E-2925/2016

Mál þetta, sem dómtekið var 20. mars. sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur með stefnu, þingfestri 29. september 2016, af D-Tech ehf., Grandagarði 16, 101 Reykjavík, á hendur dr. U-x-x W-x-x S-x-x, The Die-Pat Centre, Broad March, Daventry, Northamtonshire NN11 4HE, Bretlandi.

I.

Stefnandi gerir eftirfarandi dómkröfur:

1. Aðallega að stefnda verði gert að greiða stefnanda 210.000.000 kr. ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/200, um vexti og verðtryggingu, frá 24. febrúar 2013 til greiðsludags, og dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá dómsuppsögudegi til greiðsludags.

2. Til vara er þess krafist að stefnda verði gert að greiða stefnanda skaðabætur að álitum ásamt vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 24. febrúar 2013 til greiðsludags og dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá dómsuppsögudegi til greiðsludags.

3. Til þrautavara er þess krafist að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna brota gegn ákvæðum verksamnings við DEO Pharma ehf.

4. Þá krefst stefnandi í öllum tilvikum að stefndi greiði stefnanda málskostnað að skaðlausu, að teknu tilliti til skyldu til greiðslu virðisaukaskatts.

Stefndi gerir aðallega þá kröfu að verða sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar.

Í báðum tilvikum er þess krafist að stefnda verði tildæmdur málskostnaður úr hendi stefnanda, að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi.

II.

Málsatvik

Lýsing aðila á málsatvikum er í ýmsum atriðum ólík. Stefndi hóf störf fyrir DIS ehf. í mars 2010. Áður, eða frá febrúar 2007 til 2010, starfaði stefndi sem verktaki fyrir breska fyrirtækið Byotrol plc við rannsóknir og þróun á hreinsiefnum. Hjá Dis ehf. starfaði stefndi aðallega við að þróa og blanda hreinsiefnið D-SAN til notkunar við sótthreinsun. Störf stefnda snerust að miklu leyti um að þróa efnið þannig að hægt væri að nota það í loftræstikerfum (e. fixed installation systems). Ekki liggur fyrir í málinu undirritaður ráðningarsamningur, en óundirrituð drög liggja fyrir þar sem stefndi ber starfsheitið „forstöðumaður rannsókna og þróunar“ (e. „Director of Research and Development“) og þar segir að allar rannsóknir og vöruþróun séu á hans ábyrgð. Í 5. gr. ráðningarsamningsdraganna var kveðið á um bann við hvers kyns störfum í samkeppni við DIS ehf. á ráðningartímanum. Kveðið var á um launagreiðslur í 6. gr. samningsdraganna og að mánaðarlaun stefnda væru 9.000 evrur, auk sérstakra sjúkratrygginga og lífeyrisgreiðslna. Hins vegar liggja fyrir í málinu gögn um verktakagreiðslur til stefnda vegna þessara starfa og að hann hafi hafið störf í mars 2010. Stefndi hafði að einhverju leyti starfsstöð í höfuðstöðvum DIS ehf. og á rannsóknarstofu Matís ohf. og dvaldi jafnframt að hluta í Þýskalandi.

Í ágúst 2010 hóf DIS ehf. samstarf við félagið Residual Barrier Technology Ltd.(RTB), sem skráð er í Bretlandi, um þróun og markaðssetningu hreinsiefna, byggðra á vörum og tækni í eigu DIS ehf. Þann 12. ágúst 2010 var undirritaður samningur um trúnað milli DIS ehf. og RBT þar sem kveðið var á um að öll hugverkaréttindi og önnur réttindi tengd D-SAN skyldu áfram tilheyra DIS ehf. Ekki varð úr þessu samstarfi, sem varðaði einkum dreifingu á D-SAN í Bretlandi. Úr varð að hún yrði á vegum breska félagsins DIS Technologies Ltd. Starfsemi DIS Technologies Ltd. gekk illa og í ágúst 2011 var félagið komið í skuld við RBT að fjárhæð 12.000 sterlingspund vegna ógreiddra reikninga er tengdust sölu á vörum Byotrol plc. Samkomulag varð um að RBT tæki vörur af lager DIS Technologies Ltd. upp í skuld félagsins. DIS ehf. samþykkti þessa aðgerð þar sem félagið átti ógreiddar kröfur á hendur DIS Technologies Ltd. og því var síðan ákveðið að taka vörur af lager DIS Technologies Ltd. upp í þær kröfur. Meðal þeirra vara sem RBT tók af lager DIS Technologies Ltd. mun hafa verið D-SAN, bæði í blönduðu formi og sem hráefni sem notuð voru til að blanda D-SAN.

Efnið D-SAN var sett á markað í lok árs 2010. Eftir að D-SAN fór á markað hélt þróun efnisins áfram undir stjórn stefnda. Stefndi starfaði fyrir DIS ehf. þar til í desember 2011, en þá var félagið komið í fjárhagsvandræði. Í janúar 2012 hafði stefndi veður af því að DIS ehf. myndi ekki geta greitt útistandandi reikninga og var stefnda þá boðið að starfa fyrir DEO Pharma ehf. Stefndi hóf þar störf í febrúar 2012 sem verktaki. Í málinu liggja fyrir óundirrituð drög að samningi milli DEO Pharma ehf., DIS ehf. og stefnda þar sem fram kemur að DEO yfirtaki réttindi og skyldur milli DIS ehf. og stefnda

Árið 2012 hófust umræður um mögulegt samstarf DEO Pharma ehf. við RTB og í maí 2012 var DIS Advanced Technology Ltd. stofnað („DIS Advanced“ eða „DIS UK“).

Í júlí 2012 framseldu DIS ehf. og DEO Pharma ehf. allan rétt sinn, þar á meðal hugverkarétt að D-SAN, til DIS Advanced og Ardgen Technologies Ltd.( hér eftir nefnt Ardgen). Vegna fyrirhugaðrar markaðssetningar á Bretlandseyjum voru sýni af D-SAN send til prófana hjá írska efnarannsóknafyrirtækinu The Irish Equine Centre (hér eftir „IEC“). Voru rannsóknirnar gerðar í því skyni að staðreyna hvort D-SAN stæðist þær kröfur sem gerðar eru til slíkra hreinsiefna samkvæmt gildandi stöðlum bæði Evrópusambandsins og Írlands. Prófanir fóru fram í júlí árið 2012 og voru forsvarsmönnum DEO kynntar niðurstöður samtals 17 prófana á D-SAN

Gerður var leyfissamningur milli DIS Advanced og Ardgen þann 1. ágúst 2012, sbr. dskj. 26. Samkvæmt leyfissamningnum var það forsenda samningsins að allur réttur, þ.á m. hugverkaréttur að D-SAN, hefði verið framseldur til DIS Advanced og það framsal átt sér stað í júlí 2012, sbr. dskj. 27.

Í ágúst 2012 tók DEO Pharma ehf. yfir rekstur DIS ehf. Í framhaldi af því var gerður kaupsamningur milli DIS ehf. sem seljanda og Deo-Pharma ehf. sem kaupanda um kaup allra eigna DIS ehf. sem taldar eru upp í grein 1.1 til 1.7 í samningnum. Áfram var unnið að þróun efnisins og enn undir merkjum DIS ehf.

Ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær stefndi hætti störfum fyrir DEO Pharma ehf., en hann sendi DEO Pharma ehf. síðasta reikninginn í september 2012, fyrir vinnu sem stefndi hefði innt af hendi í ágúst 2012.

Að loknum eigendaskiptum á réttindum DIS ehf. að D-SAN hélt þróun efnisins áfram og enn undir merkjum DIS ehf.

Samstarf DEO og RBT hélt áfram á haustmánuðum ársins 2012 og voru forsvarsmenn DEO í reglulegum samskiptum við RBT vegna markaðssetningar efnisins erlendis, t.a.m. í Noregi og á Írlandi.

Um þetta leyti hóf RBT markaðssetningu og sölu á hreinsiefni sem bar heitið RBT 24/7, m.a. til félaga sem DEO og RBT höfðu áður átt í viðræðum við í sameiningu. Forsvarsmenn DEO töldu að RBT 24/7 væri sama efni og D-SAN.

Árið 2012 tók stefndi að sér verkefni fyrir DIS Advanced í september og október. Stefndi hóf síðan störf sem verktaki fyrir RBT í nóvember 2012.

Þann 7. janúar árið 2015 var DEO ehf. úrskurðað gjaldþrota. Í kjölfarið var gerður kaupsamningur milli stefnanda annars vegar, sem kaupanda, og þrotabús DEO ehf. hins vegar, sem seljanda, þar sem tilteknar eignir og kröfuréttindi DEO ehf. voru framseld stefnanda (sbr. dskj. nr. 6). Með kaupsamningnum voru stefnanda m.a. framseld öll hugverkaréttindi og vörumerkjaréttindi tengd D-SAN, sem og öll kröfuréttindi á hendur stefnda. Meðal framseldra kröfuréttinda var skaðabótakrafa á hendur stefnda, Die-Pat Ltd., RBT Ltd. og C-x-x B-x-x vegna hugsanlegra samningsbrota gegn Deo Pharma ehf. áður en það fór í þrot. Umsamið kaupverð var 500.000 kr.

III.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Mál þetta er höfðað af stefnanda til greiðslu skaðabóta vegna brota stefnda gegn trúnaðarskyldum hans gagnvart DEO Pharma ehf. Trúnaðarskyldur stefnda hafi verið samningsbundnar og brot stefnda gegn þeim því verið samningsbrot. Málið sé því réttilega höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur á grundvelli 1. mgr. 35. gr., sbr. 1. mgr. 43. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Í 1. mgr. 35. gr. segi: „Mál til efnda á eða lausnar undan löggerningi eða vegna vanefnda eða rofa á löggerningi má sækja í þeirri þinghá þar sem átti að efna hann eftir hljóðan hans, tilætlun aðila eða réttarreglum.“

Verksamningurinn hafi kveðið á um að stefndi skyldi inna af hendi störf í þágu DEO Pharma ehf., sem hefði haft starfsstöð að Vínlandsleið 12, en síðar hefði fyrirtækið flutt að Grandagarði 16 í Reykjavík. Þá hafi stefndi einnig haft vinnuaðstöðu í starfsstöð Matís ohf. að Vínlandsleið 12 í Reykjavík. Það sé því engum vafa undirorpið að verksamninginn skyldi efna í Reykjavík og því sé bæði heimilt og rétt að höfða mál um skaðabætur fyrir rof á samningnum fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Aðild stefnanda að máli þessu sé reist á kaupsamningi sem stefnandi hafi gert við DEO Pharma ehf. þann 22. október 2015, og lagður hafi verið fram í málinu. Með kaupsamningnum hafi verið framseld skaðabótakrafa, sem DEO Pharma ehf. hafi átt á hendur stefnda, vegna brota hans gegn verksamningnum sem DEO Pharma ehf. og stefndi hefðu gert með sér.

