S-82/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 22. júní 2017, höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu með ákæru 28. febrúar 2017 á hendur ákærðu, X, kt. [...], [...], [...];

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa miðvikudaginn 17. febrúar 2016 ekið bifreiðinni [...] með 140-160 km hraða á klukkustund eftir Reykjanesbraut, vestan við Kúagerði, þar sem leyfður hámarkshraði var 90 km á klukkustund.

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd ... til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Kröfur ákærðu í málinu eru þær að hún verði sýknuð af kröfum ákæruvalds og að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði.

I

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu voru þrír lögreglumenn á bílaleigubifreið á Strandarheiði á Reykjanesbraut þegar bifreið af BMW-gerð, með einkanúmerið [...] (fast númer [...]), var ekið fram úr bílaleigubifreiðinni. Í frumskýrslu segir að BMW-bifreiðin hafi verið á mikilli ferð. Lögregla hafi veitt bifreiðinni eftirför í u.þ.b. 2 km og hafi henni á þeim tíma verið ekið með 140-160 km/klst. hraða, en hámarkshraði á umræddum vegarkafla sé 90 km/klst. Lögreglumennirnir hafi jafnhraðamælt BMW-bifreiðina á u.þ.b. 500 metra kafla þannig að jöfnu bili, sem numið hafi einu vegstikubili, hafi verið haldið á milli bifreiðanna. Hafi BMW-bifreiðin haldið stöðugum 160 km/klst. hraða samkvæmt hraðamæli bílaleigubifreiðarinnar.

Vestan við Straumsvík hafi ökumanni [...], ákærðu í máli þessu, verið gefið merki með forgangsljósum um að stöðva aksturinn, sem hún hafi gert. Í kjölfarið hafi lögregla rætt við ákærðu og gert henni grein fyrir afskiptum lögreglu.

II

Ákærða kom fyrir dóm við þingfestingu málsins 23. mars 2017 og neitaði sök. Kvaðst hún kannast við að hafa ekið bifreiðinni umrætt sinn en ekki á þeim hraða sem haldið væri fram í ákæru.

Í skýrslu sinni fyrir dómi greindi ákærða svo frá að umræddan dag hefði hún verið á leið úr vinnu og hefði förinni verið heitið til Reykjavíkur. Spurð um ökuhraða sinn svaraði ákærða því til að hún hefði ekki verið að fylgjast sérstaklega með hraðamæli bifreiðarinnar.

Ákærða sagði lögreglu hafa stöðvað akstur hennar og rætt við hana. Tók ákærða fram að hún hefði aldrei kannast við að hafa ekið á þeim hraða sem henni væri gefinn að sök í málinu. Mögulega hefði hún ekið yfir 90 km/klst. leyfilegum hámarkshraða en nákvæmlega hversu hratt hún ók gæti hún ekki staðfest. Taldi ákærða tilgreindan ökuhraða í ákæru ekki réttan.

III

A lögreglumaður bar fyrir dómi að umræddan dag hefði hann verið á leið frá Keflavík á Skoda Superb bílaleigubifreið ásamt starfsfélögum sínum, B og C, þegar BMW-bifreið hefði verið ekið fram úr þeim á miklum hraða. Lögreglumennirnir hefðu ekið á eftir BMW-bifreiðinni í u.þ.b. 2 km og á þeim vegarkafla hefði bifreiðinni verið ekið með 140-160 km/klst. hraða. Þeir hefðu síðan jafnhraðamælt bifreiðina á 160 km/klst. hraða. Sú mæling hefði farið þannig fram að ekið hefði verið á eftir bifreiðinni vegalengd sem nam 10 vegstikubilum, u.þ.b. 500 metrum, og hefði eitt bil, þ.e. 50 metrar, verið á milli bifreiðanna. Hefðu lögreglumennirnir staðið að mælingunni í sameiningu. Að mælingu lokinni hefði BMW-bifreiðin verið stöðvuð. Kvað vitnið ökumanninn, ákærðu í málinu, hafa játað í samræðum við lögreglumennina að hafa ekið of hratt en ákærða ekki getað borið um hversu hratt hún hefði ekið.

Fram kom hjá vitninu að bifreið sú sem lögregla var á umrætt sinn, og vitnið ók, hefði ekki verið búin ratsjá. Spurt um mögulegt frávik frá þeim hraða sem hraðamælar bifreiða sýna nefndi vitnið að í lögreglubifreiðum hefði það séð að þegar hraðamælir sýndi 100 km/klst. hraða mældi ratsjáin ökuhraðann 90-91 km/klst.

B lögreglumaður skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði er atvik máls gerðust verið ásamt starfsfélögum sínum í bílaleigubíl af tegundinni Skoda Superb, sem embætti lögreglustjóra hefði haft til umráða, á leið frá Keflavík til Reykjavíkur, þegar grænni BMW-bifreið hefði verið ekið fram úr á mikilli ferð. Bifreiðinni hefði verið veitt eftirför á um 2 km vegarkafla og á þeim tíma hefði BMW-bifreiðinni verið ekið með á bilinu 140-160 km/klst. hraða. Lögregla hefði síðan jafnhraðamælt bifreiðina þannig að haldið hefði verið um 50 metra bili á milli bifreiðanna á 500 metra vegarkafla sem samsvari 10 vegstikubilum. Á þessum 500 metra kafla hefði bifreiðinni verið ekið með 160 km/klst. jöfnum hraða samkvæmt hraðamæli bílaleigubifreiðarinnar. Kvaðst vitnið bæði hafa fylgst með hraðamæli bílaleigubifreiðarinnar og talið stikurnar meðan á jafnhraðamælingunni stóð.

Spurt um mögulegt frávik frá þeim hraða sem hraðamælir bifreiðar sýni kvað vitnið skekkjumörkin mega vera allt 10% en reynsla vitnisins væri sú að venjulega væri skekkjan um 4% þannig að þegar mælir bifreiðar sýndi 100 km/klst. hraða væri raunverulegur hraði 96 km/klst.

C lögregluvarðstjóri sagðist hafa verið á Strandarheiði á leið frá Keflavík umrætt sinn með starfsfélögum sínum þegar BMW-bifreið hefði verið ekið á miklum hraða fram úr þeim. Bifreiðinni hefði verið veitt eftirför í u.þ.b. 1,5 km og hraðamælir bílaleigubifreiðarinnar, sem lögreglumennirnir voru á, þá sýnt 140 km/klst. hraða. Á u.þ.b. 500 metra vegarkafla hefði síðan verið haldið jöfnu bili á milli bifreiðanna og hefði hraðamælir bílaleigubifreiðarinnar sýnt 160 km/klst. stöðugan hraða á vegarkaflanum. Bar vitnið að það hefði bæði fylgst með hraðamæli bílaleigubifreiðarinnar og vegalengdinni meðan á jafnhraðamælingunni stóð.

Spurt um mögulegt frávik frá þeim hraða sem hraðamælir bifreiðar sýni sagðist vitnið telja skekkjuna geta verið allt að 10%, þannig að raunverulegur ökuhraði væri minni sem því næmi. Tók vitnið sérstaklega fram í þessu sambandi að það hefði enga sérfræðiþekkingu á þessu atriði.

IV

Í málinu er ákærðu gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa á þeim stað og tíma sem í ákæru greinir ekið bifreið með skráningarnúmerið [...], fast númer [...], með 140-160 km hraða á klukkustund eftir Reykjanesbraut, vestan við Kúagerði, þar sem leyfður hámarkshraði er 90 km á klukkustund.

Ákærða neitar sök. Fyrir dómi lýsti hún atvikum svo að hún hefði verið á leið úr vinnu og förinni verið heitið til Reykjavíkur. Ákærða kvaðst ekki hafa fylgst sérstaklega með hraðamæli bifreiðarinnar. Sagði ákærða mögulegt að hún hefði ekið yfir 90 km/klst. leyfilegum hámarkshraða en nákvæmlega hversu hratt hún ók gæti hún ekki staðfest. Þann hraða sem nefndur er í ákæru taldi ákærða ekki réttan. Þá tók ákærða fram, vegna ummæla í frumskýrslu lögreglu, að hún hefði í samræðum við lögreglumann, eftir að akstur hennar var stöðvaður, ekki kannast við að hafa ekið á þeim hraða sem henni væri gefinn að sök í málinu. Samrýmist sá framburður ákærðu vætti A lögreglumanns, sem upplýst er að var sá lögreglumaður er ræddi við hana á vettvangi.

Fyrir dómi báru lögreglumennirnir A, B og C að þeir hefðu jafnhraðamælt bifreið ákærðu með þeim hætti að bílaleigubifreiðinni hefði verið ekið á eftir bifreið ákærðu vegalengd sem nam 10 vegstikubilum, u.þ.b. 500 metrum, og hefði eitt vegstikubil, þ.e. 50 metrar, verið á milli bifreiðanna. Á þessum 500 metra vegarkafla hefði bifreið ákærðu verið ekið með 160 km/klst. jöfnum hraða samkvæmt hraðamæli bílaleigubifreiðarinnar. Einnig kom fram hjá lögreglumönnunum að áður hefði bifreið ákærðu verið ekið með 140-160 km/klst. hraða á um 2 km löngum vegarkafla.

Upplýst er að bílaleigubifreið sú sem lögreglumennirnir þrír voru á umrætt sinn var ekki búin ratsjá. Samkvæmt reglum ríkislögreglustjórans um hraðamælingar með ratsjá, en mælingar með slíkum mælitækjum eru augljóslega nákvæmari en mæling sú sem framkvæmd var í máli þessu, eru sett vikmörk 3 km til og með 100 km/klst. hraða og 3% upp frá því. Fyrir liggur að samkvæmt frumskýrslu lögreglu voru 5 km vikmörk dregin frá mældum 160 km/klst. hraða samkvæmt framansögðu. Er niðurstaða hraðamælingarinnar í skýrslunni því sögð vera 155 km/klst., en ekki 160 km/klst. Þá kom fram hjá lögreglumönnunum að mögulegt frávik frá þeim hraða sem hraðamælar bifreiða sýni geti verið allt að 10%. Þessu til stuðnings nefndi M-kk-nf P-kk-nf að í lögreglubifreiðum hefði hann séð að þegar hraðamælir hafi sýnt 100 km/klst. hraða hafi ratsjáin mælt ökuhraðann 90-91 km/klst.

Svo sem fyrr var rakið er ákærðu gefið að sök í ákæru að hafa ekið með 140-160 km/klst. hraða umrætt sinn. Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber ákæruvaldið sönnunarbyrðina fyrir því að svo hafi verið. Af framansögðu má ráða að mæling sú sem liggur til grundvallar ákæru í málinu var ekki nákvæm. Þannig var við mælinguna stuðst við hraðamæli bílaleigubifreiðar, af Skoda Superb-gerð að því er tveir lögreglumannanna töldu, en engar upplýsingar liggja fyrir í málinu um nákvæmni þess hraðamælis. Í því sambandi verður ekki horft framhjá framburði lögreglumannanna um að möguleg frávik hraðamæla bifreiða geti numið allt að 9-10%. Þá er nákvæmni hraðamælingar með slíkri aðferð sem hér um ræðir einnig háð öðrum óvissuatriðum, meðal annars fjarlægð milli bifreiðanna tveggja. Að þessu gættu og með vísan til alls framangreinds þykir ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna, gegn neitun ákærðu, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærða hafi ekið bifreiðinni með 140-160 km/klst. hraða á þeim stað og tíma sem í ákæru greinir. Í ljósi þeirrar verknaðarlýsingar sem fram kemur í ákæru getur ekki komið til álita að sakfella ákærðu fyrir að hafa ekið með öðrum og minni hraða yfir lögmæltum 90 km/klst. hámarkshraða en þar greinir, svo sem hreyft var af ákæruvaldsins hálfu í munnlegum málflutningi, enda má samkvæmt 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 ekki dæma ákærðu fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir. Ákærða verður því sýknuð af kröfum ákæruvalds í málinu.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 2. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, greiðist þóknun skipaðs verjanda ákærðu, S-kk-ef S. F-kk-ef hdl. úr ríkissjóði, en engan annan sakarkostnað leiddi af rannsókn málsins og rekstri þess hér fyrir dómi. Þóknun verjanda þykir hæfilega ákveðin, að virðisaukaskatti meðtöldum, svo sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, X, skal sýkn af kröfum ákæruvalds í málinu.

Þóknun skipaðs verjanda ákærðu, S-kk-ef S. F-kk-ef hdl., 316.200 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum, greiðist úr ríkissjóði.

K-kk-nf H-kk-nf