E-286/2010

Mál þetta, sem var dómtekið 24. mars sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af P-kk-þgf E-kk-þgf, Laxakvísl 4, Reykjavík, á hendur Tónmenntaskóla Reykjavíkur, Lindargötu 51, Reykjavík, með stefnu birtri 8. janúar 2010.

Stefnandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnanda skaðabætur að fjárhæð 294.198 kr. með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. desember 2008 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnanda í málinu. Til vara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Stefndi krefst þess í báðum tilvikum að stefnandi greiði honum málskostnað að skaðlausu.

Málavextir

Stefnandi er lærður í klassískum gítarleik. Árið 1978 hóf hann kennslu í Tónlistarskóla Mosfellsbæjar og sama ár byrjaði hann í afleysingum hjá stefnda. Stefnandi stundaði frekara nám og kom aftur til starfa hjá stefnda árið 1984.

Hinn 6. október 2002, undirritaði stefnandi nýjan ráðningarsamning. Þar kom fram að um ótímabundna ráðningu væri að ræða og að starfshlutfall væri að lágmarki 25%. Laun skyldu vera skv. kjarasamningi Launanefndar sveitarfélaga og stéttarfélags hans. Þá kom fram að gagnkvæmur uppsagnarfrestur væri þrír mánuðir og miðaðist hann við næstu mánaðamót eftir að uppsagnarbréf bærist. Hinn 1. september 2007 gerðu aðilar viðauka við ráðningarsamninginn þar sem starfshlutfall stefnanda var ákveðið 27.23%.

Í ársbyrjun 2008 var stefnanda úthlutað listamannalaunum til 6 mánaða á grundvelli 6. gr. reglugerðar nr. 679/1997 um listamannalaun, sbr. nú rgj. 834/2009. Samkomulag varð um að laununum yrði dreift á 12 mánuði. Stefnandi heldur því fram að um mánaðamótin mars/apríl 2008 hafi orðið að samkomulagi milli stefnanda og skólastjóra stefnda að stefnandi fengi launalaust leyfi í 12 mánuði frá 1. ágúst 2008. Síðan hafi orðið samkomulag um að hann skyldi koma aftur til starfa hjá stefnda í ágúst 2009. Um þetta atriði er ágreiningur milli málsaðila. Stefndi heldur því fram að í samkomulagi um launalaust leyfi hafi ekki falist að stefnandi skyldi koma aftur til starfa hjá stefnda í ágúst 2009. Hið launalausa leyfi hafi þannig ekki verið tímabundið í 12 mánuði, heldur hafi samkomulag orðið um ótímabundið launalaust leyfi.

Hinn 28. nóvember 2008 sagði stefndi stefnanda upp störfum. Í uppsagnarbréfinu kom fram, að stefnanda væri sagt upp störfum með þriggja mánaða uppsagnarfresti frá og með 1. desember sama ár. Fram kom að ástæða uppsagnarinnar væri fækkun nemenda í skólanum og nauðsynleg hagræðing á kennslu og starfsemi skólans. Síðan segir: „Þar sem þú ert í launalausu leyfi að eigin ósk út yfirstandandi skólaár greiðast ekki laun í uppsagnarfresti. Þér eruð þökkuð störf í þágu skólans undanfarin ár.“

Hinn 17. desember 2008 sendi stefnandi stefnda bréf, þar sem hann minnti á að hann ætti samkvæmt gildandi reglum rétt á uppsagnarfresti á launum óháð því hvort hann væri í launalausu leyfi eða ekki og að uppsagnarfresturinn ætti því að hefjast þegar launalausu leyfi lyki. Stefnandi óskaði eftir viðbrögðum við bréfi sínu fyrir 15. janúar 2009. Þáverandi lögmaður stefnanda átti síðan í viðræðum við lögmann stefnda, án árangurs. Krafa um greiðslu launa í uppsagnarfresti mun hafa verið sett fram 1. apríl 2009. Hinn 25. júní 2009 var uppsögninni sérstaklega mótmælt og áskilinn réttur til skaðabóta. Þeirri kröfu var hafnað af stefnda.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Í fyrsta lagi er á því byggt að samkomulag hafi orðið um að stefnandi færi í launalaust leyfi í tilefni af veitingu listamannalauna til hans. Samkomulagið hafi verið þess efnis að hann yrði í leyfi frá kennslu frá og með 1. ágúst 2008, en kæmi að loknu leyfi aftur til starfa í ágúst 2009. Þannig hafi stefnandi átt þann rétt og mátt treysta því að hann gæti komið aftur í sitt fyrra starf að loknu því launalausa leyfi sem samkomulag náðist um. Það samkomulag var sjálfstætt samkomulag með sjálfstæðum gildistíma. Það hafi verið tímabundið og því hafi stefndi ekki mátt segja því upp fyrr en gildistími þess var liðinn. Sú einhliða ákvörðun stefnda að tilkynna stefnanda að hann skyldi ekki koma aftur til starfa var brot á því samkomulagi. Þannig rauf stefndi það loforð sem hann gaf stefnanda þess efnis að eftir að leyfi hans lyki, ætti hann þann rétt að koma aftur til fyrra starfs.

Á því er byggt að sá uppsagnarfrestur sem stefndi byggði uppsögn sína á hafi gilt um ráðningarsamning aðila, en ekki þann tímabundna samning sem varð með aðilum um launalaust leyfi stefnanda. Þannig byggðist launalausa leyfið á sérstöku samkomulagi sem varð milli stefnanda og stefnda. Því gat stefndi ekki sagt því samkomulagi upp á gildistíma þess, enda fól það í sér loforð til stefnanda þess efnis að hann fengi að koma aftur til starfa. Þannig batt loforðið hendur stefnda og mátti hann því ekki á gildistíma þess segja upp þeim ráðningarsamningi sem gerður var á sínum tíma.

Í öðru lagi er á því byggt að hinn 28. nóvember 2008 hafi verði í gildi gagnkvæmur ráðningarsamningur milli aðila máls þessa þar sem stefnandi var ráðinn sem tónlistarskólakennari hjá stefnda. Um þann ráðningarsamning hafi gilt kjarasamningur Félags tónlistarskólakennara og Launanefndar sveitarfélaga frá 15. október 2006. Samkvæmt þeim samningi og ráðningarsamningi aðila hafi stefnandi átt rétt á þriggja mánaða uppsagnarfresti frá og með næstu mánaðamótum eftir að uppsögn barst til vitundar hans. Samkomulag var með aðilum um að losa hvor annan tímabundið undan skyldum vinnuréttarsamkomulagsins og því gátu aðilar, meðan svo stóð á, ekki borið fyrir sig þá hluta vinnuréttarsambandsins sem þeim hentaði en aðra ekki. Á því er byggt að aðilum sé frjálst að semja svo um að réttindi þeirra og skyldur falli niður svo fremi sem það brýtur ekki í bága við lágmarksréttindi samkvæmt kjarasamningi, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launþega og 7. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur. Vinnuréttarsambandið með öllum þeim réttindum og skyldum skyldi þá fyrst ranka við sér þegar stefnandi skyldi koma til starfa. Og þá fyrst gat stefndi notfært sér uppsagnarrétt sinn.

Þá vitnar stefnandi til gr. 8.1. í kjarasamningi LN og FT þar sem launþegum er tryggt launalaust leyfi ef þeim býðst tækifæri til að vinna að tilteknum verkefnum tengdu starfi þeirra. Á því er byggt að slíkt leyfi, sem á sér stoð í kjarasamningi, upphefji uppsagnarrétt skv. ráðningarsamningi aðila meðan á slíku leyfi stendur.

Þá er á því byggt að eðli uppsagnarfrests og tilgangur sé að auðvelda launþeganum að leita sér að annarri vinnu. Stefnandi hlaut listamannalaun til þess að vinna að ákveðnum verkefnum á gildistíma hins launalausa leyfis. Hann átti því ekki að þurfa að þola það að eyða tíma og fyrirhöfn í að leita sér að vinnu á sama tíma og hann sinnti þeim verkefnum sem hann fékk listamannalaun til.

Þá er á því byggt að uppsögn á starfi stefnanda hafi þurft að byggjast á málefnalegum sjónarmiðum sbr. gr. 9.4. í kjarasamningi LN og FT. Þær skýringar sem fram séu bornar í uppsagnarbréfinu frá 28. nóvember 2009 séu ómálefnalegar. Í bréfinu komi m.a. fram að uppsögnin eigi rót sína að rekja til fækkunar nemenda. Á þessum tíma lá ekki fyrir hvaða nemendur yrðu við skólann næsta skólaár sem skyldi hefjast í ágúst 2009. Innritun nemenda sé að hausti. Á þeim tíma er uppsagnarbréfið var sent stefnanda var vitað hver yrði nemendafjöldi yfirstandandi skólaárs, en á engan hátt gat stefndi vitað um nemendafjölda næsta árs.

Í þriðja lagi er byggt á að stefnandi hafi átt rétt á skriflegum rökstuðningi fyrir uppsögninni, sbr. gr. 9.4. í kjarasamningi LN og FT. Þrátt fyrir bréf stefnanda til stefnda dags. 17. desember 2008, sem stefndi mátti líta á sem ósk um rökstuðning, barst enginn slíkur skriflegur rökstuðningur. Þannig voru brotin skýr ákvæði kjarasamnings um rétt stefnanda og þannig brotinn lágmarksréttur á stefnanda og er um það vitnað til 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launþega.

Á því er byggt í málinu að athafnir stefnda hafi þannig verið ólögmætar. Stefndi hafi rofið tímabundið samkomulag og vitnar stefnandi til almennra reglna kröfuréttar um skuldbindingargildi samninga. Hann beri ábyrgð á því tjóni sem slík vanefnd leiðir af sér fyrir stefnanda og vitnar stefnandi um það til almennu sakarreglunnar innan samninga. Þá vitnar stefnandi einnig til 2. mgr. 8. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur um ábyrgð vinnuveitanda á samningsrofum. Þá hafi uppsögn stefnda á starfi stefnanda verið ólögmæt og í andstöðu við ákvæði kjarasamnings og því eigi stefndi, með vísan til 1. gr. laga nr. 55/1980 og almennu sakarreglunnar, að bæta stefnanda allt það tjón sem hann varð fyrir. Tjónið megi beinlínis rekja til athafna stefnda, það hafi verið fyrirsjáanlegt og sé eðlileg afleiðing af athöfnum stefnda.

Um dómkröfu málsins: Laun stefnanda á þeim tíma sem hann fór í launalaust leyfi námu 86.754 kr. á mánuði miðað við 27.23% starfshlutfall fyrir utan orlof. Samkvæmt launaseðlum var orlofshundraðshluti stefnanda hjá stefnda 13.04%. Með 13.04% orlofi námu laun hans 98.066 kr. Þegar stefnandi hóf störf að loknu námsleyfi tapaði hann launum sem nam þessari fjárhæð í 3 mánuði. Miðað við kennslumagn ársins 2008 gat hann séð um þessa kennslu fyrir stefnda auk þeirrar vinnu sem hann var ráðinn til í ágúst 2009. Þannig nemur tjónið samtals 294.198 kr.

Áður en stefnandi fór í launalaust leyfi kenndi hann við Tónlistarskóla Árnesinga 9.37 tíma á mánuði sem er um 10% starfshlutfall. Þá var hann á sama tíma í 72% starfi við Tónskóla Sigursveins. Hann var einnig á þessum tíma í 21% starfi við Tónlistarskólann í Reykjavík. Þá sinnti hann þar að auki 27.23% stöðu hjá stefnda. Þannig var stefnandi í 130% starfi á þessum tíma. Laun hans hjá þessum vinnuveitendum námu í ágúst 2008 449.422 kr.

Eftir að hann kom úr launalausu leyfi hélt hann 19% stöðu við Tónlistarskólann í Reykjavík og 93% stöðu við Tónskóla Sigursveins. Laun stefnanda fyrir ágúst 2009 námu 445.059 kr. fyrir utan annaruppbót. Staða hans við Tónskóla Sigursveins er tímabundin staða.

Á því er byggt að stefnandi hafi í raun orðið af þeim launum sem nema 294.198 kr. enda hefði hann hæglega getað gegnt því starfi samhliða þeim störfum sem hann tók að sér.

Um dráttarvexti vitnar stefnandi til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 og Um um málskostnað til 130. gr. l. nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir kröfu sína um sýknu í fyrsta lagi á meginreglum vinnu- og samningaréttar eins og þær hafa verið túlkaðar í framkvæmd og í öðru lagi á meginreglum skaðabótaréttar. Telji dómurinn að greiðsluskylda stefnda sé fyrir hendi þá byggir stefndi lækkun kröfu á ákvæðum laga sem gilda um dráttarvexti.

Samkvæmt meginreglum íslensks vinnuréttar er vinnuveitanda, í krafti stjórnunarréttar síns, frjálst að segja starfsmönnum upp störfum með lögmætum uppsagnarfresti, nema skýr og ótvíræð ákvæði laga eða samninga leiði til annars. Þessi réttur er einn af hornsteinum löggjafar um rétt verkafólks til uppsagnarfrests frá störfum. Allar takmarkanir á uppsagnarréttinum eru frávik frá meginreglunni og ber því að skýra þær þröngt. Hvorki lög, kjarasamningar né aðrir samningar eða réttarheimildir banna uppsögn þá sem mál þetta snýst um. Stefndi hefur aldrei undirgengist þá samningsskyldu að falla frá rétti sínum til þess að segja upp fastráðnum starfmönnum.

Stefnandi hefur ekki vísað til neinna réttarheimilda sem fela í sér frávik frá framangreindri meginreglu vinnuréttar um frjálsan uppsagnarrétt beggja aðila ráðningarsambands. Ráðningarsambandi er ekki slitið við það að starfsmaður fari í launalaust leyfi og þess vegna getur ekki verið um að ræða sjálfstætt samkomulag með sjálfstæðum gildistíma sem geti talist óháð ráðningarsamningi milli aðila.

Takmörkun á rétti vinnuveitanda og starfsmanna til uppsagnar vegna launalauss leyfis á ekki við nein rök að styðjast enda væri slík takmörkun fráleit þar sem hún myndi leiða til óeðlilegrar niðurstöðu.

Í þessu skyni bendir stefndi á að réttur til launa í uppsagnarfresti er ekki starfslokagreiðsla til starfsmanna frá vinnuveitanda. Eðli uppsagnarfrests og tilgangur er ekki sá að auðvelda launþegum að leita sér að annarri vinnu eins og haldið er fram í stefnu. Réttur til uppsagnarfrests gerir launþegum kleift að komast hjá launalausu tímabili og vinnuveitanda gerir rétturinn kleift að komast hjá tímabili þar sem stöðugildi er ómannað. Laun í uppsagnarfresti eru ekki greiðsla til launþega vegna þess óhagræðis sem hann verður fyrir við atvinnuleit eða til þess að auðvelda honum hana.

Ekkert í málatilbúnaði stefnanda hefur breytt þeirri grundvallarreglu sem gildir í vinnurétti að vinnuveitendum sé heimilt að segja upp starfsfólki sínu með tilskildum fyrirvara. Maður sem tekur leyfi frá störfum án launa, sbr. grein 8.1. í kjarasamningi, nýtur ekki meiri verndar en aðrir starfsmenn fyrir almennum uppsögnum. Þetta viðhorf hefur verið staðfest með dómi Félagsdóms í máli nr. 12/1992. Samkvæmt öllu framansögðu telst hin umdeilda uppsögn lögmæt og er því ekki fyrir að fara greiðsluskyldu hjá stefnda gagnvart stefnanda. Því ber að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Þá byggir stefndi kröfu um sýknu á meginreglum skaðbótaréttar þar sem því er harðlega mótmælt að stefndi, eða nokkur á vegum stefnda, hafi aðhafst nokkuð gagnvart stefnanda er líta má á sem ólögmæta og saknæma háttsemi. Því síður hefur einhver háttsemi af hálfu stefnda valdið stefnanda tjóni. Öllum rökum sem lúta að því að skilyrðum sakarreglunnar sé fullnægt í málinu er mótmælt sem röngum og ósönnuðum.

