E-13650/2009

Mál þetta var höfðað 4. desember 2009 og dómtekið 13. september sl. Stefnandi er JK smiðir ehf., Búagrund 12a, 116 Reykjavík en stefndi er K-kk-nf T-kk-nf, Iðunnarbrunni 3, 113 Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 5.602.053 krónur auk áfallandi dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 12. mars 2009 til greiðsludags ásamt vaxtavöxtum sem leggist við höfuðstól á 12 mánaða fresti. Jafnframt krefst stefnandi þess að stefnda verði gert að greiða málskostnað í samræmi við hagsmuni málsins, vinnu málflytjanda og annan kostnað af málinu auk lögmælts virðisaukaskatts. Einnig er þess krafist að dráttarvextir leggist á málskostnaðarkröfu í samræmi við ákvæði laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og leggist við höfuðstól hennar á tólf mánaða fresti.

Stefndi krefst þess að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að kröfur stefnanda verði verulega lækkaðar. Þá krefst stefndi málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda.

I.

Aðilar málsins gerðu með sér munnlegan samning um vinnu stefnanda við byggingu húss stefnda að Iðunnarbrunni 3, Reykjavík. Stefnandi heldur því fram að stefndi skuldi honum stefnufjárhæðina vegna vinnu við bygginguna sumarið 2008 og fram yfir miðjan nóvember það ár auk útlagðs kostnaðar vegna efniskaupa. Stefnandi kveðst hafa gefið út reikninga fyrir aðkeyptri vinnu og útlögðum kostnaði vegna efniskaupa, samtals að fjárhæð 12.925.319 krónur með virðisaukaskatti, og þar af skuldi stefndi honum 5.602.053 krónur. Samkvæmt sundurliðun reikninganna nemi útlagður kostnaður vegna efniskaupa til húsbyggingarinnar 6.228.797 krónum með virðisaukaskatti en kostnaður vegna vinnu nemi 6.689.052 krónum.

Stefnandi heldur því fram að hann og stefndi hafi samið um ákveðið einingarverð á vinnu og að stefndi skyldi njóta afsláttarkjara stefnanda á efni í bygginguna án nokkurrar álagningar frá honum. Stefndi mótmælir því alfarið sem röngu að samið hafi verið um einingarverð vegna vinnu. Aðilar hafi samið munnlega um fasta fjárhæð, 7.600.000 krónur, fyrir verkið áður en vinna hófst. Stefndi heldur því fram að stefnandi hafi gert honum munnlegt tilboð að fjárhæð 7.600.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, sem hafi tekið til allrar vinnu stefnanda og efniskaupa við uppsteypu út- og milliveggja, milliplatna milli fyrstu og annarrar hæðar og loftaplötu, í húsi hans. Stefndi kveðst hafa tekið tilboði stefnanda sökum þess að það hafi hljóðað upp á lægri fjárhæð en skriflegt tilboð sem hann hafði þá þegar fengið frá Byggingarfélaginu Hringi ehf. að fjárhæð 7.800.000 krónur. Stefndi hefur lagt fram þetta tilboð sem er tímasett í mars 2008. Þar kemur fram að Byggingafélagið Hringur ehf. geri K-kk-þgf T-kk-þgf tilboð í uppsteypu á veggjum ásamt milliplötu og loftaplötu við Iðunnarbrunn3, Reykjavík. „Tilboðið er 7,800.00.-/mvsk“ og enn fremur segir að innifalið í tilboðinu sé öll vinna við verkið. „Allt efni þar með talið steypa og kambstál. Uppsláttur á steypum innveggjum og útveggjum ásamt milliplötu og loftaplötu.“

Stefndi segir að stefnandi hafi óskað eftir því að stefndi myndi greiða honum 1.000.000 króna áður en verkið hæfist sem stefndi greiddi 20. ágúst 2008. Í kjölfarið hófst vinna við verkið og stefndi gerði stefnanda reikninga eftir framvindu, þann fyrsta 10. september og þann síðasta 30. október 2008, samtals að fjárhæð 7.323.866 krónur. Óumdeilt að þeir hafa allir verið greiddir af stefnda. Síðustu greiðslur stefnda til stefnanda áttu sér stað í byrjun nóvember 2008 en stefnandi hvarf frá verkinu um miðjan nóvember sama ár vegna ágreinings aðila um greiðslur fyrir verkið. Þá var uppsteypu loftaplötu ólokið.

