S-1296/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 22. janúar 2009, er höfðað samkvæmt ákæru útgefinni af ríkissaksóknara 29. september 2008 á hendur P-kk-þgf Ó-kk-þgf E-kk-þgf, kt. [...], Vífilsgötu 6, Reykjavík, fyrir eftirtalin hegningar- og vopnalagabrot framin að morgni sunnudagsins 28. október 2007 á veitingastaðnum Café Amsterdam, Hafnarstræti 5, Reykjavík, sem hér greinir:

1. Hótun með því að hafa ógnað A-kk-þgf S-x-x og Ó-kk-þgf S-kk-þgf Ó-kk-þgf með vasahníf og ítrekað hótað þeim lífláti, meðal annars hótað að sækja haglabyssu og skjóta þá með henni, en háttsemin var til þess fallin að vekja hjá þeim ótta um líf sitt og heilbrigði.

2. Vopnalagabrot með því að hafa borið bitvopn á almannafæri.

3. Brot gegn valdstjórninni með því að hafa hótað lögreglumönnunum G-kk-þgf H-kk-þgf M-kk-þgf, H-kvk-þgf M-kvk-þgf G-kvk-þgf og J-kk-þgf V-kk-þgf A-kk-þgf, sem þar voru að skyldustörfum lífláti.

Brot ákærða samkvæmt 1. tölulið er talið varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 82/1998. Brot samkvæmt 2. tölulið telst varða við 1. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998. Brot samkvæmt 3. tölulið telst varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 101/1976, lög nr. 82/1998 og lög nr. 25/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður af sakarefnum samkvæmt 1. og 3. tl. ákæru en að honum verði ákvörðuð vægasta refsing er lög leyfa að öðru leyti. Þá krefst hann málsvarnarlauna.

Að morgni sunnudagsins 28. október 2007, kl. 06.53, barst lögreglu tilkynning um að dyraverðir á skemmtistaðnum Amsterdam í Tryggvagötu í Reykjavík hafi óskað eftir aðstoð lögreglu. Tilefni þess var samkvæmt frumskýrslu lögreglu að maður hafi ógnað dyravörðunum með hnífi. Í skýrslu lögreglu kemur fram að er lögreglumenn hafi komið á vettvang hafi þeir séð hvar dyraverðir og annað starfsfólk skemmtistaðarins hafi verið með ákærða í tökum. Hafi ákærði verið færður í handjárn. Stuttlega er greint frá því í skýrslunni að A-kk-nf S-x-x hafi tilkynnt lögreglu um ákærða og sagt ákærða vera ,,góðkunningja allra starfsmanna”. Hafi ákærði að sögn A-kk-ef verið til mikilla vandræða á staðnum alla nóttina. Dyraverðir hafi hins vegar ekki viljað vísa honum á brott vegna kunningsskapar en svo hafi ákærði tryllst, tekið upp vasahníf og ógnað starfsfólki með honum þegar skemmtistaðnum hafi verið lokað. Að sögn A-kk-ef hafi jafnframt þurft að taka ,,verulega mikið” á ákærða til að afvopna hann og yfirbuga. Er haft eftir A-kk-þgf að ákærði hefði ítrekað hótað að drepa starfsmennina og ákærði meðal annars sagt að hann ætlaði að sækja haglabyssu heim til sín sem hann ætlaði að skjóta starfsmennina með. Fram kemur í frumskýrslu lögreglunnar að á vettvangi hafi ákærði sagt að hann ætlaði að ,,drepa lögreglumennina”. Hafi hann jafnframt ítrekað þetta með þeim orðum að hann ætlaði að drepa næsta lögreglumann sem hann hitti. Hafi ákærði síðar beðist afsökunar á ummælum sínum eftir að hann hafi verið færður inn í lögreglubifreið. Þá er þess getið að ákærði hafi við handtöku verið sýnilega ölvaður.

Á meðal rannsóknargagna málsins eru ljósmyndir af hnífi sem dyraverðir afhentu lögreglu við handtöku.

