E-5787/2007

Mál þetta, sem dómtekið var 22. nóvember sl., er höfðað 12. júní 2007 af A. kt. 000000-0000, ..., á hendur B, kt. 000000-0000, ....

Stefnandi krefst þess að henni verið falin forsjá dóttur hennar og stefnda, C, kt. 000000-0000. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verið dæmdur til greiðslu málskostnaðar eins og málið sé ekki gjafsóknarmál, en stefnanda var veitt gjafsókn 5. september 2007.

Stefnda var skipaður málsvari í þinghaldi 9. nóvember sl., í samræmi við 39. gr. laga nr. 76/2003, þar sem ekki hefur tekist að hafa uppi á honum, en hann mun vera búsettur erlendis. Málsvari hafði ekki uppi mótmæli við kröfum stefnanda.

Málsatvik.

Stefnandi og stefndi gengu í hjónaband 5. mars 1999 og fæddist dóttirin C,... Þau skildu að borði og sæng í september 2002 og gerðu þá samning um að fara sameiginlega með forsjá dótturinnar. Fljótlega eftir skilnaðinn flutti stefndi til Noregs. Skipaður málsvari hefur ítrekað reynt að hafa uppi á stefnda, en án árangurs.

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Stefnandi kveður að stefndi hafi einu sinni komið í heimsókn árið 2002. Eftir það hafi stefnandi aðeins heyrt frá stefnda í þrjú eða fjögur skipti, síðast í maí 2006.

Stefnda hafi borið sem forsjárforeldri að annast dóttur sína og gegna forsjár- og uppeldisskyldum sínum svo sem best hentaði hag hennar og þörfum. Stefndi hafi hins vegar engin afskipti haft af dóttur sinni, heimsæki hana ekki, spyrji ekki um hana og sendi henni ekki gjafir, póstkort eða slíkt. Telji stefnandi að ekki sé lengur grundvöllur fyrir sameiginlegri forsjá. Það sé grunnregla barnaréttar að ávallt skuli haga forsjá eftir því sem barni sé fyrir bestu. Núverandi fyrirkomulag sé beinlínis í andstöðu við hagsmuni telpunnar. Þótt stefndi hafi engin afskipti haft af telpunni, ráði hann ásamt stefnanda, í skjóli hinnar sameiginlegu forsjár, persónulegum högum hennar, búsetu o.fl. Í því sambandi megi nefna að dóttirin sé skráð í félag ... á Íslandi, sem komi í veg fyrir að stefnandi geti látið skíra telpuna og síðar ferma. Til þess að geta ráðið málefnum barnsins eins og best henti högum þess, sé stefnanda nauðsyn að fara ein með forsjá hennar. Um lagarök vísar stefnandi til ákvæða barnalaga nr. 76/2003, sérstaklega til 28. og 34. gr. laganna.

Niðurstaða.

Samkvæmt 2. mgr. 34. gr. laga nr. 76/2003 kveður dómari á um hjá hvoru foreldra forsjá barns verði, eftir því sem barni er fyrir bestu. Stefndi hefur ekki tekið til varna í máli þessu, en samkvæmt yfirlýsingum stefnanda hefur stefndi haft afar takmörkuð afskipti af dóttur sinni og ekki sýnt mikinn áhuga á samvistum við hana.

Er það mat dómsins að sameiginleg forsjá sé í andstöðu við hagsmuni telpunnar og beri nauðsyn til að móðir telpunnar geti ráðið málefnum hennar eins og best henti högum hennar. Því er fallist á kröfur stefnanda um að hún fái forsjá dóttur hennar og stefnda, C.

Rétt þykir að málskostnaður falli niður milli aðila.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, H-kk-ef B-kk-ef hrl., sem þykir hæfilega ákveðin 150.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

Þóknun málsvara stefnda, S-kvk-ef G-kvk-ef hrl., sem er ákveðin 75.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, greiðist úr ríkissjóði.

D ó m s o r ð:

Stefnandi, A, skal fara með forsjá dóttur málsaðila, C.

Málskostnaður fellur niður milli málsaðila.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, H-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur og þóknun skipaðs málsvara stefnda, S-kvk-ef G-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 75.000 krónur.

I-kvk-nf E-kvk-nf.