S-551/2006

Mál þetta, sem var þingfest þann 20. september sl., var dómtekið 13. nóvember sl. Málið er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Selfossi, dagsettri 25. ágúst 2006 á hendur Þ-kk-þgf M-kk-þgf I-kk-þgf, kt. 000000-0000, Ástjörn 3, Selfossi, ,,fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, skömmu fyrir miðnætti fimmtudaginn 20. júlí 2006, ekið bifreiðinni KF-502, óvarlega og án nægilegrar aðgæslu og of hratt miðað við aðstæður frá bifreiðastæði við Snælandsvídeó á Selfossi, inn á Austurveg með akstursstefnu í vestur reykspólandi þannig að mikill hávaði og ónæði varð af akstri ákærða, með þeim afleiðingum að ákærði missti stjórn á bifreiðinni þannig að hún snersit í heilan hring og olli þannig hættu fyrir aðra umferð, áður en akstri var haldið áfram vestur Austurveg.

Ákæruvaldið telur þessa háttsemi varða við 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 17. gr.,1. og 2. mgr. mgr. 35. gr., 1. mgr. sbr. a og c liði 2. mgr. 36. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga og þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsinga og til sviptingar ökuréttar með vísan til 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Ákærði mætti við þingfestingu málsins ásamt verjanda sínum og neitaði sök. Við aðalmeðferð játaði ákærði verknaðarlýsingum í ákæru en hafnaði heimfærslu til refsiákvæða.

Málsatvik:

Málavextir eru þeir að um kl.23.56 þann 29. júlí 2006, var lögreglumaður á Selfossi við sérstakt eftirlit með umferð og aksturslagi þegar hann sá bifreiðina KF-502 aka að Austurvegi frá bifreiðastæðunum við Snælandsvídeó. Þaðan var bifreiðinni ekið spólandi inn á Austurveg til vesturs en þá virstist ökumaðurinn missa stjórn á akstrinum og bifreiðin fór heilan hring á götunni áður en akstri var haldið áfram vestur Austurveg. Við þetta aksturslag hafi myndast mikill reykur og hávaði. Töluverð umferð var um Austurveg á þessum tíma og því athæfið ekki hættulaust. Atvikið var tekið upp á myndband og lagt fram í máli þessu. Við eftirgrennslan lögreglu kom í ljós að ákærði hafði fengið bifreiðina að láni hjá vini sínum. Hjá lögreglu kvaðst ákærði hafa verið á bifreiðaplaninu en engar bifreiðar að aka nærri honum á Austurvegi. Kvaðst ákærði hafa ekið með þessu háttalagi meðvitað og hafa verið búinn að athuga með umferðina áður en hann tók af stað spólandi út í umferðina. Kvað ákæri lítinn reyk hafa myndast en eitthvað dekkjavæl.

Með sektarboði dagsettu 28. júlí 2006 bauð lögreglustjórinn á Selfossi, ákærða að ljúka málinu með 35.000 króna sekt til ríkissjóðs en 26.250 króna sekt ef ákærði greddi sektina fyrir 27. ágúst 2006. Í sektarboðinu voru brot ákærða sögð brjóta gegn 17.gr., 31., 36., 35 og 4. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Í gögnum málsins er að finna bréf frá Sýslumanninum á Selfossi til ákærða dagsett 27. júlí 2006, þar sem lagt er fyrir ákærða að gangast undir ökupróf að nýju til að sýna fram á hæfni hans til aksturs vélknúins ökutækis hið fyrsta og eigi síðar en svo að ljóst verði innan 4 vikna hvort ákærði hafi staðist umrætt próf með vísan til 53. gr. umferðarlaga.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði kom fyrir dóminn og viðurkenndi að hafa spólað í umrætt sinn eins og í ákæru greinir. Sagði ákærði að hann og eigandi bifreiðarinnar hefðu verið að rúnta fyrr um kvöldið. Ákærði hefði síðan ekið eiganda bifreiðarinnar heim og var sjálfur á heimleið þegar hann ók af bifreiðastæði við Snælandsvídeó út á Austurveg og tók þar „einn hring“. Ákærði sagði að um þetta leyti hefði engin umferð verið á svæðinu. Heiðskýrt hefði verið og gott veður. Ákærði sagði að bifreiðin væri af gerðinn Mazda RX-8 um 240 hestöfl, meira eða minna, hann var ekki viss en bifreiðin væri afturhjóladrifin. Aðspurður um það hvort ákærði hefði misst stjórn á bifreiðinni svaraði ákærði því játandi, en hann hefði ekki verið að missa bifreiðina út af veginum. Ákærði sagði að lítill hávaði hefði verið frá bifreiðinni og sáralítill reykur hefði myndast. Ákærði sagði eina bifreið hafa verið að reykspóla á bifreiðastæðinu fyrir framan verslunina Bónus fyrr um kvöldið. Ákærði sagði að allar bifreiðar sem hefðu verið á svæðinu hefðu verið farnar og engin akandi umferð hefði verið í kring þegar hann ók út á Austurveg. Til að reykspóla sagði ákærði, á afturhjóladrifinni bifreið, þyrfti ekki að gefa bifreiðinni mikið inn. Ákærði neitaði því alfarið að hafa ekið of hratt miðað við aðstæður.

