E-4235/2015

Mál þetta, sem dómtekið var hinn janúar sl., var höfðað fyrir dómþinginu af A, [...], Reykjavík, á hendur Tryggingamiðstöðinni hf., Síðumúla 24, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 16. desember 2015.

Dómkröfur stefnanda eru þær aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 3.881.389 krónur að viðbættum 4,50% vöxtum, samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 7. júní 2011 til 25. ágúst 2013 og dráttarvöxtum, samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Til vara er þess krafist að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 2.385.594 krónur að viðbættum 4,50% vöxtum, samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 7. júní 2011 til 25. ágúst 2013 og dráttarvöxtum, samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins eins og málið væri eigi gjafsóknarmál. Þess er krafist að tekið verði tillit til skyldu stefnanda til að greiða virðisaukaskatt af málflutningsþóknun, þar sem stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur aðili.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað að skaðlausu að mati dómsins.

Til vara krafist stefndi verulegrar lækkunar á stefnufjárhæð og að málskostnaður verði látinn niður falla. Ef bætur verði að einhverju leyti tildæmdar er þess krafist að þær beri 4,5% ársvexti frá 7. júní 2011 til endanlegs dómsuppsögudags, en beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

II

Hinn 7. mars 2011 varð stefnandi fyrir líkamstjóni er árekstur varð með bifreiðunum [...] og [...] á gatnamótum Háaleitisbrautar og Miklubrautar. Stefnandi var eigandi og ökumaður fyrrgreindu bifreiðarinnar sem skemmdist talsvert við áreksturinn en eyðilagðist þó ekki.

Með matsgerð, dagsettri 4. mars 2013, var varanleg örorka stefnanda vegna slyssins metin 12% og varanlegur miski hans 12 stig. Þá var talið að 7. júní 2011, eða þremur mánuðum eftir slysið, hafi heilsufar stefnanda af völdum slyssins verið orðið stöðugt (stöðugleikapunktur).

Ekki er ágreiningur um að stefndi beri bótaábyrgð á tjóni stefnanda, en hins vegar eru stefnandi og stefndu ósammála um hvaða laun skuli miðað við við útreikning bóta vegna varanlegrar örorku stefnanda. Bifreiðin [...] var vátryggð samkvæmt lögmæltri ábyrgðartryggingu hjá stefnda. Ekki er heldur gerður ágreiningur um það þótt einungis stefnda sé stefnt í máli þessu, sbr. einkum 1. og 3. mgr. 44. gr. laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga.

Hið stefnda félag hefur lýst því yfir að það telji að miða skuli við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 6. gr. laga nr. 37/1999, og á þeim grundvelli hefur hið stefnda félag þegar greitt 3.767.570 krónur í bætur til stefnanda fyrir varanlega örorku, en hinn 2. ágúst 2013 var líkamstjón stefnanda gert upp, m.a. vegna varanlegrar örorku auk vaxta og kostnaðar með samtals 5.875.876 krónum, sem sundurliðuðust svo:

Þjáningabætur kr. 12.180

Varanlegur miski kr. 1.194.120

Varanleg örorka kr. 3.767.570

Vextir kr. 510.831

Innheimtuþóknun ás. vsk. kr. 391.175

Samtals kr. 5.875.876

Stefnandi tók við bótunum með fyrirvara, þ.m.t. með fyrirvara um útreikning á bótum fyrir varanlega örorku. Stefnandi er enda ósammála framangreindu mati stefnda og telur að 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga eigi við í málinu. Þannig hafi óvenjulegar aðstæður hans þrjú síðustu almanaksár fyrir slys gert það að verkum að laun hans á því tímabili gefi ekki rétta mynd af framtíðartekjum hans.

