E-3127/2012

Mál þetta, sem höfðað var með stefnu birtri 19. september sl. og gagnstefnu birtri 25. október sl., var dómtekið 24. maí sl. að lokinn aðalmeðferð. Aðalstefnandi er G-kk-nf K-kk-nf, Túnbrekku 1, Ólafsvík, en gagnstefnandi er G-x-x M-x-x, Kleppsvegi 118, Reykjavík.

Aðalstefnandi krefst þess að viðurkennd verði riftun á kaupum hans á bifreiðinni ZT-536, af gerðinni BMW 5 530 D, samkvæmt kaupsamningi og afsali 28. nóvember 2011 í samræmi við riftunaryfirlýsingu 1. ágúst 2012. Aðalstefnandi krefst þess einnig að gagnstefnandi endurgreiði honum kaupverðið, sem var bifreiðin UX-599 af gerðinni Range Rover Sport, gegn afhendingu á bifreiðinni ZT-536 og 800 þúsund krónum að frádregnum kostnaði aðalstefnanda vegna kaupanna að fjárhæð 177.280 krónur. Til vara krefst aðalstefnandi þess að viðurkennd verði með dómi skaðabótaskylda gagnstefnanda vegna galla á bifreiðinni ZT-536 samkvæmt framangreindum kaupum. Aðalstefnandi krefst sýknu af gagnkröfum gagnstefnanda, en til vara lækkunar. Hann krefst einnig málskostnaðar.

Gagnstefnandi krefst aðallega sýknu af kröfum aðalstefnanda auk skaðabóta að fjárhæð 1.882.955 krónur ásamt vöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til greiðsludags, en til vara að aðalstefnanda verði gert að greiða honum skaðabætur að álitum. Hann krefst einnig málskostnaðar.

Með úrskurði 15. janúar sl. var aðalkröfu gagnstefnanda í gagnsök vísað frá dómi. Við fyrirtöku málsins 25. febrúar sl. var dómkvaddur matsmaður að beiðni gagnstefnanda, en í þinghaldi 8. apríl sl. var gagnaöflun lýst lokið af hálfu beggja aðila án þess að matsgerðar hefði verið aflað. Var málið flutt 24. maí sl. svo sem áður segir.

Málsatvik

Málsatvik eru í meginatriðum ágreiningslaus en aðila greinir á um eiginleika þeirra bfireiða sem voru andlag viðskipta þeirra svo og vitneskju þeirra þar að lútandi.

Með kaupsamningi og afsali 28. nóvember 2011 gerðu aðalstefnandi og gagnstefnandi með sér samning um kaup þess fyrrnefnda á bifreiðinni ZT-536, sem er af gerðinni BMW 5 530 D. Umsamið kaupverð var tilgreint 4.190.000 krónur og kom fram undir liðunum „Greiðslufyrirkomulag og athugasemdir“ að um væri að ræða greiðslu fyrir bifreiðina UX-599 sem er af gerðinni Range Rover Sport. Samkvæmt sérstökum kaupsamningi og afsali um þá bifreið sem gert var sama dag seldi aðalstefnandi gagnstefnanda þá bifreið fyrir 4.990.000 krónur og fékk kaupverðið greitt með bifreiðinni ZT-536 og 800.000 krónum við gerð samningsins. Samkvæmt téðum samningum voru bifreiðarnar seldar í „núverandi ástandi sem kaupandi hefur kynnt sér og sætt sig við“.

Í stefnu segir að nokkru eftir gerð samningsins hafi komið í ljós að átt hafði verið við akstursmæli bifreiðarinnar ZT-536 áður en aðalstefnandi fékk hana afhenta. Hafi kílómetrastaða bifreiðarinnar samkvæmt ökumæli hennar því verið röng, en ætla megi samkvæmt gögnum málsins að akstursmælir hafi verið færður niður um 2-400.000 kílómetra. Raunveruleg akstursstaða hafi því líklega verið 3-500.000 kílómetrar við kaupsamning í stað 112.000 kílómetra sem tilgreindir voru í kaupsamningi. Í aðilaskýrslu aðalstefnanda fyrir dómi kom fram að þetta hafi komið fram við skoðun bifreiðarinnar í tengslum við ætlaða sölu aðalstefnanda á henni í júlí 2013. Í aðilaskýrslunni kom hins vegar fram að ekkert óeðlilegt hefði komið fram í bifreiðinni fram að þessum tíma.

Með bréfi, dagsettu 1. ágúst 2012, lýsti aðalstefnandi yfir riftun á kaupsamningnum og krafðist þess jafnframt, að gagnstefnandi endurgreiddi kaupverðið, bifreiðina UX-599, gegn afhendingu á bifreiðinni ZT-536 til gagnstefnanda, auk þess sem krafist var, að gagnstefnandi endurgreiddi aðalstefnanda allan kostnað sem fallið hafði á hann vegna viðskiptanna, þar með talið söluþóknun og kostnað vegna lögmannsaðstoðar. Bréfið var birt gagnstefanda með stefnuvotti þann 2. ágúst sl. Með bréfi lögmanns gagnstefnanda, dags. 15. ágúst 2012, var kröfum aðalstefnanda mótmælt.

Gagnstefnandi, sem kveðst vera af erlendu bergi brotinn og skilji ekki íslensku, lýsir kaupum sínum á bifreiðinni ZT-536 á þá leið að í lok ágúst 2009 hafi hann frétt í gegnum kunningja sinn að til boða stæði að kaupa bifreið hjá fyrirtækinu Króki sem hafði bifreiðar í umboðssölu. Hafi hann leitað eftir kaupum á bifreiðinni ZT-536 en þó ekki á uppboði. Úr hafi orðið að hann keypti bifreiðina með afsali 2. september 2009. Bifreiðin hafi verið vel útlítandi og í góðu ástandi. Hann kveðst ekki hafa fengið neinar upplýsingar um ástand bifreiðarinnar eða uppruna við umrædd kaup en eigandi bifreiðarinnar hafi verið Avant fjármögnunarleiga. Gagnstefnandi kveðst hafa lagfært ýmislegt smálegt í bifreiðinni en bifreiðin hafi verið í hans eigu í ágætu ástandi og vel útlítandi. Hafi gagnstefnandi ekið bifreiðinni lítið á meðan hún var í hans eigu og hafi hann ekki haft neina ástæðu til að ætla annað en að kílómetrastaða hennar væri rétt samkvæmt mæli. Bifreiðin hafi heldur ekki verið með þeim einkennum slits og annars sem fylgir stórfelldri notkun bifreiðar.

Við aðalmeðferð málsins kom fyrir dóm H-kk-nf H-kk-nf, starfsmaður BL ehf. sem mun vera umboðsaðili BMW á Íslandi. Hann staðfesti að hafa framkvæmt skoðun á bifreiðinni ZT-536 í júlí 2012 og kannað miðlægan gagnagrunn fyrirtækisins vegna téðrar bifreiðar. Sagði hann að sú skoðun hefði leitt í ljós að bifreiðinni hefði verið ekið rúmlega 144. 258 km við þjónustuskoðun í Þýskalandi 25. október 2005. Þá kom fram í skýrslu hans að úr tölvuhlutum bifreiðarinnar kæmi annars vegar fram aksturstalan 327.704 km, en hins vegar 524.280 km. Samkvæmt þessu væru aksturstölur misvísandi og væri því ekki unnt að segja til um raunverulegan akstur bifreiðarinnar.

