E-201/2021

Mál þetta var höfðað með birtingu stefnu þann 2 0. janúar 2021 ogtekið til dóms 3 0. júní sl.

Stefnandi er Virkjun ehf., kt. 000000- 0000, [...], [...].

Stefndi er Skarðseyri ehf., kt. 000000- 0000, [...], [...].

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 18.947.309 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 30. júní 2017 og til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda, en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar að mati dómsins.

Útivist varð af hálfu stefnda við fyrirtöku málsins 30. júní sl., eftir að fram hafði komið greinargerð af hálfu stefnda. Var málið þá tekið til dóms með vísan til 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, eftir framkomnum gögnum og sókn stefnanda með tilliti til þess sem fram hafði komið af hálfu stefnda.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Í málinu liggja fyrir útgefnir reikningar stefnanda á hendur stefnda, auk ítarlegrar dagbókar og tímaskráningar stefnanda vegna verksins. Útgefnir reikningar eru allir sagðir vegna framkvæmda við fasteignina að [...] á [...]. Í umræddu húsnæði var áður [...]safn [...]kaupstaðar, en stefnandi seldi stefnda húsnæðið á árinu 2009.

Í ársbyrjun 2015 fékk stefndi leyfi bæjaryfirvalda á [...]til að breyta fasteigninni í fjölbýlishús og byggja að auki annað hús á lóðinni. Á grundvelli kunningsskapar fyrirsvarsmanna aðila var gerður munnlegur samningur um að stefnandi myndi sjá um þær breytingar og framkvæmdir, sem munu hafa hafist í apríl 2015 og lokið á fyrri hluta ársins 2017 samkvæmt því sem getur um í stefnu. Óumdeilt er með aðilum að samið var um að verkið skyldi unnið í tímavinnu. Þá virðist óumdeilt að vík hafi orðið á milli vina á framkvæmdartíma.

Stefnandi kveðst hafa gefið út reikninga í samræmi við framvindu verksins, sbr. eftirfarandi reikninga:

Nr. Dags. Eindagi Fjárhæð

629 5.12.2015 20.12.2015 51.093.287

701 15.4.2016 30.4.2016 31.062.560

725 28.6.2016 13.7.2016 41.678.950

766 28.10.2016 12.11.2016 20.937.846

812 11.1.2017 26.1.2017 17.980.000

819 31.5.2017 15.6.2017 19.772.129

Samtals 182.524.772

Þá kveður stefnandi að stefndi hafi greitt inn á verkið, sbr. eftirfarandi:

Dags. Innborgun Dags. Innborgun

29.5.2015 8.494.000 15.4.2016 5.000.000

30.6.2015 6.000.000 28.4.2016 3.000.000

3.7.2015 2.000.000 13.5.2016 5.000.000

28.7.2015 8.000.000 6.6.2016 5.000.000

1.9.2015 6.800.000 7.6.2016 5.000.000

30.9.2015 9.000.000 13.6.2016 3.000.000

30.10.2015 13.000.000 5.7.2016 6.000.000

1.12.2015 10.000.000 18.7.2016 2.500.000

2.12.2015 600.000 4.8.2016 5.000.000

23.12.2015 6.000.000 15.8.2016 1.250.000

27.1.2016 10.000.000 19.8.2016 5.000.000

5.2.2016 4.500.000 6.9.2016 5.000.000

9.2.2016 1.433.463 15.9.2016 2.000.000

29.2.2016 8.000.000 31.10.2016 5.000.000

23.3.0216 9.000.000 17.11.2016 3.000.000

Samtals 163.577.463

Stefnandi byggir dómkröfu sína á því að hún sé mismunur á útgefnum reikningum stefnanda annars vegar og innborgunum stefnda hins vegar. Reikningur númer 819, dags. 31. maí 2017, sélokareikningur verksins. Með innborgunum stefnda séu eftirstöðvar þess reiknings 18.947.309 krónur, sem er dómkrafa stefnanda.