Samkvæmt almennum reglum eignarréttar og kröfuréttar séu kröfuréttindi framseljanleg réttindi og séu þar með taldar skaðabótakröfur vegna samningsbrota. Slíkt framsal sé heimilt án tillits til þess hvort kröfuréttindi séu viðurkennd eða ekki. Með kaupsamningnum hafi ekki verið framseld réttindi til handa stefnanda til þess að krefjast efnda ráðningarsamningsins, heldur skaðabótakrafa sem DEO Pharma ehf. hafi eignast á hendur stefnda og orðið gjaldkræf frá þeim tíma þegar stefndi hafi rofið samningsbundinn trúnað gagnvart DEO Pharma ehf. með því að ljóstra upp og afhenda samkeppnisaðila atvinnuleyndarmál og aðrar trúnaðarupplýsingar, sem réttilega tilheyrðu DEO Pharma ehf.

Stefnandi byggir á því að stefndi hafi brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum með því að afhenda samkeppnisaðilanum RBT uppskrift að efninu D-SAN og hefja störf hjá RBT við frekari rannsóknir og þróun efnisins, sem hafi, samkvæmt bæði lögum og samningum, verið eign DEO Pharma ehf. Þá byggir stefnandi á því að stefndi hafi einnig brotið gegn ákvæðum verksamningsins með því að afhenda DEO Pharma ehf. ekki uppskriftir, gögn og aðrar upplýsingar um þróun nýrra útgáfa D-SAN án etanóls og PHMB, sem samkvæmt ákvæðum samningsins voru eign DEO Pharma ehf. Með undirritun ráðningarsamningsins hafi stefndi og DIS ehf. stofnað til gagnkvæms ráðningarsambands, sem um skyldur gilda íslensk lög, og hafi sérstaklega verið vísað til þeirra í 1. mgr. 2. gr. ráðningarsamningsins. Um ráðningarsambandið hafi því gilt m.a. ákvæði 2. og 3. mgr. 16. gr. laga nr. 57/2005, um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu, sem hafi bundið stefnda almennum trúnaðarskyldum í vinnusambandi sínu við DIS ehf. Í lögunum segi:

„2. Sá sem fengið hefur vitneskju um eða umráð yfir atvinnuleyndarmálum á réttmætan hátt í starfi sínu fyrir annan eða í félagi við annan, sbr. 1. mgr., má ekki án heimildar veita upplýsingar um eða hagnýta sér slík leyndarmál. Bann þetta gildir í þrjú ár frá því að starfi er lokið eða samningi slitið.

3. Þeim sem vegna starfs síns eða stöðu að öðru leyti hefur verið trúað fyrir uppdráttum, lýsingum, uppskriftum, líkönum eða þess háttar er óheimilt að hagnýta sér eða veita öðrum afnot af slíku án sérstakrar heimildar.“

Stefnandi vísar til þess að ákvæði 16. gr. laga nr. 57/2005 sé samhljóða ákvæði 29. gr. eldri samkeppnislaga nr. 8/1993 og í athugasemdum með frumvarpi, er varð að þeim lögum, sé að finna skilgreiningar á þeim trúnaðarupplýsingum í eigu vinnuveitenda, sem lögunum sé ætlað að vernda. Það sé augljóst að uppskriftir, formúlur og aðrar upplýsingar um D-SAN, sem hafi verið og séu helsta söluvara félagsins, teljist til atvinnuleyndarmála í skilningi laganna. Slíkar upplýsingar hafi verið grundvöllur starfsemi félagsins og ljóst sé að allar rannsóknir og öll þróunarvinna við efnið væri lítils virði ef ekki væri tryggt að þeir starfsmenn félagsins sem að henni ynnu væru ekki bundnir trúnaði um vinnu sína og niðurstöður. Það sé því, að mati stefnanda, engum vafa undirorpið að þær upplýsingar sem stefndi hafi búið yfir vegna starfa sinna fyrir DIS ehf., hafi verið bundnar algjörum trúnaði af hans hálfu.

Í b-lið 2. gr. verksamningsins milli stefnda og DEO Pharma ehf. hafi verið kveðið á um að öll hugverkaréttindi, sem orðið hefðu til og til yrðu til í tengslum við störf stefnda, væru eign DEO Pharma ehf. Sérstaklega hafi verið kveðið á um að allar trúnaðarskyldur stefnda samkvæmt fyrra samningssambandi við DIS ehf. héldu gildi sínu við störf hans fyrir DEO Pharma ehf. Stefndi hafi því verið bundinn sömu trúnaðarskyldum samkvæmt verksamningnum við Pharma ehf. og hann hafi áður verið bundinn af í samningssambandi sínu við DIS ehf. Af því leiði að honum hafi verið óheimilt að veita upplýsingar um um efnið D-SAN, svo sem. efnaformúlur og önnur gögn, sem utanaðkomandi aðilar, eða þá hann sjálfur, gætu fært sér í nyt í samkeppni við DEO Pharma ehf. Stefnandi telur gögn málsins sýna með skýrum hætti að stefndi hafi brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum gagnvart DEO Pharma ehf. með því að hefja störf hjá samkeppnisaðilanum RBT og hann hafi í því starfi notfært sér þekkingu og upplýsingar um D-SAN, sem hafi verið í eigu DEO Pharma ehf., til framleiðslu og sölu á sambærilegu hreinsiefni, sjálfum sér og vinnuveitanda sínum til hagsbóta. Ljóst sé af gögnum málsins að efnið RBT 24/7, í sinni upprunalegu mynd, sé í einu og öllu sama efni og D-SAN. Vörumerkið RBT 24/7 hafi í raun komið fyrst fram á sjónarsviðið þegar rannsakendur á tilraunastofum IEC hefðu verið blekktir til að breyta nafni D-SAN í RBT 24/7 í niðurstöðuskýrslum sínum. Ástæða breytingarinnar hafi verið sögð vera vörumerkjabreyting í þágu markaðssetningar, en aldrei hafi borist fyrirmæli eða tillögur um slíkt frá DEO Pharma ehf., sem hafi verið eigandi allra réttinda að efninu. Framkvæmdastjóri IEC hafi staðfest það í tölvupóstsamskiptum að um eitt og sama efnið sé að ræða. Þessar fölsuðu skýrslur hafi RBT notað seinna við markaðssetningu á RBT 24/7 og geri enn við markaðssetningu nýrrar útgáfu efnisins, líkt og glöggt megi greina á skjáskoti af heimasíðu félagsins.

Þá sé einnig augljóst að það efni sem nú sé selt undir vörumerkinu RBT 24/7 og innihaldi ekki efnasambandið PHMB, sé sama efni og eldri útgáfa RBT 24/7, og þar af leiðandi D-SAN að öllu öðru leyti og sé selt undir sama vöruheiti. Við markaðssetningu nýja efnisins séu notaðar skýrslur og vottanir, sem gerðar hafi verið og gefnar út vegna eldri útgáfu þess og D-SAN. Auk þess hafi það sömu virkni og eldri útgáfa og sé notað í sama tilgangi. Í raun sé um að ræða fullkláraða útgáfu þess efnis sem unnið var að því að framleiða undir merkjum D-SAN allt frá árinu 2010, undir verkstjórn stefnda hjá DIS ehf. og DEO Pharma ehf. Það sé með öllu óhugsandi að stefndi og RBT hafi, á jafnskömmum tíma og raun ber vitni, þróað efni sem sé í öllum grundvallaratriðum hið sama og D-SAN, með sama hætti og stefnt hafi verið að með störfum stefnda fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf., án þess að stefndi hefði hagnýtt sér þær rannsóknir, vinnu og þekkingu, sem samkvæmt lögum og samningum voru eign DEO Pharma ehf. og háðar samningsbundnum trúnaði. Hvað varðar þá háttsemi stefnanda, að afhenda ekki uppskriftir, gögn og aðrar upplýsingar um nýjar útgáfur D-SAN-efnisins byggi stefnandi á því að þau gögn hafi sannanlega verið til og að stefnda hefði borið að afhenda þau DEO Pharma ehf. samkvæmt ákvæðum verksamningsins, enda um eign félagsins að ræða. Ljóst sé að stefndi hafi lokið við hönnun D-SAN án etanóls. Fyrir liggi upplýsingablað um slíkt efni, undirritað af stefnda sjálfum, þar sem niðurstöðum prófana á efninu sé lýst og virkni þess reifuð. Því liggi ljóst fyrir að stefndi hafi haft umrædd gögn undir höndum, en aldrei afhent þau DEO Pharma ehf. í því formi, sem nýst hefði getað við framleiðslu efnisins. Þá liggi einnig fyrir að samkeppnisaðilinn hóf framleiðslu og sölu á slíku efni nær samstundis eftir að stefndi hóf þar störf, svo óhugsandi sé annað en að stefndi hafi afhent nýjum vinnuveitanda umrædd gögn í eigu DEO Pharma ehf.

Hið sama gildi í aðalatriðum um gögn er varða útgáfu D-SAN án PHMB. Þróun slíks efnis hafi farið fram undir merkjum bæði DIS ehf. og DEO Pharma ehf. síðan í ársbyrjun 2011. Sú þróun hafi verið komin vel á veg og þegar verið gerðar ráðstafanir vegna fyrirhugaðrar framleiðslu efnisins. Í kjölfar vistaskipta stefnda hafi DEO Pharma ehf. aftur á móti setið uppi með tvær hendur tómar, þó að fyrir lægi að stefndi hefði unnið að þróun efnisins um tveggja ára skeið. RBT hafi hafið framleiðslu og sölu á sama efni, en undir merkjum RBT 24/7, sem sé að upplagi sama efni og D-SAN. Af gögnum málsins sé ljóst að stefndi hafi haft undir höndum bæði mikilvæg og verðmæt gögn, sem hann hafi hvorki afhent DEO Pharma ehf. né síðar stefnanda, þrátt fyrir gerða samninga. Í því felist skýrt brot á ákvæðum verksamningsins, sem valdið hafi stefnanda töluverðu tjóni.

Um bótagrundvöll vísar stefnandi til sakarreglunnar. Stefndi hefði valdið DEO Pharma ehf. tjóni með háttsemi sinni, í fyrsta lagi með því að afhenda ekki þær efnaformúlur að D-SAN án etanóls, sem ljóst sé að stefndi hafi fullklárað og stefnandi eigi öll réttindi að. Þá hafi stefndi í öðru lagi valdið stefnanda tjóni með því að rjúfa samningsbundinn trúnað og veita samkeppnisaðila upplýsingar um efnaformúlur að D-SAN, rannsóknir þar að baki og aðrar trúnaðarupplýsingar um efnið, auk þess að hagnýta sér og núverandi vinnuveitanda sínum, RBT, umræddar rannsóknir við frekari þróun efnisins undir merkjum RBT.

Þetta hafi í fyrsta lagi gert DEO Pharma ehf. ókleift að dreifa og selja D-SAN án etanóls til viðskiptavina í þeim löndum sem leggja bann við hreinsivörum sem innihalda etanól.

Í öðru lagi hafi orðið til samkeppnisaðili á markaði, sem framleiddi og seldi sömu vöru og DEO Pharma ehf., og öll sú vinna, sem unnin hafi verið í þeim tilgangi að hanna D-SAN hreinsiefni án PHMB og etanóls verið ónýtt gagnvart DEO Pharma ehf. og síðar hagnýtt í þágu umrædds samkeppnisaðila. Þetta hafi verið afleiðingar samningsbrota stefnda.

Hvað varðar lið 1 sé ljóst að samningur við viðskiptamenn í Katar hefði aldrei getað orðið að veruleika þar sem DEO Pharma ehf. hafði ekki lengur undir höndum D-SAN án etanóls og gerði það því félaginu ókleift að bjóða til sölu D-SAN á mörkuðum í þeim löndum sem leggja bann við etanóli í hreinsiefnum. Ekkert hafi orðið úr þeim fyrirætlunum sökum þess að stefndi hafi ekki afhent DEO Pharma ehf. uppskriftir, formúlur eða aðrar upplýsingar um efnið, sem hafi verið eign félagsins samkvæmt verksamningnum. Þess í stað hafi stefndi afhent og hagnýtt samkeppnisaðilanum RBT þær upplýsingar, og hann að lokum hafið sölu á D-SAN án etanóls undir öðru vörumerki til viðskiptavina í Miðausturlöndum. Samnings- og hagnaðarmissir DEO Pharma ehf. sé því afleiðing samningsbrota stefnda.

Varðandi lið 2 liggi í augum uppi að það valdi hvaða fyrirtæki sem er tjóni að verða að etja kappi við eigin vöru á markaði, ekki síst þegar samkeppnisaðilar hafi undir höndum trúnaðargögn um vöruna, sem ekki séu aðgengileg eiganda hennar. Í húfi hafi verið ríkir samkeppnishagsmunir og stefnda verið það fyllilega ljóst, enda verið gerðir margir samningar, m.a. við hann sjálfan, þar sem skýrt hafi komið fram mikilvægi þess að öll réttindi að D-SAN og upplýsingar um efnið yrðu eign DEO Pharma ehf. og yrðu bundin algjörum trúnaði.

RBT hafi hagnýtt sér þá þróunarvinnu sem unnin hafði verið innan DEO Pharma ehf. og áður DIS ehf. allt frá upphafi árs 2011 til að betrumbæta D-SAN á þá leið að mögulegt væri að framleiða efnið án innihaldsefnanna PHMB og etanóls. Stefndi hafi ekki afhent DEO Pharma ehf. efnaformúlur eða aðrar upplýsingar, sem hefðu gert félaginu kleift að framleiða betrumbætt efni undir eigin merkjum en ljóst sé að þær upplýsingar hafi verið til, líkt og sjá megi af rannsóknarskýrslum og upplýsingablöðum, sem staðfestu t.d. tilvist D-SAN efnisins án etanóls. Þá sé einnig ljóst að RBT hafi hafið sölu á slíku efni auk nýrrar útgáfu, án PHMB, skömmu eftir að stefndi hóf þar störf, og honum sé eignuð þróun og hönnun efnisins. Það sé einfaldlega tæknilega ómögulegt að stefndi hefði þróað útgáfu D-SAN, án PHMB, á jafnskömmum tíma og raun ber vitni, án þess að hafa nýtt sér þær upplýsingar, þróunarvinnu og þekkingu sem til hafi orðið í störfum hans fyrir DEO Pharma ehf. og voru um leið eign þess og trúnaðarupplýsingar, sem honum var óheimilt að nýta í þágu samkeppnisaðila. Sá hagnaðarmissir sem DEO Pharma ehf. hafi orðið fyrir vegna samningsbrota stefnda hafi leitt til þess að félagið hafi misst fjármögnun sína og skuldbindingar við lánardrottna féllu í gjalddaga með þeim afleiðingum að félagið var tekið til gjaldþrotaskipta þann 7. janúar 2015.

Raunverulegt og endanlegt tjón stefnanda verði aldrei fyllilega metið með nákvæmum hætti, en ljóst sé og sannanlegt að samningsbrot stefnda hafi valdið stefnanda miklu fjártjóni.

Aðalkrafa stefnanda er að stefnda verði gert að greiða 210.000.000 kr. auk vaxta, samkvæmt ákvæðum skaðabótalaga, og dráttarvaxta. Stefnandi reiknar tjón DEO Pharma ehf. með eftirfarandi hætti:

Útreikningar vegna tjónsliðar 1 byggi á áætluðu verðmæti uppskrifta að nýjum útgáfum D-SAN og því að Deo ehf. hafi orðið af fyrirhuguðum viðskiptasamningum við kaupendur á D-SAN sökum þess að stefndi afhenti ekki uppskriftir og aðrar upplýsingar um þær útgáfur D-SAN sem ekki innihéldu etanól annars vegar og PHMB hins vegar. Stefnandi vísi sérstaklega til tapaðra viðskipta við væntanlega viðskiptavini í Katar og aðila í öðrum löndum á því markaðssvæði, þar sem bann er lagt við sölu og dreifingu etanóls. Stefnandi áætli tjón DEO Pharma ehf. samtals að fjárhæð 67.944.000 kr. Að auki hafi félagið orðið af viðskiptum í Bretlandi. Þar hafi það átt í viðræðum við stórt matvælafyrirtæki, 2 Sisters Food Group Pennine í Sheffield, og þegar heimsótt verksmiðju félagsins og gert því tilboð. Vegna PHMB-innihalds D-SAN hafi ekki orðið af samningum. Stefndi, og RBT, hafi vitað um þau vandræði sem PHMB olli í D-SAN.

Einnig hafi stefnda verið vel kunnugt um þá tækni og þau tækifæri sem hafi falist í D-SAN Cloud System-tækni, sem stefndi hafi tekið þátt í að þróa og markaðsetja. Við brotthvarf stefnda hafi stefndi og RBT þegar hafið framleiðslu og markaðssetningu á búnaði byggðum á tækni DEO Pharma ehf. og komið slíkum búnaði upp í samstarfi við 2 Sisters Food Group Pennine.

Útreikningar vegna tjónsliðar 2 byggi á því að verðmæti uppskriftarinnar og annarra upplýsinga um D-SAN í sinni upprunalegu mynd sé og verið metið að fjárhæð 1.600.000 GBP, sem samsvari 285.112.000 kr. Sú tala sé byggð á verðmati sem gert hafi verið á réttindum að D-SAN í tengslum við fyrirhugaða sölu á réttindum að efninu. Sú sala hafi hins vegar aldrei farið fram. Líkt og eigi almennt við um mat á verðmæti vara og réttinda á hagnýtingu þeirra hafi verðmat á D-SAN og réttindum að baki efninu miðast við þann hagnað sem hafi mátt vænta af sölu og dreifingu á efninu. Verðmatið sé því góður mælikvarði á verðmæti þess framtíðarhagnaðar sem DEO Pharma ehf. hafi orðið af vegna brota stefnda.

Ómögulegt sé, út frá fyrirliggjandi gögnum, að meta nákvæmlega hver raunverulegur missir hagnaðar hefði verið vegna tilkomu samkeppni með sama efni frá RBT. Eðlilegt og hóflegt sé að áætla að sá hagnaður sem DEO ehf. varð af nemi helmingi af verðmæti efnisins.

Telji dómurinn ekki unnt að fallast á framangreindar fjárkröfur gerir stefnandi kröfu um greiðslu skaðabóta að álitum dómsins að viðbættum vöxtum og dráttarvöxtum. Ljóst sé að stefndi hafi valdið DEO Pharma ehf. umtalsverðu tjóni með samningsbrotum sínum, sem allt í senn hafi verið saknæm, ólögmæt og til þess fallin að valda því tjóni sem félagið varð fyrir.

Stefnandi hafi sýnt fram á, eða að minnsta kosti leitt líkur að því, að félagið hafi orðið fyrir verulegu tjóni vegna áðurgreindra samningsbrota stefnda. Útilokað sé fyrir stefnanda að gera betri eða skýrari dómkröfur en hann hefur gert enda sé sönnunarstaða stefnanda erfið. Verði litið svo á að stefnanda hafi ekki tekist að sanna tjón DEO Pharma ehf. með þeim hætti sem lög gera ráð fyrir beri að dæma stefnanda skaðabætur að álitum. Mörg fordæmi Hæstaréttar séu til fyrir því að bætur séu ákvarðaðar með þeim hætti og að stefnanda sé heimilt að gera kröfu um slíkar bætur.

Í bæði aðal- og varakröfu krefst stefnandi hvoru tveggja vaxta samkvæmt 6. og 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Kröfu um vexti á skaðabótakröfu samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 byggi stefnandi á því að skaðabótakröfur innan samninga skuli bera vexti samkvæmt ákvæðinu frá því að hið bótaskylda atvik átti sér stað. Stefnandi telur að miða verði tjónsatburð í skilningi ákvæðisins við þann tíma er stefndi hafi hætt störfum fyrir DEO Pharma ehf., án uppsagnar verksamningsins, og hafið störf hjá samkeppnisaðilanum RBT. Þegar stefndi hafi hætt verksambandi sínu við DEO Pharma ehf. og hafið störf hjá RBT hafi samningsbrot hans, sem felist í þeirri háttsemi að afhenda ekki þær uppskriftir, gögn og aðrar upplýsingar um D-SAN sem honum hafi borið að afhenda DEO samkvæmt verksamningnum, raungerst. Ómögulegt sé að segja til um það með nákvæmum hætti hvenær stefndi hafi veitt RBT þær trúnaðarupplýsingar um D-SAN, sem hann sannanlega hafi gert. Því verði einnig að miða við þann dag sem ljóst varð að stefndi hefði hætt störfum fyrir DEO Pharma ehf. og hafið störf hjá RBT, þótt líkur standi til þess að samningsbrot hans hafi þegar verið hafin á þeim tíma. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hafi forsvarsmönnum félagsins fyrst verið gert kunnugt um brotthvarf stefnda í tölvuskeyti frá C-x-x B-x-x, framkvæmdastjóra RBT, þar sem hún hafi tilkynnt, í hópsamskiptum nokkurra aðila, að stefndi starfaði ekki lengur fyrir DEO Pharma ehf. Þetta sé eini atburðurinn sem markað geti upphaf hins bótaskylda tjóns og því beri að miða vaxtakröfu stefnanda við 24. febrúar 2014.

Dráttarvaxtakröfu byggir stefnandi á þeirri almennu reglu, sem fram kemur í 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001. Stefnandi hafi fyrir höfðun þessa máls ekki gert formlega kröfu um greiðslu skaðabóta og því beri að miða upphafsdag dráttarvaxta við þann dag þegar dómur í máli þessu verði kveðinn upp.

Telji dómurinn ekki mögulegt að ákvarða stefnanda skaðabætur úr hendi stefnda byggi stefnandi á því að hann hafi fært fullnægjandi sönnur fyrir því að DEO Pharma ehf. hafi orðið fyrir bótaskyldu tjóni vegna samningsbrota stefnda. Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, eigi stefnandi rétt á að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands með viðurkenningardómi. Því sé gerð krafa um að viðurkennt verði með dómi að stefndi hafi valdið DEO Pharma ehf. skaðabótaskyldu tjóni og sé því skaðabótaskyldur gagnvart stefnanda með hliðsjón af framsali DEO Pharma ehf. á umræddri skaðabótakröfu til stefnanda.

Stefnandi byggir kröfur sínar meðal annars á meginreglum kröfuréttar um framsal kröfuréttinda og skaðabætur innan samninga. Þá vísar stefnandi um varnarþing til 1. mgr. 35. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Þrautavarakröfu, um viðurkenningu skaðabótaskyldu, byggir stefnandi á ákvæðum 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Málskostnaðarkrafa styðst við ákvæði 130. gr. laga nr. 91/1991. Um vaxtakröfur vísar stefnandi til 5., 6. og 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

IV.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi gerir verulegar athugasemdir við lýsingu stefnanda á málsatvikum í stefnu. Frá árinu 2006 til febrúar 2010 hafi stefndi starfað sem verktaki fyrir breska fyrirtækið Byotrol plc., þar sem hann hafi unnið við rannsóknir og þróun á hreinsiefnum. Í mars 2010 hafi stefndi síðan hafið störf fyrir DIS ehf. þar sem hann hafi tekið að sér að þróa og blanda hreinsiefnið D-SAN til notkunar við matvælaframleiðslu, en D-SAN hafi verið samkeppnisvara hreinsiefna Byotrol plc. Störf stefnda hafi að miklu leyti snúist um að þróa efnið þannig að hægt væri að nota það í loftræstikerfum (e. fixed installation system). Stefndi hafi unnið náið með forsvarsmanni DIS ehf., R-kk-þgf Ó-kk-þgf, og þeir prófað D-SAN á mismunandi stöðum hjá viðskiptavinum og þróað áfram. Þegar tekist hefði að þróa blönduna með þeim hætti að mögulegt væri að nota hana í umræddum kerfum, þá hefði stefndi þjálfað R-kk-þf Ó-kk-þf í því að blanda D-SAN og þeirri þjálfun verið lokið í ágúst 2011. Þeim fullyrðingum stefnanda að stefndi hefði ekki upplýst forsvarsmenn DIS ehf./DEO Pharma ehf. um það hvernig skyldi blanda D-SAN sé því alfarið hafnað sem röngum og ósönnuðum.

Stefndi hafi aldrei unnið að því að breyta uppskrift D-SAN með þeim hætti að það myndi ekki innihalda efnasambandið PHMB og sé fullyrðingum stefnanda þess efnis mótmælt sem röngum og ósönnuðum.

Störf stefnda fyrir DIS ehf. hafi verið unnin í verktöku. Félag stefnda, DASC GmbH, hafi sent DIS ehf. reikninga fyrir þjónustu stefnda. DIS ehf. hafi hvorki greitt í lífeyrissjóð fyrir stefnda né hefði hafi stefndi verið tryggður af hálfu DIS ehf. Fullyrðingum stefnanda þess efnis að stefndi hafi verið starfsmaður DIS ehf. sé því alfarið mótmælt sem röngum og ósönnuðum. Á meðan stefndi hafi starfaði sem verktaki fyrir DIS ehf. hafi hann að meðaltali dvalið 10 vikur á ári á Íslandi og þá verið með aðsetur á rannsóknarstofu Matís ohf. Að öðru leyti hafi stefndi dvalið í Þýskalandi.

Stefndi hafi starfað fyrir DIS ehf. þar til í desember 2011 en á þeim tíma hafi félagið verið komið í fjárhagsvandræði. Í janúar 2012 hafi stefndi fengið þær upplýsingar frá B-kk-þgf B-kk-þgf, sem tengsl hafði við DIS ehf. og síðar DEO Pharma ehf., að DIS ehf. myndi ekki geta greitt útistandandi reikninga stefnda. Samþykkt hafi verið að greiða stefnda einn af þeim mánuðum sem útistandandi hefðu verið og stefnda hafi jafnframt verið boðið að starfa fyrir DEO Pharma ehf., sem síðar hefði tekið yfir rekstur DIS ehf., fram í ágúst 2012. Stefndi hafi tekið því og hafið störf fyrir DEO Pharma ehf. í febrúar 2012. Störf stefnda fyrir DEO Pharma ehf. hafi fyrst og fremst falist í því að hitta viðskiptavini og kynna fyrir þeim D-SAN og sé fullyrðingum stefnanda um annað mótmælt sem röngum og ósönnuðum. Um enga þróunarvinnu af hálfu stefnda hafi verið að ræða á þessu tímabili, enda hafi stefndi enga aðstöðu haft á rannsóknarstofu á þessum tíma. Stefndi hafi þannig einungis haft aðstöðu hjá Matís ohf. til að sinna rannsóknarstörfum sínum fram til desember 2011 og störf hans fyrir DEO Pharma ehf. hafi verið unnin í verktöku. Um miðjan ágúst 2012 hafi stefndi tilkynnt B-kk-þgf B-kk-þgf að störfum hans fyrir DEO Pharma ehf. væri lokið í samræmi við samkomulag aðila og stefndi hefði sent DEO Pharma ehf. síðasta reikninginn í september 2012, fyrir vinnu, sem stefndi hefði innt af hendi í ágúst 2012. Þeim fullyrðingum stefnanda að stefndi hafi fyrirvaralaust hætt störfum hjá DEO Pharma ehf. sé því mótmælt.

DIS ehf. hafi verið í viðræðum við Residual Barrier Technology Limited (RTB) um mögulegt samstarf á árinu 2010 er hafi fyrst og fremst varðað dreifingu á D-SAN í Bretlandi. Ekkert hafi orðið úr slíku samstarfi, heldur verið ákveðið að dreifing D-SAN í Bretlandi færi í gegnum breska félagið DIS Technologies Ltd., sem hafði aðsetur í Sheffield. Ákveðið samningssamband hafi verið á milli DIS Technologies og RBT því síðarnefnda félagið seldi því fyrrnefnda vörur Byotrol plc, sem RBT var dreifingaraðili fyrir. Fyrsta sala RBT til félagsins hafi verið 27. október 2010.

Starfsemi DIS Technologies Ltd. hafi gegnið illa og í ágúst 2011 hafi félagið verið komið í skuld við RBT að fjárhæð 12.000 sterlingspund vegna ógreiddra reikninga, er tengdust sölu á vörum Byotrol plc. Samkomulag hafi orðið um að RBT myndi taka vörur af lager DIS Technologies Ltd. upp í skuld félagsins. DIS ehf. hafi jafnframt samþykkt þessa aðgerð því félagið hafi einnig átt ógreiddar kröfur á hendur DIS Technologies Ltd. og því ákveðið að taka vörur af lager DIS Technologies Ltd. upp í þær kröfur. Meðal þeirra vara, sem RBT hafi tekið af lager DIS Technologies hafi verið D-SAN, bæði í blönduðu formi og sem hráefni sem notuð hafi verið til að blanda D-SAN. Við afhendingu á þessum vörum hafi RBT verið afhentar upplýsingar um D-SAN blönduna og hráefnin, sbr. dskj. 23. Þá hafi RBT jafnframt fengið afhenta svokallaða „Material Safety Data Sheet“ (hér eftir vísað til sem „MSDS-skýrslu“) fyrir D-SAN, sbr. dskj. 24. Í þeirri skýrslu sé að finna upplýsingar um innihaldsefni lausnarinnar.

Til þess að takmarka tjón sitt vegna ógreiddra reikninga DIS Technologies hafi RBT hafið sölu á D-SAN-lausninni en hún einungis verið markaðssett sem lausn til að drepa mosa og þörunga þar sem varan hafi ekki uppfyllt þær kröfur sem gerðar séu til rekjanleika hráefnisins. Þá hafi hluti af vörunum verið eldri en 24 mánaða og því ekki lengur viðurkennd af birgjum. Stór hluti af þeim vörum sem RBT hafi tekið af lager DIS Technologies hafi verið ónothæfar að mati RBT, en DIS ehf. hafi óskað eftir að fá að nota þær. RBT hafi geymt þessar vörur á sínum lager og fulltrúar DIS ehf./DEO Pharma ehf. komið og náð í þær þangað eftir hentugleikum. Auk þess að geyma vörurnar fyrir DIS ehf. hafi stefndi og R-kk-nf Ó-kk-nf jafnframt fengið að nýta aðstöðu RBT til að blanda D-SAN úr þeim hráefnum sem fengin höfðu verið af lager DIS Technologies. Þetta hafi átt sér stað í febrúar 2012 og blandan í framhaldinu verið seld viðskiptavinum á Íslandi.

Í júní 2012 hafi DEO Pharma ehf. og RBT komist í samskipti við J-x-x K-x-x hjá Ardgen Technologies Limited (hér eftir vísað til sem „Ardgen“) og viðræður um mögulegt samstarf hefðu hafist. Stefndi hafi tekið þátt í fyrstu fundunum en í júlí 2012 hafi stefnda verið tilkynnt að þátttöku hans væri ekki óskað á þessum fundum.

Þann 9. maí 2012 hafi félagið DIS Advanced Technology Ltd. (hér eftir vísað til sem „DIS Advanced“) verið stofnað. Samkvæmt yfirliti yfir hluthafa DIS Advanced hafi það verið 50% í eigu DEO Pharma ehf. og 50% í eigu Quatre Consulting LLP, en forsvarsmaður RBT, C-x-x B-x-x, átti 33,33% í því félagi. Gerður hafi verið leyfissamningur milli DIS Advanced og Ardgen þann 1. ágúst 2012, sbr. dskj. 26. Samkvæmt leyfissamningnum hafi það verið forsenda samningsins að allur réttur, þ.á m. hugverkaréttur að D-SAN, hefði verið framseldur til DIS Advanced og það framsal átt sér stað í júlí 2012, sbr. dskj. 27. Áður en gengið hafði verið frá leyfissamningi hafi forsvarsmenn DEO Pharma ehf. tekið saman upplýsingar um D-SAN, þ.á m. MSDS-skýrslu um blönduna, og það verið sama skýrsla og RBT hefði fengið afhenta með vörum þeim sem félagið fékk frá DIS Technologies Ltd., sbr. dskj. 24. Þar að auki hafi svokölluð „D-SAN DOSSIER“-skýrsla verið afhent, sbr. dskj. 28, auk annarra upplýsinga og niðurstaðna rannsókna.

A-x-x hafi gert þá kröfu að D-SAN blandan væri án alkóhóls. Þegar A-x-x hafi látið rannsaka D-SAN-blönduna hafi hins vegar komið í ljós að hún innihéldi alkóhól. Forsvarsmenn DEO Pharma ehf. hafi ekki getað gefið skýringar á því. Þetta hafi því verið skoðað nánar af hálfu RBT og í samstarfi við hráefnissala RBT, Thor Specialities Limited (hér eftir vísað til sem „Thor“). Eitt af hráefnum D-SAN sé Didecyldimethylammonium chloride, eða „DDQ“. Þetta hráefni, DDQ, fáist með mismunandi styrkleika og það sem hafi verið notað í D-SAN-blöndu DIS ehf./DEO Pharma ehf. hafi verið DDQ50. Í samstarfi við T-kk-þf hafi RBT hins vegar komist að þeirri niðurstöðu að það efni framkallaði alkóhól í blöndunni. Ef DDQ40 væri hins vegar notað og efnið própanól fjarlægt mældist ekkert alkóhól í blöndunni.

Starfsmaður RBT, dr. G-x-x S-x-x, hafi prófað þessa blöndu áfram, en á grundvelli upplýsinga úr MSDS-skýrslu D-SAN hafi hún séð hvaða innihaldsefni önnur voru í blöndunni og hún hafi verið vön að þróa og vinna með sambærilegar blöndur og innihaldsefni í störfum sínum fyrir RBT. Dr. G-x-x S-x-x hjá RBT hafi síðan framleitt þessa nýju blöndu og hún verið seld Ardgen af hálfu DIS Advanced Ltd. í ágúst 2012 undir heitinu „Non-Alcohol D-SAN“, sbr. dskj. 29. Af dskj. 30 má sjá að það DDQ sem notað var í þá blöndu var DDQ40.

Stefndi kveðst ekki með nokkrum hætti hafa komið að þessum rannsóknum RBT og þróun á hinni nýju blöndu. Á meðan stefndi hafi starfað fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf. hafi ávallt verið notað DDQ50 og hafi stefndi á þeim tíma ekki áttað sig á því að notkun á því efni myndi leiða til þess að alkóhól myndi mælast í blöndunni. Það hafi ekki verið fyrr en með framlagningu stefnanda á dskj. 9 að stefndi hefði séð MSDS-skýrslu um „D-SAN Alcohol Free“. Í stefnu sé vísað til prófana á D-SAN á vegum Irish Equine Centre (hér eftir vísað til sem „IEC“) og að heiti D-SAN hafi verið breytt í RBT247/7. Stefndi hafi hvorki komið að þessum prófunum né nafnabreytingunni, enda virðist liggja fyrir í málinu að breytingin hafi komið frá Ardgen.

Áður en leyfissamningur DIS Advanced Ltd. og Ardgen var gerður hefði það verið lagt til að DIS Advanced myndi kaupa réttinn að D-SAN fyrir 1,6 þúsund sterlingspund. Því hefði verið hafnað af öðrum hluthöfum DIS Advanced.

Af dskj. 13 megi ráða að aðilar hafi ætlað sér stóra hluti í samstarfi sínu í gegnum DIS Advanced en samstarfið ekki gengið eftir, og þar hafi átt stóran þátt óhapp sem hafi orðið á Írlandi þar sem kynning á vegum DIS Advanced hjá viðskiptavini hafi farið úrskeiðis. Í framhaldi af því hafi Ardgen jafnframt dregið sig út úr samstarfi við DIS Advanced. Þann 9. september 2014 hafi DIS Advanced verið tekið til gjaldþrotaskipta. RBT og A-x-x hafi átt í einhverjum samningaviðræðum undir lok árs 2012 og á árinu 2013, en þar sem aðilar náðu ekki saman hafi ekkert orðið úr samstarfi aðila.

Í nóvember 2012 hafi stefndi hafið störf fyrir RBT sem verktaki og hafi stefndi alla tíð síðan þjónað félaginu, með hléum þó. Í starfi sínu fyrir RBT hafi stefndi unnið við þróun á ýmsum efnablöndum, ýmist sjálfstætt eða í samstarfi við dr. G-x-x S-x-x, starfsmann RBT, sem og við undirbúning og gerð einkaleyfisumsókna. Þann 2. október 2013 hafi tekið gildi reglugerð Evrópusambandsins nr. 944/2013, um breytingu á reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins nr. 1272/2008, um flokkun, merkingu og pökkun efna og blandna. Með gildistöku þeirrar reglugerðar hafi ekki lengur verið heimilt að nota efnablöndur er innihéldu PHMB í matvælaiðnaði. Í tengslum við þessar breytingar hafi stefndi farið að vinna að því að fjarlægja umrætt efnasamband úr vörum RBT, sem nýttar hafi verið í matvælaiðnaði. Stefndi hafi ekki fyrir þann tíma unnið að því að fjarlægja PHMB úr efnablöndum þeim sem hann hafi unnið með, hvorki í störfum sínum fyrir RBT, DEO Pharma ehf., DIS ehf. né Byotrol plc.

Í stefnu er því haldið fram að RBT hafi hafið markaðssetningu á efni sem sé sambærilegt D-SAN að öllu leyti nema það innihaldi ekki efnasambandið PHMB, sem hafi verið skipt út fyrir annað efnasamband. Sú efnablanda, sem stefnandi sé að öllum líkindum að vísa til í þessu samhengi, sé varan Protectus Optimal, en sú efnablanda sé mjög ólík D-SAN og RBT24/7 og innihaldi að takmörkuðu leyti sömu hráefni. Um sé að ræða allt aðra kynslóð af hreinsivörum og njóti Protectus Optimal einkaleyfaverndar og því sé augljóst að framleiðsla á þeirri blöndu byggi ekki á efnablöndu þriðja aðila. RBT hafi selt þær birgðir af D-SAN sem félagið afhentar upp í ógreidda reikninga DIS Technologies Ltd. til loka árs 2013. Það hafi ekki verið fyrr en 2014 sem RBT hafi byrjað að blanda og selja RBT24/7, og þá sem sem mosaeyði, að undanskilinni þeirri sölu til Ardgen sem hafi farið fram í gegnum DIS Advanced Ltd. í ágúst 2012. Þeim fullyrðingum að RBT hafi markaðssett og selt RBT24/7 um allan heim síðan stefndi hóf þar störf sé því alfarið mótmælt sem röngu og ósönnuðu.

Stefndi kveðst engin samskipti hafa átt við forsvarsmenn DIS ehf. eða DEO Pharma ehf. í áraraðir og því komi stefna stefnanda honum í opna skjöldu. Tæp fjögur ár séu síðan stefndi hóf störf hjá RBT, og forsvarsmönnum DIS ehf. og DEO Pharma ehf. hafi verið það ljóst strax á þeim tíma. Því hafi aldrei verið haldið fram að stefndi hefði brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart DIS ehf. eða DEO Pharma ehf. fyrr en nú, tæpum fjórum árum síðar.

Varðandi aðalkröfu stefnda um að vera sýknaður af öllum kröfum stefnanda þá vísi stefndi til þess að stefnandi byggi skaðabótakröfu sína á meintum brotum stefnda gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum hans og grundvallist bæði varnarþing og aðild stefnanda á því að um samningsbrot hafi verið að ræða.

Aðild stefnanda byggi á kaupsamningi við þrotabú DEO Pharma ehf., dags. 22. október 2015, sbr. dskj. 6. Á grundvelli þess samnings hafi þrotabú DEO Pharma ehf. framselt stefnanda hugsanlega skaðabótakröfu vegna samningsbrota stefnda við félagið DEO Pharma ehf. áður en félagið fór í þrot. Með hliðsjón af skýru orðalagi kaupsamningsins geti stefnandi ekki byggt skaðabótakröfu sína á meintu samningsbroti stefnda við DIS ehf., en í málinu liggi ekkert fyrir um að DIS ehf. hafi framselt meinta skaðabótakröfu sína á hendur stefnda til DEO Pharma ehf. Í þessu sambandi tekur stefndi fram að þegar framsal DIS ehf. til DEO Pharma ehf. virðist hafa átt sér stað, sbr. dskj. 5, og kaupsamningur þrotabús DEO Pharma ehf. og stefnanda hafi verið gerður, þá hafi DIS ehf. og DEO Pharma ehf. framselt allan rétt að D-SAN til DIS Advanced, sbr. dskj. 27.

Með hliðsjón af framangreindu byggi stefndi á því að stefnandi geti ekki haft uppi kröfu gegn stefnda er byggi á öðru en meintu samningsbroti stefnda við DEO Pharma ehf., sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Stefndi byggi á því að hann hafi hvorki undirgengist samkeppnisákvæði né sérstakar trúnaðarskyldur í starfi sínu fyrir DEO Pharma ehf. og ekki heldur gagnvart DIS ehf., komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefnandi hafi aðild hvað þann hluta kröfunnar varðar.

Í stefnu sé byggt á því að stefndi hafi verið starfsmaður DIS ehf. og að aðilar hafi skrifað undir ráðningarsamning þann sem stefnandi lagði fram á dskj. 3. Stefndi hafnar því hins vegar sem röngu og ósönnuðu að hann hafi verið starfsmaður DIS ehf. og að aðilar hafi skrifað undir umræddan samning. Á dskj. 3 sé að finna óundirritaðan samning, sem augljóslega sé ekki í endanlegu formi. Jafnvel þó svo að búið sé að bæta nafni stefnda í inngang samningsins þar sem vísað er til stöðu hans sem „forstöðumanns rannsóknar og þróunar“, sem sé titill sem stefndi kannist ekki við að hafa borið, þá sé alls staðar annars staðar í samningnum vísað til „framkvæmdastjóra“ og allar skyldur samningsins varði störf framkvæmdastjóra en ekki störf í tengslum við rannsóknir. Af þeim sökum sé því alfarið mótmælt að dskj. 3 hafi nokkurt sönnunargildi. Þar fyrir utan þá sé í umræddum samningi ekki að finna trúnaðarákvæði, samkeppnisákvæði né ákvæði er varði framsal á hugverka- og eignarrétti.

Stefndi byggir á því að vinna hans fyrir DIS ehf. hafi verið unnin í verktöku og styðji framlögð gögn málsins að svo hafi verið. Stefndi hafi hvorki ritað undir verksamning við DIS ehf. né undirgengist sérstakar trúnaðarskyldur gagnvart DIS ehf. Þá hafi hann hvorki samið um framsal á hugverka- og eignarrétti til DIS ehf. né samkeppnisákvæði gagnvart DIS ehf. Stefndi hafi látið af störfum fyrir DIS ehf. í desember 2011, enda hefði DIS ehf. þá vanefnt greiðuskyldu sína gagnvart stefnda, og þar með hafi lokið samskiptum stefnda og DIS ehf.

Í stefnu sé byggt á því að stefndi hafi skrifað undir verksamning við DEO Pharma ehf. og DIS ehf., sbr. dskj. 4, sem hafi gilt um samband stefnda við DEO Pharma ehf. Þessi verksamningur hafi hvorki verið undirritaður af stefnda, DIS ehf. né DEO Pharma ehf., og hann hafi ekkert gildi. Þess utan sé í verksamningi þessum vísað til þess að DEO Pharma ehf. skuli taka yfir réttindi og skyldur DIS ehf. og stefnda, að hugverkaréttindi skuli tilheyra DEO Pharma ehf. og að trúnaðarskyldur og samkeppnisákvæði skuli halda gildi sínu gagnvart DEO Pharma ehf. Stefndi hafi aldrei undirgengist slík ákvæði gagnvart DIS ehf. og þessi samningsákvæði hafi því ekkert gildi. Stefndi hafi ekki gengist undir sérstakar trúnaðarskyldur gagnvart DEO Pharma ehf. á því sex mánaða tímabili er stefndi hafi þjónað fyrirtækinu. Það sama gildi um samkeppnisákvæði og framsal á hugverka- og eignarrétti. Stefndi hafi látið af störfum fyrir DEO Pharma ehf. í ágúst 2012 og þar með hafi lokið samskiptum stefnda við DEO Pharma ehf.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefndi hafi undirgengist einhverjar samningsskyldur gagnvart DIS ehf. og DEO Pharma ehf. byggi stefndi á því að slíkar skyldur hafi lotið þýskum lögum. Í stefnu sé byggt á því að samningur stefnda við DIS ehf. hafi lotið íslenskum lögum og sé í því sambandi vísað til 1. mgr. 2. gr. samningsins á dskj. 3. Í því ákvæði sé hins vegar einungis vísað til þess að framkvæmdastjórinn skuli inna verkefni sín af hendi í samræmi við ákvæði samnings sem og gildandi lög (e. applicable law). Ekki sé í því sambandi vísað sérstaklega til íslenskra laga. Sé litið til 4. gr. samningsins, sem ber titilinn „self-dealing“, virðist hins vegar mega ráða að samningurinn hafi lotið þýskum lögum. Í 4. gr. sé þannig vísað til þess að 181. gr. einkamálalaga skuli ekki gilda um framkvæmdastjórann, en af dskj. 31 megi sjá að það ákvæði þýsku einkamálalaganna fjalli um aðkomu framkvæmdastjóra að viðskiptum hans sjálfs við félagið. Stefnandi hafi ekki sýnt fram á að stefndi hafi brotið gegn trúnaðarskyldum á grundvelli þýskra laga, sbr. 2. mgr. 44. gr. laga um meðferð einkamála. Á þeim grundvelli beri að sýkna stefnda.

Með hliðsjón af því að samningar stefnda við DIS ehf. og DEO Pharma ehf. hafi ekki lotið íslenskum lögum sé ljóst að ákvæði laga nr. 57/2005, um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu, geti ekki komið til skoðunar í málinu. Þar fyrir utan megi sjá af 2. gr. laganna að þau taki einungis til samninga, skilmála og athafna sem ætlað sé að hafa áhrif hér á landi. Stefndi mótmæli því að meintum ólögmætum athöfnum hans hafi verið ætlað að hafa áhrif hér á landi, enda ljóst að stefndi, sem sé þýskur, hafi hafið störf hjá bresku fyrirtæki og stefnandi hafi með engum hætti sýnt fram á að athafnir stefnda hafi haft áhrif á Íslandi. Á þeim grundvelli beri jafnframt að sýkna stefnda.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefndi hafi undirgengist samningsskyldur er lúti íslenskum lögum, þá byggi stefndi á því að hann hafi ekki brotið gegn slíkum skyldum, hvorki með afhendingu á upplýsingum né með því að halda upplýsingum frá DIS ehf. og/eða DEO Pharma ehf.

Stefndi byggir á því að stefnandi beri alfarið sönnunarbyrði fyrir því að stefndi hafi brotið gegn samningsskyldum gagnvart DEO Pharma ehf. og/eða DIS ehf. Á stefnanda hvíli þannig að sanna hvaða trúnaðarskyldur stefndi hafi borið gagnvart félögunum og með hvaða hætti stefndi hafi brotið gegn slíkum skyldum. Að mati stefnda hafi stefnandi ekki uppfyllt slíka sönnunarbyrði. Þannig hafi stefnandi t.a.m. hvorki sýnt fram á hvaða upplýsingar eða gögn stefndi eigi að hafa afhent RBT né að slíkar upplýsingar hafi notið verndar sem trúnaðarupplýsingar, sem stefnda hafi verið óheimilt að afhenda. Af þeim sökum beri að sýkna stefnda.

Stefnandi byggi á því að gögn málsins sýni að stefndi hafi brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum gagnvart DEO Pharma ehf. með því að hefja störf hjá samkeppnisaðilanum RBT og með því að hafa í starfi sínu fyrir RBT notfært sér þekkingu og upplýsingar um D-SAN til framleiðslu og sölu á sambærilegu hreinsiefni. Stefndi hafi ekki gengist undir nein samkeppnisákvæði, hvorki gagnvart DIS ehf. né DEO Pharma ehf. Stefndi hafi því notið stjórnarskrárvarins atvinnufrelsis til að starfa fyrri þann sem hann kaus. Stefndi hafi ekki hafið störf fyrir RBT fyrr en í nóvember 2012 og störfum stefnda fyrir DEO Pharma ehf. þá verið lokið. Sú staðreynd að stefndi hafi hafið störf fyrir samkeppnisaðila DEO Pharma ehf. geti því ekki talist vera brot gegn stefnanda. Þegar stefndi hafi hafið störf sín fyrir RBT í nóvember 2012 hafi þróun hreinsiefnisins RBT24/7 verið lokið. Stefndi hvorki komið að þeirri þróun né hafi stefndi afhent RBT nokkrar upplýsingar um D-SAN í tengslum við þá þróun. Það hafi verið starfsmaður RBT, dr. G-x-x S-x-x, sem hafi þróað þá blöndu áfram og stefndi hvergi komið þar nærri. Þær upplýsinga, sem dr. G-x-x hafi notað um D-SAN-blöndu DEO Pharma ehf. hafi hún fengi úr MSDS- og D-SAN DOSSIER-skýrslum, sem DEO Pharma ehf. hafi sjálft afhent. Þessi nýja blanda, RBT24/7, hafi verið seld DIS Advanced í júlí 2012, mörgum mánuðum áður en stefndi hóf störf fyrir RBT, og því augljóst að stefndi hafi enga aðkomu haft að þessari blöndu. Vinna stefnda fyrir RBT hafi aldrei snúist um að þróa RBT24/7 og stefndi engan hlut átt að því að láta breyta heiti á rannsóknarniðurstöðum hjá IEC, eins og gögnin málsins beri með sér. Af dskj. 11 virðist sem beiðni um breytingar á rannsóknarniðurstöðum hafi komið frá Ardgen á þeim tíma, sem prófanirnar áttu sér stað, í júlí 2012, en á þeim tíma hafi stefndi enn verið að vinna fyrir DEO Pharma ehf. Í störfum sínum fyrir RBT hafi stefndi m.a. unnið að þróun á efninu Protectus Optimal en því sé alfarið hafnað að sú blanda sé sambærileg eða með einhverjum hætti byggð á D-SAN, enda hafi stefnandi með engum hætti reynt að sýna fram á að svo sé. Sem áður segi hafi stefndi ekki hafið vinnu sína við að útiloka efnið PHBM úr hreinsiblöndum til notkunar í matvælaiðnaði fyrr en árið 2013 og hafni stefndi alfarið þeim fullyrðingum stefnanda að sú vinna hafi hafist í ársbyrjun 2011 fyrir DIS ehf. Þjónusta stefnda við DIS ehf. og DEO Pharma ehf. hafi falist í því að þróa áfram hreinsiefnið D-SAN og þegar þeirri þróunarvinnu hafi lokið í ágúst 2011 hafi þjónusta stefnda við félögin fyrst og fremst snúist um aðstoð við að kynna blönduna fyrir viðskiptavinum. Stefndi sé með mikla sérþekkingu sem doktor og með áratuga reynslu af þróun hreinsiefna. Áður en stefndi hafi hafið störf fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf. hafi hann í mörg ár unnið að þróun hreinsiefna fyrir Byotrol plc. og þær vörur verið samkeppnisvörur D-SAN. Stefndi hafi því komið með mikla sérþekkingu og reynslu í störf sín fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf. Uppsöfnuð fagleg reynsla, sem stefndi hafi áunnið sér í störfum fyrir fyrri viðskiptavini, hefði vafalaust alltaf nýst í störfum fyrir framtíðarviðskiptavini. Það verði hins vegar að aðgreina þekkingu stefnda og reynslu hans frá mögulegum trúnaðarupplýsingum, sem kunni að vera til staðar innan fyrirtækja, t.a.m. hjá DIS ehf. og DEO Pharma ehf. Stefndi hafni því alfarið að hann hafi nýtt sér trúnaðarupplýsingar DIS ehf. og DEO Pharma ehf. í störfum sínum fyrir RBT. Þess utan telji stefndi að uppskrift að D-SAN geti ekki notið verndar, hvorki sem atvinnuleyndarmál á grundvelli 2. mgr. 16. gr. c né sem trúnaðarupplýsingar á grundvelli 3. mgr. 16. gr. c þar sem allir með næga sérþekkingu í efnafræði geti blandað hreinsiefnið á grundvelli MSDS-skýrslu D-SAN. Þá sé fullyrðingum stefnanda þess efnis að D-SAN og RBT24/7 sé sama efnið jafnframt mótmælt með vísan til þess sem áður segi. Stefnandi hafi engin gögn lagt fram, sem sanni að um sömu blönduna sé að ræða, og rannsóknarniðurstöður IEC geti ekki sýnt fram á slíkt, enda byggi stefnandi sjálfur á því að um fölsun á niðurstöðum hafi þar verið um að ræða.

Í stefnu sé því haldið fram að stefndi hafi hvorki afhent DEO Pharma ehf. uppskriftir, gögn né aðrar upplýsingar um D-SAN. Þessu sé alfarið hafnað sem röngu. Líkt og að framan sé rakið hafi stefndi kennt forsvarsmanni DIS ehf. að blanda D-SAN og stefndi afhent DIS ehf. og DEO Pharma ehf. allar þær upplýsingar sem hann hafi búið yfir um D-SAN. Stefnandi byggi á því að stefndi hafi þróað D-SAN án alkóhóls á meðan hann starfaði fyrir DEO Pharma ehf. Staðreyndin sé hins vegar sú að síðar hafi komið í ljós að blandan innihéldi alkóhól þar sem stefndi hafi ávallt notað efnið DDQ50 í störfum sínum fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf. Stefndi hafi ekki áttað sig á því fyrr en síðar, á grundvelli upplýsinga frá dr. G-x-x, að skipta þyrfti efnasambandinu út fyrir DDQ40 til að útiloka alkóhól. Þetta hafi ekki verið upplýsingar sem stefndi hafi búið yfir á meðan hann starfaði fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf. og því sé ekki um að ræða upplýsingar sem stefndi hafi haldið frá fyrirtækjunum. Hvað varði upplýsingar um útgáfu D-SAN án PHMB, þá hafi stefndi ekki með nokkrum hætti unnið að slíku á meðan hann starfaði fyrir DIS ehf. og DEO Pharma ehf. og þannig ekki getað hafa haldið slíkum upplýsingum frá fyrirtækjunum.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefndi hafi með einhverjum hætti brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum geri stefndi kröfu um sýknu á grundvelli tómlætis. Stefnandi byggir á því að forsvarsmönnum DEO Pharma ehf. hefði verið orðið ljóst þann 24. febrúar 2013 að stefndi hefði hafið störf fyrir RBT.

Í stefnu byggi stefnandi jafnframt á því að strax og stefndi hóf störf fyrir RBT hefði hann hafið nýtingu á meintum trúnaðarupplýsingum í störfum sínum fyrir RBT. Þá sé ljóst að hefði stefndi ekki afhent DEO Pharma ehf. allar upplýsingar um D-SAN sem hann bjó yfir á meðan hann starfaði fyrir félögin hefði það átt að koma í ljós strax á þeim tíma, og jafnvel fyrr, enda ljóst að DEO Pharma ehf. hætti að greiða stefnda fyrir störf hans í ágúst 2012. Þegar stefnan hafi verið birt fyrir stefnda þann 29. ágúst 2016 hafi því verið liðin a.m.k. þrjú og hálft ár frá því að stefnanda varð kunnugt um meinta saknæma háttsemi stefnda.

Með hliðsjón af því verði að telja að stefnandi hafi með tómlæti fyrirgert rétti sínum til að bera fyrir sig að stefndi hafi brotið með saknæmum hætti gegn stefnanda.

Komist dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefndi hafi brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum byggi stefndi á því að skilyrði skaðabótaskyldu séu ekki uppfyllt, auk þess sem meint tjón stefnanda sé ósannað. Af þeim sökum beri að sýkna stefnda.

Eins og rakið sé hér að framan í greinargerð hafi stefndi ekki sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi. Stefndi hafi hvorki haldið frá stefnanda efnaformúlum að D-SAN né rofið samningsbundinn trúnað með því að veita RBT trúnaðarupplýsingar og/eða hagnýtt sér slíkar upplýsingar. Þá séu skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu ekki uppfyllt í málinu. Stefnandi hafi hvorki lagt fram nokkuð sem sanni að hann hafi átt raunhæfa möguleika á samningum við viðskiptamenn í Katar né aðra eða að stefnandi hafi misst af hagnaði í tengslum við slík viðskipti vegna meintrar saknæmrar háttsemi stefnda. Þá sé að sama skapi ljóst að jafnvel þó svo að stefndi hefði ekki hafið störf fyrir RBT, þá hefði RBT verið alveg jafn mikill samkeppnisaðili DEO Pharma ehf., enda hafi rannsóknarstarf RBT ekki byggt á framlagi stefnda og hann ekki komið að þróun RBT24/7.

Þá beri að líta til þess að stefnanda hafi borið skylda til að takmarka tjón sitt og hann hafi ekki með nokkru móti sýnt fram á að slíkt hafi verið gert. DEO Pharma ehf. hefði verið í lófa lagið að ráða til sín annan sérfræðing til að blanda D-SAN, og eftir atvikum halda áfram þróun blöndunnar. Stefnandi verði að bera afleiðingar af því að hafa ekki gripið til slíkra ráðstafana. Í þessu sambandi sé einnig ítrekað að stefndi byggi á því að allir, með næga sérþekkingu í efnafræði, geti blandað hreinsiefnið á grundvelli MSDS-skýrslu D-SAN. Blöndun á efninu hafi því með engu móti verið háð aðkomu stefnda eða upplýsingum frá honum.

Þá hafi stefnandi ekki með nokkrum hætti sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni og sé fullyrðingum stefnanda um fjárhæðir meints tjóns alfarið mótmælt sem órökstuddum og ósönnuðum. Hvað varði útreikning á tjónslið 1 þá byggi hann á áætluðu verðmæti uppskrifta að nýjum útgáfum D-SAN, er hvorki hefðu innihaldið alkóhól né PHMB. Stefnandi leggi ekkert til grundvallar þessum útreikningum sínum og svo virðist sem fjárhæð kröfunnar sé algjörlega úr lausu lofti gripin. Útreikningur stefnanda sé því algjörlega vanreifaður og fullyrðingum stefnanda um tjón hvað varði tjónslið 1 sé því alfarið mótmælt sem ósönnuðum.

Hvað varði útreikning á tjónslið 2, sem byggi á dskj. 17, taki stefndi fram að þau samningsdrög endurspegli ekki með nokkrum hætti fyrirhugaða sölu á réttindum að efninu. Um sé að ræða tilboð sem forsvarsmenn DEO Pharma ehf. sendu forsvarsmönnum DIS Advanced, en þessu tilboði hafi alfarið verið hafnað af DIS Advanced enda hafi það verið talið úr takt við raunveruleikann og endurspegli það því ekki með nokkrum hætti virði D-SAN.

Stefndi hafni því að skilyrði séu til staðar til að dómurinn geti dæmt stefnanda skaðabætur að álitum, enda hafi stefnandi ekki með nokkru móti gert sennilegt að hann hafi orðið fyrir tjóni, sem rekja megi til saknæmrar háttsemi stefnda.

Ef litið verður svo á að stefndi hafi brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum gagnvart stefnanda sé gerð sú krafa til vara að stefnukröfur verði lækkaðar.

Um málsástæður að baki slíkri kröfu vísist til þess sem reifað hefur verið hér að framan.

Stefndi mótmæli sérstaklega kröfu stefnanda um vexti samkvæmt 8. gr. og dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001. Að mati stefnda séu engin efni til að reikna vexti, hvorki almenna vexti né dráttarvexti, frá fyrri tíma en dómsuppsögu, þar sem ekki verði ljóst fyrr en þá hvort stefnandi eigi einhverja kröfu á hendur stefnda.

Stefndi geri í öllum tilvikum kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda skv. 129.–130. gr. laga um meðferð einkamála. Þess sé farið á leit við dóminn að við ákvörðun málskostnaðar verði litið til þess að málshöfðunin á hendur stefnda sé með öllu tilhæfulaus.

Stefndi vísi einkum til reglna samninga- og kröfuréttar, sem og almennra reglna um skaðabótaábyrgð, innan og utan samninga. Þá vísi stefndi til laga nr. 57/2005, um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og markaðssetningu, laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, og laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, einkum 44. gr. , og 129.–130. gr.

V.

Niðurstaða

Við aðalmeðferð gáfu skýrslu framkvæmdastjóri stefnanda, G-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og R-kk-nf Ó-kk-nf. Símaskýrsla var tekin af J-x-x K-x-x og C-x-x B-x-x forstjóra RBT í Bretlandi, en þau voru stödd í Bretlandi. Vikið verður að framburði þessara aðila eftir því sem þurfa þykir. Fram kom að vegna alvarlegra veikinda gæfi stefndi ekki aðilaskýrslu.

Eins og rakið hefur verið byggir stefnandi skaðabótakröfu sína á því að stefndi hafi brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum sínum, en í stefnu segir að málið sé höfðað af stefnanda til greiðslu skaðabóta vegna brota stefnda gegn trúnaðarskyldum g-x-x DEO, trúnaðarskyldur stefnda hafi verið samningbundnar og brot stefnda gegn þeim því samningsbrot. Stefnandi byggir jafnframt varnarþing og aðild á þessu. Aðild stefnda byggir á kaupsamningi við þrotabú DEO Pharma ehf., dags. 22. október 2015, en þar segir í 2. gr. samningsins að kaupandi fái framselda frá þrotabúinu hugsanlega skaðabótakröfu vegna samningsbrota RBT Ltd., C-x-x B-x-x og U-x-x S-x-x, stefnda í máli þessu, við DEO Pharma ehf. áður en félagið fór í þrot. Í kaupsamningi er ekki tiltekið framsal á meintu samningsbroti stefnda við DIS ehf. og getur stefndi ekki byggt skaðabótakröfu sína á hendur stefnda á því, þar sem ekkert liggur fyrir í málinu um að DIS ehf. hafi framselt meinta skaðabótakröfu sína til DEO Pharma ehf.

Í málinu liggur fyrir staðfesting, dags. 16. júlí 2012, sem gefin var út í tengslum við leyfissamning (samninginn) milli DIS Advanced Technology Ltd. (DIS UK) og Ardgen Limited, Millhouse, Írlandi. Útgefendur staðfestingarinnar eru DIS ehf., Deo Pharma ehf., dr. U-x-x S-x-x, R-kk-nf Ó-kk-nf, DIS Advanced Technology Ltd., The Die-Pat Centre, Bretlandi (DIS UK), allir sameiginlega kallaðir útgefendur.

Þar segir að samkvæmt samningnum ábyrgist DIS UK að fullt framsal D-SAN-tækninnar hafi átt sér stað á þeim tíma sem samningurinn sé frágenginn og muni láta í tré skriflega staðfestingu frá DIS og DIS Ice, þar sem vottað verði um undirritun þann þess gernings við undirritun samningsins. Staðfesting þessi sé sú staðfesting sem hér sé vísað til. Því sé staðfest af hálfu útgefenda að fullt framsal D-SAN-tækninnar, eins og hún sé skilgreind í samningnum, hafi átt sé stað.

Samkvæmt þessu hafði DEO Pharma ehf., áður en framangreindur kaupsamningur var gerður, framselt DIS Advanced Technology Ltd. allan hugverkarétt að D-SAN og átti þannig ekki þá hagsmuni við gerð kaupsamningsins við stefnanda er skaðabótakrafa hans byggir á. Stefndi byggir á því að hér sé um aðildarskort stefnanda að ræða af þessum sökum. Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, segir að varnir byggðar á aðildarskorti leiði til sýknu ef fallist er á þær.

Í málinu liggja hvorki fyrir skriflegir ráðningarsamningar stefnda við DIS ehf. né DEO Pharma ehf, einungis hafa verið lögð fram óundirrituð samningsdrög og stefndi hefur mótmælt því að hann hafi skrifað undir ráðningarsamning við DIS ehf. og að hafa verið starfsmaður félagsins. Hins vegar liggja fyrir gögn sem styðja það að stefndi hafi unnið sem verktaki fyrir DIS ehf., sbr reikninga DASC Gmbh fyrir þjónustu stefnda. Í fyrrnefndum drögum við DIS ehf. er stefndi titlaður framkvæmdastjóri, yfirmaður rannsókna og þróunar. Í 5. gr. draganna er ákvæði um samkeppnishömlur þar sem segir að framkvæmdastjóra sé óheimilt, meðan hann starfar sem framkvæmdastjóri félagsins, að standa að öðrum rekstri, einkum í þeim tilfellum þar sem slíkur rekstur gæti verið í samkeppni við rekstur félagsins. Engin ákvæði eru um sérstakar trúnaðarskyldur.

Þá mótmælir stefndi því að hann hafi gert skriflegan verksamning við DEO Pharma ehf. Í málinu liggur fyrir verksamningur milli DEO Pharma ehf. og DIS hf. og stefnda. Samningurinn er ódagsettur og er undirritaður af stefnda, en er hvorki undirritaður af DEO ehf. né DIS hf. Í samningi þessum segir að DEO yfirtaki réttindi og skyldur DIS og fjallað er um greiðslur til stefnda skv. tímagjaldi og greiðslur inn á skuld DIS við stefnda. Síðan segir að allir aðrir þættir í samningi DIS og stefnda séu í gildi en séu framseldir til DEO. Þetta feli í sér að „i. Öll hugverkaréttindi eru í eigu DEO. ii. Trúnaðarskylda heldur gildi sínu. iii. Skuldbinding um að taka ekki þátt í samkeppni er áfram í gildi.“ Ekki verður talið að samningur þessi hafi gildi þar sem hann er hvorki undirritaður af DEO Pharma ehf. né DIS hf. og stefndi hefur mótmælt því að hann hafi gert slíkan samning við DEO Pharma ehf. Í framburði G-kk-ef S-kk-ef, framkvæmdastjóra stefnanda, við aðalmeðferð, kom fram að hann hefði tekið að sér að aðstoða DIS ehf. út úr erfiðleikum á sínum tíma og ákveðið hefði verið að leggja félagið inn í DEO Pharma ehf. Samið hafi verið um að stefndi gengdi áfram störfum fyrir félagið gegn ákveðnum greiðslum og félagið greiddi skuldir DIS ehf. við hann. Stefndi hefði hætt störfum haustið 2012. Skriflegur samningur liggur hins vegar ekki fyrir í málinu eins og rekið hefur verið. Í skýrslu B-kk-ef B-kk-ef, stjórnarmanns í félögunum, við aðalmeðferð kom fram að umræðum um samning við úr DIS ehf. yfir í DEO Pharma ehf. hafi verið rætt um að trúnaðarskyldur stefnda frá fyrra samkomulagi vi DIS ehf. færðust yfir í DEO ehf.

Stefnandi ber sönnunarbyrði fyrir því að stefndi hafi gengist undir samningsbundnar trúnaðarskyldur og samkeppnisbann gagnvart DIS ehf. og DEO Pharma ehf., og slík sönnun hefur ekki tekist. Telja verður að stefndandi beri hallann af því að ekki liggur fyrir neinn skriflegur samningur við stefnda um sérstakar trúnaðarskyldur við DEO ehf. Þá er fallist á það með stefnda að ákvæði um framsal á trúnaðarskyldum stefnda við DIS ehf. sé marklaust, þar sem engar slíkar skyldur til staðar í þeim samningsdrögum sem stefndi byggir málsókn sína á.

Af hálfu stefnanda er vísað til 1. mgr. 2. gr. laga nr. 57/2005, um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu. Samkvæmt ákvæðum greinarinnar segir að lögin taki til samninga, skilmála og athafna, sem hafa eða er ætlað að hafa áhrif hér á landi. Mál stefnanda er, eins og að framan er rakið, takmarkað við meint samningsbrot og varnarþingið einnig takmarkað við slík brot. Meint sjálfstæð brot á lögum nr. 57/2005 koma því ekki til skoðunar.

Þá er einnig til þess að líta að stefnandi hefur ekki tekist að færa sönnur á að stefndi hafi afhent Residual Barrier Technology Ltd., RBT, einhverjar uppskriftir eða trúnaðarupplýsingar.

Samkvæmt því sem að framan hefur verið rakið ber að sýkna stefnda af skaðabótakröfum stefnanda. Af þessu leiðir jafnframt að sýkna ber stefnda af vara- og þrautavarakröfum stefnanda.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma stefnanda til að greiða stefnda málskostnað, eins og nánar er kveðið á um í dómsorði, með vísan til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Vegna embættisanna dómara hefur uppkvaðning dómsins dregist umfram frest skv. 115. gr. laga nr. 91/1991. Aðilar eru sammála dómara um að ekki sé þörf á endurflutningi málsins.

Dómsorð:

Stefndi, dr. U-x-x W-x-x S-x-x, er sýkn af kröfum stefnanda, D-Tech ehf.

Stefnandi greiði stefnda 1.800.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf