S-85/2013

Mál þetta er höfðað með ákæru ríkissaksóknara dagsettri 18. febrúar sl. á hendur ákærðu, A og B

„fyrir líkamsárás, aðfaranótt 11. desember 2011, að ................... með því að hafa veist með ofbeldi að C sem hér greinir:

1. A, í átökum við C, slegið hann ítrekað í andlitið með þeim afleiðingum að C nefbrotnaði og hlaut glóðarauga á báðum augum.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. B, meðan á ofangreindum átökum stóð, stungið C með eldhúshnífi 2-3 í bakið með þeim afleiðingum að C hlaut 2-3 sm djúpa og 3 sm langa skurði á miðju baki sem sauma þurfti með 3 sporum, lítið sár á mjóbaki vinstra megin og yfir hægra herðablaði.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Málavextir.

Málavextir eru þeir að þann 11. desember 2011 kl. 03:16 var lögregla send að ................... sökum þess að þar væri aðili sem óskað væri eftir að væri fjarlægður. Ákærðu tóku á móti lögreglumönnum á vettvangi og óskaði ákærða B eftir því að C, brotaþoli í máli þessu, yrði fjarlægður af heimilinu því hann væri þar til óþurftar og ama. Auk ofangreindra voru þau D og E á vettvangi en þau munu lítið hafa haft sig í frammi. Í lögregluskýrslu segir að greinileg ölvun hafi verið á vettvangi. Engar kröfur hafi verið gerðar á hendur brotaþola og gekk hann sjálfviljugur út og fékk aðstoð lögreglu við að komast heim til sín. Kl. 04.37 sömu nótt bárust lögreglu aftur boð um að fara að sama stað vegna þess að brotaþoli væri mættur þangað aftur og hafi komið til handalögmála. Þegar lögreglumenn komu á vettvang stóð brotaþoli utandyra og var hann hruflaður í andliti. Ákærða sagði lögreglu að hún hataði brotaþola og þyldi hann ekki og bað lögreglu um að fjarlægja hann. Ákærði A kvaðst hafa orðið valdur að áverkum í andliti brotaþola en hann kvaðst ekki hafa átt fyrsta höggið. Kvað hann brotaþola hafa komið aftur að heimili hans og viljað komast inn en hann hafi ekki heimilað það.

Brotaþoli hafi þá slegið ákærða í andlitið og kvaðst ákærði því hafa gengið í skrokk á brotaþola. Lögreglumenn fóru inn í forstofu, eldhús og stofu en sáu engin ummerki sem gáfu til kynna að átök hefðu átt sér stað. Brotaþola var ekið heim til hans og er hann hafi verið spurður hvernig honum liði hafi hann ekki brugðist vel við þeirri fyrirspurn, kvaðst hafa verið laminn en hafnað frekari aðstoð.

Nokkru síðar sama dag mun brotaþoli hafa komið aftur á lögreglustöðina ásamt föður sínum. Segir í lögregluskýrslu að hann hafi verið með þó nokkra áverka í andliti, glóðarauga á báðum augu og tvö sár neðarlega á baki og hafi þau líkst mjög áverkum eftir hnífsblað. Á úlpu, peysu og bol brotaþola voru rifur, 3 á úlpunni og 2 á peysunni og bolnum, 2,5 cm og 2 cm. Brotaþoli var því næst fluttur á slysadeild þar sem gert var að sárum hans en lögreglan fór á heimili ákærðu og lagði þar hald á hnífa sem þar fundust.

