S-421/2023

Mál þetta, sem dómtekið var 15. maí sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 20. janúar 2022, á hendur Ó-kk-þgf A-kk-þgf J-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík fyrir eftirtalin brot:

„fyrir tilraun til manndráps, en til vara fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt laugardagsins 29. október 2022, komið aftan að A, kennitala [...], þar sem hann stóð, utandyra, efst í tröppum veitingarstaðarins B, á annarri hæð að [...]í Reykjavík, og fyrirvaralaust sparkað í bak A, þannig að hann féll niður tröppurnar, sem eru 23 steinsteyptar tröppur, og hlaut við það höfuðkúpubrot, dreifðar blæðingar í og við heila beggja vegna, alvarlegan og varanlegan heilaskaða, sem felur í sér hugræna skerðingu, máltruflanir og takmarkaðan málskilning.

Telst þetta varða við 211. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 2. mgr. 218. gr. sömu laga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala [...], er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða honum miska- og skaðabætur samtals að fjárhæð kr. 150.000.000,- með vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 29. október 2022 en síðan með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. vaxtalaga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að krafan er birt ákærða til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að skaðlausu, skv. síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati réttarins, að viðbættum virðisaukaskatti.“

Verjandi ákærða krefst þess að ákærði verði sýknaður af ákæru fyrir tilraun til manndráps, sbr. 211. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og háttsemi hans verði heimfærð til 1. mgr. 218. gr. laganna, en til vara til 2. mgr. 218. gr. Þá verði ákærða gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Hann krefst jafnframt sýknu af skaðabótakröfu brotaþola og að miskabótum verði stillt í hóf. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna sér til handa.

Málsatvik

Aðfaranótt 29. október 2022 barst Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra beiðni um aðstoð lögreglu að B að [...]í Reykjavík. Skömmu síðar barst önnur tilkynningþess efnis að maður hefði dottið niður stiga og var óskað eftir sjúkraflutningamönnum. Er lögregla kom á staðinn lá brotaþoli, A, meðvitundarlaus, fyrir neðan langan stiga sem liggur upp að barnum á hægri hlið hússins. Kalt var í veðri og fín íshula á götu og tröppum. Brotaþoli var með áberandi skurð á höfði sem blæddi úr. Hann lá í læstri hliðarlegu þegar lögreglu bara að og voru nokkrir gestir staðarins að hlúa að honum. Hann var með sterkan púls en andaði óreglulega. Sjúkraflutningamenn komu á vettvang skömmu síðar og fluttu brotaþola á slysadeild til aðhlynningar. Mikil ölvun var á svæðinu og ekkert vitrænt að hafa upp úr fólki á staðnum annað en að brotaþoli hefði sennilega dottið niður tröppumar og fólk komið honum til aðstoðar. Vitnið C gaf sig fram við lögreglu og greindi frá því að hún hefði heyrt hróp og þegar henni hefði verið litið niður tröppurnar hefði hún séð brotaþola renna þar niður og lenda með höfuðið á undan ámalbikinufyrir neðan. Hún hefði svo séð fólk streyma að og reyna að aðstoða brotaþola. C var sjálf undir áhrifum áfengis. Lögregla hafði samband við slysadeild og var tjáð að brotaþoli hefði verið fluttur á gjörgæslu með alvarlega áverka. Var þá haft samband við starfsmann B og óskað eftir að kannað yrði hvort atvikið sæist á upptökum úr öryggismyndavélum staðarins og lögregla yrði látin vita ef grunur léki á að ekki hefðiverið um slys að ræða.

Daginn eftir barst lögreglu tilkynning frá B um að líklega hefði brotaþola verið sparkað niður tröppurnar. Lögregla fór yfir upptökur úr öryggismyndavélum og ræddi við rekstraraðila og starfsmenn staðarins, en við það kom upp rökstuddur grunur um að ákærði væri gerandi í málinu. Ákærði var handtekinn síðar sama dag. Hann kvaðst ekki hafa neinar minningar frá kvöldinu áður eða nóttinni sökum [...] sem hann væri haldinn. Þá kannaðist hann ekki við sig á upptökum frá staðnum. Við rannsókn á bankareikningum ákærða kom í ljós að hann hafði greitt með greiðslukorti á staðnum föstudagskvöldið 28. október auk þess sem hann sást inni á staðnum í upptökum öryggismyndavéla. Við rannsókn málsins tókst að bera kennsl á tvær af þremur konum sem sjást á upptökunni frá anddyri B, þær C og D, og eitt vitni fannst sem greindi frá því að hafa séð brotaþola lenda neðan við tröppurnar með hnakkann í götunni.

Í vottorði E, heila- og taugaskurðlæknis, dags. 30. nóvember 2022, kemur fram að brotaþoli kom á bráðamóttöku Landspítalans í Fossvogi 29. október 2022 eftir höfuðáverka. Hann hafi verið meðvitundarlaus og settur í öndunarvél á gjörgæsludeild. Við könnun á áverkum hans hafi komið í ljós blæðing utan á heila vinstra megin og bólga í heila. Einnig hafi verið augljós áverki á höfði hægra megin og höfuðkúpubrot samkvæmt tölvusneiðmynd sem tekin hafi verið af heila við komu. Brotaþoli hafi verið á gjörgæsludeild til 10. nóvember 2022. Hann hafi þurft að fá tengingu í öndunarveg á hálsinum til að komast úr öndunarvél. Eftir gjörgæsluvistina hafi hann flust á heila- og taugaskurðdeild. Þar hafi hann þurft fulla umönnun, ekki getað borðað eða kyngt og veriðmeð næringarslöngu niður í maga. Hann hafi verið með lömunareinkenni hægra megin en getað hreyft útlimina. Honum hafi farið hægt fram og farið að ganga og tala. Brotaþoli hafi fengið sýkingu í kvið oghafi þurft kviðarhols skera til að ná út uppsöfnuðum vökva á lífhimnu svæði í kringum lifur og milta. Þá hafi hann fengið graftrars öfnun í hægra lunga og sé enn á sýklalyfjum. Vonast sé til að brotaþoli komist bráð lega á endurhæfingardeild [...]. Á þessum tíma sé enn ekki ljóst hversu mikið andlegt atgervi brotaþola hafi skaddast af höfuðáverkanum.

Í vottorði F endurhæfingarlæknis, dags. 28. desember 2022, kemur fram að brotaþoli hafi verið á heila- og taugaskurðdeild 10. nóvember til 20. desember 2022 en þá hafihannveriðlagður inn á endurhæfingardeild [...]þar sem hann sé enn. Brotaþoli hafi framan af verið með máttminnkun í hægri útlimum og kyngingarerfiðleika sem hafi að mestu gengið til baka. Hann sé þannig farinn að ganga án stuðnings og nærist um munn. Hann sé hins vegar með alvarlega máltruflun og hugræna skerðingu. Málskilningur hans sé takmarkaður og tjáning einnig skert þannig að hann geti ekki komið orðum frá sér á eðlilegan hátt. Þá spili tungumálaerfiðleikar inn í. Brotaþoli muni ekki eftir slysinu, eins og þekkt sé þegar einstaklingar fái alvarlega heilaáverka. Þess sé ekki að vænta að það muni breytast. Yfirleitt hafi fólk óminni í tengslum við atburðinn, þ. e. m uni ekki atburðinn sjálfan og tímabil fyrir og eftir. Vegna máltruflunar séekki hægt að fá frá honum upplýsingar. Erfitt sé að ræða við hann, skertur málskilningur og skert tjáning eigi þáttí því. Hann þekki náinn vin sinn en eigi mjög fáa að [...]. Brotaþoli þ u rfimikið eftirlit í daglegu lífi vegna máltruflunar og hafiekki innsæi í getu sína. Hann geti ekki séð um [...]og þessháttar. Horfur hans séu óvissar, afar ólíklegt séað hann nái sér en framfarir gætu orðið einhverjar á næstu mánuðum. Það sé líklegt að hann muni til frambúðar þurfa stuðning í daglegu lífi og eigi erfitt með að búa einn vegna hugrænnar skerðingar og máltruflunar.

Í vottorði G taugalæknis, dags. 9. febrúar 2023, er gerð grein fyrir veikindum ákærða. Kemur fram að hann hafi verið í meðferð vegna [ Heilsufarsupplýsingar] [...] geti valdið truflun á nýmyndun minnis. Truflunin sé mest á meðan og rétt eftir að [...] eru tíð geti fólk átt við langvarandi minnisvandræði að stríða. Ákærði hafi kvartað yfir slæmu minni og telji læknirinn að minnistruflanir hans eigi sér fjölþættar orsakir, að hluta séu þær vegna [...] en einnig mögulega [...] og af[...].

