E-6411/2009

Mál þetta sem dómtekið var 13. apríl sl. er höfðað með stefnu birtri 13. maí 2009.

Stefnandi er E-kk-nf V-kk-nf E-kk-nf, Leifsgötu 10, Reykjavík.

Stefndi er Laugaás ehf., Laugarásvegi 1, Reykjavík.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða honum skuld að fjárhæð 355.817 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 105.246 krónum frá 1. október 2008 til 1. nóvember 2008, af 194.270 krónum frá þeim degi til 1. desember 2008, og af 355.817 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Þá er krafist málskostnaðar.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði sýknaður af kröfum stefnanda og stefnandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað að skaðlausu.

Til vara að stefnukrafa verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

MÁLSATVIK

Stefnandi kveður málavexti þá að hann hafi hafið störf á veitingahúsi stefnda í september 2007. Ekki hafi verið gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda þrátt fyrir skyldu stefnda til þess, sbr. kafla 1. 13. 1 í kjarasamningi Eflingar-stéttarfélag og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús. Stefnandi hafi farið í sumarfrí, sem ákveðið hafi verið að stæði frá 20. júlí t.o.m. 18. ágúst 2008. Þegar stefnandi hafi átt að mæta aftur til vinnu eftir sumarfrí hafi hann í tvígang sett sig í samband við stefnda til að fá framlengingu á fríinu, sem stefndi hafi samþykkt í bæði skiptin. Að lokinni framlengingu á fríinu, hinn 13. september 2008, hafi stefnandi sett sig í samband við stefnda og óskaði eftir að fá vaktaplan vegna vinnu sinnar. Hafi þá verið vandkvæði á því að finna vaktir fyrir stefnanda. Stefnandi hafi mætt til vinnu hinn 2. október, en þann dag hafi stefndi haft samband við hann og óskað eftir því að hann myndi mæta til vinnu. Í kjölfarið hafi stefnandi óskað eftir að fá vaktaplan, en stefndi sagst þá ekki vera viss um að geta bætt á sig fólki. Ekki hafi náðst sættir milli stefnanda og stefnda og eigi stefnandi því ekki annarra kosta völ en að stefna máli þessu fyrir dóm.

MÁLSÁSTÆÐUR OG LAGARÖK

Kröfu sína byggir stefnandi á ákvæðum laga og kjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna hótel og veitingahúsa og áður útgefnum launaseðlum. Gerð er krafa um greiðslu vangreiddra launa, launa á uppsagnarfesti og orlofs ásamt orlofs- og desemberuppbótum.

Gerð er krafa um greiðslu vangoldinna launa fyrir tímabilið 13.-30. september 2008. Hinn 13. september hafi stefnandi átt að hefja vinnu eftir framlengingu sumarleyfis, en ekki fengið úthlutað vaktaplani. Vísað er til meginreglu vinnuréttarins um skyldu vinnuveitanda til greiðslu launa til starfsmanns fyrir alla þá vinnu sem hann inni af hendi. Við útreikning kröfunnar sé miðað við meðaltalslaun stefnanda fyrir mánuðina apríl, maí og júní 2008, sem hafi verið síðustu heilu mánuðirnir sem stefnandi hafi unnið fyrir stefnda. Meðaltalslaun stefnanda fyrrgreindan tíma hafi verið 142.817 krónur ((135.850 + 135.850 + 156.750)/3). Meðaltals yfirvinna stefnanda á fyrrgreindu tímabili hafi verið 13,91 klst. ((0 + 28,73 + 13)/3), meðaltals vaktavinna með 33% álagi hafi verið 11,07 klst. ((0 + 0 + 33,21)/3) og meðaltals vaktavinna með 45% álagi hafi verið 40,5 klst. ((67,51 + 33,51 + 20,49)/3). Heildarmánaðarlaun stefnanda síðustu þrjá heila mánuði í vinnu fyrir stefnda hafi því verið:

Mánaðarlaun kr. 142.817,-

Yfirvinna (13,91 klst. * 1.580,-) kr. 21.978,-

Vaktaálag 33% (11,07 klst. * 298,-) kr. 3.299,-

Vaktaálag 45% (40,56 klst. * 408,-) kr. 16.548,-

Samtals kr. 184.642,-

Þar sem gerð sé krafa um greiðslu launa fyrir tímabilið 13.-30. september 2008 sé fundið hlutfall þeirra daga sem eftir eru af septembermánuði, en það séu 57% ((17/30)*100). Því sé gerð krafa um greiðslu að fjárhæð 105.246 krónur fyrir það sem eftir lifi september.

Gerð er krafa um greiðslu skaðabóta er jafngilda vangreiddum launum á uppsagnarfresti. Þegar stefnandi hafi lokið við vinnu sína hinn 2. október 2008 hafi hann farið þess á leit við stefnda að fá vaktaplan vegna vinnu sinnar. Svör stefnda við því hafi verið að hann gæti ekki bætt við sig starfsfólki. Stefnandi hafi ekki heyrt frá stefnda vegna vinnu sinnar eftir það. Samkvæmt kjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins vegna hótel og veitingahúsa, grein 13. 1., eigi stefnandi rétt á eins mánaðar uppsagnarfresti talið frá mánaðarmótum. Beri stefnanda því réttur til launa t.o.m. 30. nóvember 2008. Við útreikning kröfunnar sé miðað við meðaltalslaun stefnanda fyrir mánuðina apríl, maí og júní 2008, sem séu síðustu heilu mánuðirnir sem hann hafi unnið fyrir stefnda. Varðandi útreikning kröfunnar er vísað til ofanritaðs. Tekið sé tillit til greiðslu frá stefnda sbr. launaseðil fyrir október 2008.

Gerð er krafa um orlof, 10,17% á öll laun. Byggi krafan á ákvæðum 5. kafla kjarasamnings Eflingar-stéttarfélag og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús og ákvæðum laga um orlof nr. 30/1987, einkum 8. gr. sem kveði á um að ef ráðningarsamningi launþega og vinnuveitanda ljúki skuli vinnuveitandi, við lok ráðningartímans, greiða launþeganum öll áunnin orlofslaun hans.

Gerð er krafa um greiðslu orlofsuppbótar vegna hluta ársins 2008 samkvæmt kafla 1.5. í kjarasamningi Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús. Starfsfólk, sem hafi áunnið sér fullan orlofsrétt, með starfi hjá sama vinnuveitanda næstliðið orlofsár og sé í starfi í síðustu viku apríl eða fyrstu viku í maí, skuli við upphaf orlofstöku eða eigi síðar en 15. ágúst frá greidda sérstaka eingreiðslu, orlofsuppbót, kr. 24.300,- á orlofsárinu sem hófst 1. maí 2008, miðað við fullt starf, en hlutfallslega miðað við starfshlutfall og starfstíma. Láti starfsmaður af störfum vegna aldurs eða eftir 12 vikna samfellt starf á orlofsárinu, skuli hann við starfslok fá greidda orlofsuppbót vegna áunnins tíma miðað við starfshlutfall og starfstíma. Stefnandi hafi unnið sér inn rétt til orlofsuppbótar miðað við 25 vikna vinnu.

Gerð er krafa um greiðslu desemberuppbótar vegna hluta ársins 2008. Samkvæmt ákvæðum kjarasamnings Eflingar-stéttarfélags og Samtaka atvinnulífsins fyrir hótel og veitingahús, kafla 1.5. eigi stefandi rétt til greiðslu desemberuppbótar. Starfsmenn sem hafi verið í fullu starfi allt árið í sama fyrirtæki og séu við störf í fyrirtækinu í síðustu viku nóvember eða fyrstu viku desember skuli eigi síðar en 15. desember ár hvert fá greidda sérstaka eingreiðslu, desemberuppbót, kr. 44.100,- fyrir árið 2008. Uppgjörstímabil sé almanaksárið en fullt ársstarfs í þessu sambandi teljist 45 unnar vikur eða meira, fyrir utan orlof. Starfsfólk með skemmri starfstíma skuli fá greitt hlutfallslega miðað við starfstíma sinn. Stefnandi hafi ummið sér inn rétt til desemberuppbótar miðað við 35 vikur.

Krafa stefnanda sundurliðast þannig:

Vangreidd laun

13.-30. september 2008 (57% af kr. 184.642,-) kr. 105.246,-

Skaðabætur – ígildi laun á uppsagnarfresti

1.-31. október 2008 (að meðtöldum unnum stundum) kr. 184.642,-

Greitt skv. launaseðli fyrir október 2008 kr. -95.618,-

1.-30. nóvember 2008 kr. 184.642,-

Greitt frá Velferðarsviði Reykjavíkurborgar kr. -99.329

Orlof, 10,17% af öllum launum

13.-30. september 2008 10,17% af kr. 105.246,- kr. 10.704,-

Október 2008, 10,17% af kr. 89.024,- kr. 9.054,-

Nóvember 2008, 10,17% af kr. 85.313,- kr. 8.676,-

Orlofsuppbót

24.300/45*25 kr. 13.500,-

Desemberuppbót

44.100/45*35 kr. 34.300,-

Heildarkrafa stefnanda kr. 355.817,-

Fjárhæð kröfunnar hefur, vegna endurútreiknings, tekið breytingum til lækkunar frá því bréf Eflingar-stéttarfélags, dags. 4. nóvember 2008 og innheimtubréf lögmanns stefnanda, dags. 21. janúar 2009, voru send stefnda.

Stefandi mótmælir sem röngum og ósönnuðum þeim fullyrðingum stefnda að stefnandi hafi með framkomu sinni sagt starfi sínu upp fyrirvaralaust. Stefnandi hafi sett sig í samband við stefnda strax að lokinni framlengingu á sumarfríi til að fá úthlutuðu vaktaplani. Auk þess hafi stefnandi gengið eftir því, þegar stefndi kallaði hann til vinnu hinn 2. október 2008, að fá vaktaplani úthlutað.

Stefnandi hafi verið félagsmaður í Eflingu-stéttarfélagi á því tímabili er krafa hans stofnaðist. Vísað er til meginreglu vinnu-, kröfu- og samningaréttar um að laun beri að greiða í samræmi við umsamda launataxta skv. gildandi ráðningar- og/eða kjarasamningi. Vísast um réttindi hans aðallega til 1., 2., 3., 4. og 12. kafla kjarasamnings félagsins. Jafnframt er vísað til laga 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl., aðallega 1. gr., laga 28/1930 um greiðslu verkkaups, laga 30/1987 um orlof, aðallega 1., 7., og 8. gr. og laga 19/1979 um rétt launafólks til uppsagnarfrests o.fl. Byggt er á því að stefndi hafi vanefnt bindandi ráðningarsamning við stefnanda með því að greiða ekki umsamin laun og uppfylla aðrar samningsskyldur sínar. Samkvæmt framangreindum réttarheimildum og samningum er greiðsluskylda stefnda ótvíræð. Um sönnun er jafnframt vísað til stjórnunarréttar stefnda og þess að hann er bókhaldsskyldur að lögum.

Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við reglur III. og V. kafla laga 38/2001, um vexti og verðtryggingu, með síðari breytingum. Krafan um málskostnað styðst við XXI. kafla laga 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun er reist á lögum númer 50/1988. Stefnandi er ekki virðisaukaskattskyldur og ber honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skatti þessum úr hendi stefndu. Varðandi varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að þegar stefnandi hafi farið í sumarfrí hafi hann átt rétt á 14 daga sumarfríi vegna starfa sinna hjá stefnda, skv. 3. gr. orlofslaga nr. 30/1987. Hann hafi byrjað í sumarfríi um miðjan júlí og átt að vera í fríi til 11. ágúst. Stefnandi hafi hringt í R-kk-þf G-kk-þf, forsvarsmann stefnda, utan af landi og óskað eftir því að fá frí í tvær vikur í viðbót þar sem hann væri að vinna með mömmu sinni við matseld og veitingaþjónustu þar sem sá sem ætlaði að vinna með henni hefði forfallast. Stefnandi hafi aftur haft samband við R-kk-þf áður en tvær vikurnar voru liðnar og beðið um frí eina viku til viðbótar. Hafi það verið samþykkt en tekið fram að hann fengi ekki lengra frí.

Stefnandi hafi átt að mæta til vinnu í byrjun september en ekki látið sjá sig og ekkert heyrst frá honum. Tveir starfsmanna hefðu séð hann niður í bæ í byrjun september svo vitað hafi verið að hann væri kominn í bæinn en hvorki mætt í vinnu né látið heyra frá sér. Eftir árangurslausar tilraunir við að ná í stefnanda hafi verið litið svo á að hann hefði ákveðið að hætta störfum hjá stefnda án þess að láta vita af því og virða uppsagnarfrest sinn.

