S-6346/2020

Dómur

I.

Ákæra og dómkröfur:

Mál þetta, sem dómtekið var 2. febrúar 2021, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, útgefinni 1. október 2020, á hendur X, kennitala [...], [...], [...], „fyrir kynferðisbrot, með því að hafa aðfaranótt þriðjudagsins 25. júní 2019, utan við [...] í [...], tekið utan um A, kt. [...], haldið henni fastri, kysst hana á munninn og sett tungu sína upp í munn hennar tvisvar sinnum.

Telst þetta varða við [...] 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kt. [...], er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 2.000.000, auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 25. júní 2019, en síðan dráttarvaxta [samkvæmt] 9. gr. [laga nr. 38/2001], sbr. 1. mg. 6. gr. sömu laga, að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Brotaþoli gerir sömu kröfu um miskabætur, auk vaxta, eins og greinir í ákæru, en krafist er dráttarvaxta frá 3. janúar 2021 til greiðsludags. Þá er gerð krafa um að skipuðum réttargæslumanni verði dæmd þóknun úr ríkissjóði vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, samkvæmt mati dómsins, að teknu tilliti til tímaskýrslu. Ákærði neitar sök og krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Ákærði krefst þess í öllum tilfellum að skaðabótakröfu verði vísað frá dómi, en að því gengnu krefst hann verulegrar lækkunar á bótakröfu. Þá krefst ákærði að skipuðum verjanda hans verði tildæmd málsvarnarlaun úr ríkissjóði samkvæmt tímaskýrslu vegna vinnu fyrir dómi.

Ákærði reisir vörn sína varðandi aðalkröfu á því að háttsemi, eins og henni er lýst í ákæru sé ósönnuð og atvik, eins og þau voru í raun og veru, geti hlutrænt séð ekki fallið undir refsiákvæðið. Um varakröfu vísar ákærði til hreins sakavottorðs, persónulegra aðstæðna og langs málsmeðferðartíma. Ákæruvaldið byggir á gagnstæðum sjónarmiðum varðandi framangreint og hafnar í meginatriðum málatilbúnaði ákærða eða telur hann ekki eiga nægjanlega rétt á sér. Miskabótakrafa er sett fram á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 172. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

II.

Málavextir:

A, hér eftir nefnd brotaþoli, leitaði á lögreglustöðina við Hverfisgötu 25. júní 2019 og kærði meint kynferðisbrot gagnvart sér aðfaranótt sama dags í miðborginni. Greindi hún frá atvikum eins og þau horfðu við henni. Í skýrslu hennar kom meðal annars fram að hún hefði hitt ókunnugan mann í miðborginni, ákærða í þessu máli. Hann hefði gefið sig á tal við hana og boðist til að fylgja henni heim og hún til að byrja með leyft honum það. Lýsti hún nánar samskiptum við ákærða, tímasetningum, gönguleið, símasamskiptum við vinkonu um nóttina o.fl. Í þeirri lýsingu kom meðal annars fram að ákærði hefði fylgt henni heim gegn vilja hennar. Í næsta nágrenni við heimilið hefði ákærði haldið henni fastri með nánar tilgreindum hætti og kysst hana í tvö aðgreind skipti á munninn án þess að hún kyssti á móti og hann jafnframt sett tunguna upp í munninn á henni. Þetta hefði allt verið gegn hennar vilja. Hún hefði orðið miður sín, látið í ljós óánægju sína og hraðað sér heim. Hún hefði jafnframt verið í símasamskiptum við vinkonu sína eftir þetta, auk þess sem heimilisfólk hefði vaknað við grát hennar þegar heim var komið og þau farið á fætur. Þá hefði ákærði sent henni smáskilaboð eftir á og beðið hana afsökunar.

Við rannsókn málsins, í september og október sama ár, voru teknar skýrslur af heimilisfólki brotaþola með réttarstöðu vitnis, þ.e. foreldrunum B og C, sem og eldri systur brotaþola, D. Einnig var tekin skýrsla af vitninu E, fyrrgreindri vinkonu brotaþola, sem hún var í símasamskiptum við umrædda nótt. Greindu vitnin frá atvikum eins og þau horfðu við þeim, þar með talið fyrstu frásögn og líðan brotaþola eftir meint brot.

Ákærði gaf framburðarskýrslu 17. september 2019 með réttarstöðu sakbornings og neitaði sök. Gerði hann nánar grein fyrir atvikum eins og þau horfðu við honum. Í þeirri skýrslu kom meðal annars fram að hann hefði hitt brotaþola umrædda nótt í miðborginni og fylgt henni að heimili hennar og það verið með hennar samþykki. Þá hefði hann fyrir utan heimilið, eða þar nálægt, faðmað og kysst hana á kinnina í kveðjuskyni fyrir utan. Með þessu hefði hann ekki verið að brjóta gegn henni kynferðislega. Þá kannaðist hann við að hafa sent henni smáskilaboð eftir á og útskýrði það nánar.

Við rannsókn málsins voru afrituð gögn af Facebook messenger hjá brotaþola með skeytum sem bárust til hennar frá ákærða 25. júní 2019: a) Klukkan 00:01: Don´t forget about Caffe, b) Klukkan 00:45: Sorry I like you so much, c) Klukkan 00:46 – sjálfsmynd af ákærða og brotaþola (e. Selfie), d) Klukkan 08:25: [...] how are you?, e) Klukkan 09:34: Sorry for yesterday, ok?

Þá eru meðal gagna ljósmyndir sem bárust til lögreglu frá ákærða sem sýna sjálfsmyndir af honum og brotaþola saman umrædda nótt.

Samkvæmt lögregluskýrslu 26. júní 2019 yfirfór lögregla upptökur úr löggæslumyndavélum í miðborginni umrædda nótt. Á upptökum í Austurstræti og á Ingólfstorgi, á tímabili frá klukkan 23:49 til 00:16, sást til ferð ákærða og brotaþola og er því nánar lýst í skýrslunni. Samkvæmt lögregluskýrslu 22. janúar 2020 urðu mistök við afritun myndupptakanna og reyndist því ekki unnt að varðveita þær.

III.

Skýrslur fyrir dómi:

1.

Í framburði ákærða kom meðal annars fram að hann hefði hitt brotaþola umrædda nótt á förnum vegi í miðborginni. Þau hefðu aldrei hist eða verið í neinum samskiptum áður.

Hún hefði verið nokkuð undir áhrifum áfengis en hann ekki neytt áfengis. Þau hefðu farið að tala saman eins og ætti við um fólk sem væri að kynnast. Samskiptin hefðu farið fram á ensku og þau skilið vel hvort annað. Eftir samtal þeirra í einhvern tíma hefði komið fram að hún væri á leiðinni heim og hann boðist til að fylgja henni heim. Hún hefði samþykkt að hann gengi með henni heim í nálægt íbúðarhverfi.

Á leiðinni hefðu þau talað saman, samskiptin verið góð og hún verið glöð allan tímann. Hún hefði ekki sýnt nein merki um að hún vildi ekki hafa hann nálægt sér eða að hann ætti að fara. Þá hefði hún aldrei beðið hann um að fara. Hann hefði ekki verið að elta hana. Á leiðinni hefði hann tekið myndir af þeim saman með hennar samþykki og við þá myndatöku hefði verið faðmlag. Í samskiptum þeirra hefði meðal annars komið fram að hún væri á förum til útlanda og að hann vildi hitta hana aftur og kynnast henni betur yfir kaffibolla. Hún hefði gefið honum upp símanúmerið sitt og upplýsingar á Facebook. Aðspurður kvaðst ákærði ekki muna hvort brotaþoli hefði á leiðinni verið að tala við einhvern í símanum.

Þegar þau hefðu verið komin um fimmtíu metra frá heimili brotaþola hefðu þau numið staðar. Hún hefði ekki viljað að það sæist til þeirra saman. Hann hefði faðmað hana og kysst hana einu sinni á kinnina í kveðjuskyni. Um hefði verið að ræða venjulegan koss en ekki tungukoss. Hann hefði á sama tíma faðmað hana og sagt nice to meet you. Faðmlagið hefði varað stutt, kannski eina sekúndu og hann ekki haldið henni fastri. Um hefði verið að ræða samskipti eins og væru jafnan á milli vina. Brotaþoli hefði strax eftir kossinn snúið sér við og gengið rakleiðis heim og án þess að líta við. Ákærða hefði fundist þetta kuldalegt viðmót og orðið hissa. Þá hefði hann farið að hugsa eftir á hvort hann hefði gert eitthvað rangt. Hann hefði eftir á sent henni skilaboð og ljósmyndir, beðið hana afsökunar ef hann hefði sært hana og auk þess minnt hana á að þau ætluðu að hittast síðar yfir kaffibolla. Hann hefði hins vegar orðið þess áskynja að hún væri búin að loka á hann á Facebook og hann því ekki getað sent henni frekari skilaboð. Þá hefði hann eftir þetta ekki verið í neinum samskiptum við brotaþola.