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að athafnir stefnda, uppsögn ráðningarsambandsins, sé ólögmæt. Að ofan hefur því verið lýst hvernig ekkert í athöfnum stefnda getur talist andstætt þeim lögum og reglum sem gilda á sviði vinnuréttar um uppsagnir, nema síður sé. Ekkert í athöfnum stefnda getur talist verknaður sem framkvæmdur var af gáleysi eða ásetningi er leiddi til tjóns fyrir stefnanda.

Þá hefur stefnandi ekki orðið fyrir tjóni vegna uppsagnar ráðningarsambandsins. Ekki liggur fyrir hvort eða hvenær stefnandi myndi snúa aftur úr launalausu leyfi. Uppsögn er tilkynning um ráðningarslit sem verða síðar. Í tilviki stefnanda urðu ráðningarslitin virk að þremur mánuðum liðnum frá næstu mánaðamótum eftir að uppsögn var komin til hans. Uppsögnin sem slík hefur ekki áhrif á réttarstöðu stefnanda að öðru leyti en því að réttindi og skyldur aðila falla niður frá þeim tíma er ráðningarslitin verða virk. Þá fellur ráðningarsamningurinn úr gildi með öllum þeim réttaráhrifum sem hann hafði. Þessi réttaráhrif verða hvorki fyrr né síðar í tilviki stefnanda og samkomulag um leyfi frá störfum breytir engu þar um.

Stefnandi hafði óskað eftir launalausu leyfi í þann tíma sem hann annars hefði átt að sinna vinnuskyldu og stefndi greiðsluskyldu. Vinnuskylda stefnanda og greiðsluskylda stefnda var ekki fyrir hendi á þeim tíma er uppsagnarfrestur stefnanda leið. Þar af leiðandi getur stefnandi ekki hafa orðið fyrir tjóni vegna uppsagnarinnar enda hafði hann sjálfur óskað eftir leyfi sem í fólst að framangreindar skyldur féllu niður.

Verði með einhverjum hætti komist að þeirri niðurstöðu að greiðsluskylda stefnda hafi verið fyrir hendi, hvort sem er á uppsagnarfresti eða síðar, er ljóst að endurgjald fyrir þá greiðslu hefði einnig þurft að inna af hendi. Stefnandi hafði sérstaklega óskað eftir því að inna ekki af hendi vinnuskyldu sína á umræddum tíma og hafði stefndi samþykkt það enda félli greiðsluskylda einnig niður. Hvorugur taldi þörf á breytingu á samkomulagi aðila. Því stóð réttarsambandið óbreytt í uppsagnarfresti þannig að hvorki vinnuskylda né greiðsluskylda var fyrir hendi. Stefnandi hefur ekki fært rök fyrir því, eða sýnt fram á það með öðrum hætti, að tekjur hans hefðu orðið hærri en þær voru á því tímabili sem uppsagnarfrestur stefnanda leið ef stefndi hefði ekki slitið ráðningarsambandi aðila með þeim hætti sem gert var. Engin rök eru fyrir þeirri niðurstöðu að upphaf uppsagnarfrests beri að telja frá öðrum tíma en næstu mánaðamótum eftir að skrifleg uppsögn berst launþega. Samkvæmt framansögðu hefur stefnandi ekki orðið fyrir tjóni vegna uppsagnar stefnda.

Því er mótmælt að launalaust leyfi samkvæmt grein 8.1. í kjarasamningi upphefji uppsagnarrétt sem gildi um samningssamband aðila. Því er mótmælt að uppsögn hafi byggst á öðru en málefnalegum sjónarmiðum enda er ekkert sem gefur tilefni til að ætla að annað hafi legið að baki uppsögninni en tilgreint var í uppsagnarbréfinu. Telji stefnandi sig eiga rétt á frekari rökstuðningi en gefinn var í nefndu uppsagnarbréfi hefði honum verið í lófa lagið að fara fram á slíkan rökstuðning í bréfi sínu til stefnda. Ekkert í því bréfi gefur tilefni til að ætla að verið sé að óska eftir frekari rökstuðningi. Vitaskuld hefði stefndi veitt stefnanda frekari upplýsingar um ástæður uppsagnarinnar ef eftir því hefði verið óskað en að öðru leyti verður að vísa til þess rökstuðnings sem fram kemur í uppsagnarbréfinu. Þá er því mótmælt að samningsrof hafi átt sér stað sem jafna megi við vinnustöðvun með vísun í 2. mgr. 8. gr. laga nr. 80/1938.

Telji dómurinn greiðsluskyldu fyrir hendi byggir stefndi á því að ekki sé heimilt að dæma dráttarvexti af þeirri fjárhæð sem krafist er fyrr en frá þeim tíma er mánuður var liðinn frá þeim degi er stefnandi sannanlega lagði fram þær upplýsingar sem þörf var á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, skv. 9. gr. laga nr. 38/2001. Stefnandi hefur ekki enn lagt fram þær reglur sem vísað hefur verið til er veita honum þann rétt er hann krefst. Af þeim sökum hefur stefndi engar aðrar forsendur en þær sem reifaðar hafa verið að ofan og liggja fyrir í lögum, kjarasamningum, fræðiritum og dómafordæmum. Dóminum er því ómögulegt að dæma dráttarvexti frá öðrum degi en dómsuppsögu ef ekki verður sýknað af kröfu um dráttarvexti.

Krafa um málskostnað styðst við ákvæði XXI. kafla laga nr. 91/1991. Í ljósi alls framangreinds, og þá sérstaklega með tilliti til tilvitnaðs dómafordæmis, verður að telja að málið hafi verið höfðað að þarflausu, án tilefnis og í því hafðar uppi kröfur sem stefnandi vissi eða mátti vita að væru rangar eða haldlausar. Enginn lagagrundvöllur er fyrir kröfum stefnanda og benda réttarheimildir, lög, meginreglur, dómafordæmi og eðli máls eindregið til þess að sýknað verði af kröfum stefnanda.

Stefndi byggir kröfu um sýknu á meginreglum vinnu- og samningaréttar og skaðabótaréttar. Um lækkun vegna dráttarvaxta byggir stefndi á lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Um málskostnað byggir stefndi á ákvæðum laga um meðferð einkamála, einkum 130. gr. og a. og c. liðar og 1. mgr. 131. gr. þeirra laga.

Niðurstaða

Ágreiningslaust er í málinu að stefnandi fékk launalaust leyfi frá stöfum sínum hjá stefnda. Meginágreiningurinn lýtur að því að hvort stefnda hafi verið heimilt að segja stefnanda upp störfum sínum á meðan hann var í launalausu leyfi.

Fyrir liggur að samkomulag var með málsaðilum um að stefnandi hafi fengið launalaust leyfi frá og með 1. ágúst 2008. Ágreiningur er um það hvort leyfið hafi verið tímabundið eða ekki. Stefnandi fékk sex mánaða listamannalaun í ársbyrjun 2008 en þeim var skipt niður á tólf mánuði. Stefnandi starfaði við kennslu og komu því listamannalaunin á miðju skólaári. Samkomulag var um að upphaf leyfisins myndi miðast við ágúst 2008, þ.e. upphaf skólaársins. Í ljósi málavaxta standa líkur til þess að hagkvæmast hafi verið að miða við skólaárið og að leyfið hafi verið veitt til tólf mánaða. Gefur augaleið að slíkt hafi verið hagkvæmt fyrir báða aðila. Eðlilegt er að báðir málsaðilar hefðu vitneskju um það hvernig færi með skólaárið 2009/2010 vegna skipulagningar á því. Þá þykir uppsagnarbréf skólastjóra stefnda frá 28. nóvember 2008 einnig styðja tímabundið leyfi í tólf mánuði, með því að þar er sagt að stefnandi sé í launalausu leyfi að eigin ósk „út yfirstandandi skólaár“. Þá er hér einnig vísað til gr. 8.1 í Kjarasamningi Launanefndar sveitafélag og Félags tónlistarskólakennara og Félags íslenska hljómlistamanna en þar kemur fram að starfsmaður eigi rétt á launalausu leyfi í hæfilegan tíma, þ.e. tímabundið. Samkvæmt þessu er það niðurstaða dómsins að stefnandi hafi verið í launalausu leyfi skólaárið 2008/2009.

Skólastjóri ber ábyrgð á starfi skólans og skipulagningu skólastarfsins. Hann ber skyldur en hefur einnig rétt til að segja starfsmönnum upp starfi með lögmætum uppsagnarfresti, nema ákvæði laga eða samninga leiði til annars. Samkvæmt ráðningasamningi málsaðila var gagnkvæmur uppsagnarfrestur þrír mánuðir. Hefði stefnandi verið í vinnu hefði þessi uppsagnarfrestur gilt. Það að stefnandi fái launalaust leyfi verður ekki túlkað þannig að um sjálfstæðan samning sé að ræða. Leyfið gerir það ekki að verkum að stefnandi verði betur settur en ef hann hefði verið við störf né heldur veldur það því að heimildir skólastjóra til uppsagnar skerðist. Með því að starfsmaður fær launalaust leyfi, fellur vinnuskylda hans niður, sem og skylda vinnuveitanda til launagreiðslna. Þá er því hafnað að launalaust leyfi skv. 8.1 gr. upphefji uppsagnarréttinn skv. ráðningasamningi. Því er þar af leiðandi hafnað, að ekki hafi verið heimilt að segja stefnanda upp starfi fyrr en hann kæmi til vinnu eftir leyfið svo sem stefnandi heldur fram, enda standa hvorki lög, kjarasamningar né aðrir samningar til þess.

Þá bendir stefnandi á að um tvo aðskilda rétti sé að ræða, annars vegar sé réttur til að vera í launalausu leyfi og hins vegar uppsagnarrétturinn og báða beri að virða. Því hafi verið óheimilt að segja honum upp á meðan á launalausu leyfi hans stöð. Af hálfu stefnanda er ekki bent á lagarök eða aðrar réttarheimildir fyrir þessari málsástæðu og er henni hafnað.

Stefnandi ber fyrir sig að uppsögnin hafi ekki verið málefnaleg. Hér er til þess að líta að hún er frá 28. nóvember 2008 og því við borið að nemendum hefði fækkað í skólanum og nauðsynlegt væri að hagræða kennslu og starfsemi skólans. Ef ástæður í þjóðfélaginu hefðu verið eðlilegar og ekki hefði komið til efnahagshrunsins hefði mátt ætla að skólastjóri hefði ekki getað borið þetta fyrir sig svo löngu fyrir innritun og upphaf skólaárs. Hér verður hins vegar að líta til þjóðfélagsástandsins á haustmánuðum 2008. Í því ástandi verður að leyfa visst ráðrúm fyrir skólastjórann, enda kom í ljós að nemendum fækkaði.

Að lokum byggir stefnandi á því að skriflegan rökstuðning hafi skort fyrir uppsögninni og vísar hann til gr. 9.4 í kjarasamningi aðila. Samkvæmt nefndu kjarasamningsákvæði er það skilyrði að starfsmaður óski eftir slíkum rökstuðningi. Stefnandi skrifaði stefnda bréf 17. desember 2008 þar sem hann taldi að ekki væri heimilt að segja honum upp í launalausa leyfinu og hægt væri að gera samkomulag þannig að stefndi greiddi honum uppsagnarfrestinn út þá þegar. Frestur til viðbragða var veittur til 15. janúar 2010. Bréf þetta gefur það ekki til kynna, hvorki beint né óbeint, að verið sé að krefjast skriflegs rökstuðning. Því hefur stefnandi ekki óskað eftir rökstuðningi svo sem áskilið er í tilvitnuðu ákvæði.

Með vísan til alls framanritaðs er það niðurstaða dómsins að sýkna eigi stefnda af öllum kröfum stefnanda. Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður falli niður.

S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

DÓMSORÐ

Stefndi, Tónmenntaskóli Reykjavíkur, er sýknaður af kröfum stefnanda, P-kk-ef E-kk-ef.

Málskostnaður fellur niður.

S-kvk-nf G-kvk-nf.