S-65/2022

Mál þetta, sem var þingfest 14. október 2022 og tekið til dóms 15. desember 2022, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara dagsettri 15. september 2022 „á hendur X, kennitala [...], [...], fyrir kynferðisbrot gegn A, kennitala [...], með því að nýta sér traust hennar og trúnað til hans sem sambúðarmanns systur hennar á árunum [...] til [...], er hún var á aldrinum 11 ára þar til hún var 17 eða 18 ára, eða sem hér greinir: I.

Nauðgun og kynferðisbrot gegn barni:

1. Með því að hafa sumarið 2016 í fellihýsi í [...], skammt frá [...], þuklað á brjóstum A innanklæða og sett fingur inn í leggöng hennar, en stúlkan var þá 13 ára gömul.

2. Með því að hafa um jólin 2017 á heimili A að [...] á [...], þuklað á brjóstum A-x-ef, sett fingur inn í leggöng hennar og látið hana fróa honum, en stúlkan var þá 14 ára gömul.

Telst þetta varða við 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

II.

Nauðgun, með því að hafa í febrúar 2019 á sveitabæ skammt frá [...], með ólögmætri nauðung og án samþykkis, notfært sér að A var sofandi og þuklað á brjóstum hennar innanklæða og sett fingur inn í leggöng hennar, en hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga.

Telst þetta varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

III.

Kynferðislega áreitni gegn barni og kynferðislega áreitni, með því að hafa frá árinu 2014 til ársins 2018 eða 2019 í fjöldamörg skipti áreitt A kynferðislega á samskiptamiðlinum Snapchat, en ákærði leitaðist við að fá hana til að senda sér myndir af henni nakinni og lofaði henni gjöfum ef hún sendi honum slíkar myndir, sendi henni myndir af kynfærum sínum og hreyfimyndir sem sýndu hann vera að fróa sér og sendi henni gróf kynferðisleg skilaboð þar sem hann lýsti því meðal annars hvað hann vildi gera við hana kynferðislega.

Telst þetta varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað varðar atvik sem áttu sér stað fyrir [...] 2018 en atvik sem áttu sér stað eftir það við 209. gr. sömu laga.

IV.

Kynferðislega áreitni, með því hafa í eitt skipti á ofangreindu heimili ákærða á árinu 2021 þuklað á brjóstum A utanklæða.

Telst þetta varða við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kt. [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 4.000.000,- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 1. mars 2014, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Þegar ákærða var kynnt ákæran fyrir dómi neitaði hann að hafa framið brot það sem lýst er í ákærulið I 1. Hann játaði þá háttsemi sem lýst er í ákærulið I 2 að öðru leyti en því að hann hafnaði því að hafa látið stúlkuna fróa sér. Þá hafnaði hann því að meint brot yrðu heimfærð undir 194. gr. almennra hegningarlaga. Kvað hann háttsemina hafa verið með fullri þátttöku og vilja stúlkunnar. Ákærði neitaði að hafa framið brot það sem lýst er í ákærulið II að öðru leyti en því að hann viðurkenndi að hafa þuklað á brjóstum stúlkunnar innanklæða. Ákærði neitaði að hafa framið brot það sem lýst er í ákærukafla III. Loks játaði ákærði að hafa framið brot það sem lýst er í ákærulið IV en mótmælti því að það yrði heimfært undir 199. gr. almennra hegningarlaga.

Við aðalmeðferð málsins féll ákæruvaldið frá því að ákæra fyrir að ákærði hefði látið stúlkuna fróa sér í ákærulið I 2, heldur hefði hann einungis látið hana leggja hönd sína á lim hans. Þá viðurkenndi ákærði að í því tilviki sem lýst er í ákærulið II hefði hann snert brjóst og rass brotaþola utanklæða og lífbein hennar innanklæða meðan hún var sofandi. Ákærði viðurkenndi þá háttsemi sem lýst er í ákærukafla III að öðru leyti en því að hún hefði hafist árið 2016 en ekki árið 2014. Þá hefði háttsemin sem þar er lýst verið með fullri þátttöku og með samþykki brotaþola.

Verjandi ákærða krefst sýknu af þeim brotum sem ákærði hefur ekki játað og að ákveðin verði vægasta refsing sem lög leyfa í þeim tilvikum þar sem ákærði játar sök. Hann krefst þess að bótakröfu verði hafnað eða að hún verði lækkuð verulega. Þá krefst hann málsvarnarlauna.

I Málsatvik

Brotaþoli lagði fram kæru á hendur ákærða 8. mars 2022. Hún kvað hann vera eiginmann systur sinnar. Hún kvað hann hafa byrjað að biðja sig um nektarmyndir af sér árið 2014, þegar hún hefði verið [...]ára. Hefði hann í því skyni mútað henni með snyrtivörum og hefði hún sent honum myndir af sér þar sem hún hefði verið á nærbuxunum fyrir framan spegil. Þetta hefði haldið áfram í nokkur ár og hann á þeim tíma farið að tala mjög gróft til hennar og segja henni frá klámfengnum draumum sínum.

Brotaþoli greindi frá því að í [...]föður ákærða árið 2016 hefði hún gist hjá systur sinni í fellihýsi í sumarbústaðahverfi við [...]og þá vaknað við að ákærði hefði komið inn og farið að putta hana og káfa á henni. Kvaðst hún hafa frosið og ekki vitað hvað hún ætti að gera. Eftir þetta hefði ákærði síðan haldið áfram að biðja hana um nektarmyndir af sér. Um jólin 2017 eða 2018 hefðu þau verið hjá foreldrum brotaþola á [...] og ákærði þá aftur komið inn til hennar og káfað á henni og puttað hana. Þá hefði hann lagt hönd hennar á lim sinn. Hefði hún legið grafkyrr með sængina yfir höfðinu og ekki þorað að segja neitt. Þá greindi brotaþoli frá tilviki í febrúar árið 2019. Hefði hún þá gist á [...] hjá systur sinni og ákærða. Hún hefði sofið við vegginn og ákærði við hinn enda rúmsins en systir brotaþola verið á milli þeirra. Þá hefði verið skilrúm á milli þótt um hefði verið að ræða sama rúmið. Hefði hún þá vaknað við að ákærði gerði það sama og í fyrri tilvikum, hann hefði káfað á henni og puttað hana og farið með hendurnar undir skilrúmið sem var á milli þeirra. Í mars 2019 kvaðst brotaþoli hafa sent ákærða skilaboð um að hann yrði að fara að hætta þessu, annars myndi hún segja systur sinni frá. Hún kvaðst síðan hafa flust frá [...] árið 2020 og heim til systur sinnar og ákærða til að fara í menntaskóla. Hann hefði þá í kjölfarið haldið áfram að áreita hana og oft komið inn í herbergi hennar þegar hún var sofandi. Það hefði síðan gerst árið 2021 að hún sofnaði á sófanum og hann hefði vakið hana og farið að káfa á brjóstunum á henni.

Skýrsla var tekin af ákærða hjá lögreglu 16. maí 2022. Hann kvaðst fyrst hafa kynnst brotaþola árið 2009, þegar hún var sex ára gömul. Hann viðurkenndi að hafa beitt hana kynferðisofbeldi. Hefði það byrjað þannig að þau hefðu tengst vel í gegnum Snapchat og orðið mjög góðir vinir. Í framhaldi af því hefði kviknað hjá honum tilfinningar í hennar garð og hann farið að biðja hana um myndir árið 2016, þegar brotaþoli var 13 ára gömul. Hefði hún farið að sýna því áhuga einnig og viljað fá myndir af ákærða á móti. Hefðu þau á þessum tíma sent hvort öðru myndir. Taldi ákærði að brotaþoli hefði þá verið 14 ára. Kvaðst ákærði hafa átt frumkvæði að því að hún sendi honum kynferðislegar myndir og gefið henni snyrtivörur í staðinn. Hann hefði á móti sent henni myndir af typpinu á sér, bæði kyrrmyndir og hreyfimyndir þar sem hann hefði fróað sér. Hann kvað brotaþola hafa beðið um þær myndir. Hann kvaðst einnig hafa rætt kynlíf við hana þegar hún hefði verið 14 ára, en hún hefði verið forvitin um það. Einhverju síðar, á árinu 2016 eða 2017, hefði hún sagt honum að sig hefði dreymt að hann snerti hana og hefði hún sýnt því mikinn áhuga. Þá skömmu síðar hefði hann snert á henni brjóstin og sett fingur í leggöng hennar. Þá hefði hún snert lim hans Sagðist hann halda að það hefði verið að hennar frumkvæði. Eftir þetta hefðu samskipti þeirra á Snapchat haldið áfram og nokkru síðar hefðu þau þurft að gista í sama rúmi og hefði hann þá snert hana sofandi utan klæða og líka snert á henni lífbeinið innan klæða. Fljótlega eftir þetta hefði hún beðið hann um að hætta. Hann hefði hins vegar átt erfitt með það og verið með einhvers konar þráhyggju fyrir henni. Þegar brotaþoli fluttist til hans og systur hennar hefði hann átt það til þegar hún fór í sturtu að kíkja inn um gluggann. Árið 2021 hefði hann snert einu sinni á henni brjóstin utan klæða þegar hún var sofandi í sófanum. Þá hefði hann eitt kvöldið, þegar hann hafi búinn að drekka, kíkt nokkrum sinnum inn í herbergið hennar þar sem hann hefði langað til að sjá hana.

Í málinu liggja fyrir gögn frá geðsviði LSH, dags. 10. júní 2022. Kemur þar meðal annars fram að brotaþoli hafi glímt við geðrænar áskoranir frá því fyrir unglingsaldur. Hafi hún verið lögð mikið í einelti og stundað sjálfsskaða. Hafi hún nýlega opnað sig um kynferðisofbeldi sem hún hefði orðið fyrir af hálfu mágs síns. Þá liggur fyrir vottorð frá Stígamótum dagsett 13. júní 2022. Kemur þar fram að brotaþoli hafi sótt viðtöl þar og lýst því að hún væri að fást við fjölmargar og alvarlegar afleiðingar sem algengar væru eftir kynferðisofbeldi. Megi þar nefna depurð, einangrun, erfiðar endurupplifanir tengdar ofbeldinu, erfiðleika með svefn, kvíða, ótta, skömm og tilfinningalegan doða.

II

Skýrslur fyrir dómi

Ákærði kvaðst hafa kynnst brotaþola þegar hún var sjö ára gömul. Hann kvaðst telja að samskipti þeirra á Snapchat hefðu byrjað árið [...], þegar brotaþoli var 13 ára gömul. Hefði brotaþoli þá farið að senda honum myndir af sér á nærfötunum. Þessi samskipti hefðu síðan farið að ganga lengra, m. a. vegna áhuga brotaþola. Hann kvaðst hafa snert hana fyrst um jólaleytið árið 2017 eins og lýst væri í ákæru. Aðdragandi þess hefði verið að þau hefðu skömmu áður verið að ræða saman og hún hefði sent honum skilaboð um að hún vildi að hann snerti sig næst þegar hann kæmi.

Ákærði kvað þau hafa átt mikil samskipti og þau hefðu orðið góðir vinir og hefði hann farið að bera tilfinningar til hennar, en hann kvaðst ekki muna hvenær þetta varð að einhverju leyti kynferðislegt. Hann kvaðst fljótlega hafa beðið hana um nektarmyndir. Hún hefði ekki sent honum slíkar myndir strax en þó gert það nokkru síðar. Hann hefði síðan farið að senda henni myndir á móti þegar hún hefði beðið um það. Það hefði verið síðari hluta ársins 2016 eða í byrjun 2017. Hefði hann sent henni myndir af sér nöktum, m. a. hreyfimyndir þar sem hann fróaði sér. Hann kvað þau hafa talað saman um kynlíf, hún hefði verið áhugasöm um það og hann hefði útskýrt fyrir henni. Hann hefði síðan farið að gefa henni gjafir í skiptum fyrir myndir. Hann kvað brotaþola hafa beðið sig að hætta 2018 eða 2019 en fram að því hefði hún ekki gert það. Hann hefði þá hætt. Aðspurður um þann framburð brotaþola að samskipti þeirra á Snapchat hefðu hafist þegar hún var 11 ára þá neitaði hann því, það hefði verið síðar, líklega árið [...], þegar hún var 13 ára. Ákærði kvað brotaþola hafa leitað til sín þegar henni leið illa, t. d. þegar henni hefði þótt vont að pissa. Þau hefðu verið trúnaðarvinir og hann hefði einnig leitað til hennar þegar honum leið illa. Ákærði kvaðst að hafa stofnað falskan aðgang á Snapchat sem hann hefði reynt að nota í samskiptum við brotaþola og vinkonu hennar, vitnið B.

Varðandi ákærulið I 1, sem varðar meint brot ákærða gegn brotaþola sumarið 2016 í fellihýsi í [...], kvaðst ákærði ekki muna eftir að brotaþoli hefði verið þar. Þá kvaðst hann ekki muna eftir svefnaðstöðunni eða hvar hann svaf. Kvaðst hann ekki átta sig á hvers vegna brotaþoli bæri hann þeim sökum sem raun bæri vitni. Aðspurður um framburð sinn hjá lögreglu, þar sem hann mundi eftir að hafa gist í umræddu fellihýsi og að brotaþoli hefði verið þar líka, hafði hann ekki skýringar á misræminu.

Varðandi ákærulið I 2, sem varðar meint brot ákærða á [...] um jólin 2017, viðurkenndi hann að hafa gerst sekur um þá háttsemi sem þar er lýst að öðru leyti en því að hann hefði ekki látið hana fróa sér. Hann hafi farið til hennar í herbergið hennar og spurt hana hvort hún væri til í þetta og hún sagst vera það. Hannhefði þá sett fingur í leggöng hennar og hún sett höndina á lim hans nokkrar sekúndur.

Varðandi ákærulið II, sem varðar meint brot ákærða í sumarbústað fyrir utan [...], kannaðist ákærði við að hafa snert brotaþola utanklæða, brjóst og rass, og síðan lífbeinið einnig innanklæða. Kvað ákærði fjölskylduna hafa komið saman vegna veikinda föður brotaþola. Hefði þetta átt sér stað um klukkan eitt eftir miðnætti. Hefði brotaþoli legið við hlið hans og fyrst snúið baki í hann en síðan snúið sér á bakið. Hann kvaðst ekki hafa stungið fingri í leggöng brotaþola. Kvaðst hann ekki hafa náð því eins og þau lágu. Hefði hann einungis snert lífbein hennar innan klæða.

Varðandi ákærulið IV kvaðst ákærði viðurkenna það brot. Brotaþoli hefði þá verið búin að vera hjá þeimí ár.

Ákærði kvaðst hafa farið í sálfræðimeðferð hjá Taktu skrefið til að taka á sínum málum. Hann hefði horft mikið á klám áður en væri nú hættur því. Hann hefði framið brot sín til að upplifa augnabliksspennu en síðan liðið illa í kjölfarið. Hann hefðiekki talið þetta rangt á sínum tíma þar sem brotaþoli hefði sýnt áhuga en það hefði ekki verið fyrr en eftir á að hann hefði farið að hugsa um hversu ung hún væri.

Ákærði var spurður út í skilaboð sem fyrir liggja í málinu og brotaþoli kveðst hafa sent honum árið 2019. Kemur þar m. a. fram að brotaþoli telji hann hafa snert sig þrisvar sinnum meðan hún hafi verið sofandi. Kannaðist ákærði ekki við að hafa fengið skilaboðin.

Brotaþoli, A, kvað brot ákærða hafa hafist þegar hún hefði verið 10 eða 11 ára gömul, en þá hefði ákærði byrjað að biðja brotaþola um nektarmyndir af henni. Hún hefði neitaði fyrst en svo látið undan og farið að senda honum myndir. Hefði hann m. a. gefið henni snyrtivörur og aðrar gjafir fyrir að senda sér myndir. Gjafirnar hefðu komið með pósti. Hefði hann sent henni myndir af limnum á sér og hreyfimyndir þar sem hann runkaði sér. Hann hefði stundum beðið um eitthvað sérstakt, t. d. mynd af órakaðri píku. Þá hefði hann stundum sent henni kynferðislega drauma sína og beðið um eitthvað á móti. Kvað brotaþoli þetta hafa verið nokkuð stöðugt og hefði hún alist upp við þetta og vanist þessu. Hún kvaðst ekki hafa viljað segja neinum í fjölskyldunni frá þessu þar sem hún vildi ekki skemma líf systur sinnar. Hún hefði hins vegar sagt vinkonum sínum frá þessu. Kvaðst hún hafa sagt vitninu B frá þessu líklega í 6. bekk og hefði hún vitað af þessu mestallan tímann. Brotaþoli kvað vini sína og kærasta hafa hvatt sig til að segja frá þessu og í febrúar 2022 hefði hún sett saman skjal þar sem hún lýsti þessari reynslu sinni. Hefði hún sent systur sinni, vitninu C, skjalið og þær í kjölfarið sagt systur þeirra D, sambúðarkonu ákærða, frá þessu. Hefði hún sagt að þetta kæmi sér ekki á óvart.

