E-162/2005

Mál þetta, sem dómtekið var 8. desember sl., höfðaði B-kk-nf T-x-x B-kk-nf, Fljótaseli 5, Reykjavík, hinn 26. ágúst 2005, á hendur Torfnesi ehf., Fagraholti 4, Ísafirði, nú þrotabú Torfness ehf.

Kröfur stefnanda eru að stefnda verði dæmt til að greiða honum 148.292 krónur, auk dráttarvaxta skv. III. kafla laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2005 til greiðsludags. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Kröfur stefnda eru að kröfur stefnanda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

I.

Mál þetta höfðaði stefnandi á hendur fyrrverandi vinnuveitanda sínum, Torfnesi ehf., til heimtu ógreiddra launa. Torfnes ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 3. mars 2006.

Stefnandi réð sig ótímabundið til starfa sem háseti á bv. Hauk ÍS-847 hinn 25. september 2004, en skipið var gert út af Torfnesi ehf. Skriflegur ráðningarsamningur var ekki gerður við stefnanda.

Stefnandi starfaði á skipinu til 12. janúar 2005 en þann dag lét hann af störfum með samkomulagi við útgerðina. Var skipinu lagt tímabundið umræddan dag vegna meints fíkniefnasmygls nokkurra skipverja og hóf það ekki veiðar að nýju fyrr en 4. febrúar 2005. Skipinu var síðan lagt eftir veiðiferð skipsins, sem lauk 31. mars 2005, og útgerð þess hætt vegna fjárhagserfiðleika útgerðarinnar.

II.

Ráðningarkjör sín segir stefnandi hafa verið samkvæmt kjarasamningi Útvegsmannafélags Vestfjarða (Ú.V.) og Alþýðusambands Vestfjarða (A.S.V.). Skriflegur ráðningarsamningur hafi ekki verið gerður við stefnanda, svo sem útgerðinni hafi þó verið skylt samkvæmt 6. gr. sjómannalaga nr. 35/1985.

Stefnandi kveður skipið hafa siglt með afla sinn til Þýskalands, en litlum hluta hans hefði áður verið landað í gáma í Hafnarfirði. Þá hafi einhver hluti aflans verið seldur beint hér á landi. Ekki hafi fiskast fyrir hlut á ráðningartíma stefnanda nema í veiðiferð sem staðið hafi yfir frá 19.–31. desember 2004. Að öðru leyti hafi verið greidd kauptrygging og viðeigandi kaupliðir.

Þrátt fyrir ítrekaðar innheimtutilraunir kveðst stefnandi aðeins hafa fengið greiddan hluta launa sinna. Hann hafi því höfðað mál þetta til innheimtu ógreiddra launa á ráðningartíma sínum hjá útgerðinni.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til 6. gr., 9. gr., 25. gr., 27. gr. og 2. mgr. 59. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Þá byggir stefnandi jafnframt á gr. 1.04, 1.07, 1.09, 1.10, 1.11, 1.12, 1.13, 1.17 og gr. 1.32, í kjarasamningi Ú.V. og A.S.V. og almennum reglum vinnuréttar um greiðslu verklauna og launa í uppsagnarfresti. Um orlof vísar stefnandi til orlofslaga nr. 30/1987.

III.

Í greinargerð stefnda segir að heildarlaun stefnanda á ráðningartíma hans hjá Torfnesi ehf. hafi numið 696.350 krónum, en nettólaun að teknu tilliti til frádráttar hafi numið 540.968 krónum. Til stuðnings þessum fjárhæðum vísar stefnda til framlagðra launaseðla.

Þá tekur stefnda sérstaklega fram að stefnandi sé ekki réttur aðili að kröfu að fjárhæð 5.486 krónur um greiðslu á afdreginni staðgreiðslu skatta og beri að lækka kröfu stefnanda til samræmis við það.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnda til ákvæða sjómannalaga nr. 35/1985, sérstaklega 9., 27. og 42. gr. laganna. Ennfremur vísar stefnda til almennra reglna samningaréttarins um skuldbindingargildi samninga.

IV.

A.

Mál þetta var þingfest 7. september 2005. Hinn 7. júlí 2006 féll niður þingsókn af hálfu stefnda. Var stefnanda þá, í samræmi við 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, gefinn kostur á að svara vörnum stefnda með skriflegri sókn. Málið var tekið fyrir næst 8. desember sl. og lagði stefnandi þá fram skriflega sókn og var málið síðan dómtekið í samræmi við áðurnefnt ákvæði laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt ákvæðinu ber að dæma málið eftir framkomnum kröfum, gögnum og sókn stefnanda með tilliti til þess sem komið hefur fram af hálfu stefnda.

B.

Fyrir liggur í málinu viðurkenning stefnda þess efnis að stefnandi hafi enn ekki fengið laun sín greidd að fullu. Telur stefnda ógreidd laun nema 56.188 krónum. Stefnandi hins vegar telur vangreidd laun nema 148.292 krónum.

Stefnandi hefur skýrt og sundurliðað kröfur sínar svo að hann hafi starfað á skipinu Hauki ÍS-847 tímabilið 25. september 2004 til 12. janúar 2005 með frítúrum. Alls hafi hann starfað í 110 lögskráningardaga, þar af 97 daga á kauptryggingu og 13 daga á hlut. Tekjur stefnanda vegna veiðiferðanna 19.–31. desember 2004 hafi verið hásetahlutur með öllu, eða 143.638 krónur, að frádregnum fæðiskostnaði, 16.250 krónur, og myndbandi og kostnaðarhlutdeild, 1.606 krónur, eða 125.782 krónur. Þá eigi stefnandi rétt á kauptryggingu á ráðningartíma sínum að frádregnu því tímabili, sem hlutur greiddist, í samræmi við kjarasamning Ú.V. og A.S.V.

Stefnandi segir laun á ráðningartíma í 97 lögskráningardaga sundurliðast svo:

Kauptrygging pr. mán. kr. 140.642.- : 30 x 97 = kr. 454.742.- (gr. 1.04)

Hlífðarfatapeningar kr. 4.156.- : 30 x 97 = kr. 13.438.- (gr. 1.07)

Fatapeningar kr. 7.930.- : 30 x 97 = kr. 25.640.- (gr. 1.13)

Starfsaldursálag kr. 2.813.- : 30 x 97 = kr. 9.095.- ( gr. 1.10)

Fæðispeningar pr. dag kr. 965.- x 97 = kr. 93.605.- ( gr. 1.12)

Alls kr. 596.520.- + 10.17% orlof kr. 60.666.- eða samtals kr. 657.186.- fyrir 97 daga af 110 lögskráningardögum.

Laun stefnanda hafi því numið 125.782 + 657.186 krónum, eða samtals 782.968 krónum. Til frádráttar þeirri fjárhæð komi 484.780 krónur sem stefnandi hafi fengið greiddar í peningum, 107.750 krónur vegna fæðiskostnaðar, 2.600 krónur vegna leigu myndbanda, 5.807 krónur vegna tóbaks og fatnaðar, 5.883 krónur vegna hlutdeildar í tryggingu og 27.856 vegna 4% lífeyrisiðgjalds, eða samtals 634.676 krónur. Krafa stefnanda nemi því 782.968-634.676 = 148.292 krónum.

C.

Stefnandi hefur lagt fram yfirlit yfir lögskráningar sínar á tímabilinu 25. september 2004 til 12. janúar 2005. Á því kemur fram að stefnandi var lögskráður á Hauk ÍS-847 í samtals 110 daga á nefndu tímabili, svo sem hann byggir á í kröfugerð sinni. Kröfugerðin er jafnframt efnislega studd ákvæðum kjarasamnings Útvegsmannafélags Vestfjarða og Alþýðusambands Vestfjarða og þá styðst hún tölulega við framlagða kaupskrá Alþýðusambands Vestfjarða. Stefnda hefur ekki véfengt að nefnd gögn eigi við um launakjör stefnanda. Samkvæmt öllu þessu, og eins og málið liggur fyrir dóminum, verður því fallist á þær kröfur stefnanda sem útlistaðar eru í kafla IV. B hér að framan.

Með framlagðri sókn féllst stefnandi á alla þá frádráttarliði sem fram komu í greinargerð stefnda að einum lið undanskildum. Hafnar stefnandi því að stefnda geti dregið 5.486 krónur frá kröfu hans í málinu vegna staðgreiðslu skatta. Stefnandi segir stefnda ekki hafa staðið skil á staðgreiðslunni þó svo það hefði dregið hana frá á launaseðlum. Skilyrði sé, svo frádráttur staðgreiðslu af launakröfu launþega sé heimill, að staðgreiðslunni sé skilað til viðkomandi skattayfirvalda, en það hafi stefnda ekki gert. Með vísan til þessara röksemda stefnanda og þar sem ekki liggja fyrir gögn um skil umræddrar fjárhæðar verður ekki, gegn mótmælum stefnanda, fallist á kröfu stefnda um að krafa stefnanda verði lækkuð sem umræddri fjárhæð nemur.

Að öllu framangreindu virtu verður fallist á kröfu stefnanda um að stefnda verði dæmt til að greiða honum 148.292 krónur, auk dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2005 til greiðsludags, en stefnda hefur ekki mótmælt dráttarvaxtakröfu stefnanda sérstaklega.

Með vísan til úrslita málsins, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, dæmist stefnda til að greiða stefnanda málskostnað. Við ákvörðun málskostnaðar er sérstaklega litið til þess að samhliða þessu máli voru rekin þrettán tengd mál á hendur stefnda og var lögmaður stefnanda lögmaður stefnenda í öllum málunum. Að því athuguðu telst málskostnaður hæfilega ákveðinn svo sem í dómsorði greinir.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf, settur héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, þrotabú Torfness ehf., greiði stefnanda, B-kk-þgf T-x-x B-kk-þgf, 148.292 krónur, auk dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. maí 2005 til greiðsludags.

Stefnda greiði stefnanda 70.000 krónur í málskostnað.

K-kk-nf H-kk-nf