Stefnandi kveðst hafa stundað nám í fjármálaverkfræði við Háskólann í Reykjavík þegar slysið átti sér stað 7. mars 2011 Þar áður hafi hann útskrifast úr frumgreinadeild skólans, þar sem hann hafi verið við nám frá haustönn 2007 til haustannar 2008. Hafi hann samfleytt verið í námi frá 2007 þar til slysið átti sér stað 2011. Eftir slysið hafi hann lokið námi sínu í fjármálaverkfræði með B.Sc.-gráðu þann 26. janúar 2013 og hafi í framhaldinu stundað meistaranám í verkefnastjórnun við sama skóla.

Áður en stefnandi hafi hafið nám hafi hann hins vegar unnið sem smiður og m.a. rekið sitt eigið smíðafyrirtæki, [...] á árunum 2001 til 2008. Stefnandi kveðst hafa ráðið sig til starfa sem smiður og verkefnastjóri hjá smíðafyrirtækinu [...] rétt fyrir slysið, en slysið og afleiðingar þess hafi komið í veg fyrir að hann gæti hafið þar störf.

Stefnandi krafðist þess með bótakröfu, dagsettri 25. júlí 2013, að við útreikning bóta fyrir varanlega örorku yrði miðað við tekjur sem hann hefði haft samkvæmt ráðningarsamningi, dagsettum 20. febrúar 2011 við [...]. Stefndi hefur hafnað því.

III

Stefnandi byggir kröfu sína á 5.-7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, einkum 7. gr. laganna, og fyrrnefndri matsgerð. Hann kveðst ekki fallast á að miða skuli við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Ákvæðið eigi einkum við um þá sem engar tekjur hafi vegna ungs aldurs eða vegna þess að þeir hafi ekki verið á vinnumarkaði, s.s. börn og heimavinnandi fólk, enda sé lágmarkstekjuviðmiðunin langt undir meðallaunum í landinu. Þetta eigi ekki við um stefnanda. Telur stefnandi að sé miðað við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga sé tjón hans ekki bætt að fullu, sbr. meginreglu skaðabótaréttar um fullar bætur.

Í 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga séu sett tvö skilyrði fyrir því að ákveða megi árslaun sérstaklega. Annars vegar að óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi hjá tjónþola og hins vegar að annar mælikvarði en meðalvinnutekjur síðustu þriggja almanaksára fyrir slys, að viðbættu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs uppfært eins og segi í ákvæðinu, teljist réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola. Stefnandi byggir á því að skilyrði þessi séu uppfyllt. Í 2. mgr. 7. gr. sé gert ráð fyrir að dómstólar meti hvenær atvik séu með þeim hætti að ákvæðinu verði beitt. Við það mat verði litið til athugasemda við 6. gr. frumvarps þess sem orðið hafi að lögum nr. 37/1999, sem breytt hafi 7. gr. laga nr. 50/1993. Þar sé tekið fram að launatekjur liðinna ára séu ekki góður mælikvarði ef breytingar hafa orðið á högum tjónþola skömmu áður en slys varð eða þegar fullyrða megi að slíkar breytingar standi fyrir dyrum. Sem dæmi sé nefnt að tjónþoli hafi skipt um starf þannig að breyting hafi orðið á tekjum. Í slíku tilviki sé eðlilegra að ákveða viðmiðunarlaunin miðað við nýjar aðstæður. Þá hafi í dómaframkvæmd verið viðurkennt að staðreyndir á borð við þær að tjónþoli hafi verið atvinnulaus eða í námi á viðmiðunartímabilinu hnígi til þess að skilyrði ákvæðisins um óvenjulegar aðstæður teljist fullnægt.

Það viðmiðunartímabil sem um ræði í tilviki stefnanda séu almanaksárin 2008, 2009 og 2010. Á þessu tímabili hafi stefnandi stundað nám við Háskólann í Reykjavík, fyrst í frumgreinadeild og síðar í fjármálaverkfræði, en námið hafi hann hafið haustið 2007. Á þessu tímabili hafi hann því í senn verið atvinnulaus og í námi og hafi tekjur hans því verið óvenjulega lágar. Áður en umsækjandi hafi hafið nám hafi hann hins vegar unnið sem smiður og m.a. rekið sitt eigið smíðafyrirtæki. Rétt fyrir slysið hafi hann svo ráðið sig til starfa sem smiður og verkefnastjóri hjá smíðafyrirtækinu [...]. Hefði slysið ekki komið til hefði hann því hafið störf þar þann 1. apríl 2011 og haft föst mánaðarlaun, 450.000 krónur, auk 3.800 króna á klukkustund í yfirvinnukaup. Með vísan til alls þessa og í samræmi við framangreind sjónarmið, sem leggja beri til grundvallar við mat á skilyrðum 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, sé því ljóst að óvenjulegar aðstæður hafi verið hjá stefnanda árin 2008, 2009 og 2010, sbr. fyrra skilyrði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga.

Þá sé, með vísan til framangreinds, einnig ljóst að annar mælikvarði en meðalvinnutekjur síðustu þriggja almanaksára fyrir slys teljist réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola, sbr. annað skilyrði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga.

Stefnandi gerir þá aðalkröfu að við útreikning bóta vegna varanlegrar örorku verði miðað við laun þau sem hann hefði haft samkvæmt ráðningarsamningi við [...]. Telur stefnandi ljóst að tekjur hans samkvæmt ráðningarsamningnum gefi raunhæfa mynd af þeim tekjum sem hann hefði haft ef ekki hefði komið til slyssins. Fyrirliggjandi sé því skýr mælikvarði á það hverjar líklegar framtíðatekjur stefnanda hafi verið þegar hann hafi lent í slysinu.

Í ráðningarsamningnum hafi verið samið um föst mánaðarlaun að fjárhæð 450.000 krónur eða 5.400.000 króna föst árslaun. Þegar tekið sé tillit til verðbreytinga og 8% mótframlags í lífeyrissjóð, séu viðmiðunarlaun 5.483.597 krónur.

Viðmiðunarlaun Stuðull Örorkustig Samtals

5.483.597.- x 11,62400 x 12% 7.648.959.-

Að frádreginni þeirri fjárhæð sem stefndi hafi þegar greitt stefnanda í bætur vegna varanlegrar örorku, sé óbætt tjón vegna varanlegrar örorku stefnanda því 3.881.389 krónur samkvæmt aðalkröfu stefnanda.

Stefnandi gerir þá kröfu til vara að miðað verði við meðallaun verkamanna á árinu 2010, árið fyrir slysið, við útreikning bóta vegna varanlegrar örorku. Í ljósi þess að stefnandi hafi sögu um fulla atvinnuþátttöku, áður en hann hafi hafið nám, og þar sem hann hafi meðal annars unnið árum saman sem smiður, telur hann að hið minnsta sé sanngjarnt að miða við meðaltekjur verkamanna við mat á líklegum framtíðartekjum hans. Stefnandi telur þannig að meðallaun verkamanna geti endurspeglað þær tekjur sem hann hefði haft í framtíðinni, hefði hann haldið fullri starfsorku. Þannig sé varakrafa stefnanda byggð á því að miða eigi við meðallaun verkamanna á árinu 2010 en samkvæmt upplýsingum frá Hagstofu Íslands hafi þær verið 4.344.000 krónur. Þegar tekið sé tillit til verðbreytinga og 8% mótframlags í lífeyrissjóð, séu viðmiðunarlaun 4.411.250 krónur.

Stefnandi hefur sundurliðað varakröfu sína þannig:

Viðmiðunarlaun Stuðull Örorkustig Samtals

4.411.250.- x 11,62400 x 12% 6.153.164.-

Að frádreginni þeirri fjárhæð sem stefndi hefur þegar greitt stefnanda í bætur vegna varanlegrar örorku, sé óbætt tjón vegna varanlegrar örorku stefnanda því 2.385.594 krónur samkvæmt varakröfu stefnanda.

