S-443/2022

Mál þetta er höfðað með ákæru Héraðssaksóknara 13. október 2022 á hendur X

„fyrir eftirtalin brot gegn valdstjórninni, með því að [...] 2021:

1. í vegkanti við A, sparkað í hægri kálfa og vinstra hné lögreglumanns E með þeim afleiðingum að af hlaust bólguhnúður á hægri kálfa og mar á vinstri fæti lögreglumannsins og kýlt í hægri öxl lögreglumanns F, með þeim afleiðingum að af hlaust yfirborðsáverki á öxl og upphandlegg, en báðir lögreglumennirnir voru þarna við skyldustörf.

2. í vegkanti við A ítrekað hótað lögreglumönnunum E og F sem þar voru við skyldustörf líkamsmeiðingum og lífláti.

Telst þetta varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Málið var þingfest 3. nóvember 2022.

Ákærði neitar sök.

Aðalmeðferð fór fram 24. febrúar 2023 og var málið dómtekið að henni lokinni.

Af hálfu ákæruvalds eru gerðar þær dómkröfur sem að ofan greinir.

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er krafist málsvarnarlauna úr ríkissjóði fyrir skipaðan verjanda ákærða að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Málavextir

Samkvæmt frumskýrslu barst lögreglu tilkynning um mann [...] á A. Fylgdi tilkynningunni að maðurinn væri æstur, árásargjarn og myndi ráðast á þá lögreglumenn sem kæmu á vettvang. Þetta var laust eftir klukkan 01:00 [...]2021.

Tveir lögreglumenn, nr. E og F, fóru saman á vettvang og sáu þar viðkomandi mann, sem er ákærði í málinu, þar sem hann gekk niður brekkuna frá A í vestur í átt að [...]. Kærasta hans, B, grét og reyndi að tala við ákærða. Lögreglumennirnir hlupu í átt að ákærða og segir í frumskýrslu að hann hafi brugðist illa við þegar hann sá þau. Hafi ákærði haldið á járnröri og verið æstur og öskrað. Hann hafi svo kastað frá sér rörinu, rifið sig úr jakkanum og kastað honum í áttina til lögreglumannanna, kreppt hnefana, gengið í áttina að þeim og gert sig líklegan til að ráðast á þau. Þá hafi honum verið gefin ítrekuð fyrirmæli um að leggjast niður, sem hann hafi ekki orðið við. Báðir lögreglumennirnir voru með úðavopn og var sprautað á ákærða piparúða, en það bar ekki árangur. Þá segir að lögreglumaður F hafi lamið ákærða tvívegis í lærið með kylfu. Lögreglumaður E hafi reynt að færa ákærða í lögreglutök þar sem hann stóð, en þá hafi ákærði kýlt í áttina að andliti lögreglumannsins sem hafi naumlega náð að víkja sér undan högginu. Þau hafi svo náð að taka ákærða niður í jörðina þar sem hann hafi slegist við þau og reynt að kýla lögreglumann F í andlitið en höggið hafi lent í hægri öxl hans. Þá hafi ákærði sparkað tvívegis í lögreglumann E og hafi spörkin lent á hægri kálfa og vinstra hné. Ákærði hafi barist um og þeim hafi gengið erfiðlega að halda honum niðri. Í eitt sinn hafi ákærði náð að spyrna sér aftur á bak og lent ofan á lögreglumanni F þannig að hann hafi lent á bakinu og kennt sér eymsla á eftir. Þá hafi ákærði hótað þeim lífláti og líkamsmeiðingum. Hafi ákærði sagst ætla að meiða þau og að hann væri tilbúinn að drepa þau. Þau hafi náð að halda ákærða niðri þar til aðstoð barst frá sérsveit lögreglu og áhöfn annarrar lögreglubifreiðar. Eftir það var ákærði færður í handjárn og fluttur á lögreglustöð.

Segir í frumskýrslunni að lögreglumaður E hafi kennt sér eymsla í vinstra hné, hægri kálfa og þumalfingri vinstri handar eftir átökin. Lögreglumaður F hafi kennt sér eymsla í baki, öxl og úlnlið hægri handar. Þau hafi í tvígang leitað á slysadeild en verið tjáð þar að ekki gæfist tími til að aðstoða þau. Þau muni því leita á slysadeild eða læknavakt síðar.

