S-1329/2008

Ár 2008, þriðjudaginn 23. desember, er á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af R-kvk-þgf H-kvk-þgf, settum héraðsdómara, kveðinn upp dómur í sakamálinu nr. 1329/2008: Ákæruvaldið gegn J-x-x S-x-x O-x-x, sem tekið var til dóms hinn 16. sama mánaðar.

Málið er höfðað með ákæru Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, dagsettri 7. október 2008, á hendur ákærða J-x-x S-x-x O-x-x, kt. 000000-0000, Furugrund 48, Kópavogi, „fyrir umferðarlagabrot með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 18. nóvember 2007 ekið bifreiðinni NI-171, undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 2,03‰) á bifreiðastæði við bensínstöð N1 í Mosfellsbæ, þar sem akstri lauk.

Telst þetta varða við 1., sbr. 3. mgr., 45. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr., umferðarlaga nr. 50, 1987, sbr. 1. gr. laga nr. 48,1997.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttar skv. 101. og 102. gr. nefndra umferðarlaga, sbr. 25. gr. laga nr. 44, 1993 og 18. gr. laga nr. 66, 2006.“

Við þingfestingu málsins var að ósk sækjanda, með vísan til 1. mgr. 117. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991, fært til bókar að meint brot hefði átt sér stað þann 11. maí 2008.

Ákærði neitar sök og krefst sýknu af kröfum ákæruvalds.

Málavextir

Samkvæmt skýrslu lögreglu frá 11. maí 2008 barst tilkynning klukkan 18:23 um að hugsanlega væri ölvaður ökumaður á ferð á bifreiðinni NI-171 á bifreiðastæði við verslunina N1 í Mosfellsbæ. Bifreiðinni hefði verið ekið upp á kantstein og við það hefði hægri afturhjólbarði orðið loftlaus. Þegar lögreglumenn komu á vettvang reyndist bifreiðin NI-171 vera kyrrstæð og mannlaus með blikkandi neyðarljósum í bifreiðastæði við nefnda verslun. Stuttu síðar komu tveir menn gangandi þar að og reyndust það vera ákærði og D-x-x D-x-x W-x-x. Voru þeir áberandi ölvaðir, reikulir í spori, þvoglumæltir og lagði mikla vínlykt frá vitum þeirra. Lögreglumenn ræddu á ensku við ákærða og D-x-x. Segir í skýrslunni að þegar spurt var hefði ákærði sagst hafa verið að aka bifreiðinni NI-171, en D-x-x sagst hafa verið farþegi og hefði hann einnig sagt að ákærði hefði ekið bifreiðinni. Var ákærði beðinn um að blása í áfengismæli, en hann neitaði því. Ákærða var þá tilkynnt að hann væri handtekinn vegna gruns um ölvun við akstur. Varð hann mjög æstur í lögreglubifreiðinni og ósáttur við að vera handtekinn. Hann neitaði að afhenda lögreglu kveikjuláslykla bifreiðarinnar. Kemur fram að D-x-x túlkaði fyrir ákærða á meðan á þessu stóð þar sem ákærði hefði ekki skilið mikla ensku og ekki gert sig skiljanlegan nema á pólsku. Voru ákærði og D-x-x færðir á lögreglustöð þar sem ákærði var vistaður í fangaklefa.

Tekin var skýrsla af ákærða næsta morgun og sagðist hann þá kannast við bifreiðina NI-171 sem væri í eigu bróður vinnuveitanda síns. Þegar ákærði var spurður hvort hann hefði ekið bifreiðinni um bifreiðastæðið við verslunina N1 svaraði hann í fyrstu: „Ég man lítið eftir því“, en síðan: „Það getur verið“. Þegar hann var spurður hvað hann vildi segja um að haft væri eftir honum í frumskýrslu lögreglu að hann hefði ekið bifreiðinni svaraði ákærði: „Ekkert, mér líður illa út af þessu, ég gerði mistök“. Ákærði kannaðist við að hafa verið búinn að neyta áfengis þegar hann var handtekinn, „[f]yrir framan bensínstöðina 0,5 líter af vodka sem við drukkum“. Hann kvaðst hugsanlega hafa drukkið einn bjór fyrir þann tíma. Hann hefði ekið bifreiðinni að bensínstöðinni eftir að hafa drukkið bjórinn og síðan drukkið vodka eftir það. Um klukkustund hefði liðið frá því bifreiðin staðnæmdist við bensínstöðina þar til lögregla kom á vettvang. Ákærði sagði þá D-x-x hafa ekið frá Reykjavík til að horfa á fjöll. Þeir hefðu ætlað að fá félaga sinn sem byggi í Grafarvogi til að aka bifreiðinni til baka. D-x-x hefði ekki ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Hann sagði þá D-x-x hafa klárað vodkaflöskuna og hent henni að því loknu.

Samkvæmt vottorði um sýnatöku var tekið þvagsýni úr ákærða þann 11. maí kl. 19:33, en blóðsýni kl. 19:35 og 20:55. Samkvæmt vottorði Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði mældist styrkur etanóls í fyrra blóðsýni 2,08‰, en 1,77‰ í hinu síðara. Magn etanóls í þvagi mældist 2,90‰.

Meðal gagna málsins er álitsgerð sérfræðinga Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði frá 10. desember 2008 þar sem kemur fram að þegar áfengis er neytt fari hið virka efni þess, etanól, gegnum slímhúð meltingarvegarins yfir í blóðrásina og sé það nefnt frásog. Meðan þessu fari fram fari styrkur etanóls hækkandi í blóðinu. Þegar neyslu etanóls er hætt líði nokkur tími þar til allt það etanól sem kann að vera í maga og þörmum hefur náð að frásogast. Venjulega sé gert ráð fyrir að því ljúki að mestu á einni til tveimur klukkustundum. Þá fari styrkur etanóls í blóði að falla. Hann falli með nokkuð jöfnum hraða, sem sé einstaklingsbundinn og geti verið 0,12‰ til 0,25‰ á klukkustund (meðaltal 0,19‰). Um það bil 2% af neyttu etanóli skiljist óumbreytt úr líkamanum og þá fyrst og fremst með þvagi. Útskilnaður etanóls úr blóði í þvag hefjist strax og frásog etanóls í blóð hefst úr meltingarvegi. Þetta gerist hægt í byrjun, en etanólstyrkur þvagsins aukist svo jafnt og þétt. Hátt hlutfall milli etanólstyrks í þvagi og blóði gefi sterka vísbendingu um að etanól í blóði hafi verið fallandi á þeim tíma sem sýni voru tekin. Lágt hlutfall bendi hinsvegar til að drykkju hafi nýlega verið hætt. Síðan segir eftirfarandi: „Ef litið er á niðurstöður mælinga sést að etanólstyrkur í blóði ákærða hefur náð hámarki, þegar fyrra blóðsýnið var tekið kl. 19:35. Það styður niðurstaða úr síðara blóðsýninu [...]. Jafnvægi milli þvags og blóðs hefur einnig náðst um kl. 19:33, þ.e. hlutfall milli þvags og blóðs er 1,4. Etanólstyrkur í þvagi hans, þ.e. 3,05‰ segir til um meðalstyrk etanóls í blóðinu einhvern tíma á undan. Sambærilegur etanólstyrkur í blóðinu hefur því örugglega verið að minnsta kosti 2,4 – 2,5‰ fyrir kl.19:33 (sambærilegur styrkur í blóði er 20 til 25% lægri en í þvagi vegna þess að þvag er að mestu leyti vatn). Brotthvarfshraða etanóls úr blóði ákærða má reikna út frá blóðsýnunum, en hann hefur verið 0,23‰ á klukkustund ((2,23 – 1,92)*60/80). Etanólstyrkur í blóði hans hefur því verið 2,4 til 2,5‰ um kl. 18:30 (2,23‰ + 0,23‰). Nær útilokað er að ná slíkum etanólstyrk í blóði á innan við klukkustund, ef drykkja hefur svo til eingöngu átt sér stað eftir kl. 17:23. Þetta styður hinn geysihái etanólstyrkur í þvagi hans. Samkvæmt öllu framansögðu hefur ákærði að öllum líkindum drukkið mikið áfengi fyrir kl. 17:23 og því verið ölvaður, þegar hann ók bifreiðinni um kl. 17:23.

Fyrir dómi sagðist ákærði í fyrstu ekki muna eftir að hafa ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Hann sagði þá D-x-x hafa drukkið mikið af áfengi fyrir utan verslunina. Hann sagðist ekki muna hvort D-x-x ók bifreiðinni. Þegar borið var undir ákærða það sem haft var eftir honum í frumskýrslu sagðist hann hafa ekið bifreiðinni upp í Mosfellsbæ og verið gæti að hann hefði drukkið svo sem einn bjór fyrr um daginn. Þeir D-x-x hefðu farið í ökuferð í fallegu veðri. Síðan hefði sprungið á hjólbarða bifreiðarinnar og hefði hann þá ekið inn á bifreiðastæðið við bensínstöðina. Lögreglan hefði komið á vettvang um klukkustund eftir að þeir stöðvuðu bifreiðina við bensínstöðina. Á þeim tíma hefðu þeir D-x-x drukkið í sameiningu úr stórri vodka-flösku. Ákærði sagðist ekki tala góða ensku og verið gæti að D-x-x hefði túlkað fyrir hann þegar þeir ræddu við lögreglumenn á vettvangi.

Lögreglumennirnir S-kvk-nf B-kvk-nf og J-kvk-nf B-kvk-nf komu á vettvang í umrætt sinn. Fyrir dómi lýstu þær aðkomu sinn með sama hætti og fram kom í frumskýrslu.

J-kvk-nf sagði að ákærði hefði sagst hafa verið að aka bifreiðinni og það hefði maðurinn sem var með honum einnig sagt. Skammur tími hefði liðið frá því þær fengu tilkynningu um aksturinn þangað til þær komu á staðinn. Þær hefðu verið staddar skammt frá bensínstöðinni þegar tilkynning barst og farið beina leið þangað. Bifreiðin hefði verið heit viðkomu þegar þær komu að og hefði mátt ráða að henni hefði nýlega verið ekið. Þær hefðu rætt við mennina tvo á ensku. Um leið og ákærði hefði áttað sig á ástæðum þess að lögregla var að hafa af þeim afskipti hefði hann orðið óviðræðuhæfur og ekki virst skilja þær sem hann hefði þó áður gert. Hann hefði neitað að blása í áfengismæli. Mennirnir hefðu verið mjög ölvaðir. Ekkert hefði komið fram um að þeir hefðu verið að drekka áfengi. Ákærði hefði verið með kveikjuláslykla bifreiðarinnar í höndunum.

S-kvk-nf sagði einnig að mennirnir tveir hefðu verið mjög ölvaðir. Ákærði hefði sagst hafa verið að aka bifreiðinni. Hann hefði virst skilja þær í fyrstu og þau hefðu rætt saman á ensku. Síðan hefði ákærði orðið æstur og ósamvinnuþýður. Eftir það hefði félagi hans túlkað það sem fram fór á milli þeirra, en sá hefði talað mun betri ensku. S-kvk-nf sagði að ekki hefði liðið langur tími frá því að þeim barst tilkynning um aksturinn þar til þær komu á vettvang. Þær hefðu þreifað á vélarhlíf bifreiðarinnar þegar þær komu að henni og hefði verið hiti á henni. Ákærði hefði verið með kveikjuláslykla bifreiðarinnar.

K-kvk-nf M-kvk-nf, deildarstjóri Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, kom fyrir dóm sem vitni, staðfesti álitsgerð rannsóknastofunnar og gerði grein fyrir helstu niðurstöðum hennar. K-kvk-nf áréttaði að etanólstyrkur í blóði ákærða myndi hafa verið á bilinu 2,4‰ til 2,5‰ um kl. 18:30, eða um klukkustund áður en fyrra blóðsýni var tekið. Að gefnum þeim forsendum sem rannsóknin byggðist á hefði styrkur etanóls í blóði ákærða verið að minnsta kosti 2,5‰ kl. 17:23, en að öllum líkindum hærri. Útilokað væri að slíkur styrkur etanóls mældist ef ákærði hefði einungis drukkið úr einni bjórflösku fyrir þann tíma.

Vitnið D-x-x D-x-x W-x-x kom ekki fyrir dóminn, en hann var þá horfinn af landi brott og ekki vitað hvar hann væri að finna.

Niðurstaða

Ákærði hefur viðurkennt að hafa ekið bifreiðinni til Mosfellsbæjar í umrætt sinn og inn á bifreiðastæði við bensínstöð N1, eftir að sprakk á hjólbarða hennar. Hann neitar því hinsvegar að hafa ekið bifreiðinni undir áhrifum áfengis, en segist hafa drukkið áfengi eftir að akstri lauk. Lögregla hafi komið á vettvang um klukkustund eftir að hann hætti akstri bifreiðarinnar við bensínstöðina. Á þeim tíma sem leið áður en lögreglu bar að garði hefðu þeir D-x-x drukkið í sameiningu úr stórri vodka-flösku.

Lögreglumennirnir J-kvk-nf B-kvk-nf og S-kvk-nf B-kvk-nf sögðu skamman tíma hafa liðið frá því að tilkynning barst um akstur bifreiðarinnar kl. 18:23, þar til þær komu á vettvang. Hafi vélarhlíf bifreiðarinnar þá enn verið heit viðkomu. Ákærði og félagi hans hafi verið mjög ölvaðir þegar þær ræddu við þá á vettvangi.

Samkvæmt álitsgerð Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði og vætti K-kvk-ef M-kvk-ef deildarstjóra myndi etanólstyrkur í blóði ákærða hafa verið 2,4 eða 2,5‰ um kl. 18:30 þennan dag. Myndi vera nær útilokað að slíkur etanólstyrkur mældist í blóði ef áfengis væri neytt á innan við klukkustund. Geysihár etanólstyrkur sem mælst hefði í þvagi ákærða styðji þá niðurstöðu.

Af framburði J-kvk-ef B-kvk-ef og S-kvk-ef B-kvk-ef verður ráðið að ekki hafi liðið langur tími frá því að ákærði hætti akstri bifreiðarinnar þar til þær bar að. Hafa þær borið að ákærði hafi þá verið mjög ölvaður. Að því virtu og með hliðsjón af niðurstöðum álitsgerðar Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði og vætti K-kvk-ef M-kvk-ef þykir komin fram lögfull sönnun um að ákærði hafi verið undir áhrifum áfengis þegar hann ók bifreiðinni í umrætt sinn, eins og rakið er í ákæru og réttilega er þar fært til refsiákvæða.

Viðurlög og sakarkostnaður

Ákærði er fæddur árið 1968. Samkvæmt sakavottorði gekkst hann þann 25. júlí 2008 undir sektargerð vegna ölvunaraksturs og var þá sviptur ökurétti í 8 mánuði. Brot ákærða sem hann er nú sakfelldur fyrir var framið áður en ákærði gekkst undir sektargerðina og verður refsing því ákveðin sem hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin 160.000 króna sekt sem greiðist í ríkissjóð og komi 12 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá dómsbirtingu.

Dæma ber ákærða til að vera sviptur ökurétti í 20 mánuði frá 25. mars 2009 að telja.

Loks ber að dæma ákærða til að greiða verjanda sínum, H-kk-þgf I-kk-þgf hæstaréttarlögmanni, 160.000 krónur í málsvarnarlaun og þóknun á rannsóknarstigi málsins, sem dæmast með virðisaukaskatti. Þá greiði ákærði 61.100 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið E-kk-nf E. L-kk-nf fulltrúi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

Dómsorð:

Ákærði, J-x-x S-x-x O-x-x, greiði 160.000 króna sekt og komi 12 daga fangelsi í stað sektarinnar, greiðist hún ekki innan 4 vikna frá dómsbirtingu.

Ákærði er sviptur ökurétti í 20 mánuði frá 25. mars 2009 að telja.

Ákærði greiði 221.100 krónur í sakarkostnað, þar með talið réttargæsluþóknun og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 160.000 krónur.

R-kvk-nf H-kvk-nf