E-55/2014

I

Mál þetta, sem tekið var til úrskurðar 11. mars sl. um frávísunarkröfu stefnda, er höfðað af T-kk-þgf B. J-kk-þgf, Lindargötu 5B, Sauðárkróki á hendur S-kk-þgf R-kk-þgf K-kk-þgf, Völlum, Skagafirði og Spíru ehf., Kirkjutorgi 3, Sauðárkróki með stefnu birtri 17. og 24. nóvember 2014.

Dómkröfur

Stefnandi krefst þess að viðurkenndur verði óhindraður umferðarréttur stefnanda að lóð sinni og fasteign að Lindargötu 5B, Sauðárkróki milli lóða Lindargötu 3 og Lindargötu 5. Þá krefst hann málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti. Í þessum þætti málsins krefst stefnandi þess að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað og stefnanda dæmdur málskostnaður að viðbættum virðisaukaskatti.

Stefndi S-kk-nf R-kk-nf krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi og málskostnaðar að viðbættum virðisaukaskatti úr hendi stefnanda. Til vara krefst stefndi sýknu af kröfum stefnanda og málskostnaðar úr hendi hans að vitbættum virðisaukaskatti.

Stefndi Spíra ehf. hefur ekki látið málið til sín taka.

II

Atvik máls

Stefnandi hefur um árabil búið í og átt fasteignina nr. 5B við Lindargötu á Sauðárkróki en sú eign stendur ofan og vestan við Lindargötu 5, fjær götu. Aðgangur að Lindargötu 5B er um mjótt sund milli Lindargötu 3 og 5. Stefndi S-kk-nf R-kk-nf er eigandi miðhæðar Lindargötu 5, en stefndi Spíra ehf. eigandi Lindargötu 3. Lindargata 5 er þriggja hæða hús sem skiptist í þrjá eignarhluta en búðir eru í kjallara, miðhæð og risi hússins og hafa þær allar sérstakt fasteignanúmer. Lóð fasteignarinnar er í óskiptri sameign.

Hinn 25. apríl 1975 voru gerðar tvær yfirlýsingar varðandi umferðarrétt um áðurnefnt sund. Annars vegar yfirlýsing undirrituð af eigendum Lindargötu 3 og 5 en hins vegar yfirlýsing undirrituð af eigendum Lindargötu 5. Yfirlýsingum þessum var þinglýst sem kvöð á Lindargötu 5. Stefndi S-kk-nf R-kk-nf og stefnandi hafa um nokkurt skeið deilt um inntak umferðaréttar stefnanda um sundið milli húsanna við Lindargötu 3 og 5. Í lóðaleigusamningi fyrir Lindargötu 5 sem gerður var 28. október 2003 milli þáverandi eigenda Lindargötu 5 og Sveitarfélagsins Skagafjarðar er tekið fram að kvöð sé á lóðinni vegna aðkomu að húsinu sem er við Lindargötu 5B og sagt að Lindargata 5B hafi yfirferðarrétt um suðurhluta lóðarinnar Lindargata 5 vegna aðkomu að húsinu nr. 5B við Lindargötu. Þá er þess getið í samningnum að við undirritun hans féllu allir eldri lóðaleigusamningar vegna lóðarinnar úr gildi. Af hálfu stefnanda er því lýst í stefnu að stefndi S-kk-nf R-kk-nf hafi komið í veg fyrir eðlilega aðkomu stefnanda að húsi sínu með því að leggja bifreið sinni í sundið og þannig aftrað honum að nýta sér þann umferðarrétt sem hann hefur um Lindargötu 5.

III

Málsástæður og lagarök varðandi frávísun málsins

Stefndi S-kk-nf byggir á því að þrír eigendur séu að Lindargötu 5 á Sauðárkróki. Einungis einum þeirra sé stefnt í máli þessu þrátt fyrir að allir beri þeir óskipta skyldu og eigi þar með óskipta aðild að málinu. Samkvæmt 2. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 beri að vísa frá dómi máli þar sem þeim sem bera óskipta skyldu er ekki öllum veittur kostur á að svara til sakar. Telur stefndi S-kk-nf að dómur um viðurkenningu á rétti stefnanda myndi ekki ná fram þeim rétti sem stefnandi sækist eftir þar sem hann yrði ekki bindandi fyrir aðra eigendur fasteignarinnar við Lindargötu 5. Úr þessum annmarka verði ekki bætt með yfirlýsingum eigenda hinna eignarhlutanna sem fram hafa verið lagðar í málinu. Þeir eigendur hefðu getað stefnt sér inn í málið sóknarmegin en það hafi þeir ekki gert. Auk þess séu þessar yfirlýsingar ekki viðurkenning á þeim rétti sem stefnandi telur sig eiga en það eigi einkum við aðra þeirra. Stefnandi nái af þessum sökum ekki fram markmiðum sínum til fulls án aðildar þeirra sem eiga eignarhlut í Lindargötu 5 enda viti enginn hverjar varnir þeir kunni fram að færa verði þeim stefnt og sama krafa höfð uppi á hendur þeim og hér er fram sett.

Stefnandi heldur því fram að með yfirlýsingum þeirra sem eiga Lindargötu 5 með stefnanda sé aðkoma þeirra að málinu nægjanleg. Yfirlýsingarnar hafi verið lagðar fram í málinu án þess að stefndi andmælti þeim. Þær beri með sér að þeir sem þær gáfu vilji ekki láta málið til sín taka auk þess sem þeir muni sætta sig við niðurstöðu dómsins varðandi umferðarrétt stefnanda um sundið. Bendir stefnandi á í þessu efni að ekki sé um það deilt að umferðarréttur sé til staðar heldur einungis inntak hans. Stefnandi heldur því fram að meðeigendum stefnda hafi verið gefinn kostur á að svara til saka og það hafi þeir gert með yfirlýsingum sínum. Stefnandi heldur því fram að það sé ekki skilyrði samkvæmt 18. gr. laga um meðferð einkamála að aðilum sé stefnt í upphafi heldur eingöngu að þeim sé gefinn kostur á að svara til saka og það hafi þeim verið boðið að gera. Af þessu leiði að nefnd 18. gr. stendur ekki í vegi fyrir því að efnisdómur verði lagður á málið. Stefnandi vísar til þess að yfirlýsingar sameigenda stefnda hafi verið lagðar fram án þess að stefndi mótmælti framlagningu þeirra og þá beri að skoða þær í ljósi ákvæða 4. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála. Þar segi að þegar kröfur eða yfirlýsingar þeirra sem eiga óskipta aðild séu ósamrýmanlegar, þá skuli telja aðilana alla bundna við þá kröfu eða yfirlýsingu sem gagnaðila sé hagkvæmust. Af yfirlýsingunum og efni þeirra megi ráða að þeim var gefinn kostur á að svara til saka en þeir hafi kosið að láta málið ekki til sín taka. Stefnandi vísar einnig til þess að það myndi valda sameigendum stefnda óþarfa fyrirhöfn og kostnaði að stefna þeim fyrir dóm en þeir hafi þegar, með yfirlýsingum sínum, lýst því yfir að þeir vilji ekki láta máið til sín taka og sætti sig við þann efnisdóm sem lagður verður á málið.

IV

Niðurstaða

Í þessum þætti málsins er eingöngu til úrlausnar krafa stefnda um frávísun málsins sem, eins og að framan er rakið, er reist á því að stefnanda hafi borið að stefna öllum eigendum Lindargötu 5 til að þola dóm í samræmi við kröfur hans.

Af gögnum málsins verður ekki annað ráðið en að lóðin sem tilheyrir Lindargötu 5 sé í óskiptri sameign eiganda þriggja eignarhluta hússins sem á lóðinni stendur. Stefnandi gerir kröfu um að hann eigi óhindraðan umferðarrétt um lóð þá sem tilheyrir Lindargötu 5, að fasteign sinni sem stendur við Lindargötu 5B að vestan við lóð Lindargötu 5. Krafa hans verður því að beinast að öllum eigendum Lindargötu 5 sem eiga óskipta aðild að málinu en ekki eingöngu stefnda sem er eigandi miðhæðar hússins við Lindargötu 5. Verði krafa stefnanda tekin til greina bindur hún einnig hendur annarra eiganda Lindargötu 5 og varðar þannig hagsmuni þeirra.

Stefnandi hefur vísað til framlagðra yfirlýsinga sameigenda stefnda S-kk-ef R-kk-ef að eigninni og telur þær sýna að þeim hafi verið gefinn kostur á að gæta hagsmuna sinna. Ekki er unnt að fallast á með stefnanda að úr aðildarskorti verði bætt á síðari stigum með framlagningu yfirlýsinga og ber því með vísan til 2. mgr. 18. gr. laga um meðferð einkamála að vísa málinu frá dómi.

Að fenginni þessari niðurstöðu ber að dæma stefnanda til að greiða stefnda S-kk-þgf R-kk-þgf 300.000 krónur í málskostnað og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu stefnanda flutti mál þetta E-kk-nf S-kk-nf héraðsdómslögmaður en af hálfu stefnda S-kk-nf Ó-kk-nf hæstaréttarlögmaður.

H-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá dómi.

Stefnandi, T-kk-nf J-kk-nf greiði stefnda S-kk-þgf R-kk-þgf K-kk-þgf 300.000 krónur í málskostnað og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

H-kk-nf H-kk-nf