E-2360/2007

Mál þetta var höfðað 16. mars 2007 og tekið til úrskurðar um frávísunarkröfur stefndu 5. september 2007.

Stefnandi er H-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf, Funafold 33, Reykjavík, en stefndu eru Kvos hf., Höfðabakka 3-7, Reykjavík og I-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf, Vesturhúsum 18, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru aðallega að viðurkennt verði með dómi að kaupsamningur hafi ekki stofnast milli M-kk-ef G-kk-ef, kt. 180466-3479, fyrir hönd ótilgreinds umbjóðanda hans, og stefnanda á grundvelli tilboðs frá 16. febrúar 2006 í eignarhluta stefnanda í Höfðabakka 1, Reykjavík með fasteignanúmerinu 221-3238, auk byggingaréttar. Til vara er þess krafist að viðurkennt verði með dómi að tilboð M-kk-ef G-kk-ef, kt. 180466-3479, frá 16. febrúar 2006, fyrir hönd ótilgreinds umbjóðanda hans í eignarhluta stefnanda í Höfðabakka 1, Reykjavík, með fasteignanúmerinu 221-3238, nánar tiltekið 668,9 fm vörugeymslu á jarðhæð og 177 fm byggingaréttar, verði dæmt ógilt. Verði ekki fallist á aðal- eða varakröfu krefst stefnandi þess til þrautavara, ef talið verður að lögmætt tilboð hafi komist á og þar með gildur kaupsamningur, að viðurkennt verði með dómi að stefnanda sé heimilt að rifta tilboðinu frá 16. febrúar 2006 um ofangreindan eignarhluta og þeim kaupsamningi sem í tilboðinu verði talinn felast. Í öllum tilvikum er þess krafist að stefndu verði gert að greiða stefnanda málskostnað.

Dómkröfur stefnda Kvosar hf. eru aðallega að málinu verði vísað frá dómi en til vara krefst hann sýknu af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda, I-kk-ef G-kk-ef, eru þær aðallega að máli þessu verði vísað frá dómi en til vara krefst hann sýknu af öllum kröfum stefnanda. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

Í þessum þætti málsins er aðeins til úrlausnar hvort vísa beri málinu frá dómi að kröfu stefndu og gerir stefnandi þá kröfu í þessum þætti málsins að frávísunarkröfum stefndu verði hafnað og að stefndu verði gert að greiða stefnanda málskostnað.

II

Málavextir eru þeir helstir að hinn 16. febrúar 2006 gerði M-kk-nf G-kk-nf fyrir hönd ónafngreinds umbjóðanda síns kauptilboð í eignarhluta stefnanda í húseigninni Höfðabakka 1, Reykjavík. Þessi ónafngreindi umbjóðandi er stefndi Kvos hf. sem vildi í upphafi ekki láta nafn síns getið en hafði gefið M-kk-þgf G-kk-þgf umboð til að undirrita tilboðið. Í tilboðinu er fyrirvari um að umbjóðandi kaupanda nái einnig að kaupa eignarhluta í sama húsi í eigu Útskála ehf. Kemur fram að fyrirvarinn standi í 15 daga frá og með samþykki tilboðsins. Þá skuli eignin vera veðbandalaus við afsal og afhendingu sem var 1. maí 2006. Samkvæmt fyrirliggjandi ljósriti af því eintaki tilboðsins sem hefur verið þinglýst er handskrifaður inn á það texti sem virðist stafa frá fyrrgreindum M-kk-þgf, um að 1. mars 2006 sé fallið frá fyrirvara um kaup á annarri eign, eignahlutum. Texti þessi er svo prentaður fyrir neðan og hafður í sviga.

Stefnandi heldur því fram að þegar hann hafi ekkert heyrt frá tilboðsgjafa að liðnum 15 dögum frá því að tilboðið var undirritað hafi það fallið niður. Á fundi á fasteignasölunni 24. apríl 2006 sem boðað hafði verið til í því skyni að ganga frá kaupsamningi áréttaði stefnandi þennan skilning sinn. Kemur fram af hálfu stefndu að á þessum tímapunkti hafi legið fyrir að stefnanda hefði ekki tekist að tryggja sér eignarheimild að hinum selda byggingarrétti auk þess sem enn hafi hvílt veðlán á eigninni sem átti að vera veðbandalaus. Í kjölfarið fóru fram bréfaskipti milli lögmanna stefnda Kvosar hf. og stefnanda. Af hálfu stefnda Kvosar hf. var skorað á stefnanda að standa við kaupin en stefnandi hélt fast við að hann væri ekki lengur bundinn af tilboðinu.