Í málinu liggur frammi upptaka úr öryggismyndavélakerfi B sem sýnir atvikið fyrir framan staðinn. Sést þar m. a. hvar brotaþoli snýr að tröppunum og fær spark í bakið, en ekki sést niður tröppurnar.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði lýsti því fyrir dóminum að atvikið væri að rifjast upp fyrir sér eftir að hafa horft á myndupptöku af því aftur og aftur. Hann hefði ekki ætlað sér að meiða brotaþola heldur koma honum burt. Hann teldi að brotaþoli hefði verið að reyna að kyssa hann, en vinkona hans hefði heyrt það frá einhverjum. Hann hefði aldrei séð brotaþola áður en rámaði í að allt hefði verið í lagi þar til brotaþoli hefði gerst aðgangsharður og reynt að bjóða honum drykk. Hann taldi að sparkið hefði ekki verið fast en hálka hefði verið út og brotaþoli mjög drukkinn. Hann hefði oft komið á þennan bar og gengið upp tröppurnar. Hann sæi eftir háttsemi sinni, en teldi að hann hefði misst stjórn á sér eftir að hafa margoft sagt brotaþola að fara frá sér. Hann kvaðst ekki muna hvað hann hefði gert eftir sparkið. Hann hugsaði til brotaþola á hverjum degi og bæði fyrir honum. Ákærði lýsti aðstæðum sínum og veikindum sem hefðu m. a. áhrif á minni hans.

Vitnið C kvaðst hafa verið efst í tröppunum er atvikið hefði átt sér stað og þekkti hún sjálfa sig og ákærða á myndbandinu af atvikinu. Hún hefði verið mjög drukkin og myndi atvikið illa. Hún hefði ekki séð sparkiðeðabrotaþoladetta en hún hefði séð hann rúlla niður tröppurnar þegar hann hefði verið kominn um þær miðjar. Sér hefði fundist hann vera einhvern veginn í loftinu. Síðan hefði einhver maður komið og sagt að það þyrfti að hringja á sjúkrabíl. Hún hefði þá farið niður tröppurnar og séð mann sem hefði rotast og andað undarlega. Hún hefði sett úlpuna sína undir höfuð hans og úlpan orðið blóðug við það. Hún kvaðst ekki muna eftir því hvort klaki hefði verið í tröppunum en taldi að þær væru stórhættulegar. Hún kvaðst ekki þekkja brotaþola en hún myndi þó eftir því að hafa séð hann dauðadrukkinn á staðnum og hafa varla skilið orð sem hann sagði. Hún sagði að sú saga hefði gengið á staðnum að [...]. Hún kvaðst þekkja ákærða og oft hafa rætt við hann. Hún hefði ekki orðið vitni aðneinumsamskiptummilli þeirra brotaþola.

Vitnið D staðfesti að hafa verið fyrir utan B er atvikið átti sér stað. Hún kvað ákærða vera kunningja sinn af barnum og mundi eftir að hafa heilsað brotaþola á staðnum. Brotaþoli hefði verið ölvaður og talað mikið. Hún hefði sjálf verið ölvuð. Hún hefði séð brotaþola detta niður tröppurnar en ekki séð hvernig það gerðist. Hún hefði þó orðið vör við rifrildi úti áður en það hefði gerst. Saga hefði gengið um að [...] nokkrum árum fyrr og fólk hefði verið að veitast að honum vegna þess. Hún þekkti sjálfa sig á myndbandi frá atvikinu og hana rámaði í að hún hefði verið að reyna að róa brotaþola og taka af honum símann. Hann hefði fallið niður tröppurnar að palli í þeim miðjum. Þar hefði hann náð að hægja ferðina og reynt að standa upp en dottið afturfyrir sig. Einhverjir sem hefðu setið í bíl fyrir neðan tröppurnar hefðu komið út til að hjálpa brotaþola.

Vitnið H sat í bíl á bílaplaninu fyrir utan barinn er atvikið varð. Hann kvaðst hafa séð það mjög vel út um hliðarrúðu á bílnum. Hann kvaðst hafa verið að fara heim en hann hefði verið beðinn um að skutla fólki heim og hefði verið að bíða eftir því. Hann hefði gengið niður tröppurnar og séð þar klakamulning og brotið glas. Ísing og hálka hefði verið í tröppunum. Hann hefði setið í bílnum í nokkrar mínútur og verið farið að lengja eftir fólkinu þegar hann hefði séð mann falla niður tröppurnar aftur fyrir sig og lenda harkalega beint á hnakkablaðinu þannig að vitninu hefði komið til hugar aðmaðurinn væri látinn. Hann hefði hlaupið upp stigann og beðið um að hringt yrði á sjúkrabíl en svo hringt sjálfur á neyðarlínuna. Hann hefði síðan sótt handklæði í bílinn sinn og vitnið C hefði hlúð að brotaþola meðan beðið var sjúkraliðs.

Vitnið I, starfsmaður á B, kvaðst hafa vísað brotaþola út af staðnum þar sem hann hefði verið drukkinn og uppáþrengjandi og viðskiptavinir hefðu kvartað undan honum. Hann hefði ekki séð brotaþola ræða við ákærða en hann hefði verið að bjóða fólki á staðnum í glas. Brotaþoli hefði virst ýtinn en ekki ókurteis. Hann hefði ekki tekið því illa að vera vísað út. Stuttu síðar hefði vitnið heyrt af því að brotaþoli hefði dottið niður stigann. Lögreglan hefði síðan beðið hann að fara yfir upptökur úr öryggismyndavélum. Hann hefði taliðað um slys hefði verið að ræða en þegar hann hefði skoðað upptökurnar hefði hann séð hvað hefði gerst og látið lögregluna vita. Hann kvaðst þekkja til ákærða og hafa þekkt hann á myndbandinu sem þann sem hefði sparkað í brotaþola. Vitnið taldi að ekki hefði verið hálka í tröppunum fyrir utan staðinn en starfsfólkið væri duglegt að salta. Dæmi væru um að fólk hefði dottið í tröppunum en ekki hefðu þó orðið alvarleg slys. Vitnið kvaðst hafa farið út er hann hefði heyrt af falli brotaþola og litið niður tröppurnar. Hann hefði séð að fólk væri að aðstoða hann og þá farið strax inn og hringt á neyðarlínu.

Vitnið F endurhæfingar læknir greindi frá því að brotaþoli hefði lagst inn á [...]í desember 2022. Hann hefði fengið alvarlegan heilaáverka með meðvitundarleysi og útbreiddum blæðingum í heila. Líklegt væri að hann hefði verið í lífshættu. Brotaþoli væri með hugræna skerðingu vegna þessa. Blætt hefði inn á málstöðvarnar og brotaþoli ætti erfitt með að tjá sig og skilja. Hann væri glaðlyndur og það væri eins og að tala við barn að tala við hann. Þá bættust tungumálaörðugleikar viðog gerðu endurhæfingu hans erfiðari. Brotaþoli hefði upphaflega verið með lömunareinkenni hægra megin í líkamanum en þau hefðu gengið til baka og hann hefði jafnað sig ágætlega líkamlega. Brotaþoli gæti ekki séð um flókin mál í daglegu lífi, til að mynda gætihann ekki séð um [...]. Hann gæti ekki búið sjálfstætt en hefði fengið inni í [...]. Framundan væri áframhaldandi endurhæfing en tíminn þyrfti að leiða í ljós að hve miklu leyti hann næði sér. Ljóst væri þó að skerðingar hans myndu ekki ganga að fullu til baka en hægt væri að meta það þegar ár væri liðið. Líklegt væri að til framtíðar litið myndi brotaþoli þurfa stuðning við flóknari mál í daglegu lífi. Hann myndi ekki geta unnið nema hugsanlega á vernduðum vinnustað. Brotaþoli hefði útskrifast af [...]20. mars sl. en vitnið hefði áfram fylgst með honumog vissi að staða hans væri óbreytt frá þeim tíma.

Vitnið E, heila- og taugaskurðlæknir, greindi frá komu brotaþola á bráðamóttöku. Brotaþoli hefði fengið höfuðhögg sem hefði valdið því að heilinn hefði kastast yfir til vinstri. Hann hefði fengið höfuðkúpubrot sem gengið hefði niður í höfuð kúpubotninn en það væri alvarlegur áverki þannig að brotaþoli hefði verið í lífshættu. Af tölvusneiðmyndum sæist að fyrst og fremst hefði verið bólga hægra megin. Ekki væri hægt að segja til um hvort höggin hefðu verið fleiri en eitt en það hefði a. m. k. verið eitt meginhögg. Brotaþoli hefði verið verulega fatlaður eftir þennan áverka, sérstaklega vegna áverkans á vinstra heilahveli. Hann hefði átt í verulegum vanda með málskilning og tjáningu en við útskrift af deildinni yfir á endurhæfingardeild hefði hann verið farinn að tala. Í upphafi hefði hann ekki getað tuggið eða kyngt. Enn væri óvíst hvernig framtíðin yrði. Erfitt væri að halda uppi samræðum við brotaþola en hann virtist ekki skilja vel það sem sagt væri við hann. [...]. Brotaþoli væri glaður og jákvæður en ekki væri hægt að ná vitrænni tengingu við hann.

Vitnið G taugalæknir staðfesti vottorð sitt vegna ákærða. Ákærði sé [...] og veikindi hans flokkist sem illvíg þar sem hann [...] þrátt fyrir meðferð. Ákærði hafi jafnframt átt við minnistruflun að stríða en það þekkist vel í tengslum við [...]. Kannabisneysla geti jafnframt haft áhrif, en sé ekki nóg ein og sér. Kvíði í tengslum við [...] geti líka valdið miklu álagi og hafi áhrif á einbeitingu og minni. Ákærði taki jafnframt [...]. [...] geti verið slævandi og haft áhrif á einbeitingu og minni. Það sé breytilegt hve [...] séu en svefnleysi, álag, áfengi og örvandi lyf séu meðal þess sem [...]. Ákærði sé haldinn kvíða og vanlíðan vegna veikinda sinna og hafi farið til sálfræðings af þeim sökum. Ekki sé neinn grunur um að hann sé haldinn geðsjúkdómi og læknirinn hafi ekki orðið var við nein merki um greindarskerðingu. [...] geti ekki valdið skerðingu á þroska en geti haft áhrif á getu fólks til að sjá um sig sjálft. Fyrst og fremst hafi þau þó áhrif á nýmyndun minnis.

Lögreglumaður nr. J greindi frá rannsókn málsins. Hann lýsti því að hafa mælt og myndað tröppurnar fyrir utan B. Reynt hefði verið að staðsetja brotaþola þegar hann hefði fengið sparkið en það væri ekki hægt af fullri nákvæmni. Með hliðsjón af aðstæðum og því sem sést hefði á upptöku úr öryggismyndavél liti út fyrir að brotaþoli hefði stigið eitt skref niður í fyrstu tröppuna með vinstri fót.

Lögreglumaður nr. K sinnti útkalli að barnum B þar sem tilkynnt hafði verið um að maður hefði fallið niður tröppur. Mikil ölvun og ringulreið hefði verið á staðnum. Maður hefði legið á jörðinni í blóði sínu og augljóslega verið mikið slasaður. Fólk hefði talað um að maðurinn hefði dottið og ein kona hefði sagst hafa séð hann detta. Vitnið kvaðst hafa haft slæma tilfinningu fyrir þessu og því beðið starfsmenn um að kanna myndefni úr öryggismyndavélum. Ískalt hefði verið og ískristallar farnir að myndast á stéttum en vitnið taldi ekki hafa verið mikla hálku í tröppunum.

Niðurstaða

Ákærða er gefin að sök tilraun til manndráps, en til vara sérstaklega hættuleg líkamsárás, með því að hafa sparkað í bak brotaþola þannig að hann féll niður 23 steinsteyptar tröppur.

Ákærði hefur gengist við háttsemi sinni en telur að heimfæra eigi hana undir 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 2. mgr. sömu lagagreinar. Við skýrslutökur hjá lögreglunni kvaðst ákærði ekki muna neitt eftir kvöldinu en fyrir dómi kvað hann atvikið hafa rifjast upp við að horfa á upptöku af því. Hann taldi að brotaþoli hefði verið að angra hann þótt hann myndi ekki sjálfur eftir því. Þá hefði hann ekki ætlað sér að meiða brotaþola heldur koma honum burt.

Í málinu liggja fyrir upptökur af atvikum úr öryggismyndavélum af B. Sést þar hvar brotaþola er vísað út af staðnum um einni mínútu áður en ákærði sparkar honum niður tröppurnar. Fleiri eru á stigapallinum fyrir utan barinn en eins og fram hefur komið hefur einungis náðst að finna tvö vitni, auk ákærða. Brotaþoli átti þar í útistöðum við fólkog liggur fyrir að hann hringdi í neyðarlínu vegna þess. Brotaþoli snýr sér svo að tröppunum og virðist hafa sett annan fótinn niður í fyrsta þrepið þegar hann fær skyndilega spark í bakið frá ákærða. Ákærði sést síðan ganga inn á staðinn aftur, en um þremur mínútum síðar fer hann út og niður tröppurnar og upp aftur um hálfri mínútu síðar.

Tröppurnar semum ræðir eru 23 talsins. Samkvæmt mælingum lögreglu er bíslag yfir stigapallinum framan við barinn 2,7 m að lengd og 1,7 m að breidd eða um 4,6 m². Heildarlengd á tröppunum er um 3,4 m, en rétt ofan miðju er stigapallur sem er 1,07 m að lengd.

Á myndbandi af atvikinu sést að brotaþoli fellur við sparkið í bakið en ekki sést niður tröppurnar og sést því ekki hvernig hann fellur. Þrjú vitni hafa lýst því fyrir dóminum sem þau sáu af fallinu. Vitnið C sagðist ekki hafa séð upphafið en hún hefði séð hann rúlla niður tröppurnar þegar hann hefði verið kominn um þær miðjar og fundist hann vera í loftinu. Vitnið D kvaðst hafa séð brotaþola detta þótt hún hefði ekki séð hvernig það hefði gerst. Hann hefði fallið að palli í miðjum stiganum þar sem hann hefði reynt að standa upp en þá dottið aftur fyrir sig. Vitnið H, sem var fyrir neðan tröppurnar, lýsti því svo að hafa séð brotaþola falla niður tröppurnar aftur fyrir sig og lenda harkalega beint á hnakkanum.

Brotaþoli missti meðvitund oghlaut alvarlega og lífshættulega áverka við fallið.

Ekki liggur fyrir um hve mörg högg eða ákomur var að ræða en að minnsta kosti var einn megináverki. Í læknabréfi E læknis, dags. 20. desember 2022, kemur fram að sjónarvottur hafi lýst því að brotaþoli hafi rúllað niður fyrstu hæðina og fallið af miklu afli niður þá seinni og hlotið mikið höfuðhögg og hnjask á hálsi. Brotaþoli hefur náð góðum líkamlegum bata eftir fallið en ljóst er að vitræn geta hans er verulega skert til frambúðar.

Af myndbandsupptökum úr öryggismyndavélum B er ekki að sjá að ákærði og brotaþoli hafi átt nein samskipti umrætt kvöld fyrr en þeir hittust fyrir utan. Ákærði segist þó hafa heyrt frá öðrum að brotaþoli hefði verið að angra hann og vitni hafa lýst því að brotaþoli var mjög drukkinn og kvartað var undan framkomu hans. Brotaþoli átti í útistöðum við fólk utan við barinn sem virðist veitast að honum og hrekja hann á brot tog þegar hann snýr sér burt að tröppunum sparkar ákærði skyndilega í bak hans. Ákærði kvaðst telja að ætlun sín hefði verið að koma brotaþola burt. Þau vitni sem voru viðstödd hafa ekki getað greint nánar frá því sem þar átti sér stað og liggur þannig ekkert nánar fyrir um hvað ákærða gekk til. Hefur þannig ekki verið sýnt fram á að fyrir ákærða hafi vakað að bana brotaþola.

Til þess að háttsemi ákærða verði engu að síður heimfærð til 211. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga þarf að vera sannað að ákærði hafi annaðhvort álitið langlíklegast að ákærði myndi látast eða að hann hafi hlotið að vita eða honum ekki getað dulist að svo gæti farið en látið sér það í léttu rúmi liggja eða að sannað sé að hann hefði engu að síður framið verknaðinn þótt honum væru afleiðingarnar ljósar. Við mat á huglægri afstöðu ákærða verður að líta til þeirrar verknaðaraðferðar sem hann beitti og annarra kringumstæðna.

Árás ákærða fólst í einu sparki í bak brotaþola sem sá ákærða ekki koma að sér og gat því ekki brugðist við með neinum hætti. Hann var að leggja af stað niður tröppur og virðist hafa steypst fram fyrir sig. Eins og að framan greinir voru áverkar á brotaþola lífshættulegir. Af framburði læknis fyrir dóminum er sýnt að einn megináverki var orsök þess og virðist sem um sé að ræða högg sem varð við það að brotaþoli skall í jörðina neðan við tröppurnar. Um er að ræða 23 steinsteyptar tröppur með stuttum palli rétt ofan við miðju og hafði ákærði margoft gengið um þær og þekkti því aðstæður vel. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að fín íshula hafi verið á tröppunum og hafa vitni staðfest að einhver hálka hafi verið en óljóst er hvort það hafði einhver áhrif á fallið. Ljóst er að sú háttsemi að sparka manni niður steinsteyptar tröppur er mjög hættuleg og til þess fallin að valda skaða. Hins vegar verður ekki talið að andlát sé langlíklegasta niðurstaða. Þá verður heldur ekki fullyrt að ákærða hafi ekki getað dulist að svo gæti farið en látið sér það í léttu rúmi liggja eða að sannað sé að hann hefði engu að síður framið verknaðinn þótt hann vissi að það myndi leiða til andláts brotaþola. Þótt ákærði hafi farið strax inn á barinn eftir sparkið kom hann skömmu síðar út og fór niður tröppurnar.

Að öllu framangreindu virtu verður ekki talið sannað að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að bana brotaþola heldur verður að miða við stórfellt gáleysi hans um afleiðingar verknaðarins. Háttsemi ákærða verður því ekki felld undir 211. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga. Með vísan til þeirrar hættulegu aðferðar sem ákærði beitti og þess stórfellda heilsutjóns sem af hlaust verður háttsemin heimfærð til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði er fæddur í [...]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 19. janúar 2023, hefur hann tvisvar sinnum gengist undir lögreglustjórasátt. Með hliðsjón af öllu framangreindu og með vísan til 1., 2., 3. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjúár. Gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 30. október til 11. nóvember 2022 og frá 15. nóvember 2022 kemur til frádráttar refsingu.

Af hálfu brotaþola er krafist skaðabóta. Við aðalmeðferð málsins var kröfunni breytt til hækkunar þannig að krafist er skaðabóta að fjárhæð 12 7.491.066 krónur og miskabóta að fjárhæð 50.000.000 króna. Verjandi ákærða mótmælti kröfu um greiðslu skaðabóta á þeim grundvelli að ekkert örorkumat hefði farið fram á brotaþola. Því væru einungis forsendur til að dæma miskabætur, en farið væri fram á lækkun þeirra. Krafa brotaþola um skaðabætur byggist á útreikningum tryggingastærðfræðings á tjóni brotaþola. Ljóst er að brotaþoli hefur orðið fyrir miklum varanlegum skaða vegna háttsemi ákærða. Hins vegar hefur hann ekki gengist undir örorkumat og kom fram hjá endurhæfingar lækni að ekki væri tímabært að meta tjón brotaþola fyrr en ár væri liðið frá atvikinu. Verður því að vísa skaðabótakröfu brotaþola frá dómi. Við ákvörðun miskabóta verður litið til þess hversu alvarleg árásin var og hversu miklar og varanlegar afleiðingar hún hafði fyrir brotaþola. Með hliðsjón af því verða miskabætur ákveðnar 5.000.000 krónasem bera vexti eins og í dómsorði greinir.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 3.013.200 krónur, og 44.400 krónur í útlagðan kostnað, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, H-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 851.229 krónur, og 52.400 krónur vegna útlagðs kostnaðar, og 43.772 krónur í annan sakarkostnað. Við ákvörðun þóknunar lögmanna hefur verið tekið tillit til virðisaukaskatts.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kk-nf I-kk-nf V-kk-nf saksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

DÓMSORÐ:

Ákærði, Ó-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í þrjú ár. Gæsluvarðhald ákærða frá 30. október til 11. nóvember 2022 og frá 15. nóvember 2022 kemur til frádráttar refsingu.

Ákærði greiði A 5.000.000 króna með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 29. október 2022 til 7. mars 2023, en þá með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga til greiðsludags.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 3.013.200 krónur, og 44.400 krónur í útlagðan kostnað, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, H-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 851.229 krónur, og 52.400 krónur vegna útlagðs kostnaðar, og 43.772 krónur í annan sakarkostnað.

B-kvk-nf B-kvk-nf