S-203/2012

Mál þetta er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 25. maí 2012 á hendur A,

„fyrir brot á barnaverndarlögum

I.

með því að hafa einhvern tímann á árunum 2006-2008, í bifreið á ótilgreindum stað, í refsingarskyni keyrt andlit sonar síns, B, sem þá var sex eða sjö ára gamall og í umsjá ákærða, ofan í ís sem barnið hafði misst eða kastað í gólf bifreiðar.

Telst brot ákærða varða við 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80, 2002.

II.

með því að hafa að morgni til í mars á árinu 2008, á heimili ákærða og barna hans sem þá voru í hans umsjá, gripið í hálsmál sonar síns, B, og keyrt líkama hans í vegg með þeim afleiðingum að hann varð óttasleginn og fylltist hræðslu.

Telst brot ákærða varða aðallega við 98. gr. barnaverndarlaga nr. 80, 2002 en til vara við 1. mgr. 99. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar samkvæmt báðum ákæruliðum og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa

Í málinu gerir C-x-x L. B-x-x hdl. kröfu f.h. brotaþola að ákærða verði með dómi gert að greiða brotaþola miskabætur, með vísan til 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, að fjárhæð kr. 250.000,- auk vaxta samkvæmt lögum nr. 38/2001, frá þeim degi sem brot voru framin auk kostnaðar réttargæslumanns.“

Ákæra í máli þessu var þingfest 6. september 2012. Kom þá ákærði fyrir dóm ásamt G-kk-þgf H-kk-þgf hdl. sem var skipaður verjandi ákærða að hans ósk. Óskaði ákærði eftir fresti til að taka afstöðu til sakargifta og einkaréttarkröfu. Var málið næst tekið fyrir 20. september 2012 og neitaði þá ákærði sök og hafnaði fram kominni bótakröfu. Var þá málinu frestað til framlagningar greinargerðar ákærða. Var greinargerð ákærða lögð fram í þinghaldi 10. október 2012 og málinu þá frestað til aðalmeðferðar 15. nóvember 2012, sem frestaðist vegna veikindaforfalla skipaðs verjanda ákærða, en aðalmeðferð fór fram 11. janúar 2013 og var málið dómtekið að henni lokinni.

Af hálfu ákæruvalds eru gerðar í málinu þær kröfur sem að ofan greinir.

Af hálfu ákærða eru þær kröfur gerðar að ákærði verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara að ákvörðun refsingar verði frestað skilorðsbundið, en til þrautavara að ákærða verði gerð vægasta resfing sem lög leyfa og hún verði þá bundin skilorði. Vegna einkaréttarkröfu gerir ákærði þá kröfu að henni verði vísað frá dómi, en til vara að bætur verði lækkaðar frá því sem krafist er. Þá er krafist hæfilegrar þóknunar til handa skipaðs verjanda og að allur kostnaður greiðist úr ríkissjóði.

Af hálfu C-x-x L. B-x-x hdl., f.h., brotaþola er gerð framangreind krafa sem lýst er í ákæru, en sækjandi sótti þing við aðalmeðferðina vegna lögmannsins og lagði fram tölvupóst þar sem krafan er áréttuð.

Málavextir.

Það er upphaf máls þessa að þann 29. september 2011 sendi lögreglustjórinn á Selfossi Barnavernd C tilkynningu um það að barnsmæður ákærða, þær D og E, hefðu haft við sig samband 27. og 29. september 2011 og sagt frá því að ákærði beitti son sinn, B, ofbeldi.

Þann 8. nóvember 2011 sendi Barnavernd C lögreglunni á Selfossi beiðni um lögreglurannsókn vegna gruns um ofbeldi ákærða gagnvart börnum sínum.

Þann 15. desember 2011 voru teknar vitnaskýrslur fyrir dómi á lögreglustöðinni á Selfossi af dóttur ákærða, F, sem þá var 12 ára og syni ákærða, B, sem þá var 11 ára. Sálfræðingur Barnahúss annaðist skýrslutökurnar undir stjórn dómara. Kom fram hjá F að ákærði hefði ekki lamið sig og B bróður vitnisins. Kvað vitnið að fyrrverandi kona ákærða væri ósátt og væri að draga móður vitnisins í það að bera sakir á ákærða en þetta tengdist forsjárkröfum fyrrverandi konu ákærða, þ.e. fyrrverandi stjúpmóður vitnisins. Væri ákærði mjög góður en hann væri stundum soldið óþolinmóður og yrði stundum reiður. Kom fram að B, bróðir vitnisins, hefði verið „rosalega erfiður þegar hann var yngri“. Kvaðst vitnið muna að ákærði hefði einu sinni tekið í hettuna á honum og „aðeins svona tók svona og ýtti honum og klessti honum út í vegg“. Þá bar vitnið um það að B hafi einu sinni misst „shake“ í sætið á bílnum sem þau hafi verið í og ákærði hefði orðið „rosalega reiður“ og „hann tók hann og setti andlitið svona í ísinn og svo sagði, þetta er svo langt síðan og hann bara varð rosalega reiður“.

Í skýrslu vitnisins B kom fram að fyrrverandi konur ákærða, þ.e. móðir vitnisins D og E, væru að ljúga um ákærða og þær vildu fá fulla forsjá yfir börnum sem þær ættu með ákærða. Kvað vitnið að ákærði hefði aldrei barið krakkana sína og elski þau. Kom fram hjá vitninu að þegar vitnið hafi verið á að giska fjögurra eða fimm ára þá hafi vitnið ekki viljað „shake“ og kastað honum óvart í gólfið og ákærði hafi orðið reiður og klínt ísnum í sig eða eitthvað svoleiðis. Hafi ákærði sett andlit vitnisins í ísinn einhvern veginn og svo sett vitnið í sturtu þegar komið var á vinnustað ákærða til að þvo ísinn burt. Þetta hafi gerst í bifreið ákærða og hafi systir vitnisins verið viðstödd. Hafi vitninu þá ekki liðið vel, en myndi þó voða lítið eftir því. Þá kom fram hjá vitninu að ákærði hafi einu sinni fyrir löngu tekið í öxl vitnisins og ýtt sér og vitnið hafi meitt sig „pínulítið“ Einu sinni hafi ákærði tekið í sig úr rúminu og vitnið hafi farið í vegginn og vitnið meitt sig „pínu“, en ekki hafi ákærði þá tekið í hálsmálið á fötum vitnisins.

Ákærði gaf lögreglu skýrslu við rannsókn málsins. Kom fram hjá ákærða að þegar að B, sonur ákærða, var um 6-7 ára gamall hafi það gerst að B hafi fengið ís eða „shake“ og komist að því að hann væri með röngu bragði og hafi við það grýtt honum barmafullum í gólf bílsins og sprengt hann. Það sé rétt að ákærði hafi stoppað bílinn og farið aftur í. Tekið drenginn úr sæti sínu og sett höfuð hans niður í gólf og beðið hann um að hreinsa þetta. Þetta hafi ekki verið fallega gert og drengnum hafi auðvitað brugðið sem og systur hans. Þá lýsti ákærði því að eitt sinn hafi hann tekið drenginn upp á hálsmálinu og sett hann upp í rúm og þegar að drengurinn hafi skollið í rúmið þá hafi hann farið utan í spónaplötuvegg. Við þetta hafi drengurinn „sjokkerast“ og eflaust orðið hræddur. Ákærði hafi ekki lamið drenginn, hvorki í bak né annarsstaðar.

Ekki þykir ástæða til að rekja frekar rannsókn lögreglu.

Greinargerð ákærða

Í greinargerð kemur fram að málsgögn beri með sér að upphaf málsins megi rekja til forræðisdeilna og séu kærur settar fram í því augnamiði að veikja stöðu ákærða í slíkum málarekstri.

Vísar ákærði til þess að ósannað sé að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í báðum ákæruliðum. Teknar hafi verið skýrslur af börnum ákærða og honum sjálfum. Hafi ákærði lýst tilteknum atvikum sem ætla megi að sé skírskotað til í ákæru, en ekki liggi fyrir aðrir vitnisburðir um atvik. Sú háttsemi sem ákært sé fyrir sé hvorki í samræmi við lýsingar ákærða né barnanna, en ekki verði litið fram hjá því að langt sé um liðið.

Sönnunarbyrðin hvíli á ákæruvaldinu sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008. Ekki sé fram komin lögfull sönnun um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum sé gefin að sök og beri að sýkna hann í málinu, en að minnsta kosti sé uppi slíkur vafi að óhjákvæmilegt sé að sýkna ákærða.

Kveðst ákærði jafnframt byggja á því að ósannað sé að háttsemi sem ákærða er gefin að sök hafi farið út fyrir mörk þágildandi 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 88/2002. Ekkert liggi fyrir um að háttsemin hafi verið til þess fallin að skaða son hans andlega eða líkamlega en ekkert liggi heldur fyrir um að sonurinn hafi orðið fyrir slíkum skaða. Í þessu samhengi vísar ákærði til þess að lög nr. 52/2009, sem breyttu barnaverndalögum nr. 80/2002, hafi ekki tekið gildi fyrr en 16. apríl 2009, en háttsemi sem lýst er í ákæru hafi átt að eiga sér stað á árunum 2006-2008.

Ákærði hafnar því að háttsemi sem honum er gefin að sök í II. lið ákæru geti fallið undir andlega eða líkamlega misþyrmingu í skilningi 98. gr. laga nr. 80/2002 þannig að lífi eða heilsu drengsins hafi verið hætta búin.

Vegna ákæruliðar I vísar ákærði til þess að sök sé fyrnd skv. IX. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brotið hafi átt að eiga sér stað á árunum 2006-2008 skv. ákæru, en ýmislegt bendi þó til að það hafi verið fyrr. Vísar ákærði til útprentunar úr bifreiðaskrá þessu til stuðnings, en þar kemur fram að fyrirtæki ákærða, G, hafi selt bifreið þá sem atvikið hafi átt sér stað í þann 16. júní 2005 og eftir það hafi ákærði ekki haft neinn aðgang að þeirri bifreið. Rannsókn á máli gegn ákærða sem sakborningi hafi hafist um eða eftir miðjan nóvember 2011 í kjölfar beiðni frá Barnavernd C 8. nóvember 2011. Hafi háttsemin átt sér stað fyrir miðjan nóvember 2006 blasi við að sakir séu fyrndar og beri því að sýkna sbr. 6. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en jafnframt vísar ákærði til 2. tl. 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en brot skv. 1. mgr. 99. gr. laga nr. 80/2002 fyrnist á 5 árum.

Verði ákærði allt að einu sakfelldur gerir ákærði kröfu um vægustu refsingu sem lög leyfa og vísar til þess að ekki hafi hann áður framið nein brot sem áhrif geti haft á refsinguna, en jafnframt sé langt um liðið og brot smávægileg. Þá hafi orðið óhæfilegur dráttur á útgáfu ákæru í málinu svo að brotin hafi verið regla um hraða málsmeðferð sbr. 2. mgr. 53. gr. og 171. gr. laga nr. 88/2008, sem og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 sbr. 8. gr. stjórnskipunarlaga nr. 97/1995 og jafnframt 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu sbr. lög nr. 62/1994.

Vegna einkaréttarkröfu vísar ákærði til sömu málsástæðna og eru raktar að framan. Þá byggir hann á því að bótakrefjandi, B, sé ólögráða og ófjárráða barn og geti ekki haft uppi fjárkröfur af þessu tagi, en sá lögmaður sem kröfuna geri hafi hvorki verið skipaður sérstakur lögráðamaður né hlotið umboð af nokkru tagi til þess. Tilnefning eða skipun sem réttargæslumaður brotaþola geti ekki breytt neinu þar um. Þá uppfylli einkaréttarkrafan ekki skilyrði 173. gr. laga nr. 88/2008 og beri því að vísa frá þegar af þeirri ástæðu. Aukinheldur sé miskabótakrafan of há. Verði ekki fallist á aðalkröfu um frávísun bótakröfunnar verði því að lækka bótafjárhæð verulega. Þá sé vaxtakrafan vanreifuð þar sem vaxtafótur sé ekki tilgreindur með fullnægjandi hætti. Þá bendir ákærði á að ekki sé gerð krafa um dráttarvexti.

Framburður ákærða og vitna við aðalmeðferð

Ákærði gaf skýrslu fyrir dóminum við aðalmeðferð og lýsti því að flest allt teldi hann vera rangt í málinu. Aldur drengsins væri rangt tilgreindur í ákæru og hafi hann verið 5-6 ára gamall þegar atvik í fyrri ákærulið gerðist. Kvaðst ákærði muna eftir atvikinu en hann hafi ekki „keyrt“ höfuð drengsins í gólfið eða beitt hann harðræði eða afli. Drengurinn hafi ekki misst ísinn heldur grýtt honum í gólfið. Þá hafi ákærði reiðst og tekið drenginn og sett höfuðið á honum niður undir gólf í ísinn og svo hafi verið farið í fyrirtæki ákærða og drengurinn verið þrifinn þar, en ekki hafi farið mikill ís á andlit hans. Atvikið hafi fengið meira á systur drengsins og hún hafi sjokkerast, enda hafi þetta gerst hratt og snöggt. Þetta hafi ekki verið gert af harðræði og hafi ekkert séð á drengnum við þetta.

Vegna ákæruliðar II kvað ákærði að það atvik væri illa rannsakað og unnið. Lýsingin á atvikinu sé þannig að ákærði viti ekki hvað sé átt við og drengurinn kannist ekki við það heldur. Annað atvik hafi átt sér stað þar sem ákærði hafi sett drenginn upp í rúm, en það sé allt annað. Þá hafi ákærði tekið í hálsmál drengsins og sett hann upp í rúm og við það hafi höfuð drengsins farið utan í vegg. Ekkert hafi séð á drengnum við þetta og hafi ekki verið um að ræða neinskonar misþyrmingu og drengnum alls ekki verið nokkur hætta búin. Þetta kunni að hafa verið árið 2008. Börnunum hafi brugðið við þetta og þetta sé það atvik sem fyrrverandi kona ákærða, E hafi lýst. Ákærði kvaðst ekki kannast neitt við þá lýsingu sem tilfærð er í ákærulið II. Verið sé að rugla saman atvikum. Ákærði hafi aldrei „keyrt“ drenginn utan í vegg. Það sé allt annað að beita barn vísvitandi ofbeldi en að halda uppi aga og fylgja fram fyrirmælum og hlutum eins og hafi þurft að gera með drenginn sem hafi á stundum verið ódæll, einkum á þeim aldri sem hann hafi verið að byrja í grunnskóla og við lok leikskóla.

Þá gerði ákærði grein fyrir þeirri skoðun sinni að kæra í máli þessu væri tilkomin vegna forræðisdeilna sem barnsmæður sínar hafi stofnað til við hann haustið 2011, en ekki hafi þó orðið framhald á þeim málum.

Vitnið E, barnsmóðir og fyrrverandi eiginkona ákærða, kom fyrir dóm við aðalmeðferð og skýrði frá því að hafa vitað af því að á árunum 2006-2008, gegnum D móður B, og dóttur ákærða, að ákærði hafi ýtt andliti drengsins ofan í ís. Ekki hafi hún séð þetta sjálf.

Þá kannaðist vitnið við að hafa séð ákærða taka í drenginn og henda honum utan í vegg í herbergi drengsins. Þetta hafi F, dóttir ákærða, einnig séð. Vitnið hafi verið í eldhúsinu þegar þetta hafi byrjað og svo farið inn í herbergið. Hafi ákærði hent drengnum í rúmið og hann farið utan í vegginn við það. Taldi vitnið að drengurinn hafi verið marinn á baki eftir þetta. Þá hafi hún verið að koma inn í herbergið og séð þetta. Vitnið lýsti því að drengurinn hafi á stundum verið ódæll. Þá lýsti vitnið deilum milli sín og ákærða.

Vitnið A-kvk-nf T-kvk-nf félagsráðgjafi kom fyrir dóminn við aðalmeðferð. Vitnið kvaðst hafa starfað hjá Barnavernd C. Vitnið staðfesti að hafa 8. nóvember 2011, fyrir hönd Barnaverndar, sent lögreglu beiðni um rannsókn vegna málsins. Ekki hafi atvik málsins leitt til frekari aðgerða af hálfu Barnaverndarinnar svo vitnið vissi til þar til vitnið hætti störfum sumarið 2012.

Vitnið D, móðir brotaþola B og fyrrrverandi eiginkona ákærða, gaf skýrslu við aðalmeðferð í gegnum síma. Skýrði vitnið frá því að hún hafi ekki orðið vitni að atburði þeim sem lýst er í ákærulið I en hafi heyrt um þetta og hafi F dóttir sín sagt sér frá þessu í grófum dráttum. Kvaðst vitnið ekki muna vel frásögn F, en taldi þetta hafa verið þegar drengurinn var 5-6 ára gamall. Vitnið hafi á þessum tíma ekki verið í góðu sambandi við ákærða og því átt erfitt með að kanna sannleiksgildi frásagnarinnar og komast að því hvað hafi í rauninni gerst. Kannaðist vitnið við að hafa rætt málið við félagsþjónustuna og eftir það hafi málið farið í þann farveg sem það nú er í. Kannaðist vitnið sérstaklega ekki við að hafa ritað bréf sem fylgir rannsóknargögnum í ljósriti þar sem lýst er því að ákærði hafi tekið á syni sínum, en hún hafi ritað allt annað bréf með öðru innihaldi. Önnur bréf hafi hún ekki skrifað þessu viðvíkjandi. Aðspurð kannaðist vitnið við að drengurinn hafi verið baldinn á stundum og verið í honum kergja. Kom jafnframt fram hjá vitninu að ákærða gengi betur með drenginn en sér og að drengnum gengi betur í skóla en þegar drengurinn hafi verið hjá vitninu. Þá kannaðist vitnið aðspurð við að rætur þessa máls lægju í forræðisdeilum, einkum milli E og ákærða. Ekki sé nein forsjárdeila milli sín og ákærða.

Niðurstaða.

Vegna þeirrar háttsemi sem ákærði er borinn sökum í ákærulið I hefur ákærði sjálfur lýst því að drengurinn hafi grýtt ís í gólf bifreiðarinnar. Hafi ákærði reiðst og tekið drenginn og sett höfuðið á honum niður undir gólf í ísinn og svo hafi verið farið í fyrirtæki ákærða og drengurinn verið þrifinn þar, en ekki hafi farið mikill ís á andlit hans. Atvikið hafi fengið meira á systur drengsins en á drenginn sjálfan. Þetta hafi ekki verið gert af harðræði og hafi ekkert séð á drengnum við þetta.

Um þetta atvik hefur drengurinn sjálfur, vitnið B, sagt að þegar hann hafi verið á að giska fjögurra eða fimm ára þá hafi hann ekki viljað „shake“ og kastað honum óvart í gólfið og ákærði hafi orðið reiður og klínt ísnum í sig eða eitthvað svoleiðis. Hafi ákærði sett andlit vitnisins í ísinn einhvern veginn og svo sett vitnið í sturtu þegar komið var á vinnustað ákærða til að þvo ísinn burt. Þetta hafi gerst í bifreið ákærða og hafi systir vitnisins verið viðstödd. Hafi vitninu þá ekki liðið vel, en myndi þó voða lítið eftir því.

Vitnið F, dóttir ákærða og systir brotaþola B, hefur borið um þetta atvik og lýsti hún því að drengurinn hafi einu sinni misst „shake“ í sætið á bílnum sem þau hafi verið í og ákærði hefði orðið „rosalega reiður“ og „hann tók hann og setti andlitið svona í ísinn og svo sagði, þetta er svo langt síðan og hann bara varð rosalega reiður“.

Ekki er öðrum vitnum til að dreifa sem hafa getað lýst umræddu atviki og verður að byggja einvörðungu á þessum þremur framburðum um það.

Í ákæru er því lýst að umrætt atvik hafi gerst á árabilinu 2006-2008, en ákærði hefur lagt fram gögn um að bifreið sú sem umrætt atvik á að hafa gerst í hafi verið seld 16. júní 2005 og kveðst ákærði ekki hafa haft not bifreiðarinnar eftir það. Það er í samræmi við frásögn drengsins um að hann hafi verið á að giska 4-5 ára gamall þegar atvikið gerðist. Verður byggt á þessu við úrlausn málsins en ákæruvaldinu hefur ekki tekist sönnun þess að atvikið hafi gerst eftir 16. júní 2005 eða á árabilinu 2006-2008.

Rannsókn lögreglu vegna málsins hófst eftir að Barnavernd C lagði fram kæru sína 8. nóvember 2011, en áður, eða þann 29. september 2011, hafði sýslumaður sent Barnavernd C bréf vegna saka sem barnsmæður ákærða höfðu haft uppi gagnvart honum við sýslumann. Því er áður lýst að ekki verður talið að sönnur hafi verið færðar fram um það að atvik þetta hafi gerst eftir 16. júní 2005. Voru því liðin meira en 5 ár frá því atvikið varð þar til rannsókn lögreglu hófst, hvort heldur miðað er við 29. september 2011 eða 8. nóvember 2011, en fyrstu framburðarskýrslur í málinu voru teknar 15. desember 2011.

Í ákæru er háttsemi ákærða skv. ákærulið I heimfærð til 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Brot skv. því ákvæði geta varðað sektum eða fangelsi allt að þremur árum. Í 2. tl. 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 kemur fram að sök fyrnist á 5 árum þegar ekki liggur þyngri refsing við broti en 4 ára fangelsi. Hafi háttsemi ákærða umrætt sinn falið í sér brot gegn umræddu ákvæði 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, sem er ósannað, er því allt að einu ljóst að möguleg refsiábyrgð vegna háttseminnar er fyrnd og er óhjákvæmilegt að sýkna ákærða af þeim sökum sem hann er borinn í I. lið ákærunnar.

Vegna ákæruliðar II hefur ákærði tjáð sig um það að hann viti ekki hvað sé átt við. Hefur ákærði hins vegar lýst öðru atviki sem hafi verið þannig að ákærði hafi tekið í hálsmál drengsins og sett hann upp í rúm og við það hafi höfuð drengsins farið utan í vegg. Ekkert hafi séð á drengnum við þetta og hafi ekki verið um að ræða neinskonar misþyrmingu og drengnum alls ekki verið nokkur hætta búin. Þetta kunni að hafa verið árið 2008. Börnunum hafi brugðið við þetta. Neitar ákærði því að atvikið hafi verið á þann veg sem lýst er í ákæruliðnum. Verið sé að rugla saman atvikum. Kveðst ákærði aldrei hafa „keyrt“ drenginn utan í vegg.

Vegna ákæruliðar II kom fram hjá vitninu E að hún hefði séð ákærða taka í drenginn og henda honum utan í vegg í herbergi drengsins. Kvaðst hún hafa verið í eldhúsinu þegar þetta hafi byrjað og svo farið inn í herbergið. Hafi ákærði hent drengnum í rúmið og hann farið utan í vegginn við það.

Drengurinn B bar að einu sinni hafi ákærði tekið í sig úr rúminu og vitnið hafi farið í vegginn og vitnið meitt sig „pínu“. Kvað drengurinn hins vegar að ákærði hafi þá ekki tekið í hálsmálið á fötum vitnisins.

Vitnið F, dóttir ákærða, kvaðst muna til þess að ákærði hefði einu sinni tekið í hettu á fötum drengsins og „aðeins svona tók svona og ýtti honum og klessti honum út í vegg“.

Aðrir framburðir liggja ekki fyrir um þetta og ekki nýtur við annarra gagna um þetta.

Háttsemi ákærða samkvæmt ákærulið II er heimfærð til 98. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, en til vara til 1. mgr. 99. gr. laganna.

Að virtum ofangreindum framburðum er það mat dómsins að ekki hafi verið færð fram viðhlítandi sönnun þess að háttsemi ákærða hafi verið á þann veg að hann hafi gerst sekur um að misþyrma drengnum eða misbjóða honum þannig að lífi eða heilsu hans væri hætta búin og verður ákærði því ekki sakfelldur fyrir brot gegn 98. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í ákæru er háttsemin til vara heimfærð að 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Á þeim tíma sem umrætt atvik á að hafa gerst var ákvæði 1. mgr. 99. gr. laganna þannig að „hver sem beitir barn refsingum, hótunum eða ógnunum og ætla má að slíkt skaði barnið andlega eða líkamlega skal sæta sektum eða fangelsi allt að þremur árum.” Ákvæði 1. mgr. 99. gr. laganna var breytt með 3. gr. laga nr. 52/2009, sem tók gildi 30. apríl 2009, eftir að atburður sá sem lýst er í ákærulið II á að hafa gerst. Eftir að ákvæðinu var breytt á árinu 2009 er ákvæðið þannig að “hver sem beitir barn andlegum eða líkamlegum refsingum, hótunum eða ógnunum eða sýnir af sér aðra vanvirðandi háttsemi gagnvart barni skal sæta sektum eða fangelsi allt að þremur árum”.

Á þeim tíma sem vísað er til í ákærulið II., þ.e. í mars 2008, var þannig ekki lagt fortakslaust bann við því að foreldri beitti barn líkamlegum aðgerðum til að bregðast við óþægð. Var skilyrði refsiábyrgðar skv. 1. mgr. 99. gr. laganna, að aðgerðirnar væru til þess fallnar að skaða barn andlega eða líkamlega. Það er mat dómsins að ekki hafi verið leitt í ljós að það sem upplýst hefur verið um háttsemi ákærða og átt getur við um ákærulið nr. II hafi verið þess eðlis að það hafi farið út fyrir þau mörk sem ákvæði 1. mgr. 99. gr. laganna fól í sér á þeim tíma sem vísað er til í ákærulið nr. II. Verður því ákærði ekki sakfelldur samkvæmt ákærulið II.

Ber samkvæmt ofansögðu að sýkna ákærða af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Að fenginni þessari niðurstöðu er óhjákvæmilegt að vísa framkominni einkaréttarkröfu frá dómi sbr. 2. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008.

Þar sem ákærði hefur verið sýknaður af öllum kröfum ákæruvalds verður sakarkostnaður ekki lagður á hann, sbr. 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og greiðist því sakarkostnaðurinn úr ríkissjóði. Ekki verður séð að annar kostnaður hafi hlotist af málinu en vegna málsvB ákærða og réttargæslu brotaþola. Málsvarnarlaun G-kk-ef H-kk-ef hdl. eru ákveðin samtals kr. 495.725, að meðtalinni vinnu á rannsóknarstigi sem og virðisaukaskatti. Réttargæsluþóknun C-x-x L. B-x-x hdl. er ákveðin kr. 62.750, en aðeins er um að ræða eina mætingu og ritun einfaldrar bótakröfu, og greiðist réttargæsluþóknunin úr ríkissjóði.

Ó-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf sýslumaður og lögreglustjóri flutti málið af hálfu ákæruvalds.

S-kk-nf G. G-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, A, er sýkn af öllum kröfum ákæruvalds.

Einkaréttarkröfu B er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef H-kk-ef hdl., kr. 495.725, að meðtöldum virðisaukaskatti, sem og þóknun réttargæslumanns brotaþola, C-x-x L. B-x-x hdl., kr. 62.750, að meðtöldum virðisaukaskatti.

S-kk-nf G. G-kk-nf