E-1027/2022

1. Mál þetta er höfðað með birtingu stefnu 23. febrúar 2022 og dómtekið að lokinni aðalmeðferð 17. maí 2023. Stefnandi er H-kk-nf A-kk-nf, [...]. Stefndi er Kvikna ehf., [...].

2. Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði með dómi skaðabótaskylda stefnda á tjóni stefnanda vegna söluhagnaðar sem hann hefði notið hefði hann selt eignarhlut sinn í stefnda að teknu tilliti til upplýsinga sem stefndi bjó yfir við kaupin en lét stefnanda ekki í té. Þá er krafist málskostnaðar.

3. Stefndi krefst sýknu af kröfu stefnanda auk málskostnaðar.

4. Stefndi krafðist einnig frávísunar á kröfum stefnanda. Með úrskurði 7. september 2022 var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

I Málavextir

5. Stefndi, sem þá hét Medical Algorithms ehf., var stofnaður í október 2008 af H-kk-þgf E-kk-þgf og G-kk-þgf Þ-kk-ef syni. Í tilkynningutil hlutaskrá rog samþykktum félagsins kemur fram að tilgangur og aðalstarfsemi félagsins sé hugbúnaðargerð og hönnun lækningatækja. Fyrirtækið hefur allt frá stofnun þróað skýjalausn fyrir heila-línurit (EEG). Árið 2013 var starfsemi tengd EEG flutt yfir í dótturfélagið Kviknu Medical ehf. sem var alfarið í eigu stefnda.

6. Stefnandi byrjaði ásamt H-kk-þgf að starfa fyrir stefnda um áramótin 2008/2009 og síðar bættust G-kk-nf og G-kk-nf H-kk-nf í hópinn, en þeir höfðu allir fjórir unnið hjá Taugagreiningu hf. sem þróaði einnig vörur fyrir EE G - markaðinn. Samkvæmt kaupsamningi, dagsettum 26. mars 2009, keypti stefnandi 10% hlut í stefnda af H-kk-þgf E-kk-þgf fyrir 25.000 krónur, en seljandi hafði kauprétt að hlutnum léti stefnandi af störfum innan 24 mánaða frá undirritun samningsins.

7. Árið 2011 keypti norska félagið Norbit Group AS (síðar ASA) þriðjungshlut í félaginu í kjölfar hlutafjáraukningar og tók forstjóri félagsins, P-x-x J-x-x r-x-x W-x-x, sæti í stjórn félagsins þann 1. júní 2011. Við hlutafjáraukninguna þynntist hlutur stefn-anda niður í 6,06%. Stefnandi starfaði áfram hjá stefnda fram til október 2012 þegar honum bauðst starf við áhættustýringu hjá lífeyrissjóði.

8. Með tölvuskeyti 1. mars 2018 óskaði P-x-x J-x-x r-e-x W-x-x eftir umræðu við stefnanda um kaup á hlut hans í stefnda, en hann var á þessum tíma stjórnarformaður stefnda og forstjóri Norbit Group AS, sem var eigandi 38,7% hlutar í félaginu. Annar stærsti hluthafinn var H-kk-nf E-kk-nf með 21,91% hlut. Í tölvuskeytinu var vísað til þess að Ameríkumarkaður væri aðalmarkaðssvæði fyrir EEG- hugbúnaðarlausn félagsins, félagið hefði í mörg ár verið í nánu samstarfi við nokkur bandarísk félög og þau væru að leitast við að styrkja þessi tengsl. Þá væri verið að meta hvort heimila ætti einhverjum stefnumótandi viðskiptavinum (e. stragetic customers) að gerast hluthafar í stefnda.

9. P-x-x J-x-x r-x-x kom fram fyrir hönd stjórnar stefnda í samningaviðræðunum. Í tölvuskeyti stefnanda til P-x-x J-x-x r-x-x, dagsettu 14. mars 2018, vísar stefnandi til þess að eftir að hafa ráðfært sig við ráðgjafa sinn hafi hann bætt við ákvæði í samninginn sem lýtur að því að bæta við vöxtum á síðari greiðslu sem hann telji sanngjarnt með hliðsjón af mótaðilaáhættu og núvirði greiðslunnar. Deginum áður hafði stefnandi fengið send drög að kaupsamningi frá Per Jø rgen. Í tölvuskeyti frá 15. mars 2018 sagði stefnandi að hann hefði ekki selt einn einasta hlut í félaginu, ef um væri að ræða félag á markaði, enda teldi hann framtíðarhorfur félagsins góðar. Að vera utanaðkomandi aðila í óskráðu félagi væri ekki þægilegt og því vildi hann selja.

10. Þann 15. mars 2018 var undirritaður kaupsamningur á milli stefnanda og stefnda um sölu á öllu hlutafé stefnanda í stefnda, alls 6,06% hlutum. Kaupverðið var 30.300.000 krónur og miðaðist við að heildarvirði félagsins væri 500.000.000 króna. Í kaupsamningnum er vísað til þess aðkaupin séu hluti af því að gera stefnda í stakk búinn til að veita núverandi stjórnendum og lykilstarfsmönnum í félaginu kauprétti og einnig að reyna að fá stefnumótandi viðskiptavini til að gerast hluthafar.

11. Þann 7. júní 2018 var send tilkynning til fyrirtækjaskrár um breytingu á stjórn Kvikn u Medical ehf. Í stjórn félagsins komu inn þrír nýir stjórnarmenn, allir búsettir í Bandaríkjunum, þar af einn sem stjórnarformaður. Þá barst jafnframt tilkynning til fyrirtækjaskrár nokkrum dögum áður um að hlutafé félagsins hefði verið hækkað um 46.000 krónur að nafnverði, úr 500.000 krónum í 546.000 krónur. Hlutafjárhækkunin hefði verið greidd á genginu 2,195 með skuldajöfnuði á kröfum stefnda á hendur félaginu að fjárhæð 100.970.000 krónur.

12. Þann 28. júní 2018 birtist frétt á vefsíðu Kjarnans um að bandaríska fyrirtækið Alliance Family of Companies hefði keypt ráðandi hlut í stefnda. Það félag hafði sjálft verið yfirtekið af tveimur bandarískum fjárfestingasjóðum 5. september 2017. Í tilkynningunni er haft eftir framkvæmdastjóra stefnda að kaupin séu mikil viðurkenning fyrir starfsemi félagsins og framkvæmdastjóri Alliance sagði að fyrirtækið hefði verið í viðskiptum við stefnda um margra ára skeið.

13. Í ársreikningi Kviknu Medical ehf. fyrir reikningsárið 2018 kemur fram í skýringu 4 við breytingu á hlutafé að hlutafé hafi hækkað að nafnvirði um 46.000 krónur og verið greitt með yfirverði, samtals 100.924.000 krónum. Í útboðslýsingu Norbit ASA, dagsettri 4. júní 2019, kemur fram að félagið hafi innleyst verulegan hagnað uppá 26,4 milljónir norskra króna við sölu á eignarhlut félagsins í stefnda sem hafi farið úr 33,34% niður í 5,78%.

14. Stefnandi óskaði eftir upplýsingum frá stefnda um framangreinda sölu með bréfi, dagsettu 17. október 2018. Með bréfi stefnda, dagsettu 22. október 2022, var þeirri beiðni hafnað með vísan til trúnaðar um viðskiptin. Með tölvuskeyti 6. desember 2018 vakti stefnandi athygli á misræmi á verðmati við söluna til stefnda annars vegar og söluna til bandaríska félagsins hins vegar. Þann 31. maí 2019 sendi stefnandi bréf til stjórnar Norbit þar sem vakin var athygli á því að þær miklu verðbreytingar sem hefðu orðið á gengi hlutanna á þeim stutta tíma sem leið frá sölu stefnanda á hlutnum og þar til sala þeirra á sínum hlut fór fram hafi vakið tortryggni um að fyrirhuguð sala þeirra hafi verið í fullum gangi þegar kaupin á bréfum stefnanda áttu sér stað og var óskað eftir upplýsingum um þá sölu. Í svarbréfi framkvæmdastjóra og lögmanns Norbit sem dagsett er 25. júní 2019 var beiðninni hafnað og vísað til tölvuskeytisins frá 1. mars 2018 og upplýsinga í kaupsamningi, dagsettum 15. mars 2018.

II

Málsástæður stefnanda

15. Stefnandi byggir bótaskyldu stefnda á því að stefndi hafi ekki veitt honum upplýsingar sem hann bjó yfir við kaup á eignarhlut stefnanda í stefnda, sem voru þýðingarmiklar og hefðu haft þau áhrif á stefnanda að hann hefði ekki selt hlutaféð á því verði sem raun varð. S tefnda hafi borið að upplýsa stefnanda um fyrirhuguð viðskipti og þær viðræður sem þá höfðu átt sér stað. Með því að gera það ekki hafi stefndi leynt stefnanda mikilvægum upplýsingum með saknæmum og ólögmætum hætti.

16. Stefnandi byggir á því að hafið sé yfir allan vafa að áform um fyrrgreinda sölu á ráðandi eignarhlut í dótturfélagi stefnda hafi legið fyrir við sölu á hans eignarhluta í stefnda. Það sé útilokað að söluferli á ráðandi hlut til bandarísks félags hafi ekki verið hafið í byrjun mars 2018 miðað við að gengið var frá sölu á hlutunum rúmlega tveimur mánuðum síðar. Slíkt yfirtökuferli taki enda aðjafnaði a. m. k. sex mánuði. Stefnandi hafialdrei verið upplýstur um þessi áform, hvorki við upphaf samningaviðræðna né á meðan þær stóðu yfir, og ekkert sé vísað til þeirra í sölusamningnum sjálfum. Þessi háttsemi stefnda sé bæði saknæm og ólögmæt, auk þess sem P-x-x J-x-x r-x-x hafi aflað hluthöfum stefnda ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað stefnanda. Með háttsemi sinni hafi stefndi og stjórnarmaður stefnda orsakað það tjón sem stefnandi varð fyrir með því að stefnandi fékk ekki notið réttmæts hagnaðar af sölu eignarhlutar síns í stefnda.

17. Stefnandi byggir á því að stefndi hafi með sviksamlegum hætti þagað yfir atvik-um sem hann vissi, eða mátti vita, að skiptu máli um efni sölusamningsins og þar með vilja stefnanda til að selja hlutaféð við því verði sem raunin varð með því að hafa látið vera að geta þess við stefnanda að fyrirhugað væri að selja ráðandi hlut í dótturfélagi stefnda til bandarísks félags. Slík sviksamleg háttsemi sé saknæm. Stefnandi vísar jafn-framt til ákvæðis 30. gr. laga nr. 7/1936 sem hafi að geyma hátternisreglu sem beita megi við mat á skaðabótaskyldu á grundvelli sakarreglunnar.

18. Stefnandi byggir á því að stefndi hafi vitað, eða mátt í öllu falli vita, að sölu-samningur aðila um eignarhlutinn í stefnda varð annars efnis en til var ætlast af hálfu stefnanda þar sem í engu var tekið tillit til áforma um sölu á ráðandi hlut í dótturfélagi stefnda. Stefndi vísar jafnframt til ákvæðis 32. gr. laga nr. 7/1936 um rangar forsendur sem hafi að geyma hátternisreglu sem beita megi þegar lagt er mat á skaðabótaskyldu á grundvelli sakarreglunnar. Háttsemi stefnda fullnægi þessu, bæði skilyrðum um saknæmi og ólögmæti. Ef stefnandi hefði búið yfir samsvarandi vitneskju og stefndi um fyrrgreind áform hefði hann augljóslega samið á annan veg. Af þessum sökum hefur stofnast til skaðabótaskyldu stefnda á grundvelli sakarreglu skaðabótaréttar þar sem sölusamning-urinn við stefnda hefði orðið annars efnis en til var ætlast.

19. Stefnandi byggir á því að það sé óheiðarlegt af hálfu stefnda að hafa látið stefn-anda afsala til sín öllum hlutum sínum í stefnda þegar svo háttaði til að stefndi vissi, eða ætla má að hann hafi vitað, að í engu var tekið tillit til þess að fyrirhugað var að selja ráðandi hlut í dótturfélagi stefnda á grundvelli mun hærra markaðsvirðis en gengið var út frá í sölusamningi aðila. Stefndi vísar jafnframt til ákvæðis 33. gr. laga nr. 7/1936 sem hafi að geyma hátternisreglu sem beita megi þegar lagt er mat á skaðabótaskyldu á grundvelli sakarreglunnar. Stefnda var bersýnilega kunnugt um það að stefnandi vissi ekki af áðurnefndum áformum um fyrirhugaða sölu. Það að ekki var tekið tillit til þeirra áforma var skilyrði fyrir því að tjónið varð enda hefði stefnandi annars ekki selt eignar-hlut sinn í stefnda á svo lágu verði.

20. Stefnandi byggir á því að kaupverðið í samningi hans og stefnda, um hlutaféð í stefnda, hafi verið ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju, þegar litið sé til efnis samningsins, stöðu aðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem komu síðar til, sbr. 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936. Efni samningsins tók ekkert tillit til þess að bandarískur sjóður hafði áhuga á eða hafði skuldbundið sig til að kaupa dótturfélag stefnda. Stefnandi hafði engar upplýsingar um þessi viðskipti. Stefndi var hins vegar aðili að þessum við-skiptum og stýrði þeim og honum bar skylda til að upplýsa um þau á þeim tíma sem samningurinn við stefnanda var gerður. Verulegur aðstöðumunur hafi því verið milli aðila. Salan til bandaríska sjóðsins, tveimur mánuðum eftir kaup stefnda á hlutafé stefn-anda, leiðir jafnframt sjálfstætt til þess að kaupverðið getur ekki talist sanngjarnt.

21. Stefnandi vísar til þess að ákvæði 36. gr. laga nr.7/1936 hafi að geyma hátternis-reglu sem beita megi þegar lagt er mat á skaðabótaskyldu á grundvelli sakarreglunnar. Efni sölusamningsins er að mati stefnanda ósanngjarnt þar sem kaupverðið er umtalsvert lægra en ef fyrir hefði legið vitneskja af hálfu stefnanda um að til stæði að selja ráðandi hlut í dótturfélagi stefnda til bandarísks fyrirtækis. Af þessum sökum hefur að mati stefn-anda stofnast til skaðabótaskyldu stefnda á grundvelli sakarreglu skaðabótaréttar þar sem ósanngjarnt var og andstætt góðri viðskiptavenju af hálfu stefnda að bera fyrir sig sölu-samninginn þegar kom að uppgjöri viðskiptanna.

22. Stefnandi byggir á því að þær upplýsingar sem hann byggði á í viðskiptunum við stefnda hafi verið rangar í skilningi kauparéttar vegna þess að stefndi upplýsti hann hvorki um fyrrgreind áform um sölu á ráðandi hlut í dótturfélagi stefnda né það markaðs-virði sem miða átti við í þeim viðskiptum, en ljóst er að lög nr. 50/2000 um lausafjárkaup gilda um viðskipti með hlutabréf. Öfugt við það sem almennt gildir í viðskiptum háttar hér svo til að stefndi bjó yfir vitneskju um eiginleika hins selda (hlutafjár í stefnda sjálf-um), ólíkt stefnanda sem seljanda. Strangari reglur gilda um upplýsingaskyldu kaupanda í slíkum viðskipum en ella.

23. Stefnandi byggir á því að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að höfða mál þetta sem viðurkenningarmál með vísan til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einka-mála. Stefndi hafði frumkvæðið að því að falast eftir eignarhlut stefnanda í stefnda og felst tjón stefnanda í mismuninum á því verði sem hann fékk fyrir eignarhlut sinn í stefnda og því verði sem hægt var að selja eignarhlutinn á aðeins nokkrum vikum síðar, sem var vel rúmlega tvöfalt hærra. Líkur eru á því að mismunurinn sé tjón stefnanda. Skilyrði fyrir viðurkenningarmáli eru því uppfyllt. Tengsl tjónsins við atvik málsins eruað stefndi hélt lykilupplýsingum frá stefnanda og fékk hann þannig til að selja sér eignar-hlut sinn í stefnda á verulegu undirverði.

III

Málsástæður stefnda

24. Stefndi byggir aðalkröfu sína um frávísun á því að málatilbúnaður stefnanda sé óskýr og standist ekki kröfur um skýran og glöggan málatilbúnað sem samrýmist ekki þeim kröfum sem gerðar eru í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Í raun sé verið að leita álits dómstóla á lögfræðilegu álitaefni um hvort tiltekin atvik hafi mögulega átt sér stað, fremur en að leitað sé dóms um hvort tiltekin skýr réttindi eða réttarsamband séu til staðar sem standist ekki skilyrði 1. og 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

25. Stefndi byggir á því að dómkrafan sé orðuð með þeim hætti að ekki verði byggt á henni í dómsmáli þar sem krafist er viðurkenningar á óljósum kröfum, byggðum á hug-lægum atriðum sem varða stefnanda og grundvallast á orðunum „ef“ og „hefði“. Stefn-andi hafi haft fjögur ár til að leggja mat á mögulegar dómkröfur sínar og leggja fram endanlegar og aðfararhæfar kröfur í stað viðurkenningar á óljósum dómkröfum á þann hátt sem gert er í stefnu.

26. Stefndi byggir á því að kröfur stefnanda séu fyrndar og því beri að sýkna hann á þeim grundvelli. Stefndi vísar til þess að almennar kröfur fyrnast á fjórum árum, sbr. 3. gr. laga nr. 150/2007. Kaup aðila tókust í mars 2018 og því eru liðin fjögur ár í byrjun mars 2022 þegar stefnandi höfðar mál þetta með framlagningu stefnu og allar kröfur sem stefnandi getur talið sig eiga á hendur stefnda á grundvelli kaupanna því fyrndar, sbr. 3. mgr. 1. gr. laga nr. 150/2007. Stefndi byggir á því að stefnandi rjúfi ekki fyrningu með höfðun þessa máls um viðurkenningu á óljósum, óskyldum eða ómótuðum kröfum, sem stefnandi telur samkvæmt samningi mögulega vera til staðar. Til þess að rjúfa fyrningu verði stefnandi að höfða mál um tiltekna og skýra kröfu eða til viðurkenningar á kröfunni, sbr. 1. mgr. 15. gr. laga nr. 150/2007.

27. Stefndi vísar til þess að stefnandi byggi mál sitt sem viðurkenningarkröfu á skaðabótaskyldu sem hann telji stefnda eiga að bera vegna óskilgreinds tjóns stefnanda sem stefnandi telur sig hafa orðið fyrir með því að hann hafi ekki selt hlutabréf sín í félaginu til annarra aðila, á öðru verði eða á öðrum forsendum en samningur aðila byggði á. Það velur hann að gera fremur en að krefjast dóms um aðfærarhæfa kröfu eða um viðurkenningu á skaðabótakröfu tiltekinnar fjárhæðar, byggða á samningi aðila. Stefn-andi geri enga tilraun til að sundurliða, tiltaka eða sanna hvert hann telur tjón sitt vera í krónum talið eða hvernig það skuli reiknað.

28. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi sýnt af sér slíkt tómlæti og aðgerðarleysi við að sanna og bera upp þær kröfur sem hann gerir í stefnu að sýkna beri stefnda óháð öðrum kröfum eða málsástæðum. Viðræður aðila um sölu stefnanda á hlutabréfum í stefnda fóru fram í byrjun mars 2018, en það er fyrst með framlagningu stefnu tæplega fjórum árum síðar sem stefnandi kemur fram með kröfu um skaðabótaskyldu stefnda á óskilgreindri fjárhæð. Stefndi byggir á því að stefnandi geti ekki komið fjórum árum síðar og haft uppi kröfu um viðurkenningu á viðbótarskyldum eða viðbótarkröfum og hvað þá skaðabætur sem byggja eiga á hátterni eða athafnaleysi kaupanda, óháð við-ræðum og kaupsamningi aðila.

29. Stefndi vísar til þess að stefnandi hafi einnig sýnt af sér tómlæti við að hafa ekkert aðhafst þann tíma sem liðinn er frá efndum samnings aðila, til að móta skýra fjárkröfu á hendur stefnda eða gert nokkuð til að sýna fram á eða sanna að hann hafi orðið fyrir skaðabótaskyldu tjóni. Stefndi krefst sýknu vegna þessa tómlætis stefnanda, m. a. með vísan til Hrd. nr. 318/2003.

30. Stefndi krefst sýknu af kröfum stefnanda á grundvelli reglna um skuldbind-ingargildi samninga og meginreglna kaupa- og kröfuréttar. Fullar og réttar efndir hafi farið fram í mars 2018 með greiðslu kaupverðs og afsals hluta. Stefndi hafnar því að kaupsamningur aðila geti talist ógildur eða að honum beri að víkja til hliðar á annan hátt.

Stefnandi sé að gera viðbótarkröfur sem hvorki eigi sér stað í samningi né lögum.

31. Stefndi byggir á því að hann hafi sinnt upplýsingaskyldu sinni á fullnægjandi hátt. Stefndi hafi haft alla möguleika á að kynna sér það sem hann vildi eða þurfti til að hafa skoðun á því á hvaða verði hann vildi selja hlut sinn í félaginu. Framkoma stefnda við stefnanda, bæði sem starfsmann og hluthafa, hafi allt frá upphafi verið venjuleg og eðli-leg. Stefndi naut ríkulegrar ávöxtunar af þeim hlutum sem hann fékk að kaupa í kjölfar stofnunar félagsins í krafti þess að hann væri starfsmaður, hlutum sem hann hélt allt þar til kom að sölunni 2018 þrátt fyrir að hafa hætt störfum hjá félaginu strax 2012 og ekki lagt neitt eftir það til uppbyggingar félagsins, ólíkt öðrum sem komu inn í hluthafahópinn á sambærilegum kjörum og hann. Stefndi hafði kauprétt á hlut stefnanda í tvö ár frá undirritun ef stefnandi hætti störfum innan þess tíma. Kaup stefnanda á hlutnum voru tengd starfinu og ætluð til þess að stefnandi tæki þátt í uppbyggingu félagsins. Raunin var sú að hann starfaði einunigs í þrjú og hálft ár.

32. Stefndi vísar til þess að stefnandi hafði rétt á að selja hlut sinn í stefnda á almennum markaði allt frá því að kaupréttur stefnda féll niður. Í málinu eru lögð fram gögn sem sýna að aðilar höfðu reifað kaup sem ekki gengu eftir, áður en kaupin tókust í mars 2018.

33. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi þekkt félagið vel enda starfað hjá félaginu um tíma og verið hluthafi í því við stofnun þess. Hann hafi haft alla möguleika á að fá upplýsingar um reksturinn eftir að hann hætti störfum hjá félaginu, bæði sem hluthafi og í gegnum tengsl sín við forsvarsmenn félagsins. Hann hafi jafnframt fengið senda árs-reikninga og ítrekuð boð um viðræður um kaup á hlutnum, sbr. t. d. í maímánuði 2015.

Stefnandi hafi ekki tekið þátt í uppbyggingu félagsins eftir að hann hætti störfum líkt og aðrir hluthafar á vaxtar skeiði félagsins, sem hafi lagt til lán og ábyrgðir og komið inn með nýtt hlutafé. Ásökunum um sviksamlega háttsemi, öflun ótilhlýðilegra hagsmuna og óheiðarleika af þeirra hálfu er alfarið hafnað og vísast um það til kaupsamnings aðila, upplýsinga sem þar komu fram og málsins í heild sinni.

34. Stefndi vísar til þess að stefnandi keypti umræddan 6,06% hlut í mars 2009, fyrst 25.000 hluti á 25.000 krónur, og síðan jafn stóran hlut, þá samanlagt 10% af útgefnu hlutafé, á alls 50.000 krónur. Stefnandi var á engum tímapunkti neyddur til sölu eða innlausnar. Stefnandi kaus að halda í hlutinn þó að honum væru boðin kaup eftir að hann fór frá félaginu. Niðurstaða viðræðna á milli aðila var ítrekað sú að stefnandi vildi hærra verð fyrir hlut sinn en stefndi gat greitt eða taldi rétt að greiða. Þannig stóð það allt þar til í mars 2018 að félagið féllst á að greiða stefnanda það verð sem hann mat og óskaði eftir að fá fyrir hlutinn, sem var þá 6,06% hlutur á 30.300.000 krónur, greitt með peningum. Ávöxtun stefnanda er því um 600- földun á níu árum. Það er rúmlega 100% IRR, sem væntanlega er ekki algengt á almennum fjármálamarkaði á Íslandi. Það er því ómögulegt að sjá á hvaða grundvelli stefndi á að hafa bakað stefnanda skaðabótaskylt tjón með kaupunum. Þvert á móti hefur hann hagnast vel á þessum viðskiptum.

35. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi sjálfur lagt mat á verðmæti hlutar síns í stefnda að teknu tilliti til ýmissa þátta, og notið ráðgjafar við söluna. Stefnandi er sérfræð-ingur með þekkingu bæði á starfsemi stefnda og ekki síður á verðmyndun verðbréfa á markaði, ávöxtunarkröfu og áhættumati. Stefnandi hefur m. a. starfsreynslu við fjármál og áhættumat hjá banka og lífeyrissjóði og býr að verkfræðimenntun sem gerir hann mjög hæfan til að leggja mat á hvert verðmæti hlutar hans var.

36. Stefndi hafnar því alfarið að það verð sem hann greiddi stefnanda hafi verið lágt með tilliti til aðstæðna þegar kaupin fóru fram. Um var að ræða lítinn hlut í ungu tækni-fyrirtæki, sem ekki er auðseljanlegur á markaði. Má fullyrða að ef stefndi hefði ekki keypt hlut stefnanda væri allt eins líklegt að stefnandi sæti enn uppi með hlutinn óseldan. Loks krefst stefnandi skaðabóta vegna tjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir því að hann hafi ekki notið þess sem hann kallar „réttmæts hagnaðar af sölu eignarhlutar“, án þess þó að gera tilraun til að sanna hvað gat talist réttmætur hagnaður af sölu þess hlutar. Stefndi vísar til þess að rétt söluverð sé það verð sem aðilar sömdu um og efnt var.

37. Stefndi hafnar öllum samanburði milli kaupa hans á hlut stefnanda og þeim við-skiptum sem tókust í júní 2018 þegar Alliance Family of Companies keypti hlut í Kviknu Medical ehf., dótturfélagi stefnda. Um ólíka aðila og ólíkar forsendur er þar að ræða. Um þau viðskipti ríki trúnaðar sem stefndi vill virða og er heimilt að gera enda tengjast þau ekki viðskiptum stefnanda og stefnda. Stefndi andmælir sérstaklega þeim lagarökum um áhrif þess ef stefndi verður ekki við áskorun um framlagningu gagna og upplýsinga eða að stefnandi megi gefa sér nokkuð um aðkomu annarra að félaginu með kröfu um framlagningu ótengdra upplýsinga eða samskipta ótengdra aðila. Stefndi og aðilar sem honum tengjast eru í fullum rétti að halda trúnað um allt sem síðar gerðist enda geta síðari atvik ekki haft áhrif á stöðu eða kaup aðila. Hafnað er að ákvæði 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 geti átt við um áskorun stefnanda, enda stefnda óskylt að láta umkrafin gögn af hendi, sbr. 67. gr. laga nr. 91/1991.

38. Stefndi vísar til þess að viðræður forsvarsmanns stefnda við stefnanda hafi verið einfaldar og skýrar. Stjórnarmaður stefnda nálgaðist stefnanda með þá spurningu hvort stefnandi vildi skoða sölu á hlutnum og upplýsti um leið af hvaða ástæðum stefndi leitaði eftir viðræðum á þeim tímapunkti. Viðskiptin fóru svo fram á sjálfstæðum og óháðum grunni. Forsvarsmanni stefnda var í mun að stefnandi legði sjálfur mat á hvað hann vildi fá greitt fyrir hlutinn og þannig hafi verið reynt að gæta armslengdar sjónarmiða. Stefnanda var í lófa lagið að afla sér upplýsinga um félagið og fá aðstoð annarra aðila við mat á verðmæti bréfanna eða annarra þátta í viðskiptunum.

39. Stefndi vísar til þess að stefnandi er seljandi í viðskiptum aðila sem fékk staðgreitt uppsett kaupverð. Það var stefndi sem tók áhættu af því að eiginleikar meginandlags kaupanna, hlutabréfanna, stæðust eftir það tímamark. Skyldur aðila að kauparétti verða að skoðast út frá þessari stöðu. Telur stefndi sig hafa uppfyllt allar kröfur, svo sem um skoðunarskyldu og upplýsingaskyldu aðila, sem á hann verða lagðar í kaupunum samkvæmt samningi aðila og lögum nr. 50/2000. Kaupin voru að fullu efnd af stefnda. Stefndi vísar sérstaklega til þess sem kemur fram í viðræðum aðila, að stefnandi hafi m. a. fallið frá kröfu um að tengja kaupverð við mögulega aðkomu annarra fjárfesta, fagnað staðgreiðslu kaupverðsins og að þurfa ekki að sitja uppi með greiðsluáhættu á félagið.

40. Stefndi hafnar öllum fullyrðingum og ágiskunum stefnanda um að viðræður milli stefnda og Alliance Family of Companies hafi staðið á öðrum stað en upplýst var um og að stefndi hafi leynt stefnanda mikilvægum upplýsingum með saknæmum og ólögmæt-um hætti. Stefndi bendir á að stefnandi þekkti tengsl AFC við Kviknu og Kviknu Medical sem lykilviðskiptavinur og að stefndi hafi alla tíð haft það að markmiði að fá nýja og vel tengd a aðila að félaginu sem hluthafa þótt fáar viðræður hafi leitt til slíkrar aðkomu.

41. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi ekki fært fram sönnun um bótaskylt tjón eða leitt líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni, enda hafi hann notið mikils hagnaðar af sölu hluta sinna til stefnda. Stefndi hafnar alfarið að hafa í viðræðum aðila brotið á stefnanda og andmælir því vísun stefnanda til 30., 32., 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936 og hvað þá að þeim verði beitt á þann hátt sem stefnandi krefst í stefnu þannig að ákvæði þeirra verði lögð til grundvallar mati á skaðabótaskyldu. Þá vísar stefndi til þess að stefnandi krefjist ekki á nokkurn hátt í stefnu að samningi aðila verði vikið til hliðar. Stefnandi staðfestir þannig í raun vilja til að samningurinn haldi fullu gildi. Tilvísun til ákvæða samningalaga um ógilda samninga eigi því ekki við. Stefnandi krefjist ekki endurskoðunar á kaupunum með vísan til forsendna sem lágu þar að baki og m. a. koma fram í samskiptum aðila, heldur sé fremur um viðbótarkröfu að ræða sem hann styðji við alls ótengd kaup og breytingar sem urðu hjá félaginu eftir að stefnandi afsalaði hlut sínum.

42. Stefndi vísar til þess að áhætta fylgi viðskiptum með hlutabréf og að sú áhætta sé enn meiri þegar um sé að ræða viðskipti með óskráð hlutabréf og hvað þá þegar um sé að ræða hlutafé í ungum vaxtafélögum, sambærilegum og stefndi er. Kaup aðila verður að skoða í þessu ljósi og gera verður ríkar kröfur til sönnunar af hálfu stefnanda hvað allan málatilbúnað hans varðar og ekki síst þegar stefnandi byggir á svikum, sviksemi og óheiðarleika. Mál þetta virðist höfðað til þess eins að afla upplýsinga um viðskipti sem leynt skulu fara og koma stefnanda ekki við eða að reynt er með málshöfðun um óljósa og ólögmæta kröfu að knýja stefnda á ótilhlýðilegan hátt til að greiða hærra kaupverð en stefnandi óskaði eftir á sínum tíma.

IV

Niðurstaða

43. Ágreiningur þessa máls snýst um það hvort stefndi hafi upplýst stefnanda um allt sem máli skipti við sölu á hlutafé í stefnda sem hefði haft áhrif á ákvörðun stefnanda og virði bréfanna, hvort stefnandi hafi sýnt af sér sviksamlega háttsemi eða óheiðarleika í aðdraganda kaupanna, hvort kaupin hafi byggst á röngum forsendum eða séu ósanngjörn og beri að víkja til hliðar. Loks er deilt um tómlæti og fyrningu.

44. Samkvæmt 3. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda er almennur fyrningar frestur kröfuréttinda fjögur ár. Upphaf fyrningarfrestsins miðast við undirritun kaupsamningsins frá 15. mars 2018. Samkvæmt 1. mgr. 15. gr. laganna telst fyrningu slitið þegar kröfuhafi höfðar mál til að fá viðurkenningardóm fyrir kröfunni. Stefnandi rauf fyrningu með birtingu stefnu 23. febrúar 2022. Kröfu stefnda um að kröfur stefnanda séu fallnar niður fyrir fyrningu er því hafnað.

45. Þá verður ekki fallist á að krafa stefnanda sé fallin niður fyrir tómlæti. Stefnandi fékk upplýsingar um sölu stefnda til Alliance Family of Companies um mitt sumar 2018. Stefnandi leitaði til lögmanns í kjölfarið sem sendi bréf 17. október 2018 með ósk um að veittar yrðu ákveðnar upplýsingar um kaupin í ljósi þess að þau gerðust skömmu eftir viðskipti stefnanda og stefnda. Í bréfinu er tekið fram að þessar upplýsingar séu forsenda þess að unnt sé að meta næstu skref í málinu. Með bréfi lögmanns stefnda 22. október 2018 var þessum óskum hafnað. Þessari beiðni um upplýsingagjöf var síðan fylgt eftir með bréfi til Norbit Group, dagsettu 31. maí 2019, þar sem óskað var eftir þessum upp-lýsingum. Norbit Group hafnaði því að veita frekari upplýsingar um viðskiptin með bréfi 25. júní 2019. Verður ekki séð hvers vegna ekki var hægt að upplýsa stefnanda a. m. k. um það hvenær viðræður við Alliance Family of Companies hófust og hversu stóran hluta félagið keypti í félaginu. Verður ekki litið svo á að krafan geti fallið niður fyrir tómlæti á sama tíma og stefndi stendur því í vegi að stefnandi fái lágmarksupplýsingar um viðskiptin.

46. Stefnandi hefur lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm um kröfuna enda hefur hann leitt að því nægar líkur að hann kunni að hafa orðið fyrir fjártjóni verði komist að þeirri niðurstöðu að athafnir stefnda hafi verið saknæmar og ólögmætar. Hefur stefnandi einnig gert nægjanlega grein fyrir því í hverju tjón hans kunni að felast, og að hann geti átt skaðabótakröfu takist honum að sýna fram á að stefndi hafi á saknæman og ólögmætan hátt haldið eftir upplýsingum sem skiptu máli.

47. Í viðskiptum með óskráða hluti er seljanleiki bréfanna umtalsverð áhætta, enda verðmyndun ófullkomin og ógagnsæ, viðskipti með hluti takmörkuð og verðhugmyndir oft mjög ólíkar. Rekstur óskráðra félaga getu rauk þess verið viðkvæmari fyrir sveiflum í efnahagsumhverfi og breytingum sem tengjast eigendahópi og rekstri félagsins. Við mat á því hvort tilteknar upplýsingar geti skipt máli í viðskiptum stefnanda og stefnda verður að leggja til grundvallar að þær hefðu a. m. k. verið líklegar til þess að hafa áhrif á kaupverð bréfanna ef þær hefðu legið fyrir við söluna. Við þetta mat skiptir máli hvort upplýsingarnar hafi verið til þess fallnar að breyta áður þekktum markmiðum stefnanda og jafnframt að þær séu nægjanlega tilgreindar eða raunhæfar, þ. e. a. s. að þær aðstæðursem eru fyrir hendi séuþ ess eðlis að unnt sé að draga ályktun um möguleg áhrif þeirra á verðmæti hlutanna miðað við þær upplýsingar sem lágu fyrir við kaupin.

48. Í fyrirliggjandi gögnum og í skýrslutökum fyrir dómi koma skýrt fram áform stefnda um að selja hluti í félaginu til bandarískra aðila. Í tölvuskeyti P-x-x J-x-x r-x-x W-x-x þann 1. mars 2018 til stefnanda þar sem opnað er á viðræður um kaup kemur fram að félagið hafi „átt í nánu strategísku samstarfi við nokkur fyrirtæki í Banda-ríkj unum og leitast við að styrkja það“ og til skoðunar sé „að heimila nokkrum strategískum viðskiptavinum að gerast meðeigendur í félaginu. [...] Til þess að gera breytingar á eigendaskipan félagsins mögulega væri áhugavert að kanna hvort við gætum fundið leið til að semja um skilmála fyrir hlutabréfakaupum á 6% hlut þínum í Kvikna“. Þessar upplýsingar eru að nokkru leyti endurteknar í kaupsamningnum.

49. Í tölvuskeyti 15. mars 2018 í tengslum við greiðsluskilmála kaupsamningsins segir stefnandi m. a.: „Það væri fremur einkennilegt ef hlutir yrðu seldir á hærra verði næstu 9 mánuði af aðilum með mun meiri þekkingu á félaginu, en á sama tíma skulda pening vegna kaupa á hlutum frá utanaðkomandi aðila á lægra verði.“ Í skýrslutöku fyrir dómi sagði stefnandi m. a.: „ Við lásum það út úr þessum samningi að mögulega gætu komið nýir hluthafar inn í félagið [...] Sniðugt að verja mig fyrir því að þessir myndu þá koma inn í Kviknu hf. á hærra gengi á næstu 360 dögum [...] Ég þóttist nú vita það að það hafði ekkert hreyfst í hluthafahópi Kviknu síðan 2011. [...] Þetta er óskráð félag. Ég var að bíða eftir að þetta félag yrði selt eins og gerðist þarna stuttu síðar, selt til Bandaríkjanna, þurfti ekki kannski að vera eitthvað mjög klár tilað fatta það. Ég meina, Taugagreining var seld til Bandaríkjanna, Flaga var seld til Bandaríkjanna, þettaer bara mjög algeng leið til þess að losa fé í svona sprotafyrirtæki þannig að ég var nú að bíða eftir þannig viðburði.“

50. Í tölvuskeyti 6. mars 2018 metur stefnandi félagið á 500– 1.000 milljónir. Í tölvu-skeytinu koma jafnframt fram hugmyndir stefnanda um að selja 2– 4% hlut í félaginu en allt sé þó til skoðunar í þeim efnum. Þessar hugleiðingar koma einnig fram síðar í söluferlinu en þá segist stefnandi vilja halda sig við upprunalegu áætlunina um að selja 4% og halda eftir 2% sem hann geti þá mögulega fengið markaðsverð fyrir, hvort sem það væri verra eða betra. Í framburði stefnanda fyrir dómi kom fram að hann hefði velt því fyrir sér að halda eftir smáhlut „upp á að geta fengið alvöru markaðsvirði“.

51. Ágreiningurinn snýr þó fyrst og fremst að því hvort og þá hvaða áhrif það eigi að hafa að viðræður við Alliance Family of Companies hafi verið hafnar í febrúar 2020 sem á endanum lauk með því að félag á þess vegum keypti 51% hlut í Kviknu Medical þann 7. júní sama ár. Í framburði G-kk-ef Þ-kk-ef sonar, framkvæmdastjóra stefnda og Kviknu Medical ehf., kom fram að stefnandi hefðiverið upplýstur um það strax 1. mars 2018 að félagið ætti í viðræðum við bandarískan aðila um kaup á hlut í félaginu. Stefnandi neitar því að hann hafi verið upplýstur um þetta. Verður að leggja til grund-vallar að gegn neitun stefnanda hafi stefndi ekki upplýst um þetta með þeim hætti sem hér hefur verið rakið.

52. Í framburði P-x-x J-x-x r-x-x W-x-x fyrir dómi kom m. a. fram að viðræður við Alliance Family of Companies um hugsanleg kaup hefðu verið í skoðun allt frá árinu 2016 en ekki gengið eftir. Engar beinar viðræður (e: no concrete discussion) hefðu átt sér stað í febrúar og mars 2018. Endanlegur samningur hefði komist á 7. júní 2018 í Texas eftir umfangsmiklar viðræður vikuna á undan og hann hefði m. a. þurft að framlengja dvöl sína þar. Í framburði G-kk-ef Þ-kk-ef sonar kom fram að félagið hefði mjög lengi reynt að fá fjárfesta að félaginu og sérstaklega þá viðskiptavini sem þeir voru í samstarfi við, einkum Livelines og Alliance Family of Companies sem hefði verið viðskiptavinur félagsins frá 2013. Þeir hefðu sýnt áhuga á að fjárfesta í félaginu á árinu 2016 sem hefði ekki gengið eftir en þráðurinn hefði verið tekinn upp að nýju í febrúar 2018. Meginþungi viðræðnanna hefði verið í maí og júní. Drög að kaupsamningi h efðilegið fyrir í byrjun júní og endanlegur samningur undirritaður 7. júní 2018. Í framburði H-kk-ef E-kk-ef, stjórnarformanns stefnda, kom fram að reynt hefði verið að fá erlenda fjárfesta að félaginu en þær tilraunir hefðu mistekist. Menn hefðu vissulega verið að tala saman í febrúar 2018, en engin vissa hefði verið fyrir því þá hvort einhver kaup yrðu, hvenær þau yrðu eða á hvaða verði. Enginn bindandi samningur hefði legið fyrir fyrr en þann 7. júní 2018.

53. Sá samningur sem liggur fyrir við Alliance Family of Companies um kaup á hlutum í Kviknu Medical er undirritaður 7. júní 2018. Félagið er stærsti viðskiptavinur stefnda, hafði verið í viðskiptum við hann síðan 2013 og selt m. a. tæknilausnir frá stefnda á bandaríska markaðnum. Félagið var auk þess búið að vera áður í viðræðum við stefnda um möguleg hlutafjárkaup. Félagið þekkti því vel til reksturs stefnda og þeirra tæknilausna sem félagið bauð upp á. Viðræður um kaup á hlutum ættu því ekki að hafa þurft að taka langan tíma ef til staðar hefði verið áhugi á slíkum viðskiptum og settur hefði verið nægjanlegur kraftur í viðræðurnar. Í ljósi þess að endanlegur samningur varekki undirritaður fyrr en 7. júní 2018 verður að leggja til grundvallar að meginþungi viðræðnanna hafi farið fram vikurnar þar á undan, í maí og byrjun júní. Í skýrslutökum kom fram að beiðni um gögn vegna áreiðanleikakönnunar hefðiverið sett fram í lok apríl, sem er ekki ósennilegt þegar tillit er tekið til þess hvenær endanlegir samningar eru undirritaðir. Þá fer endurskipulagning á félaginu m. a. með hækkun á hlutafé, ekki fram fyrr en í lok maí sem enn frekar rennir stoðum undir að það hafi ekki verið fyrr en þá sem stjórnendur stefnda hefðu getað gert sér grein fyrir að líkur væru á því að kaupin gætu gengið eftir.

54. Með vísan til þess að endanleg kaup tókust ekki fyrr en 7. júní 2018 við aðila sem þekkti vel til reksturs stefnda verður ekki séð að upplýsingar um að teknar hefðu verið upp viðræður að nýju við bandarískan viðskiptavin félagsins í febrúar 2018 hafi skipt máli í viðskiptum stefnanda og stefnda. Í febrúar 2018 ríkir veruleg óvissa um það hvort viðskipti við Alliance Family of Companies um kaup á eignarhlut myndu takast, hvenær þau yrðu, á hvaða verði, til hversu stórs hlutar þau kæmu til með aðná og hvaða forsendur yrðu lagðar til grundvallar kaupunum, t. d. varðandi stöðu lykilstarfsmanna. Þótt ekki séu gerðar kröfur til þess að endanleg niðurstaða viðræðna liggi fyrir verða atvik þó að vera með þeim hætti að þær séu líklegar til að hafa áhrif á mat upplýsts hluthafa um það hvort hann ákveði að selja hlut sinn í félaginu eða ekki. Verður ekki talið að viðræður á frumstigi um hugsanleg hlutafjárviðskipti sem áður höfðu runnið út í sandinn séu nægjanlega tilgreindar til að geta haft marktæk áhrif á afstöðu stefnanda á þessum tíma. 55. Við mat á því hvort þessar upplýsingar hafi skipt máli verður einnig að horfa til þeirra upplýsinga sem stefnandi hafði þegar hann tók ákvörðun um kaupin en stefnandi vissi um þau áform stefnda að reyna að fá bandaríska viðskiptavini til að fjárfesta í félag-inu. Stefnandi, sem er með próf í verðbréfamiðlun og hefur reynslu af verðbréfaviðskipt-um, naut aðstoðar sérfræðings við kaupin og lagði sjálfur mat á það að bandarískur fjár-festir „með mun meiri þekkingu“ gæti keypt hlut á hærra verði á næstu níu mánuðum. Verður ekki taliðað þær upplýsingar sem stefndi veitti í aðdraganda kaupanna hafi verið rangar í skilningi kaup aréttareða laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

56. Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður ekki fallist á að stefndi hafi sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við sölu bréfanna. Verður ekki talið að upp-lýsingagjöf hans hafi verið sviksamleg þó að vissulega hefði verið nákvæmara að það hefði komið fram í tölvuskeyti stefnda frá 1. mars 2018 að viðræður hefðu verið teknar upp að nýju við bandarískan fjárfesti um kaup á hlut í félaginu í stað þess að láta nægja að upplýsa að áform væru um það. Verður sjónarmiðum um svik með vísan til 30. gr. samningalaga nr. 7/1936 því hafnað.

57. Þá er því hafnað að stefndi hafi í engu tekið tillit til áforma um sölu á ráðandi hlut enda kemur fram bæði í gögnum málsins og skýrslutöku fyrir dómi að stefnandi gerði ráð fyrir þeim möguleika að hlutir í félaginu yrðu seldir til bandarískra aðila á næstu níu mánuðum. Verður sjónarmiðum um rangar forsendur með vísan til 32. gr. samningalaga nr. 7/1936 því hafnað.

58. Þá er því hafnað að það hafi verið óheiðarlegt að ganga til samninga við stefnanda um sölu á hlutnum á þessu tímamarki. Eignarhlutur stefnanda var upphaflega tilkominn vegna starfa hans fyrir félagið. Þegar hann hætti störfum voru forsendur fyrir eignarhaldi hans ekki þær sömu og áður. Stefndi hafði tvívegis áður reynt að kaupa hlutinn af stefn-anda án árangurs. Virði stefnda byggir á þeim tæknilausnum sem félagið hefur þróað, viðskiptasamböndum og ekki síst þekkingu starfsmanna. Sala á hlutum í félaginu hlaut alltaf eða a. m. k. mjög líklega að vera með einhverjum hætti skilyrt við að tryggja áframhaldandi viðveru lykilstarfsmanna. Eignarhlutur stefnanda féll hvorki að þeim áformum stefnda að fá til liðs við félagið eignaraðila með sterk viðskiptasambönd við félagið né hugsanlega lykilfjárfesta um að fjárfesta í félaginu og tryggja um leið áframhaldandi viðveru lykilstarfsmanna. Það var því eðlilegt að leita til stefnanda um sölu á hlutnum áður en gerðar yrðu alvarlegar tilraunir til þess að fá nýja eignaraðila að félaginu. Verður sjónarmiðum um að óheiðarlegt hafi verið að láta stefnanda afsala sér hlut sínum í stefnda með vísan til 33. gr. samningalaga nr. 7/1936 því hafnað.

59. Loks er því hafnað að kaupverð í samningi stefnanda og stefnda hafi verið ósann-gjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju þegar litið er til efnis samningsins, stöðu aðila, atvika við samningsgerð og atvika sem komu til síðar. Efni samningsins tók mið af því að áform væru uppi um að fá bandarískan aðila með þekkingu á starfsemi félagsins inn í hluthafahópinn. Stefnandi er með próf í verðbréfamiðlun og naut auk þess sérfræði-ráðgjafar við kaupin. Stefnandi var auk þess að selja lítinn hlut í óskráðu félagi en ekki skráðu félagi eða, eins og hann lýsir sjálfur í tölvuskeyti: „Ef þetta væri fyrirtæki sem væri skráð á markaði væri ég ekki að selja eitt einasta hlutabréf, því ég tel horfurnar góðar. En að vera utanaðkomandi í fyrirtæki sem er óskráð er ekki góð tilfinning.“ 60. Þá verður ekki fallist á að stefnandi geti borið viðskipti sín með lítinn hluta í óskráðu félagi saman við samning stefnda við Alliance Family of Companies um 51% hlut í Kviknu Medical sem var undirritaður 7. júní 2018 og tilfærslu tiltekinna starfsmanna inn í það félag. Stefndi var hvorki í aðstöðu til þess að bjóða ráðandi hlut í félaginu né hafði með það að gera hvaða starfsmenn myndu ganga til liðs við dóttur-félagið. Kaup Alliance Family of Companies þann 7. júní 2018 eru með þeim hætti að líklegast er að stefndi hefði áfram verið „utanaðkomandi“ hluthafi í óskráðu félagi með þeirri áhættu sem því er samfara og stefnandi vildi losna við. Verður sjónarmiðum um ósanngirni með vísan til 36. gr. samningalaga nr. 7/1936 því hafnað.

61. Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður að leggja til grundvallar að stefnandi hafi vitað að til stóð að fá bandaríska fjárfesta að félaginu sem þekktu til rekstursins og að slík sala gæti gengið eftir á hærra verði á næstu 360 dögum. Stefnandi hafi hugleitt að halda eftir hluta af hlutafé sínu í félaginu til þess að fá fullt verð fyrir þann hluta. Á endanum hafi hann þó sætt sig við það að selja hlutinn gegn því að kaup-verðið yrði staðgreitt. Þær upplýsingar að viðræður hafi gengið eftir við bandarískan fjárfesti í kjölfarið eru ekki óvæntar í þeim skilningi að þær séu utan við þær upplýsingar sem lágu fyrir um markmið stefnda um breytingar í hluthafahópi og verður ekki annað séð en að stefnandi hafi tekið eða a. m. k. haft fullt svigrúm til þess að taka tillit til þess við verðlagningu bréfanna. Þá eru þær ekki nægjanlega tilgreindar í þeim skilningi að viðræður hafi verið komnar á það stig í febrúar og mars að hægt væri að draga einhverja ályktun um möguleg áhrif þeirra á kaup og sölu hluta í félaginu þegar horft er til allra atvika. Öllum málsástæðum um að viðskiptin hafi farið gegn ákvæðum 30. gr., 32. gr., 33. gr. og 36. gr. samningslaga nr. 7/1936 eða ákvæðum laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup er hafnað.

62. Með hliðsjón af öllum atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður. Er þá annars vegar horft til þess að upplýsingagjöf hefði getað verið nákvæmari í aðdraganda viðskipta stefnanda og stefnda og hins vegar að upplýsingagjöf um viðskipti stefnda við Alliance Family of Companiestil stefnanda var minni en efni stóðu til. Þá er einnig horft til þess að frávísunarkröfu stefnda var hafnaðí málinu.

63. Af hálfu stefnanda flutti málið A-kk-nf Þ-kk-nf M-kk-nf. Af hálfu stefnda flutti málið S-kk-nf Á-kk-nf A-kk-nf lögmaður.

64. H-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Málinu var úthlutað til dómara 31. janúar 2023 en hann hafði engin afskipti haft af því fyrir þann tíma.

Dómsorð:

Stefndi, Kvikna ehf., er sýknaður af öllum dómkröfum stefnanda.

Málskostnaður fellur niður.

H-kk-nf S-kk-nf