Í aðkomuskýrslu lögreglumanns F, sem fylgir frumskýrslu, segir að ákærða hafi verið gefnar ítrekaðar skipanir um að leggjast niður, sem hann hafi ekki gert. H afi ákærði verið mjög ógnandi og á einum tímapunkti haldið á járnröri, sem hann hafi svo kastað frá sér. Ákærði hafi verið beittur úðavopni sem hafi ekki haft nein áhrif á hann. Honum hafi á ný verið gefnar skipanir um að leggjast, sem hann hafi ekki gert. Þá hafi honum verið gefið kylfuhögg í fótlegg. Tekist hafi að fella ákærða og hann hafi kuðlað sér saman. Lögreglumaður F hafi náð hægri hendi ákærða sem hafi haldið áfram að streitast á móti handtöku. Ákærði hafi hótað báðum lögreglumönnunum lífláti og líkamsmeiðingum. Báðir lögreglumennirnir hafi slegist við ákærða í u. þ. b. 5 mínútur áður en aðstoð barst og þau hafi náð að halda honum niðri uns aðstoð barst. Ákærði hafi m. a. sagt „ég er tilbúinn að deyja í kvöld, eruð þið það?“ og „ég er tilbúinn að drepa karlmann en ekki kvenmann“, en það hafi hann sagt við lögreglumann E og hafi ákærði þá átt við að hann væri tilbúinn að drepa skýrsluritara, þ. e. lögreglumann F. Ákærði hafi líka sagt „ég ætla að meiða ykkur“ og „farðu B áður en ég drep þennan sem er með mig í einhverju taki“. Á þeim tíma hafi ákærði sparkað í fótlegg lögreglumanns E og reynt að kýla báða lögreglumennina í andlitið. Hafi ákærði reynt að kýla lögreglumann F með krepptum hnefa í andlitið en það högg hafi farið í hægri öxl lögreglumannsins. Þá hafi ákærði spyrnt sér upp og lögreglumaður F lent á bakinu með ákærða ofan á sér. Hafi lögreglumaður F haldið fótleggjum ákærða niðri, en stuttu síðar hafi aðstoð borist. Þá tekur lögreglumaður F fram í skýrslunni að upplifun hans hafi verið sú aðhei lsu hans og lífi hafi verið ógnað með háttsemi ákærða.

Í rannsóknargögnum er vottorð C læknis, dags. 26. febrúar 2022, um lögreglumann F. Staðfestir læknirinn að hafa hitt lögreglumanninn á læknavaktinni [...]2021. Í samskiptaseðli frá þeim tíma komi fram að lögreglumaðurinn hafi lent í átökum við handtöku. Svo segir „Einkenni á hæ öxl og upphandlegg. Marblettur á upphandlegg innanverðum, tveir samhliða, sá distalt aðeins stærri, 2 cm á lengd ca, 1 cm á breidd. Þegar pronerar extreme leiðir ónotaverkur upp í öxl. Eðl óhindraðir hreyfiferlar um axlarlið. Það eru þreifieymsli lateralt eins og mögulega yfir teresvöðvum hæ megin. Einkenni á hæ úlnlið. Ekki áverkamerki, ekki bólga eða þroti, eðl hreyfiferlar en aumur við hreyfingar. Verkjar í hálsinn. Eðlilegar hreyfiferlar. Greining: Tognun og ofreynsla á axlarlið, S43.4 Yfirborðsáverki á öxl og upphandlegg, S40.“ Þá kemur fram að læknirinn hafi ekki upplýsingar um eftirfylgni og að ekki hafi verið teknar ljósmyndir á læknavaktinni.

Í rannsóknargögnum er vottorð D læknis, dags. 10. desember 2021, um lögreglumann E. Kemur þar fram að lögreglumaðurinn hafi hitt lækninn [...] 2021. Er þar haft eftir lögreglumanninum að hún hafi, ásam öðrum lögreglumanni, þurft að kljást við mann í margar mínútur áður en aðstoð hafi borist og hafi maðurinn náð að sparka í sig í fótleggi. Segir að lögreglumaðurinn hafi mar innavert á vinstri fótlegg. Einnig bólguhnúð aftan til ofarlega á hægri kálfa. Hún sé einnig aum í kringum vinstri þumal eftir átökin með eymsli þar við grunnlið þumals. Þá hafi hún mikið fundið fyrir ræskingum og blóðbragði í munni eftir piparúðann sem beitt hafi verið.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu upp úr hádegi daginn eftir, þ. e. [...]2021. Kvaðst hann eiginlega ekki muna neitt eftir þessu. Hann hafi lent í rifrildi við kærustuna sína og það hafi orðið leiðindi og vesen. Hann muni bara að lögreglan hafi haft af honum afskipti en svo muni hann bara næst eftir sér þegar hann hafi vaknað í fangaklefa að morgni. Kvaðst hafa verið búinn að drekka töluvert af áfengi og taka inn um 1 gramm af kókaíni. Aðspurður hvort hann hafi verið [...] og fundist hann einhvern veginn vera kominn með nóg, en nú sé allt í lagi. Þá tók ákærði fram að honum þætti þetta allt saman mjög leiðinlegt.