Stefndi Kvos hf. lét þinglýsa umdeildu kauptilboði og umboði sínu til M-kk-ef G-kk-ef. Var tilboðið móttekið til þinglýsingar 21. júlí 2006 og umboðið tveimur dögum síðar. Voru bæði skjölin færð í þinglýsingabók 7. júlí 2006. Með bréfi 29. september 2006 ákvað sýslumaðurinn í Reykjavík að vísa tilboðinu og umboðinu frá þinglýsingu og var sú ákvörðun hans borin undir héraðsdómara sem staðfesti ákvörðun sýslumanns með úrskurði uppkveðnum 24. nóvember 2006. Með dómi Hæstaréttar 10. janúar 2007 var úrskurðurinn felldur úr gildi og lagt fyrir sýslumann að færa skjölin að nýju í fasteignabók.

Samkvæmt framansögðu lýtur meginágreiningur aðila að því hvort komist hafi á bindandi kaupsamningur milli stefnanda og stefnda Kvosar hf. um fasteign stefnanda að Höfðabakka 1, Reykjavík auk þess sem deilt er um aðild stefnda, I-kk-ef G-kk-ef, að málinu. Eins og fram er komið er hins vegar í þessum þætti málsins eingöngu fjallað um hvort vísa eigi málinu frá dómi að kröfu stefndu.

III

Stefnandi kveður umdeilt tilboð vera ógilt og/eða fallið niður af þeim sökum að ekki hafi verið gengið til kaupsamningsgerðar innan 15 daga eftir að stefnandi hafi samþykkt tilboðið. Sá fyrirvari hafi verið gerður við tilboðið að tilboðsgjafi gæti einnig keypt þann eignarhluta sem liggi sunnan eignarhluta stefnanda í fasteigninni Höfðabakka 1 og skráður hafi verið á Útskála ehf. en ekkert samband hafi verið haft við stefnanda um kaupin fyrr en 24. apríl 2006. Þá hafi stefnandi þegar verið búinn að afskrifa tilboðið og talið að það væri úr sögunni. Það hafi stefnandi tilkynnt M-kk-þgf G-kk-þgf 24. apríl 2006. Af hálfu stefnanda hafi það verið gert að skilyrði fyrir gildistöku tilboðsins að gengið yrði til kaupsamningsgerðar innan 15 daga frá undirskrift tilboðsins og 27.000.000 króna greiddar stefnanda. Þannig hafi stefnandi skilið fyrirvarann sem saminn hafi verið af M-kk-þgf G-kk-þgf, starfsmanni fasteignasölunnar Valhallar.

Stefnandi kveðst aldrei hafa verið látinn vita um efni þeirra innáskrifta sem skrifaðar séu inn á hið þinglýsta tilboð um að fallið sé frá þeim fyrirvara sem í tilboðinu greini. Hafi stefnandi því aldrei samþykkt efni þeirra eða tilboðið þannig breytt og beri stefndu sönnunarbyrðina fyrir því að svo hafi verið. Stefnandi hafi því aldrei samþykkt tilboðið eins og því hafi verið þinglýst, þ.e. þar sem fyrirvarinn hafi verið felldur úr gildi. Stefnandi kveðst og byggja á því að þetta hafi einnig verið hans fyrirvari við tilboðið sem hann hafi skilið á þá leið að gengið yrði til kaupsamningsgerðar innan 15 daga frá 16. febrúar 2006 ef tilboðsgjafa/kaupanda hefði tekist að kaupa eignarhluta Útskála ehf. í Höfðabakka 1 á þeim tíma. Annars teldist tilboðið úr gildi fallið. Telur stefnandi því að hann hefði þurft að samþykkja niðurfellingu á þessum fyrirvara og þar sem hann hafi ekki gert það sé tilboðið ógilt með því efni sem stefndi Kvos hf. byggi á.

Ef dómurinn telji að stefndi hafi mátt falla einhliða frá fyrirvaranum í tilboðinu byggi stefnandi kröfur sínar á því að í prentuðum texta aftan á tilboðinu standi í 3. gr. að kaupsamningur teljist kominn á þegar skriflegt tilboð hafi verið samþykkt af móttakanda með undirskrift enda felist í því gagnkvæm skuldbinding annars vegar um greiðslu kaupverðs og hins vegar um afhendingu eignar. Verði því að telja að ef stefndu hafi mátt falla einhliða frá fyrirvara tilboðsins, hafi kaupsamningur verið kominn á um leið og stefndi féll einhliða frá fyrirvaranum. Hafi stefnda því á þeim tímapunkti borið að inna fyrstu greiðslu af hendi samkvæmt tilboðinu að fjárhæð 27.000.000 króna. Stefndi hafi hins vegar hvorki látið stefnanda vita að hann hefði fallið frá fyrirvaranum né innt fyrrgreinda greiðslu af hendi. Hljóti það tómlæti og vanefnd stefnda að leiða til þess að tilboðið hafi fallið úr gildi eða sé ógilt.

Stefnandi kveðst einnig byggja kröfur sínar á 8. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup þar sem fram komi að þegar skuldbindingargildi kaupsamnings um fasteign sé bundið fyrirvara um atvik sem ekki hafi gengið eftir skuli kaupsamningurinn falla niður að liðnum tveimur mánuðum frá því að hann komst á. Samkvæmt því hafi tilboðið fallið niður 16. apríl 2006.

Þá kveðst stefnandi byggja á því að fasteignasali sem komið hafi fram fyrir hönd hins stefnda félags hafi ekki virt þær starfskyldur sem honum hafi borið að virða samkvæmt lögum nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa, einkum II. kafla þeirra laga. Hafi M-kk-nf G-kk-nf, starfsmaður fasteignasölunnar Valhallar, komið til stefnanda og falast eftir því að fá fasteignina í sölumeðferð. Hann hafi verið og sé enn starfsmaður hins löggilta fasteignasala, stefnda I-kk-ef G. G-kk-ef, og starfi í hans umboði. Byggir stefnandi á því að fasteignasali hafi ekki mátt koma fram sem kaupandi eða fyrir kaupanda samkvæmt umboði, sbr. 15. gr. laga nr. 99/2004 og því hafi tilboðið verið ógilt, sbr. og 1. mgr. 14. gr. laganna, þar sem líta verði svo á að fasteignasalinn hafi verið kaupandi, þar til hann upplýsti með sannanlegum hætti hver væri kaupandinn en það hafi ekki verið gert fyrr en í september 2006.

Telur stefnandi að ákvæði 7. gr. laga nr. 40/2002 geri ekki ráð fyrir að fasteignasali sem komi kaupum á komi einnig fram fyrir væntanlegan kaupanda. Það geti ekki staðist því þá missi ákvæðið þann tilgang sem það hafi sem og ákvæði 14. og 15. gr. laga nr. 99/2004, en samræmi verði að vera milli þessara ákvæða. Því verði heldur ekki sannað að stefndi Kvos hf. hafi verið aðili að tilboðinu er það var gert og þá ekki fyrr en 28. september 2006 vegna einhvers konar framsals fasteignasalans til Kvosar hf. eða síðar tilkomins umboðs. Um þetta hafi stefndu sönnunarbyrði. Geti fasteignasali sem sé með eign í sölu og eigi að gæta hagsmuna seljanda ekki verið umbjóðandi óþekkts kaupanda. Það brjóti í bága við ofangreind lagaákvæði. Þá kveðst stefnandi einnig styðja kröfu sína um ógildingu tilboðsins á því að allar gerðir fasteignasalans flokkist undir óeðlilega viðskiptahætti og séu nánast sviksamlegar. Verði að hafa hliðsjón af því við úrlausn málsins. Þá sé enn fremur vísað til 33. gr. samningalaga hvað þetta snerti.

Til grundvallar þrautavarakröfu sinni byggir stefnandi á því að honum sé heimilt að rifta kaupunum, verði þau talin hafa komist á, þar sem ekkert hafi enn verið greitt af kaupverðinu. Geti stefndi ekki byggt á að hann hafi haldsrétt (stöðvunarrétt) í kaupgreiðslunni þar sem þær vanefndir sem stefndu kveða vera fyrir hendi hafi ekki verið færðar til peningafjárhæðar eða hlutfalls af kaupverðinu eða verið skilgreindar á nokkurn hátt fyrir stefnanda. Stefnandi sé eigandi að matshluta 01-01-02 sem sé 668,9 fm vörugeymsla á 1. hæð, og byggingarétti á 1. hæð, sem sé 177 fm. Sé tilboðið gert í þessa tvo eignarhluta. Sé það rangt í tilboðinu að byggingarréttur sé á 2. hæð. Hugsanleg vanefnd stefnanda snúi að því að á byggingarréttinum séu áhvílandi veðskuldir sem allt bendi til að séu löngu greiddar og fyrndar en þáverandi skiptastjóri þrotabús Húseigna hf., sem átt hafi eignarhlutann, hafi gleymt að aflýsa viðkomandi veðskuldum. Um þessar áhvílandi veðskuldir hafi M-kk-nf G-kk-nf vitað, enda hafi hann kynnt sér þessi atriði sem fasteignasali eignarinnar. Hann hafi einnig vitað að byggingarréttur á 2. hæð, byggingarréttur p, sé háður eignarrétti þriðja aðila og sé þessi byggingarréttur jafnstór byggingarréttinum á 1. hæð eða 177 fm. Sé þetta tekið fram í bréfi stefnda Kvosar hf. 28. september 2006. Hafi stefnandi ekki tilgreint fleiri fermetra í þeim upplýsingum sem hann hafi látið fasteignasalanum í té áður en hann útbjó kauptilboðið. Meint vanefnd stefnanda sé alfarið sök fasteignasalans M-kk-ef G-kk-ef sem með réttu hefði átt að ganga þannig frá kauptilboði og söluyfirliti að skýrt væri hvað væri áhvílandi á eigninni og hvað væri verið að selja. Vísar stefnandi í þessum efnum til II. kafla laga nr. 99/2004 um skyldur fasteignasala, einkum þó 10.-14. gr. laganna.

Þá beri stefnandi ekki ábyrgð á því að eignin hafi ekki haft þá eiginleika sem stefndu hafi búist við þar sem fasteignasalinn, tilboðsgjafinn og kaupandinn hafi útbúið tilboðið sjálfur með þessum hætti og hann hafi vitað best um þá óvissu sem um þennan tiltekna eignarhluta hafi ríkt og að byggingarréttur p hafi verið í eigu þriðja aðila. Stefnandi hafi hins vegar trúað því að sá eignarhluti sem meint vanefnd snúi að væri ekki tilgreindur í „afsalinu og sér ekki að svo sé.“ Alla vega séu aðeins tilgreindir 177 fm sem sannanlega tilheyra stefnanda einum á 1. hæð. Þá hefðu þessi atriði verið upplýst og útfærð með öðrum hætti við kaupsamningsgerð ef boðað hefði verið til kaupsamningsgerðar innan tilskilinna tímamarka. Telur stefnandi að öll skilyrði riftunar séu fyrir hendi teljist kaupsamningur hafa stofnast.

Þá kveðst stefnandi byggja á að fasteignasali sá sem gerði tilboð í eign hans sem umboðsmaður stefnda Kvosar hf. hafi ekki haft til þess gilt umboð þegar hann undirritaði tilboðið. Hafi slíkt umboð ekki legið fyrir við gerð kauptilboðsins og engu skriflegu umboði vísað fram fyrr en er kauptilboðinu var þinglýst hinn 21. júní 2006. Með vísan til 2. mgr. 7. gr. laga nr. 40/1992 verði því að telja kauptilboð stefnda ógilt.

Um lagarök að öðru leyti en að framan er rakið vísar stefnandi til reglna um stofnun kaupsamnings, gildi loforða og gildi fyrirvara í kaupsamningum og tilboðum. Varðandi gerðir M-kk-ef G-kk-ef sé vísað til réttarreglna um vinnuveitendaábyrgð og skyldna fasteignasala almennt og sérstaklega. Þá vísar hann til almennra reglna um ógildingu kaupsamninga. Þá vísar hann til reglna kröfuréttar um skilyrði riftunar og hinnar þungu sönnunarbyrði þess sem haldi því fram að kaupsamningur hafi stofnast ef því er mótmælt. Þá vísar hann til 28. gr. þinglýsingarlaga nr. 39/1978. Varðandi kröfugerð sína um viðurkenningu vísar stefnandi til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og hvað varðar málskostnað til XXI. kafla þeirra laga, einkum 130. gr.

IV

Málsástæður stefnda Kvosar hf.

Stefndi byggir frávísunarkröfu sína á því að kröfur og málatilbúnaður stefnanda sé svo vanreifaður að ekki verði komist hjá því að vísa málinu frá dómi í heild sinni. Sé kröfugerð stefnanda haldin verulegum annmörkum og sé hún ekki í samræmi við kröfur d-liðar 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála eða málatilbúnað stefnanda að öðru leyti.

Þannig sé í aðalkröfu krafist að viðurkennt verði með dómi að kaupsamningur hafi ekki stofnast en af málsástæðukafla stefnanda verði hins vegar ráðið að stefnandi byggi málatilbúnað sinn meðal annars á því að tilboðið sé ógilt og/eða fallið niður af þeim sökum að ekki hafi verið gengið til kaupsamningsgerðar innan 15 daga eftir að stefnandi samþykkti tilboðið. Þannig hljóði kröfur um viðurkenningu á því að til kaupsamnings hafi aldrei stofnast. Rök í stefnu miði hins vegar við að kaupsamningur hafi stofnast en hann fallið niður eða úr gildi eftir 15 daga vegna ákvæða hans. Af þessu verði ekki betur séð en að dómkröfur séu í andstöðu við málatilbúnað stefnanda að öðru leyti og gæti verulegs ósamræmis í málatilbúnaði hans.

Þá sé þess krafist til vara að viðurkennt verði með dómi að tilboð frá 16. febrúar 2006 verði dæmt ógilt. Sé ljóst að kröfugerð sem þessi gangi ekki upp enda sé krafist viðurkenningar á því að tiltekið skjal verði dæmt ógilt. Slík krafa sé ódómtæk og væri ekki unnt að taka hana óbreytta upp sem dómsorð í málinu. Þá verði ekki séð hver munurinn á aðal- og varakröfu sé í raun. Annars vegar sé krafist viðurkenningar á því að kaupsamningur hafi ekki stofnast og hins vegar að dæmt verði um ógildi tilboðs frá 16. febrúar 2006, en í báðum tilvikum varði kröfurnar sama skjalið. Virðist því varakröfu ofaukið og hafi stefnandi ekki hagsmuni af því að halda henni til streitu þar sem sýkna af aðalkröfu hafi óhjákvæmilega í för með sér sýknu af varakröfu.

Til þrautavara geri stefnandi kröfu um að ef litið verði svo á að lögmætt tilboð hafi komist á og þar með gildur kaupsamningur, verði viðurkennt að stefnanda sé heimilt að rifta tilboðinu frá 16. febrúar 2006 um tilgreindan eignarhluta og þeim kaupsamningi sem í tilboðinu verði talinn felast. Sé ljóst að kröfugerð sem þessi samræmist hvorki 80. gr. laga nr. 91/1991 né 25. gr. laganna enda liggi fyrir að stefnandi hafi enn ekki rift þeim kaupsamningi sem komist hafi á við undirritun stefnanda á kauptilboðið frá 16. febrúar 2006. Hér sé dómurinn því krafinn álits um lögfræðilegt efni en ekki gerð krafa um úrlausn á ágreiningi sem þegar sé uppi.

Þá sé málatilbúnaður stefnanda að öðru leyti vanreifaður og í andstöðu við málsmeðferðarreglur laganna um meðferð einkamála, einkum a, e, og f liði 80. gr. Þannig sé I-kk-þgf G-kk-þgf fasteignasala stefnt í málinu án þess að séð verði að gerðar séu sérstakar kröfur á hendur honum. Þrátt fyrir það sé eytt miklu púðri í stefnu að tilgreina grundvöll krafna á hendur fasteignasalanum að því er virðist og aðild hans að málinu. Þá séu málsástæður raktar í fjórum liðum í málsástæðukafla í stefnu án þess að tilgreint sé hvaða málsástæðum sé ætlað að styðja hvaða kröfur. Af uppsetningunni að dæma mætti ætla að málsástæður undir lið a styddu aðalkröfu, málsástæður undir lið b styddu varakröfu og málsástæður undir lið c styddu þrautavarakröfu. Sú tilgáta um málatilbúnaðinn gangi hins vegar ekki upp enda standi eftir málsástæða sú sem teflt sé fram undir lið d sem óvíst er hvar eigi heima. Hugsanlegt sé að skýra málatilbúnað stefnanda á þann hátt að þeim málsástæðum sem teflt sé fram í lið a sé ætlað að styðja kröfur á hendur stefnda Kvos hf. en þeim málsástæðum sem teflt sé fram undir lið b sé ætlað að styðja kröfur á hendur stefnda I-kk-þgf. Sú skýring dugi skammt þar sem eftir standi sú spurning að hvorum aðila málsástæður undir liðum c og d sé beint. Þá sé í stefnu ýmist talað um stefnda eða stefndu án þess að tilgreint sé við hvorn stefnda sé átt. Sé málatilbúnaði stefnanda því verulega áfátt og ljóst að mikið skorti á að kröfugerð og málatilbúnaður stefnanda uppfylli ákvæði réttarfarslaga og því óhjákvæmilegt að vísa málinu frá í heild sinni.

Stefndi vísar til 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991 varðandi málskostnaðarkröfu sína.

Málsástæður stefnda I-kk-ef G-kk-ef

Stefndi byggir frávísunarkröfu sína á því að kröfur og málatilbúnaður stefnanda sé svo vanreifaður að ekki verði komist hjá því að vísa málinu frá dómi í heild sinni. Í fyrsta lagi telur stefndi að kröfugerð stefnanda sé haldin slíkum annmörkum að hún sé ekki í samræmi við kröfur d-liðar 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála eða málatilbúnað stefnanda að öðru leyti. Sé kröfugerð stefnanda haldin þeim verulega annmarka að ekki séu gerðar dómkröfur á hendur stefnda og því beri að vísa málinu frá enda sé meginskilyrði d-liðar 80. gr. ekki fyrir hendi í málinu. Það sé grundvallaratriði að stefnda sé ljóst hvert er sakarefni málsins. Þegar ekki sé unnt að lesa úr stefnu hvaða kröfur séu gerðar á hendur stefnda verði honum ekki gert að þola dóm á grundvelli dómkrafna sem ekki liggi fyrir. Sé málatilbúnaðurinn því haldinn slíkum annmörkum að frávísun sæti.

Í öðru lagi sé málatilbúnaður stefnanda að öðru leyti mjög vanreifaður í garð stefnda og í andstöðu við málsmeðferðarreglur einkamálalaga einkum a, e og f liði 80. gr. Þar sem ekki séu gerðar dómkröfur á hendur stefnda sé skilyrðum e liðar ekki fullnægt enda vanti samhengi milli dómkrafna annars vegar og málsástæðna hins vegar.

Í þriðja lagi byggi stefndi á því að ef komist yrði að þeirri niðurstöðu að kröfugerð stefnanda feli í sér dómkröfur á hendur stefnda sé málatilbúnaður stefnanda mjög vanreifaður. Í aðalkröfu sé krafist að viðurkennt verði með dómi að kaupsamningur hafi ekki stofnast. Af rökstuðningi í a lið málsástæðukafla stefnanda verði hins vegar ráðið að stefnandi byggi málatilbúnað sinn á því að tilboðið sé ógilt og/eða fallið niður af þeim sökum að ekki hafi verið gengið til kaupsamningsgerðar innan 15 daga frá því að stefnandi samþykkti það. Þannig hljóði kröfur um viðurkenningu á því að til kaupsamnings hafi aldrei stofnast meðan rök í stefnu miði við að til kaupsamnings hafi í reynd stofnast en hann fallið úr gildi eftir 15 daga vegna ákvæða hans. Af þessu verði ekki betur séð en að dómkröfur séu í andstöðu við málatilbúnað stefnanda að öðru leyti og gæti því verulegs ósamræmis innbyrðis í málatilbúnaði hans.

Þá er að mati stefnda ljóst að varakrafa stefnanda, um að viðurkennt verði með dómi að tilboðið verði dæmt ógilt, gangi ekki upp enda sé krafist viðurkenningar á því að tiltekið skjal verði dæmt ógilt, en slík krafa sé ódómtæk og væri ekki unnt að taka hana upp óbreytta sem dómsorð í málinu. Þá verði ekki séð að neinn munur sé á aðalkröfu og varakröfu. Annars vegar sé krafist viðurkenningar á að kaupsamningur hafi ekki stofnast og hins vegar að dæmt verði um ógildi tilboðsins. Í báðum tilvikum varði kröfurnar sama skjalið og því virðist varakröfu vera ofaukið og að stefnandi hafi ekki hagsmuni af því að halda henni til streitu þar sem sýkna af aðalkröfu hafi óhjákvæmilega í för með sér sýknu á varakröfu.

Til þrautavara sé sú krafa gerð af hálfu stefnanda að ef litið verði svo á að lögmætt tilboð hafi komist á og þar með gildur kaupsamningur verði viðurkennt að stefnanda sé heimilt að rifta tilboðinu og þeim kaupsamningi sem í tilboðinu verði talinn felast. Sé ljóst að kröfugerð sem þessi samræmist hvorki áðurgreindri 80. gr. laga nr. 91/1991 né ákvæði 25. gr. sömu laga enda liggi fyrir að stefnandi hafi ekki enn rift þeim kaupsamningi sem hafi komist á við undirritun stefnanda á kauptilboðið frá 16. febrúar 2006. Hér sé dómurinn því krafinn álits um lögfræðilegt efni en ekki gerð krafa um úrlausn á ágreiningi sem þegar sé uppi.

Sé málatilbúnaður stefnanda að öðru leyti vanreifaður og í andstöðu við 80. gr. laga nr. 91/1991. Séu málsástæður til að mynda raktar í fjórum undirliðum í málsástæðukafla í stefnu án þess að tilgreint sé hvaða málsástæðum sé ætlað að styðja hvaða kröfur. Þá sé í stefnu ýmist talað um stefnda eða stefndu, án þess að tilgreint sé við hvorn sé átt. Sé málatilbúnaði stefnanda því verulega ábótavant. Skortir því mikið á að kröfugerð og málatilbúnaður stefnanda uppfylli ákvæði laganna um meðferð einkamála og verði því ekki hjá því komist að vísa málinu frá dómi.

Í fjórða lagi kveðst stefndi byggja frávísunarkröfu sína á því að stefnandi hafi enga lögvarða hagsmuni af því að fá dóm yfir stefnda. Í málinu hafi meðstefndi leitað til M-kk-ef G-kk-ef, starfsmanns á fasteignasölu stefnda, og óskað þess að hann hefði milligöngu um að kanna tiltekin kaup. Það hafi M-kk-nf gert á grundvelli skriflegs umboðs frá meðstefnda. Hinn raunverulegi kaupandi sé ekki M-kk-nf G-kk-nf og það hafi stefnanda verið kunnugt frá fyrstu samskiptum. Allt að einu hafi stefnandi kosið að ganga til viðskiptanna. Nú þegar kaupandinn sé kominn fram hafi stefnandi enga lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm yfir stefnda enda ljóst að hann hafi ekkert forræði yfir þeim kröfum sem gerðar séu. Stefnandi verði að hafa lögvarða hagsmuni af dómsúrlausn um kröfu sína og sé stefnda ómögulegt að efna skyldu leysi það hann undan henni. Beri því að vísa máli þessu frá dómi.

Málskostnaðarkröfu sína byggir stefndi á 130. gr. einkum 2. mgr. 130. gr. , sbr. 129. gr. laga nr. 91/1991.

V

Aðalkrafa stefnanda er að kaupsamningur hafi ekki stofnast á grundvelli tilboðs sem M-kk-nf G-kk-nf gerði fyrir hönd stefnda Kvosar hf. í eignarhluta stefnanda. Varakrafa stefnanda er að viðurkennt verði að framangreint tilboð verði dæmt ógilt. Þrautavarakrafa stefnanda er að verði ofangreindar kröfur ekki teknar til greina og lögmætt tilboð talið hafa komist á og þar með gildur kaupsamningur verði viðurkennt með dómi að stefnanda sé heimilt að rifta tilboðinu og þeim kaupsamningi sem í því felist.

Af gögnum málsins verður ráðið að framangreindar kröfur varði stefnda Kvos hf. þótt þess sé hvergi getið í dómkröfunum en hann var sá ónafngreindi aðili sem tilboðið var gert fyrir. Hins vegar er allsendis óljóst hvaða kröfur stefnandi gerir á hendur stefnda I-kk-þgf og hvernig dómkröfur stefnanda eins og þær eru settar fram í máli þessu geta beinst að stefnda I-kk-þgf G-kk-þgf. Þá er vandséð hvernig stefndi I-kk-nf gæti fullnægt þeim kröfum sem að honum er beint í málinu. Er því allsendis óljóst hvaða lögvörðu hagsmuni stefnandi hefur af dómsúrlausn um kröfur sínar gagnvart stefnda I-kk-þgf.

Samkvæmt 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skal í stefnu greina svo glöggt sem verða má nánar tilgreind atriði sem talin eru upp í stafliðum a-k. Samkvæmt e-lið ákvæðisins skal í stefnu greina málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst og skal þessi lýsing vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé. Í f-lið ákvæðisins segir að greina skuli í stefnu tilvísun til helstu lagaákvæða eða réttarreglna sem stefnandi byggi málatilbúnað sinn á.

Í málatilbúnaði sínum rekur stefnandi í fjórum liðum helstu málsástæður og lagarök fyrir kröfum sínum. Í þeim liðum er ekki gerður skýr greinarmunur á því hvaða málsástæðum og lagarökum er ætlað að styðja hvaða kröfur. Þá er enginn greinarmunur gerður á því á hvaða málsástæðum og lagarökum kröfur á hendur hvorum stefnda fyrir sig byggjast þar sem ýmist er talað um stefnda án þess að tilgreina hvorn stefnda sé átt við eða stefndu. Er framsetning málsástæðna og lagaraka því með þeim hætti að erfitt er að átta sig á samhengi þeirra við sjálfan málsgrundvöllinn og skortir eðlilegt samhengi milli kröfugerðar hans og þeirra málsástæðna og lagaraka sem hann byggir á í málinu. Þykir stefnandi því í stefnu sinni ekki hafa fullnægt þeim áskilnaði sem greinir í e- og f-liðum 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

Varðandi kröfugerð stefnanda þá lýtur aðalkrafa stefnanda að því viðurkennt verði með dómi að kaupsamningur á grundvelli tilboðs hafi ekki stofnast en varakrafan lýtur að því að viðurkennt verði með dómi að sama tilboð og aðalkrafan lýtur að verði dæmt ógilt. Af þessu verður ekki annað ráðið en að í raun sé hér um að ræða sömu kröfuna þar sem báðar kröfurnar varða sama skjalið og niðurstaða um aðalkröfuna hlýtur að verða sú sama um varakröfuna. Verður því ekki annað séð en að annarri kröfunni sé ofaukið. Er þessi framsetning stefnanda til þess fallin að auka enn frekar á óskýrleika málatilbúnaðar hans. Varðandi þrautavarakröfu um að viðurkennt verði að stefnanda sé heimilt að rifta umdeildu kauptilboði og þar með kaupsamningi þá verða dómstólar ekki krafðir álits um lögfræðilegt efni eða hvort tiltekið atvik hafi gerst nema að því leyti sem nauðsynlegt er til úrlausnar um ákveðna kröfu, sbr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Í máli þessu er ekki til úrlausnar ágreiningur um riftun skjalsins enda hefur því ekki verið rift. Samræmist kröfugerð stefnanda í þrautavarakröfu því ekki framangreindu ákvæði.

Þegar allt framangreint er virt þykir stefnandi ekki hafa lagt málið upp með nægilega skýrum hætti og ekki lagt þann grundvöll að málinu sem nauðsynlegur er til þess að efnisdómur verði á það lagður. Þá þykir málatilbúnaður stefnanda vera mjög til þess fallinn að takmarka möguleika stefndu á að halda uppi vörnum í málinu. Verður því ekki hjá því komist að vísa máli þessu frá dómi.

Eftir þessum úrslitum verður stefnandi dæmdur til að greiða stefndu 150.000 krónur í málskostnað hvorum um sig.

Af hálfu stefnanda flutti málið Þ-kk-nf S. S-kk-nf hdl.

Af hálfu stefnda Kvosar hf. flutti málið S-kk-nf S. J-kk-nf hdl. en af hálfu stefnda I-kk-ef G-kk-ef flutti málið E-kk-nf S. S-kk-nf hdl.

G-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, H-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf, greiði stefndu, Kvos hf. og I-kk-þgf G-kk-þgf 150.000 krónur í málskostnað hvorum um sig.

G-kvk-nf B-kvk-nf