E-491/2017

D ómur

Mál þetta, sem var höfðað 28. apríl 2017, var dómtekið 16. janúar 2020. Stefnandi er L-kk-nf J-kk-nf J-kk-nf, Frostafold 38, Reykjavík. Stefndi er Völundarhús ehf., Birkitúni 6, Garði.

Stefnandi krafðist þess í stefnu málsins að stefndi yrði dæmdur til að greiða stefnanda 1.500.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. janúar 2017 til greiðsludags. Þá var gerð krafa um málskostnað.

Endanlegar dómkröfur stefnanda eru hins vegar þær að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 582.700 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 1.500.000 krónum frá 8. janúar 2017 til 14. ágúst 2018 en af 582.700 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá gerir stefnandi kröfu um málskostnað.

Stefndi krafðist þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi, en til vara að stefndi yrði ekki dæmdur til að greiða stefnanda hærri fjárhæð en 262.000 krónur. Endanlegar dómkröfur stefnda eru þær að hann verði sýknaður af kröfum stefnanda og að stefnanda verði gert að greiða stefnda málskostnað.

Með úrskurði dómsins 22. febrúar 2018 var frávísunarkröfu stefnda hafnað.

I.

Málsatvik eru þau að stefnandi hafði samband við stefnda í lok árs 2013 með kaup á ósamsettu tveggja hæða bjálkahúsi í huga. Nokkur tölvuskeyti fóru á milli málsaðila á árinu 2014 þar sem rætt var um útfærslu á undirstöðum húss, þykkt bjálka og fleira, en ætlun stefnanda var að ráðast í jarðvegsframkvæmdir og steypa undirstöður sumarið 2014 og reisa svo hús sumarið 2015.

Fyrir liggur tölvupóstur stefnda 12. júní 2014 þar sem segir að húsið muni standast allar kröfur þegar það væri fullhannað. Þá segir í tölvupósti stefnda 20. júní 2014 að með húsinu fylgi eftirfarandi: „Við erum að tala um allt þakefni, einangrun í loft, rakasperruplast yfir einangrun í lofti, panil í loft. Einangrun í gólf og trétexplötur undir einangrun í gólfi. Skrúfur og vinkla. Og síðast en ekki síðst [sic] byggingarnefndar teiknisett sem inniheldur allar teikningar sem framvísa þarf til þess að fá byggingarleyfi.“

Stefnandi kveður að af ýmsum ástæðum hafi orðið tafir á samningaumleitan aðila. Með tölvupósti 2. janúar 2015 óskaði stefnandi eftir fundi með fyrirsvarsmanni stefnda og G-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, hjá RISS verkfræðistofu, til að ræða verð og verkfræðiteikningar af undirstöðunum. Í framhaldinu áttu stefnandi og fyrirsvarsmaður stefnda fund ásamt G-kk-þgf S-kk-þgf S-kk-þgf, á skrifstofu hans.

Með tölvupósti 17. febrúar 2015 sendi G-kk-nf S-kk-nf stefnanda teikningu til yfirlestrar, sem var merkt: „A101 Aðaluppdráttur.“ Fram kom í tölvupóstinum að síðan myndi hann fara í að klára lagnir og burðarþol. Tveimur dögum síðar staðfesti stefnandi að teikningin væri samkvæmt óskum hans.

Stefndi gerði stefnanda verðtilboð 2. mars 2015, að fjárhæð 7.850.000 krónur, þar sem eftirfarandi kom fram: „Tilboð þetta á við um Sky 100 frístundahús sem er bjálkahús og bjálkinn er 70mm með tvöfaldri nót. Húsinu fylgir frá framleiðanda allt viðarverk... Tilboðið miðast við að húsið seljist með aukafylgihlutum sem seljandi leggur til og eru sem hér segir: Þakpappi, þakjárn, þakkjölur, þakrennur og þaksaumur. Einangrun í loft og rakasperruplast yfir einangrun í lofti, panill í loft. Einangrun í milliloft og panill í milliloft. Nótuð og hefluð furu gólfklæðning og einangrun í gólf og trétexplötur undir einangrun í gólfi. Skrúfur og vinklar. Byggingarnefndarteiknisett.“

Í tölvupósti til stefnda 3. mars 2015 sagði stefnandi: „Ég geri ráð fyrir að tilboðið miðist við breytingar sem ég gerði í orginal teikningunni og sé í samræmi við aðaluppdráttinn reikningu [sic] nr. A101 sem B-kk-nf sendi okkur. Einnig að útihurðir og innanhússtiginn sé innifalið ásamt borðaklæðningu á þak, heilklæðningu, eins og kemur fram í byggingarlýsingunni teikningunni nr. A101.“ Stefndi svaraði stefnanda samdægurs með tölvupósti, þar sem segir: „Tilboðið gerir ráð fyrir þeim breytingum sem þú gerðir á orginalteikningunni og er í samræmi við síðustu teikningarnar sem B-kk-nf sendi þér til samþykktar og þú samþykktir. Byggingarnefndar teiknisettið inniheldur eftirfarandi teikningar: Afstöðumynd, byggingarlýsingu, skráningartöflu, útlit og grunnmynd. Útihurðir og innanhússtiginn eru með í tilboðinu og einnig er borðaklæðningin sem er heilklæðning innifalin í tilboðinu.“

Stefnandi greiddi helming kaupverðsins 17. mars 2015. Með tölvupósti 18. júní 2015 tilkynnti stefndi að framleiðandi hússins hefði lokið við framleiðslu og pökkun en beðið væri eftir gámum til að koma húsinu og fleiri húsum til Íslands. Tafir urðu á flutningi hússins og sömdu aðilar um að stefndi myndi geyma húsið til næsta sumars, 2016, og stefnandi fengi 325.000 króna afslátt af kaupverðinu. Stefnandi greiddi eftirstöðvar kaupverðsins 28. ágúst 2015.

Í júní 2016 var húsið afhent og stefnandi hófst handa við samsetningu þess. Stefnandi kveður að fljótlega hafi komið í ljós að teikningar vegna útfærslu á þaki hússins hafi skort og hafi stefnda verið tilkynnt þetta 28. júní 2016. Einnig hafi komið í ljós að stiga milli hæða hússins vantaði og einnig súlur. Þá hafi einnig komið í ljós að afhentir hefðu verið rangir „dregarar“ undir húsið og að framleiðslugalli hafi verið á gólfbitum efri hæðar. Einnig hafi handrið vantað á svalir hússins og þá hafi gluggahlerar ekki verið sömu gerðar og auglýsingar stefnda hefðu sýnt.

Stefnandi sendi stefnda og G-kk-þgf S-kk-þgf tölvupóst 8. júlí 2016, þar sem segir að byggingarfulltrúi Strandabyggðar, B-kk-nf K-kk-nf, hafi við úttekt gert athugasemdir við að ísettir strekkjarar (snittteinar) væru of grannir, 10 mm að þykkt, en hann vilji helst sjá 16 mm skrúfteina, a.m.k. 12 mm. Þá vilji hann sjá bindingu (strekkjara) á efri hluta stafna (í þakbita) a.m.k. niður undir gólfbita á efra gólfi en strekkjarar í útveggjum, 6 stk., bindi niður gólfbita í efra gólfi. Einnig vilji hann að heilklætt verði ofan á þakbita, sem einangrunin liggi á milli, sem liggi þvert á þaksperrur og þakpappi og þakjárn komi þar ofan á. Þá sagði stefnandi að ekki væri hægt að halda áfram framkvæmdum fyrr en búið væri að leysa úr þessu og verkið því stopp. Stefnandi óskaði eftir því að fundin yrði lausn á þessu sem allra fyrst því að mikið verk væri eftir til að ganga frá húsinu fyrir haustið og vetrarveður.

Í svari G-kk-ef S-kk-ef, með tölvupósti 11. júlí 2016, segir að það hafi verið einhver misskilningur hjá framleiðandanum en teinarnir væru teiknaðir 14 mm. Varðandi teina til að strekkja á göflum þá ætti ekki að þurfa þá nema að það hafi gleymst að koma fyrir teinum sem væru á teikningu. Varðandi heilklæðningu á þaki þá væri stefnanda frjálst að heilklæða eða lekta þakið að ofanverðu. Það þurfi ekki að heilklæða þakið vegna stífingar fyrir burðarvirkið þar sem þakið væri heilklætt undir einangrun.

Stefnandi kveður að í samráði við stefnda hafi verið ákveðið að halda áfram byggingu hússins en gera þær úrbætur sem þyrfti og halda skrá yfir þær ásamt því sem vantaði í húsið og fara yfir það þegar húsið yrði fullreist. Meðal annars hafi verið bætt úr skorti á strekkjurum í veggjum með því að bæta strekkjurum utan á húsið.

Með bréfi stefnanda til stefnda, dags. 8. desember 2016, var gerð krafa um afslátt að fjárhæð 1.500.000 krónur, auk lögfræðikostnaðar, að fjárhæð 70.680 krónur.

Stefnandi segir að eftir nokkurt þras hafi A-x-x, framleiðandi hússins, boðið fram 1.300 evrur sem skaðabætur fyrir þá þætti sem félagið hefði viðurkennt sök á. Skaðabætur skyldu þá greiddar fyrir milligöngu stefnda. Einnig hafi Arliten boðist til að senda einfaldan stiga en fyrirtækið hafi ekki getað framleitt stiga líkt og þann sem teikningar gerðu ráð fyrir. Stefndi hafi síðar boðið fram 300.000 króna peningagreiðslu. Stefnandi hafi hafnað þessum boðum og höfðað mál þetta.

Í stefnu málsins eru meintir gallar taldir upp í 12 liðum:

1. Dregarar undir gólf neðri hæðar hafi flestir verið of stuttir og ekki í samræmi við byggingarnefndarteikningar.

2. Stiga milli hæða hafi vantað.

3. Stoðir (súlur) sem halda áttu uppi gólfi efri hæðar við stigaop hafi vantað.

4. Göt fyrir snittteina/strekkjara innan í innri veggjum og snittteina/strekkjara vantaði og teinar sem fylgdu hafi verið of fáir og of grannir.

5. Þrír langsum gólfbitar eftir endilöngu húsinu og þrír þversum gólfbitar efri hæðar hafi verið of háir og langsum gólfburðarbitar efri hæðar hafi ekki nótast saman. Á öllum gólfburðarbitum að undanskildum þremur hafi staðið tappi á bjálkum upp úr gólfplani.

6. Svalahandrið hafi vantað.

7. Þaksperra og gólfburðarbiti efri hæðar hafi verið í vegi teiknaðrar leiðar reykrörs fyrir eldstæði/kamínu.

8. Nothæfar teikningar fyrir þak hafi vantað.

9. Heilklæðningu þaks undir pappa og þakjárn hafi vantað.

10. Sæti fyrir þaksperrur yfir stigaopi hafi vantað í veggi.

11. Gluggalokur (hlerar) hafi verið rangrar gerðar og ekki passað og gerekt í glugga að utanverðu hafi verið of há þannig að fullnægjandi skrúfufesta og þétting hafi ekki náðst.

12. Lista undir tjörutex í neðra gólfi hafi vantað.

Í þinghaldi 26. mars 2018 lagði stefnandi fram beiðni um dómkvaðningu matsmanns en af hálfu stefnda var matsbeiðninni mótmælt. Vegna ágreinings aðila um framlagða matsbeiðni var málið tekið til úrskurðar. Með úrskurði 25. apríl 2018 var fallist á að umbeðin matsbeiðni skyldi fara fram eins og í beiðninni greindi. Var A-kk-nf E-kk-nf, byggingarfræðingur og húsasmíðameistari, dómkvaddur sem matsmaður.

Fyrir liggur matsgerð A-kk-ef E-kk-ef, dags. 12. júlí 2018, þar sem kostnaður við úrbætur er áætlaður samtals 1.979.200 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Verður matsgerðin rakin síðar, eftir því sem ástæða er til.

Við aðalmeðferð málsins gaf skýrslu Á-kk-nf B-kk-nf S-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda. Þá komu fyrir dóm sem vitni A-kk-nf E-kk-nf, dómkvaddur matsmaður, B-kk-nf K-kk-nf, fyrrverandi byggingarfulltrúi Strandabyggðar, H-kk-nf J-kk-nf, húsasmíðameistari og byggingarstjóri, og G-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf byggingartæknifræðingur.

II.

Stefnandi byggir á því að stefndi, sem félag sem selur íslenskum neytendum vöru, beri ábyrgð á því að hin selda vara uppfylli bæði þær kröfur sem beinlínis sé lofað að hún uppfylli og þær kröfur sem neytendum á að vera óhætt að álykta að vara uppfylli. Þannig verði bjálkahús sem selt er á Íslandi að vera framleitt með slíkum hætti að þegar það hefur verið sett saman uppfylli það kröfur íslenskra byggingaryfirvalda. Stefnandi byggir á því að vara sú sem honum var afhent sé gölluð, bæði í skilningi laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og laga nr. 48/2008 um neytendakaup sem og almennra meginreglna samninga og kröfuréttar.

Stefnandi telur augljóst að vara sú sem stefndi afhenti honum hafi verið gölluð í skilningi laga nr. 48/2003 um neytendakaup. Óljóst sé hverjir gallanna eiga rót að rekja til mistaka stefnda og hverjir til mistaka A-x-x. Til að mynda hafi ekki verið upplýst hvort stefndi hafi sent Arliten samþykktar burðarþolsteikningar eða ekki og sé því óljóst hvort Arliten hafi framleitt vöruna í ósamræmi við mótteknar teikningar eða hvort Arliten hafi yfir höfuð verið kunnugt um tilvist þeirra. Stefnandi byggir hins vegar á því að það skipti ekki máli enda sé réttarsamband hans aðeins við stefnda. Að því marki sem A-x-x eigi sök á göllum þurfi stefndi einfaldlega að sækja sjálfstæða kröfu á það félag.

Stefnandi bendir á að umrætt hús hafi verið reist að Brúará í Kaldrananeshreppi, á þó nokkuð afskekktum stað. Vegna veðurfars á svæðinu séu aðeins 34 mánuðir af hverju ári sem mögulegt sé að nýta til húsbygginga. Sökum þessa hafi verið brugðist við flestum göllum með þeim hætti að þeir hafi verið skráðir og svo reynt að bæta úr þeim, að því leyti sem mögulegt hafi verið. Þetta hafi verið í samræmi við samtal stefnanda við stefnda þar sem stefnandi hafi verið beðinn um að halda skrá yfir galla og það sem kynni að vanta í húsið. Þá hafi þetta í raun verið eina leiðin til að koma í veg fyrir tjón, því hefði til að mynda verið krafist nýrrar afhendingar frá stefnda í stað hins gallaða hefði bygging hússins tafist þannig að ekki hefði verið hægt að gera það fokhelt fyrir veturinn.

Stefnandi byggir á því að gallar þeir sem húsið hafi verið haldið falli í raun í fjóra flokka. Í fyrsta lagi galla vegna vanefndra loforða stefnda um eiginleika, t.d. að stiga og handrið vantaði og gluggahlerar verið rangrar gerðar. Í öðru lagi gallar vegna ósamræmis við samþykktar byggingarnefndarteikningar, t.d. fjöldi og þykkt strekkjara. Í þriðja lagi gallar vegna þess að hlutir uppfylltu ekki kröfur byggingaryfirvalda, t.d. að heilklæðningu þaks skorti, og í fjórða lagi framleiðslugallar, t.d. varðandi gólfbita.

Sumir gallanna falli þó í fleiri en einn flokk og til að mynda falli flestir gallar í flokki 2 einnig undir flokk 3. Í öllum tilvikum sé hins vegar um að ræða atriði sem falli undir skilgreiningar 16. gr., sbr. 15. gr., laga um neytendakaup á galla, þá ýmist vegna a, b, c, d eða fliðar 15. gr. laganna.

Þá byggir stefnandi á því að hefði hann grunað að vara sú sem hann festi kaup á myndi vera haldin þeim göllum sem raun varð á hefði honum ekki dottið í hug að kaupa hana af stefnda. Í öllu falli hefði hann ekki greitt fyrir hana það verð sem raunin varð. Stefnandi telur að hann eigi rétt til afsláttar á grundvelli 31. gr. laga um neytendakaup sem ákvarðist sem sama hlutfall og hlutfallið milli verðgildis vörunnar í gölluðu og umsömdu ástandi á afhendingartíma. Stefnandi telur ljóst að gallar þeir sem voru á húsinu hafi verið slíkir að fráleitt væri að ætla að þeir rýri verðmæti vörunnar við afhendingu aðeins um þau 3,8% sem stefndi hafi boðist til að endurgreiða stefnanda. Stefnandi telur stefnukröfu vera hæfilegan afslátt, þ.e. 1.500.000 krónur, eða um 19,1%. Í stefnu málsins áskildi stefnandi sér rétt til að afla mats dómkvadds matsmanns til að fá mat á því hvað teljast megi hæfilegt.

Stefnandi telur að það sé á ábyrgð stefnda að veita viðskiptavinum sínum réttar upplýsingar og sjá til þess að afhent vara sé í samræmi við eðlilegar væntingar þeirra. Til að mynda sé það á ábyrgð stefnda að sjá til þess að réttar samþykktar teikningar séu sendar til framleiðanda vörunnar sem stefndi selur. Teikningar þær sem unnar hafi verið af verkfræðingi fyrir milligöngu stefnda hafi verið grundvöllur byggingarleyfis sem stefnandi hafi fengið. Stefnda hafi mátt vera þetta ljóst enda hafi stefndi fengið allar teikningar frá verkfræðingnum en stefndi hafi einnig tekið við greiðslu frá stefnanda fyrir vinnu verkfræðingsins. Stefndi hafi hins vegar haldið því fram að ábyrgð hans sé engin þar sem hann hafi sent stefnanda afrit framleiðsluteikninga Arliten áður en húsið var framleitt og stefnandi hafi engar athugasemdir gert við þær. Það sé því rétt að halda því til haga að teikningar þær hafi aðeins sýnt hvernig bjálkar hússins skyldu raðast en ekki hluti á borð við fjölda og staðsetningu strekkjara. Stefnanda hafi því verið með öllu ófært að sjá út frá þeim teikningum að húsið myndi verða haldið þeim göllum sem raunin varð. Þar að auki byggir stefnandi á því að stefndi, sem seljandi vöru á neytendamarkaði, sé sá sem hafi borið að ganga úr skugga um að framleiðsluteikningar samræmdust samþykktum byggingarnefndarteikningum.

III.

Í greinargerð stefnda kemur fram að hann telur að umfjöllun stefnanda í stefnu málsins um einstaka annmarka litist af því að ekki sé ljóst hvernig stefnandi telur þá vera galla í skilningi laga nr. 48/2008 um neytendakaup. Stefndi geti því ekki tekið til varna varðandi einstaka galla sem stefnandi telur að hafi verið til staðar við afhendingu.

Stefndi byggir á því að hann hafi afhent byggingarnefndarsett sem hafi verið nægjanlegt til útgáfu byggingarleyfis. Með því hafi stefndi uppfyllt skyldur sínar samkvæmt samningi aðila.

Stefndi hafnar fullyrðingum um að dregarar hafi ekki verið í samræmi við teikningar. Stefndi vísar til þess að stefnandi haldi því fram að afla hafi þurft annarra í þeirra stað. Stefnanda hafi þá verið í lófa lagið að skila þeim dregurum sem hafi að hans sögn verið ónothæfir og ekki í samræmi við teikningar en það hafi hann ekki gert. Kröfum vegna þessa sé hafnað sem ósönnuðum.

Stefndi kveðst hafa afhent efni í þak í samræmi við samning aðila. Stefnandi hafi ákveðið að breyta útfærslu á þakinu á eigin spýtur og stefndi geti enga ábyrgð borið á því. Sérstök ástæða sé til að árétta að burðarþolsteikningar hafi ekki fylgt með í tilboði stefnda. Samkvæmt teikningu G-kk-ef S-kk-ef af húsinu hafi tréásar átt að vera heilklæddir með borðaklæðningu. Þar sé átt við borðaklæðningu undir sperrum (panelklæðning) en sá munur sé á þessari klæðningu og venjulegum innanhússpanel að hann sé 28 mm þykkur en venjulegur innipanell sé 12 mm, þ.e. 3 mm þykkari en hin venjulega borðaklæðning (25 mm) sem notuð sé á heilklædd þök. Þannig hafi stefndi afhent borðaklæðningu í samræmi við samning aðila.

Stefndi hafnar kröfum vegna reykrörs. Stefndi telur að hann beri ekki ábyrgð á teikningum sem ekki hafi verið hluti af umsömdum teikningum. Þá kveðst stefndi hafna kröfum stefnanda sem tilkomnar séu vegna mistaka við uppsetningu hússins eða kröfum byggingarfulltrúa sem ekki eigi stoð í byggingarreglugerð eða lögum um mannvirki. Uppsetning hússins hafi ekki verið hluti af samningi aðila sem hafi kveðið á um afhendingu á efni í bjálkahús, ósamsettu í gámi. Stefndi hafi afhent byggingarnefndarteikningar sem hafi verið fullnægjandi til útgáfu byggingarleyfis og varan sem afhent var hafi samrýmst þeim teikningum með þeim undantekningum sem getið sé hér á eftir.

Stefndi kveðst hafa boðið stefnanda úrbætur með afhendingu á þeim hlutum sem hafi ekki fylgt en átt að fylgja. Allt frá fundi aðila í september 2016, sem haldinn hafi verið til sátta, hafi stefndi boðið afhendingu þeirra hluta sem ekki hafi fylgt með við afhendingu, þ.e. svalahandrið, stiga og gluggahlera í samræmi við teikningar.

Stefndi telur að samkvæmt 31. gr. laga um neytendakaup geti stefnandi ekki krafist afsláttar fyrr en látið hafi verið reyna á úrbætur eða nýja afhendingu eftir ákvæðum 29. og 30. gr. laganna. Afsláttur komi því ekki til greina er varðar atriði sem boðin hafi verið afhending á.

Þá hafnar stefndi því að það rýri verðgildi hússins að gluggahlerar séu einfaldir en ekki tvöfaldir eins og teikningar hússins sýni. Engu að síður hafi stefndi boðið afhendingu á gluggahlerum í samræmi við ljósmyndir af sams konar húsi sem sendar hafi verið stefnanda. Hvað varðar gerefti kringum glugga hafi verið boðnar bætur frá framleiðanda að fjárhæð 300 evrur eða sem samsvari um 38.000 krónum. Það sé í samræmi við áætlaðan kostnað stefnanda vegna þessa.

Viðurkennt sé að snittteinar hafi verið of grannir miðað við samþykktar teikningar af húsinu. Samkvæmt útlistun stefnanda sjálfs sé kostnaður vegna þessa 98.603 krónur.

Framleiðandi vörunnar hafi viðurkennt ábyrgð vegna þess að gólfbitar á efri hæð hafi verið of háir. Boðnar hafi verið bætur vegna þess að fjárhæð 1.000 evrur, eða sem samsvari um 125.000 krónum, en það sé umtalsvert hærri fjárhæð en kostnaður stefnanda vegna þessa liðar.

Samtals nemi kostnaður stefnanda vegna viðurkenndra liða um 262.000 krónum og taki varakrafa stefnda í greinargerð hans mið af því. Stefndi hafi umfram skyldu boðið stefnanda bætur auk afhendingar á hlutum sem vantaði. Stefndi hafi boðið stefnanda 300.000 krónur til sátta en hækkað boð sitt síðan í 500.000 krónur. Stefndi hafi þannig gert allt sitt til að reyna að leysa málið en stefnandi hafi hafnað boðum stefnda.

Krafa stefnda um málskostnað er byggð á XXI. kafla laga um meðferð einkamála. Stefndi vísar sérstaklega til aliðar 1. mgr. 131. gr. um kröfu sína um málskostnað. Stefndi hafi gengið eins langt og mögulegt sé í samræmi við réttmætar kröfur stefnanda. Stefndi hafi boðið úrbætur vegna hluta sem hafi vantað og bætur vegna annarra atriða og gott betur. Stefnandi hafi hins vegar ekki sýnt vilja til að ljúka málinu og höfðað þetta mál að ófyrirsynju. Stefndi eigi því rétt til að fá dæmdan málskostnað úr hendi gagnaðila hver svo sem úrslit málsins kunni að verða.

IV.

Eins og rakið hefur verið höfðaði stefnandi mál þetta þar sem hann telur vöru sem hann keypti af stefnda gallaða, bæði í skilningi laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og laga nr. 48/2008 um neytendakaup, sem og almennra meginreglna samninga og kröfuréttar. Um er að ræða ósamsett tveggja hæða bjálkahús. Stefnandi krefst afsláttar og var stefnufjárhæð málsins 1.500.000 krónur. Eftir að matsgerð dómkvadds matsmanns lá fyrir greiddi stefndi til stefnanda, hinn 14. ágúst 2018, 312.300 krónur, vegna liða 1, 3, 5, 10, 13 og að hluta 4. Ágreiningur var áfram um liði 2, 6 og 11 en stefndi afhenti þá hluti sem þar um ræðir hins vegar til stefnanda í júní 2019. Í þinghaldi 31. október 2019 lækkaði stefnandi því dómkröfur sínar í 582.700 krónur. Eftir stendur ágreiningur aðila um lið 4, 7 og 9.

Snittteinar sem fylgdu húsinu voru of grannir og of fáir og ekki í samræmi við burðarþolsteikningu af húsinu. Virðist húsið þannig ekki hafa verið framleitt í samræmi við burðarþolsteikningar en á því ber stefndi hallann. Þetta kom ekki í ljós fyrr en húsið var reist. Í fyrirliggjandi matsgerð dómkvadds matsmanns segir að erfitt sé að setja teina inn í burðarvirkið eftir á þegar húsið hefur verið reist og því ekki annað hægt í stöðunni en að útbúa festingar annaðhvort utan á veggjum eða innan á. Stefnandi ákvað að setja festingar á útveggi og eru þær lýti á húsinu en hægt er að draga úr lýtinu með því að fela festingar með áfellum eða listum úr sams konar efni og er í útveggjum hússins. Matsmaður metur kostnað við að setja strekkiteina, eins og gert var, ásamt kostnaði við að hylja teinana og festingar með timburáfellum, 210.000 krónur. Af hálfu stefnda hefur því verið haldið fram að það hefði verið hægt að bora jafnóðum fyrir teinum þegar húsið var reist, í stað þess að setja festingar á útveggi, en kostnaður við það hefði að mati dómsins ekki verið minni en við þá leið sem stefnandi fór. Er því fallist á 4. kröfulið stefnanda.

Hvað varðar lið 7 þá liggur fyrir í gögnum málsins að misræmi er á milli grunnmyndar 1. hæðar á burðarþolsteikningum og framleiðsluteikningum. Samkvæmt teikningu framleiðanda stendur gólfbiti í vegi þar sem gert er ráð fyrir kamínuröri. Á þessu verður stefndi að bera ábyrgð. Eins og fram kemur í fyrirliggjandi matsgerð hefði uppröðun gólfbita þurft að vera með öðrum hætti en gert var. Ekki er hægt að hliðra kamínunni til þar sem dyraop er báðum megin við hana. Þurfti því að setja beygju á rörið, bæði neðan og ofan við gólfið. Samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns er aukinn kostnaður við uppsetningu og frágang á reykröri vegna þessa 126.000 krónur. Er því fallist á að stefnda beri að greiða stefnanda þennan kostnað.

Stefnandi heldur því fram að heilklæðningu þaks undir pappa og þakjárn hafi vantað og krefst þess í lið 9 að stefndi greiði kostnað við efni í borðaklæðningu, 246.700 krónur. Á aðaluppdrætti, teikningu A101, segir að í þaki séu tréásar heilklæddir með borðaklæðningu, einangrun í þaki sé 100 mm steinullareinangrun. Um frágang og klæðningu segir: „Loft eru klædd að innan með panelklæðningu. Útveggir eru úr bjálka. Þak er klætt með þakpappa og 0,6 mm báru aluzink þakefni.“ Á burðarþolsteikningu, teikningu B101, segir hins vegar í skýringum: „Ásar í þaki eru 64c164. Heilklætt með 27x112 borðum.“ Burðarþolsteikningin er sérteikning sem gengur framar aðaluppdrætti og er klæðningin sem fylgdi frá stefnda í samræmi við burðarþolsteikninguna, en um er að ræða heilklæðningu undir einangrun. Burðarþolsteikningar voru ekki innifaldar í tilboði stefnda, heldur kom það í hlut stefnanda að láta gera þær, en hann fékk til þess sama aðila og hafði gert „byggingarnefndarteiknisettið“ frá stefnda. Breyting á útfærslu þaksins, að hafa heilklæðningu einnig ofan á einangrun, var því á ábyrgð og kostnað stefnanda. Klæðningin frá stefnda sem er undir einangrun er 28 mm og því þykkari en venjulegur panell og stífing næg fyrir burðarvirkið og er ekkert því til fyrirstöðu að setja þakjárnið á lektur. Er því ekki fallist á þennan kröfulið stefnanda.

Samkvæmt framansögðu ber að dæma stefnda til að greiða stefnanda 336.000 krónur. Stefndi hefur auk þess þegar greitt stefnanda undir rekstri málsins, hinn 14. ágúst 2018, 312.300 krónur. Þá hefur stefndi afhent stefnanda undir rekstri málsins ýmsa muni sem vantaði. Er ekki fallist á að um viðtökudrátt hafi verið að ræða hjá stefnanda, eins og haldið hefur verið fram af hálfu stefnda. Dráttarvextir skulu reiknast eins og greinir í dómsorði.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber stefnda að greiða stefnanda málskostnað. Samkvæmt málskostnaðaryfirliti stefnanda nemur útlagður kostnaður hans við matsgerð 531.712 krónum. Þá eru samkvæmt yfirlitinu vinnustundir lögmanns stefnanda 92,50 stundir, en vinnustundir lögmanns stefnda eru hins vegar 35,58 vinnustundir. Að þessu virtu og með hliðsjón af niðurstöðu málsins og því að mál þetta hefur tekið langan tíma, m.a. vegna frávísunarkröfu stefnda og ágreinings stefnda um matsbeiðni stefnanda, er málskostnaður hæfilega ákveðinn 2.500.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari , sem dómsformaður, ásamt meðdómsmönnunum Þ-kk-þgf D-kk-þgf héraðsdómara og H-kk-þgf S-kk-þgf, byggingartæknifræðingi og húsasmíðameistara.

Dómsorð:

Stefndi, Völundarhús ehf., greiði stefnanda, L-kk-þgf J-kk-þgf J-kk-þgf, 336.000 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.500.000 krónum frá 8. janúar 2017 til 14. ágúst 2018 en af 336.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda í málskostnað 2.500.000 krónur.

S-kvk-nf B-kvk-nf

Þ-kk-nf D-kk-nf

H-kk-nf S-kk-nf ágreinings stefnda um matsbeiðni stefnanda, er málskostnaður hæfilega ákveðinn 2.500.000 krónur.

Dóm þennan kveður upp S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari , sem dómsformaður, ásamt meðdómsmönnunum Þ-kk-þgf D-kk-þgf héraðsdómara og H-kk-þgf S-kk-þgf, byggingartæknifræðingi og húsasmíðameistara.

Dómsorð:

Stefndi, Völundarhús ehf., greiði stefnanda, L-kk-þgf J-kk-þgf J-kk-þgf, 336.000 krónur ásamt dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.500.000 krónum frá 8. janúar 2017 til 14. ágúst 2018 en af 336.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda í málskostnað 2.500.000 krónur.

S-kvk-nf B-kvk-nf

Þ-kk-nf D-kk-nf

H-kk-nf S-kk-nf