E-1183/2017

Mál þetta, sem höfðað var með birtingu réttarstefnu þann 21. nóvember 2017, var dómtekið þann 2. maí sl. Stefnandi er Stiki ehf., kt. 000000-0000, Laugavegi 178, 105 Reykjavík. Stefndi er G-kk-nf V-kk-nf V-kk-nf, kt. 000000-0000, Holtsvegi 29, 201 Garðabæ.

Stefnandi krefst þess:

A. Að staðfest verði með dómi lögbann er sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði á hinn 15. nóvember 2017, nr. 2017/65, við háttsemi sem þannig er lýst í endurriti úr gerðabók embættisins: „að gerðarþoli, G-kk-nf V-kk-nf V-kk-nf, kt. 000000-0000, starfi til og með 30. júní 2018 við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., kt. 000000-0000, eða tengist slíkri starfsemi með nokkrum hætti. Lögbannið nær einnig til allra slíkra starfa hjá ofangreindu fyrirtæki, hvort sem þau eru bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður.“

B. Að viðurkennt verði með dómi að stefnda sé óheimilt til og með 30. júní 2018 að starfa við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., kt. 000000-0000, eða tengjast slíkri starfsemi með nokkrum hætti og að öll slík störf stefnda hjá ofangreindu fyrirtæki, hvort sem þau eru bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður séu óheimil.

C. Að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 12.500.000 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, frá þingfestingardegi til greiðsludags.

D. Að stefndi verði dæmdur til greiðslu málskostnaðar að skaðlausu skv. mati dómsins eða skv. framlögðu málskostnaðaryfirliti við aðalmeðferð málsins.

Stefndi gerir þær dómkröfur aðallega að máli þessu verði vísað frá dómi. Til vara er þess krafist að stefndi verði sýknaður af öllum dómkröfum stefnanda og að synjað verði kröfu samkvæmt A-lið stefnukrafna um staðfestingu á lögbanni er sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði á hinn 15. nóvember 2017 í máli nr. 2017/65. Til þrautavara er þess krafist að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Í öllum tilvikum er gerð krafa um málskostnað að skaðlausu, skv. mati dómsins að meðtöldum virðisaukaskatti. Til vara er þess krafist að hvort aðili um sig beri sinn kostnað af máli þessu.

Útivist varð af hálfu stefnda við aðalmeðferð málsins þann 2. maí sl. Með vísan til 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála í héraði lagði stefnandi fram skriflega sókn, og að henni framkominni var málið tekið til dóms í þeim búningi sem það þá var.

I

Málsatvik

Þann 14. nóvember 2017 var tekin fyrir lögbannskrafa stefnanda á hendur stefnda hjá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu. Degi síðar ákvað sýslumaðurinn að leggja á lögbann við því að stefndi starfi til og með 30. júní 2018 við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., eða tengjast slíkri starfsemi með nokkrum hætti, hvort sem þau séu bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður. Var stefnanda gert að leggja fram 1.500.000 krónur í tryggingu.

Með réttarstefnu, útgefinn 21. nóvember 2017, krafðist stefnandi staðfestingar og viðurkenningar á framangreindri lögbannsgerð auk þeirrar fjárkröfu sem um getur í kröfugerð málsins. Við fyrirtöku málsins þann 12. febrúar sl. krafðist stefndi þess að málinu yrði frestað þar til máli aðila hjá Persónuvernd væri lokið. Stefnandi andmælti kröfunni og var þá ákveðinn munnlegur málflutningur um þann ágreining, sem tekinn var til úrskurðar þann 6. mars sl., þar sem hafnað var kröfu stefnda um frestun málsins.

Við fyrirtöku málsins þann 14. mars sl. varð útivist af hálfu stefnda. Að ósk stefnanda var ákveðin aðalmeðferð málsins, sem sett var á þann 2. maí sl., og var stefndi boðaður til hennar með stefnuvotti, sem stefndi móttók 4. apríl sl.

Með tölvupósti, dags. 2. maí 2018, frá H-kk-þgf E-kk-þgf lögmanni, kom fram að bú stefnda hefði verið tekið til gjaldþrotaskipta þann 10. apríl sl. skv. úrskurði Héraðsdóms Reykjaness og var lögmaðurinn skipaður skiptastjóri í búinu. Skiptastjóri lýsti því yfir í nefndum tölvupósti, með vísan til 2. mgr. 116. gr. gjaldþrotaskiptalaga nr. 21/1991, að hann myndi ekki hafa afskipti af rekstri dómsmálsins.

Stefndi var ráðinn sem starfsmaður stefnanda árið 2013 og var þá gerður við hann ráðningarsamningur, dags. 29. maí 2013, auk þess sem stefndi undirritaði trúnaðaryfirlýsingu sama dag. Ráðningarsamningur stefnda var endurnýjaður með nýjum ráðningarsamningi, dags. 1. júlí 2014. Samkvæmt þremur starfslýsingum, sem dagsettar eru 29. maí 2013, fólst starf stefnda í því að vera skipulagsstjóri, vörustjóri og ráðgjafi. Verkefni ráðgjafa eru meðal annars tilgreind sem ráðgjöf við stjórnkerfi upplýsingaöryggis og gæðastjórnunar, gerð áhættumats og gerð skipulagshandbóka, þ.m.t. öryggis- og gæðahandbókar.

Samkvæmt gögnum málsins keypti stefndi þann 1. janúar 2017 50% eignarhlut í félaginu Avanti-ráðgjöf ehf., sem þá hét Automax ehf. af sambýliskonu sinni. Með tilkynningu til ríkisskattstjóra, dags. 17. febrúar 2017, var nafni félagsins breytt og jafnframt tilkynnt að stefndi væri stjórnarformaður félagsins.

Í lögbannsbeiðni kemur fram að stefndi hafi í febrúar 2017 komið að máli við stefnanda í því skyni að falast eftir verkefnum fyrir sambýliskonu sína. Það hafi síðan verið um mánaðamótin febrúar – mars 2017 sem stefndi hefði greint stefnanda frá því munnlega að hann vildi slíta ráðningarsamningi við stefnanda, en halda samstarfinu áfram með verktöku, og ljóst þykir af gögnum málsins að slík verktaka hafi verið rædd. Stefndi sagði upp ráðningarsamningi sínum þann 31. mars 2017 og starfaði út samningsbundinn uppsagnarfrest til mánaðamóta júní – júlí 2017.

Í 13. grein nefnds ráðningasamnings, dags. 1. júlí 2014 kemur fram að láti starfsmaður af störfum, án þess að um vanefndir af hálfu vinnuveitanda sé að ræða, eða sé honum sagt upp vegna eigin sakar, skuldbindi hann sig til þess að taka ekki við starfi hjá aðila sem stundar starfsemi á starfssviði félagsins, hvorki beint né óbeint, hefja eða tengjast slíkri starfsemi í a.m.k. eitt ár frá starfslokum nema með skriflegu leyfi. Þá kemur fram að brjóti starfsmaður gegn ákvæðum greinarinnar um samkeppnishömlur baki hann sér skaðabótaskyldu. Sé stefnanda jafnframt heimilt að leggja lögbann við störfum stefnda og stefnanda sé í þeim tilfellum ekki skylt að leggja fram sérstaka tryggingu vegna lögbannsins. Þá sé stefnanda jafnframt heimilt að leggja á og innheimta dagsektir hjá starfsmanni vegna þess tíma sem hann hafi brotið gegn ákvæðinu, 50.000 krónur fyrir hvern dag sem brot vari.

Í 12. grein ráðningarsamnings kemur fram að á starfsmanni hvíli skilyrðislaus þagnarskylda um allt sem hann fái vitneskju um í starfi sínu varðandi stefnanda og viðskiptamenn. Haldist þagnarskyldan þótt starfsmaður láti af störfum. Á meðan stefndi vinni hjá félaginu sé honum óheimilt að hafa með höndum sambærileg störf í þágu annarra, án skriflegs leyfis frá stefnanda. Þá kemur fram í trúnaðaryfirlýsingu að stefndi sé bundinn trúnaði varðandi öll gögn sem hann hafi aðgang að og haldist trúnaðarskyldan áfram eftir að hann hætti. Þá kemur fram að gögnin skuli aðeins vista á netþjónum stefnanda. Sé flutningur gagna úr gagnagrunni stefnanda óheimill nema með sérstöku leyfi.

Stefnandi telur ljóst að stefndi hafi markvisst misnotað aðstöðu sína, bæði fyrir og eftir að ráðningarsambandi lauk, til að taka sér í heimildarleysi gögn sem hafi verið háð eignarrétti hans, allt í þeim tilgangi að hefja við hann samkeppnisrekstur. Stefndi hefur í sinni greinargerð hafnað því að hafa staðið í samkeppnisrekstri eða að hafa brotið samkeppnis- eða trúnaðarákvæði ráðningarsamnings.

II

Málsástæður og lagarök stefnanda.

Sóknaraðili vísar til framangreindra málsatvika auk málsástæðna í lögbannsbeiðni og til forsendna lögbannsúrskurðar sýslumanns, dags. 15. nóvember 2017.

Stefnandi kveður kröfur sínar grundvallast á ákvæðum 13. gr. ráðningarsamninga aðila og meginreglum samningaréttar um að samninga skuli halda. Í 13. gr. samningsins segi að stefnda sé óheimilt að stunda samkeppni við stefnanda. bæði meðan á ráðningartíma stendur og í 12 mánuði eftir starfslok. Í lögbannsbeiðni sé því m.a. lýst að stefnandi starfi á samkeppnismarkaði fyrir þjónustu- og ráðgjöf á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Strangar reglur hafi gilt á starfstíma stefnda um aðgang starfsmanna að gögnum félagsins, sbr. m.a. ákvæði 12. gr. ráðningarsamnings um trúnaðaryfirlýsingar í viðauka við samninginn og öryggis- og aðgangsstefnur stefnanda. Í nefndu ákvæði komi fram að öll gögn stefnanda, m.a. um viðskiptamenn hans, séu „eign“ stefnanda, gögnin séu „verðmæt“ og „atvinnuleyndarmál“. Eigin hagnýting starfsmanna væri með öllu óheimil, bæði fyrir og eftir starfslok, án leyfis framkvæmdastjóra stefnanda. Þá væru sendingar gagna til þriðja aðila, þ.m.t. til samkeppnisaðila, óheimilar. Á starfsmanni hvíldi „skilyrðislaus þagnarskylda“ um allt sem hann fengi vitneskju um í starfi sínu um félagið sjálft eða viðskiptamenn þess.

Í lögbannsbeiðni sé því jafnframt lýst að stefndi hafi gegnt þremur lykilstöðum hjá stefnanda, þ.m.t. stöðu öryggisstjóra. Stefndi hafi þannig haft eftirlit með því að aðrir starfsmenn stefnanda fylgdu öryggisreglum félagsins. Þá hafi hann verið sérfræðingur í „tölvuöryggismálum“ og þekkt öryggisreglur öðrum mönnum betur. Því hafi þau trúnaðar- og samkeppnisbrot stefnda sem lýst sé í lögbannsbeiðni verið framin af ásetningi. Þá komi fram að hugur stefnda hafi staðið til þess að hefja eigin rekstur frá upphafi árs 2017 og hafi hann einhliða sagt upp störfum hjá stefnanda þann 31. mars 2017 með þriggja mánaða uppsagnarfresti. Síðasti starfsdagur stefnda hjá félaginu hafi verið 30. júní 2017, skv. 10. gr. ráðningarsamnings. Hafi stefndi tjáð stefnanda að hann vildi frekar vinna sem undirverktaki hans en sem launamaður af skattalegum ástæðum. Þann 8. apríl 2017 hafi hann sent tölvupóst til stefnanda, þar sem óskað hafi verið viðbragða við uppsagnarbréfinu frá 31. mars 2017. Þar hafi stefndi fullvissað stefnanda um að hann myndi einungis stunda verktöku fyrir þriðja aðila á „öðrum sviðum“ og að hann myndi „auðvitað rækja mín störf af trúmennsku út uppsagnarfrestinn“. Gert var ráð fyrir því að undirverktaka stefnda hæfist þann 9. ágúst 2017, þegar sumarleyfi hans lyki.

Í lögbannsbeiðninni sé því svo lýst að stefndi hafi markvisst misnotað aðstöðu sína fyrir og eftir lok ráðningartíma til að undirbúa samkeppnisrekstur við stefnanda í gegnum félagið Avanti-ráðgjöf ehf.

Stefnandi telur fyrsta trúnaðarbrotið hafa átt sér stað þegar stefndi sendi gögn um tilboð stefnanda til viðskiptamannsins R til Avanti-ráðgjafar með tölvupósti þann 10. mars 2017. Þá hafi stefndi kynnt meðeiganda sínum að Avanti-ráðgjöf trúnaðargögn um S þann 28. mars 2017, sbr. orðalagið: „Fara fyrir S með S-kvk-þgf“ í vinnuskýrslu stefnda. Þá hafi stefndi tekið meðeigandann með sér á fund hjá viðskiptamanninum þann 30. mars 2017 og komið henni í bein tölvupóstssamskipti við félagið í framhaldinu. Þá hafi stefndi tekið S-kvk-þf með sér á fund hjá viðskiptamanni stefnanda, T, þann 30. mars 2017 og sent tölvupóst um fundinn á netfang hennar hjá Avanti-ráðgjöf. S-kvk-nf R-kvk-nf hafi hvorki verið starfsmaður né verktaki hjá stefnanda og enga heimild haft til að koma fram fyrir hönd stefnanda. Þá kveður stefnandi stefnda hafa sent Avanti-ráðgjöf margvísleg trúnaðargögn um innri öryggi

smál U fjárfestingabankans þann 30. maí 2017. Um sé að ræða lýsingu á innviðum, verklagi, áhættustýringu og ráðstöfunum til að verja eignir bankans og viðskiptavina hans. Gögnin sé mögulegt að nota til að greina þarfir viðskiptamannsins á sviði upplýsinga- og gagnaöryggis og til að sérsníða tilboð að þörfum viðskiptamannsins í framhaldinu. Gögnin hafi því viðskiptalega þýðingu fyrir aðila sem hafa áhuga á að bjóða í viðskipti við U bankann. Gögnin séu hins vegar í senn „eign“ stefnanda, „verðmæt“ og „atvinnuleyndarmál“ í rekstri hans, skv. ákvæðum 12. gr. ráðningarsamnings. Allar upplýsingar um öryggismál V séu ljóslega algert trúnaðarmál, enda sé t.d. hægt að nota þau til að kortleggja öryggisveikleika fyrirtækisins.

Stefnandi kveður að stefndi hafi ekki gert ágreining um að hafa tekið sér framagreind gögn í heimildarleysi í greinargerð til sýslumanns. Þann 20. júní 2017, einungis um þremur vikum eftir heimildarlausa sendingu gagna um öryggismál U bankans til Avanti-ráðgjafar, kveður stefnandi stefnda hafa sent tölvupóst til tengiliðs hjá U um að hann myndi hætta störfum hjá stefnanda um næstu mánaðamót. Þá hafi stefndi tilkynnt viðskiptamanninum um að hann væri að stofna nýtt fyrirtæki með eiginkonu sinni, e. „starting my own company with my wife“. Þá hafi hann gefið upp nýtt tölvupóstfang sitt hjá Avanti-ráðgjöf ([...]@avanti.is) til þess að viðskiptamaðurinn gæti haft samband við sig á nýjum vinnustað. Þá hafi stefndi tilkynnt tengiliðnum að þrátt fyrir að mögulegt væri að hann myndi vinna sem undirverktaki fyrir stefnanda í framtíðinni, þá væri honum heimilt að hafa beint samband við fyrirtæki sitt, án aðkomu stefnanda, e. „It's entirely conceiveable that I would do contract work for S-e-x in the future but you can also contact us directly if you prefer.“ Samkvæmt drögum að samningi um undirverktöku, sem aðilar hafi rætt á þessum tíma, hafi verið gert ráð fyrir því að öll verktaka stefnda yrði í nafni stefnanda og honum yrði bannað að hafa samband við viðskiptamenn stefnanda með þessum hætti, þ.e. án aðkomu stefnanda. Þá hafi háttsemin auk þess verið óheimil skv. 12.-13. gr. ráðningarsamnings og meginreglum vinnuréttar um trúnaðarskyldu starfsmanns gagnvart vinnuveitanda.

Stefnandi kveður að þann 27. júní 2017 hafi W ehf. óskað eftir tilboði frá stefnanda í innri úttekt öryggismála. Framkvæmdastjóri stefnanda hafi áframsent tölvupóstinn til stefnda sama dag og falið honum að gera tilboð. Stefndi hafi hins vegar sent tölvupóstinn umsvifalaust áfram á Avanti-ráðgjöf einni mínútu síðar, án vitundar og samþykkis stefnanda.

Jafnframt hafi stefndi sent X ehf. tölvupóst, tveimur dögum eftir lok ráðningarsambands við stefnanda, þann 3. júlí 2017. Þar hafi stefndi nefnt, í framhaldi af fyrri samskiptum við viðskiptamanninn um framtíðarviðskipti við Avanti-ráðgjöf, að hann væri nú „officielt hættur hjá Stika og kominn í langþráð sumarfrí“. Stefndi virðist þannig hafa nefnt það í trúnaði við viðskiptamanninn, fyrir sendingu tölvupóstsins, að hann væri að hætta störfum hjá stefnanda og hefja störf í samkeppnisrekstri. Þá hafi stefndi lagt til að hann og tengiliður hjá X ehf. hittust þegar þeir kæmu „úr fríi 8. ágúst“ til að „búa til einhvers konar samning varðandi að viðhalda ISO 27001 vottuninni. Við mundum ekki leggja til að viðhalda RM Studio en það mundi spara ykkur 300 þús. á ári. Sömuleiðis er taxtinn okkar töluvert lægri svo ég held að við ættum að geta komist að samkomulagi um framhaldið ef þú hefur áhuga á því“.

Stefndi hafi samkvæmt framangreindu nýtt sér persónulegt samband við viðskiptamanninn sem stefndi stofnaði til í vinnu fyrir stefnanda, til að reyna að stela viðskiptunum. Tekið sé fram að ISO 27001 vottun sé vottun á sviði upplýsingaöryggis og því sé um augljósan samkeppnisrekstur að ræða. Stefndi hafi þar að auki boðið „töluvert lægri“ taxta hjá Avanti-ráðgjöf og að hætt yrði notkun á RM Studio hugbúnaði stefnanda, til að spara „300 þús. á ári“. Af þessu telji stefnandi einnig ljóst að stefndi hafi nýtt sér trúnaðarupplýsingar um verðlagningu þjónustu úr rekstri stefnanda, til að gera tilraun til að stela viðskiptum af honum. Þá væri samanburður á töxtum stefnanda og Avanti-ráðgjafar augljóslega ótækur, nema um væri að ræða samkeppnisrekstur. Hið sama gildi um „sparnað“ af því að hætta viðskiptum við stefnanda. Þess skal getið að tengiliðnum hjá X hafi mislíkað háttsemi stefnda og tilkynnt stefnanda um samkeppnisbrot hans. Það hafi hins vegar ekki gerst fyrr en löngu eftir að brotið hafði átt sér stað.

Stefnandi kveðst á þessum tíma hafa verið grandlaus um trúnaðar- og samkeppnisbrot stefnda. Stefnandi hafi því reiknað með því að aðilar myndu rita undir drög að samningi um undirverktöku þegar stefndi kæmi aftur úr sumarleyfi, þann 9. ágúst 2017, eins og um hafði verið rætt. Þess í stað virðist sem það hafi verið fyrsta verk stefnda að hlaða niður í heimildarleysi 7 öryggisgögnum um viðskiptamenn stefnanda, Y GMBH og Y hf. („V“), þann dag og notandinn sem hlóð niður gögnunum verið með netfangið [...]@stiki.eu, en IP-tala notandans hafi verið „[...]“. Stefndi hafi á þessum tíma ekki verið starfsmaður stefnanda. Hann hafi því engan aðgangs- eða nýtingarrétt haft að gögnunum. Stefnandi bendir á að nefnd félög séu stórt alþjóðlegt fjárhættuspilafyrirtæki og íslenskt dótturfélag þess. Í skjölunum megi m.a. finna upplýsingar um hvernig V tryggi öryggi upplýsinga og gagna viðskiptamanna. Þar megi finna lýsingu á innviðum, verklagi og aðgangsstýringu að mikilvægustu eignum félagsins. Þar sem gögnin fjalli um innri öryggisráðstafanir V varði þau einnig öryggi viðkvæmra persónuupplýsinga viðskiptavina V, þ.m.t. fjárhagsupplýsinga. Gögnin sé mögulegt að nota til að greina þarfir á sviði upplýsinga- og gagnaöryggis og til að sérsníða tilboð að þörfum V í framhaldinu. Gögnin hafi því viðskiptalega þýðingu fyrir aðila sem hafa áhuga á að bjóða í viðskipti við V. Gögnin hafi hins vegar verið „eign“ stefnanda, þau hafi verið „verðmæt“ og „atvinnuleyndarmál“ í rekstri hans, skv. ákvæðum 12. gr. ráðningarsamnings. Allar upplýsingar um innri öryggismál V séu algert trúnaðarmál, enda sé hægt að nota þau til að kortleggja öryggisveikleika fyrirtækisins. Um tveimur klst. seinna þennan sama dag virðist sem stefndi hafi einnig sett inn á vefþjón stefnanda afrit af gagnagrunni vefs Avanti -ráðgjafar, www.avanti.is, eins og hann hafi staðið á þeim degi. Tímastimpill upphals hafi verið: „09.08.2017 14:31:06“ og IP talan „[...]“. Notandi [...]@stiki.eu. Stefnandi bendir á að um sé að ræða sömu IP-tölu og notanda sem hafi hlaðið niður trúnaðargögnum um V, fyrr þennan sama dag. Undir liðnum „Object Id“ í framlögðu skjali hafi verið vísað til stefnda („gudjon_stiki_eu“), til þess að um væri að ræða afrit („backup“) og að afritið væri af vef Avanti-ráðgjafar („Avanti_Rgjf“):„ [...]“ Afritið hafi verið með drögum að því efni um samkeppnisrekstur Avanti-ráðgjafar sem seinna hafi birst á vefnum www.avanti.is, að fráskildum myndum. Þá kveður stefnandi liggja fyrir að stefndi hafi reynt að stela viðskiptum stefnanda við X ehf. vegna viðhalds á „ISO 27001 vottuninni“ um öryggisstaðal, með því að bjóða „töluvert lægri“ taxta. Þá hafi t.d. stefnandi boðið í uppsetningu stjórnkerfis fyrir gæðamál (ISO 9001) og öryggismál (ISO 27001) í tilboði sem stefndi setti upp til R á starfstíma. Um sé að ræða sömu þjónustu og tilgreind hafi verið á heimasíðum Avanti-ráðgjafar og stefnanda.

Stefnandi vísar til þess að þann 9. ágúst 2017 hafi stefndi sent tölvuskeyti til starfsmanns stefnanda. Í skeytinu segði stefndi: „á fullu í verkefnaöflun og það er orðið ljóst að ég hef hreinlega ekki tíma til að vinna sem undirverktaki hjá Stika. Þess fyrir utan þá erum við væntanlega komin í samkeppni svo það væri líklega ekki heppilegt að blanda þessu saman.“ Þann 20. október 2017 hafi stefndi áréttað aftur að hann stundaði samkeppnisrekstur við stefnanda, í Facebook Messenger skilaboðum til markaðsstjóra stefnanda. Í skilaboðunum sagði: „I gather that S-kvk-nf [sic] was not pleased with me and S-kvk-nf turning into competitors but it would have been awkward being a subcontractor for a competitor :) If you have heard that I used some of Stiki's data I would like to tell you that I deleted it all when we came back from Portugal.“ Stefnandi telur að í skilaboðunum felist bæði staðfesting á því að stefndi hafi tekið sér trúnaðargögn í eigu stefnanda, fyrir eða eftir lok ráðningartíma, og að hann hafi enn stundað samkeppnisrekstur við stefnanda þann 20. október 2017. Þá telur stefnandi ljóst að umrædd frásögn stefnda um eyðingu allra gagna („deleted it all“) sé röng. Stefnandi kveður hið rétta vera að stefndi hafi komið úr sumarleyfi og þá tekið ýmis gögn í heimildarleysi um V, þann 9. ágúst 2017.

Stefnandi kveðst hafa krafist þess með ábyrgðarbréfi 25. október 2017 að stefndi hætti samkeppnisrekstri. Þann 31. október 2017 hafi stefndi hafnað þeirri beiðni á þeim grundvelli að hann stundaði ekki samkeppnisrekstur. Stefnandi telji því að honum hafi verið nauðugur sá kostur að krefjast þess að lögbann yrði sett við háttseminni skv. 24. gr. laga nr. 31/1990. Þegar lögbannskrafan hafi verið gerð þann 2. nóvember 2017 hafi enn komið fram á heimasíðu Avanti-ráðgjafar ehf., www.avanti.is, að félagið væri í samkeppnisrekstri við stefnanda og henni hafi ekki verið breytt fyrr en í aðdraganda fyrirtöku lögbannsbeiðninnar hjá sýslumanni, og texti þá afmáður um samkeppnisrekstur félagsins. Ekki hafi þó tekist betur til en svo að á heimasíðunni hafi enn komið fram upplýsingar um samkeppnisstarfsemi varðandi innleiðingu á ISO 27001 vottun. Ný útprentun af síðunni með þeim upplýsingum hafi verið lögð fram af hálfu stefnanda. Því telji stefnandi ljóst að stefndi hafi enn stundað samkeppnisrekstur þann 14. nóvember 2017. Stefnandi telur framlagningu skjalsins hafa komið stefnda á óvart í fyrirtökunni. Stefndi hafi látið bóka í fyrirtökunni að upplýsingarnar væru ekki á heimasíðunni „skv. sínum upplýsingum“.

Stefnandi bendir á að stefndi hafi ekki lýst því yfir við gerðina að hann myndi una lögbanninu og sé því nauðsynlegt að fá útgefna réttarstefnu til staðfestingar lögbanninu í samræmi við ákvæði 1. mgr. 36. gr. laga nr. 31/1990. Stefnandi kveðst byggja á því að lögbannsúrskurðurinn sé réttur og að hann beri að staðfesta með dómi.

Stefndi telur einnig að framangreind trúnaðarbrot stefnda í samkeppnistilgangi séu einnig ólögmæt skv. ákvæðum 16. gr. c í lögum um ólögmæta viðskiptahætti nr. 57/2005 og XXVI.-XXVII. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Stefnandi áréttar að það sé útilokað að háttsemi stefnda eigi sér eðlilegar skýringar. Persónuleg hagnýting starfsmanna á gögnum og atvinnuleyndarmálum stefnanda hafi með öllu verið óheimil, fyrir og eftir starfslok. Þagnarskylda stefnda hafi verið fortakslaus. Sending gagna og uppljóstrun atvinnuleyndarmála til beinna samkeppnisaðila sé sérstaklega ámælisverð og ólögmæt háttsemi. Þá sé heimildarlaus tileinkun á viðkvæmum öryggisgögnum um einstaka viðskiptamenn grafalvarleg og til þess fallin að skaða stefnanda, U, V og viðskiptamenn þessara félaga. Ljóst sé að trúnaðarbrotin hafi verið í samkeppnis- og auðgunartilgangi.

Stefnandi mótmælir þeim málsástæðum sem fram hafi komið í greinargerð stefnda hjá sýslumanni, um að hann stundaði ekki samkeppnisrekstur eða byði ekki upp á þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Þá sé því mótmælt að lögbann við samkeppnisstarfsemi verði ekki reist á trúnaðarbrotum skv. 12. gr. ráðningarsamnings.

Stefnandi hafnar þeirri málsástæðu stefnda að gagna hafi verið aflað í andstöðu við persónuverndarlög nr. 77/2000. Um sé að ræða vinnutölvupóst stefnda hjá stefnanda sem aflað hafi verið með lögmætum hætti, sbr. t.d. 1. mgr. 7. gr. og 7. tölulið 1. mgr. 8. gr. laganna. Þá sé sönnunarmat dómstóla frjálst skv. meginreglum einkamálaréttarfars. Hvernig gagnanna hafi verið aflað sé aflað hafi enga þýðingu í dómsmálinu. Þá sé úrskurður sýslumanns um að leggja á lögbann reistur á gögnum sem stefnandi kveður óumdeilt að aflað hafi verið með lögmætum hætti. Í fyrirtöku málsins hjá sýslumanni þann 14. nóvember 2017 hafi stefndi látið bóka: „Lögmaður gerðarþola tekur fram að gögn sem tiltekin eru í málsgreinum 54-55 í lögbannsbeiðni gerðarbeiðanda séu ekki á meðal þeirra gagna sem kvörtun til Persónuverndar taki til.“ Af öllu framangreindu sé ljóst að staðfesta eigi lögbannið jafnvel þótt málsástæður stefnda um brot gegn persónuverndarlögum stæðust.