Ákærði var yfirheyrður hjá lögreglu 20. nóvember 2007. Kvaðst hann ekki kannast við að hafa ógnað starfsmönnum skemmtistaðarins Kaffi Amsterdam með hnífi. Það gæti hugsanlega hafa gerst þó svo hann myndi ekki eftir því. Borin var undir hann frumskýrsla lögreglu. Kvaðst ákærði þá ekki geta neitað því að þetta hafi gerst þar eð hann myndi ekki eftir þessu kvöldi. Kvaðst hann spurður ekki minnast þess að hafa hótað starfsfólki Kaffi Amsterdam. Jafnframt er eftir honum haft að hann muni ekki eftir því að hafa haft í hótunum við þá lögreglumenn er stóðu að handtöku hans. Gat hann þess að hann hafi neytt fíkniefnisins kókaíns umrædda nótt en taldi þó ekki að neysla efnisins gæti útskýrt hegðun hans. Aðspurður um vasahnífinn, sem lögregla lagði hald á, bar ákærði að hann gengi alltaf með vasahníf á sér sjálfum sér til varnar.

Tekin var símaskýrsla af A-kk-þgf S-x-x hjá lögreglu 26. mars 2008. Er eftir honum haft að ákærði, sem hafi verið fastagestur, hafi orðið óður þegar gestum var vísað út. Ákærði hafi fyrr um kvöldið verið til vandræða. Lýsti hann háttsemi ákærða með þeim hætti að ákærði hafi orðið óður, dregið upp vasahníf, opnað hnífinn og otað blaðinu í átt að honum og Ó-kk-þgf S-kk-þgf Ó-kk-þgf meðeiganda A-kk-ef að skemmtistaðnum. Hafi ákærði ætt um með hnífinn en þeim Ó-kk-þgf hefði tekist að yfirbuga ákærða og taka af honum hnífinn. Hafi ákærði verið mjög æstur og þeir þurft að halda honum föstum í gólfinu og kalla til lögreglu. Hefði ákærði hótað þeim lífláti nokkrum sinnum þar sem hann lá í gólfinu og sagt að hann ætlaði heim og sækja þangað byssu og skjóta þá. Lögreglu hafi verið afhentur hnífurinn. Kvaðst A-kk-nf aðspurður ekki hafa heyrt ákærða hóta lögreglumönnunum.

Þá var 14. apríl 2008 tekin símaskýrsla hjá lögreglu af Ó-kk-þgf S-kk-þgf Ó-kk-þgf starfsmanni Kaffi Amsterdam. Kvað hann æði hafa runnið á ákærða þegar honum hafi verið vísað út af skemmtistaðnum eftir lokun. Hafi ákærði verið til vandræða fyrr um nóttina. Þegar ákærði hefði verið beðinn um að yfirgefa staðinn hafi hann tryllst og ráðist á starfsmann. Starfsmaðurinn hafi náð að koma ákærða í gólfið. Mikil átök hafi orðið á milli ákærða og starfsmannsins. Hafi ákærði fengið glóðarauga og blóðgast í andliti við átökin. Ákærði hafi róast en skömmu síðar orðið óður á ný og hafi hann sjálfur þá reynt að halda honum en skyndilega séð að ákærði var vopnaður hnífi sem hann hafi jafnframt opnað. Hafi honum brugðið mjög við að verða þess áskynja að ákærði var vopnaður hnífi. Að endingu hafi tekist að afvopna ákærða og halda honum föstum. Þá hafi verið óskað eftir aðstoð lögreglu. Er haft eftir Ó-kk-þgf S-kk-þgf að ákærði hefði allan þann tíma er á þessu stóð hótað starfsfólki skemmtistaðarins.

Við aðalmeðferð málsins fyrir dómi bar ákærði með þeim hætti að hann hafi verið heima hjá sér og drukkið 1-2 bjóra umrætt kvöld. Þaðan hafi hann haldið á skemmtistaðinn Dillon og drukkið um tvo bjóra til viðbótar. Að öðru leyti kvaðst hann ekki muna eftir umræddu kvöldi. Hafi hann verið einn á ferð og kvaðst ekki muna eftir sér á skemmtistaðnum Kaffi Amsterdam. Myndi hann fyrst eftir sér þar sem hann hafi rankaði við sér í fangaklefa. Þá hafi hann séð hvernig andlit hans hafi litið út og hafi hann beðið lögregluna um að aka sér á slysadeildina. Kvaðst hann hafa drukkið um þrjá bjóra áður en hann ,,datt út”.

A-kk-nf S-x-x kvaðst muna óljóst eftir málavöxtum. Myndi hann eftir því að átök hafi orðið þegar rýma hafi átt skemmtistaðinn. Í kjölfarið hafi ákærði tekið upp hníf. Hefði hann ásamt öðrum yfirbugað ákærða og hringt í lögreglu. Ákærði hafi verið undir miklum áhrifum. Ákærði hafi ekki hótað sér og inntur eftir því hvort ákærði hafi ógnað honum með hníf bar hann að hann hafi ekki viljað taka áhættuna á því að ákærði myndi gera það. Hann hafi verið ,,á tánum” gagnvart ákærða og skelkaður. Borið var undir A-kk-þf það sem fram kemur í lögregluskýrslu um símtal lögreglumanns við A-kk-þf um atvik málsins. A-kk-nf kvaðst telja að hann hafi sagt það sem fram kæmi í skýrslunni. Kvað hann rétt að ákærði hefði, líkt og segir í skýrslunni, otað hnífi að þeim. Þeir hafi í kjölfarið ,,tekið hann niður” og ,,ýmislegt sagt”. A-kk-nf kvaðst hins vegar vera óviss um hvort um hótanir hafi verið að ræða og kvaðst ekki muna nákvæmlega hver ummæli ákærða hafi verið. Kvaðst hann hafa óttast um heilbrigði sitt fremur en líf.

Ó-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf bar að ákærði hafi verið í hópi síðustu viðskiptavina skemmtistaðarins umrædda nótt. Hafi orðið orðaskak á milli hans og ákærða sem hafi endað með því að lögregla hafi verið kölluð til. Ákærði hafi verið æstur. Ó-kk-nf kvaðst ,,ekkert frekar” muna eftir hnífi. Læti og æsingur hafi verið inni á staðnum. Ekki kvaðst hann muna eftir því að hnífur hafi verið tekinn af ákærða. Hann hafi sjálfur engar hótanir heyrt.

G-kk-nf H-kk-nf M-kk-nf lögreglumaður lýsti aðkomu sinni að málinu með þeim hætti að lögregla hafi verið beðin um að fara að skemmtistaðnum Kaffi Amsterdam vegna manns sem þar væri óður. Ákærða hafi verið haldið niðri af starfsmönnum þegar að var komið. Hafi lögreglu verið tjáð að ákærði hefði verið til vandræða fyrr um kvöldið og að starfsfólk þekkti til ákærða. Ákærði hafi dregið upp vasahníf. G-kk-nf H-kk-nf bar að ákærði hefði verið ,,argandi, gargandi og snælduvitlaus”. Hafi lögreglumenn því farið með hann út í lögreglubifreið. Hafi ákærði hótað lögreglumönnum inni á skemmtistaðnum á meðan hann hafi verið færður í handjárn og einnig í lögreglubifreiðinni. Hafi G-kk-nf H-kk-nf farið aftur í til þess að ræða við ákærða um hótanir hans. Þá hafi ákærði haldið hótunum sínum áfram en hætt svo snarlega og kvaðst þá hafa verið að ,,bulla”. Kvaðst G-kk-nf hafa tekið við vasahníf af starfsfólki þegar hann kom á staðinn. Starfsmenn hafi sagt að ákærði hafi tekið hnífinn upp en ekki kvaðst G-kk-nf muna hvort því hafi verið haldið fram að ákærði hafi beitt hnífnum eða hótað því. Starfsmenn hafi hins vegar snúið ákærða niður og afvopnað hann. Kvaðst G-kk-nf hafa rætt við A-kk-þf S-x-x á vettvangi. Kvað hann starfsmenn hafa beðið lögreglu um að taka ákærða þar sem þeim hafi ekki staðið á sama þegar ákærði hafi farið að tala um haglabyssu sína. Hafi þeir óttast að ákærði myndi gera eitthvað gengi hann laus.

