S-20/2013

Mál þetta, sem tekið var til dóms 19. nóvember sl., var höfðað 22. apríl sl. með ákæru ríkissaksóknara á hendur X, fæddum [...], til heimilis að [...], „fyrir nauðgun, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 9. júní 2012, að A, B, með ofbeldi þröngvað Y til samræðis og annarra kynferðismaka en ákærði greip í hár Y og hrinti henni á rúm í svefnherbergi þar sem hann hafði við hana samfarir en á meðan á þeim stóð reif hann í hár hennar og sló hana ítrekað með flötum lófa á kinn, rass og læri. Því næst snéri ákærði upp á höfuð Y og þvingaði hana til að hafa munnmök við sig.

Telst þetta varða við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu Y, kennitala 000000-0000, er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaða- og miskabóta að fjárhæð 1.763.002 kr., ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 9. júní 2012 og þar til mánuður er liðinn frá birtingardegi bótakröfunnar, en dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laganna frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar vegna starfa réttargæslumanns að mati réttarins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi auk virðisaukaskatts.“

Ákærði krefst aðallega sýknu og að í því tilfelli verði einkaréttarkröfu vísað frá dómi. Til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög frekast heimila og þá verði bótakrafa lækkuð verulega.

II

Atvik máls

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu barst lögreglunni á B tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra kl. 06.06 laugardaginn 9. júní 2012 þess efnis að stúlku hefði verið nauðgað að D. Tveir lögreglumenn fóru á vettvang og hittu þar fyrir brotaþola og tvær vinkonur hennar. Brotaþoli greindi frá því að henni hefði verið nauðgað á A og nefndi ákærða, með fornafni, sem geranda. Í skýrslunni er haft eftir brotaþola að ákærði hefði margsinnis lamið hana og því ætti að vera blóð í rúmi hans. Lögreglumennirnir óku með brotaþola að A og báðu hana um að bera kennsl á húsið þar sem ætluð nauðgun átti sér stað og benti hún þeim á hús númer [...] við nefnda götu.

Lögreglumennirnir fóru inn í húsið en þar var enginn á ferli og litu þeir því inn í svefnherbergi. Í hjónaherbergi, sem er í suðvesturhluta hússins, lá maður, sem lögreglumaður þekkti sem ákærða, sofandi. Hann var vakinn og gerð grein fyrir því af hverju lögreglumenn væru á heimili hans og var hann handtekinn kl. 06:35. Í framhaldi af þessu fór annar lögreglumannanna með brotaþola á Heilbrigðisstofnunina á B til skoðunar. Hinn lögreglumaðurinn varð eftir á vettvangi og kallaði eftir frekari aðstoð sem barst skömmu síðar. Ákærði var síðan færður á lögreglustöðina á B þar sem dregið var úr honum blóð kl. 07:25. Einn lögreglumaður var enn eftir á vettvangi til að koma í veg fyrir að hugsanleg sakargögn spilltust. Jafnframt var rannsóknarlögreglunni á Akureyri gerð grein fyrir málinu. Lögreglumaðurinn sem ók brotaþola á Heilbrigðisstofnunina á B tilkynnti um svipað leyti þeim sem voru á vettvangi að hann myndi fara með brotaþola til skoðunar á Sjúkrahúsið á Akureyri. Vitnið Z var sofandi í forstofuherbergi að A á þeim tíma sem lögregla kom þangað. Samkvæmt skýrslu E lögreglumanns vaknaði hann ekki fyrr en um kl. 10:03 þennan morgun og var honum brugðið við að sjá lögreglu í húsinu. Í skýrslu lögreglumannsins kemur fram að Z hafi ekki verið gerð nákvæmlega grein fyrir ástæðu þess að lögregla var í húsinu en honum hafi verið sagt að það væri til þess að vernda hugsanleg sönnunargögn og þá hafi honum verið tjáð að ákærði væri í haldi lögreglu vegna rannsóknar máls sem upp hafði komið þá um morguninn. Rannsóknarlögreglumenn frá rannsóknardeild lögreglunnar á Akureyri komu á vettvang um kl. 10:07 og tóku við rannsókn málsins.

Líkt og áður greinir var farið með brotaþola á Sjúkrahúsið á Akureyri til skoðunar og liggur skýrsla um réttarlæknisfræðilega skoðun á henni fyrir í málinu. Ákærði var einnig færður á Sjúkrahúsið á Akureyri og gekkst hann, síðar þennan sama dag, undir réttarlæknisfræðilega skoðun. Skýrsla um þá skoðun er einnig meðal gagna málsins. Þennan sama dag tók lögregla skýrslur af brotaþola, ákærða og fjórum vitnum.

III

Framburður fyrir dómi

Ákærði kvaðst hafa byrjað neyslu áfengis að kvöldi þessa dags ásamt Z [...]. Síðar um kvöldið hafi þeir farið á skemmtistað en hann mundi ekki til þess að hafa hitt brotaþola þar. Síðan hafi þeir farið í samkvæmi að D en Z hafi farið úr samkvæminu á undan honum. Hann hafi síðan gengið heim til sín ásamt F sem hafi komið með honum inn til hans í þeim tilgangi að fara á salernið. Þegar þau voru komin inn hafi hann heyrt að Z var inni í herbergi ásamt stúlku, sem hann vissi ekki hver var, og hann hafi „eitthvað ruglað í honum“ og F hafi gert það líka. Hann kvaðst hafa boðið Z upp á núðlur sem hann hafi ekki þegið en hann hafi eldað sér núðlur og sest inn í stofu þar sem hann hafi setið við tölvu. Hann hafi síðan hringt í vinkonu sína, G, og spjallað við hana og, að hann hélt, m.a. sagt henni frá því að Z væri hjá honum. Að samtalinu loknu hafi hann verið á leið inn í herbergið sitt og þá hafi hann séð brotaþola, sem hann þekkti ekki þótt hann hefði séð hana áður, standa í forstofunni, eitthvað að fást við símann sinn. Hann hafi gengið til hennar og spurt í gríni: „Er ég næstur?“ og hún hafi svarað því játandi. Þau hafi þá farið inn í hjónaherbergið þar sem hún settist á stól og fór úr úlpunni. Hann sjálfur hafi farið fram og slökkt á tölvunni og síðan farið aftur inn í herbergið þar sem þau höfðu samfarir. Hann hafi náð í smokk og látið brotaþola hafa en henni hafi ekki tekist að setja smokkinn á hann. Hann hafi orðið þreyttur og lagst á bakið og þá hafi brotaþoli, sem kraup í rúminu, haft við hann munnmök þar til honum varð sáðlát. Að mati ákærða voru samfarir hans og brotaþola frekar venjulegar en ekki harkalegar. Ákærði neitaði því að hafa tekið um höfuð brotaþola og snúið upp á það. Hann kvaðst hafa slegið brotaþola í rassinn með hennar samþykki. Hann neitaði því hins vegar að hafa slegið brotaþola í andlit en kvaðst hafa togað aðeins í hár hennar. Ákærði kvaðst ekki geta svarað því hvert sæði hans fór. Eftir þetta hafi þau klætt sig og hann beðið brotaþola um að segja ekki frá þessu, enda sé bærinn lítill og brotaþoli nýbúinn að sofa hjá frænda hans. Þau hafi síðan kvaðst og brotaþoli farið í góðu ástandi að hans mati eins og raunar allan þann tíma sem hún var hjá honum.

Ákærði greindi frá því að H hafi hringt í hann stuttu eftir að brotaþoli var farin frá honum og spurt hvort hann hefði nauðgað brotaþola. Hann kvaðst hafa neitað því og einnig neitað því að hafa sofið hjá henni, enda sé H fljótur að breiða út kjaftasögur. H hafi þá sagt honum að brotaþola hefði verið nauðgað og hann þá svarað því til að það væri lögreglumál sem yrði að kæra. Hann kvaðst ekki hafa hugsað neitt meira um þetta samtal og stuttu síðar farið að sofa en áður hafi hann hringt aftur í G og m.a. grobbað sig af því að hafa sofið hjá brotaþola. Hann taldi það óhætt þar sem G búi í I en ekki á B. Aðspurður um framburð sinn hjá lögreglu, þar sem hann bar að hann hefði slegið brotaþola utanundir, svarar ákærði því til að hann muni nú ekki til þess að hafa gert það en taldi líklegt að hann hafi munað atburðinn betur þá og taldi hann líklegt að skýrslan sem hann gaf hjá lögreglu væri rétt. Ákærði mundi ekki hvort hann hefði átt einhver samskipti við Z eftir að brotaþoli fór frá honum en það kunni þó að vera og líklega sé það rétt þar sem hann hafi borið á þann veg hjá lögreglu. Ákærði kvaðst muna flest af því sem gerðist þetta kvöld þótt hann hafi verið undir einhverjum áhrifum áfengis.

Vitnið Y kvaðst hafa verið á veitingastaðnum J fyrr þetta kvöld en farið þaðan í samkvæmi með vinkonum sínum. Þangað hafi Z, sem hún þekkti ekki en vissi hver var, komið og þau tekið tal saman og hún síðan farið með honum heim þar sem þau stunduðu kynlíf. Aðspurð kvað hún Z hafa fengið sáðlát en hvort það var í munn hennar eða annars staðar mundi hún ekki en taldi að það gæti verið, líkt og hún bar hjá lögreglu, að hann hafi fengið sáðlát í munn hennar. Eftir samfarir þeirra hafi hún verið í herberginu skamma stund en síðan klætt sig og farið fram. Þegar hún var að klæða sig í skóna, í anddyri hússins, hafi ákærði komið til hennar og boðið henni vatn að drekka sem hún hafi þegið. Þau hafi gengið inn en þar hafi ákærði gripið í handlegg hennar og farið með hana inn í herbergi og hrint henni á rúm sem þar var og þá hafi hún áttað sig á því að ákærði var að fara að gera eitthvað sem hún ekki vildi. Á þessum tíma hafi hún ekki streist á móti. Eftir að inn í herbergið var komið hafi ákærði haldið henni niðri meðan hann klæddi hana úr að neðan en á þessum tíma hafi hún legið á maganum á rúminu með hendurnar undir sér en ákærði hafi þrýst ofan á hana þannig að hún gat ekki losað hendur sínar. Hann hafi síðan lagst ofan á hana og stungið limnum inn í hana. Síðan hafi hann rifið í hárið á henni, slegið hana endurtekið í andlitið og á rass. Vitnið staðfesti að rétt væri eftir henni haft í lögregluskýrslu að ákærði hefði „slegið hana ógeðslega fast í andlitið“ oftar en einu sinni með flötum lófa. Í framhaldi af þessu hafi ákærði rifið fast í hárið á henni, snúið upp á höfuð hennar og stungið limnum upp í munn hennar en við þetta hafi hún hálfpartinn lamast af sársauka, svo fast hafi ákærði snúið upp á höfuð hennar. Hann hafi síðan fengið sáðlát yfir andlitið á henni og á hendur en á þeim tíma hafi ákærði verið búinn að færa sig einhvern veginn til hliðar við hana en samt haldið henni niðri. Að þessu loknu hafi hann sagt henni að hún mætti engum segja frá þessu, þetta væri bara þeirra á milli. Hann hafi rétt henni „smokkabréf“ og sagt henni að losa sig við það og þá hafi hún hlaupið út. Vitnið kvaðst ekki hafa tekið eftir hvort ákærði notaði smokk, mundi ekki til að hafa séð hann setja á sig smokk, en taldi víst að hann hafi verið með hann þar sem hann rétti henni tómt bréf en hvernig hann setti smokkinn á sig viti hún ekki og þá geti hún ekki skýrt það hvernig hann gat sett á sig smokk og haldið henni um leið. Vitnið bar við skýrslutöku hjá lögreglu að hún myndi eftir því að ákærði hefði í upphafi tekið smokk úr umbúðum en þegar hann stakk lim sínum upp í hana hafi hann ekki verið með hann á sér. Aðspurð hvað hún hafi gert á meðan ákærði tók smokkinn úr umbúðunum kvaðst hún ekki vita það og ekki muna eftir þessu. Hún kvaðst nú ekki muna eftir að hafa séð ákærða taka smokk úr umbúðum en slíkar umbúðir hafi hún séð.

Vitnið kvaðst hafa orðið hrædd og reynt að gefa frá sér einhver hljóð og barist um og reynt að koma ákærða af sér en þá hafi ákærði gripið aftan í hnakkann á henni, tekið í hár hennar og þrýst andliti hennar ofan í sængina og því hafi henni ekki tekist að öskra eða kalla á hjálp. Hún hafi vitað af Z í húsinu en hann hafi verið í fastasvefni og ekki heyrt til hennar. Vitnið kvaðst ekki geta svarað því hversu langan tíma nauðgunin tók en hún hafi legið á maganum allan tímann. Vitni bar að hún hafi eftir allt þetta farið aftur þangað sem samkvæmið var og þar hafi hún brotnað niður. Vinkona hennar hafi komið og talað við hana og strákur að nafni H hafi hringt á lögreglu sem hafi komið á staðinn. Vitnið kvaðst hafa sagt vinkonu sinni frá því að ákærði hefði neytt hana til að gera þetta en ekki lýst því nákvæmlega hvað gerst hafði.

Aðspurð um líðan sína eftir að atvik þetta átti sér stað kvað hún hana ekki hafa verið góða. Hún hafi fyrst eftir atvikið verið með mikla verki í hálsi og átt erfitt með að snúa höfðinu og þá hafi hún verið með verki í kjálka og rassi en hún hafi tekið eftir mari þar. Auk þessa hafi hún verið með áverka innan á efri vör. Hún hafi verið hjá sálfræðingi og fengið lyf til að geta sofið. Hún hafi verið fundið fyrir miklum kvíða og telur að hún hafi orðið hálfpartinn þunglynd. Hún hafi hins vegar reynt að láta þetta ekki hafa of mikil áhrif á sig og haldið áfram að hitta vini sína en á hverju kvöldi hafi hún brotnað niður og grátið. Hún hafi hætt að taka svefnlyf síðastliðið sumar. Að sögn vitnisins býr hún enn á B líkt og ákærði og það hafi gengið ágætlega í fyrstu. Hún greindi frá því að hún hefði hitt ákærða er hún var að skemmta sér með vinkonum sínum og hann hafi þá alltaf verið að kalla eitthvað í áttina að henni. Síðar hafi hún hitt hann aftur á skemmtistað og þá hafi hann gengið utan í hana og sagt eitthvað við hana sem hún veit ekki hvað var. Eftir það þá hafi verið hringt í hana og henni sagt að láta málið niður falla og ef hún gerði það ekki yrði hún ákærð. Hún kvaðst hins vegar ekki vita hvort það var ákærði sem hringdi eða hvort hann fékk einhvern vin sinn til að gera það fyrir sig. Vitnið kvaðst hafa rætt við réttargæslumann sinn um þetta og lögreglan hafi rætt við ákærða og eftir þetta hafi hún ekki heyrt neitt frá ákærða en vitnið taldi að lögreglan hafi rætt við ákærða í maímánuði síðastliðnum. Vitnið kannaðist við að hafa séð ákærða á J og hann hafi þá verið með F en hún hafi látið sem hann væri ekki þar. Einhverju sinni hafi vinur ákærða beðið hana um að halda sig á öðrum stað á veitingahúsinu þannig að þau myndu ekki hittast en hvort það var í þetta sinn eða annað mundi hún ekki. Vitnið kvaðst eingöngu einu sinni hafa hitt ákærða ásamt F á J og hún mundi eftir að hafa rætt við hana inni á salerninu en um hvað þær töluðu mundi hún ekki. Hún mundi ekki til þess að hafa spurt F hvort hún mætti sitja hjá henni og ákærða og tveimur öðrum við borð en vera kynni að hún hafi spurt F hvort hún mætti sitja hjá henni. Hún hafi hins vegar hætt við það þegar hún sá að ákærði sat þar.

Vitnið neitaði því að hafa samþykkt að hafa samfarir við ákærða og taldi hann ekki hafa neina ástæðu til að ætla að hún vildi hafa við hann samfarir en hún hafi reynt að berjast á móti og því hafi honum mátt vera ljóst að hún vildi ekki hafa við hann samfarir. Vitnið kvaðst ekki hafa verið undir miklum áhrifum áfengis þetta kvöld þótt hún hafi fundið til áfengisáhrifa.

Vitnið Z kvaðst ekki hafa þekkt brotaþola fyrir þetta kvöld en hann hafi hitt hana í samkvæmi og þau ákveðið að fara heim til hans þar sem þau hafi stundað kynlíf. Aðspurður kvaðst hann hafa fengið sáðlát og sæðið hafi farið í andlitið á brotaþola og hann hafi sótt pappír fyrir brotaþola sem hafi þurrkað sér í framan og fljótlega eftir það hafi hann sofnað. Vitnið bar að ákærði hafi komið heim meðan hann var vakandi og stúlka með honum. Ákærði hafi bankað á herbergisdyrnar og spurt hvort hann vildi fá eitthvað að borða sem hann hafi svarað neitandi. Hann kvaðst hafa vaknað daginn eftir og þá hafi lögregla verið í húsinu sem hafi sagt honum frá því hvað gerst hafði. Vitnið kvaðst ekki hafa orðið var við neitt eftir að hann sofnaði en taldi að hann hefði heyrt ef eitthvað hefði gengið á, enda hljóðbært og stutt á milli herbergja í húsinu. Vitnið kvaðst hafa verið undir nokkrum áhrifum áfengis þetta kvöld. Vitnið kvaðst muna eftir að ákærði hafi bankað hjá honum um morguninn eftir atvikið. Þá kvað hann ákærða hafa greint sér frá því sem gerðist þessa nótt og hann hafi sagt að hann og brotaþoli hefðu stundað kynlíf án þess að hann hefði lýst því nánar.

Vitnið K kvaðst hafa kynnst brotaþola á árinu 2010 og þær hafi verið ágætar vinkonur síðan. Þá sagðist hún kannast við ákærða. Vitnið bar að hún hafi verið að skemmta sér með brotaþola þetta kvöld og farið í samkvæmi á D eftir að skemmtistöðum var lokað. Hún kvaðst muna eftir að brotaþoli fór úr samkvæminu með pilti sem gisti heima hjá ákærða. Næst fái hún smáskilaboð frá brotaþola þess efnis að hún sé að koma til baka í samkvæmið. Síðan líði um klukkustund og þá komi brotaþoli hágrátandi og segir henni hvað gerst hafði. Brotaþoli hafi lýst því að hún hafi verið að klæða sig í skó og þá hafi ákærði gripið í hana og dregið hana inn í herbergi en hún hafi streist á móti. Ákærði hafi nauðgað henni, rifið í hárið á henni og slegið hana en hún hafi ekki lýst þessu nánar. Vitnið kvaðst á þessum tíma ekki hafa viljað ganga á brotaþola um nánari lýsingar og hún hafi ekki fengið þær síðar. Vitnið lýsti því að brotaþoli hafi verið aðeins bólgin á kinnbeini og rauð í kinnum en aðra áverka hafi ekki verið að sjá. Hárið á brotaþola hafi verið aðeins hrokkið að aftan en slegið að framan en hún hafi ekki velt því neitt fyrir sér. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða og brotaþola eiga í samskiptum þetta kvöld. Vitnið bar að brotaþoli hafi verið niðurbrotin eftir þetta en henni hafi þótt undarlegt að brotaþoli fór strax næstu helgi út að skemmta sér og það hafi orðið til þess að henni hafi af þeim sökum þótt ólíklegt að ásakanir hennar á hendur ákærða væru réttar. Vitnið kvaðst ekki hafa verið með brotaþola næstu helgi á eftir en þær hafi farið út að skemmta sér helgina þar á eftir.

Vitnið L kvaðst hafa þekkt brotaþola frá því í grunnskóla og sagði þær vera góðar vinkonur. Hún kannist við ákærða. Hún kvaðst hafa verið stödd á D í samkvæmi þegar brotaþoli kom þangað hágrátandi en þær hafi fyrr þetta kvöld verið að skemmta sér saman. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða og brotaþola eiga einhver samskipti þetta kvöld og þá kvaðst hún ekki vita til þess að þau þekktust. Hún kvað brotaþola hafa sagt að henni hafi verið nauðgað af ákærða. Vitnið kvaðst hafa tekið eftir því að brotaþoli var búin að gráta mikið og að hún var grátbólgin og þá hafi hún lýst verkjum í efri vör en hún hafi ekki tekið eftir neinu varðandi fatnað brotaþola eða hár hennar. Í fyrstu hafi brotaþoli ekki viljað láta hringa á lögreglu en vinur þeirra hafi gert það. Hún kvaðst í framhaldi af því hafa farið með brotaþola og lögreglu á sjúkrahúsið og þar hafi hún heyrt brotaþola lýsa atburðum fyrir lögreglu. Vitnið mundi ekki eftir því að brotaþoli hafi farið út að skemmta sér næstu tvær helgar eftir atburð þennan. Vitnið greindi frá því að lýsing hennar á atburðum í lögregluskýrslu sé sú lýsing sem brotaþoli hafi gefið henni en hún muni ekki þessar lýsingar í dag. Þá kvaðst hún nú ekki muna eftir því að brotaþoli hafi verið bólgin um munnvikin eins og hún lýsti hjá lögreglu. Hún kvaðst sjálf ekki hafa séð áverka eða blóð á brotaþola þegar hún kom til baka á D en hún og fleiri hafi velt því fyrir sér hvers vegna enga áverka var að sjá. Vitnið kvað brotaþola hafa lítið rætt þetta atvik við sig og hún viti því ekki hvernig henni hafi liðið eftir þetta.

Vitnið H kvaðst hafa verið góður vinur ákærða fyrir mörgum árum en brotaþola hafi hann kynnst nokkru áður en þetta gerðist. Vitnið kvaðst hafa hitt brotaþola og ákærða fyrr þetta kvöld og endað í sama samkvæmi og þau. Hann hafi síðan séð er brotaþoli kom í samkvæmið grátandi. Hún hafi í fyrstu ekki viljað skýra frá því sem komið hafði fyrir en síðan sagt að ákærði hefði nauðgað sér. Hann hafi ákveðið að hringja í lögregluna og síðan hafi hann hringt í ákærða og spurt hvort hann hefði gert þetta. Ákærði hafi neitað því og spurt á móti: „Myndir þú trúa mér til þess?“ Vitnið sagðist í dag muna að ekkert hafi séð á brotaþola þegar hún kom til baka á D en hann hafi ekki skoðað hana sérstaklega. Vinkonur brotaþola hafi farið til brotaþola og þá hafi hann dregið sig í hlé. Vitnið bar að brotaþoli hafi lýst því að ákærði hefði barið hana og þá hafi hann litið við og séð að hún var ekki marin. Hann hafi jafnframt heyrt út undan sér að ákærði hefði hárreytt brotaþola, dregið hana á hárinu inn í herbergi og lamið hana í andlitið. Aðspurður um framburð sinn hjá lögreglu á þá lund að brotaþoli hafi verið hágrátandi þegar hún kom og látið eins og það hefði verið búið að lemja hana, svaraði vitnið því til að honum hafi ekki þótt frásögn brotaþola beint trúverðug vegna þess að hann þekki ákærða ágætlega og hann viti það ef hann ætli sér að meiða einhvern þá muni það sjást. Vitnið lýsti því að honum hafi þótt brotaþoli vera róleg, þó að hún hafi verið grátandi, þegar hún kom en hún hafi orðið heldur æstari eftir að vinkonur hennar voru búnar að tala við hana.

Vitnið M bar að hann og brotaþoli hefðu verið mjög góðir vinir þótt þau séu það ekki í dag. Vitnið greindi frá því að brotaþoli hafi lýst því fyrir honum að hún hafi verið á leiðinni út af heimili ákærða þegar hann kom þar að og bauð henni vatnsglas. Í framhaldi af því hafi hann rifið í hárið á henni og ráðist á hana. Nokkrum dögum síðar hafi brotaþoli lýst því að atvikið hafi átt að gerast á öðrum stað og í framhaldi af þessu hafi lýsingar brotaþola breyst, einkum varðandi smáatriði. Síðar hafi honum þótt sem málið væri búið í huga brotaþola en hún hafi farið út að skemmta sér næstu helgina á eftir. Um mánuði eftir atvikið hafi brotaþoli verið á skemmtistað og setið við sama borð og ákærði en þær upplýsingar hafi hann frá stelpum sem voru með brotaþola. Hann hafi spurt brotaþola út í þetta og hún hafi svarað því til að ákærði hafi verið þarna.

Vitnið F kvaðst hafa verið í samkvæmi á D og gengið þaðan heim með ákærða þar sem hún fékk að fara á salernið og hringja á leigubíl. Vitnið bar að Z, [...], hafi verið inni í herbergi með stúlku sem hún hafi á þeim tíma ekki vitað hver var. Vitnið bar að eftir þetta atvik, í júlí eða ágúst 2012, hafi hún verið á veitingastaðnum J ásamt ákærða og tveimur öðrum, en aðrir hafi þá ekki verið á veitingastaðnum, og þá hafi brotaþoli komið inn á staðinn. Hún kvað brotaþola hafa gefið sig á tal við hana og spurt hvort hún mætti sitja hjá þeim en hún hafi svarað því til að það væri ekki sérstaklega sniðugt. Vitnið kvaðst hafa veitt því eftirtekt að brotaþoli hafi ekki reynt að forðast ákærða og nefnir í því sambandi að hún hafi síðar á þessum sama veitingastað sest við borð sem ákærði sat við en það hafi verið stórt borð þannig að hún sat nokkuð frá ákærða.

Vitnið G kvaðst muna eftir umræddu kvöldi vegna þess að ákærði hafi hringt í hana þegar hann var kominn heim eftir að hafa verið að skemmta sér. Í símtali þeirra hafi m.a. komið fram að vinur hans væri inni í herbergi með einhverri stúlku. Hann hafi síðan hringt í hana aftur seinna um nóttina og þá sagt henni frá því að hann hafi sagt við brotaþola í einhverju gríni: „Er ég næstur?“ og hún hafi svarað því játandi og farið með honum inn í herbergi. Nokkrum dögum eftir þetta hafi ákærði hringt aftur í hana og sagt henni frá því að stúlkan hefði kært hann. Vitnið sagði að sér hafi orðið mjög brugðið við þetta, enda trúi hún þessu ekki upp á ákærða.

Vitnið N lögreglumaður greindi frá því að lögregla hafi verið kölluð að D þennan morgun og hann ásamt öðrum lögreglumanni hafi farið á staðinn. Þegar þangað kom hafi brotaþoli ásamt vinkonum sínum komið á móti þeim. Hún hafi verið niðurbrotin og grátandi en hún hafi komið í bílinn til þeirra. Vitnið kvaðst ekki hafa rætt mikið við brotaþola og þá hafi hann ekki séð framan í hana, en hann hafi ekið lögreglubifreiðinni og brotaþoli setið aftur í. Brotaþoli hafi vísað þeim á húsið sem atvikið átti sér stað og þá hafi hún nafngreint ákærða. Lögreglumenn hafi farið inn á A og fundið ákærða þar sofandi í hjónarúmi og vakið hann. Ákærða hafi verið kynnt að hann væri handtekinn vegna gruns um nauðgun. Í framhaldi af því hafi ákærði verið fluttur á lögreglustöð en einn lögreglumaður hafi orðið eftir til að vernda vettvang. Síðan hafi rannsóknar-lögreglunni á Akureyri verið gert viðvart og þeir hafi fljótlega komið á vettvang og tekið við rannsókn málsins. Að sögn vitnisins var ákærða brugðið og hann mjög hissa á komu þeirra. Hann hafi í fyrstu mótmælt og ætlað að vísa þeim á dyr en róast fljótlega. Frændi ákærða sofið í forstofuherberginu og taldi vitnið að ákærði hafi greint þeim frá því en dyrnar að herberginu hafi verið lokaðar. Hann hafi ekki rætt við frænda ákærða en sá lögreglumaður sem síðar varð eftir mun hafa gert það. Vitnið kvað lögreglumennina ekki hafa leyft ákærða að ræða við frænda sinn áður en farið var með hann á lögreglustöð. Vitnið bar að tilkynningin sem þeim barst hafi verið eitthvað á þá leið að stúlku hafi verið nauðgað á D. Vitnið bar að það sem ritað er í frumskýrslu lögreglu sé það sem brotaþoli greindi þeim frá í lögreglubifreiðinni. Að sögn vitnisins var ekkert sérstakt sem vakti athygli hans á vettvangi.

Vitnið O lögreglumaður bar í öllum aðalatriðum á sama veg og vitnið N um aðdraganda þess að lögregla var kölluð að D umrædda nótt og þá einnig varðandi aðgerðir lögreglumanna á vettvangi. Þá lýsti hann viðbrögðum ákærða við komu lögreglu á sama hátt og nefnt vitni. Hann kvaðst hafa verið farinn af vettvangi, með brotaþola á sjúkrahús, áður en ákærði var færður þaðan. Vitnið lýsti því að brotaþoli hafi strax greint frá því að henni hafi verið nauðgað af ákærða en á þeim tíma hafi hún verið hágrátandi, útgrátin og rauð í framan sem hann hafi tengt við grát hennar. Vitnið kvaðst ekki hafa veitt neinu sérstöku athygli varðandi brotaþola, fatnað eða hár og þá mundi hann ekki eftir að hafa séð á henni áverka. Að sögn vitnisins greindi brotaþoli frá því að hún hefði verið lamin og það ætti að vera blóð í rúmfötum og af þeim sökum hafi hans fyrsta hugsun verið að fara og tryggja vettvang.

Vitnið Ó lögreglumaður stýrði rannsókn málsins. Að sögn vitnisins kom hann að A þennan morgun og þá hafi lögregla verið búin að frysta vettvang. Vitnið sagði að ekkert sérstakt hafi vakið athygli hans á vettvangi en lagt hafi verið hald á nokkra hluti sem sendir voru til rannsóknar. Eitthvað af hárum sem gátu verið af brotaþola hafi verið í rúmi sem að hans mati voru fleiri en svo að ætla mætti að þau hafi dottið úr hári hennar af sjálfu sér. Vitnið sagði að reynt hafi verið að mynda hárin en þær myndir hafi ekki verið nægilega góðar og hárin ekki sést á þeim. Vitnið mundi eftir að hafa séð notaðan smokk á baðherbergi sem var haldlagður en ekki sendur í rannsókn þar sem það var talið óþarft. Vitnið hitti ekki brotaþola þennan dag og gat því ekki borið um ástand hennar.

Vitnið P læknir skoðaði brotaþola þegar hún kom á bráðamóttöku Sjúkrahússins á Akureyri kl. 08:15 að morgni 9. júní 2012 og staðfesti skýrslu sem hún ritaði af því tilefni. Vitnið bar að frásögn sem hún ritar í skýrslu sína sé komin frá brotaþola en hún hafi verið skýr í frásögn sinni. Að sögn vitnisins var brotaþoli miður sín en grét ekki í hennar viðurvist. Vitnið bar að brotaþoli hafi verið aum í hvirfli án þess að þar væri sjáanlegur áverki. Vitnið taldi að eymsli í hvirfli gætu samrýmst því að haldið hafi verið í hár brotaþola. Við flúorlýsingu á hári hafi komið í ljós bláleitar doppur í hári sem gat verið sæði og af þeim sökum hafi verið klipptir úr hári brotaþola hárlokkar sem sendir hafi verið til rannsóknar en á þeim hafi sést blettir. Sams konar blettir eða doppur hafi verið á höku, kinnum og tveimur fingrum. Vitnið bar að hún hafi hvergi séð áverka á brotaþola en brotaþoli hafi lýst því að hún væri aum í koki og á hálsi og þá hafi hún verið aum í hægri kjálka og efri vör en enga áverka hafi verið að sjá. Vitnið kvaðst hafa ritað í skýrslu sína að hvergi væri ferskt blóð að sjá en það hafi hún kannað vegna þess sem fram kom hjá lögreglu.

R læknir staðfesti það sem fram kemur á samskiptaseðli sem hann ritaði vegna komu brotaþola á sjúkrahúsið á B en það sem þar kemur fram hafi hann ritað á sama tíma. Vitnið kvað brotaþola hafa verið í talsverðu uppnámi þegar hún kom til hans sem lýsti sér í því að hún hafi verið óróleg og grátið. Vitnið kvaðst ekki hafa skoðað brotaþola heldur vísað henni til Akureyrar en hann taldi líklegt að ef hann hefði séð áverka á brotaþola hefði hann látið þeirra getið.

Vitnið S félagsráðgjafi kvaðst hafa hitt brotaþola nokkrum sinnum og ritaði hún vottorð sem er meðal gagna málsins. Vitnið lýsti reynslu sinni vegna aðkomu sinnar að málum sem þessum en á þeim hafi hún ekki sérfræðiþekkingu en kvaðst vísa fólki til sálfræðinga eða lækna ef hún teldi þess þörf. Hennar reynsla sé sú að fólk reyni oft að harka af sér og því þurfi að ýta við því til að það leiti sér aðstoðar og svo hafi verið í þessu tilfelli. Vitnið kvaðst ekki hafa hitt brotaþola vegna þessa máls eftir að vottorðið var ritað. Vitnið bar að brotaþoli hafi greint henni frá því að hún ætti erfitt með svefn og væri óörugg og hrædd og þá þætti henni sem fólk horfði á hana og talaði um hana. Hún hafi jafnframt greint frá því að hún hafi orðið fyrir áreiti vegna þessa. Vitnið kvaðst hafa metið það svo að brotaþoli þyrfti aðstoð og hún hafi ítrekað hvatt hana til að leita sér aðstoðar. Vitnið greindi frá því að brotaþoli hafi sagt sér að hún ætlaði að fara til sálfræðings en hvort hún gerði það viti hún ekki. Að sögn vitnisins bar brotaþoli ákveðin einkenni þeirra sem verða fyrir kynferðisbroti. Þá kvað vitnið brotaþola hafa farið frá B um tíma vegna málsins en þær hafi hist einu sinni eftir að hún kom til baka en þá ekki rætt þetta mál. Vitnið sagði að brotaþoli hafi skýrt brottför sína með því að hún væri baktöluð, mikið horft á hana og enginn tryði henni auk þess sem hún hafi talið sig hafa gott af því að skipta um umhverfi. Vitnið kvaðst ekki muna hversu oft þær hittust vegna þessa atviks en hún hafi hitt hana áður út af öðru máli og einnig eftir þetta án tengsla við þetta mál. Vitnið kvaðst ekki hafa lagt nein próf fyrir brotaþola í tengslum við þetta mál.

Vitnið T, sérfræðingur hjá tæknideild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, staðfesti skýrslur um rannsóknir sem hann kom að. Vitnið lýsti því að hárlokkur sem fylgdi frá neyðarmóttöku hafi verið óvenjustór og óvenjulegt að fá hárlokk sem klipptur er úr hári. Hann kvaðst hafa lýst á lokkinn með ljósgjafa en ekkert hafi komið út úr því en svörun við sæði hefði átt að koma fram ef sæði var þar að finna. Vitnið taldi að skýringin á því að lokkurinn var sendur til rannsóknar hafi verið sú að hjá neyðarmóttöku hafi verið lýst á lokkinn og þeim er það gerði hafi sýnst sem svörun við sæði kæmi fram en ljóssvörun ein og sér staðfesti ekki að um sæði sé að ræða en margt annað geti gefið svörun, t.d. hársápa eða næring. Vitnið lýsti því að sýni sem tekin voru hefðu gefið svörun við sæði og hann sent þau til DNA-rannsóknar. Niðurstaða þeirrar rannsóknar hafi verið sú að í sýni sem merkt voru vinstri kinn voru sáðfrumur en ekki nægilegt magn til DNA-samkenningar. Á sýnum sem merkt voru hægri hendi og lófi og vinstri hendi og lófi hafi ekki fundist sáðfrumur en við frekari rannsókn hafi fundist blönduð DNA-snið þar sem meirihluti sýnisins var frá ákærða en minnihluta sýnisins hafi ekki verið hægt að samkenna. Vitnið kvaðst hafa fengið fatnað sem afhentur var á neyðarmóttöku til rannsóknar og lýsti því að óhreinindi hafi verið í kjólnum en ekkert markvert hafi verið þar að finna og þá hafi fatnaðurinn verið óskemmdur. Vitnið kvaðst ekki hafa fengið smokk til rannsóknar.

IV

Niðurstaða

Ákærða er í máli þessu gefin að sök nauðgun samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 9. júní 2012, að A, B, með ofbeldi þröngvað brotaþola til samræðis og annarra kynferðismaka með þeim hætti sem lýst er í ákæru.

Ákæruvaldið reisir kröfu sína um sakfellingu á framburði brotaþola. Framburður hennar hafi að mati ákæruvaldsins hafi verið staðfastur og trúverðugur, auk þess sem hann fái stoð í framburði annarra vitna og rannsóknargögnum málsins. Ákærði reisir kröfu sína um sýknu á því að leggja verði framburð hans um málsatvik til grundvallar. Hann hafi allt frá fyrstu skýrslutöku skýrt frá atvikum með sama hætti en framburður brotaþola hafi hins vegar verið nokkuð á reiki. Þá telur ákærði að framburður hans fái stoð í framburði vitna auk þess sem önnur gögn styðji framburð hans meðan þau fari gegn framburði brotaþola.

Líkt og áður er rakið var ákærði handtekinn á vettvangi skömmu eftir atvikið. Var vettvangur þegar tryggður af lögreglu og dýnu- og koddahlífar sendar til rannsóknar. Fatnaður brotaþola, sem reyndist heill, var einnig rannsakaður. Ekkert markvert kom fram við þessar rannsóknir. Þá gekkst brotaþoli undir réttarlæknisfræðilega rannsókn á Sjúkrahúsinu á Akureyri síðar sama dag. Við þá rannsókn fundust engir áverkar á brotaþola. Hins vegar kvartaði hún undan eymslum í hársverði sem er í samræmi við lýsingu hennar á því að ákærði hafi togað í hár hennar. Ákærði gekkst einnig undir réttarlæknisfræðilega rannsókn en ekkert markvert kom út úr henni.

Ákærði og brotaþoli eru ein til frásagnar um það sem gerðist í umrætt sinn. Ákærði hefur eindregið neitað sök og er samræmi í skýrslum hans um atvik máls hjá lögreglu og hér fyrir dómi. Ákærði var yfirheyrður af lögreglu nokkrum klukkustundum eftir að atvikið átti sér stað og neitaði þá staðfastlega að hafa nauðgað brotaþola. Lýsti hann atvikum þannig að þau hafi haft samfarir með samþykki brotaþola. Þá lýsti hann því hvernig það kom til að þau fóru inn í svefnherbergi og hvað þau gerðu þar. Skýrsla hans fyrir dóminum var í öllum aðalatriðum á sama veg. Að mati dómsins hefur ekkert komið fram í framburði ákærða sem er til þess fallið að draga úr trúverðugleika hans.

Brotaþoli hefur líkt og ákærði verið staðföst í framburði sínum bæði hjá lögreglu og fyrir dómi. Hefur hún lýst atvikum með sama hætti og borið að ákærði hafi, þegar hún var að fara af heimili hans, boðið henni vatn að drekka en síðan dregið hana inn í svefnherbergi þar sem hann hafi nauðgað henni. Framburður brotaþola fær stuðning í framburði tveggja vinkvenna hennar, vitnisins H, svo og tveggja lögreglumanna sem hittu brotaþola skömmu eftir að hún var komin á D, en þau lýstu því öll að brotaþoli hafi verið hágrátandi og miður sín. Ekkert misræmi er í framburði brotaþola sem er til þess fallið að draga úr trúverðugleika hans. Við mat á trúverðugleika framburðarins verður þó ekki framhjá því litið að miðað við það harðræði sem stúlkan segir ákærða hafa beitt sig hefði hún átt að bera þess einhver merki.

Brotaþoli hitti vitnið S nokkrum sinnum eftir þetta og er vottorð hennar meðal gagna málsins. S skýrði frá því fyrir dóminum að hún hafi hvatt brotaþola til að leita sér hjálpar hjá sálfræðingi en það hefur brotaþoli ekki gert. Að því gættu að vitnið S er ekki sérfræðingur í meðferð þolenda kynferðisbrota fær framburður brotaþola lítinn stuðning af vottorði og vætti S. Samkvæmt þessu og að teknu tilliti til þess sem áður er rakið renna engin hlutræn sönnunargögn stoðum undir að ákærði hafi framið það brot sem hann er sakaður um í málinu. Þá geta frásagnir vitna á þá leið að brotaþoli hafi verið hágrátandi og miður sín er hún kom frá ákærða ekki einar og sér leitt til þess að sakfella beri ákærða.

Að öllu framangreindu virtu er það mat dómsins að ákæruvaldið hafi ekki, gegn eindreginni neitun ákærða, axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvílir samkvæmt 108. gr., sbr. 1. mgr. og 2. mgr. 109. gr., laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Að fenginni þessari niðurstöðu ber með vísan til 176. gr. laga um meðferð sakamála að vísa einkaréttarkröfu Y frá dómi.

Með hliðsjón af niðurstöðu málsins ber með vísan til 2. mgr. 218. gr. nr. 88/2008 að fella allan sakarkostnað á ríkissjóð. Samkvæmt yfirliti sækjanda nam sakarkostnaður 263.490 krónum. Þessum kostnaði til viðbótar eru málsvarnarlaun V-kk-ef H. V-kk-ef hæstaréttarlögmanns sem þykja hæfilega ákveðin 753.000 krónur ásamt útlögðum ferðakostnaði, 89.867 krónur svo og þóknun réttargæslumanns brotaþola, við rannsókn málsins hjá lögreglu og fyrir dómi, J-kvk-ef Ó-kvk-ef A-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 476.900 krónur ásamt útlögðum ferðakostnaði, 27.608 krónur. Málsvarnarlaun og þóknun fela í sér virðisaukaskatt.

Af hálfu ákæruvaldsins sótti málið K-kvk-nf B-kvk-nf saksóknari.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.

Einkaréttarkröfu Y er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun V-kk-ef H. V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 753.000 krónur, og þóknun J-kvk-ef Ó-x-x A-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 476.900 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

H-kk-nf H-kk-nf

K-kk-nf H-kk-nf

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómi Norðurlands vestra