S-59/2016

Mál þetta var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, útgefinni 16. febrúar 2016, á hendur X, kt. 000000-0000, til heimilis að [...]

Ákærða er gefin að sök líkamsárás „með því að hafa fimmtudaginn 27. ágúst 2015, á heimili sínu að [...], veist að sambýliskonu sinni A, slegið hana nokkur högg með krepptum hnefa í andlitið og tekið hana í kjölfarið hálstaki og hert að öndunarvegi, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut heilahristing, mar og bólgu á hægra kinnbeini og mar á hálsi undir eyrnasvæði beggja vegna og húðblæðingar á sama svæði vinstra megin.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.“

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds, til vara að refsing hans verði felld niður, en að því frágengnu er gerð krafa um að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa.

I

Samkvæmt gögnum málsins var lögregla kvödd að þáverandi heimili ákærða, X, og brotaþola, A, að [...] að kvöldi fimmtudagsins 27. ágúst 2015, en þau bjuggu þar ásamt þremur börnum sínum fæddum 2001, 2008 og 2012. Kemur fram í frumskýrslu lögreglu að borist hafi tilkynning frá brotaþola um að ákærði hefði ráðist á hana. Þegar lögreglumennirnir komu að húsinu hafi ákærði komið til dyra og hleypt þeim inn. Brotaþoli hafi sjáanlega verið í miklu uppnámi. Hafi hún skýrt svo frá að hún væri að slíta samvistum við ákærða og hafi verið að ræða við annan karlmann. Ákærði hafi komist að því fyrr um kvöldið og þá ráðist á hana, tekið hana hálstaki og reynt að kyrkja hana. Hann hafi einnig kýlt hana í hægra gagnauga, en sérstaklega er tekið fram í skýrslunni að brotaþoli hafi verið með greinilegan áverka á þeim stað og samrýmist það ljósmynd sem rannsóknarlögreglumaður tók af henni þetta kvöld. Í skýrslunni er haft eftir ákærða að hann hafi verið farið að gruna að brotaþoli væri í tygjum við annan karlmann. Hann hafi tekið af henni símann, skoðað upplýsingar í honum og þá fengið þennan grun sinn staðfestan. Þegar brotaþoli hafi reynt að ná símanum af honum hafi hann ýtt henni frá sér.

D rannsóknarlögreglumaður tók formlega skýrslu af brotaþola á heimili hennar laust eftir miðnætti aðfaranótt 28. ágúst 2015, en skýrslutöku lauk klukkan 00.30. Þar lýsti hún atvikum á þann veg að ákærði hafi rifið símann af henni og sagt að hann ætlað að drepa strákinn sem hún væri að tala við. Hann hafi í kjölfarið kýlt hana í andlitið átta eða níu sinnum og síðan tekið hana kyrkingartaki og hert þannig að hálsi hennar að hún hafi átt erfitt með að ná andanum.

Tekin var skýrsla af ákærða á lögreglustöð 28. ágúst 2015. Þar skýrði hann svo frá að það hafi verið skyndiákvörðun hjá honum að taka símann af brotaþola, en hún hafi þá verið að svæfa þriggja ára dóttur þeirra. Hún hafi í kjölfarið ráðist á hann. Hann hafi þá farið út úr herberginu og fram á ganginn en hún ráðist á hann að nýju, læst sig í hálsinn á honum og klórað hann. Hann hafi þá ætlað að ýta henni frá sér en gæti hafa slegið hana. Hafnaði ákærði því alfarið að hafa veist að brotaþola með þeim hætti sem að framan er lýst og sagði hana ljúga þessu.

