S-193/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 18. nóvember sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 6. október 2014, á hendur X;

„fyrir manndráp af gáleysi, líkamsmeiðingar af gáleysi, og umferðarlagabrot, með því að hafa mánudagsmorguninn 17. mars 2014, ekið jeppabifreiðinni [...], af gerðinni [...] suðaustur Ólafsfjarðarveg á Hámundarstaðahálsi í Dalvíkurbyggð, of hratt miðað við aðstæður og byrjað að taka vinstra megin framúr snjóruðningstækinu [...], án nægilegrar varúðar og án þess að gæta þess nægilega að akreinin væri án umferðar á móti á nægilega löngum kafla, sérstaklega þar sem hann sá lítið eða ekkert fram á veginn vegna snjófoks frá snjóruðningstækinu og þannig ekið framan á bifreiðina [...], sem kom norðvestur sama veg, með þeim afleiðingum að farþegi í þeirri bifreið, [A], hlaut það alvarlega innvortis áverka að hún lést nánast samstundis, ökumaður bifreiðarinnar [B], hlaut opið liðhlaup í grunnlið stóru táar hægra megin, maráverka/brot í mjaðmarkúlu, maráverka á brjóstvegg, kviðvegg og mjaðmagrind, djúpan skurð á vinstra hné og áverka á fingrum 3-5 vinstra megin og farþeginn í framsæti bifreiðarinnar, [C], hlaut tvö ótilfærð rifbrot vinstra megin í brjóstholi, mar víða á líkamann aðallega á hægri mjöðm, hægra hné og ökkla og sár á höfuð.

Telst þetta varða við 215. gr. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og A lið 2. mgr. 20. gr. og 1. mgr. og B lið 2. mgr. 36. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987, með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 101. gr. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa D persónulega og fyrir hönd tveggja ólögráða barna hans, sem fædd eru 2003 og 2009. Er í nefndri kröfu farið fram á að ákærði greiði honum og börnunum hverju um sig miskabætur að tiltekinni fjárhæð auk málskostnaðar, vegna andláts eiginkonu hans og móður þeirra A.

Fyrir dómi hafnaði ákærði bótaskyldu, en einnig bótafjárhæðinni, en að því leyti var afstaða lögmanns Vátryggingafélags Íslands hf. hin sama.

Vegna þessa ágreinings og með heimild í 175. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála ákvað dómari að skilja einkaréttarkröfuna frá refsiþætti málsins, en samhliða var kröfunni vikið til meðferðar í sérstöku einkamáli, og var hún síðan tekin fyrir á dómþingi hinn 20. nóvember sl.

Fyrir dómi hefur fulltrúi ákæruvalds fallið frá sakargiftum að því er varðar hraðakstur, sbr. að því leyti tilvísun til 1. og 2. mgr. 36. gr. umferðarlaga, en auk þess var af hálfu ákæruvalds fallið frá tilvísun til 102. gr. nefndra laga.

Skipaður verjandi ákærða, S-kk-nf G-kk-nf héraðsdómslögmaður, hefur fyrir hönd ákærða krafist þess að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og jafnframt að ökuréttarsvipting ákærða verði ákvörðuð eins skammvinn og frekast er unnt og eftir atvikum að hún verði alls engin. Verjandinn krafðist hæfilegra málsvarnarlauna, en enn fremur andmælti hann sérstaklega sakarkostnaðaryfirliti ákæruvalds.

I.

Samkvæmt gögnum málsins barst lögreglunni á Akureyri tilkynning mánudagsmorguninn 17. mars sl., kl. 09:14, um að árekstur hefði orðið með sendibifreiðinni ..., sem ekið var suðaustur Ólafsfjarðarveg á Hámundarstaðahálsi í Dalvíkurbyggð, og fólksbifreiðinni ..., sem ekið var úr gagnstæðri átt. Atvikum er nánar lýst í rannsóknargögnum lögreglu, þ. á m. með vettvangsteikningu og ljósmyndum, með líkum hætti og segir í ákæru. Kemur þar m.a. fram að er slysið varð hafi veður verið milt, sólskin, hæg suð-suðvestanátt með jöfnum vindi upp á 6 til 7 m/sek. og hviður upp í 9 m/sek. Yfirborð vegarins var malbikað og breidd þess 6,4 m.

Í rannsóknargögnum lögreglu segir að helst megi rekja tildrög slyss þessa til þess að snjóruðningstækinu ... hafi verið ekið á Hámundarstaðahálsi í suðausturátt með um 39-43 km hraða/klst. og hafi stjórnandi þess verið að vinna bæði með snjótönn framan á tækinu og snjótönn sem er undir miðju tækisins. Við þennan starfa hafi myndast mikið snjókóf, sem borist hafi yfir veginn þar sem vindur var að sunnan. Hafi ákærði, sem ók bifreiðinni ... aftan við snjóruðningstækið, reynt að aka fram úr en þá ekki séð til bifreiðarinnar ..., sem ekið var á móti, með þeim afleiðingum að árekstur varð með bifreiðunum inni í snjókófinu sem myndaðist frá snjóruðningstækinu. Tekið er fram að við rannsókn lögreglu hafi ekkert komið fram sem bent hafi til þess að ökumenn bifreiðanna hafi verið undir áhrifum áfengis, vímuefna eða lyfja.

Samkvæmt vottorði læknis sem kom á vettvang var ekkert lífsmark með hinni látnu, A, en í krufningarskýrslu segir að hún hafi hlotið háorkuáverka á brjóstholi. Í áverkavottorðum er meiðslum farþega bifreiðarinnar ... lýst og eru þau í samræmi við það sem segir í ákæru.

Fyrir dómi hefur ákærði skýlaust játað brot sitt eins og því er lýst í ákæru, eins og því var breytt við meðferð málsins fyrir dómi. Játning ákærða er í samræmi við rannsóknargögn lögreglu og þar á meðal framburðarskýrslu hans.

Að öllu framangreindu virtu þykja brot ákærða nægilega sönnuð og varðar háttsemi hans við þau lagaákvæði, sem tilgreind eru í ákæru, eins og sakarefninu var breytt við meðferð málsins fyrir dómi.

II.

Ákærði, sem er 63 ára, hefur unnið sér til refsingar samkvæmt 215. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940 og 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50, 1987. Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærði ekki áður sætt refsingu. Ber að ákvarða refsingu hans m.a. með hliðsjón af 77. gr. hegningarlaganna, en einnig viðeigandi ákvæðum 70. gr. og 74. gr. sömu laga. Þykir refsing ákærða að þessu virtu hæfilega ákveðin sex mánaða fangelsi. Fært þykir að fresta fullnustu refsingar ákærða og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum frá dómsuppsögu að telja haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 20, 1955.

Í ákæru er gerð sú krafa að ákærði verði sviptur ökurétti. Með vísan til framangreinds verður að telja að háttsemi ákærða falli innan ákvæðis 101. gr. umferðarlaga. Er því fallist á kröfu ákæruvaldsins um sviptingu ökuréttar og þykir hún hæfilega ákveðin sex mánuðir frá birtingu dómsins að telja.

Á yfirliti lögreglustjórans á Akureyri um sakarkostnað er m.a. tilgreindur kostnaður vegna krufningar, en ekki liggur fyrir af hvaða sökum stofnað var til þess kostnaðar í þágu rannsóknar málsins. Verður hann ekki talinn nauðsynlegur kostnaður við saksókn gegn ákærða, eins og hér stendur á, og þá ekki heldur kostnaður vegna blóðsýnatöku og alkóhólrannsóknar. Að þessu virtu verður ákærða gert að greiða sakarkostnað að frátöldum þessum kostnaði. Skal ákærði því greiða 184.992 krónur, en einnig málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, við alla meðferð málsins hjá lögreglu og fyrir dómi, sem þykja hæfilega ákveðin 238.410 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, auk 10.208 króna vegna útlagðs kostnaðar verjandans.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti sex mánaða fangelsi, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. lög nr. 22, 1955.

Ákærði er sviptur ökurétti í sex mánuði frá birtingu dómsins að telja.

Ákærði greiði 184.992 krónur í sakarkostnað, en auk þess málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef hdl., 238.410 krónur, og útlagðan kostnað verjandans, 10.208 krónur.