E-5845/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 15. febrúar 2011, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Hugsmiðjunni ehf., Snorrabraut 56, Reykjavík, með stefnu birtri 15. september 2010, á hendur ABB Assets ehf., Karfavogi 14, Reykjavík.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að hið stefnda einkahlutafélag verði dæmt til að greiða stefnanda 2.718.534 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af 567.919 krónum frá 28. mars 2009 til 1. maí 2009, af 1.150.289 krónum frá 1. maí 2009 til 29. maí 2009, af 1.155.891 krónu frá 29. maí 2009 til 30. maí 2009, af 2.203.683 krónum frá 30. maí 2009 til 1. júlí 2009, af 2.701.683 krónum frá 1. júlí 2009 til 30. ágúst 2009, af 2.707.285 krónum frá 30. ágúst 2009 til 30. nóvember 2009, af 2.712.887 krónum frá 30. nóvember 2009 til 28. febrúar 2010, af 2.718.534 krónum frá 28. febrúar 2010 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Af hálfu stefnda er þess aðallega krafist að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda, en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar.

Málavextir

Stefnandi tók að sér að hanna vefsvæði fyrir stefnda, sem hugðist koma á fót fyrirtæki sem hefði milligöngu um útleigu sumarhúsa til erlendra ferðamanna. Gaf stefnandi út 9 reikninga á hendur stefnda, sem dagsettir eru frá 28. febrúar 2009 til 28. janúar 2010. Stefndi hefur hins vegar hafnað greiðsluskyldu og borið fyrir sig að vanefndir hafi orðið á samningnum af hálfu stefnanda.

Fyrirsvarsmaður stefnda, A-kk-nf B-kk-nf B-kk-nf, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hann sagði að í desember 2008 hefði orðið að samkomulagi með þeim R-kk-þgf M-kk-þgf, þáverandi framkvæmdastjóra stefnanda, að stefnandi annaðist hönnun vefsvæðisins og hafi verið forsenda samkomulagsins að verkinu yrði lokið ekki síðar en í lok febrúar 2009, til að unnt væri að taka við pöntunum fyrir sumarið. Hafi þeir samið um að stefndi greiddi 1.000.000 króna fyrir verkið með 5 jöfnun afborgunum frá 1. ágúst til 1. desember 2009. A-kk-nf sagði þá R-kk-þf hafa stundað líkamsrækt saman á þessum tíma og hafi samningar tekist með þeim í samtölum sem þeir áttu þegar þeir hittust í ræktinni. Síðan hafi það gerst að verkið hafi dregist á langinn og þegar vefurinn var ekki tilbúinn um mánaðamótin apríl/maí hafi legið fyrir að rekstrargrundvöllur viðskiptaáætlunarinnar væri brostinn. Þeir R-kk-nf hafi enn rætt saman í ræktinni og orðið að samkomulagi að málið yrði látið niður falla og hvorugur ætti kröfu á hinn. A-kk-nf sagðist svo hafa fengið tölvupóst frá R-kk-þgf 16. maí 2009 þar sem hafi komið fram að kerfið væri tilbúið. Honum hafi hins vegar aldrei verið afhent kerfið.

R-kk-nf M-kk-nf sagði A-kk-þf hafa nálgast sig í ræktinni og spurt hvort stefnandi gæti annast hönnun vefsins fyrir 1.000.000 króna. Hafi hann svarað því að það væri ekki hægt, verkið myndi kosta 2.000.000 króna og hafi A-kk-nf samþykkt það tilboð. Hafi verið byrjað á verkinu í febrúar 2009. A-kk-nf hafi viljað fá síðuna eins fljótt og unnt væri og hafi því verkinu verið flýtt eftir föngum, en engri dagsetningu lofað. Þá hafi ekkert samkomulag verið gert þeirra á milli um að verkinu yrði hætt og hvorugur gerði kröfu á hinn. Starfsmenn stefnanda hafi bent A-kk-þgf á að nauðsynlegt væri að hann gengi frá samningi um svonefnda greiðslugátt til að unnt væri að tengja bókunarkerfi við vefinn. Þá hafi hann átt að útvega efni til að setja inn á síðuna. A-kk-nf hafi hins vegar gengið frá hvorugu. R-kk-nf sagði vefinn hafa verið afhentan A-kk-þgf í apríl 2009 þegar hann kom og fékk kennslu um notkun hans. Vefurinn hafi verið afhentur á innra vinnusvæði stefnanda. Afhending fari alltaf fram með þeim hætti og geti verkkaupi síðan „farið með hann í loftið“ þegar hann er tilbúinn. Það gerist með því að starfsmenn stefnanda færa vefinn yfir á lén sem verkkaupi hyggst nota. R-kk-nf sagði A-kk-þf hafa komið á sinn fund í maí 2009 og hafi hann þá reynt að fá hann til að skrifa undir samkomulag um greiðslufyrirkomulag, en hann ekki fengist til þess.

Þá gáfu skýrslu fyrir dóminum Þ-kk-nf F-kk-nf, J-kvk-nf D-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf „T-kk-nf“ S-kk-nf, starfsmenn stefnanda. Þ-kk-nf F-kk-nf sagði fráleitt að ætla að svo umfangsmikill upplýsingavefur fengist fyrir 1.000.000 króna. Gert hafi verið ráð fyrir að 200 tímar færu í verkið, en meðaltímaverð sem stefnandi setti upp væri 10.000 krónur. Þ-kk-nf sagði starfsmenn stefnanda ítrekað hafa bent A-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf á að hann yrði að ganga frá samningi við Skýrr um að tengja greiðslugátt. Það sé verkkaupa að ganga frá þessum samningi, enda þurfi að gefa upp ákveðnar rekstrarupplýsingar, sem ekki séu á færi annarra. Þ-kk-nf „T-kk-nf“ S-kk-nf tók í sama streng um þetta, það væri alfarið rekstraraðila að semja um greiðslugáttina. Þ-kk-nf „T-kk-nf“ sagðist hafa komið að verkinu 5. febrúar 2009 og þá hitt verkkaupa fyrst. Hann sagði hefðbundin verklok þannig að vefur væri „settur upp“ á vinnusvæði stefnanda þar sem viðskiptavinur hafi aðgang að honum með lykilorði og geti sett inn á hann efni. Þegar búið er að fylla inn það efni sem á að vera á vefnum sé hann fluttur yfir á almenna vefslóð sem almenningur hafi aðgang að. Þannig fari afhending almennt fram. Í þessu tilviki hafi starfsmenn stefnanda hins vegar ekki komist lengra þar sem upplýsingar vantaði inn á vefinn um það sem væri í boði, þ.e. upplýsingar og ljósmyndir af sumarhúsum sem væru til útleigu. Þá hafi ekki verið búið að ganga frá tengingu við greiðslugátt þannig að unnt væri að ljúka pöntunarferli með greiðslu.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi segir kröfu sína byggða á 9 reikningum vegna útseldrar þjónustu til stefnda, sem hér segir:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 28.02.2009 28.03.2009 567.919 kr.

2. 31.03.2009 01.05.2009 582.370 kr.

3. 29.04.2009 29.05.2009 5.602 kr.

4. 30.04.2009 30.05.2009 549.792 kr.

5. 30.04.2009 30.05.2009 498.000 kr.

6. 31.05.2009 01.07.2009 498.000 kr.

7. 30.07.2009 30.08.2009 5.602 kr.

8. 30.10.2009 30.11.2009 5.602 kr.

9. 28.01.2010 28.02.2010 5.647 kr.

Nemur stefnufjárhæð samtölu reikningsfjárhæða. Hafi skuldin ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar.

Við aðalmeðferð málsins gerði lögmaður stefnanda athugasemdir við lýsingu málsatvika sem fram kemur í greinargerð stefnda í málinu. Segir stefnandi ekki rétt sem þar komi fram að samkomulag hafi verið milli aðila um að ljúka verkinu í síðasta lagi um mánaðamótin janúar/febrúar 2009, eða í lok febrúar, eins og komið hafi fram hjá stefnda við skýrslutökur fyrir dómi. Þá hafi ekki verið samið um að kostnaður hafi átt að nema 1.000.000 króna. Vísar stefnandi í því sambandi til framburðar R-kk-ef M-kk-ef og Þ-kk-ef F-kk-ef fyrir dóminum, auk tölvupósta starfsmanna stefnanda í febrúar og mars 2009. Stefnandi andmælir fullyrðingu stefnda um að smíði og uppsetningu viðskiptavefsins hafi ekki verið lokið, enda hafi starfsmenn stefnanda lokið verkinu í aprílmánuði 2009 og vefurinn verið stefnda aðgengilegur á vinnuvefsvæði stefnanda. Enn fremur sé rangt að samkomulag hafi verið um að hætt yrði við smíði og uppsetningu vefsins og greiðslur fyrir verkið yrðu látnar niður falla. Telur stefnandi fráleitt að ætla að samið hafi verið um að stefndi þyrfti ekki að greiða fyrir verk sem hafði verið unnið.

Um lagarök vísar stefnandi til meginreglu kröfuréttar um efndir fjárskuldbindinga, sbr. m.a. lög um lausafjárkaup nr. 50/2000. Um dráttarvexti er vísað til III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Um málskostnaðarkröfu er vísað til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og um varnarþing til 33. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína aðallega á því að stefnandi hafi tekið að sér verkefni í þágu stefnda sem hann hafi ekki sinnt í samræmi við samkomulag þar um. Hafi fyrirsvarsmaður stefnda samið við þáverandi framkvæmdastjóra stefnanda, R-kk-þf M-kk-þf, um að stefnandi tæki að sér verkið, en því hafi átt að ljúka í síðasta lagi um mánaðamótin janúar/febrúar 2009 og kostnaður átt að hljóða upp á 1.000.000 króna, sem hafi átt að greiða með 5 greiðslum án vaxta og verðbóta. Stefnandi hafi hins vegar hvorki lokið við smíði og uppbyggingu viðskiptavefs né afhent hann uppsettan. Hafi stefnandi vanefnt skyldur sínar samkvæmt samningi aðila og hafi í kjölfarið orðið að samkomulagi að hætt yrði við smíði og uppsetningu viðskiptavefsins og jafnframt að hvorugur aðila myndi gera kröfu á hinn vegna þessa. Samkomulagið hafi falið í sér endanleg málalok milli aðila. Hafi stefnandi ekki gefið stefnda tilefni til að halda annað en að samkomulagið væri í fullu gildi, enda hafi ekki borist innheimtubréf fyrr en í apríl 2010, sem verði að teljast tómlæti af hálfu stefnanda.

Þá byggir stefndi sýknukröfu á því að stefnandi hafi vanefnt svo verulega skyldur sem á honum hvíldu við smíði og uppsetningu viðskiptavefs að forsendur hafi í raun brostið fyrir samningi. Stefnandi hafi ekki enn lokið við smíði og uppsetningu viðskiptavefsins. Hafi vanefndir verið verulegar, bæði í tengslum við smíði og uppsetningu vefsins og tímamörk verkefnisins. Sú ómarkvissa vinna sem stefnandi lagði í verkið hafi ekki nýst stefnda á nokkurn hátt. Vísar stefndi í því sambandi sérstaklega til tölvubréfs frá 26. mars 2009, þar sem komi fram að starfsmenn stefnanda hafi ekki virst hafa tíma til að sinna verkinu. Þá sé tölvupóstur frá 15. maí 2009 til marks um að varan hafi þá ekki verið afhent, hálfu ári eftir að stefnandi tók að sér verkið. Ljóst megi vera að bókunarvefur vegna sumarhúsaskipta, sem ekki sé aðgengilegur fyrr en eftir miðjan maímánuð nýtist ekki sumarið þar á eftir. Beri því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Stefndi reisir varakröfu sína á sömu málsástæðum og sjónarmiðum og aðalkröfu. Bendir stefndi sérstaklega á að stefnandi hafi aldrei lokið smíði og uppsetningu viðskiptavefsins og hafi stefndi í raun aldrei séð nokkurn afrakstur vinnu stefnanda í tengslum við verkefnið. Þá sé fjárhæð reikninga sem krafist sé greiðslu á langt umfram það verð sem samið var um og langtum hærra en eðlilegt og sanngjarnt geti talist í þessu sambandi. Enn fremur hafi stefndi orðið fyrir tjóni í tengslum við viðskipti sín við stefnanda, bæði vegna umtalsverðs vinnuframlags við uppbygginu viðskiptavefs og ekki síður vegna tapaðs ágóða af viðskiptahugmynd.

Um lagarök vísar stefndi til meginreglna samningaréttar um skuldbindingargildi samninga. Þá vísar stefndi til meginreglna kröfuréttar um efndir skuldbindinga, meginreglna um brostnar forsendur o.fl. Loks vísar stefndi til laga um þjónustukaup nr. 42/2000 og til kaupalaga nr. 50/2000 „þar sem við á“. Um málskostnaðarkröfu er vísað til 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Niðurstaða

Stefnandi tók að sér að hanna vefsvæði fyrir stefnda og verður við það miðað að samningar hafi tekist milli aðila um verkið hinn 5. febrúar 2009. Samkvæmt tímaskráningarkerfi stefnanda var þá haldinn svokallaður „kick-off“ fundur með A-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda, og Þ-kk-þgf „T-kk-þgf“ S-kk-þgf, starfsmanni stefnanda. Aðilar gerðu ekki með sér skriflegt samkomulag um verkið. Hefur A-kk-nf haldið því fram að samkomulag hafi verið með þeim R-kk-þgf M-kk-þgf, framkvæmdastjóra stefnanda, að verkinu yrði lokið eigi síðar en í lok febrúarmánaðar og hafi hann átt að greiða stefnanda 1.000.000 króna fyrir. Þegar ljóst hafi verið að stefnandi gæti ekki skilað verkinu á tilskildum tíma hafi orðið að samkomulagi með þeim R-kk-þgf að „málið yrði látið niður falla og hvorugur ætti kröfu á hinn“. Samningaviðræður þeirra R-kk-ef hafi átt sér stað á líkamsræktarstöð sem þeir stunduðu báðir. R-kk-nf hefur hins vegar ekki viljað kannast við að hafa átt í samningaviðræðum við A-kk-þf í ræktinni, þó að málið hafi verið lauslega rætt þar í byrjun. Hann hafi sagt A-kk-þgf að ekki væri hægt að vinna verkið fyrir minna en 2.000.000 króna. Ekki hafi verið lofað ákveðinni dagsetningu varðandi verklok. Þá hefur hann alfarið hafnað því að hafa samið um að greiðslur fyrir verkið yrðu ekki inntar af hendi.

Af tölvupóstsamskiptum starfsmanna stefnanda og A-kk-ef B-kk-ef B-kk-ef verður ráðið að vinna við verkið hófst í kjölfar fundarins 5. febrúar 2009. Hafa starfsmenn stefnanda borið að ekki hafi verið ákveðin dagsetning fyrir verklok. Verkið hafi gengið hratt fyrir sig í byrjun, en síðan hafi orðið á því tafir, sem öðrum en A-kk-þgf verði ekki kennt um. A-kk-nf hafi ekki lagt til myndefni og upplýsingar um húsnæði sem boðið yrði til útleigu. Hann hafi ekki heldur samið við hlutaðeigandi aðila um opnun svonefndrar greiðslugáttar, svo að ljúka mætti pöntunum um vefinn. Í málinu liggja fyrir gögn um tölvupóstsamskipti starfsmanna stefnanda, A-kk-ef og starfsmanna Skýrr, frá í mars og apríl 2009, sem styðja framburð starfsmanna um þetta, síðast frá R-kk-þgf M-kk-þgf til A-kk-ef hinn 8. apríl, þar sem hann áréttar að nauðsynlegt sé að ganga frá samningi um greiðslugáttina við Skýrr og sé verkið undir því komið. Ekki verður fallist á það með stefnda að í verkinu sem stefnandi tók að sér hafi falist að annast þessa samningsgerð. Hvorki var það á færi stefnanda að veita nauðsynlegar upplýsingar um rekstur stefnda, né gat slík samningsgerð talist þáttur í uppsetningu hugbúnaðarins. Sjá má að A-kk-nf átti í tölvupóstsamskiptum við starfsmenn stefnanda í mars og apríl um þróun vefsíðunnar og óskaði hann þá m.a. eftir ýmsum aukaverkum við þá vinnu. Af gögnum málsins verður jafnframt ráðið að um talsvert umfangsmikið verk var að ræða. Að öllu framansögðu verður hafnað sem ósönnuðum fullyrðingum stefnda um að samkomulag hafi verið með þeim stefnanda um að verkinu lyki í lok febrúar og að stefndi hafi litið svo á að forsendur þess væru brostnar þar sem verklok hefðu dregist. Þvert á móti verður lagt til grundvallar að ekki hafi verið unnt að ljúka verkinu vegna þess að stefndi lauk ekki þeim verkefnum sem nauðsynleg voru til þess.

Gegn andmælum stefnanda telst ósannað að orðið hafi að samkomulagi milli A-kk-ef B-kk-ef B-kk-ef og R-kk-ef M-kk-ef að verkinu yrði hætt og stefndi þyrfti ekki að greiða fyrir það. Hefur R-kk-nf þvertekið fyrir að nokkuð hafi verið rætt í þá veru, enda verður ekki séð hvers vegna framkvæmdastjóri stefnanda hefði átt að samþykkja að ekki yrði greitt fyrir vinnu sem starfsmenn höfðu innt af hendi. Af framburði vitna, og gögnum málsins að öðru leyti, verður ráðið að starfsmenn stefnanda hafi gert það sem í þeirra valdi stóð til að ljúka vinnu við vefsíðuna. Hafði A-kk-þgf, fyrirsvarsmanni stefnda, jafnframt verið veittur aðgangur að vefsíðunni á vinnusvæði stefnanda. Vefsíðan hafði ekki verið afhent stefnda fullbúin, en ástæður þess verða raktar til stefnda sem að framan er rakið. Höfðu starfsmenn stefnanda innt af hendi vinnu samkvæmt samkomulagi aðila sem stefnanda bar greiðsla fyrir.

Í tölvuskeyti R-kk-ef M-kk-ef til starfsmanna stefnanda, dagsettu 24. febrúar 2009, kemur fram að hann hafi sagt A-kk-þgf að ekki væri unnt að vinna verkið fyrir lægri fjárhæð en 2.000.000 króna án virðisaukaskatts. Síðan segir: „Ekki var uppgefinn tímafjöldi en viðmiðun í kringum innan við 2mkr án vsk. (…).“ Þá kemur fram að gert sé ráð fyrir 200 tíma vinnu fyrir verkið, megi fara upp í 250 tíma. Í tölvuskeyti R-kk-ef til starfsmanna 6. mars 2009 kemur fram að gengið verði frá „pappírum vegna tilboðs í sumarhúsalausnina 2,0 mkr. + vsk. Hann vill aukaverk sem felst í því að leigja út bíla líka.“ Fram kom hjá Þ-kk-þgf F-kk-þgf, ráðgjafa og fyrrum framkvæmdastjóra stefnanda, að algjörlega fráleitt hefði verið að vinna svo umfangsmikinn upplýsingavef fyrir 1.000.000 króna. Hafi verið gert ráð fyrir 200 tíma vinnu við vefinn, en meðaltímaverð stefnanda sé 10.000 krónur. Með vísan til þessa telst ósannað að samið hafi verið um það verð sem stefndi hefur haldið fram. Af framangreindu verður ráðið að aðilar hafi miðað við að stefndi myndi greiða að lágmarki 2.000.000 króna fyrir verkið að viðbættum virðisaukaskatti, en ekki hafi verið samið um nákvæman tímafjölda. Samkvæmt yfirliti um tímaskráningar stefnanda eyddu starfsmenn 214 tímum í verkið og hefur stefndi ekki rengt þær upplýsingar. Bar stefnda að greiða fyrir þá vinnu sem starfsmenn stefnanda höfðu innt af hendi við verkið, sbr. 28. gr. laga um þjónustukaup nr. 42/2000. Verður hann dæmdur til að greiða stefnanda stefnufjárhæð í samræmi við útgefna reikninga, með vöxtum sem í dómsorði greinir.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, 519.250 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, ABB Assets ehf., greiði stefnanda, Hugsmiðjunni ehf., 2.718.534 krónur, ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, af 567.919 krónum frá 28. mars 2009 til 1. maí 2009, af 1.150.289 krónum frá 1. maí 2009 til 29. maí 2009, af 1.155.891 krónu frá 29. maí 2009 til 30. maí 2009, af 2.203.683 krónum frá 30. maí 2009 til 1. júlí 2009, af 2.701.683 krónum frá 1. júlí 2009 til 30. ágúst 2009, af 2.707.285 krónum frá 30. ágúst 2009 til 30. nóvember 2009, af 2.712.887 krónum frá 30. nóvember 2009 til 28. febrúar 2010, af 2.718.534 krónum frá 28. febrúar 2010 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 519.250 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf H-kvk-nf