S-136/2013

Mál þetta, sem dómtekið var þann 26. nóvember sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Akureyri, útgefinni 26. ágúst 2013, á hendur X;

Fyrir annars vegar líkamsárás og hins vegar hótanir eins og hér segir:

A. 1. „Með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 14. janúar 2012, ráðist að sambýliskonu sinni [A] á og við sameiginlegt heimili þeirra að [...], snúið upp á handlegg hennar og hent henni upp í rúm og sparkað eða kýlt hana í kviðinn og fyrir utan húsið skallað hana ítrekað í andlitið, með þeim afleiðingum að hún hlaut áverka í andliti.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.“

A. 2. „Með því að hafa laugardagskvöldið 8. júní 2013, á sama heimili, ráðist aftur að nefndri sambýliskonu sinni, togað hana til á hárinu og með öðru líkamlegu ofbeldi valdið henni áverkum sem voru eftirfarandi: Hár losnaði af höfði hennar, hún hlaut 2-3 cm upphleypta kúlu ofarlega hægra megin á enni, eymsli í vinstri og hægri öxl og hægri upphandlegg og lítið hruflsár á baki neðarlega vinstra megin.

Telst þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.“

B. „Með því að hafa ofangreint laugardagskvöld 8. júní 2013, hótað nefndri sambýliskonu sinni meðan hann beitti hana því ofbeldi sem að ofan er lýst, meðal annars með því að segja við hana, „það ætti að berja þig, það ætti að drepa þig og þú átt skilið að vera drepin, ég ætla að drepa þig.“

Telst þetta varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19. 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Skipaður verjandi, A-kk-nf S-kk-nf héraðsdómslögmaður, hefur hér fyrir dómi krafist þess að ákærði verði alfarið sýknaður af þeirri líkamsárás sem lýst er í ákærukafla A.1. Enn fremur krefst verjandinn þess að ákærði verði sýknaður af því sakarefni sem lýst er í ákærukafla A.2, fyrir utan hártog. Þá krefst verjandinn alfarið sýknu af því sakaratriði sem lýst er í ákærukafla B. Til vara krefst verjandinn þess að ákærði verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Loks krefst verjandinn þess að allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun hans.

I.

1. Samkvæmt rannsóknargögnum lögreglu, en einnig því sem fram kom fyrir dómi, átti ákærði X tvö börn er kynni tókust með honum og A árið […]. Þau tóku upp eiginlega sambúð árið […], en hófu síðan búsetu í íbúð […] að […] árið 2000. Af vætti þeirra, sem stoð hefur í öðrum gögnum, hefur sambúðin á stundum verið stormasöm, m.a. á árunum […], en án sérstakra aðgerða lögreglu eða annarra yfirvalda. Þau eignuðust dreng síðari hluta árs […] og stúlku í marsmánuði árið […]. Við þingfestingu málsins, þann 24. september sl., bjuggu þau ásamt börnum sínum í fyrrnefndri íbúð að […], en er aðalmeðferðin fór fram, þann 26. nóvember sl., hafði A flust með börnin í húsakynni foreldra sinna.

2. Sakarefni ákærukafla A. 1.

Málsatvik eru í stuttu máli þau að föstudaginn 13. janúar 2012 voru ákærði og A á heimili sínu að ... ásamt ungum börnum sínum. Samkvæmt samhljóða vætti þeirra færði ákærði það í tal við A þá um daginn að vilji hans stæði til þess að fara í áfengisverslun og kaupa sér bjór. Verður ráðið að ekki hafi orðið af áfengiskaupunum vegna andstöðu A, en hún þurfti að mæta til vinnu snemma næsta morgun.

Samkvæmt frásögn ákærða „gúlpaði“ hann í sig lítilræði af meðalsterku áfengi þá um kvöldið, um klukkan 23:00, án þess að A yrði þess áskynja. Verður helst ráðið að þá um kvöldið hafi þau horft saman á sjónvarpsdagskrána, en eftir að henni lauk upp úr klukkan 01:00 hafi A lagst til svefns í svefnherbergi, en ákærði haldið kyrru fyrir í stofu og átt m.a. í netsamskiptum við eldri son sinn. Við meðferð málsins hefur ákærði borið að hann hafi ekki um hríð átt samskipti við A enda sofnað í stofunni eftir að hafa tekið inn eina svefntöflu. A hefur aftur á móti borið að hún hafi kallað eftir aðstoð ákærða og átt orðastað við hann eftir að börn þeirra vöknuðu um klukkan 02:30. Hefur A jafnframt borið að í þessum samskiptum hafi hún fundið áfengislykt af ákærða og í framhaldi af því afráðið að leita eftir aðstoð foreldra hans, þeirra B og C, og þá með þeirri ætlan að fara með börnin af heimilinu og fela þeim tímabundna umsjón með þeim vegna starfa sinna þá um morguninn.

Af gögnum verður ráðið að er foreldrar ákærða komu á greint heimili, laust fyrir klukkan 04:00, hafi ákærði enn verið í stofunni, en brugðist við er honum varð ljóst að A var að klæða börnin í útiföt og var á leið með þau út úr íbúðinni. Liggur fyrir að ákærði var andvígur ráðstöfun A að fara með börnin og kom af þeim sökum til atgangs og rifrildis þeirra í millum, en einnig mun ákærði hafa átt í samskiptum við föður sinn. Leiddi þetta til þess að lögreglumenn voru kvaddir á vettvang.

Í frumskýrslu lögreglunnar, sem gerð var af lögreglumönnunum E og D, segir að klukkan 04:10 umrædda nótt hafi tilkynning borist á lögreglustöð um ætlað ofbeldi á heimili ákærða og A og hafi af þeim sökum sex lögreglumenn farið á vettvang. Greint er frá því að við komu lögreglumannanna á vettvang hafi foreldrar ákærða verið í miklu uppnámi fyrir utan heimilið, en er þeir hafi knúið dyra hafi A lokið upp útihurðinni. Tekið er fram að talsverður æsingur hafi verið innan dyra, að ákærði hafi haldið þar á öðru barninu og að hann hafi við komu lögreglumannanna gengið rakleiðis inn í hjónaherbergið og lagt barnið á hjónarúmið, en í framhaldi af því farið fram á að A yrði fjarlægð af heimilinu. Áréttað er að ákærði hafi verið talsvert æstur, en að auki verið með stöðug frammíköll. Hafi hann af þeim sökum verið beðinn um að fylgja lögreglumönnunum út úr íbúðinni til frekari viðræðna, en hann lagst gegn því. Segir í skýrslunni að vegna þessarar afstöðu ákærða hafi honum verið kynnt viðeigandi réttarfarsákvæði um handtöku, en síðan verið fjarlægður af heimilinu með valdi.

Samkvæmt lögregluskýrslunni voru engar áfengisumbúðir sjáanlegar í íbúðinni. Tekið er og fram að ekki hafi fundist áfengislykt af ákærða, en það sagt að hann hafi verið „mjög æstur og hamslaus af bræði“.

Í handtökuskýrslu, sem rituð var eftir að ákærði hafði verið færður á lögreglustöð og eftir að ákvörðun hafði verið tekin um að hann yrði vistaður í fangaklefa, segir að framburður hans hafi verið greinargóður, jafnvægi stöðugt og málfar skýrt.

Í frumskýrslu lögreglu er haft eftir A að eftir komu foreldra ákærða á heimilið umrædda nótt hafi ákærði tryllst og m.a. reynt að koma í veg fyrir að hún færi með börnin af heimilinu. Þá er haft eftir A að ákærði hafi m.a. snúið upp á hönd hennar og rifið í fötin með þeim afleiðingum að bolur sem hún var íklædd rifnaði á vinstri öxl. Að auki hafi hann slegið og sparkað í kvið hennar og skallað. Þá hafi ákærði veist að föður sínum og í þeim atgangi sem þarna varð náð að hrifsa börnin til sín, en við það hefði annað þeirra í ógáti fallið á stéttina utandyra.

Í skýrslunni er skráð eftir A að ákærði hafi misnotað áfengi og lyf um hríð og að hann sé í slíku ástandi afar árásargjarn. Þá er skráð að A hafi látið þau orða falla að í slíku ástandi stæði henni beygur af honum.

Lögreglan tilkynnti barnaverndarnefnd um atvik máls og kom fulltrúi hennar á vettvang. Þá um nóttina var og farið með A og annað barn hennar á slysadeild sjúkrahússins ... til skoðunar. Segir frá því í gögnum að engir áverkar hafi verið á barninu, en fyrir liggur að A fór ekki í eiginlega læknisskoðun.

Við rannsókn lögreglu voru teknar ljósmyndir á vettvangi, í og við íbúð ákærða og A, að ... . Segir m.a. í texta við ljósmyndir, sem F rannsóknarlögreglumaður tók, að mikið svell hafi verið á gangstétt við útidyrahurð íbúðarinnar. Í texta við ljósmynd, sem tekin var í holi innan dyra, segir að sjá megi að símasnúra hafði verið slitin úr sambandi. Þá segir í texta lögreglumannsins við ljósmynd sem tekin var af A: „[A] var með kúlur á enni eftir að [X] hafði skallað hana tvisvar til fjórum sinnum. Samkvæmt framburði hennar þá stóð [A] úti á götu aftan við bifreið tengdaforeldra sinna með börnin í fanginu þegar [X] reyndi að hrifsa af henni börnin. [A] hélt á móti og skallaði [X] hana í ennið og reyndi að rífa af henni börnin.“

Við rannsókn lögreglu var brotaþolinn A yfirheyrð um atvik máls þann 14. janúar 2012, klukkan 12:41, en viðstaddur skýrslutökuna var framkvæmdastjóri barnaverndar ..... Sama dag, klukkan 15:53 og 16:26, voru foreldrar ákærða yfirheyrðir af lögreglu, en fyrir þær yfirheyrslur var gætt ákvæða 117. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála þar sem þeim var kynntur undanþáguréttur til að gefa skýrslur vegna tengsla sinna við ákærða. Loks var ákærði yfirheyrður þennan dag klukkan 18:47. Við lok yfirheyrslunnar var ákærða kynnt ákvörðun lögreglustjóra um að hann skyldi sæta nálgunarbanni gagnvart sambýliskonu sinni A, en einnig gagnvart sameiginlegu heimili þeirra og barnanna.

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu kom A á lögreglustöðina á ... þann 16. janúar 2012 til að leita upplýsinga um tilhögun nálgunarbannsins og þ. á m. hvort henni leyfðist að hafa sjálf samband við ákærða. Daginn eftir tilkynnti A lögreglu að hún teldi ekki þörf á lengra nálgunarbanni, en jafnframt lýsti hún því yfir að hún hygðist ekki leggja fram kæru á hendur ákærða vegna þeirra atvika sem að framan er lýst.

3. Skýrslur ákærða og vitna fyrir lögreglu.

Við fyrrnefnda lögregluyfirheyrslu neitaði ákærði því að hafa beitt sambýliskonu sína, A, líkamlegu ofbeldi umrædda nótt. Í skýrslunni lýsir ákærði atvikum máls föstudaginn 13. janúar 2012, líkt og hér að framan var að nokkru rakið. Hann kannaðist þannig við að hafa neytt lítils háttar áfengis og að hafa tekið inn eina svefntöflu, en í framhaldi hafi hann sofnað einsamall í stofunni eftir að sambýliskona hans, A, hafði gengið til náða. Ákærði kvaðst hafa vaknað eftir að foreldrar hans voru komnir á heimilið og bar að sér hefði runnið í skap eftir að honum varð það ljóst að þau ætluðu að fara með börn hans af heimilinu án hans vilja. Aðspurður kannaðist ákærði hins vegar við að fyrir þennan atburð hefði A haft orð á því að ef hann héldi áfram áfengisdrykkju sinni myndi hún fara með börnin af heimilinu.

Vegna greindra áforma kvaðst ákærði hafa brugðist við og m.a. hrifsað annað barnið úr höndum móður sinnar, en kannaðist ekki við að hafa beitt líkamlegum tökum. Og nánar aðspurður kannaðist ákærði ekki við að hafa ýtt við sambýliskonu sinni A er atvik gerðust og áréttaði þá frásögn eftir að honum hafði verið kynntur framburður sambýliskonunnar og foreldra sinna hjá lögreglu. Ákærði kvaðst þó ekki minnast atvika vel eftir að foreldrar hans voru komnir á vettvang, en kannaðist við að hafa orðið mjög æstur og að hafa hrifsað […], en kannaðist ekki við að hafa misst barnið á stéttina fyrir utan útidyrahurðina. Hann kvaðst hins vegar minnast þess að hafa farið með bæði börnin inn í svefnherbergi íbúðarinnar, en kvaðst ekki hafa gengið þar í skrokk á A. Hann kvaðst þó ekki vefengja orð A þar um, en kannaðist aftur á móti ekki við þá frásögn hennar að hann hefði utan dyra skallað hana í andlitið og þá með þeim afleiðingum að hún fékk mar og kúlu á ennið.

Við lögregluyfirheyrsluna var ákærði inntur eftir almennum samskiptum við A, sambýliskonuna, í gegnum tíðina. Bar ákærði að á þeim tæplega tuttugu árum sem þau hefði búið saman hefði stundum kastast í kekki með þeim. Í raun hefði þó ekki verið um ofbeldissamband að ræða, en staðhæfði að þegar það hefði gerst hefði A ekki látið sitt eftir liggja. Ákærði kvaðst hafa átt við áfengisvandræði að stríða og af þeim sökum leitað sér aðstoðar á Sjúkrastöðinni ... . Hann greindi einnig frá því að andlegri heilsu hans hefði hrakað undanfarin misseri og bar að það hefði komið til vegna alvarlegrar kæru á hendur honum árið 2009 og síðan ákærumeðferðar, og það þrátt fyrir að hann hefði alfarið verið sýknaður af sakarefninu fyrir dómi. Vísaði ákærði til þess að í kjölfar þessa kærumáls hefði hann m.a. misst vinnuna, en einnig félaga og hluta af fjölskyldunni. Vegna þessa alls kvaðst hann hafa orðið þunglyndur og fengið aðsóknarkennd, en af þeim sökum hefði hann þurft að leita sér aðstoðar hjá geðlækni. Ákærði staðhæfði að sambýliskona hans, A, hefði í þessum raunum staðið þétt við hlið hans.

A lýsti atvikum máls í skýrslugjöf hjá lögreglu með líkum hætti og hér að framan var rakið, og þ. á m. um aðdraganda þess að hún leitaði eftir aðstoð foreldra ákærða. Við yfirheyrsluna skýrði A frá því að er foreldrarnir komu á vettvang hefði hún verið að klæða börnin í útigalla, en sagði að um það leyti hefði ákærði komið úr stofunni og lýst yfir óánægju sinni með ráðagerðina og í raun orðið kolvitlaus, eins og hún orðaði það. Kvaðst hún hafa ályktað af allri framkomu ákærða að hann hefði misst dómgreind sína. Hún kvaðst hafa rifist við ákærða um málefni barnanna, m.a. í holi og forstofu íbúðarinnar, en einnig fyrir utan húsið. Vísaði hún til þess að eftir að hún hafði komið börnunum út hefði hún verið með þau í fanginu á hálli akbrautinni og haldið á móti er ákærði reyndi að taka þau til sín. Staðhæfði hún að ákærði hefði við þær aðstæður skallað hana í ennið þrisvar sinnum. Vegna þessa kvaðst hún hafa fengið kúlur á ennið, en einnig fundið fyrir ógleði. Hún sagði að nágrannar hefðu um líkt leyti komið á vettvang, en að auki hefðu foreldrar ákærða árangurslaust reynt að koma vitinu fyrir hann, en að lokum hringt á lögreglu, enda hefði ákærði þá verið búinn að slíta símtækið í íbúðinni úr sambandi.

Ítrekað aðspurð við lögregluyfirheyrsluna staðfesti A það sem haft var eftir henni í frumskýrslu lögreglu, þ.e. að ákærði hefði í svefnherbergi íbúðarinnar snúið upp á handlegg hennar og hent henni upp í rúm og kýlt hana í kviðinn. Sagði hún að faðir ákærða hefði að einhverju leyti fylgst með þessari háttsemi ákærða.

Við skýrslugjöfina lýsti A að nokkru sambúð sinni með ákærða. Staðhæfði hún að í nokkur skipti hefði ákærði beitt hana ofbeldi, en sagði að hann hefði þá oftast verið undir áhrifum áfengis. Staðhæfði hún að ákærði ætti í erfiðleikum með að hemja skap sitt, en bar að það ætti reyndar einnig við um hana og kvaðst hún á árum áður stundum hafa lamið hann til baka. Hún sagði að illdeilur þeirra í millum hefðu ekki gerst eftir að börn þeirra tvö fæddust og því hefði atgangur ákærða umrædda nótt verið sérstakur.

Í lok yfirheyrslunnar lýsti A því yfir að hún væri fylgjandi því að ákærða yrði vísað af heimilinu og að hann yrði settur í nálgunarbann.

B greindi frá því í yfirheyrslu hjá lögreglu að hann hefði vaknað ásamt móður ákærða við símhringingu brotaþola, A, um kl. 04:00 umrædda nótt. Hann kvað þau hjónin í beinu framhaldi af því hafa farið á heimili þeirra. Vitnið sagði að við komu þeirra á heimilið hefði ákærði setið við tölvu í stofunni, en tryllst í skapi þegar honum var það ljóst að þau hjónin ætluðu að aðstoða A við að fara með börnin út úr íbúðinni og bar að þá hefði komið til stimpinga með þeim feðgum. Vitnið kvaðst auk þessa hafa orðið vitni að rifrildi, en einnig stimpingum millum ákærða og A, og sagði að ákærði hefði ítrekað lýst því yfir að hann væri andvígur því að börnin færu út úr íbúðinni. Nánar aðspurt kvaðst vitnið hafa fylgst með því er ákærði tók A hálstaki í svefnherbergi íbúðarinnar, en bar að það hefði gerst þegar hún ætlaði að ná til barnanna. Við þær aðstæður kvaðst vitnið hafa séð ákærða henda A frá rúminu, en í framhaldi af því séð hann sparka með hnénu í kvið hennar. Vitnið sagði að atgangurinn hefði eftir þetta aðallega farið fram í holinu og forstofunni, en einnig utan dyra. Vitnið kvaðst jafnframt hafa veitt því eftirtekt að ákærði skallaði A en treysti sér ekki til að segja til um hvort það hafi gerst er hún hélt á börnunum í fanginu. Það var ætlan vitnisins að atgangur þessi hefði varað í fimm til tuttugu mínútur og sagði að honum hefði í raun ekki lokið fyrr en lögreglan kom á vettvang. Við lögregluyfirheyrsluna var vitninu kynnt efni frumskýrslu lögreglu að nokkru. Vitnið kvaðst hafa hlotið nokkrar ákomur af völdum ákærða umrædda nótt.

C greindi frá atvikum máls í yfirheyrslu hjá lögreglu með líkum hætti og eiginmaður hennar hér að framan. Vitnið sagði að við komu þeirra hjóna á heimilið hefði A verið að klæða börnin í útiföt, og sagði að hún hefði þá áréttað vilja sinn um að fara af heimilinu. Vitnið kvaðst strax hafa heyrt að sonur þess, ákærði, var andvígur brottför barnanna. Vitnið sagði að ákærði hefði verið í æstu skapi, en það kvaðst hafa veitt því eftirtekt að hann var þvoglumæltur, en virtist ekki vera drukkinn. Vitnið sagði að er þau hefðu farið með börnin út úr húsinu hefði ákærði fylgt þeim eftir og náð að taka annað barnið til sín, en þá misst það á stéttina við útidyrnar. Vitnið sagði að barnið hefði verið íklætt útigalla og því hefði það ekki hlotið áverka af fallinu. Vitnið bar að íbúar í nágrenninu hefðu komið á vettvang, en sagði að eftir það hefðu viðskipti ákærða og A haldið áfram innan dyra, en það ekki fylgst með þeim frekar. Vitnið sagði að á ýmsu hefði gengið í sambúð ákærða og A á liðnum árum og að þau hefðu á stundum lagt hendur hvort á annað. Vitnið sagði að andlegri heilsu ákærða hefði hrakað í kjölfar kærumáls á árinu 2009 og hann þá m.a. orðið mjög þunglyndur.

4. Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Fyrir dómi neitaði ákærði sakargiftum, en kannaðist við að umrædda nótt, 14. janúar 2012, hefði komið til deilna og síðan átaka á milli hans og A á heimili þeirra að ... . Ákærði lýsti atvikum með líkum hætti og hann hafði áður gert hjá lögreglu og áréttaði m.a. að deiluefnið hefði varðað áform konunnar um að fara með ung börn þeirra af heimilinu. Ákærði kannaðist við að hafa verið undir áhrifum áfengis er þetta gerðist, en vísaði til þess að langt væri um liðið og kvaðst ekki minnast þess að þeir atburðir hefðu gerst sem lýst er í þessum hluta ákærunnar, kafla

A. 1.

Nánar aðspurður fyrir dómi kvaðst ákærði játa að hann hefði brugðist of hart við áformum A umrædda nótt. Vísaði hann til þess að þau hefðu togast á um börnin, en hann kvaðst hafa verið í miklu uppnámi. Ítrekað aðspurður kannaðist ákærði ekki við að hafa átt í beinum líkamlegum átökum við A, m.a. í svefnherbergi eða annars staðar í íbúðinni og þá heldur ekki utan dyra. Þá kannaðist ákærði ekki við að hafa valdið A þeim áverkum sem lýst er í ákæru og ekki með þeim hætti sem þar er lýst. Þá neitaði ákærði því og að hafa skallað A í andlitið en sagði: „Það voru einhver átök, en ég man ekki eftir að hafa veitt henni neina áverka.“ Ítrekað aðspurður og eftir að hafa hlýtt á framburð [A] fyrir dómi, m.a. um áverka, þá áréttaði hann framburð sinn, en kvaðst að öðru leyti ekki geta tjáð sig frekar um málavexti.

A kom fyrir dóminn og kaus að gefa skýrslu. Við upphaf skýrslugjafar vísaði hún til þess að langt væri um liðið frá atvikum máls og sagði að það hefði ekki verið hennar vilji að sakamál þetta væri rekið gegn ákærða. Og vegna þess hversu langt væri um liðið kvaðst hún ekki minnast atburðarásarinnar vel og m.a. ekki kannast við að þeir hefðu verið með þeim hætti eins þeim væri lýst í þessum kafla ákærunnar.

Nánar aðspurð lýsti A atvikum máls með líkum hætti og hún hafði áður gert hjá lögreglu. Hún kvaðst þannig hafa afráðið, eftir að hún hafði gert sér grein fyrir að sambýlismaður hennar, ákærði, var undir áhrifum áfengis umrædd nótt, að fara ásamt börnunum af heimilinu. Vegna þessarar ákvörðunar sinnar kvaðst hún hafa deilt harkalega við ákærða, en sagði að öll atburðarásin hefði verið mjög hröð. Hún kvaðst eftir á hafa hugleitt atvik máls betur og bar að hún hefði þá ekki séð sig sem sérstakt fórnarlamb gagnvart ákærða.

Aðspurð kvaðst A, eftir að hafa átti í lýstum viðskiptum við ákærða, hafa verið með kúlu á enninu. Lýsti hún tilkomu áverkans þannig: „Ég held það hafi verið þegar hann skallaði mig ... það var bara þegar ég var að fara út í bíl með krakkana. Þá var hann, var hann að reyna, reyna að koma í veg fyrir það ... já, ég man eftir að hann skallaði mig ... veit ég ekki hvort það var þrisvar eða einu sinni eða fimm sinnum eða tíu sinnum ... hann var náttúrulega drukkinn.“

Nánar aðspurð fyrir dómi og eftir að hafa lesið yfir áðurrakta framburðarskýrslu sína hjá lögreglu kvaðst A ekki vefengja efni hennar, en áréttaði að hún myndi ekki atvik það vel að hún gæti lýst atburðarásinni nákvæmlega. Hún áréttaði að atgangur hennar og ákærða í forstofu og svefnherberginu hefði gengið hratt fyrir sig en kvaðst ekki minnast þess að ákærði hefði þá snúið upp á handlegg hennar, hent henni í rúmið eða að hann hefði sparkað eða kýlt hana í kviðinn. Kvaðst hún helst minnast málsatvika á þann veg að þau hefðu verið að rífast um börnin og að það hefði leitt til gagnkvæms atgangs þeirra í millum. Vegna fyrrnefnds athæfis ákærða utandyra kvaðst hún hins vegar hafa fengið litla kúlu á ennið, en að öðru leyti ekki hlotið áverka af hans völdum. Hún staðfesti að við rannsókn málsins hefði rannsóknarlögreglumaður tekið andlitsmynd af henni, en jafnframt kvaðst hún umrædda nótt hafa farið á slysadeild ... með barn sitt. Hún áréttaði að fyrir utan umrædda kúlu á enninu hefði hún enga áverka borið eftir viðskiptin við ákærða.

Vitnið G, fæddur […], til heimilis að ..., skýrði frá því fyrir dómi að í byrjun árs 2012 hefði það vaknað á heimili sínu um miðja nótt við hróp og köll í nágrenninu. Vegna þess kvaðst það ásamt foreldrum sínum hafa farið út til að gæta að hverju þetta sætti, en þá séð hvar faðir og sambýliskona ákærða voru fyrir utan húseignina að ..., þ.e. skáhallt á móti heimili þeirra, en handan akbrautarinnar. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að A var að reyna að opna útihurðina, en jafnframt séð að ákærði var þar fyrir innan, og að þau voru að kýta. Vegna orða A kvaðst vitnið hafa stokkið til ásamt föður sínum og tekið við öðru barni A en faðir þess við hinu barninu. Vitnið kvaðst þá hafa veitt því eftirtekt að ákærði var ölvaður og „dálítið æstur“. Vitnið sagði að ákærði hefði strax krafist þess að það léti frá sér barnið, og bar að ákærði hefði í framhaldi af þeim orðum tekið það úr höndum þess. Vitnið kvaðst ekki hafa séð atgang millum ákærða og A í greint sinn og ekki heldur veitt því eftirtekt að þau væru með sýnilega áverka. Vitnið sagði að lögreglan hefði fljótlega komið á vettvang.

Vitnið H, fæddur ..., lýsti atvikum máls með líkum hætti og vitnið G, en það kvaðst hafa farið á vettvang ásamt honum. Aðspurt kvaðst vitnið ekki hafa séð áverka á A í greint sinn.

Lögreglumennirnir E og D, sem rituðu áðurrakta frumskýrslu lögreglu, komu fyrir dóm og gáfu skýrslu, en einnig I lögreglumaður sem kvaddur var síðar á vettvang. Lögreglumennirnir lýstu atvikum máls með líkum hætti og hér að framan var rakið, m.a. í frumskýrslu.

Vitnið D áréttaði að ákærði og A hefðu verið í miklu uppnámi við komu lögreglu, en sagði að ákærði hefði að auki verið „í hálfgerðu sturlunarástandi“. Vitnið kvaðst ekki hafa séð bein áfengiseinkenni á ákærða, en bar að hann hefði verið skrýtinn til augnanna. Á vettvangi kvaðst vitnið hafa hlýtt á frásögn A um athæfi ákærða á heimilinu og þar á meðal að hann hefði veist að henni með ofbeldi. Vitnið lýsti ástandi hennar nánar þannig: „Hún var náttúrulega sjálf æst og var rjóð í andliti, bara af gráti og æsingi, þannig að það var svo sem erfitt að meta það, en greinilegt að bolurinn hennar var rifinn.“ Vitnið kvaðst ekki hafa séð líkamlega áverka á A í greint sinn.

Vitnið E sagði að við komu þess á vettvang hefði ákærði verið mjög ógnandi í framkomu og æstur, og í raun ekki verið viðræðuhæfur. Það kvaðst ekki hafa fundið áfengislykt af honum. Vitnið sagði að A hefði greinilega verið í andlegu áfalli, en ekki borið sýnilega líkamlega áverka.

Vitnið I lögreglumaður kvaðst hafa hitt foreldra ákærða við heimilið og bar að þau hefðu verið í æstu skapi, en jafnframt lýst yfir ótta sínum um að ákærði legði hendur á A. Vitnið sagði að mikill æsingur hefði verið með ákærða og

A, en þar á heimilinu kvaðst það hafa séð að ákærði hélt á öðru barninu og að A var að reyna að ná því til sín. Vitnið sagði að í raun hefði atburðarásin gengið hratt fyrir sig, en það kvaðst ekki hafa séð eiginleg átök á milli ákærða og A og þá ekki áverkamerki, en hins vegar veitt því eftirtekt að föt A voru eitthvað rifin.

Vitnið F rannsóknarlögreglumaður kom fyrir dóminn og staðfesti áðurrakin rannsóknargögn og yfirheyrsluskýrslur, en einnig fyrrnefndar ljósmyndir og texta. Vitnið sagði að á enni A hefðu verið sýnilegar tvær eða þrjár markúlur, rétt fyrir ofan vinstra augað.

5. Ákærða er í þessum ákærukafla, A. 1, gefin að sök líkamsárás með því að hafa ráðist að sambýliskonu sinni, A, á og við sameiginlegt heimili þeirra að ... og þar snúið upp á handlegg hennar og hent henni upp í rúm og sparkað eða kýlt hana í kviðinn og fyrir utan íbúðina, sem er […], skallað hana ítrekað í andlitið. Í ákæru er tiltekið að vegna þessarar háttsemi ákærða hafi A hlotið áverka í andliti, en brot hans er talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Ákærði neitar sök. Hann hefur viðurkennt að hafa brugðist of harkalega við áformum brotaþola er hann varð þess áskynja að hún ætlaði, um miðja nótt, að fara af heimilinu með tvö ung börn þeirra, með aðstoð foreldra hans. Hann hefur borið að þau hafi af því tilefni rifist og togast á um börnin, en hann hafi verið undir lítils háttar áfengisáhrifum er atvik gerðust.

Brotaþoli hefur við meðferð málsins, hjá lögreglu og fyrir dómi, lýst miklum deilum við ákærða í greint sinn og m.a. lýst því að hún hafi fengið minni háttar kúlu á ennið eftir að ákærði hafði skallaði hana ítrekað utan dyra, en að hún hafi þá haldið á börnunum þeirra í fanginu. Fyrir dómi dró brotaþoli að öðru leyti úr frásögn sinni um athæfi ákærða innan dyra, miðað við það sem hún hafði áður sagt við skýrslugjöf hjá lögreglu. Áréttaði hún fyrir dómi að þau hefðu átt í harkalegu rifrildi, en að öðru leyti hefði verið um gagnkvæman atgang að ræða. Brotaþoli staðhæfði jafnframt að hún hefði enga áverka hlotið fyrir utan fyrrnefndan ennisáverka.

Samkvæmt XVI. kafla laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála um sönnun skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð málsins fyrir dómi.

Fyrir liggur að áverkavottorðs var ekki aflað af hálfu lögreglu um ætlaðar ákomur brotaþola í greint sinn. Þá hafa vitni að nokkru skorast undan því að gefa skýrslu fyrir dómi, sbr. heimildarákvæði 117. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála.

Að mati dómsins er frásögn brotaþola trúverðug um tilkomu ennisáverkans, en auk þess hefur sú frásögn hennar stoð í rannsóknargögnum lögreglu, þ. á m. ljósmynd og vætti lögreglumanns, sem annaðist rannsókn málsins. Frásögn ákærða hefur aftur á móti að mati dómsins verið harla brotakennd. Að þessu virtu er að áliti dómsins ekki varhugavert að telja sannað að ákærði hafi gerst sekur um að hafa skallað í enni brotaþola, eins og segir í ákæru, og er atferli hans að því leyti rétt fært til refsiákvæða.

Gegn neitun ákærða og að virtum framburði brotaþola fyrir dómi og öðrum gögnum og skýrslum verður ákærði sýknaður af annarri refsiverðri háttsemi sem lýst er í þessum kafla ákærunnar.

II.

1. Sakarefni ákærukafla A. 2. og ákærukafla B.

Samkvæmt frumskýrslu K lögreglumanns barst lögreglunni á ... tilkynning frá fjarskiptamiðstöð laugardagskvöldið 8. júní sl., kl. 21:26, um ætlað heimilisofbeldi að .... Skráð er í skýrslunni að strax hafi verið brugðist við, en að för tveggja lögreglumanna á vettvang hafi enn verið hraðað eftir að tilkynning barst frá lögreglustöðinni um að mikið ofbeldi ásamt hótunum væri viðhaft af hálfu heimilisföður, og enn fremur að börn væru þar á heimilinu. Vegna þessarar síðari tilkynningar var enn fremur liðsauki tveggja lögreglumanna sendur á vettvang.

Í frumskýrslunni lýsir K aðstæðum og fyrstu aðgerðum lögreglu á vettvangi þannig, að við útidyrahurð íbúðar […] hafi hann séð hvar ákærði, X, virtist vera að draga sambýliskonu sína, A, á hárinu inn í forstofu: „[X] hélt duglega í hár [A] með hægri hendi og var við það að skella hurðinni aftur með vinstri hendi þegar við náðum að sparka hurðinni upp og færa [X] í lögreglutök.“ Í skýrslunni segir frá því að ákærði hafi þegar verið færður í handjárn, en síðan í vörslur þeirra lögreglumanna sem síðar komu á vettvang. Tekið er fram að börn ákærða og A hafi verið á vettvangi, en einnig nágrannar þeirra, hjónin H og L svo og sonur þeirra G.

Í frumskýrslunni er ástandi ákærða lýst þannig, að hann hafi verið mjög æstur og í annarlegu ástandi og óviðræðuhæfur. Er tekið fram að ákærði hafi strax eftir handtöku reynt að koma allri ábyrgð yfir á sambýliskonu sína og m.a. haft orð á því að hún hefði hótað honum og börnunum með hnífi, en að hann hefði verið að verja börnin. Af þessu tilefni er tekið fram í skýrslunni að á vettvangi hafi enginn hnífur verið sjáanlegur. Í skýrslunni segir einnig að framkoma ákærða eftir að hann hafi verið færður á lögreglustöð hafi verið mjög sveiflukennd, en þar um segir: „Hann fór úr því að vera saklaust fórnarlamb sem var að verja börnin fyrir móður þeirra yfir í það að vera mjög ógnandi með undirliggjandi hótunum.“

Í handtökuskýrslu er ástandi ákærða lýst þannig að sjáöldur hafi verið eðlileg, jafnvægi óstöðugt og framburður ruglingslegur, en að málfar hans hafi verið skýrt. Ákærði var vistaður í fangaklefa lögreglustöðvarinnar kl. 21:30 umrætt kvöld. Hann var látinn laus kvöldið eftir, kl. 21:55, eftir yfirheyrslu.

Í rannsóknargögnum lögreglu kemur m.a. fram að eftir brottflutning ákærða af vettvangi hafi fulltrúi barnaverndarnefndar verið kvaddur til, en að einnig hafi komið á heimilið faðir ákærða, B, og er þess getið að hann hafi litið til með börnunum á meðan A fór á slysadeild ..... í fylgd barnaverndarstarfsmanns.

Í frumskýrslu lögreglu er haft eftir fyrrnefndum nágrönnum ákærða og A að þeir hefðu orðið vitni að hluta atburðarásarinnar. Er þannig haft eftir H að hann hefði verið fyrir utan heimili sitt, sem sé skáhallt á móti, þegar hann hefði heyrt mikil öskur, barnsgrát og læti frá ... . Haft er eftir nágrönnunum að þeim hafi virst sem ákærði væri að beita A líkamlegu ofbeldi og áréttuðu þeir að bæði hún og börnin hefðu öskrað og grátið, og A sífellt beðið sér vægðar, en ákærði verið með stöðugar hótanir í hennar garð, m.a. um barsmíðar. Haft er eftir H að hann hafi fylgst með því er A reyndi að komast út úr íbúðinni, en að ákærði meinaði henni það með ofbeldi og hótunum. Loks er haft eftir nágrönnunum að ákærði hafi haft uppi ásakanir um hnífaburð A.

Í frumskýrslu lögreglu er greint frá framburði A á vettvangi um nánari atvik máls. Er m.a. skráð eftir henni að ákærði hefði hafið áfengisneyslu kvöldið áður þrátt fyrir að hún hafi reynt að telja hann af því, enda hefði hann þá ekki neytt áfengis um tiltekinn tíma. Haft er eftir A að hún hefði farið til vinnu að morgni 8. júní sl., um kl. 11:00, en ákærði verið eftir heima með tveimur börn þeirra, enda hefði annað þeirra verið lasið og með hita. Hún hafi síðan komið heim um kvöldið, um kl. 21:00, en þá tekið eftir því að ákærði hafði farið í áfengisverslun fyrr um daginn og keypt sér bjór. Er haft eftir A að hún hafi lýst óánægju sinni með þetta hátterni ákærða og gert athugasemdir við ástand hans, en hann þá brugðist illa við. Vegna þessa ástands hafi hún ákveðið að fara af heimilinu með börnin en ákærði þá algjörlega misst stjórn á sér og borið hana alls kyns ásökunum og þ. á m. að hún væri að eyðileggja öll hans framtíðaráform. Vegna þessa alls hefði hún orðið mjög hrædd og gert tilraun til að hringja eftir aðstoð en ákærði þá tekið heimilissímann úr sambandi, en einnig tekið farsímann af henni. Þá hafi ákærði meinað henni útgöngu, rifið í hár hennar, skallað í höfuðið og beitt hana líkamlegu valdi, en samhliða m.a. hótað henni fjörtjóni. Skráð er í skýrslunni að nánar aðspurð um í hverju hótanir ákærða hefðu falist hafi A sagt að hann hefði m.a. öskrað: „Ég get stútað þér á innan við fimm mínútum.“ Að lokum er haft eftir A að hún hafi náð að koma sér inn í forstofu íbúðarinnar og þar náð að gera rifu á útihurðina, en að þá um leið hefðu lögreglumenn komið á vettvang henni til bjargar.

Við rannsókn lögreglu tók F rannsóknarlögreglumaður skýrslur af fyrrnefndum nágrönnum, nánar tiltekið eftir hádegið þann 9. júní 2013. Sambýliskona ákærða, fyrrnefnd A, mætti samkvæmt boðun hjá lögreglu umræddan dag en skoraðist undan að gefa vitnaskýrslu, sbr. heimildarákvæði 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála.

Ákærði var eins og áður sagði yfirheyrður að kveldi 9. júní sl. Við lok skýrslutökunnar var ákærða birt ákvörðun lögreglustjóra um nálgunarbann, en einnig brottvísun hans af heimili sínu tímabundið, sbr. ákvæði a-liðar 1. mgr. 4. gr. og a-liðar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 85, 2011.

2. Að tilhlutan lögreglu var aflað áverkavottorðs frá sjúkrahúsinu ... vegna komu A þangað að kveldi 8. júní 2013. Liggur fyrir í málinu áverkavottorð J læknis, en fram kemur að hann hafi ritað það upp úr slysa- og bráðamóttökuskrá. Tekið er fram að læknirinn hafi ekki séð brotaþola.

Í upphafi vottorðsins er að nokkru rakin frásögn A við komu á slysadeildina og þar á meðal að sambýlismaður hennar hefði verið undir áhrifum áfengis umrætt kvöld og að kastast hafi í kekki þeirra í millum og að það hafi endað með handalögmálum af hans hálfu. Haft er eftir A að árásin hefði staðið yfir í 10 til 15 mínútur, en jafnframt er sagt að hún myndi ekki atburðarásina nákvæmlega. Skráð er að A hafi greint frá því að sambýlismaður hennar hafi gripið í hár hennar og dregið hana til gangandi, en einnig að hann hafi ýtt við henni svo hún hafi bæði legið á baki og maganum, en að við þær aðstæður hafi hún annaðhvort orðið fyrir spörkum eða öðru hnjaski vegna atgangs ákærða, en að auki hefði hann snúið hægri handlegg hennar aftur fyrir hrygg og teygt á hægri öxlinni og upphandlegg. Þá er haft eftir A að sambýlismaðurinn hafi skallað í enni hennar og að við það hafi kúla myndast. Greint er frá því að tvö börn hafi verið á vettvangi er atvik gerðust en að nágrannar hafi brugðist við vegna hávaða frá heimilinu og kallað til lögreglu, en að auki hafi barnaverndaryfirvöld komið á vettvang.

Í áverkavottorðinu segir að A hafi kvartað undan sárindum í hársverði og eymslum í enni undan kúlum, en að auki hafi hún lýst vægum eymslum í báðum öxlum og hægri upphandlegg og stirðleika í líkama. Þá segir í vottorðinu:

„Á höfði var sjáanleg tveggja til þriggja cm upphleypt kúla ofarlega á hægra enni. Ekki virkar blæðingar eða punktblæðingar í hársverði en greinilega laust hár. Ekki sláandi eymsli í hálsi eða hreyfiskerðing í hálsi. Hreyfiferlar um axlir, mjaðmir og hrygg voru án athugasemda. Töluverð eymsli fundust við þreifingu yfir bæði vinstri og hægri öxl og hægri upphandlegg. Á baki var lítið hruflsár neðarlega vinstra megin. Ekki rof á húð en klór eða núningur. Ekki önnur áverkamerki sjáanleg á bol, bringu, kvið eða fótleggjum. Hjarta og lungnahlustun var eðlileg. Kviðvöðvi mjúkur og eymslalaus og garnahljóð í öllum fjórðungum kviðar. Heilaskoðun og úttaugaskoðun var án athugasemda. Hvað geðslag varðar var konan vakandi og vel áttuð. Hún bar sig þokkalega en var tárvot og áberandi sorgmædd á svip. Gerði skýrt og vel grein fyrir sér. Hugsanagangur var eðlilegur að því er virðist og ekki ranghugmyndir eða ofskynjanir. Hún var vel rauntengd.“ Í lok vottorðsins segir að deildarlæknir á geðsviði hafi verið kallaður til, en jafnframt að A hafi verið boðuð til endurkomu til skoðunar þann 13. júní sama ár.

3. Skýrslur ákærða og vitna fyrir lögreglu.

Ákærði skýrði frá því við lögregluyfirheyrslu að umrætt kvöld hefði hann verið heima við með […], enda hefði […] verið lítils háttar veikur. Á milli klukkan 18:00 og 19:00 kvaðst ákærði hafa tilkynnt sambýliskonu sinni, A, símleiðis, að hann hefði fyrr um daginn farið í áfengisverslun og keypt bjór, og haft börnin meðferðis. Hann kvað A hafa komið heim úr vinnu kl. 21:00 þá um kvöldið og þá strax orðið reið vegna áfengisdrykkju hans og m.a. haft á orði að hann hefði svikið hana um að standa sig. Ákærði staðhæfði að er þetta gerðist hefði hann verið búinn að drekka tvo til þrjá bjóra, en ekki tekið inn kvíðastillandi lyf og þunglyndislyf sem honum hafði verið ávísað af lækni. Ákærði skýrði frá því að þau hefðu byrjað að rífast vegna áfengisdrykkju hans og bar hann að A hefði í framhaldi af því lýst yfir vilja til að fara með börnin af heimilinu. Ákærði kvaðst hafa lýst andstöðu sinni við þessi áform A og m.a. togað í hana með þeim afleiðingum að hún féll á gólfið, en hún þá hrópað á hjálp.

Aðspurður við lögregluyfirheyrsluna kvaðst ákærði ekki minnast þess hvar A féll á heimili þeirra með lýstum hætti. Og aðspurður kannaðist hann ekki við að hafa slegið til A eða að hafa hindrað hana í að fara með börnin af heimilinu. Hann kvaðst heldur ekki hafa séð áverka á A eftir nefndan atgang þeirra, sem hann ætlaði að hefði staðið yfir í stuttan tíma.

Við yfirheyrsluna kvaðst ákærði minnast þess að hafa rifið í hár A en treysti sér ekki til að segja til um hvenær í atburðarásinni það gerðist og þá ekki hvar. Við yfirheyrsluna staðhæfði ákærði að A hefði fyrir þennan atburð verið í ójafnvægi um tíma og iðulega átt upptökin að rifrildi þeirra og átökum. Hann staðhæfði og að hún beitti hann líkamlegu ofbeldi. Ákærði kvaðst hins vegar ekki vilja tjá sig um þær ásakanir sem hann viðhafði við handtöku um að A hefði ógnað honum með hnífi skömmu áður en lögreglan kom á vettvang.

Vitnið H skýrði frá því við yfirheyrslu hjá lögreglu að það hefði verið fyrir utan heimili sitt að […] umrætt kvöld er það heyrði öskur og hávaða frá íbúð ákærða og A á […] að […] bar að kona þess, L, og sonurinn, G, hefðu einnig heyrt þessi læti. Nánar aðspurt kvaðst vitnið hafa heyrt öskur A, en einnig að börnin á heimilinu voru grátandi. Vitnið kvaðst því hafa metið það svo að eitthvað mikið væri í gangi á nefndu heimili og vísaði til þess að það hefði m.a. heyrt ákærða hóta A. Þá kvaðst vitnið hafa heyrt að A var að biðja sér vægðar og m.a. sagt: „Hættu þessu, ætlar þú að drepa mig.“ Og eftir að hafa heyrt þessi öskur og læti í fjórar til fimm mínútur kvaðst vitnið hafa beðið konu sína að hringja á lögreglu og bar að það hefði hún gert í þrígang. Eftir að lögreglan kom á vettvang kvaðst vitnið hafa séð lögreglumenn brjóta sér leið inn í íbúð ákærða og A, en það kvaðst hafa fylgt þeim eftir og þá séð hvar A var í hnipri í horni í holinu ásamt börnunum. Vitnið skýrði frá því að eftir að ákærði hafði verið færður í handjárn hefði hann haft á orði að A hefði ætlað að skaða hann með hnífi. Af þessu tilefni tók vitnið fram að það hefði ekki séð hníf á vettvangi. Vitnið kvaðst við skýrslugjöfina áður hafa heyrt hávaða frá heimili ákærða og A og vísaði sérstaklega til tilviks frá því í janúar 2012.

Vitnið G kvaðst við skýrslugjöf hjá lögreglu hafa verið statt inni á heimili sínu að ... er það heyrði einhver öskur fyrir utan, en í rauninni strax áttað sig á því að þau bárust frá íbúð ákærða og A handan götunnar. Nánar aðspurt kvaðst vitnið aðallega hafa heyrt í A og bar að hún hefði öskrað á hjálp nokkrum sinnum, en að auki virst vera að rífast við ákærða. Vegna þessa kvaðst vitnið hafa farið út og hitt þar föður sinn fyrir, en eftir það kvaðst það hafa heyrt ákærða öskra: „Það ætti að berja þig, það ætti að drepa þig,“ eða eitthvað því um líkt, en jafnframt heyrt að A öskraði á hjálp. Vitnið sagði að ástandið hefði í raun verið þannig að það hefði haft vilja til að grípa í taumana, en af því hafi ekki orðið þar sem lögreglumenn hefðu fljótlega komið á vettvang. Kvaðst vitnið hafa fylgst með því er lögreglumenn spörkuðu upp útihurðinni á heimili ákærða og A og í beinu framhaldi af því séð þá handtaka ákærða. Um svipað leyti kvaðst vitnið hafa séð að móðir þess hljóp inn í íbúðina til A og tók þar annað barnið og huggaði, en það kvað bæði börnin hafa verið þar á vettvangi grátandi. Vitnið kvaðst enn fremur hafa séð hvar ákærði lá á gólfinu í íbúðinni og heyrt hann öskra að sambýliskona hans hefði reynt að stinga hann með hnífi. Vitnið kvaðst ekki hafa séð að orð ákærða ættu við rök að styðjast.

Vitnið L bar að eiginmaður þess og sonur hefðu verið á bifreiðastæði fyrir utan heimili þeirra að ... er sá fyrrnefndi hefði kallað til vitnisins og óskað eftir því að það hringdi á lögreglu þar eð allt væri orðið vitlaust hinum megin við götuna. Kvaðst vitnið þegar hafa gert það en síðan farið út og þá heyrt öskur og læti. Nánar aðspurt kvaðst vitnið hafa heyrt að A var endalaust að kalla eftir hjálp, en einnig heyrt ákærða segja: „Þú átt skilið að vera drepin og ég ætla að drepa þig.“ Í framhaldi af þessum orðum kvaðst vitnið hafa heyrt A segja: „Hættu þessu, hættu þessu, láttu okkur vera.“ Samhliða þessu kvaðst vitnið hafa heyrt að börnin á heimilinu grétu, en enn fremur heyrt […] og bar að af þessu öllu hefði verið mikill hávaði. Vitnið bar að á þessu hefði gengið allt þar til lögreglan kom á vettvang, en það kvaðst þrívegis hafa hringt á lögreglustöðina eftir aðstoð.

Vitnið kvaðst hafa fylgst með aðgerðum lögreglumanna á vettvangi og þar á meðal er þeir brutust inn í íbúð ákærða og A. Vitnið kvaðst hafa fylgt lögreglumönnunum eftir og strax farið til A og barnanna og reynt að hlúa að þeim. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að A var að tína af sér lausar hárflyksur en ekki séð frekari áverkamerki á henni. Vitnið bar að áður en ákærði var færður af vettvangi af lögreglu hefði hann sagt eða öskrað, að A hefði ógnað honum með hnífi. Af þessu tilefni tók vitnið fram að það hefði ekki séð slíkt áhald á vettvangi, þrátt fyrir að það hefði verið inni í íbúðinni í nokkrar klukkustundir.

4. Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði játaði fyrir dómi að umrætt kvöld hefði hann togað í hár sambýliskonu sinnar, A, í forstofu íbúðarinnar, en tók fram að hann hefði í rauninni ekki séð að hár losnaði frá höfði hennar af þeim sökum. Fyrir dómi neitaði ákærði að öðru leyti sakarefninu og þar á meðal að hafa beitt A annars konar líkamlegu ofbeldi eða hafa valdið henni þeim meiðslum sem lýst er í ákærukafla A. 2. Þá neitaði hann því jafnframt að hafa hótað A með þeim orðum sem rakin eru í B-kafla ákærunnar.

Ítrekað aðspurður um atvik máls og atburðarásina áréttaði ákærði að hann hefði átt í gagnkvæmum deilum við A umrætt kvöld, en kannaðist ekki við að hún hefði hrópað á hjálp. Ákærði hafði ekki skýringar á þeim áverkum sem fram koma í áðurröktu læknisvottorði og vefengdi hann efni þess. Hann áréttaði að þau hefðu einungis átt í þrætum og bar að í mesta lagi hefði verið um gagnkvæmt tog að ræða er sambýliskonan var á leiðinni með börnin af heimili þeirra.

