E-7239/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 17. desember 2009, er höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur af Vátryggingafélag Íslands hf., kt. 000000-0000, Ármúla 3, Reykjavík, gegn K-kk-þgf D. G-kk-þgf, kt. 000000-0000, Starengi 14, Selfossi, með stefnu sem birt var 26. ágúst 2008.

Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 1.243.026 kr. ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 38/2001 af 1.243.026 kr. frá 5. mars 2008 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar samkvæmt mati dómsins.

Dómkröfur stefnda eru aðallega að hann verði sýknaður af dómkröfum stefnanda. Til vara að hann verði sýknaður að svo stöddu og til þrautavara að kröfur stefnanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst stefndi málskostnaðar að skaðlausu og að tekið verði tillit til málskostnaðar hans af málinu, verði dómkröfur lækkaðar.

Stutt yfirlit um atvik að baki máli og ágreiningsefni í því. Samkvæmt skýrslu H-kk-ef J-kk-ef Í-kk-ef, varðstjóra hjá sýslumanninum á Blönduósi, dags. 11. júlí og 13. júlí 2007, ók stefndi, hinn 5. júlí 2007, bifreiðinni TP101, Volkswagen Golf, í eigu L-kvk-ef K-kvk-ef, til vesturs eftir Fellsbraut á Skagaströnd. Í skýrslunni segir að haft hafi verið eftir stefnda að hann hafi ekið bifreiðinni heldur hratt eða á um 90-100 km/klst, en að sögn H-kk-ef er 50 km hámarkshraði þar sem óhappið varð. Þá segir í skýrslu lögreglumannsins að stefndi hafi haft að orði að hann vissi ekki hvað gerðist, en þegar hann hafi ætlað að hemla hafi hann fundið að ABS hemlarnir virkuðu en síðan hafi sér fundist sem bifreiðin léti ekki að stjórn og leitaði til hægri. Hann hafi reynt að ná tökum á þessu en misst bifreiðna út í hægri vegaröxlina inn á mölina við hlið götunnar og þar hafi bifreiðin snúist og lent á ljósastaur. Síðan hafi bifreiðin kastast af staurnum og hafnað á vinstri hlið inni á túni.

Í greinargerð stefnda segir m.a. að ekki hafi í lögregluskýrslu verið haft rétt eftir honum. Er hann ætlaði að hemla hafi bifreiðin orðið bremsulaus, hraði hennar aukist og hann misst stjórn á bifreiðinni af þeim sökum.

Aðila greinir á um hvort stefndi hafi með akstri sínum, hinn 5. júlí 2007, sýnt af sér stórkostlegt gáleysi eða ekki.

Helstu málsástæður aðila og réttarheimildir sem þeir byggja á. Stefnandi byggir á því að stefndi hafi með akstri sínum, hinn 5. júlí 2007, sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi umferðarlaga. Hann hafi ekið töluvert yfir leyfilegan hámarkshraða. Bifreiðin hafi skemmst mikið, hugsanlega eyðilögð, en hún sé kaskótryggð hjá stefnanda. Vegna málsatvika og aðildar stefnda sé hann endurkrafinn um greiðslu bóta með vísun til umferðalaga nr. 50/1987. Stefnandi vísar til 36. gr. og 2. mgr. 95. gr. laga nr. 50/1987 og II. kafla laga nr. 50/1993 í þessu sambandi.

Stefndi byggir á því að stefnandi hafi ekki sannað að hann hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi umferðarlaga með akstri sínum, hinn 5. júlí 2007. Stefnandi geti því ekki byggt á ákvæðum 2. mgr. 95. gr. umferðarlaga. Þá vísar stefndi til ákvæða 26. gr. laga nr. 30/2004 til stuðnings kröfu sinni um sýknu. Varakröfu sína um sýknu að svo stöddu styður stefndi við það að endurkröfunefnd á vegum vátryggingafélaga hafi ekki fengið endurkröfu stefnanda til úrlausnar, sbr. 1. mgr. 96. gr. umferðarlaga. Þrautavarakröfu sína um að kröfur stefnda verði lækkaðar verulega styður stefndi við 2. ml. 2. mgr. 95. gr. umferðarlaga og 24. gr. skaðabótalaga.

Niðurstaða: Stefndi, K-kk-nf D-kk-nf G-kk-nf, bar fyrir rétti að hann hefði verið umrætt sinn að aka niður holtið inn á Skagaströnd á eðlilegum hraða. En þegar kom að því að hægja á ferðinni þá virkuðu bremsurnar ekki. Hann hafi án árangurs reynt að bremsa; síðan hafi bifreiðin byrjað að snúast eins og afturhjólin hefðu læst eða eitthvað því líkt.

K-kk-nf kvaðst hafa ætlað að hægja á ferðinni, áður en kom að bæjarmarkaskiltinu, en það væri það nálægt bænum að styttast fór í hraðahindrun. Hann hafi ætlað að hægja á ferðinni, u.þ.b. tvöhundruð til þrjúhundruð metrum fyrir slysstað. Hann hafi ekki ekið gáleysislega.

K-kk-nf sagði að H-kk-nf J-kk-nf Í-kk-nf lögregluvarðstjóri hefði komið til sín á sjúkrahúsinu á Blönduósi, þar sem hann var að láta líta á sig eftir slysið, og spurt hann um atvik málsins. Í skýrslu H-kk-ef sé ekki rétt eftir honum haft þar sem segir að hann hafi ekið bifreiðinni heldur hratt eða á um 90-100 km/klst. Þá sé heldur ekki rétt að hann hafi sagt H-kk-þgf að hann hafi fundið, að ABS hemlarnir virkuðu. Hann hafi hins vegar sagt H-kk-þgf að hann hefði fundið, þegar hann steig á bremsuna, að bifreiðin hægði ekki á sér eins og hún átti að gera. Þetta hafi verið eins og þegar ABS hemlar slá inn, petalinn hafi slegið á móti honum. Þetta hafi hann sagt H-kk-þgf, en ekki að hemlarnir hefðu virkað.

K-kk-nf kvaðst ekki hafa séð skýrslu H-kk-ef fyrr en VIS endurkrafði hann um bætur fyrir tjón vegna skemmda á bifreiðinni. K-kk-nf kvaðst hvorki hafa reynt að fá rannsakað né sannað, að bifreiðin hafi verið gölluð eða biluð, áður en slysið varð.

G-kk-nf M-kk-nf L-kk-nf bar fyrir rétti símleiðis að hann hefði umrætt sinn verið með K-kk-þgf á "rúntinum", en ökuleiðin liggi út úr bænum, og snúið þar við. Þeir hefðu verið á u.þ.b. 70 til 90 km hraða og verið að tala saman, þegar þeir komu niður götuna, er liggur inn í bæinn. Þá hafi hann skyndilega séð að skrítinn svipur kom á K-kk-þf og spurt hann, hvað væri að gerast, og fengið það svar að hann vissi það ekki. Síðan hafi K-kk-nf misst stjórn á bifreiðinni og bifreiðin lent beint á staur. G-kk-nf M-kk-nf sagði að akstur K-kk-ef hefði ekki verið gáleysislegur.

H-kk-nf J-kk-nf Í-kk-nf bar fyrir rétti símleiðis. Vísað var til þess að í skýrslu hans sé haft eftir K-kk-þgf, að hann hafi ekið á 90 til 100 km/klst, og spurt var, hvort það hefði verið í samræmi við aðstæður á slysstað og gæti staðist. H-kk-nf sagði að miðað við hvernig bifreiðin var eftir slysið og aðrar aðstæður, akbrautin bein og bjart veður, gæti það staðist. Hann tók fram að lögreglan hefði ekki rannsakað hvort bremsur bifreiðarinnar hefðu verið gallaðar.

Endurkröfunefnd afgreiddi erindi vátryggingafélagsins um endurkröfu og í bréfi nefndarinnar til K-kk-ef, hinn 9 .febrúar 2009, segir m.a.: „Af gögnum málsins verður ekki fyllilega ráðið, að tjóni þessu hafi verið valdið af stórkostlegu gáleysi í skilningi umferðarlaga. – Endurkröfu skal ekki beitt.“

Nefndin komst að þessari niðurstöðu áður en lögmaður stefnanda lagði fyrir réttinn dskj. nr. 11, hinn 5. mars 2009. Með skjalinu fylgir kort og skýrar litmyndir af bifreiðinni á staðnum eftir áreksturinn við ljósastaurinn og aðstæðum á staðnum að öðru leyti. Ekki er víst að þessi gögn hafi legið fyrir hjá endurkröfunefndinni.

Fyrir liggur að fjarlægðin frá umferðarmerki á Fellsbraut, er lýsir því að þéttbýli sé framundan, sem K-kk-nf ók fram hjá vestur eftir að þorpinu á Skagaströnd umrætt sinn, er í 145 metra fjarlægð frá ljósastaurnum sem K-kk-nf ók á. Ökuhraði í þéttbýli má ekki vera meiri en 50 km á klst. skv. 1. mgr. 37. gr. laga nr. 50/1987. Af myndum af bifreiðinni og ljósastaurnum eftir áreksturinn verður ekki annað ráðið en bifreiðin hafi verið á mun meiri ferð þegar áreksturinn varð. G-kk-nf M-kk-nf telur að þeir hafi verið á u.þ.b. 70 til 90 km hraða. Þá er haft eftir H-kk-þgf J-kk-þgf lögregluvarðstjóra að K-kk-nf hafi sagt að hann hefði ekið bifreiðinni heldur hratt eða á um 90 til 100 km hraða. Telja má því víst að K-kk-nf hafi ekið bifreiðinni á hraða sem var langt yfir lögmæltum hámarkshraða þegar áreksturinn varð. Akstur hans á svo miklum hraða að gatnamótum, hraðahindrun og þéttbýli verður að telja háskalegan - stórkostlegt gáleysi - enda liggur ekki fyrir í málinu með ótvíræðum hætti að hemlar bifreiðarinnar hafi ekki virkað með réttum hætti. Ekki þykja því efni til að lækka endurkröfuna, sbr. 2. mgr. 95. gr. laga nr. 50/1987 og 1. mgr. 24. gr. laga nr. 50/1993.

Samkvæmt framangreindu verður K-kk-nf dæmdur til að greiða Vátryggingafélagi Íslands hf. umkrafða fjárhæð með vöxtum, allt eins og í dómsorði segir. Eftir atvikum er ákveðið að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu.

P-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Stefndi, K-kk-nf D-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnanda, Vátryggingafélagi Íslands hf., 1.243.026 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af sömu fjárhæð frá 5. mars 2008 til greiðsludags.

Málskostnaður fellur niður.

P-kk-nf Þ-kk-nf