Stefnandi bendir á að í greinargerð stefnda sé á því byggt að samkeppnishömlur séu íþyngjandi, ósanngjarnar og ólögmætar. Stefnandi kveðst mótmæla þeim málatilbúnaði stefnda sem haldlausum. Sé það margdæmt að samkeppnishömlur í tvö ár eftir ráðningartíma teljist sanngjarnar gagnvart starfsmönnum, sbr. t.d. Hrd. 316/1992, Hrd. 124/2003 og Hrd. 414/2008. Stefndi þessa máls þurfi einungis að lúta samkeppnishömlum í eitt ár eftir starfslok. Stefnandi kveður það óumdeilt skv. greinargerð stefnda til sýslumanns að stefndi sé viðskiptafræðingur og endurskoðandi að mennt, ásamt því að vera félagi og fyrrverandi stjórnarmaður í Félagi innri endurskoðenda á Íslandi. Miðað við menntun og starfsreynslu geti stefndi auðveldlega fundið sér starf í öðrum rekstri en samkeppnisrekstri við stefnanda, meðan samkeppnishömlur séu í gildi. Stefndi hafi ekki lögvarða hagsmuni af því að stunda samkeppnisrekstur sem byggður sé á stolnum gögnum og atvinnuleyndarmálum stefnanda og því séu hagsmunir stefnanda af lögbanninu ríkari en hagsmunir stefnda af því að lögbanni verði hafnað skv. ákvæðum 3. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990.

Stefnandi kveður orðalag kröfugerðar A-B-liða í máli þessu vera byggt á orðalagi 13. gr. ráðningarsamnings aðila, um að hvers kyns „tengsl“ eða „störf“ í þágu samkeppnisaðila séu óheimil í 12 mánuði eftir lok ráðningarsambands. Kröfugerðin sé þegar af þeirri ástæðu ekki of víðtæk. Um orðalag kröfugerðar kveðst stefnandi einnig vísa til sambærilegs orðalags í dómum Hæstaréttar Íslands í málum nr. 356/2007 og 605-607/2006.

Loks kveðst stefnandi benda á að hann þurfi einungis að gera „sennilegt“ að stefndi stundi samkeppnisrekstur eða að samkeppnisrekstur sé „yfirvofandi“ til að skilyrði fyrir því að leggja á lögbann séu uppfyllt skv. ákvæðum 24. gr. laga nr. 31/1990. Samkeppnisrekstur stefnda hljóti a.m.k. að teljast „yfirvofandi“ m.v. ofangreint, enda liggi fyrir að stefndi hafi sent Avanti-ráðgjöf gögn og samkeppnisupplýsingar í heimildarleysi, stefndi hafi haft samband við viðskiptamenn, boðið þeim lægri taxta o.s.frv. Þá gefi upplýsingar á heimasíðu Avanti-ráðgjafar ótvírætt til kynna að samkeppnisresktur sé yfirvofandi.

Um fjárkröfu í C-lið kröfugerðar kveðst stefnandi krefjast 12.500.000 króna frá stefnda. Kveðið hafi verið á um það í 13. gr. ráðningarsamningsins að vanefndir á ákvæðum um samkeppnishömlur leiddu til greiðsluskyldu stefnda að upphæð 50.000 krónur fyrir hvern dag vanefnda. Greiðsluskyldan hafi stofnast hvort sem vanefndir hafi átt sér stað fyrir eða eftir starfslok. Samkvæmt Hrd. nr. 124/2003 voru tveggja ára samkeppnishömlur eftir starfslok „hæfilegur tími“ til að varna samkeppni. Í dóminum segði einnig að ákvæði um févíti vegna vanefnda bæri að líta á sem „samningsbundnar bætur“. Ekki þyrfti að „sanna tjón vegna brots“ á samkeppnisákvæðinu. Í dóminum hafi verið fallist á greiðsluskyldu starfsmanns gagnvart vinnuveitanda fyrir 260 daga af vanefndum. Bætur hafi þó verið metnar að álitum. Stefnandi kveðst einnig vísa til sambærilegs dóms réttarins í máli nr. 414/2008. Óumdeilt sé skv. greinargerð stefnda til sýslumanns að stefndi hafi hafið störf fyrir Avanti-ráðgjöf meðan á starfstíma hans hjá stefnanda stóð, ásamt því að sitja í stjórn félagsins og eiga helmingshlut í því. Þann 1. janúar 2017 hafi stefndi keypt helmingshlut í fyrirtækinu. Þann 17. febrúar 2017 hafi stefndi verið gerður að stjórnarformanni félagsins. Fyrsta tilvik samkeppnisbrots á ráðningartímanum, skv. bestu vitneskju stefnanda, hafi svo átt sér stað rúmlega þremur vikum seinna, þann 10. mars 2017. Í kjölfarið hafi fjöldi annarra brota átt sér stað og stefndi hafi auglýst samkeppnisreksturinn á www.avanti.is. Lögbann hafi verið sett við háttsemi stefnda þann 15. nóvember 2017. Stefnandi kveðst gera ráð fyrir því að á þeim degi hafi samkeppni stefnda hætt. Samkeppnisbrotatímabilið hafi skv. framansögðu staðið yfir samfleytt í a.m.k. 250 daga, allt frá 10. mars 2017 til 15. nóvember 2017. Höfuðstóll fjárkröfu sé því: 50.000 krónur x 250 dagar = 12.500.000 krónur.

Fjárhæðin er að mati stefnanda afar hófleg m.v. hagsmuni málsins. Stefnandi kveðst sérstaklega árétta að stefndi hafi m.a. tekið sér viðkvæmar upplýsingar um öryggismál tveggja viðskiptavina í algjöru heimildarleysi. Annar viðskiptavinurinn sé alþjóðlegur fjárfestingabanki og hinn sé alþjóðlegt fjárhættuspilafyrirtæki. Upplýsingarnar væri t.d. hægt að nota til að kortleggja öryggisveikleika þessara fyrirtækja. Þá sé óhætt að fullyrða að stuldur fyrrverandi öryggisstjóra á upplýsingum hjá fyrirtæki eins og stefnanda, sem sérhæfi sig í öryggismálum, sé sérstaklega skaðlegur og vegi að sjálfum rekstrargrundvelli stefnanda. Háttsemi stefnda sé til þess fallin að valda mörgum aðilum ómældum skaða.

Stefnandi kveður stefnda enga skýringu hafa gefið á því af hverju hann tók sér gögnin, sbr. greinargerð hans til sýslumanns. Það blasi við að stefndi hafi tekið sér gögnin í auðgunartilgangi, þ.e. til að bjóða í viðskipti við fyrirtækin. Miðað við hagsmuni málsins, og að stefndi hafi engan reka gert að því að skila eða eyða gögnunum, sé fjárkrafan síst of há að mati stefnanda. Stefnandi kveður háttsemi stefnda vera ólögmæta og brotavilja hans einbeittan. Stefnandi áréttar að hann hafi ekki aðgang að öllum gögnum og tölvupóstssamskiptum stefnda. Gera verði ráð fyrir því að stefndi hafi gætt sín á því að nota ekki vinnutölvupóst sinn hjá stefnanda til trúnaðar- og samkeppnisbrota í öllum tilvikum. Stefndi kunni t.d. að hafa notað önnur tölvupóstföng til slíkra brota eða haft samband við viðskiptamenn símleiðis. Brotatímabilið að ofan miðist einungis við bestu vitneskju stefnanda á dagsetningu málshöfðunar. Stefndi hafi neitað því í tvígang að stunda samkeppnisrekstur annars vegar í bréfi, dags. 31. október 2017, og í greinargerð til sýslumanns. Sé ljóst að stefndi fallist ekki á fjárkröfu stefnanda og því nauðsynlegt að höfða dómsmál þetta til innheimtu kröfunnar.

Stefnandi vísar til 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um upphafstíma dráttarvaxta. Krafa um dráttarvexti af allri fjárkröfunni sé frá þingfestingardegi til greiðsludags og teljist hófleg. Einnig vísast til umfjöllunar um kröfuliði A-B til stuðnings fjárkörfu í kröfulið C.

Um lagarök vísar stefnandi til ákvæða 2. mgr. 36. gr. laga nr. 31/1990 og ákvæða 27. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 um heimild til kröfugerðar málsins. Málskostnaðarkröfu í D-lið kröfugerðar styður stefnandi við 130. gr. síðarnefndu laganna. Að öðru leyti vísar stefnandi til ofangreindrar umfjöllunar um lagarök fyrir málatilbúnaði sínum. Stefnandi kveðst aðallega byggja mál sitt á meginreglum samningaréttar um að samninga skuli halda, til ofangreindra ákvæða laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., til ofangreindra ákvæða laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, til meginreglna vinnuréttar um trúnaðarskyldu starfsmanna, til ákvæða 16. gr. c í lögum um ólögmæta viðskiptahætti nr. 57/2005 og ákvæða XXVI.-XXVII. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940 um ólögmæta hagnýtingu á gögnum og atvinnuleyndarmálum stefnanda. Loks kveðst stefnandi vísa til ofangreindra ákvæða laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 til stuðnings dráttarvaxtakröfu málsins.

III

Málsástæður og lagarök stefnda

Stefndi byggir aðalkröfu málsins um frávísun annars vegar á því að stefnandi hafi ekki lögvarða hagsmuni af stefnukröfum og um leið að fá lögbann staðfest, og hins vegar á því að fjárkrafa stefnanda, sbr. C-lið stefnukrafna, sé svo óljós og vanreifuð að ekki sé unnt að byggja dóm á kröfunni. Byggist frávísunarkrafan á ákvæðum laga nr. 91/1991, sbr. lög nr. 31/1990.

Stefndi byggir á því að stefnanda skorti lögvarða hagsmuni af því að fá úr málinu skorið, skv. ólögfestri meginreglu einkamálaréttarfars og reglu 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einnig 24. gr. laganna. Stefndi stundi ekki lengur þá starfsemi sem stefnukröfur lúti að og því sé skortur á lögvörðum hagsmunum sem leiði til þess að vísa beri málinu frá dómi. Tilgangi og starfsemi stefnanda sé ekki rétt lýst í stefnu og lögbannsbeiðni um að stefnandi sérhæfi sig á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Stefndi hafi verið eini ráðgjafi stefnanda á þessu sviði og eftir að hann hafi látið af störfum þann 30. júní 2017 hafi enginn starfað við þá ráðgjöf. Sé það helsta ástæða þess að stefnandi hafi gengið mjög á eftir stefnda um að hann héldi áfram störfum eftir starfslokadag 30. júní 2017, sem undirverktaki á vegum stefnanda, svo sem gögn málsins sýni.

Stefndi bendir á að lögbannskrafan og 13. gr. ráðningarsamnings grundvallist á því að samkeppni sé til staðar milli aðila, enda sé tilgangur 13. gr. samningsins ljóslega sá að koma í veg fyrir að aðilar starfi í samkeppni við hvor annan. Hið sama eigi við um dagsektarákvæði sem fjárkrafan taki mið af. Allar stefnukröfur miðist við meint brot á 13. gr. ráðningarsamnings og að stefndi hafi brotið af sér með meintum störfum sem ráðgjafi á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Með vísan til framanritaðs sé sú samkeppni ekki til staðar og því engar forsendur fyrir samkeppnisbanni og lögbanni. Hafi það því ekkert raunhæft gildi fyrir stefnanda að fá úrlausn um stefnukröfur, m.a. séu engir sýnilegir viðskiptalegir hagsmunir fyrir því, enda stöðvi lögbannið ekki nein störf, hvað þá störf sem unnin séu í samkeppni við starfsemi stefnanda. Þá þurfi skv. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 enn fremur að vera lögvarðir hagsmunir til staðar fyrir viðurkenningarkröfu. Ljóst megi því vera að stefnukrafa í lið B uppfylli ekki þau skilyrði. Þar sem allar stefnukröfur byggist á þeim grundvelli beri að vísa stefnukröfum og um leið málinu frá dómi.

Stefndi reisir frávísunarkröfu á því að fjárkrafa, sbr. lið C í stefnukröfum, sé svo verulega óskýr, óljós og vanreifuð að vísa beri henni frá dómi, og sé byggt á ákvæðum d-g -liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, sbr. einnig 1. mgr. 95. gr. laganna. Fjárkrafan sé um tiltekna dagsektarfjárhæð og skorti verulega á rökstuðning fyrir því hvernig hún sé uppbyggð, m.a. því tímabili sem miðað sé við í kröfunni. Afar óljóst sé hvernig unnt sé að miða upphaf þess tímabils við dagsetninguna 10. mars 2017. Engar sannanir eða gögn styðja það viðmið fremur en að lokapunkturinn sé þegar lögbann var lagt á, en stefnandi hafi við þingfestingu málsins ekki lagt fram gögn því til stuðnings, sbr. 1. mgr. 95. gr. laga nr. 91/1991. Stefnandi beri hallann af öllum óskýrleika í þessum efnum. Krafan sé því vanreifuð og stefnda í raun ómögulegt að verjast henni. Þá athugist að í 13. gr. ráðningarsamnings sé mælt fyrir um að réttur til heimtu dagsekta sé skaðabótakrafa. Af því leiði að allar meginreglur skaðabótaréttar eiga við um kröfuna, m.a. þurfi stefnandi að sanna meint tjón sitt. Þetta hafi stefnandi ekki gert og ekki einu sinni leitt líkur að því að hann hafi orðið fyrir fjárhagstjóni.

Stefndi reisir varakröfu sína á því að engar forsendur séu fyrir lögbanni. Séu stefnukröfur byggðar á því að stefndi hafi staðið í samkeppni við stefnanda og hafi brotið gegn 13. gr. ráðningarsamnings aðila, eins rakið hafi verið. Stefndi hafni þeim ásökunum og málsástæðum, enda standi hvorki stefndi né fyrirtækið sem hann starfi hjá, Avanti-ráðgjöf ehf., í samkeppni við stefnanda eða tengist á neinn hátt starfsemi sem sé í samkeppni við stefnanda. Stefndi og fyrirtækið sérhæfa sig í ráðgjöf við innleiðingu á jafnlaunastaðli og nýrri reglugerð ESB um persónuvernd og innri endurskoðun, en hafi ekki veitt þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis.

Stefndi byggir á því að samkeppnisrekstur sé ekki fyrir hendi. Gögn um það í hvaða starfsemi og á hvaða sviði stefndi, Avanti-ráðgjöf ehf. og stefnandi starfa staðfesti að samkeppni ríki ekki milli aðila og að þeir veiti ekki þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis. Grundvöllur samkeppnisákvæðis 13. gr. ráðningarsamnings aðila sé að starf varði rekstur félagsins og sé á starfssviði þess. Eigi ákvæðið ekki við um þá stöðu sem hér er uppi skv. eftirfarandi:

Stefndi bendir á að upplýsingar úr fyrirtækjaskrá RSK staðfesti að ekki sé um samkeppnisrekstur að ræða milli Avanti-ráðgjafar ehf., sem stefndi reki, og stefnanda. Í skráningu komi fram að Avanti-ráðgjöf ehf. annist viðskiptarágjöf og rekstrarráðgjöf í flokki 70.22.00, sbr. ÍSAT atvinnugreinaflokkun. Stefnandi starfi hins vegar við hugbúnaðargerð í flokki 62.01.0 og ráðgjafarstarfsemi á sviði upplýsingatækni í flokki 62.02.0 skv. ÍSAT atvinnugreinaflokkun. Starfi stefnandi nánar tiltekið á sviði hugbúnaðarþróunar. Sé því ekki um sambærilegan rekstur að ræða, þaðan af síður samkeppnisrekstur. Þá samræmist lögbannið ekki lögum þegar af þeirri ástæðu að það starf, sem krafist sé lögbanns á, sé ekki til. Þannig sé starfsheitið „ráðgjafi á sviði gagna- og upplýsingaöryggis“ ekki til, sbr. starfaflokkun Hagstofu Íslands, ÍSTARF95.

Stefndi bendir og á að af tímayfirliti megi sjá hvernig tímaskráningar stefnda í starfi hjá Avanti-ráðgjöf ehf. skiptist á tímabilinu ágúst til og með október 2017. Af yfirlitinu sjáist berlega að stefndi starfi ekki að ráðgjöf á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Hið sama sýni útskrift úr markpóstkerfi Avanti-ráðgjafar ehf. Þar koma fram yfirlit yfir útsendingar fyrirtækisins á markaðspóstum til viðtakenda sl. mánuði í þeim tilgangi að afla viðskipta. Eins og einstök heiti póstana skv. yfirlitinu beri með sér sé ekki verið að bjóða upp á þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- og upplýsingaöryggis sem lögbannskrafan nái til. Jafnframt hafi stefnandi ekki síðan 30. júní 2017 sinnt ráðgjöf á því sviði sem stefndi vann við.

Stefndi mótmælir því að útprentun af heimasíðu stefnanda feli í sér sönnun á hinu gagnstæða, enda sé um að ræða einhliða lýsingu stefnanda á því á hvaða starfssviði hann starfi. Það að stefnandi sinni ekki lengur ráðgjöf á sviði gagna- og upplýsingaöryggis staðfestist í því að stefnandi hafi gengið mjög á eftir stefnda að taka að sér undirverktöku fyrir stefnanda sem ráðgjafi á þeim sviðum í framhaldi af starfslokum hjá stefnanda. Stefnandi muni ekki hafa ætlað að veita þá þjónustu og ráðgjöf og því leitað eftir samningum við stefnda. Þann 9. ágúst 2017 hafi orðið ljóst að stefndi hafi ekki talið sig geta sinnt því að veita þá þjónustu og ráðgjöf og því hafi ekki verið gengið til samninga, eins og framlagður tölvupóstur staðfesti.

Stefndi telur að ekki liggi fyrir sönnun fyrir meintum brotum eða fyrir meintu tjóni. Á stefnanda hvílir sönnunarbyrði fyrir því að stefndi hafi framið meint samkeppnisbrot og að skilyrði séu uppfyllt fyrir lögbanni, en stefnandi hafi ekki fært fram slíkar sannanir, m.a. fyrir meintum brotum stefnda gegn samkeppnishömlum í 13. gr. ráðningarsamnings aðila eða fyrir því að stefndi hafi starfað í samkeppni við stefnanda eftir starfslok hjá stefnanda. Þá liggi engar sannanir fyrir um að stefnandi hafi orðið fyrir nokkru tjóni vegna þeirra meintu brota sem hann haldi fram að hafi verið framin, og sé hvorki um að ræða byrjaða né yfirvofandi athöfn samkvæmt 24. gr. laga nr. 31/1990. Þá hefur stefnandi ekki sýnt fram á hver sú athöfn er. Þau gögn sem stefnandi leggi fram staðfesti ekki þau brot sem stefnandi telji að stefndi hafi framið. Röksemdir séu meira byggðar á getgátum um brot og afritum af óformlegu spjalli á samfélagsmiðlum eða tölvuskeytasendingum. Hins vegar staðfesta þessi gögn hvorki að brot hafi verið framin eða að þau meintu brot hafi valdið tjóni. Hafi stefnandi ekki lagt fram neinar staðfestingar á því að viðskipti hafi átt sér stað milli annars vegar þriðja aðila og hins vegar stefnda eða Avanti-ráðgjafar ehf. sem brjóti gegn samkeppnisákvæði 13. gr. ráðningarsamnings og ekki gert sennilegt að þau hafi átt sér stað, enda ekki um slík viðskipti að tefla. Í kröfum um sönnun felist m.a. að stefnandi verði að sýna með ótvíræðum hætti fram á að viðskipti hafi átt sér stað sem brjóti gegn samkeppnishömlum ráðningarsamnings.

Stefndi bendir á að framlagður tölvupóstur varpi ljósi á það hvenær stefndi hafi verið í sumarleyfi sumarið 2017. Teljist það vart brot að upplýst sé og nefnt að menn geti verið í tölvupóstsambandi. Að því verði að gæta að á þeim tíma sem hér um ræðir, þ.e. sumarið 2017, allt fram til 9. ágúst 2017, hafi staðið til að stefndi og Avanti-ráðgjöf ehf. yrðu undirverktakar hjá stefnanda.

Í framlögðu dómskjali, tölvubréfi stefnda til forsvarsmanns fyrirtækisins X frá 3. júlí 2017, veki stefndi máls á mögulegri þjónustu til handa X sem snúi að innri endurskoðun. Tengist sú vinna í engu gagna- og upplýsingaöryggi. Fyrirtækið X hafi á þessum tíma þá þegar verið með vottun á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. X mun því í engu hafa þurft á ráðgjöf og þjónustu að halda á því sviði. Röksemdir þessar hafi verið færðar fram af hálfu stefnda þegar í greinargerð til sýslumanns í lögbannsmálinu og því legið fyrir þegar stefna hafi verið samin. Þrátt fyrir það sé engin tilraun gerð til þess að svara þeim skýringum sem stefndi hafi komið fram með gegn stefnunni. Beri stefnandi hallann af því. Sé fráleitt unnt að líta svo á að framangreint tölvubréf sýni fram á meint samkeppnisbrot, eins og stefnandi haldi fram. Það athugast einnig að á þeim tíma þegar tölvubréfið var sent hafi enn staðið fyrir dyrum að stefndi yrði undirverktaki hjá stefnanda, en niðurstaða um það ekki legið fyrir fyrr en 9. ágúst 2017. Stefndi vísi einnig varðandi þennan lið til tölvubréfs hans til forstjóra stefnanda þann 8. apríl 2017, hvar fram komi að af hálfu stefnda sé hann tilbúinn að bjóða stefnanda þjónustu á öðrum sviðum en þeim sem stefnandi sé á og tiltaki stefndi ISO 27001 staðalinn sérstaklega í því sambandi. Staðfesti tölvubréfið það sem stefndi haldi fram og um leið að þar sé ekki verið að fjalla um samkeppnismálefni.

Stefndi hafnar því að hann hafi sótt gögn ófrjálsri hendi. Raunar sé stefnandi ekki viss í sinni sök, enda orði hann það svo í stefnu að stefndi „virðist“ hafa hlaðið gögnunum niður heimildarlaust. Sama eigi við um aðrar ásakanir um þetta í stefnu. Bendir stefndi á að tiltekin IP-tala hafi sótt gögn frá stefnanda. Stefndi kveðst ekki kannast við þá IP-tölu, hún tilheyri hvorki honum né Avanti-ráðgjöf ehf. Kveðst hann því hafa verið hafður fyrir rangri sök. Í málsgögnum sé ekki sýnt fram á að stefndi hafi sótt umrædd gögn, fremur en einhver allt annar aðili. Stefndi byggir á því að ekki séu færðar fram sönnur á að hann hafi farið inn á vefsvæðið, hlaðið niður gögnum eða sett efnið á tiltekinn stað. Engin sönnun sé heldur færð fram fyrir því að sú IP-tala sem um ræðir tilheyri stefnda. Stefndi byggir enn fremur á því að gögn þau, sem hann er sakaður um að hafa sótt ólöglega, séu ekki í grunninn atvinnuleyndarmál stefnanda. Ekki sé því unnt að halda því fram að þau séu „eign“ stefnanda, eins og haldið sé fram. Í grunninn sé um að ræða gátlista eða form að gátlistum til útfyllingar. Þetta séu gátlistar sem settir séu upp til útfyllingar vegna hvers og eins viðskiptavinar. Formið eða gátlistar séu útbúnir samkvæmt alþjóðlegum staðli um innri endurskoðun, ISO 19011:2011 (e. Guidelines for auditing management systems). Það sem fyllt sé inn í formið eigi einungis við um hvern og einn viðskiptamann, sbr. fyrirtækið Novomatic. Stefndi bendir á að þær upplýsingar tilheyri Novomatic. Hins vegar sé formið sem samið sé skv. staðlinum ekki trúnaðar- eða samkeppnisgögn.

Byggt sé á því af hálfu stefnanda að stefndi hafi viðurkennt í tölvubréfi til fyrrverandi samstarfsmanns að um samkeppni sé að ræða milli aðila. Stefndi telur orð þessi slitin úr samhengi og skilin af stefnanda á rangan veg. Það sem stefndi kveðst hafa átt við í tölvubréfinu sé að til samkeppni gæti mögulega komið milli aðila, með þeim hætti að ekki væri hægt að útiloka að í framtíðinni myndu aðilar bjóða í sama verk. Ekki hafi þó á umræddum tíma ríkt samkeppni milli aðila og svo hátti til enn í dag.

Stefndi kveður efni það sem komi af vefsíðu Avanti-ráðgjafar ehf., sbr. framlagt dómskjal, ekki vera á vefsíðunni í dag og ekki hafa verið til staðar á vefsíðunni þegar fyrirtökur hafi farið fram í lögbannsmálinu hjá sýslumanni, enda bjóði félagið ekki upp á þá ráðgjöf, sbr. vefsíðuna www.avanti.is. Burtséð frá því sé sérstök athygli vakin á því að stefndi eigi félagið ásamt öðrum aðila, sem einnig starfi hjá félaginu. Lögbannskröfum og dómsmálinu sé ekki beint að Avanti-ráðgjöf eða öðrum starfsmönnum þess félags. Jafnvel þó að félagið stæði í samkeppni við stefnanda, sem það geri ekki, þá væri öðrum starfsmönnum félagsins heimilt að sinna slíkum störfum fyrir þriðja aðila. Framhjá þessu líti stefnandi alfarið í málatilbúnaði sínum og virðist telja sem Avanti-ráðgjöf ehf. og stefndi séu einn og sami aðilinn og að enginn annar aðili komi að eignarhaldi eða rekstri félagsins, eða starfi hjá félaginu. Því sem áður hefur komið fram á vefsíðu félagsins verður ekki beitt gegn stefnda hvað lögbannskröfuna varðar.

Stefndi bendir á að stefnandi byggi dómkröfur sínar í málinu m.a. á persónulegum skilaboðum milli einstaklinga á samfélagsmiðlum. Stefndi mótmælir sönnunargildi þeirra gagna. Því til viðbótar bendir stefndi á að fullyrðingar stefnanda standist enga skoðun þegar af þeirri ástæðu að í þeim skilaboðum geti stefndi þess að Avanti-ráðgjöf ehf. starfi við jafnlaunavottun og verkefni tengd nýrri reglugerð ESB um persónuvernd, sem enn eigi eftir að innleiða í EES-rétt og íslenska löggjöf (e. GDPR). Þessi tvö verkefni varði ekki ráðgjöf vegna gagna- og upplýsingaöryggis. Þá upplýsi stefndi í skilaboðunum um að hann hafi við starfslok skilað af sér öllum gögnum og þeim hafi verið eytt, sbr. síðar.

Stefndi bendir á að gögn þau sem stefnandi hafi lagt fram í málinu feli ekki heldur í sér neina sönnun fyrir því að stefnandi hafi tapað viðskiptamönnum eða viðskiptasamböndum af völdum stefnda, enda hafi aldrei verið um slíkt að ræða. Stefnandi hefur í engu sýnt fram á að tiltekin viðskiptasambönd hafi glatast, hvað þá leitt að því líkum. Í lögbannsbeiðni sé því haldið fram af stefnanda að nafngreindir tveir lögaðilar hafi sem viðskiptamenn látið af viðskiptum við stefnanda og án þess að það sé orðað beinlínis. virðist dróttað að því að stefndi hafi fengið þá í viðskipti til sín og stundi þar með samkeppni við stefnanda. Stefndi hafni þessu alfarið. Þjónusta sem veitt sé félaginu Novomatic sé ekki á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Þá muni Novomatic hafa hætt viðskiptum við stefnanda vorið 2017, þegar samningur félagsins við stefnanda hafi runnið sitt skeið á enda, þ.e. áður en stefndi hafi látið af störfum hjá stefnanda. Vakin sé athygli á því að þetta kom einnig fram í greinargerð stefnda til sýslumanns en hafi ekki verið mótmælt af hálfu stefnanda í stefnu. Sami sönnunarskortur komi fram í bréfi lögmanns stefnanda til stefnda þann 25. október sl. og engir viðskiptamenn séu nefndir á nafn heldur sé stefndi beðinn um að nefna þá. Allt að einu staðfesti stefnandi sjálfur í framangreindum gögnum skort sinn á sönnunum.

Stefndi byggir á því að ekki verði byggt á ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings aðila. Sé ákvæðið í senn afar íþyngjandi og ósanngjarnt í garð launþega, og hefti atvinnufrelsi stefnda þannig að í bága fari við ákvæði 75. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. einnig meginreglur vinnuréttar. Með vísan til þessa beri að fallast á sýknukröfu stefnda. Þessu til stuðnings sé einnig byggt á ákvæðum 36. og 37. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

Samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laganna megi víkja samningi til hliðar í heild eða að hluta eða breyta, ef það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hann fyrir sig. Stefndi byggir einnig á því að ákvæði 2. mgr. ákvæðisins eigi hér við, en þar sé rakið að við mat skv. 1. mgr. 36. gr. skuli líta til efnis samnings, stöðu samningsaðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til. Allar þessar tilgreindu ástæður leiði til þess að víkja beri ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings til hliðar. Efni 13. gr. sé afar íþyngjandi og ósanngjarnt gagnvart stefnda sem launþega. Þá byggir stefndi á því að hann sé með vísan til 37. gr. laga nr. 7/1936 ekki skuldbundinn af ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings fyrir dómi. Af því leiði að sýkna beri stefnda. Komi hér til að skuldbindingin skv. 13. gr. sé mun víðtækari en nokkur nauðsyn sé á til þess að varna samkeppni og að hún skerði með ósanngjörnum hætti atvinnufrelsi stefnda. Stefndi byggir einnig á því að ákvæði 13. gr. sé það óskýrt að ekki verði á því byggt, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar í málum nr. 29/2000 (Tvíhöfði) og 398/2001 (Global Refund). Almennt séð verði að túlka þröngt heimildir vinnuveitanda til þess að semja um og setja á samkeppnishömlur. Enn fremur reisir stefndi málatilbúnað sinn á því að 13. gr. ráðningarsamnings aðila sé óskuldbindandi skv. kjarasamningi þeim sem gilt hafi um störf stefnda hjá stefnanda, kjarasamningi SA við Kjarafélag viðskipta- og hagfræðinga, enda sé þar mælt fyrir um í gr. 5.2 að samkeppnisákvæði í ráðningarsamningum séu óskuldbindandi séu þau víðtækari en nauðsynlegt sé til að varna samkeppni eða skerða með ósanngjörnum hætti atvinnufrelsi starfsmanns. Það athugist að kjarasamningurinn hefur lagaígildi, sbr. ákvæði laga nr. 55/1980.

Stefndi bendir á að gæta verði að því að umsaminn uppsagnarfrestur stefnda, sem stefnandi hafi gert kröfu um að hann ynni á enda, hafi numið þremur mánuðum. Umræddar samkeppnishömlur séu hins vegar til 12 mánaða frá starfslokum. Á þeim tíma sé stefndi ekki með launatekjur frá stefnanda. Megi ljóst vera að ákvæði sem þetta, sem hefti launþega í því að sækja sér tekjur á sínu starfssviði án þess að nokkrar greiðslur komi frá fyrrverandi vinnuveitanda á meðan það ástand vari, gangi langt fram yfir þau tímamörk sem eðlileg geta talist. Slík ákvæði séu verulega íþyngjandi fyrir starfsmanninn, og geti sett verulegar skorður við aflahæfi og atvinnufrelsi hans. Engum dyljist hversu ósanngjarnir slíkir skilmálar séu. Staðan væri í raun allt önnur og eðlilegri ef starfsmaðurinn fyrrverandi nyti launa á því tímabili sem samkeppnishömlur stæðu.

Stefndi bendir einnig á að hann hafi ekki sinnt neinum þeim störfum fyrir stefnanda sem kalli á samkeppnishömlur. Ráðgjöf og þjónusta vegna gagna- og upplýsingaöryggis sé vinna sem almennt séð feli ekki í sér uppfinningasmíð, hugverkarétt eða frumsköpun, hvað þá að þau störf réttlæti bann við því að viðkomandi geti ekki starfað á sama sviði í ár eftir starfslok. Það athugist að um hugverkarétt sé fjallað í 11. gr. ráðningarsamnings, án þess að það ákvæði hafi tengsl við 13. gr. ráðningarsamnings. Hvorki stefnukröfur né lögbannsbeiðni stefnanda séu byggðar á meintum brotum gegn ákvæði 11. gr. Þegar ákvæði ráðningarsamnings aðila séu metin verði að gæta að því að þar halli verulega á stefnda, enda hafi stefnandi verið í yfirburðastöðu við samningsgerðina gagnvart stefnda. Stefnandi hafi samið sjálfur öll ákvæði ráðningarsamningsins, sem byggist augljóslega á stöðluðu fyrirframsömdu formi að slíkum samningi. Ýmis ákvæði ráðningarsamningsins séu verulega ósanngjörn og íþyngjandi gagnvart starfsmanninum, svo mjög að fram úr öllu hófi gangi, til dæmis ákvæði í 13. gr. um refsingu gagnvart starfsmanni vegna brota á ákvæðinu og að starfsmanni sé ætlað að semja sig frá því að krefjast tryggingar ef til lögbanns komi. Um afar óvenjulegt og íþyngjandi samningsákvæði sé að ræða. Hafa verði í huga að launþeginn sé fyrir ráðningu nánast í vonlausri stöðu til þess að krefjast og ná fram breytingum á slíkum stöðluðum samningsákvæðum og veigri sér við að óska eftir þeim í þeim tilgangi að setja ekki möguleika á ráðningu í uppnám. Stefndi ber um að þannig hafi háttað til í hans tilviki.

Af hálfu stefnda sé athygli sérstaklega vakin á því að þau gögn sem lögð séu fram sýni að þegar lögbannsbeiðnin hafi verið lögð fram, hafi allt að þrír mánuðir verið liðnir frá því að meint brot gegn ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings hafi átt sér stað. Eins og gögnin beri með sér virðast nýjustu meintu brotin, eða nýjustu gögn sem sýna eiga fram á áætlanir um meint brot, vera gögn frá fyrri hluta ágústmánaðar 2017 og fyrr. Samkvæmt þessu liggi fyrir að stefnandi hafi ekki lagt fram lögbannsbeiðni fyrr en um þremur mánuðum eftir þetta tímamark, þ.e. meira en fjórum mánuðum eftir starfslok stefnda og þegar einungis rúmlega sjö mánuðir voru eftir af samkeppnisbanni 13. gr. ráðningarsamnings. Allt að einu hafi stefnandi sýnt af sér verulegt athafnaleysi og tómlæti um að hafa ekki brugðist fyrr við og krafist lögbanns. Tómlæti þetta sé algjörlega óútskýrt af hálfu stefnanda. Stefnandi beri hallann af því athafnaleysi og tómlæti sem hann hafi sýnt og verði það um leið túlkað starfsmanninum í vil, sbr. til hliðsjónar meginreglur vinnuréttar, og beri því að fallast á sýknukröfu stefnda.

Stefndi bendir á að með stefnu séu lögð fram tugir fylgiskjala. Flest skjalanna komi stefnukröfum og lögbannskröfunni ekkert við, enda snúi þau að atriðum sem hvorki snerta kröfugerð stefnanda, samkeppnishömlur né ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings. Fjöldi gagna varði meint trúnaðarbrot á meðan stefndi hafi enn verið í starfi fyrir stefnanda. Stefndi hafnar öllum staðhæfingum um trúnaðarbrot en bendir á að dómsmálið og lögbannsmálið snúi alls ekkert að meintum brotum á trúnaðarákvæði 12. gr. ráðningarsamnings, heldur 13. gr. samningsins, sem fjalli um samkeppnishömlur. Stefnandi sé bundinn af þeim málatilbúnaði og kröfugerð sem hann hafi gert í málinu, sem varði eingöngu meint brot á 13. gr. ráðningarsamnings.

Stefndi bendir á að í stefnu og lögbannsbeiðni sé byggt á meintum þætti S-kvk-ef R-kvk-ef S-kvk-ef, eiganda að Avanti-ráðgjöf ehf., í þeim brotum sem haldið sé fram að stefndi hafi framið. S-kvk-nf R-kvk-nf standi hvorki í né hafi nokkurn tíma staðið í samningssambandi við stefnanda. Enda þótt S-kvk-nf R-kvk-nf hafi ekki starfað á vegum stefnanda, þá hafi hún hins vegar verið með netfang hjá fyrirtækinu, svo sem sjá megi af tölvubréfum sem stefnandi hafi lagt fram í málinu, enda staðið til að hún kæmi að verkefnum hjá stefnanda. Það hafi þó verið stefnandi sjálfur sem hafi veitt S-kvk-þgf R-kvk-þgf aðgang að tölvukerfi sínu og netfangi hjá fyrirtækinu og hún samþykkt að hún hefði netfangið og pósthólf þar til umráða. Hafi það því fráleitt verið þannig að S-kvk-nf R-kvk-nf hefði engin tengsl haft við stefnanda þegar hún hafi móttekið og sent tölvubréf, líkt og stefnandi láti líta út fyrir. S-kvk-nf R-kvk-nf átti með samþykki og vitund stefnanda, líkt og fylgiskjöl sýni, að verða verktaki við R-verkefnið. Stefnandi reyni með mjög ómaklegum hætti að gera þetta allt tortryggilegt, rétt eins og um brot gegn trúnaði og samkeppni sé að ræða. Vinna stefnanda við að fá S-kvk-þf R-kvk-þf að verkefnum sem ráðgjafa hafi hafist í febrúar 2017, sbr. fund sem forstjóri stefnanda átti með S-kvk-þgf R-kvk-þgf og stefnda 27. s.m. Hún hafði hins vegar ekki, þegar tölvubréf var sent þann 10. mars 2017, fengið úthlutað netfangi hjá stefnanda. Af þeirri ástæðu hafi stefndi, til þess að geta sent S-kvk-þgf R-kvk-þgf sem verðandi verktaka gögn varðandi sama verkefnið, þ.e. R-verkefnið, orðið að senda henni gögnin á það eina netfang sem hún hafði virkt á þeim tíma, þ.e. hjá Avanti-ráðgjöf ehf. Aftur eigi þetta sér stað á þeim tíma þegar S-kvk-nf R-kvk-nf hafi ekki verið komin með netfang hjá stefnanda, sem átti sér ekki stað fyrr en 6 dögum þaðan í frá, þann 22. mars 2017. Samkvæmt þessu sé fráleitt að saka stefnda um nokkur brot vegna þessara og annarra tölvubréfasendinga sem lögð séu fram í málinu, enda eiga þær sér afar eðlilegar skýringar. Það athugast að stefnandi hafi ekki lokað netfangi S-kvk-ef R-x-x fyrr en 11. ágúst sl.

Stefndi byggir á því að stefnukröfur og lögbannskrafan sé reist af hálfu stefnanda einvörðungu á því að setja beri og viðurkenna lögbann á stefnda vegna þeirrar skyldu sem greinir í 13. gr. ráðningarsamnings, þ.e. um samkeppnishömlur, og vegna meintra brota gegn því samningsákvæði. Í stefnu og lögbannsbeiðni sé mikið fjallað um meint trúnaðarbrot stefnda og meint brot gegn 12. gr. ráðningarsamnings. Ljóst megi vera á hverju stefnukröfur og lögbannskrafan sé reist, að sjónarmið um trúnaðarbrot skipti engu máli um úrlausn málsins. Meint trúnaðarbrot feli ekki í sér staðfestingu á meintum brotum gegn samkeppnisbanni og leiði ekki til staðfestingar á lögbanni, þrátt fyrir fullyrðingar í stefnu um annað. Hvað sem þessu líði hafni stefndi því með öllu að hafa brotið trúnaðarákvæði 12. gr. ráðningarsamnings og að hafa tekið gögn um viðskiptamenn frá stefnanda sem teljast atvinnuleyndarmál eða önnur gögn í eigu stefnanda. Stefnandi haldi því fram að ekki hafi verið gerður ágreiningur af hálfu stefnda um meint trúnaðarbrot. Þessu mótmælir stefndi með vísan til framanritaðs, en sömu mótmæli hafi verið lögð fram í greinargerð stefnda til sýslumanns. Stefnandi upplýsi í engu um það í stefnu og lögbannsbeiðni að stefndi hafi skilað stefnanda fartölvu við starfslok, sem hafði að geyma ýmis gögn. Stefndi viti ekki betur en að öllum gögnum hafi verið eytt af þeirri fartölvu í kjölfar skila hans á henni. Um önnur gögn hafi ekki verið að ræða. Hvorki stefndi né Avanti-ráðgjöf ehf. sé í samkeppnisrekstri við stefnanda og telji stefndi því ljóst að þau gögn sem hann hafi meðhöndlað á meðan hann starfaði fyrir stefnanda hafi enga hagnýtingu haft fyrir stefnda eða Avanti-ráðgjöf ehf.

Stefndi bendir á að ýmis gögn, sem stefnandi byggi á, séu tölvubréf sem stefndi hafi sent eða móttekið á netfangi sínu hjá stefnanda. Ljóst virðist að stefnandi hafi aflað afrita af tölvubréfum úr tölvukerfi stefnanda sjálfs með þeim hætti að stefnandi hafi farið inn á pósthólf stefnda hjá stefnanda. Stefndi byggir á því að sú aðgerð og öflun gagna með þessum hætti sé ólögmæt samkvæmt ákvæðum laga nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga, og afleiddum reglum Persónuverndar. Stefndi kveðst aldrei hafa verið upplýstur af stefnanda um að til stæði að fara inn á pósthólf hans og skoða tölvubréf. Þaðan af síður hafi honum verið boðið að vera viðstaddur slíka skoðun, eins og skylda sé til, sbr. t.d. úrskurði Persónuverndar í málum nr. 2005/251 og 2015/767. Stefndi hafi lagt fram kvörtun hjá Persónuvernd á hendur stefnanda vegna umræddra brota, þar sem þess hafi m.a. verið krafist að Persónuvernd stöðvaði alla vinnslu og meðferð stefnanda á þeim tölvupósti sem ágreiningur væri um og bannaði stefnanda að nýta sér þann tölvupóst á nokkurn hátt þar til niðurstaða Persónuverndar lægi fyrir í málinu. Persónuvernd hafi tekið málið til meðferðar, veitt stefnanda andmælarétt vegna kvörtunarinnar og krafið hann svara við nokkrum spurningum stofnunarinnar. Persónuvernd hafi ekki komist að niðurstöðu eða kveðið upp úrskurð í kvörtunarmálinu. Á meðan svo sé krefjist stefndi þess að dómurinn líti framhjá þeim sönnunargögnum og byggi ekki dóm á þeim, enda allar líkur á því að þeirra hafi verið aflað með ólögmætum hætti. Með vísan til alls þessa geri stefndi einnig kröfu um að meðferð dómsmálsins verði frestað á meðan Persónuvernd hafi ekki úrskurðað í kvörtunarmáli stefnda, sbr. heimild í 3. mgr. 102. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Stefndi byggir á því að skilyrði 1. mgr. 24. gr. séu í engu uppfyllt, þannig að heimilt hafi verið að leggja á lögbann. Stefndi bendir á, með vísan til 13. gr. ráðningarsamnings aðila og 1. tl. 3. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990, að hafna beri lögbanni, enda verði það ekki sett á ef réttarreglur um skaðabætur fyrir röskun hagsmuna stefnanda tryggja þá nægilega. Beri að líta til þess að stefnandi hafi ekki eftir starfslok stefnda veitt þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- og upplýsingaöryggis. Sé því vandséð hvaða hagsmuni lögbann eigi að tryggja fyrir stefnanda.

Stefndi mótmælir því að ákvæði 16. gr. c í lögum nr. 57/2005 eða XXVI.-XXVII. kafla laga nr. 19/1940 eigi við í þessu máli eða um atvik þess, svo sem stefnandi byggir á í stefnu. Það að stefnandi skuli m.a. telja að stefndi hafi framið auðgunarbrot í trássi við ákvæði almennra hegningarlaga líti stefndi afar alvarlegum augum og áskilji sér rétt til þess að bregðast við þeim ásökunum sérstaklega síðar.

Stefndi mótmælir fjárkröfum stefnanda. Í C-lið stefnukrafna krefjist stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 12.500.000 krónur í skaðabætur, auk dráttarvaxta. Sé krafan byggð á þeim hluta ákvæðis 13. gr. ráðningarsamnings sem fjalli um dagsektarkröfu. Enginn vafi sé á því að um skaðabótakröfu er að ræða skv. skýru orðalagi 13. gr. ráðningarsamnings. Af því leiði að allar meginreglur skaðabótaréttar og skaðabótalaga gildi við mat á því hvort þessum hluta 13. gr. verði beitt. Stefndi mótmælir kröfunni og telur hana ekki eiga sér stoð. Stefndi byggir í því sambandi á framangreindum málsástæðum um hversu íþyngjandi, ósanngjarnar og ólögmætar þær kvaðir sem koma fram í 13. gr. ráðningarsamnings séu og brjóti m.a. í bága við 36. og 37. gr. laga nr. 7/1936, gegn stjórnarskránni og þeim kjarasamningi sem hafi gilt um störf og starfskjör stefnda í starfi hjá stefnanda. Byggt sé á því að bótagrundvöllur og orsakasamhengi sé ekki sannað, eða að stefnandi hafi beðið fjárhagstjón. Tjónið sé alfarið ósannað og hafi stefnandi ekki einu sinni gert líklegt að hann hafi orðið fyrir tjóni. Þá sé dráttarvaxtakröfu stefnanda einnig mótmælt.

Stefndi vísar þeim fullyrðingum stefnanda á bug að krafan sé hófleg. Krafan sé verulega há og úr öllum takti við málsatvik og sé einstaklingi sem launþega mjög íþyngjandi. Fjárhæð sektar á dag samkvæmt 13. gr., 50.000 krónur, sé fram úr öllu hófi eins og gefi að skilja, ekki hve síst þar sem um einstakling sé að ræða en ekki lögaðila. Því sé mótmælt að fjárhæðin sé hófleg miðað við hagsmuni málsins, svo sem staðhæft sé í stefnu. Í því sambandi athugist að engin sönnun hefur verið færð fram um að stefnandi hafi beðið nokkurt tjón vegna meints athæfis stefnda, hvað þá aðrir aðilar. Þá sé krafan enn fremur úr öllum takti við þau fáu fyrirliggjandi dómafordæmi þar sem fallist hafi verið á að launþegi beri bótaábyrgð gagnvart fyrri vinnuveitanda vegna sannaðra brota á samkeppnisákvæðum ráðningarsamnings. Eðli dagsektarkröfu sé að með því sé verið að bæta tjón sem fyrri vinnuveitandi hafi orðið fyrir, enda gerir dagsektarákvæði 13. gr. ráðningarsamnings ráð fyrir að til þess komi „vegna þess tíma sem hann brýtur gegn ákvæði þess.“ Ef sú sönnun hafi ekki tekist og tjón sé ekki sannað sé enginn grundvöllur fyrir slíkri kröfu og gildi einu í þeim efnum hvernig umrætt ákvæði ráðningarsamnings hafi verið orðað.

Stefndi byggir á því að ekki sé unnt að fallast á fjárkröfur stefnanda af þeirri ástæðu að við eigi almenn lækkunarregla og regla um bótaábyrgð starfsmanns í skaðabótalögum nr. 50/1993. Til þess verði að líta í því sambandi að stefndi sé einstaklingur en stefnandi lögaðili í nokkuð umfangsmiklum rekstri, með tekjustreymi og nokkra starfsmenn. Mikill munur sé því á stöðu aðila. Skaðabótaábyrgð yrði stefnda þungbær svo ósanngjarnt megi telja, og beri því með sanngirnisrökum að fella niður bótaskyldu, ef svo ólíklegt sé að á hana verði fallist, sbr. 24. gr. skaðabótalaga. Í þessu sambandi sé enn fremur vísað til þess að tjón sé ósannað, hagsmunir tjónþola og hversu háar bótakröfur stefnandi geri á hendur stefnda. Þá byggir stefndi einnig á reglu 23. gr. laganna um bótaábyrgð starfsmanns, og telur að ósanngjarnt sé að stefnandi eigi kröfu á stefnda sem starfsmann sinn vegna meints tjóns sem stefndi kunni að hafa valdið stefnanda í starfi. Þá séu fjárkröfur stefnanda verulega óskýrar og vanreifaðar að mati stefnda.

Sýknukrafa stefnda er einnig byggð á því að hann eigi kröfur á hendur stefnanda til skuldajafnaðar við fjárkröfur í stefnu, þ.e. lið C í stefnukröfum. Telur stefndi að fjárhæð kröfu sinnar nemi a.m.k. sömu fjárhæð og fjárkröfur stefnanda í stefnu, þannig að vegna skuldajöfnunar beri að fallast á sýknukröfu. Stefndi áskilur sér rétt til þess að leggja fram síðar í málinu nánari gögn um tjón sitt og gerir kröfu um að dómurinn taki við mat á þeirri kröfu mið af þeim gögnum eða meti bætur til handa stefnda að álitum, svo sem rík venja er að gert sé í dómaframkvæmd.

Stefndi telur sig eiga fjártjónskröfu á hendur stefnanda vegna þess verulega fjártjóns sem stefndi telur sig hafa orðið fyrir vegna lögbannskröfunnar og málaferla þess máls, hvort tveggja viðskipta- og tekjulega. Sú tjónsfjárhæð ein og sér nemi hið minnsta sömu fjárhæð og stefnandi gerir kröfu um í C-lið stefnukrafna. Málaferli þessi hafi spurst út og telji stefndi að það hafi bakað sér og Avanti-ráðgjöf ehf. tjón að ósekju, enda starfi félagið ekki í samkeppnisrekstri við stefnanda. Þá kveðst stefndi hafa fengið upplýsingar um að fyrirsvarsmaður stefnanda, S-kvk-nf H-kvk-nf B-kvk-nf, hafi gert sér far um að ræða mál þessi við viðskiptamenn stefnda og Avanti-ráðgjafar ehf. Hafi viðskiptamenn hans og mögulegir viðskiptamenn með tilliti til þessa haft vara á sér í viðskiptum gagnvart stefnda og fyrirtæki hans, Avanti-ráðgjöf ehf. Fjártjónið felist því í formi missis viðskiptasambanda og tekna fyrir stefnda. Fjártjónið sé í raun einnig í formi tekjutaps fyrir Avanti-ráðgjöf ehf., en það tekjutap leiði eðli máls samkvæmt til tekjutaps fyrir stefnda sem launþega félagsins og hagnaðarmissis sem eiganda þess. Hafa verði í huga að verulegum örðugleikum kann að vera bundið fyrir stefnda að sýna fram á með óyggjandi hætti hvert hið raunverulega tjón sé eða hversu mikill hagnaðarmissirinn hafi verið og því sé þess krafist að bætur verði metnar að álitum.

Stefndi telur sig einnig eiga miskabótakröfu á hendur stefnanda, þar sem stefnandi beri ábyrgð á ólögmætri meingerð gegn æru og persónu stefnda. Stefndi telur miskatjón sitt nema að minnsta kosti sömu fjárhæð og stefnandi gerir kröfu um í C-lið stefnukrafna. Sömu rök standi að baki miskabótakröfu og fjártjónskröfu. Stefndi kveðst einnig hafa fengið upplýsingar um að forsvarsmaður stefnanda, S-kvk-nf H-kvk-nf B-kvk-nf, hafi borið upp á stefnda við þriðja aðila að stefndi hafi stolið gögnum frá stefnanda og nýtt í eigin þágu. Vísað hafi verið til þessara upplýsinga í bréfi stéttarfélags stefnda til lögmanns stefnanda en hvorki stefnandi né lögmaður hans hafi mótmælt þeim ásökunum. Sé rétt með farið sé byggt á því af hálfu stefnda að stefnandi og fyrirsvarsmaðurinn hafi með alvarlegum hætti beitt atvinnuróg gegn stefnda og ráðist gegn persónu hans. Til rökstuðnings fyrir miskabótakröfu vísast til b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Stefndi byggir bótakröfur sínar á hendur stefnanda einnig á því að ef dómurinn hafnar staðfestingu lögbanns og sýknar af viðurkenningarkröfu, sbr. liði A og B í stefnukröfum, þá beri að fallast á skaðabóta- og miskabótakröfur stefnda, sbr. 42. og 43. gr. laga nr. 31/1990, en þar sé dómara veitt heimild til að dæma bætur að álitum.

Til þrautavara krefst stefndi þess að stefnukröfur verði lækkaðar stórlega og sé vísað til framanritaðra málsástæðna fyrir aðal- og varakröfu, að breyttu breytanda, sérstaklega um mótmæli við fjárkröfum í stefnu og um fjárkröfur stefnanda. Komist dómurinn svo ólíklega að þeirri niðurstöðu að fallast beri á bótaskyldu stefnda í málinu og um leið að stefnandi eigi fjárkröfu á hendur stefnda, krefst stefndi þess að fjárkröfurnar verði lækkaðar verulega. Byggt sé á því að öll sanngirnisrök hnígi að því að rétt sé að dæma stefnda einungis til greiðslu mjög hóflegrar fjárhæðar, en að lækka beri kröfuna með vísan til ákvæða 23. og 24. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. framanrakið. Þá byggir stefndi á því að lækka beri fjárkröfur stefnanda með vísan til þeirra fjártjóns- og miskabótakrafna sem stefndi telji sig eiga á hendur stefnanda. Gerð sé krafa um í þessu tilviki að upphafsmark dráttarvaxta verði ekki miðað við fyrra tímamark en við uppkvaðningu dóms í málinu. Að öðru leyti mótmælir stefndi öllum sjónarmiðum og málsástæðum stefnanda, svo sem þeim sé lýst í stefnu.

Um lagarök vísar stefndi til meginregla í einkamálaréttarfari, 75. gr. stjórnarskrárinnar, stjórnskipunarlög nr. 33/1944, almennra reglna kröfuréttar, þ.m.t. samningaréttar, samkeppnisréttar og vinnuréttar. Ákvæða laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann, o.fl., laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, og til vaxtalaga nr. 38/2001. Málskostnaðarkrafa er byggð á 130. gr., sbr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa um virðisaukaskatt af málskostnaði byggist á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

IV

Skrifleg sókn stefnanda, skv. 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991

Um frávísunarkröfu stefnda bendir stefnandi á að hún byggist annars vegar á því að lögvarða hagsmuni skorti fyrir öllum stefnukröfum (A-D), þar sem aðilar stundi ekki samkeppni eða stundi hana a.m.k. ekki lengur. Hins vegar á því að fjárkrafa í C-lið kröfugerðar sé „óljós og vanreifuð“. Báðum málsástæðum er mótmælt. Þar sem form- og efnisvarnir stefnda séu sambærilegar verði fjallað um varnirnar í einu lagi.

Um þær málsástæður stefnda að hann stundi ekki samkeppnisrekstur leggur stefnandi áherslu á að margvísleg sönnunargögn liggi fyrir í málinu um samkeppnisrekstur stefnda og að upplýst hafi verið eftir þingfestingu málsins að stefndi hafi haldið áfram samkeppnisrekstri í um tvo mánuði samfleytt eftir dagsetningu lögbanns, þann 15. nóvember 2017. Vísar stefnandi til eftirfarandi gagna: Tölvupóstur með viðurkenningu stefnda á samkeppnisrekstri, dags. 9. ágúst 2017. Facebook Messenger skilaboð frá stefnda um hið sama, dags. 20. október 2017. Vefsíða stefnanda, dags. 17. nóvember 2017 og vefsíða Avanti-ráðgjafar, dags. 2. nóvember 2017. Tölvupóstur frá stefnda f.h. Avanti-ráðgjafar til X, dags. 3. júlí 2017, þar sem hann leggur til samning til að viðhalda gagnaöryggisvottun (ISO 27001). Bréf viðskiptavinarins Y um samfleyttan rúmlega 5 mánaða samkeppnisrekstur stefnda á sviði gagna- og upplýsingaöryggis, „allt frá 15. ágúst 2017 til dagsins í dag.“ Margvísleg brot á trúnaðarskyldum fyrir og eftir lok starfstíma benda einnig til samkeppnisreksturs, sbr. yfirlit málsatvika í tímaröð.

Stefnandi bendir einnig á að í greinargerð sé háttsemi stefnda að engu leyti útskýrð: Óútskýrt í greinargerð af hverju stefndi sendi sér gögn um öryggismálefni U bankans. Óútskýrt í greinargerð af hverju stefndi sótti sér gögn um öryggismálefni Y á netfangið [...]@stiki.eu um tveimur klukkustundum áður en hann tilkynnti um að ekki yrði af frekara samstarfi í gegnum undirverktöku, þann 9. ágúst 2017. Óútskýrt í greinargerð af hverju sambýliskona hans og meðeigandi að Avanti-ráðgjöf sat á fundum með viðskiptamönnum og var í beinum tengslum við þá. Ekki sé byggt á því í greinargerð að heimild hafi verið veitt fyrirfram til háttseminnar. Þegar af þeirri ástæðu sé um brot á ráðningarsamningi og ólögmæta háttsemi skv. 16. gr.c laga.nr. 57/2005 að ræða.

Stefnandi mótmælir þeirri málsástæðu stefnda að lögvarðir hagsmunir fyrir kröfugerð séu ekki lengur til staðar þar sem stefnandi hafi hætt starfsemi á sviði upplýsinga- og gagnöryggis, enda sé hún röng og ósönnuð. Liggi fyrir staðfesting framkvæmdastjóra stefnanda á starfsemi á sviði gagna- og upplýsingaöryggis allt frá stofnun fyrirtækisins til 23. janúar 2018, fyrir 76 mismunandi viðskiptamenn. Vefsíða stefnanda beri það með sér að starfsemin sé óbreytt eftir starfslok stefnda, enda nýr starfsmaður ráðinn í stað stefnda. Þá hafi stefnda borið að virða skyldur sínar skv. lögum nr. 57/2005 og ráðningarsamningi meðan á ráðningartíma stóð og eftir að honum lauk, óháð því hvort breytingar yrðu á rekstri stefnanda.

Stefnandi mótmælir þeirri málsástæðu stefnda sem haldlausri að hann stundi ekki samkeppni, þar sem hann hafi skráð starfsemi Avanti-ráðgjafar í tiltekinn ÍSAT flokk. Samkvæmt Hrd. nr. 188/2010 gefi ÍSAT flokkun einungis til kynna „aðalstarfsemi“ fyrirtækis. Þá komi t.d. berum orðum fram á vefsíðu Avanti-ráðgjafar að félagið bjóði upp á þjónustu á sviði upplýsinga- og gagnaöryggis og bjóði viðskiptavinum að hafa samband í tilgreint símanúmer eða tölvupóstfang Avanti. Þá liggi t.d. fyrir að Avanti-ráðgjöf hafi bæði reynt að bjóða þjónustu á þessu sviði með tölvupósti (X) og veitt slíka þjónustu (Y).

Stefnandi mótmælir þeirri málsástæðu stefnda að hans eigin tímaskráningar sýni fram á að ekkert samkeppnisbrot hafi átt sér stað, enda hafi þau gögn ekkert sönnunargildi. Þá sé það einnig í andstöðu við 13. gr. ráðningarsamnings að stefndi sitji í stjórn félags eða eigi hlut í félagi sem stundi samkeppni. Þessi málsástæða sé einnig í beinni andstöðu við bréf Y um þjónustu „G-kk-ef V-kk-ef V-kk-ef og Avanti-ráðgjafar“.

Stefnandi mótmælir þeirri málsástæðu stefnda að ósannað sé að hann hafi sótt gögn um Y, þar sem ekki hafi verið sýnt fram á að IP-tala sé í hans eigu. Ljóst sé að notandinn [...]@stiki.eu hafi sótti gögnin og óumdeilt að það hafi verið netfang stefnda á þessum tíma og því hefur IP-tala enga þýðingu. Bréf Y staðfestir að samkeppni stefnda og Avanti-ráðgjafar hafi hafist þann 15. ágúst 2017, einungis 6 dögum eftir að gögnin voru tekin.

Stefnandi mótmælir því að hann hafi sýnt af sér tómlæti og að tómlæti geti haft áhrif á úrslit málsins. Hafi brotum stefnda verið haldið leyndum frá brotaþola og því eigi reglur um tómlæti ekki við. Óumdeilt er að lögbannsmál þetta hafi verið höfðað innan allra tímamarka skv. lögum nr. 31/1990, og að engir frestir um það hafi verið settir fram í ráðningarsamningi aðila. Stefnandi hafi krafist þess að látið yrði af samkeppnisrekstri í bréfi, dags. 25. október 2017, en stefndi gert ágreining um þann samkeppnisrekstur í bréfi, dags. 31. október 2017. Hvergi í greinargerð stefnda sé getið um það á hvaða dagsetningu stefnanda hefði átt að vera samkeppnisreksturinn ljós. Lögbannsbeiðni málsins sé dagsett 2. nóvember 2017, eða innan við þremur mánuðum frá því að upplýst hafi verið um brotin.

Stefnandi hafnar málsástæðu stefnda um óskýrleika 13. gr. ráðningarsamnings aðila sem haldlausri og óskýrri. Ekki sé tilgreint nákvæmlega í greinargerð hvað í 13. gr. samningsins stefndi telji óskýrt, einungis sé vísað til Hrd. nr. 29/2000 („Tvíhöfða“) og nr. 398/2001 („Global Refund“). Í Hrd. nr. 29/2000 hafi ekki verið kveðið nægilega skýrt á um að samkeppnishömlur héldu gildi sínu eftir slit ráðningarsamnings og því voru þær ekki taldar gilda. Í Hrd. nr. 398/2001 hafi ekki verið skýrt að hugtakið „Skandinavía“ tæki til Íslands um samkeppni hérlendis. Í þessu máli séu hins vegar ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings ótvíræð um að óheimilt sé að stunda samkeppni hérlendis, meðan á ráðningarsambandi standi og í 12 mánuði eftir lok þess, sbr. orðalagið: „Láti starfsmaður af starfi [...] skuldbindur hann sig til að taka ekki við starfi hjá aðila sem stundar starfsemi á starfssviði félagsins, hvorki beint né óbeint, hefja eða tengjast slíkri starfsemi í a.m.k. eitt frá starfslokum.“ Því sé málatilbúnaður stefnda haldlaus að þessu leyti.

Málsástæðu stefnda um að samkeppnishömlur séu óheimilar skv. kjarasamningi er mótmælt. Stefndi telji að líta beri framhjá ákvæðum 13. gr. ráðningarsamnings með vísan til ákvæða gr. 5.2 í framlögðum kjarasamningi, en tilgreini þó ekki með skýrum hætti í greinargerð hvað samræmist ekki kjarasamningi. Hvergi sé vísað til kjarasamnings í ráðningarsamningi aðila. Í 4. gr. ráðningarsamningsins segi að kjarasamningar gildi ekki um réttindi og skyldur skv. ráðningarsamningi. Að auki virðast ákvæði gr. 5.2 í kjarasamningi einungis fela í sér áréttingu á almennum reglum um að samkeppnishömlur skuli vera hæfilega íþyngjandi o.s.frv. Dómar Hæstaréttar Íslands um að allt að tveggja ára samkeppnishömlur teljist hæfilega íþyngjandi gilda því fullum fetum.

Stefnandi mótmælir þeirri málsástæðu stefnda er snýr að öflun sex tölvubréfa og það brjóti gegn persónuverndarlögum nr. 77/2000. Því sé ekki haldið fram að öflun tölvupósts leiði í sjálfu sér til sýknu eða frávísunar, heldur einungis til frestunar málsins. Héraðsdómur hefur þegar hafnað þeirri kröfu í þessu máli. Þá bendir stefnandi á að sönnunarmat dómstóla sé frjálst og því er heimilt að líta til gagna, hvernig sem þeirra hafi verið aflað. Málsástæða stefnda um að líta beri framhjá tölvupóstinum við úrlausn málsins sé því haldlaus. Stefnandi byggir einnig á því að ákvæði 9. gr. reglna um rafræna vöktun nr. 837/2006 heimili skoðun vinnuveitenda á tölvupósti starfsmanns „ef grunur er uppi um brot starfsmanns gegn trúnaðar- eða vinnuskyldum“. Þá vísar stefnandi til úrskurðar Persónuverndar í máli nr. 2011/327 um að öflun umræddra tölvubréfa hafi verið heimil. Loks bendir stefnandi á að tölvupósturinn hafi hvorki verið gögn í eigu stefnda né lotið að einkamálefnum hans skv. 16. gr. ráðningarsamnings: „Tölvupóstfang félagsins skal ekki notað í persónulegum tilgangi. Tölvupóstur er eign félagsins.“ Því brjóti skoðunin ekki gegn persónuverndarlögum eða reglum um friðhelgi einkalífs.

Stefnandi mótmælir málsástæðu stefnda um skuldajöfnuð. Stefnandi bendir á að engar sérstakar gagnkröfur séu tilgreindar og því óljóst hvernig skilyrði skuldajafnaðar teljist uppfyllt. Málsástæðan er því sýnilega haldlaus.

Stefnandi mótmælir málsástæðu stefnda um lækkun skv. ákvæðum 24. gr. skaðabótalaga nr. 37/1993. Reglan eigi ekki við um bætur innan samninga, skv. greinargerð með 24. gr. laganna.

Stefnandi telur allt að tveggja ára samkeppnishömlur hæfilegar. Vísar stefnandi um það til dómaframkvæmdar Hæstaréttar um að allt að tveggja ára samkeppnishömlur eftir lok ráðningarsambands teljist hæfilegar, sbr. Hrd. nr. 316/1992, Hrd. nr. 124/2003 og Hrd. nr. 414/2008. Í þessu máli séu samkeppnishömlur einungis í gildi í eitt ár eftir starfslok skv. 13. gr. ráðningarsamnings. Þegar mál hafi verið höfðað voru einungis um sjö mánuðir eftir af tímabilinu, því sé ljóst að samkeppnishömlur hafi verið hæfilegar að lengd og að málsástæður stefnda um að þær séu óhóflega íþyngjandi standast ekki.

Um tímabil samkeppnisbrota og fjárhæð bótakröfu vísar stefnandi til yfirlits málsatvika í tímaröð. Stefnandi vísar einnig til þess að tímabilið hafi hafist í síðasta lagi þann 10. mars 2017 og varað a.m.k. til dagsetningar lögbanns, þann 15. nóvember 2017. Samfleytt brotatímabil sé þannig í 250 daga. Útreikningur bótakrafna: 50.000 kr. dagsektir x 250 = kr. 12.500.000. Eftir þingfestingu málsins hafi komið í ljós að samkeppnisbrotin væru enn yfirstandandi þrátt fyrir lögbann, dags. 15. nóvember 2017, sbr. bréf Y um samkeppnisrekstur samfleytt frá 15. ágúst 2017 til 22. janúar 2018. Stefnukrafan sé því hófleg, ekki síst í ljósi samfleytts brotatímabils í rúma þrjá mánuði fyrir dagsetningu lögbanns og samfleytts brotatímabils í um tvo mánuði eftir það, m.t.t. Y. Fullkomlega sé skýrt á hverju bótakrafa í C-lið kröfugerðar byggist og því hafnað þeim mótmælum stefnda að krafan sé vanreifuð um form eða að það beri að hafna henni vegna óskýrleika um efni hennar. Þá sé upphafsdagur dráttarvaxta óumdeildur og því telji stefnandi að fallast beri á hann.

Um dómaframkvæmd um bætur innan samninga vegna trúnaðarbrota starfsmanna vísar stefnandi til dómaframkvæmdar Hæstaréttar um að févíti teljist bótakröfur innan samninga, þar sem búið sé að semja um hver fjárhæð bóta sé fyrir brot á samningum. Því sé þar af leiðandi mótmælt að fjárhæð tjóns sé ósönnuð eða vanreifuð. Stefnandi byggir mál sitt á því að samninga beri að efna. Samningur hafi verið vanefndur á samfleyttu brotatímabili stefnda. Því beri að fallast á bótakröfu í C- lið kröfugerðar. Í þessu sambandi vísar stefnandi til Hrd. nr. 124/2003 og Hrd. nr. 414/2008 um að daglegt févíti vegna samkeppnisbrota feli í sér „samningsbundnar bætur“ og því þurfi ekki að sanna tjón vegna brota. Í fyrri dóminum hafi bætur verið metnar að álitum og lækkaðar, þar sem starfsmaður réði sig sem launamann hjá samkeppnisaðila en hóf ekki eigin rekstur. Í síðara málinu hafi verið um að ræða almennan launamann og bótafjárhæð miðuð „við stöðu áfrýjanda“.

Um bótafjárhæð vísar stefnandi til þess að í nefndum dómum hafi verið um að ræða samkeppnisbrot manna sem réðu sig til keppinauta sem almennir launamenn. Í þessu máli hafi hins vegar stolin gögn verið notuð til að hefja eigin rekstur í gegnum Avanti-ráðgjöf. Óumdeilt er að stefndi sé stjórnarformaður þess félags og helmingseigandi, stefndi sé ekki launamaður. Reynist rekstur Avanti-ráðgjafar ábatasamur, t.d. vegna viðskiptasambandsins við Y, geti það leitt til arðgreiðslna til stefnda á næstu árum, sem séu langt umfram t.d. ein mánaðarlaun launamanns. Persónulegur hagur af lög- og samningsbrotum stefnda sé því umtalsverður. Ef dæmd bótafjárhæð sé of hófleg sé líklegt að samnings- og lögbrotin borgi sig fyrir stefnda. Einnig vísar stefnandi til þess að brotin séu sérstaklega alvarleg í ljósi stöðu stefnda sem öryggisstjóra stefnanda á ráðningartíma. Þá telur stefnandi brotin sérstaklega alvarleg í ljósi þess að stefnandi sé sérhæft fyrirtæki í gagnaöryggi. Brotin vegi að sjálfum rekstrargrundvelli stefnanda, og brotin því sérstaklega alvarleg í ljósi öryggishagsmuna þeirra viðskiptamanna sem um ræðir, t.d. U bankans. Stefnandi telji háttsemi stefnda einnig refsiverða, sbr. t.d. héraðsdóm í máli S-378/2012. Með vísan til framangreinds byggir stefnandi á því að ekki sé rétt að miða bótafjárhæð við að stefndi sé launamaður, eins og í Hrd. nr. 124/2003 og Hrd. nr. 414/2008. Engin tilefni séu til lækkunar kröfunnar og þá sérstaklega ekki í ljósi þess að stefndi hafi hafið eigin atvinnurekstur, með gögnum sem aflað hafi verið með ólögmætum og refsiverðum hætti.

V

Forsendur og niðurstaða

Krafan um staðfestingu- og viðurkenningu lögbanns.

Eftir að lögbannsgerð er lokið hjá sýslumanni ber að höfða dómsmál til staðfestingar lögbanninu eftir ákvæðum VI. kafla laga um kyrrsetningu, lögbann o.fl. nr. 31/1990. Dæmt skal að meginstefnu um tvö álitaefni, annars vegar hvort skilyrði lögbanns hafi verið fyrir hendi og réttilega að gerðinni staðið, og hins vegar hvort gerðarþoli átti þann lögvarða og efnislega rétt sem lagt var lögbann við að yrði raskað.

Ekki er á því byggt að ekki hafi verið réttilega að gerðinni staðið. Skilyrði þess að fallast megi á lögbann koma fram í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990. Samkvæmt ákvæðinu má leggja lögbann við byrjaðri eða yfirvofandi athöfn ef gerðarbeiðandi sannar eða gerir sennilegt að athöfnin brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti hans, að gerðarþoli hafi þegar hafist handa um athöfnina eða muni gera það, og að réttindi stefnanda muni fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum verði hann knúinn til að bíða dóms.

Um lögvarða hagsmuni stefnanda er óumdeilt að þann 29. maí 2013 var stefndi ráðinn til starfa hjá stefnanda, samkvæmt skriflegum ráðningarsamningi sem var endurnýjaður 1. júlí 2014. Í 13. gr. þess samnings kemur m.a. fram að láti stefndi af störfum skuldbindi hann sig til þess að taka ekki við starfi hjá aðila sem stundar starfsemi á starfssviði stefnanda í a.m.k. eitt ár frá starfslokum. Viðaukar við nefndan ráðningarsamning eru starfslýsingar og trúnaðaryfirlýsing sem stefndi undirritaði 29. maí 2013, en í trúnaðaryfirlýsingunni kemur meðal annars fram að stefndi sé bundinn trúnaði varðandi öll gögn sem hann hafi aðgang að og haldist trúnaðarskyldan áfram eftir að hann hætti.

Starfslok stefnda miðast við 30. júní 2017 og er hann því samningsbundinn skv. framangreindu til 30. júní 2018. Stefnandi á því lögvarðan og efnislegan rétt gagnvart stefnda. Ekki liggja fyrir gögn af hálfu stefnda sem sanna þá málsástæðu að aðilar málsins séu ekki lengur í samkeppnisrekstri þar sem stefnandi starfi ekki lengur á sviði upplýsinga- og gagnaöryggis. Er því ekki fallist á aðalkröfu stefnda um frávísun málsins á þeim forsendum að stefnandi eigi ekki lengur lögvarðan rétt í málinu.

Um sönnun eða sennileika þess að stefndi brjóti eða muni brjóta gegn nefndum hagsmunum stefnanda liggur fyrir að stefndi keypti þann 1. janúar 2017 50% eignarhlut í Avanti-ráðgjöf ehf., eða þegar hann var enn í starfi fyrir stefnanda, og þann 17. febrúar 2017 varð stefndi skráður stjórnarformaður þess félags. Ekki liggur fyrir að stefnandi hafi samþykkt eða vitað af framangreindu þótt af gögnum málsins verði ráðið að aðilar hafi síðar rætt verktöku og sett hafi verið upp drög að verktakasamningi um að stefndi tæki að sér verktöku eftir starfslok.

Í starfslýsingum um störf stefnda fyrir stefnanda kemur meðal annars fram að starfið hafi verið fólgið í ráðgjöf við stjórnkerfi, upplýsingaöryggi og gæðastjórnun, gerð áhættumats og gerð skipulagshandbókar, þ.m.t. öryggis- og gæðahandbókar. Í gögnum málsins er að finna útprentanir af heimasíðu Avanti-ráðgjafar ehf. um starfsemi þess félags. Þar kemur fram að félagið bjóði upp á aðstoð við innleiðingu gæðastjórnunar, upplýsingaöryggisstjórnun og áhættustjórnunarkerfi. Er á það fallist með stefnanda að ráðið verði af gögnum málsins að með framangreindum tengslum stefnda við Avanti-ráðgjöf ehf. þá sé hann í samkeppnisrekstri við stefnanda. Verður ekki annað séð en að stefndi telji síðan sjálfur að hann hafi verið kominn í samkeppni við stefnanda, sbr. tölvupóst hans, dags. 9. ágúst 2017, til fyrirsvarsmanns stefnanda, þar sem stefndi kveðst ekki geta tekið að sér verktöku fyrir stefnanda, og bætir við: „...þess fyrir utan þá erum við væntanlega komin í samkeppni ...“

Með vísan til framangreinds er að mati dómsins þegar komið fram skilyrði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um sönnun eða sennileika þess að stefndi brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti stefnanda. Þykir því ekki þörf að rekja frekar þau gögn og þær málsástæður sem stefnandi telur fram máli sínu til stuðnings um samskipti stefnda við tilgreinda aðila, og varða brot á trúnaði, en þær upplýsingar eru að mati dómsins til frekari stuðnings því að stefndi hafi brotið eða muni brjóta gegn lögvörðum hagsmunum stefnanda, óháð því hvernig þeirra gagna var aflað með tilliti til persónuverndarlaga nr. 77/2000, hvort um þau gögn gildi ákvæði 16. gr. c í lögum nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu eða ákvæði XXVI-XXVII. kafla laga nr. 19/1940.

Með vísan til sömu forsendna er fallist á að fyrir hendi séu skilyrði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um að stefndi hafi þegar hafist handa um athöfnina eða muni gera það og að réttindi stefnanda muni fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum verði hann knúinn til að bíða dóms um þau. Ekki er rökstudd sú málsástæða stefnda að hafna beri staðfestingu lögbanns með vísan til 1. tl. 3. mgr. 24. gr. laga nr. 30/1990 um að réttarreglur um skaðabætur fyrir röskun hagsmuna stefnanda tryggi þá nægilega. Með því að ekki er byggt á framangreindri málsástæðu til vara er í raun gert ráð fyrir að stefndi hafi raskað hagsmunum stefnanda, en að við eigi nefnd undantekning, og því verði lögbann ekki lagt á.

Um þá málsástæðu stefnda að sýkna beri vegna athafnaleysis og tómlætis stefnanda liggur ekki annað fyrir en að stefndi hafi gefið stefnanda afsvar um verktöku þann 9. ágúst 2017 og með bréfi lögmanns stefnanda, dags. 25. október 2017 hafi verið skorað á stefnda að virða ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings aðila. Ekki liggur fyrir hvenær á nefndu tímabili stefnanda varð ljós samkeppnisreksturinn, en jafnvel þótt fallist yrði á að stefnanda hefði mátt vera samkeppnisreksturinn ljós þegar þann 9. ágúst 2017, með efni nefnds tölvupósts, þá sé ekki um að ræða tómlæti af hans hálfu á þeim tveimur og hálfa mánuði sem leið þannig að það geti leitt til sýknu.

Stefndi byggir á því að ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings aðila sé í senn afar íþyngjandi, ósanngjarnt, hefti atvinnufrelsi hans, fari í bága við 75. gr. stjórnarskrárinnar, meginreglur vinnuréttar og 36. og 37. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda samninga. Af tilgreindum dómum Hæstaréttar, sem stefnandi vísar til, verður ráðið að samkeppnishömlur í allt að tvö ár séu ekki taldar ósanngjarnar. Þegar lögbann var lagt á athöfn stefnda þann 15. nóvember 2017 voru ekki eftir nema sjö og hálfur mánuður af gildistíma umþrætts ákvæðis. Ekki hefur verið sýnt fram á að stefndi eigi erfitt með að fá atvinnu við sitt hæfi. Stefndi var mikilvægur starfsmaður stefnanda samkvæmt starfslýsingum, hann var í beinu sambandi við viðskiptamenn og bar ríka trúnaðarskyldu. Er því ekki hægt að fallast á það með stefnda að ákvæðið sé of víðtækt að þessu leyti eða óhóflega íþyngjandi. Þá er ekkert það fram komið um stöðu samningsaðila, atvik við samningsgerðina eða síðari atvik sem að mati dómsins geta leitt til sýknu eða að það beri að víkja ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings aðila til hliðar að þessu leyti.

Á því er byggt af hálfu stefnda að ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings aðila sé það óskýrt að ekki verði á því byggt. Ekki er nánar skýrt af hálfu stefnda hvað í ákvæðinu sé óskýrt. Þá er með sama hætti ekki skýrt af hálfu stefnda hvað í nefndu ákvæði fari í bága við ákvæði 5.2 í kjarasamningi Samtaka atvinnulífsins við Kjarafélag viðskipta- og hagfræðinga frá 1. október 2011, að öðru leyti en að samningsákvæðið sé of víðtækt, en þeirri málsástæðu var hafnað skv. framangreindu.

Með vísan til alls framangreinds verður fallist á kröfu stefnanda um staðfestingu lögbanns er sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði á hinn 15. nóvember 2017, nr. 2017/65, við háttsemi sem þannig er lýst í endurriti úr gerðabók embættisins: „að gerðarþoli, G-kk-nf V-kk-nf V-kk-nf, kt. 000000-0000, starfi til og með 30. júní 2018 við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., kt. 000000-0000, eða tengist slíkri starfsemi með nokkrum hætti. Lögbannið nær einnig til allra slíkra starfa hjá ofangreindu fyrirtæki, hvort sem þau eru bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður.“ Jafnframt er viðurkennt að stefnda sé óheimilt til og með 30. júní 2018 að starfa við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., eða tengjast slíkri starfsemi með nokkrum hætti. Lögbannið nær einnig til allra slíkra starfa stefnda hjá ofangreindu fyrirtæki, hvort sem þau eru bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður.

Fjárkrafan:

Stefnandi gerir þá dómkröfu að stefnda verði gert að greiða honum 12.500.000 krónur, með vísan til 13. gr. ráðningarsamnings aðila. Í greinargerð stefnda er krafist frávísunar fjárkröfunnar með vísan til d-g -liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, enda sé krafan verulega óskýr, óljós og vanreifuð.

Í dómkröfu er getið um fjárhæð í krónum talið, vísað er til þess að stefndi hafi brotið gegn ákvæðum 13. gr. ráðningarsamnings og fylgir afrit hans gögnum málsins. Þá kemur fram að stefnandi telji brot stefnda hafa staðið samfleytt frá 10. mars 2017 og til dagsetningar lögbanns 15. nóvember 2017 eða í 250 daga. Er krafan því svo glögg sem verða má og samhengi málsástæðna ljóst og skýrt hvert sakarefnið er, og verður því ekki fallist á frávísun fjárkröfunnar skv. nefndum lagaákvæðum.

Fallist er á það með stefnanda að ákvæðið um dagsektir í 13. gr. ráðningarsamnings aðila feli í sér samningsbundnar bætur og því þurfi hann ekki að sanna tjón vegna brota stefnda á samkeppnisákvæðinu eða sök. Nánar segir í 13. gr. að brjóti stefndi gegn ákvæðum greinarinnar um samkeppnishömlur sé heimilt að leggja á og innheimta dagsektir vegna þess tíma sem hann hafi brotið gegn ákvæðinu, 50.000 krónur fyrir hvern dag sem brot vari.

Stefnandi byggir ekki á því að stefndi hafi brotið gegn samkeppnishömlum skv. nefndu ákvæði með því að kaupa í janúar 2017 50% eignarhlut í Avanti-ráðgjöf ehf. og með því að gerast stjórnarformaður þess félags í febrúar 2017. Stefnandi byggir hins vegar á því að hann telji að fyrsta trúnaðarbrot stefnda hafi átt sér stað 10. mars 2017 og miðar upphaf fjárkröfunnar við þann dag. Umþrætt ákvæði 13. gr. ráðningarsamnings um dagsektir tekur skv. orðanna hljóðan ekki til trúnaðarbrota heldur eingöngu brota á samkeppnishömlum með því að stefndi taki að sér sambærileg störf fyrir aðra, og að því lýtur lögbannskrafa málsins. Ekki lá fyrir að stefndi myndi ekki starfa frekar fyrir stefnanda og væri kominn í samkeppni við hann, fyrr en með tölvupósti stefnda, dags. 9. ágúst 2017, þegar hann upplýsti um væntanlega samkeppni. Samkvæmt þessu telur dómurinn að stefnandi geti ekki krafist dagsekta vegna brota á samkeppnishömlum fyrr en frá nefndu tímamarki 9. ágúst 2017 og fram til þess að lögbann var lagt á.

Stefndi byggir á því að ákvæði 13. gr. um dagsektir sem nemi 50.000 krónum á dag sé verulega há. Ákvæðið sé því ósanngjarn, íþyngjandi og ólögmætt, m.a. skv. ákvæðum 36. gr. og 37. gr. laga nr. 7/1936. Fyrr komst dómurinn að því að tímalengd ákvæðisins væri hæfileg. Við mat á því hvort fjárhæðin sé ósanngjörn ber að líta til allra atvika og hvort skuldbindingin sé víðtækari en nauðsynlegt var til þess að varna samkeppni. Um þetta liggja fyrir takmarkaðar upplýsingar í málinu. Fyrir liggur þó að stefndi var launamaður hjá stefnanda og að mánaðarlaun hans námu 1. júlí 2014 um 2/3 hlutum af mögulegum dagsektum á mánuði. Ekki liggur fyrir hvernig launum eða verktakagreiðslum til stefnda er nú háttað, en staðreynt er að stefndi keypti 50% eignarhluta í félagi sem hann starfar nú við og rekur sem stjórnarformaður í samkeppni við stefnanda. Með vísan til framangreindra forsendna þykir ekkert það fram komið að fallast megi á málsástæður stefnda byggðar á ákvæðum laga nr. 7/1936, og beri því að miða við samning aðila um dagsektir sem nemi 50.000 krónum á dag.

Samkvæmt framangreindu er fallist á að stefnda verði gert að greiða stefnanda samningsbundnar dagsektir frá 9. ágúst 2017 að telja og til 25. nóvember 2017 eða í 76 daga, samtals 3.800.000 krónur. Með vísan til þessa þykja ekki forsendur til að miða upphaf dráttarvaxta við uppkvaðningu dóms, og verður stefnda því gert, með vísan til 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, að greiða stefnanda dráttarvexti frá þingfestingardegi 29. nóvember 2017 til greiðsludags.

Í greinargerð stefnda kemur fram að hann telji sig eiga fjártjóns- og miskabótakröfu á hendur stefnanda. Í engu er getið um fjárhæð þeirra gagnkrafna og engar forsendur eru til ákvörðunar þeirra. Þá er með vísan til þess að um er að ræða bætur innan samninga ekki hægt að fallast á lækkun dagsekta með vísan til 23. og 24. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Málskostnaður:

Eftir úrslitum málsins verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað, skv. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem hæfilegur þykir sem í dómsorði greinir að meðtöldum virðisaukaskatti.

B-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Staðfest er lögbann það er sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði á hinn 15. nóvember 2017, nr. 2017/65, að kröfu stefnanda, Stika ehf., við háttsemi stefnda, G-kk-ef V-kk-ef V-kk-ef, að hann starfi til og með 30. júní 2018 við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., kt. 000000-0000, eða tengjast slíkri starfsemi með nokkrum hætti. Lögbannið nær einnig til allra slíkra starfa hjá ofangreindu fyrirtæki, hvort sem þau eru bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður.

Viðurkennt er að stefnda sé óheimilt til og með 30. júní 2018 að starfa við þjónustu eða ráðgjöf á sviði gagna- eða upplýsingaöryggis, þ.m.t. hjá Avanti-ráðgjöf ehf., kt. 000000-0000, eða tengjast slíkri starfsemi með nokkrum hætti. Lögbannið nær einnig til allra slíkra starfa stefnda hjá ofangreindu fyrirtæki, hvort sem þau eru bein eða óbein, sem launamaður, verktaki, sjálfboðaliði eða stjórnarmaður.

Stefndi greiði stefnanda, 3.800.000 krónur með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 29. nóvember 2017 til greiðsludags.

Stefndi greiði stefnanda 4.178.430 krónur í málskostnað.

B-kk-nf H-kk-nf