E-6655/2019

Dómur

1. Mál þetta var höfðað 12. nóvember 2019. Stefnandi er A. Stefndu eru Ístak hf., Bugðufljóti 19 í Mosfellsbæ, og til réttargæslu Vátryggingafélag Íslands hf., Ármúla 3 í Reykjavík. Aðalmeðferð málsins fór fram 28. og 29. september 2020 og var málið dómtekið að henni lokinni.

2. Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda, Ístaks hf., vegna þeirra líkamsáverka er stefnandi varð fyrir í vinnuslysi 23. mars 2018 á byggingarsvæði stefnda að Bugðufljóti 19 í Mosfellsbæ. Þá krefst stefnandi þess að stefnda Ístaki verði gert að greiða honum 1.383.637 krónur í málskostnað.

3. Stefnandi, sem er pípulagningamaður, var sem starfmaður B við störf á byggingarsvæði stefnda Ístaks hf. vegna byggingar höfuðstöðva félagsins að Bugðufljóti 19, Mosfellsbæ, föstudaginn 23. mars 2018 er hann varð fyrir óhappi. Tildrög slyssins voru þau að stefnandi, sem hafði byrjað daginn um klukkan átta á að lagfæra leka í öryggisventli á hitatúpu í mötuneyti starfsmanna, var um klukkan níu á leið í næsta verkefni í svefnskála starfsmanna. Mötuneytið er í timburhúsi rétt sunnan aðalbyggingar höfuðstöðva Ístaks og svefnskálarnir eru samsettar gámaeiningar sem standa rétt austan við mötuneytið. Til að komast leiðar sinnar þurfti stefnandi að ganga út á timburklædda verönd og niður sliskju eða göngubrú sem lá niður af veröndinni. Stefnandi bar þunga verkfæratösku með ól á öxlinni. Þegar stefnandi, steig af veröndinni og út á sliskjuna telur hann sig hafa misst skyndilega jafnvægi og fallið við. Stefnandi náði að fóta sig en telur að við það að hafa hnotið og með áhrifum togs frá verkfæratöskunni hafi mikill slinkur komið á hægri hlið líkama hans svo að líkamstjón hafi orðið af. Ágreiningur aðila málsins snýst einkum um það hvort sannað sé að atvikið, eins og stefnandi lýsir því, hafi átt sér stað og hins vegar hvort stefndi beri skaðabótaábyrgð á líkamstjóni stefnanda.

4. Stefnandi byggir á því að tjón hans megi rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi Ístaks hf. og starfsmanna þess og til þess að verulega hafi skort á að öryggisráðstafanir á verkstað að Bugðufljóti 19, Mosfellsbæ, föstudaginn 23. mars 2018 hafi verið í samræmi við kröfur laga nr. 46/1980 og reglur er settar séu með stoð í fyrrgreindum lögum. Stefnandi vísar til þess að við mat á bótaskyldu félagsins gildi einu hvort atvinnurekandi hafi brotið gegn settum reglum eða almennum athafnaskyldum eða hvort bótaábyrgð leiðir af saknæmri háttsemi starfsmanna hans. Þannig sé samkvæmt 13. gr. og 37. gr. laga nr. 46/1980, um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, á ábyrgð atvinnurekanda að tryggja að gætt sé fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta á vinnustað og við framkvæmd vinnu. Þá skuli samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laga nr. 46/1980 vinnustaður vera þannig úr garði gerður að þar sé gætt fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar. Þannig hafi stefnda Ístaki hf. borið að tryggja öruggar umferðarleiðir á verkstað.