R-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, kt. 000000-0000, lögreglumaður, kom fyrir dóminn sem vitni. Sagði vitnið að innanbæjar á Selfossi væri búið að vera mikið um glæfraakstur og reykspólun. Umrætt kvöld hefði vitnið verið búið að koma sér fyrir með upptökuvél til að fylgjast með aksturslagi ökumanna þegar rauð Mazda bifreið kom frá bifreiðastæði við Snælandsvídeó að gatnamótunum við Austurveg. Allt í einu, sagði vitnið, er „tíkin staðin í botn“ og spólar út á Austurveg og ökumaðurinn virðist missa stjórn á bifreiðinni smá stund en bifreiðin fer heilan hring og ekur síðan í vestur eftir Austurveginum. Sagði vitnið að bifreiðin hefði fyrst farið til vinstri út af bifreiðastæðinu og snúið í vestur, síðan snúist hálfhring og þá snúið til austurs og enn snúist hálfhring þannig að hún sneri til vesturs aftur. Töluverð bílaumferð var búin að vera þetta kvöld auk gangandi umferðar enda hafi verið gott veður. Austurvegurinn er þjóðvegur í gegn um Selfoss og mikil umferð um hann. Beint á móti umræddum gatnamótum er íbúðarblokk þar sem íbúarnir segjast ekki geta sofið við opinn glugga vegna hávaða frá slíkum akstri og ákært er fyrir í þessu máli. Vitnið sagði að á þeim tímapunkti þegar að ákærði keyrði út á Austurveg þá hefði engin umferð verið en þó nokkur umferð var búin að vera auk gangandi fólks fyrr um kvöldið.

Niðurstöður:

Í dóminum liggur fyrir myndbandsupptaka af aksturslagi ákærða. Kemur fram á myndskeiðinu að rauð Mazda bifreið kemur úr vestri eftir Austurveginum og stefnir í austur með miklum reyk á eftir sér og snýst hálfhring til vesturs aftur. Ekki er ágreiningur um það að ákærði beygði fyrst til vinstri þegar hann ók út á Austurveginn af bifreiðastæðinu fyrir framan Snælandsvídeó og því full sannað að hann snerist heilan hring á götunni. Ákærði staðfesti einnig fyrir dómi að umrædd bifreið á ljósmyndum úr myndskeiðinu væri sú bifreið sem hann ók. Ákærði fullyrti að engin umferð hefði verið á meðan á þessum akstri hans stóð en á myndskeiðinu má sjá bifreið keyra inn á bifreiðastæðið frá Austurvegi svo fullyrðing hans um aðra umferð byggir á veikum grunni. Ákærði neitaði að hafa ekið of hratt og á upptökunni frá akstrinum er ekki að sjá að mikill hraði hafi verið á bifreiðinni við reykspólunina. Hins vegar viðurkenndi ákærði fyrir dómi að hafa misst vald á bifreiðinni augnablik sem staðfestir að hann hafi ekið of hratt miðað við aðstæður. Einnig liggur fyrir í gögnum málsins að mikinn reyk lagði frá bifreiðinni og þó svo að ekkert hljóð hafi verið á myndupptökunni þá er vitað að slíkur núningur gúmmíhjólbarða við malbik, sem hitna svo að reyk leggur frá þeim, veldur miklum hávaða. Fjölbýlishús er á móts við þau gatnamót sem brot ákærða átti sér stað.