H-kvk-nf M-kvk-nf G-kvk-nf lögreglumaðurinn bar að ákærði hafi verið mjög æstur er lögregla kom á vettvang. Dyraverðir hafi þá verið með hann í tökum. Tilkynning til lögreglu hafi varðað hótanir í garð dyravarða. Hafi lögreglumenn strax fært ákærða í handjárn. Hafi ákærði enn haft í hótunum við dyraverði er lögregla kom að og sagt að hann ætlaði að drepa dyraverðina og að hann ætlaði að fara heim til sín og sækja haglabyssu til að skjóta starfsmennina með. Hafi lögreglumenn tekið hníf og fært ákærða inn í lögreglubifreið. Þar hafi ákærði haft í hótunum við lögreglumenn sem og á leiðinni á lögreglustöð. Lítið hafi gengið að ræða við ákærða inni í bifreiðinni en síðar hafi ákærði beðist afsökunar á ummælum sínum. Ákærði hafi einnig sagt að hann ætlaði að drepa næsta lögreglumann sem hann sæi. Ekki hafi verið annað hægt en að taka hótanir ákærða alvarlega. Hafi henni virst sem starfsmönnum skemmtistaðarins væri jafnframt brugðið vegna hegðunar ákærða.

J-kk-nf V-kk-nf A-kk-nf lögreglumaður lýsti því að ákærði hafi verið mjög æstur eftir handtöku er hann hafi verið fluttur í lögreglubifreið. Hafi hann viðhaft hótanir þess efnis að hann ætlaði að drepa næsta lögreglumann er hann sæi. J-kk-nf V-kk-nf kvaðst ekki muna eftir því að ákærði hafi dregið hótanir sínar til baka. Kvaðst hann muna eftir því að hafa heyrt ákærða hóta starfsmönnum inni á skemmtistaðnum og hafi það verið líflátshótanir.

G-kk-nf B-kk-nf Á-kk-nf lögreglumaður staðfesti að hafa tekið símaskýrslur af vitnunum A-kk-þgf S-kk-þgf og Ó-kk-þgf S-kk-þgf Ó-kk-þgf í málinu. Yfirheyrsla við slíkar aðstæður færi fram á sama hátt og ella, en vitni væru beðin um að lýsa málavöxtum sjálfstætt rétt eins og við hefðbundnar skýrslutökur. Stundum væru beinum spurningum beint til vitna. Aðspurður kvaðst G-kk-nf yfirleitt lesa vitnisburðinn yfir í lok skýrslutökunnar, en það væri þó ekki algilt. Í þeim tveimur símaskýrslum sem fyrir liggja í málinu væri hins vegar ekki bókað um að svo hafi verið og af því mætti ráða að hann hafi ekki lesið skýrslurnar yfir fyrir umrædd vitni.

Niðurstaða.

Upphaf þessa máls má rekja til þess að lögregla var kölluð að skemmtistaðnum Kaffi Amsterdam að morgni sunnudagsins 28. október 2007. Skýrt er frá því í frumskýrslu lögreglu að tilefni útkallsins hafi verið að ákærði hafi ógnað dyravörðum með hnífi. Er lögregla kom á vettvang voru dyraverðir með ákærða í tökum. Var hnífur í eigu ákærða haldlagður í framhaldinu.

Að því er 1. tl. ákærunnar varðar er til þess að líta að ákærði hefur sjálfur borið við minnisleysi, bæði í skýrslutöku hjá lögreglu og eins fyrir dómi. Kveðst hann hvorki geta játað né neitað sök. Vitnin A-kk-nf S-x-x og Ó-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf bera um þessi atvik samkvæmt því sem fram kemur í skýrslu G-kk-ef B-kk-ef Á-kk-ef lögreglumanns, en G-kk-nf tók skýrslur af A-kk-þgf og Ó-kk-þgf í gegnum síma. Er lýsing þeirra á atvikum í símaskýrslunni í samræmi við ákæru í málinu. Fyrir dómi gátu hins vegar hvorugur þeirra staðfest að ákærði hafi ógnað þeim og ítrekað hótað þeim lífláti, eins og í ákæru greinir. A-kk-nf S-x-x kvaðst fyrir dómi muna óljóst eftir málavöxtum. Gerði hann þó grein fyrir því að ákærði hefði tekið upp hníf og að hann hefði verið ,,á tánum” gagnvart ákærða. Kvaðst hann óviss um það hvort ákærði hafi viðhaft hótanir og kvaðst ekki muna hver ummæli ákærða hafi verið. Ó-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf kvaðst ,,ekkert frekar” muna eftir hnífi og ekki muna eftir því að ákærði hafi verið afvopnaður. Hann kvaðst engar hótanir hafa heyrt.

Við mat á niðurstöðu samkvæmt þessum lið er til þess að líta að sönnunargildi skýrslu vitnis sem tekin hefur verið í gegnum síma er ekki sú sama og lögregluskýrslu sem undirrituð hefur verið af vitni, þó svo ekki verði staðhæft að hún hafi ekkert sönnunargildi í máli. Getur slík skýrsla studd öðrum sönnunargögnum skotið stoðum undir sakfellingu í máli. A-kk-nf S-x-x kvaðst telja sig muna atvik betur eftir að símaskýrslan hafði verið lesin fyrir honum í dóminum og kvaðst staðfesta að símaskýrslan væri rétt. Þá er til þess að líta að tilkynning til lögreglu umræddan morgun hljóðar upp á að maður hafi ógnað starfsfólki með hnífi. Lögregla lagði hald á hníf þennan við komu á veitingastaðinn og hefur ákærði viðurkennt að hafa átt hnífinn. Að mati dómsins fólst í því framferði ákærða að taka upp vasahníf og opna hann inni á skemmtistað um miðja nótt og vera á sama tíma undir áhrifum áfengis eða fíkniefna slíkt framferði að nærstöddum gat ekki annað en stafað ógn af því framferði ákærða. Við slíkar aðstæður er ógjörningur að vita til hvaða aðgerða ölvaður einstaklingur getur gripið, en þekkt er að margar alvarlegar árásir hafa átt sér stað í miðbæ Reykjavíkur um helgarnætur þar sem hnífi er beitt í átökum. Þegar til þessara atriða er litið, sem og framburða fyrir dómi, er að mati dómsins hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi tekið upp vasahníf inni á skemmtistaðnum sem hann hafi opnað og að í því framferði hans hafi falist hótun m.a. gagnvart A-kk-þgf S-x-x og Ó-kk-þgf S-kk-þgf og að sú háttsemi hafi verið til þess fallin að vekja hjá þeim ótta um heilbrigði sitt og líf. Ekki liggja fyrir nægar sannanir um að ákærði hafi hótað því að hann myndi sækja haglabyssu og skjóta þá og verður hann sýknaður af þeim hluta sakarefnis samkvæmt 1. tl. ákæru. Með þessari athugasemd verður ákærði sakfelldur samkvæmt 1. tl. ákæru og er háttsemin þar réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Í 2. tl. ákærunnar er ákærða gefið að sök vopnalagabrot með því að hafa borið bitvopn á almannafæri. Hefur hann játað sök samkvæmt þessum lið. Með vísan til þeirrar játningar hans, sem samrýmist gögnum málsins, verður hann sakfelldur samkvæmt þessum lið ákæru og er háttsemin þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Í 3. tl. ákæru er ákærða gefið að sök valdstjórnarbrot með því að hafa viðhaft líflátshótanir í garð þriggja lögreglumanna er þeir voru við skyldustörf. Ákærði ber við minnisleysi. Hér liggur hins vegar fyrir að lögreglumennirnir sem um ræðir hafa allir borið um að ákærði hafi hótað þeim lífláti. Beindust hótanir ákærða að lögreglumönnunum við skyldustörf þeirra. Verður að telja að í orðum ákærða hafa falist bein hótun sem lögreglumenn höfðu fulla ástæðu til að taka alvarlega. Verður ákærði því sakfelldur samkvæmt þessum ákærulið og er háttsemin þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur 1974. Hefur hann ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi svo kunnugt sé. Hann hefur hér í dómi verið sakfelldur fyrir hótanir, vopnalagabrot og brot gegn valdstjórninni. Með hliðsjón af brotum ákærða verður hann dæmdur í þriggja mánaða fangelsi, sem bundið verður skilorði með þeim hætti er í dómsorði greinir.

Ákærði verður dæmdur til að greiða tildæmd málsvarnarlaun, ásamt virðisaukaskatti, svo sem í dómsorði er kveðið á um.

Af hálfu ákæruvaldsins var málið flutt af D-kvk-þgf K-kvk-þgf fulltrúa ríkissaksóknara.

D ó m s o r ð :

Ákærði, P-kk-nf Ó-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum 2 árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns 139.440 krónur.

S-kk-nf S-kk-nf.