S-44/2007

Mál þetta, sem þingfest var þann 22. febrúar sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 31. janúar 2007, á hendur D-kk-þgf Æ-kk-þgf K-kk-þgf, kt. 000000-0000, Roðamóa 5, Mosfellsbæ, „fyrir brot gegn lögreglusamþykkt fyrir sveitarfélagið Árborg, áfengis- og umferðarlögum með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 3. desember 2006, ölvaður valdið hættu og hneykslan á almannafæri með því að sitja uppi í afturrúðu bifreiðarinnar NK-902, sem ákærði var farþegi í, er henni var ekið austur Austurveg á Selfossi, og fyrir að hafa eftir að lögregla hafði afskipti af ákærða, neitað að gefa lögreglu upp nafn sitt og kennitölu.“

Ákæruvaldið telur þessa háttsemi varða við 19. gr., sbr. 1. mgr. 27. gr. áfengislaga nr. 75/1998, 1. mgr. 71. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og 1. mgr. 6. gr., sbr. 51. gr. lögreglusamþykktar fyrir sveitarfélagið Árborg nr. 53/2004, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um lögreglusamþykktir nr. 36/1988, og krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar. Við aðalmeðferð málsins leiðrétti sækjandi heimfærslu háttsemi í ákæru þannig að háttsemin ætti ekki undir 19. gr. áfengislaga heldur undir 21. gr. sbr. 1. mgr. 27. gr. áfengislaga.

Ákærði mætti við þingfestingu málsins og neitaði sök. Þá krafðist ákærði sýknu og að kostnaður yrði lagður á ríkissjóð.

Málsástæður:

Í frumskýrslu lögreglu, dagsettri 3. desember 2006, kemur fram að tilkynnt hefði verið til lögreglu um að bifreiðinni NK-902 væri ekið óvarlega um götur Selfoss. Hafði lögreglan í kjölfarið tal af ökumanni sem kvaðst ætla að bæta aksturslagið. Skömmu síðar sá lögreglan hvar bifreiðinni NK-902 var ekið austur Austurveg og sat farþegi vinstra aftursætis uppi í afturrúðu bifreiðarinnar. Var bifreiðin þá stöðvuð í kjölfarið á Bankavegi. Í viðræðum við ökumann bifreiðarinnar NK-902, P-kk-þf M-kk-þf, kvaðst hann hafa beðið farþegann, D-kk-þf, að láta af þessari háttsemi sinni. Þegar lögregla hafði tal af farþeganum í vinstra aftursæti bifreiðarinnar, kvaðst hann ekki vera með nein skilríki meðferðis og neitaði að gefa upp nafn og kennitölu. Þegar hann kom yfir í lögreglubifreiðina gerði hann tilraun til að yfirgefa hana og neitaði að hlýða fyrirmælum en farþeginn var greinilega undir áhrifum áfengis. Á farþeganum fundust, við leit, skilríki og kom í ljós að farþeginn hét D-kk-nf og var undir lögaldri eða 16 ára gamall. Þar sem D-kk-nf var ölvaður og undir lögaldri var honum tilkynnt að haft yrði samband við foreldra hans. Var D-kk-nf kynnt að hann væri handtekinn og við komu á lögreglustöð blés hann í S-D2 mæli sem sýndi 1,15‰.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði, kom fyrir dóminn. Kvaðst ákærði hafa, ásamt félögum sínum, verið á rúntinum á Selfossi og hefði vín verið haft um hönd. Sagði ákærði að lögreglan hefði haft afskipti af þeim skömmu eftir að þeir komu á Selfoss. Síðan þegar þeir félagarnir hefðu verið að fara frá pylsuvagninum á Selfossi hefði hann sett höndina út um hliðargluggann og vinkað lögreglunni. Þá hefði lögreglan stöðvað þá félaga aftur og í kjölfarið hefði ákærði verið færður yfir í lögreglubifreiðina. Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa setið í afturrúðu bifreiðarinnar NK-902 eða viðhaft ósæmileg orð um lögregluna. Sagðist ákærði hafa verið spurður um skilríki, eftir að hann var kominn yfir í lögreglubifreiðina, og hefði hann ekki fundið þau. Hefði ákærði þá verið spurður um nafn og kennitölu en svarað því til að hann hefði ætlað að hringja í móður sína fyrst en kvaðst hafa verið handtekinn við að reyna að hringja í hana. Kvaðst ákærði hafa fundið skilríki sín skömmu eftir að hann hefði verið handtekinn. Nánar aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa neitað að gefa lögreglunni upp nafn og kennitölu, heldur kvaðst hafa ætlað að hringja og spyrja móður sína um það fyrst hvort hann mætti gefa fyrrgreindar upplýsingar. Þá kvað ákærði vitnið P-kk-þf vera félaga sinn en ákærði var spurður út í rafbréf sem vitnið P-kk-nf sendi lögreglunni, þar sem hann mótmælti sekt er hann fékk í tengslum við sama atvik, en í bréfinu segir vitnið P-kk-nf ákærða hafa verið hálfan út um gluggann á bifreiðinni. Kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa viðhaft þá háttsemi sem í bréfinu greini. Aðspurður kvaðst ákærði hvorki hafa valdið nokkurri hættu eða hneykslan þegar hann vinkaði lögreglunni í umrætt sinn en enginn annar en þeir félagarnir hefðu verið á ferli þegar atvikið átti sér stað. Þá kvaðst ákærði nánar aðspurður ekki hafa setið í afturrúðu bifreiðarinnar NK-902, sem er af VW Passat gerð, heldur hefði hann setið í fremra farþegasæti bifreiðarinnar og kvaðst hafa verið í bílbelti þangað til lögreglan hefði sjálf tekið hann úr því.

