S-1971/2019

Dómur:

Mál þetta var þingfest 17. desember 2019 og dómtekið 25. september 2020. Málið höfðaði Héraðssaksóknari með ákæru 31. október 2019 á hendur ákærðu, X, kt. 0000000000, […], Y, kt. 0000000000, […] og Z, kt. 0000000000, áður til heimilis að […], nú […], fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 20. ágúst 2017, á Ingólfstorgi í Reykjavík, í félagi ráðist á A, kt. 0000000000, svo hann féll í gosbrunn og þar sem hann lá í gosbrunninum kýlt ítrekað með krepptum hnefum í andlit hans og sparkað í höfuð hans, allt með þeim afleiðingum að A hlaut heilahristing, augntóttargólfsbrot, brot á vanga og kinnkjálkabeinum og mar á olnboga og hnjám.

Er háttsemin talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og þess krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

A krefst þess að ákærðu verði dæmdir óskipt til greiðslu 875.657 kr. skaða og miskabóta. Jafnframt er krafist 4,5% vaxta samkvæmt 16. skaðabótalaga nr. 50/1993 af kr. 29.920 frá 20. ágúst 2017 og þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af allri fjárhæðinni til greiðsludags. Þá er krafist almennra skaðabótavaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 af kr. 805.280 frá 20. ágúst 2017 til 4. september 2017, af kr. 815.387 frá 4. september 2017 til 25. september 2017, af kr. 822.605 frá 25. september 2017 til 5. október 2017, af kr. 832.187 frá 5. október 2017 til 9. október 2017, af kr. 839.237 frá 9. október 2017 til 11. október 2017, af kr. 845.737 frá 11. október 2017 og þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 af allri fjárhæðinni til greiðsludags. Loks verði ákærðu dæmdir óskipt til greiðslu réttargæsluþóknunar.

Ákærði Z krefst sýknu og að framlagðri bótakröfu verði vísað frá dómi, en að því frágengnu verði hann dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og dæmdar bætur eftir atvikum lækkaðar. Þá krefst verjandi hans málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Ákærðu X og Y krefjast hvor fyrir sig sýknu og að framlagðri bótakröfu verði vísað frá dómi. Að því frágengnu verði þeir aðeins sakfelldir fyrir brot á 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og refsing felld niður eða þeir dæmdir til vægustu refsingar sem lög leyfa. Jafnframt verði dæmdar bætur lækkaðar. Verjendur ákærðu krefjast málsvarnarlauna sér til handa úr ríkissjóði.

I. Upphaf lögreglurannsóknar 20. ágúst 2017.

1.

Samkvæmt frumskýrslu B var lögregla kvödd að Ingólfstorgi kl. 00:29 aðfaranótt sunnudagsins 20. ágúst 2017 vegna hópslagsmála við Hlöllabáta. Er þangað kom sat A, hér eftir brotaþoli, inni á veitingastaðnum ásamt C eiginkonu sinni og vini sínum D. Brotaþoli var vankaður og með mikla áverka í andliti. Haft er eftir D að hann hafi séð tvo menn rífast og hafi annar þeirra slegið hinn. D hafi blandað sér í málið og hrint árásarmanninum frá. Skömmu síðar hafi komið menn, þeir ráðist á brotaþola, sparkað í andlit hans og slegið hann ítrekað í andlitið með krepptum hnefum. C kvað tvo menn hafa verið að rífast og hafi annar slegið hinn. Skömmu síðar hafi komið menn, þeir ráðist á brotaþola og hún reynt að stöðva þá. Lögregla ræddi einnig við E. Hann kvaðst hafa verið að rífast við mann fyrir utan Hlöllabáta þegar honum hafi skyndilega verið hrint út í tjörn við hlið veitingastaðarins. Þá var rætt við F. Hún kvaðst hafa séð hóp fólks í átökum, nafngreindi ákærða Y sem árásarmann og sagði hann og ákærða X hafa yfirgefið vettvang þegar átökin voru yfirstaðin. Frumskýrslunni fylgir mynd af ljósbrúnum eða gulleitum jakka eða mittisúlpu brotaþola. B staðfesti skýrsluna fyrir dómi. Hann kvaðst lítið muna eftir atvikum, en bar að D hafi verið í miklu uppnámi þegar rætt var við hann á vettvangi og hafi reynst mjög erfitt að fá hjá honum skýran framburð.

2.

Brotaþoli var færður á bráðamóttöku Landspítalans. Segir um komu hans þangað í vottorði G sérfræðings í lyfja og bráðalækningum, sem hann staðfesti fyrir dómi, að ráðist hafi verið á brotaþola og hann fallið til jarðar. Í framhaldi hafi verið ítrekað sparkað í höfuð hans og handleggi. Að sögn brotaþola hafi hann mest legið á hnjánum á grúfu og haldið um höfuð sitt til að verjast spörkum árásarmanna. Brotaþoli var með bólgumar yfir vinstra gagnauga og kinnbeini og með marbletti á hægri olnboga og hnjám. Sneiðmyndir af höfði og andlitsbeinum leiddu í ljós tilfærð brot í vinstri kinnkjálkaskúta, kinnbeini og hliðlægum vegg vinstri augntóttar. Brotaþoli var greindur með kurlað eða hliðrað augntóttargólfsbrot og brot á vanga og kinnkjálkabeinum vinstra megin, heilahristing og mar á olnboga og hnjám. Fram kom í vætti G að umræddir höfuðáverkar gætu vel samrýmst því að brotaþoli hafi hlotið eitt eða fleiri högg eða spörk. Hann sagði eitt högg eða spark duga ef það væri nægjanlega fast, en töluvert afl þurfi til að brjóta kinnbein með þessum hætti. Hann kvað höfuðhögg geta verið lífshættuleg ef blæddi inn á heila. Afleiðingum meintrar árásar er nánar lýst í kafla IV.1.

II. Framhald lögreglurannsóknar.

1.

Brotaþoli, þá 45 ára, gaf skýrslu hjá lögreglu 4. september 2017. Hann kvaðst hafa verið að skemmta sér í miðbænum á Menningarnótt og farið ásamt C eiginkonu sinni og D vini sínum á Hlöllabáta. Á meðan þau voru að snæða hafi hann séð ungan mann veitast að unglingspilti fyrir framan veitingastaðinn og slá hann í andlitið. D hafi blandað sér í málið og ýtt unga manninum frá. Sá hafi farið á brott, en komið til baka skömmu síðar með marga stráka, í vígahug og hafi fremstur í flokki verið maður, nokkuð eldri en hinir. Brotaþoli hafi gengið að honum og spurt hvort ástæða væri til ófriðar. Í sömu andrá hafi hann verið snúinn niður aftan frá og nokkrir aðilar stokkið á hann og haldið honum á jörðinni. Hann hafi náð að reisa sig á fjóra fætur og þá áttað sig á að hann væri ofan í steyptri tjörn við hlið Hlöllabáta. Í sömu andrá hafi hann fengið mjög fast spark á vinstra gagnauga og kinnbein. Þessu hafi fylgt fleiri andlitsspörk, brotaþoli tapað áttum og rankað við sér inni á Hlöllabátum. Brotaþoli vissi ekki hver eða hverjir veittust að honum, en C hafi sagt honum að þetta hafi allt verið Íslendingar á aldrinum 1620 ára. Brotaþoli kvaðst heldur ekki vita hver sparkað hefði í höfuð hans, en að sögn C hafi það verið íslenskur karlmaður.

C gaf skýrslu 7. september 2017. Hún kvaðst hafa séð strák á bekk fyrir utan Hlöllabáta og annan strák, í hvítri hettupeysu, úthúða honum og því næst slá hann. Árásarmanninum hafi verið ýtt í burtu. Síðan hafi hópur stráka komið að, brotaþoli skynjað að þeir væru í árásarhug og beðið þá að róa sig. Næst hafi C séð brotaþola krjúpandi á jörðinni með hóp fólks í kringum sig. Hún hafi öskrað á fólkið að láta hann í friði og reynt að draga hann í burtu. Ástandið hafi síðan róast, en þá birst maður, sem sneri sér að brotaþola, horfði framan í hann og sparkaði því næst hnitmiðað í andlit hans. C lýsti árásarmanninum sem löngum og venjulegum, hvítum á hörund, skegglausum, í regnjakka og kannski með húfu. Þá lýsti C einum úr hópnum, „þessi sem var fronturinn“, sem venjulegum, hvítum manni, með dökkt stutt hár og skeggbrodda og hafi sá talað íslensku. C taldi allt að átta menn hafi veist að brotaþola, en hún aðeins greint þann sem sparkaði í andlit hans. Hún kvaðst ekki hafa séð neinn slá eða kýla brotaþola meðan á þessu stóð.

D, þá 23 ára, gaf skýrslu 9. september 2017. Hann kvaðst hafa séð mann á bekk við Hlöllabáta og annan öskrandi yfir honum og hafi sá slegið þann sitjandi. D hafi ýtt við árásarmanninum, sá dottið og farið á brott. Örskömmu síðar hafi hóp manna drifið að, þeir virst ætla að berja D og brotaþoli þá gengið í milli. Næst hafi D séð brotaþola liggjandi á jörðinni með mikla áverka og allir verið farnir af vettvangi. D kvaðst halda að sparkað hafi verið í andlit brotaþola. Hann gat ekki lýst meintum árásarmönnum, en taldi þá hafa verið um sex talsins og allir talað íslensku. Borin var undir D meint frásögn hans á vettvangi um að hann hafi séð menn sparka í andlit brotaþola og slá hann ítrekað í andlitið með krepptum hnefum. D kvaðst ekki hafa orðið vitni að þessu, en hann séð brotaþola liggjandi á jörðinni og „séð átök og hnefa á lofti“.

2.

F, H, I og J voru saman stödd á Ingólfstorgi, urðu vitni að átökum við Hlöllabáta og tók I hluta þeirra upp á Snapchat.

H gaf skýrslu 6. september 2017. Hann kvaðst hafa séð strák „hlaupa frá hinum manninum í burtu og hinn strákurinn var að segja á ensku what the fuck is wrong with you man“. Skömmu síðar hafi strákurinn komið til baka með liðsöfnuð. „Eldri maðurinn var að borða pylsu og hinn var þarna. Þessir strákar, sem ég var búinn að segja frá hverjir voru, eru Y og X og þessi hópur byrjaði að ýta yngri manninum fram og til baka. Svo byrjuðu þeir að lemja hann. Síðan kom þessi eldri maður og reyndi að hjálpa og byrjuðu þeir þá að lemja hann.“ Þeir hafi svo ýtt yngri manninum ofan í tjörnina, því næst þeim eldri og héldu höfði hans ofan í vatninu í smá stund áður en þeir hlupu í burtu. Aðspurður hvort H hafi orðið vitni að líkamsárás svaraði hann „já, það sem ég lýsti hér að ofan“. Í framhaldi nafngreindi hann ákærðu X og Y sem „sakborninga“ og sagði þá hafa lamið eldri manninn „í klessu, höfuð og bakið“. Y hafi örugglega notað báðar hendur og verið með krepptan hnefa. Nánar aðspurður um þátttöku X svaraði hann: „Það er erfitt að segja þegar einn strákur kom í slagsmál þá kemur annar.“ Aðspurður um þátt Y svaraði hann: „Hann var að lemja eldri manninn, ég er ekki viss að þeir hafi verið að lemja yngri manninn.“ H kvaðst þekkja X og Y frá gamalli tíð og sagði þá hafa haft sig mest í frammi gagnvart eldri manninum, en alls hafi 45 strákar verið að verki. Hann kvaðst ekki hafa séð X og Y sparka í brotaþola.

I gaf skýrslu 20. september 2017. Hann kvaðst hafa séð útlending og Íslending stjaka við hvor öðrum. Útlendingurinn hafi hrint þeim íslenska í tjörnina, sá hlaupið í burtu og I heyrt einhvern kalla „K“. Íslendingurinn hafi svo komið til baka með liðsöfnuð og 23 úr hópnum ráðist á brotaþola og útlendinginn, þó aðallega brotaþola, tekið hann „í höfuðlás“, keyrt hann ofan í tjörnina, lamið hann með krepptum hnefum og sparkað í höfuð hans. I kvað Íslendinginn sem hljóp í burtu hafa „byrjað þetta“ og hafi sá verið með gleraugu og íklæddur hvítri peysu. Hann kvaðst halda að maðurinn sem sparkaði í höfuð brotaþola hafi verið í svörtum buxum og hvítri peysu.

J gaf skýrslu 27. september 2017. Hún kvaðst hafa séð þrjá unglinga á hennar aldri, hvíta á hörund, ráðast á mann, kaffæra hann í tjörninni og berja og sparka í hann. Einn þeirra hafi þó haft sig mest í frammi. Hún kvaðst hafa séð einn þeirra sparka í brotaþola þar sem hann lá á jörðinni og sagði þann mann hafa verið með gleraugu, í ljósum jakka, með skollitað eða brúnt hár niður að öxlum.

F gaf skýrslu 19. október 2017. Hún kvaðst hafa séð útlending um tvítugt og íslenskan ungling á hennar aldri rífast og hafi sá útlenski hrint þeim íslenska ofan í tjörn. Íslendingurinn hafi reiðst, náð í vini sína og fleira fólk drifið að til að sjá hvað væri í gangi. Þegar greiddist úr mannsöfnuðinum hafi F séð brotaþola liggjandi á jörðinni með áverka í andliti. Hún kvaðst ekki hafa séð neinn veitast að brotaþola, en H hafi sagt „að þetta hefðu verið“ ákærðu X og Y, eða svo héldi hann.

3.

E og K voru á Ingólfstorgi sömu nótt. E, þá 17 ára, gaf vitnaskýrslu 17. janúar 2018. Hann kvaðst hafa verið að rífast við einhvern fyrir utan Hlöllabáta. Í framhaldi hafi honum verið hrint í tjörnina sem þar er og einhver sparkað í andlit hans. Maðurinn sem hrinti honum hafi verið útlendingur, um 170175 cm. á hæð. K, 17 ára, gaf skýrslu grunaðs 14. nóvember 2017. Hann neitaði aðild að málinu og kvaðst hafa verið farinn af staðnum þegar meint árás hófst.

4.

Ákærðu voru í námunda við Hlöllabáta þegar E hafnaði í tjörninni. Með þeim voru L systir X og Y og kærasta Z, M kærasta Y, N, þá 19 ára og kærasta hans O. Þar var einnig S.

S gaf símaskýrslu 7. september 2017. Hún kvaðst hvorki hafa séð hverjir stóðu að meintri árás né á hvern var ráðist, enda myrkur og erfitt að sjá hverjir voru á staðnum.

L gaf skýrslu 1. nóvember 2017. Hún kvaðst hafa séð mann veitast að bræðrum hennar og fleiri krökkum við Hlöllabáta og bræður hennar ekki gert annað en verja sig. Maðurinn hafi ýtt Y og hann þá hrint manninum ofan í tjörnina. Þar hafi komið til slagsmála og bræðurnir reynt að verja hvorn annan gegn höggum mannsins. L sagði Y hafi greitt manninum nokkur högg í andlitið. Hún hafi og séð X reyna að kýla manninn, en þau högg öll geigað. Hún kvaðst ekki hafa séð neinn sparka í höfuð mannsins. L gaf aftur skýrslu 5. janúar 2018 og sagði þá að Z hafi einnig verið á staðnum. Hún kvaðst ekkert vita um þátttöku hans í meintri árás á brotaþola.

M gaf skýrslu 3. janúar 2018. Hún kvað K hafa greint frá því að maður hefði hrint vini hans ofan í tjörnina við Hlöllabáta. Ákærði Y hafi farið á staðinn, honum verið hrint í tjörnina og í framhaldi hafi komið til slagsmála. M kvaðst hafa séð Y og mann í átökum og hafi þeir skipst á að vera ofan á hvor öðrum. Ákærða Z hafi síðan borið að, hann spurt hver hrint hefði Y í tjörnina og því næst sparkað í andlitið á þeim manni. M var kynnt að önnur vitni bæru um að X og Y hafi kýlt og sparkað í brotaþola. Hún kvaðst ekki hafa séð það. Hún var þá spurð: „Hverjir voru að kýla?“ og svaraði: „Y, X“. Hún gat ekki lýst þessu nánar, sagði þá bara hafa slegið brotaþola, en sá hafi verið að meiða Y og hún reynt að taka brotaþola af honum.

N og O gáfu skýrslur 20. nóvember 2017 og 4. janúar 2018. Þau kváðust hafa verið farin af vettvangi þegar til átaka kom. Þau hafi svo hitt ákærðu X og Y daginn eftir og þeir sagst hafa lent í slagsmálum við Hlöllabáta. X hafi verið marinn á læri og Y með klórför í andliti.

5.

Ákærði Y var yfirheyrður 10. nóvember 2017. Hann kvaðst hafa verið við Hlöllabáta umrædda nótt, íklæddur gallabuxum, svörtum jakka og Adidas skóm. Hann sagði átök hafa byrjað með því að félagi brotaþola ýtti öðrum strák út í tjörnina. K vinur ákærða hafi spurt hverju þetta sætti. Í framhaldi hafi brotaþoli farið að rífast í ákærða, ýtt við honum og þeir endað í slagsmálum í tjörninni. Ákærði sagði D hafa tekið þátt í slagsmálunum, sá ráðist á ákærða og ákærði kýlt einhvern á móti í andlitið; líklega eldri mann, ljóshærðan og þybbinn. Ákærði þvertók fyrir að hafa sparkað í brotaþola. Ákærði var yfirheyrður öðru sinni 11. janúar 2018 og sagðist þá hafa séð ákærða Z sparka í höfuð brotaþola þar sem hann var krjúpandi á jörðinni fyrir utan Hlöllabáta.

Ákærði X var yfirheyrður 14. nóvember 2017. Hann kvaðst hafa verið á Ingólfstorgi umrædda nótt, dökkklæddur og í hvítum skóm. Hann rakti upphaf átaka til þess að vini K var hrint í tjörnina við Hlöllabáta. Ákærði og fleiri hafi komið að og spurt brotaþola og vin hans hverju þetta sætti. Mennirnir hafi þá ýtt við ákærða og félögum hans og annar þeirra; sá stærri og þybbnari, hrint ákærða Y í tjörnina. Í framhaldi hafi sami maður hoppað á Y og klórað í augu hans. Ákærði og fleiri hafi svo náð að skilja þá að. Hann þvertók fyrir að hafa kýlt eða sparkað í brotaþola.

Ákærði Z var yfirheyrður 3. janúar 2018. Hann kvaðst hafa verið mjög drukkinn umrædda nótt og ekki muna eftir að hafa verið staddur fyrir utan Hlöllabáta. Hann kvað þó eitthvað hafa gerst fyrir utan veitingastaðinn, sem tengdist ákærðu X og Y.

III. Rannsóknarlok.

Fyrir liggur 12 sekúndna hljóð og myndupptaka I ásamt upplýsingaskýrslu lögreglu 2. febrúar 2018. Í skýrslunni segir að á upptökunni sjáist tveir menn í átökum og virðist annar vera ofan á hinum. Einnig sjáist tvær konur, önnur ljóshærð og hin dökkhærð, reyna að stöðva slagsmálin. Þá megi sjá dökkhærðan mann, í hvítri hettupeysu, svörtum buxum og hvítum skóm og virðist sá maður slá einu sinni eða tvisvar í manninn sem er krjúpandi. Ljóshærða stelpan reyni að stöðva þetta. Síðan birtist maður í gráum jakka, sem gangi að þeim í hvítu hettupeysunni og athafni sig í framhaldi við þann sem krýpur. Af upptökunni verði ekki ráðið um hverja sé að ræða, en hún sé í samræmi við lýsingu vitna og sakborninga við skýrslugjöf hjá lögreglu.

Rannsókn málsins lauk með ofangreindri skýrslu. Með bréfi Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 19. mars 2019 var málið síðan sent embætti Héraðssaksóknara til ákvörðunar um framhald þess.

IV. Gögn um áverka brotaþola og ákærða Y.

1.

Fyrir dómi hafa verið lögð fram læknisvottorð um áverka brotaþola og afleiðingar af tjónsatburðinum 20. ágúst 2017, sem staðfest hafa verið fyrir dómi. Samkvæmt þeim lagðist brotaþoli inn á sjúkrahús til aðgerðar 25. ágúst 2017 hjá P sérfræðingi í háls, nef og eyrnalækningum. Brot í andlitsbeinum voru rétt og fest með plötum og skrúfum og gekk aðgerðin vel. Eftir stóð dofatilfinning í vinstri kinn, nasavæng og vör, sem sérfræðingurinn taldi stafa af taugaskemmdum vegna andlitsbrota og óvíst væri hvort gengi til baka. Fram kom í dómsvætti P að um hafi verið að ræða flókið brotakerfi á vinstri kinn og kjálka brotaþola og áverkinn töluverður. Hann kvað áverkann vel geta samrýmst því að brotaþoli hafi fengið högg eða spark í vinstri hlið andlits og sagði þurfa mjög þungt högg til að brjóta andlitsbeinin með þessum hætti. Eitt högg gæti dugað, en þau gætu líka hafa verið fleiri. Hann taldi ekki ólíklegt að sparkað hafi verið í andlit brotaþola fremur en kýlt. Hann sagði höfuðáverka af þessum toga ávallt vera hættulega og lífshættulega ef blæddi inn á heila.

Brotaþoli var einnig til meðferðar hjá Q bæklunarlækni vegna áverka á hægra hné. Samkvæmt matsgerð R heimilislæknis 11. maí 2020 eru varanlegar afleiðingar eftir tjónsatburðinn sjóntruflun og skert næmi í vinstra auga, skyntruflun og kuldaóþol vinstra megin í andliti og verkir í hægra hné.

2.

Einnig liggja fyrir dóminum ljósmyndir af andliti ákærða Y, sem teknar voru strax í kjölfar atvika við Hlöllabáta. Myndirnar sýna klórför og rispur við efri vör ákærða, á höku hans og vinstri vanga. Þá virðist vera bólga undir hægra auga.

V. Skýrslur ákærðu og vitna fyrir dómi.

1.

Ákærði X neitaði sök fyrir dómi. Hann kvaðst hafa verið á bíl og því bláedrú. Hann rakti upphaf átaka við Hlöllabáta til þess að félaga K, vinar ákærða, var hrint í tjörnina. Ákærði og félagar hans hafi verið staddir rétt hjá, þeir farið á staðinn og rætt á rólegum nótum við pólskan vin brotaþola. Brotaþoli hafi blandað sér í málið, verið mjög æstur og stjakað við ákærða Y. Við þetta hafi Y hafnað í tjörninni, brotaþoli fylgt á eftir, þeir tekist á í tjörninni og brotaþoli verið ofan á allan tímann. Ákærði hafi ekki gert annað en stía mönnunum sundur, en það tekið tíma, enda brotaþoli helmingi stærri og sterkari en Y. Þegar búið var að skilja mennina sundur og átök þeirra í milli yfirstaðin hafi ákærði Z komið að, kippt Y á fætur og spurt „hver gerði þetta?“ Y hafi bent á brotaþola, Z þá tekið nokkur skref aftur á bak og því næst sparkað einu sinni í andlit brotaþola þar sem hann lá á fjórum fótum. Ákærði kvaðst ekki hafa séð Y kýla eða sparka í brotaþola; fremur slá frá sér til að verjast honum, en brotaþoli hafi klórað Y í andlit og augu. Borinn var undir ákærða sá framburður hans hjá lögreglu að hann vissi ekki til þess að sparkað hafi verið í brotaþola. Ákærði svaraði því til að hann hafi tengt viðkomandi spurningu við átökin milli Y og brotaþola, en ekki hvað gerðist þegar átökin voru yfirstaðin. Þá fyrst hafi Z blandað sér í málið og sparkað í andlit brotaþola. Hjá lögreglu hafi hann aðeins verið spurður hvort hann hafi séð einhvern sparka í brotaþola „á meðan átökin áttu sér stað“. Það hafi hann ekki gert og því svarað með greindum hætti. Ákærði gat þess að áður en hann gaf skýrsluna hjá lögreglu hafi L systir hans beðið hann um að blanda Z ekki í málið.

2.

Ákærði Y neitaði sök fyrir dómi. Hann kvaðst hafa verið edrú umrætt sinn og staddur við Hlöllabáta þegar félaga K, vinar ákærða, var hrint í tjörnina. Ákærði, meðákærði X og félagar þeirra hafi blandað sér í málið og rætt við D, sem gekkst við því að hafa ýtt félaga K í tjörnina. D hafi verið rólegur, en brotaþoli blandað sér í málið, verið mjög æstur og byrjað að ýta við ákærða og hann þá ýtt á móti. Brotaþoli hafi svo ýtt ákærða í tjörnina, sjálfur fylgt á eftir og lent ofan á ákærða í tjörninni. Þar hafi brotaþoli kýlt ákærða og klórað hann í framan, ákærði þá slegið frá sér í búk brotaþola og reynt að losa sig undan honum. Þeim hafi svo verið stíað í sundur og báðir verið á hnjánum með góða fjarlægð sín á milli þegar ákærði Z kom að, kippti ákærða á fætur og spurði „hver gerði þetta?“ Ákærði hafi bent á brotaþola, Z þá gengið að honum, sparkað fast í andlit hans og því næst horfið á braut. Ákærði kvaðst upplifa atlögu brotaþola sem líkamsárás og hafa hlotið þá áverka af hans völdum sem lýst er í kafla IV.2. Ákærði gat þess að áður en hann gaf skýrslu hjá lögreglu hafi L systir hans beðið hann um að blanda Z ekki í málið.

3.

Ákærði Z neitaði sök fyrir dómi, vísaði til skýrslu sinnar hjá lögreglu og sagðist engu hafa við hana að bæta. Í framhaldi kvaðst ákærði ekki minnast þess að meðákærðu hafi lent í slagsmálum á Ingólfstorgi. Sjálfur hafi hann engan kýlt og ekki sparkað í nokkurn mann og sagði að ef meðákærðu eða aðrir bæru á hann sakir væri það „lygi“. Ákærði mundi ekki hvernig hann var klæddur umrædda nótt.

4.

Brotaþoli bar fyrir dómi að hann hafi séð 1819 ára mann, stóran og stæðilegan, munnhöggvast við strák á bekk við Hlöllabáta. Í framhaldi hafi maðurinn slegið strákinn, D þá blandað sér í málið og hrint manninum í tjörnina. Maðurinn hafi hrökklast í burtu, en komið til baka með allt að sex stráka og einn þeirra sagt á íslensku „hvar er hann“ eða „hver var það“. Brotaþoli hafi stigið í veg fyrir hópinn og spurt hvort þörf væri á illindum. Hann mundi það næst að hafa legið á fjórum fótum í tjörninni, hreyft sig til og hugsað „ég slapp nú bara þokkalega frá þessu“. Örskömmu síðar hafi hann fengið högg eða spark í andlitið. Eftir það myndi hann ekkert fyrr en hann rankaði við sér á slysadeild. Brotaþoli kvaðst ekki vita hver eða hversu margir réðust á hann og ekki muna hvort honum hafi verið greidd hnefahögg, en eftir á að hyggja fyndist honum eins og hann hefði fengið góðan skammt af höggum og spörkum. Brotaþoli kvaðst enn búa við afleiðingar árásarinnar og nefndi í því sambandi náladofa og skerta tilfinningu vinstra megin í andliti og mikil óþægindi vinstra megin í kulda og á veturna. Hann væri einnig með svokallaða draugaverki vegna skemmdra tauga og fengi af þeim sökum mikinn tannverk við rakstur. Þá virki vinstra auga ekki sem skyldi vegna þurrks og skertrar tilfinningar. Loks væri hann yfirleitt slæmur í hægra hné vegna skemmdra liðbanda, þurfi því að passa allar hreyfingar og sé gjarn á að misstíga sig.

5.

C eiginkona brotaþola bar fyrir dómi að hún hafi séð ungan mann á bekk nálægt tjörninni við Hlöllabáta. Annar maður hafi staðið yfir þeim unga, verið að rífast í honum og því næst slegið hann. D hafi hlaupið að þeim sem sló, ýtt við honum og maðurinn dottið. Maðurinn hafi horfið á braut, en komið til baka örskömmu síðar með stóran hóp manna. Þeir hafi verið ógnandi og brotaþoli því stigið fram og reynt að róa þá. Að sögn C hafi einn mannanna haft sig mest í frammi og sá þrifið til brotaþola og annað hvort rifið hann niður eða slegið hann í jörðina, án þess þó að C sæi nákvæmlega hvernig það gerðist. Næst sá hún hvar brotaþoli lá við hlið hennar á grúfu í tjörninni og var hópur fólks í kringum þau. Hún hafi sagt mönnunum að hætta að slá og sparka í brotaþola og eftir smá tíma hafi atlögunni linnt. Í kjölfar þessa hafi C séð mann, sem stóð til hliðar við hana og hópinn, líta niður til brotaþola og því næst sparka í andlit hans. Eftir það hafi C náð að koma brotaþola í burtu. Nánar aðspurð hvort C hafi séð aðra veitast að brotaþola í tjörninni kvað hún brotaþola hafa hlotið einhver högg og spörk í líkamann, en gat ekki lýst því nánar og vissi ekki hver eða hverjir voru að verki. Hún hafi hins vegar séð síðasta sparkið koma í andlit brotaþola í lok atlögunnar. C treysti sér ekki til að lýsa þeim manni sem sparkaði í andlit brotaþola, vísaði til lögregluskýrslu sinnar og sagðist minna að maðurinn hafi verið í dökkum, millisíðum regnjakka. Maðurinn hafi ekkert sagt áður en hann sparkaði í brotaþola. Hún hafi hins vegar heyrt aðra tala íslensku og þegar atlagan var nær yfirstaðin hafi einhver staðið uppi á bekk með síma og sagt „hver var það“ eða „hvar er hann“. Borinn var undir C sá framburður hennar hjá lögreglu að maður sá er sparkaði í andlit brotaþola hafi talað íslensku. Í framhaldi áréttaði hún að sá maður hafi ekkert sagt áður en hann sparkaði í andlit brotaþola. Maðurinn sem hafði sig mest í frammi í upphafi hafi hins vegar talað íslensku. C var spurð hve margir hafi verið í tjörninni með brotaþola og svaraði því til að nokkrir menn hafi staðið við hliðina á honum.

6.

D bar fyrir dómi að hann hafi séð mann rífast í strák á bekk fyrir utan Hlöllabáta. Hópur fólks var á staðnum, en enginn gert neitt svo D fór og ýtti manninum frá. Við það hafi maðurinn dottið í tjörnina og því næst farið í burtu. Hann hafi svo komið til baka með hóp manna og þeir veist að D og brotaþola, hoppað í kringum þá og lamið þá fram og til baka. Þeir hafi reynt að verja sig, brotaþoli þá dottið eða verið dreginn niður í tjörnina og hann laminn í andlitið. D og C hafi svo náð að draga brotaþola í skjól. D þvertók fyrir að hann eða brotaþoli hafi ögrað þessum mönnum áður en ráðist var á þá. Nánar aðspurður kvaðst D ekki hafa beint séð neinn slá brotaþola í andlitið á meðan hann lá á jörðinni. D hafi hins vegar séð einn mann eða krakka sparka í andlit brotaþola. Sá hafi verið hávaxinn og átti að vera sá hinn sami og var að níðast á stráknum á bekknum.

7.

E bar fyrir dómi að hann myndi lítið eftir atvikum umræddrar nætur. Hann myndi þó eftir að hafa fengið spark í höfuðið og við það „dottið út“. Borinn var undir E sá framburður hans hjá lögreglu að hann hafi verið að rífast við annan mann fyrir utan Hlöllabáta og verið hrint ofan í tjörn. Hann kvað þetta rétt, sagðist hafa slegið umræddan mann og í framhaldi verið hrint í tjörnina af öðrum manni. Þar hafi verið sparkað í andlit hans. Hann kvað félaga sinn K ekki hafa verið á staðnum þegar þetta gerðist. E kvaðst ekki muna hvort hann hafi verið með bakpoka þegar honum var hrint í tjörnina. Hann kvaðst ekki vita deili á ákærðu í málinu.

8.

K gaf skýrslu vitnis fyrir dómi. Hann kvaðst hafa hitt ákærðu X og Y á Ingólfstorgi, en þeir séu gamlir skólafélagar. E hafi einnig verið á torginu, íklæddur hvítri peysu og hann greint K frá því að einhverjir hafi hrint honum í tjörnina við Hlöllabáta með þeim afleiðingum að gleraugu hans brotnuðu. K hafi stungið upp á því að þeir færu og töluðu við mennina og varð úr að þeir fóru fjórir á staðinn. Er þangað kom hafi E bent á mennina, K gengið að öðrum þeirra, D og spurt hvað gerðist. Brotaþoli hafi blandað sér í málið, verið „mjög aggressívur“ og ýtt við K, sem ýtt hafi brotaþola frá og haldið áfram að ræða við D á rólegum nótum. Næsta sem K sá var að brotaþoli og Y voru farnir að slást í tjörninni. Hann hafi ekki fylgst með átökunum heldur litið eftir E, stigið upp á bekk til að horfa yfir svæðið, ekki séð E og því reynt að hringja í hann. Næst hafi K séð ókunnan mann ganga að tjörninni og sparka í andlit brotaþola. Á þeim tímapunkti hafi brotaþoli og Y virst vera að reyna að rísa á fætur. K minnti að maður sá er sparkaði í andlit brotaþola hafi verið með bakpoka og í blárri peysu með einhverju hvítu í. K kvaðst halda að hann hafi sjálfur verið með bakpoka, en minntist þess ekki að E hafi borið bakpoka.

9.

H bar fyrir dómi að hann hafi séð þrjá stráka lemja brotaþola. Hann kvaðst þekkja tvo þeirra frá gamalli tíð og nafngreindi ákærðu X og Y. H kvaðst að öðru leyti ekki muna eftir atvikum þar sem langt væri um liðið og vísaði til skýrslu sinnar hjá lögreglu. Aðspurður hvort H hafi séð X og Y kýla brotaþola svaraði hann „það voru allir að gera eitthvað þarna“ og gat ekki rifjað þetta frekar upp. Aðspurður kvaðst hann heldur ekki muna hvort X, Y eða aðrir hafi sparkað í brotaþola. Borinn var undir H sá framburður hans hjá lögreglu að hann hafi séð X og Y ráðast á brotaþola og lemja hann í klessu, í höfuð og bak og staðfesti að sú frásögn væri rétt.

10.

F bar fyrir dómi að hún hafi ekki séð átökin við Hlöllabáta og vissi ekki hvernig þau byrjuðu, en sá allt í einu hóp fólks safnast saman og öskra að slagur væri í gangi. Þegar greiddist úr hópnum hafi hún séð brotaþola liggjandi á jörðinni með mikla áverka í andliti. F kvaðst þekkja ákærða X frá gamalli tíð og vita deili á ákærða Y. Hún kvaðst hafa heyrt eftir á að þeir tengdust átökunum.

11.

J bar fyrir dómi að hópur fólks hafi safnast saman vegna slagsmála við Hlöllabáta. Hún hafi staðið aftarlega í þvögunni og ekki séð hver eða hverjir veittust að brotaþola. Borinn var undir J sá framburður hennar hjá lögreglu að hún hafi séð þrjá unglinga veitast að brotaþola og einn þeirra haft sig mest í frammi. Hún kvaðst ekki muna eftir þessu, sagði I þáverandi kærasta sinn hafa tekið þetta upp á vídeó og hún myndi eftir að hafa séð aftan á einhvern í hvítum jakka. Hún myndi ekki eftir að hafa séð neitt á staðnum. Einnig voru borin undir J þau ummæli hjá lögreglu að hún hafi séð brotaþola liggjandi í tjörninni og unglinga lemja og sparka í hann. Hún kvaðst heldur ekki muna eftir þessu, en dró ekki í efa að hún hafi greint lögreglu satt og rétt frá atvikum. Þá var borin undir J sú lýsing hennar hjá lögreglu að hún hafi séð mann með gleraugu, í ljósum jakka, með axlasítt skollitað eða brúnt hár sparka í andlit brotaþola. Hún kvaðst ekki hafa séð þennan mann sparka í andlit brotaþola, en hann hafi verið á staðnum og sæist á upptöku I, sem hún hafi síðast horft á rétt áður en hún kom í dómsal. Hún kvaðst halda að hún hafi verið búin að sjá upptökuna þegar hún gaf lögregluskýrslu og taldi að upptakan gæti hafa litað frásögn hennar hjá lögreglu.

12.

I bar fyrir dómi að hann hafi séð slagsmál í gangi fyrir utan Hlöllabáta og margir verið í tjörninni. Hann kvaðst hafa séð tvo stráka, sem hann gat ekki lýst, kýla og sparka ítrekað og fast í andlit, höfuð og líkama brotaþola. Hann kvaðst hafa tekið upp myndskeið af átökunum og byrjað að mynda í miðjum átökum. Í kjölfarið hafi hann sýnt J og F vinkonu hennar upptökuna. Borinn var undir I sá framburður hans hjá lögreglu að hann hafi séð 23 menn ráðast á brotaþola, taka hann í höfuðlás, keyra hann ofan í tjörnina, lemja hann með krepptum hnefum og sparka í höfuð hans. Í framhaldi staðfesti I réttmæti þeirrar frásagnar. Hann staðfesti einnig að maður sem sparkaði í höfuð brotaþola hafi verið í svörtum buxum og hvítri yfirhöfn, en minnti að það hafi verið jakki fremur en peysa.

13.

M barnsmóðir og sambýliskona ákærða Y bar fyrir dómi að hún myndi óljóst eftir atvikum. Hún kvaðst hafa orðið vitni að átökum milli brotaþola og Y í tjörninni og séð brotaþola liggja ofan á Y. Hún minntist þess ekki að hafa séð þá sparka eða kýla í hvorn annan og kvaðst ekki muna eftir aðkomu ákærða X að átökum. Þegar búið var að stía brotaþola og Y í sundur hafi ákærði Z komið að, spurt Y hver hafi gert þetta og Y bent á brotaþola. Z hafi þá gengið að brotaþola og sparkað í andlit hans. M tók fram að hún hafi hvorki heyrt né séð þetta gerast, en Y sagt henni frá þessu eftir á og aðrir talað um að Z hafi sparkað í andlit mannsins. Hún kvaðst svo hafa hitt L nokkrum dögum síðar og L beðið hana um að blanda Z ekki í málið. Borinn var undir M sá framburður hennar hjá lögreglu að hún hafi séð Y og X slá eða kýla brotaþola og sagðist hún ekki muna eftir því. Einnig voru borin undir hana þau ummæli hjá lögreglu að Z hafi komið að, spurt hver hrint hefði Y í tjörnina og því næst sparkað í andlitið á þeim manni. Í framhaldi áréttaði M að hún hafi ekki heyrt eða séð þetta gerast heldur frétt það eftir á.

14.

N og O báru fyrir dómi með líkum hætti og hjá lögreglu. O kvað L hafa beðið hana daginn eftir um að blanda ekki ákærða Z í málið, en hann eigi að hafa sparkað í andlit brotaþola.

15.

S bar fyrir dómi að hún hafi verið við Hlöllabáta og séð mann kýldan í jörðina og fólk hópast í kring. Sá sem sló hafi svo verið dreginn í burtu svo hinn gæti staðið upp. Hún sagði að sá sem lá á jörðinni hafi verið „ungur strákur“.

16.

L kom fyrir dóm en færðist undan að bera vitni vegna tengsla við ákærðu.

VI. Niðurstaða.

1.

Ákærðu er gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás með því að hafa í félagi ráðist á brotaþola við Hlöllabáta á Ingólfstorgi aðfaranótt sunnudagsins 20. ágúst 2017 þannig að brotaþoli féll „í gosbrunn“ og þar sem hann „lá í gosbrunninum“ kýlt ítrekað með krepptum hnefum í andlit hans og sparkað í höfuð hans, allt með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut augntóttargólfsbrot, brot á vanga og kinnkjálkabeinum og aðra þá áverka sem lýst er í ákæru.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærðu og atvik sem telja má þeim í óhag á ákæruvaldinu og verða ákærðu því aðeins sakfelldir að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

2.

Ákærðu X og Y eru tvíburar, altalandi á íslensku og voru 19 ára þegar málið reis. Ekki nýtur samtímagagna um útlit bræðranna, en þegar þeir gáfu skýrslu fyrir dómi, rúmum þremur árum síðar, mátti sjá að þeir eru lágvaxnir, grannholda, ljósir á hörund og báðir með stutt skolleitt hár. Þeir neita báðir sök.

Ákærði Z var 21 árs þegar málið reis. Fyrir liggur skýrsla hans hjá lögreglu 3. janúar 2018, sem tekin var upp í hljóði og mynd. Ákærði var á þeim tíma grannvaxinn, með stutt dökkt hár. Hann talar ekki íslensku og er að eigin sögn um 180 cm. á hæð. Ákærði neitar sök.

3.

Af frumskýrslu B lögreglumanns er ljóst að strax á vettvangi bárust böndin að ákærðu X og Y sem meintum árásarmönnum, þótt með óljósum hætti væri. Þegar H gaf skýrslu hjá lögreglu 6. september 2017, fyrstur vitna að frátöldum brotaþola, sýndi hann lögreglu myndir af bræðrunum á Facebook. Í kjölfarið voru teknar lögregluskýrslur af S, C, D, I, J og F, en vitnin áttu sammerkt að þau vissu engin deili á X og Y. Þeim voru ekki sýndar myndir af bræðrunum í því skyni að bera eftir atvikum kennsl á þá sem árásaraðila eða hreinsa þá af grun í málinu.

Þá er sá ljóður á rannsókn málsins að hvorki liggja fyrir ljósmyndir né uppdráttur af vettvangi til glöggvunar á aðstæðum, staðsetningu ákærðu og vitna og afstöðu þeirra til hins alvarlega tjónsatburðar í tjörninni við Hlöllabáta. Hefði þó verið ærin ástæða til, enda þyrptist stór hópur ungmenna í kringum tjörnina til að fylgjast með því sem þar var að gerast. Hefur framburður sumra vitna breyst verulega milli þess sem þau gáfu skýrslu hjá lögreglu og fyrir dómi, enda liðu um eða yfir þrjú ár á milli. Er þetta ekki til þess fallið að auðvelda sönnunarstöðu ákæruvaldsins.

4.

Í málinu liggur ljóst fyrir að brotaþoli, C og D urðu vitni að því er E sló ungan mann í andlitið fyrir utan Hlöllabáta. D blandaði sér í málið og ýtti við E með þeim afleiðingum að hann féll í tjörn sem þar er. Vinur hans K var staddur rétt hjá ásamt ákærðu X og Y og fleiri ungmennum. Þeir fréttu af atvikinu og varð úr að K, X, Y og fleiri fóru að tjörninni og hittu þar fyrir D og brotaþola. Eru áhöld um hvað síðan gerðist.

5.

Dómurinn hefur rýnt í Snapchat upptökuna sem frá er greint í upplýsingaskýrslu lögreglu 2. febrúar 2018 og rakin er í III. kafla að framan. Á upptökunni sést að myrkur var á vettvangi og múgur og margmenni á Ingólfstorgi. Á henni bregður einhverjum fyrir í gulleitum jakka liggjandi á jörðinni og má ætla að það sé brotaþoli. Dökkklædd persóna virðist liggja ofan á honum. Einhver í hvítri yfirhöfn, dökkum buxum og hvítum skóm stendur upp við þá sem liggja og virðist beygja sig yfir þá í örstutta stund með útréttar hendur áður en hann lyftist snögglega upp, að því er virðist þegar einhver í grárri úlpu, með hettu á höfði, þrífur hann í burtu. Eftir þetta má sjá brotaþola bregða fyrir á jörðinni ásamt einhverjum í hvítri yfirhöfn, sem síðan kemur sér á fætur og í burt og sést þá að sú persóna er í dökkum buxum og hvítum skóm. Ekki er hægt að greina aldur, hæð eða útlit þeirra sem sjást á upptökunni.

Að lokinni rýni dómsins er ekki unnt að fallast á þá ályktun skýrsluhöfundar að upptakan sé í samræmi við lýsingu vitna og sakborninga við skýrslugjöf hjá lögreglu. Er því til stuðnings vísað til framburðar ákærðu og vitna í II. kafla, en eins og þar kemur fram báru vitni með ólíkum hætti um atlögu að brotaþola, bar ekki saman um fjölda meintra árásarmanna og gáfu ýmist engar eða misvísandi upplýsingar um útlit þeirra. Þá er frásögn sumra vitna í hrópandi ósamræmi við framburð ákærðu hjá lögreglu.

6.

Ákærði Y hefur frá upphafi gengist við því að hafa lent í slagsmálum við brotaþola í tjörninni við Hlöllabáta, en staðhæfir að brotaþoli hafi átt upptökin og kveðst upplifa slagsmál þeirra í tjörninni sem árás af hálfu brotaþola. Framburður Y um átökin í tjörninni samrýmist frásögn M kærustu hans við skýrslugjöf hjá lögreglu og er studdur dómsframburði bróður hans, ákærða X.

7.

Dómsframburður brotaþola, C og D hnígur í aðra átt, en samkvæmt þeim var ráðist á brotaþola við Hlöllabáta og hann felldur í tjörnina. Af framburði þeirra verður þó ekki ráðið að ákærðu X og Y hafi tekið þátt í að fella brotaþola í tjörnina. Þá hafa þau ekki borið um að X eða Y hafi kýlt eða sparkað í brotaþola þar sem hann lá í tjörninni. Með hliðsjón af ofangreindum framburði Y verður hins vegar lagt til grundvallar að hann hafi slegist við brotaþola í tjörninni. Af dómsframburði brotaþola virðist sem hlé hafi orðið á slagsmálunum eða þeim verið lokið þegar hann komst á fjóra fætur í tjörninni og hugsaði með sér „ég slapp nú bara þokkalega frá þessu“. Örskömmu síðar kveðst hann hafa fengið högg eða spark í andlitið og misst rænu. Að frátöldum óljósum og misvísandi vitnisburði H hjá lögreglu um að hann hafi séð X og Y lemja brotaþola „í klessu, höfuð og bakið“ er ekkert fram komið í málinu sem styður það að X eða Y hafi sparkað í höfuð brotaþola eða greitt honum hnefahögg í andlit. Samkvæmt framansögðu og gegn eindreginni neitun ákærðu beggja er því ósannað að þeir hafi, annar hvor eða í félagi, ráðist á brotaþola, fellt hann í tjörnina við Hlöllabáta, kýlt hann þar í andlitið og sparkað í höfuð hans. Eru X og Y því sýknir saka í málinu.

8.

Átökum í tjörninni virðast hafa verið að ljúka eða þeim lokið þegar brotaþoli komst á fjóra fætur og hugsaði „ég slapp nú bara þokkalega frá þessu“. Bendir sá framburður brotaþola til þess að hann hafi fram að því komist lítt skaddaður frá átökum í og við tjörnina. Örskömmu síðar kveðst hann hafa fengið fyrrgreint högg í andlitið og misst rænu. Brotaþoli sá ekki hver greiddi honum höggið.

C bar með líkum hætti hjá lögreglu og fyrir dómi að þegar atlögu að brotaþola linnti hafi hún séð mann, sem stóð til hliðar, horfa niður á brotaþola og sparka í andlit hans. Samkvæmt lýsingu C var hér á ferð langur og venjulegur maður, hvítur á hörund, í dökkum millisíðum regnjakka og kannski með húfu.

Fyrir dómi bar D að hann hafi séð hávaxinn mann eða krakka sparka í andlit brotaþola og virtist D telja að E bæri þar sök. Áður hafði D borið hjá lögreglu að hann hafi ekki orði vitni að atlögunni gegn brotaþola og aðeins séð þegar brotaþoli lá einn eftir á jörðinni.

K, vinur X og Y frá gamalli tíð, bar fyrir dómi að hann hafi séð ókunnan mann ganga að tjörninni og sparka í andlit brotaþola í sama mund og brotaþoli og Y virtust vera að stíga á fætur. K kvað árásarmanninn hafa verið með bakpoka og í blárri peysu með einhverju hvítu í.

J greindi lögreglu frá því að hún hafi séð mann sparka í brotaþola þar sem hann lá á jörðinni og sagði þann mann hafa verið með gleraugu, í ljósum jakka og með skollitað eða brúnt hár niður að öxlum. Fyrir dómi kvaðst J hins vegar ekki hafa séð þennan mann sparka í andlit brotaþola, en sagði hann hafa verið á vettvangi.

I greindi lögreglu frá því að hann hafi séð mann sparka í höfuð brotaþola og kvaðst halda að sá hafi verið í svörtum buxum og hvítri peysu. Hann staðfesti þá frásögn fyrir dómi, en kvaðst minna að viðkomandi hafi verið í hvítum jakka fremur en peysu.

M greindi lögreglu frá því að Y kærasti hennar og brotaþoli hafi slegist í tjörninni. Ákærða Z hafi svo borið að, hann spurt hver hrint hefði Y í tjörnina og því næst sparkað í andlitið brotaþola. Fyrir dómi kvaðst M hvorki hafa séð þetta né heyrt, en Y sagt henni frá þessu eftir á og aðrir talað um að Z hafi sparkað í andlit mannsins.

Þegar X var yfirheyrður af lögreglu 14. nóvember 2017 minntist hann ekki á aðkomu ákærða Z að málinu. Sama var uppi á teningnum þegar Y var yfirheyrður 10. nóvember 2017. Þegar Y gaf síðan skýrslu 11. janúar 2018 kvaðst hann hafa séð Z sparka í höfuð brotaþola þar sem hann lá krjúpandi á jörðinni fyrir utan Hlöllabáta.

Hér fyrir dómi hefur Y staðhæft að þegar búið var að skilja Y og brotaþola sundur og átök þeirra yfirstaðin hafi ákærði Z komið að, kippt Y á fætur og spurt „hver gerði þetta?“ Y hafi bent á brotaþola, Z þá tekið nokkur skref aftur á bak og því næst sparkað einu sinni í andlit brotaþola þar sem hann lá á fjórum fótum. Um skýringu X á þessum breytta framburði vísast til kafla V.1. að framan. Hann sagði og fyrst fyrir dómi að áður en hann gaf skýrslu sína hjá lögreglu hafi L systir hans beðið hann um að blanda Z ekki í málið.

Fyrir dómi hefur Y staðhæft að þegar búið var að stía honum og brotaþola í sundur í tjörninni og þeir verið á hnjánum með góða fjarlægð sín á milli hafi ákærði Z kom að, kippt Y á fætur og spurt: „Hver gerði þetta?“ Y hafi bent á brotaþola, Z þá gengið að honum, sparkað fast í andlit hans og því næst horfið á braut. Líkt og X gat Y þess fyrst fyrir dómi að áður en hann gaf skýrslu hjá lögreglu hafi F systir hans beðið hann um að blanda Z ekki í málið.

Vitnin M og O báru einnig fyrst fyrir dómi að L hafi rætt við þær skömmu eftir atvik á Ingólfstorgi og beðið þær um að blanda ákærða Z ekki í málið.

9.

Hvorki X og Y né þau fjölmörgu vitni, sem báru um atvik við Hlöllabáta, hafa bendlað ákærða Z við þann atburð er brotaþoli féll í tjörnina. Þá hefur enginn borið um að Z hafi veist að brotaþola með ítrekuðum hnefahöggum í andlit þegar brotaþoli lá í tjörninni. Gegn eindreginni neitun Z ber þegar af þeirri ástæðu að sýkna hann af þeim hluta ákærunnar.

10.

Eftir stendur hvort lögfull sönnun sé fram komin um að ákærði Z hafi sparkað í höfuð brotaþola. Ber í því sambandi að hafa í huga að meint árás átti sér stað í náttmyrkri á Menningarnótt fyrir rúmur þremur árum. Þá liggur fyrir að fjöldi fólks hópaðist í kringum brotaþola þar sem hann lá í tjörninni og ber lykilvitnum ekki saman um fjölda meintra árásarmanna. Þannig bar C eiginkona brotaþola að allt að átta menn hafi veist að honum, D vinur brotaþola taldi þá hafa verið um sex og H taldi árásarmennina hafa verið 45. Þá ber vitnum ekki saman um lýsingu á þeim manni sem sparkaði í höfuð brotaþola, þá er hann og Y höfðu verið skildir sundur. C lýsti þessum árásarmanni sem löngum og venjulegum, sagði hann hvítan á hörund og hafa verið í dökkum millisíðum regnjakka og kannski með húfu. D lýsti honum sem hávöxnum manni eða krakka og tengdi manninn við minningu sína um E. K sagði manninn hafa verið í blárri peysu með einhverju hvítu í og hann borið bakpoka. I lýsti manni í svörtum buxum og annað hvort hvítri peysu eða jakka og J lýsti fyrir lögreglu manni með gleraugu, í ljósum jakka, með skollitað eða brúnt axlasítt hár. Framangreind vitni vissu engin deili á Z og hafa ekki tengt hann við málið með beinum og skýrum hætti. Verður sakfelling því ekki reist á vætti þeirra einu og sér.

Þá stendur eftir hvort dómsframburður X og Y og eftir atvikum óbeint vætti M og O styðji frásögn vitnanna svo verulega að leiði til sakfellingar. Í því sambandi verður að hafa í huga að X og Y hafa ríka hagsmuni af því að fría sig ábyrgð á umræddu höfuðsparki, en af dómsvætti G sérfræðilæknis, sem tók á móti brotaþola á bráðamóttöku Landspítalans og greindi hann með stórfellda áverka vinstra megin í andliti og dómsvætti G sérfræðilæknis, sem síðan framkvæmdi flókna skurðaðgerð á brotaþola, má ráða að eitt, mjög fast högg eða spark gæti hafa valdið umræddum áverkum. Þá verður ekki horft framhjá því að þegar bræðurnir voru fyrst yfirheyrðir af lögreglu minntust þeir ekki á aðild Z að málinu. Skýring X á þessu fyrir dómi þykir ekki sérlega trúverðug. Frásögn X, Y, M og O fyrir dómi um að L hafi beðið þau að bendla Z ekki við málið kann að benda til aðildar hans að málinu, en færir ekki sönnur á að Z hafi sparkað í höfuð brotaþola.

Samkvæmt framansögðu og með hliðsjón af eindreginni neitun Z þykir ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að einhver annar en Z hafi í þvögunni sem myndaðist í kringum brotaþola við Hlöllabáta sparkað í höfuð hans með þeim afleiðingum að hann hlaut stórfellda andlitsáverka. Ber því að sýkna Z af allri sök í málinu.

Samkvæmt greindum málsúrslitum ber að vísa bótakröfu A frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

Þá ber samkvæmt 2. mgr. 235. gr. sömu laga að leggja allan sakarkostnað á ríkissjóð. Er þegar áfallinn kostnaður 43.900 krónur samkvæmt yfirliti ákæruvaldsins. P-kk-nf M-kk-nf J-kk-nf verjandi ákærða Y hefur gætt hagsmuna hans frá því í janúar 2018. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu verjandans þykja málsvarnarlaun honum til handa hæfilega ákveðin 1.110.000 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti. S-kk-nf F-kk-nf verjandi ákærða X hefur gætt hagsmuna hans frá því í febrúar 2020. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls þykja málsvarnarlaun verjandans hæfilega ákveðin 925.000 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti. S-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf verjandi ákærða Z hefur gætt hagsmuna hans frá því í júní 2020. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls þykja málsvarnarlaun verjandans hæfilega ákveðin 832.500 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti. B-kk-nf Þ-kk-nf réttargæslumaður hefur gætt hagsmuna brotaþola frá því í september 2017 og aflað fjölda læknisfræðilegra gagna fyrir hans hönd. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu réttargæslumanns þykir þóknun honum til handa hæfilega ákveðin 832.500 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærðu, X, Y og Z, er sýknir saka.

Bótakröfu A er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 925.000 króna málsvarnarlaun S-kk-ef F-kk-ef verjanda ákærða X, 1.110.000 króna málsvarnarlaun P-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef verjanda ákærða Y, 832.500 króna málsvarnarlaun S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef verjanda ákærða Z og 832.500 króna þóknun B-kk-ef Þ-kk-ef réttargæslumanns A.

J-kk-nf J-kk-nf

832.500 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti. B-kk-nf Þ-kk-nf réttargæslumaður hefur gætt hagsmuna brotaþola frá því í september 2017 og aflað fjölda læknisfræðilegra gagna fyrir hans hönd. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu réttargæslumanns þykir þóknun honum til handa hæfilega ákveðin 832.500 krónur, að viðbættum virðisaukaskatti J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærðu, X, Y og Z, er sýknir saka.

Bótakröfu A er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin 925.000 króna málsvarnarlaun S-kk-ef F-kk-ef verjanda ákærða X, 1.110.000 króna málsvarnarlaun P-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef verjanda ákærða Y, 832.500 króna málsvarnarlaun S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef verjanda ákærða Z og 832.500 króna þóknun B-kk-ef Þ-kk-ef réttargæslumanns A.

J-kk-nf J-kk-nf