S-139/2008

Mál þetta, sem dómtekið var 11. júní sl., höfðaði lögreglustjórinn á Vestfjörðum með ákæru 17. desember 2008 á hendur ákærða, H-kk-þgf E-kk-þgf, kt. ..., til heimilis að Brautarholti 22, Skeiða- og Gnúpverjahreppi;

„fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 26. október 2008, ekið bifreiðinni GU-E00, undir áhrifum áfengis (vínandamagn í blóði 1,49‰) frá Tálknafirði, um Mikladal og Patreksfjörð þar sem hann stöðvaði bifreiðina á bifreiðaplani neðan við Kleifaheiði þar sem Barðastrandarvegur mætir Örlygshafnarvegi og lögreglan hafði afskipti af honum.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 sbr. 1. gr. laga nr. 48/1997 og 186. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til sviptingar ökuréttinda skv. 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. lög nr. 44/1993 og nr. 23/1998.“ Einnig krefst ákæruvaldið þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði krefst í málinu sýknu af öllum kröfum ákæruvalds og að hæfileg málsvarnarlaun, verjanda til handa, verði felld á ríkissjóð.

I.

Samkvæmt framlögðum rannsóknargögnum hafði Fjarskiptamiðstöð Ríkislögreglustjórans samband við O-kk-þf I-x-x, lögreglumann á Patreksfirði, aðfaranótt sunnudagsins 26. október 2008, og upplýsti að borist hefði tilkynning um ölvaðan ökumann sem væri að fara frá Tálknafirði áleiðis til Reykjavíkur um Patreksfjörð. Er í frumskýrslu lögreglu bókað að ökumaður hafi verið sagður á Dodge Ram-pallbifreið og heita H-kk-nf. Hélt fyrrnefndur lögreglumaður af stað ásamt starfsfélaga sínum til leitar að umræddri bifreið.

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að er lögregla hafi ekið út úr þéttbýlinu við Patreksfjörð hafi nýfallin snjóföl verið á veginum. Hafi lögregla veitt athygli hjólförum eftir eina bifreið sem legið hafi úr Mikladal og síðan inn á Barðastrandarveg. Í skýrslunni segir síðan:

Virtust hjólförin vera eftir frekar stóra bifreið og ákváðum við að elta förin. Skammt sunnan við Stapana inn af Raknadal sáum við afturljós bifreiðar um 500 metrum framan við okkur. Er við nálguðumst Patreksfjarðarbotn og horfðum upp á Kleifaheiði, en þar áttum við von á að sjá bifreiðina fyrir framan okkur aka upp á heiðina, var engin bifreið sjáanleg. Ókum við að botni fjarðarins og sáum þá, í ljósgeisla lögreglubifreiðarinnar, pallbifreið sem lagt hafði verið á bifreiðaplani neðan við Kleifaheiði, þar sem Barðastrandarvegur mætir Örlygshafnarvegi, þá var klukkan 04:51. Var aflvél hennar ekki í gangi. Ljóst var að þarna var bifreiðin sem ekið hafði verið fyrir framan okkur þar sem við höfðum ekki séð nein för liggja útaf Barðastrandarvegi þá leið sem við ókum á vettvang og heldur ekki séð til bifreiðar á leiðinni upp Kleifaheiði. Á leið okkar frá lögreglustöð höfðum við ekki orðið vör við neina aðra bifreið á ferðinni.

Lögregla stöðvaði við áðurnefnda bifreið sem reyndist hafa skráningarnúmerið GU-E00. Í hægra framsæti bifreiðarinnar lá karlmaður, ákærði í máli þessu, sem í frumskýrslu lögreglu er sagður hafa virst sofandi. Gerði lögregla vart við sig og ræddi við ákærða. Þar sem lögregla taldi sig finna af ákærða áfengisþef var hann handtekinn, grunaður um ölvun við akstur. Segir í frumskýrslu lögreglu að ákærði hafi harðneitað að hafa verið að aka bifreiðinni. Þá er eftir honum bókuð svofelld málsatvikalýsing:

Kvaðst hafa verið á balli í Tálknafirði og ætlað að komast í Flókalund til að stytta sér leiðina sem hann þyrfti að aka til Reykjavíkur daginn eftir. Viðurkenndi hann að vera ölvaður en sagðist hafa fengið einhvern D-kk-þf eða eitthvað svoleiðis til að aka sér. Sagðist hann hafa verið steinsofandi á leiðinni og ekki vaknað fyrr en lögregla hafði af honum afskipti. Aðspurður um hvað hefði orðið um ökumanninn kvaðst hann ekki skilja hvað hefði getað orðið um hann. Hann gat ekki gefið upp nein frekari deili á ökumanni, hvaðan hann var eða hvernig hann leit út. Eins kvaðst hann ekki vita til að nokkur annar sem hann þekkti vissi á honum deili.

Eftir handtöku var ákærði færður á lögreglustöðina á Patreksfirði þar sem honum var gert að gefa öndunarpróf í S-D2 áfengismæli. Að fenginni niðurstöðu þeirrar prófunar gaf ákærði blóð- og þvagsýni í þágu rannsóknar málsins.

II.

Ákærði skýrði svo frá fyrir dómi að hann hefði verið á samkomu á Tálknafirði að kvöldi laugardagsins 25. október 2008. Ákærði sagðist hafa þurft að mæta til vinnu fyrir sunnan daginn eftir og því helst viljað fara áleiðis um nóttina til að stytta ferðatímann á sunnudeginum. Tók ákærði fram að hann hefði ekki ætlað sér að drekka á fyrrnefndri samkomu en það síðan breyst og hann hafið drykkju.

Um nóttina kvað ákærði sér hafa tekist, eftir nokkra leit, að finna ungan mann, sem ákærði sagðist ekki hafa þekkt og ekki geta nafngreint, til að keyra fyrir sig. Aðspurður kvaðst ákærði ekki minnast neinna samræðna við ökumanninn um áætlaðan áfangastað um nóttina, en sjálfur hefði hann ekki verið búinn að taka ákvörðun í þeim efnum. Bar ákærði að hann hefði verið sestur í farþegasæti bifreiðar sinnar, GU-E00, af Dodge Ram-gerð, töluvert drukkinn, á milli kl. 02:30 og 03:00 um nóttina. Mjög fljótlega eftir það kvaðst ákærði hafa sofnað.

Það næsta sem ákærði myndi væri er lögregla bankaði á rúðu bifreiðarinnar þar sem hún stóð á mótum Barðastrandar- og Örlygshafnarvega. Í kjölfarið hefði hann verið handtekinn.

Ákærði gat aðspurður ekki sagt til um aðstæður á vettvangi um nóttina. Hann kvaðst hins vegar hafa komið þangað aftur daginn eftir og þá hefði mikið af hjólförum verið á bifreiðaplaninu.

III.

O-x-x I-x-x lögreglumaður kvaðst umrædda nótt, líklega undir kl 05:00, hafa fengið tilkynningu frá Fjarskiptamiðstöð Ríkislögreglustjórans um mann, er verið hefði við drykkju, sem væri að fara frá Tálknafirði, sennilega áleiðis til Reykjavíkur. Í tilkynningunni hefði komið fram að maðurinn héti H-kk-nf og að bifreið hans væri dökk pallbifreið.

Vitnið kvaðst í kjölfar tilkynningarinnar hafa farið á lögreglustöðina á Patreksfirði ásamt starfsfélaga sínum, sótt þangað lögreglubifreið og haldið af stað. Við gatnamót Barðastrandarvegar og vegarins áleiðis á Tálknafjörð sagðist vitnið hafa veitt athygli hjólförum í nýföllnum snjónum sem virst hefðu eftir stóran bíl. Tók vitnið fram í þessu sambandi að gengið hefði á með éljum um nóttina og hefðu nefnd för verið einu sjáanlegu hjólförin á veginum.

Fram kom hjá vitninu að af hjólförunum hefði mátt ráða að þau væru eftir bifreið sem komið hefði frá Tálknafirði og síðan verið sveigt inn á Barðastrandarveg. Kvað vitnið lögreglu hafa metið það svo að förin væru mögulega eftir bifreið þá sem tilkynnt hafði verið um og því verið tekin sú ákvörðun að fylgja þeim. Lögregla hefði í kjölfarið ekið inn Raknadalshlíð og nærri Vesturbotni hefði vitnið veitt athygli afturljósum bifreiðar nokkur hundruð metrum framan við lögreglubifreiðina, með sömu akstursstefnu. Lögregla hefði ákveðið að halda för sinni áfram og kanna hvort mögulega væri þarna um að ræða fyrrnefnda pallbifreið.

Vitnið sagðist nokkrum sinnum hafa séð afturljós bifreiðarinnar fyrir framan lögreglubifreiðina og skynjað að heldur dró saman með bifreiðunum. Tók vitnið fram að allan tímann hefði fyrrgreindum hjólförum verið fylgt og þó svo komið hefðu kaflar á veginum sem snjó festi ekki á hefði verið um það stutta kafla að ræða að vitnið hefði alltaf komið auga á förin strax aftur.

Í botni Patreksfjarðar, á bifreiðaplani við gatnamót Barðastrandarvegar og Örlygshafnarvegar, hefði vitnið síðan séð bifreið, sem svarað hefði til lýsingar á þeirri bifreið er tilkynnt hafði verið um fyrr um nóttina, í ljósageisla lögreglubifreiðarinnar. Hefðu þá verið liðar 3-4 mínútur frá því vitnið sá síðast til fyrrnefndra afturljósa. Kom fram hjá vitninu að það hefði sérstaklega gætt að því inni í fjarðarbotninum hvort bifreið væri á leið upp Kleifaheiðina en ekki séð til neinnar bifreiðar þar. Vitnið kvaðst því hafa dregið þá ályktun að bifreiðin á planinu væri bifreið sú sem lögregla hefði verið að fylgja eftir.

Vitnið sagði lögreglu hafa ekið inn á bifreiðaplanið og hefði vitnið horft sérstaklega eftir því hvort önnur hjólför væru á því en eftir fyrrgreinda bifreið en svo hefði ekki verið. Þá hefði hjólför hvorki verið að sjá á veginum upp á Kleifaheiði né út Örlygshafnarveg. Ennfremur hefði engin fótspor verið að sjá í því 5-10 cm snjólagi sem á planinu hafi verið. Fram kom hjá vitninu að allnokkur vegalengd, nokkrir kílómetrar, væru frá umræddu bifreiðaplani og að næsta byggða bóli.

Eftir að hafa gengið úr skugga um að engin umferð hafði verið í kringum bifreiðina kvaðst vitnið hafa gengið að bifreiðinni og þá séð að ákærði sat í hægra framsæti hennar. Hefði ákærði verið búinn að halla sætinu aftur og virst sofa. Vitnið hefði bankað í rúðuna og ákærði þá hrokkið við. Ákærði hefði í kjölfarið skrúfað niður rúðuna og rætt við vitnið sem strax hefði fundið af honum áfengislykt. Í samræðum vitnisins og ákærða hefði komið fram að ákærði hefði verið á balli á Tálknafirði og ætlað áleiðis til Reykjavíkur um nóttina þar sem hann þyrfti að vera mættur til vinnu daginn eftir sunnan heiða. Fram hefði komið hjá ákærða að á Tálknafirði hefði hann fengið mann til að aka fyrir sig, en ákærði hvorki getað sagt á þeim manni deili né hvar hann væri niður kominn. Í ljósi þess hefði lögregla tekið ákvörðun um að handtaka ákærða vegna gruns um ölvun við akstur.

Nánar um athuganir sínar á vettvangi bar vitnið að hvorki móðu né hélu hefði verið að sjá á rúðum bifreiðar ákærða. Þá hefði smá velgju lagt frá vélarhlíf bifreiðarinnar og hiti verið í pústi hennar.

Fram kom hjá vitninu fyrir dómi að það hefði hugmynd um hver tilkynnti um hinn meinta ölvunarakstur, en tók fram að tilkynnandi hefði óskað nafnleyndar. Þessi ummæli sín skýrði vitnið svo að Fjarskipamiðstöð Ríkislögreglustjórans hefði skráð símanúmer það sem hringt var úr og hefði vitnið rætt við handhafa þess númers. Sá aðili hefði tjáð vitninu að hann hefði ekki séð ákærða aka af stað um nóttina. Þá hefði hann í viðræðum sínum við vitnið ekkert getið um það hvort ákærði hefði verið einn á ferð eða ekki. Vitnið kvaðst ennfremur hafa spurt umræddan aðila út í meintan bílstjóra ákærða og hann „... vissi ekkert hver þetta gat verið.“ Þá hefði ákærði sjálfur sérstaklega aðspurður sagt ólíklegt að nokkur ballgestanna gæti upplýst hver hinn meinti ökumaður hefði verið.

H-kvk-nf G-kvk-nf héraðslögreglumaður bar fyrir dómi að umrædda nótt hefði samstarfskona hennar, O-kvk-nf I-x-x, kallað hana út vegna hugsanlegs ölvaðs ökumanns sem tilkynnt hefði verið um í gegnum Fjarskipamiðstöð Ríkislögreglustjórans. Taldi vitnið að tilkynningin hefði borist þegar „... klukkan var að skella í fimm.“ Þær O-kvk-nf hefðu í kjölfarið haldið af stað frá Patreksfirði. Við mót veganna um Mikladal og Raknadalshlíð hefði vitnið veitt athygli hjólförum í nýföllnum snjónum sem legið hefðu niður Mikladal og út Raknadalshlíð, en smávægileg snjókoma hefði verið er atvik máls gerðust. Vitnið kvað lögreglu hafa ákveðið að fylgja förunum inn Raknadalshlíðina, enda hefði umræddur aðili verið að koma frá Tálknafirði og „... það voru engin önnur hjólför, þetta var það eina.“

Við Stapana sagðist vitnið hafa séð bremsuljós í fjarska og einnig nokkru síðar við golfvöllinn, „... við sjáum alltaf bremsuljósin blikka.“ Kvað vitnið veginn á þessari akstursleið hafa verið snævi þakinn Við mót Örlygshafnarvegar og vegarins yfir Kleifaheiði hefði vitnið veitt því athygli að hjólför lágu hvorki upp á heiðina né út Örlygshafnarveg. Hjólför hefðu einungis legið inn á bifreiðastæði við gatnamótin og að kyrrstæðri bifreið, sem ekki hefði verið í gangi. Vitnið sagði engin fótspor hafa verið að sjá á stæðinu, en þar hefði verið nokkur snjór, og tók vitnið aðspurt fram að könnun á því hefðu vitnið og samstarfskona þess framkvæmt í sameiningu.

Í hægra framsæti áðurnefndrar bifreiðar kvað vitnið hafa verið sofandi mann. Áður en lögregla hefði gert vart við sig kvað vitnið samstarfskonu sína hafa kannað hvort vélarhlíf og púströr bifreiðarinnar væru heit viðkomu og hún tjáð vitninu að svo væri. Hún hefði því næst bankað á bílrúðu og gert vart við sig. Ákærði hefði þá skrúfað niður rúðuna og rætt við lögreglu. Hefði ákærði ekkert sagst um það vita hvar hann væri staddur og neitað að hafa ekið bifreiðinni. Það hefði annar maður gert, D-kk-nf, D-kk-nf eða eitthvað í þá veru, en engin frekari deili hefði ákærði getað sagt á þeim manni. Vitnið kvað það hafa verið mat sitt, þrátt fyrir frásögn ákærða, að ákærði hefði verið ökumaður bifreiðarinnar. Nefndi vitnið í því sambandi áðurgreind hjólför, sem lögregla hefði fylgt, og það að engin önnur hjólför hefði verið að sjá á vettvangi, hvorki upp Kleifaheiði né út Örlygshafnarveg. Þá hefðu kveikjuláslyklarnir verið í bifreiðinni og engin móða verið á rúðum hennar. Kvaðst vitnið aðspurt enga aðra bifreið hafa séð á ferðinni um nóttina.

Vitnið sagði enga mannabústaði vera í nánasta nágrenni við umrætt bifreiðastæði.

IV.

Framburðir þeirra tveggja lögreglumanna, O-kvk-ef I-x-x og H-kvk-ef G-kvk-ef, sem afskipti höfðu af ákærða aðfaranótt 26. október 2008, vegna gruns um ölvun við akstur, eru ítarlega raktir í kafla III hér að framan. Bar lögreglumönnunum saman um að þeir hefðu við vegamót Barðastrandarvegar og vegarins um Mikladal veitt athygli hjólförum í nýföllnum snjó, en þau för hefðu verið einu sýnilegu hjólförin á veginum. Lögreglumennirnir hefðu tekið þá ákvörðun að fylgja förunum inn Raknadalshlíð og fljótlega veitt athygli aftur- eða bremsuljósum bifreiðar nokkru fyrir framan lögreglubifreiðina. Hefðu lögreglumennirnir af og til séð til ljósanna á leið sinni inn Patreksfjörð.

Á bifreiðaplani við vegamót Barðastrandarvegar og Örlygshafnarvegar kváðust lögreglumennirnir hafa komið að pallbifreiðinni GU-E00 og hefði ákærði setið í hægra framsæti hennar. Kom fram hjá O-x-x I-x-x að þegar inn í fjarðarbotninn var komið hefði hún sérstaklega gætt að því hvort bifreið væri á leið upp Kleifaheiðina en hún ekki séð til neinnar bifreiðar þar. Bar lögreglumönnunum saman um að á bifreiðaplaninu hefðu einungis verið hjólför eftir bifreiðina sem þar stóð. Þá hefðu engin fótspor verið í snjónum á planinu. Einnig kom fram hjá lögreglumönnunum að hjólför hefðu hvorki verið á veginum upp á Kleifaheiði né út Örlygshafnarveg.

Fyrir dómi var frásögn lögreglumannanna samhljóða um það að enga móðu hefði verið að sjá á rúðum bifreiðar ákærða þegar að var komið. Þá kvað O-kvk-nf I-x-x smá velgju hafa lagt frá vélarhlíf bifreiðarinnar og jafnframt hefði hiti verið í pústi hennar. Staðfesti H-kvk-nf G-kvk-nf að samstarfskona hennar hefði kannað þessi atriði og upplýst hana um niðurstöðu þeirrar könnunar. Að lokum kom fram hjá H-kvk-þgf að kveikjuláslyklarnir hefðu verið í bifreið ákærða.

Ákærði hefur frá upphafi neitað því að hafa umrædda nótt ekið bifreiðinni GU-E00 frá Tálknafirði og að planinu við vegamót Barðastrandar- og Örlygshafnarvega. Ákærði hefur þó staðfest að hann hafi verið á Tálknafirði um nóttina og ætlað áleiðis suður um nóttina. Bifreið hans umrædda akstursleið hefði hins vegar ekið ungur maður, sem ákærði kvaðst ekki þekkja og gat sagt afar takmörkuð deili á. Sjálfur hefði hann sest í farþegasæti bifreiðar sinnar, töluvert drukkinn. Mjög fljótlega eftir það hefði ákærði sofnað og það næsta sem hann myndi væri er lögregla bankaði á rúðu bifreiðarinnar, sem þá hefði staðið á áðurnefndu bifreiðaplani.

Upplýst er að áfengismagn í blóðsýni sem ákærði gaf í þágu rannsóknar málsins reyndist 1,49‰, sbr. niðurstöðu rannsóknar Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði frá 29. október 2008. Hefur ekkert komið fram í málinu um að ákærði hafi drukkið eftir að bifreið hans var stöðvuð á fyrrnefndu bifreiðaplani.

Við mat á því hvort sannað þyki að ákærði hafi ekið bifreið sinni frá Tálknafirði og að bifreiðaplaninu við vegamót Barðastrandarvegar og Örlygshafnarvegar umrædda nótt verður að horfa til þess að lögreglumennirnir tveir héldu af stað til leitar að ölvuðum ökumanni á suðurleið frá Tálknafirði, H-kk-þgf að nafni, á Dodge Ram-pallbifreið, vegna tilkynningar þess efnis sem barst Fjarskiptamiðstöð Ríkislögreglustjórans símleiðis og fundu í kjölfarið pallbifreið ákærða, af Dodge Ram-gerð, dökkgráa að lit, á títtnefndu bifreiðaplani og var ákærði ölvaður í hægra framsæti bifreiðarinnar. Þá verður ekki fram hjá því litið að framburður ákærða þess efnis að hann hafi ekki ekið bifreið sinni umrædda leið heldur annar óþekktur maður er engum gögnum studdur og samrýmist að auki illa áðurröktu vætti lögreglumannanna tveggja fyrir dómi. Að mati dómsins voru framburðir lögreglumannanna greinargóðir og í öllum aðalatriðum samhljóða. Þá verður af þeim og framlögðum rannsóknargögnum ráðið að lögregla hafi kannað vel aðstæður á vettvangi. Að öllu þessu heildstætt virtu þykir ákæruvaldinu hafa tekist að sanna gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, að ákærði hafi aðfaranótt sunnudagsins 26. október 2008 ekið bifreiðinni GU-E00 inn Patreksfjörð að bifreiðaplani við vegamót Barðastrandarvegar og Örlygshafnarvegar, undir áhrifum áfengis, með 1,49‰ alkóhóls í blóði. Er sú háttsemi ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

V.

Samkvæmt vottorði sakaskrár ríkisins hefur ákærða ekki áður verið gerð refsing.

Refsing ákærða þykir að broti hans virtu hæfilega ákveðin 140.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tíu daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún eigi greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Þá þykir rétt, svo sem krafist er í ákæru, með vísan til 101. og 102. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og samkvæmt því sem áður segir um áfengismagn í blóði ákærða umrætt sinn, að svipta ákærða ökurétti í tólf mánuði frá birtingu dóms þessa að telja.

Eftir úrslitum málsins, sbr. 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. áður 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991, en ákæra málsins var gefin út í gildistíð þeirra laga, verður ákærði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar. Samkvæmt framlögðu sakarkostnaðaryfirliti og fylgigögnum þess dæmist ákærði til að greiða 66.985 krónur vegna töku blóðsýna og rannsókna á þvag- og blóðsýnum. Jafnframt verður ákærði dæmdur til að greiða þóknun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hrl., er réttilega telst ákveðin, eftir umfangi málsins og þess tíma sem hæfilegt þykir að áætla að farið hafi í ferðalög hjá lögmanninum, 237.048 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Yfirlit verjanda um útlagðan kostnað, þ.m.t. ferðakostnað, er ófullnægjandi og engum gögnum stutt. Verður ákærði því ekki dæmdur til greiðslu þess kostnaðar, svo sem annars hefði verið.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, H-kk-nf E-kk-nf, greiði 140.000 króna sekt til ríkissjóðs og komi tíu daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins.

Ákærði er sviptur ökurétti í tólf mánuði frá birtingu dóms þessa að telja.

Ákærði greiði 304.033 krónur í sakarkostnað.

K-kk-nf H-kk-nf