J-kk-nf J-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, gaf skýrslu fyrir dóminum og sagði m.a. að sonur hans, K-kk-nf V-kk-nf J-kk-nf, hefði annast samningsgerðina við stefnda og konu hans. Hann kvaðst hafa gefið syni sínum heimild fyrir 8,4 milljónum króna fyrir vinnu en endirinn hefði verið sá að fjárhæðin hefði farið niður í 7,6 milljónir króna fyrir vináttu sakir. Hann kvaðst ekki vera klár á hvað þau hefðu samið um í tímakaup en það hefði verið kaupið sem þeir hefðu unnið á og engar athugsemdir hefðu verið gerðar við það þegar reikningar komu fram. Fram kom hjá honum að hann hefði vitað að stefndi hefði fengið annað tilboð í verkið en að öðru leyti vissi hann ekki um það.

Stefndi bar m.a. fyrir dóminum að sonur framkvæmdastjóra stefnanda, K-kk-nf V-kk-nf, hefði komið með tilboð upp á 8,4 milljónir króna. Stefndi sagði K-kk-nf V-kk-þf hafa vitað að stefndi hefði viljað fá eina tölu í verkið, þ.e.a.s. uppsteypt hús, efni og vinna, eina tölu. Stefndi kvaðst hafa sagt honum að hann væri kominn með lægra tilboð, sem hljóðaði upp á 7,8 milljónir króna fyrir efni og vinnu og með öllu. K-kk-nf V-kk-nf hefði lækkað sig niður í 7,6 milljónir króna. Stefndi kvaðst hafa hringt aftur í hann spurt hvort hann gerði sér ekki alveg fullkomlega grein fyrir því að þetta væri efni og vinna með virðisaukaskatti; ein tala, uppsteypt hús.

K-kk-nf V-kk-nf J-kk-nf, starfsmaður stefnanda sonur framkvæmdastjóra stefnanda, bar fyrir dóminum að eiginkona stefnda hefði samið við sig um að byggja hús, Iðunnarbrunn 3, og klára til „fokheldis“. Samið hefði verið um tímaverð/tímagjald sem hefði ekki átt að fara hærra en 7,6 milljónir. Hann sagði að innifalið í því hefði verið vinna, en ekkert efni. Aðspurður sagði hann að ekki hefði verið rætt um í aðdraganda samningsgerðar hvaða efni þyrfti í húsið, hvorki hefði verkið verið efnistekið né kostnaður áætlaður. Rætt hefði verið um að efnið yrði tekið í gegnum reikninga stefnanda til þess að stefndi og eiginkona hans nytu bestu mögulegu kjara og afsláttar. Hann neitaði því að sér hefði verið kunnugt um að stefndi hefði fengið tilboð í sama verk frá Byggingarfélaginu Hringi. Aðspurður sagði hann að ekki hefði verið rætt um hvað verkið myndi í heild kosta, heldur bara vinnuliðurinn. Ekki hefði verið áætlað af hálfu stefnanda hvað verkið myndi kosta þegar upp væri staðið.

H-kvk-nf D-kvk-nf K-kvk-nf, eiginkona stefnda, bar fyrir dóminum að hún og stefndi hefðu verið komin með skriflegt tilboð frá byggingafélaginu Hring sem hefði hljóðað upp á 7,8 milljónir króna með efni, vinnu og virðisaukaskatti. K-kk-nf V-kk-nf hefði beðið þau að bíða með að taka tilboðinu, af því að hann hefði langað að gera tilboð í þetta verk líka. Hann hefði síðan gert þeim tilboð upp á 7,6 milljónir króna með efni og vinnu. Það hefði sérstaklega verið tekið fram. Aðspurð játaði hún því að K-kk-nf V-kk-nf hefði vitað af fyrra tilboðinu. Þau hefðu sagt honum frá því að þau væru með annað tilboð og K-kk-nf V-kk-nf hefði ætlað, eins og hann orðaði það, að „matsa“ það.

H-kk-nf Þ-kk-nf H-kk-nf, smiður og flugvirki, kom fyrir dóminn og staðfesti að hann hefði gert stefnda framangreint tilboð að fjárhæð 7,8 milljónir króna fyrir hönd byggingarfélagsins Hrings ehf. Aðspurður sagði hann að í tilboðinu hefði falist efni og vinna, nánar tiltekið uppsláttur á húsinu, útveggjum, innveggjum, stiga og plötum. Efni, vinna og virðisaukaskattur hefðu verið innifalin. Aðspurður hvernig fjárhæðin hefði verið fundin sagði vitnið að um væri að ræða einingaverð sem hann hefði reiknað út. Hann neitaði því að verðið væri óeðlilega lágt. Þetta hefði bara verið verðið sem hefði verið í gangi á þessum tíma. Hann hefði fengið teikningar hjá stefnda og þetta væri það sem hefði komið út úr því. Nánar spurður um einingaverðið sagði vitnið að það væri bara það sem hvað kostaði að slá upp hverjum fermetra fyrir sig með efni og vinnu. Hann hefði stuðst við byggingarlykil Hannarr sem væri yfirleitt of dýr í steypum. Vitnið svaraði því játandi að hann hefði verið með lægra verð en kæmi fram hjá Hannarri en hans verð hefði verið verðið sem hefði verið gegnumgangandi á markaðnum.

II.

Stefnandi byggir kröfuna á meginreglu íslensks samninga- og kröfuréttar að samninga beri að efna, einkum reglum um efndir fjárskuldbindinga og skuldbindingagildi samninga og ákvæðum samningalaga nr. 7/1936. Stefndi sé bersýnilega í vondri trú þegar hann neiti að efna samninginn á þeirri forsendu að umsamið hafi verið að stefnandi fengi greiddar alls 7.600.000 krónur fyrir vinnu sína og að inni í þeirri fjárhæð væri allt efni sem nota ætti í bygginguna. Enda standi útlagður efniskostnaður einn nú í 6.689.052 krónum með virðisaukaskatti á afsláttarkjörum og sé þá allur vinnuliðurinn eftir. Af málsatvikum öllum sem og gögnum málsins megi vera fullljóst að stefnda hafi aldrei getað dulist að útlagðan kostnað vegna efniskaupa hafi honum borið að endurgreiða stefnanda málsins.

Kröfu um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001, sbr. 1. mgr. 6. gr. laganna um vexti og verðtryggingu. Þá er krafa stefnanda um málskostnað byggð á ákvæðum XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, einkum ákvæðum 129. og 130. gr.

Við aðalmeðferð málsins hélt stefnandi því einnig fram að skoða yrði hvað teldist sanngjarnt verð, sbr. 28. gr. laga um þjónustukaup nr. 42/2000 og 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Þá reifaði hann enn fremur þau sjónarmið að ef dómurinn kæmist að þeirri niðurstöðu að efni hefði verið innifalið í tilboði stefnanda þá hefði slíkur samningur komist á án vitundar og vilja stefnanda. Því bæri að víkja honum til hliðar samkvæmt 32. og 36. gr. samningalaga enda væri hann þá bersýnilega óeðlilegur og ósanngjarn.

Stefndi mótmælir öllum málsástæðum stefnanda. Stefnandi sé bundinn af samningnum sem aðilar hafi gert á grundvelli tilboðs stefnanda samkvæmt meginreglum samningaréttarins um skuldbindingargildi samninga. Engu máli geti skipt í þessu sambandi þótt samningurinn og tilboð stefnanda hafi verið munnlegt. Slíkur samningur hafi sama skuldbindingargildi og skriflegur samningur. Stefndi byggir á því að stefnandi verði að bera hallann af því að hafa ekki útbúið skriflegan samning eða sett fram tilboð sitt með skriflegum hætti, fyrst stefnandi byggir á því að samið hafi verið um sérstakt einingarverð, á meðan reikningar hans eru gefnir út með vísan til tilboðsins. Stefndi hafi að fullu greitt stefnanda fyrir vinnu hans. Fjárhæðin sem stefnandi krefji hann um hafi farið langt umfram umsamið verð.

Stefndi bendir á að reikingar stefnanda séu allir án sundurgreiningar bæði hvað varðar vinnulið og efni. Þvert á móti sé sérstaklega tekið fram að fjárhæðir séu samkvæmt tilboði. Það sé ólíklegt að stefnandi hafi tiltekið sérstaklega á reikningum sínum að unnið sé samkvæmt tilboði ef ekkert tilboð hefði legið fyrir í verkið. Þá hafi stefnandi skilað sérstökum dagskýrslum vegna verka sem tilboð hans hafi ekki tekið til, s.s. dagskýrslum vegna rafmagnsvinnu til stefnda í ágústmánuði, sem stefnandi hafi rukkað stefnda sérstaklega um á útgefnum reikningum. Þetta skjóti stoðum undir það að stefnandi hafi í upphafi gert stefnda tilboð í verkið og hafi því ekki ætlað að vinna það samkvæmt einingarverði, líkt og hann fullyrði í dag.

Tilboðsfjárhæð sé 7.600.000 krónur en samtals nemi allir reikningar stefnanda 12.925.919 krónum og þá eigi eftir að taka tillit til uppsteypu þaksins, sem stefnandi framkvæmdi ekki og hafi því ekki gefið út reikning vegna. Hefði stefnandi lokið við verkið væri fjárhæð reikninga hans því um 14.000.000 króna eða nær tvöföld sú fjárhæð sem hann hafi boðið í verkið. Það sé því ljóst að fjárhæðin hafi farið langt umfram umsamið verð og geti stefndi enga ábyrgð borið á því. Hafi stefnandi misreiknað tilboðsfjárhæðina í upphafi þá verði hann að bera allan halla af slíkum útreikningum. Fyrir liggi að stefndi hafi einnig fengið tilboð frá Byggingarfélaginu Hringi ehf. í sama verk sem hafi hljóðað upp á 7.800.000 krónur og því verði ekki annað séð en að tilboð stefnanda hafi verið eðlilegt þegar það hafi verið gert.

Því er mótmælt af hálfu stefnda að með fyrirvaralausum greiðslum á útgefnum reikningum stefnanda hafi falist einhvers konar samþykki á greiðslu reiknings, sem gefinn hafi verið út. 12. febrúar 2009, líkt og stefnandi ýi að í stefnu. Slík sjónarmið séu fráleit enda hafi stefndi staðið í þeirri trú að hann væri að greiða samkvæmt framvindu verksins og samkvæmt tilboði, eins og reikningarnir hafi borið með sér. Þegar stefndi hafi greitt síðasta reikninginn þann 3. nóvember 2008 hafi hann verið búinn að greiða nánast alla tilboðsfjárhæðina þrátt fyrir að vinnu við þakið væri enn ólokið. Stefndi hafi því á þeim tíma talið að hann væri búinn að greiða umfram skyldu, miðað við framvindu verksins. Það hafi því komið honum í opna skjöldu þegar stefnandi hafi tjáð honum að hann þyrfti að greiða um 5.000.000 króna til viðbótar svo unnt væri að ljúka verkinu.

Varakrafa stefnda er byggð á þeirri málsástæðu að umkrafin fjárhæð stefnanda sé alltof há og ósanngjörn. Tilboð stefnanda í verkið hafi verið 7.600.000 krónur í verkið en samtals nemi krafa hans á hendur stefnda 12.925.919 krónur. Þetta sé alltof hátt endurgjald fyrir umsamið verk og í engu samræmi við tilboð Byggingarfélagsins Hrings ehf. í sama verk. Ástæða þess að stefndi hafi tekið tilboði stefnanda hafi verið sú að tilboð hans hafi verið lægra en tilboð byggingarfélagsins. Hefði hann vitað að fjárhæðin ætti eftir að nær tvöfaldast þá hefði hann að sjálfsögðu aldrei gengið að því. Loks mótmælir stefndi dráttarvaxtakröfu stefnanda, þ. á m. upphafsdegi dráttarvaxta.

Um lagarök fyrir kröfu um sýknu og til vara lækkun kröfu stefnanda vísar stefndi til meginreglna samninga- og kröfuréttarins um skuldbindingargildi samninga og ákvörðun endurgjalds fyrir söluhlut, sbr. m.a. 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup og 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um dráttarvexti vísar stefndi til laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um kröfuna um málskostnað vísar stefnandi til ákvæða í XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Við aðalmeðferð gerði lögmaður stefnda grein fyrir því að stefndi hefði greitt stefnanda samtals 7.823.866 krónur vegna verksins, en ekki 7.323.806 krónur eins og byggt væri á greinargerð hans. Lögmaður stefnda benti einnig á að fjárhæð reikninganna vegna efniskaupa, sem stefndi hefði lagt fram, næmi samtals 4.544.591 krónur og væri því 1.684.760 krónum lægri en fjárhæðin sem stefnandi hefði krafið stefnda um vegna efniskostnaðar. Þessu til stuðnings vísaði hann til yfirlita í málinu um greiðslur stefnda og eigin útreikning. Stefnandi mótmælti þessu og hélt því fram að um væri að ræða nýjar málsástæður sem væru of seint fram komnar. Umræddir reikningar voru lagðir fram af hálfu stefnanda við þingfestingu málsins og þegar stefndi lagði fram greinargerð sína fylgdu með staðfestingar um greiðslur stefnda inn á bankareikning stefnda, samtals að fjárhæð 7.735.990 krónur, en í þinghaldi þann 13. september 2009 lagði hann fram staðfestingu um greiðslu að fjárhæð 87.876 krónur. Upplýsingar um þá fjárhæð lágu hins vegar fyrir í yfirliti sem stefnandi hafði lagt fram við þingfestingu málsins. Stefndi hafði því tilefni til að koma þessum útreikningum og sjónarmiðum um þýðingu þeirra að í greinargerð sinni. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 verður því að telja þessar málsástæður of seint fram komnar og koma þær því ekki til frekari skoðunar.

III.

Ágreiningur aðila lýtur að uppgjöri fyrir verk sem stefnandi tók að sér fyrir stefnda með munnlegum samningi. Þeir deila um hvernig samið hafið verið um greiðslur fyrir það, nánar tiltekið hvort tilboð stefnanda hafi tekið bæði til vinnu og efnis auk virðisaukaskatts og umsamið verð fyrir það sé 7.600.000 krónur, eins og stefndi heldur fram eða að stefndi skyldi greiða stefnanda ákveðið einingarverð fyrir vinnu og enn fremur efniskostnað, eins og stefnandi heldur fram. Vitnin sem komu fyrir dóminn gátu ekki borið um samninga aðila af eigin raun en T-kk-nf E-kk-nf, faðir stefnda, og F-kk-nf B-kk-nf báru að þeir hefðu heyrt K-kk-þf V-kk-þf J-kk-þf, son framkvæmdastjóra stefnanda, segja að hann ætlaði að komast undir hitt tilboðið sem hefði verið að fjárhæð 7,8 milljónir króna. Koma því til skoðunar reikningarnir sem stefnandi hefur gert stefnda vegna verksins, forsendur þeirra og skýringar framkvæmdastjóra og starfsmanns stefnanda á þeim fyrir dóminum.

Stefnandi byggir dómkröfuna á reikningi nr. 65, dagsettum 12. feb. 2009, samtals að fjárhæð 5.602.053 krónur. Samkvæmt reikningnum er fjárhæðin sundurliðuð í tvo þætti, annars vegar: „útseld vinna“, magn 1,00, „Ein.verð“ 267.649,00, upphæð 267.649,00 og hins vegar „Efni“, magn 1,00, „Ein.verð“ 4.231.992. Samtals upphæð án „vsk.“ 4.499,641,00 og með „vsk.“ samtals 5.602.053,00.

Áður eða á tímabilinu september til nóvember 2008 hafði stefndi greitt stefnanda samkvæmt fimm reikningum sem stefnandi gaf út vegna verksins árið 2008. Þeim reikningum verður nú lýst nánar.

Samkvæmt reikningi nr. 48, dags. 10. sept. 2008, krefur stefnandi stefnda um samtals 2.447.694 krónur með virðisaukaskatti, „Uppsteypa Iðunnarbrunnur 3“, sem sundurliðast í „Útseld vinna skv tilboði 1 áf“ magn 465, ein.verð 3.630,00, upphæð 1.687.950,00; „Efni skv tilboði 1. áf“, magn 1,00, 119.278,70, upphæð 119.279,00; „Aukaverk vinna raflögn“, magn 24,00, ein.verð 3.630,00, upphæð 87.120,00; „Aukaverk efni“, magn 1,00, ein.verð 71.669,90, upphæð 71.670.

Samkvæmt reikningi nr. 49, dags. 10. sept. 2008, krefur stefnandi stefnda samtals um 49.753 krónur með virðisaukaskatti, „Iðunnarbrunnur 1-3“, sem sundurliðast í „Vinna við millivegg“, magn 6,00, ein.verð 3.630, upphæð 21.780 og „Efni, múrplötur og festingar“, magn 1,00, ein.verð 18.181,50, upphæð 18.182,00.

Samkvæmt reikningi nr. 50, dags. 29. sept. 2008, krefur stefnandi stefnda samtals um 2.294.353 krónur með virðisaukaskatti, „Uppsteypa Iðunnarbrunnur 3“, sem sundurliðast í „Útseld vinna skv tilboði 1 áf“ magn 480,00, ein.verð 3.630,00, upphæð 1.742.400; „Aukaverk vinna raflögn“, magn 18,50, ein.verð 3.630,00, upphæð 67.155; „Aukaverk efni ein.plast“, magn 1,00, ein.verð 5.630,50, upphæð 5.613,00; akstur, magn 3,00, ein.verð 1.000,00, upphæð 3.000,000 og „Efni vegna tilboðs“, magn 1,00, ein.verð 24.668,00, upphæð 24.668,00.

Samkvæmt reikningi nr. 54, dags. 30. okt. 2008, krefur stefnandi stefnda samtals um 87.876,00 krónur með virðisaukaskatti, „Iðunnarbrunnur“, sem sundurliðast í „vinna við millivegg“, magn 12,00, ein.verð 3.630,00; „Vinna við millivegg“, magn 1,00, ein.verð 25.522,90 og akstur, magn 1,00, ein.verð 1.500,00.

Samkvæmt reikningi nr. 55, dags. 30. okt. 2008, krefur stefnandi stefnda samtals um 1.326.765,00 krónur með virðisaukaskatti, „Uppsteypa Iðunnarbrunnur 3“, sem sundurliðast í „Útseld vinna skv. tilboði 1 áf“, magn 365,50, ein.verð 3.630,00; „Aukaverk vinna raflögn“ magn 35,50, ein.verð 3.630,00,; „Aukaverk vinnupallaefni“, magn 1,00, ein.verð 65.771,00; akstur magn 1,00, ein.verð 1.500,00 og „Efni vegna tilboðs“, magn 1,00, ein.verð 440.303,60.

Kröfu sinni til stuðnings hefur stefnandi, auk reikningsins frá 12. febrúar 2009, sem dómkrafan byggir á, lagt fram ljósrit ýmissa reikninga á hendur honum vegna kaupa á efni o.fl. eins og segir í stefnu. Í stefnu er hvorki gerð grein fyrir þessum reikningum né bera allir þeirra með sér að vera vegna kaupa á efni fyrir byggingu stefnda, auk þess sem með sumum þeirra er krafist greiðslu vegna kostnaðar sem ekki telst efni, s.s. einstaka reikningar þar sem stefnandi er krafinn um greiðslu fyrir leigu eða efni. Þá hafa reikningarnir fimm sem stefnandi gaf út á hendur stefnda árið 2008, og stefndi hefur þegar greitt, ekki að geyma tilvísun í nokkurn þessara reikninga. Loks liggur heldur ekki fyrir af hálfu stefnanda hvaða efni hefur þegar verið greitt af hálfu stefnda með greiðslu reikninganna fimm frá árinu 2008.

J-kk-nf J-kk-nf, framkvæmdastjóri stefnanda, var m.a. spurður hvort hver einhver ástæða væri fyrir því að ekki væri hægt að sjá af reikningunum hvaða efniskostnað væri verið krefjast greiðslu fyrir. Svar hans var: „Ja það er yfirleitt ekki vani“. Aðspurður hvernig stæði á því orðlagi reikninganna, að krafist væri greiðslu fyrir útselda vinnu samkvæmt tilboði og efni samkvæmt tilboði, svaraði framkvæmdastjóri stefnanda „við litum á þetta sem nokkurs konar tilboð í sambandi við vinnuna en hitt eru mistök af endurskoðanda að setja efnið þarna inn líka sem tilboð“. Aðspurður hvort stefnandi hefði litið svo á að um tilboð væri að ræða vegna vinnu svaraði hann að þetta hefði verið samkomulagsatriði, hvort sem það hefði nú verið orðað sem tilboð og annað. Það hefði verið til aðgreiningar frá verkþáttum sem stefndi hefði beðið þá um að vinna sér, sem ekki hefðu tilheyrt þessu.

Framkvæmdastjóri stefnanda var einnig spurður sérstaklega um reikninginn sem stefnandi byggir dómkröfur sínar á, þ.e. framangreindan reikning sem gefinn var út 12. febrúar 2009. Nánar tiltekið hvort fjárhæðin 267.649 krónur væri tímagjald fyrir eina klukkustund eða hvernig þessi fjárhæð var fundin út. Framkvæmdastjórinn sagði endurskoðandann hafa sett þetta þannig upp, hann hefði gefið endurskoðandanum upp tíma. Þá kom einnig fram hjá framkvæmdastjóranum að haldnar hefðu verið vinnuskýrslur vegna aukaverkanna sem stefnandi vann fyrir stefnda en ekki hin verkin, um það hefði bara verið haldin dagbók.

K-kk-nf V-kk-nf J-kk-nf starfsmaður stefnanda og sonur framkvæmdastjórans bar að hann hefði ekki komið nálægt reikningagerðinni. Fram kom hjá honum að ekki hefðu verið haldnar dagskýrslur um verkið. Það hefðu verið skrifaðir tímar en ekki sérstaklega eins og í rafmagnsvinnunni.

Reikningurinn sem stefnandi byggir dómkröfur sínar á er þannig hvorki sundurliðaður né studdur fullnægjandi gögnum, s.s. tímaskýrslum eða samantekt um hvaða efni nákvæmlega sé krafist greiðslu fyrir með honum. Þá samræmast reikningar nr. 48, 50 og 55 frá árinu 2008, staðhæfingum stefnda um að aðilar hafi samið um ákveðið heildarverð fyrir vinnu og efni, þar sem samkvæmt reikningunum er m.a. krafist greiðslu fyrir efni, samtals að fjárhæð 583.977,30 krónur án virðisaukaskatts, með einfaldri tilvísun í að um sé að ræða efni vegna eða skv. tilboði. Skorturinn á sundurliðun fjárhæða reikninganna og tímaskýrslum gefur einnig til kynna að líkur séu á að stefnandi hafi unnið verkið á grundvelli samnings um ákveðið verð fyrir bæði vinnu og efni.

Það er því niðurstaða dómsins að stefnandi beri sönnunarbyrði um að verksamningur aðila hafi verið með öðru efni en stefndi heldur fram og stefnandi hafi ekki fært fram sönnun þess. Verður því að leggja til grundvallar að í tilboði stefnda hafi einnig verið innifalið efni, nánar tiltekið að aðilar hafi samið um heildarverðið 7.600.000 krónur fyrir verkið með vinnu og efni auk virðisaukaskatts. Meginregla 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup og 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup getur því ekki komið til skoðunar. Þá hefur stefnandi heldur ekki sýnt fram á að 32. og 36. gr. samningalaga eigi við. Stefndi er því sýknaður af kröfum stefnanda.

Samkvæmt úrslitum málsins verður stefnandi með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 dæmdur til að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 500.000 krónur.

Á-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Stefndi, K-kk-nf T-kk-nf, er sýknaður af kröfu stefnanda, JK smiðum ehf. Stefnandi greiði stefnda 500.000 krónur í málskostnað.

Á-kvk-nf B-kvk-nf