Þá hefur verið lagt fram endurrit úr búkmyndavél lögreglumanns F sem ber með sér að ekki hafi verið slökkt á búkmyndavélinni eftir að afskiptum lögreglumannsins af ákærða lauk. Jafnframt eru upptökur úr búkmyndavélum beggja lögreglumannanna á mynddiskum.

Ekki eru efni til að gera frekari grein fyrir málavöxtum.

Framburður við aðalmeðferð

Ákærði kom fyrir dóm við aðalmeðferð og lýsti því að hann myndi lítið eftir því hvað hafi gerst umrætt sinn. Hann muni bara eftir að hafa séð vasaljós koma í áttina til sín og hann hafi þá byrjað að ganga eitthvað í burtu og svo hafi hann snúið sér við og á einhverjum tímapunkti hafi hann verið meisaður og meira muni hann bara ekki.

Næst muni hann eftir sér þegar hann hafi vaknað í fangaklefa daginn eftir.

Aðspurður kvað ákærði að ástand hans þetta kvöld hafi ekki verið gott. Hann hafi verið búinn að drekka of mikið áfengi og hann hafi líka tekið kókaín þetta kvöld, nánar tiltekið u. þ. b. 1 gramm.

Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa séð upptökur úr búkmyndavélum lögreglu frá vettvangi. Kvaðst aðspurður muna lítið eftir að hafa veitt mótspyrnu við handtöku, en hann hafi ekki verið að hlýða lögreglu.

Aðspurður um að hafa sparkað í annan lögreglumanninn og kýlt í hinn, með tilteknum afleiðingum kvaðst ákærði ekki kannast við það. Kvaðst ekki heldur muna neitt eftir að hafa haft í frammi hótanir gagnvart sömu lögreglumönnum og kvaðst ekki vita hvað hann hafi sagt.

Aðspurður um tilefni eða upphaf afskipta lögreglu þetta sinn kvað ákærði að hann hafi fengið nóg einhvern veginn og reynt að hlaupa í veg fyrir bíl. Kærastan hans hafi þá hringt á lögregluna. Kvaðst ekki muna eftir að hafa ógnað lögreglu. Kvaðst minnast þess að hafa haldið á einhverju litlu priki, en svo þegar hann hafi séð vasaljósið þá hafi hann fleygt frá sér prikinu af því að hann hafi ekki viljað vera með prikið þegar lögreglan kæmi að honum. Það hafi hann gert áður en lögreglan kom að honum. Hann hafi áttað sig á að þetta væri lögreglan fljótlega eftir að hann sá ljósið. Það hafi a. m. k. verið orðið ljóst að þetta væru lögreglumenn þegar hann var meisaður.

Aðspurður um þau orð sem ákærði hafi látið falla þetta sinn kvaðst hann ekki vera líklegur til að meiða lögreglumenn. Hann hefði ekki gert það heldur þarna.

Aðspurður um stöðu sína nú kvað ákærði að hún sé aðeins betri. Hann sé farinn að vinna í sínum málum og sækja AA fundi og byrjaður í sporavinnu. Andleg líðan sé á uppleið, en hann hafi átt við að stríða [...]. Hann taki einn dag í einu.

Aðspurður kvaðst ákærði ekki muna hvort hann hafi vitað að kærastan hans væri að hringja á lögreglu.

Vitnið A, kærasta ákærða, kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og kannaðist við að hafa hringt á Neyðarlínu þetta kvöld og beðið um aðstoð. Kvaðst hafa búist við að aðstoðin myndi reyna að róa ástandið frekar en að gera illt verra. Hún hafi sagt Neyðarlínunni að kærastinn hennar væri brjálaður [...]. Hún hafi beðið um hjálp. Ákærði hafi verið mjög reiður [...]. Hann hafi verið búinn að drekka en ekki mjög ölvaður. Hann hafi verið undir áhrifum annarra efna. Hann hafi fyrst og fremst verið reiður. Hún hafi sjálf verið búin að drekka og verið búin að taka kókaín eins og ákærði.

Vitnið lýsti því að ákærði hafi ekki viljað neina aðstoð og sagt að þess þyrfti ekki vegna þess að hann ætlaði sér ekki að vera hér áfram.

Þegar lögreglan kom á vettvang hafi þeir komið með vasaljós og spurt hvar ákærði væri. Þá hafi ákærði verið búinn að losa sig við prikið sem hann hafi verið með. Hún hafi búist við að það yrði reynt að nálgast hann og tala við hann, enda sýnilega ímiklu andlegu uppnámi. Það hafi hins vegar ekki verið gert. Lögreglan hafi hlaupið á eftir ákærða og reynt að ná honum niður og þegar hann hafi ekki hlýtt því að leggjast niður eða fara niður á hnén, þá hafi hann verið meisaður mjög mikið frá toppi til táar.