Brot ákærða telst sannað og hefur ákærði unnið sér til refsingar.

Brot ákærða átti sér stað um miðnætti þann 20. júlí sl. Þann 28. júlí fékk ákærði greiðsluseðil frá sýslumanninum á Selfossi þar sem honum var gefinn kostur á að ljúka málinu án dómsmeðferðar með greiðslu 35.000 króna sektar og ef sektin greiddist fyrir 27. ágúst 2006 yrði veittur 25% afsláttur. Er vísað til 1. mgr. 115. gr. a. laga um meðferð opinberrra mála sbr. 1. gr. laga nr. 31/1998. Þá kemur fram á greiðsluseðlinum að ef sektarboðinu verði ekki sinnt eða því hafnað verði tekin ákvörðun um saksókn eftir almennum reglum um meðferð opinberra mála. Ákæra var gefin út 25. ágúst 2006. Gerð er krafa um sviptingu ökuréttar í ákæru með vísan til 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Í 115. gr. a. segir að ef skilyrði séu til að ljúka máli samkvæmt 1. mgr. 115. gr. og lögreglustjóri telur að hæfileg viðurlög við brotinu séu einvörðungu sekt sem fari ekki fram úr 100.000 krónum geti hann gefið sakborningi kost á að ljúka málinu með greiðslu tiltekinnar sektar. Í 2. mgr. 115. gr. a. segir að ef sakborningur hafni sektarboði þá skuli tekin ákvörðun um saksókn eftir almennum reglum. Í 3. mgr. 115. gr. a. segir að ef sakborningur sinni ekki sektarboði skv. 1. mgr. innan 30 daga frá því að það sannanlega barst honum eða einhverjum þeim sem birta mætti stefnu fyrir, geti lögreglustjóri sent málið héraðsdómara til ákvörðunar sektar og vararefsingar.

Í 4. mgr. 6. gr. reglugerðar nr. 569/1998 segir að ef sakborningur sinni ekki sektarboði skuli senda honum, innan 10 daga frá lokun frestsins, ítrekun þar sem honum er gefinn 30 daga frestur til að samþykkja sektarboðið með greiðslu. Þá skuli koma fram í ítrekunarbréfi að sinni sakborningur ekki sektarboði sendi lögreglustjóri málið héraðsdómara til ákvörunar sektar og vararefsingar. Ítrekun sektarboðs samkvæmt þessari grein skal birta með sannanlegum hætti fyrir sakborningi eða öðrum þeim sem birta mætti stefnu fyrir á hendur sakborningi í einkamáli. Í 6. mgr. 6. gr. reglugerðarinnar kemur fram að ef lögreglustjóri telji að ekki séu að svo stöddu skilyrði til að ljúka máli með sektarboði skv. 1. mgr., geti hann, að lokinni frekari rannsókn, valið á milli þess að senda út sektarboð eða bjóða sakborningi að ljúka máli með sektargerð skv. 8. gr.

Lögreglustjórinn á Selfossi tók þá ákvörðun 28. júlí sl. að nýta þá heimild í umferðarlögum að gefa ákærða kost á að ljúka máli sínu með greiðslu sektar með vísan til 1. mgr. 115. gr. a. laga nr. 19/1991. Er það venjubundin aðferð við umferðarlagabrot og gert í þeim tilgangi að auðvelda afgreiðslu á þeim brotum og stytta málsmeðferðartímann. Ákærða var hins vegar ekki gefinn kostur á að greiða sektarboðið eins og það hljóðaði né var látið reyna á hvort hann myndi greiða það með því að birta honum áskorun innan 10 daga frá því að 30 daga fresturinn í sektarboðinu var liðinn eins og reglugerðin gerir ráð fyrir sbr. 4. mgr. 6. gr. reglugerðar nr. 569/1998, og er hinn venjubundni háttur á við þau umferðarlagabrot sem uppfylla skilyrði 115. gr.umferðarlaga. Í stað þess var ákæra gefin út á hendur ákærða áður en sá frestur sem veittur var í sektarboðinu var liðinn.

Við ákvörðun refsingar í máli þessu verður að líta til þess að jafnræðis sé gætt í sambærilegum brotamálum. Þar sem ákærða var gert það tilboð að ljúka málinu með 35.000 króna greiðslu, hlýtur það að hafa verið mat ákæruvaldsins eftir rannsókn málsins að strangari viðurlögum skyldi ekki beitt. Ekkert frekar hefur komið fram í málinu eftir ákvörðun sýslumanns um að ljúka málinu með sektarboði, sem ætti að breyta ákvörðun hans um viðurlög.

Brot ákærða er sannað og er réttilega fært til refsiákvæða utan 1. mgr. 4. gr. umferðarlaga en í reglugerð nr. 375/2001 um sektir og önnur viðurlög vegna brota á umferðarlögum og reglum settum samkvæmt þeim, viðauka I, að sektum vegna 1. mgr. 4. gr. umferðarlaga verði beitt ef engin sérregla eigi við.

Samkvæmt ökuferilskrá ákærða hefur hann frá nóvember 2003 til júlí 2006, með broti þessu, sautján sinnum gerst brotlegur við umferðarlög og var sviptur ökurétti í þrjá mánuði frá 20. júní 2005.

Gerð er krafa um sviptingu ökuréttar með vísan til 101. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Í 1. mgr. 101. gr. segir að svipta skuli mann rétti til að stjórna vélknúnu ökutæki sem ökuskírteini þarf til ef hann hefur orðið sekur um mjög vítaverðan akstur slíks ökutækis eða ef telja verður, með hliðsjón af eðli brotsins eða annars framferðis hans sem ökumanns vélknúins ökutækis, varhugavert að hann stjórni vélknúnu ökutæki. Skýring á því hvað er mjög vítaverður akstur í merkingu 101. gr. er háð mati. Við það mat verður að líta til annarra brota í umferðarlögum þar sem ökusvipting er lögbundin og reglugerðar nr. 575/2001 þar sem löggjafinn og stjórnvöld hafa ákvarðað hvenær akstur telst orðinn svo vítaverður að svipta skuli ökumenn ökurétti. Í máli þessu kemur fram að ákærði hafi „reykspólað“ þegar hann ók inn á Austurveg í umrætt sinn. Þegar atvikið átti sér stað var engin önnur umferð á Austurveginum samkvæmt vætti R-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef lögreglumanns og að öðru leyti var ekki fundið að akstri ákærða í umrætt sinn. Með vísan til þess að við lok rannsóknar á broti ákærða, taldi ákæruvaldið ekki efni til að svipta ákærða ökurétti svo og er það mat dómsins að ekki hefur verið sýnt fram á að akstur ákærða hafi, í umrætt sinn, verið þannig háttað eða svo vítaverður í skilningi laganna að varhugavert sé að ákærði stjórni ökutæki verður kröfu ákæruvaldsins um sviptingu ökuréttar hafnað.

Af öllu ofangreindu virtu og þess að akstur ákærða í umrætt sinn var verulega óábyrgur, ber að sakfella ákærða fyrir þau brot sem honum eru gerð að sök í ákæru en þau eru réttilega færð til refsiákvæða utan þess sem að ofan greinir. Þykir refsing ákærða með vísan til lokamálsliðar 4. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, hæfilega ákveðin 70.000 króna sekt til ríkissjóðs.

Með vísan til 165. gr. sbr. 164. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 ber að dæma ákærða til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns sem ákvarðast kr. 142.428

G-kk-nf Ö-kk-nf J-kk-nf fulltrúi flutti málið fyrir hönd ákæruvaldsins.

Á-kvk-nf G-kvk-nf, héraðsdómari, kveður upp dóm þennan.

Dómsorð :

Ákærði Þ-kk-nf M-kk-nf I-kk-nf greiði 70.000 krónur- til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms að telja, en sæti ella fangelsi í 6 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun til skipaðs verjanda síns kr. 142.428.-

Á-kvk-nf G-kvk-nf.