Ítrekað aðspurður og eftir að hafa verið kynntur framburður vitna kvað ákærði sig ekki reka minni til þess að hafa viðhaft líflátshótanir í greint sinn. Ákærði vísaði enn fremur til þess að tilfærð orð í B-kafla ákæru væru ekki í samræmi við það sem hann hefði heyrt A segja um atvik máls síðar. Ákærði neitaði að tjá sig um þá orðræðu sem vitni báru að hann hefði viðhaft eftir komu lögreglu, þ.e. að sambýliskona hans hefði verið með hníf í greint sinn.

Fyrir dómi skýrði ákærði frá því að ofangreind háttsemi hans hefði átt rót sína að rekja til þeirrar deilu sem sprottið hefði upp vegna áforma sambýliskonunnar að fara með börnin af heimilinu umrætt kvöld. Ákærði sagði að sú ákvörðun A hefði í raun verið rétt miðað við aðstæður og því hefði háttsemi hans komið til af dómgreindarleysi. Hann hefði brugðist of hart við og æst sig „dálítið mikið“. Vísaði ákærði til þess að er atvik gerðust hefði hann verið lítillega undir áhrifum áfengis, en um nánari atvik vísaði hann til áðurrakinnar skýrslu hans hjá lögreglu.

Fyrir dómi lýsti ákærði iðran vegna gjörða sinna og kvaðst m.a. hafa brugðist við með því að fara í áfengismeðferð og leita sér annarrar ráðgjafar.

Vitnið A skýrði frá því við upphaf skýrslugjafar fyrir dómi að málaferli ákæruvalds gagnvart ákærða væru andstæð vilja hennar, en að auki væri verknaðarlýsingin í ákærunni að stærstum hluta til röng.

A bar að í umrætt sinn hefði hún og ákærði verið á heimili sínu ásamt tveimur börnum þeirra, en þar sem ákærði hefði verið ölvaður hefði hún haft vilja til að forða sér og börnunum úr þeim aðstæðum, en hann lagst gegn þeirri fyrirætlan. Vitnið sagði að að því leyti hefðu aðstæður verið sambærilegar þeim sem lýst er í kafla A. 1. í ákærunni. Nánar um atvik umrætt kvöld bar vitnið að það hefði verið við útihurð heimilisins, á leið út úr íbúðinni, er ákærði hefði komið þar að og togað í hár hennar. En áður en það gerðist kvað vitnið þau hafa rifist, en staðhæfði að ofaukið væri í frumskýrslu lögreglu, en einnig í skýrslum vitna, um það sem gerðist þeirra í millum. Vitnið kvaðst þannig ekki hafa upplifað sig sem fórnarlamb og staðhæfði að hún væri í raun sterkari aðilinn í sambandinu.

A kannaðist heldur ekki við að ákærði hefði í greint sinn viðhaft hótanir eða að líflátshótanir hans hefðu beinst að henni. Staðhæfði hún að orð ákærða hefðu í raun beinst að flugum, þ.e. að ákærði hafi verið verið að drepa flugur með viskastykki og ætlaði að það hefði eftir atvikum valdið misskilningi hjá vitnum sem á hlýddu.

A andmælti efni áðurrakins áverkavottorðs og staðhæfði að það eina sem hún hefði kvartað undan við skoðun læknis á sjúkrahúsinu ... hefði verið vegna hártogs ákærða, enda hefði hún ekki hlotið aðra áverka í greint sinn. Nánar aðspurð kvaðst hún ekki minnast þess að hafa verið með eymsli í vinstri eða hægri öxl eða upphandlegg. Þá kannaðist hún heldur ekki við að hafa verið með lítið hruflsár á baki. Hún kvaðst hins vegar hafa verið í andlegu ójafnvægi vegna rifrildis og ósættisins við ákærða, en sagði um skoðun læknis og efni læknisvottorðsins: „Og hérna, ég bara man ekki eftir að hafa lýst fyrir honum neinum óþægindum öðrum en því að ég tók bara svona í hárið á mér og sagði bara, það bara koma flygsurnar úr hárinu á mér sagði ég bara.“

Vitnið H kvaðst hafa verið á bifreiðastæði við heimili sitt að ... er það heyrði barnsgrát, öskur og læti frá heimili ákærða og A. Vitnið sagði að þessi öskur og grátur hefðu komið frá bæði börnunum og konunni og fullyrti að lætin hefðu verið óvenju mikil. Vegna þess kvaðst vitnið hafa kallað á son sinn, en þeir í framhaldi af því beðið eiginkonu hans, L, að gera lögreglu viðvart. Nánar aðspurt bar vitnið að það hefði heyrt barnsgrát og jafnframt að A öskraði á ákærða um að láta sig í friði. Auk þessa kvaðst vitnið hafa heyrt konuna spyrja ákærða í spurnartón hvort hann ætlaði að drepa þau. Vitnið áréttaði að mikill hávaði hefði borist frá íbúð A og ákærða, en það kvaðst óljóst hafa heyrt orðbragð ákærða. Það var ætlan vitnisins að á þessu hefði gengið í 5-10 mínútur, eða allt þar til lögreglan kom á vettvang. Vitnið kvaðst ekki hafa séð eiginleg samskipti ákærða og A í greint sinn, en aftur á móti fylgst með aðgerðum lögreglu á vettvangi og enn fremur hitt A þar fyrir.

Fyrir dómi var borin undir vitnið áðurrakin skýrsla þess fyrir lögreglu. Eftir yfirlestur kvaðst vitnið ekki treysta sér til að segja til um hvort það hefði beinlínis heyrt ákærða hóta A lífláti, og því í raun einungis heyrt að hann öskraði einhver orð að henni. Og ítrekað aðspurt kvaðst vitnið ekki geta sagt til um hvort ákærði hefði sagt þau orð sem tilfærð eru í ákærukafla B.

Vitnið G lýsti atvikum máls með líkum hætti og það hafði áður gert hjá lögreglu. Vitnið kvaðst þannig hafa heyrt öskur og læti frá íbúð ákærða og A, en ítrekað aðspurt kvaðst það ekki minnast einstakra orða. Eftir að hafa kynnt sér áðurrakta vitnaskýrslu hjá lögreglu kvaðst vitnið staðfesta efni hennar og þ. á m. varðandi líflátshótanir ákærða. Vitnið hafði um það svofelld orð: „Já það er rétt, það er það sem mér heyrðist ég heyra þá.“ Vitnið kvaðst enn fremur hafa heyrt A kalla á hjálp í greint sinn, en það kvaðst ekki hafa séð áverka á henni er það fylgdi móður sinni eftir inn í íbúðina, eftir að lögregla hafði handtekið ákærða.

Vitnið L lýsti atvikum máls með líkum hætti og eiginmaður þess og sonur hér að framan. Vitnið kvaðst þannig hafa hlýtt á hróp og köll frá íbúð ákærða og A áður en lögreglan kom á vettvang. Nánar aðspurt kvaðst vitnið hafa heyrt A kalla á hjálp í þrí- eða fjórgang, en samhliða kvaðst það hafa heyrt mikinn hávaða og grát, en einnig […] frá íbúðinni. Fyrir dómi kvaðst vitnið ekki geta greint frá einstökum orðum ákærða, en áréttaði að það hefði skynjað orð hans sem hótanir. Eftir að hafa kynnt sér efni áðurrakinnar vitnaskýrslu hjá lögreglu staðfesti það efni hennar og vísaði m.a. til þess að skýrslan hefði verið tekin daginn eftir atburðinn og það því munað atvik máls betur. Eftir að lögreglan hafði handtekið ákærða kvaðst vitnið hafa farið inn í íbúðina og hitt A fyrir. Vitnið bar að A hefði verið í geðshræringu og bar að hún hefði tínt lausa hárlokka af höfðinu. Vitnið kvaðst ekki hafa séð aðra líkamlega áverka á A, en áréttaði að hún hefði verið miður sín og „öll úr sér gengin“, og minntist þess að hún hefði kvartað um eymsli í höndum.

Vitnið K lögreglumaður kom fyrir dóm og staðfesti efni áðurrakinnar frumskýrslu. Vitnið kvaðst við komu á vettvang hafa séð hvar ákærði var í útidyrunum og hélt í hár A og var að toga hana inn með sér. Vitnið bar að börn þeirra hefðu einnig verið þar á vettvangi. Vitnið lýsti ástandi ákærða með sama hætti og rakið er í lögregluskýrslunni, en um ástand A bar vitnið að hún hefði verið í uppnámi og í mikilli geðshræringu. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að A tók úr hári sínu lausar hárflyksur, en að öðru leyti kvaðst það ekki hafa séð áverkamerki á henni.

Vitnið M, afleysingamaður í lögregluliði ..., kvaðst hafa farið á vettvang ásamt lögreglumanninum K. Við komu kvaðst það hafa séð hvar útihurðin að heimili ákærða og A var hálfopin og veitt því eftirtekt að ákærði hélt í hár A og hafi virst vera að draga hana inn í íbúðina, en samhliða reynt að loka hurðinni. Eftir að ákærði hafði verið færður af vettvangi kvaðst vitnið hafa gætt að A og bar að hún hefði verið í miklu uppnámi líkt og börnin á heimilinu. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að kúla var að myndast á enni hennar, en ekki séð önnur líkamleg áverkamerki á henni. Vitnið áréttaði að A hefði verið mjög óttaslegin, bæði um eigið líf og öryggi barna sinna.

Vitnið N lögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang eftir handtöku ákærða og fært hann á lögreglustöð. Vitnið bar að ákærði hefði verið mjög reiður, en bar að áfengislykt hafi lagt frá vitum hans.

Vitnið f rannsóknarlögreglumaður kvaðst hafa annast rannsókn málsins og staðfesti vitnið verk sín, þ. á m. yfirheyrsluskýrslur vitna.

Vitnið O, deildarlæknir á sjúkrahúsinu ..., kvaðst hafa tekið á móti brotaþola, A, á slysamóttöku að kveldi 8. júní sl. og þá skoðað og tekið niður sjúkrasögu hennar og ritað viðeigandi sjúkraskrá þar um. Fyrir dómi var frásögn vitnisins um áverka og ástand A í samræmi við áðurrakið áverkavottorð. Vitnið bar að kúlan á enni A hefði verið upphleypt um allt að ½ sm, en verið um 2-3 sm að ummáli. Vitnið sagði að frásögn A um tilkomu áverkanna hefði verið á þá leið að kastast hefði í kekki með henni og sambýlismanni hennar, en að hann hefði í framhaldi af því veitt henni áverkana. Vitnið bar að áverkamerkin hefðu algjörlega verið í samræmi við frásögn A um atvik máls og heildstætt hefði það metið þá sem meiri háttar, en að hún myndi ná sér af þeim.

B og C, foreldrar ákærða, voru kvödd fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins af hálfu fulltrúa ákæruvalds. Þau skoruðust bæði undan vitnaskyldu, sbr. heimildarákvæði 117. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála.

5. Ákærða er í þessum hluta ákæru, ákærukafla A. 2 og B., gefin að sök líkamsárás og hótanir með því að hafa ráðist að sambýliskonu sinni, A, togað hana til á hárinu og með öðru líkamlegu ofbeldi valdið henni áverkum sem voru eftirfarandi, eins og haldið er fram í ákæru: Hár losnaði af höfði hennar, hún hlaut 2-3 cm upphleypta kúlu ofarlega hægra megin á enni, eymsli í vinstri og hægri öxl og hægri upphandlegg og lítið hruflsár á baki neðarlega vinstra megin. Að auki er hann sakaður um að hafa hótað A meðan hann beitti hana ofbeldinu með því að segja við hana: „Það ætti að berja þig, það ætti að drepa þig og þú átt skilið að vera drepin, ég ætla að drepa þig.“ Í ákærunni er þessi háttsemi ákærða talin varða við 1. mgr. 217. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20, 1981.

Ákærði hefur fyrir dómi játað að hafa togað í hár sambýliskonu sinnar, en að öðru leyti neitað sök. Hann hefur borið við dómgreindarleysi um gjörðir sínar, en sagt að hann hafi brugðist of harkalega við er hann varð þess áskynja að sambýliskona hans ætlaði að fara af heimilinu umrætt kvöld ásamt tveimur ungum börnum þeirra, en jafnframt sagt að þau hafi af því tilefni rifist. Ágreiningslaust er að ákærði var undir áhrifum áfengis er atvik gerðust.

Brotaþoli hefur fyrir dómi lýst rifrildi við ákærða í greint sinn og jafnframt hefur hún borið að hann hafi togað í hár hennar við útidyrahurð íbúðar þeirra er hún hugðist hverfa af heimilinu með börnin vegna ástands ákærða og rifrildis við hann. Að öðru leyti hefur hún ekki kannast við verknaðarlýsingu ákæru, en að auki hefur hún andmælt að öllu verulegu áðurröktu áverkavottorði.

Fyrir liggur að lögreglumenn voru kvaddir á vettvang eftir að nágrannar ákærða og A höfðu orðið varir við að ekki var allt með felldu á heimili þeirra. Fyrir dómi hafa nágrannarnir lýst líflátshótunum ákærða. Að mati dómsins er frásögn þeirra trúverðug.

Þeir lögreglumenn sem komu á vettvang hafa fyrir dómi greint frá athæfi ákærða og þar á meðal að hann hafi togað og dregið brotaþola til á hárinu við útidyrahurð heimilis þeirra. Samkvæmt gögnum var brotaþoli færð á slysadeild eftir komu lögreglu á vettvang og liggur fyrir áverkavottorð um áverka hennar, sem staðfest var fyrir dómi. Vottorðið hefur að mati dómsins nokkra stoð í vætti vitna og þar á meðal lögreglumanns sem hlúði að brotaþola á vettvangi umrætt kvöld.

Þegar ofangreint er virt heildstætt getur lýst hártog ákærða að áliti dómsins ekki skýrt alla þá áverka brotaþola sem fram komu við læknisskoðun umrætt kvöld og lýst er í áðurröktu áverkavottorði. Aftur á móti eru áverkarnir í samræmi við vætti vitna, en einnig það sem haft var eftir brotaþola á vettvangi samkvæmt staðfestri frumskýrslu lögreglu. Við mat á frásögn brotaþola fyrir dómi verður að áliti dómsins ekki litið framhjá nánum tengslum hennar við ákærða.

Að öllu ofangreindu virtu er að áliti dómsins ekki varhugavert að telja sannað að ákærði sé sannur að sök að því er varðar þá háttsemi sem lýst er í nefndum ákæruköflum, A. 2 og B. Ber að sakfella ákærða fyrir þá háttsemi, en hún er rétt færð til refsiákvæða, 1. mgr. 217. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

III.

Ákærði, sem er .. ára, hefur samkvæmt sakavottorði ekki áður sætt refsingu.

Í máli þessu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir líkamsárásir í tvígang gagnvart sambýliskonu sinni, A, í janúar 2012 og í júní 2013. Samkvæmt 1. mgr. 217. gr. hegningarlaganna varðar slík háttsemi sektum eða fangelsi allt að einu ári, ef hún er sérstaklega vítaverð. Að auki hefur ákærði verið sakfelldur fyrir líflátshótanir í garð A, en samkvæmt 233. gr. hegningarlaganna varðar slík háttsemi sektum eða fangelsi allt að tveimur árum.

Athæfi ákærða var fólskulegt, en atlaga hans gegn brotaþola, sem tengdist henni fjölskylduböndum, beindust m.a. að höfði hennar. Að auki voru tvö ung börn þeirra á vettvangi er atvik gerðust. Þykir refsing ákærða að þessu virtu og m.a. með hliðsjón af 1. og 6. tl 1. mgr. 70 gr., en einnig 3. mgr. sömu lagagreinar, hegningarlaganna hæfilega ákveðin sex mánaða fangelsi.

Ákærði hefur samkvæmt gögnum leitað sér sérfræðiaðstoðar að undanförnu, en einnig lýsti hann yfir iðran við lok aðalmeðferðar málsins. Að þessu virtu og því að nokkur dráttur varð á meðferð lögreglu og ákæruvalds vegna þess athæfis sem lýst er í A-kafla ákæru þykir fært að fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi hann almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. laga nr. 19, 1940, sbr. lög nr. 22, 1955.

Með vísan til málsúrslita verður ákærða gert að greiða 2/3 hluta sakarkostnaðar, sem samkvæmt yfirliti ákæruvalds er 46.100 krónur, en einnig skal hann greiða þann hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, A-kk-ef S-kk-ef hdl., sem þykir hæfilega ákveðinn í heild 276.100 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. 1/3 hluti sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.

Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 184. gr. laga nr. 88, 2008.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti sex mánaða fangelsi, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja haldi hann almennt skilorð 3. mgr. 57. gr. hegningarlaganna, sbr. lög nr. 22, 1955.

Ákærði greiði 2/3 hluta sakarkostnaðar ákæruvalds, 46.100 krónur, svo og þann hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, A-kk-ef S-kk-ef hdl., sem í heild ákveðst 276.100 krónur. 1/3 hluti sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.