E-3024/2021

Mál þetta var höfðað 2. júní 2021 og tekið til dóms 15. febrúar 2022. Stefnandi er A og stefndi Vegagerðin, Borgartúni 5- 7, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna líkamstjóns sem hann hlaut í hjólreiðaslysi 8. júlí 2017 vegna gáleysis stefnda við veghald á Biskupstungnabraut við Brúará í Grímsnes- og Grafningshreppi. Krafist er málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda og að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar.

Málavextir

Stefnandi var meðal þátttakenda í hjólreiðakeppni, KIA Gullhringnum, sem fram fór að kvöldlagi 8. júlí 2017 en hjólreiðakeppni þessi var haldin á þjóðvegum í uppsveitum Árnessýslu. Mótshaldari mun ekki hafa sett sig í samband við stefnda áður en keppnin var haldin þannig að stefnda var ókunnugt um það hvaða leið varð fyrir valinu. Í keppninni mun þátttakendum gefast kostur á að hjóla þrjár vegalengdir, stutta leið, miðlungslanga, sem er um 65 kílómetra löng, og svo langa leið, sem mun vera um 104 kílómetra löng eftir því sem fram kom í framburði stefnanda fyrir dómi. Stefnandi var meðal keppenda á miðlungslöngu leiðinni og var ásamt öðrum þátttakendum búinn að hjóla í um það bil eina klukkustund rúmlega 45 kílómetra af keppnisvegalengdinni. Stefnandi slasaðist er framdekk reiðhjóls hans festist í rauf sem var á ristarhliði sem fellt er ofan í þjóðveginn. Rauf þessi var í aksturs stefnu stefnanda á Biskupstungnabraut vestan við Brúará. Ristarhlið þetta er hluti af búfjárvarnarlínu sem þar liggur þvert yfir veginn.

Er slysið varð mun stefnandi hafa verið meðal fremstu keppenda í nokkrum hópi, um það bil 15 til 20 manna, á vesturleið eftir Biskupstungnabraut. Stefnandi var með annan keppanda sér á hægri hönd og hjólaði næst miðlínu vegarins. Framdekk reiðhjóls hans festist ofan í áðurnefndri rauf sem er á milli tveggja grinda sem felldar eru ofan í veginn og mynda ristarhliðið sem er 8,6 metrar á breidd þvert yfir veginn, vegalengdin yfir hliðið er 2,9 metrar. Grindurnar tvær í ristar hliðinu voru ríflega fjórir metrar að breidd hvor um sig og áttu að vera festar saman með boltum en þeir boltar höfðu losnað og því hafði myndast bil á milli grindanna. Fram kom hjá svæðisstjóra stefnda á suðursvæði, sem Biskupstungnabraut tilheyrir, að vegna þess titrings og álags sem kæmi á ristar hliðið við umferð þungra ökutækja og vegna snjóruðningstækja þá væri miklum vandkvæðum bundið að festa grindurnar saman. Rær boltanna sem ætlaðar eru til að festa grindurnar saman losni vegna hristingsins. Grindur þessar hafi verið smíðaðar um langt árabil samkvæmt sömu „ríkis teikningunni“, sem vitnið nefndi svo, en ekki væri vitað til þess að nokkurt slys hefði átt sér stað með sambærilegum hætti og stefnanda. Starfsmenn stefnda hafi talið hliðið vera öruggt gagnvart umferð.

Lögregla mætti á slysstað og rannsakaði vettvang. Raufin milli grindanna mældist þrír sentimetrar á breidd og tólf sentimetrar á dýpt. Grindurnar voru ekki festar saman og voru samskeyti þeirra nokkuð inn á hægri akbrautinni þegar horft er til vesturs eins og leið hjólreiða keppendanna lá í þetta sinn. Ef horft er til ljósmyndar sem lögreglan tók af grindunum og litið til mælingar lögreglunnar á breidd raufarinnar á milli þeirra má ætla að raufin hafi verið um það bil 12 til 15 sentimetra hægra megin við miðlínu vegarins.

Er stefnandi lenti með framdekk reiðhjóls síns ofan í raufinni festist dekkið með þeim afleiðingum að reiðhjólið brotnaði í sundur og stefnandi féll til jarðar um átta metrum vestan við grindahliðið. Fall stefnanda leiddi til þess að tíu aðrir keppendur féllu einnig í kjölfarið og slösuðust allir nokkuð. Vitni sem gaf skýrslu fyrir dómi bar um að hafa verið beint á eftir stefnanda en sloppið við að lenda í slysinu með því að sveigja yfir á rangan vegarhelming á móti aðvífandi umferð en tveir eða þrír bílar hefðu verið að koma úr þeirri átt. Eftir því sem fram kom við lögreglurannsókn báru keppendur um að hraði þeirra hefði verið á bilinu 30 til 50 kílómetrar á klukkustund og bar stefnandi og þeir keppendur sem næstir voru stefnanda að hraðinn hefði verið nálægt 50 kílómetrum á klukkustund er slysið átti sér stað. Stefnandi upplýsti fyrir dómi að við nánari athugun á búnaði sínum hefði komið í ljós að hann hefði verið á 42 kílómetra hraða. Jafnframt kom fram af hans hálfu að hjólbarðarnir á reiðhjóli hans hefðu í þetta sinn að líkindum verið 25 millimetra breiðir.

Fyrir dómi bar stefnandi um að hafa séð ristarhliðið úr nokkurri fjarlægð en ekki átt þess kost að sjá raufina fyrr en of seint hafi verið að bregðast við. Stefnandi kvaðst eftir fallið fyrst muna eftir sér þegar hann var kominn um borð í þyrlu Landhelgisgæslunnar sem flutti hann á sjúkrahús.

Í kjölfar þessa slyss munu mótshaldarar hjólreiðakeppna sem þessarar setja sig í samband við stefnda vegna fyrirhugaðra móta auk þess að fara um leiðina fyrirfram og koma athugasemdum á framfæri við stefnda sem brugðist hafi við eins og tilefni hafi verið til.

Er stefnandi var skoðaður á bráðamóttöku kom í ljós brot á hægra þumalfingri, fjöldi sára og skráma um líkama stefnanda og andlits- og tannáverkar. Stefnandi hlaut slæm sár á andlitið og tann- og kjálkabrotnaði og þurfti að gangast undir ítrekaðar aðgerðir af þessum sökum á næstu mánuðum. Að tilhlutan stefnanda og tveggja tryggingarfélaga þar sem stefnandi var slysatryggður var aflað matsgerðar bæklunarskurðlæknis til að staðreyna varanlega læknisfræðilega örorku samkvæmt töflum örorkunefndar um miskastig og hvert væri tímabil tímabundinnar óvinnufærni. Matsmaður mat það svo að stefnandi byggi við tíu stiga varanlegan miska og að tímabundin óvinnufærni hafi verið fjórar vikur eftir slysið og svo tíu dagar samtals vegna þeirra aðgerða sem hann undirgekkst.

Af hálfu stefnanda var beint erindi til stefnda 13. desember 2017 og krafist viðurkenningar bótaskyldu. Því erindi var svarað 23. janúar 2018 og bótaskyldu hafnað þar sem sakarábyrgð væri ekki til staðar hjá stefnda sem veghaldara. Erindi mun einnig hafa verið beint til mótshaldara án þess að við því hefði verið brugðist.

Við aðalmeðferð málsins gaf stefnandi aðilaskýrslu. Skýrslusem vitni gáfu B, C og D.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir á því að stefndi beri skaðabótaábyrgð á slysi hans vegna saknæms gáleysis. Stefndi sé samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 13. gr. vegalaga nr. 80/2007 veghaldari þjóðvega eins og Biskupstungnabrautar sem sé hluti af þjóðvegi 35. Sem slíkur beri stefndi ábyrgð á veghaldi og að gæta að umferðaröryggi og því að umferð eigi greiða leið um vegi, sbr. 12. gr. vegalaga. Kveðið sé á um í 1. mgr. 46. gr. vegalaga að vegir sem opnir eru almenningi skuli á ábyrgð veghaldara uppfylla gerðar kröfur meðal annars til öryggis umferðar, ástands vegar og merkinga. Samkvæmt 56. gr. laganna beri veghaldari ábyrgð á tjóni sem hljótist af slysum sem verða vegna gáleysis hans við veghaldið að því gefnu að vegfarandi hafi sýnt af sér eðlilega varkárni. Stefndi hafi sýnt af sér gáleysi við veghald á Biskupstungnabraut sem leitt hafi til líkamstjóns stefnanda og því sé þess krafist að skaðabótaábyrgð verði viðurkennd.

Stefndi hafi vikið frá lagaskyldu sinni með bótaskyldum hætti að tryggja öryggi hjólandi vegfarenda við búfjárvarnarhliðið á Biskupstungnabraut. Sú bótaskylda hafi verið gerð ríkari en áður var með setningu núgildandi vegalaga, einfalt gáleysi nægi nú til bótaábyrgðar. Augljós hætta hafi skapast vegna þriggja sentimetra raufar sem myndast hafði milli ristargrindanna sem mynda búfjárvarnarhliðið. Þetta bil á milli grindanna sé á miðjum þjóðveginum og því til þess fallið að valda slysum á borð við það sem stefnandi varð fyrir. Raufin sem dekk reiðhjóls hans festist í feli í sér verulegt frávik frá því sem telja megi viðurkenndan frágang og beri með sér vott um hirðuleysi og mistök af hálfu stefnda. Frágang ristarhliðsins hafi borið að miða við álagið af umferð um veginn. Þá auki það einnig á ábyrgð stefnda að raufin hafi ekki verið í miðlínu vegarins heldur inniá akbrautinni sem stefnandi hjólaði eftir. Grindurnar hafi ekki verið fastar saman þannig að stórhættulegt bil hafi verið á milli þeirra. Brýnt hefði verið að tryggja öryggi reiðhjólamanna til jafns við aðra vegfarendur í þessu tilliti en að auki hafi ekki verið neinar varúðarmerkingar vegna mögulegrar hættu fyrir reiðhjól sem með réttu hefðu átt að vera. Í þessum efnum vísi stefnandi einnig til 8. gr. reglugerðar nr. 748/2002 um girðingar þar sem fram komi sú regla að við frágang ristar hliða skuli gætt að því að ekki skapist hætta á slysum á fólki en augljóst sé að vikið hafi verið frá þessari reglu.

Stefnandi byggir og á því að stefndi hafi viðurkennt í verki að um bóta skyldan frágang hafi verið að ræða að hafa svona mikið bil milli grindanna þar sem nú sé búið að sjóða járnfleka yfir samskeyti grindanna til að tryggja öryggi hjólandi vegfarenda og uppfylla skyldur veghaldara samkvæmt vegalögum.

Áréttað var af hálfu stefnanda að teljist forsendur til þess af hálfu dómsins sé því til vara haldið til haga að til álita komi að skipta ábyrgð hlutfallslega milli stefnanda og stefnda í málinu.

Fyrir liggi að stefnandi hlaut varanlegt líkamstjón í slysinu eins og fyrirliggjandi matsgerð beri með sér. Orsakatengsl liggi þannig ljós fyrir milli gáleysis stefnda og tjóns stefnanda.

Málsástæður stefnda

Í greinargerð stefnda er skírskotað til málsástæðna vegna aðalkröfu og varakröfu en engri varakröfu er til að dreifa né málsástæðum er lúta að slíkri kröfu.