Vitnið R-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, lögreglumaður, gaf skýrslu fyrir dóminum. Kvað vitnið lögregluna hafa fengið tilkynningu um ógætilegt aksturslag bifreiðarinnar NK-902, og hafði lögreglan í kjölfarið tal af ökumanni á Eyrarveginum á Selfossi. Bað lögreglan ökumanninn um að fara eftirleiðis varlega í umferðinni. Skömmu síðar hefði bifreiðinni verið ekið eftir Eyrarveginum til austurs, aftur framhjá lögreglunni, og hefði farþegi þá setið í afturrúðu bifreiðarinnar. Kvað vitnið lögregluna þá hafa veitt bifreiðinni eftirför og stöðvað hana við Bankaveg. Sagði vitnið ökumann hafa þótt það miður að lögreglan væri að hafa afskipti af sér aftur og kvaðst hafa, eftir fyrri afskipti lögreglunnar, beðið farþegann um að haga sér betur. Aðspurt kvað vitnið það vera ákærða sem það hefði séð sitja úti í vinstri afturglugga bifreiðarinnar og hefði hann ekki verið í öryggisbelti þar sem hann hefði setið í glugga bifreiðarinnar. Kvað vitnið ákærða hafa verið færðan yfir í lögreglubifreiðina og þegar þangað kom hefði ákærði neitað að gefa upp nafn og kennitölu og hefði hann verið ósáttur við afskipti lögreglunnar. Sagði vitnið ákærða hafa reynt að fara út úr lögreglubifreiðinni án þess að segja til nafns og hefði þá lögreglan tilkynnt honum í kjölfarið að hann væri handtekinn þar sem hann neitaði að segja til nafns. Aðspurt kvað vitnið ákærða hafa verið ölvaðan í umrætt sinn. Nánar aðspurt kvað vitnið ákærða hafa rokið út úr lögreglubifreiðinni en lögreglumaður, sem var með vitninu í för, hefði gripið í ákærða og hefði ákærði verið færður á lögreglustöðina í kjölfarið. Þegar á lögreglustöðina var komið hefði verið gerð öryggisleit á ákærða og hefði þá fundist á ákærða debetkort sem gaf til kynna hver hann var. Í kjölfarið var haft samband við forráðamenn ákærða. Aðspurt kvað vitnið að ákærði hefði verið látinn gefa öndunarsýni í S-D2 mæli sem hefði gefið niðurstöðuna 1,15‰ en það hefði gefið lögreglunni rökstuddan grun um að ákærði hefði verið vel undir áhrifum áfengis. Sagði vitnið varðstjóra einungis hafa náð í föður ákærða sem hefði ekki getað náð í ákærða fyrr en morguninn eftir og hafi ákærði því verið vistaður á lögreglustöð um nóttina. Þá kvað vitnið aðspurt aðra umferð hafa verið talsverða umrædda nótt en „rúntur“ hefði verið á þessum tíma og hefði háttsemi ákærða því ekki einungis skapað hættu fyrir hann sjálfan, heldur einnig aðra umferð. Þá kvaðst vitnið ekki muna hvort farþegar bifreiðarinnar hefðu verið fjórir með eða án ökumanns í umrætt sinn. Aðspurt kvað vitnið það hafa farið forgörðum að skrá niður nöfn annarra farþega bifreiðarinnar en athyglin hefði beinst að ákærða vegna afstöðu hans til afskipta lögreglunnar. Nánar aðspurt kvaðst vitnið ekki vera fullvisst um að það hefði verið ákærði sem það sá sitja í afturglugga bifreiðarinnar en kvað lögregluna hafa veitt bifreiðinni strax eftirför og það hefði verið ákærði sem hefði setið við umræddan glugga þegar lögreglan kom að bifreiðinni. Þá kvað vitnið það útilokað að ákærði hefði setið í fremra farþegasæti, eins og ákærði hefur gefið skýrslu um fyrir dómi. Þá kvaðst vitnið ekki muna til þess að ákærði hefði óskað eftir að fá að hringja í móður sína áður en hann gæfi lögreglunni upp nafn en kvað það þó kunna að vera. Nánar aðspurt kvað vitnið það ekki vera reglu hjá lögreglunni að taka niður nöfn annarra en þeirra sem taldir eru hafa brotið af sér og því hafi nöfn annarra farþega ekki verið tekin niður í tengslum við brot ákærða í umrætt sinn. Nánar aðspurt kvað vitnið ákærða hafa setið í vinstri afturglugga bifreiðarinnar, eftir að rúðan hefði verið skrúfuð niður, þannig að ákærði hefði verið hálfur út um glugga bifreiðarinnar á ferð og hefði það verið ástæða seinni afskipta lögreglunnar af bifreiðinni. Þá kvað vitnið nánar aðspurt ákærða hafa verið afar ósáttan við afskipti lögreglunnar af sér og hafa kveðið lögregluna ekkert koma það við hver hann væri, ólíkt öðrum farþegum bifreiðarinnar, sem hefðu verið samstarfsfúsir við lögreglu.

