E-2408/2014

I.

Mál þetta sem tekið var til úrskurðar 18. nóvember sl., er höfðað af Netverslun ehf., Stórhöfða 15, Reykjavík og F-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf, Hrísrima 5, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þær að stefndi verði dæmdur til þess að greiða stefnendum, Netverslun ehf. og F-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf, skaðbætur að álitum vegna fjártjóns og miska með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá dómsuppsögu til greiðsludags og að stefndi verði dæmdur til þess að greiða þrotabúi Gegn einokun ehf. skaðbætur að álitum vegna fjártjóns og miska með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá dómsuppsögu til greiðsludags. Þá krefjast stefnendur málskostnaðar.

Dómkröfur stefnda eru þær aðallega að málinu verði vísað frá dómi, en til vara er krafist sýknu af öllum kröfum stefnenda. Þá krefst stefndi málskostnaðar.

Dómkröfur stefnenda um formhlið málsins eru þær að frávísunarkröfu stefnda verði hafnað. Þá krefjast stefnendur málskostnaðar í þeim þætti málsins.

Þann 18. nóvember sl., fór fram munnlegur málflutningur um frávísunarkröfu stefnda í samræmi við 2. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsaðild stefnandans Netverslunar ehf., byggir á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., en félagið er einn af kröfuhöfum í þrotabúi Gegn einokun ehf.

II.

Atvik málsins eru að hinn 25. janúar 2013 lagði sýslumaðurinn í Reykjavík að kröfu stefnda í máli þessu lögbann við sölu stefnanda, F-kk-ef B-kk-ef G-kk-ef og 1949 ehf. (síðar Gegn einokun ehf.) á Apple-vörum. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E-525/2013, dags. 17. október 2013, var lögbannið staðfest. Dómi héraðsdóms var áfrýjað til Hæstaréttar Íslands. Með dómi réttarins í máli nr. 678/2013, dags. 20. mars 2014, voru stefnandi F-kk-nf og Gegn einokun ehf., sýknuð af öllum kröfum stefnda. Var það niðurstaða réttarins að stefndi ætti ekki þann lögvarða rétt sem hann taldi stefnanda F-kk-þf og Gegn einokun ehf. hafa brotið gegn, heldur félagið Apple Inc. í Kaliforníu, Bandaríkjunum. Voru stefnandi F-kk-nf og Gegn einokun ehf. sýknuð af kröfum stefnda.

Með bréfi, dags. 10. apríl 2014, krafði lögmaður stefnanda og Gegn einokun ehf., stefnda um skaðbætur vegna þess fjárhagslega tjóns og miska sem þeir töldu að stefndi bæri ábyrgð á samkvæmt 42. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. Kom fram í bréfinu að samkvæmt sölutölum hefði heildarvelta félagsins árið 2012 verið 178.349.652 krónur án virðisaukaskatts. Þar af hafi sala á Apple- vörum verið 133.762.239 krónur án virðisaukaskatts. Framlegð vegna sölu á Apple-vörum hafi numið 37.253.427 krónum eða 3.121.119 krónum á mánuði.

Með bréfi lögmanns stefnda, dags. 16. apríl 2014, var kröfum stefnenda vísað á bug. Tók lögmaðurinn fram að stefnendur þyrftu að sanna fjárhagstjón sitt og miska með lögmætum og fullgildum sönnunargögnum.

Þann 11. apríl 2014 var Gegn einokun ehf. tekið til gjaldþrotaskipta.

III.

1. Málsástæður og lagarök varðandi efnishlið málsins.

Stefnendur byggja kröfu sína um skaðabætur úr hendi stefnda á 1. mgr. 42. gr. laga nr. 31/1990. Telja stefnendur að ákvæðið hafi að geyma hlutlæga bótareglu og því þurfi stefnendur ekki að sanna sök á stefnda. Það nægi stefnendum að gera líklegt að þeir hafi orðið fyrir tjóni.

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að tjón stefnenda sé ósannað. Þá sé vandkvæðum bundið fyrir stefnda að taka til varna, þar sem mat á fjárhæð hins meinta tjóns sé lagt algerlega í hendur dómarans.

