S-962/2011

I.

Mál þetta, sem dómtekið var að aflokinni aðalmeðferð 11. nóvember sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, útgefinni 22. ágúst 2011, á hendur K-kvk-þgf D-kvk-þgf B-kvk-þgf, kt. 000000-0000, áður að Bogabraut 960, Reykjanesbæ, en nú til heimilis að Hraunbæ 82, Reykjavík, „fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa sem eigandi bifreiðarinnar GNJ38, neitað að gera lögreglu grein fyrir, hver hafi stjórnað ökutækinu GNJ38, þriðjudaginn 15. febrúar 2011.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Af hálfu ákærðu er aðallega krafist sýknu, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá er krafist hæfilegra málsvarnarlauna. Þess er krafist að allur sakarkostnaður verði lagður á ríkissjóð.

II.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu, dags. 21. febrúar 2011, kom B-kk-nf S-kk-nf Ó-kk-nf á lögreglustöðina 15. febrúar sama ár, klukkan 13:10, og tilkynnti að ekið hefði verið aftan á bifreið hans, SP-819, við verslunina Nettó, Krossmóa. Tjáði hann lögreglu að hann hefði verið að aka í austur, norðan við verslunina og ætlað út á Njarðargötu, en stöðvað vegna umferðar og hefði bifreiðinni GN-J38 þá verið ekið aftan á bifreið hans. Hann hefði beygt til hægri, stöðvað bifreiðina og ætlað að ræða við ökumanninn, sem hefði verið karlmaður. Ökumaðurinn hefði hins vegar ekki stöðvað bifreiðina GN-J38 heldur farið af vettvangi án þess að ræða við hann. Kærandi hafi sagst hafa farið beint á lögreglustöðina til að kæra óhappið.

Í skýrslunni segir að eigandi bifreiðarinnar GN-J38, ákærða í máli þessu, hafi ekki svarað í síma. Hafi lögreglumenn farið að skráðu heimili hennar að Bogabraut 960, Ásbrú, en hún hafi ekki verið heima. Lítið sjáanlegt tjón hafi verið á bifreiðinni SP-819 og hafi ákoman verið í 51 sm hæð.

Loks segir í skýrslunni að S-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður hafi rætt við ákærðu á lögreglustöðinni klukkan 18:26, en hún hafi verið að koma frá Kaupmannahöfn þennan sama dag. Ákærðu hafi verið kynnt sakarefnið, þ.e. að ökumaður á bifreið hennar kynni að hafa orðið valdur umferðaróhappi og stungið af frá vettvangi í dag um klukkan 13.00 við verslunina Nettó í Reykjanesbæ. Ákærða hafi neitað að gefa upp hver kynni að hafa verið á bifreiðinni og kvaðst sjálf ætla að kanna málið.

Samkvæmt lögregluskýrslu, dags. 9. mars 2011, var bifreiðin GN-J38 skoðuð þar sem hún stóð við heimili eiganda að Bogabraut 960, Ásbrú í Reykjanesbæ. Enga ákomu hafi verið hægt að greina framan á bifreiðinni þrátt fyrir ítarlega skoðun.

Á meðal gagna málsins er boðunarbréf lögreglunnar á Suðurnesjum vegna skýrslutöku að Hringbraut 130 í Keflavík hinn 13. 2. 2011. Á boðunarbréfið er handritað: „Neitar að skrifa undir.“

Í upplýsingaskýrslu S-kk-ef J-kk-ef lögreglumanns, dags. 24. júní 2011, segir að fimmtudaginn 16. júní 2011 hafi ákærða haft samband við skrifstofu hans til að fá skýringar á því hvers vegna henni hefði verið sent sektarboð í máli nr. 008-2011-001764. Hún hafi ekki sagst skilja það þar sem búið væri að ganga frá málinu við tjónþola. Reynt hafi verið að skýra fyrir ákærðu hvers vegna henni bæri að gefa upp hver hefði verið á bifreiðinni, en án árangurs. Þá segir að ákærða hafi hafnað sektarboðinu.

Á meðal gagna málsins er útprentun úr dagbók lögreglu frá 15. febrúar 2011 til 20. júní 2011 vegna málsins. Þar kemur m.a. fram að ákærðu hafi 10. mars 2011 verið birt kvaðning til að mæta til yfirheyrslu á lögreglustöðina við Hringbraut 130 í Reykjanesbæ 13. mars 2011 kl. 20:00. Ákærða hafi neitað að undirrita kvaðninguna. Þá segir að henni hafi verið kynnt að hún væri grunuð um brot á umferðarlögum með því að neita að gefa upp hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar GN-J38 í umrætt sinn. Einnig hafi henni verið bent á að hún gæti haft lögmann með sér við yfirheyrsluna.

Þá kemur fram í dagbók lögreglu að 13. mars 2011, klukkan 19:35 hafi verið hringt í ákærðu og hafi hún tjáð lögreglu að hún myndi að ráði lögmanns síns ekki mæta til yfirheyrslu hjá lögreglunni. Hún hafi jafnframt tekið fram að búið væri að gera upp við tjónþola og sagðist ekki skilja af hverju lögreglan væri að gera svona mikið mál úr þessu þar sem tjónþoli hefði ekki kært málið.

Í rannsóknarskýrslu lögreglu vegna málsins, dags. 15. apríl 2011, kemur fram að haft hafi verið samband við ökumann bifreiðarinnar SP-819 hinn 13. mars 2011 og hafi hann tjáð lögreglu að ökumaður GN-J38 hefði komið að máli við sig fyrir skömmu og gert upp tjónið. Þá hafi hann tjáð lögreglu að hann vissi ekki önnur deili á honum en að hann heiti M-kk-nf.

Verður nú rakinn framburður ákærðu og vitna fyrir dóminum:

Ákærða kvaðst hafa verið eigandi bifreiðarinnar GN-J38 hinn 15. febrúar síðastliðinn. Hún sagðist ekki hafa haft umráð bifreiðarinnar þennan dag, en sagði að lögreglan hefði tjáð sér þetta kvöld á lögreglustöðinni að ökumaður bifreiðarinnar kynni að hafa orðið valdur að umferðaróhappi fyrr um daginn. Á þeim tíma kvaðst ákærða ekki hafa vitað hver hefði haft umráð bifreiðarinnar þennan sama dag, en sagðist vita það nú. Hún sagðist hafa kannað það fyrir löngu og komist að því að maður að nafni M-kk-nf hefði ekið bifreiðinni. Ákærða sagðist hafa lánað vini sínum bifreiðina og hefði hann tjáð sér að maður að nafni M-kk-nf hefði verið að aka bifreiðinni þegar óhappið varð.

Aðspurð kvaðst ákærða ekki minnast þess að hafa verið boðuð í skýrslutöku hjá lögreglunni. Henni var þá kynnt dagbókarfærsla lögreglu frá 10. mars 2011 og sagðist ákærða þá ekki hafa vitað hver ökumaður bifreiðarinnar var þegar óhappið varð. Ákærðu var þá bent á að hún væri nýbúin halda því fram að hún myndi ekki eftir því að hafa verið boðuð til skýrslutöku. Sagði ákærða þá að hún hefði verið stöðvuð á bifreiðinni því hún hefði ekki gefið stefnuljós og þá hefðu lögreglumennirnir farið að tala um þessa boðun til skýrslutöku og sagðist hún hafa neitað að skrifa undir boðunina. Aðspurð kvaðst ákærða ekki minnast þess að hringt hefði verið í hana að kvöldi 13. mars sl. til að minna hana á að mæta í skýrslutökuna. Ákærða var þá spurð af hverju hún hefði ekki mætt í skýrslutökuna og sagði ákærða þá að það hefði verið vegna þess að hún hefði ekki vitað á þeim tíma hver hefði ekið bifreiðinni. Auk þess hefði hún ekki komist í skýrslutökuna á þessum tíma þar sem hún ætti fjögur börn.

Ákærða kvaðst kannast við að hafa hringt á lögreglustöðina 16. júní 2011 og rætt við lögreglumann vegna sektarboðs sem hún hefði fengið. Sagðist hún hafa spurt af hverju verið væri að gera henni þessa sekt. Ákærða sagðist ekki hafa vitað á þeim tíma hver ók bifreiðinni og sagðist ekki muna hvenær hún komst að því.

Ákærðu var þá bent á að í skýrslu lögreglu frá 15. apríl 2011 kæmi fram að haft hefði verið samband við ökumann bifreiðarinnar SP-819 hinn 13. mars 2011 og að hann hefði tjáð lögreglu að ökumaður GN-J38 hefði komið að máli við sig fyrir skömmu og gert upp tjónið. Ennfremur að hann vissi ekki önnur deili á ökumanninum en að hann heiti M-kk-nf. Ákærða sagði þá að eigandi bifreiðarinnar SP-819 hefði tjáð sér að hann væri búinn að draga kæruna til baka og að ökumaður bifreiðarinnar, M-kk-nf að nafni, væri búinn að bæta honum tjónið.

Aðspurð sagðist ákærða hafa verið stödd erlendis hinn 15. febrúar 2011 og hafa lánað vini sínum bifreiðina á meðan hún var úti. Sagðist hún ekki sjá ástæðu til þess að gefa upp nafn þessa vinar síns.

H-kk-nf Ö-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa fengið málið til rannsóknar á sínum tíma. Hann sagðist hafa byrjað á því að skoða bifreiðina, sem haldið hefði verið fram að valdið hefði tjóninu. Hann hefði síðan falið öðrum lögreglumanni að rannsaka málið og hefði sá lögreglumaður haft samband við eiganda bifreiðarinnar og boðað hana til skýrslutöku, en hún hefði neitað að mæta. Nokkru síðar eða 10. mars 2011 hefði hann þurft að hafa afskipti af eigandanum á bifreiðinni vegna umferðarlagabrots og sagðist hann í það sama skipti hafa birt henni kvaðningu um að mæta til skýrslutöku á skjali merktu I-4. Hann sagði að misritast hefði í boðunina 13.2.2011 en þar ætti að standa 13.3.2011. Ákærða hefði sem fyrr neitað að mæta og hefði hún ekki einu sinni litið á boðunarbréfið. Henni hefði hins vegar verið tilkynnt að hún ætti að mæta til skýrslutöku 13. mars 2011 vegna afstungumálsins. Þá hefði ákærða einnig neitað að gefa upp hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt sinn. Ákærða hefði sagst vita það en að hún sæi ekki ástæðu til að gefa það upp. Hefði hún nefnt nafnið M-kk-nf, en ekki veitt frekari upplýsingar um þennan M-kk-þf. Einnig hefði ákærða tekið fram að lögmaður hennar hefði tjáð henni að hún þyrfti ekki að mæta í skýrslutöku og ekki að gefa upp hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar. Aðspurður sagði hann að ekkert hefði orðið af boðaðri skýrslutöku, enda hefði ákærða ekki mætt.

Hann sagði að málið hefði verið rannsakað út frá þessu nafni, M-kk-nf, en ekkert hefði komið út úr þeirri rannsókn. Rætt hefði verið við tjónþola og hefði hann tjáð þeim að hann væri búinn að ræða við tjónvaldinn, þ.e. ökumann bifreiðarinnar GN-J38 í grein sinn, og hefði tjónþoli kannast við að ökumaðurinn væri kallaður M-kk-nf.

S-kk-nf B-kk-nf lögreglumaður sagði að málið hefði byrjað með því að ungur karlmaður hefði komið á lögreglustöðina og tilkynnt að hann hefði lent í umferðaróhappi með því að ekið hefði verið aftan á bifreið hans. Hann hefði lagt út í kant og haldið að ökumaður hinnar bifreiðarinnar myndi stöðva, en hann hefði ekið af vettvangi. Kærandi hefði tekið niður númer bifreiðarinnar og tilgreint af hvaða tegund bifreiðin var. Sagðist vitnið hafa tekið niður upplýsingar kæranda og skoðað skemmdir á bifreið hans. Reynt hefði verið að finna bifreiðina, sem tjóninu olli, en hún hefði ekki verið á skráðu lögheimili eigandans. Þá hefði verið reynt að hringja í eigandann, en hann hefði ekki svarað. Skömmu síðar sama dag hefði ákærða, skráður eigandi bifreiðarinnar, verið handtekin á flugstöðinni vegna annars máls og verið færð á lögreglustöðina. Hefði hann þá notað tækifærið og tilkynnt ákærðu að bifreiðin hefði lent í umferðaróhappi og ökumaður hennar, sem hefði verið karlmaður, hefði ekið af vettvangi. Jafnframt hefði ákærðu verið gerð grein fyrir því að samkvæmt umferðarlögum bæri henni sem skráðum eiganda bifreiðarinnar skylda til að upplýsa lögreglu um það hver gæti hafa verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt sinn. Ákærða hefði þá neitað að gefa það upp og tilkynnt honum að hún ætlaði að sjá um þetta mál sjálf. Vitnið sagði að ákærða hefði ekki haft samband við lögreglustöðina síðar til að upplýsa um hver gæti hafa verið á bifreiðinni í greint sinn. Vitnið staðfesti skýrslu sína á skjali merktu I-2.

S-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður sagði að ákærða hefði hringt á lögreglustöðinni og tjáð sér að hún væri mjög ósátt við sektarboð frá lögreglu þar sem henni hefði verið gerð sekt fyrir að upplýsa ekki um það hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar þegar áðurgreint umferðaróhapp átti sér stað. Hann sagði að ákærða hefði ekki skilið af hverju verið væri að senda henni umrætt sektarboð þar sem búið væri að leysa málið, þ.e. búið væri að bæta tjónið. Sagðist vitnið hafa reynt að útskýra fyrir ákærðu hvaða skyldur hvíldu á henni sem skráðum eiganda ökutækis, þ.e. að gera grein fyrir hver hefði ekið bifreiðinni í greint sinn. Hann sagði að ákærða hefði hafnað sektarboðinu. Sagðist hann hafa ritað stutta skýrslu um samtalið til að fram kæmi í gögnum málsins að ákærða hefði hafnað sektarboðinu, en þá væri hægt að setja málið í annan farveg.

III.

Í 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 segir að eiganda (umráðamanni) ökutækis sé skylt, þegar lögreglan krefjist þess, að gera grein fyrir, hver hafi stjórnað ökutækinu á tilteknum tíma.

Fram hefur komið í málinu að ákærða var skráður eigandi bifreiðarinnar GN-J38 hinn 15. febrúar 2011, en um klukkan 13.00 þann sama dag er talið að ökumaður ökutækisins hafi orðið valdur að umferðaróhappi við verslunina Nettó í Reykjanesbæ. Þá hefur komið fram að ákærða kom með flugi að utan síðar þennan sama dag. Lögreglumaðurinn S-kk-nf B-kk-nf bar um það fyrir dóminum að ákærða hefði að kvöldi þessa sama dags neitað að upplýsa um það hver kynni að hafa verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt sinn og sagst ætla að sjá um þetta mál sjálf. Bar ákærða um það hér fyrir dómi að hún hefði lánað vini sínum bifreiðina á meðan hún var úti, en hún hefur ekki viljað gefa upp hver þessi vinur hennar er. Ljóst þykir að með því að ákærða upplýsti lögreglu ekki um það hver hafði bifreið hennar til umráða á meðan hún var erlendis torveldaði rannsókn málsins.

Þá bar ákærða um það fyrir dóminum að hún hefði kannað það fyrir löngu, eins og ákærða orðaði það, hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar þegar óhappið varð og komist að því að maður að nafni M-kk-nf hefði ekið bifreiðinni. Er þetta í samræmi við framburð lögreglumannsins H-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hér fyrir dómi, en hann greindi frá því að hinn 10. mars sl. hefði hann haft afskipti af ákærðu vegna umferðarlagabrots og við það tækifæri birt henni kvaðningu til að mæta til skýrslutöku vegna þessa máls. Ákærða hefði við það sama tækifæri neitað að gefa upp hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar þegar umferðaróhappið varð. Jafnframt hefði hún sagst vita það, en að hún sæi ekki ástæðu til að gefa það upp. Hún hefði þó nefnt nafnið M-kk-nf, en ekki veitt frekari upplýsingar um þann mann. Þá kemur fram í skýrslu lögreglu frá 15. apríl 2011 að haft hafi verið samband við eiganda bifreiðarinnar SP-819 hinn 13. mars 2011 og hann tjáð lögreglu að ökumaður bifreiðarinnar GN-J38, maður að nafni M-kk-nf, hefði komið að máli við sig fyrir skömmu og gert upp tjónið.

Með vísan til framangreinds, gagna málsins og með sérstakri skírskotun til framburðar lögreglumannanna H-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef og S-kk-ef B-kk-ef hér fyrir dómi þykir sannað að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem greinir í ákæru. Er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákærunni.

Hinn 11. maí 2011 gekkst ákærða undir viðurlagaákvörðun, 210.000 króna sekt fyrir hraðakstur, akstur án þess að vera með ökuskírteini meðferðis og brot gegn 1. mgr. 5. gr., 2. mgr. 31. gr., sbr. 1. mgr., sbr. 3. mgr. 32. gr. og 3. mgr. 59. gr. umferðarlaga. Framangreind viðurlagaákvörðun hefur ekki áhrif á ákvörðun refsingar í málinu.

Refsing ákærðu þykir hæfilega ákveðin 20.000 króna sekt, sem greiða ber til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, ella sæti ákærða fangelsi í tvo daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 100.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærða, K-kvk-nf D-kvk-nf B-kvk-nf, greiði 20.000 krónur í sekt innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins að telja, en sæti elli fangelsi í tvo daga.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef hdl., að fjárhæð 100.400 krónur.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 9.12. 2011.