E-1777/2023

Mál þetta var höfðað 21. júní 2023 og dómtekið 28. nóvember 2023.

Stefnandi er A-x-x K-x-x, kt. [...], [...], [...].

Stefndi er H-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, kt. [...], [...], [...].

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til að greiða henni 3.050.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 af 500.000 krónum frá 22. maí 2017 til 9. febrúar 2018, af 600.000 krónum frá 9. febrúar 2018 til 12. febrúar 2018, af 750.000 krónum frá 12. febrúar 2018 til 28. febrúar 2018, af 950.000 krónum frá 28. febrúar 2018 til 25. júlí 2018, af 1.950.000 krónum frá 25. júlí 2018 til 2. ágúst 2018, af 2.950.000 krónum frá 2. ágúst 2018 til 13. september 2018 og af 3.050.000 krónum frá 13. september 2018 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda, 2.000.000 króna með virðisaukaskatti.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda, en til vara að kröfur stefnanda verði lækkaðar stórlega. Þá krefst stefndi þess að stefnandi verði dæmd til að greiða honum málskostnað í samræmi við framlagt yfirlityfir vinnu lögmanns.

Málavextir og sönnunarfærsla:

Stefnandi og stefndi kynnast á árinu 2016 og fyrst um sinn var samband þeirra með þeim hætti að þau voru meðannanfótinn á heimili hvors annarsallttilársins 2018 eða þar til stefndi keypti fasteignina að [...]þar sem þau héldu saman heimili. Eignuðust þau saman son í apríl 2018. Málsaðila greinir á um það hvort samvistarslit hafi orðið í nóvember 2019 eða í nóvember 2020.

Mál þetta er í grunninn rekið sem skuldamál en ekkium uppgjör eðafjárslitaðila í óvígðri sambúð.

Með innheimtubréfi, dagsettu 2. febrúar 2021, sent af hálfu stefnanda til stefnda, var þess krafist að stefndi greiddi stefnanda 3.050.000 krónur auk dráttarvaxta og kostnaðar, samtals 4.493.562 krónur. Í lýsingu kröfubréfsins kemur fram að um sé að ræða peningalán samkvæmt sjö nánar tilgreindum millifærslum, á tímabilinu frá 22. maí 2017 til 13. september 2018.

Í svarbréfi lögmanns stefnda 1. mars 2021 eru rakin sjónarmið hans um umþrættar millifærslur og því hafnað að um lán hafi verið að ræða. Í lok bréfsins kemur fram að stefndi sé allur af vilja gerður til þess að ná samkomulagi við stefnanda um fullnaðaruppgjör tengt samvistarslitum þeirra, og væri hann reiðubúinn til þess að greiða stefnanda 1.000.000 króna. Þann 3. mars 2021 var stefnda á ný sent innheimtubréf. Sættir náðust ekki. Mál þetta var, eins og fram er komið, höfðað 21. júní 2023.

Málsaðilar gáfu aðilaskýrslur. Vitnaskýrslur gáfu [...]og [...].

Málsástæður og lagarök stefnanda:

Krafa stefnanda um greiðslu úr hendi stefnda byggist á því að hún hafi veitt stefnda peningalán sem hann hafi ekki greitt til baka og beri þess vegna óskipta greiðsluskyldu á stefnufjárhæðinni.

Krafa stefnanda byggist á yfirliti yfir innborganir vegna þeirra peningalána sem stefnandi veitti stefnda svo og staðfestingu banka um millifærslur. Þá sé jafnframt vísað til þess að stefnandi hafi talið fram kröfur sínar á hendur stefnda sem eign á skattframtali. Krafa stefnanda byggist einnig á því að stefndi hafi í öndverðu ekki mótmælt greiðsluskyldu sinni eða því að hann hafi tekið við tilgreindum fjármunum. Með vísan til þess sé jafnframt byggt á því að krafan hafi verið samþykkt af hálfu stefnda. Krafan sundurliðist eftirfarandi:

Nr. Útgáfudagur Gjalddagi Upphæð

1. 22/05/2017 22/05/2017 500.000,00

2. 09/02/2018 09/02/2018 100.000,00

3. 12/02/2018 12/02/2018 150.000,00

4. 28/02/2018 28/02/2018 200.000,00

5. 25/07/2018 25/07/2018 1.000.000,00

6. 02/08/2018 02/08/2018 1.000.000,00

7. 13/09/2018 13/09/2018 100.000,00

Vegna mótmæla stefnda á greiðsluskyldu við innheimtu kröfunnar þá sé tekið fram að ekki verði séð að sambúð aðila skipti hér máli. Ítrekað hafi verið tekin afstaða til lánafyrirgreiðslu á milli sambýlismaka í fordæmum Hæstaréttar, um að lántaka beri að endurgreiða svo lengi sem honum takist ekki sönnun þess að um gjöf hafi verið að ræða. Skipti þá heldur ekki máli þótt stefnandi hafi búið í húsnæði á hans vegum. Hafi þessar innborganir stefnanda ávallt verið álitnar sem lánveitingar en ekki gjöf, og sjáist það m. a. á skattframtali stefnanda árið 2019. Til staðfestingar á millifærslum allra þeirra fjármuna sem hún hafi lánað stefnda sé vísað til framlagðs yfirlits, sem sanni jafnframt rétt stefnanda til endurgreiðslu. Skuldir þessar hafi ekki fengist greiddar þrátt fyrir innheimtutilraunir og sé því nauðsynlegt að höfða mál til greiðslu þeirra.

Vísað sétil meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga, en reglan fái m. a. lagastoð í ákvæðum laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Um gjalddaga kröfunnar sé vísað til sömu laga. Um fyrningu kröfunnar vísast til 2. mgr. 5. gr. laga um fyrningu kröfuréttinda, nr. 150/2007. Kröfur um dráttarvexti, þ. m. t. vaxtavexti, styður stefnandi við 5., sbr. 6., gr. vaxtalaga nr. 38/2001. Krafan um málskostnað styðst við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um varnarþing vísast til 32. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefnda :

Stefndi vísar til þess að málsaðilar hafi átt í sambandi frá árinu 2016 og eignast saman son í ágúst 2018. Sama ár hafi þau flutt í fasteign sem stefndi hafi keypt að [...], þarsem þau hafi búið ásamt dóttur stefnanda úr fyrra sambandi, allt fram til 1. nóvember 2020 þegar stefnandi hafi slitið sambandi aðila fyrirvaralaust og flutt útaf heimilinu. Þ ví sé mótmælt að aðilar hafi slitið sambúð 1. nóvember 2019.

Stefndi bendir á að á framangreindu tímabili hafi hann að langstærstum hluta staðið undir framfærslu fjölskyldunnar, auk þess að leggja stefnanda til fjármuni með beinum millifærslum. Óumdeilt sé að þær millifærslur sem mál þetta varði hafi verið inntar af hendi af hálfu stefnanda. Hins vegar hafni stefndi því að aðilar hafi í öndverðu litið á greiðslurnar sem lánveitingar og mótmæli fullyrðingum þess efnis að stefnandi hafi allt frá árinu 2017 ítrekað óskað eftir endurgreiðslu eða að stefndi hafi gefið stefnanda loforð um endurgreiðslu á síðari stigum. Það hafi fyrst verið 2. febrúar 2021 sem stefnandi hafi gert tilraun til að innheimta kröfurnar. Þeirri greiðslu áskorun hafi stefndi svarað, þar sem öllum kröfum stefnanda hafi verið hafnað, ásamt rökstuðningi og útskýringum. Stefndi hafi lagt sig fram við að ljúka ágreiningi aðila með sáttatilraunum, umfram nokkra skyldu, en því hafiverið hafnað af hálfu stefnanda án nokkurra skýringa.

Stefndi byggir á því að umræddar millifærslur hafi ekki verið og geti ekki verið skilgreindar sem lán. Um hafi verið að ræða framlög stefnanda til rekstrar sameiginlegs heimilis málsaðila, rétt eins og við eigi um millifærslur og aðrar greiðslur sem fóru frá stefnda til stefnanda.

Hvað varðar 500.000 króna greiðslu stefnanda til [...]þann 22. maí 2017, sbr. lið nr. 1 í sundurliðun, þá hafi verið um að ræða greiðslu vegna kaupa á bifreið sem ætluð var stefnanda til notkunar. Þessi tiltekna millifærsla hafi verið endurgreidd stefnanda með tveimur greiðslum í lok árs 2017, annars vegar með greiðslu að fjárhæð 450.000 krónur 21. nóvember 2017 og hins vegar með greiðslu að fjárhæð 50.000 krónur 11. desember 2017. Með vísan til þess hafni stefndi því alfarið að stefnandi eigi nokkra kröfu vegna umræddrar greiðslu.

Í tengslum við þessa tilteknu greiðslu og tilurð hennar bendir stefndi á að vorið 2017 hafi bifreiðin eyðilagst í árekstri. Í ljósi þess að stefnandi hafði ekki yfir nægum fjármunum að ráða til að kaupa sér aðra bifreið hafi stefndiákveðiðað aðstoða hana við að útvega sér nýja bifreið. Stefndi hafi því haft milligöngu um að útvega stefnanda afnot af 2016- árgerð af Honda CRV, með því að semja við vinnuveitanda sinn, [...], um að félagið keypti þá bifreið og veitti stefnda afnot af henni sem hlunnindi samkvæmt ráðningarsamningi stefnda. Sú tilhögun hafi gengið eftir og stefnandi haft bifreiðina til afnota frá júní 2017 til upphafs árs 2021. Á því tímabili hafi[...]greitt ríflega 2.6 00.000 krónur vegna bílalánsins, sem hluta af launakjörum stefnda. Stefnandi hafi hins vegar ekkert greitt vegna afnota af bifreiðinni í þá mánuði sem um ræði, hvorki vegna bílaláns, trygginga né bifreiðagjalda, ef frá er talið tímabundið 500.000 króna framlag stefnanda til fjármögnunar kaupanna, sem hafi verið endurgreitt stefnanda eins og fram sé komið.

Hvað varðar greiðslur, alls að fjárhæð 2.000.000 krónasem framkvæmdar voru í lok júlí og byrjun ágúst 2018, sbr. liði nr. 5 og 6, þá hafni stefndi því að aðilar hafi komist að einhvers konar samkomulagi um endurgreiðslu. Umræddar greiðslur tengist kaupum stefnda á fasteigninni að [...]fyrir fjölskylduna og framkvæmdum á henni. Að frumkvæði stefnanda hafi hún boðið fram greiðslur til þess að flýta fyrir framkvæmdum og því að fjölskyldan gæti flutt inn fyrr en ella. Stefndi hafi ætíð litið svo á að samkomulag hafi verið milli aðila um að greiðslurnar tengdust þátttöku stefnanda í því að koma upp heimili fyrir fjölskylduna.

Hvað varðar þessar tilteknu greiðslur þá sétil þess litið að þær hafi verið skráðar sem innlendar kröfur á hendur stefnda í skattframtali stefnanda árið 2019, vegna ársins 2018. Í því sambandi bendir stefndi á að hann hafi sjálfur haft frumkvæði að því að greiðslurnar yrðu skráðar með þeim hætti í skattframtali, þar sem hann vildi tryggja að stefnandi fengi greiðslurnar endurgreiddar ef hann félli skyndilega frá. Með samþykki beggja málsaðila hafi krafan á hinn bóginn verið tekin af skattframtali stefnanda árið 2020. Fyrir misskilning milli málsaðila og endurskoðenda sem útbjuggu skattframtalið hafi krafan verið skráð of há, eða 2.500.000 krónur. Stefndi telur einnig rétt að benda á að stefnandi hafi búið endurgjaldslaust í fasteigninni í alls 27 mánuði, eða frá ágúst 2018 til nóvember 2020, ef frá séu taldar umþrættar greiðslur að fjárhæð 2.000.000 króna. Á þessu tímabili hafi stefndi alfarið séð um að greiða af húsnæðisláni, sem og öll gjöld og alla þjónustu er varðaði eignina, alls a. m. k. rúmlega 5.000.000 króna.

Að lokum geri stefnandi kröfu um greiðslu samtals 550.000 krónavegna ýmissa smærri greiðslna frá febrúar 2018 til september 2018, sbr. liði 2- 4 og lið nr. 7. Stefndi mótmælir endurgreiðslu og hafnar því alfarið að nokkurt samkomulag hafi legið fyrir um endurgreiðslu. Stefndi bendir á að á því tímabili sem millifærslurnar fóru fram hafi stefnandi verið langt gengin með son aðila og þau síðar flutt saman í fasteignina að Ásbraut. Stefndi telur ljóst að á umræddu tímabili hafi fjármál aðila verið að nokkrum hluta a. m. k. samofin og umræddar greiðslur því ekkert annað en sameiginlegt framlag til reksturs heimilisins. Í því sambandi vísar stefndi til þess að hann lagði samtals 540.000 krónur inn á bankareikning stefnanda á þeim tíma sem um ræðir, þ. e. á árinu 2018, en auk þess hafi hann lagt stefnanda til talsvert reiðufé og fjármagnað afnot hennar af bifreið o. fl.

Verði ekki fallist á framangreint krefst stefndi sýknu á grundvelli skuldajafnaðar. Stefndi bendi rá að frá því að málsaðilar hófu sambandsittá árinu 2016 hafi stefndi greitt 2.254.000 krónur beint inn á reikning stefnanda, sbr. framlögð yfirlit. Þá hafi stefndi ítrekað afhent stefnanda talsverða fjármuni í reiðufé, auk þess að taka að sér að greiða ýmsan kostnað tengdan öllum börnum stefnanda, m. a. fatnað, æfingagjöld, ferðakostnað og læknis- og lyfjakostnað. Ennfremur hafi stefndi á tímabilinu greitt símareikninga stefnanda og dóttur hennar og lagt út samtals 546.617 krónur í ferðakostnað vegna tveggja ferðalaga stefnanda til Taílands þar sem hún heimsótti fjölskyldu sína.

Stefndi telur liggja í augum uppi að meðan á sambúð standi séu fjármál að einhverju leyti samofin. Í tilviki málsaðila séljóst að svo hafi verið, enda liggi fyrir skýr gögn um að báðir aðilar hafi lagt fram fjármuni til rekstrar heimilisins. Það séþó ljóst að stefndi hafi lagt fram mun meira en stefnandi. Af þeim sökum m. a. byggir stefndi á því að hann standi ekki í neinni skuld við stefnanda, og að í raun halli fremur á stefnanda hvað það varðar. Stefndi hafi hins vegar ekki sóst eftir því að fá framlög sín og millifærslur endurgreiddar úr hendi stefnanda en krefjist þess aðeins í þessu máli að ef túlka eigi millifærslur stefnanda til stefnda sem lánveitingar þá skuli framlög og millifærslur stefnda til stefnanda og fjölskyldu hennar túlkaðar með sama hætti. Með vísan til millifærslna og greiðslna stefnda til hennar og í þágu hennar, geri stefndi því gagnkröfu til skuldajafnaðar. Komi til þess me gil jóst vera að stefnandi eigi engar kröfur á hendur stefnda og beri þá að sýkna hann.

Framangreindu til viðbótar beri að líta til þess að stefnandi hafi, án vitneskju stefnda, flutt lögheimili sitt og sonar þeirra haustið 2019, ári áður en þau slitu samvistum, og í kjölfarið lagt fram kröfu um greiðslu meðlags hjá sýslumanni. Vegna þessa hafi stefnda verið gert að greiða 494.301 krónu í meðlag vegna tímabilsins frá október 2019 til október 2020, en um séað ræða tímabil þar sem stefnandi og sonur aðila héldu heimili með stefnda. Stappi þessi aðgerð stefnanda nærri því að teljast fjársvik, enda hafi stefndi á sama tíma nánast alfarið séð um uppihald fjölskyldunnar og alfarið séð um greiðslur vegna íbúðarhúsnæðis og bifreiðar sem stefnandi hafði til afnota.

Að lokum vill stefndi bæta við að eftir að sambúð málsaðila lauk, og eftir að stefnanda var veitt forræði yfir barni þeirra og meðlag úr hendi stefnda, hafi stefndi ótal sinnum þurft að leggja fram greiðslur og útgjöld til heimilishalds stefnanda þegar stefnandi hafi ekki staðið við grundvallarútgjöld sem tengjast barni þeirra. Sem dæmi hafi stefndi þurft að greiða leikskólagjöld þegar til stóð að víkja syni þeirra úr leikskólavist sökum vanskila stefnanda. Þá vísar stefndi einnig til samskipta við [...]varðandi frekari útgjöld og reikninga sem stefndi tók að sér fyrir stefnanda umfram skyldu. Mörg fleiri dæmi mætti taka af þessum toga.

Stefndi mótmælir sérstaklega dráttarvaxtakröfum stefnanda, sem eigi sér enga lagastoð. Sé miðað við að upphafsdagar dráttarvaxta séu sömu dagar og millifærslur stefnanda til stefnda áttu sér stað. Enginn rökstuðningur liggi til stuðnings þeim upphafstíma og því verði að hafna eða vísa frá kröfu um dráttarvexti, verði yfir höfuð fallist á endurgreiðsluskyldu stefnda í þessu máli.

Til vara krefst stefndi þess að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Stefndi vísar til ofangreindrar umfjöllunar um gagnkröfur til skuldajafnaðar auk ýmissa annarra greiðslna og framlaga stefnda beint til eða í þágu stefnanda og eftir atvikum fjölskyldumeðlima hennar, sbr. yfirlit. Telji dómurinn að kröfur stefnanda á hendur stefnda eigi sér stoð og teljist réttmætar þá krefst stefndi þess að millifærslur og framlög stefnanda til stefnda verði túlkaðar með sama hætti og endurgreiddar honum með skuldajöfnuði.

Um lagarök vísar stefndi til almennra reglna kröfuréttar og meginreglu samningaréttar um skilyrði stofnunar og efni samninga, en þessar reglur fái m. a. stoð í lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Varðandi gagnkröfu stefnda vísast til 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og meginreglna um skuldajöfnuð. Krafa stefnda um málskostnað styðst við XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, m. a. 129. og 130. gr. Þá styðst krafa um virðisaukaskatt af málflutningsþóknun við lög nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Forsendur og niðurstaða:

Í málsatvikalýsingu er þess getið að mál þetta sé í grunninn rekið sem almennt skuldamál en ekki um fjár slit aðila í óvígðri sambúð. Óhjákvæmilegt er þó annað en að líta til þess að málsaðilar voru búin að vera samansem parum nokkurt skeiðog/eða voru sambúðaraðilar þegar umþrættar millifærslur áttu sér stað. Málatilbúnaður málsins, einkum varnir stefnda, ber þar af leiðandi keim af því að málið ætti fremur heima sem ágreiningur um fjárslit í óvígðri sambúð en leiðir þó ekki sjálfkrafa til frávísunar málsins.

Um millifærslu frá 2 2. maí 2017 að fjárhæð 500.000 krónur er óumdeilt að hún hafi verið vegna bifreiðakaupa, sem rekja megi til þess að bifreið stefnanda hafði þá einhverju fyrr eyðilagst í árekstri. Stefnandi bar að hún hefði fengið 500.000 krónur greiddar vegna árekstursins. S tefndifreistaði þess að útvega stefnanda nýja bifreið með því að leita til atvinnurekanda síns. Úr varð að atvinnurekandi stefnda féllst á að kaupa nýja bifreið sem stefndi fengi afnot afsem hlunnindi í starfi. Svo að af kaupunum mætti verða þurfti stefndi hins vegar tímabundið að greiða hluta kaupverðsins. Í þessu skyni greiddi stefnandi beint til atvinnurekanda stefnda 500.000 krónur, semhún hafði fengið samkvæmt framangreindu. Ekki er annað fram komið en að stefnandi hafi sjálf haft afnot afbifreiðinnifráþví að hún var keypt og í allt að sex mánuði eftir að samvistum málsaðila lauk, hvort sem þau samvistarslit urðu á árinu 2019 eða 2020.

Kvittun fyrir nefndri millifærslu ber það ekki með sér að vera lán til stefnda og fjárhæðin var, eins og fram er komið, ekki greidd inn á reikning stefnda. Stefnandi ber því sönnunarbyrði þess a. Um þá sönnun liggja engin önnur gögn fyrir í málinu. S tefndi byggir auk þess á því að stefnandi hafi þegar fengið peningana greidda til baka, annars vegar með greiðslu á 450.000 krónum 21. nóvember 2017 og hins vegar 50.000 krónum 11. desember 2017, sbr. framlagt yfirlit. Stefnandi mótmælti því ekki að þær innborganir hefðu átt sér stað né var því borið við að þær mætti rekja til einhvers annars en endurgreiðslu á fyrrgreindum 500.000 krónum. Af framangreindu telst ósannað að millifærsla stefnanda á 500.000 krónum þann 22. maí 2017 hafi verið lán til stefnda, og hvað sem öðru líður hafi stefnandi fengið þá peninga endurgreidda.

Ágreiningslaust er að stefnandi millifærði 2.550.000 krónur inn á reikning stefnda í sex millifærslum í febrúar- september 2018. Málsaðila greinir með sama hætti og áður á um það hvort þær millifærslur hafi verið lán til stefnda. Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að millifærslu rí febrúar 2018, samtals að fjárhæð 450.000 krónur, auk millifærslu að fjárhæð 100.000 krónur í september 2018, hafi verið vegna sameiginlegs heimilisrekstrar.

Stefnandi varð ólétt að barni málsaðila á árinu 2017 og fæddist þeim sonur í apríl 2018. Óumdeilt er að stefndi hafi ráðist í kaup á fasteign sem þau fluttu í á árinu 2018 auk barns stefnanda sem hún átti áður. Stefnandi bar í sinni skýrslu fyrir dómi að millifærslurnar hefðu verið lán vegna þeirra fasteignakaupa stefnda. Um þau fasteignakaup liggur ekkert annað fyrir en að stefndi bar í sinni skýrslu fyrir dómi að fasteignin hefðiverið keypt í júlí 2018. Því var ekki mótmælt af hálfu stefnanda. Verður þar af leiðandi við það að miða að fasteignin hafi verið keypt í júlí 2018. Þegar af þeirri ástæðu þykir ósennilegt að millifærslur í febrúar 2018, samtals að fjárhæð 450.000 krónur, hafi tengst þeim húsnæðiskaupum. Ekki komu fram aðrar skýringar á millifærslunum af hálfu stefnanda og kvittanirnar sjálfar bera það ekki með sér að um lán hafi verið að ræða. Stefnandi gaf þá skýringu fyrir dómi að skrifað hefði verið á afrit kvittana að um lán til stefnda hafi verið að ræða, og að hún hafi látið systur sína fá þær kvittanir. Þau gögn liggja ekki fyrir í málinu og systir stefnanda gaf ekki skýrslu fyrir dómi.

Stefndi vísar til þess að hann hafi að meginstefnu til staðið undir rekstri fjölskyldunnar á árunum 2016- 2020. Í skýrslu stefnanda fyrir dómi kom fram að hún hafiekki verið með miklar ráðstöfunartekjur meðan á sambúð stóð, en átt fé vegna slysabóta eftir framangreindan árekstur. Hún hafi því tekið þátt í kostnaði heimilisins, svo sem vegna barna og matarinnkaupa. Þ ykir afþví ljóst að málsaðilar hafi að vissu marki staðið saman að rekstri heimilisins, þótt stefndi hafi lagt til meira fé en stefnandi. Stefndi hafi því með sama hætti millifært inn á stefnanda án þess að þær greiðslur væru tilgreindar sem lán til stefnanda. Með vísan til þessa þykir stefnandi ekki hafa sýnt nægilega fram á það að þær þrjár millifærslur sem hún greiddi til stefnda í febrúar 2018, samtals að fjárhæð 450.000 krónur, auk einnar millifærslu í september 2018 að fjárhæð 100.000 krónur, hafi verið lántil stefnda.

Að endingu snýr ágreiningur málsins um tvær millifærslur frá júlí og ágúst 2018, er varða nokkru hærri fjárhæðir en að framan greinir, hvor að fjárhæð 1.000.000 króna. Óumdeilt er að greiðslurnar voru greiddar vegna kaupa stefnda á fasteign þeirri sem fjölskyldan bjó síðan í. Stefndi byggir áþví að um hafi verið að ræða framlag stefnanda vegna framkvæmda við fasteignina, svo sem við eldhús og bað. B ar stefndi fyrir dómi að stefnandi hefði boðist til að leggja þetta framað eigin frumkvæði tilað hjálpa til.

Fyrir liggur að fært var inn á skattframtal stefnanda 2019, vegna tekjuársins 2018, að stefnandi ætti kröfu á hendur stefnda að fjárhæð 2.500.000 krónurv egna tilgreindrar fasteignar. Stefnandi bar fyrir dómi að hafa ekki gert skattskýrslur sínar heldur hafi stefndi gert þær meðan þau bjuggu saman, og eftir samvistarslit hefði nafngreindur aðili séð um framtalsgerð hennar. Hún viti ekki af hverju þessi krafa sé ekki í síðari skattskýrslum. Stefndi gaf þá skýringu að hafa sett kröfuna sjálfur inn á skattskýrslu stefnanda 2019 en mistök hafi verið gerð um fjárhæð. Ástæðu þess að hann hafi fært fjárhæðina inn sem skuld, mætti tengja við lífhræðslu hans, og gert í því skyni að félli hann frá fengi stefnandi það sem hún hefði lagt til fasteignarinnar. Stefnandi hefði hins vegar aldrei falast eftir endurgreiðslu og sjálf tekið kröfuna út, og endurskoðandi hafi því ekki viljað halda þessu inni.

Stefndi ber sönnunarbyrði fyrir fullyrðingum sínum og því að krafan hafi fallið niður eða verið greidd. Hvað varðar skýringar stefnda þá þykja þær nokkuð á reiki. Virðist sem fyrst sé til þess vísað að greiðslurnar hafi verið gjafagerningur, í því skyni að hjálpa til við standsetningu húsnæðis fyrir fjölskylduna. Við framtalsgerð á árinu 2019 hafi framlag stefnanda hins vegar verið fært af stefnda sem skuld hans við stefnanda vegna sanngirnissjónarmiða en ekki skyldu. Síðar kom fram að krafan hefði annaðhvort verið felld niður af stefnanda sjálfri eða fallið niður þar sem stefnandi hafi ekki gengið á eftir greiðslu.

Engin gögn liggja fyrir um að krafan hafi verið greidd eða að stefnandi hafi lýst því yfir með einhverjum hætti að krafan væri fallin niður. Stefndi byggir málsvörn sína einkum á því að teljist framangreind færsla hans á skattframtal stefnanda á árinu 2019, sönnun fyrir tilvist kröfunnar, þá sé það með sama hætti sönnun þess að krafan hafi fallið niður að kröfunnar sé ekki getið á skattframtali ársins 2020, og á síðari skattframtölum.

Samkvæmt málatilbúnaði stefnda sjálfs þá urðu samvistarslit aðila 1. nóvember 2020. Með hliðsjón af því hvernig framtalsgerð aðila var háttað meðan á sambúð stóð, sbr. framangreint, verður að ætla að stefndi hafi einnig haft umsjón með framtalsgerð stefnanda á árinu 2020 ogað færa kröfuna ekki inn. M eð engum hætti liggur fyrir hvort eða hver aðkoma stefnanda eða endurskoðanda hafi verið að þeirri framtalsgerð.

Í málinu liggur fyrir staðfesting þess að stefnda var sent innheimtubréf af hálfu lögmanns stefnanda 2. febrúar 2021 vegna kröfu þessa máls, þ. e. skömmu eftir meint samvistarslit. Kröfunni var strax mótmælt af hálfu stefnda. K r afastefnandav ar því fram komin fyrir skattskil á rsins 2021. Stefndi getur þar af leiðandiekkistaðiðá því að krafa sem þannig var sannanlega fram komin og efnislega mótmælt af honum, hafi fallið niður þar sem hennar hafi ekki verið getið á skattskýrslu ársins 2021 og síðar.

Með vísan til framangreinds þykir stefnandi hafa rennt nægilegum stoðum undir það að hafa lánað stefnda 2.000.000 króna. Stefnda hefur ekki tekist sönnun þess að um gjöf hafa verið að ræða eða að krafan hafi verið greidd eða fallið niður með einhverjum þeim hætti sem að framan getur. Þá liggur og fyrir að eftir sambúðarslit aðila hafi fasteignin að öllu leyti talist til eignar stefnda. Sú verðmætaaukning sem ætla verður að hafi átt sér stað með þeim peningum sem stefnandi sannanlega lagði í framkvæmdir við fasteignina fór öll til stefnda.

Stefndi gerir þá kröfu að verði fallist á að um lánveitingu til hans hafi verið að ræða, þá beri að sýkna hann á grundvelli skuldajafnaðar, enda hafi hann greitt hærri fjárhæð til stefnanda en hún til hans, sbr. framlögð yfirlit.

Líkt og fyrr gat umstóðumálsaðilar að vissu marki saman að rekstri heimilis en óumdeilt þykir að stefndi hafi lagt til meira féen stefnandi. Með sömu rökum og ósannað erað stefnandi hafi lánað stefnda 550.000 krónur í nokkrum millifærslum er ósannað að stefndi hafi lánað stefnanda þær millifærslur sem hann vísar til og að kröfurnar teljist sambærilegar. Virðist þar að hluta til vísað til sömu millifærslna og stefndi vísaði til sem greiðsla til stefnanda vegna fyrrgreindra bifreiðakaupa á árinu 2017. Þáer jafnframt vísað til millifærslu 23. mars 2018, að fjárhæð 300.000 krónur, inn á reikning þriðja aðila.

Hvað sem framangreindu líður þá kemur fram í greinargerð stefnda að þær millifærslur sem hann hafi greitt til stefnanda hafi farið í rekstur á sameiginlegu heimili og hafi ekki verið lán.

Stefndi krefst þess jafnframt að litið verði til þess um sýknu eða til vara um lækkun dómkrafna að hann hafi greitt ýmsan annan kostnað en til sameiginlegs heimilis. Óumdeilt er að stefndi hafi greitt allt er viðkom fasteign þeirri sem aðilar bjuggu saman í um tíma, enda einn eigandi þeirrar fasteignar. Þá verður af gögnum málsins ráðið að stefndi hafi greitt ýmsan kostnað tengt stefnanda, mögulega án skyldu. Eins og fram er komið snýr mál þetta ekkiað uppgjöri á fjármálum sambúðaraðila. Sá kostnaður sem vísað er tilí þessu sambandi tengist m. a. ferðalögum og greiðslum eftir sambúðarslit, og getur að mati dómsins á engan hátt komið til skoðunar um sýknu eða lækkun á dómkröfum stefnanda í þessu máli, enda eru kröfurnar ekki sambærilegar eða verður séð að stefndi hafi á einhverjum tíma vænst endurgreiðslu þeirra fjármuna.

Stefndi mótmælir sérstaklega dráttarvaxtakröfu stefnanda og krefst frávísunar hennar. Við flutning málsins leiðrétti lögmaður stefnanda dráttarvaxtakröfuna á þann hátt að miða skuli dráttarvexti við það þegar greiðslu áskorun var send stefnda. Ljóst er að sú krafa gengur mun skemmra en getur um í dómkröfum í stefnu, og verður ekki vísað frá dómi. Verður stefnda því gert að greiða stefnanda dráttarvexti af 2.000.000 króna, eins og nánar getur í dómsorði, frá þeim tíma er mánuður var liðinn frá því að stefnandi sannanlega krafði stefnd aum greiðslu, samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 3. mgr. 5. gr., laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Með vísan til atvika allra og niðurstöðu málsins, 1. og 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað eins og í dómsorði greinir, að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Stefndi, H-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnanda, A-x-x K-x-x, 2.000.000 króna ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. mars 2021 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 1.000.000 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf