S-5032/2022

Mál þetta, sem dómtekið var 13. febrúar 2023, er höfðað með ákæru, útgefinni af lög-reglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 1. nóvember 2022, á hendur T-kk-þgf K-kk-þgf T-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, „fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa, miðvikudaginn 2. september 2020, að [...] í Reykjavík haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 101 [kannabisplöntu] og hafa um nokkurt skeið ræktað greindar plöntur og haft í vörslum sínum í sölu og dreifingarskyni 3.558,20 gaf kannabisplöntum og 153,27 gaf maríhúana, sem ákærði framvísaði við afskipti lögreglu og lögreglumenn fundu við leit í tveimur gámum á jörðinni.

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 4., 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Krafist er upptöku á 101 [kannabisplöntu], 3.558,20 gaf kannabisplöntum og 153,27 gaf maríhúana, sem hald var lagt á, samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.“

Ákæran var birt fyrir ákærða 5. nóvember 2022 og málið þingfest 30. sama mánaðar. Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Ákærði játar að hafa verið með kannabisplöntur og önnur fíkniefni sem greinir í ákæru en það hafi ekki verið í sölu- og dreifingarskyni. Ákærði krefst sýknu af ákæru að því marki sem hann hefur neitað sök en að öðru leyti krefst hann vægustu refsingar. Þá er gerð krafa um hæfileg málsvarnar-laun til handa skipuðum verjanda sem greiðist úr ríkissjóði.

II.

Málsatvik:

Samkvæmt málsgögnum var lögregla á árinu 2020 við rannsókn á meintu fíkniefnabroti annars manns sem laut að sölu og dreifingu fíkniefna. Leiddi það meðal annars til þess að grunur lögreglu beindist að húsnæði á þeim stað sem greinir í ákæru.

Þann 2. september 2020 fóru lögreglumenn á staðinn og gerðu leití húsnæði og tveimur gámum sem voru á lóðinni. Ákærði reyndist vera á staðnum. Í gámunum fundust þau fíkniefni og plöntur sem greinir í ákæru, ásamt ýmsum ræktunarbúnaði. Efnin, plönturnar og önnur sakargögn voru haldlögð og var hlutast til um frekari rannsókn á vettvangi. Meðal málsgagna eru skýrslur og ljósmyndir af húsnæði og haldlögðum sakargögnum.

Ákærði gekkst við því sama dag að eiga téðar plöntur og hafa verið að rækta þær. Þá kannaðist hann við að eiga önnur haldlögð fíkniefni, ýmist að hann hefði keypt þau eða þau orðið til við ræktunina. Efnin hefði hann ætlað til eigin nota. Sá maður sem upp-haflega sætti rannsókn gaf skýrslu við rannsókn málsins 16. nóvember 2021 en kannaðist ekkert við meint brot eða að tengjast þeim með neinum hætti.

Samkvæmt skýrslu tæknideildar lögreglu reyndist 101 kannabisplanta vera í ræktun í gámum á lóð við téð húsnæði. Einnig voru þar 3.558,20 gaf kannabisplöntum, plöntu-hlutar og skunkar á stönglum, og 153,27 gaf maríjúana í fötu í herbergi inni í húsinu. Tíu af hinum haldlögðu plöntum voru sendar til frekari rannsóknar hjá Rannsóknarstofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði. Samkvæmt matsgerð rannsóknarstofunnar reyndist magn tetrahýdrókannabínóls í þurru sýni úr plöntunum vera 6,9 mg/g.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

Ákærði bar meðal annars um að hafa verið að rækta umræddar plöntur og verið með þær í vörslum sínum ásamt öðrum haldlögðum fíkniefnum, eins og greinir í ákæru. Um hefði verið að ræða kannabisplöntur af slökum gæðum. Ákærði hefði sjálfur ekki verið að neyta kannabisefna eða annarra fíkniefna. Þá hefði ekki verið um að ræða vörslur og framleiðslu kannabisefna til sölu og dreifingar. Hann hefði verið að búa til og varsla kannabisefni til að nota sem hráefni við vinnslu kannabisolíu í lækningaskyni til handa [...]. Þau hefðu á þeim tíma átt við alvarleg veikindi að stríða og hann útvegað þeim kannabisolíu í litlu magni. [...]hefði hins vegar látist síðar sama ár vegna téðra veikinda. Ræktun plantnanna og vörslur efnanna hefðu verið í gámum á því svæði sem um ræðir og ræktunin verið í gangi á um það bil þriggja mánaða tímabili áður en lögregla kom á staðinn. Þá hefði ákærði áður verið búinn að reyna að rækta kannabisplöntur í kjallara í útihúsi á samastað en það ekki borið árangur. Ákærði hefði sjálfur staðið að ræktuninni og borið allan kostnað af henni, þar með talin kaup á aðföngum. Þá hefði hann aflað sér þekkingar um hvernig ætti að standa að ræktuninni á nánar tilgreindri vefsíðu. Frekar spurður kvaðst ákærði kannast við framburð sinn hjá lögreglu og að rétt væri eftir honum haft. Hann hefði hins vegar kosið að haga framburði sínum hjá lögreglu með þeim hætti sem þar kæmi fram þar sem hann vildi ekki blanda [...] í málið á þeim tíma. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði ákærða.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. A, gaf skýrslu símleiðis og staðfesti og gerði nánar grein fyrir frumskýrslu og aðkomu sinni að málinu. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að lögregla hefði farið á staðinn til að fylgja eftir upplýsingum um ætlaða kannabis-framleiðslu. Þá hefðu upplýsingar verið á þá leið að slík framleiðsla hefði verið búin að eiga sér stað í nokkurn tíma áður en lögregla kom á staðinn. Lögregla hefði lagt hald á kannabisplöntur og önnur kannabisefni sem voru á staðnum ásamt ýmsum ræktunar-búnaði. Umfang ræktunarinnar og magn haldlagðra efna hefði verið slíkt að það benti til þess að efnin væru ætluð til sölu- og dreifingar. Að auki hefðu verið ummerki um fyrri ræktun af sama toga í öðru húsi á staðnum. Ekki hefði verið tilefni til rannsóknar á fjármálagögnum ákærða. Það hefði verið mat lögreglu að fyrirliggjandi sakargögn væru nægjanleg til að styðja þá ætlan að ræktunin og efnin hefðu verið ætluð til sölu og dreifingar efna. Vitnið hefði tekið skýrslu af ákærða á staðnum og kvaðst vitnið vísa til framburðar ákærða sem þar kæmi fram. Vitnið kvaðst ekki minnast þess að ákærði hefði borið um annað en það sem fram kæmi í lögregluskýrslunni. Að jafnaði þyrfti mikið magn kannabisefna til að búa til kannabisolíu og kvaðst vitnið telja að það væru eftiráskýringar af hálfu ákærða að hann hefði ætlað efnin til að búa til slíka olíu. Það væri að líkum vegna þess að umfang ræktunarinnar og magn haldlagðra fíkniefna væri slíkt að það gæti ekki samrýmst framburði ákærða hjá lögreglu um að hann hefði ætlað efnin til eigin neyslu.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. B, gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Í vætti vitnisins kom að mestu leyti fram það sama og áður greinir um vætti rannsóknar-lögreglumanns nr. A. Ræktunin hefði verið umfangsmikil í tveimur gámum og hún mjög líklega verið ætluð til sölu og dreifingar. Til skýringar vísaði vitnið til þess að þarna hefði verið mikið magn af kannabisplöntum sem búið var að skera niðurog þær verið í þurrkun í öðrum gáminum. Þá hefði fjöldi annarra plantna verið í ræktun í hinum gáminum. Einnig hefðu verið ummerki um eldri ræktun í nálægu húsnæði á sama stað, auk annars búnaðar og tækja til ræktunar á staðnum sem ekki var verið að nota. Frekar spurður kvaðst vitnið ekki kannast við að neitt á staðnum hefði bent til þess að þar færi fram vinnsla kannabisolíu.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. C, gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Vætti vitnisins var á sama veg og áður greinir um vætti rannsóknarlögreglumanna nr. Aog B. Vitnið bar meðal annars um að ræktunin hefði verið umfangsmikil og það bent til þess að efnin væru ætluð til sölu og dreifingar. Þá hefði ekkert á staðnum bent til þess að þar færi fram vinnsla kannabisolíu. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti vitnisins.

Vitni, lögreglufulltrúi nr. D, gerði nánar grein fyrir aðkomu sinni að málinu. Vætti vitnis-ins var á sama veg og áður greinir um vætti rannsóknarlögreglumanna nr. A, B og C. Umfang ræktunarinnar og magn haldlagðra fíkniefna hefði verið slíkt að það benti mjög til þess að efnin hefðu verið ætluð til sölu og dreifingar. Þá hefði verið búið að taka niður plöntur sem voru í þurrkun á meðan aðrar plöntur hefðu verið í ræktun á sama tíma í öðrum nærliggjandi gámi. Frekar spurður kvaðst vitnið ekki kannast við að neitt á staðnum hefði bent til þess að þar færi fram vinnsla kannabisolíu. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti vitnisins.

Vitni, sérfræðingur tæknideildar nr. E, staðfesti og gerði nánar grein fyrir fyrrgreindri efnaskýrslu. Ekki eru efni til reifunar á vætti vitnisins.

Vitnið F, [...]hjá Rannsóknarstofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði, gaf skýrslu símleiðis og staðfesti og gerði nánar grein fyrir fyrrgreindri matsgerð. Ekki eru efni til reifunar á vætti vitnisins.

Vitnið G, lyfjafræðingur hjá sömu rannsóknarstofu, gaf skýrslu símleiðis og staðfesti og gerði nánar grein fyrir fyrrgreindri matsgerð. Í vætti vitnisins kom meðal annars fram að styrkleiki tetrahýdrókannabínóls í sýnunum hefði verið vægur. Þá gæti það samrýmst því að um hefði verið að ræða litlar plöntur. Ekki eru efni til reifunar á vætti vitnisins að öðru leyti.

Vitnið H, [...], gaf skýrslu símleiðis og bar meðal annars um að hafa verið búsett á þeim stað sem greinir í ákæru og á þeim tíma. Hún hefði hins vegar ekki vitað af framleiðslu og vörslum fíkniefnanna. Ákærði hefði ekki verið í fíkniefnaneyslu, hvorki á þeim tíma sem um ræðir né síðar. Vitnið hefði á árinu 2020 fengið lítið magn af hassolíu frá ákærða og það verið í lækningaskyni. Hið sama hefði átt við um [...]. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti vitnisins.

IV.

Niðurstöður:

Ákærði játar sök að því er varðar vörslur kannabisefna og ræktun kannabisplantna sem greinir í ákæru en hann neitar því að efnin hafi verið ætluð til sölu og dreifingar. Sam-kvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallarregla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægi-leg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Þá metur dómurinn hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar.

Samkvæmt gögnum málsins liggur fyrir að lögregla kom umræddan dag á þann stað sem greinir í ákæru og lagði hald á kannabisplöntur sem voru í ræktun og önnur fíkniefni sem voru á staðnum. Samrýmist það vætti fyrrgreindra rannsóknarlögreglumanna, sem og efnaskýrslu og vætti sérfræðings tæknideildar nr. E. Þessu til frekari stuðnings liggur fyrir matsgerð og vætti tveggja sérfræðinga fyrrgreindrar rannsóknarstofu um að haldlagðar plöntur hafi innihaldiðtetrahýdrókannabínól. Samkvæmt framangreindu telst lögfull sönnun liggja fyrir um fyrrgreindar niðurstöður greininga um tegund, magn og mæligildi kannabisplantna og annarra fíkniefna sem greinir í ákæru.

Ákærði hefur gengist við því fyrir dómi að hafa um nokkurt skeið og fram til fyrrgreinds dags ræktað téðar plöntur og verið með þær í vörslum sínum, auk annarra haldlagðra fíkniefna sem greinir í ákæru. Ákærði neitar því að efnin hafi verið ætluð til sölu og dreifingar. Framburður ákærða um að efnin og plönturnar hefðu verið ætluð til vinnslu kannabisolíu í lækningaskyni handa [...]kom fyrst fram við meðferð málsins fyrir dómi. Ákærði bar um að hann hefði áður verið búinn að láta þau fá lítið magn af slíkri olíu unninni úr kannabisefnum sem hann hefði búið til. Hjá lögreglu greindi ákærði hins vegar frá því að hafa ætlað efnin til eigin nota. Ákærði hefur skýrt hinn breytta framburð með þeim hætti að hann hafi ekki viljað blanda [...] í málið á meðan það var í rannsókn hjá lögreglu. Fyrir liggur að [...] lést [...]. Í vætti [...] fyrir dómi kom fram að hún og [...]hefðu á árinu 2020 fengið kannabisolíu frá ákærða. Um hefði verið að ræða mjög lítið magn af olíu sem þau hefðu notað í lækningaskyni. Enginn þeirra rannsóknarlögreglu-manna sem gáfu skýrslu við meðferð málsins fyrir dómi kannaðist við framangreindar skýringar ákærða. Þá könnuðust þeir ekki við að neitt á vettvangi hefði bent til þess að þar færi fram vinnsla kannabisolíu. Sakargögn á vettvangi og vætti fyrrgreindra rann-sóknarlögreglumanna styðja því ekki skýringar ákærða. Að auki verður ráðið af fram-burði ákærða að fyrri ræktun sem var á staðnum hafi engu skilað af kannabisefnum. Er framburður ákærða því afar óskýr um það hvaða efni hann notaði í meinta vinnslu á kannabisolíu. Þá geta þær skýringar ákærða illa samrýmst fjölda haldlagðra kannabis-plantna og magni annarra fíkniefna sem voru á staðnum, þar með talið maríjúana. Í því samhengi blasir við út frá sakargögnum að um var að ræða ræktun og þurrkun á kannabis-efnum. Að þessu virtu benda sakargögn málsins eindregið til þess að ákærði hafi í umrætt skipti og um nokkurt skeið verið að rækta kannabisplöntur, þurrka þær og búa til úr þeim maríjúana. Alþekkt er að slík efni ganga ólöglega kaupum og sölu hér á landi í ágóða-skyni. Framangreindar skýringar ákærða um kannabisolíu í lækningaskyni fyrir [...] eru því í öllum aðalatriðum óskýrar, ótrúverðugar og að engu hafandi við úrlausn málsins. Þá eru fjölskyldutengsl ákærða og vitnisins H af þeim toga að vætti hennar getur ekki ráðið úrslitum í málinu, sbr. 126. gr. laga nr. 88/2008. Að öllu framangreindu virtu, og með hliðsjón af fjölda kannabisplantna, magni annarra haldlagðra efna og aðstæðum á staðnum, telst, gegn neitun ákærða, lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að hann hafi verið með kannabisefnin í vörslum sínum og ræktað téðar kannabisplöntur til sölu og dreif-ingar. Verður hann því sakfelldur samkvæmt ákæru og er brotið rétt heimfært til refsi-ákvæða.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt sakavottorði var hann með dómi [...]2019 sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, lögum um bókhald og fyrir peningaþvætti. Með þeim dómi var honum gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði skilorðsbundið í tvö ár, samhliða því að honum var gert að greiða óskilorðsbundna fésekt til ríkissjóðs. Dómurinn var birtur 29. apríl 2019. Brot það sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir er rof á skilorði fyrrgreinds dóms. Verður hin skilorðsbundna fangelsisrefsing samkvæmt hinum eldri dómi nú dæmd upp og refsing ákveðin í einu lagi samkvæmt reglum 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar verður litið til umfangs ræktunarinnar, þar með talið magns haldlagðra kannabisplantna og annarra fíkniefna sem voru á staðnum. Þá horfir til refsiþyngingar að efnin voru ætluð til sölu og dreifingar. Talsverðar tafir urðu á meðferð málsins fyrir útgáfu ákæru og verður tekið tillit til þess við ákvörðun refsingar. Að framangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákvörðuð fangelsi í 15 mánuði en fresta skal fullnustu 12 mánaða af refsingunni skilorðsbundið í tvö ár, eins og nánar greinir í dómsorði.

Með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018, er gerð upptæk 101 kannabisplanta, 3.558,20 gaf kannabis -plöntum og 153,27 gaf maríjúana, sem lagt var hald á.

Vegna framangreindra málsúrslita ber að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar, sbr. 233. og 235. gr. laga nr. 88/2008. Til þess kostnaðar teljast málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem þykja hæfilega ákveðin 700.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Þessu til viðbótar teljast önnur útgjöld til sakarkostnaðar samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins, 86.815 krónur, sem ákærða verður einnig gert að greiða.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-x-x K-x-x saksóknarfulltrúi.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 9. desember 2022 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Ákærði, T-kk-nf K-kk-nf T-kk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði en fresta skal fullnustu 12 mánaða af refsingunni og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá deginum í dag að telja, haldi ákærði almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði sæti upptöku á 101 kannabisplöntu, 3.558,20 gaf kannabisplöntum og 153,27 gaf maríjúana.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 700.000 krónur, auk 86.185 króna í annan sakarkostnað.

D-kk-nf K-kk-nf