Kröfu um vexti byggir stefnandi á 16. gr. skaðabótalaga, en batahvörf stefnanda hafi verið 7. júní 2011.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á 9. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðbætur, þar sem segi að skaðabótakröfur skuli bera dráttarvexti að liðnum mánuði frá þeim degi er kröfuhafi hafi sannanlega lagt fram þær upplýsingar sem þörf hafi verið á til þess að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta. Ljóst sé að þann 25. júlí 2013 hafi legið fyrir allar upplýsingar sem nauðsynlegar hafi verið til að meta tjónsatvik og fjárhæða bóta, sbr. bótakröfu stefnanda. Dráttarvaxta sé því krafist frá 25. ágúst 2013.

Stefnandi kveðst beina kröfum sínum að stefnda Tryggingamiðstöðinni hf. þar sem bifreiðin [...] hafi á slysdegi verið með lögbundna ábyrgðartryggingu hjá hinu stefnda félagi í samræmi við ákvæði 91. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Kröfum stefnanda sé því réttilega beint að stefnda sem vátryggjanda bifreiðarinnar á slysdegi. Stefnda, Tryggingamiðstöðinni hf., beri því skylda til að greiða stefnanda bætur samkvæmt 1. mgr. 88. gr., 89. gr., 92. gr. og 1. mgr. 95. gr., sbr. 1. mgr. 91. gr., umferðarlaga.

Um lagarök vísar stefnandi til skaðabótalaga nr. 50/1993, með síðari breytingum, laga nr. 30/2004, um vátryggingarsamninga, og umferðarlaga nr. 50/1987.

Kröfu um dráttarvexti byggir stefnandi á lögum nr. 38/2001, um vexti og verðbætur.

Málskostnaðarkröfu byggir stefnandi á 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

Kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun byggir stefnandi á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

IV

Stefndi byggir kröfu sína á því að stefnandi hafi ekki sýnt fram á að skilyrðum 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaganna sé fullnægt þannig að meta verði árslaun hans sérstaklega. Ákvæðum greinarinnar verði því ekki beitt þegar árslaun séu metin við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku stefnanda.

Í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga sé mælt fyrir um það hvað skuli að meginreglu teljast til árslauna við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar sé á hinn bóginn veitt heimild til að víkja frá meginreglunni og skuli árslaun þá metin sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi og ætla megi að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola. Svo ákvæði þessu verði beitt þurfi tjónþoli að sýna fram á að skilyrðum þess sé fullnægt, þ.e. að óvenjulegar aðstæður hafi verið fyrir hendi, að annar mælikvarði á líklegar framtíðartekjur tjónþola sé réttari en sá sem mælt sé fyrir um í 1. mgr. og loks í þriðja lagi hver sá mælikvarði skuli vera.

Náms- og starfsferill stefnanda sé að nokkru rakinn í fyrrgreindri matsgerð H-kk-ef B-kk-ef og S-kk-ef B. H-kk-ef. Þar komi fram að hann hafi lokið grunnskóla 1992 og eftir það verið eitt ár í Kvennaskólanum og síðan eitt ár í Menntaskólanum á Laugarvatni. Honum hafi gengið illa í námi enda þá verið áhugalaus um það. Árið 1994 hafi hann farið út á vinnumarkaðinn og um tíma unnið í byggingarvöruverslun. Eftir það, um þriggja ára skeið, hafi hann unnið hjá rafverktaka og síðan við stálbyggingar. Á árunum 2001 til 2008 kveðst stefnandi hafa rekið eigið smíðafyrirtæki. Að því loknu hafi hann stundað nám við frumgreinadeild Háskólans í Reykjavík og í janúar 2009 hafi hann hafið nám í fjármálaverkfræði við sama skóla. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hafi hann um mitt ár 2012 lokið 156 einingum af 180 til að geta útskrifast með B.Sc. gráðu í greininni. Þá sé þess getið í áðurnefndri matsgerð að stefnandi hafi, þegar hann lenti í umferðarslysinu, verið búinn að ráða sig í vinnu hjá fyrirtækinu [...], eignarhaldsfélagi, sem eigi fasteignir, en ráðningarsamningur hafi verið undirritaður 20. febrúar 2011. Ráðgert hafi verið að hann myndi hefja störf 1. apríl sama ár og hafi hann ætlað að vinna samhliða náminu og út sumarið. Vinnan hafi síðan átt að þróast samhliða náminu, eins og segi í matsgerð. Vegna slyssins hafi ekkert orðið af áformum hans um að hefja störf hjá [...].

