S-1865/2023

Mál þetta var þingfest 21. júlí 2023 og dómtekið 8. september. Málið höfðaði Héraðssaksóknari með ákæru 12. júlí 2023 á hendur ákærða, X, kt. [...], fyrir kynferðisbrot, stórfellt brot í nánu sambandi og vopnalagabrot framin á árunum 2022 og 2023 sem hér greinir:

I.

Fyrir nauðgun, sifjaspell og stórfellt brot í nánu sambandi gegn barni sínu, Y, kt. [...] en barnið var þá 15 ára gamalt, með því að hafa á tímabilinu frá 25. júlí 2022 til 13. janúar 2023, með ólögmætri nauðung og án samþykkis haft samræði og önnur kynferðismök við barnið og áreitt það kynferðislega en ákærði hafði margsinnis samræði og endaþarmsmök við barnið, lét barnið hafa við sig munnmök, sleikti kynfæri barnsins, fór með fingur inn í kynfæri þess og káfaði á brjóstum þess og tók myndir og myndskeið af því þegar hann beitti barnið framangreindu kynferðisofbeldi, en ákærði nýtti sér freklega yfirburði sína sem faðir og að barnið var eitt með honum fjarri öðrum, en brot þessi framdi ákærði á eftirgreindum stöðum:

1) Í íbúð sem ákærði leigði að [...], á tímabilinu 25. júlí til 1. ágúst 2022.

2) Á þáverandi dvalarstað ákærða á vinnustað hans við [...] á tímabilinu 1. til 13. ágúst 2022.

3) Á ótilgreindum stað 4. september 2022.

6) Á Hotel [...] og Hotel [...] í [...] í Bandaríkjunum á tímabilinu 27. desember 2022 til 9. janúar 2023.

7) Á [...] Hotel, [...], á tímabilinu 11. til 13. janúar 2023.

8) Á ofangreindu heimili ákærða að [...] á ótilgreindum tíma.

9) Í bifreið ákærða á ótilgreindum tíma.

Er framangreind háttsemi talin varða við 1. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 200. gr. og 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Fyrir kynferðisbrot, með því að framleiða myndir og myndskeið af Y sem ákærði tók á síma sinn [...] og á síma barnsins [...] samtals 27 myndir og 9 myndskeið, sem ákærði tók á því tímabili sem greinir í I. ákærulið, sem sýna kynferðislega misnotkun á barninu og sýna barnið á kynferðislegan hátt.

Er þessi háttsemi talin varða við 1. mgr. 210. gr. a almennra hegningarlaga.

III.

Fyrir kynferðisbrot, með því að hafa um nokkurt skeið og fram til þriðjudagsins 18. apríl 2023 haft í vörslum sínum Lenova Idea Pad fartölvu [...], Lenovo Legion fartölvu [...], Segate flakkara [...], Samsung M3 flakkara [...] samtals 37.742 ljósmyndir og 634 kvikmyndir sem sýna börn á kynferðislegan hátt og á Samsung Galaxy S23+ farsíma [...] og Samsung Galaxy S8+ farsíma [...] samtals 41 ljósmynd sem sýna börn á kynferðislegan hátt.

Er þessi háttsemi talin varða við 1. mgr. 210. gr. a almennra hegningarlaga.

IV.

Fyrir vopnalagabrot, með því að hafa haft í vörslum sínum handjárn sem lögregla lagði hald á við húsleit á dvalarstað hans að [...] þriðjudaginn 18. apríl 2023.

Er þessi háttsemi talin varða við 4. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. vopnalaga nr. 16/1998.

Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er með vísan til 1. tl. 1. mgr. 69. gr. a almennra hegningarlaga krafist upptöku á Lenova Idea Pad fartölvu [...], Lenova Legion fartölvu [...], Seagate flakkara [...], Samsung M3 flakkara [...], Samsung S20 farsíma [...], Samsung Galaxy S8+ farsíma [...], Samsung S23+ farsíma [...] og að jafnframt verði gerð upptæk handjárn [...] með vísan til 1. mgr. 37. gr. vopnalaga.

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns fyrir hönd A [...], vegna ólögráða barns hennar Y og þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu 7.000.000 króna miskabóta með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 1. ágúst 2022 til þess dags er mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, til greiðsludags. Þá verði ákærði dæmdur til greiðslu réttargæsluþóknunar nefnds lögmanns.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af þeirri háttsemi sem hann er borinn í I. og II. kafla ákæru, til vara að honum verði ekki gerð refsing í þeim þáttum máls og til þrautavara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Að því er varðar háttsemi samkvæmt III. og IV. kafla krefst ákærði þess aðallega að honum verði ekki gerð refsing fyrir þau brot, en til vara verði hann dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Komi til fangelsisrefsingar verði í öllum tilvikum dregið frá gæsluvarðhald ákærða frá 19. apríl 2023. Krafist er sýknu af upptökukröfu ákæruvaldsins. Að því er varðar framlagða bótakröfu krefst ákærði þess aðallega að kröfunni verði vísað frá dómi en að því frágengnu verði bætur stórlega lækkaðar. Þá verði sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda.

I. - Bakgrunnur máls.

Ákærði var kvæntur A og eignuðust þau Y í [...]. A átti fyrir soninn B, fæddan [...], sem ákærði gekk í föðurstað. A og ákærði skildu fyrir eins árs aldur Y og var Y eftir það í umgengni hjá ákærða með hléum til sex eða sjö ára aldurs, en þá varð rof á samskiptum feðginanna af ástæðum sem hér skipta ekki máli. A var í áralangri sambúð með C og gekk sá maður Y í föðurstað. C [lést] [...]. Föðurmissirinn reyndist Y þungbær. Y varð 15 ára í [...]. Eftir það hófust að nýju regluleg samskipti við ákærða. [...] Verður hugtakið brotaþoli hér eftir notað þegar vísað er til Y. Brotaþoli lauk námi við [...]skóla [...]og er nú í framhaldsskóla.

I I. - Upphaf lögreglurannsóknar.

1.

[...]

VII. - Málatilbúnaður ákæruvaldsins og ákærða.

1.

Af hálfu ákæruvaldsins er á því byggt að brotaþoli hafi verið stöðugur í frásögn sinni hjá lögreglu og fyrir dómi um sakarefni samkvæmt I. og II. kafla ákæru og sé framburður brotaþola einlægur, hófstilltur og trúverðugur, styðjist við tvö handrituð bréf, myndir og myndupptökur af framferði ákærða á tilgreindum stöðum og tíma og samrýmist fyrstu frásögn brotaþola gagnvart kennurum, sálfræðingi, félagsráðgjafa og fjölskyldu. Ákærði hafi játað ítrekað samræði, önnur kynferðismök og kynferðisbrot hjá lögreglu og hvorki dregið þann framburð til baka né breytt honum fyrir dómi. Beri því að leggja frásögn ákærða hjá lögreglu til grundvallar og breyti þar engu sá málatilbúnaður að hann hafi fengið samþykki brotaþola fyrir kynferðisbrotunum og/eða brotaþoli sagst vilja eiga kynferðislegt samneyti við eigin kynföður. Beri í því sambandi að líta til þess að ákærði ruglaði sífellt í höfði brotaþola, sem átti um sárt að binda eftir föðurmissi, beitti hann þrýstingi til samskipta, lét hann sofa í sama rúmi og ákærði, fór einatt með brotaþola í sturtu, lýsti ofurást á honum, taldi honum trú um að þeir ættu í eðlilegu ástarsambandi, hótaði að svipta sig lífi ef brotaþoli vildi ekki hitta hann og notfærði sér að brotaþoli ætti erfitt með að segja nei og setja öðrum mörk. Hvað sem líði meintum vilja eða samþykki brotaþola beri að líta á greindar athafnir ákærða sem ólögmæta nauðung og geti því aldrei hafa talist liggja fyrir samþykki brotaþola fyrir kynferðisbrotum gegn honum. Sé þannig fram komin lögfull sönnun um að ákærði sé sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í I. og II. kafla ákæru og beri refsing samkvæmt því. Ákærði hafi skýlaust játað önnur brot samkvæmt ákæru og beri að sakfella hann á þeim grunni.

2.

Ákærði byggir á því að ekki sé fram komin lögfull sönnun um að hann hafi í samskiptum sínum við brotaþola brotið gegn 1. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 200. gr., 1. mgr. 210. gr. a og/eða 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga, svo heimilt sé að sakfella ákærða samkvæmt I. og II. kafla ákæru. Hið rétta sé að milli ákærða og brotaþola hafi þróast ástarsamband og megi við samanburð á frásögn þeirra hjá lögreglu sjá að þeim beri meira og minna saman um hvernig þetta gerðist. Með hliðsjón af þeim framburði beggja sé ósannað annað en að ákærði hafi ávallt fengið samþykki brotaþola fyrir öllu kynferðissamneyti þeirra, allar myndatökur verið með samþykki brotaþola og hann stundum tekið kynferðislegar myndir sjálfur á sinn farsíma. Þannig hafi brotaþoli viðurkennt að hafa ávallt veitt samþykki fyrir samræði og öðrum kynferðismökum og kynferðisathöfnum, jafnframt gengist við því að hafa í einhver skipti átt frumkvæði að samræði og sagt að í þeim tilvikum sem brotaþoli sagði „nei“ hafi ákærði virt þá afstöðu. Skorti því það skilyrði refsinæmis samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga að verknaður sé unnin án samþykkis. Þess utan hafi ákæruvaldinu ekki tekist sönnun um að ákærði hafi haft ásetning í skilningi 18. gr. sömu laga til að brjóta gegn brotaþola. Þvert á móti beri að leggja til grundvallar samhljóða framburða ákærða og brotaþola um að ávallt hafi legið fyrir upplýst samþykki brotaþola, tjáð af fúsum og frjálsum vilja, sbr. til hliðsjónar landsréttardómur nr. 610/2019.

Að því er varðar meint sifjaspell samkvæmt 1. og 2. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga telur ákærði að túlka beri þær lagagreinar með hliðsjón af 1. mgr. 201. gr. laganna, sem miði kynfrelsi einstaklings við 15 ára aldur. Brotaþoli hafi verið orðinn 15 ára þegar ástarsamband hans og ákærða hófst, brotaþoli þannig búinn að öðlast kynfrelsi og verði að meta ásetning ákærða út frá því. Að gættum þessum atriðum byggir ákærði á því að sifjaspell geti í sérstökum tilvikum eins og hér verið refsilaust.

Að því er varðar sakarefni samkvæmt I. kafla ákæru byggir ákærði loks á því að vafa um fjölda tilvika beri að meta honum í hag, en ekki sé gerður sérstakur ágreiningur um ákærutímabil og þá staði sem ákærði og brotaþoli áttu kynferðislegt samneyti.

Ákærði áréttar að sú háttsemi sem hann er ákærður fyrir í II. kafla ákæru hafi ávallt farið fram með fullu samþykki brotaþola og sé því ákærða refsilaus, auk þess sem ósannað sé að hann haft haft ásetning til að framleiða barnaníðsefni.

Ákærði játi skýlaust sök samkvæmt III. og IV. kafla ákæru og beri að líta til þess við ákvörðun refsingar, komi til refsingar á annað borð, en samkvæmt dómsvætti L geðlæknis leiki réttmætur vafi á því hvort fangelsisvist geti borið árangur í skilningi 16. gr. almennra hegningarlaga.

VIII. - Niðurstöður um sekt eða sýknu.

1.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður ákærði því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

2.

Ákærði hvarf úr lífi brotaþola þegar hann var 6- 7 ára gamall. Í kjölfarið ólst brotaþoli upp hjá móður sinni. Hún hóf síðar sambúð með C og gekk hann brotaþola í föðurstað. C [lést]. Föðurmissirinn var brotaþola afar þungbær, eins og ráða má af framburði hans og vitna í málinu. Það voru því brotaþola mikil gleðitíðindi og vakti honum miklar vonir í brjósti þegar hann náði endurfundum við kynföður sinn, ákærða, svo sem einnig má ráða af samhljóða framburði brotaþola og vitna í málinu. Er ekkert fram komið sem gefur tilefni til að draga þá frásögn í efa.

3.

Brotaþoli varð 15 ára í [...] og [...]. Eftir því sem næst verður komist hófst regluleg umgengni ákærða og brotaþola vorið 2022 með heimsóknum brotaþola til ákærða. Er því ómótmælt af ákærða að fyrstu mánuðina hafi samband þeirra verið eins og venjulegt samband föður og barns. Þaðsem brotaþoli vissi ekki, og enginn í hans nærumhverfi, var að ákærði hafði frá árinu 2012 eða þar um bil viðurkennt fyrir sjálfum sér að hann bæri kynferðislega girnd til barna og þá sérstaklega stúlkubarna. Kom þetta fram í frásögn ákærða við geðrannsókn dómkvadds matsmanns og var staðfest í dómsvætti matsmanns. Undir þessum kringumstæðum hóf ákærði samband við barnið sitt að nýju; barn sem átti afar erfitt uppdráttar eftir föðurmissi, barn [...], barn sem þráði ekkert heitar en að eignast föður á ný. Er óhjákvæmilegt að meta endurfundi ákærða og brotaþola í þessu ljósi.

4.

Brotaþoli hefur greint frá því hjá lögreglu og fyrir dómi að þegar leið á sumarið 2022 hafi samband hans og ákærða orðið skrýtnara og skrýtnara, þeir einatt sofið saman í rúmi, ákærði kvöld eitt káfað á brotaþola og í framhaldi haft samræði við hann um leggöng. Frá þeim tíma hafi samband þeirra verið af kynferðislegum toga, með margendurteknu samræði um leggöng og stundum í endaþarm brotaþola, auk ýmissa annarra kynmaka og kynferðisathafna, brotaþoli farið að líta á samband þeirra sem ástarsamband, ákærði talið honum trú um að svo væri og að allt væri þetta eðlilegt í ástríkum samskiptum föður og barns, samskiptin valdið brotaþola vaxandi áhyggjum og vanlíðan, þeir rifist mikið, ákærði boðið honum til Bandaríkjanna og sagst drepa sig ef brotaþoli færi ekki með honum, þeir síðan farið þangað, komið til baka í janúar 2023, þá dvalið nokkrar nætur á hóteli í Reykjavík, brotaþoli eftir það ekki viljað hitta ákærða, þeir síðast talað saman í síma á 16 ára afmælisdegi brotaþola [...], ákærði þá sagst vera búinn að kaupa fyrir þá flugmiða til [...] og ef brotaþoli tæki ekki boðinu fyrir næstu mánaðamót á eftir myndi ákærði hætta að tala við hann.

Það er álit dómsins að brotaþoli hafi frá upphafi lýst samskiptum sínum við ákærða og þeim atvikum er varða sakarefni máls á greinargóðan og heiðarlegan hátt, sú frásögn verið einlæg og hófstillt og laus við að brotaþoli gerði sér far um að koma rangri sök á ákærða. Skýrslugjöf brotaþola fyrir dómi var honum greinilega afar þungbær og átti hann erfitt með tala um einstök tilvik. Aðspurður af verjanda dró brotaþoli ekki dul á að hann hafi samþykkt í orði það framferði ákærða, sem ákært er fyrir í I. og II. kafla ákæru, stundum sagt „nei“ við kynferðislegu samneyti og ákærði þá virt það á sinn hátt og brotaþoli sjálfur átt frumkvæði að samræði í tvö eða þrjú skipti. Þykir framburður brotaþola í heild stöðugur og einkar trúverðugur og ber þess öll merki að hér sé á ferð brotinn einstaklingur, sem þráði heitt að endurnýja samband við kynföður sinn í kjölfar missis stjúpföður og var reiðubúinn að ganga eins langt og þyrfti til að þóknast ákærða og viðhalda hinum nýju föðurtengslum.

5.

Ákærði gekkst við því hjá lögreglu að hann og brotaþoli hafi á árinu 2022 að jafnaði hist einu sinni í mánuði og dvalið saman eina viku í senn, brotaþoli m. a. heimsótt ákærða í eitt skipti á vinnustað hans að [...] og dvalið þar með honum í íbúðargámi, brotaþoli einnig dvalið hjá ákærða í leiguíbúðum í [...] og að [...] og þeir farið saman í utanlandsferð til Bandaríkjanna um jól og áramót 2022- 2023. Framan af færðist ákærði undan því að tjá sig um meint kynferðisbrot gegn brotaþola, m. a. samræði um leggöng og endaþarm, það að hafa stungið fingrum í leggöng brotaþola, látið hann hafa munnmök við ákærða, ákærði sleikt kynfæri brotaþola og tekið kynferðislegar myndir af brotaþola. Jafnframt kvaðst ákærði ekki vilja tjá sig um hvort þeir hafi deilt saman rúmi þegar brotaþoli dvaldi hjá honum. Þegar liðið var á þriðju yfirheyrslu (2. maí 2023) gekkst ákærði við því að hafa tekið kynferðislegar myndir og myndskeið af brotaþola, sagði þá oft hafa tekið slíkt myndefni af hvor öðrum og að mynd frá 4. september 2022 gæti „stemmt“ við það að þann dag hafi þeir stundað kynlíf. Sama gilti um myndskeið frá 4. október 2022 og 5. janúar 2023, þ. e. að þá daga hafi ákærði og brotaþoli haft samræði. Ákærði gekkst einnig við því að hafa haft „samfarir“ við brotaþola í eitt skipti á heimili sínu í [...] og sagði það hafa gerst að „hennar frumkvæði“, en þar hafi hann og brotaþoli legið saman uppi í rúmi, verið að kyssast og eitt leitt af öðru. Ákærði þrætti ekki fyrir að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við brotaþola í bifreið sinni, en bar því við að hann hafi ekki fengið brotaþola til munnmaka í bifreið heldur hafi það verið „hún sem gerði það“. Þegar borin var undir ákærða frásögn brotaþola hjá lögreglu um að ákærði hafi frá sumri 2022 og þangað til á hóteli í janúar 2023 stundað kynlíf þegar þeir hittust og haft bæði samræði um leggöng og endaþarmsmök, sem og munnmök og snertingar, spurði ákærði á móti „er ég ekki búinn að segja já við þessu?“ og bætti við að honum þætti gríðarlega vænt um dóttur sína og myndi aldrei gera neitt á hennar hlut sem hún ekki vildi eða samþykkti. Í framhaldi bar ákærði að til kynferðissambands milli hans og brotaþola hafi stofnast þegar þau lágu saman uppi í rúmi og snertu hvort annað, ákærði spurði „hana“ þrisvar hvort hún vildi „halda þessu áfram“, brotaþoli svaraði játandi í jafn mörg skipti og ákærði hafði síðan samræði við brotaþola.

Ákærði gaf skýrslu fyrir dómi. Þótt sú skýrslugjöf væri takmörkuð gekkst ákærði við því að hafa haft samræði við brotaþola á því tímabili sem tilgreint er í ákæru, en vildi ekki svara því hversu oft eða hvernig kynferðissamband þeirra hófst og hvort það hafi náð yfir allt ákærutímabilið frá 25. júlí 2022 til 13. janúar 2023. Þá kaus ákærði að tjá sig ekki um hvort kynferðislegt samneyti hafi átt sér stað á þeim níu stöðum sem tilgreindir eru í ákæru. Sér til varnar bar ákærði því við að þetta hafi aldrei gerst gegn vilja brotaþola, samband þeirra þróast út í ástar- og kynferðissamband að frumkvæði beggja, ávallt legið fyrir munnlegt eða líkamlegt samþykki brotaþola til allra kynferðisathafna og ákærði aldrei upplifað að brotaþoli væri mótfallinn kynferðissambandi þeirra, sem tók m. a. til þess að taka oft myndir hvor af öðrum með fullu samþykki beggja. Ákærði hafði fyrir dómi tækifæri til að breyta fyrri framburði hjá lögreglu, hvort heldur með því að draga úr eða bæta við fyrri frásögn, en gerði það ekki.

Það er álit dómsins að framburður ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi, svo langt sem hann nær, feli í sér játningu á því að ákærði hafi margsinnis haft samræði við 15 ára barn sitt, brotaþola, einnig haft við hann endaþarmsmök, stungið fingrum inn í leggöng brotaþola, káfað á brjóstum og sleikt kynfæri hans, brotaþoli haft munnmök við ákærða og ákærði tekið myndir og myndskeið af kynferðislegu samneyti þeirra, svo sem ákærða er gefið að sök í I. og II. kafla ákæru. Þykir dómsframburður ákærða um sömu atriði í sjálfu sér trúverðugur, þótt ekki teljist hann skýr og greinargóður, en ákærði hefur ekki fengist til að ræða á heilsteyptan hátt um sakarefni samkvæmt téðum ákæruköflum, gert sér far um að koma ábyrgð á því sem gerðist jafnt yfir á brotaþola og fegrað hlut sinn fyrir sjálfum sér og öðrum. Þykir framburður ákærða í heild fela í sér mikla vanvirðingu fyrir persónu og tilfinningalífi brotaþola og samræmast þeirri læknisfræðilegu greiningu að ákærði sé haldinn barnagirnd.

6.

Með hliðsjón af stöðugum og trúverðugum framburði brotaþola, sem samrýmist í öllu verulegu framburði ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi, styðst við þau tvö handrituðu bréf sem áður greinir, frásögn brotaþola gagnvart nafngreindum kennurum, sálfræðingi, félagsráðgjafa og fjölskyldumeðlimum, fjölda mynda og myndskeiða af kynferðislegu samneyti ákærða við brotaþola og önnur rannsóknargögn, er sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi hlutrænt séð viðhaft þá háttsemi gagnvart brotaþola, sem ákærði er borinn í I. og II. kafla ákæru.

Ekkert er fram komið í málinu sem bendir til eða gæti valdið vafa um að tilgreint ákærutímabil frá 25. júlí 2022 til 13. janúar 2023 sé ónákvæmt eða rangt og gildir hið sama um þá níu staði sem frá greinir í I. kafla ákæru. Ljósmyndir og myndskeið sem frá greinir í kafla III.- 5. styðja þá ályktun, sem og húsaleigusamningar og aðrir tilgreindir gististaðir í kafla III.- 4. Verður við þetta miðað við úrlausn málsins.

7.

Stendur þá eftir sú málsvörn ákærða að „samþykki“ brotaþola geti leyst ákærða undan refsiábyrgð samkvæmt I. og II. kafla ákæru að einhverju eða öllu leyti.

7.1.

Samkvæmt 1. og 2. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga er samræði milli foreldris og barns, önnur kynferðismök og kynferðisleg áreitni lýst refsivert sem sifjaspell og getur samþykki barns fyrir sifjaspelli undir engum kringumstæðum leyst foreldri undan refsiábyrgð. Er ákærði því sekur um brot gegn tilgreindum lagaákvæðum vegna þeirrar háttsemi sem lýst er í I. kafla ákæru.

7.2.

Svipuðu gegnir um 1. mgr. 210. gr. a almennra hegningarlaga, sem lýsir refsivert að framleiða og hafa í vörslum sínum myndefni sem sýnir kynferðislega misnotkun á barni eða sýnir barn á kynferðislegan hátt, enda ljóst af 3. mgr. 210. gr. a að samþykki barns geti ekki leyst geranda undan refsiábyrgð nema því aðeins að báðir aðilar séu á svipuðum aldri og þroskastigi. Leikur þannig enginn vafi á að ákærði sé sekur um lýst brot samkvæmt II. kafla ákæru.

Umræddar myndir og myndskeið eru sum hver sérlega gróf og ógeðfelld og sýna í öllum tilvikum brotaþola sem meginmyndefni. Er þannig ekkert fram komið sem styður þann framburð ákærða að hann og brotaþoli hafi skipst á að taka kynferðislegar myndir hvor af öðrum. Verður þvert á móti lögð til grundvallar sú stöðuga og trúverðuga frásögn brotaþola að ákærði hafi ávallt verið myndasmiður og gripið hvort heldur til eigin farsíma eða farsíma brotaþola eftir því hvor síminn var hendi næst hverju sinni.

7.3.

Samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga er hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við annan einstakling án samþykkis hans sekur um nauðgun. Telst samþykki liggja fyrir ef það er tjáð af frjálsum vilja. Samþykki telst ekki liggja fyrir ef beitt er ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung.

Ásetningur er saknæmisskilyrði samkvæmt 1. mgr. 194. gr., sbr. 18. gr. almennra hegningarlaga og verður ásetningur geranda að ná til allra efnisþátta 1. mgr. 194. gr., þ. e. að fram fari samræði eða önnur kynferðismök gegn vilja þolanda, að gerandi geri sér grein fyrir því að þolandi vill ekki hafa við hann samræði eða önnur kynferðismök og að gerandi noti ólögmætar verknaðaraðferðir, hvort heldur ofbeldi, hótanir eða annars konar nauðung, til að ná sínu fram.

Eins og áður segir átti brotaþoli um sárt að binda eftir missi stjúpföður síns og [...] þegar honum gafst tækifæri til að endurnýja kynni sín við ákærða sumarið 2022 og öðlast þannig föður á ný. Voru þetta brotaþola mikil gleðitíðindi og hafði hann miklar væntingar til sambandsins við ákærða. Þær væntingar urðu að engu þegar ákærði lét brotaþola deila rúmi með honum, hóf að káfa á honum og tala um að samband þeirra væri annað og meira en venjulegt samband föður og barns og hafði samræði við brotaþola um leggöng í fyrsta skipti. Á þeim tímapunkti voru ákærða tvær staðreyndir ljósar, annars vegar að barnið hans [...] og hins vegar að ákærði bæri kynferðislega girnd til stúlkubarna.

Eftir fyrsta samræðið komu mörg önnur tilvik sem fólu í sér samræði um leggöng og samræði í endaþarm, auk annarra kynmaka og kynferðislegra athafna, sem lýst er í I. kafla ákæru. Hefur ákærði gengist við því að hafa átt samræði við brotaþola að minnsta kosti 10 sinnum, en að sögn brotaþola voru skiptin mun fleiri. Áður er rakið að tal ákærða um að hann og þrotaþoli ættu í ástarsambandi hafi valdið brotaþola vaxandi áhyggjum og vanlíðan, ákærði vænt brotaþola um að elska hann ekki og hafna honum ef brotaþoli tæki ekki þátt í kynferðislegu samneyti, ákærði boðið brotaþola til Bandaríkjanna um jól og áramót 2022 og sagst drepa sig ef brotaþoli færi ekki með. Af framburði brotaþola þykir ljóst að hann fór í þá ferð vegna þrýstings og hótunar ákærða; hótunar sem ákærði endurtók á 16 ára afmælisdegi brotaþola í [...] þegar ákærði sagðist búinn að kaupa flugmiða til [...] og myndi hætta að tala við brotaþola ef hann færi ekki með.

Þegar framangreind atriði eru virt heildstætt verður ekki dregin önnur haldbær ályktun en sú að ákærði hafi með freklegum og miskunnarlausum hætti hagnýtt sér yfirburðastöðu sem faðir brotaþola, gert það á meðan brotaþoli var fjarri heimili sínu og á tímabili þegar brotaþoli var í einkar viðkvæmri stöðu og reiðubúinn að ganga eins langt og þyrfti til að viðhalda nýjum föðurtengslum og gera ekkert sem valdið gæti því að ákærði hætti að tala við hann. Framferði ákærða fól í sér andlegt ofbeldi, ólögmæta nauðung og á köflum hótanir.

Að gættum þessum atriðum og öðru sem áður er rakið í VIII. kafla er það álit dómsins að fjarstæðukennt sé að virða orð, látbragð eða annað í fari brotaþola sem frjálsan vilja eða samþykki fyrir því að faðir hans hefði við hann samræði í leggöng og endaþarm, hefði við hann önnur kynferðismök og brotaþoli tæki af frjálsum vilja þátt í öðrum þeim kynferðisathöfnum sem lýst er í I. kafla ákæru. Breytir þar engu þótt brotaþoli hafi sagt já við slíku sifjaspellssambandi föður og barns eða hann stöku sinnum átt frumkvæði að samræði, enda gerði ákærði sér fulla grein fyrir því að hann væri haldinn barnagirnd og að brotaþoli [...]. Við þær kringumstæður gat ákærði aldrei haft réttmæta ástæðu til að ætla að brotaþoli væri samþykkur samræði eða öðru kynferðissambandi þeirra í milli í skilningi 1. mgr. 194. gr., sbr. 18. gr. almennra hegningarlaga. Er ákærði því sannur að nauðgun vegna lýstrar háttsemi í I. kafla ákæru.

7.4.

Með háttsemi þeirri sem ákærði er sakfelldur fyrir samkvæmt I. kafla ákæru ógnaði hann endurtekið og á alvarlegan hátt heilsu og velferð brotaþola með andlegu ofbeldi, hótunum og annarri sálrænni nauðung. Brot ákærða voru svívirðileg, framin á sérstaklega meiðandi hátt, stóðu yfir í langan tíma og fólu í sér freklega misnotkun yfirburðastöðu ákærða gagnvart brotaþola. Er ákærði þannig jafnframt sekur um brot í nánu sambandi samkvæmt 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga.

8.

Með skýlausri játningu ákærða fyrir dómi, sem samrýmist framburði hans hjá lögreglu og öðrum rannsóknargögnum máls, er sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í III. og IV. kafla ákæru og þar þykir rétt heimfærð til refsiákvæða.

IX. - Ákvörðun refsingar og annarra viðurlaga.

1.

Ákærði er rúmlega fertugur og hefur ekki áður hlotið refsingu sem þýðingu getur haft við úrlausn þessa máls. Hann hefur játað skýlaust þá háttsemi sem honum er gefin að sök í III. og IV. kafla ákæru og þykir vopnalagabrotið ekki alvarlegt. Verður litið til þessara atriða við ákvörðun refsingar.

Brot ákærða samkvæmt III. ákærukafla þykja stórfelld í skilningi 1. mgr. 210. gr. a almennra hegningarlaga, enda fundust í vörslum hans, ýmist í haldlögðum fartölvum, flökkurum eða farsímum, samtals 37.783 ljósmyndir og 634 kvikmyndir sem sýna börn á kynferðislegan hátt og teljast barnaníðsefni. Dómurinn hefur skoðað nokkurn fjölda mynda og kvikmynda og staðreynt að hluti þeirra feli í sér mjög gróft barnaníð, þar sem m. a. sjáist munnmök milli fullorðinna og barna og fullorðnir að hafa samræði við börn.

Brota ákærða samkvæmt I. og II. kafla ákæru eru mjög alvarleg. Þau beindust að 15 ára barni hans, stóðu yfir í ríflega fimm mánuði og hafði ákærði á því tímabili margsinnis samræði við brotaþola um leggöng og í einhver skipti um endaþarm, auk annarra og endurtekinna kynferðismaka og kynferðislegrar áreitni. Ekki bætir úr skák að ákærði svalaði afbrigðilegum fýsnum sínum enn frekar með því að taka myndir og myndskeið af hinni svívirðilegu framkomu gagnvart brotaþola og sést á einu myndskeiði nauðga honum um leggöng og stynja um leið „ég elska þig líka [...]“.

Refsing ákærða verður ákveðin með hliðsjón af 1. og 2. mgr. 77. gr. almennra hegningarlaga, sem og a.- og c.- lið 1. mgr. 195. gr., sbr. og 1., 2., 4.,5., 6., 7. og 8. tölulið 1. mgr. 70. gr. og 3. mgr. 70. gr. sömu laga. Ákærði á sér engar málsbætur. Þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í átta ár. Til frádráttar þeirri refsingu komi gæsluvarðhald ákærða frá 19. apríl 2023 að fullri dagatölu, sbr. 76. gr. almennra hegningarlaga.

2.

Með hliðsjón af málsúrslitum ber að fallast á upptökukröfu ákæruvaldsins eins og hún er sett fram í ákæru.

3.

Með brotum þeim sem ákærði er sakfelldur fyrir samkvæmt I. og II. kafla ákæru hefur hann bakað sér bótaábyrgð gagnvart brotaþola samkvæmt b.- lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Við ákvörðun miskabóta verður litið til þess að brot ákærðav oruendurtekin, svívirðileg og mjög gróf, stóðu yfir í langan tíma og voru til þess fal linað valda brotaþola verulegum andlegum þjáningum sem ekki sér fyrir endann á. Ákærði hagnýtti sér afar viðkvæma stöðu brotaþola, misnotaði sér það traustsamband sem ríkja á milli foreldris og barns og taldi brotaþola þess í stað trú um að eðlilegt væri að faðir og barn stæðu í viðvarandi kynferðissambandi. Með greindu framferði hefur ákærði orðið þess valdandi að brotaþoli stendur eftir föðurlaus. Þótt ekki liggi fyrir ítarleg gögn um andlega líðan brotaþola velkist dómurinn ekki í vafa um að brotaþoli hafi orðið fyrir verulegri tilfinningaröskun og óbætanlegu sálartjóni. Að öllu þessu virtu og að gættum fyrri röksemdum dómsins um einstök sakaratriði samkvæmt I. og II. kafla ákæru þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 6.000.000 krónur, sem bera vexti eins og í dómsorði greinir.

4.

Samkvæmt greindum málsúrslitum og með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Samkvæmt 233. gr. sömu laga telst til sakarkostnaðar 580.000 króna útlagður kostnaður vegna geðrannsóknar samkvæmt sakarkostnaðaryfirliti ákæruvaldsins, þóknun Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef réttargæslumanns brotaþola hjá lögreglu og hér fyrir dómi, málsvarnarlaun F-kk-ef S-kk-ef verjanda ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi og 333.807 króna útlagður ferðakostnaður verjanda. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslna réttargæslumanns og verjanda þykir þóknun þess fyrrnefnda hæfilega ákveðin 1.205.280 krónur og málsvarnarlaun þess síðarnefnda 4.821.120 krónur. Hefur í báðum tilvikum verið tekið tillit til greiðslu virðisaukaskatts.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í átta ár. Til frádráttar þeirri refsingu komi gæsluvarðhald ákærða frá 19. apríl 2023 að fullri dagatölu.

Ákærði sæti upptöku á eftirtöldum haldlögðum munum: Lenova Idea Pad fartölvu [...], Lenova Legion fartölvu [...], Seagate flakkara [...], Samsung M3 flakkara [...], Samsung S20 farsíma [...], Samsung Galaxy S8+ farsíma [...], Samsung S23+ farsíma [...] og handjárnum [...].

Ákærði greiði brotaþola Y 6.000.000 króna miskabætur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. ágúst 2022 til 15. júlí 2023, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði 6.940.207 krónur í sakarkostnað, þar með talda 1.205.280 króna þóknun Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef réttargæslumanns brotaþola, 4.821.120 króna málsvarnarlaun F-kk-ef S-kk-ef verjanda síns og 333.807 króna ferðakostnað.

J-kk-nf J-kk-nf