Y-2/2009

Sóknaraðili er MP Fjárfestingarbanki hf., kt. 000000-0000, Skipholti 50d, 105 Reykjavík, en varnaraðili er G-kk-nf A. B-kk-nf, kt. 000000-0000, Núpum 3, 801 Selfossi.

Sóknaraðili krefst þess að felld verði úr gildi sú ákvörðun sýslumannsins á Selfossi að gera sóknaraðila að leggja fram 200.000 króna tryggingu vegna virðingar á hlutabréfum í eigu varnaraðila í einkahlutafélögunum Dvöl ehf. og Jarðafélagið Lífsval ehf. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar úr hendi varnaraðila að mati dómsins.

Varnaraðili krefst þess að staðfest verði ákvörðun sýslumannsins á Selfossi, frá 24. júní sl., um að sóknaraðila verði gert að leggja fram 200.000 króna tryggingu vegna virðingar á hlutabréfum í eigu varnaraðila í einkahlutafélögunum Dvöl ehf. og Jarðafélagið Lífsval ehf. Þá krefst varnaraðili málskostnaðar úr hendi sóknaraðila að mati dómsins eða samkvæmt málskostnaðarreikningi.

Mál þetta var þingfest 14. júlí sl. og tekið til úrskurðar að loknum munnlegum málflutningi 21. ágúst sl.

Málavextir.

Samkvæmt gögnum málsins stefndi sóknaraðili varnaraðila til greiðslu skuldar við sóknaraðila með stefnu þingfestri 19. nóvember 2008. Af hálfu varnaraðila var ekki mætt við þingfestingu málsins og var stefna málsins árituð um aðfararhæfi 8. janúar sl. Þann 20. janúar sl. sendi sóknaraðili aðfararbeiðni vegna stefnunnar til sýslumannsins á Selfossi. Í gerðarbók sýslumannsins á Selfossi kemur fram að við fyrirtöku málsins hjá sýslumanni 2. apríl sl. benti varnaraðili á 50% eignarhlut sinn í fasteigninni ,,Úr Minna Mosfellsl“, fasteignanúmer 123729. Sóknaraðili krafðist þá virðingar á eigninni. Sýslumaður ákvað með vísan til 3. mgr. 38. gr. laga um aðför nr. 90/1989 að sóknaraðili skyldi leggja fram 200.000 króna tryggingu fyrir þóknun virðingarmanns. Niðurstaða virðingarmanns var sú að eignin dygði ekki sem fullnægjandi trygging. Í gerðarbók sýslumannsins á Selfossi kemur fram að við fyrirtöku málsins hjá sýslumanni þann 24. júní sl. benti gerðarþoli á hlutabréf sín í Jarðafélaginu Lífsvali ehf. og 50% eignarhlut sinn í Dvöl ehf. Sóknaraðili hafnaði ábendingunni þar sem hlutabréfin í Jarðafélaginu Lífsvali ehf. væru veðsett og verðmæti beggja hlutabréfanna óljóst. Varnaraðili kvað hlutabréfin nægja til tryggingar kröfu sóknaraðila og fór fram á að verðmæti þeirra yrði metið. Sýslumaður ákvað að tilnefna virðingarmenn og að sóknaraðili skyldi leggja fram tryggingu að fjárhæð 200.000 krónur fyrir þóknun þeirra. Sóknaraðili lýsti þá yfir að hann hygðist bera ákvörðun sýslumanns undir héraðsdóm.

Málsástæður og lagarök sóknaraðila.

Sóknaraðili byggir einkum á 3. mgr. 38. gr. laga um aðför nr. 90/1989 en ákvæðið sé svohljóðandi: ,,Sýslumaður getur kvatt til einn eða tvo menn, er sérþekkingu hafa, til að virða innan tiltekins og stutts frests eign, sem fjárnámi má taka, ef þess er krafist við gerðina. Áður en virðing fer fram, skulu virðingarmenn heita að rækja starf sitt eftir bestu vitund. Sýslumaður ákveður þóknun þeirra og úr hendi hvors málsaðila hún greiðist, en að jafnaði skal sá bera kostnað um sinn af virðingu, sem hefur krafist hennar. Heimilt er sýslumanni að áskilja tryggingu fyrir þóknun virðingarmanna úr hendi þess, sem krefst kvaðningar þeirra, áður en hún á sér stað.“ Ljóst sé að sá sem krefjist virðingar skuli leggja fram trygginguna og geti þá verið um að ræða annað hvort gerðarbeiðanda eða gerðarþola í aðfararmáli. Í þessu tilviki hafi varnaraðili farið fram á virðingu.

Varnaraðili hafi áður bent á eign sem hafi reynst yfirveðsett. Þá hafi sóknaraðili lagt fram tryggingu en hafni því nú, enda geti það ekki verið í samræmi við tilgang aðfararlaga að meðferð aðfararbeiðna hjá sýslumanni dragist úr hófi með stórauknum kostnaði fyrir gerðarbeiðanda. Þau takmörkuðu gögn sem varnaraðili hafi lagt fram og aflað hafi verið með aðstoð sýslumanns bendi eindregið til þess að umræddar eignir tryggi ekki kröfu sóknaraðila. Sóknaraðili hafni þeim því og krefjist þess að honum verði ekki gert að setja fram tryggingu vegna virðingar sem hann hafi ekki óskað eftir.

Sóknaraðili vísar til laga um aðför nr. 90/1989, einkum 6. og 14. kafla laganna. Um kröfu um málskostnað vísar sóknaraðili til laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök varnaraðila.

Varnaraðili telur ljóst að sóknaraðili eigi að greiða umrædda tryggingu þar sem það sé sóknaraðili sem telji verðmæti þeirra eigna sem varnaraðili býður fram til fjárnáms óljóst. Varnaraðili eigi skýlausan rétt á því samkvæmt lögum um aðför að benda á eignir til fjárnáms og geti sóknaraðili ekki hafnað því nema sýnt sé fram á að þær eignir dugi ekki til tryggingar kröfu hans. Varnaraðili hafi ekki ástæðu til að krefjast virðingar eignanna þar sem hann telji þær duga til tryggingar kröfu sóknaraðila. Sóknaraðili telji hinsvegar verðmæti eignanna óljóst og vilji hafna að taka fjárnám í þeim. Sýslumaður geti ekki tekið þá höfnun til greina nema sýnt verði með virðingu eigna að þær dugi ekki til tryggingar kröfunni. Því hafi sýslumaður ákveðið að kveðja til sérstaka virðingarmenn en ekki samkvæmt kröfu varnaraðila. Þar sem virðingin þurfi að fara fram vegna höfnunar sóknaraðila á því að taka fjárnám í umræddum eignum hafi sýslumaður jafnframt ákveðið, með vísan til 3. mgr. 38. gr. laga um aðför, að sóknaraðili skyldi greiða tryggingu fyrir þóknun virðingarmanna. Varnaraðili krefjist þess að þessi ákvörðun sýslumanns verði staðfest.

Varnaraðili vísar til aðfararlaga nr. 90/1989, einkum 38. og 39. gr. Varnaraðili byggir kröfu sína um málskostnað á 21. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum 129. og 130. gr.

Niðurstaða.

Í máli þessu er deilt um það hvort sóknaraðili eða varnaraðili skuli setja fram tryggingu fyrir þóknun virðingarmanna samkvæmt 3. mgr. 38. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili fullyrðir að varnaraðili hafi farið fram á mat á verðmæti hlutabréfa varnaraðila í Jarðafélaginu Lífsvali ehf. og Dvöl ehf., en varnaraðili neitar að hafa krafist virðingar þessara eigna. Í gerðarbók sýslumannsins á Selfossi frá 24. júní sl. kemur fram að gerðarþoli við aðfarargerðina, varnaraðili máls þessa, hafi farið fram á að verðmæti framangreindra eigna yrði metið. Efni gerðarbókarinnar telst vera rétt þar til annað sannast, sbr. 3. mgr. 71. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, sbr. 1. mgr. 91. gr. laga um aðför. Verður því lagt til grundvallar að varnaraðili hafi farið fram á virðingu á verðmæti framangreindra eigna sinna.

Fram kemur í 3. mgr. 38. gr. laga um aðför að sýslumaður ákveði þóknun virðingarmanna og úr hendi hvors málsaðila hún greiðist, en að jafnaði skuli sá bera kostnað um sinn af virðingu, sem hefur krafist hennar. Þá er tekið fram að sýslumanni sé heimilt að áskilja tryggingu fyrir þóknun virðingarmanna úr hendi þess, sem krefst kvaðningar þeirra, áður en hún á sér stað. Í ákvæðinu er ekki berum orðum heimilað að sýslumaður áskilji slíka tryggingu úr hendi gagnaðila við aðfarargerð. Ekki verður séð að sérstök rök standi til þess að víkja frá þessari meginreglu 3. mgr. 38. gr. laga um aðför og verður því fallist á kröfu sóknaraðila.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 skal varnaraðili greiða sóknaraðila 150.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf, dómstjóri, kveður upp þennan úrskurð.

Ú r s k u r ð a r o r ð :

Felld er úr gildi sú ákvörðun sýslumannsins á Selfossi að gera sóknaraðila, MP Fjárfestingarbanka hf., að leggja fram 200.000 króna tryggingu vegna virðingar á hlutabréfum í eigu varnaraðila, G-kk-ef A. B-kk-ef, í einkahlutafélögunum Dvöl ehf. og Jarðafélagið Lífsval ehf.

Varnaraðili greiði sóknaraðila 150.000 krónur í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti.

H-kk-nf O. A-kk-nf