E-6608/2019

Þetta mál var tekið til úrskurðar 17. febrúar 2020 um þá kröfu stefnda að því yrði vísað frá dómi. Það höfðar AK, kt. [...], Mgötu, Reykjavík, með stefnu á hendur AM, kt. [...], Dgötu, Reykjavík. Ekki liggur fyrir hvenær stefnan var birt og málið þar með höfðað en stefnan var þingfest 21. nóvember sl.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda 1.785.415 kr. ásamt dráttarvöxtum, skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá 21. nóvember 2019 til greiðsludags, að frádregnum innborgunum, 3. maí 2017 að fjárhæð 50.000 kr., 3. júní 2017 að fjárhæð 50.000 kr., 4. júlí 2017 að fjárhæð 30.000 kr., 6. júlí 2017 að fjárhæð 20.000 kr. og 18. febrúar 2019 að fjárhæð 300.000 kr.

Til vara krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að annarri lægri fjárhæð að áliti dómsins.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi.

Hann krefst til vara sýknu af öllum kröfum stefnanda.

Stefndi krefst í báðum tilvikum málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda að viðbættum virðisaukaskatti.

Í þessum þætti málsins krefst stefnandi þess að kröfu stefndu um frávísun verði hafnað og málið verði tekið til efnismeðferðar.

Málsatvik

Stefnandi kveðst krefjast þess að stefndi endurgreiði lán sem stefnandi veitti honum með tveimur millifærslum, annarri 29. apríl 2016 og hinni 4. maí 2016.

Skýring

Lán veitt

Fjárhæð í PLN

Fjárhæð í ISK

Millifærsla 1

29.04.2016

28.000

889.336

Millifærsla 2

04.05.2016

31.000

896.079

Samanlagt

59.000

1.785.415

Stefndi mótmælir málsatvikum eins og stefnandi lýsir þeim. Hann rekur málið til þess að stefndi og dóttir stefnanda hafi verið í sambúð á árunum 2007 til 2019. Hún hafi, 12. júní 2019, numið tvö börn hennar og stefnda á brott frá landinu og hafi slitið sambúð við stefnda og sambandi hans við börnin. Stefna á hendur stefnda sé komin til vegna ágreinings milli stefnda og dóttur stefnanda í kjölfar sambúðarslita.

Stefndi hafi aldrei óskað eftir eða þegið lán frá stefnanda. Stefnandi hafi flust til landsins um mitt ár 2016 fyrir tilstilli og með aðstoð stefnda enda hafi stefnda alltaf þótt sjálfsagt að aðstoða stefnanda sem tengdaföður sinn og afa barnanna. Stefnandi hafi búið á heimili stefnda og dóttur stefnanda frá því að hann fluttist til landsins og þar hafi heimili hans verið og fjölskylda.

Stefnandi hafi gefið þær skýringar á því fé sem hann millifærði á reikning stefnda að stefnandi væri að gefa eða lána dóttur sinni fé eða að hann væri að greiða stefnda vegna húsnæðis og framfærslu stefnanda og/eða fyrir dóttur hans. Þetta væri nokkurs konar leiga og framlag stefnanda vegna þess að stefndi væri eina fyrirvinna fjölskyldunnar. Á sambúðartíma stefnda og dóttur stefnanda hafi stefndi verið fyrirvinna heimilisins en dóttir stefnanda hafi haft litlar sem engar tekjur fyrir utan eitt ár þegar hún vann utan heimilis. Þau þrjú hafi haldið sameiginlegt heimili en stefndi hafi greitt allan kostnað þar eð hann leit svo á að þau væru ein fjölskylda.

Um það leyti er stefnda varð ljóst að dóttir stefnanda væri ekki ánægð í sambandinu hafi stefndi fengið tölvupóst frá stefnanda með töflureikniskjali (excel) þar sem kom fram að frá tiltekinni fjárhæð, 2.000.000 kr., væru dregnar nokkrar fjárhæðir sem stefndi hefði millifært á reikning stefnanda, samanlagt 390.000 kr. Auk þess sýni skjalið að til frádráttar komi húsnæðiskostnaður að fjárhæð 200.000 kr. og annað (vatn, rafmagn, internet) að fjárhæð 80.000 kr. Þá dragi stefnandi einnig frá einn flugmiða sem stefndi greiddi fyrir eiginkonu stefnanda. Samtals dragi stefnandi því 690.498 kr. frá þeirri fjárhæð sem hann hafi ákveðið að sé meint skuld stefnda við sig, 2.000.000 kr. Annars staðar á skjalinu virðist skuldin vera 1.735.000 kr. miðað við gengi dagsins 21. júní ótilgreint ár.

Einni viku áður en stefna í þessu máli var gefin út hafi stefnda borist bréf frá lögmanni stefnanda dags. 1. nóvember 2019. Það hafi verið póstlagt 4. nóvember og borist stefnda 6. nóvember 2019. Í bréfinu hafi stefndi verið varaður við innheimtu stefnanda á meintu láni að fjárhæð 1.922.928 kr., en með frádrætti vegna 450.000 kr. innborgunar hafi stefnandi krafist 1.472.928 kr. innan 10 daga til þess að stefndi 3 kæmist hjá „auknum innheimtukostnaði, hugsanlegri málshöfðun eða öðrum kostnaðarsömum innheimtuaðgerðum á grundvelli réttarfarslaga“. Lögmanni stefnda og stefnda hafi ekki gefist ráðrúm til þess að svara innheimtuviðvöruninni áður en þetta mál var höfðað.

Málsástæður og lagarök stefnanda í stefnu Stefnandi vísar til þess að sú fjárhæð sem hann krefst nemi samanlagt 59.000 pólskum slotum eða 1.785.415 kr. Fjárhæð í íslenskum krónum sé miðuð við miðgengi Seðlabanka Íslands á þeim degi er lánin voru veitt. Þegar stefnandi hafi lánað stefnda féð hafi ekki verið samið um tiltekinn gjalddaga en stefnandi hafi nú krafið stefnda um endurgreiðslu. Þrátt fyrir innheimtutilraunir hafi lánið ekki fengist greitt, nema að hluta til á fyrri stigum. Því sé nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu þess.

Stefnandi vísar til almennra reglna kröfu og samningsréttar, einkum reglna um loforð og efndir fjárskuldbindinga. Kröfur um dráttarvexti styður hann við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Um varnarþing vísar hann til 1. mgr. 32. gr. laga nr. 91/1991 og málskostnaðarkrafan byggist á 129. og 130. gr. sömu laga.

Málsástæður og lagarök stefndu fyrir frávísun Stefndi vísar til þess stefnandi byggi þetta mál á því að hann hafi veitt stefnda lán í pólskum slotum á tilteknum tveimur dögum. Hins vegar hafi stefnandi hvorugt skýrt; hvaða heimild hann hafi til þess að krefja stefnda um greiðslu í íslenskum krónum og hvers vegna hann telji sér heimilt að nota það gengi slota sem hann hafi ákveðið í stefnu. Ekki verði annað séð en gengið hafi verið annað í innheimtubréfi dags. 1. nóvember 2019 og enn annað í samantekt sem stefnandi hafi sent í töflureikni. Stefnandi skýri hvorki heimild sína til gengisbreytingar né það gengi sem hann kjósi að nota. Einnig sé mjög á reiki sú fjárhæð sem stefnandi telji rétt að draga frá meintri kröfu sinni. Málsástæður stefnanda séu því ekki nógu skýrar, sbr. elið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Að auki hafi stefnandi hvorki fylgt fyrirmælum 1. mgr. 95. gr. né hliðar 1. mgr. 80. gr. sömu laga.

Stefndi vísar nánar tiltekið til þess að samkvæmt gögnum málsins nemi meint skuld hans við stefnanda ýmsum fjárhæðum, svo sem 1.735.000 kr., 1.785.415 kr., 1.922.928 kr. og 2.000.000 kr. en einnig 59 pólskum slotum. Þetta sé verulega óskýrt og villandi.

Hinu sama gegni um innborganir inn á lánið en fjárhæð þeirra sé mismunandi samkvæmt gögnunum. Í sumum skjölum séu þær taldar nema 450.000 kr. en í öðrum 390.000 kr. Hins vegar hafi stefnandi sent stefnda yfirlit yfir innborganir og á því 4 nemi þær samanlagt 690.498 kr. Það sé því á reiki hjá stefnanda hvaða fjárhæð beri að draga frá meintri lánsfjárhæð.

Í þriðja lagi sé á reiki hvaða gengi stefnandi leggi til grundvallar fjárkröfu sinni. Það sé ekki tilgreint í stefnu heldur sé þar vísað til fylgiskjala. Það sé hvorki tilgreint í innheimtubréfi né í töflureikniskjalinu sem stefnandi hafi sent stefnda fyrir málshöfðun. Í hvorugu þessara skjala sé tilgreint við hvaða dag útreikningurinn sé miðaður.

Af þessum sökum telji stefndi samhengi málsástæðna óljóst og því fari milli mála hvað það er sem stefnandi krefjist af honum. Því beri að vísa málinu frá dómi.

Málsástæður og lagarök stefnanda gegn frávísun Stefnandi krefst þess að kröfu stefnda um frávísun verði hafnað. Hann mótmælir því að stefnan uppfylli ekki skilyrði eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 enda séu grundvöllur kröfunnar, rökstuðningur og lagaákvæði rakin í henni. Fjárhæðin sé reiknuð út í stefnunni. Hún sé greinilega nógu skýr því stefndi átti sig á efni hennar. Krafist sé greiðslu á skýrt tilgreindum fjárhæðum sem stefnandi hafi sannanlega lánað stefnda og hann hafi sannanlega tekið við, eins og framlagðar staðfestingar á millifærslum sýni. Stefnandi leggi jafnframt fram staðfestingar á millifærslum af reikningi stefnda á reikning stefnanda sem sýni að hann hafi endurgreitt lánið að hluta. Stefndi geti ekki velkst í vafa um til hvaða atvika lánið verði rakið og þar með hvernig fjárkrafa stefnanda sé komin til enda hafi stefndi einnig lagt fram frekari upplýsingar um málsatvik með greinargerð sinni.

Gögn málsins sýni að stefndi viðurkenni að skulda stefnanda þessa fjárhæð og hafi endurgreitt hluta hennar í íslenskum krónum. Það sé honum til hagsbóta að endurgreiða lánið í þeim gjaldmiðli sem málsaðilar hafi nýverið notað í viðskiptum sínum.

Stefnandi hafi lagt kröfu sína upp þannig að endurgreiða beri hana í íslenskum krónum. Vilji stefndi ekki endurgreiða stefnanda í þeim gjaldmiðli vegna þess að hann telji að gengisbreyting sé honum óhagstæð telur stefnandi að það ætti þó ekki að valda frávísun málsins því endurgreiðsla lánsins í pólskum slotum rúmist innan varakröfu stefnanda en í henni sé ekki tilgreindur neinn gjaldmiðill. Stefnandi krefjist þess til vara að stefndi verði dæmdur til að greiða aðra lægri fjárhæð að áliti dómsins. Í þeirri kröfu felist að stefnandi sé dæmdur til endurgreiðslu fjárhæðarinnar í pólskum slotum.

Stefnandi bendir einnig á að það standi stefnda nær að sýna fram á, með því að leggja fram yfirlit af eigin bankareikningi, hversu háa fjárhæð í íslenskum krónum hann hafi fengið inn á reikninginn við millifærslur stefnanda 29. apríl og 4. maí 2017. Skorað hafi verið á hann að leggja þessi gögn fram en hann ekki orðið við því. Stefnandi sé ætíð bundinn af þeirri fjárhæð sem hann krefjist þannig að það valdi stefnda 5 ekki réttarspjöllum sýni þessi gögn að fjárhæðin sé hærri en stefnufjárhæð og reynist fjárhæðin lægri verði stefnandi einnig að taka tillit til þess.

Niðurstaða

Stefnandi höfðar þetta mál til þess að fá greiddar eftirstöðvar láns sem hann segist hafa veitt stefnda, fyrrum tengdasyni sínum, með tveimur millifærslum, annarri í lok apríl og hinni í byrjun maí 2016. Fyrir liggur að þegar stefnandi millifærði féð af eigin reikningi á reikning stefnda bjó stefnandi í Póllandi en stefndi hér á landi. Stefnandi millifærði því pólsk slot á íslenskan krónureikning stefnda.

Þegar féð var millifært lá ekkert fyrir um það hvenær stefnandi hygðist krefjast endurgreiðslu þess né heldur í hvaða mynt hann vildi fá endurgreitt. Nú krefst hann endurgreiðslu og krefst þess að hún sé í íslenskum krónum. Til þess að finna út hvaða fjárhæð stefndi skuldi honum leggur hann til grundvallar miðgengi pólskra slota í íslenskum krónum eins og það var skráð hjá Seðlabanka Íslands á þeim dögum sem hann millifærði féð á reikning stefnda.

Dómurinn telur alls ósannað að leggja megi þetta gengi til grundvallar við útreikning á því hvaða fjárhæð í íslenskum krónum stefndi fékk enda hefur það ráðist af því gengi sem banki hans var reiðubúinn að kaupa pólsku slotin á, kaupgengi bankans, á þeim degi sem slotin voru lögð inn á reikning stefnda.

Dómurinn fellst því á að hvort tveggja sé vanreifað; hvers vegna stefnandi telji sér heimilt að krefja stefnda um endurgreiðslu í íslenskum krónum svo og hvers vegna hann telji að leggja beri miðgengi Seðlabankans til grundvallar útreikningi fjárkröfu hans.

Dómurinn telur millifærslur af reikningi stefnda á reikning stefnanda hér á landi í íslenskum krónum hvorki staðfesta það að stefndi viðurkenni að hafa þegið fé að láni frá stefnda í apríl og maí 2016 né heldur að stefndi viðurkenni að mynt meints láns sé ekki lengur pólsk slot heldur íslenskar krónur.

Að mati dómsins verður varakrafa sem er orðuð á þann hátt sem stefnandi gerir ekki talin rúma aðra mynt en fjallað er um í aðalkröfu.

Dómurinn fellst því á að fjárkrafa stefnanda sé svo vanreifuð að vísa beri henni frá dómi.

Vegna þessarar niðurstöðu, og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, verður stefnandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 175.000 krónur.

I-kvk-nf L-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan úrskurð.

ÚRSKURÐARORÐ:

Kröfu stefnanda, AK, á hendur stefnda, AM, er vísað frá dómi.

Stefnandi greiði stefnda 175.000 krónur í málskostnað.

I-kvk-nf L-kvk-nf