5. Af hálfu stefnanda er byggt á því að óvæntur jafnvægismissir hafi orðið til þess að hann hafi orðið fyrir meiðslum er hann rann til á sliskjunni og varð að fóta sig með því að spyrna fæti í þverbita sliskjunnar til að ná jafnvægi. Við það hafi orðið skyndileg tilfærsla líkamsþunga og þunga verkfæratösku stefnanda, með þeim afleiðingum að hann hafi fengið hnykk á líkamann og slasast. Orsök þessa skyndilega jafnvægismissis og tilfærslu á þunga, það að stefnandi féll við, sé vanbúnaður á verkstað stefnda, Ístaks. Telur stefnandi að sá vanbúnaður sé eftirfarandi: Að sliskjan sem stefnandi átti leið um er hann slasaðist hafi verið vanbúin og sá vanbúnaður hafi verið eftirfarandi: Að ísing hafi verið á sliskjunni sem hafi orsakað að stefnandi hafi runnið til. Við þær aðstæður hafi mikil slysahætta skapast, þar á meðal fallhætta. Slys stefnanda hafi orðið að vetri til, þar sem bæði hálka, snjór og bleyta hafi valdið hættu á því að renna til á sleipu og hallandi timbrinu. Þá telur stefnandi að enn frekari slysahætta skapist beri menn þung verkfæri og töskur við slíkar aðstæður. Sökum ísingar hafi aðstæður á verkstað verið ófullnægjandi þar sem skortur hafi verið á að öryggi starfsfólks væri tryggt með nægilegum hætti. Sé slys stefnanda beinlínis að rekja til framangreinds vanbúnaðar.

6. Þá byggir stefnandi á því að óstöðugleiki brúarinnar eða sliskjunnar hafi orðið til þess að hann slasaðist í umrætt sinn, þar sem sliskjan hafi einnig hreyfst er stefnandi hafi stigið út á hana. Því hafi bæði ísing og hreyfing á sliskjunni orsakað tjón stefnanda. Stefnandi vísar til þess að samkvæmt grein 2.1 í IV. viðauka reglna nr. 547/1996, um aðbúnað, hollustuhætti og öryggisráðstafanir á byggingarvinnustöðum og við aðra tímabundna mannvirkjagerð, eigi efni, búnaður og almennt hvers kyns hlutir á hreyfingu er geta haft áhrif á öryggi og heilbrigði starfsmanna að vera þannig úr garði gerðir að stöðugleiki þeirra sé tryggður. Stefnandi vísar til þess að af myndum af sliskjunni að dæma sé greinilegt að engar ráðstafanir hafi verið gerðar af hálfu stefnda til að tryggja stöðugleika sliskjunnar eða varna slyshættu. Um hafi verið að ræða mjóa trésliskju/göngubrú með fimm böndum eða þverbitum, sem aðeins einn maður hafi getað gengið niður. Þá hafi neðri endi hennar hvílt á möl, sem auðveldlega geti runnið til, en efri endi hennar hvílt á þunnum trékanti verandarinnar. Þá hafi efri endi sliskjunnar verið ójafnt skorinn og það hafi hæglega getað aukið á óstöðugleika hennar. Engar festingar eða annar búnaður hafi heldur verið fyrir hendi til að varna því að sliskjan gengi til í lausri mölinni eða hreyfðist vegna ófullnægjandi festingar að ofan.

7. Þá byggir stefnandi á að skort hafi á handrið á umræddri sliskju/göngubrú. Hann telur að 21. gr. IV. viðauka nefndrar reglugerðar nr. 547/1996 kveði á um skýra skyldu atvinnurekanda til að koma fyrir handriðum á vinnuflötum, verkpöllum, tröppum og göngubrúm þar sem hætta geti verið. Framangreindur áskilnaður 21. gr. sé ekki eingöngu bundinn við fleti þar sem hæðin er tveir metrar eða meiri, heldur eigi einnig við í öllum tilvikum þar sem hætta getur verið, sbr. 21. gr. IV. viðauka reglugerðar nr. 547/1996. Af hálfu stefnanda er byggt á því að handrið hefði komið í veg fyrir ankannalega eða ófyrirséða líkamsbeitingu hans, með fyrrgreindum afleiðingum. Hefði stefnandi einfaldlega getað stuðst við handrið eða gripið í handrið til þess að varna falli sínu.

8. Stefnandi byggir á því að með hliðsjón af þeim fjölda starfsmanna sem átti erindi á slysstað og aðbúnaði á staðnum verði ekki hjá því komist að álykta að sú umferðarleið sem ætluð var starfsmönnum hafi hvorki verið í samræmi við þann fjölda sem átti þar leið um né hafi verið tryggt fullnægjandi öryggisrými, sbr. gr. 13.1 og 13.2 í fyrrnefndri reglugerð. Rík skylda hafi hvílt á stefnda til að tryggja að þeim sem áttu leið þar um sökum starfa sinna stafaði ekki hætta af umbúnaðinum. Hafa verði hugfast að búast hafi mátt við mikilli umferð um svæðið, bæði vegna tilfallandi verka og jafnframt þeirra sem hafi leitað í kaffiaðstöðu starfsmanna enda hafi verið um umfangsmikla og mannaflsfreka framkvæmd að ræða. Þá verði að horfa til þess að sliskjan eða göngubrúin hafi verið eina umferðarleiðin til og frá kaffistofu starfsmanna stefnda Ístaks hf. á þeim tíma er slys stefnanda atvikaðist.

9. Stefnandi byggir á því að slys hans megi rekja til ófullnægjandi verkstjórnar. Hafi verkstjóri Ístaks látið undir höfuð leggjast að tryggja stefnanda örugg starfsskilyrði og afstýra þeirri augljósu hættu sem þarna hafi verið. Þannig verði ekki betur séð en að verkstjóri á vettvangi hafi brugðist öllum þeim skyldum sem á honum hafi hvílt samkvæmt fyrirmælum laga nr. 46/1980. Hafi verkstjóri Ístaks ekki fylgt fyrirmælum laga og reglna sem skyldi, sbr. 21. og 23. gr. laga nr. 46/1980. Hafa beri í huga að ákvæði laga nr. 46/1980 og sérreglur um byggingarvinnustaði, sbr. reglugerð nr. 547/1996, sbr. gr. 13.1 og 13.2 í reglunum, kveði á um lágmarkskröfur til atvinnurekanda til að tryggja öryggi starfsmanna sinna. Geti því fyrrgreindar reglur eðli málsins samkvæmt ekki verið tæmandi um þær öryggisráðstafanir sem atvinnurekanda beri að grípa til. Stefnandi bendir á að mögulegar ráðstafanir til að draga úr slysahættu hefðu hvorki þurft að vera dýrar né erfiðar í framkvæmd. Af gögnum málsins sé ljóst að eins og aðstæðum hafi verið háttað hafi verið auðvelt að gera ráðstafanir til að auka öryggi á verkstað, svo sem með uppsetningu einfaldra trétrappna.

10. Stefnandi bendir á að af hálfu stefnda hafi slys stefnanda hvorki verið tilkynnt til Vinnueftirlits eða lögreglu. Samkvæmt skráningu á einkennum stefnanda í kjölfar slyss hans sé ljóst að strax hafi legið fyrir að stefnandi hefði orðið fyrir líkamstjóni sem hefði verið til þess fallið að valda honum langvinnu og varanlegu heilsutjóni og að minnsta kosti að valda óvinnufærni í meira en einn dag, sbr. 79. gr. laga nr. 46/1980. Því sé óhætt að fullyrða að stefnda, Ístaki, hafi borið að tilkynna slys stefnanda til Vinnueftirlits og lögreglu. Því verði stefndi, Ístak, að bera hallann af þeim atriðum sem teljist óljós. Þá hafi einfaldlega staðið stefnda, Ístaki, nær að tryggja að sönnur um aðstæður á slysstað, óháð ofangreindri tilkynningarskyldu.

11. Stefnandi hafnar því alfarið að hann eigi sök á slysi sínu sjálfur. Hann hafi sýnt af sér fulla aðgát. Hann hafi einfaldlega verið að fara um verkstað, enda liggi ekkert fyrir í gögnum málsins um að stefnandi hafi hegðað sér gáleysislega er slys hans atvikaðist, og beri þar stefndi, Ístak, alfarið sönnunarbyrði um. Að lokum bendir stefnandi á að samkvæmt 23. gr. a í skaðabótalögum nr. 50/1993 sé óheimilt að skerða bótarétt starfsmanns í vinnuslysi nema hann hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi eða ásetning er orðið hafi til þess að hann slasaðist. Fyrir liggur, að mati stefnanda, að saknæmur og ólögmætur vanbúnaður á verkstað sé orsök slyss hans og að slysið hafi sannanlega valdið honum líkamstjóni er skert hafi verulega vinnugetu hans. Beri því að viðurkenna skaðabótaábyrgð stefnda, Vátryggingafélags Íslands hf., úr frjálsri ábyrgðartryggingu stefnda, Ístaks, hjá félaginu.

12. Stefndu vísa til þess að um mál þetta fari eftir almennum sönnunarreglum skaðabótaréttar utan samninga. Sönnunarbyrði hvíli því óskipt á þeim sem krefst skaðabóta. Hann verði að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni, hvaða atvik hafi verið þar að baki og að orsakasamband sé á milli tjónsins og atvikanna. Samkvæmt þessu hvíli sönnunarbyrðin á stefnanda um að hann hafi orðið fyrir slysi sem átt hafi sér stað með þeim hætti sem hann haldi fram, að það slys sé að rekja til atvika sem stefndi Ístak sem vátryggingartaki beri að lögum skaðabótaábyrgð á og að orsakasamband sé á milli þess slyss og líkamstjóns stefnanda. Takist slík sönnun ekki komi ekki til bótaábyrgðar stefnda í málinu. Sýknukröfu sína byggja stefndu á því að ósannað sé að stefnandi hafi lent í óhappi og þar með einnig að orsakatengsl milli meints líkamstjóns hans og umrædds óhapps séu ósönnuð. Enn fremur telja stefndu ósannað að meint óhapp stefnanda sé að rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi stefnda, Ístaks, eða starfsmanna hans, eins og stefnandi haldi fram.

13. Stefndu vísa til þess að engin vitni hafi verið að atvikum þannig að stefnandi sé einn til frásagnar um það hvernig meint óhapp hafi orðið. Þeir telja framburð stefnanda á reiki og mun á málavaxtalýsingu hans eftir því hvar borið sé niður í dómskjölum. Hann sé því margsaga varðandi nákvæmlega hvað eigi að hafa gerst þann 23. mars 2018. Þá hafi slysavettvangur ekki verið rannsakaður af lögreglu eða Vinnueftirliti. Engin skylda hafi hins vegar hvílt á stefnda, Ístaki, að hlutast til um að tilkynna lögreglu eða Vinnueftirliti slys, sbr. 1. og 2. mgr. 79. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Skyldur samkvæmt ákvæðinu hvíli á atvinnurekanda, en stefndi hafi ekki verið atvinnurekandi stefnanda. Stefndu vísa til þess að stefnandi hafi ekki leitað til læknis fyrr en fjórum dögum eftir slysið. Engin samtímagögn liggi því fyrir um meintan atburð. Sönnunarbyrði um það hvernig meint óhapp hafi atvikast hvíli á stefnanda. Það hafi því staðið stefnanda næst að tryggja sér sönnun um atburðinn. Stefndu telja að sönnun hafi ekki tekist um það hvernig meint óhapp bar að og þar með ekki heldur hvort líkamstjón stefnanda sé að rekja til hins meinta óhapps.

14. Stefndi, Ístak, hafnar því að hann eigi að bera ábyrgð á líkamstjóni stefnanda vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi sinnar eða starfsmanna sinna. Hafi slys orðið sé ljóst að það hafi ekki orðið vegna vanbúnaðar á verkstað, heldur vegna eigin sakar stefnanda eða óhappatilviljunar. Þannig hafi aðstæður hjá stefnda verið forsvaranlegar og með hefðbundnu sniði á þessum tíma í framkvæmdinni. Um hafi verið að ræða afar litla byggingarframkvæmd þar sem verið var að útbúa mötuneyti handa starfsmönnum sem bjuggu og búa í vinnubúðum stefnda, Ístaks, að Bugðufljóti 21. Stefnandi byggi á því að ísing hafi verið á sliskjunni sem hafi verið hluti af orsök óhappsins og að stefndi hafi látið ógert að salta eins og honum hafi borið að gera. Stefndi, Ístak, vísar hins vegar til þess að stefnandi þekkti vel til aðstæðna og honum hafi því átt að vera fulljóst að hálka gæti verið á svæðinu, sérstaklega í morgunsárið, er verið var að salta gönguleiðir eftir frost um nóttina. Á meðan því verki væri ólokið þyrfti að fara varlega ef ske kynni að hálka væri. Fullyrðingum stefnanda um að stefndi hafi ekki gert ráðstafanir til að varna ísingu er hafnað. Af hálfu stefnda hafi verið gripið til eðlilegra aðgerða, eins og ávallt, til að koma í veg fyrir hálku á gönguleiðum.

15. Þá hafi sliskjan að sögn stefnda verið mjög stöðug og föst við veröndina. Hún hafi því ekki getað hreyfst eða gengið til eins og stefnandi haldi fram. Sliskjan hafi enda verið 60–70 kg að þyngd. Hún hafi verið hæst um 85 cm frá jörðu og því sé fjarri lagi að stefnda hafi verið skylt að hafa handrið eftir 21. gr. bhluta IV. viðauka reglna nr. 547/1996 um lágmarkskröfur sem gilda um vinnustaði á byggingarsvæðum. Þannig komi fram í greininni að skylda til að setja handrið verði til ef hæðin er meiri en tveir metrar frá jörð. Svo hafi ekki verið í þessu tilviki og því ekki skylt að setja upp handrið. Þá sé því alfarið hafnað að umferðarleið hafi verið ófullnægjandi samkvæmt sömu reglum eða að stefndi hafi á nokkurn hátt brotið gegn reglum nr. 547/1996, þar á meðal gr. 13.1 og 13.2 í Ahluta IV. viðauka reglnanna um umferðarleiðir. Stefndu telja að af framangreindu verði ráðið að engin sérstök slysahætta hafi stafað af sliskjunni umfram aðrar hefðbundnar gönguleiðir.

16. Þá er því alfarið hafnað af hálfu stefndu, sem stefnandi byggir á, að verkstjórn hafi verið ófullnægjandi á verkstað. Stefndu vísa til þess að um hafi verið að ræða afar einfalt verk, bæði pípulagnaverkið og það að fara upp og niður sliskjuna. Sérstök verkstjórn hafi því verið óþörf. Stefnandi hafi verið […] á slysdegi og oft farið þarna um, einnig upp og niður sliskjuna. Ekki verði með nokkru móti séð að verkstjóri stefnda hafi sýnt af sér saknæmt gáleysi í umrætt sinn eða að hvaða leyti verkstjórn hafi átt að vera ábótavant. Sliskjan hafi verið sett upp á meðan lokafrágangur var ókláraður en svo hafi verið settar upp tröppur upp á veröndina. Skipti í raun ekki máli að um sliskju hafi verið að ræða því stefnandi hefði alveg eins getað runnið til í tröppum eða á jafnsléttu ef hann gáði ekki að sér. Þannig hafi ekkert við sliskjuna eða verkstjórnina valdið meintu slysi stefnanda. Ekki skipti því máli að Ístak hafi eftir meint atvik látið smíða stiga upp á veröndina. Það hafi ekkert sönnunargildi í málinu. Stefndu vísa til þess að stefnandi var starfsmaður B, en ekki starfsmaður stefnda, Ístaks. Stefndi hafi fengið B sem sjálfstæðan verktaka til að sinna pípulagnavinnu í tengslum við mötuneyti starfsmanna vinnubúðanna. Verkstjórn hafi því verið í höndum B en ekki stefnda og B átt að leiðbeina stefnanda um það hvernig vinna skyldi verkið. Stefnandi hafi ekki stefnt atvinnurekanda sínum og verði sjálfur að bera hallann af því að sjónarmið hans komi ekki fram í málinu, en meginábyrgð á vinnuumhverfi stefnanda hafi hvílt á atvinnurekanda hans, en ekki stefnda. Stefndu vísa til þess að hvorki stefnandi né atvinnurekandi hans hafi gert athugasemdir við aðstæður á vinnustað fyrir meint óhapp, sbr. þó 2. mgr. 26. gr. laga nr. 46/1980 sem fjallar um skyldu starfsmanna, sem varða varir við ágalla eða vanbúnað, til að tilkynna um það til viðeigandi aðila. Þá hafi atvinnurekandi stefnda ekki heldur gert athugasemdir eftir hið meinta óhapp.

17. Stefndu telja líkamstjón stefnanda ósannað. Þeir hafna því að sönnun fyrir líkamstjóni verði fullnægt með einhliða matsgerð læknis eða vottorði læknis sem hafi ekki haft stefnanda til meðferðar. Því liggi ekki fyrir neinar sönnur um að stefnandi hafi hlotið varanlegt tjón vegna hins meinta slyss. Þá telja stefndu ljóst af framangreindu að hið meinta óhapp hafi ekki orðið vegna háttsemi stefnda eða starfsmanna hans. Miklu frekar hafi verið um að ræða óhappatilviljun eða aðgæsluleysi stefnanda sjálfs. Hafa verði í huga að stefnandi var staddur á svæði að morgni til þar sem verið var að vinna við framkvæmdir og að næturfrost hafði verið á svæðinu. Eðli málsins samkvæmt megi gera ráð fyrir ísingu eða hálku að morgni til eftir næturfrost hvar sem maður stígur niður fæti, og því sé nauðsynlegt að hafa varann á. Þá vísa stefndu til þess að ekki liggi fyrir upplýsingar um nein önnur tilvik þar sem aðilar á verkstað hafi runnið til á sliskjunni, hvorki þennan dag né aðra daga. Hér hafi augljóslega verið um að ræða hreint óhappatilvik sem engum verði gert að bera skaðabótaábyrgð á að lögum og/eða atvik sem sé eingöngu að rekja til aðgæsluleysis stefnanda sjálfs. Í hvorugu tilvikinu sé um að ræða skaðabótaábyrgð stefnda, Ístaks, þar sem atvikið sé ekki að rekja til saknæmrar háttsemi hans eða starfsmanna hans.

Niðurstaða

18. Við aðalmeðferð málsins var gengið á vettvang og aðstæður skoðaðar. Þá voru meðal annarra teknar skýrslur af C, húsasmíðameistara og fyrrum verkstjóra hjá stefnda Ístaki hf., D, rafvirkja hjá stefnda Ístaki hf. og E, fyrrum gæða og öryggisstjóra hjá stefnda Ístaki hf. Eins og mál þetta liggur fyrir er afar margt óljóst um atvik þess og tildrög eða nánari kringumstæður. Dómurinn lítur þó svo á að af því sem fram kom af skýrslum nefndra vitna og því sem leitt verður af gögnum málsins verði að telja sannað að stefnandi hafi orðið fyrir slysi á athafnasvæði stefnda, Ístaks, að morgni föstudagsins 23. mars 2018. Þá er ekkert fram komið sem gefur neitt tilefni til að efast um að slysið hafi borið að með þeim hætti sem stefnandi hefur sjálfur lýst. Engin efni eru heldur til að efast um að stefnandi hafi orðið fyrir líkamstjóni sem sé sennileg afleiðing af slysinu. Fyrir liggur að atvikið var tilkynnt Vinnueftirliti en virðist ekki hafa verið rannsakað. Alltént liggja ekki fyrir neinar niðurstöður slíkrar rannsóknar. Þá hefur stefnandi ekki með neinum öðrum hætti freistað þess að færa sönnur á vanbúnað eða aðra saknæmi háttsemi eða athafnaleysi stefnda.

19. Sá umbúnaður sem stefndi, Ístak, lét koma fyrir við timburklædda verönd mötuneytis starfsmanna og stefnandi þurfti að nota til að komast niður af veröndinni er ekki óvenjulegur. Þá hefur ekki verið sýnt fram að hann hafi verið hættulegur eða valdið sérstakri slysahættu. Dómurinn fellst heldur ekki á að sýnt hafi verið fram á að þessi umbúnaður hafi farið í bága við ákvæði reglna nr. 547/1996, um aðbúnað, hollustuhætti og öryggisráðstafanir á byggingarvinnustöðum og við aðra tímabundna mannvirkjagerð. Stefnandi vísar til þess að slys hans megi rekja til ófullnægjandi verkstjórnar. Þannig hafi verkstjóri Ístaks látið undir höfuð leggjast að tryggja stefnanda örugg starfsskilyrði og afstýra augljósri hættu sem þarna hafi verið. Þessi málatilbúnaður stenst ekki skoðun. Aðstæður voru, eins og að framan greinir, ekki óvenjulegar. Jafnvel þó fallist væri á það með stefnanda að hálka eða ísing kunni að hafa verið á timbursliskjunni sem hann þurfti að fara um að morgni 23. mars 2018 er sá hættueiginleiki alkunnur og óhjákvæmilegur og með þeim hætti hluti af þeirri áhættu sem allir verða að þola í lífi sínu. Stefnandi getur því ekki vænst þess að aðrir menn verði bótaábyrgir gagnvart honum vegna þessa. Með því að ekki hefur þannig verið sýnt fram á vanbúnað eða að stefndi eða starfsmenn hans hafi gerst sekir um neina þá vanrækslu sem leitt geti til bótaábyrgðar gagnvart stefnanda er óhjákvæmilegt að sýkna stefndu af kröfum stefnanda. Rétt þykir í ljósi eðlis málsins að málskostnaður milli aðila falli niður. Af hálfu stefnanda flutti málið Þ-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf lögmaður. Af hálfu stefndu flutti málið Ó-kk-nf L-kk-nf E-kk-nf lögmaður. Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, Ístak hf., er sýkn af kröfum stefnanda, A. Málskostnaður fellur niður.

Á-kk-nf H-kk-nf

Niðurstaða

18. Við aðalmeðferð málsins var gengið á vettvang og aðstæður skoðaðar. Þá voru meðal annarra teknar skýrslur af C, húsasmíðameistara og fyrrum verkstjóra hjá stefnda Ístaki hf., D, rafvirkja hjá stefnda Ístaki hf. og E, fyrrum gæða og öryggisstjóra hjá stefnda Ístaki hf. Eins og mál þetta liggur fyrir er afar margt óljóst um atvik þess og tildrög eða nánari kringumstæður. Dómurinn lítur þó svo á að af því sem fram kom af skýrslum nefndra vitna og því sem leitt verður af gögnum málsins verði að telja sannað að stefnandi hafi orðið fyrir slysi á athafnasvæði stefnda, Ístaks, að morgni föstudagsins 23. mars 2018. Þá er ekkert fram komið sem gefur neitt tilefni til að efast um að slysið hafi borið að með þeim hætti sem stefnandi hefur sjálfur lýst. Engin efni eru heldur til að efast um að stefnandi hafi orðið fyrir líkamstjóni sem sé sennileg afleiðing af slysinu. Fyrir liggur að atvikið var tilkynnt Vinnueftirliti en virðist ekki hafa verið rannsakað. Alltént liggja ekki fyrir neinar niðurstöður slíkrar rannsóknar. Þá hefur stefnandi ekki með neinum öðrum hætti freistað þess að færa sönnur á vanbúnað eða aðra saknæmi háttsemi eða athafnaleysi stefnda.

19. Sá umbúnaður sem stefndi, Ístak, lét koma fyrir við timburklædda verönd mötuneytis starfsmanna og stefnandi þurfti að nota til að komast niður af veröndinni er ekki óvenjulegur. Þá hefur ekki verið sýnt fram að hann hafi verið hættulegur eða valdið sérstakri slysahættu. Dómurinn fellst heldur ekki á að sýnt hafi verið fram á að þessi umbúnaður hafi farið í bága við ákvæði reglna nr. 547/1996, um aðbúnað, hollustuhætti og öryggisráðstafanir á byggingarvinnustöðum og við aðra tímabundna mannvirkjagerð. Stefnandi vísar til þess að slys hans megi rekja til ófullnægjandi verkstjórnar. Þannig hafi verkstjóri Ístaks látið undir höfuð leggjast að tryggja stefnanda örugg starfsskilyrði og afstýra augljósri hættu sem þarna hafi verið. Þessi málatilbúnaður stenst ekki skoðun. Aðstæður voru, eins og að framan greinir, ekki óvenjulegar. Jafnvel þó fallist væri á það með stefnanda að hálka eða ísing kunni að hafa verið á timbursliskjunni sem hann þurfti að fara um að morgni 23. mars 2018 er sá hættueiginleiki alkunnur og óhjákvæmilegur og með þeim hætti hluti af þeirri áhættu sem allir verða að þola í lífi sínu. Stefnandi getur því ekki vænst þess að aðrir menn verði bótaábyrgir gagnvart honum vegna þessa. Með því að ekki hefur þannig verið sýnt fram á vanbúnað eða að stefndi eða starfsmenn hans hafi gerst sekir um neina þá vanrækslu sem leitt geti til bótaábyrgðar gagnvart stefnanda er óhjákvæmilegt að sýkna stefndu af kröfum stefnanda. Rétt þykir í ljósi eðlis málsins að málskostnaður milli aðila falli niður. Af hálfu stefnanda flutti málið Þ-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf lögmaður. Af hálfu stefndu flutti málið Ó-kk-nf L-kk-nf E-kk-nf lögmaður. Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Stefndi, Ístak hf., er sýkn af kröfum stefnanda, A. Málskostnaður fellur niður.

Á-kk-nf H-kk-nf