rekstur leigubifreiðar frá ársbyrjun 2005 en ekki frá 1. desember 2005, eins og stefnandi fullyrðir. Að auki hafa verið lögð fram skattframtöl stefnanda á árunum 2000 til 2003. Meðalárstekjur stefnanda á þessu fjögurra ára tímabili voru ríflega 928.000 krónur.

Samkvæmt því sem hér hefur verið rakið hafa árstekjur stefnanda af akstri leigubifreiðar verið lágar en stöðugar allt frá því að hann flutti á ný til landsins árið 2000. Ekki er að sjá að neinar umtalsverðar breytingar hafi orðið á tekjuöflun stefnanda eftir að hann hóf eigin atvinnurekstur árið 2005. Ekki hafa verið lagðir fram rekstrarreikningar eða önnur gögn um atvinnurekstur stefnanda. Stefnandi hefur því ekki fært sönnur á að aðstæður í upphafi atvinnurekstrar hans hafi verið með þeim hætti að vænta hafi mátt aukinnar tekjuöflunar af þessum rekstri í framtíðinni. Það er því niðurstaða dómsins að stefnandi hafi ekki sýnt fram á að aðstæður hans hafi verið óvenjulegar síðustu þrjú almanaksárin fyrir slysið þannig að framtaldar atvinnutekjur hans á því tímabili sé ekki réttur mælikvarði á framtíðartekjur hans, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga.

Uppgjör á bótum fyrir varanlega örorku stefnanda fór fram á grundvelli 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, sem tryggir öllum tjónþolum lágmarksbætur fyrir líkamstjón. Með því að stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., gerði upp varanlega örorku hans miðað við þessi lágmarkslaun, þar sem atvinnutekjur hans samkvæmt 1. mgr. 7. gr. laganna voru undir þeirri viðmiðun, hefur félagið bætt stefnanda tjón hans að fullu. Af þessum sökum ber að sýkna stefndu af bæði aðal- og varakröfu stefnanda.

Eftir atvikum þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af rekstri málsins. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, F-kvk-ef B-kvk-ef J-kvk-ef hdl., 564.750 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Málið dæmir Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð :

Stefndu, Tryggingamiðstöðin hf. og P-x-x P-x-x, eru sýknaðir af kröfum stefnanda, M-kk-ef T-kk-ef Þ-kk-ef.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, F-kvk-ef B-kvk-ef J-kvk-ef hdl., 564.750 krónur.

Á-kk-nf H-kk-nf (sign.)