E-3337/2017

Mál þetta var höfðað með birtingu stefnu þann 19. október 2017 og dómtekið þann 28. febrúar sl. Stefnandi er A og stefndu eru B., C, D og E og til vara F

Stefnandi gerir þær dómkröfur að stefndu verði dæmdir óskipt til greiðslu skuldar að fjárhæð 550.000 norskar krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt norskum lögum um dráttarvexti, sbr. 2 gr. og 3. gr., Lov om renter ved forsinket betaling m.m., Forsinkelsesrenteloven, LOV-1976-12-17-100, frá 19. október 2013 til greiðsludags.

Til vara beinir stefnandi sömu kröfum að varastefnda, F. Í öllum tilvikum er krafist málskostnaðar að skaðlausu samkvæmt mati dómsins eða framlögðum málskostnaðarreikningi komi til aðalmeðferðar málsins.

Stefndu krefjast sýknu af kröfum stefnanda auk málskostnaðar.

I.

Málsatvik og helstu ágreiningsefni

Sumarið 2013 fóru fram tökur hér á landi á kvikmyndinni X, en kvikmyndin var framhald myndarinnar Y, sem kom út árið 2009. Aðalframleiðandi myndarinnar var norska fyrirtækið T í Noregi. Stefnandi annaðist gerð og hönnun sérstakra gerva, með tiltekinni förðunartækni fyrir leikara í myndinni. Þóknun vegna vinnu stefnanda nam samtals 2.200.000 norskum krónum. Stefnandi gaf út fjóra reikninga vegna þessarar þjónustu sem voru stílaðir á stefnda, F. Þrír þessara reikninga voru greiddir en krafa stefnanda byggir á fjórða reikningnum sem gefinn var út vegna þessa, að fjárhæð 550.000 norskar krónur með gjalddaga 19. október 2013.

Á milli aðila er ágreiningur um málsatvik sem lýtur að því hvort stefnandi hafi verið ráðinn af stefndu til að annast förðun við framleiðslu kvikmyndarinnar X eða hvort samningssamband stefnanda hafi verið við aðalframleiðanda myndarinnar, T í Noregi. Þá er ágreiningur um hvort stefndi B hafi verið meðframleiðandi myndarinnar eða dótturfélag F og hvort það feli í sér greiðsluskyldu gagnvart stefnanda eða einungis umsjón með greiðslumiðlun á grundvelli sérstakra beiðna frá aðalframleiðanda myndarinnar. Loks er ágreiningur um það hvort krafan sé fyrnd.

Stefnandi vísar til þess að stefnda B ehf. var skipt upp í fyrirtækin C,D og E. samkvæmt skiptingaráætlun staðfestri á hlutahafafundi 9. ágúst 2016 og það sé ástæða þess að þeim er öllum stefnt í málinu. Af hálfu stefndu eru ekki gerðar athugasemdir við það.

Stefnandi höfðaði mál á hendur stefndu B. og F til heimtu á umræddri skuld með stefnu sem birt var 5 júní 2015 í máli nr. E-[...]. Málinu var vísað frá dómi vegna vanreifunar, en þar byggðu stefndu m.a. á því að þeir ættu enga aðild að málinu.

Við fyrirtöku málsins þann 2. febrúar 2018 kröfðust stefndu þess að sakarefni málsins yrði skipt með vísan til 31. gr. laga nr. 91/1991, þannig að fyrst yrði flutt um þann þátt málsins hvort krafan væri fyrnd eða ekki. Þessari kröfu var mótmælt af hálfu stefnanda sem taldi ekkert hagræði felast í þessu. Með ákvörðun dómara þann 8. febrúar 2018 var fallist á að skipta sakarefni kröfunnar þannig að fyrst yrði málflutningur um það hvort krafan væri fyrnd eða ekki.

II.

Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir kröfur sínar á því að ekki nægi að vísa til dagsetningar á reikningum varðandi upphafstíma fyrningar. Fyrningu kröfunnar hafi verið slitið með viðurkenningu hennar af hálfu stefndu, sbr. einnig 14. gr. laga nr. 150/2007. Stefndu hafi hvorki mótmælt því að umrædd vinna hafi verið innt af hendi né reikningsfjárhæðinni. Að því er varðar mat á því hvort fyrning hafi verið rofin skipti ágreiningur um aðild miklu máli. Óhjákvæmilegt sé að leysa úr ágreiningi hvað varðar aðild áður en metið sé hvort krafan er fyrnd. Því verði að hafna kröfu stefndu um fyrningu kröfunnar, a.m.k. að svo stöddu.

Stefnandi vísar til þess að fyrning hafi verið rofin með samskiptum í október 2014, sbr. dskj. 17, en þar hafi starfsmaður stefnda B sent lista yfir ógreiddar skuldir stefndu B og F. Þar sé m.a. tiltekin skuld stefnda F. við stefnanda að fjárhæð 550.000 norskar krónur. Stefnandi byggir einnig á tölvuskeytum frá 3 september 2013 og 18. september 2013 þar sem farið er yfir reikninginn frá stefnanda og rætt um að skipta honum í smærri hluta.

Stefnandi vísar til þess að ágreiningur stefndu við aðalframleiðanda myndarinnar sé honum óviðkomandi. Mótmæli stefndu gegn því að greiða reikninginn byggist á því að hann hafi ekki fengið greiðslur frá aðalframleiðanda myndarinnar og hafi því ekki haft nægjanlega greiðslugetu til þess að greiða síðasta reikninginn. Stefndu hafi greitt þrjá reikninga af fjórum og aldrei mótmælt heildarfjárhæð þeirra. Síðari samskiptum stefnanda og stefndu megi jafna til þess þegar gerðar eru breytingar á gjalddaga. Viðurkenning á kröfu þurfi ekki að vera afdráttarlaus, heldur geti falist í ýmsum athöfnum og samskiptum. Krafa stefnanda sé lögvarin eign og með því að hann glati rétti sínum til efnda sé í raun verið að taka þá eign nokkurs konar eignarnámi. Mikilvægt sé því að horfa til meðalhófs og samskipta aðila í heild sinni.

III.

Helstu málsástæður og lagarök stefndu

Stefndu byggja á því að meint krafa stefnanda sé fyrnd, enda sé fyrningarfrestur hennar fjögur ár, sbr. 3. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Samkvæmt 2. gr. þeirra laga reiknist fyrningarfrestur kröfu frá þeim degi þegar kröfuhafi gat fyrst átt rétt til efnda. Tökur kvikmyndarinnar hafi farið fram sumarið 2013 og reikningur stefnanda hafi verið gefinn út 19. september 2013, og það marki upphaf fyrningarfrests kröfunnar. Efst í hægra horni reikningsins segi að útgáfudagur (n. fakturadato) sé 19.09.13 og gjalddagi 19.09.13 (n. forfallsdato). Neðar á reikningnum komi fram að að gjaldfrestur (n. Betalingsfrist) sé 19.09.13. Stefna málsins hafi verið gefin út 18. október 2017 og móttekin með áritun lögmanns daginn eftir, þ.e. 19. október 2017, en þann dag hafi fyrningu verið slitið, sbr. 15. gr. laga nr. 150/2007. Á þeim degi hafi fjögurra ára fyrningarfrestur kröfunnar, samkvæmt 3. gr. laga nr. 150/2007, verið liðinn og krafan því fyrnd, enda fyrnist hún ekki við síðara tímamark en 20. september 2017. Beri því að sýkna stefndu af kröfum stefnanda vegna fyrningar. Stefndu vísa sérstaklega til þess að engin bein samskipti hafi átt sér stað á milli stefnanda og stefndu og stefndu hafi ekki gefið stefnanda nein loforð um greiðslu. Umrætt tölvuskeyti á dskj. 17. sé frá stefnanda til aðalframleiðanda myndarinnar og viðsemjanda

IV.

Niðurstaða:

Ákvörðun um að skipta málinu þannig upp að fyrst verði málflutningur um þann þátt málsins hvort krafan sé fyrnd eða ekki kemur ekki í veg fyrir að fjallað sé um aðra þætti þess að því leyti sem þeir kunna að hafa áhrif á fyrningu kröfunnar. Krafa stefnanda um að sýkna eigi hann af kröfu stefndu, a.m.k. að svo stöddu, þar sem ekki sé hægt að skera úr því hvort krafan er fyrnd, án þess að tekin sé afstaða, einkum til þess hvort stefndu séu réttir aðilar, verður því ekki tekin til greina.

Krafa stefnanda byggir á því að fyrningu hafi verið slitið með því að stefndu hafi viðurkennt kröfuna. Þar er einkum vísað til tölvuskeytis starfsmanns stefnda B til TS, starfsmanns T, þann 20. ágúst 2014. Þetta skeyti framsendir starfsmaður T til stefnanda þann 14. október 2014. Í póstinum er að finna lista yfir ógreiddar kröfur frá stefnda B og varastefnda F en þar er umrædd krafa stefnanda að fjárhæð 550.000 norskar krónur tilgreind. Önnur skeyti sem lögð eru fram eru með sama hætti á milli stefnda starfsmanna B og starfsmanna T og hafa verið framsend af hálfu starfsmanna T til stefnanda. Á milli stefnanda og stefndu er enginn skriflegur samningur. Í stefnu og gögnum málsins kemur fram að stefnandi hafi áður unnið fyrir T, m.a. í fyrri myndinni Y sem kom út árið 2009. Í tölvuskeyti T frá 17. september 2013 kemur fram að hann muni ræða við stefnanda um að skipta reikningnum í smærri fjárhæðir. Þeir reikningar sem eru útbúnir vísa til K, starfsmanns T, og eru samþykktir af starfsmanni T og greiddir af varastefnda F ehf. á grundvelli þessa.

Samkvæmt 14. gr. laga nr. 150/2007 er það einungis viðurkenning skuldarans sjálfs gagnvart kröfuhafa sem slítur fyrningu eða þess sem er bær til þess að koma fram fyrir hans hönd. Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður ekki litið svo á að þau tölvupóstssamskipti sem lögð eru fram í málinu uppfylli skilyrði 14. gr. laga nr. 150/2007 um að krafan hafi verið viðurkennd af skuldara gagnvart kröfuhafanum sjálfum. Þá verður að gera þær kröfur, til þess að viðurkenning hafi þau réttaráhrif að slíta fyrningu, að stefndu viðurkenni kröfuna með skýrum hætti, hvort sem er með orðum eða aðgerðum. Óljóst réttarsamband stefnanda og stefndu, fyrirkomulag á greiðslu reikninga, bein samskipti stefnanda við aðalframleiðanda og takmörkuð samskipti hans við stefndu gáfu stefnanda a.m.k. tilefni til þess að kalla eftir ótvíræðu samþykki stefndu við greiðslu umræddra reikninga og að stefndu gerðu ekki ágreining um þá greiðsluskyldu. Þar sem slíkt samþykki liggur ekki fyrir og með vísan til þess að þau takmörkuðu samskipti sem byggt er á voru ekki á milli stefnanda og stefndu verður að sýkna stefndu af kröfum stefnanda.

Eftir úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, verður stefnanda gert að greiða stefndu málskostnað, sem þykir hæfilega ákveðinn með þeirri fjárhæð sem í dómsorði greinir, en tekið er tillit til þess að mál vegna sömu krafna hefur verið rekið fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, sbr. mál nr. E-[...]

Af hálfu stefnanda flutti málið K-kvk-nf S-kvk-nf Ó-kvk-nf lögmaður.

Af hálfu stefndu flutti málið E-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf lögmaður.

H-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Stefndu og varastefndi eru sýknaðir af dómkröfum stefnanda í máli þessu.

Stefnandi greiði stefndu 350.000 krónur í málskostnað.

H-kk-nf S-kk-nf (sign.)