Samkvæmt fyrirliggjandi skattframtölum árin 2009 til 2011 hafi stefnandi engar launatekjur haft árið 2008, 123.847 krónur á árinu 2009 og á árinu 2010 hafi hann haft 138.540 krónur í launatekjur auk þess sem hann hafi reiknað sér endurgjald við eigin atvinnurekstur að fjárhæð 600.000 krónur og hafi haft hreinar tekjur af eigin atvinnurekstri að fjárhæð 135.225 krónur. Í áðurgreindri matsgerð komi fram að stefnandi hafi ekki aflað neinna launatekna á árinu 2012. Að öðru leyti liggi ekki fyrir gögn í málinu um launatekjur stefnanda á starfsævi hans.

Eins og rakið sé í fyrirliggjandi matsgerð kveðst stefnandi hafa ráðgert að starfa hjá fyrirtækinu [...] vorið 2011 samhliða námi og síðan út sumarið það ár. Ekki verði ráðið með neinni vissu að með fyrirtækinu [...] sé átt við fyrirtækið [...] sem stefnandi byggir á í málatilbúnaði sínum að hann hafi ætlað að hefja störf hjá vorið 2011. Hvað sem því líði þá hafi stefnandi aldrei hafið störf hjá þessu fyrirtæki. Vinnusamband hafi því aldrei komist á milli stefnanda og fyrirtækisins og sé fráleitt að ætla að stefnandi myndi starfa til frambúðar hjá fyrirtækinu. Þá liggi engin gögn fyrir í málinu sem veiti öruggar upplýsingar um [...], svo sem um eðli og umfang rekstrar þess, starfsmannahald og starfsmannaveltu. Af þessum sökum sé af og frá að með vísan til ráðningarsamnings þess sem liggur fyrir í málinu teljist líklegt að framtíðartekjur stefnanda muni nema 450.000 krónum á mánuði eða 5.400.000 krónum á heilu ári.

Engin gögn liggi fyrir um atvinnuþátttöku stefnanda á árinu 2008 eða fyrr. Þannig liggi engin gögn fyrir um rekstur smíðafyrirtækis þess sem stefnandi kveðst hafa rekið á árunum 2001 til 2008 né hverra tekna hann hafi aflað af þeim rekstri.

Í ljósi alls þess sem að framan greinir sé ósannað að óvenjulegar aðstæður hafi skapast hjá stefnanda varðandi öflun atvinnutekna við það að hefja nám á árinu 2008 í frumgreinadeild Háskólans í Reykjavík. Það sé því fjarri lagi að stefnandi hafi sýnt fram á að skilyrðum 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaganna sé fullnægt þannig meta skuli árslaun hans sérstaklega. Ákvæðum greinarinnar verði því ekki beitt þegar árslaun séu metin við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku stefnanda.

Af gögnum málsins verði ekki annað ráðið en að stefnandi hafi um árabil, áður en hann hóf námið í Háskólanum í Reykjavík, nýtt vinnugetu sína að verulegu leyti þannig að hann hafi haft takmarkaðar vinnutekjur, sbr. 8. gr. skaðabótalaganna. Við þessar aðstæður beri í samræmi við dómafordæmi að miða árslaun stefnanda við þau lágmarkslaun sem tilgreind séu í 3. mgr. 7. gr. laganna, eða 1.200.000 krónur. Árslaun þessi nemi 2.701.000 krónum eftir að þau hafa verið leiðrétt samkvæmt lánskjaravísitölu frá gildistöku laganna til þess tímamarks er heilsufar stefnanda hafi verið orðið stöðugt, eða til júnímánaðar 2011, sbr. 15. gr. laganna. Ekki sé um það deilt að stuðull við útreikning bótanna, sbr. 6. gr. laganna, skuli vera 11,624. Nemi tjón stefnanda vegna varanlegrar örorku því 3.767.570 krónum (2.701.000 x 11,624 x 12%) og þá fjárhæð hafi stefndi innt af hendi til stefnanda auk vaxta og innheimtuþóknunar að meðtöldum virðisaukaskatti. Með þessum bótum hafi stefnandi fengið tjón sitt að fullu bætt lögum samkvæmt. Með því að ósannað sé að stefnandi eigi rétt til frekari bóta fyrir varanlega örorku en hann hafi þegar fengið greitt verði ekki hjá því komist að sýkna stefnda af kröfum hans. Er aðalkrafa stefnda á því reist.