Vitnið R-kk-nf O-kk-nf, lögreglumaður, gaf skýrslu fyrir dómi. Kvað vitnið ákærða hafa setið í vinstri afturglugga bifreiðarinnar NK-902, nánar tiltekið hefði ákærði setið í glugganum með búkinn úti og fæturna inni í bifreiðinni þegar bifreiðinni var ekið framhjá lögreglubifreiðinni og hefði ákærði veifað hendinni og hrópað í áttina að lögreglubifreiðinni. Hefði þetta verið um einni til tveimur mínútum eftir fyrri afskipti lögreglunnar af sömu bifreið. Kvaðst vitnið hafa séð að það var ákærði sem sat í glugga bifreiðarinnar en kvað ákærða hafa verið sestan aftur niður þegar lögreglan hafði afskipti af honum. Þá kvað vitnið ákærða hafa verið áberandi ölvaðan og mjög ósamvinnuþýðan. Sagði vitnið háttsemi ákærða hafa skapað mikla hættu, bæði fyrir ákærða og aðra umferð, aukinheldur sem ákærði hefði ekki verið í öryggisbelti á meðan á háttseminni stóð. Þá sagði vitnið „rúntinn“ hafa verið í hámarki á þeim tíma sem atvikið átti sér stað, þ.e. aðfaranótt sunnudagsins, og því mikla umferð verið. Nánar aðspurt kvaðst vitnið vera öruggt um að það hefði verið ákærði sem það sá sitja í glugganum en ekki einhver annar farþegi bifreiðarinnar. Aðspurt kvað vitnið ákærða hafa verið fyrst spurðan á vettvangi um nafn og kennitölu og kvaðst vitnið ekki reka minni til þess að ákærði hefði þá óskað eftir því að fá að hringja í móður sína. Þá kvað vitnið ákærða hafa setið við umræddan glugga þegar lögreglan hafði afskipti af honum og hefði lögreglunni ekki þótt ástæða til að taka niður nöfn annarra farþega bifreiðarinnar í umrætt sinn, þar sem þeir hefðu ekki brotið neitt af sér.

