S-524/2005

Mál þetta, sem dómtekið var þann 15. mars sl., er höfðað hér fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra með ákæruskjali lögreglustjórans á Húsavík, útgefnu 12. desember 2005, á hendur X

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 22. mars 2005, ekið hvítri vörubifreið með skráningarnúmerið [...], suður Hringveg í Þingeyjarsýslu og beygt inn á bifreiðastæði við verslunina Laugasel í Reykjadal, þar sem starfsmenn Vegagerðarinnar vógu bifreiðina en við vigtun kom í ljós að framás vörubifreiðarinnar var 1100 (15,7%) yfir leyfðri þyngd.

Telst þetta varða við III. kafla reglugerðar nr. 528/1998, um stærð og þyngd ökutækja, sbr. nú IV. kafla reglugerðar nr. 688/2005, sbr. 75. gr. og 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 48/1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar.“

Verjandi ákærða krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa og að málskostnaður greiðist úr ríkissjóði.

I.

Samkvæmt rannsóknargögnum var bifreið ákærða ekið suður þjóðveg nr. 1 við Laugasel í Reykjadal þann 22. mars 2005 þar sem leyfður öxulþungi hafði verið færður niður í 10 tonn sökum hættu á slitlagsskemmdum vegna aurbleytu í vegi. Bifreiðinni var ekið inn á bifreiðastæði við Laugasel og vigtuðu umferðareftirlitsmenn hana þar. Samkvæmt þeirri mælingu voru 8,1 tonn á ás 1 en 15,2 tonn samtals á ásum 2 og 3. Leyfð þyngd á ás 1 var 7 tonn og leyfð þyngd á ásum 2 og 3 voru 16 tonn. Samkvæmt vettvangsskýrslu kvaðst ákærði hafa vitað af þungatakmörkunum en talið þunga bifreiðarinnar í lagi. Hann gerði ekki athugasemdir við niðurstöður vigtunarinnar eða framkvæmd hennar. Þar sem stutt var á losunarstað var ákærða leyft að ljúka för.

Í kjölfarið sendi deildarstjóri hjá Vegagerðinni sýslumanninum á Húsavík kæru vegna brota á reglugerð nr. 528/1998 og var ákærða sent sektarboð þann 23. ágúst 2005 þar sem honum var boðið að ljúka málinu með greiðslu kr. 40.000 í sekt til ríkissjóðs. Þann 29. ágúst mætti hann að eigin frumkvæði til lögreglunnar á Húsavík og hafnaði sektarboðinu.

II.

Ákærði kveðst hafa stöðvað bifreið sína á bifreiðastæði við Laugasel í Reykjadal og þá hafi eftirlitsmenn komið til hans og sagst hafa heimild til að skoða skífur og annað í bifreiðinni og til að vigta hana. Hann hafi svo farið í bifreiðina til þeirra þar sem honum hafi verið sagt að bifreiðin hafi verið 300 kg. of þung en að ef hlassið hefði verið aðeins aftar á bifreiðinni hefði þetta verið í lagi. Eftirlitsmennirnir hafi einnig sagt að ekkert mál yrði úr þessu og leyft honum að halda áfram með farminn óbreyttan. Ákærði kveðst vera atvinnubílstjóri. Ákærði kveður eftirlitsmennina ekki hafa framvísað neinu leyfi og hann hafi ekki skrifað undir neitt.

Vitnið I-kvk-nf D-kvk-nf G-kvk-nf umferðareftirlitsmaður kveðst hafa verið í eftirlitsferð í Reykjadal í greint sinn ásamt S-kk-þgf I-kk-þgf J-kk-þgf. Hún kveðst starfa við umferðareftirlit hjá Vegagerðinni. Hún hafi fengið þjálfun í að mæla ásþunga bifreiða og hlotið löggildingu sem vigtarmaður í byrjun apríl 2005. Vitnið kveður ákærða hafa stöðvað bifreiðina á bifreiðastæðinu við Laugasel og við skoðun hafi komið í ljós að hún hafi verið of þung. Vitnið segir vogirnar sem notaðar voru yfirfarnar af Frumherja. Vitnið kveðst ekki muna hvort ákærði mótmælti mælingunum á staðnum. Vitnið segir að þau punkti niðurstöður í blokkir sem þau hafi á staðnum og framlögð skýrsla sé unnin upp úr því. Vitnið segir ákærða ekki hafa undirritað vinnuskjalið og man ekki hvort honum voru kynntar tölurnar á staðnum. Vitnið kveðst ekki muna hvort loftþrýstingur var mældur í umrætt sinn. Þá kveðst vitnið ekki muna alveg hvernig takmarkanir á ásþunga hafi verið auglýstar en í það minnsta hafi verið merking á veginum.

Vitnið S-kk-nf I-kk-nf J-kk-nf umferðareftirlitsmaður kveðst hafa verið við hefðbundið eftirlit umrætt sinn. Bifreiðinni TP-200 hafi verið ekið inn á bifreiðastæði við Laugsel og ákveðið hafi verið að vigta hana vegna þess að hún hafi verið lestuð möl og á leiðinni verið í gildi sérstakar þungatakmarkanir. Vitnið kvað heildarþunga bifreiðarinnar hafa verið 300 kg. yfir leyfðri heildarþyngd og það sé innan vikmarka. Hins vegar hafi þyngd á framási verið 1.100 kg. yfir leyfðum ásþunga. Vitnið segir reglur um þunga bifreiða fyrst og fremst snúa að leyfðum þunga hvers áss og það varði lestun bifreiðarinnar. Í þessu tilfelli hafi farmurinn verið rangt staðsettur á palli þannig að þunginn hafi lent um of á framás bifreiðarinnar. Ákærði hafi raunar, í umrætt sinn, einnig brotið gegn leyfðum ásþunga samkvæmt skráningu bifreiðarinnar því samkvæmt henni megi þungi á framás hennar aðeins vera 7,5 tonn en hafi verið 8,1 tonn. Vitnið kveðst ekki muna hvort ákærða voru kynntar niðurstöður vigtunarinnar en kveðst þó minna að svo hafi verið. Ekki sé rétt að ákærða hafi verið tjáð að ekkert yrði úr málinu en honum hafa verið leyft að halda áfram för sinni vegna þess að ekki hafi verið nema u.þ.b. kílómetri á losunarstað. Vitnið segir ekki venju að ökumaður undirriti skýrslu á vettvangi. Vitnið kveður mælinguna hafa verið gerða á sléttu og góðu undirlagi á bifreiðastæðinu. Vogirnar séu árlega yfirfarnar af Frumherja, tvær þeirra hafi verið skoðaðar 14. desember 2004 og tvær 16. desember 2004 og þær þá verið í góðu lagi. Vitnið kveðst hafa löggildingu til vigtunarstarfa. Samkvæmt reglugerð sé ekki gerð krafa um löggildingu en Vegagerðin geri þær kröfur. Þó komi upp tilvik þar sem aðeins annar sé með löggildingu og beri þá ábyrgð á vigtuninni, hinn sé vitni. Að auki segir vitnið gerðar kröfur um að eftirlitsmenn sæki fleiri námskeið varðandi starfið. Vitnið kveðst áður hafa starfað sem lögreglumaður til fjölda ára og sem slíkur sinnt slíku eftirliti ásamt starfsmönnum Vegagerðarinnar, allt frá árinu 1989. Hann hafi svo hafið störf við umferðareftirlit hjá Vegagerðinni árið 1999 og starfað sem deildarstjóri frá árinu 2001. Vitnið kveður loftþrýsting í dekkjum yfirleitt ekki mældan, aðeins í sérstökum tilfellum. Vitnið segir takmarkanir á ásþunga auglýstar við upphaf vegar, þá séu slíkar takmarkanir ávallt auglýstar á heimasíðu Vegagerðarinnar, á textavarpi sjónvarpsins og í útvarpi. Að auki séu þeir sem þess óska á póstlista og fái sendar upplýsingar um slíkar takmarkanir.

III.

Af hálfu ákærða er á því byggt að eftirlitsmennirnir hafi ekki haft heimild til að mæla ásþunga bifreiðarinnar og stöðva akstur hennar í þeim tilgangi. Samkvæmt 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála metur dómari það hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verður vefengdi með skynsamlegum rökum, sé komin fram um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti. Verður því ekki, í máli þessu, skorið úr um heimildir vegaeftirlitsmanna að þessu leyti, enda varðar það ekki niðurstöðu málsins. Fram er komið að annar þeirra eftirlitsmanna er vigtuðu bifreið ákærða í umrætt sinn var löggiltur vigtunarmaður og hafði starfað við slíkt eftirlit í fjölda ára. Þá var annar eftirlitsmaður vitni að vigtuninni. Með vísan til gagna málsins og framburðar vitna er því talið sannað að þungi á ás 1 á bifreið ákærða hafi verið svo sem í ákæru greinir.

Í umrætt sinn voru í gildi sérstakar takmarkanir á ásþunga á þeirri leið er ákærði ók, sbr. 76. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með síðari breytingum, sbr. 14. gr. reglugerðar nr. 528/1998 um stærð og þyngd ökutækja. Í auglýsingu nr. 306/1998 um takmörkun á heildarþyngd og ásþunga ökutækja er að finna skýringar á því hvernig þyngd má dreifast á ása bifreiðar þegar ásþungi er takmarkaður við 10 tonn. Samkvæmt auglýsingunni mátti framás bifreiðarinnar aðeins vega 7 tonn. Breytir þar engu að á afturásum hafi verið minna en leyfilegt var og heildarþyngd aðeins 300 kg. yfir leyfilegri heildarþyngd enda er meginatriði ofangreindra reglna hvernig þyngdin dreifist á ása bifreiðarinnar.

Samkvæmt ofangreindu verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem í ákæru greinir og varðar hún við 76. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993 og 12. gr., sbr. 14. gr. reglugerðar nr. 528/1998 um stærð og þyngd ökutækja.

Samkvæmt sakaskrá ríkisins hefur ákærði ekki áður verið dæmdur til refsingar. Þykir refsing hans nú hæfilega ákveðin kr. 40.000- í sekt til ríkissjóðs og komi 3 daga fangelsi í stað refsingarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna

Samkvæmt niðurstöðu málsins og 165. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála bera að dæma ákærða til greiðslu málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, B-kvk-ef S-kvk-ef hdl. sem þykja hæfilega ákveðin kr. 110.000- og er þá virðisaukaskattur meðtalinn. Annar sakarkostnaður er ekki í málinu.

Dómsuppsaga hefur tafist lítillega vegna anna dómarans.

Dóm þennan kveður upp F-kk-nf Ó-kk-nf dómstjóri.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði X greiði kr. 40.000- í sekt til ríkissjóðs en 3 daga fangelsi komi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kvk-ef S-kvk-ef hdl., kr. 110.000- að virðisaukaskatti meðtöldum.