Stefndi byggir á því að hvorki sé til staðar skaðabótaskylda samkvæmt 56. gr. vegalaga né sakarreglu skaðabótaréttar auk þess sem byggt er á aðildarskorti en krafa um sýknu vegna aðildarskorts er byggð á því að hjólreiðakeppnin hafi verið á ábyrgð mótshaldara. Þrátt fyrir að mótið hafi ekki fallið undir keppni á vegum Hjólreiðasambands Íslands hafi mótshaldaranum borið að setja keppnisreglur til að tryggja öryggi keppenda, samanber til dæmis keppnisreglur hjólreiðasambandsins. Fyrir liggi að þrátt fyrir slíka skyldu hafi mótshaldari ekki kannað keppnisleiðina nægilega vel og því hafi ýtrasta öryggis keppenda ekki verið gætt. Hefði fullnægjandi skoðun á leiðinni farið fram fyrir keppnina hefði raufin milli grinda ristar hliðsins uppgötvast og keppnishaldara þá borið að grípa til viðeigandi ráðstafana, til dæmis með því að hylja ristarhliðið meðan á keppninni stóð. Það hafi ekki verið gert.

Til þess að um ábyrgð sé að tefla á grundvelli 56. gr. vegalaga verði að liggja fyrir að veghaldari hafi sýnt af sér sök en einnig verður vegfarandi að hafa sýnt af sér eðlilega varkárni til að ábyrgð veghaldara leysist úr læðingi, ella falli bótaskylda veghaldarans niður.

Byggt er á að óhjákvæmilega verði hreyfing á ristarhliðum vegna umferðar yfir þau.

Þau geti færst þannig til að bil myndist á milli þeirra eins og gerst hafi í þessu tilviki. Lítils háttar bil eins og hér um ræðir, 30 millimetra breitt, valdi hvorki hættu fyrir almenna umferð ökutækja né búfé. Kappkostað sé að sinna úrbótum á vegum með tilliti til umferðaröryggis, til að mynda hafi í einhverjum tilvikum verið sett flatjárn eða olíumöl í raufar sem hafi myndast milli grinda í ristarhliðum hafi starfsmenn stefnda orðið varir við að hætta kynni að skapast fyrir umferð. Vakin er athygli á því í þessu sambandi að þjóðvegakerfi landsins sé þúsundir kílómetra og stefndi geti ekki séð til þess að hvergi sé hola eða rauf sem valdið geti óhappi. Stefndi ber ekki hlutlæga ábyrgð á ástandi vega.

Stefnda hafi ekki borist neinar athugasemdir um ástand vegarins í aðdraganda hjólreiðakeppninnar, hvorki frá vegfarendum né mótshaldara. Stefnda hafði ekki verið tilkynnt um væntanlega keppni og gafst því hvorki tækifæri til að kanna veginn né var þess óskað. Síðan verði að gera þá eðlilegu kröfu til mótshaldara í keppni sem þessari að hann kynni sér keppnisleiðina vel með tilliti til öryggis keppenda. Þar sem stefnda var ókunnugt um að bil væri milli grinda ristarhliðsins sem gæti skapað sérstaka hættu höfðu varúðarmerki ekki verið sett upp en stefndi taldi ástand vegarins ekki vera varhugavert fyrir þá umferð sem fer alla jafna um veginn og því í samræmi við 46. gr. vegalaga.

Stefndi geti hins vegar ekki ábyrgst að ástand allra vega sé að öllu leyti öruggt fyrir hóp hjólreiðamanna sem fari um á miklum hraða og röngu megin á vegarhelmingnum og eða á miðjum vegi í andstöðu við 39. gr. þágildandi umferðarlaganr. 50/1987. Í því ljósi telur stefndi ljóst að gáleysisskilyrði 56. gr. vegalaga sé ekki fullnægt enda engin sönnun fyrirliggjandi um skaðabótaskylt gáleysi stefnda við veg halds em leitt hafi til líkamstjóns stefnanda.

Á vegfaranda hvíli síðan samkvæmt 56. gr. vegalaga aðgæsluskylda en sönnunarbyrði þess að gætt hafi verið að henni hvílir á vegfarandanum. Er slysið varð hjólaði stefnandi í mjög þéttum hópi hjólreiðamanna á um 50 kílómetra hraða á klukkustund nærri miðju vegarins. Samkvæmt áðurnefndri 39. gr. þágildandi umferðarlaga bar hjólreiðamönnum að hjóla hægra megin á akrein, einnig í samræmi við 1 4. gr. laganna, og í einfaldri röð þótt tveir megi hjóla hlið við hlið ef nægilegt rými ertil þess.

Þá beri framburður stefnanda hjá lögreglu þess merki að hann hafi verið á of mikilli ferð til að bregðast við aðstæðum er slysið varð. Hann hafi ekki haft svigrúm til að koma í veg fyrir að framdekk festist ofan í raufinni milli grindanna. Hefði eðlilegri aðgæslu verið beitt hefði engin sérstök hætta stafað af aðstæðunum fyrir stefnanda. Rík krafa er gerð til ökumanna ökutækja, þar með talið reiðhjóla, að haga akstri í samræmi við gildandi umferðarlög á hverjum tíma. Engin sérstök hætta stafaði af ristarhliðinu ef almennri aðgæslu hefði verið beitt. Þá hefði stefnanda mátt vera ljóst að aðstæður við ristarhlið kynnu að vera varasamar hjólandi vegfarendum, sérstaklega á miklum hraða enda þyrfti ekki nema litla holu á yfirborði eða ójöfnu til að valda óhappi á þeirri gerð reiðhjóls sem stefnandi var á í umrætt sinn. Þá hafi aðgæsluskylda stefnanda verið enn ríkari en ella þar sem hann var þátttakandi í hjólreiðakeppni er hann slasaðist en ekki á ferð sem almennur vegfarandi. Í þessu ljósi öllu er byggt á að aðgæsluskylda samkvæmt 56. gr. vegalaga leiði til þess að ekki geti stofnast til skaðabótaábyrgðar í málinu. Fyrstog fremst verði slysið þó rakið til óhappatilviljunar en verður ekki fellt á stefnda.

Niðurstaða

Málsókn sína byggir stefnandi fyrst og fremst á bótareglu vegalaga sem getur að líta í 56. gr. laganna en óumdeilt er að stefndi er veghaldari þjóðvegar nr. 35

Biskupstungnabrautar, þar sem slys stefnanda átti sér stað. Samkvæmt því lagaákvæði ber vegahaldari ábyrgð á því tjóni sem er að rekja til gáleysis hans við vegahaldið. Þótt skírskotað sé einnig til almennrar sakarreglu skaðabótaréttar í málatilbúnaði stefnanda og um þá málsástæðu fjallað við aðalmeðferð málsins af beggja hálfu, var því lýst yfir af þeim að óumdeilt væri að fyrrnefnd lagaregla taki í raun til þess álitaefnis sem til úrlausnar er í málinu, hvort sakarábyrgð stefnda sé til að dreifa. Engar aðrar og víðtækari ályktanir verði dregnar af hinni almennu sakar reglu skaðabótaréttar í þessu tilliti. Áréttað skal í þessu sambandi að dómkrafa stefnanda felur í sér málsástæðu er lýtur að gáleysi stefnda sem þar á ekki heima. Þessi ágalli á málatilbúnaði stefnanda hefur á hinn bóginn ekki áhrif á varnir stefndu eða úrlausn málsins þannig að ekki kemur til skoðunar að vísa málinu frá dómi án kröfu af þessum sökum.

Stefnandi hefur kosið að beina málsókn sinni að stefnda á grundvelli þessarar lögfestu ábyrgðarreglu í 56. gr. vegalaga, er lýtur að háttsemi stefnda sem veghaldara.

Aðrir en vegahaldarar axla ekki ábyrgð á grundvelli þessarar lagareglu þannig að ekki eru forsendur til þess að fallast á málsástæðu stefnda um sýknu í málinu á grundvelli aðildarskorts samkvæmt 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Ákvæði 56. gr. vegalaga fjallar ekki einasta um ábyrgð stefnda heldur getur einnig að líta í ákvæðinu það lögfesta skilyrði bótaskyldu að stefnandi sanni að hann hafi sýnt af sér eðlilega varkárni. Við úrlausn málsins þarf þannig að leggja mat á háttsemi beggja aðila, stefnanda og stefnda, með hliðsjón af 56. gr. vegalaga.

Fyrir liggur upplýst í málinu að rauf, 30 millimetrar að breidd, sem samsvarar þremur sentimetrum, var á milli tveggja hliðrista sem felldar voru ofan í þjóðveginn til að varna sauðfé leiðar vegna sauðfjárveikivarna. Þessi rauf var því sem næst á miðjum þjóðveginum en þó nokkuð inni á þeirri akgrein sem stefnandi hjólaði eftir. Af ljósmyndum að dæma má ætla að raufin hafi verið um það bil 12 til 15 sentimetra inni á veg hlutanum þegar mat er lagt á þá fjarlægð út frá þeirri fyrirliggjandi staðreynd að raufin sjálf var þrír sentimetrar á breidd. Fram kom í framburði starfsmanns stefnda að það væri þekkt vandamál að þessar grindur, sem hafa verið framleiddar fyrir stefnda eftir staðlaðri teikningu um áratuga skeið, eiga það til að losna í sundur og færast til með tímanum vegna álags af umferð, sérstaklega þungra ökutækja sem mikill titringur fylgi. Fram kom að reynt hafi verið að bregðast við með misgóðum varanlegum árangri. Ekkert hafi hins vegar komið fram sem hafi gefið stefnda tilefni til að telja umferðaröryggi stefnt í hættu. Óumdeilt er að stefndi var ekki upplýstur um hjólreiðakeppnina og þá leið sem hjóluð yrði og vissi ekki af þessari rauf sem hér um ræðir. Stefnda verður því ekki metið til gáleysis að huga ekki sérstaklega að ristarhliðinu í tilefni af hjólreiðakeppninni sem stefnandi tók þátt í. Ekki verður á það fallist að það feli í sér viðurkenningu í verki á bótaábyrgð gagnvart stefnanda að stefndi freisti þess að lagfæra misfellur á vegakerfinu, þar á meðal nefndu ristarhliði.

Ekki verður séð að ástand ristarhliðsins hafi skapað hættu undir venjulegum kringumstæðum fyrir bifreiðar og aðrar tegundir farartækja þar á meðal reiðhjóla, annarra en þeirra sem nýtt eru í götuhjóla keppnum með örmjóum dekkjum, 25 millimetra í þessu tilviki. Til þess er einnig að líta að raufin sem framdekk reiðhjóls stefnanda festist ofan í var nánast á miðjum vegi 30 millimetra breið eins og að framan gat. Við mat á því hvort starfsmönnum verði metið það til sakar að hafa ekki verið búnir að loka þessari rauf eða setja upp viðvaranir ella vegna þessarar sértæku hættu fyrir þessa tegund reiðhjóla verður að horfa til 1. og 2. mgr. 39. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Í 1. mgr. var kveðið á um það sem meginreglu að hjólreiðamenn skyldu hjóla í einfaldri röð en tveir mættu hjóla samsíða ef aðstæður leyfðu án hættu eða óþæginda. Í 2. mgr. var síðan kveðið sérstaklega á um að hjólreiðamaður ætti að hjóla hægra megin á akrein. Þegar horft er til þessara lögbundu hátternisreglna fyrir hjólreiðamenn verður ekki framhjá því litið að starfsmenn stefnda hefðu þurft nokkuð fjörugt ímyndunarafl til að sjá fyrir að undir venjulegum kringumstæðum, án þess að vera þátttakandi í kapphjólreiðum, væri hjólreiðamaður á götuhjóli að hjóla nánast á miðjum vegi þannig að möguleiki væri á að rauf þessi yrði honum til trafala eða að fjörtjóni. Sá hjólreiðamaður væri ekki að fylgja ákvæðum umferðarlaga. Í þessum efnum verður, eins og hér stendur á, að nota almennan mælikvarða á þá framgöngu fremur en sértækari fyrir þátttakendur í hljólreiðakeppnum enda óumdeilt í málinu að stefndi hafði ekki verið upplýstur um keppnina áður en hún fór fram. Í þessu ljósi og þegar höfð er hliðsjón af umfangi íslenska vegakerfisins og því álagi sem það er undir, meðal ann ars vegna óblíðra náttúruafla, verður vart talið að það nái skilmerkjum gáleysis að ekki hafi verið búið að uppgötva og bregðast við þessari rauf af hálfu stefnda.

Óháð því hvort háttsemi stefnda hafi verið gálaus í skilningi 56. gr. vegalaga er það ótvírætt gert að skilyrði bótaskyldu stefnda sem veghaldara að sá sem verður fyrir tjóni verði að sanna að hann hafi sýnt af sér eðlilega varkárni.

Í þeim efnum er fyrst til að taka að stefnandi tók ákvörðun um þátttöku í hjólreiðakeppni úti á þjóðvegum, á hraðskreiðu hjóli á örmjóum dekkjum 25 millimetra breiðum. Að fornu sem nýju hefur þegar svona stendur á verið horft til lokamálsliðar 13. kapítula Mannhelgisbálks Jónsbókar frá 1281 þar sem um það er fjallað að gangi maður til leiks að vilja sínum ábyrgist hann sig sjálfan hljótist skaði af. Þar sem stefndi hefur ekki byggt sérstaklega á þessu ákvæði ræður það ekki úrslitum. Til fleiri atriða þarf þó að horfa hvað framgöngu stefnanda snertir. Fyrir liggur óumdeilt að stefnandi og keppinautar hans í keppninni sáu ristarhliðið úr nokkurri fjarlægð en miðað við framburð stefnanda sjálfs og annarra keppenda sem gáfu skýrslu hjá lögreglu og fyrir dómi virðist enginn þeirra hafa látið sig það neinu varða heldur ætlað að hjóla yfir hliðið án þess að hægja ferðina, á 40 til 50 kílómetra hraða. Þá er það staðreynd að stefnandi hjólaði mun nær miðlínu vegarins en lög gera ráð fyrir. Þótt heimilað hafi verið í þágildandi umferðarlögum að hjólreiðamenn hjóli tveir hlið við hlið verður sú háttsemi að samrýma st þeirri meginreglu sem boðin var í 1. málslið 2. mgr. 39. gr. þágildandi umferðarlaga að hjólað skyldi hægra megin á akrein. H afi stefnandi einungis haft einn hjólreiðamann sér á hægri hönd, eins og hann byggir á, sýnist það hafa verið algerlega þarflaust af honum að vera í svo fárra sentimetra fjarlægð frá miðlínu vegarins að líkami hans og vinstri hluti stýris reiðhjólsins hafi verið yfir miðlínunni eða nánast inni á hinni akreininni. Vitni bar einnig um að tveir eða þrír bílar hefðu verið að koma aðvífandi úr gagnstæðri átt er slysið átti sér stað. Hefði stefnandi verið nær hægri helmingi akreinarinnar sem hann var á, eins og lög kváðu á um, hefði hann komist klakklaust yfir ristarhliðið.

Þegar horft er til þessa orkar mjög tvímælis að stefnandi hafi gengið fram eins og vænta megi af góðum og gegnum hjólreiðamanni á vegum úti óháð því hvort hann tók þátt í kapphjólreiðum eða átti annað erindi um þjóðveginn. Stefnandi verður þannig ekki talinn hafa fært fullnægjandi sönnur á að hann hafi sýnt af sér eðlilega varkárni eins og áskilið er í 56. gr. vegalaga, samanber til hliðsjónar dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 308/1999 frá 16. desember 1999.

Þegar horft er til þess að háttsemi stefnda nær vart skilmerkjum gáleysis og stefnandi hefur ekki sannað að hann hafi gætt eðlilegrar varkárni verður að telja það einskært óhappatilvik að framdekk reiðhjóls hans skyldi endilega lenda ofan í þessari þröngu rauf.

Stefndi verður því ekki talinn bera ábyrgð á óhappi stefnanda og verður því sýknaður af kröfu stefnanda.

Rétt þykir með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

Af hálfu stefnanda flutti málið Í-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf lögmaður og af hálfu stefnda A-kvk-nf K-kvk-nf K-kvk-nf lögmaður.

B-kk-nf L. B-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Vegagerðin, er sýkn af kröfu stefnanda, A. Málskostnaður fellur niður.

B-kk-nf L. B-kk-nf