Hann hafi á meðan bara staðið kyrr með útréttar hendur. Svo hafi hann verið kýldur ítrekað í lærin með kylfum. Svo hafi ákærði verið tekinn niður og það hafi verið ströggl við hann í grasinu, en hún hafi hlaupið í burtu til að ná í meiri aðstoð.

Aðspurð kvaðst vitnið hvorki hafa séð ákærða kýla frá sér eða sparka frá sér. Hún hafi heyrt ákærða hóta lögreglumönnum, en kvaðst ekki muna það orðrétt. Hann hafi sagt eitthvað á þá leið að hann ætlaði ekki að fara með þeim og þeir sem myndu snerta hann yrðu drepnir eða eitthvað álíka. Ákærði hafi hins vegar verið skýr með að hann ætlaði ekki að meiða lögreglukonuna. Þá hafi verið búið að slá ákærða ítrekað í lærin með kylfum. Það hafi svo ekki verið fyrr en í blá lokin að ákærða hafi verið sagt að setja hendur aftur fyrir bak, þegar hafi átt að handjárna hann.

Vintið lýsti því að þegar lögreglan kom á vettvang hafi hún ekkert reynt að tala við ákærða til að róa hann, heldur hafi verið farið beint í að taka ákærða niður til að handtaka hann, en hún hafi aldrei óskað eftir því og það hafi ekki verið hennar tilgangur, heldur að honum yrði hjálpað.

Aðspurð kvað vitnið að þau orð, sem ákærði lét falla, hafi verið sögð eftir að búiðvar að berja hann með kylfum og meisa hann. Ákærði hafi ekki verið ógnandi við lögregluna heldur viljað koma sér úr aðstæðunum og vera látinn í friði.

Vitnið D læknir gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð. Vitnið kvaðst hafa verið á vakt á læknavaktinni þegar lögreglumaður E hafi komið þangað [...] 2021. Hún hafi sagst hafa verið að kljást við einhvern mann, ásamt öðrum lögreglumanni aðfaranótt sama dags. Hafi hún skýrt frá því að hafa fengið á sig högg og spörk. Hún hafi verið með mar á fótlegg við hné og bólguhnúð aftan á hægri kálfa. Þetta hafi verið sýnilegt. Þá hafi hún kvartað um verki við vinstri þumal. Hún hafi líka haft óþægindi í öndunarvegi eftir meis gas. Áverkarnir sem lýst sé í vottorðinu geti vel samrýmst frásögn hennar, en vitnið kvaðst ekki geta fullyrt neitt um tilurð áverkanna að öðru leyti. Vitnið staðfesti vottorð sitt.

Lögreglumaður F kom fyrir dóminn við aðalmeðferð og lýsti því að tilkynnt hafi verið um mann [...]eða eitthvað álíka. Þau hafi farið og leitað aðhonum og fundið hann úti í grasi með konunni sinni hjá [...]. Hafi maðurinn, þ. e. ákærði, haldið á járnröri. Hafi ákærði rifið sig úr úlpunni og kastað frá sér rörinu og komið æðandi í átt að þeim. Hafi ákærða verið gefin fyrirmæli sem hann hafi ekki hlýtt og þá verið beitt á hann piparúða, sem hafi ekki virkað neitt á hann. Svo hafi ákærði verið tekinn lögreglutökum í jörðina og svo hafi bara byrjað slagsmál eða einhvers konar glíma í jörðinni við ákærða, sem hafi staðið í 6 – 7 mínútur. Aðspurður hvort reynt hafi verið að tala ákærða til kvað vitnið að honum hafi verið gefin fyrirmæli um að sleppa járnrörinu, sem hann hafi gert. Honum hafi væntanlega verið gefin fyrirmæli um að nema staðar eða leggjast í jörðina, en vitnið kvaðst ekki muna það glögglega, en þeim fyrirmælum hafi ákærði ekki hlýtt og því verið beitt piparúða gegn honum. Vitnið kvaðst ekki muna hvernig ástandi ákærða hafi verið lýst í útkallinu. Vitnið kvaðst hafa metið það svo við komu á vettvang að ákærði væri undir áhrifum mikilla vímuefna og mjög óstöðugur. Ákærða hafi ítrekað verið sagt að þau vildu bara aðstoða hann, t. d. meðan átökin stóðu yfir og á meðan ákærði hafi ítrekað sagst ætla að drepa vitnið. Ákærði hafi verið mjög æstur og árásargjarn.

Nánar aðspurður hvort eða hvernig ákærði hafi veist aðþeim lögreglumönnunum, kvað vitnið að ákærði hafi farið í jörðina og vitnið náð einhverju taki á honum, en svo hafi það tak losnað og ákærði setið klofvega yfir vitninu og þeir hafi verið að kljást í sirka 5 mínútur þangað til aðstoð hafi borist. Í þessum átökum hafi vitnið fengið högg. Ákærði hafi hins vegar ekki veist að þeim í upphafi áður en hann hafi farið í jörðina. Aðspurður hvort ákærði hafi kýlt vitnið kvaðst vitnið ekki muna það.