Í vottorði F læknis dagsettu 23. desember 2011 kemur fram að brotaþoli hafi farið heim eftir líkamsárás, sofnað en þegar hann hafi vaknað hafi hann tekið eftir því að rúmið hafi verið útatað í blóði. Brotaþoli hafi verið með tvö sár á baki, hvort um sig 2-3 cm djúp og 3 cm löng. Hann sé með töluvert mar í andliti, glóðarauga og sé vinstra augað nánast lokað vegna bólgu. Nefið sé beint og hægra augað blóðgað. Auk sáranna á bakinu séu 3-4 cm langir skurðir og lítið sár á mjóbaki vinstra megin og yfir hægra herðablaði. Þá séu merki um fótspor eða mar á baki. Vægt mar sé að framanverðu á kvið. Tölvusneiðmynd hafi verið tekin af andliti og í ljós komið brot á nefrót hægra megin með ákveðinni skekkingu á brotinu.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði A skýrði svo frá fyrir dómi að þau meðákærða hafi verið á árshátíð hjá .............. og hafi verið ákveðið að félagi þeirra og kærasta hans fengju að gista heima hjá þeim. Brotaþoli hafi verið samferða þeim heim til þeirra og hafi þeir eitthvað farið að rífast á leiðinni. Hafi hann verið eittvað fúll yfir því að honum hafi ekki verið leyft að fylgja stúlkunni einni heim til þeirra og hafi þeir farið að toga hvor í annan og síðan dottið, en þetta hafi verið neðst á ................. Þau hafi síðan gengið öll heim til ákærðu og farið að spjalla saman inni í eldhúsi. Hafi brotaþoli þá farið að kalla ákærða aumingja og uppnefna hann og kvaðst ákærði þá hafa beðið hann um að fara út. Hann hafi neitað því og hafi ákærði því hringt á lögregluna sem hafi komið og fjarlægt brotaþola. Nokkru seinna, eða um klukkutíma síðar, hafi verið bankað og þá hafi brotaþoli verið kominn aftur. Kvaðst ákærði þá hafa sett löppina fyrir hurðina en brotaþoli hafi viljað tala við D, kærasta E. Brotaþoli hafi reynt að komast inn með því að ýta á hurðina en ákærði hafi sagt við hann að hann kæmi ekki inn. Hann hafi viljað fá að tala við D sem hafi verið sofandi uppi á lofti en ákærði kvaðst hafa neitað því. Kvaðst ákærði þá hafa kallað til D sem hafi sagt honum að segja brotaþola að hann myndi tala við hann daginn eftir. Hafi brotaþoli þá orðið alveg brjálaður, strunsað inn í eldhús og ákærði hafi reynt að koma honum út en þegar brotaþoli hafi verið kominn í dyragættina hafi hann snúið sér við og gefið ákærða einn á hann. Kvaðst ákærði þá hafa kropið niður og hafi brotaþoli byrjað að lemja sig ítrekað í skrokkinn, einnig hafi hann kýlt í auga og enni ákærða. Ákærði kvaðst hafa kýlt eitthvað út í loftið, upp á við með krepptum hnefa þar til hann hafi náð brotaþola í gólfið, setið klofvega yfir honum og haldið honum niðri með höndunum. Hann gat ekki fullyrt að hann hefði kýlt brotaþola í andlitið en taldi mjög líklegt að áverkar brotaþola væru af hans völdum. Hann kvaðst hafa öskrað á meðákærðu að hringja strax á lögregluna en þegar brotaþoli hafi lagt hann í gólfið kvaðst ákærði hafa hætt. Brotaþoli hafi þá beðið hann fyrirgefningar, farið út og lögreglan komið einni eða tveimur mínútum síðar. Ákærði kvaðst ekki hafa séð meðákærðu stinga brotaþola. Ákærði taldi að hann hefði nefbrotnað í átökunum við brotaþola en hann kvaðst hafa rétt nefið með skeið. Ákærði kvaðst hafa verið hræddur við brotaþola sem væri stór og sterkur, hann myndi hugsanlega ganga berserksgang þarna inni og aldrei að vita hvað hann myndi gera. Ákærði kvað meðákærðu hafa uppgötvað daginn eftir að hún væri með marblett á lærinu og þá hafi rifjast upp fyrir henni að hún hefði tekið eldhúshníf og potað í brotaþola og hafi hún talað um að hún hafi sett þumalfingur við blaðið. Ákærði kvaðst vera 178 cm á hæð og 95 kg að þyngd.

