E-1218/2012

Mál þetta, sem tekið var til dóms 9. apríl sl., er höfðað 21. september 2012 af Helmu ehf., Álfhólsvegi 110, Kópavogi á hendur Hópsnesi ehf., Verbraut 3, Grindavík.

Stefnandi krefst þess að stefndi greiði stefnanda 5.938.775 krónur að frádreginni innborgun, dagsettri 9. febrúar 2012, 2.740.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 3.198.775 krónum frá 29. febrúar 2012 til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum 15. júní 2012, 500.000 krónur og 18. júlí 2012, 1.349.650 krónur og skuldajöfnun reiknings, dagsetts 15. maí 2012, að fjárhæð 1.004.000 krónur, sem draga skal frá skuldinni miðað við stöðu hennar á innborgunar- og skuldajöfnunardegi. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu af kröfum stefnanda en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar.

Með úrskurði dómsins, uppkveðnum 29. janúar sl., var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

I

Stefnandi, sem starfar á sviði heildverslunar og innflutnings, seldi stefnda ýmsar vörur til sorphirðu. Nánar tiltekið var um að ræða tunnur úr plasti, plastkör og pressugám. Stefnandi gaf út reikning til stefnda, dagsettan 29. febrúar 2012, fyrir 45 120 lítra tunnum; 64 240 lítra tunnum; 7 360 lítra tunnum; 10 660 lítra körum; 20 Auweko Cytibox tunnum; þremur SAB 120 tunnum og einum Europress Combio pressugámi. Fjárhæð reikningsins var 5.938.775 krónur að virðisaukaskatti meðtöldum. Reikningurinn var ekki greiddur á gjalddaga sem var útgáfudagur hans, en stefndi greiddi kröfuna að hluta, þannig: Þann 9. febrúar 2012, 2.740.000 krónur, sem var andvirði pressugámsins án virðisaukaskatts; þann 15. maí 2012, með útgáfu reiknings stefnda vegna skila á Auweko Citybox tunnum, 1.004.000 krónur; þann 15. júní 2012, 500.000 krónur og 18. júlí 2012, 1.349.650 krónur.

Stefndi hélt eftir 345.125 krónum af heildarfjárhæð reikningsins vegna 10% afsláttar sem stefndi fullyrðir að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi munnlega veitt af söluverði pressugámsins vegna ástands hans. Gaf stefndi út reikning af þessu tilefni 30. júní 2012 og lýsti yfir skuldajöfnuði á móti kröfu stefnanda. Fjárhæð reikningsins er 345.125 krónur en hefði átt að vera 343.870 krónur miðað við 10% afslátt af söluverði gámsins, 3.438.700 krónur.

Stefndi fékk pressugáminn afhentan í lok janúar eða byrjun febrúar 2012 en aðrar vörur í apríl 2012. Stefndi fullyrðir að gámurinn hafi ekki verið í því ástandi sem hafi verið lofað og eldri en gefið hafði verið til kynna. Þá hafi ýmsa fylgihluti vantað á aðrar vörur sem hafi í sumum tilvikum gert þær ónothæfar. Hjól og öxla hafi vantað á tunnur, svo og lok og splitti og á eina tunnu hafi vantað þyngdarklossa. Ekki hafi verið bætt úr þessu þrátt fyrir ítrekaðar óskir þar um. Einnig fullyrðir stefndi að samhliða vörukaupunum hafi verið samið um að stefndi keypti af stefnanda umboð fyrir vörur undir merkjum KLIKO en ekki hafi verið samið um sérstakt verð þar sem það hafi verið innifalið í verði varanna.

Samkvæmt innheimtuviðvörun, sem lögmaður stefnanda sendi stefnda, með bréfi dagsettu 4. júlí 2012, námu eftirstöðvar kröfunnar 1.810.195 krónum og í svonefndri lokaítrekun, dagsettri 22. ágúst 2012, voru eftirstöðvar kröfunnar tilgreindar 492.607 krónur með dráttarvöxtum, tilkynningar- og innheimtukostnaði. Auk innheimtuviðvörunar vegna kröfunnar sendi stefnandi stefnda ítrekun, dagsetta 30. júlí 2012 og tvær lokaítrekanir, dagsettar 13. og 22. ágúst 2012, þar sem eftirstöðvar kröfunnar eru tilgreindar og frekari innheimtuaðgerðir boðaðar. Með bréfi lögmanns stefnda til stefnanda, dagsettu 6. september 2012, voru gerðar athugasemdir við ástand pressugámsins sem stefndi keypti af stefnanda. Segir að við afhendingu hafi komið í ljós að gámurinn hafi verið eldri en gefið hafi verið upp þegar samið hafi verið um kaupin. Í bréfinu er fullyrt að framkvæmdastjóri og prókúruhafi stefnanda hafi af þessum sökum samþykkt að veita 10% afslátt af umsömdu verði gámsins. Þá var enn fremur vakin athygli á því að stefndi hefði ekki enn fengið afhenta ýmsa fylgihluti sem séu nauðsynlegir til að vörurnar séu nothæfar og seljanlegar. Var stefnda veittur 10 daga frestur til að bæta úr þessum vanköntum.

II

Stefnandi kveðst byggja kröfu sína á reikningi til stefnda. Um sé að ræða tunnur og kör úr plasti ásamt pressugámi til sorphirðu.

Við munnlegan flutning málsins vísaði stefnandi til þess að hann hefði selt stefnda vörur sem tilgreindar séu á reikningi dagsettum 29. febrúar 2012. Stefndi hafi sótt hið selda að hluta til í byrjun febrúar 2012 og að hluta í apríl sama ár. Hið selda hafi verið tilbúið til afhendingar í janúar 2012 og beri að miða flutning áhættu í viðskiptunum við það tímamark. Stefnandi telji sig að öllu leyti hafa staðið við það sem hann lofaði, það er að selja stefnda það sem tilgreint sé á reikningnum, afhenda honum umboð fyrir KLIKO vörur og veita upplýsingar um pressu- og gámaframleiðanda. Þá fullyrðir stefnandi að vörurnar hafi verið í fullkomnu lagi þegar þær hafi verið afhentar og hafnar því að hann hafi veitt 10% afslátt af verði pressugámsins. Stefnandi hafi fyrst fengið upplýsingar um hina meintu galla með bréfi stefnda dagsettu 6. september 2012 eða um sjö mánuðum eftir að viðskiptin áttu sér stað. Stefnandi telji mótbárur stefnda gegn greiðslu kröfunnar haldlausar þar sem þær eigi ekki við rök að styðjast, enda séu þær ósannar, ósannaðar og að auki of seint fram komnar. Telji stefnandi að raunverulegar ástæður að baki mótbárum stefnda séu þær að stefnandi hafi sett reikninginn í lögfræðiinnheimtu. Stefnandi hafi lagt fram gögn sem staðfesti að hann hafi gengið á eftir greiðslu kröfunnar. Því sé hafnað að stefnandi hafi samþykkt greiðsluáætlun eins og stefndi haldi fram. Þá hafi stefnandi lagt fram gögn sem sýni að hann hafi afhent stefnda umboð fyrir KLIKO vörur en aldrei hafi staðið til að selja umboðið, enda komi það ekki fram á reikningi þeim sem um ræði. Í tölvubréfi frá fyrirsvarsmanni stefnanda til starfsmanns stefnda, dagsettu 26. janúar 2012, komi fram að stefnandi sé tilbúinn til að afhenda stefnda umboð fyrir plasttunnur og kör og vísa stefnda á góða gáma- og pressuframleiðendur. Komið hafi verið á viðskiptasambandi milli stefnda og P-x-x C-x-x í gegnum A-kk-þf H-x-x framleiðanda á KLIKO vörum. Þá hafi stefnandi lagt fram skjöl er staðfesti að stefnandi hafi fært umboðið til stefnda gagnvart kaupendum. Umboðið sé komið til stefnda, það sé í dótturfélagi stefnda, Senia ehf., en það félag sé að öllu leyti í eigu stefnda.

Hvað varði umboðið fyrir KLIKO vörur þá haldi stefndi því fram að stefnandi hafi selt stefnda umboðið. Hafi verð fyrir það verið innifalið í verði þeirra vara sem stefndi keypti og verið 30% af heildarfjárhæð reikningsins. Þessu hafni stefndi. Það liggi fyrir að stefnandi hafi ekki verið að selja umboðið enda hafi hann ekki selt annað en það sem tilgreint sé á reikningi. Í tölvubréfi frá 26. janúar 2012 komi fram hvað sé verið að selja og hvað geti fylgt með. Ljóst sé að stefnandi hafi ekki ætlað að selja umboðið í eiginlegri merkingu heldur afhenda það ásamt upplýsingum um gáma- og pressuframleiðendur. Því sé þannig hafnað að hluti reikningsfjárhæðar sé vegna umboðs.

Þá kveðst stefnandi byggja á því að komist hafi á bindandi samningur á milli aðila í janúar 2012 um sölu á þeim vörum sem séu tilgreindar á reikningi frá 29. febrúar 2012. Frá þeim tíma hafi vörurnar staðið stefnda til ráðstöfunar, sbr. 49. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Stefnandi beri sönnunarbyrgði fyrir því að vörurnar hafi verið gallaðar við afhendingu.

Hvað lagarök varðar vísar stefnandi til meginreglunnar um efndir fjárskuldbindinga en reglan fær stoð í lögum nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Þá styður stefnandi kröfuna um dráttarvexti við reglur III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu með síðari breytingum. Kröfuna um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

III

Stefndi kveðst aðallega byggja sýknukröfu sína á skuldajöfnuði. Stefndi hafi lýst yfir skuldajöfnuði á eftirstöðvum reiknings stefnanda og reikningi gefnum út af stefnda 30. júní 2012 vegna afsláttar sem veittur hafði verið af verði Europress Combio gámsins vegna ágalla sem hafi verið á honum. Stefndi telji skilyrði skuldajafnaðar vera uppfyllt enda séu báðar kröfurnar milli aðila máls og af sömu rót runnar, auk þess séu kröfurnar sömu tegundar og báðar gjaldfallnar. Verði ekki talið sannað að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi veitt umræddan afslátt byggi stefndi sýknukröfu sína á því að hann eigi engu að síður rétt á afslætti vegna kaupanna og hafi af þeim sökum haldið eftir þeim hluta kaupverðsins sem nemi fjárhæð afsláttarins og sé enn ógreiddur. Við afhendingu á pressugáminum hafi stefndi orðið þess var að gámurinn var tveimur til þremur árum eldri en um hafði verið samið. Tilkynnti stefndi fyrirsvarsmanni stefnanda um gallann um leið og hann varð hans var eða strax eftir skoðun á gámnum eftir afhendingu hans. Tilkynningin hafi fyrst verið munnleg en um hana hafi síðar gengið tölvupóstsamskipti milli aðila. Í þeim samskiptum viðurkenni fyrirsvarsmaður stefnanda meðal annars að verð gámsins hafi verið hátt miðað við árgerð hans. Til stuðnings afsláttarkröfu kveðst stefndi einnig taka fram að vörunum sem hann hafi fengið afhentar hafi í ýmsu verið áfátt. Hjól og öxla hafi vantað á 20 stykki af 240 lítra tunnunum, 5-6 lok og öll splitti hafi vantað á 660 lítra kör og þyngdarklossa vanti á eina SAB 120 lítra tunnu. Framangreindur fjöldi tunna og kara sé því ónothæfur. Hafi fyrirsvarsmenn stefnda ítrekað óskað eftir því að stefnandi bætti úr þessum ágöllum en það hafi ekki enn verið gert.

Verði ekki fallist á að stefndi eigi rétt til afsláttar kveðst stefndi telja sig eiga rétt til þess að halda eftir þeim hluta kaupverðsins sem enn sé ógreiddur, það er 345.125 krónum, sökum þess að enn hafi ekki verið afhentar allar þær vörur sem samið hafi verið um. Þá hafi stefndi ekki fengið staðfestingu á því að hann hafi við kaupin öðlast umboð fyrir KLIKO vörur á Íslandi. Eftir að samningar tókust um framsal umboðsins milli stefnda og stefnanda, hafi stefndi haldið utan á fund Paul Craemer GMBH, framleiðanda KLIKO vara en fyrirsvarsmenn þess félags hafi ekki kannast við að stefndi væri umboðsaðili fyrir KLIKO vörur á Íslandi. Þá hafi stefnandi ekki getað sýnt fram á að hann hafi í raun framselt stefnda nefnt umboð, né heldur að það hafi verið hans að framselja umboðið. Stefndi telji það standa stefnanda nær að leggja fram gögn um það. Þrátt fyrir það hafi stefndi sent fyrirspurn til Paul Craemer GMBH 27. september 2012 um það hvort stefndi hefði umboð þeirra fyrir KLIKO vörur á Íslandi, en svar hafi ekki borist.

Með vísan til framangreinds telji stefndi sig eiga kröfu á hendur stefnanda vegna vanefnda stefnanda á samningi aðila. Stefndi hafi því haldið eftir þeim hluta kaupverðsins sem að nægi til þess að tryggja kröfu hans, sbr. 42. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

Stefndi kveður varakröfu sína annars vegar byggða á því að afsláttarkrafa stefnda verði viðurkennd fyrir lægri fjárhæð en krafa stefnanda. Um afsláttarkröfuna vísist að öðru leyti til þess sem að framan hafi verið getið. Hins vegar krefjist stefndi þess til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar sem nemir dráttarvaxtakröfu hans, enda byggi krafan um dráttarvexti á röngum forsendum. Reikningur stefnanda hafi verið gefinn út 28. mars 2012, en sé dagsettur 29. febrúar 2012 og dráttarvextir reiknaðir frá þeim degi í stefnu. Upphafsdagur dráttarvaxtakröfu sé því rangur. Þá vísi stefnandi að auki aðeins til III. kafla laga nr. 38/2001, en ekki til 1. mgr. 6. gr. líkt og kveðið sé á um í 11. gr. sömu laga. Stefndi telji að þessir ágallar á kröfugerð stefnanda leiði til þess að dráttarvextir verði ekki dæmdir. Í öllu falli verði að miða við rétta dagsetningu í útreikningi dráttarvaxta.

Hvað lagarök varðar vísar stefndi til laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, einkum 32. og 42. gr. laganna, auk reglna kröfuréttar um afslátt og rétt til að halda eftir greiðslu. Um kröfu til skuldajafnaðar vísar stefndi, auk almennra regla kröfuréttar, til 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá vísar stefndi til laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um málskostnaðarkröfu vísar stefndi í XVI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

IV

Aðilaskýrslur gáfu D-kk-nf J-kk-nf H-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnanda og S-kk-nf J-kk-nf E-kk-nf fyrirsvarsmaður stefnda. Þá gáfu skýrslur vitnin S-kk-nf S-kk-nf og O-kk-nf R-kk-nf S-kk-nf.

Við munnlegan flutning málsins vísaði stefnandi meðal annars til þess að hann hefði afhent stefnda fleiri vörur en getið hefði verið um á reikningi sem gefinn var út vegna viðskiptanna. Þá vísaði stefnandi enn fremur til þess að hann hefði komið á viðskiptasambandi á milli stefnda og P-x-x C-x-x GMBH sem hefði leitt til framsals á umboði fyrir KLIKO vörur á Íslandi til stefnda. Loks áliti stefnandi að sú staðreynd að Senia ehf., dótturfélag stefnda, hefði tekið þátt í útboði á vegum Reykjavíkurborgar, feli í sér staðfestingu á framsali umboðsins. Sættu þessar málsástæður stefnanda andmælum stefnda sem of seint fram komnar.

Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti er óheimilt að taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki eða aðili hafi þarfnast leiðbeiningar dómara en ekki fengið þær. Ef stefnandi ætlaði að byggja kröfur sínar í málinu á framangreindum málsástæðum bar honum að setja þær fram í stefnu, sbr. 1. málslið 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, enda verður ekki talið að tilefni til þess að koma fram með þessar málsástæður hafi fyrst gefist eftir að málið var höfðað. Verður því ekki byggt á þessum málsástæðum gegn framkomnum andmælum stefnda.

Fram er komið að stefnandi seldi stefnda pressugám, tunnur og kör til sorphirðu sem tilgreint er á framlögðum reikningi dagsettum 29. febrúar 2012 fyrir 5.938.775 krónur. Óumdeilt er að stefndi skilaði hluta af vörunum aftur til stefnanda, en þær vörur voru að verðmæti 1.004.000 krónur. Þeim var skuldajafnað á móti kröfu stefnanda. Þá liggur fyrir og er óumdeilt að stefndi greiddi stefnanda 4.589.650 krónur með þremur greiðslum (2.740.000 krónur + 500.000 krónur + 1.349.650 krónur) og að ógreiddar eftirstöðvar kröfu stefnanda samkvæmt áðurnefndum reikningi nema 345.125 krónum.

Í máli þessu er deilt um það hvort stefnandi hafi samþykkt að veita stefnda 10% afslátt, eða 343.800 krónur, af verði pressugáms sem stefnandi seldi stefnda fyrir 3.483.000 krónur. Einnig er deilt um það hvort tiltekna fylgihluti, það er hjól og öxla á tunnur, lok og splitti á kör og þyngdarklossa hafi vantar á hluta af hinum seldu vörum. Loks er deilt um það hvenær reikningur fyrir vörunum hafi verið gefin út og hvort stefnandi hafi selt stefnda umboð fyrir KLIKO vörur á Íslandi.

Reikningur stefnanda er samkvæmt framlögðu afriti í málsgögnum gefin út 29. febrúar 2012 og miðast krafa stefnanda um dráttarvexti í málinu við þann tíma. Stefndi heldur því fram að reikningurinn hafi verið gefin út mánuði síðar, en dagsettur á fyrrgreindum degi í febrúar. Vísar stefndi til þess að 28 mars 2012 hafi fyrirsvarsmaður stefnanda sent fyrirsvarsmanni stefnda tölvubréf og hafi reikningurinn fylgt bréfinu. Í bréfinu segir eftirfarandi: „Meðfylgjandi er reikningur eftir talningu á lagernum. Förum yfir þetta endanlega þegar við flytjum góssið.“ Reikningur sá sem sagður er hafa fylgt tölvubréfinu var ekki lagður fram í málinu og liggur því ekki fyrir hvort um er að ræða sama reikning með sama útgáfudag og stefnandi lagði fram eða ekki. Frumrit reikningsins liggur ekki fyrir í málsgögnum. Þrátt fyrir það er það mat dómsins að stefndi, sem fullyrðir að reikningur stefnanda fyrir vörunum hafi verið gefin út mánuði eftir að hann er dagsettur, hafi ekki rennt viðhlítandi stoðum undir þá fullyrðingu. Tilvitnaðar upplýsingar í tölvubréfi fyrirsvarsmanns stefnanda, dagsettu 28. mars 2012, staðfesta ekki annan útgáfudag reikningsins en tilgreindur er á framlögðum reikningi og verður að miðað við að stefnandi hafi gefið reikninginn út á þeim degi sem hann tilgreinir, það er 29. febrúar 2012.

Krafa stefnda um sýknu af kröfum stefnanda er byggð á skuldajöfnuði sem stefndi kveðst hafa lýst yfir vegna afsláttar af kaupverði á pressugámi sem stefndi heldur fram að stefnandi hafi veitt honum vegna þess að gámurinn hafi verið eldri en um hafi verið samið. Kveðst stefndi hafa tilkynnt stefnanda um þennan galla á pressugámnum um leið og hann hafi orðið hans var. Kaupverð pressugámsins var 3.483.000 krónur og var hluti af heildarfjárhæð þess reiknings sem deilt er um í málinu. Stefndi heldur því fram að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi viðurkennt að söluverð gámsins væri hátt miðað við aldur hans og samþykkt að veita stefnda 10% afslátt af verði gámsins. Hafi afslátturinn verið veittur vegna þess að gámurinn var eldri en stefnandi hafði gefið til kynna og ekki í því ástandi sem lofað hafi verið. Stefnandi hafnar þessum sjónarmiðum stefnda. Í framburði fyrirsvarsmanns stefnanda, D-kk-ef J-kk-ef H-kk-ef, fyrir dómi kom fram að fyrirsvarsmaður stefnda hefði í júní 2012 óskað eftir afslætti af verði gámsins þar sem verð hans hefði verið hátt. Kvaðst D-kk-nf J-kk-nf hafa neitað að veita afslátt af gámnum enda væru engar forsendur til þess. Hann bar að fyrirsvarsmaður stefnda hefði skoðað gáminn fyrir kaupin og að á honum væri járnplata með öllum upplýsingum um gáminn þar á meðal um stærð, gerð og framleiðsluár og hefði kaupanda ekki geta dulist aldur eða ástand gámsins. Loks bar D-kk-nf J-kk-nf að reikningur fyrir þeim vörum sem seldar voru hefði verið gefinn út í febrúar en ekki sendur stefnda fyrr en í mars. Í framburði fyrirsvarsmanns stefnda, S-kk-ef J-kk-ef E-kk-ef, kom fram að hefði skoðað gáminn fyrir kaupin og að það væri rétt að upplýsingar um framleiðsluár og gerð kæmu fram á járnplötu á gámnum, en hann hefði ekki skoðað þær, enda hefði hann treyst upplýsingum stefnanda um aldur og ástand gámsins. Hann hefði strax við afhendingu gert munnlegar athugasemdir við aldur gámsins.

Samkvæmt framangreindu liggur fyrir að S-kk-nf J-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, skoðaði pressugáminn fyrir kaupin og að upplýsingar um stærð, gerð og framleiðsluár eru skráðar á gáminn. Var gámurinn afhentur stefnda í lok janúar eða byrjun febrúar 2012 og greiddi stefndi stefnanda söluverð gámsins án virðisaukaskatts 9. febrúar 2012 án athugasemda eða fyrirvara. Í bréfi fyrirsvarsmanns stefnda til fyrirsvarsmanns stefnanda, dagsettu 23. júlí 2012, segir að hann viti ekki betur en að stefnandi hafi samþykkt 10% afslátt af verði gámsins vegna þess að hann væri of dýr miðað við árgerð. Því hafnar fyrirsvarsmaður stefnanda í bréfi, dagsettu 24. júlí sama ár. Í bréfi stefnda til stefnanda, dagsettu 6. september 2012, segir að við afhendingu gámsins hafi komið í ljós að hann var eldri en gefið hafi verið upp þegar samið var um kaupin og að framkvæmdastjóri stefnanda hafi samþykkt að veita 10% afslátt af þeim sökum en við lokagreiðslu stefnda inn á reikning stefnanda hafi sá afsláttur sem lofað hafi verið ekki verið dregin frá verði gámsins.

Ef söluhlutur reynist gallaður og gallinn er hvorki sök kaupanda né stafar af aðstæðum sem hann varðar getur kaupandi krafist afsláttar og haldið eftir greiðslu kaupverðs, sbr. 30. gr. laga nr. 50/2000 lausafjárkaup. Þá segir í 32. gr. laganna að kaupandi glati rétti til að bera fyrir sig galla ef hann tilkynnir ekki seljanda án ástæðulaus dráttar frá því að hann varð galla var eða mátti verða hans var í hverju gallinn var fólginn. Eins og fram er komið fékk stefndi pressugáminn afhentan í lok janúar eða byrjun febrúar 2012. Stefndi fullyrðir að hann hafi strax tilkynnt stefnanda um gallann. Gögn málsins staðfesta ekki þá fullyrðingu stefnda en fram kemur í áðurnefndu tölvubréfi, dagsettu 23. júlí 2012, að stefndi telji að fyrirsvarsmaður stefnanda hafi samþykkt að veita 10% afslátt af verði gámsins. Sömu upplýsingar eru í bréfi stefnda til stefnanda 6. september 2012 eins og áður er fram komið. Stefnandi hafnar því að hafa veitt stefnda afslátt af verði pressugámsins og þykir stefnda, sem hefur sönnunarbyrði fyrir staðhæfingu sinni um meintan afslátt, ekki hafa tekist að færa sönnur á rétt hans til afsláttar af verði pressugámsins, hvorki vegna aldurs, stærðar eða ástands hans. Þá er ósannað að stefndi hafi tilkynnt stefnanda um gallann án ástæðulauss dráttar, sbr. 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Hafa þarf einnig í huga að krafa stefnda um afsláttinn er byggð á því að gámurinn hafi verið eldri en upplýst hafi verið þegar samið var um kaupin en upplýsingar um það eru skráðar á gáminn sjálfan og því sýnilegar við skoðun hans. Um það er ekki deilt. Enn fremur liggur fyrir að stefndi greiddi kaupverðið nokkrum dögum eftir afhendingu gámsins án þess að draga frá því ætlaðan afslátt. Að öllu þessu virtu og með vísan til 20. gr. laga nr. 50/2000 þykir verða að hafna sýknukröfu stefnda sem byggð er á ætluðum afslætti og skuldajöfnuði á móti kröfu stefnanda.

Krafa stefnda um sýknu af kröfu stefnanda er öðrum þræði reist á því að stefnda hafi verið heimilt að halda eftir ógreiddum hluta af heildarkaupverði hinna seldu vara þar sem stefndi hafi ekki fengið afhentar allar þær vörur sem samið hafi verið um. Við afhendingu þeirra í apríl 2012 hafi komið í ljós að ýmsa fylgihluti hafi vantað á vörurnar sem hafi í sumum tilvikum gert þær ónothæfar. Hjól, öxla, lok, splitti og þyngdarklossa hafi vantað og hafi stefnandi ekki bætt úr þessum ágalla þrátt fyrir ítrekaðar óskir stefnda. Af gögnum málsins verður ráðið að stefndi hafi fyrst með bréfi til stefnanda, dagsettu 6. september 2012, gert athugasemd við stefnanda um ástand á hinum keyptu vörum, en þess er ekki getið í tölvubréfi stefnda til stefnanda dagsettu 23. júlí 2012. Þá liggur ekkert fyrir um fjölda eða verðmæti þeirra fylgihluta sem stefndi fullyrðir að hafi ekki fylgt hinu selda. Með vísan til þess og 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup verður ekki fallist á það með stefnda að honum hafi verið heimilt að halda eftir hluta af kaupverði varanna af þessum sökum og er sjónarmiðum stefnda og kröfum í þá veru hafnað.

Sýknukrafa stefnda er enn fremur á því byggð að stefndi hafi ekki fengið staðfestingu á því að hann hafi við kaupin öðlast umboð fyrir KLIKO vörur á Íslandi. Af hálfu stefnda er vísað til þess að stefnandi og stefndi hafi samið um það að stefnandi seldi stefnda umboð fyrir KLIKO vörur en ekki hafi verið ákveðið sérstakt verð fyrir umboðið heldur hafi það verið innifalið í verði varnanna og gera megi ráð fyrir að það sé 30% af heildarupphæð reikningsins. Stefnandi hafnar þessum sjónarmiðum stefnda og bendir á að það sem selt hafi verið sé tilgreint á reikningi stefnanda dagsettum 29. febrúar 2012.

Að mati dómsins staðfesta gögn málsins ekki svo óyggjandi sé að stefnandi hafi selt stefnda umboð fyrir KLIKO vörur og þá ekki að stefnandi hefði til þess nokkra heimild. Í tölvubréfi D-kk-ef J-kk-ef H-kk-ef til starfsmanns stefnda, O-kk-ef R-kk-ef S-kk-ef, dagsettu 26. janúar 2012, kemur fram að stefnandi sé „tilbúinn til að afhenda ykkur gott umboð fyrir plasttunnur og kör, og vísa ykkur á góða gáma- og pressuframleiðendur án endurgjalds.“ Hvorki bréf þetta né önnur gögn málsins renna stoðum undir þá fullyrðingu stefnda að stefnandi hafi selt umboðið eða að 30% af heildarverði hins selda hafi verið vegna umboðs fyrir KLIKO vörur. Er þannig ósannað að stefnandi hafi lofað að selja stefnda umboðið og að verð fyrir það sé hluti af verði fyrir hið selda eins og það er tilgreint á reikningi dagsettum 29. febrúar 2012. Verður ekki hjá því komist að hafna sjónarmiðum stefnda um þetta. Engu breytir um þessa niðurstöðu þótt framlögð málsgögn bendi til þess að stefnandi hafi vísað á stefnda sem söluaðila fyrir tunnur og ílát til sorphirðu enda er umboðið ekki tilgreint á reikningi stefnanda fyrir hinum seldu vörum.

Samkvæmt framangreindu er niðurstaða dómsins sú að stefndi hafi ekki sýnt fram á heimild til að halda eftir hluta af kaupverði þeirra vara sem um ræðir og tilgreindar eru á reikningi stefnanda, það er 345.125 krónum. Verður stefnda því gert að greiða stefnanda þá fjárhæð. Varakrafa stefnda í málinu kemur ekki til álita enda er hún byggð á því að afsláttarkrafan verði viðurkennd fyrir lægri fjárhæð en nemur kröfu stefnanda í málinu.

Stefnandi krefst dráttarvaxta samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 3.198.775 krónum frá 29. febrúar 2012 til greiðsludags að teknu tilliti til tilgreindra innborgana stefnda inn á kröfuna. Stefndi mótmælir því að dráttarvextir verði dæmdir þar sem einvörðungu sé vísað til III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu en ekki til 1. mgr. 6. gr. laganna.

Stefnandi krefst dráttarvaxta með þeim hætti að vísa til III. kafla framannefndra laga nr. 38/2001 og í kafla um lagatilvísanir í stefnu en án þess að tilgreina ákveðinn vaxtafót. Úr þessu var ekki bætt síðar undir rekstri málsins. Samkvæmt 11. gr. laga nr. 38/2001 er heimilt að dæma dráttarvexti þótt hundraðshluti þeirra sé ekki tilgreindur í stefnu ef vísað er til 1. mgr. 6. gr. laganna. Þar sem dráttarvaxtakrafa stefnanda er hvorki mörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með skírskotun til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 verður ekki hjá því komist að vísa henni frá dómi.

Eftir atvikum og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að hvor aðila beri sinn kostnað af rekstri málsins.

J-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð:

Kröfu stefnanda, Helmu ehf., um dráttarvexti er vísað frá dómi.

Stefndi, Hópsnes ehf., greiði stefnanda 345.125 krónur.

Málskostnaður fellur niður.

J-kk-nf H-kk-nf