S-359/2010

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn á Snæfellsnesi með ákæru 1. október 2010 á hendur ákærðu, G-kvk-þgf H-kvk-þgf Þ-kvk-þgf, kt. …, Bárðarási á Hellissandi í Snæfellsbæ. Málið var dómtekið 28. september 2011.

Ákærðu er gefið að sök húsbrot „með því að hafa síðdegis mánudaginn 22. mars 2010 ruðst heimildarlaust inn í íbúðarhúsið að Viðvík á Hellissandi og að verða síðan ekki við kröfu húsráðanda um að fara út.“ Er þetta talið varða við 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og að henni verði gert að greiða sakarkostnað.

Ákærða krefst þess aðallega að málinu verði frávísað, en til vara að hún verði sýknuð af kröfum ákæruvaldsins og til þrautavara að henni verði gerð svo væg refsing sem lög frekast leyfa. Þá krefst ákærða þess að sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð.

I

Mánudaginn 22. mars 2010, kl. 17.21, barst lögreglunni í Ólafsvík beiðni símleiðis frá G-x-x B-x-x vegna konu sem hún sagði hafa ruðst inn á heimili sitt að Viðvík á Hellissandi. Lögregla fór á vettvang og hitti fyrir G-x-x sem greindi frá því að ákærða hefði komið og rutt sér leið inn á heimilið. Því næst hefði ákærða tekið niður af stofuvegg tvö málverk eftir son sinn og horfið á brott. Einnig kom fram hjá G-x-x að ákærða hefði verið í miklu uppnámi. Þá greindi G-x-x frá því að ákærða hefði sagt við sig að fólk kæmi degi síðar til að bera íbúa að Viðvík úr húsnæðinu. Slík uppákoma varð tveimur dögum síðan en af því tilefni er samhliða rekið annað sakamál hér fyrir dóminum, meðal annars á hendur eiginmanni og syni ákærðu.

Hinn 23. mars 2010 mætti G-x-x á lögreglustöðina í Ólafsvík og krafðist þess að ákærðu yrði refsað lögum samkvæmt fyrir verknaðinn.

Þegar ákærða kom að Viðvík í umrætt sinn var hún þinglýstur eigandi eignarinnar. Eignin hafði hins vegar verið slegin Íbúðalánasjóði á uppboði til nauðungarsölu 2. febrúar 2010 en þegar hér var komið hafði boði sjóðsins ekki verið tekið. Í kjölfar atburða var boðið samþykkt og fékk Íbúðalánasjóður afsal fyrir eigninni 8. júní sama ár.

Fram hefur komið í málinu að G-x-x var í sambúð með Þ-kk-þgf V. Þ-kk-þgf, en hann hafði tekið eignina á leigu af ákærðu á árinu 2009. Ágreiningur reis vegna leigumálans og gerði ákærða þá kröfu hér fyrir dómi að íbúar yrðu bornir út úr húsinu. Því máli lauk með réttarsátt 13. janúar 2010 en samkvæmt henni átti Þ-kk-nf að víkja af eigninni eigi síðar en 1. mars það ár. Þótt G-kvk-nf og Þ-kk-nf væru í sambúð var aðeins hún á þessum tíma skráð til lögheimilis að Viðvík.

II

Við yfirheyrslu hjá lögreglu 25. mars 2010 greindi ákærða frá því að hún hefði komið að Viðvík til að gæta að því hvort íbúarnir væru fluttir úr húsinu. Að öðrum kosti hefði staðið til að fólk kæmi og rýmdi eignina. Tók ákærða fram að hún sem eigandi teldi sig hafa haft fullt leyfi til að fara inn í húsið. Þegar ákærða kom á vettvang og hitti G-x-x sagði ákærða að hún hefði ekki viljað hlusta á sig. Framhaldinu lýsti ákærða þannig að G-x-x hefði ætlað að skella á sig útidyrahurðinni en því hefði hún varnað því með að setja fótinn fyrir. Við þessu hefði G-x-x brugðist með því að hringja í lögregluna og kvaðst ákærða hafa sagt henni að það væri velkomið. Þegar hér var komið kvaðst ákærða hafa séð tvö málverk uppi á vegg eftir son sinn og því hefði hún farið inn og sótt verkin. Aðspurð kannaðist ákærða við að hafa verið í uppnámi í umrætt sinn en neitaði að hafa ýtt við G-x-x. Einnig sagði ákærða að hún hefði hvorki beðið um leyfi til að fara inn í húsið né G-x-x boðið sér inn.

Fyrir dómi lýsti ákærða atvikum þannig að hún hefði komið að Viðvík til að athuga hvort íbúar í húsinu væru farnir úr því. Ákærða kvaðst hafa bankað á hurðina og G-x-x komið til dyra. Ákærða sagði að sér hefði ekki verið boðið inn heldur hefði hún farið inn óboðin. Einnig kannaðist ákærða við að hafa aftrað því að G-x-x skellti á sig með því að seta fótinn milli stafs og hurðar. Nánar aðspurði sagði ákærða að G-x-x hefði ekki beðið sig að fara heldur hringt í lögregluna. Tók ákærða fram að hún teldi sig hafa verið í fullu rétti sem leigusali að koma inn í eigið húsnæði. Einnig sagði ákærða að hún hefði ekki dvalið lengi inni í húsinu eða nokkrar mínútur. Þá kannaðist ákærða við að hafa verið reið og æst. Ákærða tók þó fram að hún ætti ekki vanda til að sýna slíka framkomu en á ákærðu var að skilja að henni hefði verið gróflega misboðið það sem hún taldi vanefndir af hálfu leigutaka hússins.

III

Vitnið G-x-x B-x-x bar fyrir dómi að hún hefði setið inni í herbergi í húsinu að Viðvík að vinna í tölvu þegar bifreið bar að en þar hefði ákærða verið á ferð. Vitnið kvaðst hafa farið til dyra og opnað og ekki vitað fyrr til en ákærða fór að atyrða sig með ásökunum og svívirðingum. Þessi næst sagði G-x-x að ákærða hefði stjakað við sér og ætt inn í stofu þar sem ákærða hefði tekið niður málverk með þeim orðum að verkið væri í eigu sonar síns. Vitnið kvaðst ítrekað hafa beðið ákærðu að fara en þeim tilmælum hefði ákærða í engu sinnt. Vitnið kvaðst þá hafa brugðið á það ráð að hringa í lögregluna en við það hefði ákærða farið og sagt að lokum að fólk kæmi frá Reykjavík að henda vitninu úr húsnæðinu. Aðspurð kvaðst G-x-x ekki hafa greitt leigu fyrir húsið en Þ-kk-nf, sambýlismaður vitnisins, hefði sagt að samið hefði verið um að leigan yrði greidd með endurbótum á húsnæðinu, en ástand þess hefði verið mjög bágborið.

Vitnið Þ-kk-nf V. Þ-kk-nf bar fyrir dómi að hann hefði tekið húsnæðið á leigu frá 1. maí 2009. Vitnið kannaðist við að hafa lofað að víkja úr húsnæðinu. Hins vegar hefðu orðið eigendaskipti og kvaðst vitnið hafa ætlað að semja við nýjan eiganda hússins um áframhaldandi leigu. Þá tók Þ-kk-nf fram að hann hefði verið á sjúkrahúsi þegar reynt var að koma sambýliskonu hans úr húsnæðinu.

IV

Svo sem áður er rakið mætti G-x-x B-x-x á lögreglustöðina í Ólafsvík 23. mars 2010 og krafðist þess að ákærðu yrði refsað lögum samkvæmt fyrir húsbrot vegna atvika deginum áður. Samkvæmt a-lið 2. tölul. 242. gr. almennra hegningarlaga sæta húsbrot, sem varða við 231. gr. laganna, saksókn eftir kröfu þess manns sem misgert er við. Með refsikröfu G-x-x, sem var búsett að Viðvík, er þessum áskilnaði fullnægt og skiptir þá engu þótt slík krafa hafi ekki einnig komið fram af hálfu sambýlismanns hennar. Samkvæmt þessu verður hafnað kröfu ákærðu um frávísun málsins en sú krafa á þessum grundvelli var fyrst höfð uppi í lok aðalmeðferðar við munnlegan málflutning. Þar sem krafan er haldlaus með öllu þótti ekki ástæða til að fjalla um kröfuna sérstaklega eins og gert er ráð fyrir í 2. mgr. 159. gr. laga um meðferð sakamálalaga, nr. 88/2008.

Ákærða hefur fyrir dómi kannast við að hafa óboðin gengið inn í íbúðarhúsið að Viðvík eftir að hafa sett fótinn milli stafs og hurðar til að varna því að G-x-x skellti á sig útidyrahurðinni. Einnig hefur ákærða skýrt svo frá að G-x-x hafi rakleitt kallað eftir aðstoð lögreglu þegar ákærða var komin inn í húsnæðið. Þessar athafnir ákærðu gátu með engu móti helgast af 41. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994, enda er aðgangur leigusala af leigðu húsnæði bundinn hæfilegum fyrirvara og samráði við leigjanda. Með framferði sínu rauf ákærða því friðhelgi heimilisins sem varið er af 71. gr. stjórnarskrárinnar. Með þessu hefur ákærða gerst sek um húsbrot sem varðar við 231. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar er þess að gæta að ákærða er með hreint sakavottorð. Þá horfir að sínu leyti til skýringar, þótt það réttlæti ekki framgöngu ákærðu, að leigutaki eignarinnar hafði virt að vettugi skuldbindingu sem hann gekkst undir með réttarsátt þess efnis að rýma húsnæðið eigi síðar en 1. mars 2010. Að þessu gættu þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin 150.000 króna sekt og komi 12 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærðu gert að greiða ferðakostnað vitnis og málsvarnarlaun verjanda síns sem þykja hæfilega ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði. Jafnframt verður ákærðu gert að greiða ferðakostnað verjandans.

B-kk-nf B-kk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða G-kvk-nf H-kvk-nf Þ-kvk-nf greiði 150.000 króna sekt í ríkissjóð og komi 12 daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Ákærða greiði 161.118 krónur í sakarkostnað, þar með talins málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef Á-kk-ef, hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur, og 21.578 krónur í ferðakostnað verjandans.

B-kk-nf B-kk-nf