Vitnið Ó-kk-nf F-kk-nf B-kk-nf, kt. 000000-0000, kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið vera félagi ákærða. Aðspurt kvað vitnið lögregluna hafa haft afskipti af þeim félögunum tvisvar umrædda nótt. Í fyrra skiptið hefði ökumaður bifreiðarinnar farið yfir í lögreglubifreiðina. Skömmu síðar, þegar þeir hefðu verið að aka framhjá lögreglunni, hefði „D-kk-nf“ farið með höndina út úr bifreiðinni og sýnt lögreglunni fingurinn og sagt eitthvað um leið sem vitnið kvaðst ekki muna. Þá kvaðst vitnið ekki muna hver hefði setið hvar í bifreiðinni í umrætt sinn. Vitnið sagðist ekki muna atburðinn svo gjörla, þar sem það hefði verið ölvað, en kvað ólíklegt að ákærði hefði setið uppi í gluggakistu bifreiðarinnar á ferð. Sagði vitnið sig ekki hafa heyrt hvað fór á milli ákærða og lögreglunnar, þegar lögreglan hafði afskipti af þeim í seinna skiptið. Þá kvað vitnið aðspurt sig ekki muna hvort aðrar rúður bifreiðarinnar hefðu verið opnar en rúða ákærða.

Vitnið S-kk-nf G-kk-nf, kt. 000000-0000, gaf skýrslu fyrir dómi. Aðspurt kvað vitnið ástæður afskipta lögreglunnar í umrætt sinn hafa verið vegna þess að ákærði hefði verið að hálfu út um gluggann á bifreiðinni. Kvaðst vitnið minna að ákærði hefði setið í aftara farþegasæti bifreiðarinnar, hægra megin, þegar atvikið átti sér stað og það hefði sjálft setið vinstra megin í sama sæti. Kvaðst vitnið ekki hafa verið að veifa til lögreglunnar en kvaðst ekki muna hvort það hefði verið með rúðuna skrúfaða niður. Þá kvaðst vitnið minna að vitnið Ó-kk-nf hefði setið í fremra farþegasæti bifreiðarinnar og vitnið A-kk-nf hefði setið við hliðina á sér. Vitnið kvaðst ekki hafa heyrt hvað fór á milli ákærða og lögreglunnar í umrætt skipti en kvaðst halda að ákærði hefði verið handtekinn vegna þess að hann hefði reynt að hlaupa í burtu. Aðspurt kvaðst vitnið hafa einungis drukkið tvo bjóra umrætt kvöld. Nánar aðspurt kvaðst vitnið muna til þess að ákærði hefði farið út um gluggann á bifreiðinni, þ.e. með höndina út og hausinn, um það leyti sem þeir hefðu ekið framhjá lögreglunni. Þá kvaðst vitnið muna til þess að ákærði hefði reynt að hlaupa í burtu rétt eftir að lögreglan hefði verið búin að taka niður nöfn hinna farþeganna og þá hefði lögreglan tekið hann niður.

Vitnið P-kk-nf M-kk-nf Þ-kk-nf, kt. 000000-0000, öryggisvörður, gaf skýrslu í gegnum síma fyrir dóminum. Vitnið kvaðst hafa verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn. Vitnið kvað þá félagana hafa verið á ferð á Selfossi þegar þeir hefðu ekið framhjá lögreglunni, sem hefði verið stopp úti í vegkanti, og hefði ákærði þá teygt höndina út um gluggann á bifreiðinni um leið og hann hefði öskrað. Kvað vitnið ákærða hafa setið í fremra farþegasæti, við hliðina á sér. Sagði vitnið ákærða hafa verið í bílbelti allan tímann og kvaðst hafa málsatvik hundrað prósent á hreinu. Aðspurt kvað vitnið sig einungis hafa verið stöðvaðan af lögreglunni í þetta eina skipti umrædda nótt. Þá var vitnið spurt út í andmælabréf sem það kannaðist við að hafa sent lögreglunni á Selfossi vegna sektarboðs sem það hefði fengið í tengslum við umrætt atvik. Í bréfinu segir „í sömu andrá bregður D-kk-nf sem orðinn var mjög ölvaður sér hálfur út um gluggan úr bílnum mínum og öskrar beint framan í lögreglukonuna“. Kvað vitnið fyrir dómi ákærða hafa teygt báðar hendurnar út um gluggann í umrætt sinn en kvað ákærða þó hafa verið í belti allan tímann. Aðspurt kvaðst vitnið minna að vitnið S-kk-nf hefði setið í aftara farþegasæti bifreiðarinnar, vinstra megin, en kvaðst þó ekki vera visst þar sem farþegarnir hefðu eitthvað skipt um sæti fyrr um kvöldið. Þá kvað vitnið að lögreglan hefði spurt þá félagana um nöfn sem þeir hefðu allir gefið upp og kvaðst vitnið hafa orðið vitni að því þegar ákærði gaf lögreglunni upp nafn sitt þar sem hann sat í aftursæti lögreglubifreiðarinnar. Nánar aðspurt kvaðst vitnið vera eitthundrað og tíu prósent öruggt á því að hafa orðið vitni að því þegar ákærði gaf lögreglu upp nafn sitt og kennitölu. Sagði vitnið ákærða hafa spurt sig hvort hann þyrfti að gefa upp nafn, sem vitnið kvað vera, og þá hefði ákærði gert svo. Sagði vitnið sig hafa séð þegar lögregla skrifaði niður nafn ákærða og kennitölu en síðan hefði lögreglan í kjölfarið rétt ákærða aftur debetkortið sitt. Kvað vitnið þetta hafa gerst aftur í lögreglubifreiðinni og hefði einungis vitnið og ákærði verið í lögreglubifreiðinni ásamt lögreglumanninum. Aðspurt kvaðst vitnið ekki muna til þess að ákærði hefði reynt að hlaupa í burtu úr lögreglubifreiðinni, heldur hefði hann farið beint inn í lögreglubifreiðina og verið þar. Þá kvaðst vitnið halda að ákærði hefði verið færður í lögreglubifreiðina vegna þess að hann hefði verið ungur og ölvaður og hefði verið að öskra í áttina að lögreglunni þegar þeir óku framhjá henni.

Vitnið A-kk-nf M-kk-nf Þ-kk-nf, kt. 000000-0000, gaf símaskýrslu fyrir dómi. Kvaðst vitnið muna lítið frá kvöldinu þar sem langt væri um liðið, auk þess sem hann hefði verið ölvaður. Kvaðst vitnið ekki geta sagt til um það með vissu hvort ákærði hefði farið út í glugga bifreiðarinnar í umrætt sinn. Þó kvaðst vitnið muna eftir því að ákærði hefði setið í lögreglubifreiðinni og hefði ætlað að „djóka“ með því að hlaupa í burtu og þá hefði hann verið handtekinn. Aðspurt kvaðst vitnið halda að ákærði hefði setið í aftara farþegasæti, hægra megin. Þá kvaðst vitnið ekki muna hver hefði setið í aftara farþegasæti, vinstra megin, og kvaðst einungis halda að ákærði hefði setið hægra megin en kvaðst þó ekki visst um það eða um hver hefði setið í fremra farþegasæti bifreiðarinnar.

Ákærði kom aftur fyrir dóminn. Nánar aðspurður um það hvenær hann hefði gefið lögreglu upp nafn og kennitölu, kvað ákærði það hafa verið þegar hann hefði setið í lögreglubifreiðinni. Kvað ákærði sig hafa verið búinn að gefa lögreglunni upp nafn og kennitölu en ekki hafa verið búinn að sýna þeim skilríki. Síðan hefði hann verið að leita í vasa innan á jakka sínum, þegar hann hefði fundið debetkortið og ætlað að sýna lögreglumanninum það, en þá hefði lögreglumaðurinn rifið kortið af sér. Þá hefði ákærði ætlað að hringja í móður sína en lögreglukonan þá rifið af sér símann og tilkynnt sér að hann væri handtekinn.