Nánar aðspurður um það þegar lögreglumennirnir hafi nálgast ákærða og hvort þá hafi verið reynt að tala við hann, kvað vitnið að í minningu vitnisins hafi ákærði haldið á járnröri og verið mjög ógnandi og þá hafi þau dregið upp piparúðann. Honum hafi verið ógnað með piparúðanum og hann beðinn að henda frá sér járnrörinu, sem hann hafi gert, en svo farið úr úlpunni sinni og ætt í átt að þeim. Vitnið kvaðst minna aðreynt hafi verið að tala við ákærða og biðja hann að vera rólegan. Þá kvað vitnið að ákærði hafi einu sinni verið sleginn með lögreglukylfu í fót.

Vitnið staðfesti frumskýrslu sínaog kvað þar vera rétt lýst. Þá staðfesti vitnið að hafa farið til læknis og að áverkum sínum sé rétt lýst í læknisvottorði.

Vitnið var spurt um uppritað tal úr búkmyndavél. Um sumt af því kvaðst vitnið ekki geta sagt neitt til um og kvaðst ekki muna þaðtil að gera grein fyrir því. Vitnið kvað að þarna sé verið að lýsa atvikum í samtali. Þá lýsti vitnið því að þetta sé erfiðasta handtaka sem vitnið hafi komið að og hafi um tíma í rauninni verið kominn í algjöra neyð. Þetta hafi verið vegna stærðar og ástands ákærða. Aðspurður um orð vitnisins í upprituninni um að hafa barið ákærða nokkrum sinnum hressilega kvaðst vitnið aðeins hafa barið ákærða einu sinni með kylfunni. Hitt sé rangt. Ekki hafi verið beitt neinum kylfuhöggum eftir að átökin voru komin í jörðina. Vitnið ítrekaði það að muna þetta ekki svo vel, en vildi vísa í aðkomuskýrslu sína sem rétta. Vitnið kannaðist aðspurður við að hann og hinn lögreglumaðurinn hafi átt í sambandi eftir þetta atvik, en það hafi ekki verið yfirstandandi þegar þetta atvik gerðist. Vitnið gat ekki skýrt samtal þeirra í búkmyndavélinni um að hafa það „kósý og eitthvað“ og „hótel í bænum“ og kvað það hafa verið einkasamtal milli þeirra. Þau hafi ekki verið í ástarsambandi á þessum tíma. Þá sé ástarsambandi þeirra lokið.

Vitninu voru sýndar upptökur úr búkmyndavélum beggja lögreglumannanna.

Aðspurður um það sem segir í aðkomuskýrslu vitnisins að ákærði hafi sparkað í fótlegg lögreglumanns E kvaðst vitnið muna að hafa séð spark, en kvaðst ekki hafa séð höggið lenda á fótleggnum. Aðspurður kvaðst vitnið ekki geta sagt til um hvort sparkið hafi verið með ásetningi til að sparka í fótlegginn eða ekki.

Vitnið C læknir gaf skýrslu gegnum síma við aðalmeðferð. Vitnið kannaðist við að hafa tekið á móti lögreglumanni F á læknavaktinni. Vitnið vísaði til vottorðs síns enda langt um liðið og kvaðst ekki muna eftir þessu nákvæmlega. Vitnið minnti að lögreglumaðurinn hafi greint frá því að hafa lent í átökum við handtöku. Þá kvað vitnið að „yfirborðsáverki“ á öxl sé marblettur. Sjáanlegt mar. Vitnið staðfesti vottorð sitt. Vitnið kvaðst ekki muna eftir að lögreglumaðurinn hafi talað um að hafa verið sleginn í öxlina.

Lögreglumaður E kom fyrir dóm við aðalmeðferð og skýrði frá því að þau hafi komið á vettvang og þar hafi verið kona og maður, þ. e. ákærði. Ákærði hafi verið mjög æstur og öskrað og konan grátið. Þegar ákærði hafi séð þau þá hafi hann orðið æstari. Ákærði hafi haldið á járnröri og kastað því svo frá sér. Þau hafi gefið honum skipanir sem hann hafi ekki farið eftir og hann hafi verið mjög ógnandi og gengið í áttina að þeim, eins og hann ætlaði að ráðast á þau. Hann hafi ekki farið eftir neinum fyrirmælum frá þeim. Þá hafi ákærði verið meisaður með meisbrúsum beggja lögreglumannanna, en það hafi engin áhrif haft á ákærða. Þá hafi hinn lögreglumaðurinn tekið upp kylfu og slegið ákærða en það hafi ekki heldur virst virka. Þau hafi svo farið að ákærða og tekið hann niður í jörðina og þar hafi þau verið að kljást við hann í einhverjar mínútur og hafi gengið mjög illa að koma honum í tök og ákærði verið mjög æstur. Þau hafi ekki náð að tryggja hann fyrr en þeim hafi borist aðstoð. Þá hafi ákærði ítrekað hótað þeim lífláti á meðan átökunum stóð. Eftir að aðstoð barst hafi þau náð að handjárna ákærða og koma honum inn í bíl.