Á meðal gagna málsins er vottorð E, sérfræðilæknis á bráðadeild Landspítalans, þar sem fram kemur að brotaþoli hafi leitað þangað klukkan 01.15 aðfaranótt 28. ágúst 2015. Samkvæmt vottorðinu lýsti hún árás sem hún hefði orðið fyrir af hendi maka síns, en hann hafi ráðist á hana og kýlt hana endurtekið í höfuðið og síðan tekið hana hálstaki. Höggin hafi lent mest hægra megin á andliti hennar. Við hálstakið hafi henni sortnað fyrir augum og hún misst mátt, en við það hafi hann stoppað. Í kafla í vottorðinu sem ber yfirskriftina „skoðun“ segir svo meðal annars: „Við skoðun er A róleg en fremur föl að sjá. Greinilega mjög leið. Hún gefur mjög góða og skilmerkilega sögu. A er með mar og bólgu á hægra kinnbeini. Það er roði í slímhúð hægra auga. Eðlilegar augnhreyfingar og eðlileg sjáaldursviðbrögð en fær verk í höfuð og svimar við að hreyfa augu. Það eru ekki eymsli við þreifingar annars staðar á höfði. Háls: Það eru merki um byrjandi mar á hálsi undir eyrnasvæði ... beggja vegna en vinstra megin eru einnig húðblæðingar á þessu sama svæði. Það eru eymsli yfir hálsréttivöðva ... beggja vegna. Hún stendur Romberg próf en hefur við skoðun tilhneigingu til að falla aftur og líður illa við prófið. Getur ekki gengið hænufet. Fellur til beggja hliða.“ Í niðurstöðukafla vottorðsins er ályktað á þann veg út frá frásögn brotaþola og skoðun sem hún gekkst undir að hún hafi hlotið maráverka og heilahristing.

II

Í skýrslugjöf við aðalmeðferð málsins neitaði ákærði alfarið sakargiftum samkvæmt ákæru. Í umrætt sinn hafi það eitt gerst að hann hafi í tvígang ýtt aðeins við brotaþola þegar hún reyndi að ná af honum síma sem hann hafði skömmu áður rifið af henni. Í þeim atgangi hafi brotaþoli klórað hann. Kvaðst ákærði hafa tekið símann af brotaþola í þeim tilgangi að kanna hvort grunur hans um að hún væri að halda framhjá honum væri réttur. Verður af framburði ákærða ráðið að brotaþoli hafi verið að svæfa yngsta barnið þeirra í herbergi á efri hæð hússins. Hann hafi farið inn til þeirra í þeim erindagjörðum að tala við brotaþola og þá séð að hún hélt á símanum og var að senda skilaboð úr honum. Hann hafi af framangreindri ástæðu viljað komast að því við hvern hún væri að eiga samskipti og því rifið símann af henni. Hann hafi farið með símann fram á gang, hún komið aftan að honum og reynt að ná símanum af honum og hann þá ýtt henni frá sér. Hann hafi síðan verið á leið niður stigann þegar hún hafi gert aðra tilraun til að ná símanum. Í það skipti hafi hún tekið í hálsinn á honum og klórað hann. Hann hafi þá aftur ýtt við henni en að því búnu farið inn á salerni á neðri hæðinni og náð að skoða símann þar. Með þeirri athugun hafi hann talið sig fá staðfestingu á framangreindum grun sínum og að auki hafi brotaþoli sagt honum að hún væri í tygjum við annan mann. Þau hefðu í kjölfarið rifist og hann því næst yfirgefið húsið en verið nýkominn þangað aftur þegar lögregla kom á staðinn. Í skýrslu sinni kvað ákærði það vel geta staðist að brotaþoli hafi hlotið þá áverka á andliti og hálsi, sem lýst er í fyrirliggjandi læknisvottorði, þegar hann ýtti við henni. Hann gæti á hinn bóginn enga skýringu gefið á heilahristingnum sem brotaþoli á líka að hafa hlotið. Í bæði skiptin hafi þetta gerst með þeim hætti að hann hafi ýtt í öxlina á brotaþola með vinstri hendinni en hún skroppið af öxlinni og lófinn lent á hálsi brotaþola í fyrra tilvikinu en í andlitinu á henni í því seinna. Þetta hafi ekki verið viljandi gert og hann hafi verið að verjast ágangi hennar. Nánar spurður um þetta tók ákærði fram að um hafi verið að ræða þann hluta lófans sem er næstur úlnliðnum og að talsverðu afli hafi verið beitt í seinna skiptið. Þá er þess að geta að í framburði ákærða kom fram að dóttir hans hafi verið vakandi þegar hann reif símann af brotaþola.

Í skýrslu sinni fyrir dómi skýrði brotaþoli svo frá að á þeim tíma sem hér um ræðir hefðu hún og ákærði verið hætt saman og hún því sofið í herbergi barnanna. Hún hafi í umrætt sinn verið að svæfa dóttur sína og á sama tíma verið í símanum. Ákærði hafi þá komið inn í herbergið og rifið símann af henni þar sem hún lá á rúminu. Hann hafi því næst rokið út úr herberginu en komið þangað aftur skömmu seinna og þá lamið hana og tekið hana kyrkingartaki. Hún hafi strax hringt á lögreglu eftir að ákærði hafði yfirgefið húsið með þeim orðum að hann og bróðir hans myndu lemja strákinn sem hún væri að hafa samband við. Ákærði hafi svo komið þangað aftur á sama tíma og lögregla kom á vettvang. Nánar aðspurð um árás ákærða svaraði brotaþoli því til að hann hafi byrjað á því að lemja hana í andlitið, ýmist með lófanum eða krepptum hnefa. Taldi brotaþoli að höggin sem ákærði veitti henni með krepptum hnefa hafi verið þrjú talsins. Hún hafi legið á rúminu með lokuð augun meðan á þessari atlögu stóð og reynt að verjast höggum ákærða eftir mætti. Höggin hafi verið nokkur og þau þungu hafi að minnsta kosti verið þrjú. Hann hafi síðan tekið hana hálstaki og haldið því allt þar til hún gat ekkert gert. Dóttir þeirra hafi vaknað við lætin. Aðspurð kannaðist brotaþoli ekki við þá lýsingu ákærða að hún hafi veist að honum. Hún hafi reynt að koma í veg fyrir að hann næði símanum af henni og síðan reynt að verjast höggum frá honum. Hún hafi aldrei farið út úr herberginu. Þeir áverkar á andliti sem hún hlaut hafi verið sjáanlegir í nokkrar vikur en það hafi tekið hana lengri tíma að ná andlegum bata en hún hafi leitað aðstoðar sálfræðings í því skyni. Þá kom fram hjá henni að á leiðinni á slysadeildina hafi hún þurft að stoppa tvisvar sinnum til að kasta upp. Þá hafi hún fundið fyrir höfuðverk í nokkra daga á eftir og svima.

Í vitnisburði D rannsóknarlögreglumanns fyrir dómi kom fram að hann hafi í umrætt sinn verið kallaður til vegna gruns um líkamsárás og heimilisofbeldi. Þegar hann kom á vettvang hafi verið búið að handtaka gerandann og færa hann á lögreglustöð. Kvaðst vitnið hafa kannað aðstæður og tekið framburðarskýrslu af brotaþola. Brotaþoli hafi verið með mikla og áberandi bólgu í andliti, nánar tiltekið yfir kinnbeini hægra megin, og maráverkar hafi verið byrjaðir að myndast. Ekki hafi verið sjáanlegir áverkar á hálsi. Hún hafi verið í uppnámi en þó yfirveguð og framburður hennar hafi verið greinargóður.

Í vitnisburði sínum staðfesti E læknir að brotaþoli hafi gengist undir skoðun hjá henni á slysadeild Landspítalans í Reykjavík aðfaranótt föstudagsins 28. ágúst 2015. Kvaðst hún muna mjög vel eftir atvikum. Brotaþoli hafi fundið fyrir höfuðverk og hún hafi líka verið með svima. Hafi þess vegna verið hægt að slá því föstu að hún hafi hlotið heilahristing. Sú lýsing í vottorði vitnisins að brotaþoli hafi gefið góða og skilmerkilega sögu og framburður lögreglumanns um að framburður hennar strax í kjölfar þess að á hana var ráðist hafi verið greinargóður útiloki ekki þessa greiningu. Afleiðingar heilahristings séu þó misalvarlegar og breytilegt sé hversu lengi þær vara. Þá var það mat læknisins að áverki af því tagi sem brotaþoli var með yfir hægra kinnbeini verði helst rakinn til hnefahöggs eða þess að viðkomandi hafi kastast utan í eitthvað. Ekki væri þó unnt að útiloka að slíkur áverki geti hlotist af höggi með flötum lófa en þá að því gefnu að miklum krafti hafi verið beitt. Í vitnisburði sínum staðfesti læknirinn að öllu leyti þann hluta vottorðs síns sem snýr að niðurstöðum þeirrar skoðunar sem brotaþoli gekkst undir og sagði það vera mat sitt að þær samrýmdust algjörlega þeirri lýsingu á atvikum sem brotaþoli gaf.

III

Vitnisburður brotaþola, A, fyrir dómi um það sem gerðist á heimili hennar og ákærða að kvöldi fimmtudagsins 27. ágúst 2015 og mál þetta er sprottið af er rakinn í kafla II hér að framan. Er hann einkar trúverðugur að mati dómsins og í góðu samræmi við það sem fram kom við skýrslutöku af henni hjá lögreglu þetta sama kvöld. Þá liggur fyrir vottorð E sérfræðilæknis, en efni þess er áður rakið, um komu brotaþola á slysadeild Landspítalans í Reykjavík og skoðun sem hún gekkst þar undir rúmum tveimur klukkustundum eftir að hún hafði samband við lögreglu og tilkynnti að sambýlismaður hennar hefði ráðist á hana. Samræmast þeir áverkar sem þar er lýst og ákæra tekur mið af þeirri líkamsárás sem brotaþoli kveðst hafa sætt af hendi ákærða, en þá má einnig að hluta til greina á ljósmyndum sem teknar voru af henni skömmu áður en hún leitaði á slysadeild. Það er á hinn bóginn mat dómsins að sú skýring sem ákærði hefur gefið á áverkum á hálsi og andliti brotaþola, en hann hefur á engan hátt dregið það í efa að þeir verði raktir til samskipta þeirra í umrætt sinn, fái með engu móti staðist. Er að þessu virtu ekkert fram komið í málinu sem rýrir trúverðugleika vitnisburðar brotaþola eða dregur með öðrum hætti úr sönnunargildi hans. Með vísan til þessa er það niðurstaða dómsins að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sé komin fram um að ákærði hafi veist að brotaþola með því að slá hana nokkur högg í andlitið, þar af þrjú þung högg sem lentu hægra megin á andliti hennar, og í kjölfarið tekið hana hálstaki og hert að öndunarvegi. Þá er með sama hætti nægilega sannað að þessi árás ákærða hafi haft þær afleiðingar sem í ákæru greinir. Er ákærði að þessu gættu sakfelldur fyrir þá líkamsárás sem honum er gefin að sök í ákæru og þar er réttilega heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu. Það horfir hins vegar refsingu hans til þyngingar, sbr. 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, að brotið beindist að þáverandi sambýliskonu hans á heimili þeirra og var framið í návist ungs barns þeirra. Þá eru engin efni til þess í ljósi málsatvika að ákveða refsingu með tilliti til 3. mgr. 218. b. almennra hegningarlaga. Samkvæmt þessu og atvikum að öðru leyti virtum þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði og verður fullnusta hennar bundin skilorði á þann hátt sem nánar greinir í dómsorði.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins samkvæmt yfirliti sækjanda um hann og ákvörðun dómsins um málsvarnarlaun skipaðs verjanda, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf, G-kk-nf A-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómarar kveða upp dóm þennan.

D ó m s o r ð

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 412.000 krónur í sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 372.000 krónur.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

G-kk-nf A-kk-nf

R-kvk-nf B-kvk-nf