Niðurstöður:

Í máli þessu er uppi ágreiningur um hvort ákærði hefði verið með bílbelti í bifreiðinni, hvort ákærði hefði sest upp í gluggann á bifreiðinni á meðan hún var á ferð og hvort ákærði hefði neitað að gefa lögreglu nafn og kennitölu þegar eftir því var innt.

Ákærði hefur sjálfur haldið því fram að hann hafi setið í fremra farþegasæti bifreiðarinnar. Vitnin S-kk-nf og A-kk-nf M-kk-nf hafa hins vegar borið að ákærði hafi setið í aftursæti bifreiðarinnar, hægra megin. Þá kvaðst vitnið Ó-kk-nf F-kk-nf ekki muna eftir sætaskipan. Vitnið P-kk-nf M-kk-nf, ökumaður bifreiðarinnar, staðfesti framburð ákærða um að hann hefði setið í fremra farþegasæti bifreiðarinnar. Til þess er þó að líta að framburður P-kk-ef M-kk-ef þótti ótrúverðugur fyrir dóminum og þá með tilliti til framburðar annarra og bréfs sem hann ritaði lögreglu. Lögreglumennirnir tveir, R-kk-nf og R-kvk-nf, sem fylgdu bifreiðinni eftir, báru því báðir við að ákærði hefði setið í aftursæti bifreiðarinnar, vinstra megin, þegar þeir komu að bifreiðinni. Þá bar vitnið R-kk-nf, lögreglumaður, að hann hefði borið kennsl á ákærða í aftursætinu, vinstra megin, strax og lögreglan veitti bifreiðinni eftirför. Þá hefur komið fram í vitnisburði farþeganna að þeir hafi allir verið eitthvað ölvaðir umrædda nótt og jafnframt hefur vitnið P-kk-nf M-kk-nf borið því við að farþegarnir hefðu nokkrum sinnum skipt um sæti í umrætt sinn. Þegar framburður þeirra vitna sem voru í bifreiðinni í umrætt sinn er metinn heildstætt, verður ekki byggt á honum utan að fyrstu viðbrögð vitnisins P-kk-ef, sem koma fram í bréfi hans til lögreglunnar, styðja þá frásögn lögreglu að ákærði hefði farið hálfur út um glugga bifreiðarinnar á meðan á akstri stóð. Með vísan til vitnisburðar tveggja lögreglumanna ásamt fyrstu frásögn ökumanns bifreiðarinnar, verður að telja, þannig að hafið sé yfir allan skynsamlegan vafa, nægjanlega sönnun fram komna á háttsemi ákærða þannig að ákærði hafi setið í aftursæti bifreiðarinnar, vinstra megin.

Þá hefur ákærði neitað því að hafa sest upp í glugga bifreiðarinnar á ferð, þannig að búkurinn hafi staðið út um gluggann, og veifað til lögreglunnar. Ákærði hefur þó viðurkennt að hafa veifað til lögreglunnar en kveðst ætíð hafa setið í sætinu og með bílbeltið spennt. Þeim vitnum sem voru með ákærða í bifreiðinni í umrætt sinn ber ekki saman um hvernig ákærði hagaði sér. Vitnið Ó-kk-nf man til þess að ákærði hafi baðað út höndunum en taldi ólíklegt að ákærði hefði setið í glugganum. Vitnið P-kk-nf M-kk-nf sagði í bréfi, sem það sendi lögreglu skömmu eftir atvikið til að mótmæla sektarboði sem það hafði fengið, að ákærði hefði verið hálfur út um gluggann en í bréfinu segir meðal annars: „… þegar 3 tímar og u.þ.b. 20 mínútur eru liðnar laugardeginum 3. desember 2006, keyrum við fram á lögreglubíl sem er stopp úti í kanti, og er þar annar lögregluþjónninn að ræða við bílstjóran (stendur s.s. við bílstjórahurðina/gluggan) Í sömu andrá bregður D-kk-nf sem orðinn var mjög ölvaður sér hálfur út um gluggan úr bílnum mínum og öskrar beint framan í lögreglukonuna sem stóð úti við bílinn ”LÖGGUGERPI!“ um leið gefur hann þeim “puttann” og hlær svo heilmikið …“ Fyrir dómi dró vitnið úr þessari lýsingu sinni og kvað ákærða einungis hafa sett báðar hendurnar út um gluggann á bifreiðinni. Vitnið S-kk-nf bar fyrir dómi að hann hefði talið ástæður afskipta lögreglunnar af þeim félögunum hafa verið vegna þess að ákærði hefði verið hálfur út um gluggann á bifreiðinni. Vitnið A-kk-nf M-kk-nf kvaðst ekki muna eftir þessu atviki. Þá hefur vitnið R-kvk-nf, lögreglumaður, borði svo fyrir dómi að það hafi séð einstakling sitja uppi í glugga bifreiðarinnar, þannig að hann hefði verið hálfur úti, og hefði lögreglan veitt bifreiðinni óslitna eftirför. Hefði það síðan reynst vera ákærði sem sat við umræddan glugga þegar lögreglan hafði tal af ökumanni. Vitnið R-kk-nf, lögreglumaður, kvaðst hafa borið kennsl á ákærða þar sem hann sat í glugga bifreiðarinnar þegar hann fór framhjá lögreglunni. Þegar vitnisburður vitna fyrir dómi er metinn, telur dómurinn, þannig að hafið sé yfir allan skynsamlegan vafa, að það hafi verið ákærði sem sat í umrætt sinn í vinstri afturglugga bifreiðarinnar NK-902, þegar henni var ekið framhjá lögreglunni. Hefur ákærði þannig valdið hættu og hneykslan á almannafæri með háttsemi sinni eins og rétt þykir lýst í ákæruskjali. Hefur ákærði því unnið sér til refsingar með háttsemi sinni.

Sannað þykir að ákærði hafi setið í vinstri afturglugga bifreiðarinnar á ferð og hefur ákærði því eðli málsins samkvæmt ekki verið í öryggisbelti þann tíma sem hann sat í glugganum. Þeirri háttsemi ákærða er þó ekki lýst í ákæruskjali þó svo að háttsemin sé færð til refsiákvæða. Gera verður þá kröfu til ákæruvaldsins að það lýsi þeirri háttsemi í ákæru sem ákært er fyrir. Ekki er talið nóg að ætla að háttsemin liggi í hlutarins eðli. Í 117. gr. laga um meðferð opinberra mála segir að hvorki megi dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Þá segir að rétt sé þó að dæma áfall á hendur ákærða þótt aukaatriði brots, svo sem staður og stund þess, séu ekki skýrt eða rétt greind, enda telji dómari að vörn hafi ekki verið áfátt þess vegna. Í 1. mgr. 71. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 segir að hver sá sem sitji í sæti bifreiðar sem búið er öryggisbelti skuli nota beltið þegar bifreið er á ferð. Þessari háttsemi er ekki lýst í ákæru, það er að ákærði hafi ekki notað öryggisbelti í umrætt sinn. Verður að túlka ákvæðið svo þröngt að dómara sé eingöngu heimilt að líta hjá villum svo sem stað og stund og öðrum sambærilegum villum. Ekkert í ákvæðinu gefur dómara heimild til að fara út fyrir þessa undanþágu og ætla ákærða þá hegðun sem lýst er í refsiákvæðinu sjálfu ef lýsingu á háttseminni vantar í ákæru. Af þessum sökum verður ákærði ekki sakfelldur fyrir brot á 1. mgr. 71. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Ákærða er gefið að sök að hafa neitað að gefa lögreglu upp nafn og kennitölu þegar lögreglan innti hann eftir því, skömmu eftir að lögregla hafði tal af ákærða. Ákærði kveðst ekki hafa neitað að gefa lögreglu upp nafn sitt og kennitölu, heldur kvaðst ákærði einungis hafa ætlað að hringja í móður sína til að spyrja leyfis um hvort hann mætti gefa umbeðnar upplýsingar. Einnig hefur ákærði borið því við að hann hafi ekki fundið skilríki á sér fyrr en skömmu eftir handtöku. Vitnin R-kvk-nf og R-kk-nf, lögreglumenn, hafa borið svo fyrir dómi að ákærði hefði verið færður yfir í lögreglubifreiðina og þar hefði ákærði neitað að segja til nafns og verið afar ósáttur við afskipti lögreglunnar af sér. Þá hafa vitni sagt ákærða hafa reynt að flýja úr lögreglubifreiðinni en hann verið stöðvaður. Í kjölfarið hefði ákærði verið handtekinn og færður á lögreglustöð en við öryggisleit á lögreglustöð hefðu skilríki fundist á ákærða. Vitnið A-kk-nf M-kk-nf hefur borið fyrir dómi að ákærði hafi ætlað að „djóka“ í lögreglunni með því að flýja úr lögreglubifreiðinni og verið handtekinn fyrir vikið. Vitnið P-kk-nf M-kk-nf hefur borið svo fyrir dómi að það hafi orðið vitni að því að ákærði hefði gefið lögreglu upp nafn sitt og kennitölu. Hefur vitnið sagt ákærða hafa spurt sig álits um hvort hann þyrfti að gefa upp umbeðnar upplýsingar, sem ákærði hafi sagt hann þurfa að gera. Þá kvaðst vitnið P-kk-nf M-kk-nf hafa séð þegar lögreglan skrifaði niður nafn ákærða og kennitölu, þegar þeir hafi verið í lögreglubifreiðinni á vettvangi. Þegar litið er til framburðar ákærða og vitna er eitt vitni sem styður framburð ákærða. Þeim ber þó ekki saman að öllu leyti um málsatvik og hefur framburður vitnisins P-kk-ef M-kk-ef þótt ótrúverðugur fyrir dómi. Framburður lögreglumannanna hefur á hinn bóginn verið staðfastur og í samræmi í öllum tilvikum. Verður því að telja sannað að ákærði hafi brotið gegn gildandi lögreglusamþykkt. Hefur hann því unnið sér til refsingar og er háttsemi ákærða réttilega færð til refsiákvæða.

