S-28/2017

Mál þetta, sem dómtekið var 14. nóvember sl., höfðaði héraðssaksóknari með ákæru 17. janúar 2017 á hendur ákærða, X, kt. [...], [...], [...];

„fyrir neðangreind hegningarlagbrot gegn þáverandi eiginkonu sinni, Y, á árinu 2015, sem hér greinir:

A

Brot framin sunnudaginn 22. febrúar á heimili ákærða að [...] í [...]:

Kynferðisleg áreitni, með því að hafa girt buxur Y niður um hana, rifið af henni nærbuxur og bol í anddyri íbúðarinnar og strokið ber kynfæri hennar.

Telst þetta varða við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Líkamsárás og hótanir, með því að hafa í eldhúsi íbúðarinnar slegið Y þrisvar sinnum með flötum lófa í andlitið. Nokkru síðar, eða eftir atvik sem lýst er í ákærulið 3, með því að hafa sparkað þrisvar sinnum í bak Y þar sem hún lá í rúmi í svefnherbergi og hert peysu sem Y klæddist að hálsi hennar og loks með því að hafa ýtt Y á skáp í svefnherberginu og hótað að brjóta á henni andlitið. Af þessu öllu hlaut Y mar á nefbrodd, mar yfir vinstra kinnbeini, tvær rákir þvert yfir kinn með punktblæðingum, margúl yfir vinstra kjálkabarði og undir kjálkabarð neðan eyra, eymsli og bólgu yfir hægra kjálkabarði, 3,5 cm langa húðrispu hægra megin á hálsi, roða og eymsli yfir alla vinstri öxl og marblett þar, marbletti hér og hvar á innanverðum vinstri framhandlegg og úlnlið og eymsli og þykkildi undir húð til vinstri yfir mjaðmakambi.

Telst þetta varða við 217. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga.

Nauðgun með því að hafa með hótun og ólögmætri nauðung þvingað Y til að hafa við sig munnmök í svefnherbergi íbúðarinnar með því að hóta því að hafa að öðrum kosti við hana endaþarmsmök auk þess sem Y þorði ekki öðru en að láta að vilja ákærða vegna þess ofbeldis sem hann hafði beitt hana stuttu áður.

Telst þetta varða við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga.

Stórfelldar ærumeiðingar, með því að hafa með þeirri háttsemi sem lýst er í ákæruliðum 1-3, og með því að hafa hrækt á Y þar sem hún lá í rúmi í svefnherbergi, ítrekað móðgað og smánað Y.

Telst þetta varða við 233. gr. b almennra hegningarlaga.

B

Ólögmæta nauðung, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 26. apríl, utandyra við [...] í [...], tekið utan um Y, lyft henni upp, sett hana inn í bifreið sem hann hafði til umráða og reynt að loka bílhurðinni en Y náði að koma í veg fyrir það með því að setja fót sinn fyrir hurðina.

Telst þetta varða við 1. mgr. 225. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu Y, kt. [...], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 2.000.000, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. febrúar 2015 þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfu en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Með ákæru 31. janúar 2017 höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu sakamál, sem fékk málsnúmerið S-44/2017 hér fyrir dómi, gegn ákærða;

„fyrir eftirgreind hegningarlagabrot:

I

Líkamsárás, með því að hafa sunnudaginn 5. júlí 2015 veist að þáverandi eiginkonu sinni Y fyrir utan [...] í [...], hrint henni þannig að hún féll á jörðina, gripið í kjálka hennar og kreist, hrækt framan í hana, tekið í hægri handlegg hennar og snúið upp á handlegginn, rifið í jakka hennar og síðan þrýst Y upp að vegg og tekið hana kverkataki, allt með þeim afleiðingum að Y hlaut mar á kinnum og á hægri framhandlegg.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II

Húsbrot og líkamsárás, með því að hafa laugardaginn 12. september 2015 við [...] á [...], veist að þáverandi eiginkonu sinni Y, hrækt framan í hana og slegið hana með flötum lófa í andlitið, ruðst síðan í heimildarleysi inn í íbúð A kt. [...], að [...] og veist þar að Y, kastað henni inn á baðherbergi þannig að höfuð hennar lenti á baðherbergisinnréttingunni, kastað Y síðan í rúmið og slegið hana á hnakkann, allt með þeim afleiðingum að Y hlaut kúlu á hnakka vinstra megin, mar á vinstri hlið andlits, roðaflekki yfir herðum, nokkra marbletti á hægri upphandlegg og mar inn í lófa á hægri hendi.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

Þá gerir Þ-kvk-nf B-kvk-nf, hrl., fyrir hönd Y, kt. [...], vegna ákærukafla I, kröfu um að ákærða verði gert að greiða brotaþola miskabætur að fjárhæð kr. 600.000.- auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. júlí 2015 þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfu þessarar en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess einnig krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

Þá gerir Þ-kvk-nf B-kvk-nf, hrl., fyrir hönd Y, kt. [...], vegna ákærukafla II, kröfu um að ákærða verði gert að greiða brotaþola miskabætur að fjárhæð kr. 1.000.000,- auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. september 2015 þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfu þessarar en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess einnig krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Málin tvö voru þingfest 9. mars sl. og var mál nr. S-44/2017 sameinað máli þessu.

Kröfur ákærða:

Í málinu krefst ákærði þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum ákæruliðum nema ákærulið II í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 31. janúar 2017. Hvað varðar brot samkvæmt þeim lið ákæru krefst ákærði vægustu refsingar sem lög leyfa. Hvað bótakröfur varðar krefst ákærði þess aðallega að kröfunum verði vísað frá dómi en til vara krefst hann sýknu af kröfunum.

1

Málsatvik 22. febrúar 2015, ákæruliðir A.1-A.4, ákæra útgefin 17. janúar 2017:

Hinn 22. febrúar 2015, kl. 12:40, barst tilkynning til Fjarskiptamiðstöðvar ríkislögreglustjórans um heimilisofbeldi að [...] í [...]. Kom fram í tilkynningunni að ákærði væri að beita brotaþola, Y, ofbeldi og hótunum og fengi hún ekki að yfirgefa heimilið. Fór lögregla þegar á vettvang. Þegar þangað kom hitti lögregla foreldra brotaþola fyrir utan húsið. Er lögregla fór að útidyrum íbúðar ákærða opnaði hann dyrnar. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að ákærði hafi hleypt lögreglu inn í íbúðina en hann hins vegar ekki viljað hleypa foreldrum brotaþola inn. Í skýrslunni er enn fremur bókað að brotaþoli hafi verið í forstofu íbúðarinnar og að í íbúðinni hafi einnig verið þrjú börn hennar og ákærða. Þá kemur fram í skýrslunni að ekki hafi verið merki um átök í íbúðinni. Um ástand ákærða kemur þar fram að hann hafi sjáanlega verið órólegur en hins vegar litið út fyrir að vera allsgáður. Ástandi brotaþola er þar lýst svo að hún hafi verið rólegri en ákærði en hún virst vera grátbólgin. Eftir að hafa rætt við aðila á vettvangi tók lögregla ákvörðun um að handtaka ákærða og var hann í kjölfarið vistaður í fangaklefa.

Í viðræðum við lögreglu á vettvangi bar brotaþoli ákærða þeim sökum að hann hefði gengið í skrokk á henni. Í frumskýrslu lögreglu er að finna lýsingu brotaþola á ofbeldi sem hún kvað ákærða hafa beitt hana. Brotaþoli lýsti því meðal annars að þegar hún hefði komið inn í íbúðina hefði ákærði rifið hana úr fötunum, blússu og nærbuxum. Þá hefði hann stungið puttunum upp í leggöng á brotaþola. Brotaþoli sagði ákærða einnig hafa slegið hana utan undir, kreist á henni andlitið, hrækt á hana og sparkað í bakið á henni. Í frumskýrslu lögreglu er meðal annars vikið að ofbeldi sem brotaþoli sagðist hafa sætt inni í svefnherbergi í íbúðinni. Í þeirri lýsingu eru munnmök ekki nefnd.

Fram kom við rannsókn lögreglu að ákærði og brotaþoli hefðu gengið í hjúskap árið 2008 og hefði samband þeirra staðið í 17 ár. Eiga þau þrjú börn saman. Þegar atvik máls gerðust 22. febrúar 2015 var brotaþoli búin að sækja um skilnað frá ákærða og hafði hún flutt út af heimilinu út á [...] vegna sambandsslitanna. Er umrædd atvik gerðust var brotaþoli hins vegar búin að dveljast að [...] í tvær vikur vegna veikinda yngsta barns hennar og ákærða.

Undir rannsókn málsins var í tvígang tekin skýrsla af brotaþola vegna umræddra atvika, eða 22. og 25. febrúar 2015. Viku síðar var skýrsla tekin af ákærða. Þá var vettvangur að [...] í [...] rannsakaður og hald lagt á fatnað, bol og nærbuxur í eigu brotaþola. Einnig var haldlagður hnífur sem brotaþoli vísaði til í framburði sínum.

Eftir að hafa rætt við lögreglu á vettvangi fór brotaþoli á neyðarmóttöku vegna kynferðisofbeldis á bráðamóttöku Landspítalans í Fossvogi. Þar ljósmyndaði starfsmaður neyðarmóttöku áverka brotaþola og liggja þær ljósmyndir frammi í málinu. Jafnframt liggur frammi skýrsla um læknisfræðilega skoðun á brotaþola, dagsett 22. febrúar 2015, sem unnin var af B lækni. Að skoðuninni kom einnig C hjúkrunarfræðingur. Í skýrslunni er eftir brotaþola haft um atvik að hún hefði farið ein út og hitt mann sem hún hefði farið með heim. Nefndi brotaþoli í þessu sambandi að hún stæði í skilnaði. Brotaþoli hefði síðan komið á heimili sitt um kl. 05:00 um nóttina og þar hefði ákærði („eiginmaður hennar“) tekið á móti henni með barsmíðum, niðurlægjandi tali og hótunum. Hann hefði slegið brotaþola í andlit, meðal annars með lófa tvívegis á vinstri kinn og á hægri vanga, haldið henni og rifið utan af henni fötin og troðið fingrum upp í leggöng. Ákærði hefði einnig tekið þéttingsfast um peysu sem brotaþoli var í og hert að hálsi hennar. Hann hefði jafnframt sparkað í bak brotaþola og hrækt í andlit hennar. Brotaþoli hefði einu sinni slegið ákærða og sparkað í hann í byrjun þessarar atburðarásar. Mikið hefði verið um niðurlægjandi tal og hótanir allan tímann. Þá hefði brotaþoli verið þvinguð til að velja á milli þess að láta ríða sér í rass eða totta ákærða, sem hún hefði látið sig hafa. Ákærði hefði klárað og fengið sáðlát. Móðir brotaþola hefði síðan hringt sem leitt hefði til þess að móðirin kallaði til lögreglu. Þegar ákærði hefði gert sér grein fyrir því hefði hann þrýst brotaþola þéttingsfast upp að skáp og þrýst lófa fast yfir munn hennar.

Í skýrslunni er brotaþoli sögð hafa verið róleg og yfirveguð við skoðun og skýrt skilmerkilega frá atvikum. Brotaþoli hafi ekki orðið tvísaga og hafi verið samkvæm sjálfri sér. Hún hafi verið aðeins annars hugar, setið í hnipri og að henni sótt hrollur. Um áverka brotaþola segir að brotaþoli hafi við skoðun verið með mar á nefbroddi, mar yfir vinstra kinnbeini, tvær rákir þvert yfir vinstri kinn, um það bil 3 cm með punktblæðingu, margúl yfir vinstra kjálkabarði miðju og undir kjálkabarði neðan eyra, roða á svæði neðan vinstra kjálkabarðs og eymsli við þreifingu á öllum þessum stöðum. Á hægri vanga hafi brotaþoli verið með eymsli og bólgu yfir kjálkalið og sárt hafi verið að opna munn að fullu. Á hálsi hafi brotaþoli verið með nýlega langa línu, roða og að hluta húðrispu um 3,5 cm hægra megin á hálsi. Roði og eymsli hafi verið yfir allri vinstri öxl hennar og þar hafi verið marblettur, um það bil 2x2 cm að stærð. Marblettir hafi verið hér og þar innanvert á vinstri upphandlegg og í olnbogabót, flestir um 1,5x1 cm eða 2x1 cm að stærð. Innanvert á vinstri framhandlegg og um úlnlið hafi verið nýlegir marblettir, ílangur um úlnlið um það bil 3-4 cm og einn 2x2 cm að stærð rétt ofan við og svo tveir minni 1x1 cm að stærð.

Í niðurlagi skýrslu læknisins er síðan að finna svohljóðandi samantekt: „Kona sem kemur í fylgd lögreglu eftir ofbeldi sem hún varð fyrir af eiginmanni. Barsmíðar og kverkatak með flík og fingur settir í leggöng. Hótanir og niðrandi tal. Þvinguð til kynmaka. Lét sig hafa þetta og veitti aðeins mótspyrnu í byrjun. Teknar myndir af áverkum og teiknaðir og að auki tók lögregla rifin föt. Tekin sýni úr munni og af andliti til DNA rannsóknar. Engir áverkar á kynfærum. Áverkar geta vel komið heim og saman við lýsingu bþ. Gefur skýra sögu og er sjálfri sér samkvæm en miður sín.“

B læknir kom fyrir dóm og staðfesti og skýrði skýrslu sína. Vitnið sagðist lítið muna eftir skoðun brotaþola sem fram hefði farið 22. febrúar 2015. Það sem vitnið myndi eftir væru tveir áverkar. Annars vegar hefði brotaþoli átt erfitt með að opna munninn vegna áverka yfir kjálka, hægra megin, yfir kjálkalið beint fyrir framan eyrað. Hins vegar hefði brotaþoli verið með rák á hálsi.

Aðspurt sagði vitnið áverka sem sjá mætti á framlögðum ljósmyndum, og væru á kinn brotaþola, vel geta samrýmist því að brotaþoli hefði verið slegin utan undir með flötum lófa. Af áverkunum kvað vitnið ekki unnt að ráða hvort um eitt högg eða fleiri hefði verið að ráða. Áðurnefnd eymsli hægra megin í kjálka sagði vitnið hins vegar ekki geta skýrst af slíku höggi. Vitnið teldi að til þess þyrfti meira högg.

Rák á hálsi brotaþola, sem sjá megi á framlögðum ljósmyndum, sagði vitnið geta skýrst af því að eitthvað hafi nuddast við hálsinn eða lagst þétt að honum. Áverka sem þessa mætti til dæmis sjá þegar flíkur, festar, men eða eitthvað slíkt væri hert að hálsi eða hafi nuddast upp við hann. Kjálkaliðinn sagði vitnið vera ofar og fyrrnefnd eymsli á kjálka gætu því ekki skýrst af slíku taki.

Um áverka brotaþola bar vitnið einnig að þeir hefðu verið á fleiri en einni hlið. Þeir hefðu verið á framanverðum líkamanum, handleggjum, baki og andliti. Kvað vitnið aðspurt mjög erfitt að sjá fyrir sér hvers kyns fall það væri sem myndi leiða til áverka sem þessara.

Þá liggur frammi í málinu móttökuskýrsla hjúkrunarfræðings frá 22. febrúar 2015, sem rituð er af áðurnefndri C hjúkrunarfræðingi. Skýrslan hefur meðal annars að geyma svohljóðandi samantekt: „Kemur eftir kynferðislegt ofbeldi og barsmíðar frá eiginmanni sem hún stendur í skilnaði við. Hann hafði verið í vinnunni í nótt og fór hún út að skemmta sér hitti mann sem hún fór heim með og þegar hún kom aftur heim kl. 05 í morgun tók hann á móti henni með ljótum orðum sló hana í andlit og víða og líkama einnig sparkaði í þolanda. Byrjaði kl. 05 í morgun og hélt áfram fram eftir morgni með hléum. Móðir þolanda hringdi síðan í morgun í hana og þegar hún sagði henni hvað væri að gerast hringdi móðir hennar í lögreglu sem fylgdi henni hingað. [---] Við komu eru hún með marbletti víða um líkamann og roða í andliti.“ C kom fyrir dóm og staðfesti skýrsluna og aðkomu sína að réttarlæknisfræðilegri skoðun brotaþola.

Að endingu skal hér getið skýrslu D sálfræðings, sem er dagsett 7. mars 2017, og geymir samantekt sálfræðingsins á meðferð brotaþola og niðurstöðum 28 viðtala sem hún átti við brotaþola. Í skýrslunni segir meðal annars að sálræn einkenni brotaþola við upphaf viðtala hafi verið í samræmi við einkenni sem séu vel þekkt hjá fólki sem upplifað hafi alvarleg áföll, eins og nauðgun, líkamsárás, stórslys og hamfarir. Við upphaf viðtala hafi brotaþoli verið greind með áfallastreituröskun. Áleitnar endurminningar hafi varðað það ofbeldi sem brotaþoli sagði ákærða hafa beitt í febrúar 2015, bæði þegar hann tvívegis þrengdi að hálsi hennar og einnig kynferðislegt ofbeldi sem muni hafa átt sér stað sömu nótt. Þá kemur fram í skýrslunni að dómsmál þetta hafi haft slæm áhrif á sálræna líðan brotaþola og einnig hafi hún farið að finna fyrir líkamlegum verkjum sem erfitt hafi verið að útskýra. Í niðurlagi skýrslunnar segir síðan svo: „Þrátt fyrir að líðan brotaþola sé nú töluvert betri en við upphaf meðferðar er ýmislegt óunnið og er það mat undirritaðrar að mikilvægt sé fyrir hana að halda áfram sálfræðimeðferð þar sem áfram væri áhersla á að hjálpa henni að takast á við viðvarandi kvíða og depurð, ásamt því að vinna með sjálfsmynd hennar.“

Málsatvik 26. apríl 2015, ákæruliður B.5, ákæra útgefin 17. janúar 2017:

Í frumskýrslu lögreglu, dagsettri 2. janúar 2017, segir að 26. apríl 2015, kl. 00:40, hafi Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra borist ósk um aðstoð að [...] í [...]. Í tilkynningunni hafi komið fram að ákærði væri þar að veitast að brotaþola. Fram kemur í skýrslu lögreglu að tilkynnandi hafi verið systir brotaþola, sem sjálf hafi ekki verið stödd á vettvangi, en að hún hefði fengið upplýsingar um atvik frá konu sem þar var stödd, E.

Þegar lögregla kom á vettvang var ákærði ekki þar. Brotaþoli hittist hins vegar þar fyrir. Í frumskýrslu lögreglu er haft eftir brotaþola að ákærði hefði birst óvænt og reynt að troða henni inn í bifreið sína. Það hefði honum ekki tekist. Við svo búið hefði ákærði farið af vettvangi. Áður hefði hann hótað að stinga mann sem brotaþoli hefði verið komin til að hitta. Í skýrslunni er enn fremur haft eftir brotaþola að ákærði hefði ekki meitt hana.

Í málinu liggur frammi dagbókarfærsla lögreglu frá 26. apríl 2015 þar sem meðal annars kemur fram að beiðni um aðstoð hafi borist lögreglu kl. 00:40, svo sem fyrr var getið, og að rætt hafi verið við brotaþola á vettvangi kl. 01:22.

Skýrsla var tekin af brotaþola vegna þessa atviks 16. september 2015. Við skýrslugjöfina bar brotaþoli að ákærði hefði tekið utan um hana, lyft henni upp og sett hana inn í bíl sinn. Ákærði hefði ekki náð að loka bílhurðinni þar sem brotaþoli hefði sett fót fyrir. Þegar ákærði hefði orðið þess var að búið var að kalla til lögreglu hefði hann hleypt brotaþola út úr bílnum. Um mögulega áverka er haft eftir brotaþola að hún hefði „... kannski (verið) með einhverja marbletti eftir þetta en ekkert sem ég þurfti að fara á slysadeild útaf.“

Í þágu rannsóknarinnar var tekin símaskýrsla af vitninu E. Í þeirri skýrslu er meðal annars eftir henni haft að ákærði hefði tekið brotaþola með valdi. Brotaþoli hefði gert ítrekaðar tilraunir til þess að komast frá ákærða. Hann hefði ekki náð að loka bílhurðinni þar sem hún hefði sparkað frá sér. Í skýrslunni er einnig haft eftir brotaþola að ákærði hafi hrækt á hana og kallað hana öllum illum nöfnum.

Þegar skýrsla var tekin af ákærða 17. september 2015, meðal annars vegna þessa atviks, var um það bókað eftir honum: „Ég man ekki eftir þessari dagsetningu og þá ekki þessum atburði.“

Málsatvik 5. júlí 2015, ákæruliður I, ákæra útgefin 31. janúar 2017:

Þegar brotþoli gaf skýrslu hjá lögreglu 16. september 2015 samkvæmt áðursögðu bar hún einnig um atvik er hún sagði hafa gerst 5. júlí það ár. Mun brotaþoli hafa tilkynnt atvikið til lögreglu samdægurs. Í skýrslu sinni 16. september 2015 bar brotaþoli að aðfaranótt 5. júlí 2015 hefði hún gist heima hjá vini sínum, F að [...] í [...]. Þegar þau hefðu komið út úr húsinu morguninn eftir hefði ákærði komið hlaupandi að brotaþola og hrint henni í jörðina. Ákærði hefði í kjölfarið tekið utan um kjálka brotaþola og kreist. Hann hefði síðan hrækt framan í hana. Þegar brotaþoli hefði borið hendurnar fyrir sig hefði ákærði tekið í hægri handlegg hennar og snúið upp á hann. Við það hefði brotaþoli fallið á hnén. Ákærði hefði einnig rifið í jakka brotaþola, þrýst henni upp að vegg ásamt því að taka hana kverkataki. Brotaþoli leitaði ekki á slysadeild eftir þetta atvik en kvaðst hafa verið marin á kinnum og hægri framhandlegg eftir tök ákærða.

Þegar skýrsla var tekin af ákærða 17. september 2015, meðal annars vegna þessa atviks, var í upphafi um það bókað eftir ákærða: „Ég veit bara ekkert um hvað hún er að tala þarna, hvað á að hafa átt sér stað.“ Eftir að ákærða hafði verið kynntur framburður brotaþola var eftir honum bókað: „Ég hef ekki veist að þessari konu. Ég man allavega ekki eftir þessu.“

Við rannsókn lögreglu var ekki tekin skýrsla af vitninu F.

Málsatvik 12. september 2015, ákæruliður II, ákæra útgefin 31. janúar 2017:

Ákærði kom fyrir dóm 28. mars 2017 og játaði sakargiftir samkvæmt ákærulið II í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 31. janúar 2017. Í ljósi þeirrar afstöðu ákærða er óþarft að rekja málsatvik samkvæmt ákæruliðnum frekar en gert er í ákærunni.

2

A

Ákærði kom fyrir dóm við þingfestingu málsins 9. mars 2017 og neitaði sök. Þá hafnaði hann bótakröfum brotaþola. Við fyrirtöku málsins 28. sama mánaðar breytti ákærði afstöðu sinni til sakargifta með þeim hætti að hann játaði sök samkvæmt ákærulið II í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 31. janúar 2017. Við aðalmeðferð málsins lýsti ákærði því yfir að þessi afstaða hans til sakargifta væri óbreytt.

Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins greindi ákærði annars svo frá að aðfaranótt 22. febrúar 2015 hefði hann verið í vinnu. Fyrr um kvöldið, um kvöldmatarleytið, hefði brotaþoli farið í útskriftarveislu en ákærði orðið eftir með börnum þeirra. Er atvik þessi gerðust kvað ákærði þau brotaþola hafa búið saman á heimili hans að [...] í [...]. Fyrirhugað hefði verið að brotaþoli kæmi heim að veislunni lokinni og yrði heima. Hún hefði hins vegar farið út aftur. Ákærði hefði síðan sjálfur farið út til vinnu síðar um kvöldið.

Um nóttina hefði ákærði komið heim. Áður hefði hann haft af því spurnir að brotaþoli hefði farið heim með öðrum manni. Það hefði honum sárnað og hann orðið vonsvikinn. Brotaþoli hefði síðan komið heim með leigubíl. Hún hefði ekki verið með peninga fyrir bílnum og hún því beðið ákærða um að greiða fyrir aksturinn. Ákærði hefði áður spurt brotaþola að því hvort hann mætti vita hvert leigubílinn hefði sótt hana og hún svarað því játandi. Ákærði hefði síðan farið út, greitt fyrir aksturinn og rætt stuttlega við leigubílstjórann. Hjá bílstjóranum hefði komið fram að hann hefði sótt brotaþola í bæinn.

Þegar ákærði kom inn aftur hefðu hann og brotaþoli farið að rífast. Ákærði hefði borið það á brotaþola, sem honum höfðu borist spurnir af samkvæmt áðursögðu, að hún hefði farið heim með öðrum manni. Brotaþoli hefði neitað því. Þau hefðu rifist og meðan á þeim orðaskiptum stóð hefðu þau meðal annars farið út að reykja. Þegar þau komu inn aftur hefðu þau haldið áfram að deila og brotaþoli sparkað í klof ákærða sem fallið hefði við, enda sársaukafullt að fá spark í klofið. Enn hefðu þau rifist og brotaþoli ekkert viljað kannast við að hafa farið heim með öðrum manni. Brotaþoli hefði síðan slegið ákærða utan undir og hefði ákærði slegið hana til baka með opnum lófa. Við þetta hefði þeim báðum verið brugðið, þau farið í sundur og hætt að rífast. Taldi ákærði að hann hefði á þessum tímapunkti aftur farið út að reykja. Brotaþoli hefði gert slíkt hið sama og úti hefðu þau farið að ræða saman aftur.

Þegar ákærði og brotaþoli komu aftur inn í íbúðina hefði brotaþoli farið inn á bað og í náttföt. Þau hefðu síðan sest inn í eldhús þar sem þau hefðu haldið áfram að tala saman og rífast. Að endingu hefði brotaþoli viðurkennt að hafa farið heim með manni, en neitað að nokkuð hefði gerst þeirra á milli. Þegar komið var fram undir morgun hefðu þau bæði verið orðin þreytt. Yngsta barn þeirra, þá tveggja ára gamalt, hefði síðan vaknað og ákærði farið inn í herbergi til þess að reyna að koma því aftur í svefn. Eftir um það bil 15-20 mínútur hefði barnið náð að dotta og ákærði þá farið fram. Brotaþoli hefði þá setið í sófanum í stofunni og ákærði farið til hennar og þau rætt saman. Barnið hefði síðan vaknað aftur og ákærði farið og sótt það. Brotaþoli hefði þá fært sig inn í rúm. Ákærði kvaðst hafa verið einn frammi með barnið í stuttan tíma, um 20-30 mínútur. Hann hefði síðan vakið elsta barnið og beðið það um að hugsa um það yngsta á meðan ákærði myndi leggja sig. Ákærði hefði síðan farið upp í rúm til brotaþola. Í kjölfarið hefðu þau bæði sofnað.

Skömmu síðar, mögulega um einni klukkustundu síðar, kvaðst ákærði hafa vaknað og farið að eiga við sjálfan sig. Brotaþoli hefði þá einnig vaknað og spurt ákærða að því hvað hann væri að gera. Ákærði kvaðst hafa svarað og innt brotaþola eftir því hvort hún væri þessu mótfallin, sem hún hefði ekki sagst vera. Ákærði hefði þá boðið brotaþola að taka þátt. Þar sem brotaþoli hefði verið á blæðingum hefði ákærði ekki viljað stunda hefðbundin mök og hann því nefnt munnmök eða mök í endaþarm. Brotaþoli hefði ekki sett neitt út á það og „gengið til verks“ og haft munnmök við ákærða, líkt og ákærði sagði hana hafa gert kvöldið áður að eigin frumkvæði. Kvað ákærði brotaþola ekki á nokkurn hátt, hvorki með orðum né látbragði, hafa gefið til kynna að hún væri mótfallin munnmökunum. Að þeim loknum hefðu þau bæði farið á fætur og farið fram. Öll börnin hefðu þá verið vöknuð.

Stuttu síðar, mögulega 1-1½ klukkustundu síðar, hefðu þau ákveðið að leggja sig aftur, enda lítið verið búin að sofa. Þegar í rúmið var komið hefðu þau legið og rætt saman um í hvaða stöðu þau væru eiginlega komin. Ákærði kvaðst síðan hafa flett manninum, sem brotaþoli hefði áður viðurkennt að hafa farið heim með um nóttina, upp á Facebook og þá séð að hann og brotaþoli voru þar orðin vinir. Ákærði hefði spurt brotaþola hvort til stæði að þannig yrði það áfram og brotaþoli ekki sagst geta lokað á manninn. Ákærði sagðist hafa tjáð brotaþola þá skoðun sína að hann teldi ekki eðlilegt í ljósi aðstæðna að hún væri með þennan mann sem vin á Facebook. Brotaþoli hefði neitað að taka manninn út. Ákærði hefði krafist þess að hún lokaði á manninn en brotaþoli enn neitað. Um þetta hefðu þau rifist um stund sem endað hefði með því að brotaþoli hefði staðið upp. Það hefði ákærði einnig gert. Sími brotaþola hefði þá hringt og hún svarað. Því símtali hefði lokið með því að brotaþoli sagði við viðmælanda sinn að hún myndi hringja til baka. Eftir símtalið hefðu þau haldið áfram að þrefa og ákærði síðan hrækt á brotaþola og sagt henni að honum biði við henni vegna þessarar ómerkilegu framkomu. Síminn hefði þá aftur hringt og brotaþoli þá sagt: „Já, já, það er bara allt í háaloft hér.“ Ákærði hefði síðan heyrt brotaþola segja: „Já ókey, er lögreglan á leiðinni?“ Eftir að ákærði heyrði það hefði hann farið í föt og rætt við börnin. Um 10-15 mínútum síðar hefðu tengdaforeldrar ákærða komið og bankað upp á. Í sömu svifum hefði lögreglan komið á vettvang.

Á þeim tíma er þessi atvik gerðust sagði ákærði þau brotaþola hafa verið í skilnaðarferli eftir að hafa verið í sambandi í hátt á annan áratug. Fyrirkomulagið varðandi börnin hefði verið að þau hefðu verið viku og viku til skiptis hjá foreldrunum. Ákærði og brotaþoli hefðu þó haldið jólin saman með börnunum. Í byrjun febrúar 2015 hefði yngsta barnið veikst mikið. Eldri börnin hefðu verið í skóla í [...] en brotaþoli verið með aðsetur á [...]. Því hefði orðið úr að brotaþoli dveldist á heimili ákærða svo komast mætti hjá því að fara með veikt barnið út til þess að koma eldri börnunum í skólann.

Fram kom hjá ákærða að þegar honum var kynnt í skýrslutöku hjá lögreglu að honum væri meðal annars gefið að sök kynferðisbrot þá hefði honum verið mjög brugðið. Ekkert í samskiptum hans og brotaþola umrætt sinn hefði getað gefið ástæðu til slíkra ásakana. Þá sagðist ákærði aldrei hafa meinað brotaþola útgöngu úr íbúðinni. Lýsingar brotaþola á því að ákærði hefði rifið nærbuxur og skorið bol sem brotaþoli var í sagði ákærði rangar. Þá kannaðist hann ekkert við að hafa sett fötin í plastpoka og bundið fyrir. Hann hefði ekkert komið nálægt þessum fötum. Ákærði sagði einnig rangt að hann hefði handleikið eldhúshníf meðan á samskiptum hans og brotaþola stóð. Umræddan hníf, sem ákærði sagðist hafa fengið í jólagjöf tveimur mánuðum áður, hefði ákærði hvorki séð mundaðan né tekinn fram á annan hátt um nóttina eða morguninn. Hnífinn kvað ákærði hafa verið geymdan í hnífastandi í eldhúsinu ásamt fleiri hnífum sömu gerðar.

Ákærði fullyrti að brotaþola stæði engin ógn af honum. Vísaði hann til þess að þau hefðu talsverð samskipti vegna barnanna. Sagðist ákærði engan kala bera til brotaþola og vilja henni vel. Benti ákærði á í því sambandi að brotaþoli væri barnsmóðir hans og þætti honum vænt um hana sem slíka.

B

Atvikum 26. apríl 2015 að [...] í [...] lýsti ákærði svo að á þessum tíma hefðu þau brotaþoli ekki búið saman. Brotaþoli hefði þarna verið komin í vandræði vegna áfengisneyslu. Hún hefði drukkið mikið, oft og illa. Umrætt kvöld hefði ákærði fengið af því spurnir úr samkvæmi sem brotaþoli var í að hún væri orðin mjög ölvuð. Fylgt hefði sögunni að brotaþoli væri að fara að [...] að hitta einhverja menn. Ákærði kvaðst hafa verið á leið til vinnu og hefði hann ákveðið að keyra þarna framhjá. Það hefði hann gert af umhyggju fyrir brotaþola. Hann hefði viljað athuga hvort í lagi væri með hana.

Ákærði sagði þau brotaþola hafa komið samtímis að [...]. Ákærði hefði gengið að brotaþola og innt hana eftir því hvort allt væri í lagi. Hann hefði strax séð að brotaþoli var mjög ölvuð. Ákærði hefði fylgt brotaþola inn í bíl en hún tekið að öskra og garga á ákærða. Til orðaskipta hefði komið þeirra á milli. Ákærði hefði innt brotaþola eftir því hvort hún vildi fara heim en brotaþoli tjáð honum að það vildi hún ekki. Ákærði sagði bílhurðinni aldrei hafa verið lokað og þá neitaði hann því að hafa borið brotaþola inn í bílinn. Þar sem ákærði hefði ekki getað stjórnað því hvað brotaþoli gerði hefði þessu lokið með því að brotaþoli fór aftur út úr bílnum. Ákærði hefði í kjölfarið yfirgefið vettvang.

Tók ákærði fram í þessu sambandi að brotaþoli hefði komið til hans tveimur eða þremur helgum áður. Ákærði hefði þá verið við vinnu niður í bæ. Brotaþoli hefði í það skipti verið í svipuðu ástandi og hún var 26. apríl 2015. Ákærði hefði þá ekið brotaþola heim að hennar ósk. Vísaði ákærði til fleiri sambærilegra atvika. Ákærði nefndi einnig að brotaþoli hefði á þessu tímabili ítrekað haft samband símleiðis við ákærða þegar hann hefði verið heima og beðið hann um að sækja sig niður í bæ.

C

Atvikum 5. júlí 2015 við [...] í [...] lýsti ákærði svo að hann hefði verið á leið út í verslun sem sé við [...] þegar hann hefði séð brotaþola koma út úr húsi ásamt manni sem ákærði kvaðst ekki hafa þekkt en vitað að var að vinna með brotaþola á þessum tíma. Ákærði sagðist hafa keyrt inn á bílastæði, stöðvað bíl sinn og stigið út. Þar sem maðurinn sem var í för með brotaþola hefði verið 14 eða 15 árum yngri en brotaþoli kvaðst ákærði hafa ákveðið að „stríða“ henni þar sem hún hefði áður verið ítrekað búin að úthrópa ákærða fyrir að vera á þessum tíma að hitta sér yngri konu, sem ákærði kvað í dag vera barnsmóður sína og maka. Hann hefði ætlað sér að benda brotaþola á hræsnina sem hún hefði sýnt. Ákærði og brotaþoli hefðu þarna látið niðrandi orð falla hvort um annað. Orðaskiptum þeirra hefði lokið með því að ákærði fór af vettvangi. Neitaði ákærði því aðspurður að hafa beitt brotaþola því ofbeldi sem honum er gefið að sök í ákærulið I.

3

A

Y, brotaþoli í málinu, lýsti málsatvikum 22. febrúar 2015 svo fyrir dómi að hún hefði komið í leigubíl að [...] í [...]. Brotaþoli hefði þurft að skjótast inn til þess að sækja peninga til að greiða fyrir aksturinn. Brotaþoli sagðist ekki hafa átt von á ákærða heima. Þar hefði ákærði samt sem áður verið og hefði hann verið mjög reiður. Ákærði hefði ásakað brotaþola um að hafa verið með öðrum manni. Ákærði hefði síðan farið út og innt leigubílstjórann eftir því hvar hann hefði náð í brotaþola. Þegar ákærði hefði komið aftur inn hefði hann haldið áfram að spyrja brotaþola spurninga. Þá hefði hann sagst vita að brotaþoli hefði verið með öðrum manni. Ákærði hefði rifið bol brotaþola og hann sagst hafa vitað að eitthvað þessu líkt myndi gerast fyrst brotaþoli klæddist þessum hórulega bol. Ákærði hefði síðan girt buxurnar niður um brotaþola og rifið af henni nærbuxurnar. Þá hefði hann farið harkalega með fingur í klof brotaþola og þuklað á berum kynfærum hennar sem ákærði hefði sagst hafa gert í þeim tilgangi að kanna hvort þar væri brundur eftir manninn. Hann hefði síðan kallað brotaþola ýmsum ónefnum.

Ákærði hefði skömmu síðar sagt brotaþola að hylja sig og hún þá fengið að klæða sig aftur í föt. Brotaþoli kvaðst hafa viljað fara út að reykja en ákærði bannað henni það. Hann hefði á einhverjum tímapunkti rifið brotaþola upp á úlpunni. Þá hefði hann fengið símtal og tjáð viðmælanda sínum að hóran væri komin heim. Ákærði hefði einnig sagt brotaþola viðbjóðslega og ógeðslega.

Brotaþoli og ákærði hefðu í framhaldinu farið inn í eldhús. Þar hefði ákærði haldið áfram að spyrja brotaþola spurninga. Hann hefði einnig slegið brotaþola í tvígang utan undir og hrækt á hana. Aðspurð kannaðist brotaþoli við að hafa inni í eldhúsinu sparkað í klof á ákærða. Brotaþoli hefði þá setið á stól og ákærði verið kominn mjög nærri henni. Ákærði hefði brugðist við sparkinu með því að slá brotaþola.

Í eldhúsinu hefði ákærði tekið sér hníf í hönd, tekið rifna bolinn upp og skorið í hann fyrir framan brotaþola. Að því loknu hefði ákærði gengið að brotaþola með hnífinn. Að endingu hefði ákærði skilað hnífnum aftur í hnífastand við hliðina á eldavélinni.

Á einhverjum tímapunkti sagðist brotaþoli hafa ögrað ákærða með því að svara spurningu hans um hvernig maðurinn hefði verið með því að segja að hann hefði verið ofsalega góður. Ákærði hefði þá slegið brotaþola aftur.

Spurð um hvort það hefði einhvern tímann hvarflað að henni að fara út úr íbúðinni meðan á öllu þessu gekk svaraði brotaþoli því neitandi. Það svar skýrði brotaþoli með þeim orðum að það hefði ekki hvarflað að henni að fara og skilja börnin þrjú eftir. Ástandi ákærða lýsti brotaþoli þannig að hann hefði verið alveg brjálaður.

Yngsta barn brotaþola og ákærða hefði síðan vaknað og ákærði farið og sótt það en rekið brotaþola inn í herbergi. Ákærði hefði þá enn verið æstur. Hún hefði þá lagst upp í rúm og farið að sofa. Ákærði hefði vakið elsta barnið og beðið það um að gæta þess yngsta. Hann hefði síðan komið inn í herbergi til brotaþola og lagst við hlið hennar. Ákærði hefði farið að eiga við sig og síðan spurt brotaþola „... hvort að ég vilji sjúg‘ann eða hvort hann eigi að ríða mér í rassgatið.“ Brotaþoli kvaðst hafa spurt ákærða hvort hann væri „... virkilega kynferðislega æstur eftir öll þessi átök þarna frammi.“ Ákærði hefði svarað því játandi. „Og hann segir við mig að ég hafi um þetta tvennt að velja vegna þess að hann ætli ekki inn á eftir manninum sem var að ríða mér.“ Aðspurð kvað brotaþoli um hafa verið að ræða skipun af hálfu ákærða. Hún hefði bara haft um tvennt að velja. Kvaðst brotaþoli því hafa gert það sem ákærði sagði „... og reyndi bara að halda honum rólegum.“ „Þannig ... ég valdi það bara að hérna að gefa honum þá bara munnmök ...“ Sjálfa hefði brotaþola alls ekki langað til þess að stunda kynlíf með ákærða á þessum tímapunkti. Spurð um hvort ákærði hefði áttað sig á því svaraði hún: „Ég geri ráð fyrir því.“ Nánar spurð um hvort hún hefði á einhverjum tímapunkti gert ákærða grein fyrir því að hún vildi ekki munnmökin svaraði brotaþoli: „Ég þorði því bara ekki. ... Ég gerði bara allt til að halda honum rólegum.“ Munnmökunum sagði brotaþoli ákærða hafa stjórnað „... bara svolítið mikið sjálfur.“ Hann hefði haldið í hár brotaþola og stjórnað munnmökunum sjálfur. Ákærði hefði ekki stoppað þótt brotaþoli hefði kúgast. „Svo loksins kláraði hann sig bara af og þá hélt ég að ég fengi kannski að fara að sofa.“ Brotaþoli hefði dottað í stutta stund en síðan vaknað við að ákærði sparkaði ítrekað í bakið á henni vegna þess að títtnefndur maður hafði „addað“ brotaþola á Facebook. Spörkin hefðu verið það föst að við þau hefði brotaþoli fallið út úr rúminu. Brotaþoli hefði staðið upp og ákærði þá tekið um andlit hennar, skellt henni upp að skáp og sagst ætla að brjóta á henni andlitið þannig að hún yrði óþekkjanleg. Ákærði hefði síðan hent brotaþola í rúmið, snúið upp á peysu sem hún var í og þrýst henni ofan í dýnuna. Brotaþoli kvaðst þá hafa reynt að gefa frá sér hljóð í fyrsta skipti meðan á öllu þessu gekk þar sem hún hefði verið að kafna, „... ég hélt bara að ég myndi deyja, hann myndi bara kæfa mig.“

Ákærða sagði brotaþoli hafa verið búinn að taka af henni símann og það hefði ekki verið fyrr en móðir hennar hringdi sem hún fékk að svara. Eftir það símtal hefði brotþoli loks vitað að hjálp væri á leiðinni.

Meðan á öllu þessu gekk kvaðst brotaþoli nokkrum sinnum hafa reynt að koma sér og börnunum út úr íbúðinni en ákærði ávallt rifið upp úr tösku barnanna og sagt við brotaþola að hún væri ekkert að fara.

Aðspurð sagði brotaþoli þau ákærða hafa stundað munnmök á þeim sautján árum sem þau voru saman. Endaþarmsmök hefðu þau einnig stundað, en ekki mjög oft.

Fram kom hjá brotaþola að bolinn sem ákærði reif og skar samkvæmt áðursögðu og rifnu nærbuxurnar hefði brotaþoli fundið ásamt lögreglumanni niðri í ruslageymslu hússins í litlum poka. Ákærða kvað brotaþoli greinilega hafa tekið fatnaðinn, sett hann í pokann og hent pokanum. Sérstaklega aðspurð sagðist brotaþoli ekki hafa séð ákærða setja fötin í pokann en henni hefði dottið í hug að leita í ruslageymslunni þegar umræddur fatnaður fannst ekki í íbúðinni.

