E-3991/2006

Mál þetta var höfðað 26. júní 2006 og dómtekið 3. þ.m.

Stefnandi er O-kvk-nf L-kvk-nf G-kvk-nf, Silfurtúni, Flúðum.

Stefndi er Landspítalinn, Eiríksgötu 5, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða henni 10.570.763 krónur með 2% ársvöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 17. febrúar 1998 til 8. maí 2005 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags og til vara að stefnda verði gert að greiða henni 4.009.755 krónur með 2% ársvöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 17. febrúar 1998 til 8. maí 2005 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Í báðum tilvikum krefst stefnandi málskostnaðar að skaðlausu eins og mál þetta væri ekki gjafsóknarmál en henni var veitt gjafsóknarleyfi 5. apríl 2004.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu af kröfum stefnanda og að stefnandi verði dæmd til að greiða honum málskostnað að mati réttarins en til vara er krafist verulegrar lækkunar á dómkröfu stefnanda og að málskostnaður verði felldur niður.

- - - - -

Í stefnu greinir frá því að á árinu 1997 hafi stefnandi farið að finna til verkja í vinstri handlegg og öxl og nokkurs doða. Verkirnir hafi verið mestir í öxlinni en leitt út í handlegginn vinstra megin og fram í þumal- og vísifingur og stöku sinnum í litlafingur og baugfingur. Óþægindi þessi hafi versnað við ýmislegt álag, hreyfingar og stellingar. Áður hafi stefnandi haft um tveggja áratuga sögu af verkjaeinkennum í stoðkerfi og baki og gengist undir nokkrar aðgerðir á hrygg til að ráða bót á þeim vanda, síðast 1994 þegar gerð hafi verið á henni innri festing og aftari spenging á tveimur neðstu liðum lendhryggjar. Af þessum sökum hafi hún verið metin til 75% örorku hjá Tryggingastofnun ríkisins. Verkjavandamál hennar hafi hins vegar ekki áður verið í vinstri öxl og handlegg. Stefnandi hafi verið til meðferðar hjá H-kk-þgf J-kk-þgf, yfirlækni á bæklunarskurðdeild Landspítalans, frá því aðgerðin var framkvæmd 1994; hún hafi greint honum frá verkjum sínum í vinstri öxl og hafi þá vaknað grunur hjá H-kk-þgf um að stefnandi hefði svonefnt thoracic outlet syndrom (brjóstgrindaropsheilkenni) vinstra megin.

H-kk-nf J-kk-nf sendi B-kk-þgf T-kk-þgf, yfirlækni á hjarta- og lungnaskurðdeild Landspítalans, svohljóðandi bréf 12. nóvember 1997: “O-kvk-nf hefur verið í meðferð hjá mér vegna slitgigtar í mjóbaki. Var spengd þar fyrir tveimur árum síðan með góðum árangri. Hefur nú haft vaxandi óþægindi í báða handleggi en þó sérstaklega þann vinstri og radiologiskt fyrirliggja engin merki um taugaklemmur á mænu eða afliggjandi taugarætur. Hins vegar vaknaði grunur um thoracic outlet syndrom og var hún í framhaldi af því send til G-kk-ef S. J-kk-ef. Svar hans sendist hér með og styrkir fyrrgreindan kliniskan grun. Ég óska því álits þíns hér með og hvort þú gætir haft samband við sjúkling í því samhengi.“

Hinn 26. nóvember 1997 hafði B-kk-nf T-kk-nf samband við stefnanda símleiðis og áttu þau samtal um einkenni stefnanda. Stefnandi mætti síðan til viðtals og skoðunar hjá B-kk-þgf hinn 3. desember 1997 og liggur frammi ljósrit af minnisblaði hans sem var ritað við þá skoðun. Á því er teikning af afstöðu armflækju til annarra líffæra sem valdið gætu þrýstingi við thoracic outlet syndrom. Á blaðinu er ritað: „...ég er ekki viss um að hér sé hreint thoracic outlet syndrom, þó gæti scalenus þrengsli skýrt þetta að mestu. Álit: hugsanlegt að sjkl. batni, ekki öruggt. Skýri hugsanl. compl. (H-x-x, þurrk, dofa upphandl., sýkingu o.fl.). Hún hugsar málið og hefur samband við mig síðar.“ Þá kemur fram á minnisblaðinu að stefnandi hafi hringt til B-kk-ef 10. desember og sagst vilja aðgerð sem fyrst. Fram er komið að þessi fundur stefnanda og B-kk-ef hafi verið að kvöldi dags og varað í hálfa til eina klukkustund.

Stefnandi lagðist síðan inn á Landspítala 16. febrúar 1998. Í sjúkraskrá handlækningadeildar segir í lýsingu aðstoðarlæknis: „. . . Síðan var það fyrir um ári síðan að hún fór að finna fyrir verkjum í vi. handlegg. Þessi verkur kemur alveg frá öxl niður allan handlegginn, upphaflega fannst henni þeir vilja leiða niður í þumalfingur og vísifingur en núna finnst henni hún finna verk í öllum fingrum vi. handar. Þessu fylgir einnig dofi í fingrunum. Hún segist hafa slæma verki í vi. olnboga og einnig finnst henni hún vera kaldari í vi. handlegg. Henni finnst þetta eins og leiðsluverkur eða þrýstingsverkur og henni finnst vont að láta handlegginn hanga þegar hún gengur og reynir þá að styðja við hann og halda honum aðeins upp. Einnig segir hún að verkirnir versni við allt álag á handlegginn. Hún á mjög vont með að hreyfa handlegginn og getur ekki lyft vi. handlegg upp, henni finnst það vera bæði vegna máttleysis og einnig versna verkirnir við það að lyfta handleggnum upp. Henni hafa fundist þessi einkenni vera að ágerast en þó er mikill dagamunur og sumir dagar eru góðir og aðrir dagar mjög slæmir. . . Það virðist vera meiri tilfinning í húð almennt hæ. megin í líkamanum. Á það við um andlit, handleggi og brjóstkassa. Mér finnst ekki vera minnkaðir kraftar í vi. handlegg en hún getur ekki lyft vi. handlegg vegna aukinna verkja, það á bæði við activa og passiva hreyfingu.“

Hinn 17. febrúar 1998 var gerð brjóstholsspeglun (thoracoscopia) og semjutaugarúrnám (sympathectomia) og fyrsta rifið vinstra megin var numið brott. Við upphaf aðgerðarlýsingar aðgerðarlæknisins B-kk-ef T-kk-ef segir: „34 ára gömul kona með langa sögu um verki. Þrívegis hryggjaraðgerð, x 2 á lendarhrygg og x 1 á hálshrygg. Þar af spenging í lendarhrygg. Batnaði mikið við aðgerðirnar en hefur þó enn þá einkenni og er 75% öryrki vegna þessa. Fyrir ári síðan verkir og dofi í vi. handlegg og öxl, enginn árangur af sjúkraþjálfun. Verkurinn er mestur í öxl, sem leiðir í handlegginn vi. megin fram í þumal- og vísifingur og stöku sinnum í litla- og baugfingur. Sérstakl. vaxandi einkenni í 5. fingri síðustu vikurnar... Gerð hefur verið æðarannsókn hjá G-kk-þgf S. J-kk-þgf og virtist skv. hans rannsókn að greiningin thoracic outlet syndrom væri líkleg í vi. griplim. Verkirnir hafa verið mjög chron. og eru nánast stöðugir. Helst skánar verkurinn ef lyft er undir olnbogann og öxlinni lyft lítillega þannig. Ekki talið öruggt að sj. batni við aðgerð og hefur hugsanlegur árangur og fylgikvillar aðgerðarinnar verið útskýrðir gaumgæfilega fyrir sj. þar með talið Horner syndrom, þurrkur á vi. handlegg og dofi á innanverðum upphandlegg, auk venjul. fylgikvilla sem hugsanlegir eru, s.s. sýking og svæfingarcomplicationir. Eftir talsverða umhugsun óskar sj. eftir aðgerð sem er rétt að reyna í þessu tilfelli.“

Í stefnu segir: „Ljóst er að afleiðingar aðgerðarinnar urðu alvarlegar fyrir heilsu stefnanda og með allt öðrum hætti en stefnandi hafði gert sér í hugarlund. Þannig breyttust og jukust verkir stefnanda frá því sem fyrir var, en það versta var að stefnandi varð verulega máttlítil í vinstri handlegg og hönd og raunar alveg máttlaus fyrstu mánuðina eftir aðgerð. Hún varð því fyrir verulegu líkamstjóni á handlegg sem rekja má beint til aðgerðarinnar. . .“

Taugaleiðnipróf var gert 10. mars 1998 og sýndi rannsóknin mikinn taugaskaða svarandi til ölnartaugar (nervus ulnaris) og miðtaugar (nervus medianus) vinstra megin. Í dagál B-kk-ef T-kk-ef 1. apríl 1998 lýsir hann því að stefnandi sé með einkenni um n. ulnaris syndrom (ölnartaugarheilkenni).

Lögmaður stefnanda leitaði til landlæknisembættisins með bréfi 20. september 2001. Þar segir m.a.: „... Fyrir aðgerðina hafði O-kvk-nf 100% hreyfigetu í handleggnum en miklar kvalir. Eftir umrædda aðgerð kveður hún handlegginn hafa verið í fyrstu algjörlega lamaðan í 4-5 mánuði en hún hafi fengið óverulegan mátt í höndina aftur eftir þrotlausar æfingar. Enn hefur hún nánast enga hreyfigetu í fingrum. Það sem O-kvk-nf á einnig erfitt með að sætta sig við er að verkirnir urðu verri eftir aðgerðina. O-kvk-nf hefur þannig eftir aðgerðina mjög skerta hreyfigetu ásamt nær óbærilegum verkjum og er hún reglulega í verkjameðferðum hjá læknunum B-kk-þgf V-kk-þgf og G-kk-þgf B-kk-þgf. O-kvk-nf kveður að sér hafi ekki verið gerð grein fyrir því að aðgerðin gæti haft þessar afleiðingar í för með sér. Hún kveður B-kk-þf hafa gert sér grein fyrir því að augnlok hennar gætu slappast, hæsi gæti komið í rödd og hún gæti fengið roða á kinn. O-kvk-nf slapp við þessa fylgikvilla.“ Þess var farið á leit við embættið að kannað yrði hvort hin ætlaða fötlun stefnanda í framhaldi af umræddri aðgerð mætti rekja til mistaka í aðgerðinni, meðhöndlun og/eða læknisþjónustu í tengslum við aðgerðina svo og að tekin yrði afstaða til þess hvort upplýsingagjöf hafi verið ábótavant varðandi aðgerðina og þær afleiðingar sem hún kynni að hafa í för með sér.

Álitsgerð landlæknisembættisins er dags. 31. janúar 2002 og segir þar m.a.: „Alvarlegum fylgikvillum thoracic outlet aðgerða var ekki lýst fyrr en síðustu tvo áratugi og tíðni taugaskaða eftir þessar aðgerðir er lág. Almennt hafa 45-80% sjúklinga fengið bót sinna meina við aðgerðir þar sem fyrsta rif var fjarlægt og alvarlegir fylgikvillar, svo sem þeir er O-kvk-nf fékk, eru sjaldgæfir en lýst hefur verið versnun hjá 10-13%.“ Niðurstaða er svohljóðandi: „Talið er ljóst að O-kvk-nf hafi orðið fyrir brachial plexus skaða (armflækjuskaða) í aðgerðinni í febrúar 1998 og býr hún við varanlega fötlun vegna þessa. Ekkert bendir til þess að rangt hafi verið staðið að greiningu eða aðgerð. Það var þó ekki gert vöðva- og taugarit fyrir aðgerðina til frekari mats á einkennum. Einkenni hennar líkjast þeim sem lýst hefur verið í læknatímaritum síðustu ár og horfur að öllum líkindum ekki góðar. Hvort upplýsingar um hugsanlegar afleiðingar aðgerðarinnar hafi verið nægjanlegar er ekki hægt að dæma.“

Tryggingastofnun ríkisins tilkynnti stefnanda 9. apríl 2002 að samkvæmt mati tryggingalæknis teldist varanleg örorka hennar vegna sjúklingatryggingaratburðar 17. febrúar 1998 vera 35% og 10. apríl 2002 var innt af hendi til hennar eingreiðsla örorkubóta að upphæð 1.521.451 króna. Stefnandi hefur tvívegis verið metin samkvæmt skaðabótalögum vegna afleiðinga umferðarslysa, sem hún hefur lent í, þ.e. 8. desember 1999 og 10. mars 2000. Vegna fyrra slyssins var miski hennar metinn 10% og örorka 5% en vegna síðara slyssins var miski metinn 2% en örorka engin.