Í framhaldi af því hafi vinnuskipulag og starfslið verið miðað við það að stefnandi væri hættur. Stefnandi hafi svo hringt í R-kk-þf um miðjan september og spurt hvenær hann ætti að koma. R-kk-nf hafi þá sagt stefnanda að hann hefði átt að mæta til vinnu í byrjun september eftir tvíframlengt frí. Þar sem hann hefði ekkert látið í sér heyra og árangurslaust hafi verið reynt að ná í hann hefði verið litið svo á að hann hafi ákveðið að hætta störfum hjá stefnda og mál hefðu verið leyst með tilliti til þess. Væri því ekki reiknað með honum aftur til starfa og tekið fram að hann gæti ekki gengið inn og út eftir sínum hentugleikum. Hafi stefnandi virst skilja þessa afstöðu stefnda og engar athugasemdir gert.

Í byrjun október hafi stefndi þurft að fá viðbótar mannskap í einn dag vegna veislu sem hann hefði tekið að sér. Hafi R-kk-nf þá m.a. hringt í stefnanda til að athuga hvort hann væri á lausu og væri tilbúinn til að koma í aukavinnu þennan eina dag. Stefnandi hafi verið á lausu og verið tilbúinn til að koma í aukavinnu 2. október. Ekki hafi verið rætt um neitt frekara starf en þessa einu vakt. Hafi það því komið stefnda verulega á óvart að fá kröfu um greiðslu launa frá 13. september til loka nóvember eða í 2 ½ mánuð á grundvelli mánaðar uppsagnarfrests skv. kjarasamningi.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á að því að stefnandi hafi ekki virt vinnuskyldu sína með því að koma ekki til starfa að loknu tvíframlengdu sumarfríi sínu. Stefnandi hafi hvorki haft lögmæt forföll né afsökun fyrir því að mæta ekki til vinnu eða láta ekki í sér heyra.

Því er mótmælt sem röngu og ósönnuðu að stefnandi hafi haft samband strax að afloknu fríi og staðið hafi á því að hann fengi vaktaplan eða fá að vita hvenær hann ætti að koma til vinnu. Stefnandi hafi unnið á vakt J-kk-ef J-kk-ef matreiðslumanns og undir hans stjórn og hefði eðlilega átt að hafa samband við J-kk-þf til að fá að vita hvenær hann ætti að koma til vinnu. Stefnandi hafi hvorki haft samband við J-kk-þf né R-kk-þf veitingamann í byrjun september þegar hann hafi átt að koma til vinnu eftir framlengt sumarfrí. Starfsmanni beri að koma til vinnu nema lögmæt forföll svo sem vegna veikinda hamli því, en slíku hafi ekki verið til að dreifa í tilviki stefnanda.

Stefndi telur sig hafa uppfyllt skyldur sínar við stefnanda samkvæmt kjarasamningi og beri því að sýkna stefnda af kröfum stefnanda.

Verði ekki fallist á sýknuástæður stefnda, er gerð krafa til þess að stefnukrafa verði lækkuð verulega og að stefndi verði að hámarki dæmdur til greiðslu að fjárhæð 156.750 krónur sem séu hæstu mánaðarlaun stefnanda skv. launaseðlum.

Samkvæmt stefnu sé krafist greiðslu skaðabóta sem jafngildi vangreiddum launum á uppsagnarfresti. Miðað við starfstíma stefnanda væri uppsagnarfrestur hans skv. 13. kafla kjarasamnings einn mánuður, miðað við mánaðamót. Teldist stefnandi eiga rétt til uppsagnarfrests frá miðjum september eins og krafa er gerð um myndi uppsagnarfresturinn vera til loka október en ekki loka nóvember eins og krafa sé gerð um.

Þar sem um skaðabótakröfu sé að ræða beri stefnandi að sanna tjón sitt og upplýsa þar með hverjar tekjur stefnandi hafi haft á því tímabili sem bóta er krafist fyrir. Þá verði jafnframt tekið tillit til þess að launaseðill fyrir október 2008 beri það með sér að verið sé að greiða stefnanda fyrir meira en þá einu vakt sem hann stóð 2. október. Um sé að ræða lokauppgjör þar sem innifaldar séu greiðslur fyrir áunnið orlof, desember- og orlofsuppbót. Verði kröfur stefnanda um greiðslur launa að afloknu sumarfríi hans teknar að einhverju leyti til greina er gerð krafa til þess að laun eða bætur sem stefnandi hafi fengið á tímabilinu frá miðjum september til loka nóvember verði dregnar frá kröfu á hendur stefnda.

Þá er gerð krafa til þess að vextir verði ekki reiknaðir fyrr en frá þingfestingardegi málsins. Til stuðnings vaxtakröfunni er vísað til 5. gr. vaxtalaga 38/2001.

Stefndi styður kröfur sínar við meginreglur samninga- og vinnuréttar. Stefndi vísar jafnframt til kjarasamnings, 3. og 12. gr. laga nr. 30/1987 um orlof og 5. gr. vaxtalaga nr. 38/2001.

Kröfu um málskostnað styður stefndi við 129., sbr. 130 gr. laga 91/1991 um meðferð einkamála.

NIÐURSTAÐA

Fyrir liggur að stefnandi skyldi koma úr sumarleyfi sínu mánudaginn 18. ágúst 2008. Stefnandi kveðst hafa fengið leyfinu framlengt fyrst um 2-3 vikur en síðar í 14 daga. Hann hafi haft samband við stefnda um 13. september til þess að fá upplýsingar um vaktaplan. Forsvarsmaður stefnda R-kk-nf G-kk-nf kvað stefnanda hafa beðið um viku frí í viðbót hinn 17. ágúst og R-kk-nf hafi samþykkt það. Viku síðar hafi stefnandi beðið í viku frí til viðbótar sem R-kk-nf hafi samþykkt. Þannig hefði stefnandi átt að koma til starfa um mánaðamótin ágúst – september að því er R-kk-nf taldi.

Stefnandi heldur því fram að ástæða þess að hann hóf ekki störf að nýju strax að loknu fríi hafi verið sú að ekki hefði legið fyrir vaktaplan. Stefnanda hefði verið í lófa lagið að mætra á vinnustað til þess að ganga úr skugga um þetta atriði auk þess að vinnufyrirkomulag var sáraeinfalt og auðvelt að greiða úr því hvenær stefnandi skyldi hefja störf að nýju.

Fram kom í skýrslu R-kk-ef að hann hefði sagt stefnanda að fá sér vinnu annars staðar er stefnandi hafði samband við hann um 15. september. Verður það ekki skilið á annan veg en þann að R-kk-nf líti svo á að hann hafi vikið stefnanda úr starfi án fyrirvara um miðjan september. Stefnandi þykir hins vegar ekki, með síðbúinni komu sinni úr sumarleyfi, hafa brotið svo af sér gagnvart stefnda að heimili fyrirvaralausa uppsögn hans. Á hinn bóginn verður ekki fallist á það með stefnanda að hann hafi verið í starfi til og með 2. október svo sem kröfugerð hans miðar við. Eins og að framan greinir lítur dómari svo á að honum hefði verið í lófa lagið að ganga úr skugga um hvenær honum bæri að hefja störf eftir sumarleyfi sitt og verður stefnandi að bera hallann af því að tryggja sér ekki sönnun um þetta. Þykir mega byggja á þeirri frásögn forsvarsmanns stefnda að stefnanda hafi verið vikið úr starfi um miðjan september. Verður því fallist á það með stefnanda að honum beri laun fyrir það sem eftir lifði september og októbermánuð 2008 þ.e. sem samsvarar launum fram til næstu mánaðamóta eftir uppsögn og fyrir mánuð þann sem hann átti sem uppsagnarfrest.

Samkvæmt þessu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda eftirstöðvar launa fyrir septembermánuð og laun fyrir októbermánuð 2008. Meðaltal launa stefnanda síðustu þrjá mánuði fyrir starfslok voru 184.642 krónur þ.e. mánaðarlaun 142.817 krónur, yfirvinna 21.978 krónur, vaktaálag 33%, 3.299 krónur og vaktaálag 45%, 16.548 krónur. Samkvæmt því bera stefnanda laun fyrir eftirstöðvar septembermánaðar að fjárhæð105.246 krónur en fyrir októbermánuð 184.642 krónur. Eru það samtals 289.888 krónur. Þá ber stefnda 10,17% orlof af þeirri fjárhæð eða 19.757 krónur , orlofsuppbót 10.800 krónur og desemberuppbót 29.400 krónur. Samkvæmt þessu verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 349.663 að frádregnum 95.618 krónum sem stefndi greiddi honum samkvæmt launaseðli fyrir október 2008 eða 254.045 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði.

Loks verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 250.000 krónur í málskostnað þ.m.t. virðisaukaskattur.

DÓMSORÐ

Stefndi, Laugaás ehf., greiði stefnanda E-kk-þgf V-kk-þgf E-kk-þgf, 254.045 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, af 105.246 krónum frá 1. október 2008 til 1. nóvember 2008 en af 254.045 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 250.000 krónur í málskostnað.

A-x-x V. M-kk-nf.