Spurð almennt um samband sitt og ákærða fyrri part árs 2015 bar brotaþoli að ástæða veru hennar á heimilinu í febrúar 2015 hefðu verið veikindi yngsta barns hennar og ákærða. Auðveldara hefði verið með skólasókn fyrir elstu börnin tvö þaðan heldur en frá hinum nýja dvalarstað brotaþola á [...]. Brotaþoli sagðist á þessum tíma hafa verið búin að ákveða að skilja og hefði hún sótt um skilnað í janúar þetta ár. Lögheimili þeirra allra hefði hins vegar enn verið að [...].

Brotaþoli kvaðst enn forðast þá staði þar sem hún gæti átt á hættu að hitta ákærða. Hún ræði ekki við ákærða nema það allra nauðsynlegasta og þá yfirleitt í gegnum skilaboð. Brotaþoli sagðist enn vera í sálfræðimeðferð vegna afleiðinga brota ákærða.

Um líkamlega áverka sína eftir atlögu ákærða bar brotaþoli að hún hefði verið með skurð á hálsi eftir rennilás á peysu sem hún klæddist. Hún hefði verið marin víða og kennt til í andliti. Í þessu sambandi kom fram hjá brotaþola að marblett á læri hefði hún hlotið við fall fyrr um kvöldið. Andlegri líðan sinni lýsti brotaþoli þannig að henni hefði liðið sem niðurlægðri og einskis virði.

B

Atvikum 26. apríl 2015 að [...] í R[...] lýsti brotaþoli svo að hún hefði verið að fara að hitta mann sem hún hefði kynnst. Brotaþoli hefði fengið vinkonu sína til þess að aka sér á staðinn. Þegar þangað kom hefði ákærði verið þar fyrir. Hann hefði stokkið út úr bíl sínum og ætlað að taka brotaþola með sér. Ákærði hefði reynt að lyfta brotaþola upp og troða henni inn í bílinn. Honum hefði tekist að koma brotaþola inn í bílinn gegn hennar vilja. Brotaþola hefði hins vegar tekist að losa sig, hún spyrnt á móti þannig að ákærði gat ekki lokað hurðinni. Ákærða sagði brotaþoli hafa haft í hótunum við manninn sem brotaþoli hefði verið komin til að hitta og hótað að drepa hann ef hann snerti hana. Brotaþoli kvað ákærða hafa yfirgefið vettvang um leið og hann vissi að búið var að kalla til lögreglu. Aðspurð kvaðst brotaþoli hafa verið undir áhrifum áfengis er atvik þessi gerðust.

Brotaþoli sagðist hafa lagt fram kæru vegna þessa atviks í september 2015 þar sem henni hefði þótt nóg komið eftir atvikið í [...] á [...] 12. september 2015. Eftir það hefði brotaþoli leitað til lögreglu í þeim tilgangi að fá frið fyrir ákærða.

C

Atvikum 5. júlí 2015 við [...] í [...] lýsti brotaþoli svo að umrætt kvöld hefði hún gist heima hjá vini sínum og vinnufélaga. Um ástæðu þess að hún gisti þar bar brotaþoli að ákærði hefði átt það til að bíða fyrir utan og fylgjast alls staðar með brotaþola. Hana hefði því ekkert langað heim.

Þegar brotaþoli hefði komið út úr húsinu hefði ákærði komið hlaupandi úr bílnum sínum. Ákærði hefði tekið fast um andlit brotaþola og kreist með þeim afleiðingum að hún marðist á kinnunum. Ákærði hefði búist til að hrækja á brotaþola sem kvaðst hafa borið hönd fyrir sig. Hann hefði þá snúið upp á handlegginn með þeim afleiðingum að brotaþoli féll niður og marðist á hendi. Brotaþoli hefði beðið vin sinn um að hringja á lögregluna og ákærði þá haft í hótunum við hann. Vinurinn hefði af þeim sökum ekkert þorað að gera og haldið sig til hliðar. Ákærði hefði einnig rifið í jakka brotaþola og ýtt henni upp að vegg.

4

A, móðir brotaþola, bar svo um atvik 22. febrúar 2015 að hún hefði ítrekað hringt í dóttur sína umræddan morgun. Þegar vitnið hefði náð sambandi við brotaþola hefði hún tjáð því að ákærði hefði lagt á hana hendur, hann reynt að kyrkja hana og einnig hrækt á hana. Rödd brotaþola sagði vitnið hafa titrað er þær mæðgur ræddu saman. Vitnið hefði sagt við dóttur sína að það væri að koma og síðan lagt á. Vitnið hefði því næst beðið heimilisfólk, dóttur sína og tengdason, um að hringja í lögreglu en sjálft farið að heimili ákærða við [...]. Þegar þangað kom hefði vitnið bankað og ákærði komið til dyra. Ákærða sagði vitnið hafa virst vera frekar æstur. Hefði ákærði einungis opnað litla rifu á dyrunum. Vitnið hefði beðið ákærða ítrekað um að hleypa brotaþola út en ákærði neitað. Hann hefði síðan ætlað að loka hurðinni en vitnið komið í veg fyrir að honum tækist það með því að setja fót fyrir hurðina. Í sömu svifum hefði lögregla komið á vettvang og vitnið þá vikið frá.

Í framhaldinu kvaðst vitnið hafa tekið barnabörnin með sér heim að ósk barnaverndaryfirvalda. Um kvöldið sagðist vitnið hafa sótt brotaþola á lögreglustöð. Brotaþoli hefði þá verið niðurbrotin, hún grátið og skolfið. Þá hefði vitnið veitt athygli áverkum á hálsi brotaþola.

Um samband brotaþola og ákærða bar vitnið að það hefði verið búið að vera upp og ofan. Ákærði hefði oftar en einu sinni haldið framhjá brotaþola og skilnaður verið á döfinni. Tók vitnið sérstaklega fram að það hefði ekki verið vel inni í þeim málum. Ofbeldi hefði vitnið hins vegar ekki orðið vart við fyrr en þennan dag.

Vitnið sagði brotaþola hafa verið í sálfræðimeðferð vegna þessara atvika. Fyrst á eftir hefði hún fengið róandi lyf og sofið mikið.

G lögreglumaður sagði lögreglu hafa borist tilkynning um heimilisófrið að morgni 22. febrúar 2015 að [...] í [...]. Þegar vitnið kom á vettvang ásamt starfsfélaga sínum hefðu foreldrar brotaþola verið fyrir utan húsið. Þau hefðu greinilega verið í uppnámi og sagst hafa komið til þess að sækja dóttur sína og börn hennar en ákærði ekki viljað hleypa þeim inn í íbúðina.

Vitnið sagði ákærða hafa hleypt lögreglu inn í íbúðina. Þar hefði brotaþoli einnig verið. Vitnið kvaðst strax hafa veitt því athygli að ákærði var í ójafnvægi. Brotaþoli hefði virst vera rólegri en hún samt borið þess merki að vera í uppnámi og að hafa verið að gráta. Inni á heimilinu kvað vitnið einnig hafa verið börn en í fljótu bragði hefði svo virst sem ekkert amaði að þeim.

Vitnið sagði lögreglu hafa aflað upplýsinga hjá brotaþola og ákærða um hvað gerst hafði. Staðfesti vitnið aðspurt að frásögn brotaþola í frumskýrslu lögreglu, sem vitnið ritaði, hefði það haft eftir henni á vettvangi. Í framhaldinu hefði vitnið tekið ávörðun um að handtaka ákærða, bæði í ljósi þeirra upplýsinga sem fram voru komnar um atvik en einnig í því skyni að tryggja ástandið á heimilinu. Vitnið hefði síðan kallað út rannsóknarlögreglumann, í samræmi við verklagsreglur, sem komið hefði á staðinn stuttu seinna og tekið við rannsókn málsins.

Þá staðfesti vitnið aðspurt, það sem fram kemur í frumskýrslu lögreglu, að engin merki um átök hefði verið að sjá í íbúðinni.

H lögreglumaður bar fyrir dómi að hann hefði 22. febrúar 2015 komið að [...] í [...]. Er vitnið kom á vettvang hefði verið búið að fjarlægja ákærða en brotaþoli enn verið í húsinu. Vitnið sagði brotaþola hafa verið í miklu uppnámi. Hún hefði eigi að síður strax á vettvangi getað gefið vitninu góða frásögn af því sem gerst hafði.

Vitnið kvað meðal annars hafa komið fram hjá brotaþola að ákærði hefði skorið utan af henni fatnað er atvik máls gerðust. Lögregla hefði fyrst leitað að fatnaðinum í húsinu en án árangurs. Brotaþoli hefði þá nefnt að mögulega væri fötin að finna í ruslatunnu fyrir utan húsið. Þar hefði lögregla síðan fundið fötin. Þá hefði brotaþoli vísað lögreglu á eldhúshníf sem hún sagði ákærða hafa notað.

Af vettvangi sagði vitnið brotaþola hafa farið til skoðunar á neyðarmóttöku. Að skoðun lokinni hefði verið tekin formleg framburðarskýrsla af brotaþola.

I, sérfræðingur í tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, kvaðst hafa fengið til rannsóknar bol og nærbuxur. Bolinn sagði vitnið hafa verið talsvert rifinn að framanverðu og hefðu rifurnar samræmst því að bolurinn hefði bæði verið skorinn og rifinn. Nánar sagði vitnið hálsmál bolsins hafa verið rifið frá og þá hefðu rifur á bolnum aðeins neðar borið þess merki að hafa verið skornar.

Nærbuxurnar hefðu verið rifnar í tvennt þannig að klofstykkið hefði verið rifið frá. Rifur í efninu hefðu samrýmst því að nærbuxurnar hefðu verið rifnar eða slitnar í sundur.

J, sérfræðingur í tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, greindi svo frá fyrir dómi að hann hefði rannsakað haldlagðan hníf í því skyni að kanna hvort á honum væri blóð eða blóðleifar. Ekkert slíkt hefði fundist á hnífnum. Á annarri hlið hnífsins hefðu hins vegar fundist nokkrir stuttir, ljósir/hvítir þræðir. Um þessa þræði kvaðst vitnið ekki geta nánar borið og vísaði til þess að tæknideildin hefði ekki yfir búnaði að ráða til þess að framkvæma rannsóknir á þráðum sem þessum. Aðspurt sagðist vitni heldur ekkert geta um það borið hvort þræðirnir væru úr bol sem haldlagður var í íbúð ákærða þágu rannsóknar málsins.

D sálfræðingur var stödd erlendis er aðalmeðferð málsins fór fram og ítrekaðar tilraunir til þess að ná símasambandi við vitnið reyndust árangurslausar. Við svo búið var af hálfu ákæruvalds fallið frá því að leiða vitnið í málinu og gerðu réttargæslumaður og verjandi ekki athugasemd við að vitnið gæfi ekki skýrslu í málinu. Þá var því lýst yfir af hálfu sakflytjenda að áður tilvitnaðar skýrslur stöfuðu frá vitninu.

E bar fyrir dómi að hún hefði ekið brotaþola að [...] í [...] aðfaranótt 26. apríl 2015. Gat vitnið ekkert sagt til um ástand brotaþola með tilliti til áfengisneyslu. Ákærða sagði vitnið einnig hafa verið á staðnum. Um samskipti hans og brotaþola kvaðst vitnið ekkert geta borið og vísaði til þess hvað það varðaði að vitnið teldi sig hafa setið inni í bílnum er atvik máls gerðust en brotaþoli og ákærði verið fyrir utan hann.

Fyrir dómi var framlögð símaskýrsla, dagsett 21. september 2015, lögreglu af vitninu borin undir það. Fram kom hjá vitninu að það myndi eftir að hafa gefið skýrslu sem því hefði fundist það hafa verið neytt til að gera. Þau orð sín skýrði vitnið svo að lögreglumaður hefði ítrekað hringt í vitnið „... til þess að láta mig gefa einhverja skýrslu sem ég vildi ekki gefa.“ Kvaðst vitnið bæði þekkja ákærða og brotaþola og „mér finnst ég ekki eiga heima þarna á milli ...“ Aðspurt kvaðst vitnið „rosa lítið“ kannast við þá lýsingu á atvikum sem væri að finna í símaskýrslunni. Vitnið kvaðst aftur á móti geta trúað því að það hefði greint lögreglu satt og rétt frá í símtalinu. Vitnið ætti ekki von á öðru en svo hefði verið.

K lögreglumaður kvaðst fyrir dómi ekki muna eftir atvikum máls 26. apríl 2015. Vitnið myndi einungis óljóst að hafa farið á vettvang og talað þar við einhverja konu. Gat vitnið ekkert borið um ástand konunnar. Aðspurt sagðist vitnið ekki muna eftir ákærða á vettvangi. Vitnið staðfesti hins vegar að hafa ritað frumskýrslu lögreglu, dagsetta 2. janúar 2017, vegna þessa atviks eftir bókun. Vitnið hefði „... greinilega bókað þetta þegar ég hef komið inn.“ Fyrir dómi var bókun úr kerfi lögreglu borin undir vitnið og staðfesti vitnið að um væri að ræða bókun þá sem það hefði unnið skýrslu sína upp úr.

L bar um málsatvik 5. júlí 2015 að hann hefði umræddan dag verið staddur fyrir utan húsið nr. [...] við [...] í [...] ásamt brotaþola. Vitnið sagði þau hafa yfirgefið húsið og skömmu síðar hefði ákærði komið að þeim, ýtt vitninu frá og síðan hrakið brotaþola á undan sér upp að vegg. Ákærði hefði haft uppi hótanir og sakað vitnið og brotaþola um að hafa sofið saman. Vitnið og brotaþoli hefðu neitað því. Í dágóðan tíma á eftir, í allt að tvær klukkustundir, hefði ákærði haft í hótunum við brotaþola og vitnið. Ákærði hefði verið ógnandi og gripið í andlit brotaþola og kreist það. Aðspurt neitaði vitnið því að brotaþoli hefði fallið í jörðina en sagði hana hins vegar á einhverjum tímapunkti hafa fallið niður á hækjur sé, sem vitnið taldi hafa verið vegna þess að ákærði hefði gripið í hana og hún fundið fyrir sársauka.

Fyrir dómi var framlögð símaskýrsla lögreglu af vitninu borin undir það. Gat vitnið aðspurt ekki staðfest sem rétt, sem bókað er um í skýrslunni, að ákærði hefði umrætt sinn hent brotaþola í jörðina. Vitnið staðfesti hins vegar sem réttar þær lýsingar sem hafðar eru eftir því í sömu skýrslu að ákærði hefði gripið í hálsinn á brotaþola og kreist andlitið á henni, snúið upp á handleggi hennar og þrýst henni upp að húsvegg.

Vitnið sagðist ekki hafa séð áverka á brotaþola vegna lýstrar framgöngu ákærða. Þá minntist vitnið þess ekki að hún hefði kvartað undan sársauka.

5

Ákæruliður A.1, ákæra útgefin 17. janúar 2017:

Í þessum ákærulið er ákærða gefin að sök kynferðisleg áreitni með því að hafa 22. febrúar 2015, á heimili sínu að [...] í [...], girt buxur brotaþola niður um hana, rifið af henni nærbuxur og bol í anddyri íbúðarinnar og strokið ber kynfæri hennar.

Ákærði neitar sök. Framburður hans fyrir dómi er ítarlega rakinn í kafla 2 hér að framan. Hefur ákærði í engu kannast við þær sakir sem á hann eru bornar í þessum ákærulið. Um atvik samkvæmt honum hefur brotaþoli borið að þegar hún hefði komið að [...] síðla nætur hefði ákærði tekið á móti henni og verið mjög reiður. Ákærði hefði þráspurt brotaþola út í atvik næturinnar og hann sakað hana um, og sagst vita, að hún hefði verið með öðrum manni. Ákærði hefði rifið bol brotaþola og hann sagst hafa vitað að eitthvað þessu líkt myndi gerast fyrst hún klæddist þessum hórulega bol. Hann hefði síðan girt buxurnar niður um brotaþola og rifið hana úr nærbuxunum. Þá hefði ákærði farið harkalega með fingur í klof brotaþola og þuklað á berum kynfærum hennar, að sögn í þeim tilgangi að kanna hvort þar væri brundur eftir manninn.

Ákærði og brotaþoli eru ein til frásagnar um þessi atvik. Brotaþoli greindi lögreglu strax frá því á vettvangi að ákærði hefði rifið hana úr blússu og nærbuxum um nóttina og farið með fingur á kynfæri hennar. Brotaþoli greindi lækni sem skoðaði hana á neyðarmóttöku síðar þennan sama dag einnig frá þeirri háttsemi ákærða. Þá telur dómurinn upplýst með vætti brotaþola og H lögreglumanns að umræddur fatnaður, bolur/blússa og nærbuxur, hafi fundist í ruslageymslu hússins eftir að ákærði hafði verið handtekinn og færður í fangageymslu. Er framburður I, sérfræðings í tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, sem fékk fatnaðinn til rannsóknar, og niðurstöður rannsóknar vitnisins, eindregið til stuðnings þeim framburði brotaþola að bolurinn og nærbuxurnar hafi verið rifnar utan af henni og að einnig hafi verið skorið í bolinn með hnífi.

Fyrir liggur stöðugur og nákvæmur framburður brotaþola af þeim atvikum máls sem ákæruliður A.1 tekur til. Með vísan til alls þess sem að framan er rakið er það mat dómsins að sá framburður brotaþola sé trúverðugur og að hann fái stoð í framlögðum gögnum. Samkvæmt því telur dómurinn mega slá því föstu með vísan til framburðar brotaþola og þess sem honum er til stuðnings, gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið A.1 og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliðir A.2 og A.3, ákæra útgefin 17. janúar 2017:

Í ákærulið A.2 er ákærða meðal annars gefin að sök líkamsárás með því að hafa í eldhúsi íbúðarinnar að [...] slegið brotaþola þrisvar sinnum með flötum lófa í andlitið.

Í framburði sínum fyrir dómi, sem reifaður er í kafla 2 hér að framan, kannaðist ákærði við að hafa slegið brotaþola einu sinni í andlitið með opnum lófa í eldhúsi íbúðarinnar, sem hann sagði hafa verið viðbrögð við sams konar höggi frá brotaþola. Brotaþoli hefur hins vegar borið, sbr. 3. kafla dómsins, að ákærði hafi slegið hana í þrígang með opnum lófa á meðan þau voru í eldhúsinu. Eitt högganna kannaðist brotaþoli við að hafa fengið frá ákærða eftir að hún sparkaði í klof ákærða, sem hún sagði hafa verið varnarviðbrögð við ágengni ákærða. Að mati dómsins er það sem fram kemur í skýrslu B læknis, sem framkvæmdi læknisfræðilega skoðun á brotaþola síðar þennan dag, því til stuðnings að brotaþoli hafi hlotið högg í andlit með opnum lófa. Aðspurður fyrir dómi kvað læknirinn hins vegar ekki unnt að ráða af áverkunum hvort um eitt högg eða fleiri hefði verið að ræða. Að því gættu þykir óvarlegt að telja sannað gegn neitun ákærða að hann hafi veitt brotaþola fleiri högg en eitt með opnum lófa í eldhúsinu, en með þeirri háttsemi braut ákærði gegn 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Af framburði ákærða og brotaþola má ráða að einhverju eftir atvikin í eldhúsinu hefði yngsta barn þeirra vaknað og ákærði farið að sinna því. Brotaþoli hefði þá farið inn í svefnherbergi að sofa. Þá verður einnig að telja upplýst að ákærði hafi síðar vakið elsta barnið og fengið það til þess að vera hjá yngsta barninu. Ákærði hafi svo farið inn í svefnherbergið og lagst við hlið brotaþola. Samkvæmt framburði ákærða og brotaþola fór ákærði í kjölfarið að eiga við kynfæri sín. Því sem síðan gerðist lýsti ákærði svo fyrir dómi að þegar hann hefði verið að eiga við sjálfan sig hefði brotaþoli vaknað og spurt ákærða að því hvað hann væri að gera. Ákærði hefði svarað og síðan innt brotaþola eftir því hvort hún væri þessu mótfallin, sem hún hefði ekki sagst vera. Ákærði hefði þá boðið brotaþola að taka þátt. Þar sem brotaþoli hefði verið á blæðingum hefði ákærði ekki viljað stunda hefðbundin mök og hann því nefnt munnmök eða mök í endaþarm. Brotaþoli hefði ekki sett neitt út á það og „gengið til verks“, eins og ákærði orðaði það, og haft munnmök við ákærða. Tók ákærði fram í því sambandi að það hefði brotaþoli einnig gert kvöldið áður að eigin frumkvæði. Kvað ákærði brotaþola ekki á nokkurn hátt, hvorki með orðum né látbragði, hafa gefið til kynna að hún væri mótfallin munnmökunum.

Brotaþoli lýsti þessum atvikum svo að eftir að ákærði fór að eiga við kynfæri sín samkvæmt framansögðu hefði hann spurt brotaþola „... hvort að ég vilji sjúg‘ann eða hvort hann eigi að ríða mér í rassgatið.“ Brotaþoli kvaðst hafa spurt ákærða hvort hann væri „... virkilega kynferðislega æstur eftir öll þessi átök þarna frammi.“ Ákærði hefði svarað því játandi. „Og hann segir við mig að ég hafi um þetta tvennt að velja vegna þess að hann ætli ekki inn á eftir manninum sem var að ríða mér.“ Aðspurð kvað brotaþoli um hafa verið að ræða skipun af hálfu ákærða. Hún hefði bara haft um tvennt að velja. Kvaðst brotaþoli því hafa gert það sem ákærði sagði „... og reyndi bara að halda honum rólegum.“ „Þannig ... ég valdi það bara að hérna að gefa honum þá bara munnmök ...“ Sjálfa hefði brotaþola alls ekki langað til þess að stunda kynlíf með ákærða á þessum tímapunkti. Spurð um hvort ákærði hefði áttað sig á því svaraði hún: „Ég geri ráð fyrir því.“ Nánar spurð um hvort hún hefði á einhverjum tímapunkti gert ákærða grein fyrir því að hún vildi ekki munnmökin svaraði brotaþoli: „Ég þorði því bara ekki. ... Ég gerði bara allt til að halda honum rólegum.“ Munnmökunum sagði brotaþoli ákærða hafa stjórnað. „Svo loksins kláraði hann sig bara af og þá hélt ég að ég fengi kannski að fara að sofa.“ Brotaþoli hefði síðan dottað í stutta stund.

Samkvæmt framansögðu liggur fyrir að brotaþoli hafði munnmök við ákærða inni í svefnherberginu um morguninn. Þá ber ákærða og brotaþola saman um það að í aðdraganda þess hafi ákærði sjálfur átt við kynfæri sín og síðan nefnt við brotaþola bæði munn- og endaþarmsmök. Að mati dómsins er ljóst af tilvitnuðum orðum brotaþola hér að framan að hún gerði ákærða ekki ljóst með orðum að hún væri munnmökunum ekki samþykk, sem hún sagði hafa verið vegna hræðslu við ákærða. Af hálfu ákæruvalds er á því byggt að í orðum ákærða um munn- og endaþarmsmök hafi falist hótun og ólögmæt nauðung og hann hafi með þeim, og í ljósi þess ofbeldis sem á undan var gengið, þvingað brotaþola til munnmakanna.

Upplýst er að þegar atvik máls gerðust 22. febrúar 2015 hafði brotaþoli sótt um skilnað frá ákærða. Hún hafði hins vegar dvalist á heimili hans í tvær vikur af ástæðum sem áður voru raktar. Af framburði ákærða fyrir dómi og gögnum málsins, þ.m.t. framburði brotaþola fyrir lögreglu, er ljóst að á því tímabili höfðu ákærði og brotaþoli kynferðislegt samneyti oftar en einu sinni.

Í gögnum málsins kemur fram að brotaþoli hafi komið í íbúðina síðla nætur. Af gögnunum má einnig ráða að þegar munnmökin áttu sér stað var töluvert liðið á morguninn. Þá er upplýst að lögreglu barst tilkynning vegna málsins í hádeginu umræddan dag, eða um kl. 12:40.

Fyrir liggur með framburði brotaþola og að nokkru ákærða sjálfs að ákærði var mjög æstur þegar brotaþoli kom í íbúðina síðla nætur samkvæmt áðursögðu vegna upplýsinga sem honum höfðu borist um að brotaþoli hefði farið heim með öðrum manni fyrr um nóttina. Af framburði ákærða og brotaþola má ráða að ofbeldi það sem ákærði beitti brotaþola í kjölfarið, sbr. ákærulið A.1 og upphafsorð ákæruliðar A.2, hafi átt sér stað fljótlega eftir að brotaþoli kom í íbúðina. Samkvæmt því, að virtum framburði ákærða og brotaþola um atvik máls í kjölfarið og í ljósi þess að tilkynning til lögreglu barst ekki fyrr en um kl. 12:40 þykir mega slá því föstu að talsverður tími, líklega nokkrar klukkustundir, hafi liðið frá því ákærði í afbrýðisemi reif föt brotaþola og sló hana með opnum lófa í andlitið og þar til munnmökin áttu sér stað.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag, á ákæruvaldinu. Þá metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Dómari metur það enn fremur ef þörf krefur hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. laganna.

Í ákærulið A.3 er ákærða gefið að sök brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ásetningur er saknæmisskilyrði samkvæmt ákvæðinu, sbr. 18. gr. sömu laga. Eins og rakið er í almennum athugasemdum með frumvarpi því er varð að lögum nr. 61/2007 um breytingu á almennum hegningarlögum verður ásetningur að taka til allra efnisþátta verknaða eins og þeim er lýst í refsiákvæðum. Þannig verður ákæruvaldið hér meðal annars að færa á það sönnur að ákærði hafi hlotið að gera sér grein fyrir, eða í það minnsta látið sér það í léttu rúmi liggja, að brotaþoli væri munnmökunum ekki samþykk. Ekki er heimilt að refsa ákærða fyrir nauðgun ef hann hafði réttmæta ástæðu til að ætla að brotaþoli væri samþykk munnmökunum, enda þá ekki fyrir hendi ásetningur til þess að þvinga brotaþola til þeirra. Þegar allt framangreint er virt heildstætt er það mat dómsins að ákæruvaldinu hafi ekki tekist að sanna, gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi hlotið að gera sér grein fyrir, eða hann í það minnsta látið sér það í léttu rúmi liggja, að brotaþoli væri ekki samþykk munnmökunum. Af þeirri niðurstöðu leiðir að sýkna ber ákærða af sakargiftum samkvæmt ákærulið A.3.

Upplýst er með framburði brotaþola og ákærða að eftir munnmökin komst ákærði að því að brotaþoli og sá maður sem hún fór heim með fyrr um nóttina væru orðin vinir á Facebook. Augljóst er af framburði ákærða og brotaþola að ákærða var það mjög á móti skapi. Krafðist hann þess að brotaþoli lokaði á manninn en brotaþoli varð ekki við því. Hefur brotaþoli borið að vegna þessa hafi ákærði beitt hana því ofbeldi sem lýst er í ákærulið A.2, að áðurnefndu ofbeldi í eldhúsinu slepptu. Fyrir liggur að ákærði krafðist þess að brotaþoli lokaði á manninn og þá bar hann að þau brotaþoli hefðu rifist vegna þessa. Þá viðurkenndi ákærði að hann hefði hrækt á brotaþola og sagt henni að honum byði við henni vegna þessarar ómerkilegu framkomu hennar, að hans mati. Ákærði kannaðist hins vegar ekki við að hafa beitt brotaþola líkamlegu ofbeldi.

Í kafla 3 hér að framan er reifaður framburður brotaþola varðandi þá líkamsárás og hótanir sem ákærða eru gefnar að sök í ákærulið A.2. Framburður brotaþola hefur hvað þessi atvik varðar verið stöðugur frá upphafi máls og þá fær hann að mati dómsins styrka stoð í áðurnefndri skýrslu B læknis, en í henni kemur meðal annars fram að áverkar brotaþola gætu vel komið heim og saman við lýsingu brotaþola á atvikum. Þá er brotaþoli í skýrslunni sögð hafa verið miður sín en hún allt að einu gefið skýra sögu og ekki orðið tvísaga.

Að mati dómsins hefur framburður brotaþola af þeim atvikum sem hér um ræðir verið stöðugur og nákvæmur. Að framangreindu virtu er það mat dómsins að þessi framburður brotaþola sé trúverðugur og að hann fái stoð í framlögðum gögnum. Þegar hefur verið tekin afstaða til sakargifta samkvæmt 1. málslið ákæruliðar A.2. Með vísan til alls þess sem hér hefur verið rakið telur dómurinn mega leggja framburð brotaþola varðandi atvik samkvæmt ákæruliðnum að öðru leyti til grundvallar og slá því föstu gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í málsliðum 2 og áfram í ákærulið A.2. Varðar sú háttsemi ákærða við 217. og 233. gr. almennra hegningarlaga, svo sem vísað er til í ákæru.

Ákæruliður A.4, ákæra útgefin 17. janúar 2017:

Í þessum ákærulið eru ákærða gefnar að sök stórfelldar ærumeiðingar, með því að hafa með þeirri háttsemi sem lýst er í ákæruliðum 1-3, og með því að hafa hrækt á brotaþola þar sem hún lá í rúmi í svefnherbergi, ítrekað móðgað og smánað brotaþola.

Svo sem rakið er að framan er ákærði í dómi þessum sýknaður af sakagiftum samkvæmt ákærulið A.3. Allt að einu verður hins vegar að telja að með þeirri háttsemi sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir samkvæmt framansögðu, sbr. ákæruliði A.1 og A.2, og með því að hrækja á brotaþola þar sem hún lá í rúmi í svefnherbergi, en þá háttsemi hefur ákærði viðurkennt, hafi ákærði ítrekað móðgað og smánað brotaþola og þannig gerst sekur um stórfelldar ærumeiðingar gagnvart henni. Sú háttsemi ákærða varðar við 233. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, svo sem vísað er til í ákæru.

Ákæruliður B.5, ákæra útgefin 17. janúar 2017:

Í þessum ákærulið er ákærða gefin að sök ólögmæt nauðung með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 26. apríl, utandyra við [...] í [...], tekið utan um brotaþola, lyft henni upp, sett hana inn í bíl sem hann hafði til umráða og reynt að loka bíldyrunum sem brotaþoli hafi náð að koma í veg fyrir með því að setja fót fyrir hurðina.

Ákærði neitar sök. Fyrir dómi sagði ákærði atvik hafa verið þau að hann hefði fengið af því spurnir að brotaþoli væri mjög ölvuð á leið að [...] að hitta einhverja menn. Ákærði hefði verið á leið til vinnu og hefði hann af umhyggju fyrir brotaþola ákveðið að keyra framhjá. Þau brotaþoli hefðu komið samtímis að [...]. Ákærði hefði gengið að brotaþola og innt hana eftir því hvort allt væri í lagi. Ákærði hefði fylgt brotaþola inn í bíl en hún þá tekið að öskra og garga á hann. Ákærði sagði bíldyrunum aldrei hafa verið lokað og þá neitaði hann að hafa borið brotaþola inn í bílinn. Þar sem ákærði kvaðst ekki hafa getað stjórnað því hvað brotaþoli gerði hefði hún farið aftur út úr bílnum. Ákærði hefði í kjölfarið yfirgefið vettvang.

Brotaþoli skýrði frá þessum atvikum með talsvert öðrum hætti en ákærði. Hún sagðist hafa verið að fara að [...] til þess að hitta mann sem hún hefði kynnst og hefði hún fengið vinkonu sína til þess að aka sér á staðinn. Þegar á áfangastað kom hefði ákærði verið þar fyrir. Hann hefði stokkið út úr bíl sínum og ætlað að taka brotaþola með sér. Ákærði hefði reynt að lyfta brotaþola upp og troða henni inn í bílinn og hefði honum tekist að koma brotaþola þangað gegn hennar vilja. Brotaþola hefði hins vegar tekist að losa sig, hún spyrnt á móti þannig að ákærði gat ekki lokað dyrunum. Brotaþoli kvað ákærða hafa yfirgefið vettvang um leið og hann vissi að búið var að kalla til lögreglu.

Vitnið E bar fyrir dómi að hún hefði ekið brotaþola að [...] umrædda nótt. Vitnið kvað ákærða hafa verið á staðnum. Fyrir dómi sagðist vitnið ekkert geta borið um samskipti ákærða og brotaþola. Var þá lögð fyrir vitnið símaskýrsla lögreglu af vitninu, dagsett 21. september 2015. Kannaðist vitnið við að hafa gefið skýrsluna og lýsti vitnið þeirri upplifun sinni að það hefði verið neytt til að gefa skýrsluna þar sem lögreglumaður hefði ítrekað hringt í vitnið „... til þess að láta mig gefa einhverja skýrslu sem ég vildi ekki gefa.“ Kom fram hjá vitninu að það þekkti bæði ákærða og brotaþola og „mér finnst ég ekki eiga heima þarna á milli“. Nánar aðspurt kvaðst vitnið „rosa lítið“ kannast við þá lýsingu á atvikum sem væri að finna í símaskýrslunni. Vitnið kvaðst aftur á móti geta trúað því að það hefði greint lögreglu satt og rétt frá í símtalinu. Vitnið ætti ekki von á öðru en svo hefði verið. Í skýrslu vitnisins er meðal annars eftir því haft að ákærði hefði umrætt sinn tekið brotaþola með valdi. Brotaþoli hefði gert ítrekaðar tilraunir til þess að komast frá ákærða. Hann hefði ekki náð að loka bíldyrunum þar sem brotaþoli hefði sparkað frá sér.