Aðspurð um ástand ákærða þegar þau komu á vettvang kvað vitnið að hann hafi verið eins og ekki tengdur við raunveruleikann og örugglega undir áhrifum fíkniefna. Hann hafi verið mjög æstur, en samt alveg heyrt til þeirra og gert greinarmun á karli og konu, þannig að hann hafi ekki verið eins og í geðrofi heldur frekar undir miklum áhrifum. Aðspurð hvernig ákærði hafi veist að þeim lýsti vitnið því að fyrst hafi hann gengið að þeim með kreppta hnefa og hunsað fyrirmæli þeirra, en hann hafi aðeins stoppað þegar hann hafi verið meisaður. Svo hafi ákærði sagst ætla að drepa þau og þegar þau hafi tekið hann niður á jörðina hafi hann barist á móti. Hún hafi um tíma verið hrædd um líf sitt og óttast að þau yrðu undir. Aðspurð kvað vitnið að ákærði hafi sparkað í hana. Hann hafi sparkað, spriklað og kýlt í allar áttir. Ákærði hafi örugglega verið blindaður af meisinu. Hann hafi kýlt út í loftið og í áttina að henni og í hinn lögreglumanninn og sparkað tvisvar eða þrisvar sinnumí hana.

Aðspurð hvernig þau hafi nálgast ákærða kvað vitnið að þau hafi bara gengið að honum og kærustu hans. Ákærði hafi fljótt byrjað að öskra og haldið á stóru járnröri og verið gefin fyrirmæli um að leggja það frá sér og róa sig niður. Hann hafi lagt frá sér járnrörið en ekki róað sig niður. Ákærði hafi ekki verið rólegur á neinum tíma í þessu.

Aðspurð kvaðst vitnið ekki muna hvernig sparkið hafi verið þannig að hún geti lýst því, enda hafi þetta verið í átökunum sem hafi staðið í 6 – 7 mínútur. Kvaðst ekki muna hvort ákærði hafi horft á hana og sparkað í hana. Kvaðst telja að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að sparka í hana, miðað við hótanir hans og það að þau hafi þá ekki haldið fótum hans þannig að hann hafi varla verið að sparka til að reyna að losa sig. Kvaðst telja að ákærði hafi verið að kýla og sparka til að reyna að meiða þau. Það hafi verið hennar upplifun.

Vitnið kannaðist við frumskýrslu sína og staðfesti hana. Þá staðfesti vitnið að áverkum sínum væri rétt lýst í læknisvottorði. Aðspurð um það sem segir í frumskýrslu að ákærði hafi kýlt lögreglumanninn kvaðst vitnið ekki muna hvenær það hafi verið í atburðarásinni. Ef ákærði hefðiekki verið blindaður af meisi ogséð betur þá hefði hann ábyggilega hitt betur.

Aðspurð hvort hótanir ákærða hafi beinst gegn henni kvað vitnið að ákærði hafi a. m. k. á einum tímapunkti sagst ætla að drepa karlmann en ekki konu, en svo hafi hann bara sagst vera tilbúinn að drepa og deyja og að hann ætlaði að meiða þau eða eitthvað svoleiðis. Kvaðst ekki muna nákvæmlega orðrétt, en vísaði til skýrslu sinnar um það, auk þess að þetta heyrist á upptökunum.

Aðspurð um endurrit af samtali lögreglumannanna í búkmyndavél kvað vitnið að þau hafi ekki verið saman eða í sambandi á þessum tíma, en þau hafi verið það löngu seinna.

Vitninu var sýnt endurrit af samtali úr búkmyndavél. Vitnið kannaðist við að þar hafi verið rætt um handtökuna. Aðspurð kvaðst vitnið hafa séð ákærða kýla hinn lögreglumanninn, en kvaðst ekki muna hvar höggið hafi komið. Vitnið minnti að það hafi gerst meðan þau og ákærði voru enn standandi, en gat ekki fullyrt það. Þá kannaðist vitnið ekki við að hafa hvatt hinn lögreglumanninn til að gera sér upp meiðsli í fingri.

Henni hafi sjálfri verið illt í þumlum eftir átökin. Mikilvægt sé að skrá slík átök og fá læknisvottorð um meiðsli og áverka á lögreglumönnum. Kvaðst standa við að ákærði hafi veitt henni þá áverka sem lýst er í ákæru. Aðspurð kvað vitnið að þau hafi fyrst haldið að barefli ákærða væri spýta, en svo hafi þau séð að það væri járnrör.