Varakröfu sína um verulega lækkun dómkrafna stefnanda byggir stefndi á því að bæði aðalkrafa stefnanda og varakrafa hans, um bætur fyrir varanlega örorku séu of háar og eigi sér ekki lagastoð.

Jafnvel þótt fallist yrði á að miða bæri við önnur árslaun við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku en gert hafi verið við uppgjörið í ágúst 2013 þá sé engu að síður fjarri lagi að sýnt hafi verið fram á að viðmiðunarlaun þau sem stefnandi byggi aðalkröfu sína á séu réttur mælikvarði á þau laun sem hann hefði haft til frambúðar. Vísast um það til þess sem að framan greini varðandi sýknukröfu stefnda.

Engin gögn liggi fyrir í málinu um atvinnuþátttöku stefnanda eftir að hann hafi horfið frá námi á árinu 1994 þar til hann lenti í slysinu 7. mars 2011 né heldur hverra atvinnutekna hann hafi aflað á þessu tímabili, þ. á m. á árunum 2001 til 2008 er hann kveðist hafa rekið eigið smíðafyrirtæki. Það sé því alls ekki svo að sýnt sé fram á að hann hafi skapað sér tekjusögu þannig að óvenjulegar aðstæður hafi verið fyrir hendi á slysdaginn. Þegar til þessa sé litið, svo og þess að stefnandi hafi verið tæplega 35 ára gamall þegar slysið varð, verði ekki séð að grundvöllur sé að lögum til að miða líklegar framtíðartekjur hans við ætluð meðallaun tiltekinnar starfsstéttar, svo sem meðaltekjur verkamanna eins og stefnandi byggi á í varakröfu sinni.

Árslaun til ákvörðunar bóta fyrir varanlega örorku geti í tilviki stefnanda því aðeins orðið hærri en þau lágmarkslaun sem getið sé um í 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaganna að fyrir liggi einhver skýr gögn um atvinnuþátttöku og atvinnutekjur hans áður en hann slasaðist og þá eftir atvikum metin að álitum.

Stefndi telur að engin fullnægjandi sönnunargögn hafi verið lögð fram um þær viðmiðunartekjur sem stefnandi byggi á í aðalkröfu sinni eða varakröfu. Við svo búið sé ekki unnt að taka kröfurnar til greina. Því sé ekki skilyrði til að dæma dráttarvexti fyrr en frá dómsuppsögudegi, ellegar einum mánuði eftir að fullnægjandi sönnunargögn hafi verið lögð fram um líklegar framtíðartekjur hans, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.

Stefndi byggir kröfu sína um málskostnað, bæði í aðalkröfu og varakröfu, á 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

V

Málsaðilar deila hvorki um málsatvik né bótaábyrgð heldur snýst ágreiningur þeirra einungis um það við hvað skuli miða fjárhæð bóta fyrir varanlega örorku. Stefndi telur að miða skuli við 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og hefur þegar greitt stefnanda bætur samkvæmt því, en stefnandi telur að árslaun skuli metin sérstaklega, sbr. 2. mgr. sömu greinar.

Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga skulu árslaun til ákvörðunar bóta teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs síðustu þrjú almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð, og í 3. mgr. greinarinnar er kveðið á um lágmarkstekjuviðmiðun. Samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skal hins vegar meta árslaun sérstaklega þegar óvenjulegar aðstæður eru fyrir hendi og ætla má að annar mælikvarði sé réttari á líklegar framtíðartekjur tjónþola.

Stefnandi var tæplega 35 ára þegar hann varð fyrir slysinu í mars 2011. Hann var þá í námi í fjármálaverkfræði í Háskólanum í Reykjavík og samkvæmt framlögðu vottorði um skólavist, dagsettu 26. júní 2012, hafði hann verið þar í námi í fjármálaverkfræði frá vorinu 2009. Fram kemur í sama vottorði að hann hafði þá lokið 156 einingum af 180 til að geta útskrifast með BSc í fjármálaverkfræði. Þar áður hafi hann stundað nám í frumgreinadeild frá hausti 2007, þar sem hann hafi ekki verið með stúdentspróf. Áður en stefnandi fór í nám hafði hann starfað við ýmis almenn verkamannastörf. Hann stofnaði fyrirtæki með bróður sínum árið 2004, en þar kveðst hann hafa unnið við smíðar. Þeir hafi selt fyrirtækið í byrjun árs 2008. Auk þess vann hann við ráðgjöf og sölu trygginga á kvöldin meðfram námi.

Eins og að framan greinir, sbr. 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, skulu árslaun til ákvörðunar bóta teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola síðustu þrjú almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð. Viðmiðunarárin í máli þessu eru árin 2008, 2009 og 2010. Stefndi gerði upp bætur til stefnanda á þessum grundvelli og var miðað við lágmarkslaun, sbr. 3. mgr. 7. gr., þar sem tekjur stefnanda á viðmiðunartímabilinu voru lægri en þeim nam.

Samkvæmt gögnum málsins var atvinnuþátttaka stefnanda stöðug frá því að hann hóf störf og þar til hann hóf nám á árinu 2007. Hann virðist alltaf hafa verið í vinnu og er ekki ástæða til að ætla annað en að svo muni vera áfram. Er því fallist á með stefnanda að aðstæður hans hafi verið óvenjulegar á viðmiðunartímabilinu, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, og að árslaun hans á því tímabili sé ekki réttur mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hans.

Stefnandi byggir aðalkröfu sína á því að hann hefði starfað hjá fyrirtækinu [...] og þegið þar laun að fjárhæð 450.000 krónur á mánuði. Hefur stefnandi lagt fram ráðningarsamning þess efnis, dagsettan 20. febrúar 2011. Samkvæmt þeim samningi skyldi hann annast um almenna smíðavinnu hjá fyrirtækinu og hafa almenna umsjón með öðrum starfsmönnum fyrirtækisins, sem og önnur tilkallandi störf sem tengdust rekstri fyrirtækisins. Þrátt fyrir að fyrir liggi, samkvæmt framlögðum gögnum úr stagreiðsluskrá, að stefnandi hefur unnið hjá þessu fyrirtæki frá því í mars 2014 þykir það viðmið ekki tækt sem mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hans. Með hliðsjón af atvinnusögu stefnanda þykir hins vegar rétt að ákvarða stefnanda bætur miðað við meðaltekjur verkamanna, eins og varakrafa stefnanda hljóðar á um. Samkvæmt því verður fallist á varakröfu stefnanda, en ekki er tölulegur ágreiningur með aðilum. Þá verður fallist á vaxtakröfu stefnanda, en ekki þykir ástæða til að miða upphafsdag vaxta við síðara tímamark.

Stefnandi hefur gjafsókn. Málflutningsþóknun lögmanns hans er ákveðin 800.000 krónur og greiðist hún úr ríkissjóði. Stefnda verður gert að greiða 800.000 krónur til ríkissjóðs.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., greiði stefnanda, A, 2.385.594 krónur að viðbættum 4,50% vöxtum, samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 7. júní 2011 til 25. ágúst 2013 og dráttarvöxtum, samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun, 800.000 krónur.

Stefndi greiði 800.000 krónur í málskostnað til ríkissjóðs.

H-kvk-nf Þ-kvk-nf