E-3260/2020

Þetta mál, sem var tekið til dóms 2. febrúar 202 1, höfðar G, kt. [...], A - götu, F -sveitarfélagi, með stefnu birtri 2 0. maí 2020, á hendur Sjóvá Almennum tryggingumhf., kt. 650909- 1270, Kringlunni 5, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði með dómi óskert bótaskylda stefndaú r slysatryggingu sjómanna á skipinu H, vegna líkamstjóns sem stefnandi hlaut í sjóvinnuslysi 19. nóvember 2017.

Stefnandi krefst málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnda auk álags er nemi virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda.

Hann krefst jafnframt málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Málsatvik

Í þessu máli er einkum ágreiningur um tvennt: annars vegar hvort stefnandi hafi slasast við vinnu sína um borð í togara og, teljist það sannað, hvort atvikið verði talið óvæntur utanaðkomandi atburður í skilningi skilmála áhafnartryggingar fiski-manna samkvæmt kjarasamningi.

Þegar atvikið varð starfaði stefnandi sem 2. vélstjóri á togaranum H sem útgerðin Rammi á. Útgerðin hafði keypt slysatryggingu sjómanna fyrir skipverja á Hhjá stefnda, Sjóvá Almennum tryggingum hf.

Að sögn stefnanda slasaðist hann 19. nóvember 2017 þegar hann var við vinnu sína um borð í togaranum H. Trollið hefði slitnað aftan úr skipinu við veiðar, en verið slætt upp aftur og hefði stefnandi verið að ganga frá veiðarfærinu til þess að hefja mætti veiðar á ný. Veiðarfærið mun hafa verið botnvarpa (botntroll). Því má lýsa sem netabelg með þéttriðnari poka aftast. Belgurinn verðu r allflatur og breiður þegar hann er dreginn eftir hafsbotninum. Hlerar halda netinu opnu til hliðanna en á efri brún netsins er höfuð lína og eru flotkúlur á henni til þess að halda netinu lóðrétt opnu. Á neðri brún netsins eru gúmmí hjól (rock hopper ). Þeim er ætlað að halda neðri brún netsins við hafsbotninn en einnig varna því að netið festist í ójöfnum á botninum með því að hjólin skoppi yfir þær fyrirstöður. Á milli gúmmíhjólanna eru minni hjól eða bobbingar. Þegar veiðarfærið, sem er umfangsmikið, hafði verið slætt upp lá þetta allt saman á trolldekkinu, netið, höfuðlínan með flotkúlunum og fótreipið með gúmmí-hjólunumog bobbingunum á milli.

Stefnandi bar fyrir dómi að þeir hefðu þurft að flýta sér að gera allt klárt aftur til þess að hægt hefði verið að halda veiðunum áfram. Þar eð stefnandi hefði verið 2. vélstjóri hefði hann stýrt krananum sem var notaður tilþessað vinna með það sem var á dekkinu. Stjórntæki kranans séu fyrir aftan brúna. Hann hafi verið á leið í stiga sem lá upp að þessum stjórntækjum. Til þess að komast að stiganum hefði hann þurft að stíga yfir veiðarfærið, þar á meðal fótreipið með gúmmíhjólunum. Hjólin séu svo stór að ekki sé hægt að klofa yfir þau í einu skrefi heldur hafi hann þurft að klöngrast yfir og fót urinn lent á milli gúmmíhjóla þegar hann var alveg að koma að stiganum. Þar eð fótur hans hafi verið fastur á milli hjólanna hafi hann slengst áfram og við það komið átak á fótinn og snúningur. Hann hafi verið að flýta sér, hafi losað fótinn og farið upp s tiganntil þess að geta stýrt krananum.

Atvikið hafi orðið um kl. 14.00. Vaktinni hafi lokið kl. 16.00. Næsta vakt hafi hafist á miðnætti og hafi hann þá verið orðinn slæmur í hnénu og hafi tekið verkja-töflur. Hann hafi harkað af sér og haldið sér gan gandi á verkjatöflum þar til veiðiferð-inni lauk um miðjan desember. Hann hafi alltaf vonað að þetta myndi jafna sig og í versta falli myndi hann ná sér í jólafríinu.

Stefnandi greindi skipstjóra ekki frá atvikinu. Hann minntist þess ekki að hafa rætt þetta atvik eða verkinn við neinn skipverja enda sé misjafnt hvað menn kveinki sér mikið. Hann taldi einnig að aðrir skipverjar sem voru nálægir hefðu ekki veitt þessu atviki sérstaka athygli.

Verkurinn í hné stefnanda hvarf ekki í jólafríinu. Þvert á móti kvaðst stefnandi þá hafa verið svo illa haldinn að hann treysti sér ekki út á sjó. Hann leitað því á heilsu-gæslustöð 5. janúar 2018 og lýsti slysinu og áverkanum. Sá læknir sem skoðaði stefn -anda mat hann óvinnufæran, ritaði undir vottorð þess efnis og vísaði honum í mynd-rannsókn af hnénu. Í samskiptaseðli frá þessari fyrstu skoðun er skráð: „Vinnuslys vinnur sem sjómaður, var að hífa inn troll, rann til og dettur á vi. hné. Verulega verkj-aður framan af en farið skánandi, skoðun grunsamleg fyrirl ateral menisc skaða. Fáum myndgreiningu.“

Skipið vará sama tímaað fara á sjó eftir jólafrí. Eftir þessa læknisheimsókn lét stefnandi því I B, sem leysti af sem skipstjóri á H, vita að hann treysti sér ekki með í túrinn vegna slyssins og afleiðinga þess.

I B bar fyrir dómi að stefnandi hefði sagt honum að vegna kvala í fætinum treysti hann sér ekki með í næstu veiðiferð. Slysið hefði orðið í túr þar sem veiðar-færin slitnuðu aftan úr skipinu. Eftir að þau hefðu verið slædd upp hefði stefnandi verið að klöngrast yfir trollið og hafi snúið á sér fótinn.

Hvorki stefnandi né IB gátu rifjað upp hvort þeir hefðu rætt að það þyrfti að skrá og tilkynna slysið. Í það minnsta var það ekki skráð þá í skipsdagbók og ekki til -kynnt Sjúkratryggingum.

Þremur dögum síðar, 8. janúar 2018, fór stefnandi í segulómskoðun á vinstra hné. Hún leiddi í ljós rifinn liðþófa og töluverðar brjóskskemmdir í hnéliðnum. Heim-ilislæknir ráðlagði stefnanda að hvíla sig í 6- 8 vikur. Batinn lét á sér standa og 19. febrúar var honum vísað til A-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef bæklunarskurðlæknis til nánari skoðunar. A-kk-nf skoðaði stefnanda 7. mars og ritaði við þá skoðun svofellda lýsingu eftir frásögn stefnanda: „Sjómaður um borð í [ H ] frá [ K ]. Var við störf sín á leið upp í krana, stígur yfir trollið, festist í því og fær snúningsáverka á vi. hné.“ A-kk-nf mælti með að gerð yrði speglun á hnénu og samþykkti stefnandi það.

Sama dag og stefnandi fór í segulómskoðunina, 7. mars, tilkynnti hann E G, skipstjóra á H, um meiðsli sín og fyrirhugaða aðgerð, en EG hafði verið í fríi og I Bleyst hann af, eins og áður greinir. Á þessum tíma var atvikið ekki heldur skráð í skipsdagbók eða ti lkynnt Sjúkratryggingum.

Stefnandi var óvinnufær fram yfir hnéspeglunina, sem fór fram 19. mars 2018 og gekk vel. Eftir aðgerðina var hanní reglubundnu eftirliti á heilsugæslu og hóf fljót-lega sjúkraþjálfun, en var áfram óvinnufær fram á mitt sumar 2018.

Lögmaður stefnanda tilkynnti stefnda um atvikið með tölvupósti 23. apríl 2018.

Skipstjórinn E G ritaði skýrslu vegna slyssins 16. maí 2018 þar sem segir:„Við veiðar þann 19.11.2017 í góðu veðri, NA 6 metrar og gott í sjóinn, þá slitnaði trollið aftanúr H og var það slætt upp aftur. Gekk það vel fyrir sig. Við frágang á trollinu þurfti [ G ] að klofa yfir trollið, við það missteig hann sig (Atburðurinn er skráður eftir frásögn hins slasaða)“. Einnig kemur fram að þar eðs tefnandihefði ekki tilkynnt yfir-mönnumum atvikið þegar það gerðist hefði það ekki veriðskráð í skipsdagbók.

Slys stefnanda var tilkynnt Sjúkratryggingu m Íslands 18. maí 2018 á þar til gerðu eyðublaði og fylgdi tilkynningunni skrifleg yfirlýsing EG, dags. 16. maí. Á eyðublaði Sjúkratrygginga var fyllt í reit 25, þar sem beðið er um lýsingu á tildrögum slyssins: „Missteig sig NE6 gott í sjóinn.“ Stefnandi ritaði undir eyðublaðið ásamt skipstjóra H, EG.

Sjúkratryggingar Íslands staðfestu bótaskyldu vegna slyssins með bréfi, dags. 11. júní 2018. Á sama tíma var stefnda sent afrit af tilkynningunni til Sjúkratrygginga og óskað eftir afstöðuh ans til bótaskyldu úr slysatryggingu sjómanna, sem tekin hafði verið hjá félaginu fyrir skipverja á H. Með tölvupósti 19. júní 2018 hafnaði stefndi bótaskyldu. Starfsmaður stefnda færði fyri r því þau rök að slysið hefði ekki verið til-kynnt þegar það gerðist og því ósannað að það hefði átt sér stað; að í gögnum málsins væru mismunandi og misvísandi lýsingar á atvikinu og þannig ósannað hvernig slysið hefði atvikast; auk þess sem sú lýsing sem skráð væri í tilkynningu til Sjúkratrygginga félli ekki undir slysahugtak vátryggingarinnar.

Stefnandi gat ekki unað við þessa afstöðu stefnda til bótaskyldu og óskaði álits úrskurðarnefndar vátryggingamála. Hann byggði kvörtun sína til nefndarinnar á því að fullsannað væri að hann hefði slasast við vinnu sína um borð í H, enda væri atvikið staðfest í læknisfræðilegum gögnum og með slysatilkynningu útgerðar og skipstjóra.

Stefnandi byggði einnig á því að lýsing atviksins í læknisfræðilegum gögnum sýndi ótvírætt að orsök slyssins væri skyndilegur, utanaðkomandi atburður, sem félli undir slysahugtak vátryggingarinnar. Þá benti hann á að lýsingar í vottorðum og tilkynn-ingum væru alls ekki misvísandi eða innra ósamræmi þeirra á milli, þótt þær væru misnákvæmar. Afstaða stefnda til þess hvort atvikið félli undir trygginguna væri því röng.

Úrskurðarnefndin komst að þeirri niðurstöðu í áliti sínu 26. febrúar 2019 að stefn andi ætti ekki rétt á bótum úr slysatryggingu sjómanna. Nefndin vísaði til þess að í tilkynningu til Sjúkratrygginga segði einungis að stefnandi hefði misstigið sig og að af fyrirliggjandi læknisvottorði yrði „ekki ráðið með vissu“ hvernig stefnandi hefði slasast. Engin afstaða var tekin til þess að lýsing atviksins í læknisfræðilegum gögnum samrýmdist því sem skráð var í tilkynningar útgerðar og skipstjóra, né þess vægis sem lýsing atviks við fyrstu skráningu þess hefur við sönnun um atburðarásina.

Stefnandi höfðaði málið, eins og áður segir, með stefnu birtri 20. maí 2020.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi krefstþessað viðurkennd verði bótaskylda stefnda úr slysatryggingu sjómanna á H, sem Rammi hf. hefur hjá félaginu, vegna afleiðinga sjóvinnuslyss sem hann varð fyrir 19. nóvember 2017. Ágreiningslaust er að hann hafi verið tryggður slíkri tryggingu í störfum sínum um borð í H, sem samkvæmt gildandi vátrygg ingar-skilmálum og kjarasamningum bæti líkamstjón af völdum vinnuslysa sjómanna.

Stefnandi byggir á því að fram sé komin full sönnun fyrir því að hann hafi meiðst í vinnuslysi 19. nóvember 2017. Hann hafi leitað læknis vegna einkenna sinna rúmum sex vikum eftir atvikið og þá lýst slysinu, eins og skráð sé í samskiptaseðli læknis frá 5. janúar 2018. Myndrannsókn, sem fór fram þremur dögum síðar, 8. janúar, staðfesti merki um áverka á hnélið, sem sé afleiðing slyssins. Strax sama dagog stefnandi leitaði til læknis hafi hann tilkynnt yfirmanni sínum um atvikið, enda fyrst þá sem kom í ljós að því fylgdu forföll frá vinnu. Starfandi skipstjóri hafi þó, andstætt því sem honum var skylt s k v. 6. gr. laga nr. 45/2015, látið hjá líða að skrá atvikið eða tilkynna það til Sjúkratrygginga Íslands. Slík tilkynning hafi hins vegar verið fyllt út síðar, 18. maí 2018, staðfest af útgerð og send Sjúkratryggingum ásamt greinargerð skipstjóra um atvikið. Með hliðsjón af þessum gögnum, svo og læknis-vottorðum, sé fullsannað að stefndi hafi hlotið líkamstjón við vinnu sína á H 19. nóv-ember 2017.

Stefnandi byggi einnig á því að leggja beri til grundvallar lýsingu hans á slys-inu, eins og hann greindi frá því við fyrstu skoðun læknis í janúar 2018. Stefnandi hafnar því að upplýsingar um atvikið í gögnum málsins séu misvísandi eða slíkt mis-ræmi sé milli þeirra að það hafi áhrif á sönnunargildi þessarar fyrstu frásagnar. S tefn-andi hafi ekki bætt við atvikalýsinguna eða breytt henni á síðari stigum, heldur séupp-hafleg lýsing hans á atvikum þvert á móti ítarlegri en það sem skráð var í tilkynningu til Sjúkratrygginga og í greinargerð skipstjóra á síðari stigum. Sé misræmi í frásögn tjónþola af atvikum verði almennt að leggja til grundvallar að upphafleg atvikalýsing sé rétt;einkum og sér í lagi sé hún nákvæmari en það sem síðar er skráð.

Jafnframt andmæli stefnandi því að lýsing atviksins í tilkynningu til Sjúkra-trygg inga, eða í greinargerð skipstjóra, fái ekki samrýmst þeirri atburðarás sem stefn-andi greindi lækni frá við fyrstu skoðun 5. janúar 2018. Orðasambandið að „misstíga sig“ sé í almennri málnotkun jöfnum höndum haft um atvik þar sem utanaðkomandi aðstæður valdi því að einstaklingur hrasar eða honum fipast skrefið, og um atvik þar sem óheppileg líkamsbeiting veldur röngu átaki á liðamót án nokkurrar utanaðkom-andi orsakar. Lýsingin „missteig sig“ útiloki því alls ekki utanaðkomandi orsök, þótt ekki sé greint nánar frá henni í tilkynningu til Sjúkratrygginga Íslands, enda hafi þá þegar legið fyrir ítarlegri lýsing í læknisfræðilegum gögnum.

Þá byggi stefnandi enn fremur á því að það sé ekki forsenda fyrir bótaskyldu stefnda að upplýst sé nákvæmlega hvað varð til þess að stefnandi hrasaði, þegar hann steig yfir trollið. Hvortsem stefnandi rann, krækti fæti í netið eða fipaðist á annan hátt þegar hann klofaði yfir trollið sé ljóst að orsökin sé utanaðkomandi, enda hafi stefndi ekki sýnt fram á að fallið verði rakið til svima, jafnvægisleysis, sjúkdóms eða annars innra ást andsí líkama stefnanda.

Þegar greint sé á milli þess hvort áverki verði rakinn til innra ástands í líkama hins slasaða eða utanaðkomandi orsakar, sé jafnan litið til þess hvort frávik hafi orðið frá þeirri atburðarás sem búast hafi mátt við í aðdraganda atviksins. Verði meiðsli aðeins vegna þess að óheppilegt álag komi á liðamót eða vöðva við hreyfingu eða átak sé ljóst að þau verði ekki rakin til utanaðkomandi orsa kar. Gerist hins vegar eitthvað óvænt, sem hinn slasaði býst ekki við og valdi því að hann missi jafnvægið, renni eða hrasi, sé það bótaskylt slys eins og hugtakið sé afmarkað í vátryggingarétti. Afleið-ingar slíks atviks séu bótaskyldar, hvort sem viðkomandi falli við og hljóti þannig meiðsli, fáiá sig hnykk, eða högg á hönd eða fót sem hann b erifyrir sig í fallinu. Ein-mitt þannig hafi slys stefnanda orðið, þegar hann klofaði yfir trollið og hrasaði við, en náði að koma vinstri fæti undir sig með þeim afleiðingum að högg- eða snúnings-áverki kom á vinstra hné.

L oks bendi stefnandi á að Sjúkratryggingar haf i samþykkt bótaskyldu úr slysa-tryggingu samkvæmt lögum nr. 45/2015, en samkvæmt lokamálslið 1. mgr. 5. gr. lag-anna sé slysahugtak laganna afmarkað á nákvæmlega sama hátt og í skilmála slysa-t ryggingar sjómanna hjá stefnda.

Af öll u framangreindu leiði að uppfyllt séu skilyrði fyrir greiðslu stefnda á bótum úr slysatryggingu sjómanna, sem Rammi hf. hafði fyrir sjómenn á H. Því verðiað fallast á viðurkenningarkröfu stefnanda.

Stefnandi krefjist viðurkenningar á bótaskyldu þar eð ekki liggi enn fyrir nákvæmt mat á tjóni hans. Samkvæmt gögnum málsins sé þó ljóst að hann hafi hlotiðl íkamstjón, tímabundið og varanlegt, sbr. 2.– 5. gr. skaðabótalaga, sem stefndi ber iábyrgð á og hafi stefnandi því lögvarða hagsmuni af að fá viðurkennda bótaskyldu stefnda, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Stefnandi hafi þannig sýnt fram á að hann hafi hlotið tjón, gert grein fyrir því í hverju það felist og hver séu tengsl þess við slysið.

Stefnandi byggi á ákvæðum laga um vátryggingarsamninga nr. 30/2004, gild-andi vátryggingarskilmálum, sem og skaðabótalögum nr. 50/1993. Þá vísi hann varð-andi lögvarða hagsmuni til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Kröfu um málskostnað byggir stefnandi á XXI. kafla sömu laga. Um virðisaukaskatt vísast til laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukrafa stefnda er reist á því að stefnandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir slysi um borð í H. Jafnvel þótt sýnt yrði fram á að meint atvik hafi gerst 19. nóvember 2017 séu skilyrði hugtaksins slyss í skilmála áhafnartryggingar ekki uppfyllt þar eð stefnandi hafi ekki sýnt fram á að líkamstjón hans verði rakið til utanaðkomandi at burðar.

Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hafi orðið fyrir slysi um borð í H 19. nóvember 2017, eins og hann haldi fram. Þá sönnunarbyrði hafi hann að mati stefnda ekki axlað. Stefnandi hafi hvorki látið skipstjóra vita af meintu slysi né stýri-mann né nokkurn annan um borð á þeim tíma sem það átti að hafa gerst. Meint atvik hafi ekki verið skráð í skipsbók. Í skýrslu skipstjóra, dagsettri 16. maí 2018, sé tekiðfram að atburðurinn sé skráður eftir frásögn hins slasaða. Skipstjóri taki einnig fram í skýrslu sinni að hann hafi fyrst verið látinn vita af meintu atviki 7. mars 2018 og að stefnandi hafi fyrst látið afleysingaskipstjóra vita af meintu atviki í byrjun árs 2018. Engin vitni hafi heldur verið að meintu atviki. Stefnandi hafi ekki heldur leitað læknis vegna meints slyss fyrr en 5. janúar 2018. Hann sé því einn til frásagnar um meint atvik og því algjörlega ósannað að það hafi í raun gerst.

Lýsingar stefnanda á meintu slysi séu einnig mjög misvísandi og því ótrúverð -u gar. Stefnandi hafi gefið fjórar mismunandi lýsingar á meintu atviki:

Í tilkynningu til Sjúkratrygginga sé því lýst þannig:,, Missteig sig.“ Tilkynn-ingin sé dagsett 18. maí 2018 og undirrituð af stefnanda og skipstjóra.

Í skýrslu skipstjóra, dagsettri 16. maí 2018, komi fram að gott veður hafi verið umræddan dag og gott í sjóinn. Við frágang á trollinu hafi stefnandi þurft „að klofa yfir trollið, og við það misstigið sig“. Sú lýsing sé sögð skráð eftir frásögn stefnanda og því ljóst að þetta sé ekki frásögn skipstjóra af atvikum. Þá komi einnig fram að stefnandi hafi hvorki tilkynnt skipstjóra né stýrimanni um atvikið og því sé það ekki skráð í skipsdagbók.

Í læknisvottorði HSU, dags. 22. maí 2018, komi fram að stefnandi hafi „fest sig í trolli og fengið snúningsáverka“ á vinstra hné. Í sama læknisvottorði segi að stefnandi hafi verið að hífa inn troll, „runnið til og dottið“ á vinstra hné.

Ofangreindar lýsingar á meintu atviki séu það misvísandi að í raun liggi engin staðfesting fyrir um að meint atvik hafi gerst eða hvernig það gerðist.

Jafnvel þótt sýnt verði fram á að meint atvik hafi gerst 19. nóvember 2017 sé líkamstjón stefnanda ekki bótaskylt úr áhafnartryggingu hjá stefnda þar eð atvikið sem olli því hafi ekki verið slys í skilningis kilmála tryggingarinnar. Með orðinu „slys“ séí skilmála átt við skyndilegan utanaðkomandi atburð, sem valdi meiðslum á líkama þesssem er tryggður, og gerist sannarlega án vilja hans, sbr. 1. gr. B í skilmála áhafnar-tryggingar hjá stefnda. Stefnandi beri sönnunarbyrðina fyrir því að líkamstjón hans verði rakið til slyss eins og það sé skilgreint í skilmála tryggingar og þá sönnuna r byrði hafi hann ekki ax laðað mati stefnda.

Stefnandi hafi ritað undir tilkynningu til Sjúkratrygginga Íslands þar sem hann hafi gefið þá lýsingu á meintu atviki að hann hefði misstigið sig. Þá sé lýsing í skýrslu skipstjóra rituð samkvæmt lýsingu stefnanda á meintu slysi en þar segi að stefnandi hafi verið að klofa yfir trollið og misstigið sig. Misstig eitt og sérg eti ekki fallið undir skilgreiningu slysahugtaksins í skilmála áhafnartryggingar og því sé atvikið ekki slys heldur verði líkamstjón stefnanda rakið til innra ástands og/eða ofreynslu en ekki til utanaðkomandi atburðar. Þettah afi verið staðfest í dómum Hæstaréttar.

Stefndi telji að leggja verði til grundvallar lýsingar stefnanda á meintu atviki í tilkynningu til Sjúkratrygginga og í skýrslu skipstjóra, þ. e. að stefnandi hafi misstigið sig. Seinni skýringar í læknisvottorðum séu misvísandi og rúmist ekki innan fyrri lýs-ingar stefnanda á meintu atviki. Þær lýsingar s éuþví ótrúverðugar og verði ekki lagðar til grundvallar við ákvörðunum bótaskyldu úr áhafnartryggingu hjá stefnda.

Stefndi telur þá ákvörðun Sjúkratrygginga frá 11. júní 2018 að greiða stefn-anda bætur úr slysatryggingu almannatrygginga vegna meints atviks ekki hafa nokkra þýðingu við túlkun á skilmálum áhafnartryggingar hjá stefnda.

Að auki geti einkenni frá vinstra hné sem stefnandi reki til meints atviks allt eins verið rakin til s litbreytinga í hnjáliðnum. Stefnandi hafi verið tæplega fimmtugur þegar hann leitaði til læknis vegna umræddra einkenna frá vinstra hné í byrjun árs 2018. Hann hafi unnið erfiðisvinnu alla sína starfsævi. Þegar litið sé til þess og mik-illar yfirþyngdar stefnanda, sem var tæp 190 kg á þessum tíma, verði að telja meirilíkur en minni á því að einkenni frá vinstra hné verði einfaldlega rakin til slit breytinga. Líkamstjón stefnanda verði því miklu frekar rakið til innra ástands og/eða ofreynslu en til utanaðkomandi atburðar eins og kveðið séá um í skilmála áhafnartryggingar.

Stefndi áréttar þá meginreglu íslensks skaðabótaréttar að tjónþoli verði að sanna tjón sitt og hvernig tjónið atvikaðist. Stefnandi verði að sýna fram á að meint tjónsatvik falli undir skilmála þeirra trygginga sem útgerð H hafi keypt hjá stefnda. Stefnandi hafi ekki sýnt fram á að meint tjónsatvik verði rakið til utanaðkomandi atburðar og falli þannig undir skilmála áhafnartryggingar hjá stefnda.

Af framangreindu telur stefndi ljóst að hafna beri kröfu stefnanda.

Til stuðnings kröfu sinni vísar stefndi til laga um vátryggingar samninga nr. 30/2004 og almennra reglna vátryggingaréttar. Hann vísar einnig til skilmála áhafnar -tryggingar og almennra sönnunarreglna, svo og skaðabótalaga nr. 50/1993 og almennra regla skaðabótaréttar. Krafa um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

Stefnandi var 2. vélstjóri á togaranum H þegar hann segist hafa slasast á hné. Í þessu máli er einkum ágreiningur um tvennt: annars vegar hvort stefnandi hafi slasast við vinnu sína um borð í togaranum og teljist það sannað hvort atvikið verði talið óvæntur utanaðkomandi atburður í skilningi skilmála slysatrygg ingar sjómanna.

Þegar atvikið varð starfaði stefnandi á togara sem útgerðin Rammi á. Útgerðin hafði keypt slysatryggingu sjómanna fyrir skipverja hjá stefnda, Sjóvá Almennum tryggingum hf.

Gerð hefur verið grein fyrir því hvernig stefnandi lýsti atvikinu fyrir dómi.

Hann áttaði sig á því að hann hefði snúið sig á fæti en var að keppast við að koma trollinu aftur ínotkun og veitti því ekki athygli hvort einhverjar afleiðingar hefðu hlot-ist af. Hann lauk vaktinni og fór og lagði sig. Þega r hann átti að hefja störf á næstu vakt, átta tímum síðar, var verkurinn orðinn svo slæmur að hann fékk sér verkjatöflur og hélt sér gangandi á þeim það sem eftir lifði veiðiferðarinnar. Sú von hans að hann næði sér í jólaleyfinu brást og því fór hann til læknis 5. janúar 2018. Læknir innskráði þessa lýsingu eftir honum: „Vinnuslys vinnur sem sjómaður, var að hífa inn troll, rann til og dettur á vi. hné. Verulega verkjaður framan af en farið skánandi, skoðun grun-samleg fyrir lateral menisc skaða. Fáum myndgreiningu.“

Í segulómskoðun 8. janúar 2018 sást að liðþófi í hné vinstri fótar var rifinn og töluverðar brjóskskemmdir voru í liðnum. Þar eð það bætti á standið ekki að hvíla fót-inn fór stefnandi til bæklunarlæknis sem ritaði þessa lýsingu eftir frásögn stefnanda: „ Sjómaður um borð í [ H ] frá [ K ]. Var við störf sín á leið upp í krana, stígur yfir trollið, festist í því og fær snúningsáverka á vi. hné.“

Í skýrslu sinni fyrir dómi minntist bæklunarlæknirinn þess ekki að stefnandi hefði getið þess að hann hefði haft verk í hnénu fyrir atvikið. Hann bar einnig að hné þeirra sem væru nokkru þyngri en hæfilegt þætti væru ekki veikari fyrir en hné ann-arra.

Stefnandi greindi vitninu I B frá atvikinu 5. janúar 2018. Vitnið vefengdi ekki frásögn stefnanda af atvikinuo g það virðist skipstjórinn EG ekki heldur hafa gert. Það leikur ekki vafi á því að veiðarfærin slitnuðu aftan úr skipinu í þessum túr. Jafnframt virðist óumdeilt að það hafi verið hlutverk stefnanda sem 2. vélstjóra að stýra kran-anum sem var notaður til þess að hífa trollið þannig að það kæmist aftur útbyrðis eða færa það til á trolldekkinu. Það varð að koma veiðarfærinu í notkun sem fyrst. S tefn-andi átti því brýnt erindi yfir trollið til þess að komast að stjórnbúnaði kranans. Í lækna skýrslunum tveimure r slysið tengt því að trollið hafi slitnað aftan úr togaranum, legið í einni bendu á trolldekkinu og verið stefnanda til trafala á leið hans í stigann.

Með lýsingu á atvikum í þeim svo og framburði stefnanda fyrir dómi, telur dómurinn sannað að þetta atvik hafi orðið í þessari veiðiferð. Af þeim læknisfræðilegu gögnum sem liggja fyrir verður ekki séð að stefnandi hafi nokkru sinni kvartað undan verkjum í vinstra hné fyrr en eftir þetta atvik. Dómurinn telur það ekki hafa þýðingu þótt gott hafi verið í sjóinn þennan tiltekna dag enda eru skip á rúmsjó á stöðugri hreyfing u vegna undiröldu þótt ekki bæri vind. Dómurinn telur því sannað að stefnandi hafi fengið áverka á vinstra hné þegar hann þurfti vegna vinnu sinnar að klöngrast yfir veiðarfæri þegar hann var um borð í togaranum H 19. nóvember 2017.

Stefndi byggir á því að ekki sé uppfyllt það skilyrði 1. gr. B í skilmála áhafnar-tryggingar hjá stefnda að slysið teljist skyndilegur utanaðkomandi atburður, sem va ldimeiðslum á líkama þess sem er tryggður, og gerist sannarlega án vilja hans. Þetta byggir hann á lýsingu sem kemur fram í skýrslu skipstjóra, dags. 16. maí 2018, og er að hluta til endurtekin í tilkynningu til Sjúkratrygginga tveimur dögum síðar, 18. maí 2018, ení þeirri tilkynningu segir einungis: „ Missteig sig. NE6 gott í sjó inn.“Eins og áður segir lýsti stefnandi atvikinu hjá heimilislækni 5. janúar 2018 og hjá bæklunarlækni 7. mars. Þær lýsingar ríma vel við lýsingu hans á atvikinu fyrir dómi. Í skýrslu skipstjórans 16. maí er margt sem samrýmist þeirri lýsingu sem læknar hafa eftir stefnanda á því hvernig atvikið vildi til. Þar segir að trollið hafi slitnað aftan úr, það hafi verið slætt upp aftur, stefnandi hafi þurft að klofa yfir trollið og hafi við það misstigið sig.

Þeir sem hafa hlýtt á lýsingu stefnanda hafa bókað að hann hafi þurft að kom-ast yfir trollið. Í lýsingu heimilislæknis segir að hann hafi dottið við að klofa yfir trollið en í lýsingu bæklunarlæknis segir að hann hafi fests igí trollinu og fengiðsnún-ingsáverka á vinstra hné.

Að mati dómsins er sú endursögn skipstjórans af lýsingu stefnanda, að hann hafi miss tigið sig þegar hann kom niður með vinstri fótinn eftir að hafa teygt hann yfir trollið, hvorki ósamrýmanleg þeirri endur sögn heimilislæknisins að hann hafi dottið við að klöngrast yfir trollið né ósamrýmanleg þeirri endursögn heimilislæknisins að hann hafi fest sig í trollinu og fengið snúning á hnéð.

S t efnandi bar fyrir dómi að hann hefði fest sig á milli þeirra hjóla og bobbinga sem eru þrædd upp á fótreipið. Þar eð fóturinn hefði verið fastur þar hefði hann slengst áfram og þá komið átak á hnéð.

Þeir sem til þekkja vita að frásagnir vitna af sama atvikinu eru afar sjaldan alveg samhljóða og getur munur áslíkum lýsingum ráðist af orðaforða vitnanna, hæfni þeirra til endursagnar, mati þeirra á því hversu nákvæmlega þurfi að lýsa hverju atviki og mörgu fleiru. Því síður getur endursögn þriggja vitna af frásögn verið alveg sam-hljóða. Að mati dómsins er sá munur sem er á milli lýsinga læknanna á atvikinu ann-ars vegar ogs kipstjórans hins vegar fyllilega eðlilegur.

Þeim mun betur sem sjúklingur lýsir fyrir lækni hvernig tiltekinn áverki kom til þeim mun betur getur læknirinn áttað sig á því hvað kunni að hafa gerst í líkama sjúklingsins við atvikið, hver kunni að vera orsök þess verkjar sem hann kvartar undan og hvernig sé réttast að bregðast við því. Af þessum sökum standa líkur til þess að læknar spyrji nánar út í atvikin.

S t efnandi fór í aðgerðina 19. mars 2018. Það var ekki fyrr en tveimur mán-uðum síðar, 18. maí, sem EG skipstjóri ritaði skýrslu sína. Þá var ekki lengur nein þörf á að afla sem nánastra upplýsinga um atvikin enda hafði þá verið lagað það sem aflaga fór í fæti stefnanda, hann kominn í endurhæfingu og á batavegi. Þá var ekki jafnáríð-andi fyrir skip stjórann, hvorki að inna stefnanda mjög nákvæmlega eftir því hvernig á því stóð að hann sneri fótinn né heldur að bóka nákvæmlega frásögn stefnanda.

Brýnast var á þeim tíma að koma tilkynningunni til Sjúkratrygginga enda voru liðnir sex mánuðir frá atvikinu.

Dómurinn telur því ekki óeðlilegt að frásögn skipstjóra af atvikinu í tilkynn-ingu til Sjúkratrygginga sé fáorðari og einfaldari en endursögn læknanna. Hún er engu að síður ekki ósamrýmanleg frásögnum þeirra.

Með vísan til skráðra endursagna bæði heimilis- og bæklunarlæknis af frásögn stefnanda, telur dómurinn nægjanlega leitt í ljós að aðdragandi slyssins hafi verið sá sem stefnandi lýsti fyrir dómi. Dómurinn telur ekki unnt að leggja til grundvallar eina og sér þá skráningu skipstjórans í tilkynningu til sjúkratrygginga að stefnandi hafi misstigið sig enda lýsir hún ekki aðstæðum og umhverfi stefnanda þegar atvikið varð.

Samkvæmt sjúkraskrá stefnanda hafði hann aldrei kvartað við lækni undan verk í vinstra hné fyrir þetta atvik. Trúnaðarlæknir stefnda hefur aldrei skoðað stefn-anda og því verður álit hans ekki lagt til grundvallar niðurstöðu þessa máls. Stefndi hefur ekki sýnt fram á að innri veikleiki í líkama stefnda hafi valdið því að liðþófinn í vinstra hné hans rifnaði. Með vísan til þess og þeirra aðstæðna sem stefnandi var í á trolldekkinu þegar hann slasaðist telur dómurinn að áverkinn hafi orðið vegna skyndi-legs utanaðkomandi atburðar.

Að mati dómsins er því uppfyllt það skilyrði 1. gr. B í skilmála áhafnartrygg-ingar hjá stefnda að meiðsli stefnanda verði rakin til skyndilegs utanaðkomandi atburða rog hafi sannarlega gerst án vilja stefnanda.

D ómurinn hefur því fallist á málsástæður stefnanda og kröfur hans. Af þeim sökum verður, með vísan til 1. mgr.130. gr. laga nr. 91/1991, að dæma stefnda til þess að greiða honum málskostnað. Þegar litið er til umfangs málsins þykir málflutnings-þóknun, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, hæfilega ákveðin 1.0 5 1.400 krónur.

I-kvk-nf L-kvk-nf héraðsdómarikveður upp þennan dóm.

D ÓM S O R Ð

Viðurkennt er að á stefnda, Sjóvá Almennum tryggingum hf., hvíli bótaskyld aú r slysatryggingu sjómanna á skipinu H, vegna líkamstjóns sem stefnandi, G, hlaut í sjóvinnuslysi 19. nóvember 2017.

Stefndi greiði stefnanda 1.0 51.4 00 krónurí málskostnað.