E-1452/2007

Mál þetta, sem var dómtekið 30. f.m., er höfðað 18. júní 2007 af H-kk-þgf G-kk-þgf H-kk-þgf, Haukalind 19 í Kópavogi, á hendur S-kvk-þgf S-kvk-þgf, Roðasölum 6 í Kópavogi.

Stefnandi krefst þess að stefndu verði gert að greiða honum 463.102 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2007 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar.

Stefnda krefst aðallega sýknu, en til vara að stefnukröfur verði stórlega lækkaðar. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Stefnda gerði kröfu um frávísun málsins, en með úrskurði dómsins 16. nóvember 2007 var þeirri kröfu hafnað.

I.

Krafa stefnanda í málinu er tilkomin vegna vinnu sem hann innti af hendi fyrir stefndu í félagi við annan mann, H-kk-þf H-kk-þf, í september 2006. Nánar tiltekið fólst vinna þeirra í lagningu parkets á gólf og stigaþrep í íbúðarhúsi stefndu og eiginmanns hennar að Roðasölum 6 í Kópavogi. Styðst krafan við reikning sem stefnandi gaf út 1. febrúar 2007. Segir í stefnu að samkomulag hafi verið milli aðila um greiðslu fyrir verkið „eftir stærð rýmis í fm og þrepafjölda“. Samkvæmt því samkomulagi hafi greiðsla til stefnanda fyrir lagningu parkets á gólffleti átt að nema 2.700 krónum fyrir hvern fermeter að viðbættum virðisaukaskatti og umsamið einingarverð fyrir lagningu parkets á stigaþrep hafi numið 9.000 krónum að viðbættum virðisaukaskatti. Flatarmál þess gólfflatar sem parket hafi verið lagt á hafi verið 91,1 m² og fjöldi stigaþrepa hafi verið 17. Til samræmis við þetta var stefnda í stefnu krafin um 245.970 krónur (91,1 x 2.700) fyrir lagningu parkets á gólf og 153.000 krónur (17 x 9.000) fyrir lagningu parkets á stigaþrep, auk virðisaukaskatts að fjárhæð 97.748 krónur, eða samtals 496.718 krónur. Undir rekstri málsins lækkaði stefnandi kröfu vegna stigaþrepa um 33.616 krónur á þeim grunni að fjöldi stigaþrepa hafi verið 14 en ekki 17.

II.

Í greinargerð er því haldið fram að í september 2006 hafi verið samið við stefnanda og H-kk-þf H-kk-þf um að þeir legðu parket fyrir stefndu og eiginmann hennar G-kk-þf Á-kk-þf á gólf íbúðar þeirra að Roðasölum 6 í Kópavogi. Um hafi verið að ræða olíuborið og gegnheilt parket sem stefnda og eiginmaður hennar hefðu keypt. Hvorki hafi átt að slípa parketið eða lakka það. Stefnda og eiginmaður hennar hefðu einnig átt að leggja til allt annað efni til verksins, svo sem lím. Skyldi parketið lagt á stofu, tvö herbergi á efri hæð, eldhús inn af stofu, stiga með 14 þrepum og herbergi á neðri hæð ásamt rými undir stiga. Samið hafi verið um að gengið yrði frá stigaþrepum þannig að parket yrði lagt á stigflöt og tröppunef sett á frambrún stigaþrepa. Þá skyldi parketið lagt þannig að einn mm væri milli þess og veggjar, en ætlun hafi verið sú að sleppa gólflistum. Samið hafi verið við þá tvímenninga, sem báðir hefðu titlað sig smiði, um framkvæmd þessa verks og hafi endurgjald til þeirra fyrir hvern fermeter átt að vera 2.300 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þó skyldi greiða sérstaklega fyrir vinnu við smíði tröppunefa á stigaþrepin. Hafist hafi verið handa við verkið í september 2006 og stefnandi og samstarfsmaður hans unnið jöfnum höndum að því. Hafi stefnandi móttekið 150.000 króna innborgun fyrir verkið á starfsstöð eiginmanns stefndu 26. september 2006. Svo hafi þó farið að verkið hafi aldrei verið klárað og stefnda hafi gert athugasemdir við það. Hefðu þær aðallega beinst að því að ekki hefðu verið settir fellilistar á stigaþrep. Úr annmörkum sem verið hefðu á verkinu hafi ekki verið bætt. Engu að síður hafi stefnandi gert kröfu um að fá greitt fyrir verkið eins og lokið hefði verið við það að fullu og með umsömdum hætti.