Fyrir dómi fór verjandi ákærða fram á frávísun þess ákæruliðar er snýr að ölvun ákærða á almannafæri, sökum þess að í ákæruskjali er vísað til 19. gr. laga nr. 75/1998 en háttsemi ákærða eigi undir 21. gr. sömu laga. Kvað verjandi ákærða vörnina hafa byggst upp á framangreindri 19. gr. laga nr. 75/1998.

Í 116. gr. laga nr. 19/1991 er kveðið á um hvað skuli koma fram í ákæru. Samkvæmt c-lið 1. mgr. á að greina hvert brotið er, hvar og hvenær það er talið framið, heiti þess að lögum og önnur skilgreining og loks heimfærsla þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla sé því að skipta. Í 1. mgr. 117. gr. sömu laga segir að hvorki megi dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Þó megi dæma eftir öðrum refsiákvæðum en í ákæru greinir hafi ákærða eða verjanda verið gefið færi á að tjá sig um sakaratriði og vörn verði þannig ekki áfátt að þessu leyti. Þegar litið er til spurninga, bæði ákæruvaldsins og verjanda, við skýrslutökur fyrir dómi, má sjá að spurningar til vitna og ákærða voru á þá leið að verjanda ákærða virtist vera vel kunnugt undir hvaða refsiákvæði háttsemi ákærða heyrði til, þrátt fyrir heimfærslu í ákæruskjali. Telur dómurinn vörn ákærða því ekki svo áfátt að varði frávísun þess hluta ákærunnar. Hefur ákærði því unnið sér til refsingar samkvæmt þessum hluta ákærunnar, þrátt fyrir framangreinda annmarka ákærunnar.

Að öllu ofangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 30.000 króna sekt til ríkissjóðs, sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í fjóra daga.

Með vísan til 1. mgr. 165. gr., sbr. 164. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, skal ákærða gert að greiða málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns sem ákvarðast 194.220 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts. Enginn annar sakarkostnaður hefur hlotist af máli þessu.

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf flutti málið fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómsuppsaga hefur dregist vegna starfsanna dómarans.

D ó m s o r ð :

Ákærði, D-kk-nf Æ-kk-nf K-kk-nf, greiði 30.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í 4 daga. Ákærði greiði málsvarnarlaun til verjanda síns, G-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 194.220 krónur.

Á-kvk-nf G-kvk-nf