Lögmaður stefnanda sendi Örorkunefnd matsbeiðni 20. ágúst 2004 og óskaði álits nefndarinnar á afleiðingum umræddrar aðgerðar á heilsufar stefnanda og mats samkvæmt skaðabótalögum. Í niðurstöðukafla álitsgerðar nefndarinnar, dags. 5. apríl 2005, segir m.a.: „Tjónþoli varð fyrir skaða á vinstri armflækju (plexus brachialis) í tengslum við skurðaðgerð sem hún gekkst undir 10. (svo) febrúar 1998. Hún hefur langa sögu um verki í stoðkerfi og á að baki nokkrar aðgerðir vegna meina sinna og hefur verið metin 75% örorka hjá Tryggingastofnun ríkisins. Verkjavandamál hennar og afleiðingar óhappa sem hún hefur lent í höfðu ekki verið í vinstri handlegg og hendi fyrir aðgerðina í febrúar 1998 en þar býr hún við fötlun síðan. . . Þrátt fyrir meðferðartilraunir hefur vandi hennar orðið viðvarandi og til sumra athafna daglegs lífs þarf hún að nota hjálpartæki og ákveðna hjálp við ýmis tækifæri. Vandi tjónþola, sem hún rekur einvörðungu til aðgerðarinnar 10. febrúar 1998, er verkir og dofi í vinstri handlegg og hendi. Skert tilfinning hefur leitt til brunasára á hendinni og algjört aflleysi er innanvert í hönd og fingrum en sæmilegt milli þumals og vísifingurs. Hún segir vinstri handlegginn þungan og við ýmsar lyftur og álag komi í hann kippir og ósjálfráðar hreyfingar. Verkir, skert tilfinning, aflleysi og hreyfihindrun í vinstri handlegg og hönd skerðir getu tjónþola til verka bæði í leik og starfi, heima og heiman. Vegna svefntruflana og verkja þarf hún af og til að nota lyf.“ Stöðugleikatímapunktur taldist vera 10. ágúst 1998, veikindatímabil án rúmlegu og 100% tímabundið atvinnutjón frá 10. febrúar 1998 til 10. ágúst s.á., varanlegur miski 55% og varanleg örorka 35%.

Lögmaður stefnanda setti fram bótakröfu hennar að upphæð 10.358.048 krónur með bréfi til ríkislögmanns 8. apríl 2005. Þar kemur fram sú meginröksemd að mikið hafi vantað á að læknir hennar hafi uppfyllt 10. gr. læknalaga nr. 53/1998 um upplýsingaskyldu um ástand, meðferð og horfur. Erindinu var hafnað með bréfi ríkislögmanns 8. desember 2005, einkum með vísun til rökstuðnings í greinargerð B-kk-ef T-kk-ef sem aflað hafði verið; samkvæmt henni og fyrirliggjandi gögnum að öðrum benti ekkert til bótaskyldu.

Í téðri greinargerð segir m.a.: „Þ. 17.02.98 var svo gerð aðgerð, sjá aðgerðarlýsingu. Þar er sjúkdómsgangur varðandi verki rakinn. Sérstakl. er gerð grein fyrir verkja- og dofavandamáli í vi. handlegg og að enginn árangur hafi náðst með sjúkraþjálfun fyrir aðgerðina. Þess er getið að vaxandi einkenni hafi verið í 5. fingri síðustu vikurnar fyrir aðgerðina. Við skoðun fyrir aðg. 3.12.'97 kom í ljós Carpal tunnel syndrome vi. megin, þ.e. nervus medianus sköddun og/eða vanstarfsemi. Það var einnig til staðar fyrir aðg. nervus ulnaris syndrome hæ. megin en ekki vi. megin 3.12.'97. Hér var því um hraðan progress að ræða á einkennum á stuttum tíma, versnandi ástand neðsta hluta plexus brachialis og nervus ulnaris miðað við ástandið eins og það var 3.12.'97. .. Verkirnir höfðu verið chron. mjög og nánast stöðugir en verkirnir skánuðu helst þegar lyft var undir olnbogann og öxlinni lyft lítillega. Þetta er einmitt eitt helsta merki um að aðg. gæti enn þá hugsanlega bætt verkjaástandið... Aðgerðin sem slík gekk vel, tók eðlil. langan tíma og engin áföll komu upp í aðg. Búið var vandlega og hefðbundið um viðkvæman handlegginn með léttu togi og oxymeter á fingri á meðan á aðg. stóð og nákvæmlega gætt að verja sjúkl. við taugaskaða á skurðborðinu með geli og koddum í svæfingunni, sjá hjúkrunarskýrslu skurðdeildar Landspítalans. Svæfingin var hefðbundin og ekki aukaverkanir skráðar. Sérstakl. var þess gætt að gefa ekki S-x-x þar sem sjúkl. hafði fengið alvarleg taugaeinkenni af Scolingjöf fyrr á ævinni. Á hjúkrunarskýrslu skráð 16.02.'98 má lesa enn frekari staðfestingu á verkjum í báðum handleggjum, fyrir aðgerð þó sérstakl. þeim vi. sl. ár og staðsetning allt frá öxl og niður handlegg og einnig er dofanum lýst þar. Þar kemur í ljós að sjúkl. vakir stundum vegna verkja að nóttu til, fyrir aðg.“

- - - - -

Á dómþingi 21. febrúar 2007 voru að ósk stefnda dómkvaddir matsmenn, læknarnir G-kk-nf M-kk-nf E-kk-nf og J-kk-nf H-kk-nf, til að gefa svar við þessari spurningu: „Telja matsmenn að hægt sé að fullyrða að stefnandi hafi orðið fyrir skaða á vinstri armflækju (plexus brachialis) í tengslum við skurðaðgerð sem hún gekkst undir 10. (svo) febrúar 1998 að teknu tilliti til gagna málsins?“ Að auki var æskt mats á afleiðingum aðgerðarinnar á grundvelli skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999.

Meginniðurstaða matsgerðar, dags. 17. október 2007, er þessi: „Matsmenn telja að ekki sé hægt að fullyrða að stefnandi (O-kvk-nf L-kvk-nf) hafi orðið fyrir skaða á vinstri armflækju (plexus brachialis) í tengslum við skurðaðgerð sem hún gekkst undir 17. febrúar 1998 að teknu tilliti til gagna málsins. Vísa þeir í því sambandi til kaflans almenn niðurstaða hér að ofan.“ Í samræmi við þetta leggja matsmenn ekki mat á afleiðingar aðgerðar. Í matsgerðinni segir m.a. undir fyrirsögninni Almenn niðurstaða matsmanna: „Það, sem að dómi matsmanna hefur breyst hjá O-kvk-þgf L-kvk-þgf eftir aðgerðina 17.02.1998, er að verkir og máttminnkun, líklega tengd verkjum sem hún hafði áður, hafa minnkað verulega. Við hefur bæst eftir aðgerðina virk kreppa í vinstri hönd, í öllum fingrum nema þumalfingri... Matsmenn telja sig ekki hafa læknisfræðilega skýringu á þessum mun en hugsanlega er hér um að ræða fjölþætt einkenni frá taugum handarinnar eða huglæg einkenni... Á hvern hátt sem á einkenni O-kvk-ef L-kvk-ef núna er litið telja matsmenn sig ekki geta rakið þau til afleiðinga skemmda á armflækju í skurðaðgerðinni 17.02.1998. Fremur virðist vera framhald fyrri einkenna frá hálsi og taugum til vinstri handleggs. Skurðaðgerðin sem slík virðist hafa dregið úr verkjum og á þann hátt óbeint aukið kraftbeitingu handleggsins. Það skal einnig haft í huga að árangur skurðaðgerðar er slæmur þegar litið er til fyrri sögu O-kvk-ef L-kvk-ef.“

Stefnandi æskti þess að dómkvaddir yrðu þrír hæfir og óvilhallir menn, tveir læknar og einn lögfræðingur, til þess að meta eftirfarandi atriði yfirmati: „1. Telja yfirmatsmenn að matsbeiðandi hafi orðið fyrir skaða á vinstri armflækju ( plexus brachialis) í tengslum við skurðaðgerð sem hún gekkst undir 17. febrúar 1998? 2. Hvenær var heilsufar matsbeiðanda, hvað varðar afleiðingar ofannefndrar aðgerðar, orðið stöðugt í skilningi skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 37/1999? 3. Hve marga daga var matsbeiðandi rúmföst og hver marga daga veik án þess að vera rúmföst, sbr. 3. gr. skaðabótalaga, vegna afleiðinga aðgerðarinnar? 4. Hver er varanlegur miski matsbeiðanda, sbr. 4. gr. skaðabótalaga, vegna afleiðinga aðgerðarinnar? 5. Hver er varanleg örorka matsbeiðanda, sbr. 5. gr. skaðabótalaga, vegna afleiðinga aðgerðarinnar?“ Á dómþingi 27. febrúar voru læknarnir M-kk-nf P-kk-nf A-kk-nf og dr. Þ-kk-nf I-kk-nf og P-kk-nf S-kk-nf prófessor dómkvaddir til yfirmatsstarfans.

Yfirmatsgerð er dagsett 4. september 2008. Niðurstöður eru þessar: „1. Svar við 1. matsspurningu er játandi. . . 2. Stöðugleikatímamark 3. janúar 1999. 3. Þjáningabótatímabil: Rúmliggjandi 58 dagar. Veik, án þess að vera rúmliggjandi, 263 dagar. 4. Varanlegur miski: 25 (tuttugu og fimm) stig. 5. Varanleg örorka: 20% (tuttugu af hundraði).“ Af efni matsgerðarinnar að öðru leyti verður eftirfarandi tilgreint: „Eftir að hafa kynnt sér vandlega fyrirliggjandi gögn í málinu, aflað viðbótargagna og átt matsfund með yfirmatsbeiðanda er það afstaða matsmanna að veruleg breyting á líðan yfirmatsbeiðanda átti sér stað við umrædda aðgerð. Að hluta til losnaði hún við þá verki sem höfðu hrjáð hana fyrir aðgerð. Eftir aðgerðina komu fram nýir verkir og dofi eins og áður sagði, aðallega ölnarmegin í hönd og framhandlegg og einnig varð hún fyrir verulegri kraftskerðingu í vinstri hendi og handlegg. . . Í raun liggur armflækjan í gegnum aðgerðarsvæðið. Eftirfarandi lýsing aðgerðarlæknis í aðgerðarlýsingu þann 17. febrúar 1998 í sjúkraskrá yfirmatsbeiðanda lýsir því einna best: „. . . Ekkert óeðlil. að finna við þreifingu á plexusnum sem liggur svo frjáls í stóru opi eftir að rifið er farið. . . “ Þannig er ljóst að nálægð armflækju við aðgerðarsvæðið er mikil. Ljóst er að verulegar og afdrifaríkar breytingar urðu á líðan yfirmatsbeiðanda við umrædda aðgerð og er lýsing hennar þar á studd gögnum í sjúkraskrá eins og rakið hefur verið.“

- - - - -

Stefnandi byggir skaðabótakröfu sína á því að B-kk-nf T-kk-nf læknir hjá stefnda hafi ekki sinnt þeirri skyldu sem á honum hvíldi, samkvæmt 10. gr. læknalaga nr. 53/1988 og b-lið 1. mgr. 5. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga, að greina henni frá þeim mögulegu, alvarlegu afleiðingum aðgerðar þeirrar, sem framkvæmd var hinn 17. febrúar 1998, sem síðar kom í ljós að urðu. Þannig beri gögn málsins með sér, þ. á m. samtímanóta B-kk-ef frá 3. desember 1997 og bréf hans, dags. 18. maí 1998, að hann hafi í engu greint stefnanda frá því fyrir aðgerð að hún gæti orðið fyrir því alvarlega tjóni sem hún hafi orðið fyrir á vinstri handlegg og hendi í aðgerðinni og lýsti sér m.a. í verulegu, varanlegu máttleysi í handlegg og hönd. Alvarleiki fylgikvillans hafi þau áhrif á sakarmat að B-kk-þgf hafi borið enn frekari skylda en ella til að greina frá honum, en honum hafi mátt ver kunnugt um hann, sbr. það sem fram komi í álitsgerð landlæknis að einkenni stefnanda líkist þeim sem lýst hafi verið í læknatímaritum síðustu ár. Þá verði að líta til þess að aðgerðin hafi ekki verið lífsnauðsynleg og ljóst sé að stefnandi hefði aldrei gengist undir hana hefði henni verið ljóst möguleikinn á þeim alvarlega fylgikvilla sem orðið hafi. Samkvæmt þessu sé ljóst að B-kk-nf T-kk-nf hafi í umrætt sinn veitt ófullnægjandi ráðgjöf sem hafi leitt til tímabundins og varanlegs líkamstjóns á vinstri handlegg og hendi stefnanda. Með vísun til almennu skaðabótareglunnar, sérfræðiábyrgðar B-kk-ef T-kk-ef og reglunnar um húsbóndaábyrgð beri stefndi skaðabótaábyrgð á tjóni stefnanda sem rekja megi til aðgerðarinnar 17. febrúar 1998.

Aðalkrafa stefnanda er reist á áliti Örorkunefndar og ákvæðum skaðabótalaga nr. 50/1993 með áorðnum breytingum og sundurliðast þannig: 1. Þjáningabætur, skv. 3. gr. skaðabótalaga, 180 dagar x 1.020 kr. (700 x 4768/3282), 183.600 krónur. 2. Bætur fyrir varanlegan miska, skv. 4. gr. skaðabótalaga, 55% x 5.811.000 (4.000.000 x 4768/3282), 3.196.050 krónur. 3. Bætur fyrir varanlega örorku, skv. 8. gr. eldri skaðabótalaga, 225% x 3.196.050, 7.191.113 krónur. Bætur stefnanda vegna varanlegrar örorku eru reiknaðar á grundvelli 8. gr. skaðabótalaga, eins og það ákvæði var fyrir gildistöku laga nr. 37/1999, enda hafi stefnandi haft afar takmarkaðar vinnutekjur næstliðið ár fyrir slys eins og ráða megi af skattframtölum vegna tekna hennar á árunum 1997 og 1998. Viðmiðunarfjárhæðir vegna þjáningabóta og bóta vegna varanlegs miska séu vísitölureiknaðar miðað við lánskjaravísitölu í apríl 2005, sbr. 15. gr. skaðabótalaga, en þá hafi stefnda verið sent kröfubréf sem innihélt skaðabótakröfu þá sem gerð sé í málinu. Þá beri skaðabótakrafan almenna 2% vexti frá aðgerðardegi, sbr. 16. gr. skaðabótalaga, og dráttarvexti frá 8. maí 2005 er mánuður var liðinn frá því að skaðabótakrafa var uppi höfð, sbr. 9. og 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Varakrafa stefnanda miðast við niðurstöður yfirmatsgerðar og sundurliðast höfuðstóll hennar þannig: 1. Þjáningabætur skv. 3. gr. skaðabótalaga, 263 dagar x 1.020 kr. (700 x 4768/3282) = 268.260, 58 dagar x 1.890 kr. (1.300 x 4768/3282) = 109.620, 377.880 krónur. 2. Bætur fyrir varanlegan miska, skv. 4. gr. skaðabótalaga, 25% x 5.811.000 (4.000.000 x 4768/3282), 1.452.750 krónur. 3. Bætur fyrir varanlega örorku skv. 8. gr. eldri skaðabótalaga, 150% x 1.452.750, 2.179.125 krónur.

- - - - -

Á því er byggt af hálfu stefnda að stefnanda hafi verið veitt góð læknisþjónusta og umönnun af hendi starfsmanna stefnda í samræmi við löggjöf þar um og er öðru mótmælt sem röngu. Í málinu virðist ekki byggt á því af hálfu stefnanda að mistök hafi verið gerð í aðgerð, undirbúningi hennar eða eftirmeðferð stefnanda heldur eingöngu á þeirri málsástæðu að stefnandi hafi ekki fengið fullnægjandi upplýsingar fyrir aðgerð. Stefnandi hafi sönnunarbyrði fyrir öllu sem skaðabótakröfu hennar viðkomi, þ.m.t. um sök stefnda eða starfsmanna hans og um orsakatengsl milli athafna starfsmanna stefnda og ætlaðs tjóns. Að mati stefnda er alls ekki fullnægt skilyrðum skaðabótaréttar fyrir bótaábyrgð í máli þessu. Engri sök sé fyrir að fara og engin mistök hafi verið gerð af hálfu starfsmanna stefnda.

Vegna varakröfu sinnar vísar stefndi til sömu málsástæðna og raka og að framan getur varðandi aðalkröfu. Þess er krafist að tekið verði tillit til allra annarra greiðslna sem stefnandi fái og eigi rétt á frá ríki sveitarfélögum, tryggingafél0gum eða öðrum vegna þessa máls. Útreikningi stefnanda er mótmælt sem of háum. Að mati stefnda eru þjáningabætur, bætur fyrir varanlegan miska og bætur fyrir varanlega örorku of hátt reiknaðar og viðmiðunargrundvelli við 8. gr. skaðabótalaga er mótmælt. Á því er byggt að vextir eldri en fjögurra ára frá höfðun málsins séu fyrndir, sbr. 2. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905. Upphafstíma dráttarvaxtakröfu er mótmælt og telur stefndi að dráttarvextir eigi ekki að reiknast frá fyrri tíma en þingfestingardegi málsins.

- - - - -

Allir framangreindir matsmenn hafa staðfest matsgerðir sínar fyrir dóminum. Niðurstaða yfirmatsgerðar, sem er ítarleg, vandlega unnin og hefur ekki verið hnekkt, verður lögð til grundvallar um þá niðurstöðu að við skurðaðgerð þá, sem um ræðir í málinu, hafi eitthvað það gerst sem olli því að „verulegar og afdrifaríkar breytingar urðu á líðan“ stefnanda. Jafnframt er ljóst af gögnum málsins að fyrir aðgerðina var líðan hennar mjög slæm.

Áður en stefnandi lagðist inn á Landspítalann til aðgerðar þeirrar, sem hún hafði afráðið að gangast undir og framkvæmd var 17. febrúar 1998, höfðu hún og aðgerðarlæknirinn B-kk-nf T-kk-nf ræðst við þrisvar. Í einu þessara tilvika fór fram læknisskoðun.

Af nótum B-kk-ef T-kk-ef og öðrum samtímaheimildum verður ekki ályktað að skort hafi fullnægjandi upplýsingagjöf aðgerðarlæknisins til stefnanda í aðdraganda þess að hún afréð að gangast undir aðgerðina, sbr. 10. gr. læknalaga nr. 53/1988 og b-lið 5. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga.

Samkvæmt þessu er niðurstaða dómsins sú að sýkna beri stefnda af kröfum stefnanda. Ákveðið er að málskostnaður skuli falla niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun (a.m.t. vsk.) lögmanns hennar, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 1.250.000 krónur. Útlagður kostnaður lögmannsstofunnar nemur 70.000 krónum vegna Örorkunefndar og 1.503.925 krónum vegna yfirmats.

Mál þetta dæma S-kk-nf H. S-kk-nf héraðsdómari og meðdómsmennirnir H-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf B-kk-nf, bæklunarlæknar.

D ó m s o r ð:

Stefndi, Landspítalinn, er sýkn af kröfum stefnanda, O-kvk-ef L-kvk-ef G-kvk-ef.

Málskostnaður fellur niður. Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 1.250.000 krónur.

S-kk-nf H. S-kk-nf

H-kk-nf B-kk-nf

S-kk-nf B-kk-nf