2. Málsástæður aðila varðandi formhlið málsins.

Krafa stefnda um frávísun málsins byggir á því að kröfugerð stefnanda sé í andstöðu við d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og meginregluna um ákveðna og ljósa kröfugerð. Í 4. mgr. 114. gr. sé að finna óbeina stoð fyrir þeirri reglu að kröfugerð skuli vera ákveðin. Kröfugerð verði að vera sett þannig fram að dómari geti tekið hana nánast óbreytta upp sem dómsorð. Bótakröfu stefnenda sé ekki mörkuð nein efri mörk með kröfu um greiðslu ákveðinnar fjárhæðar, en krafist sé greiðslu ótiltekinnar fjárhæðar, þ.e. skaðabóta að álitum. Tilvísun stefnenda til heimildar 2. málsl. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 31/1990 breyti engu um þetta. Heimildin sé ætluð dómaranum, ef ekki er unnt að sanna fjárhæð tjónsins, og feli ekki í sér undantekningu frá þeirri meginreglu að fjárkrafa stefnanda skuli vera ákveðin. Þá er á því byggt að stefnendur geti ekki bætt úr ágalla á dómkröfum, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991. Allar breytingar og lagfæringar á kröfunni á þann veg að hún verði dómtæk séu stefnda í óhag.

Stefnendur hafna sjónarmiðum stefnda um frávísun málsins. Framsetning dómkrafna byggi á því að stefnendur geti ekki sannað með nákvæmum hætti fyrir hvaða tjóni þeir hafi orðið. Málsókn stefnenda eigi sér stoð í sérákvæði 42. gr. laga nr. 31/1990. Telja stefnendur að ákvæðið gangi framar ákvæðum laga nr. 91/1991. Fordæmi séu fyrir því að gerðar séu kröfur um skaðabætur að álitum. Þá vísa stefnendur til kröfubréfs stefnenda til stefnda, dags. 10. apríl 2014, og svarbréfs lögmanns stefnda, dags. 16. apríl 2014. Það megi ráða af bréfaskiptunum að aðilar hafi verið sammála um að ómögulegt væri að sanna með nákvæmum hætti fjártjón stefnenda. Þá telja stefnendur að kröfugerð stefnenda hafi ekki valdið stefnda vandkvæðum við að halda uppi vörnum. Mögulegri niðurstöðu í málinu sé lýst á bls. 3 í stefnu. Kröfugerð stefnenda sé því dómtæk og dómstólar hafi oft dæmt skaðabætur að álitum.

IV.

Ágreiningur aðila um formhlið máls þessa snýst einkum um það hvort málatilbúnaður stefnenda fullnægi ákvæðum 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 eða hvort hann fái staðist með vísan til 2. málsl. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

Í d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er mælt fyrir um hvernig kröfugerð stefnanda þurfi að vera sett fram í stefnu. Þar segir að í stefnu skuli greina svo glöggt sem verða má dómkröfur stefnanda, svo sem fjárhæð í krónum talið, vexti ef því er að skipta, viðurkenningu á tilteknum réttindum, ákvörðun á eða lausn undan tiltekinni skyldu, málskostnað o.fl.

Dómurinn telur, með vísan til d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og samkvæmt meginreglunum um skýra kröfugerð og forræði aðila á henni, að stefnendum beri í dómkröfum sínum að greina í stefnu fjárhæð kröfu í fjárhæðum talið til þess að unnt sé að leggja dóm á hvort stefnanda beri sú fjárhæð sem hann krefur stefnda um. Það hafa stefnendur ekki gert í máli þessu heldur látið við það sitja að leggja í hendur dómara að ákvarða bætur að álitum fyrir fjártjón og miska á grundvelli sjónarmiða sem reifuð eru í stefnunni. Teljast ágallarnir að þessu leyti verulegir.

Ekki verður talið að ákvæði 2. máls. 1. mgr. 42. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu lögbann o.fl., heimili frávik frá framangreindum reglum heldur veitir ákvæðið dómstólum aðeins heimild til að ákvarða skaðabætur að álitum, ef sannað er að tjónþoli hafi orðið fyrir fjárhagslegu tjóni vegna ólögmætrar gerðar en ekki er unnt að sanna fjárhæð þess.

Samkvæmt framangreindu telur dómurinn að kröfugerð stefnanda uppfylli ekki skilyrði d- liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þykir engu breyta um þá niðurstöðu þótt í umfjöllun um málsástæður stefnanda hafi verið sett fram sjónarmið að sanngjörnum skaðabótum. Að þessu virtu verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá dómi.

Með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 er stefnendum gert að greiða stefnda málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn 300.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

ÚRSKURÐARORÐ:

Kröfum stefnenda, Netverslunar ehf. og F-kk-ef B-kk-ef G-kk-ef, á hendur stefnda, Skakkaturni ehf., er vísað frá dómi.

Stefnendur greiði stefnda 300.000 krónur í málskostnað.

R-kvk-nf S-kvk-nf (sign.)