Ákærði hefði eftir þetta verið boðaður til skýrslutöku hjá lögreglu. Hann hefði mætt og gefið skýrslu án þess að óska eftir verjanda þar sem hann hefði ekki talið sig hafa gert neitt rangt. Ákærði hefði eftir skýrslugjöfina komið myndefni á framfæri við lögreglu. Þá hefði hann jafnframt óskað eftir að fá að skoða myndupptökur úr löggæslumyndavélum, sem honum hefði verið kynnt að væru til staðar, en engin viðbrögð fengið við þeirri beiðni.

2.

Brotaþoli bar meðal annars um að hafa verið á leið heim til sín gangandi úr miðborginni umrædda nótt. Ákærði hefði gefið sig á tala við hana þar sem hún var stödd í Austurstræti og þau farið að tala saman. Samskiptin hefðu verið á ensku og án vandkvæða. Í þessum samskiptum hefði hann boðið henni í drykk en hún afþakkað það. Þá hefði hann einnig verið með óvelkomnar snertingar. Hún hefði í þessum samskiptum gert honum grein fyrir hvað hún væri gömul og aldursmuninum sem væri á milli þeirra. Facebook hefði borið á góma sem möguleg leið í þeirra samskiptum síðar og hún veitt honum upplýsingar svo hann ætti þess kost að senda henni vinabeiðni. Það hefði verið hluti af hennar leið til að takast á við ágang ákærða. Hún hefði í raun ekki kært sig um frekari samskipti við hann en með þessu hefði henni verið unnt að hafa stjórn á því síðar hvort hún samþykkti frekari samskipti. Þá kvaðst brotaþoli, aðspurð, telja að það gæti vel verið að í samtali þeirra hefði verið talað um að hittast síðar á kaffihúsi, án þess að hún hefði í raun meint það. Ákærði hefði boðist til að aka henni heim en hún afþakkað það. Hann hefði þá viljað fá að ganga með henni áleiðis heim og hún fyrir kurteisissakir ekki beint afþakkað eða neitað því boði. Hún hefði hins vegar endurtekið bent honum á aldursmuninn og honum hefði því mátt vera ljós aðstöðumunurinn og að hún ætti erfitt með að neita honum. Þá hefði hún ekki verið viss um hvernig hann brygðist við ef hún neitaði honum alveg.

Á leiðinni hefði ákærði verið að taka ljósmyndir af þeim saman. Það hefði verið stuttu eftir að þau lögðu af stað. Til að byrja með hefði hún ekki fundið að því að hann væri að fylgja henni. Þegar á leið hefði hún endurtekið beðið hann um að fara og bannað honum að fylgja sér. Hún hefði verið alveg skýr með það. Hann hefði hins vegar virt þær óskir að vettugi og svarað henni með ágengum hætti. Að auki hefði hann, eins og áður, verið með endurteknar óvelkomnar snertingar. Brotaþoli kvaðst aðspurð telja að það gæti vel hafa gerst í þessum samskiptum að ákærði hefði kysst hana á kinnina án þess að hún hefði viljað það. Hún hefði endurtekið, bæði með orðum og líkamstjáningu, beðið hann um að hætta en hann ekki orðið við því. Á tímabili á meðan þessu fór fram hefði hún tekið upp myndskeið af því sem var að gerast og hún sent það með Snapchat til vinkonu sinnar sem var stödd erlendis. Það hefði leitt til þess að vinkonan hringdi strax í hana. Í símtalinu hefði hún sagt frá hvað væri að gerast. Vinkonan hefði boðist til að vera á línunni þar til hún væri komin heim en hún ákveðið að vera ekki að tefja vinkonu sína. Brotaþoli hefði verið orðin gröm á þessum tíma og afráðið að reyna sjálf að koma sér úr aðstæðum.

Eftir um fimmtán eða tuttugu mínútna gang, þegar þau voru komin fyrir utan heimili hennar, eða þar nálægt, hefði ákærði tekið sér stöðu fyrir framan hana og ætlað að fá að faðma og kveðja hana. Hún hefði hins vegar beðið hann um að snerta sig ekki. Hann hefði sett handleggina í kringum hana, eins og hann ætlaði að kveðja og faðma hana. Þá hefði hann á sama tíma haft á orði að hann ætlaði ekki að snerta hana. Hann hefði því næst gripið fast utan um hana, haldið henni fastri og á sama tíma kysst hana tungukossi á munninn. Hún hefði sagt nei við þessu og reynt að ýta honum frá sér, svo stutt bil myndaðist á milli andlitanna. Hann hefði hins vegar ekki látið sér segjast og gert hið sama aftur. Um hefði verið að ræða fastar og þvingaðar athafnir þar sem ákærði setti tunguna í tvígang upp í munninn á henni. Þá hefði tæplega verið unnt að kalla þetta koss þar sem hún hefði ekki kysst á móti. Þetta hefði í heild sinni varað í um eina til tvær mínútur, þ.e. frá því hann sagðist ætla að taka utan um hana og þar til hún var farin frá honum. Þá kvaðst brotaþoli, aðspurð, telja það mögulegt að ákærði hefði einnig í þessum samskiptum, auk tungukossanna, kysst hana á kinnina án þess að hún vildi það. Til skýringar vísaði hún til þess að slíkir óvelkomnir kossar hefðu verið að eiga sér stað á leiðinni. Hún hefði í framhaldi losnað frá ákærða og hraðað sér heim. Hann hefði kallað á eftir henni og beðið hana afsökunar. Hún hefði hálft í hvoru verið byrjuð að gráta og hann gert sér grein fyrir því að viðbrögð hennar voru ekki góð.

Aðspurð kvaðst brotaþoli hafa verið undir áhrifum áfengis en ekki verið drukkin þegar hún hitti ákærða í miðborginni. Þá hefði áfengisvíman runnið af henni á leiðinni heim. Líðan brotaþola hefði ekki verið góð eftir þetta og lýsti hún því nánar.

3.

Vitnið E, vinkona brotaþola, bar meðal annars um að hafa verið erlendis þegar brotaþoli hringdi í hana umrædda nótt. Í símtalinu hefði komið fram að hún væri á heimleið úr miðborginni, fótgangandi, og að maður væri að elta hana. Hún hefði virst vera yfirveguð í símtalinu og viljað hafa hana á símalínunni til þess að sýnast vera upptekin og með því fæla hann frá. Símtalið hefði borið að á óheppilegum tíma hjá vitninu en hún hefði verið að sinna öðru í kringum sig. Brotaþoli hefði áttað sig á því og afráðið að ætla sjálf að reyna að losa sig við manninn. Þær hefðu sammælst um að brotaþoli léti hana vita þegar hún væri komin heim. Ekki löngu síðar sömu nótt hefði hún fengið skilaboð frá brotaþola á Snapchat. Um hefði verið að ræða ljósmynd þar sem brotaþoli var grátandi og þá hefði komið fram texti um að maðurinn hefði haldið henni niðri og reynt að kyssa hana og hún reynt að veita viðnám. Vitnið hefði brugðist við með því að hringja til baka og brotaþoli þá verið komin heim til sín og móðir hennar að sinna henni. Símtalið hefði varað í stuttan tíma. Brotaþoli hefði verið í uppnámi og ekki lýst því nákvæmlega hvað gerðist. Vitnið hefði í framhaldi sent hughreystandi skilaboð til brotaþola. Þá hefðu þær í framhaldi hist þegar vitnið var komið til landsins og rætt saman um umrædd atvik og margoft eftir það. Þá lýsti vitnið nánar líðan brotaþola eftir á. Nánar aðspurð um fyrrgreind Snapchat skilaboð bar vitnið um að þau hefðu verið þeirrar gerðar að þau hefðu eyðst eftir nokkrar sekúndur frá því þau voru opnuð. Hún hefði hins vegar sömu nótt, eftir minni, skráð hjá sér efni skilaboðanna og gert það í Notes í símanum sínum. Um hefði verið að ræða rafrænt minnisskjal og hún stuðst við skjalið þegar hún gaf skýrslu hjá lögreglu eða í aðdraganda þess að hún mætti í þá skýrslutöku. Skjalinu hefði hún síðar eytt í tengslum við tiltekt á gögnum í símanum.

4.

Vitnið C, móðir brotaþola, bar meðal annars um að hafa vaknað á heimili sínu umrædda nótt við það að brotaþoli var grátandi og í uppnámi. Hún hefði farið á fætur og rætt við brotaþola. Í samtalinu hefði komið fram að maður hefði elt brotaþola heim úr bænum og að hann væri örugglega fyrir utan húsið. Vitnið hefði athugað hvort svo væri en enginn verið sjáanlegur. Vitnið hefði reynt að hughreysta brotaþola og fá fram hvað hefði gerst. Í fyrstu frásögn hefði komið fram að maður hefði elt hana heim og hún ekki þorað öðru en að sýna honum kurteisi. Hann hefði verið að sýna henni áhuga en hún sagt honum að hún væri aðeins nítján ára og að hún vildi ekkert með hann hafa. Maðurinn hefði hins vegar ekki látið sér segjast. Á leiðinni hefði hún verið í símasamskiptum við vinkonu sína. Undir það síðasta hefði hún hlaupið heim og skellt á eftir sér. Áður en það hefði gerst hefði maðurinn, þar sem þau voru fyrir utan húsið, haldið henni og reynt að kyssa hana og hún þá orðið mjög hrædd. Vitnið kvaðst ekki vita eða muna hvort maðurinn, samkvæmt frásögn brotaþola, hefði kysst eða reynt að kyssa hana. Þá hefði brotaþoli ekki lýst því hvernig kossinn hefði verið. Til frekari skýringar á framburði sínum fyrir dómi tók vitnið fram að hún legði þann skilning í meint atvik að maðurinn hefði verið að kyssa brotaþola og hún ekki viljað kyssa eða taka við kossum frá honum. Maðurinn hefði daginn eftir sent brotaþola sms skeyti. Brotaþola hefði ekki liðið vel eftir þetta og lýsti vitnið því nánar.

5.

Vitnið D, systir brotaþola, kvaðst hafa vaknað um nóttina við að brotaþoli var grátandi og í uppnámi. Vitnið hefði farið á fætur og móðir þeirra verið að sinna brotaþola. Vitnið hefði einnig gefið sig að henni og í frásögn hennar um nóttina hefði meðal annars komið fram að maður hefði verið að elta hana úr bænum, gripið í hana og reynt að kyssa hana og hún hefði hlaupið heim undir lokin og verið mjög rædd. Vitnið tók fram að ekki hefði verið um að ræða nákvæma lýsingu hjá brotaþola á atvikum. Þá hefði brotaþola ekki liðið vel eftir þetta og lýsti vitnið því nánar.

6.

Vitnið B, faðir brotaþola, bar meðal annars um hafa vaknað um nóttina við skarkala og grát. Hann hefði farið á fætur. Brotaþoli hefði verið nýkomin heim og móðir og systir hennar að sinna henni. Hún hefði verið grátandi og mikið niðri fyrir. Fyrstu viðbrögð vitnisins hefðu verið að athuga hvort einhver væri fyrir utan en svo hefði ekki verið. Erfiðlega hefði gengið að fá að vita hvað hefði gerst og hún verið miður sín. Í frásögn brotaþola hefði meðal annars komið fram að maður hefði verið að elta hana heim og hún, til að byrja með, hefði reynt að sýna honum kurteisi. Einnig að hún hefði á leiðinni heim hringt í vinkonu sína til að leita sér stuðnings. Þá hefði hún greint frá því að maðurinn hefði farið að gerast ágengari og henni fundist hún vera þvinguð. Hann hefði haldið henni nauðugri og reynt að kyssa hana. Vitnið kvaðst daginn eftir hafa hringt í lögreglu, og leitað sér leiðbeininga og lýst því í grófum dráttum hvað hefði gerst. Síðar sama dag hefði vitnið fengið símtal frá lögreglu með upplýsingum um að ástæða væri til að hefja lögreglurannsókn út af því sem hefði gerst. Brotaþola hefði ekki liðið vel eftir þetta og lýsti vitnið því nánar.

7.

Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. [...], gaf skýrslu símleiðis og greindi frá aðkomu sinni að rannsókn málsins, einkum út frá skýrslu sem vitnið ritaði varðandi skoðun á upptökum í löggæslumyndavélum umrædda nótt. Ekki hefði reynst unnt að varðveita þær upptökur vegna mistaka hjá öðrum lögreglumanni síðar. Annað vitni, fyrrverandi rannsóknarlögreglumaður nr. [...], gaf einnig skýrslu símleiðis og greindi frá aðkomu sinni að rannsókninni en ekki eru efni til að reifa framburð þess vitnis.

IV.

Niðurstöður:

Ákærða er gefin að sök kynferðisleg áreitni, eins og greinir í ákæru. Hann neitar sök. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða um það, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar.

Ágreiningslaust er að ákærði og brotaþoli voru í samskiptum umrædda nótt. Þau greinir talsvert á um atvik og hvort ákærði hafi farið yfir mörk í þeirra samskiptum, hvort samþykki hafi verið fyrir hendi, hvort ákærði hafi haldið henni fastri, kysst hana á munninn og sett tunguna tvívegis upp í munn hennar. Stendur orð gegn orði um þessi meintu atvik.

Brotaþoli hefur meðal annars borið um atvik, eins og greinir í verknaðarlýsingu ákæru, en ákærði hefur kannast við að hafa faðmað hana og kysst hana einu sinni á kinnina í kveðjuskyni.

Ákærði er fimmtán árum eldri en brotþoli og fyrir liggur að þau voru að hittast í fyrsta skipti umrædda nótt og þau ekki verið í neinum samskiptum áður. Er aðstöðumunur á milli þeirra. Ákærði er litháskur, rússnesku og enskumælandi, og mun hafa komið hingað til lands á árinu 2018 og verið hér á vinnumarkaði. Ekkert hefur komið fram í málinu um að ákærði og brotaþoli eigi sér svipaðan bakgrunn, sameiginleg áhugamál, lífsviðhorf eða annað af svipuðum toga sem jafnan dregur fólk hvort að öðru eða þegar stofnað er til frekari eða nánari kynna. Framburður ákærða um meint atvik og samskipti við brotaþola er því fremur sérstakur í almennu tilliti. Á hinn bóginn verður framburði hans um samskipti við brotaþola og upphaf þeirra ekki alfarið vísað á bug í ljósi þess sem fram hefur komið um að brotaþoli virðist hafa gefið honum ástæðu til að ætla að Facebook samskipti þeirra á milli gætu komið til greina síðar, sem og spjall yfir kaffibolla.

Framburður ákærða hefur í öllum aðalatriðum verið skýr og stöðugur frá upphafi en hann hefur greint frá öllum helstu meintu atvikum með sama hætti hjá lögreglu og fyrir dómi. Er þá jafnframt tekið tillit til þess tíma sem liðinn er frá því meint atvik áttu sér stað. Hið sama á við um framburð brotaþola, en framburður hennar hefur í öllum aðalatriðum verið skýr og stöðugur. Er að þessu leyti ekki sérstakur munur á framburði þeirra beggja hjá lögreglu og fyrir dómi. Að mati dómsins er því heilt á litið ekki teljandi munur á framburði ákærða og brotaþola hvað varðar trúverðugleika. Til fleiri atriða þarf hins vegar að líta við úrlausn málsins.

Meðal gagna málsins er lögregluskýrsla um skoðun rannsóknarlögreglumanns nr. [...] á myndupptökum úr löggæslumyndavélum sem mun hafa tekið til upphafs á samskiptum ákærða og brotaþola í Austurstræti umrædda nótt. Téður rannsóknarlögreglumaður gaf skýrslu vitnis við meðferð málsins fyrir dómi en lýsti ekki með sjálfstæðum hætti hvað hefði komið fram á upptökum. Við skýrslugjöfina vísaði rannsóknarlögreglumaðurinn fyrst og fremst til lögregluskýrslunnar. Fyrir liggur að umræddar myndupptökur glötuðust í fórum lögreglu og er því ekki unnt að taka til sjálfstæðrar athugunar fyrir dómi hvað raunverulega kom fram á þeim og hvaða ályktanir megi draga af því. Einhliða skráning í lögregluskýrslu á efni myndupptaka fær þessu ekki haggað og enn síður þegar skýrslugjöf fyrir dómi hjá því vitni sem ritaði skýrsluna var með þeim hætti sem að framan greinir. Þá liggur fyrir að ekki reyndist unnt að gefa ákærða kost á því að kynna sér efni myndupptakanna á meðan málið var í rannsókn hjá lögreglu. Að þessu virtu hafnar dómurinn því að myndupptökur, sem eru ekki lengur fyrir hendi, geti haft þýðingu fyrir úrlausn málsins. Hið sama á við um fyrrgreinda skýrslugjöf rannsóknarlögreglumannsins fyrir dómi.

Meðal gagna málsins eru ljósmyndir sem ákærði tók af sjálfum sér og brotaþola umrædda nótt. Fyrir liggur að myndirnar voru teknar í Fischersundi og samrýmist það því sem fram kom hjá ákærða og brotaþola um að þær hefðu verið teknar við byrjun samskipta þeirra eða fljótlega eftir að þau voru lögð af stað. Ljósmyndirnar sýna meðal annars ákærða og brotaþola brosandi og hallandi upp að hvort öðru, eins og jafnan á við um sjálfsmyndir af þessum toga (e. Selfie). Ljósmyndirnar gefa fremur til kynna að ákærði hafi verið ráðandi við töku þeirra en brotaþoli látið sig þola það. Að mati dómsins styðja þessar ljósmyndir hvorki framburð ákærða né brotaþola um önnur meint samskipti þeirra umrædda nótt né hafa þær sérstaka þýðingu fyrir úrlausn málsins varðandi meint brot ákærða síðar um nóttina fyrir utan heimili brotaþola.

Vitnið E bar um það fyrir dómi að hafa verið í símasamskiptum við brotaþola umrædda nótt, þar með talið á meðan brotaþoli var á gangi með ákærða. Af framburði vitnisins verður ráðið að brotaþoli hafi í símtalinu áður en hún kom heim greint vitninu frá því að brotaþoli hefði ekki viljað vera í samfylgd með ákærða og hún ekki kært sig um hann. Ljóst er að ekki er fullt samræmi í framburði E annars vegar og brotaþola hins vegar um hvernig samskipti þeirra tveggja bar að umrædda nótt. Brotaþoli bar um að hafa sent E fyrst myndupptöku sem leiddi til þess að vitnið hringdi í hana. E lýsti atvikum hins vegar með þeim hætti að brotaþoli hefði hringt í sig umrædda nótt og greint frá hvað væri að gerast og það hafði verið á meðan hún var á leiðinni heim. Myndefni hefði hins vegar borist til hennar síðar um nóttina eftir að brotaþoli var komin heim. Almennt má gera ráð fyrir að atvik og samskipti af þessum toga geti skolast til við upprifjun eftir á og eru ekki efni til að láta fyrrgreint misræmi hafa sérstaka þýðingu fyrir úrlausn málsins. Þá bar E um að fyrrgreint myndefni, ljósmynd, hefði verið af brotaþola grátandi, auk texta um hvað hefði gerst. Þá hefði vitnið lagt þá lýsingu sérstaklega á minnið með skráningu. Einnig að þær hefðu rætt stuttlega í síma næst á eftir og brotaþoli verið í uppnámi. Framburður vitnisins E var skýr og greinargóður og í öllum meginatriðum í samræmi við skýrslu hennar hjá lögreglu. Heilt á litið er framburður E, svo langt sem hann nær, til þess fallinn að styðja framburð brotaþola um að hún hafi ekki viljað vera í návist ákærða, sem og að hún hafi sætt líkamlegri þvingun af hálfu ákærða fyrir utan heimili hennar þar sem ákærði hefði reynt að kyssa brotaþola. Ekki kom hins vegar fram hjá vitninu að ákærði hefði kysst brotaþola en hún bar um að hann hefði reynt að kyssa hana. Þá kom ekki fram hjá vitninu að ákærði hefði við það að reyna að kyssa jafnframt stungið tungunni í tvígang upp í munninn á brotaþola. Einnig ber að líta til þess að vitnið bar um að ákærði hefði haldið brotaþola niðri en það getur ekki samrýmst nægjanlega lýsingu brotaþola sem bar um að ákærði hefði haldið henni fastri þar sem þau stóðu andspænis hvort öðru. Að öllu framangreindu virtu styður framburður E því ekki nægjanlega framburð brotaþola um þau lykilatriði málsins sem greinir í verknaðarlýsingu ákæru.

Meðal gagna málsins eru útprentanir af nokkrum skeytum frá ákærða til brotaþola þar sem greinilega kemur fram að ákærði var meðal annars að biðjast afsökunar á einhverju sem hefði gerst á undan, þar með talið skeyti sem sent var umrædda nótt. Að mati dómsins eru skeyti þessi til þess fallin að styðja við framburð brotaþola um meint brot ákærða. Á hinn bóginn ber að líta til þess að ekki kemur fram með skýrum hætti í skeytunum hvað það var sem ákærði var að biðjast afsökunar á. Einnig ber að líta til þess að samhliða afsökunarbeiðni var á sama tíma sent skeyti þar sem hann minnti á kaffiboð. Þá verður að líta til framburðar ákærða sem hefur útskýrt þessi skeyti á þann hátt að hann hafi upplifað kuldaleg viðbrögð frá brotaþola í framhaldi af því að hann kyssti hana á kinnina og hann eftir á farið að hugsa hvort hann hefði sært hana. Skýringum ákærða á þessa leið verður tæplega vísað alveg á bug og þá að teknu tilliti til þess sem áður fór fram í samskiptum þeirra um möguleg vinatengsl á Facebook og kaffispjall síðar. Skeyti þessi geta því ekki ráðið úrslitum í málinu nema meira komi til.

Vitnin C, D og B, nánustu ættingjar brotaþola, báru öll um að hún hefði verið miður sín og grátandi umrædda nótt. Þá hefði brotaþoli átt erfitt andlega fyrst á eftir. Er þetta til þess fallið að styðja framburð brotaþola um meint brot ákærða stuttu áður. Á móti ber að líta til þess að ekkert þessara vitna bar um að brotaþoli hefði greint þeim frá kossi og kossum með þeim hætti sem greinir í ákæru. Vitnin báru fyrst og fremst um að ákærði hefði elt hana heim, haldið henni og síðan reynt að kyssa hana fyrir utan húsið en ekki að hann hefði kysst hana. Þá bar ekkert þessara vitna um að brotaþoli hefði greint frá kossi þar sem tungu hefði verið stungið upp í hana. Framburðir þeirra styðja því ekki nægjanlega framburð brotaþola um meint brot ákærða fyrir utan heimili hennar, eins og því er lýst í ákæru.

Að öllu framangreindu virtu er það mat dómsins, gegn neitun ákærða og þar sem annarra gagna nýtur ekki við, að ákæruvaldinu hafi ekki tekist lögfull sönnun fyrir þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök samkvæmt ákæru. Verður hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Að framangreindu virtu og með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 verður einkaréttarkröfu brotaþola á hendur ákærða vísað frá dómi.

Í ljósi fyrrgreindra úrslita verður allur sakarkostnaður vegna meðferðar málsins felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, sem ráðast af tímaskýrslu, 742.140 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, sem ráðast einnig af tímaskýrslu, 424.080 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf saksóknarfulltrúi.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 1. janúar 2021 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu A á hendur ákærða er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 742.140 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, 424.080 krónur.

D-kk-nf K-kk-nf

Í ljósi fyrrgreindra úrslita verður allur sakarkostnaður vegna meðferðar málsins felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, sem ráðast af tímaskýrslu, 742.140 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, sem ráðast einnig af tímaskýrslu, 424.080 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf R-kk-nf G-kk-nf saksóknarfulltrúi.

D-kk-nf K-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómarinn tók við meðferð málsins 1. janúar 2021 en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu A á hendur ákærða er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Þ-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 742.140 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, 424.080 krónur.

D-kk-nf K-kk-nf