S-1146/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 12. október sl., er höfðað með ákæru sýslumannsins í Keflavík 21. ágúst 2006 á hendur Á-kk-þgf M-kk-þgf, kt. 000000-0000, Suðurholti 8, Hafnarfirði, S-kk-þgf S. S-kk-þgf, kt. 000000-0000, Leynisbraut 13c, Grindavík og Tjaldanesi ehf., kt. 000000-0000, Hafnargötu 31, Grindavík, fyrirsvarsmaður H-kk-nf S. S-kk-nf, kt. 000000-0000, Háseylu 36, Njarðvík „fyrir brot á lögum um umgengni um nytjastofna sjávar og reglugerð um vigtun sjávarafla svo sem hér greinir:

I.

Gegn ákærða Á-kk-þgf, með því að hafa sem skipstjóri á fiskiskipinu Tjaldanesi GK 525, skipaskrárnúmer 124, ekki sinnt þeirri skyldu sinni að tryggja að afli í veiðiferð sem lauk 3. mars 2006 í Njarðvíkurhöfn, 6.030 kg af óslægðum þorski, yrði vigtaður á hafnarvigt, en með því móti reiknaðist afli skipsins ekki með réttum hætti til aflamarks.

II.

Gegn ákærða S-kk-þgf S., fyrir að hafa, í umrætt sinn við löndun aflans, sem bifreiðastjóri bifreiðarinnar LX-096, ekið með aflann óveginn að fiskverkuninni Suðurnes ehf., Vatnsnesvegi 2, Keflavík, í stað þess að aka rakleiðis að hafnarvigt í Keflavíkurhöfn og láta vigta aflann.

III.

Gegn einkahlutafélaginu Tjaldanesi, þar sem stjórnarmaður er H-kk-nf S. S-kk-nf, en félagið gerði út skipið Tjaldanes GK 525 í umrædda veiðiferð. Fyrirsvarsmaður Tjaldaness ehf., H-kk-nf S., var farþegi í bifreiðinni LX-096 er ekið var með aflann frá Njarðvíkurhöfn til Vatnsnesvegar 2, Keflavík, en hann sinnti ekki skyldum sínum að tryggja að láta vigta aflann á hafnarvigt í Keflavíkurhöfn.

Brot ákærða Á-kk-ef teljast varða við 1. mgr. 6. gr., 1. og 2. mgr. 9. gr. laga um umgengni við nytjastofna sjávar nr. 57/1996, 2. gr. og 4. mgr. 6. gr. reglugerðar um afladagbækur nr. 303/1999, sbr. rgl. nr. 463/2004 og 1. mgr. 2. gr., 3. gr. og 43. gr. reglugerðar um vigtun sjávarafla nr. 522/1998.

Brot ákærða S-kk-ef S. telst varða við 10. gr. laga um umgengni um nytjastofna sjávar nr. 57/1996 og 3. gr. og 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um vigtun sjávarafla nr. 522/1998, sbr. rgl. nr. 178/2001.

Brot Tjaldaness ehf. telst varða við 1. mgr. 24. gr. laga um umgengni um nytjastofna sjávar.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar sbr. 23.gr. laga um umgengni við nytjastofna sjávar, sbr. 225. gr. laga nr. 82/1998.“

Við aðalmeðferð féll ákærandi frá kröfum hvað varðar tilvísun til 2. gr. og 4. mgr. 6. gr. reglugerðar um afladagbækur nr. 303/1999, sbr. rgl. nr. 463/2004.

Af hálfu ákærðu er aðallega krafist sýknu en til vara vægustu refsingar. Málsvarnarlauna er krafist.

I.

Málvextir eru þeir að þann 3. mars 2006 voru eftirlitsmenn Fiskistofu við störf í Njarðvíkurhöfn og fylgdust með er Tjaldanes GK-525 kom til hafnar með afla til löndunar. Eftirlitsmennirnir sáu að fiskikörum var landað úr skipinu og sett í lokaða flutningabifreið. Fylgdust þeir með er bifreiðinni var ekið fram hjá hafnarvog og rakleitt að fiskmóttöku Suðurness ehf. að Vatnsnesvegi 2 í Keflavík án þess að aflinn væri vigtaður. Þegar eftirlitsmennirnir komu á vettvang sáu þeir að gaffallyftari var á staðnum og sat undir stýri H-kk-nf S-kk-nf, framkvæmdastjóri ákærða Tjaldaness ehf., sem gerir út bátinn, en þeir höfðu séð H-kk-þf sem farþega í flutningabifreiðinni. Virtist eftirlitsmönnunum H-kk-nf búa sig undir að taka körin af bílnum með lyftaranum til að flytja þau inn í fiskmóttöku Suðurness ehf. Við athugun eftirlitsmannanna kom í ljós að í flutningabifreiðinni voru tólf kör sem í var þorskur kældur með ískrapa. Eftirlitsmennirnir höfðu nú samband við lögregluna í Keflavík sem kom á vettvang og tók við meðferð málsins. Aflinn var síðan fluttur á hafnarvog í Keflavík til vigtunar og reyndist vega alls 6120 kg. Nettóþyngd aflans reyndist vera 6030 kg.

Í málinu hefur verið lögð fram yfirlýsing hafnarstjóra Reykjaneshafna, P-kk-ef J-kk-ef, þar sem segir m.a. að hafnarvigtin í Keflavík sjái um vigtun allra hafnarsvæða Reykjaneshafna, þ.e. fyrir Hafnir, Njarðvíkurhöfn, Keflavíkurhöfn, smábátahöfnina í Grófinni og fyrir Helguvík. Opið sé alla virka daga milli 8-12 og 13-17. Vigtarmenn séu alltaf á bakvakt, jafnt virka daga sem helgar. Bakvaktarsíminn sé auglýstur í glugga hafnarvigtarinnar og sé sýnilegur öllum sem fara um hafnarvigtina. Bílstjórar hringi iðulega í bakvaktarsímann og komi þá vigtarmaður innan 10 mínútna. Flestir viðskiptavinir hafi samband símleiðis áður og þá sé vigtarmaður til staðar þegar þörf sé á vigtun.

Ákærði Á-kk-nf M-kk-nf var skipstjóri á Tjaldanesi GK-525 í umrætt sinn. Hann sagði hjá lögreglu og fyrir dómi að hann fylgdist ekki að jafnaði með löndun heldur væri það í verkahring stýrimanns. Hann hafi gert ráð fyrir því að allur fiskur færi beint á hafnarvog en hann hafi ekki fylgst sérstaklega með því enda leiðin löng, um 1,5 km –2 km að hann taldi. Þá þekki hann bifreiðastjórann til margra ára og af góðu einu þannig að hann hafi treyst honum fullkomlega. Það hafi ekki hvarflað að honum annað en bifreiðastjórinn færi beint á vigt eins og hann hafi ævinlega gert. Á-kk-nf kvaðst oftast landa í Grindavík og þar væri unnt að sjá á hafnarvogina frá bryggjunni þar sem landað væri. Í Njarðvíkurhöfn, þar sem landað hafi verið í umrætt sinn, hagi allt öðruvísi til. Þaðan þurfi að fara tiltölulega langa leið á vigt.

Ákærði S-kk-nf S. S-kk-nf ók flutningabifreiðinni LX-096 í umrætt sinn. Hann sagði hjá lögreglu að vigtarmaður á hafnarvoginni í Keflavík hafi verið farinn í mat og því enginn til að vigta aflann. Hann hafi því ekið bifreiðinni að Suðurnesi ehf. því verkstjórinn í slægingarþjónustunni í húsnæði Suðurness ehf. hafi beðið ákærða og H-kk-þf S. S-kk-þf, sem hafi verið farþegi í flutningabifreiðinni, að líta við hjá sér. Þegar þeir hafi komið að slægingarþjónustunni hafi verkstjórinn verið farinn. Sagði ákærði að ætlun þeirra hafi verið að fara með fiskinn á vigtina er vigtarmaðurinn kæmi úr mat. H-kk-nf hafi farið á lyftarann í þeim tilgangi að sækja tóm kör út á plani og fara með þau inn í slægingarþjónustuna. Það hafi alls ekki verið ætlun þeirra að taka aflann úr flutningabifreiðinni án þess að vigta hann. Sagði ákærði S-kk-nf að H-kk-nf hafi stjórnað ferðinni í umrætt sinn. Aðspurður um af hverju hann hafi sagt í frumskýrslu lögreglu að hann hafi fengið fyrirmæli um að aka flutningabifreiðinni beint að fiskverkuninni svaraði ákærði því til að svo hafi ekki verið heldur hafi verkstjórinn í slægingarþjónustu hringt í H-kvk-þf og beðið þá um að koma við.

Fyrir dómi skýrði ákærði S-kk-nf svo frá að hann hafi verið starfsmaður ákærða Tjaldaness ehf. á þessum tíma og starfað sem bifreiðastjóri og m.a. séð um að fara með afla á vigt og þaðan í verkun. Hann minnti að hann hafi verið búinn að fara tvær ferðir þennan dag og þá hringt í vigtarmann og sagt honum að hann gæti farið í mat. Hann og H-kk-nf hafi gert ráð fyrir að vigtarmaður væri kominn úr mat og því lagt af stað með farm þann sem kært sé útaf. Þegar þeir hafi komið að hafnarvoginni hafi enginn verið þar. H-kk-nf hafi þá fengið símtal frá verkstjóranum í fiskvinnslunni sem hafi sagst verða að fara heim vegna veikinda. Um 15 manns hafi þá starfað í fiskvinnslunni við slægingu og því vandræðaástand skapast. H-kk-nf hafi þá ákveðið að best væri að drífa sig þangað en fiskvinnslan sé í 100-200 metra fjarlægð frá hafnarvog í Keflavík. Til hafi staðið að fara síðar á vigtina. Vitnið H-kk-nf S. S-kk-nf, framkvæmdastjóri ákærða Tjaldaness ehf., sem gerir út bátinn Tjaldanes GK-525, skýrði svo frá hjá lögreglu og fyrir dómi að í umrætt sinn hafi hann verið farþegi í flutningabifreiðinni. Enginn hafi verið á hafnarvigtinni í Keflavík og því ekki unnt að vigta aflann strax. Hann hafi hins vegar fengið símtal frá verkstjóranum í Suðurnesi ehf. sem hafi sagt honum að hann þyrfti að fara heim vegna veikinda. Hann hafi því beðið ökumann bifreiðarinnar, ákærða S-kk-þf, um að aka þangað. H-kk-nf kvað það rangt að hann hafi verið að búa sig undir að taka fiskinn úr flutningabifreiðinni með lyftara. Öll körin tólf hafi verið í flutningabifreiðinni er eftirlitsmenn hafi komið á staðinn og engir tilburðir verið til þess að taka fiskinn úr bifreiðinni.

Vitnið B-kk-nf S-kk-nf K-kk-nf, starfsmaður Fiskistofu, sagði hjá lögreglu og fyrir dómi að hann hafi verið í eftirliti með löndun úr Tjaldarnesi GK-525 ásamt K-kk-þgf E-kk-þgf Ó-kk-þgf sem einnig sé eftirlitsmaður Fiskistofu. B-kk-nf S-kk-nf sagði að þeir hafi verið á bílaleigubifreið og verið staðsettir við gamla fiskmarkaðinn í Njarðvík þar sem þeir hafi haft yfirsýn yfir löndun úr Tjaldarnesi GK-525. Þeir hafi síðan veitt flutningabifreiðinni eftirför og séð hana aka framhjá hafnarvigtinni. Þegar þeir hafi komið í portið við fiskverkun Suðurness ehf. að Vatnsnesvegi 2 hafi þeir séð H-kk-þf sitja á lyftara við flutningabifreiðina en ekki kvaðst B-kk-nf S-kk-nf muna hvort lyftarinn hafi verið í gangi. H-kk-nf hafi spurt þá hvort ekki mætti gera gott úr þessu og leyfa honum að fara með aflann á vigt. Þeir hafi sagt H-kk-þgf að það væri ekki á þeirra valdi að leyfa slíkt og hafi lögreglan síðan komið á vettvang og tekið við rannsókn málsins.

Vitnið K-kk-nf E-kk-nf Ó-kk-nf skýrði á sama veg frá og B-kk-nf S-kk-nf K-kk-nf.

II.

Sannað er í málinu með framburðum ákærðu og vitna að 6030 kg af óslægðum þorski úr Tjaldanesi GK-525 var ekið framhjá vigt í Njarðvíkurhöfn 3. mars 2006. Bifreiðastjóri flutningabifreiðarinnar LX-096 var ákærði S-kk-nf S. S-kk-nf og með honum í bifreiðinni sem farþegi var H-kk-nf S. S-kk-nf, framkvæmdastjóri ákærða Tjaldaness ehf. Ákærði Á-kk-nf M-kk-nf var skipstjóri í umræddri veiðiferð.

Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 57/1996 um umgengni um nytjastofna sjávar skal allur afli veginn á hafnarvog þegar við löndun aflans. Samkvæmt 1. mgr. 9. gr. er skipstjóra skylt að láta vigta hverja tegund sérstaklega og ber jafnframt að tryggja að réttar og fullnægjandi upplýsingar um aflann berist til vigtarmanns. Ákærði Á-kk-nf lét hvorki sjálfur vega aflann né fól öðrum að sjá svo til um að það væri gert. Með háttsemi sinni braut hann gegn þeirri fortakslausu skyldu sem tilvitnað ákvæði mælir fyrir um. Samkvæmt 10. gr. laganna er ökumanni skylt að flytja óveginn afla rakleiðis frá skipshlið að hafnarvog nema undanþága hafi verið veitt. Ákærði S-kk-nf hefur viðurkennt að hafa ekið fram hjá vigt og segir ástæðuna þá að vigtarmaður hafi verið í mat. Fram hefur komið í málinu að löndun fór fram eftir að hafnarvog hafði verið lokað kl. 17:00 og bakvakt var tekin við. Hér að framan er það einnig rakið hvernig bakvaktarfyrirkomulagi er háttað og það tekur vigtarmann aðeins um 10 mínútur að koma á staðinn. Ákærða S-kk-þgf var kunnugt um þetta fyrirkomulag enda hafði hann unnið við þessi störf í mörg ár. Hann hefur einnig skýrt svo frá að hann hafi, eftir að hafa farið 2-3 ferðir á vigt, sagt vigtarmanni að hann gæti farið í mat. Ákærði vissi því að vigtarmaður hafði farið í mat og hann gæti hringt í hann hvenær sem var. Samkvæmt 23. gr. laganna skiptir ekki máli hvort brot er framið af ásetningi eða gáleysi. Því breytir engu sú frásögn ákærða S-kk-ef og vitnisins H-kk-ef að til hafi staðið að fara síðar með aflann á vigt.

Sök allra ákærðu telst því sönnuð. Brot ákærða Á-kk-ef varðar við 1. mgr. 6. gr., 1. og 2. mgr. 9. gr. laga um umgengni við nytjastofna sjávar nr. 57/1996 og 1. mgr. 2. gr., 3. gr. og 43. gr. reglugerðar um vigtun sjávarafla nr. 522/1998. Brot ákærða S-kk-ef telst varða við 10. gr. laga um umgengni um nytjastofna sjávar nr. 57/1996 og 3. gr. og 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um vigtun sjávarafla nr. 522/1998. Brot ákærða Tjaldaness ehf. telst varða við 1. mgr. 24. gr. laga um umgengni um nytjastofna sjávar.

Sakarferill ákærðu er þannig að ákærði S-kk-nf hefur tvisvar hlotið refsingu fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og einu sinni fyrir brot gegn umferðarlögum. Ákærði Á-kk-nf hefur ekki áður hlotið refsingu.

Refsing ákærða Á-kk-ef þykir hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 100.000 krónur og komi 8 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna frá dómsbirtingu að telja.

Refsing ákærða S-kk-ef þykir hæfilega ákveðin sekt að fjárhæð 400.000 krónur og komi 24 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna frá dómsbirtingu að telja.

Refsing ákærða Tjaldaness ehf. þykir hæfilega ákveðinn 600.000 króna sekt sem greiðist innan 4 vikna frá dómsbirtingu að telja.

Dæma ber ákærðu til að greiða óskipt allan sakarkostnað sem er málsvarnarlaun verjanda þeirra, S-kk-ef H-x-x hrl., 150.000 krónur.

G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, Á-kk-nf M-kk-nf, greiði 100.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi 8 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði, S-kk-nf S. S-kk-nf, greiði 400.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og komi 24 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan 4 vikna frá dómsbirtingu að telja.

Ákærða, Tjaldarness ehf., greiði 600.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan 4 vikna frá dómsbirtingu að telja.

Ákærðu greiði óskipt allan sakarkostnað sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda þeirra, S-kk-ef H-kk-ef hrl., 150.000 krónur.

G-kk-nf A-kk-nf