Málsástæður aðalstefnanda

Aðalstefnandi byggir á því að bifreiðin ZT-536 hafi verið haldin verulegum galla við kaupin, í samræmi við ákvæði IV. kafla laga um lausafjárkaup nr. 50/2000, sem aðalstefnandi gat með engu móti gert sér grein fyrir við skoðun, en gagnstefnandi hafi vitað eða mátt vera kunnugt um gallann, þ.e. að akstursmælir bifreiðarinnar væri rangur. Vísar aðalstefnandi um það einkum til framlagðrar uppboðslýsingar Króks bílauppboðs ehf. sem gagnstefnanda hafi verið kynnt þegar hann festi kaup á bifreiðinni við uppboð 31. ágúst 2009. Í uppboðslýsingunni sé sérstaklega tekið fram að talið sé að bifreiðin sé ekin meira en 500.000 kílómetra og að nokkuð víst sé að mælastaða sé röng þótt nákvæm staða sé ekki kunn. Þá vísar aðalstefnandi jafnframt til upplýsinga úr skoðunarskýrslu BL ehf. ehf., sem unnin hafi verið í júlí 2009 að beiðni uppboðsbeiðanda Avant hf. Þessum upplýsingum hafi gagnstefnandi hins vegar vísvitandi leynt fyrir aðalstefnanda við sölu bifreiðarinnar eða vísvitandi látið hjá líða að upplýsa um þetta, líkt og ætlast mátti til af honum í samræmi við upplýsingaskyldu seljenda.

Aðalstefnandi telur að verðmæti bifreiðarinnar hafi verið mun lægra en söluverð hennar og því hafi aðalstefnandi greitt umtalsvert hærra verð fyrir bifreiðina en eðlilegt geti talist vegna hinna röngu upplýsinga. Samkvæmt upplýsingum frá BL ehf., sem sé umboðsaðili BMW bifreiða á Íslandi sé viðmiðunarverð sambærilegrar bifreiðar sem ekin er 112.000 kílómetra 2.600.000 krónur, 1.500.000 krónur sé hún ekin 300.000 kílómetra, 1.000.000 króna sé bifreiðin ekin 400.000 kílómetra, en 6-800.000 krónur sé hún ekin 500.000 kílómetra. Af þessu megi afdráttarlaust ráða að aðalstefnandi hafi greitt mun hærra verð fyrir bifreiðina en eðlilegt gat talist miðað við raunverulega akstursstöðu hennar en ljóst sé að gagnstefnandi hafi verðlagt bifreiðina líkt og hún væri ekin um 112.000 kílómetra.

Aðalstefnandi byggir á því að hann hafi keypt bifreiðina með hliðsjón af þeim upplýsingum sem honum voru veittar við söluna og þeim upplýsingum sem hann hafði tök á að afla sér við skoðun hennar. Bifreiðin hafi því ekki búið yfir þeim kostum sem aðalstefnandi mátti gera ráð fyrir og gagnstefnandi upplýsti við samningsgerðina. Þá hafi þær upplýsingar sem aðalstefnanda voru veittar við samningsgerðina um ástand bifreiðarinnar, einkum akstursstöðu hennar, verið ákvörðunarástæða fyrir kaupunum. Byggir aðalstefnandi á því að gagnstefnandi hafi haldið gallanum leyndum með sviksamlegum hætti og valdið aðalstefnanda verulegu tjóni.

Bifreiðin ZT-536 hafi samkvæmt þessu verið haldin svo verulegum galla við kaupin að fallast beri á aðalkröfu aðalstefnanda, þ. á m. um að frá endurgreiðslu til gagnstefnanda séu dregnar alls 177.280 krónur í samræmi við ákvæði 67. gr. laga nr. 50/2000, en um er að ræða kostnað vegna söluþóknunar og útlagðs kostnaðar bílasölunnar Bílakaupa, auk tilkynningar um eigendaskipti og umferðaröryggisgjald.

Fari svo ólíklega að ekki verði fallist á aðalkröfu aðalstefnanda er þess krafist, að viðurkennd verði skaðabótaskylda gagnstefnanda vegna þess tjóns sem aðalstefnandi hefur orðið fyrir vegna gallans. Vísast um það til þeirra sjónarmiða og röksemda sem rakin hafa verið að framan. Einkum vísast til umtalsverðrar rýrnunar á verðmæti bifreiðarinnar sem rekja má til gallans, enda sé ljóst, að verðmæti sambærilegrar bifreiðar sé mun lægra sé hún ekin 2-400.000 kílómetrum meira en akstursmælir bifreiðarinnar gaf tilefni til að ætla og staðhæft var af hálfu gagnstefnanda við söluna.

Í gagnsök vísar aðalstefnandi í sömu sjónarmið og að framan greinir til stuðnings kröfu sinni um sýknu af kröfum gagnstefnanda. Aðalstefnandi telur einnig að gagnstefnandi hafi hvorki sýnt fram á tjón né orsakasamband milli tjóns og skaðabótaskyldrar háttsemi. Hann leggur áherslu á að krafa gagnstefnanda vegna úrbóta á göllum UX-599 sé eingöngu reist á reikningum án þess að sýnt hafi verið fram á tjón, svo sem með matsgerð dómkvaddra manna, eða aukningu á verðgildi bifreiðarinnar. Hins vegar sé krafan reist á nýtingu aðalstefnanda án þess að rök hafi verið að ábyrgð aðalstefnanda þar að lútandi. Horfa eigi til þess að gagnstefnandi hafi átt sök á tjóni sínu með því að vanrækja upplýsingaskyldu sína með sviksamlegum hætti. Allt tjón hans sé afleiðing af atvikum sem séu á hans eigin áhættu og ábyrgð. Vísar aðalstefnandi um þetta til meginreglna skaðabótaréttar um eigin sök og reglna um skyldur manna til að fyrirbyggja tjón eða draga úr tjóni. Þá vísast einnig til ákvæða kaupalaga um vanefndir vegna sviksamlegrar háttsemi seljanda sem og reglna samningaréttar um svik við samningsgerð.

Hvað varðar fjárhæð viðgerðarkostnaðar bendir aðalstefnandi á, auk framangreindra sjónarmiða, að gagnstefnanda hafi borið að greiða fyrir eðlilegt og nauðsynlegt viðhald bifreiðarinnar. Gagnstefnandi hafi ekki sýnt fram á hvaða hluti viðgerðarkostnaðar hafi falið í sér verðmætaaukningu þannig að aðalstefnandi skuli bera kostnað af honum. Einnig vísar aðalstefnandi til skoðunarskyldu gagnstefnanda við kaupin og telur að honum hafi verið ljós viðhaldsþörf bifreiðarinnar.

Aðalstefnandi hafnar því að hann hafi beitt svikum við kaupin með því að leyna réttri árgerð bifreiðarinnar UX-599. Vísar gagnstefndi um það til ferilskrár ökutækisins frá Umferðarstofu og annarra gagna þar sem bifreiðin sé sögð árgerð 2006. Verði talið að bifreiðin sé árgerð 2005 telur aðalstefnandi að hann hafi verið grandlaus um það og vísar því til stuðnings til afsals 18. maí 2010 þar sem árgerð hennar sé sögð vera 2006.

Krafa aðalstefnanda um lækkun er byggð á sömu röksemdum og málsástæðum og krafan um sýknu. Um lagarök vísar aðalstefnandi einkum til meginreglna samninga- og kröfuréttar, sbr. einkum laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup.

Málsástæður gagnstefnanda

Gagnstefnandi telur að dómkröfur aðalstefnanda séu hvoru tveggja vanreifaðar og óljósar. Aðalkrafa aðalstefnanda um riftun sé þannig ekki studd neinum lagarökum og engin tilraun sé gerð til þess að renna stoðum undir kröfu aðalstefnanda. Málatilbúnaður aðalstefnanda byggist þannig á ágiskunum um akstursstöðu bifreiðarinnar ZT-536 og verðmætisrýrnun af þeim sökum án þess að fyrir hendi sé sönnunarfærsla sem stutt geti kröfur hans. Þá skortir algjörlega lagatilvísanir til efnislegrar úrlausnar málsins, en einungis sé vísað til meginreglna samninga- og kröfuréttar og almennt í lög um lausafjárkaup. Engin tilraun sé gerð til þess að færa rök fyrir kröfugerð, hvorki riftunarkröfu né kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu. Til álita komi því að vísa málinu frá dómi án kröfu.

Gagnstefnandi bendir á að til þess að riftun geti náð fram að ganga þurfi að liggja til grundvallar ríkar ástæður, svo sem svik af hálfu gagnstefnanda eða að hið selda sé haldið stórkostlegum galla. Í málinu hafi aðalstefnandi hins vegar ekki sannað eða sýnt fram á að bifreiðin ZT-536 sé haldin stórkostlegum galla sem leitt geti til riftunar. Í stefnu sé fullyrt að átt hafi verið við akstursmæli bifreiðarinnar og að það hafi verið gert á árunum 2005 til 2006, áður en bifreiðin kom til landsins. Sé því ágreiningslaust að gagnstefnandi hafi þar ekki átt neinn hlut að máli. Því er mótmælt að gagnstefnanda hafi verið kunnugt um fyrrnefnda sölulýsingu Króks bílauppboðs ehf. Hann hafi ekki keypt umrædda bifreið á uppboði eða verið kunnugt um þessar upplýsingar. Hann hafi hins vegar skoðað bifreiðina rækilega við kaupin og ekki séð neitt athugavert við hana. Hann hafi kynnt sér skráningu og ferilskrá bifreiðarinnar og þar hafi ekkert komið fram sem gefið hafi tilefni til þess að álíta að akstursmælir væri rangur.

Því er mótmælt sem tilhæfulausu og röngu að gagnstefnandi hafi beitt svikum eða leynt aðalstefnanda einhverjum upplýsingum sem máli skiptu við bílaviðskipti aðila. Þá er því mótmælt að sýnt hafi verið fram á tjón aðalstefnanda. Gagnstefnandi telur að í stefnu komi fram að aðalstefnandi hafi orðið þess áskynja fljótlega eftir kaupin að átt hafi verið akstursmæli, þ.e. á árinu 2011. Því sé um að ræða tómlæti aðalstefnanda við að bera fyrir sig gallann og hafa uppi kröfu um riftun sem gerð hafi verið 1. ágúst 2012, sbr. 39. gr. laga nr. 50/2000.

Gagnstefnandi vísar einnig til 66. gr. laga nr. 50/2000. Við blasi að ekki sé fyrir hendi nein riftunarheimild til handa aðalstefnanda. Aðalstefnandi hafi hafnað því að ganga til samninga um riftun á grundvelli bréfs lögmanns gagnstefnanda 15. ágúst 2012 og skila hinu selda. Hann hafi þannig sjálfur útilokað að riftun nái fram að ganga.

Gagnstefnandi mótmælir varakröfu aðalstefnanda sem órökstuddri. Engin grein sé gerð fyrir tjóni aðalstefnanda eða göllum umræddrar bifreiðar. Fyrir liggi að aðalstefnandi hafi hagnýtt sér bifreiðina ZT-536 í nærfellt eitt ár án nokkurra vandkvæða eða bilana eða fram kominna galla í bifreiðinni sem valdið hafi honum tjóni eða rýrt notagildi hennar. Afnot aðalstefnanda fram til dagsins í dag séu trúlega um 20 þúsund kílómetrar. Engar umkvartanir hafi komið fram af hálfu aðalstefnanda til gagnstefnanda vegna eiginleika bifreiðarinnar. Aðalstefnandi hafi ekki fært sönnur á sviksamlegt athæfi varðandi akstursmæli bifreiðarinnar og engin gögn hafi verið lögð fram sem sýna fram á slíkt athæfi. Ágiskanir og ályktanir um slíkt séu úr lausu lofti gripnar.

Í gagnsök sundurliðar gagnstefnandi kröfu sína sem viðgerðarkostnað á bifreiðinni UX-599 að fjárhæð 720.955 krónur og 1.162.000 krónur með vísan til þess að téð bifreið hafi verið af árgerð 2005 en ekki árgerð 2006 eins og fullyrt hafi verið í kaupsamningi. Kröfuna um greiðslu viðgerðarkostnaðar styður gagnstefnandi framlögðum reikningum en endurbætur á bifreiðinni hafi aukið verðgildi hennar. Gagnstefnanda hafi verið nauðugur einn kostur að láta lagfæra bifreiðina og beri aðalstefnanda að endurgreiða gagnstefnanda fjárhæðina ef fallist er á riftun. Kröfuna um greiðslu skaðabóta að fjárhæð 1.162.000 krónur byggir gagnstefnandi á því að aðalstefnandi hafi beitt svikum við viðskiptin þar sem hann hafi hlotið að vita að bifreiðin var árgerð 2005 en ekki 2006 eins og fullyrt var við samning aðila. Útreikning fjárhæðarinnar styður gagnstefnandi við upplýsingar frá Bílgreinasambandinu. Samtals nema kröfur gagnstefnanda því 1.882.955 krónum. Þrautavarakrafa er gerð fallist dómurinn ekki á aðal- og varakröfu, en gerð er krafa um að dómurinn dæmi gagnstefnanda bætur að álitum.

Aðalkrafa gagnstefnanda í gagnsök sem vísað var frá dómi með úrskurði XXX var meðal annars á því byggð að aðalstefnanda bæri að greiða fyrir afnot bifreiðarinnar. Miðaði gagnstefnandi við það í gagnstefnu að bifreiðinni hefði verið ekið 5.850 km og taldi að greiða ætti 111 krónur fyrir hvern ekinn kílómetra.

Gagnstefnandi vísar til meginreglna samninga- og kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga og loforða. Krafa um vexti styðst við 1. mgr. 6. gr. III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 65. og 71. gr. l. nr. 50/2000.

Niðurstaða

Í máli þessu liggur fyrir að gagnstefnandi eignaðist bifreiðina ZT-536 með afsali 2. september 2009. Eins og áður greinir var bifreiðin seld fyrir 1.669.000 krónur fyrir milligöngu Króks bílauppboðs ehf. og var tekið fram í afsalinu til gagnstefnanda að bifreiðin hefði orðið fyrir tjóni, en seldist í ástandi sem kaupandi hefði kynnt sér og sætt sig við. Samkvæmt útprentun af heimasíðu Króks bílauppboðs ehf. voru þær upplýsingar meðal annars gefnar um bifreiðina fyrir sölu hennar á uppboði að bifreiðin væri talin ekin meira en 500 þúsund kílómetra og væri nokkuð víst að staða mælis væri röng. Á útprentinu kemur einnig fram að hæsta boð sem gert hafi verið til kaupa bifreiðarinnar hafi verið 1.669.000 krónur og uppboði verið lokið 31. ágúst 2009. Samkvæmt þessu eignaðist gagnstefnandi umrædda bifreið í beinu framhaldi af uppboði hennar hjá umræddum söluaðila og greiddi fyrir hana verð samkvæmt hæsta framkomna boði.

Að virtum framangreindum atvikum telur dómurinn að gagnstefnanda hafi hlotið að vera fullljóst að bifreiðin ZT-536 var seld á þeirri forsendu að henni hefði verið ekið verulega umfram það sem akstursmælir hennar sýndi. Samkvæmt skýrslu vitnisins H-kk-ef H-kk-ef, bifvélavirkja hjá BL ehf., hafði bifreiðinni verið ekið rúmlega 144 þúsund kílómetra þegar við þjónustuskoðun í Þýskalandi 25. október 2005, eftir því sem fram kom gagnagrunni umboðsaðila BMW við skoðun 20. ágúst 2012. Telur dómurinn með þessu nægilega sannað að bifreiðinni hafi verið ekið verulega umfram þá rúmlega 102 þúsund kílómetra sem tilgreindir voru við söluna til gagnstefnanda 2. september 2009. Jafnframt verður þá að ganga út frá því að akstursmælir bifreiðarinnar hafi ekki verið leiðréttur þegar bifreiðin var seld aðalstefnanda rúmlega tveimur árum síðar. Þótt ekki liggi fyrir með vissu hver raunveruleg akstursstaða bifreiðarinnar er verður sú ályktun dregin af framangreindum upplýsingum að munur á raunverulegum akstri og stöðu akstursmælis sé verulegur.

Óumdeilt er að aðalstefnandi var ekki með neinum hætti upplýstur um þá óvissu sem ríkti um raunverulega akstursstöðu bifreiðarinnar ZT-536 þegar gagnstefnandi seldi honum bifreiðina 28. nóvember 2011, en í málinu er ekkert fram komið um að útlit bifreiðarinnar eða ásigkomulag hafi gefið honum sérstakt tilefni til skoðunar að þessu leyti. Með því að hér var um að ræða atriði sem alkunna er að hefur verulega þýðingu fyrir gangverð bifreiða er það álit dómsins að gagnstefnandi hafi með þessu gróflega brotið gegn upplýsingaskyldu sinni við viðskipti aðila. Þegar af þessari ástæðu verður að telja að bifreiðin hafi verið gölluð í skilningi 1. mgr. 18. gr. laga nr. 50/2000. Getur ákvæði í afsali aðila, á þá leið að bifreiðin hafi verið seld í því ástandi sem hún væri í, ekki haggað þeirri niðurstöðu, sbr. b-lið 1. mgr. 19. gr. laganna. Með hliðsjón af eðli þeirra upplýsinga sem gagnstefnandi leyndi aðalstefnanda og þeirrar þýðingar sem þær hlutu að hafa fyrir verðmæti bifreiðarinnar er það enn fremur niðurstaða dómsins að umræddur galli hafi verið svo verulegur að fullnægt hafi verið skilyrðum 39. gr. laga nr. 50/2000 fyrir riftun kaupanna.

Að mati dómsins er ekki fram komið að aðalstefnandi hafi að aðástæðulausu dregið að tilkynna gagnstefnanda um riftun eftir að hann fékk vitneskju um gallann við skoðun bifreiðarinnar 20. ágúst 2012. Þarf þar af leiðandi ekki að taka afstöðu til þess hvort síðari málsliður 2. mgr. 39. gr. laganna eigi við um háttsemi gagnstefnanda. Er því fullnægt efnisskilyrðum til þess að taka kröfu aðalstefnanda um riftun til greina, en í málinu byggir gagnstefnandi ekki á því að honum sé heimilt að bæta úr gallanum.

Samkvæmt aðilaskýrslu aðalstefnanda hefur hann ekið bifreiðinni ríflega 20 þúsund kílómetra frá því að hann keypti hana af gagnstefnanda. Að mati dómsins er umræddur akstur óverulegur í ljósi þess sem telja má líklegan heildarakstur bifreiðarinnar. Liggur þannig nægilega fyrir að aðalstefnanda er unnt að skila bifreiðinni í samræmi við fyrirmæli 2. mgr. 64. gr. laga nr. 50/2000. Verður því ekki á það fallist að réttur til riftunar sé fallinn niður samkvæmt ákvæðum 66. gr. laganna. Það athugast að með úrskurði réttarins 15. janúar sl. var aðalkröfu gagnstefnanda í gagnsök vísað frá dómi en hún byggðist meðal annars á því að aðalstefnanda bæri að greiða tiltekna fjárhæð á hvern ekinn kílómetra. Varakrafa gagnstefnanda, sem ekki var vísað frá dómi, er hins vegar ekki reist á þessum grundvelli. Getur umræddur kröfuliður gagnstefnanda því ekki komið til sjálfstæðrar úrlausnar.

Af hálfu gagnstefnanda er á því byggt að hann hafi þurft að kosta til viðgerðar á bifreiðinni UX-599 og eigi rétt á því að fá þann kostnað endurgreiddan við þær aðstæður að fallist sé á riftunarkröfu aðalstefnanda. Er í því efni bent á ákvæði í afsali þess efnis að aðalstefnanda beri að greiða fyrir viðgerð á spyrnum UX-599. Um þetta atriði er á það að líta að þótt dómurinn fallist á að aðalstefnanda beri að greiða gagnstefnanda fyrir úrbætur á göllum bifreiðarinnar UX-599 hefur gagnstefnandi enga viðhlítandi grein gert fyrir umfangi og eðli þeirra viðgerða sem hér um ræðir. Þeir reikningar sem gagnstefnandi hefur lagt fram um fjárhæð viðgerða og varahluta eru einungis að hluta til á hans nafni eða með tilvísun til téðrar bifreiðar. Þá hefur gagnstefnandi engin gögn lagt fram um skoðun á bifreiðinni UX-599 og þeim göllum sem hún var haldin eða aflað mats í þessu skyni. Er gagnkrafa gagnstefnanda að þessu leyti svo vanreifuð að ekki verður lagður á hana dómur.

Af hálfu gagnstefnanda er því haldið fram að ýmsir frekari gallar hafi verið á bifreiðinni UX-599 sem leitt hafi til þess að hún sé verðminni en gert hafi verið ráð fyrir í samningi aðila, þ. á m. að bifreiðin sé einu ári eldri en gefið hafi verið upp. Með hliðsjón af því að fallist hefur verið á riftunarkröfu aðalstefnanda og aðalstefnandi mun þar af leiðandi bera kostnað af þessum göllum sjálfur geta þessi atriði ekki leitt til lækkunar á greiðslukröfu aðalstefnanda.

Samkvæmt framansögðu verður fallist á kröfu aðalstefnanda um riftun fyrrgreindra kaupa gegn því að hann afhendi gagnstefnanda bifreiðina ZT-536 auk 800 þúsunda króna í peningum. Með vísan til meginreglu 40. gr. laga nr. 50/2000 verður fallist á kröfu aðalstefnanda um að frá þessari fjárhæð dragist 177.280 krónur sem aðalstefnandi greiddi í söluþóknun vegna sölu bifreiðarinnar UX-599. Gagnkröfu gagnstefnanda vegna endurgreiðslu á viðgerðarkostnaði að fjárhæð 720.955 krónur verður vísað frá dómi en að öðru leyti skal aðalstefnandi vera sýkn af gagnkröfum gagnstefnanda.

Eftir úrslitum málsins verður gagnstefnandi dæmdur til að greiða aðalstefnanda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 400.000 og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu aðalstefnanda flutti málið Þ-kk-nf Þ-kk-nf hrl.

Af hálfu gagnstefnanda flutti málið S-kk-nf S-kk-nf hrl.

S-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð

Viðurkennd er riftun aðalstefnanda, G-kk-ef K-kk-ef, samkvæmt yfirlýsingu 1. ágúst 2012 á kaupum bifreiðarinnar ZT-536 hinn 28. nóvember 2011 af gagnstefnanda, G-x-x M-x-x. Gagnstefnandi afhendi aðalstefnanda bifreiðina UX-599 gegn greiðslu 622.720 króna og afhendingu bifreiðarinnar ZT-536.

Gagnkröfu gagnstefnanda vegna úrbóta á göllum á bifreiðinni UX-599 að fjárhæð 720.955 krónur er vísað frá dómi, en að öðru leyti skal aðalstefnandi vera sýkn af gagnkröfum gagnstefnanda.

Gagnstefnandi greiði aðalstefnanda 400.000 krónur í málskostnað.

S-kk-nf M-kk-nf