E-3012/2013

Mál þetta, sem dómtekið var 27. maí 2014, var höfðað 28. ágúst 2013 af hálfu Thor Shipping ehf., Selhellu 13, Hafnarfirði á hendur Íslenskri dreifingu ehf., Skútuvogi 1e, Reykjavík, til innheimtu skuldar. Fyrirsvarsmaður stefnda er H-kk-nf G-kk-nf, Rauðarárstíg 22, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að þess er krafist að hið stefnda einkahlutafélag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 450.634 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 450.634 krónum frá 19. mars 2013 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun dags. 21. maí 2013 að fjárhæð 405.088 krónur, sem dragast skal frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Þá er krafist vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 19. mars 2014, en síðan árlega þann dag. Loks er krafist málskostnaðar og nemur endanleg krafa stefnanda um málskostnað 94.614 krónum.

Dómkröfur stefnda í greinargerð voru þær að aðallega var krafist sýknu af kröfum stefnanda og jafnframt krafist endurgreiðslu á ofgreiddri kröfu í máli þessu, án nánari tilgreiningar, en til vara er krafist sýknu. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Við fyrirtöku málsins 22. janúar 2014 gerði stefndi kröfu um greiðslu úr hendi stefnanda samtals að fjárhæð 216.262 krónur, vegna ofgreiðslu að höfuðstól 94.961 króna og dráttarvaxta að fjárhæð 7.201 króna, auk málskostnaðar að fjárhæð 114.500 krónur, sem er endanleg málskostnaðarkrafa stefnda.

Yfirlit málsatvika og ágreiningsefna

Stefnandi, sem rekur m.a. þjónustu tengda flutningum, höfðar mál þetta til innheimtu skuldar samkvæmt reikningi vegna farmflutnings fyrir stefnda, sem flytur inn vörur. Krafan er til komin vegna farms sem kom til Straumsvíkur á Íslandi 3. mars 2013 og stefnandi flutti fyrir stefnda frá Rotterdam í Hollandi. Meðal þess sem flutt var voru vörur sem stefndi hafði pantað frá Spáni. Samkvæmt sjótilkynningu sem stefnandi sendi stefnda 4. mars 2013 nam krafa stefnanda 474.772 krónum, þar af var svokölluð eftirkrafa 276.520 krónur eða 1.633,71 evrur. Stefndi svaraði sendingunni með tölvupósti með þeim orðum að þessi tilkynning væri vitlaus og óskað var leiðréttingar og nýrrar tilkynningar. Spurningu starfsmanns stefnanda um hvað væri rangt við þessa tilkynningu svaraði stefndi um hæl með því að rita í efnislínu tölvupóstsins EFTIRKRAFA UPP Á 276000 HALLÓ. Ágreiningur aðila lýtur því einna helst að þessum lið reikningsins. Með tölvupósti starfsmanns stefnanda sama dag var stefnda send sundurliðun á eftirkröfunni og tilkynnt um lækkun hennar um 140 evrur, þannig að eftir stóð 1.491,31 evra, þar af var 491,31 evra vegna aksturs.

Stefnandi gaf út þann reikning sem mál þetta snýst um að fjárhæð 450.634 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, þann 4. mars 2013 með gjalddaga 19. mars s.á., en heildarfjárhæð hinnar svokölluðu eftirkröfu er samkvæmt reikningi stefnanda 252.417 krónur. Stefndi greiddi stefnanda 405.088 krónur 21. maí 2013. Með bréfi lögmanns stefnanda til stefnda 10. júlí 2013 var stefnda boðið að ljúka málinu með greiðslu eftirstöðva skuldarinnar, án innheimtukostnaðar, en eftirstöðvar skuldarinnar námu þá 45.546 krónum samkvæmt því sem segir í innheimtubréfi lögmannsins sama dag. Stefndi hefur ekki greitt stefnanda frekar, en heldur því fram að hann hafi ofgreitt stefnanda 94.961 krónu.

Fyrirsvarsmaður stefnda, H-kk-nf G-kk-nf, sem flytur málið sjálfur ólöglærður, gaf skýrslu fyrir dóminum við aðalmeðferð þess. Þá kom fyrir dóminn sem vitni starfsmaður stefnanda, sem annast um fjármál og reikninga.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Krafa stefnanda sé byggð á einum reikningi, nr. R-131023, dags. 4. mars 2013, að fjárhæð 450.634 krónur sem sé stefnufjárhæð málsins. Reikningurinn sé vegna flutningsgjalda, sendingarnúmer LEAH03033NLRTMB847. Inn á skuldina hafi verið greidd innborgun 21. maí 2013, 405.088 krónur, sem tekið hafi verið tillit til við gerð dómkrafna. Eftirstöðvar skuldarinnar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Vísað sé til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en regla þessi fái meðal annars lagastoð í IV. og VII. kafla laga nr. 50/2000. Um gjalddaga kröfunnar sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. sömu laga. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti styðji stefnandi við 1. mgr. 6. gr., sbr. III. kafla, vaxtalaga nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi varnarþing vísist til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Málið snúist um samningssvik stefnanda og vísist til samnings frá 10. júní 2011. Krafa stefnanda sé ekki reist á neinum efnislegum forsendum. Stefndi hafi gert ótímabundinn samning við stefnanda um flutning á farmi/vörum frá Rotterdam í Hollandi til starfsstöðvar stefnda í Skútuvogi 1e í Reykjavík. Til að af farmflutningi geti orðið þurfi farmsali að hafa gefið stefnda bindandi verð, sbr. tölvupóst stefnanda til stefnda 10. júní 2011 og tölvupóst sama 29. ágúst 2011 um bindandi verð á safngámi. Sjótilkynning frá 29. janúar 2012 sýni þessi verð. Á sjótilkynningu 3. mars 2013, sem þessi deila snúist um, sé verð í engu samræmi við fyrirliggjandi samning né fyrri reikninga. Á þessum tíma hafi stefndi ekki fengið neina tilkynningu um breytt fyrirkomulag varðandi a) verð, b) skilmálabreytingu né c) uppsögn samnings.

Við komu farms til Íslands og móttöku á tilkynningu með tölvupósti hafi verðlagningu á þessari frakt þegar verið mótmælt. Með tölvupósti starfsmanns stefnanda hafi verið staðfest að um ofrukkun hafi verið að ræða og komi hann með einhverja sundurliðun sem komi málinu ekkert við því samningurinn sé fyrirliggjandi. Reiknað gengi sé í engu samræmi við fyrirliggjandi samning sem sé enn og aftur samningsbrot. Stefndi hafi reynt ítrekað bæði símleiðis og með tölvupóstum að fá leiðréttingu sinna mála svo hægt væri að ganga frá greiðslu og ganga frá þessum samningssvikum af hálfu stefnanda. Stefndi hafi gert allt sem hægt sé að gera til að fá þetta leiðrétt svo unnt væri að leiða þetta leiðindamál til lykta en því hafi staðfastlega verið hafnað af hálfu stefnanda. Til að sýna góðan vilja í verki og heiðarleika í viðskiptum hafi stefndi reynt að loka þessum viðskiptum með eingreiðslu sem sé klárlega rausnarleg greiðsla og langt umfram umsaminn samning. Stefndi hafi greitt stefnanda 405.088 krónur sem sé rausnarlegur millivegur frá reikningsupphæð að samningsverði. Stefndi skuldi stefnanda ekki krónu hvorki nú né þá, en hins vegar hafi stefndi ofgreitt stefnanda fyrir umsamda þjónustu og geri með það sama kröfu um endurgreiðslu á ofgreiddum reikningum. Samningurinn hafi verið svikinn af hálfu starfsfólks stefnanda frá fyrsta degi. Krefjist stefndi endurgreiðslu á ofgreiddum fraktgjöldum eins og tölur liggi fyrir um og verði sundurliðað fyrir dómi.

Stefndi vísi til 30. gr. laga nr. 7/1936 um að löggerningur skuldbindi eigi þann mann sem gerði hann ef hann var fenginn til þess með svikum og til 31. gr. sömu laga um að hann sé ógildur gagnvart þeim aðila er á hafi verið hallað með honum. Fyrirsvarsmaður stefnda, sem sé ólöglærður, eigi ekki gott með að vitna í tiltekin lög, en fari fram á umburðarlyndi af hálfu dómara.

Krafan um dráttarvexti eigi ekki við, þar sem reikningurinn sé og hafi alla tíð verið rangur, að auki séu engin lög sem skyldi menn eða fyrirtæki til að greiða reikninga sem vísvitandi séu gerðir rangir. Til vara krefjist stefndi sýknu í málinu þar sem krafan og lýstar málsástæður séu í öllum megin atriðum rangar.

Niðurstaða

Mál þetta snýst um greiðslu fyrir flutning stefnanda í mars 2013 á vörum til Íslands, sem stefndi hafði pantað frá viðskiptamönnum sínum á meginlandi Evrópu. Stefnandi hefur lagt fram reikning fyrir flutningnum og gert trúverðuga grein fyrir sundurliðun hans og grundvelli einstakra kröfuliða, með skjölum og vætti starfsmanns stefnanda fyrir dómi.

Stefndi byggir varnir sínar á því að komist hafi á bindandi samningur aðila um verð fyrir farmflutninga. Af málatilbúnaði stefnda verður helst ráðið að hann telji að stefnandi hafi tekið að sér að flytja fyrir stefnda vörur frá Evrópu til Íslands fyrir fast verð til framtíðar, án tillits til þess hvaðan og með hvaða skilmálum vörurnar komi til hafnar í Rotterdam. Til að sýna fram á að stefndi hafi gert samning þessa efnis við stefnanda hefur stefndi lagt fram tvo tölvupósta frá stefnanda til stefnda, frá 10. júní 2011 og frá 29. ágúst s.á., þar sem stefnandi gaf stefnda upplýsingar um verð fyrir gámaflutning „FCA Rotterdam-Skútuvogur 20‘DC“. Engin önnur gögn liggja fyrir um samskipti aðila sumarið 2011 en þessir tveir tölvupóstar frá stefnanda til stefnda. Báðir tölvupóstarnir eru sendir „í framhaldi af samtali“ en óupplýst er um efni þeirra samtala. Í tölvupóstinum frá 29. ágúst 2011 voru stefnda veittar upplýsingar um að samstarfsaðili stefnanda í Hollandi sé félagið DSV Air & Sea B.V. og var stefndi jafnframt beðinn um upplýsingar um sendendur „þannig að ég geti fylgt þessu eftir mín megin“. Bendir sú bón stefnanda eindregið til þess að um tilteknar sendingar hafi verið að ræða fremur en samning um alla flutninga til framtíðar.

Verður ekki gegn andmælum stefnanda talið að í tölvupóstum hans felist ótímabundinn samningur við stefnda um verð fyrir farmflutninga. Þá verður ekki séð að sjótilkynning frá 29. janúar 2012, sem stefndi lagði fram, færi sönnur að því að aðilar hafi gert slíkan ótímabundinn samning, sem vikið sé frá í reikningi stefnanda. Stefndi hefur samkvæmt framansögðu ekki sýnt fram á að hann hafi samið við stefnanda um sérstaka skilmála, sem hann skuli njóta til framtíðar í viðskiptum við stefnanda, hvorki þannig að stefnandi skuli bera kostnað af forflutningi varnings, sem stefndi pantar frá viðskiptamönnum sínum, til hafnar í Rotterdam, né á annan hátt.

Fyrir þann flutning sem mál þetta snýst um er stefndi m.a. krafinn um greiðslu eftirkröfu, sem felur í sér allan erlendan kostnað, samkvæmt sundurliðun í tölvupósti stefnanda til stefnda í tilefni af mótmælum stefnda og lækkun kröfunnar um 140 evrur. Hluti eftirkröfunnar er vegna flutnings á varningi frá Spáni til Rotterdam, sem starfsmaður stefnanda bar fyrir dóminum að stefnandi hafi þegar greitt félaginu DSV í Hollandi samkvæmt verðskrá þess, fyrir stefnda. Samkvæmt alþjóðlegu flutningsskilmálunum FCA, sem stefnandi styðjist við, sé slíkur forflutningur ekki innifalinn í flutningsgjaldi skipafélags og beri stefnda því að endurgreiða stefnanda þann kostnað sérstaklega. Stefndi hefur ekki hnekkt skýringum stefnanda á því hvað felist í FCA skilmálum, en til þeirra sömu skilmála var m.a. vísað í fyrrnefndum tölvupóstum stefnanda frá sumrinu 2011, sem stefndi vill styðjast við.

Krafa stefnda í greinargerð um endurgreiðslu á ofgreiðslu til stefnanda var hvorki tilgreind með fjárhæð né var þar gerð grein fyrir grundvelli hennar. Fyrirsvarsmanni stefnda, sem er ólöglærður og flytur málið sjálfur, var veittur kostur á að gera grein fyrir kröfunni og lagði hann fram „viðbótargreinargerð“ 22. janúar 2014. Þar var fjárhæð kröfunnar sögð vera 94.961 króna, en engin grein var gerð fyrir því hvernig sú fjárhæð væri fundin og er það ekki ljóst af málsskjölum hvað liggur henni að baki. Við aðalmeðferð málsins kom fyrirsvarsmaður stefnda fyrir dóm og gafst þá enn tækifæri til að gera grein fyrir mótbárum stefnda við dómkröfum stefnanda og fyrir endurgreiðslukröfu stefnda, en framburður fyrirsvarsmannsins fyrir dóminum varð ekki til þess að skýra málsástæður stefnda frekar. Endurgreiðslukrafan, sem er vanreifuð og andmælt, er engum gögnum studd og kemur ekki að neinu leyti til álita til skuldajafnaðar við dómkröfu stefnanda samkvæmt 1. mgr. 28. gr. laga um meðferð einkamála.

Stefnandi hefur stutt reikning sinn fullnægjandi gögnum og rökum og hefur stefnda ekki tekist að sýna fram á að krafa stefnanda samkvæmt reikningi hans sé ósanngjörn. Verður krafa stefnanda því tekin til greina og stefnda gert að greiða honum umkrafða skuld. Þá verður stefnda í samræmi við 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála gert að greiða stefnanda málskostnað hans svo sem krafist er að fjárhæð 94.614 krónur og hefur þá ekki verið litið til reglna um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun.

Dóm þennan kveður upp K-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð

Stefndi, Íslensk dreifing ehf., greiði stefnanda, Thor Shipping ehf., 450.634 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 450.634 krónum frá 19. mars 2013 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun dags. 21. maí 2013 að fjárhæð 405.088 krónur, sem dragast skal frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi, auk vaxtavaxta samkvæmt 12. gr. sömu laga, er leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti, í fyrsta sinn 19. mars 2014, en síðan árlega þann dag.

Stefndi greiði stefnanda 94.614 krónur í málskostnað.

K-kvk-nf K-kvk-nf