Í greinargerð var sýknukrafa meðal annars byggð á því að samstarfsmaður stefnanda yrði að eiga aðild að kröfu um greiðslu verklauna fyrir það verk sem deila aðila tekur til. Þar sem þessa hafi ekki verið gætt bæri að sýkna stefndu af kröfum stefnanda vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Við aðalmeðferð málsins féll stefnda frá þessari málsástæðu. Þá var því að auki lýst yfir að ekki væru á öðrum grunni gerðar athugasemdir varðandi málsaðild til sóknar eða varnar, en krafa stefndu um frávísun málsins var á sínum tíma reist á málsástæðum sem að þessu lutu.

Í greinargerð er á því er byggt af hálfu stefndu að samningur um endurgjald til stefnanda fyrir umrætt verk hafi einvörðungu tekið til þess sem að framan er getið. Það sé stefnanda að sanna að um annað hafi verið samið. Megi leiða þessa kröfu af lögum nr. 42/2000 um þjónustukaup. Framangreint einingarverð sé ennfremur sanngjarnt endurgjald fyrir verkið, sbr. 28. gr. laga um þjónustukaup, en það einingarverð sem krafa stefnanda taki mið af sé með sama hætti ósanngjarnt. Þá er því hafnað að stefnandi eigi að fá greitt eftir öðru einingarverði fyrir lagningu parkets á stigaþrep og fermetrafjöldi samkvæmt kröfugerð fái ekki staðist. Loks og ekki hvað síst séu gallar á verkinu. Þannig hafi frágangur fellilista á stigaþrep mistekist og hafi stefnandi neitað að lagfæra þann annmarka á verkinu. Þá hafi átt að leggja parketið þannig að á milli þess og veggja yrði mynduð 1 mm rauf, enda hafi ekki átt að leggja gólflista. Þetta hafi ekki gengið eftir. Þá hafi verið gerð mistök við límingu parketsins, en það hafi losnað frá gólfi á nokkrum stöðum. Þá sjái á veggjum íbúðarinnar eftir vinnu stefnanda, bæði á málningu og múr, og ofn hafi skemmst þegar hann hafi verið notaður með tilteknum hætti við límingu parkets. Loks hafi listi ekki verið lagður undir parket þar sem það var lagt að flísum og samskonar lista vanti á öðrum stað. Vegna þessara galla eigi stefnda rétt á afslætti frá því endurgjaldi sem stefnandi eigi rétt til og sanngjarnt geti talist, sbr. 13. gr. laga um þjónustukaup. Að auki geri stefnandi kröfu um greiðslu virðisaukaskatts sem ekki eigi rétt á sér. Vísar stefnda í því sambandi til þess að stefnandi hafi ekki haft virðisaukaskattsnúmer á þeim tíma sem hér um ræðir og hafi samkvæmt upplýsingum frá skattstjóra ekki skilað þeim virðisaukaskatti sem stefnda sé krafin um með reikningi stefnanda. Við þetta allt bætist síðan að stefnda hafi þegar greitt stefnanda 150.000 krónur fyrir verkið. Eigi þetta að leiða til sýknu stefndu af kröfum stefnanda, en í öllu falli lækkunar á kröfum hans. Vaxtakröfu stefnanda er sérstaklega mótmælt.

III.

Undir rekstri málsins aflaði stefnda matsgerðar dómkvadds matsmanns vegna meintra galla á umræddu verki. Að auki var matsmanni falið að leggja mat á það hvert væri sanngjarnt endurgjald fyrir það verk sem stefnandi vann miðað við verðlag á síðari hluta árs 2006. Er það niðurstaða matsmanns, M-kk-ef Þ-kk-ef byggingameistara, að verkið sé illa unnið og að vankunnáttu sé þar um að kenna. Kostnaðarmat vegna vinnu stefnanda og samverkamanns hans við lagningu parkets hljóðar samkvæmt matsgerðinni upp á 335.952 krónur að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Er þá miðað við að flatarmál þess gólfflatar sem parket var lagt á sé að stigapalli meðtöldum 85,55 m² og að parket hafi að auki verið lagt á 14 stigaþrep, sem séu samtals 3,95 m² að flatarmáli. Einingarverð að meðtöldum virðisaukaskatti eru 3.112 krónur pr. m² fyrir lagningu parkets á gólfflöt og 4.980 krónur fyrir lagningu parkets á stigaþrep. Um galla á verkinu segir meðal annars svo um einstök matsatriði samkvæmt matsbeiðni og niðurstöðu matsmanns: „1. Sögun þar sem fellilisti á þrep átti að fellast að parketi hefur mistekist. Umsögn: Verktakinn hefur hlaupið frá óunnu verki en venja er að nota sama efni og er á gólfi, saga og hefla í lista 2 cm x 4 cm og líma hann framaná þrepið og á endann einnig þannig að listinn hylji rifuna undir parketinu. [...] 2. Þá átti að leggja parketið án gólflista þannig að það væri 1 mm rauf við vegg. Þetta hefur mistekist. Þetta hafi leitt af sér aukinn kostnað fyrir matsbeiðendur vegna lista. Umsögn: Ekki er hægt að leggja parket með 1 mm rauf við veggi vegna þess að parketið þarf 7-8 mm rauf við alla veggi vegna þenslu parkets. Venja er ef fólk vill ekki gólflista þá er parketið lagt með 7-8 mm rauf meðfram öllum veggjum og sett frauðpulsa þar í og síðan er toppfyllt með kítti sem er líkast parketlitnum. Þá vill matsmaður leiðrétta þann misskilning að gólflögn og lögn í stiga sé sami liður í tilboðum. Þessu er ávallt haldið aðskildu enda er vinna við stiga mun flóknari og því dýrari. 3. Þá hafi nú nýverið komið í í ljós að líming parketsins hafi mistekist og það losnað frá gólfi á nokkrum stöðum. Umsögn: Mikið er um holhljóð undir parketi sem ekki á að heyrast. Sjá myndir, gulir miðar. Orsök þessa er jafnan að gólfið hafi ekki verið nógu slétt. Venja er hjá góðum fagmönnum að bera 3 metra réttskeið á gólfin til að sannreyna hversu slétt þau eru. Ef þau eru mishæðótt um meir en 2-3 mm er nauðsynlegt að flota þau. Ekki er hætta á losi en nauðsynlegt er að bora í þessa bletti og sprauta Resin lími undir parketið og setja síðan fyllir í götin, olíubera og slípa. 4. Það sér á veggjum íbúðarinnar eftir vinnu stefnanda, bæði á málningu og múr. Umsögn: Nokkrar skemmdir hafa orðið á veggjum niður við gólf. Þessa vinnu er hægt að vinna án þess að skemma nokkurn vegg. 5. Þá sér á ofni í stofu sem notaður var sem stuðningur þegar verið var að líma parketið. Umsögn: Að stífa í ofn gerir enginn heilvita maður. [...] 7. Þá var parket á neðri hæð lagt að flísum án þess að listi hafi verið lagður undir parketið. Það vanti samskonar lista undir parket við herbergi á neðri hæð. Umsögn: Aðfelling parkets er ekki ásættanleg og nauðsynlegt að setja sérsmíðaða trélista þarna yfir á báðum stöðum.“ Í matsgerð sinni metur matsmaður kostnað af nauðsynlegum úrbótum á verkinu og hljóðar það kostnaðarmat hans upp á 426.741 krónu. Er það sundurliðað í matsgerðinni með eftirfarandi hætti:

1. Líma á tánef framan á þrep og á hlið kr. 138.240

2. Fræsa þarf rauf við veggi kr. 80.324

3. Bora og sprauta lími undir parket kr. 119.520

4. Sparsla og mála veggi að neðan kr. 18.675

5. Mála ofn kr. 6.225

6. Flatir listar með flísum niðri kr. 6.480

7. Viðgerð á parketlögn og olíuborið kr. 34.864

8. Þrif kr. 13.074

9. Akstur kr. 9.339

M-kk-nf Þ-kk-nf staðfesti matsgerð sína fyrir dómi.

IV.

Málsaðilar bera hvor með sínum hætti um efni samkomulags sem þau segja að hafa komist á þeirri í milli um endurgjald fyrir verk sem stefnandi vann í þágu stefndu á síðari hluta árs 2006, en það fólst í lagningu parkets í íbúðarhúsi stefndu að Roðasölum 6 í Kópavogi. Hvorum aðila um sig hefur ekki tekist að færa sönnur fyrir staðhæfingum sínum hér að lútandi. Verður leyst úr málinu eins og ekki hafi verið um þetta samið og dómur lagður á það eftir þeirri grunnreglu 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup, sem hér eiga við, að greiða skuli það verð sem seljandi þjónustu setur upp nema telja megi það ósanngjarnt. Sönnunarbyrði fyrir því að umkrafið verð sé ósanngjarnt hvílir á þeim sem heldur slíku fram. Í þeim efnum verður litið til framlagðrar matsgerðar, sem stefnda aflaði undir rekstri málsins. Í niðurstöðu matsgerðar felst að umkrafið endurgjald samkvæmt endanlegri kröfugerð stefnanda er um það bil 27% hærra en kostnaðarmat matsmanns gerir ráð fyrir, en þar munar 127.150 krónum. Skiptir hér mestu að endanleg krafa stefnanda vegna lagningar parkets á stigaþrep nemur 156.870 krónum, en 69.720 krónum samkvæmt niðurstöðu matsmanns. Er þessi síðast greindi munur slíkur að sannað er með matsgerðinni að kröfugerð stefnanda teljist að þessu marki ósanngjörn í skilningi fyrrgreindrar meginreglu, enda hefur þessari niðurstöðu matsmanns ekki verið hnekkt. Þá verður á sama grunni stuðst við niðurstöðu matsmanns að því er varðar fermetrafjölda í lagningu parkets á gólfflöt. Umfram þetta þykja ekki vera efni til að hrófla við reikningnum. Er þannig miðað við að réttmæta krafa stefnanda á hendur stefndu fyrir ógallað verk nemi 350.405 (280.685 + 69.720) krónum.

Krafa stefndu um afslátt, sbr. 13. gr. laga um þjónustukaup, styðst við framangreinda matsgerð. Í henni er komist að þeirri niðurstöðu að kostnaður af því að koma umræddu verki í umsamið horf auk kostnaðar vegna lagfæringa á skemmdum sem stefnda staðhæfir að stefnandi og samstarfsmaður hans hafi orðið valdir að nemi 426.741 krónu. Fyrsti liðurinn í kostnaðarmatinu, sem hljóðar upp á 138.240 krónur, tekur til verkþáttar sem eftir er að vinna og fellur utan við kröfugerð stefnanda. Hið sama á að mati dómsins við um kostnaðarlið sem tekur til þess að fræsa þurfi rauf við veggi, en hann nemur 80.324 krónum, og kostnað að fjárhæð 6.480 krónur vegna lista sem nauðsynlegt þykir að verði komið fyrir þar sem parket hefur verið lagt að steinflísum á neðri hæð hússins. Þá er með öllu ósannað að skemmdir á ofni verði raktar til atvika sem verið geti á ábyrgð stefnanda. Loks þykja ekki næg efni til að líta til kostnaðar vegna viðgerðar á veggjum þegar lagt er mat á það hver geti verið hæfilegur afsláttur til handa stefndu.

Með framlagðri matsgerð telst sannað að galli sé á verki stefnanda að því leyti að parketið er á fjölmörgum stöðum laust frá steinsteyptu undirlagi, en þennan annmarka hafa dómendur sannreynt við vettvangsskoðun. Á stefnda rétt til afsláttar vegna þessa. Í matsgerð er kostnaður vegna lagfæringar á þessum galla metinn á 119.520 krónur. Verður höfð hliðsjón af þessari niðurstöðu matsgerðarinnar við mat á afslætti, svo og þeim þremur kostnaðarliðum samkvæmt henni sem ekki er vikið að hér að framan, en samtala þeirra nemur 57.277 krónum. Með hliðsjón af þessu þykir afsláttur hæfilega ákveðinn 150.000 krónur.

Umrædd vinna stefnanda í þágu stefnda er virðisaukaskattskyld samkvæmt lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Hefur stefnandi með réttu krafið stefndu um virðisaukaskatt af vinnu sinni. Eru engin efni til að líta framhjá skattinum þegar afstaða er tekin til greiðsluskyldu stefndu. Er þannig með öllu haldlaus sú málsvörn stefndu að stefnandi hafi eða geti með réttu skorast undan því að standa ríkissjóði skil á umkröfðum virðisaukaskatti og stefnda verði þar af leiðandi ekki krafin um hann. Kröfu stefndu um lækkun á dómkröfu stefnanda, sem reist er á þessum grunni, er því hafnað.

Af hálfu stefndu hefur verið staðhæft að hún hafi þegar greitt stefnanda 150.000 krónur fyrir vinnu hans og að ekki hafi verið tekið mið af því í kröfugerð. Sönnunarbyrði fyrir þessari staðhæfingu hvílir á stefndu. Henni var í lófa lagið að tryggja sér óræka sönnun fyrir því að þessi greiðsla hafi í raun verið innt af hendi, til dæmis með þeim hætti að stefnandi gæfi út kvittun fyrir móttöku hennar, svo sem eðlilegast er þegar um innborgun er að ræða og reikningur fyrir verk hefur ekki verið gefinn út þar sem vinnu við það er ekki lokið. Þótt stefnda hafi með vætti tveggja vitna og sumpart með öðrum hætti leitt að því nokkrar líkur að stefnandi hafi móttekið þessa greiðslu, nægir sú sönnunarfærsla ekki til þess að dómurinn telji það nægilega sannað, gegn andmælum stefnanda og í ljósi þeirra ríku sönnunarkrafna sem gera verður í þessu sambandi, að hún hafi verið innt af hendi.

Samkvæmt öllu framansögðu verður krafa stefnanda tekin til greina með 200.405 krónum (350.405 – 150.000) krónum. Skal sú fjárhæð bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim tíma þegar liðinn var mánuður frá dagsetningu innheimtubréfs lögmanns stefnanda, það er 26. mars 2007, til greiðsludags.

Kostnaður stefndu vegna matsgerðar nemur 120.143 krónum. Niðurstaða málsins er að hluta til reist á matinu. Samkvæmt því og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að haga málskostnaðarákvörðun hér fyrir dómi þannig að stefnandi beri að mestu kostnað af matinu og svo sem í dómsorði greinir, en að rétt sé að aðilar beri að öðru leyti sinn kostnað af málinu.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan ásamt meðdómsmönnunum Á-kk-þgf I-kk-þgf og G-kk-þgf V-kk-þgf bygginga-verkfræðingum.

D ó m s o r ð :

Stefnda, S-kvk-nf S-kvk-nf, greiði stefnanda, H-kk-þgf G-kk-þgf H-kk-þgf, 200.405 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. mars 2007 til greiðsludags.

Stefnandi greiði stefndu 100.000 krónur í málskostnað.

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf

Á-kk-nf I-kk-nf

G-kk-nf V-kk-nf

Rétt endurrit staðfestir.

Héraðsdómur Reykjaness 27.02.2008.