S-867/2010

Mál þetta, sem dómtekið var 18. nóvember 2010, er höfðað með ákæru ríkissaksóknara, útgefinni 7. október 2010, á hendur D-x-x D-x-x, fæddum 15. október 1973, Póllandi

„fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 28. ágúst 2010, í ágóðaskyni staðið að ólögmætum innflutningi á 1.050,00 ml af vökva sem innihélt amfetamínbasa til söludreifingar hér á landi. Efnin, sem unnt er að framleiða í hæsta lagi 8.120 g af amfetamín úr, flutti ákærði til Íslands frá Póllandi sem farþegi með flugi AEU-268 og fundu tollverðir þau í flösku í farangri ákærða við komu hans til Keflavíkurflugvallar.

Telst þetta varða við 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 64/1974 og 1. gr. laga nr. 32/2001 og 4. gr. a, sbr. 5. gr. laga nr. 65/1974, sbr. 6. gr. laga nr. 10/1997 og 7. gr. sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Auk þess er krafist að framangreindir 1.050 ml af vökva sem innihélt amfetamínbasa, sem hald var lagt á, verði gerðir upptækir samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.“

Af hálfu ákærða er aðallega krafist sýknu, en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög framast leyfa. Í báðum tilvikum er þess krafist að sakarkostnaður, þ.m.t. málsvarnarlaun, greiðist úr ríkissjóði.

II.

Laugardaginn 28. ágúst 2010, kl. 01.20 stöðvuðu tollverðir ákærða í Flugstöð Leifs Eiríkssonar við komu hans til landsins með flugi frá Gdansk í Póllandi. Við leit í farangri hans fannst vínflaska. Segir í frumskýrslu lögreglu að frágangur hennar hafi virst óeðlilegur og upplýsingar á miða hennar hafi ekki verið í samræmi við innihaldið. Grunur hafi vaknað um ákærði væri að smygla fíkniefnum til landsins, en hann hafi neitað því. Hafi ákærði verið handtekinn og færður í fangageymslu lögreglu. Morguninn eftir hafi ákærði verið færður í sneiðmyndatöku á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja, en engin merki hafi sést um aðskotahluti í meltingarvegi.

Í frumskýrslu segir að vínflaskan hafi verið færð til rannsóknar hjá Tæknideild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu og samkvæmt efnaskýrslu tæknideildar hafi hún reynst innihalda 1.050 millilítra af fljótandi amfetamíni.

Sýnishorn af vökvanum var sent í greiningu og styrkleikamælingu á Rannsóknastofu Háskólans í lyfja- og eiturefnafræði. Samkvæmt matsgerð rannsóknastofunnar, dags. 3. september 2010, var um að ræða appelsínugulan vökva, sem innihélt amfetamín og a-fenýletýlamín. Segir í matsgerðinni að efnapróf hafi bent til þess, að amfetamínið væri að mestu á formi amfetamínbasa. Magn amfetamínbasa í sýninu hafi verið 47% af þunga sýnisins.

Þá segir í matsgerðinni að a-Fenýletýlamín sé náskylt amfetamíni að gerð en hafi ekki sömu verkun. Það sé hvorki að finna á fylgiskjali I né II með reglugerð nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni.

Með tölvubréfi lögreglunnar á Suðurnesjum hinn 22. september 2010 var óskað eftir viðbótarmatsgerð rannsóknastofunnar um hversu mikið magn amfetamíns í neyslustyrkleika hefði mátt framleiða úr hinu haldlagða efni, þ.e. 1.050 millilítrum.

Í viðbótarmatsgerð rannsóknastofunnar, dags. 23. ágúst 2010, segir m.a.:

„Í fyrri matsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dags. 3.9.2010, kemur fram að efnissýni merkt nr. 18661, nr. 1, sem var vökvi, hafi innihaldið 47% amfetamínbasa miðað við þunga. Rannsóknin leiddi einnig í ljós að 70 ml af vökvanum vógu 68,16 g, þannig að eðlismassi hans hefur verið u.þ.b. 68,16/70 = 0,974 kg/l. Í 1050 ml (1,05 l) af vökvanum, sem um er getið í bréfinu eru því 1050 x 0,974 x 0,47 = 481 g af amfetamínbasa.

Amfetamín, sem hér er í umferð, er nánast undantekningalaust á formi amfetamínsúlfats. Til þess að breyta amfetamínbasa í amfetamínsúlfat þarf brennisteinssýru og eitthvert hentugt leysiefni, eins og t.d. etanól eða asetón. Ef ekkert færi til spillis við breytinguna væri hægt að búa til úr þessum 481 g af amfetamínbasa 655 g af hreinu amfetamínsúlfati (100%). Óhjákvæmilegt er hins vegar að eitthvað fari til spillis. Hve mikið, er háð kunnáttu og þjálfun gerandans. Það er mat undirritaðs að vart sé hægt að komast hjá minna tapi en sem nemur 2% af þunga efnisins. Úr vökva þessum yrði því í hæsta lagi hægt að búa til u.þ.b. 655 x 0,98 = 642 g af hreinu amfetamínsúlfati, en það samsvarar 471 g af amfetamínbasa. Í höndum viðvaninga yrði þetta væntanlega minna.

Erfitt er að átta sig á því hver sé venjulegur neyslustyrkur amfetamíns hér á landi. Í rannsókn, sem gerð var sumarið 2007 í samvinnu við embætti Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, kom í ljós að amfetamín, sem ætla má að hafi verið ætlað til neyslu og lagt var hald á árin 2005 og 2006, innihélt að meðaltali 5,8% amfetamínbasa. Sterkasta efnið var 29% og það veikasta 0,9%. Ef gengið er út frá 2% tapi eins og að ofan greinir væri í hæsta lagi hægt að búa til úr þessum 1050 ml af vökva 471 x 100/5,8 = 8120 g af efni, sem væri 5,8% að styrk (meðalstyrkur áranna 2005 og 2006).“

Á meðal rannsóknargagna er útprentun af farseðli ákærða ásamt meðfylgjandi lista yfir hreyfingar þar sem fram kemur að farseðillinn var greiddur með reiðufé, 57.344 íslenskum krónum, hinn 11. ágúst 2010. Á farseðlinum er gefið upp farsímanúmerið 3546595862.

Í skýrslu lögreglu um niðurstöðu rannsóknar, dags. 4. október 2010, segir m.a. að ákærði hafi verið í símasambandi við tengilið á Íslandi með símanúmerið 6595862, en ekki hafi tekist að hafa uppi á notanda þess þar sem um óskráð frelsisnúmer sé að ræða. Númerið hafi einungis verið notað í samskiptum á skype-samskiptaforritinu við pólsk símanúmer. Ljóst sé af símagögnum að númerið 6595862 hafi tengst pólska símanúmerinu 48513180931 tíu sinnum um það leyti er ákærði var handtekinn. Fyrirspurn um pólska númerið hafi verið send skrifstofu Eruopol, en niðurstaða hafi ekki borist. Ekkert finnist um þetta númer í símagögnum ákærða. Þá segir að lögregla hafi rannsakað símagögn tengd ákærða, en auk númersins 6595862 hafi fundist upplýsingar um íslensku númerin 7715301 og 7778699 í síma hans. Ekkert hafi komið fram sem tengi þessi númer við málið, en ákærði hafi borið að annað þeirra tilheyri ættingjum hans hér á landi.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dóminum og hjá lögreglu eftir því sem þurfa þykir:

Ákærði kvaðst viðurkenna að hafa flutt umrædda flösku til landsins í farangri sínum, en kvaðst ekki hafa vitað hvert innihald hennar var. Ákærði sagðist hafa ákveðið að fara til Íslands í júlí, en sér hefði verið heitið vinnu hér á landi. Sagðist hann hafa verið í „svartri“ vinnu í Póllandi, en P-x-x kunningi hans, sem kallaður væri P-x-x, hefði tjáð honum að það væri mögulegt að fá löglega vinnu hér á landi og því hefði hann ákveðið að fara til Íslands. Aðspurður sagðist ákærði ekki vita hvert eftirnafn P-x-x væri. Áðurgreindur P-x-x hefði sagt honum að hafa samband við ákveðinn mann á Íslandi og að mögulega gæti hann útvegað honum vinnu hér á landi. Ákærði sagði að sá, sem ætlaði að útvega honum vinnu hér á landi, hefði greitt fyrir hann fargjaldið og sagði ákærði að miðinn hefði beðið hans á flugvellinum. Hann sagði að P-x-x hefði þremur dögum fyrir brottför til Íslands látið hann fá umrædda flösku, matvæli og lyf fyrir áðurgreindan mann á Íslandi. Sagðist ákærði hafa séð flöskuna, en ekki hafa skoðað hana sérstaklega. Hann sagðist sjálfur hafa gengið frá henni í farangri sínum. Sagðist hann ekkert hafa verið að velta því fyrir sér hvað væri í flöskunni, en hann hefði aðeins átt að afhenda hana hér. Ákærði kannaðist við flöskuna á ljósmyndum á dskj. nr. 7 og sagði að líklega væri þetta sama flaska og hann hefði flutt með sér til landsins. Ákærði sagðist ekkert hafa verið að spá í innihald flöskunnar eða hvernig það væri á litinn.

Síðar í skýrslunni sagði ákærði sagði að P-x-x hefði tjáð honum að maður að nafni B-x-x myndi ná í hann á flugvöllinn. Sagði ákærði einnig að B-x-x þessi hefði hringt í hann frá Íslandi. Sagðist ákærði ekkert þekkja umræddan mann og aldrei hafa séð hann. Hann sagðist ekki vita hvert eftirnafn hans væri. B-x-x hefði ætlað að útvega honum vinnu hér á landi. Fyrst hefði hann átt að fara á hótel, en síðan hefði hann átt að fá gistiaðstöðu hjá væntanlegum vinnuveitanda.

Ákærði sagðist hafa vitað um ferð sína til Íslands með vikufyrirvara og verið tjáð að B-x-x myndi sjá fyrir öllu þegar hann kæmi til landsins og hann þyrfti ekkert að hafa með sér, ekki einu sinni peninga. Ákærði sagðist þó hafa verið með fatnað meðferðis og sagðist hafa búist við að dvelja hér á landi í minnst sex mánuði. Hann sagði að svona gengju hlutirnir fyrir sig í Póllandi. Maður þekkti mann og ef hann gæti útvegað vinnu væri því tekið. Hann sagði að B-x-x hefði fullyrt það við sig að hér væri vinnu að hafa fyrir hann. Ákærði sagðist vera rafvirki og hann hafi átt að fá vinnu sem slíkur.

Ákærði sagði að aldrei hefði verið minnst á neina greiðslu fyrir að fara með flöskuna, matvælin og lyfin hingað til lands. Aðspurður sagðist ákærði ekkert þekkja til vína og varla geta greint á milli rósavíns og rauðvíns, enda drykki hann aðallega bjór. Ákærði sagðist vera í sambúð og eiga eitt barn. Hann væri atvinnulaus en fengi engar atvinnuleysisbætur í Póllandi. Hann hefði aðeins verið með „svarta“ vinnu í Póllandi og það væri erfitt að framfæra fjölskyldu með slíkri vinnu. Hann staðfesti að hafa sætt refsingu í Póllandi fyrir þjófnað og líkamsmeiðingar. Hann sagði að um skilorðsbundna refsingu hefði verið að ræða.

Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 4. október 2010, sem er í öllum megindráttum í samræmi við skýrslu hans hér fyrir dómi.

H-kvk-nf G. G-kvk-nf tollvörður sagðist hafa haft afskipti af ákærða við komu hans til landsins 28. ágúst sl. Hún sagði að um venjulega úrtaksskoðun hefði verið að ræða og við þá skoðun hefði fundist flaska í farangri ákærða. Hún sagði að liturinn á vökvanum í flöskunni hefði vakið athygli hennar. Samkvæmt miðanum á flöskunni hefði átt að vera rauðvín í flöskunni, en vökvinn hefði verið fölbleikur. Liturinn á vökvanum hefði því ekki samsvarað miðanum á flöskunni. Grunur hefði vaknað hjá tollvörðum um refsivert athæfi og því hefðu þeir kallað til lögreglu. Hún sagðist aðspurð muna eftir innsigli á flöskunni, en sagðist á þessu stigi ekki hafa tekið eftir neinu athugaverðu við innsiglið. Henni voru sýndar ljósmyndir af flöskunni á dskj. nr. 7 og sagði hún að sig rámaði í að þetta væri umrædd flaska. Hún sagði að annar tollvörður hefði fundið flöskuna og hann hefði verið búin að taka flöskuna upp úr töskunni þegar hann sýndi henni hana. Ákærði hefði verið með mjög lítinn farangur og sagðist hún ekki muna eftir að ákærði hefði verið með matvörur eða lyf í farangrinum.

J-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður sagðist hafa komið að upphafsrannsókn málsins og tekið fyrstu skýrslu af ákæra. Hann sagði að frá upphafi hefði flaskan þótt grunsamleg. Vökvinn hefði verið skrýtinn á litinn og einnig hefði innsiglið verið skrýtið og ekki í samræmi við annað útlit flöskunnar. Önnur merking hefði verið á innsiglinu en á miða flöskunnar. Farið hefði verið með flöskuna á tæknideild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu og þar hefði hún verið opnuð. Vökvinn í flöskunni hefði verið þykkur og sírópskenndur og því hefði ekki gutlað í flöskunni. Þá sagði hann að innsiglið eða hvíti miðinn hefði verið laus og ofan á korktappanum, undir rauðu hettunni, hefði verið glært lakk eða sílíkon. Sagðist hann hafa starfað að rannsókn fíkniefnamála í 5-6 ár og framburður ákærði hefði í alla staði þótt mjög tortryggilegur. Framburður ákærða væri áþekkur framburði svokallaðra burðardýra í öðrum fíkniefnamálum. Hann sagði að í slíkum málum væri sá sem flytur efnið að jafnaði ekki með farseðil til baka þegar hann kæmi til landsins og með litla fjármuni á sér. Hann staðfesti skýrslu sína um úrdrátt úr yfirheyrslu yfir ákærða hjá lögreglu, sem tekin hefði verið upp í hljóð og mynd.

J-kk-nf L-kk-nf K-kk-nf, prófessor, staðfesti matsgerð sína og viðbótarmatsgerð á skjölum merktum III-4-1 og III-4-2. Hann greindi frá niðurstöðum rannsóknar á vökvanum í flöskunni. Jafnframt greindi hann frá útreikningum sínum á því hversu mikið magn amfetamíns í neyslustyrkleika hefði mátt framleiða úr vökvanum. Þá sagði hann að óhjákvæmilegt væri að eitthvað af efninu tapaðist við það að breyta amfetamínbasa í amfetamínsúlfat og ekki væri hægt að komast hjá minna tapi hjá vönum manni en sem næmi 2% af þunga efnisins. Miðað við þær forsendur, sem hann gæfi sér, væri unnt að búa til úr vökvanum 8.120 g af afmfetamínsúlfati, sem væri 5,8% að styrk. Einnig greindi hann frá rannsókn, sem gerði hefði verið á árinu 2007 í samvinnu við embætti Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu um neyslustyrkleika amfetamíns, sem haldlagt hefði verið hér á landi á árunum 2005 og 2006, en yfir 100 sýni af amfetamíni hefðu verið tekin til rannsóknar. Flest sýnin hefðu verið um eða undir 10% að styrkleika. Ef miðað væri við 10% styrkleika amfetamíns væri hægt að búa til 6,4 kg af amfetamínsúlfati úr hinum haldlagða vökva. Hann sagði að lítill tilkostnaður væri við það að breyta amfetamínbasa í amfetamínsúlfat og hægt væri að finna leiðbeiningar um þetta ferli á netinu. Árangurinn færi hins vegar eftir því hversu góða aðstöðu og áhöld viðkomandi hefði til verksins, sem og kunnáttu og þjálfun í meðferð þessara efna. Aðspurður sagði hann að vökvinn á flöskunni hefði verið seigur og appelsínugulur á lit. Þá sagði hann slíkur vökvi settist ekki til og því væri sami styrkur í vökvanum, sama hvar sýnið væri tekið. Loks sagði hann aðspurður að fræðilega séð væri hægt að taka efnið inn í vökvaformi, t.d með því að blanda því út í drykk.

III.

Fyrir liggur samkvæmt niðurstöðu Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði að umrædd flaska, sem lítur út eins og venjuleg rauðvínsflaska og fannst við leit í farangri ákærða, hafði að geyma vökva, sem við greiningu og prófun reyndist innihalda amfetamín á formi amfetamínbasa.

Ákærði, D-x-x D-x-x, hefur frá upphafi neitað sök. Hefur hann fyrir dómi borið því við að hann hafi ekki haft neina vitneskju um raunverulegt innihald flöskunnar. Kunningi hans, P-x-x, sem hann vissi ekki frekari deili á, hefði beðið hann um að afhenda flöskuna manni hér á landi, B-x-x að nafni, sem ákærði kvaðst ekkert þekkja til og aldrei hafa séð.

Framburður ákærða í málinu þykir mjög ótrúverðugur. Í fyrsta lagi gat ákærði ekki upplýst um eftirnafn kunningja síns P-kk-ef, sem þó hafði boðist til að koma honum í samband við mann hér á landi, sem gæti útvegað honum vinnu. Þá kvaðst ákærði ekki þekkja manninn, sem átti að taka á móti honum á Keflavíkurflugvelli og kvaðst aðeins vita að hann héti B-x-x að fornafni. Þá hefur ákærði borið um það að B-x-x þessi hafi tjáð honum að möguleiki væri á því að hann gæti útvegað honum vinnu hér á landi og verður ráðið af framburði ákærða að ekkert fast hefði þó verið í hendi í þeim efnum. Hefur ákærði t.d. ekki getað upplýst um það hjá hverjum eða hvaða fyrirtæki hann átti að vinna hér á landi. Þá hefur ákærði borið um það að áðurnefndur B-x-x, sem eins og áður greinir var honum með öllu ókunnugur, hafi greitt fyrir hann farseðilinn hingað til lands og jafnframt að hann hafi ekkert þurft að hafa með sér hingað til lands því áðurnefndur B-x-x hafi ætlað að sjá fyrir öllu þegar hann kæmi til landsins. Fram kemur í gögnum málsins að ákærði var aðeins með 300 bandaríkjadali meðferðis við komuna til landsins.

Fram hefur komið fram í málinu að liturinn á vökvanum í títtnefndri flösku vakti strax athygli þeirra tollvarða, sem skoðuðu farangur ákærða. Hefur komið fram í málinu að vökvinn var fölbleikur eða appelsínugulur að lit og því ekkert líkur rauðvíni. Þetta má og glöggt sjá á framlögðum myndum af flöskunni og innihaldi hennar. Þá hefur komið fram að umræddur vökvi var þykkur og seigur og hefur vitnið J-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf lögreglumaður borið um það að ekki hafi gutlað í flöskunni eins og geri í vínflöskum. Ákærði hefur borið um það að hafa gengið sjálfur frá flöskunni í farangri sínum og því séð flöskuna. Verður með vísan til þess sem að framan greinir að telja að ákærða hafi ekki getað dulist að innihald flöskunnar samræmdist því ekki að um rauðvínsflösku væri að ræða.

Þegar allt framangreint er virt heildstætt, og jafnframt horft til ótrúverðugs framburðar ákærða, telur dómurinn að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi vitað eða a.m.k. hlotið að vera ljóst hvaða efni raunverulega var í umræddri flösku og að tilgangur hans með ferðinni hafi verið að flytja efnið til landsins í ágóðaskyni. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem tilgreind er í ákæru og þar er réttilega færð til refsiákvæða.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði hefði verið unnt að framleiða 642 g af hreinu amfetamínsúlfati úr efninu eða 8.120 g af amfetamíni með 5,8% styrkleika. Kemur og fram í matsgerðinni að það sé meðalstyrkleiki haldlagðs amfetamíns hér á landi á árunum 2005 og 2006 og sem talið var að ætlað hafi verið til neyslu. Þótt af matsgerðinni megi ráða að nokkur rýrnun geti orðið við framleiðsluna er við ákvörðun refsingar til þess að líta hversu mikið magn mátti fá úr innflutta efninu.

Sakarferill ákærða í Póllandi hefur ekki áhrif á ákvörðun refsingar hans í málinu. Ákærði tók að sér innflutning framangreinds efnis og er brot hans stórfellt. Á hann sér engar málsbætur. Með vísan framangreinds þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár. Frá refsingunni ber að draga gæsluvarðhald, sem ákærði hefur sætt vegna málsins frá 29. ágúst sl.

Með vísan til þeirra lagaákvæða sem tilgreind eru í ákæru er gert upptækt það efni sem þar er tilgreint og lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði 684.816 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef B-kk-ef hdl., sem þykja hæfilega ákveðin 539.614 krónur. Kostnaður verjanda vegna túlkaþjónustu að fjárhæð 52.783 krónur greiðist úr ríkissjóði.

Dóm þennan kveður upp R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari.

Dómsorð:

Ákærði, D-x-x D-x-x, sæti fangelsi í tvö ár. Til frádráttar refsingunni kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 29. ágúst 2010 til dagsins í dag.

Upptækir skulu gerðir til ríkissjóðs 1.050 ml af vökva sem inniheldur amfetamínbasa, sem lagt var hald á við rannsókn málsins.

Ákærði greiði 684.816 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef B-kk-ef hdl., 539.614 krónur. Kostnaður verjanda vegna túlkaþjónustu að fjárhæð 52.783 krónur greiðist úr ríkissjóði.

R-kvk-nf B-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómur Reykjaness 17. desember 2010