S-67/2014

Mál þetta, sem dómtekið var 23. júní sl., höfðaði lögreglustjórinn á Akureyri hér fyrir dómi, þann 2. apríl sl., með ákæru, á hendur X;

„fyrir þjófnað, með því að hafa sunnudaginn 3. nóvember 2013, stolið tveimur minniskortum samtals að verðmæti 15.990- krónur í versluninni [A] í Reykjavík.

Telst þetta varða við 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Fyrir dómi hefur ákærði neitað sök. Skipaður verjandi, A-kk-nf S-kk-nf héraðsdómslögmaður, hefur haft uppi þær dómkröfur í málinu, að ákærði verði alfarið sýknaður, en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst verjandinn hæfilegra málsvarnarlauna.

I.

Samkvæmt kæru öryggisdeildar Norvikur hf., sem dagsett er 11. nóvember 2013, og öðru því sem komið hefur fram við meðferð málsins fyrir dómi, eru helstu atvik máls þessa þau að sunnudaginn 3. nóvember 2013 fóru ákærði, X, og félagi hans, vitnið B, á bifreið unnustu ákærða, að versluninni A, í Reykjavík. Þeir lögðu leið sína í þá verslun og skoðuðu þar ýmsar vörur, en hvorugur þeirra keypti neitt. Fyrir liggur að eftir þessa ferð félaganna í umrædda verslun fann starfsmaður hennar tómar umbúðir utan af einu minniskorti og fór með þær til aðstoðarverslunarstjórans, vitnisins C. Starfsmaðurinn gerði grein fyrir því hvar hann hefði fundið tómu pakkninguna/umbúðirnar og skoðaði vitnið C í kjölfarið upptökur úr eftirlitskerfi verslunarinnar. Öryggismyndavél vísaði á vettvang í versluninni þar sem tómu umbúðirnar fundust og fann vitnið C þannig út hvenær umbúðirnar voru skildar þar eftir. Vitnið C sendi því næst allar upplýsingar sem hann hafði um málið til öryggisdeildar Norvikur hf., sem aflaði frekari gagna varðandi málið, en þar á meðal var mynddiskur með upptökum af ferðum ákærða og vitnisins B í versluninni þann 3. nóvember 2013.

Öryggisdeild Norvikur hf. lagði fram kæru hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu þann 11. nóvember 2013, og var farið fram á að lögreglan rannsakaði þjófnað á tveimur minniskortum úr versluninni A, Reykjavík. Fylgdu kærunni m.a. áðurnefndur mynddiskur úr eftirlitskerfi verslunarinnar, en einnig tölusettar ljósmyndir af einstökum myndskeiðinu, 1-99.

Af gögnum lögreglu verður ráðið að ákærði X hafi verið yfirheyrður af lögreglu um ætlaðan þjófnað í nefndri verslun 26. nóvember 2013 og 6. janúar 2014, og að við fyrri skýrslutökuna hafi honum verið sýndar fjórar ljósmyndir úr versluninni þar sem hann kemur fyrir. Við yfirheyrslur neitaði ákærði X alfarið að vera viðriðinn umræddan þjófnað, en kannaðist við að hafa verið í versluninni A daginn sem þjófnaðurinn átti að hafa átt sér stað. Af rannsóknargögnum lögreglu verður ráðið að ákærða hafi ekki verið sýnt áðurnefnt myndskeið úr eftirlitskerfi verslunarinnar við skýrslutökurnar.

Vitnið B var yfirheyrt sem sakborningur hjá lögreglu vegna málsins þann 13. febrúar 2014. Kvaðst vitnið hafi farið í verslunina fyrrgreindan dag, ásamt ákærða X, og kvaðst hann þekkja sig á ljósmyndum úr eftirlitskerfi A, sem honum voru sýndar. Vitnið kvaðst ekki hafa haft neina vitneskju um hinn ætlaða þjófnað, en bar að það hefði haft á orði við ákærða X áður en þeir fóru í verslunina að vitnið gæti ekki tekið þátt í þjófnaðarbroti þar sem það hefði verið að sinna samfélagsþjónustu á þessum tíma. Aðspurt kvaðst vitnið jafnframt hafa tjáð X framangreint, þar sem það hefði haft grunsemdir um að hann ætlaði sér að stela einhverju úr versluninni. Haft er eftir vitninu að það hefði ekki veitt því athygli að ákærði X hefði viðhaft slíka háttsemi í greint sinn. Vitnið kvaðst því ekki hafa haft vitneskju um hinn ætlaða þjófnað fyrr en lögreglan hafði samband við hann vegna málsins.

II.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Við aðalmeðferð málsins neitaði ákærði sakargiftum. Ákærði staðfesti að hann hefði farið í verslunina A fyrrgreindan dag, ásamt félaga sínum, vitninu B, í þeim tilgangi að finna SD-símkort. Ákærði kvaðst ekki hafa fundið þá stærð af SD-korti sem hann var að leita að, og hefði hann þá farið að skoða ýmislegt annað í versluninni, þ. á m. þvottavélar, B-vörur og tölvuleiki, áður en hann hvarf úr versluninni ásamt félaganum.

Nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa tekið tilteknar umbúðir með SD-korti úr rekka í versluninni í þeim tilgangi að lesa upplýsingar um kortið. Ákærði kvaðst ekki hafa leitað til starfsmanna verslunarinnar eftir aðstoð við leit að réttri stærð að SD-korti, og vísaði til þess að þeir hefðu allir verið uppteknir við að aðstoða aðra viðskiptavini. Ákærði áréttaði hann hefði því skoðað ýmislegt annað í versluninni og þ. á m. þvottavélar og kannaðist við að hafa átt orðræðu við starfsmann um þá vörutegund, og bar að sig hafi vanhagað um eina slíka.

Ákærði kvaðst hafa skilað þeim umbúðum með því símkorti sem hann hafði verið að skoða á öðrum stað í versluninni en hann hafi tekið þær upphaflega, og áréttaði að hann hefði ekki fundið það minniskort sem hann hafði verið að leita að. Í framhaldi af því kvaðst ákærði hafa yfirgefið verslunina, enda þá verið ljóst að félagi hans, vitnið B, var þá farinn út úr versluninni.

Við meðferð málsins fyrir dómi var af hálfu ákæruvalds lagt fram fyrrnefnt myndskeið og var það sýnt við aðalmeðferð málsins. Ákærði kvaðst kannast við sig á myndskeiðum, en einnig á ljósmyndum, úr eftirlitskerfi A frá fyrrgreindum degi og staðhæfði að gögnin styddu í raun framburð hans um atvik máls. Nánar aðspurður kvaðst ákærði hafa tekið umbúðirnar með SD-kortinu og skoðað þær til þess að komast að því hvort um væri að ræða háhraða- eða lághraðakort, en eftir það gengið með umbúðirnar um verslunina til að skoða þær enn frekar, en loks skilið þær eftir á öðrum stað en hann hefði tekið þær í upphafi. Staðhæfði ákærði að það atvik væri þó ekki sýnilegt á umræddu myndskeiði eða á framlögðum myndum, nr. 1-99. Ákærði kvaðst þannig ekki hafa verið með margnefndar umbúðir í fórum sínum við endarekka nálægt svonefndum B-vörum, þar sem starfsmenn verslunarinnar fundu hinar tómu umbúðir, og bar að þar hefði hann tekið annars konar umbúðir og skoðað þær.

Vitnið C, aðstoðarverslunarstjóri hjá A, bar fyrir dómi að starfsmaður verslunarinnar hefði komið með tómar umbúðir af SD-minniskorti og tjáð honum hvar þær hefðu fundist. Í kjölfarið kvaðst vitnið hafa skoðað upptökur úr eftirlitskerfi verslunarinnar. Staðhæfði vitnið að auðvelt hefði verið að sjá hvenær umbúðirnar höfðu verið skildar eftir á þeim stað sem þær fundust og vísaði það til þess að einni myndavéla eftirlitskerfisins hefði verið beint nákvæmlega að þeim stað. Vitnið kvaðst hafa prentað út myndir úr eftirlitskerfinu og sent þær, ásamt öðrum gögnum um málið, til öryggisdeildar Norvikur hf. Hafi starfsmenn öryggisdeildarinnar farið betur yfir upptökur úr eftirlitskerfi verslunarinnar umræddan dag, en í framhaldi af því tekið þau gögn til sem síðar voru send til lögreglu með kæruerindinu. Vitnið bar að lýst verklag hefði verið í samræmi við ferla verslunarinnar í málum sem þessum.

Fyrir dómi skýrði nefnt vitni frá því að ekki væri svo auðvelt að ná kortum, sambærilegum og um ræðir í máli þessu, úr umbúðum. Þetta mál væri hins vegar ekki einsdæmi, enda hefðu tómar umbúðir af minniskortum áður fundist í versluninni og vísaði vitnið til þess að kortin væru tekin úr umbúðunum vegna þess að þjófavörn væri á þeim. Vitnið bar að einungis hefði verið tilkynnt um umbúðir af einu korti í þessu tilviki, en síðar kvaðst það hafa heyrt því fleygt að öðru korti hefði einnig verið stolið, en það kvaðst ekki hafa frekari vitneskju um það mál.

Vitnið B, félagi ákærða, lýsti fyrir dómi atvikum máls með líkum hætti og ákærði hér að framan. Vitnið kvaðst þannig hafa farið með honum í verslunina A í þeim tilgangi að finna SD-kort í síma ákærða. Vitnið lýsti að öðru leyti atvikum máls með líkum hætti og það hafði áður gert hjá lögreglu, og staðfesti það efni skýrslunnar.

III.

Samkvæmt framansögðu er ákærði í ákæru sakaður um þjófnað á tveimur minnissímkortum, að verðmæti 15.990 krónur, úr verslun A í Reykjavík þann 3. nóvember 2013. Ágreiningslaust er að ákærði fór í verslunina, ásamt félaga sínum, nefndan dag.

Ákærði hefur fyrir dómi staðfastlega neitað sök. Hann hefur kannast við að hann hafi handleikið umbúðir undan minniskorti, en staðhæft að það hafi hann einungis gert til að staðreyna upplýsingar um kortið. Ákærði hefur jafnframt borið að hann hafi farið um verslunina með umbúðirnar, en látið þær síðan frá sér á öðrum stað en hann hafði tekið þær í upphafi.

Fyrir dómi hefur ákærði borið að þær ljósmyndir og myndskeið sem eru á meðal gagna málsins, og áður er vísað til, staðfesti framburð hans, að því undanskildu að þar vanti myndskeiðið sem sýnir að hann hafi látið umræddar umbúðir frá sér.

Margnefndar umbúðir voru ekki haldlagðar við lögreglurannsókn málsins, en fyrir dómi hefur starfsmaður verslunarinnar lýst atvikum máls og verkferlum.

Dómurinn hefur við meðferð málsins farið yfir margnefnt myndskeið úr eftirlitskerfi verslunarinnar A, líkt og ákærði og sakflytjendur, en það var auk þess sýnt við aðalmeðferð málsins. Ekki er ágreiningur um að á myndskeiðum megi sjá ferðir ákærða og vitnisins B í og við verslunina þann 3. nóvember 2013 og enn fremur inni í henni, þ.e. allt frá því að þeir koma þangað í bifreið, um kl. 16:13, og þar til þeir aka þaðan á brott, um kl. 16:19.

Myndskeiðin úr eftirlitskerfi A eru alls tíu talsins. Þar má glögglega sjá hvar ákærði og vitnið B koma inn í verslunina kl. 16:13:38. Ganga þeir beinustu leið að rekka þar sem umbúðir með minniskortum hanga á snögum. Sjá má hvar ákærði tekur fram umbúðir með minniskorti, úr neðstu röðinni, kl. 16:14:16, og gengur síðan með þær frá rekkanum stuttan spöl, en staðnæmist á mannlausum gangi þar sem ýmsar vörur eru til sýnis, kl. 16:14:26. Virðist ákærði skoða vörurnar, en síðan má sjá hvar hann lítur á umbúðirnar með minniskortinu í um tvær sekúndur, en talar þá jafnframt í farsíma. Rétt áður en ákærði gengur á brott af nefndum gangi er líkast því að hann reyni að opna umbúðirnar, kl. 16:15:47, en hætti við og haldi þá för sinni áfram um verslunina. Því næst má sjá hvar ákærði kemur að þvottavélagangi, kl. 16:15:59, og er þá með fyrrnefndar umbúðir í annarri hendinni. Þar má og sjá hvar ákærði virðir fyrir sér þvottavélarnar og sest þar í stól stutta stund og ræðir við starfsmann verslunarinnar sem kemur á vettvang. Þá má sjá hvar ákærði gengur í burtu, kl. 16:17:31, og fer að borði með svonefndum B-varningi. Skoðar hann vörurnar í rétt um sextán sekúndur, en er þá jafnframt með vinstri höndina í vinstri buxnavasanum. Því næst gengur ákærði að endarekka, sem er í næsta nágrenni við borðið með B-vörunum, og tekur þar upp umbúðir úr vinstri buxnavasanum, kl. 16:18:05, líkar þeim sem hann hafði áður verið með. Eftir það fitlar hann við umbúðirnar, stingur þeim í hilluna, stingur einhverjum litlum hlut í vinstri buxnavasann, en gengur síðan rakleiðis út úr versluninni, kl. 16:18:59.

Eins og áður hefur komið fram hefur ákærði staðfastlega neitað sök við alla meðferð málsins. Hefur ákærði borið að hann hafi einungis skoðað umbúðir af minniskorti og látið þær síðan frá sér á öðrum stað en hann hafði tekið þær í upphafi. Þá hefur ákærði gefið þá skýringu á myndskeiði þar sem hann sést setja umbúðir upp í hillu við endarekka, nánar tiltekið við hliðina á borði með B-vörum, að þar hafi hann einfaldlega verið að skoða vöru, en síðan skilað henni aftur í hilluna.

Að ofangreindum gögnum virtum, og þá ekki síst nefndum myndskeiðum úr eftirlitskerfi margnefndrar verslunar svo og framburði verslunarmanns fyrir dómi, er að áliti dómsins nægjanlega upplýst að ákærði hafi sett tómar umbúðir af minniskorti í hillu við endarekka, þar sem starfsmaður verslunarinnar fann þær síðar. Skýringar ákærða á athöfnum sínum í versluninni og þar á meðal við endarekkann eru að áliti dómsins ótrúverðugar. Þá er til þess að líta að á umræddu myndskeiði má sjá hvar ákærði tekur umbúðirnar af minniskortinu upp úr vinstri buxnavasa sínum, handfjatlar þær, stingur þeim upp í hillu, en lætur að því búnu lítinn hlut í sama buxnavasa áður en hann gengur rakleiðis út úr búðinni. Að virtum nefndum gögnum virðist líka nær öll hegðun ákærða því marki brennd, að það hafi verið ætlun hans að stela umræddu minniskorti, en eins og áður sagði hafði hann ekki fyrir því í greint sinn að spyrjast fyrir hjá starfsmönnum, en á myndskeiðinu má oft sjá að þeir eru á ferðinni um verslunina og hafði ákærði þannig næg tækifæri til að ræða við þá.

Að áliti dómsins hefur ákæruvaldið, þrátt fyrir neitun ákærða, með nefndum gögnum fært fram lögfullar sönnur fyrir sekt hans, sbr. ákvæði XVI. kafla laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála. Að áliti dómsins hefur framburður ákærða í heild verið ótrúverðugur. Það er því niðurstaða dómsins að sannað sé að ákærði hafi með ólögmætum hætti tekið eitt minniskort einhliða og með leynd og er háttsemi ákærða að því leyti rétt heimfærð til refsiákvæðis í ákæru.

Gegn neitun ákærða og að virtum þeim gögnum sem ákæruvaldið hefur fært fram hefur að áliti dómsins ekkert haldbært komið fram um að minniskortin hafi verið tvö sem ákærði tók í greint sinn. Verður hann því sýknaður af sakarefni ákærunnar að því leyti.

IV.

Ákærði, sem er 31 árs, hefur samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins sextán sinnum frá árinu 2000 hlotið dóma fyrir refsiverða háttsemi og þar á meðal fyrir auðgunarbrot, brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlögum. Þann 9. nóvember 2010 var ákærði þannig dæmdur fyrir gripdeild og umferðarlagabrot og var hann þá dæmdur í tveggja mánaða fangelsi, sem var skilorðsbundið til tveggja ára, en um hegningarauka var að ræða við dóm sem féll 10. júní sama ár. Þann 25. maí 2011 var ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi fyrir hylmingu, en þá var fyrri skilorðsdómur dæmdur með og voru sem fyrr tveir mánuðir skilorðsbundnir. Þann 4. júní 2012 var ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi, þar sem tveir mánuðir voru skilorðsbundnir, fyrir ítrekaðan fíkniefnaakstur og fleiri brot, og loks var hann þann 1. mars 2013 dæmdur til að greiða sekt til ríkissjóðs fyrir minni háttar fíkniefnalagabrot. Samkvæmt gögnum lauk ákærði refsivist vegna nefndra dóma þann 7. desember 2012.

Með því þjófnaðarbroti sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir í þessu máli hefur hann rofið skilorð dómsins frá 4. júní 2012. Ber því að dæma þann dóm upp og gera ákærða refsingu í einu lagi með því broti sem hér er til umfjöllunar, sbr. ákvæði 60. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu virtu og lýstum sakaferli þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin þriggja mánaða fangelsi. Eftir atvikum og þar sem þýfi ákærða verður að teljast fremur rýrt í verðmætum þykir rétt, eins og hér á stendur, að fresta fullnustu tveggja mánaða af refsingunni og skal sá hluti hennar falla niður að þremur árum liðnum frá birtingu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Með vísan til 218. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88, 2008 þykir í ljósi málsúrslita, en einnig með hliðsjón af því að aðalmeðferð málsins var tvívegis frestað eftir að ákærði og verjandi hans höfðu mætt til dómþings vegna atvika sem ekki verða rakin til þeirra, þykir rétt að hann greiði þriðjung sakarkostnaðar, en að tveir þriðju hlutar sakarkostnaðar falli á ríkissjóð. Er um að ræða málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, A-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, sem ákvarðast 213.350 krónur, með virðisaukaskatti, en útlagður kostnaður ákæruvaldsins er enginn.

Ó-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fresta skal fullnustu tveggja mánaða þeirrar refsingar og skal sá hluti hennar falla niður að þremur árum liðnum frá birtingu dómsins að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22, 1955.

Ákærði greiði þriðjung sakarkostnaðar, sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, A-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 213.350 krónur. Tveir þriðju hlutar sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.