Ákærða B skýrði svo frá fyrir dómi að þau hafi verið komin heim af djamminu, hún, E, D, meðákærði og brotaþoli. Hafi D farið fljótlega upp því hann hafi verið svo fullur og þá hafi brotaþoli byrjað með leiðindi. Hafi meðákærða litist illa á þetta og ætlað að fjarlægja hann. Hafi brotaþoli neitað að fara og því hafi meðákærði hringt á lögregluna. Hafi lögreglan komið og fjarlægt brotaþola en skömmu síðar hafi hann verið kominn aftur og reynt að komast inn en meðákærði hafi haldið hurðinni með fætinum. Brotaþoli hafi viljað tala við D en hann hafi ekki viljað það og sagt honum að fara heim. Hafi brotaþoli þá náð að sparka upp hurðinni og farið inn en meðákærði hafi sagt honum að koma sér út en þá hafi brotaþoli kýlt meðákærða og hafi þeir kropið og brotaþoli haldið meðákærða þannig að hann hafi kýlt ítrekað í búk hans. Ákærða kvaðst hafa reynt að koma brotaþola af meðákærða og reynt að slá frá sér en það hafi engan árangur borið. Brotaþoli hafi ýtt henni á eldhúsborðið og hafi hún þá orðið svo hrædd að hún hafi gripið það fyrsta sem hún sá og potað eitthvað í brotaþola, eða tvisvar sinnum. Hún hafi notað eldhúshníf með svörtu skafti sem var annað hvort á eldhúsborðinu eða í hnífaskúffunni. Það hafi engan árangur borið svo hún hafi hætt því líka. Ákærða taldi að hún hefði frekar potað hnífnum í brotaþola en að hún hafi stungið hann. Hún mundi ekki hvort hún beitti afli, hún hafi aðeins viljað hræða brotaþola. Ákærða kvað sér ekki hafa dottið í hug á þessum tímapunkti að hringja á lögregluna. Hún kvaðst hafa verið mjög hrædd og óttaðist að brotaþoli myndi drepa meðákærða. Hún kvaðst aldrei hafa upplifað neitt líkt þessu áður. Meðákærði hafi þá náð að kýla brotaþola frá sér og halda honum niðri á gólfinu og kýlt hann tvisvar til fjórum sinnum. Hann hafi þá beðið ákærðu um að hringja á lögregluna og kvaðst hún hafa gert það. Ákærðu minnti að meðákærða hefði tekist að halda brotaþola niðri þar til lögreglan kom. Ákærða kannaðist við að stungusár á baki brotaþola væru af hennar völdum en hún kvað áverka á mjóbaki og á herðablaði ekki vera eftir hana. Ákærða mundi eftir því að meðákærði hafi rétt á sér nefið með skeið eftir átökin við brotaþola.

Brotaþoli skýrði svo frá fyrir dómi að hann og ákærði A hafi verið í partýi og eitthvað að fíflast hvor í öðrum. Brotaþoli hafi viljað tala við D og E en svo hafi lögreglan komið og náð í sig, en hann mundi ekki af hverju. Hann hafi svo reynt að hringja í D og tala við hann en það hafi ekki verið hægt. Brotaþoli hélt að hann hafi ætlað að reyna að fara inn, þeir hafi alla vega verið í anddyrinu og hafi komið til átaka milli hans og ákærða A en hann kvaðst muna voða lítið eftir þeim. Hann kvaðst muna eftir blóði og þá hafi D og E komið niður og síðan hafi lögreglan komið og skutlað brotaþola heim. Brotaþoli kvaðst hafa verið með tvö glóðaraugu og þegar hann hafi vaknað um morguninn hafi hann séð að rúmið hafi allt verið í blóði og þegar hann hafi klórað sér á bakinu hafi hann fundið fyrir skurðum þar. Hann kvaðst ekki vita hvernig þau sár komu til. Brotaþoli kvaðst hafa fallið frá kæru á hendur ákærðu og hefðu þau jafnað ágreining sinn. Brotaþoli kvaðst vera um 180 cm á hæð og þá hafi hann verið um 90 kg á þessum tíma.

Vitnið E skýrði svo frá fyrir dómi að hún myndi voða lítið eftir atvikum en hún kvaðst hafa séð slagsmál milli ákærða A og brotaþola í anddyrinu. Hún gat ekki lýst átökunum nánar en vissi að brotaþoli var ekki velkominn þarna. Hún kvaðst hafa reynt að ýta þeim í sundur en annar hvor þeirra hafi hent henni í stigann og þá hafi hún farið að öskra á fullu og hlaupið upp stigann. Hún hafi reynt að vekja kærasta sinn en hann hafi sofið ölvunarsvefni. Hún kvaðst muna eftir því að hafa verið að reyna að róa brotaþola þegar þau hafi verið komin út og síðan kvaðst hún muna eftir að hafa séð G löggu. Hún kvað þetta atvik hafa verið rætt í eldhúsinu eftir þetta og þá hafi ákærða B sagt við hana að hún héldi að hún hefði stungið brotaþola. Hún kvaðst ekki hafa trúað ákærðu enda hefði hún ekki séð hana með hníf.

H lögreglumaður skýrði svo frá fyrir dómi að lögreglan hefði verið kölluð í tvígang að heimili ákærðu vegna brotaþola, en þau hefðu viljað losna við hann. Brotaþoli hafi verið rólegur og hafi honum verið ekið heim. Þeir hafi síðan farið aftur á vettvang því brotaþoli hefði komið aftur þangað. Þar hafi ákærða B verið mjög æst og beðið um að brotaþoli yrði fjarlægður. Brotaþoli hafi verið með áverka í andliti en hann hafi verið mjög rólegur en skýrt frá því að hann hefði verið sleginn. Rætt hafi verið við ákærða A á vettvangi og hafi hann sagst hafa slegið brotaþola af því að hann hafi viljað komast inn. Hann kvað málið hafa verið rannsakað sem hnífstungumál síðar um daginn, en það hafi ekki verið inni í myndinni á vettvangi.

Vitnið G lögreglumaður skýrði svo frá fyrir dómi að beðið hafi verið um aðstoð á heimili ákærðu því brotaþoli væri ekki velkominn þar. Hann hafi gengið sjálfviljugur út og hafi honum verið boðið far heim til sín og hafi hann ætlað að leggja sig. Brotaþoli hafi ekki verið ógnandi þarna en rúmum klukkutíma síðar hafi aftur verið beðið um aðstoð. Brotaþoli hafi þá verið kominn aftur á vettvang, hann hafi verið hruflaður í andliti og hafi þeim verið tjáð að hann hafi viljað fara inn og hefði hann brotið sér leið inn. Ákærði A hafi sagt að brotaþoli hefði slegið hann og hafi þeir lent í einhverjum átökum. Hafi brotaþola síðan verið ekið heim til sín. Hann kvað ekkert hafa séð á ákærða A.

F heimilislæknir skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði ekki skoðað brotaþola, hefði vottorðið verið skrifað eftir nótu annars læknis, I, en vottorðið væri unnið upp úr sjúkraskýrslum. Vitnið kvað sárin á bakinu alveg eins geta samræmst því að vera eftir hníf eða eggvopn.

Vitnið J læknir skýrði svo frá fyrir dómi að ákærði A hafi leitað til sín vegna verkja í andliti og nefi og hafi hann talið sig vera nefbrotinn. Hann hafi verið aumur yfir nefrótinni en annað hafi ekki verið að sjá. Tekin hafi verið tölvusneiðmynd af nefbeininu sem hafi verið heilt, en slík rannsókn segi ekkert til um brjóskið. Hafi því ekki verið hægt að sýna fram á nefbrot. Hann kvað hluta af nefinu vera brjósk og sé alveg möguleiki að maður sem fengið hefði skakkt nef geti ýtt því til baka, en þá væri það brjóskið sem væri verið að ýta til baka.

Niðurstaða.

Ákærða A er í máli þessu gefið að sök að hafa í átökum við brotaþola slegið hann ítrekað í andlitið með þeim afleiðingum að brotaþoli nefbrotnaði og hlaut glóðarauga á báðum augum. Ákærðu B er gefið að sök að hafa stungið brotaþola með eldhúshnífi tvisvar til þrisvar sinnum í bakið með þeim afleiðingum að hann hlaut 2-3 cm djúpa og 3 cm langa skurði á miðju baki sem sauma þurfti með 3 sporum, lítið sár á mjóbaki vinstra megin og yfir hægra herðablaði. Ákærði A gat ekki fullyrt að hann hefði kýlt brotaþola í andlitið en taldi mjög líklegt að áverkar brotaþola væru af hans völdum. Þá kannaðist ákærða B við að stungusár á baki brotaþola væru af hennar völdum en hún kvað áverka á mjóbaki og á herðablaði ekki vera eftir hana.

Upplýst er í máli þessu að brotaþoli kom á heimili ákærðu ásamt þeim og tveimur öðrum. Hafði brotaþoli verið með leiðindi þar í garð ákærða A og óskuðu ákærðu eftir aðstoð lögreglu við að fjarlægja hann af heimilinu. Lögreglan kom á vettvang og ók brotaþola heim til sín. Um það bil klukkutíma síðar kom brotaþoli aftur að heimili ákærðu og ruddist þar inn. Ákærði A reyndi að koma brotaþola út og kom til átaka milli þeirra og veittu þeir hvor öðrum högg. Ákærða B reyndi að koma meðákærða til hjálpar en tilraunir hennar til þess báru ekki árangur. Kvaðst hún þá hafa orðið mjög hrædd og óttaðist að brotaþoli myndi drepa meðákærða. Greip hún þá til eldhúshnífs og veitti brotaþola tvö stungusár á baki. Ákærða taldi að hún hefði frekar potað hnífnum í brotaþola en stungið hann, en hnífurinn gekk í gegnum úlpu, peysu og bol brotaþola. Fram er komið að brotaþoli dró kæru sína á hendur ákærðu til baka og virðast þau hafa jafnað þann ágreining sem var á milli þeirra.

Ákærði A krefst sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu og ber fyrir sig neyðarvörn. Samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga er það verk refsilaust sem menn vinna af neyðarvörn, að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Þrátt fyrir að brotaþola hefði verið vikið af heimili ákærðu með aðstoð lögreglu í fyrra skiptið og mátti því vera ljóst að hann var ekki velkominn þar, sneri hann aftur og ruddist inn á heimili þeirra með ofbeldi. Ákærða A var rétt að verjast atlögu brotaþola sem lét höggin dynja á honum og hefur ákærði viðurkennt að hafa kýlt upp á við með krepptum hnefa og er nægilega upplýst að áverkar þeir í andliti sem brotaþoli hlaut voru af völdum ákærða. Ákærða var því rétt að verjast árás brotaþola og beitti hann í því skyni sömu aðferð og brotaþoli beitti gagnvart honum. Er því fallist á að skilyrði neyðarvarnar hafi verið fyrir hendi enda beitti ákærði ekki vörnum sem voru augsýnilega hættulegri en árás brotaþola gaf tilefni til. Ber því að fallast á með ákærða að skilyrði neyðarvarnar hafi verið fyrir hendi og verður hann því sýknaður af ákæru með vísan til 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða B krefst einnig sýknu á grundvelli neyðarvarnar. Með vísan til þeirra raka er að framan greinir ber að fallast á að B hafi eins og meðákærða verið heimilt að verjast atlögu brotaþola sem ruddist óboðinn inn á heimili þeirra með ofbeldi. Ákærða lagði hins vegar til ákærða með hnífi, en sú vörn var augsýnilega hættulegri en árás brotaþola gaf tilefni til. Verður ákærða því ekki sýknuð á grundvelli 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Kemur þá til skoðunar hvort 2. mgr. 12. gr. sömu laga eigi við um háttsemi ákærðu, en samkvæmt því ákvæði skal manni ekki refsað hafi hann farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar og ástæðan er sú að hann hafi orðið svo skelfdur eða forviða að hann hafi ekki getað fullkomlega gætt sín. Ákærða hefur lýst því að hún hafi orðið mjög hrædd og hafi hún óttast að brotaþoli myndi drepa meðákærða. Þess ber að gæta að atlaga brotaþola beindist ekki að ákærðu B að öðru leyti en því að hann ýtti henni á eldhúsborðið þegar hún freistaði þess að koma brotaþola af meðákærða. Verður því ekki fallist á að ákvæði 2. mgr. 12. gr. sömu laga eigi við um háttsemi ákærðu. Hins vegar er ljóst að brotaþoli átti alfarið upptökin að þeim átökum sem urðu að heimili ákærðu og verður því höfð hliðsjón af ákvæðum 3. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga við ákvörðun refsingar hennar.

Samkvæmt framansögðu er því sannað að ákærða B hafi framið brot það sem henni er gefið að sök í ákæru að öðru leyti en því að ósannað er að hún hafi veitt brotaþola lítið sár á mjóbaki vinstra megin og yfir hægra herðablaði. Háttsemi ákærðu er rétt færð til refsiákvæða í ákæru, enda lagði hún til brotaþola með hnífi og var atlagan til þess fallin að valda honum skaða.

Samkvæmt framlögðu sakavottorði hefur ákærða ekki áður sætt refsingu.

Refsing ákærðu B þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 4 mánuði en með hliðsjón af málavöxtum öllum og þar sem ekki hlaust stórfellt tjón af háttsemi hennar, þykir rétt að fresta fullnustu refsingar ákærðu og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með vísan til 2. mgr. 218. gr. sömu laga ber að fella allan kostnað sakarinnar vegna ákærða A á ríkissjóð, þar með talinn helming útlagðs kostnaðar vegna áverkavottorðs brotaþola, 5.395 krónur, þóknunar verjanda á rannsóknarstigi, 94.125 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, kostnað vegna áverkavottorðs ákærða, 18.000 krónur og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, P-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 200.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Þá ber með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að dæma ákærðu B til greiðslu alls þess sakarkostnaðar sem hana varðar, þar með talinn helming útlagðs kostnaðar vegna áverkavottorðs brotaþola, 5.395 krónur, þóknun verjanda á rannsóknarstigi, 119.225 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hennar, P-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 250.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, A, skal vera sýkn af öllum kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Ákærða, B, sæti fangelsi í 4 mánuði, en fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dómsins haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Allur kostnaður sakarinnar vegna ákærða A greiðist úr ríkissjóði, þar með talinn helmingur útlagðs kostnaðar vegna áverkavottorðs brotaþola, 5.395 krónur, þóknun verjanda á rannsóknarstigi, 94.125 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, kostnaður vegna áverkavottorðs ákærða, 18.000 krónur og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, P-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 200.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærða B greiði þann kostnað sem hana varðar, þar með talinn helmingur útlagðs kostnaðar vegna áverkavottorðs brotaþola, 5.395 krónur, þóknun verjanda á rannsóknarstigi, 119.225 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hennar, P-kvk-ef B-kvk-ef hdl., 250.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf