E-313/2015

I

Mál þetta, sem dómtekið var 15. september sl., er höfðað með stefnu

áritaðri um birtingu 22. janúar 2015.

Stefnandi er Byko ehf., Bíldshöfða 20, Reykjavík.

Stefndi er Íslandsbanki hf., Kirkjusandi 2, Reykjavík.

Stefnandi gerir þær dómkröfur að viðurkennd verði ábyrgð stefnda á úttektum BB11 ehf. hjá stefnanda vegna framkvæmda við Bárustíg 11 í Vestmannaeyjum og að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 2.552.323 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 1.713.040 krónum frá 1. mars 2014 til 1. maí sama ár en af 2.552.323 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar að mati dómsins.

Stefndi krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnanda. Til vara er þess krafist, að stefnukrafa verði lækkuð um 849.056 krónur og að dráttarvextir reiknist frá 24. desember 2014.

Loks krefst stefndi í báðum tilvikum málskostnaðar að skaðlausu úr hendi stefnanda samkvæmt mati dómsins, að meðtöldum virðisaukaskatti.

II

Í stefnu er því lýst, að í byrjun október 2013 hafi fyrirsvarsmaður BB11 ehf. leitað til stefnanda um heimild til úttekta á vörum í verslun stefnanda í tengslum við fyrirhugaðar framkvæmdir að Bárustíg 11 í Vestmannaeyjum. Í skýrslu A, viðskiptaráðgjafa hjá Norvik hf., móðurfélagi stefnanda, fyrir dóminum kom fram að hann hefði fyrir hönd stefnanda verið í samskiptum við fyrirsvarsmann BB11 ehf. sem hefði fullyrt að framkvæmdirnar yrðu fjármagnaðar af stefnda og að hann yrði að fá vörurnar með nokkrum hraði. Kvaðst vitnið hafa sett það skilyrði fyrir efnisúttektum að sett yrði bankaábyrgð eða aðrar tryggingar fyrir þeim. Fyrirsvarsmaður BB11 ehf. hefði síðan komið á sambandi vitnisins og fulltrúa stefnda.

Stefndi kveður upphaf málsins vera það, að forsvarmaður B-62 ehf. og BB11 ehf., sem er sami maður, hafi farið þess á leit við stefnda síðla árs 2013 að stefndi veitti lánafyrirgreiðslu til endurbóta á fasteigninni að Bárugötu 11 í Vestmannaeyjum. Stefndi fékk þær upplýsingar að áætlaður framkvæmdarkostnaður væri um það bil 42.000.000 króna og samþykkti að fjármagna 70% af þeirri upphæð.

Aðilar eru sammála um að þau samskipti aðila, sem mál þetta snýst um, hafi farið fram með tölvupóstssamskiptum framangreinds A og B, starfsmanns stefnda í Vestmannaeyjum, og liggja þau frammi málinu. Þar kemur fram að 10. október 2013 sendi starfsmaður stefnda tölvupóst til fulltrúa stefnanda þar sem sagði að fyrirsvarsmaður BB11 ehf. hefði haft samband við hann og viljað að hann sendi stefnanda „nokkurs konar staðfestingu“ á því að stefndi kæmi að fjármögnun félags í eigu fyrirsvarsmannsins í Vestmannaeyjum. Þá kom fram að stefndi myndi sjá um að greiða reikninga vegna framkvæmda félagsins og að vonandi nægði pósturinn til að hægt væri að senda efni til Vestmannaeyja og halda áfram verkefninu. Óumdeilt er að um var að ræða fyrirgreiðslu vegna endurbóta á fasteigninni að Bárustíg 11 í Vestmanneyjum.

Fulltrúi stefnanda greindi frá því í tölvupósti til stefnda sama dag að þar sem ekki væri búið að stofna nýtt félag, þ.e. B11 ehf., væri stefnt að því að byrja úttektirnar á félaginu B-62 ehf., sem væri í eigu sama manns og yrði fyrirsvarsmaður hins nýja félags. Var þeirri spurningu beint til stefnda, hvort hann ábyrgðist greiðslur vegna þess félags á meðan vegna sama verkefnis. Í svari starfsmanns stefnda sama dag sagði að stefnda væri kunnugt um fyrirhugaða stofnun BB11 ehf. og væri því tilbúinn til að ábyrgjast úttektina þótt hún yrði í gegnum B-62 ehf. Lagði starfsmaðurinn þó til að úttektir, sem yrðu eyrnamerktar þessu verkefni í Vestmannaeyjum, yrðu merktar sem slíkar hjá stefnanda svo lengi sem úttektir færu fram í gegnum B-62. ehf. Tekið var fram að stefndi bæri einungis ábyrgð á greiðslum sem tengdust því verkefni beint en ekki öðrum greiðslum.

Starfsmaður stefnanda sendi tölvuskeyti á stefnda þar sem sagði: „Hið besta og það væri gott að fá staðfestingu varðandi BB11, þegar það er klárt“. Af gögnum málsins verður ekki séð að starfsmenn stefnda hafi sent slíka staðfestingu.

Hinn 13. mars 2014 sendi starfsmaður stefnda tölvupóst til fulltrúa stefnanda og spurðist fyrir um hversu mikið væri útistandandi hjá stefnanda vegna BB11 ehf. Í svarpósti stefnanda sama dag kom fram að heildarstaðan væri 3.428.226 krónur. Hinn 4. apríl sama ár sendi starfsmaður stefnda tölvuskeyti til fulltrúa stefnanda og óskaði upplýsinga um stöðu skuldarinnar sem virðist hafa verið svarað í tölvuskeyti 9. júlí sama ár. Sagði þar að vanskil næmu 2.680.240 krónum. Stefndi sagði í tölvupósti sama dag að C, þ.e. fyrirsvarsmaður BB11 ehf., þyrfti að vinna úr þessu með stefnanda og tók fram að bankinn myndi ekki koma að frekari lánveitingum vegna þessa verkefnis. Stefnandi þyrfti því að heyra frá honum um það, hvernig hann geri upp eftirstöðvarnar. Fulltrúi stefnanda lýsti því sama dag að þolinmæðin væri þverrandi en hann ætlaði að hafa samband við C næsta dag og láta stefnda síðan vita hvað þeim færi í milli. Minnti hann hins vegar á að stefndi hefði ábyrgst úttektirnar í upphafi.

Í svari stefnda hinn 10. júlí 2014 sagði að málið hefði „tekið nokkrar óvæntar stefnur“ í öllu ferlinu en síðan sagði: „...ég legg því til að þið farið yfir málin með C því hann hefur talað fyrir því við okkur að um einhvers konar samkomulag um greiðslur til ykkar sé að ræða og því réttast að fá botn í því hjá honum.“

Fulltrúi stefnanda sendi starfsmanni stefnda tölvupóst hinn 16. október 2014 og upplýsti að hvorki tækist að ná í C í síma né hefði hann staðið við greiðslufrest sem hann hefði fengið varðandi mögulega sölu á húsnæði eða hluta þess. Með tölvupóstinum fylgdi tölvupóstur frá starfsmanni stefnda um verkefnið og loforð um greiðslur sem fulltrúi stefnanda sagði hafa verið grundvöll umræddra lánsviðskipta við BB11 ehf. Starfsmaður stefnda svaraði um hæl sama dag og sagði að búið væri að fara yfir málin af hálfu bankans með C sem síðan þyrfti að fara yfir málin með stefnanda og ganga frá málinu.

Hinn 17. október sama ár sendi D tölvupóst fyrir hönd stefnanda til starfsmanns stefnda þar sem fram kom að henni sýndist óyggjandi að stefndi þyrfti að greiða umrædda skuld BB11 ehf. og „eiga síðan við það félag.“ Svar barst frá starfsmanni stefnda hinn 28. sama mánaðar þar sem fram kom að rétt væri að í upphafi verksins hefði stefndi ábyrgst þau kaup sem áttu sér stað til að koma verkinu af stað. Sett hefði verið upp fyrirkomulag sem falið hefði í sér að starfsmenn stefnanda myndu senda stefnda reikninga þegar úttektir ættu sér stað og að stefndi myndi svo greiða þá. Tilhögunin hefði átt að leiða til þess að hægt væri að fylgjast náið með framgangi verksins ásamt því að koma í veg fyrir að farið yrði fram úr áætluðum kostnaði. Starfsmenn stefnanda hafi átt að vera meðvitaðir um þetta fyrirkomulag. Fyrsti póstur með yfirliti um úttektir hafi borist stefnda hinn 7. nóvember 2013, eins og samið hefði verið um, og hefði verið gert ráð fyrir því, að framvegis bærust þeir til stefnda við úttektir. Engar upplýsingar hefðu þó borist stefnda fyrr en í mars 2014 þegar hann hefði sjálfur kannað stöðu mála. Í ljós hefði komið að búið var að ganga á reikninginn og taka vel út af honum, án þess að stefndi hefði verið upplýstur um það að neinu leyti. Var tiltekið að þetta hefði verið algjörlega í andstöðu við það samkomulag sem gert hefði verið í upphafi verksins. Stefndi tók fyrir að þetta væri á ábyrgð bankans þar sem starfsmenn stefnanda hefðu leyft stöðunni á reikningnum að fara langt fram úr öllu, án þess að upplýsa stefnda um stöðu mála.

Í tölvupósti daginn eftir mótmælti fulltrúi stefnanda því, að stefnandi hefði tekið að sér eftirlitsskyldu með verkinu, enda væri það ekki hlutverk stefnanda að annast eftirlit eða aðra eftirfylgni með verkum. Stefnandi liti svo á að eitthvað hefði komið upp milli stefnda og C og að það yrði væntanlega til þess að stefndi hætti frekari fjármögnun. Stefnanda kæmi það ekki við og þótt C hefði verið beitt gagnvart stefnda varðandi uppgjör á eftirstöðvum, hefði það því miður ekki gengið. Þá sagðist stefnandi ætla að sækja það fast að stefndi stæði við skuldbindingar sínar og ábyrgðir í þessu máli. Yfirlit yfir heildarvörukaup félagsins fylgdi með póstinum.

Með tölvupósti frá lögfræðideild stefnda, dagsettum 3. desember 2014, var ítrekuð höfnun stefnda á kröfum stefnanda.

Stefnandi byggir fjárhæð stefnukröfunnar á 27 vöruúttektum sem gerðar voru á tímabilinu 31. október 2013 til 16. maí 2014. Í málinu liggja frammi yfirlit yfir úttektir BB11 ehf. hjá stefnanda og einnig eftirfarandi tvö yfirlit yfir reikninga, sem gefnir voru út í tengslum við úttektirnar:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð

1. 01.03.2014 01.03.2014 1.713.040,00

2. 01.05.2014 01.05.2014 839.283,00

Samtals nema framangreindar fjárhæðir höfuðstól stefnufjárhæðarinnar 2.552.323 krónur. Miðar stefnandi dráttarvaxtakröfu sína við ofangreind tímamörk. Stefnandi kveður umrædda skuld á grundvelli ábyrgðarinnar ekki hafa verið greidda, þrátt fyrir innheimtutilraunir, og sé því nauðsynlegt að höfða mál þetta til greiðslu hennar.

III

Stefnandi byggir kröfu sína um viðurkenningu á ábyrgð stefnda og greiðsluskyldu hans á yfirlýsingum stefnda um ábyrgð sem fram hafi komið í tölvupóstsamskiptum aðila í október 2013. Yfirlýsingarnar hafi verið forsenda þess að BB11 ehf. gat tekið út vörur hjá stefnanda en öllum aðilum hafi verið ljóst að án ábyrgðar stefnda yrðu engar úttektir. Á grundvelli ábyrgðarinnar hafi verið opnað fyrir úttektir BB11 ehf. hjá stefnanda vegna verkefnisins að Bárustíg 11 í Vestmannaeyjum. Allar úttektir hafi verið merktar verkefninu í samræmi við óskir stefnda og hafi úttektirnar verið eðlilegar miðað við eðli verkefnisins. Stefnandi hafi því uppfyllt allar þær kröfur sem stefndi hafi sett þegar ábyrgðin var veitt.

Engin skilaboð hafi borist frá stefnda um að hann myndi ekki fjármagna verkefnið eða hefði hætt við fjármögnun á þeim tíma sem úttektirnar hafi átt sér stað. Stefnandi hafi því með réttu mátt ætla að ábyrgðin væri í gildi og að stefndi myndi standa við þær skuldbindingar sem í henni hafi falist. Stefndi hafi einnig beint fyrirspurnum til stefnanda um hversu mikið væri útistandandi vegna félagsins BB11 ehf. sem styðji þá fullyrðingu stefnanda að stefndi hafi talið sig bera ábyrgð á greiðslu úttektanna gagnvart stefnanda.

Stefnandi hafi með réttu mátt byggja á því, að yfirlýsing stefnda um ábyrgð væri skuldbindandi og að viðkomandi starfsmaður stefnda hefði haft fulla heimild til að skuldbinda stefnda með þeim hætti sem í ábyrgðaryfirlýsingunni felist. Það verði að teljast heilbrigðir og eðlilegir viðskiptahættir að fjármálafyrirtæki standi við þær ábyrgðir sem það veiti. Ekki sé krafist ákveðinna formskilyrða við veitingu ábyrgða og sé því yfirlýsing í tölvupósti um ábyrgð fullgild.

Um lagarök vísar stefnandi til reglna samninga- og kröfuréttar um loforð og efndir fjárskuldbindinga og jafnframt til laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002. Kröfur um dráttarvexti, þ.m.t. vaxtavexti, styður stefnandi við lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001. Krafa stefnanda um málskostnað byggist á 1. mgr. 130. gr. laga 91/1991, um meðferð einkamála. Um varnarþing vísast til 33. gr. laga nr. 91/1991.

IV

Stefndi mótmælir öllum málsástæðum stefnanda og byggir sýknukröfu sína m.a. á því að í tilvitnuðum tölvupósti frá 10. október 2013 hafi ekki falist ábyrgðaryfirlýsing á greiðslum allra reikninga viðkomandi aðila. Um hafi verið að ræða staðfestingu á því að viðkomandi verktaki hefði fengið lánafyrirgreiðslu hjá bankanum vegna afmarkaðs verkefnis og að bankinn myndi hafa milligöngu um greiðslu reikninga sem því tengdust í stað þess að borga út lán til lántaka. Felist engin ábyrgðaryfirlýsing í þessum orðum, heldur sé einungis yfirlýsing um að stefndi muni hafa umsjón með greiðslu reikninga fyrir hönd greiðandans. Enn síður hafi stefndi ábyrgst greiðslur allra reikninga án takmörkunar hvað fjárhæð eða tímamörk snerti.

Til þess hafi mátt ætlast af stefnanda að hann gerði frekari ráðstafanir til þess að afla sér frekari staðfestingar á ábyrgð eða aðkomu stefnda að verkefninu. Stefnandi sé með stærstu söluaðilum byggingarvara hérlendis og hafi sem slíkur víðtæka reynslu af sambærilegum viðskiptum. Hann hafi tekið við fjölda bankaábyrgða og ábyrgðaryfirlýsingum frá stefnda vegna viðskipta sinna og viti hvernig staðið sé að útgáfu þeirra. Vísar stefndi til framlagðra skjala að þessu leyti. Megi ætlast til þess að slíkur aðili hafi þekkingu á því að í öllum tilvikum sé gefin út sérstök ábyrgðaryfirlýsing og að hann fái tilkynningu þar að lútandi. Stefnanda hafi sér í lagi mátt vera ljóst að „opnar“ ábyrgðir tíðkuðust ekki. Þess utan hafi starfsmönnum hans verið í lófa lagið að óska eftir ábyrgðaryfirlýsingu áður en viðskiptin hófust.

Stefnandi hafi því mátt gera sér grein fyrir því, að tölvupóstur þar sem ábyrgð sé nefnd á nafn, komi ekki í stað formlegrar bankaábyrgðar. Stefnanda hafi ekki verið tilkynnt um að opnuð hefði verið ábyrgð vegna viðskiptanna, enda hefði engin ábyrgðaryfirlýsing verið gefin út. Ekki verði heldur séð, að stefndi hafi verið upplýstur um að stefnandi og umræddur viðskiptamaður hans hafi sammælst um að sá síðarnefndi útvegaði bankaábyrgð. Þá sé ekki að finna hjá stefnda beiðni um opnun ábyrgðar en það sé óhjákvæmilegt skilyrði fyrir útgáfu hennar. Opnun ábyrgðar sé ein tegund þriðjamannsloforðs þar sem ábyrgðarhafi sé í hlutverki þriðja manns. Skilyrði fyrir því að slíkt loforð stofnist, sé samningur milli ábyrgðarbeiðanda og ábyrgðaraðila. Slíkur samningur fyrirfinnist hvergi í gögnum málsins.

Í ljósi framanritaðs sé fjarri öllu lagi að fullyrðingar stefnanda um formleysi bankaábyrgða standist í því samhengi sem hér um ræði og tali stefnandi þar ljóslega gegn betri vitund. Stefndi vekur sérstaka athygli á því að viðskiptaskilmálar stefnanda áskilji að lögaðilar leggi fram ábyrgðaryfirlýsingu eða bankaábyrgð og að greiða skuli viðskiptaskuld fyrir lok gildistíma ábyrgðarinnar. Form ábyrgðaryfirlýsingar eigenda lögaðila fylgi og í því samhengi telji stefndi ákaflega ólíklegt að stefnandi geri minni kröfur til forms þess, sem almennt sé litið á sem styrkari tryggingu, þ.e. bankaábyrgðar. Þá sé sérstaklega gert ráð fyrir að gildistíma bankaábyrgðar sé getið á umsókn um reikningsviðskipti en stefnandi hafi ekki haft slíka tímasetningu handbæra með vísan til þess sem áður segi um framsetningu ætlaðrar ábyrgðar. Virðist stefnandi því hafa virt eigin reglur að vettugi.

Þá byggir stefndi sýknukröfu einnig á því, að jafnvel þó einhvers konar ábyrgð hafi verið nefnd af hálfu starfsmanns stefnda, hafi hún ekki verið tengd úttektum BB11 ehf., heldur einungis B-62 ehf. Fyrir liggi að starfsmaður stefnanda hafi óskað eftir staðfestingu varðandi BB11 ehf. í tölvupósti 10. október 2013. Verði þau skilaboð vart túlkuð á annan veg en þann að staðfesta eigi ábyrgð. Engin slík staðfesting hafi verið gefin út af hálfu stefnda. Allar úttektir, sem stefndi leggi fram í málinu, séu hins vegar merktar BB11 ehf. Raunar virðist starfsmönnum stefnanda hafa verið ljóst að aðkoma stefnda byggðist á beinni lánafyrirgreiðslu en ekki ábyrgð, sbr. svarpóst hans frá 29. október 2014 þar sem starfsmaður stefnanda hafi sagt málið líta þannig út að eitthvað hefði komið upp á milli stefnda og fyrirsvarsmanns félagsins og að það hefði valdið því að frekari fjármögnun hefði verið hætt af hálfu stefnda.

Þá vísar stefndi til þess, að stefnandi hafi enga yfirlýsingu um bankaábyrgð. Almennar reglur um ábyrgðir tiltaki að ef ekki sé getið um annað, teljist ábyrgð vera einföld. Stefnandi hafi engin gögn lagt fram um innheimtutilraunir á hendur BB11 ehf. eða B-62 ehf. og hafi ekki sýnt fram á greiðsluþrot þeirra aðila. Af þeim sökum sé ábyrgð, ef henni sé til að dreifa, ekki gjaldfallin og leiði það til sýknu.

Stefndi byggir einnig á því, bæði til stuðnings aðal- og varakröfu, að jafnvel þótt talið yrði að ábyrgð hefði stofnast, hafi stefnandi ekki mátt ganga út frá að hún væri takmarkalaus. Fram hafi komið í samskiptum aðila í upphafi að úttektir tengdust tilteknu verkefni eingöngu og að fylgja ætti tiltekinni áætlun viðskiptamanns þar að lútandi. Í ljósi þeirra samskipta hefði mátt ætlast til þess af stefnanda, að hann gerði stefnda reglulega grein fyrir framvindu úttekta, einkanlega í ljósi þess, að hann hefði enga staðfestingu stefnda á að úttektir mættu fara fram á nafni BB11 ehf. og enn síður hversu miklar úttektir hefðu verið áætlaðar. Stefndi hafi sent stefnanda fyrirspurnir 13. mars og 4. apríl 2014 um stöðu reiknings. Stefnandi hefði þá í seinasta lagi átt að sjá í hendi sér að útgefandi bankaábyrgðar með fjárhæðartakmörkunum hefði tæpast haft ástæðu til að senda ítrekað fyrirspurn um stöðu viðskipta. Skuldbinding hans samkvæmt formlegri ábyrgð hefði undir öllum venjulegum kringumstæðum verið afmörkuð bæði hvað varðaði fjárhæð og gildistíma og hafi staða undirliggjandi viðskipta á hverjum tíma því skipt hann sáralitlu máli. Úttektir eftir fyrstu fyrirspurn starfsmanns stefnda hafi numið alls 849.056 krónum og geri stefndi þá kröfu til vara, að lækka beri stefnufjárhæð til jafns við þá tölu í ljósi framanritaðs.

Almennar túlkunarreglur standi til þess að ábyrgðarloforð skuli túlkað á þann veg sem ábyrgðargjafa sé hagfelldast. Kröfur til forms verði að skoða í ljósi viðtekinna venja í því viðskiptasambandi sem um ræði.

Stefndi mótmælir dráttarvaxtakröfu stefnanda, enda liggi ekki fyrir að skýr krafa um greiðslu stefnufjárhæðar hafi verið gerð fyrr en með innheimtubréfi hinn 24. nóvember 2014.

V

Stefnandi byggir bæði kröfu sína um viðurkenningu á ábyrgð stefnda og greiðsluskyldu hans á því að stefndi hafi gefið bindandi yfirlýsingu um ábyrgð á úttektum BB11 ehf. í tölvupóstssamskiptum aðila í október 2013. Þessu hafnar stefndi og byggir sýknukröfu sína aðallega á því að í þeim samskiptum hafi ekki falist ábyrgðaryfirlýsing á greiðslum allra reikninga BB11 ehf. Eingöngu hafi verið um að ræða staðfestingu á því að félagið hefði fengið lánafyrirgreiðslu hjá bankanum og að bankinn myndi hafa milligöngu um greiðslu reikninga sem tengdust tilteknu verkefni félagsins í Vestmannaeyjum. Stefndi gerir til vara kröfu um að stefnukrafan verði lækkuð sem nemur fjárhæð úttekta sem urðu til eftir fyrstu fyrirspurn starfsmanns stefnda um stöðu þeirra. Lýtur ágreiningur máls þessa aðallega að því, hvort umrædd samskipti starfsmanna aðila hafi falið í sér ábyrgðaryfirlýsingu af hálfu stefnda sem teljist vera bankaábyrgð.

Í stefnu er því lýst að fyrirsvarsmanni BB11 ehf. og B-62 ehf. hafi verið gerð grein fyrir því að það væri forsenda fyrir vöruúttekt hans að fyrir lægi bankaábyrgð sem tryggði greiðslu á úttektum á gjalldaga. Fær sú lýsing nokkra stoð í skýrslu A, viðskiptaráðgjafa hjá Norvik hf., móðurfélagi stefnanda, sem kom að málinu fyrir hönd stefnanda, um að stefnandi hafi sett skilyrði um bankaábyrgð eða aðrar tryggingar fyrir úttektum félaganna. Í greinargerð stefnda er upphafi málsins að því er hann varðar lýst á þann veg að fyrirsvarsmaður BB11 ehf. og B-62 ehf. hafi farið þess á leit við stefnda síðla árs 2013 að hann veitti lánafyrirgreiðslu til endurbóta á fasteigninni við Bárugötu 11 í Vestmannaeyjum. Stefndi hafi fengið þær upplýsingar að áætlaður framkvæmdakostnaður næmi um það bil 42.000.000 króna og hafi hann samþykkt að fjármagna 70% af þeirri upphæð.

Útprentanir af tölvupóstssamskiptum starfsmanns stefnda og fulltrúa stefnanda frá 10. október 2013 allt fram til 14. janúar 2015 liggja frammi. Í tölvupósti B, starfsmanns stefnda, til A hinn 10. október 2013 kom fram að fyrirsvarsmaður BB11 ehf. og B-62 ehf. hefði haft samband við starfsmann stefnda og óskað eftir að hann myndi senda stefnanda „nokkurs konar staðfestingu“. Síðan sagði: „Við munum koma að fjármögnun þessa nýja félags þeirra hér í Eyjum og því munum við sjá um að greiða þessa reikninga hjá ykkur“. A sendi B tölvupóst sama dag þar sem hann spurði hvort stefndi ábyrgðist greiðslur á úttektum í nafni B-62 ehf. í eigu sama manns þar sem enn væri ekki búið að stofna B11 ehf. Þessu svaraði B síðar sama dag með eftirfarandi hætti: „Sæll, já okkur er kunnugt um þetta, þ.e. að verið er að stofna BB11 ehf. og því erum við tilbúnir til að ábyrgjast þessa úttekt þó svo að hún verði í nafni B-62 ehf.“ Lagði hann síðan til að úttektirnar yrðu eyrnamerktar þessu verkefni þar sem bankinn myndi eingöngu ábyrgjast þær greiðslur sem tengdust því beint. A svaraði þessum tölvupósti þannig: „Hið besta og það væri gott að fá staðfestingu varðandi þá BB11 ehf., þegar það er klárt“. Ekki verður séð af gögnum málsins að slík staðfesting hafi verið gefin af hálfu stefnda.

Af framlögðum tölvupóstum má ráða að starfsmenn aðila voru í sambandi í mars 2014 þegar framangreindur fulltrúi stefnda spurði starfsmann stefnanda um stöðuna gagnvart BB11 ehf. og fékk hana gefna upp. Næst var spurt um stöðuna 4. apríl sama ár og í júlí sama ár kom á ný til tölvupóstssamskipta milli sömu manna. Af hálfu stefnda kom fram að fyrirsvarsmaður umræddra félaga þyrfti að vinna úr þessu með stefnanda, sem myndi gera upp eftirstöðvarnar, en stefndi myndi ekki koma að frekari lánveitingum vegna verkefnisins. Af hálfu stefnanda var þá minnt á að stefndi hefði ábyrgst þessar úttektir í upphafi. Verður af tölvupóstum starfsmanna aðila í kjölfarið ráðið að upp var kominn sá ágreiningur varðandi ábyrgð stefnda gagnvart stefnanda sem til úrlausnar er í máli þessu. Gerði starfsmaður stefnda athugasemdir við sjónarmið stefnanda að þessu leyti og lét í ljós þá skoðun að stefnandi hefði brotið gegn samkomulagi aðila um að stefnandi myndi upplýsa stefnda um stöðu mála eftir hverja úttekt.

Eins og áður er rakið sagði í upphaflegum tölvupósti B, starfsmanns stefnda, til A, hinn 10. október 2013, að stefndi myndi koma að fjármögnun framangreinds félags, sem óumdeilt virðist að var vegna framkvæmda félagsins að Bárustíg 11 í Vestmannaeyjum, og að hann myndi því sjá um að greiða reikninga vegna þeirra. Stefndi byggir á því að með þessum orðum hafi starfsmaður stefnda ekki verið að lýsa því yfir að stefndi tæki á sig bankaábyrgð vegna verkefnisins, heldur væri um það að ræða að stefndi tæki að sér lánafyrirgreiðslu vegna þess. Útgreiðsla lánsins færi fram með þeim hætti að lánsfjárhæðin væri ekki greidd til lántaka, heldur rynni hún beint til stefnanda í tengslum við úttektir vegna verkefnisins. Væri því einungis um að ræða einfalda ábyrgð en ekki bankaábyrgð.

Í málinu liggur fyrir útprentun af vef stefnanda um viðskiptakjör þar sem fram kemur að stefnandi geri ráð fyrir því, að þegar umsækjandi um reikningsviðskipti er hlutafélag, þurfi útfyllt ábyrgðaryfirlýsing að fylgja umsókninni. Ekki verður séð af framlögðum gögnum að slík skjöl hafi verið útfyllt og skilað til stefnanda. Spurður að þessu, kvaðst A, starfsmaður stefnanda, ekki muna hvort svo hefði verið. Verður að líta svo á að stefnanda, sem er eitt af stærstu byggingavörufyrirtækjum landsins, hefði verið í lófa lagið að afla skriflegrar bankaábyrgðar frá stefnda fyrir umræddum úttektum margnefndra fyrirtækja, svo sem gert er ráð fyrir í viðskiptaskilmálum hans, og tryggja sér þannig tvímælalausa ábyrgð stefnda að þessu leyti. Var enda í þessu tilviki um að ræða úttektir sem áætlað var í upphafi að næmu tugum milljóna að því er fram kemur í greinargerð stefnda og sem virðist óumdeilt. Ljóst er að bankaábyrgð hefur í för með sér ábyrgð banka á skuld þess, sem gengist er í ábyrgð fyrir, án þess að skuldareigandi þurfi fyrst að ganga að viðskiptamanni sínum um greiðslu hennar. Þegar litið er til málavaxta allra verður ekki talið útilokað að til hafi staðið í upphafi að afla bankaábyrgðar hjá stefnda fyrir umræddum úttektum en hins vegar benda gögn málsins ekki til þess að gengið hafi verið frá slíkri ábyrgð með formlegum hætti. Verður ekki annað séð en að stefnandi hefði getað gert reka að því síðar í ferlinu að afla slíkrar formlegrar ábyrgðaryfirlýsingar frá stefnda, þótt framkvæmdir hafi farið hratt af stað og þess vegna hafi þurft að bregðast skjótt við í upphafi við afgreiðslu úttekta, svo sem fram kom í skýrslu A fyrir dóminum.

Þegar litið er til alls framangreinds og mótmæla stefnda er það því niðurstaða dómsins að með hliðsjón af orðalagi starfsmanns stefnda um fjármögnun umrædds verkefnis í framlögðum tölvupóstum og þeirri staðreynd, að engin gögn liggja frammi um formlegt samkomulag aðila um bankaábyrgð, verði að líta svo á að stefnanda hafi ekki tekist sönnun um að tölvupóstssamskipti aðila hafi falið í sér bindandi yfirlýsingu stefnda um bankaábyrgð fyrir umræddum úttektum. Í þessu ljósi verður heldur ekki talið að orðfæri framangreinds starfsmanns stefnda í síðari tölvupóstssamskiptum við fulltrúa stefnanda þar sem segir að stefndi ábyrgðist úttektirnar, nægi ekki eitt og sér til þess að fella á stefnda greiðsluskyldu á grundvelli bankaábyrgðar, svo sem stefnandi heldur fram og byggir málatilbúnað sinn á. Þá verður ekki séð að sjónarmið stefnanda um heilbrigða og eðlilega viðskiptahætti fjármálastofnana breyti þeirri niðurstöðu. Eru báðir kröfuliðir stefnanda í málinu byggðir á framangreindum sjónarmiðum og málsástæðum. Að öllu framangreindu virtu verður, þegar af þessum ástæðum, að sýkna stefnda af dómkröfu stefnanda í máli þessu.

Eftir þessari niðurstöðu og með vísan til meginreglu 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála, verður stefnanda gert að greiða stefnda málskostnað sem telst hæfilega ákveðinn 630.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndi, Íslandsbanki hf., er sýkn af öllum kröfum stefnanda, Byko ehf., í máli þessu.

Stefnandi greiði stefnda 630.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

A-kvk-nf E-kvk-nf