S-983/2012

Mál þetta, sem þingfest var 9. janúar sl. og dómtekið 26. febrúar 2013, var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, dagsettri 10. desember 2012, á hendur B-kk-þgf B-kk-þgf H-kk-þgf, kt. 000000-0000, Brekkustíg 31c, Reykjanesbæ;

„Fyrir fjárdrátt og nytjastuld, með því að hafa dregið sér bifhjólið RG-U91, af gerðinni Suzuki Boulevard C50, árgerð 2007, að verðmæti kr. 790.000,- sem ákærði var með á kaupleigusamningi frá 10.04.2008 við Íslandsbanka hf., kt. 000000-0000, og Íslandsbanki hf. er eigandi að, en ákærði hefur neitað að afhenda bifhjólið þrátt fyrir ítrekaðar óskir þar um allt frá 28.01.2009 og innsetningargerð Héraðsdóms Reykjaness dags. 28.02.2011 og með þeirri háttsemi sinni aftrað Íslandsbanka hf. að neyta réttar síns til umráða yfir bifhjólinu.

Telst háttsemi ákærða varða við 247. gr. og 3. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði kom fyrir dóminn við þingfestingu málsins og neitaði sök og sagði að búið væri að sækja hjólið og hafi hann gefið lögreglu skýrslu um það.

Aðalmeðferð fór fram 26. febrúar sl. Krafðist ákærði sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa.

Málsatvik.

Samkvæmt gögnum málsins skrifaði ákærði undir kaupleigusamning við Glitni Fjármögnun og Prentlausnir ehf., kt. 000000-0000, þann 10. apríl 2008. Segir í 1. gr. samningsins að hann sé í eðli sínu kaupleigusamningur og sé á milli leigutaka og Glitnis Fjármögnunar. Meðan samningurinn gildir, haldist eignarrétturinn að bifreiðinni hjá leigusala en flytjist yfir til leigutaka við lok samningstímans, sbr. 17. gr. samningsins. Í 6. gr. samningsins segir að leigutaki beri áhættuna af því að bifreiðin farist af tilviljun, skemmist eða rýrni, eftir að seljandi hafi afhent hana eða áhættan hafi með öðrum hætti flust frá seljanda til kaupanda samkvæmt kaupalögum eða öðrum lagaákvæðum. Í 9. gr. samningsins segir að á meðan samningurinn sé í gildi, megi leigutaki ekki framselja bifreiðina öðrum aðila, veita óviðkomandi aðilum afnot af henni né afhenda hana með öðrum hætti án skriflegs samþykkis leigusala. Í 19. gr. samningsins segir að leigutaka sé óheimilt að framselja rétt sinn samkvæmt samningi þessum nema með samþykki leigusala.

Fyrsti gjalddagi samningsins var 3. júní 2008 og fyrsti vaxtadagur 10. apríl 2008. Samningstíminn var til 3. maí 2013 og fjöldi gjalddaga sextíu. Heildarverð varð 790.000 krónur, innborgun 300.000 krónur og samningsverð 510.574 krónur en í þeirri fjárhæð var einnig lántökukostnaður, umsýslukostnaður og vextir til fyrsta reglulega vaxtadags, samtals 20.574 krónur.

Þann 28. febrúar 2011 gekk í málinu A-5/2011 úrskurður í Héraðsdómi Reykjaness þar sem heimiluð var innsetning í umþrætt hjól. Segir í úrskurðinum, sem liggur fyrir í málinu, að stórfelld vanskil hafi orðið á greiðslum samningsins og hafi gerðarbeiðandi því sent gerðarþola innheimtubréf 20. nóvember 2008. Gerðarþoli hafi ekki brugðist við innheimtubréfinu og hafi samningi aðila því verið rift með símskeyti mótteknu af gerðarþola 28. janúar 2009. Við riftunina hafi öll réttindi gerðarþola yfir ökutækinu fallið niður, þ. á m. umráðaréttur. Er tekið fram að samkvæmt 14. gr. samnings aðila skuli leigutaki skila bifreiðinni aftur á þann stað sem leigusali tiltaki, sé samningnum rift.

Í endurriti úr gerðabók sýslumannsins í Keflavík þann 5. september 2011 er bókað að gerðarþoli sé mættur og hafi sagt að í framhaldi af símtali við fulltrúa sýslumanns fyrr um sumarið hafi hann hringt á skrifstofu gerðarbeiðanda og upplýst þá um að hjólið væri staðsett í bílskúr að Mávabraut 12 í Reykjanesbæ, sem tilheyrði bróður gerðarþola. Hjólið hafi verið tekið þaðan um það leyti og hafi gerðarþoli verið í þeirri trú að gerðarbeiðandi hafi verið búinn að taka hjólið í sínar vörslur og hafi kvaðning vegna innsetningar komið gerðarþola á óvart. Þá er haft eftir gerðarþola að umræddur bílskúr hafi verið ólæstur og hafi sér vitanlega engir aðrir hlutir verið teknir úr skúrnum.

Kæra frá Íslandsbanka, dagsett 14. október 2011, til lögreglunnar á Suðurnesjum liggur fyrir í málinu vegna málsins. Segir þar að kærði hafi ítrekað neitað að afhenda bankanum ökutækið og neitað að gefa upp staðsetningu á því. Þá segir að kærði segist hafa þá þegar upplýst bankann um staðsetningu ökutækisins en að ökutækið hafi síðar horfið þaðan. Bankinn kannist hins vegar ekkert við slíkar upplýsingar og hafi ekki enn fengið aðgang að ökutækinu en kærði hafi ávallt neitað að afhenda bankanum það. Í upplýsingaskýrslu lögreglu segir að hjólið sé enn ófundið 12. september 2012.

Í skýrslutöku hjá lögreglu þann 23. ágúst 2012 er haft eftir ákærða að hann hafi í fyrstu neitað að afhenda ökutækið en hafi svo verið til í að afhenda Íslandsbanka hjólið en bankinn ekki viljað semja við hann, bankinn hafi viljað fá hjólið og láta hann halda áfram að borga af láninu. Sagði ákærði hjá lögreglu, aðspurður hvers vegna hann hafi ekki afhent hjólið í kjölfar dóms í Héraðsdómi Reykjaness, að þetta hafi bara stig af stigi farið í einhverja vitleysu og allt í einu hafi erlent lán orðið að íslensku láni. Hann hafi viljað afhenda hjólið svo að það yrði selt og hans hluti af kaupverðinu yrði gefinn eftir en það hafi ekki verið í boði af hálfu bankans. Þá kvaðst ákærði ekki hafa hugmynd um það hvar hjólið væri niðurkomið, það hafi verið í bílskúr á Mávabraut 12a, en skúrinn hafi verið ólæstur. Sagði ákærði að maður hefði hringt í sig á sama tíma og sýslumaður var að vinna í málinu og hafi þessi maður sagst vera á leiðinni að sækja hjólið. Ákærði kvaðst ekki vita hver þessi maður hafi verið né hvort hann hafi tekið hjólið. Aðspurður hvers vegna hann hafi ekki tilkynnt lögreglu að hjólinu hefði verið stolið þegar hann áttaði sig á því að það var horfið, kvaðst ákærði ekki muna neinar dagsetningar, hann hefði ekki komið við hjólið í eitt til tvö ár áður en þetta hefði farið á þessa leið. Hann hafi gengið út frá því að fulltrúi bankans hefði sótt hjólið á sínum tíma.

Skýrsla lögreglu frá 4. október 2012 liggur fyrir í málinu en þar segir að lögreglan hafi haft samband við H-kk-þf, bróður ákærða, í síma, sem hafi sagst ekki hafa verið í miklu sambandi við bróður sinn á þeim tíma og vissi því ekki nákvæmlega hvenær hjólið hafi horfið úr bílskúrnum. Taldi hann að það hafi verið árið 2010 en gat ekki sagt til um það hvenær á árinu það gerðist.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kvaðst fyrir dóminum hafa greitt af hjólinu í heimabanka sínum til að byrja með. Hann og sambýliskona hans hafi skilið og hann þá hætt að greiða afborganir. Einhver ruglingur hafi orðið í heimabankanum með greiðslur. Ákærði kvaðst hafa neitað að afhenda bankanum hjólið þegar bankinn hafði samband við hann. Ákærði kvaðst ekki muna hvenær það hafi verið. Þá myndi hann ekki hvenær hann hafi notað hjólið síðast, einhverjum mánuðum eða ári eftir að hann keypti hjólið. Ákærði taldi að lögfræðingur hafi hringt í sig vegna hjólsins og fulltrúi sýslumanns hafi hringt í sig vegna hjólsins. Ákærði kvað einhvern mann, sem hann vissi ekkert hver væri, hafa hringt í sig og ákærði þá vísað honum á hjólið. Ákærði kvaðst ekki vita hvort sá maður hafi verið á vegum bankans eða ekki. Hjólið hafi verið í bílskúr hjá bróður ákærða að Mávabraut og bílskúrinn hafi alltaf verið ólæstur. Ákærði kvaðst ekki hafa haft aðra aðstöðu. Aðspurður hvenær hann hafi orðið þess áskynja að hjólið var horfið, kvaðst ákærði ekki vita það, það hafi þó verið áður en hann fór í skýrslutöku til lögreglu. Ákærði kvaðst hafa haldið að málið væri komið á rétt ról og hafi ekkert gert í málinu eftir að hjólið fór. Ákærði kvað ástæðu þess að hann hafi ekki grennslast fyrir um hjólið kannski vera þá að hjólið hafi ekki verið hans, annars kvaðst ákærði ekki geta svarað því. Þá kvað ákærði lykilinn að hjólinu hafa verið í bílskúrnum, uppi á gamalli rafmagnstöflu þar sem hann gekk að lyklinum. Ákærði kvaðst örugglega ekki hafa vísað á lykilinn þegar hann vísaði á hjólið. Ákærði kvaðst aðspurður hafa gert ráð fyrir því að hjólið væri komið til bankans þegar það hvarf. Ákærði kvað hjólið hafa horfið eftir að úrskurður gekk um heimild til innsetningar eða í febrúar 2011.

K-kvk-nf S-kvk-nf J-kvk-nf gaf símaskýrslu fyrir dóminum og kvaðst hafa unnið hjá Íslandsbanka á þessum tíma. Aðspurð kvaðst hún hafa komið að málinu í ágúst 2009 og tekið við málinu af fyrri starfsmanni. Sá starfsmaður hafi átt samskipti við ákærða fyrir þann tíma og hafi ákærði neitað að afhenda hjólið. Hafi þau samskipti verið skrifuð niður. K-kvk-nf kvaðst hafa átt í samskiptum við fulltrúa sýslumannsins í Keflavík sem hafi tjáð henni að ákærði ætlaði að vera í sambandi við þau í þeim tilgangi að reyna að semja upp á nýtt, en ákærði hafi aldrei haft samband við deild bankans. Þá hafi K-kvk-nf verið í sambandi við K-kk-þf, vörslusviptingarmann, og beðið hann allavega tvisvar að leita upplýsinga um hvar ákærða væri að finna, en þau hafi ekki fundið ákærða, enginn hafi búið á því heimilisfangi sem ákærði hafði gefið þeim upp og nágrannar gátu ekki gefið neinar upplýsingar um hvar ákærði dveldi. Símanúmer sem ákærði hafði gefið þeim upp hafi ekki verið rétt og engar upplýsingar hafi verið gefnar upp á ja.is. Þá hafi K-kvk-nf reynt að hafa uppi á ákærða á Facebook en ekki gengið. Þau hafi aldrei fengið upplýsingar um það hvar hjólið var geymt. K-kvk-nf kvaðst hafa sent tölvupóst til K-kk-ef og fengið þær upplýsingar að ákærði hefði ekki haft samband og í framhaldi var ákveðið að kæra málið til lögreglu. Aldrei hafi komið inn á borð hjá lögfræðideildinni að hjólið væri horfið. K-kvk-nf kvað öruggt að ef slíkar upplýsingar hefðu borist deildinni hefði hún fengið þær þar sem hún hafði umsjón með málinu.

K-kk-nf E-kk-nf kom fyrir dóminn og kvaðst vinna við vörslusviptingar. Í þessu máli hafi hann fengið beiðni frá Íslandsbanka um að vörslusvipta í nóvember 2009. Illa hafi gengið að ná í ákærða en eftir krókaleiðum hafi þau náð til hans 25. febrúar 2010 í síma. Þar hafi ákærði upplýst að hann ætlaði hvorki að greiða af hjólinu né skila því. Hafi ákærði haft ófögur orð um Íslandsbanka og hafi engin samskipti verið við ákærða eftir það. K-kk-nf kvaðst ekki muna til þess að ákærði hafi gefið neinar upplýsingar um það hvar hjólið væri að finna. Þá kvað K-kk-nf að starfsmenn hans hefðu verið með augun opin í Keflavík ef þeir sæju hjólið en það ekki orðið. Kvað K-kk-nf öll samskipti vera skráð hjá sér og allar framkvæmdir tilkynntar til lögreglu.

H-kk-nf G-kk-nf H-kk-nf, bróðir ákærða, gaf símaskýrslu og kvaðst hafa búið að Mávabraut 12a í Reykjanesbæ á umræddum tíma. Ákærði hafi geymt bifhjól í bílskúrnum á árunum 2008 til 2010, hann myndi það ekki svo, en margir hafi geymt bifhjól í bílskúrnum hjá honum. Hann hafi ekki vitað um greiðslustöðu ákærða. Hann hafi verið með bílskúrshurðaropnara að skúrnum en hann hafi bilað einhvern tíma og þá hafi allir bara gengið inn og út úr skúrnum. H-kk-nf kvaðst ekki hafa hugmynd um það hvenær hjólið hafi horfið úr skúrnum og ekkert verið að velta því fyrir sér. Hann hafi misst húsið á árinu 2011 og flutt um haustið 2011 á Siglufjörð. Bifhjólið hafi ekki verið í bílskúrnum þegar hann flutti en fram að því hafi hann bara leyft öðrum að vera með hjólin sín í skúrnum.

Forsendur og niðurstöður.

Ágreiningslaust er að ákærði keypti umrætt bifhjól af Íslandsbanka og samkvæmt samningsskilmálum átti eignarrétturinn að hjólinu að flytjast yfir til ákærða við lokagreiðslu. Af henni varð aldrei vegna vanefnda ákærða á samningnum. Í samningsskilmálum er fortakslaust ákvæði þess efnis að ákærði ber ábyrgð á bifhjólinu á meðan það er í hans vörslu. Ákærði hefur viðurkennt að hafa neitað að afhenda bifhjólið til Íslandsbanka vegna ágreinings um uppgjör en heldur því síðan fram að hjólið hafi verið tekið úr bílskúrnum þar sem hann geymdi það en sá bílskúr hafi verið opinn gestum og gangandi. Þá kveðst ákærði hafa bent einhverjum á hjólið og talið að það væri einhver á vegum Íslandsbanka eða sýslumanns í þeim tilgangi að vörslusvipta hjólið fyrir Íslandsbanka. Ákærði kvaðst hins vegar ekki hafa hugmynd um hver það hafi verið.

Ofangreindum kaupleigusamningi var rift með símskeyti mótteknu af gerðarþola 28. janúar 2009. Samkvæmt K-kk-þgf E-kk-þgf vörslusviptingarmanni hafði hann símasamband við ákærða 25. febrúar 2010. Neitaði ákærði þá að vísa á hjólið. Úrskurður um innsetningu gekk þann 28. febrúar 2011 og í fyrirtöku 5. september 2011 segir ákærði frá því að hjólið sé horfið og að hann hafi tilkynnt sýslumanninum í Reykjanesbæ fyrr það sumar hvar hjólið væri að finna. Stuttu síðar hafi hjólið farið úr bílskúrnum. Það sama haust flutti H-kk-nf, bróðir ákærða, til Siglufjarðar en hann hafði misst hús sitt að Mávabraut 12a til Íbúðalánasjóðs.

Samkvæmt frásögn K-kvk-ef J-kvk-ef, starfsmanns Íslandsbanka, fékk Íslandsbanki aldrei upplýsingar um það hvar bifhjólið var geymt eða hvar væri hægt að nálgast það. Þá kvaðst vitnið K-kk-nf E-kk-nf einu sinni hafa rætt við ákærða í síma og hafi hann ekki bent á bifhjólið. Það hafi verið 25. febrúar 2010. Kvað hann nær ómögulegt hafa verið að fá upplýsingar um verustað ákærða.

Af öllu framansögðu virtu liggur í fyrsta lagi fyrir að ákærði bar ábyrgð á umræddu bifhjóli þar til það var komið í vörslur Íslandsbanka ef á það ákvæði reyndi í samningi þeirra. Allt fram á sumarið 2011 neitaði ákærði að afhenda bifhjólið en kveðst þó hafa vísað einhverjum á hjólið áður en að hann fékk boðun um innsetningu.

Hvort einhver hringdi í ákærða og spurði um hjólið eða hvort ákærði vísaði einhverjum huldumanni á bifhjólið er á ábyrgð ákærða. Er framburður ákærða um þetta í öllum atriðum ákaflega ótrúverðugur.

Ber ákærði hallann af þeim sönnunarskorti að geta ekki tilgreint þann sem hann vísaði á bifhjólið og sýnt fram á að hann hafi afhent hjólið réttbærum aðila. Telur dómurinn sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru. Verður hann sakfelldur fyrir hana og gerð refsing fyrir.

Samkvæmt sakavottorði ákærða gekkst hann undir sátt í júní 2009 vegna ölvunaraksturs. Þá var ákærði dæmdur 6. september 2011 til greiðslu sektar fyrir eignaspjöll. Brot það sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir nú var sannanlega fullframið 5. september 2011, er ákærði upplýsti við fyrirtöku hjá sýslumanninum í Keflavík að hjólið væri horfið. Verður ákærða því gerður hegningarauki með vísan til 78. gr. almennra hegningarlaga.

Er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í einn mánuð. Ekki þykir skilyrði til að skilorðsbinda refsinguna.

Ákærði greiði allan sakarkostnað sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef hdl., sem eru hæfilega ákveðin 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, B-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf, skal sæta fangelsi í einn mánuð.

Ákærði greiði sakarkostnað, sem eru málsvarnarlaun verjanda hans, U-kk-ef S-kk-ef B-kk-ef, 251.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Á-kvk-nf G-kvk-nf.