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Stefnandi byggir kröfu sína á meginreglu samninga- og kröfuréttarins um loforð og efndir fjárskuldbindinga, og þar sem eftirstöðvar skuldarinnar hafa ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir hafi verið nauðsynlegt að höfða þetta mál.

Stefnandi byggir kröfu sína á því að stefndi hafi óskað eftir vinnuframlagi stefnanda og samið við hann um að vinna verkið í tímavinnu. Að auki byggir stefnandi á því að samið hafi verið um að stefnandi innheimti sérstaklega fyrir aðkeypta þjónustu og efni að viðbættu álagi.

Stefnandi byggir jafnframt á því að stefndi hafi ekki gert athugasemdir við tímagjald stefnanda né tímafjölda verksins meðan á framkvæmdum stóð. Þá hafi stefndi heldur ekki gert athugasemdir við aðkeypta þjónustu né efniskaup sem innheimt var meðan á verkinu stóð. R eikningar hafi verið gefnir út eftir framvindu verksins byggði rá vinnuskýrslum úr tímaskráningarkerfinu Tímon og mánaðaruppgjöri.

Stefnandi byggir á því að samið hafi verið um að aðkeypta þjónustu og efniskaup skyldi greiða með álagi eins og hefðbundið er. Þannig hafi stefnandi innheimt fyrir aðkeypta þjónustu og efni með 5% álagi fyrir utan eitt skipti með 10% álagi, í báðum tilfellum vel innan þeirra marka sem almennt tíðkast og í fullu samræmi við samkomulag aðila um að halda kostnaði í lágmarki.

Ofangreind skuld að fjárhæð 18.947.309 krónur séu eftirstöðvar reiknings útgefins 31. maí 2017. Útgáfudagur reikninga sé tiltekinn á hverjum og einum reikningi og eindagi 15 dögum síðar. Með vísan til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu sé miðað við að upphafsdagur dráttarvaxta sé mánuði eftir útgáfudag.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu samninga- og kröfuréttarins um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Krafan um dráttarvexti byggist á lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sérstaklega 1. mgr. 6. gr. Um málskostnað sé vísað til XXI. kafla einkamálalaga nr. 91/1991, og um varnarþing til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda:

Stefndi krefst sýknu af kröfu stefnanda. Stefndi telur sig hafa greitt stefnanda að fullu fyrir þá vinnu sem hann innti af hendi við umrædda húsbyggingu, og sé því skuldlaus við stefnanda. Í raun hafi komið í ljós að stefnandi hafi ofrukkað stefnda. Stefndi eigi því kröfu á hendur stefnanda en ekki öfugt. Reikningur stefnanda fyrir vinnu frá 31. maí 2017, sé því algjörlega tilhæfulaus.

Verði talið að stefnandi hafi átt lögmæta kröfu á hendur stefnda er byggt á því að hún hafi fallið niður vegna tómlætis þar sem stefnandi hafi krafist greiðslu meintrar lokagreiðslu verksins löngu eftir verklok og eftir að stefnandi, sem var í góðri trú, taldi sig vera búinn að greiða fyrir verkið að fullu.

Stefndi telur að sá tímafjöldi sem liggi að baki meintri vinnu stefnanda í heild sé ekki í samræmi við raunverulegt vinnuframlag. Stefndi hafi ofgreitt stefnanda og eigi því gagnkröfu á hendur stefnanda og/eða rétt til afsláttar. Byggist gagnkrafan, eða eftir atvikum afsláttarkrafan, á mismuni þeirra tíma sem innheimt hefur verið fyrir skv. reikningum og hins vegar raunverulegri tímaskráningu byggingarstjóra stefnanda. Séu vinnutímar t. d. mun fleiri en fram komi í skráningu byggingarstjóra í verkbókhald um verkið. Þann 4. ágúst 2016 hafi stefndi óskað eftir upplýsingum frá byggingarstjóra verksinsog þann 15. ágúst 2016 hafi byggingarstjórinn upplýst að undirverktakar ynnu í 10 tíma og fengju greitt jafnaðarkaup, og að launþegar ynnu sama tíma, þ. e. átta tíma í dagvinnu og tvo tíma í yfirvinnu, sbr. framlagt dómskjal. Með hliðsjón af því telur stefndi að ofreiknaðar verktaka- og launagreiðslur á grundvelli útgefinna reikninga á tímabilinu 11. mars 2015 til 31. janúar 2017 séu samtals 5.215.150 krónur án vsk., en 6.466.786 krónurm. vsk.

Stefndi telur einnig að starfsmenn hafi verið færri en gerð sé grein fyrir í fylgiskjölum með reikningum. Byggir stefndi á því að verkdagbókhald byggingarstjórans, sem stefndi hafði aðgang að þangað til stefnandi lokaði fyrir þann aðgang, sýni að skráning á fjölda starfsmanna á hverjum degi fari ekki saman við fjölda starfsmanna sem stefnandi krefst greiðslu fyrir á grundvelli reikninga og skráningar að baki þeim. Stefndi telur einnig að verkbókhald byggingarstjóra sýni að samræmi sé á milli fjölda starfsmanna og fjölda matarskammta hvers dags, sem stefnandi hafi reynt að krefja greiðslu fyrir. Telur stefndi að ofreiknaðir tímar á tímabilinu apríl 2015 til apríl 2016 séu að verðmæti 7.804.877 krónu rán vsk., en 9.678.047 krónurm. vsk. Telur stefndi að framlagning stefnanda á dagbókarfærslum byggingarstjóra, á grundvelli áskorunar um þá framlagningu, styðji kröfu stefnda.

Að auki byggir stefndi á því að hann hafi verið blekktur með saknæmum og ólögmætum hætti til þess að greiða útgefna reikninga án þess að nokkur vinna hafi legið þar að baki. Þessu til stuðnings vísi stefndi til fylgiskjals með dskj. 4, þar sem sjá megi að stefnandi hafi krafist greiðslu, og stefndi greitt, vegna vinnu sem tengist ekki því verki sem stefndi og stefnandi sömdu um að skyldi unnið í tímavinnu. Á framangreindum fylgiskjölum sé vísað til vinnuskýrslna starfsmanna stefnanda þar sem heildarfjöldi vinnustunda er tilgreindur 187,85, auk 7 klst. vegna aksturs. Samkvæmt framangreindum vinnuskýrslum átti vinnan sér stað fyrrihluta árs 2010 eða löngu áður en hið umdeilda verk hófst, sem samkvæmt stefnu hófst í apríl 2015 eða eftir að leyfi bæjaryfirvalda á Akranesi til framkvæmdanna var fengið. Þar sem enginn grundvöllur sé fyrir þessum hluta reikningsins eigi stefndi endurkröfu á hendur stefnanda að fjárhæð 1.283.688 krónur.

Með vísan til framangreinds sundurliði st gagnkrafa á stefnda eftirfarandi hátt:

Verði ekki fallist á að reikningar stefnanda byggist á ofskráðum tímum og/eða að fjöldi starfsmanna sé ofskráður, byggir stefndi á því að heildarfjárhæð krafna stefnanda fyrir verkið sé ekki í samræmi við það sem um var samið, né sé það í samræmi við það sem búast mátti við þegar aðilar sömdu um sanngjarnt og eðlilegt endurgjald fyrir verkið.

Samkvæmt meginreglum kröfuréttar gildi sú almenna regla að sé ekki samið um tiltekið verð fyrir verk eða þjónustu skuli greiða endurgjald sem telja má sanngjarnt með h liðsjón af umfangi vinnu og eðli hennar, sbr. einnig 45. gr. laga nr. 50/2000 og 28. gr. laga nr. 42/2000.

Stefndi byggir varakröfu sína um lækkun dómkrafna á sömu rökum og fram koma í aðalkröfu.

Stefndi mót mælir vaxtakröfum stefnanda og vaxtatíma. Stefnandi geti ekki látið hjá líða að fylgja eftir meintum kröfum sínum og krefjast svo vaxta í svo langan tíma sem raun beri vitni. Vaxtakrafan sé að auki óskýr og misvísandi.

Til stuðnings kröfu sinni vísar stefndi til meginreglna samningaréttar, m. a. um að samninga beri að halda. Stefndi byggir jafnframt á meginreglum kröfuréttar um eðlilegt og sanngjarnt endurgjald fyrir vinnu eða þjónustu, sbr. 45. gr. laga nr. 50/2000 og 28. gr. laga nr. 42/2000. Gagnkrafa til skuldajafnaðar byggir á meginreglum skaðabótaréttar og 1. mgr. 28. gr. laganr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um málskostnað er byggt á 129. gr. og 130. gr. laganna.

Krafa Fjárhæð án vsk. Fjárhæð með vsk.

Ofskráning tíma 5.215.150 kr 6.466.786 kr Ofskráning fjölda starfsmanna 7.804.877 kr 9.678.047 kr Krafa vegna meintrar vinnu frá 2010-2011 1.035.232 kr 1.283.688 kr Samtals 14.055.259 kr 17.428.521 kr Málsástæður og lagarök í sókn stefnanda:

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á framlögðum reikningum ásamt fylgiskjölum með þeim. Stefndi hafi óskað eftir vinnuframlagi stefnda og samið hafi verið um að vinna verkið í tímavinnu. Að auki hafi verið samið um að stefnandi innheimti sérstaklega fyrir aðkeypta þjónustu og efni að viðbættu álagi. Á verktímanum hafi stefndi aldrei gert athugasemdirvið reikninga stefnanda og millifært reglulega á vinnu og efniskaup.

Stefnandi vísar til þess að framlagðir reikningar byggist á vinnuskýrslum úr tímaskráningarkerfi Timon og mánaðaruppgjörum. Stefndi hafi ekki mótmælt þeim vinnuskýrslum og þær verið lagðar fram að kröfu stefnda.

Stefnandi mótmælir því að krafa hans sé niður fallin fyrir tómlæti. Lokareikningur hafi verið gefinn út 31. maí 2017 og stefnandi fengið hluta hans greiddan. Stefndi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi verið í góðri trú þegar hann hafi móttekið þann reikning, þ. e. að hann væri greiddur að fullu.

Stefnandi mótmælir fullyrðingum stefnda um ofskráningu tíma og starfsmanna á verkinu sem ósönnuðum. Eins og fram hafi komið hafi stefnandi lagt fram vinnuskýrslur, sem stefndi hafi ekki mótmælt. Þá mótmælir stefnandi meintum gagnkröfum stefnda, eins og þær eru settar fram í greinargerð, sem röngum og ósönnuðum. Þá sé varakröfu um lækkun krafna mótmælt á sömu forsendum.

Forsendur og niðurstaða:

Óumdeilt er að það verk sem umsamdist skyldi vinna í tímavinnu. Þá eru málsaðilar því sammála að ágreiningur málsins snúist í raun bara um einn reikning, þ. e. reikning nr. 819, útgefinn 31. maí 2017, að fjárhæð 19.772.129 krónur. Umþrættur reikningur er skilgreindur sem framvindureikningu r vegna vinnu á byggingarstað,1 9.772.129 krónur meðvirðisaukaskatti, og mun vera lokareikningur verksins.

Stefndi hefur ekki mótmælt fjárhæð tilgreindra reikninga í stefnu þótt hann telji að forsendur á bak við reikningana séu ekki réttar. Þá hefur stefndi ekki mótmælt sundurliðun stefnanda um innborganir inn áreikninganaeða hefur stefndi lagt fram gögn um aðrar og meiri innborganir af hans hálfu. Verður því að ganga út frá því að fjárhæð dómkröfu stefnanda sé rétt eins langt og hún nær. Ósannað er því að stefndi hafi greitt umþrættan reikning eða að hann hafi ofgreitt stefnanda.

Um forsendur að baki umþrættum reikningi telur stefndi að tímafjöldinn sé ekki í samræmi við raunverulegt vinnuframlag, og sé ofskráður í fylgiskjölum reikningsins, sem og fjöldi starfsmanna sem að verkinu kom.

Í greinargerð stefnda var skorað á stefnanda að leggja fram, til sönnunar framangreindu, tímaskráningu byggingarstjóra verksins. Stefnandi varð við þeirri áskorun og lagði fram ítarlega dagbók og tímayfirlit fyrir hvern dag sem unnið var í verkinu. Stefndi hefur ekki mótmælt þeirri skráningu eða sannað með öðrum hætti að sú skráning sé röng, svo sem með því að fá dómkvadda matsmenn til að leggja mat á raunverulegt umfang verksins og sanngjarnt endurgjald fyrir verkið. Koma gagnkröfur stefnda sem byggjast á ofskráningu tíma og fjölda starfsmanna því ekki til frekari skoðunar. Jafnframt er því ósannað að endurgjald það sem stefnandi krefst fyrir verkið sé ósanngjarnt með hliðsjón af umfangi vinnu og eðli verksins, sbr. 45. g r. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup eða 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup.

Með engum hætti hefur verið sýnt fram á það af hálfu stefnda að hann hafi verið blekktur með saknæmum og ólögmætum hætti til þess að greiða útgefna reikninga.

Í greinargerð stefnda er á því byggt að í fylgiskjali með umþrættum reikningi, á dómskjali nr. 4, sé að finna vinnuskýrslu, dags. 31. mars 2015, og í sundurliðun skýrslunnar komi fram að verkið hafi verið unnið 11. mars 2010 til og með 13. apríl 2011, og geti það því ekki fallið undir umþrætt verk, sem hafi ekki hafist fyrr en í apríl 2015. Í sókn stefnanda er nefndri málsástæðu stefnda ekki sérstaklega mótmælt en vísað til þess að stefndi hafi ekki mótmælt vinnuskýrslum úr tímaskráningarkerfi T-kk-ef.

Með vísan til framangreinds, og þar sem viðkomandi sundurliðun um vinnu virðist jafnframt ekki vera úr tímaskráningarkerfi Timon, verður fallist á kröfu stefnda að þessu leyti um lækkun, en samkvæmt fyrrgreindum gögnum þá nemur sú fjárhæð 1.283.688 krónum.

Gegn mótmælum stefnanda um þá málsástæðu að stefndi hafi verið í góðri trú um að hann væri búinn að greiða umþrættan reikning að fullu, telst sú málsástæða stefnda ósönnuð. Þótt almennt verði að gera þá kröfu að reikningar séu innheimtir án verulegs dráttar, þá er því ekki borið við að krafan sé fyrnd og ekkert er fram komiðí málinu sem gefur til kynna að stefndi hafi mátt ætla að krafan væri niður fallin. Verður því ekki fallist á að tómlætis hafi gætt af hálfu stefnanda.

Stefnandi krefst dráttarvaxta af dómkröfunni frá 30. júní 2017 að telja með vísan til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Vaxtakröfunni og vaxtatíma er mótmælt af hálfu stefnda, og byggt á því að krafan sé óskýr og misvísandi.

Í nefndu ákvæði 5. gr. vaxtalaga segir: „Nú er ekki samið um gjalddaga kröfu og er þá heimilt að reikna dráttarvexti frá og með þeim degi þegar liðinn er mánuður frá því að kröfuhafi sannanlega krafði skuldara með réttu um greiðslu.“ Með engum hætti liggur fyrir í málinu hvernig eða hvenær stefndi var með réttu krafinn um greiðslu. Þykir því mega ákvarða dráttarvexti, í samræmi við 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001, þannig að dráttarvextir reiknist frá og með þeim degi er dómsmálið var höfðað, eða 20. janúar 2021. Með vísan til framangreinds hefur verið fallist á dómkröfu stefnanda, að því leyti að stefnda beri að greiða stefnanda 17.663.621 krónu, auk dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði.

Að framangreindu virtu, og með vísan til 1. og 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað sem hæfilega þykir ákvarðaður 744.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Stefndi, Skarðseyri ehf., greiði stefnanda, Virkjun ehf., 1 7.663.621 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 20. janúar 2021 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 744.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf