S-1005/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 29. f.m., er höfðað með tveimur ákærum lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefnum 3. desember 2013 og 10. janúar 2014, á hendur Þ-kk-þgf A-kk-þgf G-kk-þgf, kt. 000000-0000, [...].

Með fyrri ákærunni eru ákærða gefin að sök „umferðarlagabrot með því að hafa sunnudaginn 13. október 2013 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist tetrahýdrókannabínól 36 ng/ml) um Kópavogsháls, á vegarkafla rétt við Borgarholtsbraut, uns lögregla stöðvaði aksturinn“.

Telst þetta varða við 1. mgr. sbr. 2. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til sviptingar ökuréttar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Með seinni ákærunni er ákærði sóttur til saka „fyrir umferðar- og fíkniefnalagabrot föstudaginn 23. nóvember 2012:

[1.]

Umferðarlagabrot í Reykjavík með því að hafa ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og ófær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist tetrahýdrókannabínól 12 ng/ml) um Rauðarárstíg og vestur Laugaveg uns aksturinn var stöðvaður í bifreiðastæði við Laugaveg 103.

Telst þetta varða við 1. og 2. mgr. 45. gr. a. og 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997.

[2.]

Fíkniefnalagabrot í Kópavogi með því að hafa selt vitninu B, kt. 000000-0000, 192,90 g af maríhúana, eftir að þeir hittust á bifreiðastæði í Hamraborginni og óku saman í burtu stutta stund í bifreið ákærða [...], og haft í vörslum sínum á sér og á dvalarstað sínum að Laugavegi 103, Reykjavík, samtals 3,58 g af maríhúana og 0,45 g af tóbaksblönduðu maríhúana sem lögregla fann við leit og lagði hald á.

Telst þetta varða við 2. gr. og 4. gr. a., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 1371985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr. sbr. 14. gr. reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.“

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til sviptingar ökuréttar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er krafist upptöku á þeim fíkniefnum sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins og 5 ml af anabólískum sterum og 10 töflum af óskilgreindu efni. Er upptökukrafa að þessu leyti byggð á 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 og 3. mgr. 48. gr. lyfjalaga nr. 93/1994, sbr. 2. gr. laga nr. 55/1995. Jafnframt er krafist upptöku á 365.500 krónum á grundvelli heimildar í 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 69. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en um sé að ræða ætlaðan ágóða af fíkniefnasölu.

Ákærði krefst sýknu af þeim sakargiftum sem taka til sölu á fíkniefnum og að hafnað verði kröfu ákæruvalds um upptöku á peningum.

I

Ákærði hefur neitað sök að því er tekur til sölu á fíkniefnum samkvæmt ákæru 10. janúar 2014. Að öðru leyti liggur fyrir í málinu skýlaus játning ákærða á sakargiftum. Er með því og framkomnum sakargögnum nægilega sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru 3. desember 2013, fyrri lið ákærunnar frá 10. janúar 2014 og að hafa haft í vörslum sínum fíkniefni 23. nóvember 2012 svo sem greinir í seinni lið hennar. Er þessi háttsemi ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærum.

II

Saksókn á hendur ákærða fyrir að hafa selt nafngreindum manni, B, 192,9 g af maríhúana styðst einkum við lögregluskýrslu, þar sem fram kemur að lögregla hafi, föstudaginn 23. nóvember 2012, fylgst með samskiptum þeirra í aðdraganda þess að fíkniefnin fundust í bifreið B, og skýrslu sem hann gaf við rannsókn málsins í kjölfar þess að hann var handtekinn. Samkvæmt lögregluskýrslunni voru þrír óeinkennisklæddir lögreglumenn við eftirlit á bifreiðaplani norðan við Smáralind í Kópavogi að kvöldi þessa föstudags þegar þeir sáu tvo menn tala saman á móts við innganginn í Smárabíó. Hafði annar þeirra, sem lögreglumennirnir þekktu sem Þ-kk-þf A-kk-þf G-kk-þf, ákærða í máli þessu, komið þangað akandi skömmu áður á bifreiðinni ON-541. Hinn maðurinn var á bifreið sem bar skráningarnúmerið [...]. Ræddu þeir saman í um fimm mínútur en óku síðan hvor í sína áttina. Var ákveðið að fylgja bifreiðinni [...] eftir að Hamraborg í Kópavogi þar sem ökumaður hennar lagði henni í stæði á móts við verslunina Nóatún. Stuttu síðar kom ákærði akandi á bifreiðinni ON-541 og lagði henni fyrir aftan hina bifreiðina. Fór ökumaður hennar út úr henni, gekk tómhentur að bifreið ákærða og settist upp í hana. Í kjölfarið ók ákærði bifreið sinni á brott. Var ákveðið að fylgja þeim ekki eftir heldur bíða eftir því að ökumaður bifreiðarinnar [...] sneri aftur. Þessu næst segir svo í skýrslunni: „Um þremur mínútum seinna kom Þ-kk-nf akandi norður Vallartröð og beygði til vinstri inn Hamraborgina. Hann ók Hamraborgina og beygði til hægri inn á bifreiðastæði við Hamraborg 3 þar sem hann lagði í bifreiðastæði. Umrætt bifreiðastæði er á móts við bifreiðastæðin sem ökumaður bifreiðarinnar [...] lagði. Sáum við síðan þegar ökumaður bifreiðarinnar [...] kom hlaupandi yfir Hamraborgina og hleypur í átt að bifreið sinni. Veittum við því athygli að hann hélt á svörtum ruslapoka en hann var ekki með hann meðferðis þegar hann settist upp í bifreið Þ-kk-ef. Ökumaður bifreiðarinnar [...] var klæddur í ljósar gallabuxur, stuttermabol og með hvíta húfu. Þegar hann kom að bifreið sinni þá opnaði hann farþegahurð aftur í, hægra megin, og setti ruslapokann þar inn og lokaði ... Gengur hann því næst að vinstri hlið bifreiðar sinnar og sest upp í ökumannssætið.“ Þegar hér var komið sögu var ákveðið að hafa afskipti af ökumanni bifreiðarinnar [...] vegna gruns um fíkniefnamisferli. Þegar komið var að bifreiðinni lagði sterka kannabislykt frá henni. Var því ákveðið að fara inn í bifreiðina til að tryggja að sönnunargögnum yrði ekki spillt. Í ruslapokanum voru tveir stórir smelluláspokar, fullir af ætluðu kannabisefni. Ökumaðurinn, B, var handtekinn og fluttur á lögreglustöðina við Hverfisgötu í Reykjavík.

Ákærði var handtekinn við heimili sitt að Laugavegi 103 í Reykjavík síðar þetta sama kvöld. Segir í skýrslu um þá handtöku að þegar verið var að færa ákærða í handjárn hafi hann tekið peningabúnt úr hægri buxnavasa sínum og reynt „að setja frá sér en peningarnir enduðu í sætinu“. Í ljós kom að um 365.500 krónur var að ræða.

Við skýrslugjöf hjá lögreglu skýrði B svo frá að hann hefði komið gagngert til Reykjavíkur frá Akureyri þennan dag til að kaupa kannabisefni. Hann hafi fyrst hitt manninn, sem hann keypti efnin af og vildi ekki nafngreina, við Smáralind í Kópavogi og svo aftur í Hamraborg, fyrir framan verslunina Nóatún. Síðan er eftirfarandi bókað eftir honum: „Ég fór upp í Hamraborg þar sem hann kom og ég settist upp í bílinn hans. Síðan tókum við smá hring á bílnum hans og ræddum þar verð og magn. Þegar ég hitti hann við Smáralind sagði ég honum að ég væri til í að taka 200 g af kannabisefni. Hann skilar mér svo við bílinn minn og ég sest upp í hann. Ég fékk kannabisefnin afhent þegar við ókum þennan hring við Hamraborg.“ Í fyrstu neitaði B að tjá sig um það hvað hann hefði borgað fyrir efnin, en þegar hann var síðar inntur eftir því hvort það gæti verið að hann hefði borgað 1850 krónur fyrir grammið svaraði hann því til að það væri ekki langt frá því.

B gaf skýrslu að nýju hjá lögreglu 26. júní 2013. Þar staðfesti hann fyrri framburð sinn þess efnis að hann hafi fengið þau fíkniefni, sem hann var með í vörslum sínum þegar hann var handtekinn föstudaginn 23. nóvember 2012, hjá manni sem hann hitti fyrst við Smáralind og síðan í Hamraborg í Kópavogi. Hann neitaði á hinn bóginn að svara því hvort ákærði hafi afhent honum efnin, en staðfesti að hafa borgað manninum í bílnum í Hamraborg 360.000 krónur fyrir efnin og að þá greiðslu hafi hann innt af hendi á sama tíma og hann fékk þau afhent.

Í skýrslutöku hjá lögreglu í kjölfar handtöku neitaði ákærði sök. Samskipti hans og B hefðu snúist um möguleg bifreiðaviðskipti, hann hefði gert tilboð í bifreið sem B hefði hafnað. Þá hafi nafngreindur vinur hans lánað honum þá peninga sem hann var með á sér þegar hann var handtekinn.

Fyrir liggur svokölluð efnaskýrsla þar sem kemur fram að haldlagt efni hafi við rannsókn og prófun tæknideildar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu reynst vera maríhúana og að þyngd þess væri 192,9 g.

III

Í skýrslu sinni fyrir dómi við aðalmeðferð málsins 17. september 2014 skýrði ákærði svo frá að samskipti hans og B hinn umrædda dag hafi verið bundin við möguleg bifreiðaviðskipti, en B hafi verið að reyna að selja Subaru Impreza fólksbifreið sem hann átti. Kvaðst ákærði hafa hitt B fyrst við Smáralindina og gert tilboð í bifreiðina en því hafi verið hafnað. Ákærði hafi stuttu síðar hækkað boð sitt en B hafi líka hafnað því. Peningana sem ákærði var með á sér þegar hann var handtekinn hafi hann ætlað að nota til að greiða fyrir bifreiðina, en þá hafi hann fengið að láni frá manni sem heiti [...]. Tilraunir ákærða til að hafa uppi á honum þannig að hann gæti staðfest þessa frásögn hafi ekki borið árangur. Þá staðhæfði ákærði aðspurður að B hafi ekki haft poka meðferðis þegar hann kom inn í bifreið ákærða í Hamraborg í Kópavogi og ákærði hafi ekki afhent honum hann.

Þeir þrír lögreglumenn sem unnu að málinu allt frá því að fundum ákærða og B bar saman við Smáralind og þar til þeir voru handteknir gáfu allir skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Var frásögn þeirra af atvikum í fullu samræmi við frumskýrslu málsins, sem áður er rakin. Í skýrslu C lögreglumanns kom fram að hann hafi staðið á gangstétt rétt við þann stað þar sem B hafði lagt bifreið sinni í Hamraborg í Kópavogi þegar B gekk að henni með plastpoka í höndum. Þetta hafi hann séð greinilega. Pokinn hafi verið uppvafinn og stærri en svo að unnt væri að stinga honum inn á sig, enda hafi B ekki reynt það. D lögreglumaður sagði í skýrslu sinni að B hafi ekki haldið á neinu þegar hann gekk að bifreið ákærða en hann hafi haldið á poka þegar hann yfirgaf hana. Taldi D að það hafi ekki átt að fara framhjá honum ef B hefði verið með pokann inni á sér þegar hann settist inn í bifreið ákærða. Pokinn hafi verið á stærð við fótbolta. E lögreglumaður skýrði svo frá í skýrslu sinni að B hafi farið tómhentur inn í bifreið ákærða en haft ruslapoka meðferðis þegar hann kom út úr henni aftur. Kvaðst E fullviss um að hann hefði tekið eftir því ef B hefði verið með þennan böggul inni á sér, en hann hafi verið klæddur í bol.

Vitnið B gaf vitnaskýrslu fyrir dómi 13. október sl. Skýrði hann svo frá að samskipti hans og ákærða í umrætt sinn hafi snúist um viðskipti með bifreið sem ekki gengu eftir. Hann hafi viljað fá meira fyrir bifreiðina en ákærði bauð. Fíkniefnin sem um ræðir hafi verið í bifreið hans áður en hann hitti ákærða. Aðspurður um hvað hafi verið í pokanum sem hann hafði meðferðis þegar hann kom út úr bifreið ákærða í Hamraborg kvaðst hann ekki muna það, en í öllu falli hafi þar ekki verið um fíkniefni að ræða. Það hefðu verið tveir pokar í bifreið hans. Þegar hann var handtekinn hafi hann verið smeykur við að segja rétta sögu, það sé tiltekinn þriðji aðili sem hann vilji ekki blanda í málið. Hann hafi verið í mikilli neyslu á þessum tíma og viljað losna frá málinu sem fyrst. Þegar borin var undir B skýrsla hans hjá lögreglu 23. nóvember 2012 kvaðst hann ráma í þá skýrslugjöf en ekki muna hvað hann sagði.

Fyrir liggur að með dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 1. október 2014 var B sakfelldur fyrir að hafa að kvöldi föstudagsins 23. nóvember 2012 keypt í söluskyni 192,9 g af maríhúana, en efnið hafi lögregla fundið í bifreið hans. Lá þá fyrir skýlaus játning hans á sakargiftum að þessu leyti.

IV

Svo sem þegar er rakið hafa þrír lögreglumenn borið um samfundi ákærða og B að kvöldi föstudagsins 23. nóvember 2012, fyrst við Smáralind en síðan í Hamraborg í Kópavogi. Telst með vitnisburði þeirra í ljós leitt að B gekk tómhentur að bifreið ákærða í Hamraborg og settist inn í hana, en hélt á plastpoka þegar hann sneri aftur að bifreið sinni stuttu síðar og kom honum fyrir í aftursæti hennar. Þá liggur fyrir að í bifreið B fannst plastpoki sem reyndist innihalda þau fíkniefni sem ákærða er gefið að sök að hafa selt honum. Ákærði var handtekinn skömmu síðar og var þá með 365.500 krónur í fórum sínum. Við skýrslugjöf hjá lögreglu þennan sama dag og að nýju 26. júní 2013 skýrði B svo frá að hann hafi keypt fíkniefnin af manni, sem hann hitti fyrst við Smáralind og síðar aftur í Hamraborg, og greitt 360.000 krónur fyrir þau. Eru skýringar B á breyttum framburði hans fyrir dómi mjög ótrúverðugar, en þar hélt hann því fram að samskipti hans og ákærða þetta kvöld hafi snúist um bifreiðaviðskipti og að hann hafi verið búinn að fá fíkniefnin afhent áður en fundum þeirra bar saman.

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Ef ákærði eða vitni ber á annan hátt fyrir dómi en hjá lögreglu er dómara heimilt, samkvæmt 1. mgr. og 2. mgr. 109. gr. þeirra laga, að taka tillit til þess, sem fram kemur í lögregluskýrslu, ef hann telur breyttan framburð fyrir dómi ótrúverðugan, en sakfelling verður hins vegar ekki reist á skýrslugjöf hjá lögreglu, einni og sér.

Með vísan til þess sem að framan er rakið er það niðurstaða dómsins að sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé komin fram um að ákærði hafi gerst sekur um þá sölu á fíkniefnum sem saksókn á hendur honum samkvæmt 2. lið ákæru frá 10. janúar 2014 tekur til. Er þessi háttsemi hans réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

V

Ákærði er samkvæmt framansögðu sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Fer um refsingu hans eftir 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974.

Ákærða var með viðurlagaákvörðun 3. nóvember 2008 gert að greiða sekt og sæta sviptingu ökuréttar í þrjá mánuði fyrir brot gegn 1. mgr. sbr. 2. mgr. 45. gr. a. umferðarlaga. Hann gerðist að nýju sekur um slíkt brot og gekkst vegna þess undir sektargreiðslu og sviptingu ökuréttar í 24 mánuði með sátt hjá lögreglustjóra 2. mars 2012. Þá var honum gerð sektarrefsing 19. febrúar 2013 fyrir að aka bifreið sviptur ökurétti. Að auki sætti ákærði sektarrefsingu 3. febrúar 2009 og 15. nóvember 2010 fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Sakaferill ákærða hefur að öðru leyti ekki þýðingu við ákvörðun þeirra viðurlaga sem honum verða nú gerð.

Refsing ákærða þykir að framangreindum sakaferli hans virtum og með hliðsjón af 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði.

Í 3. mgr., sbr. 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga er mælt fyrir um það að svipta skuli mann ökurétti ævilangt ef sakir eru miklar eða brot er ítrekað öðru sinni. Samkvæmt þessu og upphafsákvæði 1. mgr. 102. gr. laganna verður ákærði sviptur ökurétti ævilangt frá birtingu dóms þessa að telja.

Með því sem fram er komið í málinu liggur beinast við að álykta á þann veg að þær 365.500 krónur sem ákærði hafði í fórum sínum þegar hann var handtekinn hafi verið greiðsla fyrir þau fíkniefni sem hann er sakfelldur fyrir að hafa selt B. Er ekkert haldbært komið fram sem gefur ástæðu til að ætla að þessu sé annan veg farið. Með vísan til þessa og 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni er fallist á kröfu um upptöku á þessum fjármunum til ríkissjóðs. Ákærði hefur að öðru leyti fallist á upptökukröfu ákæruvalds og verður hún því tekin til greina.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins samkvæmt yfirliti sækjanda um hann og ákvörðun dómsins um málsvarnarlaun skipaðs verjanda, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri dæmir mál þetta.

D ó m s o r ð

Ákærði, Þ-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði sæti upptöku á 3,59 g af maríhúana, 0,45 g af tóbaksblönduðu maríhúana, 5 millilítrum af anabólískum sterum og 10 töflum af óskilgreindu efni. Þá sæti hann upptöku til ríkissjóðs á 365.500 krónum.

Ákærði greiði 480.271 krónu í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf