S-531/2021

Mál þetta var þingfest og dómtekið 19. mars 2021. Héraðssaksóknari höfðaði málið með ákæru 4. mars 2021 á hendur ákærða, X, kt. 000000- 0000, [...], fyrir eftirtalin brot framin laugardaginn 18. janúar 2020:

I.

Hegningar-, umferðar- og lögreglulagabrot, með því að hafa ekið bifreiðinni [...], sem tekin var á bifreiðastæði við [...]í Reykjavík að kvöldi föstudagsins 17. janúar 2020, heimildarlaust um götur Reykjaness, sviptur ökurétti og ófær um að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist alprazólam 5,6 ng/ml, klónazepam 4,1 ng/ml og tetrahýdrókannabínól 0,6 ng/ml), án þess að sinna fyrirmælum lögreglu um að stöðva bifreiðina, sem gefin voru til kynna með forgangsljósum og hljóðmerkjum lögreglubifreiðar, svo að eftirför lögreglu hófst, án nægilegrar tillitssemi og varúðar, og án þess að miða ökuhraða við aðstæður og hraðatakmarkanir í þéttbýli, en hálka var á vegum, sem hér greinir:

Norðvestur Reykjanesbraut skammt frá Þjóðbraut í Reykjanesbæ á 113 km/klst. á vegarkafla þar sem leyfður hámarkshraði er 70 km/klst, áfram Reykjanesbraut niður Þjóðbraut, til vinstri inn Iðavelli, þar sem lögreglumenn gáfu honum merki um að stöðva aksturinn en hann sinnti ekki stöðvunarmerkjum og snéri við án þess að stöðva bifreiðina og eftirför lögreglu eftir bifreiðinni hófst, frá Iðavöllum, til hægri vestur Þjóðbraut og til hægri inn á Reykjanesbraut, að Rósaselstorgi og til hægri inn á Garðveg, til hægri inn Heiðarberg, til hægri inn Norðurvelli, um Eyjavelli, Álsvelli, Elliðavelli og Suðurvelli, upp Aðalgötu og til hægri inn á Reykjanesbraut til norðurs í átt að Rósaselstorgi á allt að 131 km/klst á vegarkafla þar sem leyfður hámarkshraði er 70 km/klst, og úr hringtorginu inn á Sandgerðisveg á ofsahraða, áfram Sandgerðisveg á allt að 138 km/klst, á vegarkafla þar sem leyfður hámarkshraði er 90 km/klst, og á röngum vegarhelmingi, þar sem hann missti stjórn á bifreiðinni og lenti framan á bifreiðinni [...], sem kom úr gagnstæðri átt, og olli A, kt. 000000- 0000, tjóni á líkama og eignum, en bifreiðin [...] gjöreyðilagðist, og B, kt. 000000- 0000, tjóni á líkama. A hlaut háorkuáverka, rifbrot, mar í andliti og blóðmigu og B hlaut lífshættulega fjöláverka, mikið loft í mjúkpörtum hægra megin í hálsi, loftbrjóst hægra megin, marbletti í hægra lunga, loft undir húð hægra megin á brjóstkassa, rifbrot, brot á brjóstbeini, fyrirferð í nýrnahettu, brot og liðhlaup í hægri mjaðmalið, brot á hægra sköflungsbeini og sperrilegg, brot á framhandleggjum beggja vegna, og vöðvaskaða á hægra læri og í kjölfarið stórt drep í hægra heilahvel vegna skaða á stórri slagæð til heilans. Með akstrinum raskaði ákærði umferðaröryggi á alfaraleið og stofnaði á ófyrirleitinn hátt lífi og heilsu vegfarenda sem leið áttu um ofangreindar götur á sama tíma, þar á meðal lögreglumanna sem reyndu að stöðva aksturinn, í augljósan háska.

Telst háttsemin varða við 1. mgr. 165. gr., 1. mgr. 168. gr., 219. gr., 4. mgr. 220. gr. og 1. mgr. 259. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3., 5. og 6. mgr. 7. gr., 1. mgr. 36. gr., sbr. a., c. og h. liði 2. mgr. sömu greinar, 1., sbr. 3. og 5. mgr. 37. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., allt sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og 19. gr., sbr. 44. gr. lögreglulaga nr. 90/1996.

II.

Fíkniefnalagabrot, með því að hafa í vörslum sínum 2,25 grömm af maríhúana, sem lögregla fann við öryggisleit á ákærða á bráðamóttöku Landspítalans í Fossvogi í kjölfar afskipta lögreglu af samkvæmt I. ákærulið.

Telst þetta varða við 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til sviptingar ökuréttar samkvæmt 99. og 101. gr. laga nr. 77/2019. Þá er krafist upptöku á 2,25 grömmum af maríhúana, með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð 808/2018.

Í ákæru er tekin upp einkaréttarkrafa B, kt. 000000- 0000, hér eftir brotaþola. Hún krefst þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu 4.000.000 króna miskabóta með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. janúar 2020 og þar til mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfunnar, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags, að frádreginni 2.000.000 króna greiðslu sem Sjóvá- Almennar tryggingar hf. greiddu brotaþola 30. júní 2020. Jafnframt verði ákærða gert að greiða þóknun réttargæslumanns brotaþola.

Fyrir dómi játaði ákærði undanbragðalaust þá háttsemi sem honum er gefin að sök í málinu og samþykkti framlagða bótakröfu. Var því farið með málið að hætti 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og það dómtekið án frekari sönnunarfærslu eftir að sækjandi og verjandi höfðu tjáð sig um lagaatriði máls og ákvörðun viðurlaga. Af hálfu ákærða er krafist vægustu refsingar og sviptingar ökuréttar sem lög leyfa. Þá verði málsvarnarlaun verjanda greidd úr ríkissjóði.

Með skýlausri játningu ákærða fyrir dómi, sem samrýmist rannsóknargögnum máls, er sannað að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og þar þykir rétt heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði varð [...]. Samkvæmt sakavottorði var hann 20. október sama ár dæmdur í níu mánaða fangelsi (þriggja mánaða skilorðsdómur frá 14. janúar 2014 dæmdur með), meðal annars fyrir þjófnaðarbrot, nytjastuld og fíkniefnaakstur og var sviptur ökurétti í 18 mánuði. Voru sex þjófnaðanna og einn fíkniefnaakstur framin eftir að 18 ára aldri var náð. Í mars 2015 var ákærði dæmdur í fimm mánaða fangelsi, hegningarauka, fyrir þjófnað og fjársvik. Í nóvember sama ár hlaut hann fjögurra mánaða dóm, hegningarauka að hluta, meðal annars fyrir þjófnað, nytjastuld, fíkniefnaakstur og sviptingarakstur og var sviptur ökurétti í tvö ár frá 20. apríl 2016. Næst hlaut ákærði 30 daga dóm 11. febrúar 2016, hegningarauka, fyrir þjófnað. Með dómi 3. mars sama ár var ákærði sakfelldur fyrir þjófnað og nytjastuld en ekki gerð refsing á grundvelli reglna um hegningarauka. Í september 2016 hlaut ákærði fjögurra mánaða dóm fyrir þjófnað, tilraun til þjófnaðar, nytjastuld, fíkniefnaakstur og sviptingarakstur og var sviptur ökurétti í þrjú ár frá 20. apríl 2018. Í október 2016 hlaut ákærði 30 daga fangelsi, hegningarauka, meðal annars fyrir þjófnað, nytjastuld, sviptingarakstur og fíkniefnaakstur og var sviptur ökurétti í eitt ár fá 20. apríl 2021. Í janúar 2018 var ákærði dæmdur í 16 mánaða fangelsi, meðal annars fyrir þjófnað, nytjastuld, sviptingarakstur og fíkniefnaakstur og var sviptur ökurétti ævilangt frá 22. febrúar 2018. Samkvæmt sakavottorði lauk ákærði afplánun þessa dóms 23. janúar 2019. Næst var ákærði 6. apríl 2020 dæmdur í 16 mánaða fangelsi, meðal annars fyrir þjófnað, eignaspjöll, nytjastuld, sviptingarakstur og vímuefnaakstur og var þá sviptur ökurétti ævilangt. Loks var ákærði 15. desember sl. dæmdur í 30 daga fangelsi, hegningarauka, fyrir brot gegn valdstjórninni.

Brotin sem ákærði er hér sakfelldur fyrir voru framin fyrir uppsögu síðustu tveggja dóma, sem kváðu samtals á um 17 mánaða fangelsi. Samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga ber því nú að dæma ákærða hegningarauka er samsvari þeirri þynging hegningarinnar, sem kynni að hafa orðið, ef dæmt hefði verið um öll brotin í fyrra máli. Brot ákærða samkvæmt I. ákærulið eru alvarleg og ollu stórkostlegu og varanlegu heilsutjóni fyrir brotaþola, en auk hennar hlaut A umtalsverða áverka er ákærði ók stolinni bifreið framan á bifreið kvennanna, á flótta undan lögreglu og ófær um stjórn bifreiðar sökum vímuefna í blóði. Horfa þessi atriði til refsiþyngingar, sbr. 1., 2. og 3. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Á hinn bóginn þykir mega horfa til þess að ákærði gekkst greiðlega við sök og féllst á greiðslu fullra miskabóta.

Ákærði sætti gæsluvarðhaldi frá 19. janúar til 4. maí 2020 er hann hóf afplánun á dómi uppkveðnum 6. apríl 2020. Fyrir liggur umsögn [...] fangelsisins á Hólmsheiði um að ákærði hafi verið í góðum samskiptum við aðra fanga og fangaverði, iðinn við vinnu, stundað nám í bataskólanum, tekið virkan þátt í AA starfsemi, sé nú formaður sinnar AA deildar og skili því starfi með sóma. Af umsögninni má ætla að betrunarvist ákærða hafi skilað árangri og að hann vilji hverfa af fyrri braut. Þykir einnig mega líta til þessa við ákvörðun refsingar, sbr. 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt öllu framansögðu og vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga þykir viðbótarrefsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sjö mánuði. Til frádráttar þeirri refsingu skal koma gæsluvarðhaldsvistin frá 19. janúar til 4. maí 2020, samtals 107 dagar, sbr. 76. gr. sömu laga.

Ákærði hefur unnið til sviptingar ökuréttar. Með hliðsjón af sakaferli hans og vísan til 99. gr. og 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 ber að svipta ákærða ökurétti ævilangt frá dómsbirtingu að telja.

Þá ber að fallast á upptökukröfu ákæruvaldsins vegna brots ákærða samkvæmt II. ákærulið, eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákærða var birt bótakrafa í málinu 17. mars sl. og hefur hann viðurkennt bótaskyldu gagnvart brotaþola á grundvelli a. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og samþykkt umkrafða fjárhæð miskabóta. Verður ákærði því dæmdur til að greiða brotaþola 4.000.000 króna miskabætur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. janúar 2020 til 17. apríl 2021, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags, allt að frádreginni 2.000.000 króna greiðslu Sjóvár- Almennra trygginga 30. júní 2020.

Samkvæmt 1. mgr. 235. gr. laga um meðferð sakamála skal dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar, en til hans telst 1.232.870 króna útlagður kostnaður ákæruvaldsins, þóknun B-kk-ef Þ-kk-ef skipaðs réttargæslumanns brotaþola, þóknun Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef verjanda ákærða á rannsóknarstigi og loks þóknun V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef verjanda ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi. Með hliðsjón af eðli og umfangi máls og að teknu tilliti til tímaskýrslu réttargæslumanns þykir þóknun hans hæfilega ákveðin 636.120 krónur. Með sömu formerkjum þykir þóknun Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef hæfilega ákveðin 470.580 krónur og þóknun V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef 1.178.000 krónur. Við ákvörðun þóknunar hefur í öllum tilvikum verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

J-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi sjö mánuði. Til frádráttar refsingunni komi gæsluvarðhald frá 19. janúar til 4. maí 2020 að fullri dagatölu.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt frá dómsbirtingu að telja.

Ákærði sæti upptöku á 2,25 grömmum af maríhúana.

Ákærði greiði B 4.000.000 króna miskabætur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. janúar 2020 til 17. apríl 2021, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga til greiðsludags, allt að frádreginni 2.000.000 króna greiðslu Sjóvár- Almennra trygginga hf. 30. júní 2020.

Ákærði greiði 3.517.570 króna sakarkostnað, þar með talda 636.120 króna þóknun B-kk-ef Þ-kk-ef réttargæslumanns brotaþola, 470.580 króna þóknun Ó-kk-ef V-kk-ef G-kk-ef verjanda síns á rannsóknarstigi og 1.178.000 króna þóknun V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef skipaðs verjanda.

J-kk-nf J-kk-nf