E-2295/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 30. mars sl., er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af S-kvk-þgf J-x-x, Eyrarholti 18, Hafnarfirði, gegn Þengli ehf., Bolholti 4, Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 15. mars 2005.

Dómkröfur stefnanda eru þær að hið stefnda einkahlutafélag verði dæmt til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 261.617 kr. ásamt dráttavöxtum samkvæmt ákvörðun Seðlabanka Íslands á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálags, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu sem hér segir: af kr. 5.082 frá 01.08.2001 til 01.09. 2001, af kr. 15.117 frá 01.09.2001 til 01.10. 2001, af kr. 30.170 frá 01.10.2001 til 01.11.2001, af kr. 50.295 frá 01.11.2001 til 01.12.2001, af kr. 61.887 frá 01.12.2001 til 01.01.2002, af kr. 69.865 frá 01.01.2002 til 01.02.2002, af kr. 93.259 frá 01.02.2002 til 1.03.2002, af kr. 100.109 frá 01.03.2002 til 01.04.2002, af kr. 109.874 frá 01.04.2002 til 01.05.2002, af kr. 125.617 frá 01.05.2002 til 01.06.2002, af kr. 142.246 frá 01.06.2002 til 01.07.2002, af kr. 154.521 frá 01.07.2002 til 01.08.2002, af kr. 169.960 frá 01.08.2002 til 01.09.2002, af kr. 189.324 frá 01.09.2002 til 01.10.2002, af kr. 195.833 frá 01.10.2002 til 01.11.2002, af kr. 199.412 frá 01.11.2002 til 01.12.2002, af kr. 211.341 frá 01.12.2002 til 01.01.2003, af kr. 219.844 frá 01.01.2003 til 01.02.2003, af kr. 228.995 frá 01.02.2003 til 01.03.2003, af kr. 213.247 frá 01.03.2003 til 01.04.2003, af kr. 222.848 frá 01.04.2003 til 01.05.2003, af kr. 224.977 frá 01.05.2003 til 01.06.2003, af kr. 236.290 frá 01.06.2003 til 01.07.2003, og af kr. 261.617 frá 01.07.2003 til greiðsludags.

Auk þess er krafist málskostnaðar samkvæmt gjaldskrá Lögmannsstofu Láru V. Júlíusdóttur hrl. ehf. auk lögmælts virðisaukaskatts samkvæmt lögum nr. 50/1988.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að stefndi verði algerlega sýknaður af kröfum stefnanda og stefnda verði dæmdur málskostnaður að skaðlausu úr hendi stefnanda. Til vara er þess krafist að dómkröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar og málskostnaður látinn niður falla.

Málsatvik

Málavextir eru þeir að stefnandi hóf störf hjá stefnda á árinu 1999 en vann samfellt hjá honum frá og með júlí 2001 til og með júní 2003. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda.

Er stefnandi lét af störfum hjá stefnda leitaði hún til Eflingar stéttarfélags og óskaði eftir því að launaseðlar hennar yrðu yfirfarnir til athugunar á því hvort um vangreidd laun væri að ræða.

Með bréfi Eflingar stéttarfélags til stefnda, dags. 1. september 2003, var farið fram á leiðréttingu launa til handa stefnanda. Í bréfinu segir að vinnuseðlar sýni að stefnandi hafi fengið greitt sem starfsmaður í vaktavinnu. Jafnframt segir að ljóst sé að starfsmaðurinn hafi ekki verið að vinna vaktavinnu samkvæmt skilgreiningu og ákvæðum kjarasamnings þar um. Var því gerð krafa um greiðslu dagvinnulauna fyrir vinnu sem innt var af hendi fyrir kl. 17.00 á daginn og um greiðslu yfirvinnulauna fyrir vinnu sem innt var af hendi eftir kl. 17.00. Kröfugerð stefnanda vegna vangoldinna vinnulauna er fyrir tímabilið frá 1. ágúst 2001 til 1. júlí 2003.

Þar sem bréfi stéttarfélagsins var ekki sinnt var málið sent lögmanni félagsins til innheimtu sem sendi stefnda innheimtubréf dags. 8. janúar 2004. Kröfum stefnanda var hafnað með bréfi lögmanns stefnda, dags. 20. janúar 2004. Stefnandi telur ljóst að laun hennar hjá stefnda hafi verið lægri en lægstu laun kjarasamninga hverju sinni og sé henni því nauðsynlegt að höfða mál þetta.

Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á meginreglum samninga- og vinnuréttar um skuldbindingargildi samninga. Þá byggir stefnandi á lögum nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda, sbr. l. gr. laganna, þar sem fram kemur að laun og önnur starfskjör, sem aðildarsamtök vinnumarkaðarins semja um, skuli vera lágmarkskjör og að samningar einstakra launamanna og atvinnurekenda um lakari kjör en hinir almennu kjarasamningar ákveða skuli ógildir. Krafa um lágmarkslaun byggir einnig á kjarasamningi milli Félags starfsfólks í veitingahúsum og Vinnuveitendasambands Íslands.

Á starfstímabili stefnanda hjá stefnda hafi hún að miklu leyti unnið á yfirvinnutímabili þ.e. eftir kl. 17.00 á daginn. Á launaseðlum hafi tímar stefnanda verið sundurliðaðir líkt og um vaktavinnu væri að ræða. Aftur á móti hafi stefnandi nánast alltaf fengið greitt sama tímakaup hvenær sem vinnan var innt af hendi. Þá hafi stundum verið innifalinn 10% bónus í laununum, auk þess sem orlof var sagt innifalið í laununum, eins og fram komi á launaseðlum stefnanda.

Ekki verði séð að vinna stefnanda hjá stefnda geti fallið undir ákvæði kjarasamnings um vaktavinnu enda hafi laun stefnanda verið þau sömu á daginn og á kvöldin. Ekki verði séð að gerður hafi verið ráðningarsamningur við stefnanda sem kvæði á um að hún væri ráðin til vaktavinnu, sbr. kafli 2.5.2. í kjarasamningi milli Félags starfsfólks í veitingahúsum og Vinnuveitendasambands Íslands. Þá kannast stefnandi ekki við að vaktir hennar hafi verið ákveðnar fyrir mánuð í senn og vaktaplan hafi legið fyrir með viku fyrirvara, sbr. kafli 2.5.3. í áðurgreindum kjarasamningi.

Hið rétta sé að stefnandi hefði átt að fá greidd dagvinnulaun og yfirvinnulaun eftir því á hvaða tíma dagsins hún vann.

Í 2. kafla kjarasamnings milli Félags starfsfólks í veitingahúsum og Vinnuveitendasambands Íslands komi fram að dagvinnutímabilið sé á milli kl. 7.00 og 17.00 mánudaga til föstudaga og að eftir kl. 17.00 sömu daga sé yfirvinnutímabil. Þá komi einnig fram í þessum kafla að fyrir vinnu á laugardögum, sunnudögum og á öðrum samningsbundnum frídögum greiðist yfirvinnukaup.

Á grundvelli 1. kafla kjarasamnings milli Félags starfsfólks í veitingahúsum og Vinnuveitendasambands Íslands, einkum greinum 1.1.1,1.1.2 og 1.6.1, gerir stefnandi kröfu um greiðslu;

472,01 kr. á tímann fyrir dagvinnu frá 1. júlí 2001 til 1. janúar 2002,

843,11 kr. á tímann fyrir yfirvinnu frá 1. júlí 2001 til 1. janúar 2002,

502,69 kr. á tímann fyrir dagvinnu frá 1. janúar 2002 til 1. júlí 2002,

897,91 kr. á tímann fyrir yfirvinnu frá 1. janúar 2002 til 1. júlí 2002,

520,03 kr. á tímann fyrir dagvinnu frá 1. júlí 2002 til 1. janúar 2003,

928,90 kr. á tímann fyrir yfirvinnu frá 1. júlí 2002 til 1. janúar 2003,

550,38 kr. á tímann fyrir dagvinnu frá 1. janúar 2003 til 1. júlí 2003,

983,10 kr. á tímannfyrirdagvinnu frá 1. janúar2003 til 1. júlí 2003,

Þá bætist við 10,17% orlof á laun en sú krafa byggir á orlofslögum nr. 30/1987 og kjarasamningi milli Félags starfsfólks í veitingahúsum og Vinnuveitendasambands Íslands, sbr. 4. kafla. Þá vísar stefnandi til þess að mörg dómafordæmi séu því til staðfestingar að orlof geti aldrei talist hluti af launum heldur bætist það ávallt við laun.

Þá krefst stefnandi greiðslu á hlutfalli desember- og orlofsuppbótar við starfslok en sú krafa byggir á áðurgreindum kjarasamningi. Kröfu sína um 10% bónus á laun byggir stefnandi á launaseðlum og samkomulagi milli sín og stefnda.

Með tilliti til ofangreinds og á grundvelli launaseðla hafi laun stefnanda verið reiknuð út miðað við ofangreinar forsendur að frádregnum launum stefnanda hjá stefnda. Í ljós komi að laun stefnanda hjá stefnda hafi í heildina verið lakari en lágmarkskjör. Mismuninn beri stefndi að greiða ásamt dráttarvöxtum.

Krafa stefnanda sundurliðist með eftirfarandi hætti samkvæmt stefnu:

Vangreitt vegna júlímánaðar 2001:

16,2 yfirvinnustundir *843,11 kr. 13.658,-

10% bónus kr. 1.366,-

Orlof 10,17% kr. 1.528,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 11.470,-

Samtals kr. 5.082,-

Vangreitt vegna ágústmánaðar 2001:

53,10 yfirvinnustundir * 843,11 kr. 44.769,-

Orlof 10,17% kr. 4.553,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 39.287,-

Samtals kr. 10.035,-

Vangreitt vegna septembermánaðar 2001:

83,7 yfirvinnustundir * 843,11 kr. 70.568,-

Orlof 10,17% kr. 7.177,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 62.692,-

Samtals kr. 15.053,-

Vangreitt vegna októbermánaðar 2001:

0,4 dagvinnustundir * 472,01 kr. 189,-

112,4 yfirvinnustundir * 843,11 kr. 94.766,-

Orlof 10,17% kr. 9.657,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 84.487,-

Samtals kr. 20.125,-

Vangreitt vegna nóvembermánaðar 2001:

2,0 dagvinnustundir x 472,01 kr. 944,-

67,0 yfirvinnustundir * 843,11 kr. 56.488,-

Orlof 10,17% kr. 5.841,-

Hlutfall desemberuppbótar( skv. launaseðli) kr. 6.020,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 57.701,-

Samtals kr. 11.592,-

Vangreitt vegna desembermánaðar 2001:

2,0 dagvinnustundir x 472,01 kr. 944,-

42,9 yfirvinnustundir x 843,11 kr. 36.169,-

10% bónus kr. 3.711,-

Orlof 10,17% kr. 4.152,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 36.998,-

Samtals kr. 7.978,-

Vangreitt vegna janúarmánaðar 2002:

2,7 dagvinnustundir x 502,69 kr. 1.357,-

100,10 yfirvinnustundir x 897,91 kr. 89.881,-

10% bónus kr. 9.124,-

Orlof 10,17% kr. 10.207,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 87.175,-

Samtals kr. 23.394,-

Vangreitt vegna febrúarmánaðar 2002:

57,8 dagvinnustundir x 502,69 kr. 29.055,-

86,0 yfirvinnustundir x 897,91 kr. 77.220,-

10% bónus kr. 10.628,-

Orlof 10,17% kr. 11.889,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 121.942,-

Samtals kr. 6.850,-

Vangreitt vegna marsmánaðar 2002:

46,7 dagvinnustundir x 502,67 kr. 23.476,-

87,10 yfirvinnustundir * 897,91 kr. 78.208,-

10% bónus kr. 10.168,-

Orlof 10,17% kr. 11.375,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 113.462,-

Samtals kr. 9.765,-

Vangreitt vegna aprílmánaðar 2002:

60 dagvinnustundir * 502,69 kr. 30.161,-

137,9 yfirvinnustundir * 897,91 kr. 123.822,-

Orlof 10,17% kr. 15.660,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 153.900,-

Samtals kr. 15.743,-

Vangreitt vegna maímánaðar 2002:

61,8 dagvinnustundir* 502,69 kr. 31.066,-

130,7 yfirvinnustundir * 897,91 kr. 117.357,-

10% bónus kr. 14.842,-

Orlof 10,17% kr. 16.604,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 163.240,-

Samtals kr. 16.629,-

Vangreitt vegna júnímánaðar 2002:

62,2 dagvinnustundir * 502,69 kr. 31.267,-

117, 2 yfirvinnustundir * 897,91 kr. 105.235,-

10% bónus kr. 13.650,-

Orlofsuppbót kr. 10.896,-

Orlof 10,17 % kr. 15.270,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 164.043,-

Samtals kr. 12.275,-

Vangreitt vegna júlímánaðar 2002:

68,6 *520,03 kr. 35.674,-

109,4 * 928,9 kr. 101.621,-

10% bónus kr. 13.730,-

10,17% orlof kr. 15.359,-

að frádregnum launum skv. launaseðlum kr. 150.945,-

Samtals kr. 15.439,-

Vangreitt vegna ágústmánaðar 2002:

53,9*520,03 kr. 28.030,-

112*928,9 kr. 104.037,-

10% bónus kr. 13.207,-

10,17% orlof kr. 14.774,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 140.684

Samtals kr. 19.364,-

Vangreitt vegna septembermánaðar 2002:

77,6*520,03 kr. 40.354,-

116,6*928,9 kr. 108.310,-

10% bónus kr. 14.866,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 24.530,-

10,17% orlof kr. 19.126,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 173.652,-

Samtals kr. 33.534,-

Vangreitt vegna októbermánaðar 2002:

66,7*520,03 kr. 34.686,-

96,8*928,9 kr. 89.918,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 18.691,-

10,17% orlof kr. 14.573,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 133.697,-

Samtals kr. 24.171,-

Vangreitt vegna nóvembermánaðar 2002:

64,7*520,03 kr. 33.646,-

93,7*928,9 kr. 87.038,-

10% bónus kr. 12.068,-

10,17% orlof kr. 13.501,-

Desemberuppbót kr. 36.000,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 170.324,-

Samtals kr. 11.929,-

Vangreitt vegna desembermánaðar 2002:

55,2*520,03 kr. 28.706,-

89,8*928,9 kr. 83.508,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 16.832,-

Orlof 10,17% kr. 13.124,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 115.123,-

Samtals kr. 27.047,-

Vangreitt vegna janúar 2003:

78,20 dagvinnustundir * 550,38 kr./klst. kr. 43.040,-

94,6 * yfirvinnustundir * 983,1 kr./klst. kr. 93.001,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 20.406,-

Orlof 10.17% kr. 15.911,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 140.725,-

Samtals kr. 31.633,-

Vangreitt vegna febrúar 2003

69,7 dagvinnustundir * 550,38 kr./klst. kr. 38.361,-

97,9 yfirvinnustundir * 983,1 kr/klst. kr. 96.245,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 20.191,-

Orlof 10,17% kr. 15.743,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 164.043,-

Samtals kr. 6.497,-

Vangreitt vegna marsmánaðar 2003:

67,1*550,38 kr. 36.930,-

112,9*983,1 kr. 110.991,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 22.188,-

10,17% orlof kr. 17.300,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 153.364,-

Samtals kr. 34.045,-

Vangreitt vegna aprílmánaðar 2003:

71,2*550,38 kr. 39.187,-

94,2*983,10 kr. 92.608,-

10% bónus kr. 13.180,-

Vaktstjóraálag 15% kr. 21.746,-

Orlof 10,17% kr. 16.956,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 157.590,-

Samtals kr. 26.087,-

Vangreitt vegna maímánaðar 2003:

36*550,38 kr. 19.814,-

95,3*983,10 kr. 93.689,-

10% bónus kr. 11.350,-

10,17% orlof kr. 12.698,-

að frádregnum launum skv. launseðli kr. 114.888,-

Samtals kr. 22.663,-

Vangreitt vegna júnímánaðar 2003:

13,7*550,38 kr. 7.540,-

24*983,10 kr. 23.594,-

10,17% orlof kr. 3.166

Orlofsuppbót kr. 20.400,-

Hlutfall desemberuppbótar 7/12

36.000/12 x 7 kr. 21.000,-

að frádregnum launum skv. launaseðli kr. 50.373,-

Samtals kr. 25.327,-

Heildar mismunur launa kr. 432.257,-

Undir rekstri málsins hefur stefnandi lækkað upphaflega kröfugerð sína. Fallið var frá 15% vaktstjóraálagi og krafa um orlof leiðrétt í samræmi við það. Samkvæmt því er endanleg krafa stefnanda um mismun launa að fjárhæð 261.617 kr., eins og fram kemur í leiðréttri kröfugerð stefnanda. Stefnandi áréttar að það sé vinnuveitandi sem beri ábyrgð á því að laun séu réttilega reiknuð út. Sérstaklega í þeim tilvikum þar sem um mikinn fjölda ungra starfsmanna, sem séu að stíga sín fyrstu spor á vinnumarkaði, sé að ræða.

Varðandi kröfu um dráttarvexti er vísað til laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, einkum 5 og 6. gr.

Málskostnaðarkrafa byggir á 1. mgr. 130. gr. eml. nr. 91/1991. Krafa um virðisaukaskatt á málskostnað byggir á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988.

Varðandi varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður stefnda

Stefndi byggir á því að þegar stefnandi hóf störf á árinu 1999 hafi verið samið um ákveðið vaktafyrirkomulag og starfskjör og hafi verið um það fullt samkomulag milli aðila að öllu leyti. Stefnandi hafi unnið á vöktum, sem voru reglulegar og gangandi.

Stefndi gerir kröfu um sýknu á þeim forsendum að aðilar hafi samið um starfskjör sín í milli og hafi stefndi greitt stefnanda samkvæmt þeim í einu og öllu. Stefnandi hafi ekki gert athugasemdir við launauppgjör eða starfskjör, fyrr en í máli þessu, en stefndi telur ljóst, að starfsmenn Eflingar hafi ráðlagt stefnanda að leggja upp með mál þetta m.a. á þeim forsendum, að stefnandi hafi í reynd alls ekki samið um nein starfskjör við stefnda. Ljóst megi vera að slíkar forsendur séu rangar, enda upplýst að aðilar hafi gert með sér vinnusamning, þar sem stefnandi hafi unnið tiltekna umsamda vinnu á reglubundnum skiptivöktum og fengið tiltekin umsamin laun greidd með skilum.

Stefnandi hafi ráðið sig til starfa hjá stefnda á almennum starfskjörum í fyrirtæki stefnda sem stefnandi hafði kynnt sér og fengið greitt samkvæmt því. Stefndi telur að stefnandi sé bundinn af kjarasamningi við sig og meðan launauppgjöri sé eigi áfátt eigi stefnandi engar kröfur á stefnda. Tímakaup hafi aðilar samið um við starfsráðningu, að teknu tilliti til vaktafyrirkomulags, þannig að ekki yrði um lakari launakjör að tefla en samkvæmt kjarasamningi.

Stefnandi hafi lagt fram með stefnu kröfugerð og útreikninga, þar sem miðað sé við allt aðrar forsendur en aðilar hafi samið um. Til grundvallar séu lagðar rangfærslur, sem óhjákvæmilegt sé að leiðrétta. Þá sé mótmælt sérstaklega því sjónarmiði, að stefnandi geti með einhliða hætti ógilt samning aðila um vaktavinnu og nú gert kröfu um að uppgjör fari fram á grundvelli kafla 2.2. í kjarasamningi og að við bætist bónusuppgjör, sem sé samningslegur hluti af vinnusamningi aðila. Stefndi bendir á að miða beri við kafla 2.5., þar sem um vaktavinnu sé að ræða og að úrlausn um kaup á grundvelli þess sé að finna í kafla 2.5.5-2.5.7. í kjarasamningi Eflingar. Skorað sé á dóminn að horfa til þessara atriða við úrlausn málsins. Kjarasamningur sá, er til sé vitnað, sé á milli Samtaka atvinnulífsins vegna Samtaka ferðaþjónustunnar og Eflingar og Verkalýðs- og Sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis, sem í gildi var frá 1. mars 2000 til 15. september 2003.

Mótmælt sé röksemdum og útreikningi stefnanda. Stefnandi byggir kröfur sínar annars vegar á launaseðlum stefnda og viðurkennir þar með í reynd að aðilar hafi gert með sér vinnusamning, sem reistur er á launakjörum eins og gefur að líta í launauppgjöri. Hins vegar lúti krafa stefnanda að því að víkja beri til hliðar samningi aðila. Loks sé kröfugerð stefnanda samsuða úr launauppgjöri aðila að hluta en sögð reist á kjarasamningi Eflingar að hluta. Ljóst megi vera að annað tveggja sé að stefnandi viðurkenni þá staðreynd, að aðilar hafi samið svo sem launaseðlar upplýsa eða ekki. Verði eigi fallist á, að launaseðlar endurspegli samning aðila um starfskjör beri að leggja til grundvallar taxta, sem Efling hafi samið um fyrir félaga sína en stefnandi hafi sjálfur lagt fram þessa taxta í málinu. Staðreyndin sé sú að stefndi kjósi að breyta taxta, sem átti að vera jöfnuður á milli dag-, kvöld- og helgarvinnu í dagvinnutaxta Eflingar, sem ekki sé að finna í kjarasamningum Eflingar, heldur sé hreinn tilbúningur stefnanda en stefnandi reikni síðan prósentu álag þar á miðað við yfirvinnu, sem leiði til mun hærri niðurstöðu. Litið sé fram hjá ákvæðum kjarasamnings Eflingar varðandi vaktavinnufyrirkomulag og eins og áður segir virðist starfsmaður Eflingar taka jafnaðarkaupstaxta úr samningi aðila máls þessa og gera að dagvinnutaxta, sem leiðir aftur til niðurstöðu, sem ekki er unnt að fá samkvæmt kjarasamningi eða á vinnumarkaði.

Stefnandi búi til forsendur og fullyrði að um reglubundnar skiptivaktir hafi ekki verið að ræða í tilviki stefnanda. Þetta sé einvaldlega rangt. Þá sé á því byggt að breyting á vöktum geti ekki átt sér stað nema með a.m.k. eins mánaðar fyrirvara. Vaktaplan hafi verið kynnt og afgreitt af aðilum með löngum fyrirvara. Þannig hafi vinnutilhögun verið reglubundnar vaktir. Aðilar geti og megi, hvað svo sem Efling segi, breyta vaktafyrirkomulagi að vild, enda sé um það samkomulag milli aðila. Slíkt hafi verið gert, þó ávallt að tilmælum stefnanda og annars starfsfólks. Sé ljóst að árangur í litlu fyrirtæki, þ.e. fámennum vinnustað, byggist á góðu samstarfi, samvinnu og hafi svo verið í þessu tilviki.

Í málsástæðum stefnanda sé því haldið fram að launakjör stefnanda hafi verið undir lágmarkskjörum með vísan til 1. gr. laga nr. 55/1980. Um það eigi stefnandi sönnunarbyrði. Með engum hætti hafi stefnanda tekist að sýna fram á að starfskjörum stefnanda hafi verið áfátt eða verið undir lágmarkskjörum.

Stefndi hafi reiknað út launagreiðslur miðað við kjarasamning Eflingar og réttarstöðu stefnanda og sér greiðslum þannig háttað:

Tímabil Útreikn. Eflingar Gr. laun frá Þengli mism. m.10% bónus

Árið 2001 kr. 284.475.- kr. 292.629.- kr. 8.153.-

Árið 2002 kr. 1.404.495.- kr. 1.699.394.- kr. 294.899.-

Árið 2003 kr. 658.999.- kr. 769.385.- kr. 110.386.-

samtals ofgreitt kr. 413.438.-

Með framangreindum útreikningi séu lagðir til grundvallar umsamin starfslaun og miðað við taxta Eflingar, daglaun með 33% og 45% álagi. Niðurstaða sýni með afdráttarlausum hætti að um sé að ræða greiðslur umfram samningsbundin launakjör að fjárhæð 413.438 kr., þ.e. að stefndi hafi greitt þá fjárhæð umfram þau laun, sem stefnanda bar samkvæmt kjarasamningi Eflingar. Í framangreindum útreikningi sé í einu og öllu farið eftir kjarasamningi Eflingar og sýnt afdráttarlaust fram á að rangt sé og ósannað að ákvæði 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launþega eigi við eða séu grundvöllur fyrir málshöfðun af hálfu stefnanda. Miðað sé við launaseðla stefnanda árin 2001-2003 varðandi skiptingu vinnustunda fyrir hvern mánuð í dagvinnu, kvöld- og helgarvinnu. Farið hafi verið eftir launatöxtum Eflingar í einu og öllu, eins og þeir liggi fyrir. Hins vegar séu tilgreindar launagreiðslur frá stefnda, sem samanstanda af jafnaðarkaupi auk vaktstjóraálags og mætingabónuss, þegar það hafi átt við.

Stefndi reisir sýknukröfu sína á því að fram hafi farið fullnaðaruppgjör milli aðila samkvæmt samningi aðila um laun og starfskjör. Stefnandi hafi aldrei hreyft athugasemdum eða andmælum gegn samningi aðila né launauppgjöri og sé ljóst að tómlæti stefnanda blasi við ef einhverju kynni að vera áfátt í uppgjöri. Vísar stefndi til laga nr. 7/1936 um samninga o.fl. með áorðnum breytingum og þess að stefnandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti hafi það verið ásetningur að rifta samningi aðila um laun og starfskjör. Málabúnaður stefnanda virðist eigi reistur á því að skorti á launalegt uppgjör heldur því að aðilum hafi eigi verið heimilt að semja svo sem þeir gerðu. Aðilar séu eigi bundnir af sérkjarasamningum, bókunum eða samningum Eflingar við Samtök atvinnulífsins en slíkir samningar víki ekki til hliðar samningum aðila sem séu frjálsir.

Stefndi mótmælir vaxtakröfum stefnanda sem órökstuddum og röngum, sérstaklega upphafsdegi vaxta.

Stefndi vísar til laga nr. 91/1991, 130. gr. 1. mgr. sbr. 129. gr. varðandi málskostnað og vexti á málskostnað.

Niðurstaða

Fyrir liggur að stefnandi hóf störf hjá stefnda á árinu 1999 en vann samfellt hjá honum frá og með júlí 2001 til og með júní 2003. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnanda en samkvæmt framlögðum launamiðum var stefnanda greitt jafnaðarkaup fyrir vinnu sína og var orlof innifalið. Stefndi byggir á því að stefnandi hafi unnið á vöktum og hafi verið fullt samkomulag um vaktafyrirkomulag og starfskjör með aðilum. Stefnandi byggir hins vegar á því að vinna stefnanda hjá stefnda falli ekki undir ákvæði kjarasamnings um vaktavinnu og laun stefnanda og starfskjör hafi verið lakari en almennir kjarasamningar kveði á um, sbr. 1. gr. laga nr. 55/1980.

Óumdeilt er að til grundvallar starfskjörum stefnanda eigi að miða við kjarasamning milli Félags starfsfólks í veitingahúsum og Vinnuveitendasambands Íslands. Ákvæði um vaktavinnu eru í grein 2.5. í þeim kjarasamningi. Samkvæmt grein 2.5.2. skal vinnufyrirkomulag starfsmanns, sem ráðinn er til vaktavinnu skráð í ráðningarsamning hans. Samkvæmt grein 2.5.3. skulu vaktir vera ákveðnar fyrir mánuð í senn og lagðar fram minnst einni viku áður en þær eiga að taka gildi. Í grein 2.5.5. er kveðið á um álag á dagvinnukaup vegna vaktavinnu. Fyrir vinnu sem fellur utan tímabils kl. 08.00 til 17.00 mánudaga til föstudaga greiðist 33% álag á dagvinnukaup. Þá greiðist 45% álag á dagvinnukaup vegna vaktavinnu sem unnin er á laugardögum og sunnudögum. Í greinum 2.5.6. og 2.5.7. er kveðið á um álag á helgidögum og stórhátíðardögum. Ekki liggur fyrir að vaktafyrirkomulag hafi verið í samræmi við ákvæði kjarasamnings að þessu leyti og tímakaup stefnanda samkvæmt launamiðum var ávallt hið sama án tillits til þess hvenær vinna var innt af hendi. Er því fallist á með stefnanda að vinna hennar hjá stefnda geti ekki fallið undir ákvæði kjarasamnings um vaktavinnu. Launaútreikningur stefnda til samanburðar stenst því ekki. Um vinnutíma stefnanda hjá stefnda gilda ákvæði í kafla 2 í kjarasamningi eins og stefnandi byggir á. Samkvæmt því bar stefnda að greiða stefnanda laun á grundvelli 1. kafla greinds kjarasamnings og samkvæmt þeim launaútreikningi sem stefnandi gerir kröfu til. Þar við bætist 10% kaupauki, sem um var samið og orlof til viðbótar. Verður því fallist á það að stefnanda hafi að lágmarki borið þessi laun fyrir vinnu sína hjá stefnda með vísan til 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks. Jafnaðarkaup það sem stefndi greiddi stefnanda fullnægði ekki áskilnaði greinds lagaákvæðis um lágmarkskjör og er því samningur aðila að því leyti til ógildur og tómlæti stefnanda um rétt sinn breytir engu um það. Er því fallist á það að stefnanda beri að fá greidd laun í samræmi við kröfugerð sína í málinu og verður hún tekin til greina ásamt vöxtum eins og í dómsorði greinir. Þá verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað, sem ákveðst 250.000 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð :

Stefndi, Þengill ehf., greiði stefnanda, Sólveigu Jóhannsdóttur, 261.617 krónur ásamt dráttavöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu sem hér segir: af kr. 5.082 frá 01.08.2001 til 01.09. 2001, af kr. 15.117 frá 01.09.2001 til 01.10. 2001, af kr. 30.170 frá 01.10.2001 til 01.11.2001, af kr. 50.295 frá 01.11.2001 til 01.12.2001, af kr. 61.887 frá 01.12.2001 til 01.01.2002, af kr. 69.865 frá 01.01.2002 til 01.02.2002, af kr. 93.259 frá 01.02.2002 til 1.03.2002, af kr. 100.109 frá 01.03.2002 til 01.04.2002, af kr. 109.874 frá 01.04.2002 til 01.05.2002, af kr. 125.617 frá 01.05.2002 til 01.06.2002, af kr. 142.246 frá 01.06.2002 til 01.07.2002, af kr. 154.521 frá 01.07.2002 til 01.08.2002, af kr. 169.960 frá 01.08.2002 til 01.09.2002, af kr. 189.324 frá 01.09.2002 til 01.10.2002, af kr. 195.833 frá 01.10.2002 til 01.11.2002, af kr. 199.412 frá 01.11.2002 til 01.12.2002, af kr. 211.341 frá 01.12.2002 til 01.01.2003, af kr. 219.844 frá 01.01.2003 til 01.02.2003, af kr. 228.995 frá 01.02.2003 til 01.03.2003, af kr. 213.247 frá 01.03.2003 til 01.04.2003, af kr. 222.848 frá 01.04.2003 til 01.05.2003, af kr. 224.977 frá 01.05.2003 til 01.06.2003, af kr. 236.290 frá 01.06.2003 til 01.07.2003, og af kr. 261.617 frá 01.07.2003 til greiðsludags og 250.000 krónur í málskostnað.

E-kk-nf Ó-kk-nf