Forsendur og niðurstöður

Í máli þessu er ákærða gefin að sök brot gegn valdstjórninni, með því að hafa sparkað í lögreglumann E og kýlt í lögreglumann F, með tilteknum afleiðingum, en jafnframt með því að hafa ítrekað hótað sömu lögreglumönnum líkamsmeiðingum og lífláti, allt eins og nánar greinir í ákæru.

Í ákæru er lýst tilteknum áverkum sem lögreglumennirnir báru eftir átök sín við ákærða. Þeir áverkar njóta stuðnings í framburði beggja lögreglumannanna, sem og í læknisvottorðum og framburði beggja læknanna sem skoðuðu viðkomandi sama dag og átökin urðu. Þrátt fyrir tiltekin orð í upprituðu samtali lögreglumannanna eftir atvikið verður ekki talið sennilegt að lögreglumennirnir hafi gert sér upp áverka. Er að mati dómsins vafalaust að lögreglumennirnir báru þessa áverka og að þeir eru afleiðing átakanna við ákærða. Hins vegar er ekki að öllu leyti ljóst hvernig áverkarnir urðu til, enda liggur fyrir að átökin stóðu yfir í allnokkrar mínútur.

Ákærði hefur neitað sök, en í framburði hans við aðalmeðferð kom fram að hann man mjög lítið eftir því sem gerðist umrætt sinn, en framburði hans er lýst rækilega hér að ofan. Þessi framburður ákærða við aðalmeðferð er í samræmi við framburð hans hjá lögreglu daginn eftir atvikið, en þá kvaðst hann eiginlega ekki muna neitt eftir þessu.

Vitnið B, kærasta ákærða, kvaðst hvorki hafa séð ákærða kýla né sparka frá sér, en hjá henni kom fram að hún sá ekki alla atburðarásina, enda hljóp hún burt til að fá frekari aðstoð eftir að ákærði og lögreglumennirnir voru komnir í jörðina. Hún kannaðist hins vegar við að hafa heyrt ákærða hóta lögreglumönnunum, en kvaðst ekki muna það orðrétt. Það hafi verið eitthvað á þá leið að þeir sem myndu snerta hann yrðu drepnir.

Lögreglumaður F lýsti því við aðalmeðferð að ákærði hafi ekki veist að þeim í upphafi áður en hann hafi farið í jörðina. Ákærði hafi komið æðandi að þeim og verið gefin fyrirmæli um að leggjast niðursem hann hafi ekki gert, en þá hafi verið beitt á hann piparúða sem hafi heldur ekki haft áhrif. Þá hafi ákærði verið tekinn lögreglutökum í jörðina og svo hafi tekið við slagsmál eða einhvers konar glíma í jörðinni við ákærða sem hafi staðið í 6 – 7 mínútur uns aðstoð barst og ákærði var færður í handjárn. Í þessum átökum kvaðstvitniðhafafengið högg, en kvaðst ekki muna hvort ákærði hafi kýlt vitnið. Þá kannaðist vitnið við að hafa séð spark frá ákærða en kvaðst ekki hafa séð það lenda í fótlegg lögreglumanns E og kvaðst ekki geta sagt til um hvort ásetningur ákærða hafi staðið til þess að sparka í fótlegg lögreglumanns E. Vitnið lýsti því einnig að ákærði hafi ítrekað sagst ætla að drepa vitnið.

Lögreglumaður E lýsti því við aðalmeðferð að ákærði hafi gengið í átt að þeim, eins og hann ætlaði að ráðast á þau. Ákærði hafi ekki farið eftir fyrirmælum og piparúði og kylfuhögg hafi ekki haft áhrif á hann. Þáhafi þau tekið ákærða niður í jörðina og átt í átökum við hann í einhverjar mínútur og gengið illa að koma honum í tök. Það hafi í raun ekki tekist fyrr en aðstoð barst. Meðan á þessu stóð hafi ákærði ítrekað hótað þeim lífláti, en einnig hafi komið fram hjá honum í eitt sinn að hann væri ekki tilbúinn að drepa konu. Vitnið lýsti því að ákærði hafi kýlt, spriklað og sparkað í allar áttir og út í loftið í átt að þeim, en hann hafi örugglega verið blindaður af piparúðanum og hann hefði ábyggilega hitt betur ef hann hefði ekki verið blindaður. Vitnið gat ekki lýst sparki sem hún hafi fengið frá ákærða, en það hafi verið í átökunum. Kvaðst þannig ekki muna t. d. hvort ákærði hafi horft á hana og sparkað í hana, en taldi þó að ásetningur ákærða hafi staðið til að sparka í hana. Almennt hafi ákærði verið að kýla og sparka til að reyna að meiða þau. Þá kvað hún ákærða hafa kýlt í hinn lögreglumanninn, en aðspurð mundi vitnið ekki hvenær það hafi verið í atburðarásinni. Vitnið minnti að það hafi gerst áður en þau og ákærði fóru í jörðina, en var ekki viss og gat ekki lýst því hvar höggið hafi lent á lögreglumanni F.

Ekkert hefur komið fram um að ákærði hafi veist að eða ráðist að lögreglumönnunum áður en hann var tekinn lögreglutökum og niður í jörðina. Þvert á móti hafa báðir lögreglumennirnir lýst því að ákærði hafi kastað frá sér barefli sem hann hélt á áður en lögreglumennirnir komu að honum. Á hinn bóginn má draga í efa hvort gætt hafi verið meðalhófs í aðgerðum lögreglu gagnvart ákærða, en sá vafi verður skýrður ákærða í hag. Á upptökum úr búkmyndavélum lögreglumanna sjást hvorki högg né spörk frá ákærða að lögreglumönnunum.

Að virtum framburði beggja lögreglumannanna, sem og öðru í málinu, er hvorki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi haft ásetning til að sparka í hægri kálfa og vinstra hné lögreglumanns E, né að ákærði hafi í raun gert það. Þá er heldur ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að slíkt spark frá ákærða, eins og lýst er í ákæru, hafi verið orsök þeirra meiðsla sem lýst er á hægri kálfa og vinstra fæti lögreglumannsins. Þá er heldur ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi haft ásetning til að kýla í hægri öxl lögreglumanns E eða að hann hafi gert það. Þá er heldur ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að slíkt högg frá ákærða, eins og lýst er í ákæru, hafi verið orsök þeirra meiðsla sem lýst er á öxl og upphandlegg lögreglumannsins.

Samkvæmt framansögðu er óhjákvæmilegt að sýkna ákærða af þeim sökum sem hann er borinn í fyrri lið ákærunnar.

Eins og áður segir hafa báðir lögreglumennirnir borið að ákærði hafi hótað þeim lífláti, en þetta nýtur jafnframt stuðnings í framburði vitnisins B, auk þess að slík orð má heyra á upptökum úr búkmyndavélum lögreglumannanna. Ákærði bar við aðalmeðferð að hann sé ekki líklegur til að meiða lögreglumenn og hefði heldur ekki gert það í þetta sinn. Allt að einu er hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hótaði lögreglumönnunum lífláti og líkamsmeiðingum í umrætt sinn. Sú háttsemi ákærða varðar við ákvæði 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en engu breytir um refsinæmi háttseminnar hvort hótanirnar voru til þess fallnar að vekja hjá lögreglumönnunum ótta um líf, heilbrigði eða velferð sína eða annarra. Hefur ákærði með þessu unnið sér til refsingar.

Samkvæmt fram lögðu sakavottorði ákærða var hann dæmdur í 4 mánaða fangelsi, skilorðsbundið í 2 ár, þann 11. desember 2020, fyrir brot gegn 193. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var ákærða gerð fésekt og ökuréttarsvipting vegna umferðarlagabrots á árinu 2020, en það hefur ekki áhrif á ákvörðun refsingar ákærða nú.

Með broti sínu hefur ákærði rofið skilorð framangreinds dóms og ber að dæma upp refsinguna, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og dæma refsingu í einu lagi eftir ákvæðum 1. mgr. 77. gr. sömu laga. Að virtum öllum atvikum málsins þykir hæfilegt að ákærði sæti fangelsi í 4 mánuði, en rétt er að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum 2 árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt 235. gr. laga nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar, en þar sem ákærði er aðeins sakfelldur fyrir hluta þeirrar háttsemi sem honum er gefin að sök þykir hæfilegt að ákærði greiði helming sakarkostnaðar, en að hinn helmingurinn greiðist úr ríkissjóði. Samkvæmt sakarkostnaðaryfirliti nemur útlagður kostnaður við rannsókn lögreglu kr. 15.216 og ber ákærða að greiða helming þess, sem og helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, sem alls nema kr. 542.376 að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Jafnfram greiði ákærði helming aksturskostnaðar verjandans, sem alls nemur kr. 28.400.

S-kk-nf G. G-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 4 mánuði.

Fresta ber fullnustu refsingarinnar og skal refsingin falla niður að liðnum 2 árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði sakarkostnað, alls kr. 292.996, þ. m. t. helmingur málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, en alls nema málsvarnarlaunin kr. 542.376 að teknu tilliti til virðisaukaskatts og einnig þ. m. t. helmingur aksturskostnaðar verjandans, en alls nemuraksturskostnaðurinnkr. 28.400.

Að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði.

S-kk-nf G. G-kk-nf