Framburður brotaþola af umræddum atvikum hefur verið stöðugur og greindi hún í öllum aðalatriðum frá með sama hætti fyrir dómi og fyrir lögreglu, bæði á vettvangi og við skýrslutöku. Vætti brotaþola fær eindregna stoð í þeim framburði vitnisins E er lögregla ritaði eftir því símleiðis og sem vitnið sagðist fyrir dómi ekki eiga von á öðru en væri sannur og réttur. Lýsingum vitnisins á atvikum í skýrslunni svipar samkvæmt framansögðu mjög til lýsinga brotaþola á þeim. Ákærði hins vegar kvaðst ekkert muna eftir þessu tilviki þegar skýrsla var tekin af honum hjá lögreglu en fyrir dómi lýsti hann atvikum síðan með nokkuð nákvæmum hætti. Að mati dómsins er þetta til þess fallið að draga úr trúverðugleika framburðar ákærða. Þá þykir dómnum vera nokkur ólíkindablær á þeim skýringum sem ákærði gaf á veru sinni að [...] umrætt sinn. Að öllu þessu heildstætt virtu telur dómurinn sannað með framburði brotaþola og því sem honum er til stuðnings samkvæmt framansögðu, gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið B.5 í og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður I, ákæra útgefin 31. janúar 2017:

Í þessum ákærulið er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa sunnudaginn 5. júlí 2015 veist að brotaþola fyrir utan [...] í [...] og hrint henni þannig að hún féll á jörðina, gripið í kjálka hennar og kreist, hrækt framan í hana, tekið í hægri handlegg hennar og snúið upp á handlegginn, rifið í jakka hennar og síðan þrýst henni upp að vegg og tekið hana kverkataki, allt með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut mar á kinnum og á hægri framhandlegg.

Ákærði neitar sök. Fyrir dómi sagði ákærði atvik hafa verið þau að hann hefði verið á leið út í verslun við [...] þegar hann hefði séð brotaþola koma út úr húsi ásamt vinnufélaga hennar. Ákærði sagðist hafa keyrt inn á bílastæði, stöðvað bílinn og stigið út. Þar sem maðurinn sem var í för með brotaþola hefði verið 14 eða 15 árum yngri en brotaþoli kvaðst ákærði hafa ákveðið að „stríða“ henni þar sem hún hefði áður verið ítrekað búin að úthrópa ákærða fyrir að vera á þessum tíma að hitta sér yngri konu. Ákærði hefði ætlað sér að benda brotaþola á hræsnina sem hún hefði sýnt. Sagði ákærði þau brotaþola hafa látið niðrandi orð falla hvort um annað og hefði þeim orðaskiptum lokið með því að ákærði yfirgaf vettvang. Neitaði ákærði að hafa beitt brotaþola ofbeldi.

Brotaþoli skýrði frá þessum atvikum með allt öðrum hætti en ákærði. Kvaðst hún umrætt sinn hafa gist heima hjá vini sínum og vinnufélaga. Þegar brotaþoli hefði komið út úr húsinu daginn eftir hefði ákærði komið hlaupandi úr bíl sínum. Hann hefði tekið fast um andlit brotaþola og kreist með þeim afleiðingum að hún marðist á kinnunum. Ákærði hefði búist til að hrækja á brotaþola sem kvaðst hafa borið fyrir sig hönd. Ákærði hefði þá snúið upp á handlegg brotaþola með þeim afleiðingum að hún féll niður og marðist á hendi. Ákærði hefði einnig rifið í jakka brotaþola og ýtt henni upp að vegg.

Vitnið L bar fyrir dómi að hann hefði umrætt sinn verið fyrir utan [...] í [...] ásamt brotaþola. Ákærði hefði komið að þeim, ýtt vitninu frá og síðan hrakið brotaþola á undan sér upp að vegg. Í dágóðan tíma á eftir hefði ákærði haft í hótunum við brotaþola og vitnið. Ákærði hefði verið ógnandi og gripið í andlit brotaþola og kreist það. Aðspurt neitaði vitnið því að brotaþoli hefði fallið í jörðina en sagði hana hins vegar á einhverjum tímapunkti hafa fallið niður á hækjur sér, sem vitnið taldi hafa verið vegna þess að ákærði hefði gripið í hana og hún fundið fyrir sársauka. Fyrir dómi kvaðst vitnið ekki geta staðfest sem rétt, sem bókað væri um í skýrslunni, að ákærði hefði hent brotaþola í jörðina. Vitnið staðfesti hins vegar sem réttar þær lýsingar sem hafðar eru eftir því í sömu skýrslu að ákærði hefði gripið í hálsinn á brotaþola og kreist andlitið á henni, snúið upp á handleggi hennar og þrýst henni upp að húsvegg. Kvaðst vitnið ekki hafa séð áverka á brotaþola eftir atlögu ákærða.

Framburður brotaþola af umræddum atvikum hefur verið stöðugur. Þá fær vætti hennar eindregna stoð í framburði vitnisins L samkvæmt framansögðu. Þegar að þessu gættu telur dómurinn sannað með framburði brotaþola og því sem honum er til stuðnings, gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið I að því undanskildu að ósannað þykir að ákærði hafi hrint brotaþola með þeim afleiðingum að hún féll í jörðina. Þá þykir heldur ekki fram komin lögfull sönnun þess að brotaþoli hafi hlotið mar á kinnum og handlegg við atlögu ákærða. Sú niðurstaða dómsins breytir því hins vegar ekki að sú háttsemi ákærða sem sönnuð þykir samkvæmt framansögðu varðar við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, svo sem réttilega er vísað til í ákæru.

Ákæruliður II, ákæra útgefin 31. janúar 2017:

Ákærði kom fyrir dóm 28. mars 2017 og játaði sakargiftir samkvæmt þessum ákærulið. Við aðalmeðferð málsins sagði ákærði þá afstöðu sína óbreytta. Að mati dómsins samrýmist játning ákærða gögnum málsins. Brot hans samkvæmt nefndum ákærulið teljast því sönnuð og eru þau þar réttilega heimfærð til refsiákvæða.

6

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærða ekki áður verið gerð refsing. Að brotum ákærða virtum þykir refsing hans réttilega ákveðin, samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, fangelsi í 12 mánuði.

Þar sem ákærði hefur ekki áður hlotið refsidóm þykir eftir atvikum mega fresta fullnustu 9 mánaða af refsingu hans og skal sá hluti refsingarinnar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

7

Í málinu krefst brotaþoli miskabóta úr hendi ákærða samtals að fjárhæð 3.600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga með þeim hætti sem nánar er rakið í ákærum.

Samkvæmt framansögðu hefur dómurinn slegið því föstu að ákærði hafi ítrekað brotið gegn brotaþola með þeim hætti sem áður var lýst. Ákærði er hins vegar sýknaður af ákæru um nauðgun. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði bakað sér bótaábyrgð gagnvart brotaþola á grundvelli a- og b-liða 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Bætur fyrir miska skulu ákvarðaðar eftir því sem sanngjarnt þykir og við mat á fjárhæð þeirra skal einkum líta til alvarleika brotsins, sakarstigs brotamanns, huglægrar upplifunar brotaþola og loks umfangs tjónsins.

Við mat á miskabótum til handa brotaþola þykir að nokkru mega líta til skýrslu D sálfræðings, dags. 7. mars 2017, sem geymir samantekt sálfræðingsins á meðferð brotaþola og niðurstöðum 28 viðtala sem hún átti við brotaþola, en efni skýrslunnar er að nokkru leyti reifað í I. kafla dómsins. Í skýrslunni segir meðal annars að sálræn einkenni brotaþola við upphaf viðtala hafi verið í samræmi við einkenni sem séu vel þekkt hjá fólki sem upplifað hafi alvarleg áföll. Í upphafi hafi brotaþoli verið greind með áfallastreituröskun. Þá kemur fram að ýmislegt sé enn óunnið og að brotaþoli þurfi áfram hjálp við að takast á við viðvarandi kvíða og depurð.

Með vísan til framangreinds og að brotum ákærða virtum, þ.m.t. fjölda þeirra og tengslum ákærða og brotaþola, þykja miskabætur til handa brotaþola réttilega ákvarðaðar samtals 1.400.000 krónur. Um vexti og dráttarvexti af kröfunni fer svo sem í dómsorði greinir, en bótakröfur voru birtar ákærða 2. mars 2017 og 9. sama mánaðar.

8

Sakarkostnaður í málinu samkvæmt framlögðu sakarkostnaðaryfirliti héraðssaksóknara, dagsettu 13. nóvember 2017, nemur samtals 471.646 krónum. Með vísan til úrslita málsins verður ákærða gert að greiða helming þess kostnaðar, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með sömu rökum verður honum einnig gert að greiða helming þóknunar skipaðs verjanda síns, B-kk-ef Þ-kk-ef V-kk-ef hrl., helming þóknunar tilnefnds verjanda á rannsóknarstigi, B-kk-ef H-kk-ef hrl., og helming þóknunar skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., sem að teknu tilliti til tímaskýrslna lögmannanna og að gættu umfangi málsins þykir réttilega ákveðin svo sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveða upp héraðsdómararnir K-kk-nf H-kk-nf, sem dómsformaður, R-kvk-nf B-kvk-nf og B-kk-nf H-kk-nf. Fyrir uppsögu dómsins var gætt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 12 mánuði en fresta skal fullnustu 9 mánaða af refsingunni og skal sá hluti hennar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði samtals 1.542.783 krónur í sakarkostnað, þ.m.t. helming þóknunar skipaðs verjanda síns, B-kk-ef Þ-kk-ef V-kk-ef hrl., sem í heild nemur 1.686.400 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum, helming þóknunar tilnefnds verjanda á rannsóknarstigi, B-kk-ef H-kk-ef hrl., sem í heild nemur 84.320 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum, og helming þóknunar skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hdl., sem í heild nemur 843.200 krónum að virðisaukaskatti meðtöldum.

Ákærði greiði brotaþola, Y, 1.400.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 900.000 krónum frá 22. febrúar 2015 til 5. júlí 2015, af 1.100.000 krónum frá þeim degi til 12. september 2015, en af 1.400.000 krónum frá þeim degi til 2. apríl 2015, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga af 1.400.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

K-kk-nf H-kk-nf

R-kvk-nf B-kvk-nf

B-kk-nf H-kk-nf