S-5883/2020

Mál þetta, sem dómtekið var í dag, er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 1 5. september 2020, á hendur X, kt. [...],[...], [...], fyrir eftirtalin brot:

1. Líkamsárás með því að hafa, föstudaginn 31. ágúst 2018, á veitingasvæði í verslun N1 við Hringbraut í Reykjavík, veist með ofbeldi að A, kt. [...], og slegið hann einu sinni með krepptum hnefa í andlit með þeim afleiðingum að A hlaut sár á augabrún, mar í kringum auga og á augnloki.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Líkamsárás með því að hafa, föstudaginn 26. október 2018, í Austurbæjarbíói á Snorrabraut 37 í Reykjavík, þar sem fram fór [...]skemmtun á vegum [...], veist með ofbeldi að B, kt. [...], og slegið hann ítrekað með krepptum hnefa í andlitið með þeim afleiðingum að B hlaut mar og yfirborðsáverka á andliti og hendi.

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Í málinu krefst H-kk-nf J-kk-nf lögmaður þess f. h. A, kt. 190499- 3249, að ákærða verði gert að greiða brotaþola miskabætur að fjárhæð 575.000, kr. með vöxtum skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá þeim degi er árásin var gerð til greiðsludags.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður á þeim grundvelli að sök á hendur honum sé fyrnd, en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Jafnframt krefst hann þess að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann hæfilegrar málsvarnarþóknunar sér til handa.

Farið var með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu þegar sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði hefur skýlaust játað brot sín. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður þar sem brot hans séu fyrnd. Brot ákærða samkvæmt báðum ákæruliðum eru heimfærð til 217. gr. almennra hegningarlaga, en þau brot varða sektum eða fangelsi allt að einu ári, ef háttsemin er sérstaklega vítaverð, og fyrnist sök samkvæmt því ákvæði á tveimur árum, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. sömu laga.

Brot ákærða samkvæmt fyrri ákæruliðnum var framið 31. ágúst 2018 og hófst fyrningarfrestur sama dag, sbr. 1. málslið 1. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga. Í 4. mgr. 82. gr. sömu laga er kveðið á um að fyrningarfrestur rofni þegar rannsókn sakamáls hefst fyrir rannsóknara gegn manni sem sakborningi. Samkvæmt 2. málslið 5. mgr. sömu lagagreinar rýfur rannsókn samkvæmt 4. mgr. ekki fyrningarfrest ef rannsóknari hættir henni eða hún stöðvast um óákveðinn tíma.

Í máli þessu hófst rannsókn sama dag og brotið var framið, eða 31. ágúst 2018, er lögregla kynnti ákærða réttarstöðu sakbornings. Samkvæmt málsgögnum lagði brotaþoli fram kæru vegna brots gegn 217. gr. almennra hegningarlaga 5. september sama ár og lagði fram bótakröfu þann 20. sama mánaðar. Læknisvottorð var gefið út 10. október 2018 og ákærði gaf skýrslu hjá lögreglu 22. október 2019. Þá liggur fyrir upplýsingaskýrsla lögreglu frá sama degi vegna myndbandsupptöku af atvikinu. Samkvæmt málsgögnum átti sér ekki stað önnur rannsókn hjá lögreglu eftir að ákærði gaf skýrslu. Ákæra vegna málsins var svo gefin út 15. september 2020, þegar liðin voru rúmlega tvö ár frá brotinu. Liðu þannig tæpir ellefu mánuðir frá fyrrgreindri skýrslutöku uns ákæra var gefin út og voru þá liðin rúm tvö ár frá upphafi rannsóknar, sama dag og brot var framið. Engar haldbærar skýringar hafa komið fram undir rekstri málsins sem skýra þessar miklu tafir á málinu hjá lögreglu og/eða ákæruvaldi. Rannsókn lögreglu í þessu máli var hvorki umfangsmikil né tímafrek og sakarefnið í eðli sínu einfalt svo ákæruvaldinu hefði verið unnt að taka ákvörðun um saksókn. Að þessu virtu verður að telja að þótt fyrrgreind skýrslutaka af ákærða 22. október 2019 hefði á sínum tíma getað rofið fyrningu sakar, þá hafi eftirfarandi aðgerðaleysi lögreglu og/eða ákæruvalds, sem ákærða verður ekki kennt um, leitt til þess að fyrning sakar var ekki rofin við fyrrgreinda skýrslutöku.

Sakamál telst höfðað við útgáfu ákæru, sbr. 1. málslið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Í máli þessu var ákæran gefin út 15. september 2020 og var málið því ekki höfðað innan tveggja ára frá því að brotið var framið. Að framangreindu virtu verður að leggja til grundvallar að upphaf fyrningarfrests hafi verið 31. ágúst 2018 og eftir það hafi fyrning ekki verið rofin gagnvart ákærða á meðan málið var hjá lögreglu og ákæruvaldi þar sem rannsókn stöðvaðist, eins og áður greinir, með fyrrgreindum réttaráhrifum. Við útgáfu ákæru 15. september 2020 var sök ákærða þegar fyrnd þar sem meira en tvö ár voru þá liðin frá því að brotið var framið. Verður ákærða því ekki refsað fyrir háttsemina, sbr. 6. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu virtu ber að sýkna hann af refsikröfum ákæruvaldsins vegna fyrri liðar ákærunnar.

Að framangreindu virtu og með vísan til 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 verður einkaréttarkröfu brotaþola á hendur ákærða vísað frá dómi.

Brot ákærða í síðari lið ákærunnar var framið 26. október 2018 og hófst rannsókn þá þegar, er lögregla var kölluð á vettvang. Brotaþoli lagði fram kæru 5. nóvember sama ár vegna brots gegn 217. gr. almennra hegningarlaga. Beiðni um áverkavottorð var lögð fram sama dag, læknisvottorð er dagsett 1. desember sama ár og móttekið af lögreglu nokkrum dögum síðar. Því næst gaf ákærði skýrslu hjá lögreglu 22. október 2019 og var þá kynnt réttarstaða sakbornings. Tekin var símaskýrsla af vitni að brotinu 17. desember sama ár en eftir það verður að telja að rannsókn málsins hafi í raun stöðvast þar til ákæra vegna þess var gefin út 15. september 2020, níu mánuðum síðar, og fyrirkall birt fyrir ákærða 25. nóvember sama ár. Verður því að líta svo á að fyrningarfrestur hafi ekki rofnað við fyrrgreinda skýrslutöku vegna eftirfarandi aðgerðaleysis lögreglu og/eða ákæruvalds, sem ákærða verður ekki kennt um. Verður því lagt til grundvallar að fyrningarfrestur hafi hafist 26. október 2018 og að fyrning hafi eftir það ekki verið rofin gagnvart ákærða á meðan málið var hjá lögreglu og ákæruvaldi þar sem rannsóknin stöðvaðist með fyrrgreindum réttaráhrifum.

Sakamál telst höfðað við útgáfu ákæru, sbr. 1. málslið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Í máli þessu var ákæran gefin út 15. september 2020 og málið því höfðað innan tveggja ára frá því að brot í síðari ákæruliðnum var framið. Fyrirkall var gefið út 23. nóvember sama ár, ákæran og fyrirkall birt fyrir ákærða 25. sama mánaðar og málið þingfest 9. desember sama ár. Við mat á sakarfyrningu og því hvenær slík fyrning er rofin verður að gæta að tímamarki málshöfðunar, eins og sjá má af æðri dómaframkvæmd, en einnig getur það haft þýðingu hvenær ákæra er birt fyrir ákærða, sbr. dóma Hæstaréttar í málum nr. 492/2010 og 235/2007 og dóm Landsréttar í máli nr. 562/2018. Af þessu verður ráðið að birting ákæru geti haft sérstaka þýðingu í þessum efnum, svo ekki halli á ákærða. Dómaframkvæmd er þó ekki að öllu leyti á sama veg um þetta, enda matskennt þegar ráða þarf fram úr því hvort sök sé fyrnd, hafi tafir orðið á málsmeðferð, sbr. t. d. dóma Hæstaréttar í málum nr. 442/2014 og 424/2009 og dóm Landsréttar í máli nr. 76/2018. Telja verður að allanvafa um þetta beri að virða ákærða í vil. Að öllu framangreindu virtu verður, eins og hér stendur á, lagt til grundvallar að upphaf fyrningarfrests vegna síðari liðar ákærunnar hafi verið 26. október 2018 en eftir það hafi fyrning ekki verið rofin gagnvart ákærða á meðan málið var hjá lögreglu og ákæruvaldi þar sem rannsóknin stöðvaðist, eins og áður greinir, með fyrrgreindum réttaráhrifum. Þá liggur fyrir samkvæmt vottorði um birtingu ákæru og fyrirkalls að sú birting fór fram fyrir ákærða 25. nóvember 2020. Á birtingardegi var sök hans þegar fyrnd þar eð meira en tvö ár voru þá liðin frá því að brot hans var framið og ekkert liggur fyrir um að honum hafi verið kunnugt um málshöfðunina fyrir þann tíma. Verður ákærða því ekki refsað fyrir háttsemi na, sbr. 6. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga, og ber því að sýkna hann af refsikröfu ákæruvaldsins.

Með hliðsjón af framangreindri niðurstöðu greiðist allur sakarkostnaður úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarþóknun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 188.480 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið H-kk-nf G-kk-nf aðstoðarsaksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp þennan dóm. Fyrir uppkvaðningu dómsins var gætt ákvæða 1. mgr. 184 gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu A á hendur ákærða er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarþóknun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 188.480 krónur.