S-243/2009

Mál þetta höfðaði ríkissaksóknari með ákæru 20. október 2009 á hendur ákærða, H-kk-þgf S-kk-þgf J-kk-þgf, Háarifi 5 á Rifi í Snæfellsbæ. Málið var dómtekið 11. janúar 2009.

Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða „fyrir eftirtalin brot framin aðfaranótt sunnudagsins 27. september 2009, á Útnesvegi við Hellissand, nema annað sé tekið fram:

1. Brot gegn áfengislögum, með því að hafa sökum ölvunar valdið óspektum á almannafæri með því að hafa æstur í framkomu opnað og reynt að opna hurðir á lögreglubifreiðum, barið með höndum á ytra byrði lögreglubifreiðar og með því að hafa stuttu síðar hrifsað einkennishúfu af höfði G-kk-ef A-kk-ef T-kk-ef lögreglumanns.

2. Brot gegn valdstjórninni, með því að hafa skömmu síðar ráðist með ofbeldi að B-kk-þgf Þ-kk-þgf, héraðslögreglumanni, sem var við skyldustörf, með því að hafa skallað hann í andlitið svo hann hlaut sár á neðri vör vinstra megin og bólgnaði mikið.

3. Brot gegn valdstjórninni, með því að hafa skömmu síðar, í lögreglubifreið á leið frá Útnesvegi að lögregluvarðstofunni við Bankastræti 1a, Ólafsvík, ráðist með ofbeldi og hótunum um ofbeldi að B-kk-þgf Þ-kk-þgf, héraðslögreglumanni, með því að hafa ítrekað reynt að skalla B-kk-þf, sem náði að víkja sér undan höggunum, og með því að hafa haft í frammi hótanir um að valda B-kk-þgf líkamstjóni síðar og fá til þess aðra menn, allt vegna skyldustarfa B-kk-ef.

Telst brot samkvæmt 1. ákærulið varða við 21. gr., sbr. 1. mgr. 27. gr. áfengislaga nr. 75/1998. Teljast brot samkvæmt 2. og 3. ákærulið varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 101/1976 og 1. gr. laga nr. 25/2007.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst þess að honum verði gerð svo væg refsing sem lög frekast leyfa og að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð.

I.

Föstudaginn 26. september 2009 var haldið réttarball í félagsheimilinu Röstinni á Hellissandi. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að þegar ballinu var lokið um nóttina hafi lögreglumenn tekið eftir ákærða á hlaupum frá félagsheimilinu til suðurs og út á Útnesveg til vesturs, en á eftir honum hafi komið unnusta hans. Framhaldinu er lýst þannig að þrjár lögreglubifreiðar hafi komið að ákærða, unnustu hans og fleira fólki á Útnesvegi. Í skýrslunni segir að ákærði hafi verið ósáttur við komu lögreglu á vettvang og við því hafi hann brugðist með að rífa upp bílstjórahurð á einni lögreglubifreið og reyna að opna hurð á annarri, en þegar það tókst ekki hafi ákærði barið á rúðu hurðarinnar.

Fljótlega eftir að lögregla kom á vettvang hélt unnusta ákærða á brott í lögreglubifreið, auk þess sem aðrir yfirgáfu vettvang að frátöldum ákærða og lögreglumönnunum B-kk-þgf Þ-kk-þgf og G-kk-þgf E-kk-þgf T-kk-þgf. Þegar hér var komið segir í frumskýrslu að lögreglumenn hafi gengið á brott og ætlað að yfirgefa vettvang en þá hafi ákærði komið og tekið einkennishúfu af G-kk-þgf. Í kjölfar átaka við að ná húfunni af ákærða hafi verið ákveðið að handtaka hann og færa í járn. Eftir að lögreglumenn höfðu lagt ákærða í jörðina á bakið og voru að snúa honum við hafi hann náð að reisa sig og skalla B-kk-þf í andlitið.

Um framhaldið segir í frumskýrslu að ákærði hafi reynt nokkrum sinnum að skalla B-kk-þf í lögreglubifreiðinni þegar ekið var á lögreglustöðina í Ólafsvík, en lögreglumaðurinn hafi náð að verjast því. Einnig segir að ákærði hafi haft í hótunum við lögreglumanninn, en þær hafi falist í því að ákærði myndi fá vini sína í Reykjavík til að ganga í skrokk á lögreglumanninum.

Í kjölfar atburða leitaði B-kk-nf sér aðhlynningar á Heilsugæslustöð Stykkishólms. Í áverkavottorði 28. september 2009, sem ritað er af F-kk-þgf J-kk-þgf, lækni, segir að lögreglumaðurinn hafi fengið högg á neðri vör, vinstra megin, en við þetta hafi hann fengið sár og bólgnað mikið. Einnig segir að við komu hafi hann verið með hrúður yfir sárinu og vörin ennþá nokkuð bólgin. Læknirinn gaf skýrslu fyrir dómi og sagði aðspurður að áverkar B-kk-ef samræmdumst því að hann hefði fengið högg með skalla. Einnig tók læknirinn fram að áverkarnir bentu ekki til að höggið hefði verið þungt.

II.

1

Eftir að ákærði hafði dvalið í fangaklefa um nóttina í kjölfar handtöku var hann yfirheyrður af lögreglu. Ákærði kannaðist við að hafa verið æstur en hann taldi ekki tilefni fyrir þeim mannsöfnuði sem varð á vettvangi. Einnig kannaðist ákærði við að hafa tekið í húfu annars lögreglumannsins en við það hefði hinn lögreglumaðurinn misst stjórn á sér. Ákærði gat ekki skýrt áverka á vör þess lögreglumanns en taldi að hann hefði hlotið þá þegar lögreglumenn voru að ná ákærða niður með hálstaki. Ákærði neitaði að hafa í lögreglubifreiðinni reynt að skalla lögreglumann og mundi ekki eftir að hafa haft í hótunum.

2.

Fyrir dómi játaði ákærði að hafa framið það brot sem honum er gefið að sök í 1. tl. ákærunnar. Ákærði neitaði hins vegar sök samkvæmt 2. og 3. tl. ákærunnar.

Ákærði lýsti atvikum þannig að hann hefði farið upp á Útnesveg og haldið heim á leið eftir að hafa verið á dansleiknum. Kærasta ákærða hefði gengið á eftir honum og hefði þeim orðið sundurorða. Nokkurn hóp manna hefði borið að og einnig lögreglu, en þetta sagði ákærði hafa valdið gremju hjá sér. Einnig hefði komið til einhverra stympinga. Framhaldinu lýsti ákærði þannig að hann og tveir lögreglumenn hefðu verið eftir á vettvangi og lögreglumennirnir að hafa sig á brott þegar ákærði tók húfuna af öðrum þeirra. Sá lögreglumaður hefði náð húfunni aftur en hinn komið og tekið ákærða hálstaki mjög harkalega þannig að ákærði náði ekki andanum. Ákærði kveðst ítrekað hafa kallað til lögreglumannsins, sem tók hann hálstaki, en þessu næst hefði hinn lögreglumaðurinn kippt löppunum undan ákærða þannig að hann féll á magann með andlitið í mölina. Í kjölfar þess sagðist ákærði ekki hafa veitt neinn mótþróa og verið færður í járn. Nánar aðspurður neitaði ákærði að hafa skallað af ásettu ráði lögreglumanninn sem tók hann hálstaki. Aftur á móti útilokaði ákærði ekki að lögreglumaðurinn hefði fengið áverkann í þessum átökum, en það hefði verið með vilja ákærða.

Ákærði neitaði að hafa reynt að skalla til lögreglumanns eða haft í hótunum við nokkurn í lögreglubifreiðinni á leið frá vettvangi á lögreglustöðina í Ólafsvík. Þvert á móti hefði annar lögreglumaðurinn hreytt í ákærða ókvæðisorðum og sagðist ákærði hafa svarað fyrir sig án þess að hafa haft í frammi hótanir af einhverju tagi. Ákærði sagðist hafa verið í handjárnum í bifreiðinni og í öryggisbelti, auk þess sem lögreglumaðurinn hefði stutt við sig hendi.

Aðspurður um ástand sitt sagðist ákærði hafa verið undir áhrifum áfengis, auk þess sem hann hefði verið æstur vegna afskipta lögreglu, sem ákærði taldi tilefnislaus.

III.

1.

Vitnið B-kk-nf Þ-kk-nf, héraðslögreglumaður, bar fyrir dómi að hann og starfsfélagi sinn, G-kk-nf Ö-kk-nf T-kk-nf, hefðu komið á vettvang á veginum frá Hellissandi til Rifs. Þar hefði kona verið á götunni og maður hjá henni, en lögregla hefði þegar verið komin til að hafa afskipti af því sem þarna fór fram. Þegar lögreglumenn á annarri lögreglubifreið hefðu verið að búa sig undir að halda á brott með konuna hefði ákærði opnað hurð á lögreglubifreið og síðan komið æstur og reynt að opna hurðina á bifreiðinni sem vitnið var í. Skömmu síðar, þegar B-kk-nf og starfsfélagi hans voru að búa sig undir að fara, hefði ákærði komið og tekið húfuna af starfsfélaganum. Þegar hér var komið sagði B-kk-nf að ákveðið hefði verið að handtaka ákærða og kvaðst vitnið hafa lagt ákærða í götuna á bakið. Starfsfélagi vitnisins hefði síðan sett járn á aðra hönd ákærða en þegar B-kk-nf ætlaði að snúa ákærða við til að járna hendur hans fyrir aftan bak hefði ákærði reist sig upp og skallað vitnið í andlitið. Nánar aðspurður taldi B-kk-nf að þetta hefði verið viljaverk.

Á leiðinni frá vettvangi, í lögreglubifreiðinni, sagðist B-kk-nf hafa setið við hlið ákærða í aftursæti og þá hefði ákærði reynt að skalla til sín þar sem hann sat járnaður, en vitnið kvaðst hafa verið með annan handlegginn fyrir. Auk þess hefði ákærði haft í hótunum og sagt að kunningjar sínir myndu aðstoða við að jafna sakirnar við vitnið.

2.

Vitnið G-kk-nf Ö-kk-nf T-kk-nf, lögreglumaður, kom fyrir dóm og sagði að þegar hann og starfsfélagi sinn, B-kk-nf Þ-kk-nf, komu á vettvang hefði verið þar nokkur mannsöfnuður. Ákærði hefði gengið æstur á milli manna og spurt hvað fólk væri að gera. Eftir nokkra stund hefði unnustu ákærða verið ekið á brott í annarri lögreglubifreið, auk þess sem aðrir sem þarna voru hefðu jafnframt haft sig á brott. Þegar hér var komið hefðu lögreglumennirnir og ákærði verið eftir en þegar lögreglumennirnir voru í þann mund að fara hefði ákærði tekið húfuna af vitninu. Vitnið kvaðst þá hafa snúið sér við og tekið húfuna af ákærða og í kjölfarið hefði verið ákveðið að handtaka ákærða. Við handtökuna hefði ákærði sýnt mótþróa, en B-kk-nf hefði tekið hann taki og vitnið gripið um fætur ákærða. Eftir að búið var að koma ákærða á jörðina liggjandi á bakinu hefði hann verið færður í járn á annarri hendi en þegar ákærða var snúið við til að járna hann fyrir aftan bak þá hefði hann rykkt höfðinu aftur og skallað B-kk-þf í andlitið. Aðspurður taldi G-kk-nf að ákærði hefði gert þetta af ásettu ráði.

Um framhaldið sagði vitnið að ákærði hefði verið járnaður fyrir aftan bak og fluttur þannig í lögreglubifreiðinni á lögreglustöðina í Ólafsvík. Ákærði hefði setið í aftursæti en við hliðina á honum hægra megin hefði B-kk-nf setið. Á leiðinni sagðist vitnið hafa séð í baksýnisspegli að ákærði rykkti sér til í því skyni að skalla B-kk-þf. Einnig sagði vitnið að ákærði hefði haft í hótunum við B-kk-þf, en þær hótanir hefðu lýst sér í því að ákærði sjálfur og menn á hans vegum myndu jafna um B-kk-þf.

3.

Lögreglumennirnir G-kvk-nf H-kvk-nf, H-kk-nf K-kk-nf og E-kvk-nf R-kvk-nf K-kvk-nf, sem komu á vettvang í umrætt sinn, gáfu skýrslu fyrir dómi og bar þeim saman um að ákærði hefði verið mjög æstur. Einnig kom fram hjá G-kvk-þgf og H-kk-þgf að ákærði hefði rifið upp og reynt að rífa upp hurðir á lögreglubifreiðum vegna þess að hann var ósáttur við afskipti lögreglu.

IV.

1.

Ákærði hefur skýlaust játað að hafa framið það brot sem honum er gefið að sök í 1. tl. ákæru og er játning hans studd sakargögnum. Samkvæmt því verður ákærði sakfelldur fyrir brotið sem réttilega er fært til refsilaga í ákæruskjali.

2.

Í 2. og 3. tl. ákæru er ákærða gefið að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa ráðist með ofbeldi og hótunum að B-kk-þgf Þ-kk-þgf, héraðslögreglumanni. Við munnlegan flutning málsins var því hreyft að formlegur annmarki væri á rannsókninni þar sem málið hefði verið rannsakað af því lögregluembætti þar sem lögreglumaðurinn starfar. Því væri um að ræða vanhæfi, sbr. 7. mgr. 8. gr. lögreglulaga, nr. 90/1996, auk þess sem þetta væri ekki í samræmi við þá meginreglu að hlutlægni skuli gætt við rannsókn sakamála, sbr. 2. mgr. 53. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008.

Meðferð málsins hjá lögreglu fólst í því einu að rituð var frumskýrsla af öðrum lögreglumanni á vettvangi en þeim sem ákærða er gefið að sök að hafa veist að. Einnig var ákærði yfirheyrður af enn öðrum lögreglumanni við sama embætti eftir að hafa dvalið í fangaklefa um nóttina í kjölfar atburða. Atvik málsins eru sáraeinföld og aðalmeðferð þess hefur farið fram en við hana gaf ákærði skýrslu og þeir lögreglumenn sem voru á vettvangi, þar á meðal ætlaður brotaþoli. Þótt borið hafi að réttu lagi að fela öðru embætti rannsóknina þykir úr því sem komið er ekki rétt að vísa þessum ákæruliðum eða málinu í heild frá dómi. Er þá hafður í huga dómur Hæstaréttar frá 26. mars 2009 í máli 581/2008, auk þess sem þetta hefur verið látið átölulaust í öðrum sambærilegum tilvikum, sbr. dómar Hæstaréttar frá 17. og 21. desember 2009 í máli nr. 78/2009 og 203/2009.

3.

Ákærði hefur staðfastlega neitað því að hafa ráðist með ofbeldi að B-kk-þgf Þ-kk-þgf, héraðslögreglumanni, sem var við skyldustörf, með því að hafa skallað hann í andlitið með þeim afleiðingum sem greinir í ákæru, svo sem honum er gefið að sök í 2. tl. ákæru. Andspænis neitun ákærða stendur greinargóður og samhljóða framburður B-kk-ef og G-kk-ef A-kk-ef T-kk-ef, lögreglumanns, en þeir hafa báðir lýst því að ákærði hafi, þar sem hann lá á jörðinni, af ásettu ráði skallað B-kk-þf í andlitið í þann mund sem verið var að snúa ákærða af bakinu svo hann yrði járnaður með hendur fyrir aftan bak. Í málinu hefur ekkert komið fram sem dregur úr sönnunargildi þessa vitnisburðar lögreglumanna en með honum er sannað að ákærði hafi gerst sekur um það brot sem honum er gefið að sök og varðar við 106. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, með síðari breytingum.

Ákærði hefur einnig afdráttarlaust neitað að hafa skömmu síðar, í lögreglubifreið á leið frá vettvangi á lögreglustöðina í Ólafsvík, ráðist með ofbeldi og hótunum að sama lögreglumanni. Í málinu liggur fyrir að ákærði sat í lögreglubifreiðinni í öryggisbelti með hendur járnaðar fyrir aftan bak. Við hlið hans í aftursæti bifreiðarinnar sat héraðslögreglumaðurinn og hefur komið fram hjá honum að hann bar fyrir sig handlegg til að skýla sér frá ákærða. Að þessu virtu þykir ekki sannað að tilburðir ákærða hafi verið slíkir að þeir verði taldir fela í sér ofbeldi í garð lögreglumannsins og því verður ákærði ekki sakfelldur fyrir það ákæruatriði. Aftur á mót er sannað með samhljóða vætti umræddra lögreglumanna að ákærði hafi í bifreiðinni haft í hótunum um ofbeldi við héraðslögreglumanninn, en með því braut ákærði gegn fyrrgreindri 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga.

4.

Samkvæmt framansögðu hefur ákærði unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 27. gr. áfengislaga, nr. 75/1998. Tiltaka ber refsingu ákærða eftir reglum 77. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði er ekki með mál á sakaskrá sem hafa áhrif við ákvörðun viðurlaga. Að öllu virtu þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, verður ákærði dæmdur til að greiða sakarkostnað samkvæmt yfirliti lögreglu um þann kostnað og reikningi vegna ferðakostnaðar vitnis. Við aðalmeðferð málsins þurfti af tæknilegum ástæðum að endurtaka skýrslutökur og dróst því málsmeðferðin á langinn. Að því gættu verður ákærða gert að greiða 3/4 hluta af málsvarnarlaunum verjanda, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem greinir í dómsorði. Að auki verður ákærði dæmdur til að greiða ferðakostnað verjanda auk virðisaukaskatts.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, H-kk-nf S-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að tveimur árum liðnum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19/1940.

Ákærði greiði 152.019 krónur í sakarkostnað, þar með talið 3/4 hluta af málsvarnarlaunum verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef, héraðsdómslögmanns, 150.600 krónum og ferðakostnað verjandans að fjárhæð 18.919 krónur.

B-kk-nf B-kk-nf