S-94/2015

Mál þetta, sem þingfest var 16. apríl sl. og dómtekið ??? sl., var höfðað með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum, dagsettri 9. mars 2015, á hendur M-x-x R-x-x, kt. 000000-0000, með óþekktan dvalarstað en lögheimili í Litháen, fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa, aðfaranótt föstudagsins 19. desember 2014, ekið bifreiðinni NUJ87, vestur Njarðarbraut í Reykjanesbæ, án ökuréttinda og undir áhrifum (vínandamagn í blóði 2,23‰) og því óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega vegna áfengisáhrifa.

Telst háttsemi þessi varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr., umferðarlaga nr. 50/1987.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þess er einnig krafist að ákærði verði dæmdur til sviptingar ökuréttar, skv. 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 25. gr. laga nr. 44/1993 og 18. gr. laga nr. 66/2006.

Ákærði kom fyrir dóminn ásamt skipuðum verjanda þann 16. apríl sl. og neitaði sök. Kvaðst hann ekki hafa ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Fór aðalmeðferð fram þann 15. maí sl. og var málið dómtekið að málflutningi loknum.

Málsatvik.

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglunnar fékk lögreglan tilkynningu um bifreið með skráningarmerkinu NU-J87, sem væri utan vegar við Njarðarbraut, milli Bónuss og Ramma. Í tilkynningunni var talið að ökumaður væri undir áhrifum áfengis. Þegar lögreglumenn komu á staðinn um fimm mínútum eftir tilkynninguna, sáu þeir bifreiðina utan vegar og var hún í gangi. Var lögreglu vísað á mann sem var sagður ökumaður bifreiðarinnar. Þegar lögregla kom að manninum lagði frá honum áfengisþef. Var maðurinn ósamvinnuþýður og færður á lögreglustöð. Vitni kvaðst á vettvangi hafa ekið Njarðarbrautina í vestur og séð bifreiðina NU-J87 staðsetta utan vegar og hafi bifreiðin verið í gangi og ökumaður að reyna að losa hana, þar sem bifreiðin var föst í snjó, en án árangurs. Ökumaður bifreiðarinnar hafi komið skömmu síðar út úr bifreiðinni en fallið í snjóinn. Hafi lögreglan handtekið sama mann stuttu síðar. Lögregla kannaði vettvang og segir í skýrslu hennar að af verksummerkjum að dæma sé alveg ljóst að engin fótspor hafi verið frá bifreiðinni NU-J-87 nema frá ökumannshurðinni. Blóðsýni var tekið úr kærða og mældist alkóhól í honum 2,23‰ að teknu tilliti til vikmarka. Aðspurður hjá lögreglu um það hver hafi ekið bifreiðinni umrætt sinn, kvaðst ákærði ekkert hafa um það að segja.

Kærði gaf skýrslu hjá lögreglu eftir að hafa sofið úr sér áfengisvímuna. Í upphafi skýrslutöku neitaði hann að hafa ekið bifreiðinni en síðar í sömu skýrslutöku kvaðst hann hafa ekið bifreiðinni.

Skýrslur fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og kvaðst lítið muna eftir atvikinu en kvaðst viss um að hann hefði ekki ekið bifreiðinni umrætt sinn. Ákærði kvaðst hafa verið í samkvæmi um nóttina í Njarðvík og ætlað heim en þá hafi einhver Íslendingur, sem hann þekkti ekki, boðist til að aka sér heim á bíl ákærða. Ákærði kvaðst hafa drukkið áfengi um kvöldið. Þegar bifreiðin fór út af hafi ökumaðurinn stungið af og skilið ákærða eftir í bifreiðinni. Ákærði kvað bifreiðina vera í eigu vinnuveitanda síns en ákærði hafi verið með umráð hennar. Aðspurður hvers vegna hann hafi ekki sagt frá þessum Íslendingi áður, kvaðst ákærði hafa verið svo drukkinn að hann hafi ekki viljað blanda honum í málið þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglunni. Þá viti ákærði ekkert hver þetta hafi verið. Ákærði kvaðst hafa setið í aftursæti bifreiðarinnar þegar þetta gerðist, vinstra megin og farið þar út úr bifreiðinni. Ákærði kvað Íslendinginn hafa farið burt en ákærði setið eftir í bifreiðinni. Ákærði neitaði því að hafa reynt að losa bifreiðina þar sem hún sat föst í snjónum. Aðspurður hvar ákærði hafi verið þegar vegfarendur komu á staðinn, kvaðst ákærði ekki muna eftir þeim. Ákærði kvaðst heldur ekki muna eftir afskiptum lögreglunnar á vettvangi. Aðspurður um það hvar hann fór út úr bifreiðinni, kvaðst ákærði halda að hann hafi farið út úr henni úr aftursætinu. Aðspurður um framburð sinn hjá lögreglu um að hann hafi verið að aka kvað ákærði það ekki vera rétt, lögreglan hafi beitt hann þrýstingi og sagt sér að hann yrði lengur í haldi lögreglu ef hann játaði ekki. Dómarinn hlustaði á skýrslutökur fyrir lögreglu og er ekkert sem bendir til að ákærði hafi verið beittur þvingunum. Ákærði fékk að taka hlé en upptaka var í gangi á meðan. Ákærði kom aftur í skýrslutökuna og kvaðst þá játa að hafa ekið bifreiðinni umrætt sinn.

Vitnið A kom fyrir dóminn. Kvaðst vitnið hafa komið akandi í vesturátt umrædda nótt rétt hjá Rammahúsinu og séð hvar bifreið hafði farið út af og önnur bifreið verið stöðvuð þar einnig. Þar hafi vitnið séð konu hafa afskipti af ökumanninum og hann nánast dottið. Vitnið kvaðst hafa gengið í átt að bifreiðinni sem var út af og þá hafi kona staðið við gluggann á bifreiðinni sem fór út af og rætt við ökumanninn. Maðurinn hafi setið undir stýri og verið að reyna að spóla bifreiðinni. Vitnið kvaðst hafa gert sér grein fyrir því að maðurinn var ölvaður og því hringt á lögregluna. Vitnið kvaðst hafa boðið manninum að setjast inn í bifreiðina hjá sér þar sem hann hafði reynt að setjast inn í fyrri bifreiðina en ekki verið hleypt þar inn. Lögreglan hafi komið um það leyti. Vitnið kvaðst hafa upplýst lögregluna á vettvangi um að ökumaðurinn hafi verið undir stýri þegar vitnið kom að. Ökumaðurinn hafi hins vegar verið kominn upp á gangstétt þegar lögreglan kom. Kalt hafi verið úti og því hafi vitnið boðið ökumanninum að setjast inn í bifreið sína á meðan beðið var eftir lögreglunni. Til þess hafi ekki komið. Vitnið kvað engan annan hafa verið á gangi, hvorki þá leið sem vitnið kom akandi í sömu akstursátt og ákærði og ekki heldur fyrir framan hann. Vitnið kvaðst ekki hafa séð þegar bifreið ákærða fór út af og ekki heldur vita hversu langt var liðið frá óhappinu áður en vitnið kom að.

Vitnið B kom fyrir dóminn og kvaðst hafa komið akandi ásamt vitninu C að bifreið sem var fyrir utan veg. Vinkona sín hafi gengið að bifreiðinni og vitnið hafi séð ökumanninn dettandi en hann hafi þá staðið fyrir utan bílstjórahurðina. Enginn annar hafi verið á svæðinu. Ökumaðurinn hafi síðan komið gangandi að bifreið vitnisins og ætlað að opna hana en þar sem vitninu líki ekki við „svona“ hafi það læst bifreiðinni og opnað glugga til að tala við ökumanninn. Hann hafi þá beðið sig um band til að draga bifreiðina upp. Lögreglan hafi síðan komið og haft afskipti af manninum. Vitnið kvaðst ekki muna til þess að ökumaðurinn hafi reynt að bakka bifreiðinni. Þá minnti vitnið að bifreiðin utan vegar hafi verið í gangi.

Vitnið D lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa farið á vettvang umrætt sinn. Tveir lögreglumenn hafi komið á staðinn á undan sér. Þá hafi verið búið að handtaka manninn svo að vitnið hafi ekki haft nein afskipti af honum. Vitnið hafi rætt við stúlkur sem voru á tveimur bílum á vettvangi og skráð hjá sér framburð þeirra. Í framhaldi hafi vitnið rannsakað vettvang og umhverfi bifreiðarinnar. Vitnin hafi haft góða yfirsýn yfir vettvang. Vitnið kvaðst hafa haft upplýsingar um að eitt vitnið hafi gengið að bifreiðinni en ökumaðurinn þá komið út úr bifreiðinni á móti vitninu. Bifreiðin hafi verið í gangi. Vitnið hafi gengið í kringum bifreiðina til að kanna aðstæður. Fótspor hafi verið í átt að bifreiðinni, sem hafi samræmst framburði einnar stúlkunnar sem var á vettvangi, og spor hafi verið frá ökumannshurðinni upp brekkuna og upp á götu. Ekki hafi verið nein ummerki um að neinn annar hafi stigið út úr bifreiðinni annars staðar. Vitnið kvaðst hafa tekið þær ljósmyndir af vettvangi sem liggi fyrir í málinu. Vitnið kvað aðspurt um það að ein fótspor hafi verið frá bifreiðinni að ekki væri hægt að útiloka að fótspor hafi verið í snjóruðningnum sem var á svæðinu þar sem bifreiðin hafði runnið út af. Það hafi verð mjög sleipt í hjólförunum en vitnið taldi þó að það hefði séð marka fyrir fótsporum í hjólförunum. Aðspurt um það hvort ummerki hafi verið um að annar maður hafi farið út úr bifreiðinni, kvaðst vitnið geta fullyrt um að svo hafi ekki verið.

Vitnið E lögreglumaður kom fyrir dóminn og kvaðst hafa komið á vettvang umrætt sinn. Vitnið hafi rætt við önnur vitni sem voru á vettvangi og síðan rætt við manninn sem talinn var hafa ekið. Maðurinn hafi verið viðskotaillur svo að hann hafi verið handtekinn og færður á lögreglustöð. Vitnið kvaðst lítið hafa kannað vettvang. Vitnið taldi víst að bifreiðin hafi verið í gangi þegar það kom á staðinn.

Vitnið F, fyrrverandi lögreglumaður, kom fyrir dóminn og kvaðst hafa farið í útkall þar sem bifreið hafði farið út af veginum og ökumaður væri á vettvangi ölvaður. Þegar vitnið kom á vettvang hafi meintur ökumaður staðið við hlið bifreiðar sem var á staðnum. Tilkynnandi hafi sagt á staðnum að maðurinn hafi setið undir stýri bifreiðarinnar þegar sá tilkynnandi kom á staðinn. Minnti vitnið að tvær stúlkur hafi verið í þeirri bifreið. Ekkert hafi komið fram um að hugsanlega hafi annar aðili ekið bifreiðinni.

Vitnið C kom fyrir dóminn og kvaðst hafa komið á vettvang og verið í bifreið með vitninu B sem hafi ekið. Þær hafi séð bifreið utan vegar og því stöðvað bifreið sína. Vitnið hafi farið út, gengið að bifreiðinni og rætt við ökumanninn og spurt hann hvor allt væri í lagi. Ökumaðurinn hafi varla getað tjáð sig en sagði þó að einhver væri að koma og ná í sig. Hann hafi opnað hurðina og ætlað að koma sér út úr bílnum en hafi átt erfitt með það. Hann hafi dottið í snjóinn svo að vitnið hafi verið í vafa um hvað það ætti að gera. Það hafi fundið mikla áfengislykt af manninum og hann lítið getað tjáð sig og ekki staðið í lappirnar. Vitnið hafi því snúið við og farið upp í bifreið sína og hringt í lögregluna þaðan. Aðspurt hvort vitnið hafi farið að bifreiðinni kvað vitnið svo vera og ökumaðurinn hafi opnað bílstjórahurðina og rætt við vitnið. Bifreiðin hafi verið í gangi. Vitnið kvaðst ekki hafa séð nokkurn annan í grenndinni. Hjólför hafi verið yfir göngustíginn en hjólförin sýnt að reynt hafi verið að bakka, bifreiðin hafi við það runnið til og farið enn lengra út af. Ökumaðurinn hafi setið inni í bifreiðinni þegar vitnið kom að. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ökumanninn reyna að keyra bílinn. Annar vegfarandi hafi komið stuttu á eftir þeim á staðinn en vitnið vissi ekki meira um þann aðila en hann hafi lagt fyrir aftan þær. Lögreglan hafi komið nokkrum mínútum eftir að vitnið hafi hringt á hana. Vitnið kvað lögregluna hafa farið með sama manninn og sat undir stýri þegar vitnið kom að. Framburður vitnisins B var borinn undir vitnið. Kvað vitnið að ökumaðurinn hafi verið búinn að opna hurðina þegar vitnið kom að honum, hann setið í ökumannssætinu en samt hálfur út úr bílnum. Hann hafi svo dottið í snjóinn þegar hann kom út úr bifreiðinni. Þá hafi B setið undir stýri í bifreið þeirra en vitnið hafi gengið að bifreiðinni. B hafi verið smeik við að hafa afskipti af ákærða. Aðspurt kvaðst vitnið vera visst um að ökumaðurinn hafi ekki verið kominn út úr bílnum þegar vitnið kom að honum.

Forsendur og niðurstöður.

Ekki er ágreiningur í máli þessu um að ákærði var handtekinn á vettvangi, grunaður um ölvun við akstur og að hann sé sami maður og sætir opinberri ákæru grunaður um akstur undir áhrifum áfengis. Ákærði neitar hins vegar að hafa ekið bifreiðinni þegar hún fór út af veginum. Bar ákærði fyrir dóminum að einhver Íslendingur hafi ekið fyrir sig og hlaupist á brott þegar bifreiðin fór út af og festist. Vissi hann ekki nein deili á þeim manni. Engin vitni voru að því þegar bifreiðin fór út af.

Þrjú vitni komu fyrir dóminn og lýstu upplifun sinni af atvikinu. Vitnin B og C komu sama á bifreið að bifreið ákærða, sem þá var utan vegar. Lýsti vitnið B því svo að ökumaðurinn hafi verið kominn út úr bifreiðinni þegar þær komu á vettvang. Vitnið C, sem var farþegi með B í bílnum, kvaðst hafa farið út og gengið niður að bifreið ákærða og þá hafi hann setið í ökumannssætinu, en verið að einhverju leyti samt út úr bílnum. Hann hafi síðan komið sér út úr bílnum og dottið í snjóinn. C kvaðst þá hafa farið aftur upp í bílinn sem hún kom með og hringt á lögregluna. Vitnið A kom rétt í kjölfar C og B og kvaðst hafa séð konu niður við bíl ákærða eiga í samskiptum við hann. Síðan hafi vitnið séð ökumanninn koma út og falla í snjóinn. Vitnið hafi þá hringt á lögregluna. Vitnið kvaðst hafa séð ökumanninn reyna að spóla bifreiðinni aftur á bak.

Vitnið D kvaðst hafa rannsakað vettvang. Hafi hann séð fótspor að bifreiðinni og hafi þau passað við framburð vitnis sem sagðist hafa farið að bifreið ákærða. Þá staðfesti vitnið að það hafi einungis verið ein fótspor frá ökumannshurðinni frá bifreiðinni og kvaðst vitnið geta fullyrt að engin önnur fótspor hafi verið frá aðila sem hafi getað stigið út úr bifreiðinni. Ákærði fullyrti fyrir dóminum að hann hafi setið í aftursæti bifreiðarinnar þegar hún fór út af en ökumaðurinn hafi stungið af. Vitnið D kvaðst engin fótspor hafa séð út frá afturhurðinni.

Telur dómurinn framburð ákærða um að hann hafi setið í aftursætinu og ökumaðurinn stungið af síðar tilbúna skýringu, enda stangast hún á við fullyrðingu vitnanna C og A sem báðar segja ákærða hafa verið í ökumannssætinu þegar þau komu að og vitnisins D um að engin önnur fótspor hafi verið frá bifreiðinni en frá ökumannssætinu. Telur dómarinn frásögn ákærða ótrúverðuga en hún á sér enga stoð í framburði hans hjá lögreglu né vitna. Þá telur dómurinn, þrátt fyrir misræmi í frásögn vitnanna B og C um það hvar ákærði var staddur þegar þær komu að, og með stoð í framburði vitnisins A, að það sé hafi yfir allan vafa að ákærði hafi setið undir stýri bifreiðarinnar, með hana í gangi, þegar vitnið C kom að honum. Þá rannsakaði vitnið D vettvang og fótspor í ljósi framburðar vitnisins C sem hafði farið að bifreiðinni.

Með vísan til alls þess sem að ofan greinir telur dómurinn hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru. Verður honum gerð refsing fyrir og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er einnig sakaður um að hafa ekið umrætt sinn án ökuréttinda. Kvaðst ákærði vera með gilt ökuskírteini útgefið í Litháen. Ákærði var sviptur ökurétti í þrjú og hálft ár með sátt þann 11. desember 2011. Með vísan til 2. mgr. 53. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 bar ákærða að standast próf í umferðarlöggjöf, akstri og meðferð ökutækis áður en hann fengi gild ökuréttindi aftur. Ákærði hefur ekki sýnt fram á að svo hafi hann gert. Var ákærði því án gildra ökuréttinda þegar lögregla hafði afskipti af honum eins og ákært er fyrir.

Samkvæmt sakavottorði ákærða gekkst hann undir viðurlagaákvörðun þann 17. desember 2008 fyrir hegningarlagabrot og ölvunarakstur. Var ákærði einnig sviptur ökurétti í tvö ár frá 17. desember 2008. Þann 11. desember 2012 gekkst ákærði undir sátt vegna ölvunar- og sviptingaraksturs og var gert að greiða 280.000 krónur í sekt til ríkissjóðs auk þess að vera sviptur ökurétti í þrjú og hálft ár frá 17. desember 2010. Þann 14. maí 2010 var ákærði dæmdur í sextíu daga fangelsi, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir hegningarlagabrot. Ákærða hefur tvívegis áður verið gerð refsing fyrir ölvunarakstur. Eru rúmlega fimm ár liðin frá því að honum var síðast gerð refsing fyrir sams konar brot. Með vísan til jafnræðisreglunnar og dómaframkvæmdar verður ákærða gert að greiða sekt til ríkissjóðs, sem er ákveðin 170.000 krónur, sem ákærða ber að greiða innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæta ella fangelsi í tólf daga. Þá ber að svipta ákærða ökurétti í tvö ár.

Þá verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar, sem er samkvæmt yfirliti 29.185 krónur, auk þóknunar skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hrl., sem þykir hæfilega ákveðin 347.820 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Á-kvk-nf G-kvk-nf kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði, M-x-x R-x-x, greiði 170.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa en sæti ella fangelsi í tólf daga.

Ákærði er sviptur ökurétti í tvö ár frá birtingu dóms þessa.

Ákærði greiði allan sakarkostnað sem er 377.005 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef hrl., 347.820 krónur. Hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Á-kvk-nf G-kvk-nf

Rétt endurrit staðfestir

Héraðsdómur Reykjaness 2.6.2015.