Brotaþoli kvaðst í kjölfar þessa hafa verið lögð inn á bráðageðdeild eftir að hafa reynt að taka eigið líf. Kvað hún sér líða betur í dag en eiga þó við mikinn kvíða að stríða.

Brotaþoli kvaðst hafa sofið í fellihýsi ásamt ákærða og systur sinni sumarið 2016, í [...] föður ákærða. Hefði verið eitt rúm í fellihýsinu en tjald milli hennar og ákærða og systur hennar. Hún hefði vaknað við að ákærði var að káfa á henni og reynt að snúa sér en frosið og ekki getað gert neitt. Hún hefði dregið sængina yfir höfuðið en hann hefði puttað hana. Kvaðst hún ekki gera sér grein fyrir hversu lengi þetta hefði staðið.

Eftir þetta hefði ákærði haldið áfram að senda henni skilaboð og farið að segja henni frá klámfengnum draumum sínum um brotaþola.

Brotaþoli kvað ákærða hafa brotið gegn sér þegar hún var á heimili foreldra sinna jólin 2017 á [...]. Hefði hann sent henni skilaboð á Snapchat og síðan komið inn í herbergi hennar um nóttina. Hefði hún dregið sængina yfir höfuðið og frosið. Hann hefði þá puttað hana og lagt hönd hennar á lim sinnen hún verið frosin og milli svefns og vöku. Í kjölfar þessa hefði hann síðan haldið áfram að senda henni skilaboð.

Brotaþoli greindi einnig frá því að þegar faðir hennar hefði [...] árið 2019 hefði verið haldinn fjölskyldufundur á [...] og þau gist á sveitabæ skammt frá [...]. Hefði henni liðið illa á þessum tíma vegna [...]. Hún hefði legið í rúmi með ákærða, uppi við vegg en systir hennar legið sofandi við hliðina á henni. Hefði hún vaknað við að hann var að káfa á henni einu sinni enn. Þá hefði hann einnig puttað hana. Hún hefði frosið og snúið sér að veggnum til að reyna að láta hann hætta. Morguninn eftir hefði ákærði sent henni skilaboð á Snapchatog sagt að hann hefði verið graður.

Brotaþoli kvaðst síðan hafa flust á [...] haustið 2019 til að fara í menntaskóla. Hefði hún sent ákærða skilaboð og sagt að hann yrði að fara að hætta, annars myndi hún segja frá. Hann hefði hins vegar haldið áfram að áreita hana.

Vitnið E, móðir brotaþola, kvaðst ekkert hafa vitað um brot ákærða fyrr en brotaþoli hefði greint henni frá þeim í mars sl. Hún kvaðst telja að brotaþoli hefði fengið snjallsíma í kringum 12 ára aldurinn. Hefðu þau mikið verið í samskiptum á Snapchat en henni ekki dottið í hug að um væri að ræða einhverjar kynferðislegar sendingar. Minnti hana að ákærði hefði byrjað að senda brotaþola gjafir í 7. eða 8. bekk. Ákærða og brotaþola hefði komið vel saman. Hún kvað brotaþola lítið hafa sagt sér um smáatriði. Brotaþoli hefði lent í slæmu einelti í skóla sem hún hefði sagt sér frá en hún hefði ekkert minnst á að ákærði væri að misnota sig. Hún kvað ákærða hafa haft samband við sig og föður brotþola og hefði hann séð eftir þessu og grátið. Hún sagðist ekki vita hvernig brotaþola liði, hún vildi ekki ræða þetta mikið.

Vitnið F, faðir brotaþola, kvaðst lítið vita um málið nema það sem sér hefði verið sagt. Kvaðst hann hafa heyrt að brotaþoli hefði sent ákærða óviðeigandi myndir og fengið greitt fyrir. Kvað hann ákærða hafa beðist fyrirgefningar en hann vissi ekki nákvæmlega fyrir hvað. Hann kvaðst ekki vilja vita mikið um málið, hann væri skapbráður og óttaðist að hann tæki það út á ákærða. Hann kvað brotaþola líða illa, hún væri niðurbrotin.

B, vinkona brotaþola, kvað brotaþola hafa sagt sér frá því, þegar þær voru 12– 13 ára, að hún og ákærði væru að skiptast á kynferðislegum myndum. Hefði hún gert það í kjölfar þess að ákærði hefði verið að reyna við þær báðar á fölskum Snapchat- aðgangi. Hefði brotaþoli þá einnig sýnt henni skilaboð frá ákærða þar sem hann lýsti draumum sínum um brotaþola sem hefðu falið í sér BDSM- kynlíf. Hún kvaðst hafa sagt móður sinni frá myndasendingunum. Þá hefði brotaþoli sagt henni frá því þegar þær voru u. þ. b. 13 ára að ákærði hefði snert hana og puttað þegar hún var sofandi. Það hefði síðan gerst tvisvar eða þrisvar sinnum. Hún kvað brotaþola hafa verið hrædda við að segja fjölskyldu sinni frá og hún hefði verið hrædd um að þau myndu snúast gegn sér. Varðandi atvik í [...] árið 2016 taldi hún að brotaþoli hefði sagt sér frá því u. þ. b. ári eftir að það gerðist. Hefði hún sagt að ákærði hefði puttað hana og henni hefði liðið mjög illa þegar hún sagði frá því. Hvað varðaði atvik um jólin 2017 á [...] taldi hún að brotaþoli hefði sagt sér frá þeim u. þ. b. mánuði eftir að þau áttu sér stað. Hefði ákærði einnig puttað hana þá. Hvað varðaði atvik á [...] kvaðst vitnið ekki muna nákvæmlega hvenær það átti sér stað, en þar hefði ákærði einnig snert brotaþola á óviðeigandi hátt.

C, systir brotaþola, kvað brotaþola hafa sent sér skjal í febrúar sl. þar sem hún hefði lýst brotum ákærða. Hefði hún ekki vitað um brot ákærða fyrr en þá. Hefði þar m. a. komið fram að brotin hefðu hafist þegar brotaþoli var 10 eða 11 ára gömul. Brotin hefðu síðan sífellt orðið grófari þar til hann hefði snert hana í fyrsta skipti árið 2016. Hún kvaðst eftir á að hyggja hafa tekið eftir að ákærði hefði verið óviðeigandi í samskiptum sínum við brotaþola. Vitnið kvaðst ásamt brotaþola hafa haft samband við vitnið D systur þeirra, sambúðarkonu ákærða, og hefði hún ekki orðið mjög hissa og sagt að hann hefði átt einhver einkennileg samskipti við aðra stelpu. Þær hefðu síðan talað við foreldra sína og sagt þeim frá öllum tilvikunum. Hún kvað líðan brotaþola vera mjög slæma. Hún hefði reynt sjálfsvíg og í kjölfarið verið lögð inn á geðdeild. Í dag mætti hins vegar greina mikinn létti þótt enn væri langt í bata.

G, fyrrverandi kærasti brotaþola, kvaðst hafa kynnst brotaþola árið 2019. Hann kvað brotaþola hafa sagt sér frá því að ákærði hefði beitt hana kynferðislegu ofbeldi. Kvaðst hann ekki muna í hverju það hefði verið fólgið. Borinn var undir hann framburður hans hjá lögreglu þar sem hann mundi atvik öllu betur, sagði m. a. að brotaþoli hefði sagt sér að ákærði hefði puttað hana. Kvað vitnið að það væri rétt. Kvað hann hana hafa sagt sér að þetta hefði staðið yfir í nokkur ár. Kvaðst hann hafa hvatt hana til að segja fjölskyldu sinni frá þessu en hún hefði ekki viljað það. Hann kvað hana hafa grátið og henni hefði liðið mjög illa þegar hún sagði honum frá þessu.

H, vinkona brotaþola, kvað brotaþola hafa sagt sér árið 2019 að ákærði hefði káfað á henni að næturlagi þegar hún var sofandi. Hefði hann tekið bol hennar upp og snert á henni brjóstin. Þetta hefði átt sér stað heima hjá foreldrum hennar á [...]. Mundi vitnið ekki hvort brotaþoli hefði sagt henni frá fleiri tilvikum.

I, móðir vitnisins B, vinkonu brotaþola, kvað dóttur sína hafa sagt sér frá því þegar þær brotaþoli hefðu verið í 6. bekk að ákærði væri að áreita brotaþola, m. a. með skilaboðum. Hefðu þetta verið kynferðisleg skilaboð og myndir. Hún kvað brotaþola hafa átt erfitt á þessum tíma og orðið fyrir einelti í skóla.

J, vinkona brotaþola, kvaðst hafa kynnst brotaþola árið 2021. Hún kvað brotaþola hafa lýst brotum ákærða fyrir sér. Hefði hún sagt að brotin hefðu byrjað þegar hún var í 5. bekk með því að ákærði hefði farið að biðja hana um nektarmyndir af sér. Hún kvaðst hafa séð frásögn brotaþola af brotum ákærða sem hún hefði sent C systur sinni.

K, hjúkrunarfræðingur hjá bráðaþjónustu geðsviðs Landspítala háskólasjúkrahúss, kvaðst hafa hitt brotaþola í mars 2022. Hefði húnverið send í bráðaeftirfylgd eftir að hún hafði reynt sjálfsvíg. Hefði hún stuttu áður opnað á erfitt mál innan fjölskyldunnar sem hefði haft mikil áhrif á hana. Þetta hefðu verið kynferðisbrot innan fjölskyldu. Hún kvaðst hafa rætt við hana um kynferðisbrotin sem hún hefði orðið fyrir. Hefði brotaþoli sagt að viðkomandi hefði nauðgað henni þrisvar sinnum og áreitt á samfélagsmiðlum. Hefði þetta byrjað um 10 ára aldur.

D, systir brotaþola og sambúðarkona ákærða, kvað brotaþola hafa sagt sér frá brotum ákærða í febrúar sl. Kvað hún brotaþola hafa sagt að ákærði hefði snert hana og beðið hana um nektarmyndir. Vissi hún ekki hvenær þetta hefði átt sér stað. Kvaðst hún vita að ákærði hefði m. a. sett fingur í leggöng brotaþola. Kvaðst hún að öðru leyti ekki vita mikið um þetta og ekki vilja vita meira en hún vissi. Sér hefði brugðið við þessi tíðindi og liðið ömurlega vegna þeirra. Hefði hún hvatt ákærða til að vinna í sjálfum sér. Hún kvað ákærða og brotaþola alltaf hafa virst vera náin og góðir vinir. Hún kvaðst vita að hún hefði verið viðstödd þegar tvö af brotunum áttu sér stað en hún hefði ekki orðið vör við neitt.

Lögreglumaður nr. [...] staðfesti skýrslu sína um Snapchat- gögn, sem fyrir liggur í málinu.

Rannsóknarlögreglumaður nr. [...] gaf skýrslu fyrir dómi. Ekki er ástæða til að rekja það sem fram kom í framburði hans.

III

Niðurstaða

Ákærða er í I. kafla ákæru gefið að sök að hafa í tveimur tilvikum nauðgað og framið kynferðisbrot gegn barni. Í II. kafla ákæru er honum gefin að sök nauðgun, í III. kafla kynferðisleg áreitni gegn barni og kynferðisleg áreitni og í IV. kafla kynferðislegáreitni. Brotaþoli í öllum tilvikum er hinn sami, yngri systir sambúðarkonu hans, en brotin voru framin er hún var á aldrinum 11– 18 ára.

Verður hér, samhengis vegna, fyrst fjallað um ákærulið III.

Þar er ákærða gefin að sök kynferðisleg áreitni gegn barni og kynferðisleg áreitni, með því að hafa frá árinu 2014 til ársins 2018 eða 2019 í fjöldamörg skipti áreitt brotaþola kynferðislega á samskiptamiðlinum Snapchat. Hafi ákærði leitast við að fá hana til að senda sér myndir af henni nakinni og hafi lofað henni gjöfum ef hún sendi honum slíkar myndir. Þá hafi hann sent henni myndir af kynfærum sínum og hreyfimyndir sem sýndu hann vera að fróa sér og sent henni gróf kynferðisleg skilaboð þar sem hann lýsti því meðal annars hvað hann vildi gera við hana kynferðislega.

Ákærði neitar sök. Hann viðurkennir að þessi samskipti hafi átt sér stað en þau hafi hins vegar ekki verið í óþökk brotaþola heldur með fullri þátttöku hennar. Þá kveður hann þessi samskipti hafa hafist árið 2016, en ekki árið 2014.

Brotaþoli hefur verið stöðug og afar trúverðug í þeim framburði sínum að ákærði hafi átt frumkvæði að því að hún sendi honum nektarmyndir af sér og að það hafi hafist þegar hún var 10– 11 ára gömul. Framburður hennar um það hvenær hin kynferðislegu samskipti hófust fær stoð í framburði vitnisins B sem sagði fyrir dómi að brotaþoli hefði sagt sér frá því þegar þær voru 12– 13 ára að hún og ákærði væru að skiptast á kynferðislegum myndum og hefðu gert það um skeið. Hefði hún gert það í kjölfar þess að ákærði hafði verið að reyna við þær báðar á fölskum Snapchat-aðgangi, en að sögn brotaþola var það nokkru áður en kynferðisleg samskipti hennar og ákærða hófust. Vitnið B kvað brotaþola einnig hafa sýnt sér skilaboð frá ákærða þar sem hann lýsti draumum sínum um brotaþola sem hefðu m. a. falið í sér BDSM-kynlíf. Móðir vitnisins B, vitnið I, kvað dóttur sína hafa sagt sér frá þessum sendingum milli ákærða og brotaþola er stúlkurnar voru í 6. bekk, en þá hefðu þær verið 11– 12 ára gamlar. Vitnið J kvað brotaþola hafa sagt sér að umræddar sendingar hefðu hafist er brotaþoli var í 5. bekk, eða 10– 11 ára gömul.

Þótt framburður vitna sem hér var rakinn sé ekki fullkomlega samhljóða um það hvenær umrædd samskipti ákærða og brotaþola hófust bendir hann til þess að samskiptin hafi hafist er brotaþoli var u. þ. b. 11 ára að aldri. Styður hann þannig framburð brotaþola þar að lútandi. Telur dómurinn því að leggja beri til grundvallar framburð brotaþola sem hefur verið stöðugur og trúverðugur frá upphafi rannsóknar málsins. Telur því dómurinn að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að umrædd kynferðisleg samskipti ákærða og brotaþola hafi hafist árið 2014, þegar brotaþoli var 11 ára gömul.

Ákærði byggir á því að brotaþoli hafi verið fullur þátttakandi í umræddum samskiptum þeirra og að hún hafi átt frumkvæði að þeim. Ákærði viðurkenndi þó fyrir dómi að það hefði verið hann sem hefði beðið brotaþola að senda sér nektarmyndir af henni. Þá sagði ákærði að brotaþoli hefði ekki orðið við því strax og að hann hefði farið að gefa henni gjafir í skiptum fyrir myndir. Verður því ekki betur séð en að ákærði viðurkenni að hafa átt frumkvæði að því að brotaþoli sendi honum nektarmyndir og að hann hafi í þeim tilgangi gefið henni gjafir. Liggur því fyrir að hann beitti hana þrýstingi til að fá hana til að senda sér myndir af henni. Telur dómurinn, með hliðsjón af þessu, ljóst að frumkvæðið að umræddum samskiptum ákærða og brotaþola á Snapchat hafi alfarið verið ákærða. Þá verður ekki fram hjá því litið að ákærði átti vegna aldurs síns að búa yfir þroska til að meta aðstæður, sem brotaþoli hafði ekki vegna ungs aldurs. Liggur fyrir að brotaþoli treysti ákærða og sagði ákærði fyrir dómi að þau brotaþoli hefðu verið trúnaðarvinir. Telur dómurinn með vísan til alls þessa ljóst að ákærði hafi misnotað traust brotaþola og trúnað til að eiga í þeim kynferðislegu samskiptum við hana sem lýst er í ákærulið III, allt frá því að hún var 11 ára gömul. Telur dómurinn, í ljósi allra atvika, að ákærða hafi frá upphafi og til enda þessara samskipta hlotið að vera ljóst að þau væru í óþökk brotaþola. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þau brot sem honum eru gefin að sök í ákærulið III.

Brot ákærða samkvæmt umræddum ákærulið, fram til [...]2018, er brotaþoli varð 15 ára, verða felld undir 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en brot sem áttu sér stað eftir það við 209. gr. sömu laga.

Ákæruliður I 1

Í umræddum ákærulið er ákærða gefin að sök nauðgun og kynferðisbrot gegn barni með því að hafa sumarið 2016 í fellihýsi í [...], skammt frá [...], þuklað á brjóstum brotaþola innanklæða og sett fingur inn í leggöng hennar, en hún var þá 13 ára gömul. Með því hafi hann nýtt sér traust hennar og trúnað við hann sem sambúðarmann systur hennar. Ákærði neitar sök.

Brotaþoli hefur verið staðföst í lýsingu sinni á atvikum í umrætt sinn. Fyrir dómi lýsti hún því þannig að hún hefði sofið í fellihýsi ásamt ákærða og systur sinni, en þau hefðu verið í [...]föður ákærða. Í fellihýsinu hefði aðeins verið eitt rúm en tjald hefði verið milli hennar annars vegar og ákærða og systur hennar hins vegar. Hefði hún vaknað við að ákærði var að káfa á henni, reynt að snúa sér en frosið og ekki getað gert neitt. Hún hefði dregið sængina yfir höfuðið en hann hefði puttað hana. Var framburður hennar á sama veg hjá lögreglu. Skýr og trúverðugur framburður brotaþola fær stoð í framburði vitnisins B fyrir dómi, en hún sagði hana hafa sagt sér frá brotum ákærða í [...]u. þ. b ári eftir að þau áttu sér stað.

Fyrir dómi kvaðst ákærði ekki muna eftir að brotaþoli hefði verið í umræddu [...]. Þá kvaðst hann ekki muna eftir svefnaðstöðunni eða hvar hann svaf umrædda nótt. Hjá lögreglu hafði ákærði hins vegar kannast við að brotaþoli hefði gist í [...] ásamt ákærða og sambúðarkonu hans. Lýsti hann þar svefnaðstöðunni í fellihýsinu og hvar þau lágu hvert um sig í umrætt sinn. Aðspurður fyrir dómi um þetta misræmi gat ákærði enga skýringu gefið.

Samkvæmt framansögðu liggur fyrir greinargóð og skýr frásögn brotaþola sem á sér stoð í framburði vitnisins B. Á móti liggur fyrir misvísandi, óstöðugur og þar með ótrúverðugur framburður ákærða. Verður framburður brotaþola því lagður til grundvallar við úrlausn þessa ákæruliðar.

Með vísan til þessa er það niðurstaða dómsins að ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, gegn neitun ákærða, svo ekki verði véfengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi sumarið 2016, þegar brotaþoli var 13 ára, í fellihýsi í [...], misnotað traust hennar og trúnað við sig sem sambúðarmann systur hennar þegar hann þuklaði á brjóstum hennar innanklæða og setti fingur í leggöng hennar. Með því braut hann gegn 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákæruliður I 2

Í umræddum ákærulið er ákærða gefið að sök að hafa um jólin 2017, á heimili brotaþola á [...], þuklað á brjóstum hennar innanklæða, sett fingur í leggöng hennar og lagt hönd hennar á lim sinn. Með því hafi hann nýtt sér traust hennar og trúnað við sig sem sambúðarmann systur hennar.

Ákærði hefur játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í umræddum ákærulið. Viðurkennir hann að hafa með því framið kynferðisbrot sem falli undir 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Hann kveður brotaþola hins vegar hafa átt frumkvæði að háttseminni og hafa samþykkt hana. Með vísan til þessa mótmælir ákærði heimfærslu brotsins til 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Brotaþoli lýsti því fyrir dómi að ákærði hefði sent henni skilaboð á Snapchat umrætt kvöld og síðan komið inn í herbergi hennar um nóttina. Kvaðst hún hafa dregið sængina yfir höfuðið og frosið. Ákærði hefði þá puttað hana og lagt hönd hennar á lim sinn. Hefði hún þá verið frosin og milli svefns og vöku. Hefur framburður hennar um þetta verið bæði stöðugur og trúverðugur. Sagði vitnið B að brotaþoli hefði sagt sér frá þessu tilviki um mánuði eftir að það átti sér stað og lýst því þá á sama hátt.

Hér að framan hefur því verið lýst hvernig ákærði misnotaði sér traust og trúnað brotaþola til að eiga við hana kynferðisleg samskipti frá því að hún var 11 ára gömul. Hefur ákærði einnig verið fundinn sekur um sambærilegt brot ári áður en umrætt brot var framið, þegar brotaþoli var 13 ára gömul. Þegar litið er til þessa telur dómurinn að ákærða hafi í umrætt sinn hlotið að vera ljóst að háttsemin sem ákært er fyrir í ákærulið I 2 var ekki með vilja brotaþola. Þvert á móti hlaut honum að vera hið gagnstæða ljóst. Er það því niðurstaða dómsins að ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, gegn neitun ákærða, svo ekki verði véfengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi um jólin 2017, þegar brotaþoli var 14 ára, á heimili hennar á [...], misnotað traust hennar og trúnað við sig sem sambúðarmann systur hennar þegar hann þuklaði á brjóstum hennar innanklæða, setti fingur í leggöng hennar og lagði hönd hennar á lim sinn. Með því braut hann gegn 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákæruliður IIÍ umræddum ákærulið er ákærða gefin að sök nauðgun, með því að hafa í febrúar 2019 á sveitabæ skammt frá [...], með ólögmætri nauðung og án samþykkis, notfært sér það að brotaþoli var sofandi og þuklað á brjóstum hennar innanklæða og sett fingur inn í leggöng hennar, en hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga.

Ákærði neitar að hafa framið umrætt brot að öðru leyti en því að hann viðurkennir að hafa í umrætt sinn þuklað á brjóstum og rassi brotaþola utanklæða og snert lífbein hennar innan klæða.

Fyrir liggur að í umrætt sinn hittist fjölskyldan með stuttum fyrirvara þar sem faðir brotaþola hafði [...] og var [...]. Gistu m. a. ákærði og brotaþoli á sveitabæ fyrir utan [...]. Lágu ákærði og brotaþoli í sama rúmi, ásamt sambúðarkonu hans, systur brotaþola.

Ákærði lýsti atvikum í umrætt sinn þannig, fyrir dómi, að brotaþoli hefði verið sofandi þegar hann hefði snert hana, fyrst utanklæða, brjóst og rass, en síðan lífbein innan klæða. Hann hefur hins vegar neitað að hafa sett fingur í leggöng hennar í umrætt sinn, það hefði ekki gengið svo langt. Þá hefði hann ekki náð því eins og þau hefðu legið.

Framburður brotaþola hefur verið stöðugur og trúverðugur um atvik í umrætt sinn. Lýsti hún því fyrir dómi hvernig hún hefði sofnað en vaknað við það að ákærði var að þukla á henni og putta hana einu sinni enn. Hefði hún snúið sér upp að veggnum til að reyna að láta hann hætta. Hann hefði síðan sent henni skilaboð á Snapchat daginn eftir og sagst hafa verið graður.

Framburður ákærða hefur ekki verið stöðugur um þennan ákærulið. Þegar ákæra var kynnt honum fyrir dómi viðurkenndi hann einungis að hafa snert brjóst brotaþola en neitaði að öðru leyti sök. Hann breytti framburði sínum við aðalmeðferð málsins og viðurkenndi háttsemina að hluta til. Framburður ákærða við aðalmeðferð málsins um að hann hefði snert lífbein brotaþola innan klæða en ekki náð til að setja fingur í leggöng telur dómurinn ekki vera trúverðugan, enda útskýrði hann það ekki nánar. Með hliðsjón af öllu þessu verður við úrlausn þessa ákæruliðar byggt á stöðugum og trúverðugum framburði brotaþola um atvik í umrætt sinn.

Með vísan til alls þessa er það því niðurstaða dómsins að ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, gegn neitun ákærða, svo ekki verði véfengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi í febrúar 2019 á sveitabæ skammt frá [...], með ólögmætri nauðung og án samþykkis, notfært sér það að brotaþoli var sofandi og þuklað á brjóstum hennar innanklæða og sett fingur inn í leggöng hennar, en hún hafi ekki getað spornað við verknaðinum sökum svefndrunga. Með því braut ákærði gegn 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákæruliður IVÍ umræddum ákærulið er ákærða gefin að sök kynferðisleg áreitni, með því að hafa í eitt skipti á ofangreindu heimili ákærða á árinu 2021 þuklað á brjóstum brotaþola utanklæða. Ákærði játar sök. Telur dómurinn sannað með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði sé sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í umræddum ákærulið og eru brot hans réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

IV

Ákvörðun refsingar

Ákærði er fæddur [...]. Hann hefur ekki hlotið refsingu áður. Brot ákærða beindist gegn systur sambúðarkonu hans sem var aðeins 11 ára þegar brotin hófust og stóðu yfir þar til brotaþoli var orðin 18 ára. Misnotaði hann freklega yfirburðastöðu sína gagnvart brotaþola, trúnað hennar og traust, og á hann sér engar málsbætur. Er við ákvörðun refsingar litið til 1., 2., 6. og 7. töluliðar 70. gr. og 195. gr. laga nr. 19/1940, til refsiþyngingar. Með hliðsjón af þessu verður refsing ákærða ákveðin hæfileg fangelsi í fjögur ár. Í ljósi alvarleika brotsins eru ekki efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Einkaréttarkröfur

Í málinu gerir brotaþoli kröfu um miskabætur að fjárhæð 4.000.000 kr. auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í ákæru. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir alvarleg brot gegn brotaþola og hefur með háttsemi sinni bakað sér bótaábyrgð á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Er augljóst að með brotum sínum hefur ákærði valdið brotaþola verulegum miska. Um var að ræða alvarleg brot ákærða yfir langan tíma gegn barnungri mágkonu sinni. Þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin 2.500.000 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði. Upphafstími dráttarvaxta miðast við þingfestingardag málsins.

Sakarkostnaður

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins. Eru þar með talin málsvarnarlaun verjanda hans á rannsóknarstigi og fyrir dómi og þóknun réttargæslumanns brotaþola, eins og í dómsorði greinir.

B-kk-nf Þ-kk-nf, settur dómstjóri, kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjögur ár.

Ákærði greiði A 2.500.000 krónur auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 1. mars 2014, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá 14. nóvember 2022 til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað, þ. m. t. málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef Ó-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 2.343.600 krónur, og útlagðan kostnað hans, 80.045 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, Ó-kvk-ef H-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns, 795.150 krónur.

B-kk-nf Þ-kk-nf

Staðfest rétt endurrit:

Héraðsdómi Vestfjarða 09.01.2023