E-5231/2013

Mál þetta, sem var dómtekið 12. mars sl. er höfðað 9. desember 2013 og þingfest 19. sama mánaðar.

Stefnandi er Hellismenn ehf., Grásteinsholti, Holtum, Rangárvallasýslu, en stefndi er L-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, Klapparbergi 17, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 100.100 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af þeirri fjárhæð frá 31. júlí 2013 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu en til vara lækkunar á dómkröfum stefnanda. Þá krefst hann málskostnaðar auk álags á málskostnað.

I

Gögn málsins eru fátækleg um málsatvik. Lagði stefnandi einungis fram með stefnu afrit af reikningi sem stílaður var á stefnda og nemur stefnufjárhæðinni. Reikningurinn er dagsettur 31. júlí 2013. Er eftirfarandi texti skráður á reikninginn: „Reikningur v. rúðuskipti í Landmannahelli-Dyngja

Ný rúða frá Samverk kr. 12.000

Vinna við ísetningu og flutning 9 klst. * 4000 kr. =36.000 kr.

Límkítti og annað efni kr. 2000

Akstur tvær ferðir í Landmannahelli 300 km * 117 = 35.100

Þrif á húsi kr. 15.000“

Að auki lagði stefnandi fram við þingfestingu bréf 29. október 2013 með innheimtuviðvörun og innheimtubréf 15. nóvember sama ár. Í bréfum þessum kemur ekki fram af hvaða tilefni hin tilgreinda fjárkrafa er gerð á hendur stefnda.

Með greinargerð stefnda fylgdi skrifleg aðilaskýrsla hans. Þá gaf H-kk-nf E-kk-nf framkvæmdastjóri stefnanda aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins og einnig voru þá teknar skýrslur af vitnunum T-kvk-þgf K-kvk-þgf og H-kk-þgf B-kk-þgf S-kk-þgf. Var sú fyrrnefnda starfsmaður stefnda og sá síðarnefndi hefur sinnt viðhaldsverkefnum fyrir stefnanda sem verktaki.

Á grundvelli framangreindra vitnisburða sem og skriflegrar aðilaskýrslu stefnda liggur fyrir að stefndi ásamt fleiri mönnum gisti í húsi sem stefnandi hefur til útleigu í Landmannahelli tvær nætur um helgina 5. til 7. júlí 2013. Af hálfu stefnanda er á því byggt að stefndi hafi tekið umrætt hús á leigu og er varðandi það vísað til þess að hann hafi pantað gistingu í húsinu í sínu nafni. Af hálfu stefnda er til þess vísað að stefndi hafi ekki verið leigutaki heldur félagið, Rafþjónustan slf., sem hann sé í fyrirsvari fyrir. Hefur stefndi lagt fram gögn þar sem fram kemur að greitt hafi verið fyrir umrædda gistingu með korti í eigu fyrrnefnds félags 5. og 8. júlí 2013 og nemi hvor greiðsla 17.307 krónum. Fyrirsvarsmaður stefnanda kvað í aðilaskýrslu sinni að hér væri um að ræða greiðslu umræddrar leigu.

Í greinargerð stefnda sem og í skriflegri aðilaskýrslu hans er því lýst að nánar tilgreindur vanbúnaður á hurð hafi ásamt miklum vindi leitt til þess að rúða brotnaði í umræddum skála. Fyrirsvarsmaður stefnanda, sem og framangreind vitni töldu að ekki væri mögulegt að rúðan hefði brotnað með þeim hætti sem stefndi hefur lýst. Vitnið T-kvk-nf, sem var starfandi skálavörður í Landmannahelli þegar umrætt atvik átti sér stað, kvaðst sérstaklega hafa gengið úr skugga um það daginn eftir atburðinn að umrædd rúða hefði ekki getað brotna vegna þess að hurðin lenti í henni. Ekki þykir ástæða til að rekja frekar þann ágreining sem er samkvæmt framansögðu með aðilum um málsatvik.

Eins og fyrr segir var stefnda sent bréf 29. október 2013 með innheimtuviðvörun.

Í málinu liggur fyrir rafbréf stefnda, 5. nóvember 2013, til innheimtuaðila á vegum stefnanda þar sem hann kveður að verið sé að rukka skuld sem hann hafi ekki stofnað til og þess óskað að krafan verði endursend kröfueiganda.

Stefnandi sendir innheimtubréf til stefnda 15. nóvember 2013, en málið er höfðað 9. desember sama ár, eins og fyrr greinir.

II

Í stefnu er málavöxtum og málsástæðum lýst með þeim hætti að stefnandi hafi með höndum ferðaþjónustu við Landmannahelli. Skuld stefnda við stefnanda sé m.a. til komin vegna rúðuskipta í Landmannahelli, aksturs í Landmannahelli og þrifa á húsi samkvæmt framlögðum reikningi. Útgáfudagur reiknings, sem er að fjárhæð 100.100 krónur er sagður 31. júlí 2013 og gjalddagi sama dag. Gjalddagi í viðskiptum aðila er sagður útgáfudagur reiknings og miðist krafa um dráttarvexti við það tímamark. Skuldin hafi ekki fengist greidd þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu hennar. Stefnandi hafi gert tilraunir til innheimtu kröfu sinnar hjá stefnda fyrir löginnheimtu, eins og framlagt yfirlit beri með sér. Því sé þess krafist að við ákvörðun málskostnaðar verði tekið tillit til kostnaðar stefnanda af innheimtuviðvörun og milliinnheimtu í samræmi við framlagt yfirliti.

Stefnandi kveðst byggja kröfur sínar á reglum samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti styðji stefnandi við lög nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Krafa um málskostnað styðjist við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um varnarþing vísist til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Við munnlegan flutning málsins var krafa stefnanda sögð vera krafa um skaðabætur innan samninga, sem byggðist á því að stefndi hafi sem leigutaki húss í eigu stefnanda valdið því tjóni sem fram komi í þeim reikningi sem lagður hafi verið fram í málinu.

Vísaði stefnandi til meginreglna skaðabótaréttar um skaðabætur innan samninga til stuðnings kröfu sinni.

III

Stefndi gerir grein fyrir málsástæðum sínum og öðrum atvikum í greinargerð og kveður að helgina 5. til 7. júlí 2013 hafi starfsmenn Rafþjónustunnar slf. verið í veiðiferð á Landmannaafrétti. Hafi Rafþjónustan slf. þá fengið á leigu hjá stefnanda kofa sem ætlaður hafi verið fyrir fjóra til gistingar. Stefndi sé forsvarsmaður Rafþjónustunnar slf. Gist hafi verið í kofanum í tvær nætur og hafi Rafþjónustan slf. greitt fyrir afnotin með tveimur greiðslum 5. og 8. júlí 2013. Stefndi hafi tilkynnt Lögheimtunni, sem hafi kröfu stefnanda til innheimtu, með tölvubréfi 5. nóvember 2013 að verið væri að rukka hann um kröfu sem hann hefði ekki stofnað til. Ekkert réttarsamband sé á milli stefnanda og stefnda sem krafa stefnanda gæti grundvallast á. Þess utan sé engin grein gerð fyrir því í stefnu á hvaða lagagrunni kröfunni sé beint að stefnda. Það verði ekki heldur á annan hátt leitt af gögnum málsins. Stefndi sé ekki réttur aðili að þessu máli. Þegar af þessum ástæðum krefjist stefndi sýknu vegna aðildarskorts.

Á umræddum tíma hafi verið hávaðarok á öllu landinu. Hafi þeir sem gist hafi í kofanum lent í vandræðum með útihurðina. Á henni hafi ekki verið hurðapumpa eða stoppari. Auk þess vanbúnaðar hafi hurðarhúnninn að innan verið laus. Vindur hafi staðið þannig að hann hafi tekið í hurðina þegar hún hafi verið opnuð og þá hafi hurðarhúnninn dottið af. Bjarga hafi mátt því að hurðin fyki upp með því að grípa með hendi út fyrir hurðina og halda henni þannig. Í eitt skiptið sem hurðin hafi verið opnuð hafi þetta hins vegar ekki tekist og hurðin hafi fokið upp. Hafi þá hurðarhúnninn að utanverðu rekist í rúðu sem hurðin hafi skollið á og rúðan hafi brotnað. Staðhæft sé að þetta hefði ekki gerst hefði einhver af þeim varnarbúnaði sem hurðin skyldi búin verið í lagi, þ.e. hurðarpumpa, hurðastoppari eða hurðarhúnn fastur. Stefnandi hafi með höndum ferðaþjónustu eins og fram komi í stefnu. Beri stefnandi sem slíkur ríka skyldu til þess að hafa þá gistiaðstöðu sem hann leigi út þannig búna að öryggi bæði gestanna og eignarinnar sjálfrar sé tryggt. Stefndi byggi sýknukröfu sína einnig á því að stefnandi sjálfur beri alla ábyrgð á þessu rúðutjóni vegna greinds vanbúnaðar hurðarinnar.

Stefndi haldi því fram að stefnandi eigi ekki þá kröfu á hendur stefnda sem hann geri í þessu máli eða heldur á þeim lagagrundvelli8 sem hann virðist byggja hana á. Samkvæmt málatilbúnaði stefnanda virðist krafan byggð á samningi milli aðila, en þeim samningi ekkert lýst eða heldur hvernig krafan hafi stofnast að öðru leyti. Enginn grundvöllur sé til þess að taka dómkröfur stefnanda til greina.

Mál þetta sé alvarlega vanreifað af hálfu stefnanda og hljóti að koma til skoðunar hvort málinu bæri þess vegna að vísa frá dómi af sjálfsdáðum. Ekkert komi fram í reifun málsins á hvaða grunni krafan sé reist. Enga málsástæðu eða málsástæður sé að finna í stefnu sem stefnandi byggi kröfur sínar á. Samkvæmt lagatilvísunum í stefnu virðist sem krafan sé reist á samningssambandi málsaðila en það sé ekki til staðar. Því sé haldið fram að málatilbúnaður stefnanda sé algjörlega ófullnægjandi. Bæði að þessu leyti og að því er varði aðild stefnda. Þá skorti einnig algjörlega gögn til grundvallar einstökum liðum dómkröfunnar í reikningi þeim sem liggi fyrir í málinu og engin grein sé heldur gerð fyrir þeim í stefnu eða öðrum gögnum málsins. Sé það lagt í mat dómsins hvort þessi vanreifun eigi að leiða til þess að málinu verði vísað frá dómi af sjálfsdáðum, svo sem með vísan til almennra réttarfarsreglna um skýran og greiðan málflutning og fullnægjandi reifun máls og d- og/eða e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Fari svo ólíklega að stefndi verði ekki sýknaður af öllum kröfum stefnanda eða málinu vísað frá dómi sé kröfu hans og einstökum liðum á framlögðum reikningi mótmælt sem röngum, of háum, órökstuddum og ósönnuðum.

Dráttarvaxtakröfu stefnanda sé sérstaklega mótmælt sem vanreifaðri og órökstuddri og að því er varði upphafstíma, þar sem dráttarvextir, ef til kæmu, verði ekki dæmdir frá fyrra tímamarki en uppkvaðningu héraðsdóms.

Málskostnaðarkrafa stefnda auk álags á málskostnað sé byggð á þeim ástæðum að sá sem tapi máli í öllu verulegu skuli að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað og einnig því að stefnandi hafi höfðað mál þetta af tilefnislausu og þarflausu og haft uppi kröfur og staðhæfingar sem hann hafi vitað eða mátt vita að væru rangar eða haldlausar eins og að framan greini. Sömuleiðis skuli stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað verði málinu vísað frá dómi.

Stefndi kveðst um sýknukröfu vegna aðildarskorts vísa til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stefndi kveðst vísa til almennra reglna samninga- og kröfuréttar um stofnun kröfuréttinda, loforð og efndir fjárskuldbindinga. Varðandi ábyrgð stefnanda sjálfs sem seljanda ferðaþjónustu sé vísað til lagaskyldna slíkra um öryggi kaupanda slíkrar þjónustu og búnað fasteignar, þ.m.t. gististaða, svo sem ákvæða byggingarreglugerðar nr. 112/2012 og þar t.d. a- liðar gr. 1.1.1, 2. og 4. mgr. gr. 6.1.1, gr. 6.1.3, kafla 6.10, sbr. gr. 6.10.1 og gr. 6.11.2 og kafla 12.3, sbr. 4., 5. og 6. mgr.

Málskostnaðarkröfu sína byggi stefndi á ákvæðum XXI. kafla laga nr. 91/1991, sbr. einkum 129. gr., 1. og 2. mgr. 130. gr. og a- og c-liði 1. mgr. og 2. mgr. 131. gr. laganna og lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, en stefndi sé ekki virðisaukaskattskyldur aðili.

Þá er þess getið í greinargerð stefnda að hann áskilji sér rétt til að gefa aðilaskýrslu fyrir dóminum og að hann skori á stefnanda að gera það einnig.

Þá kemur og fram hjá stefnda að öllum kröfum stefnanda og málsútlistun sé mótmælt. Vaxtakröfu sé sérstaklega mótmælt, þ.m.t. vaxtafæti og upphafstíma vaxta sem fyrst getið orðið frá uppkvaðningu dóms í málinu. Málskostnaðarkröfu sé sérstaklega mótmælt.

IV

Við fyrstu fyrirtöku máls þessa eftir úthlutun til dómara urðu lögmenn og dómari ásáttir um að ekki væri ástæða til að flytja málið sérstaklega um form og var því þá þegar frestað til aðalmeðferðar.

Við aðalmeðferð málsins var því bæði fjallað um efni þess og þá formgalla sem stefndi vísaði til og hann telur að leitt gæti til frávísunar málsins af sjálfsdáðum. Í samræmi við meginreglur réttarfars ber að fjalla fyrst um formhlið máls þessa áður en skorið yrði úr um gildi efnisvarna stefnda, m.a. um aðildarskort.

Hér að framan er málatilbúnaður stefnanda rakinn nákvæmlega eins og hann birtist í stefnu og meðfylgjandi gögnum og engu er þar sleppt. Má þar sjá að stefnandi byggir kröfu sína á reikningi sem gefinn hafi verið út og hann telur að stefnda beri að greiða honum vegna rúðuskipta og fleiri kostnaðarliða. Í stefnu er á hinn bóginn engin grein gerð fyrir því af hvaða sökum fyrrgreind greiðsluskylda ætti að hvíla á stefnda.

Við aðalmeðferð málsins vísaði lögmaður stefnanda til þess að um væri að ræða skaðabótakröfu innan samninga sem ætti rætur að rekja til þess að skáli sem stefnandi hefði tekið á leigu nánar tilgreinda daga hefði orðið fyrir nánar tilgreindum skemmdum, auk þess að þurft hafi að þrífa hann. Síðastnefndar röksemdir koma ekki með nokkru móti fram í stefnu málsins eða verður séð að stefnandi hafi þar vísað til réttarheimilda sem stutt gætu kröfu sem byggði á þessum grundvelli. Hefur stefnandi því ekki grundvallað kröfugerð sína og málatilbúnað í stefnu í málinu með fullnægjandi hætti og varð ekki með réttu úr þeim ágalla bætt með þeim röksemdum sem hann fyrst hafði uppi við aðalmeðferð málsins. Ber því með vísan til 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum e., f. og g. liða að vísa máli þessu frá dómi án kröfu. Er ekki unnt að líta framhjá umræddum ágalla á málatilbúnaði stefnanda þó ráða megi af vörnum stefnda að honum sé vel kunnugt um af hvaða rót krafa stefnanda sé runnin.

Með vísan til fortakslauss ákvæðis 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefnandi úrskurðaður til að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðin sú fjárhæð sem nánar greinir í úrskurðarorði. Er við þá ákvörðun höfð hliðsjón af umfangi málsins og tekið tillit til skyldu til greiðslu virðisaukaskatts af málflutningsþóknun. Ekki þykir ástæða til þess eins og atvikum máls þessa er háttað að mæla fyrir um greiðslu álags á málskostnað.

Af hálfu stefnanda flutti málið B-kk-nf L-kk-nf hrl. vegna B-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef hrl.

Af hálfu stefnda flutti málið H-kk-nf K-kk-nf hrl.

H-kk-nf B-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

ÚRSKURÐARORÐ:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, Hellismenn ehf., greiði stefnda, L-kk-þgf A-kk-þgf J-kk-þgf, 251.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf B-kk-nf