S-16/2014

Mál þetta, sem dómtekið var fimmtudaginn 9. október sl., er höfðað með ákæru lögreglustjórans á Eskifirði, útgefinni 23. apríl 2014, á hendur D-x-x S-x-x S-x-x, kt. [...], [...] [...], „fyrir líkamsárás í Fjarðabyggð með því að hafa, aðfaranótt sunnudagsins 9. mars 2014, utandyra við skemmtistaðinn Kaffihúsið Eskifirði, Strandgötu 10, slegið A eitt hnefahögg í andlitið, með þeim afleiðingum að vinstri miðframtönn í efri gómi (tönn nr. 21) losnaði úr í heilu lagi og hægri miðframtönn í efri gómi (tönn nr. 11) kýldist inn.“

Í ákæruskjali er þetta talið varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með áorðnum breytingum, og er þess þar krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Þá er í ákæru sett fram svofelld einkaréttarkrafa sem haldið var uppi við dómtöku málsins: „Af hálfu [A] er þess krafist að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð kr. 918.972, auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, frá 9. mars 2014 til 9. maí 2014, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar að mati dómsins eða skv. málskostnaðarreikningi sem verður lagður fram við aðalflutning málsins, ef til hans kemur. Auk þess er krafist fjárhæðar samsvarandi virðisaukaskatti af málflutningsþóknun.“

Við upphaf aðalmeðferðar lagði lögmaður bótakrefjanda fram endanlega kröfugerð þar sem fjárhæð skaðabótakröfunnar var lækkuð í 828.417 krónur.

Af hálfu ákærða er þess aðallega krafist að hann verði sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins og að skaðabótakröfunni verði vísað frá dómi, en til vara er krafist vægustu refsingar sem lög leyfa og lækkunar á bótakröfu. Þá er þess krafist að sakarkostnaður, þ.m.t. hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, greiðist úr ríkissjóði.

I

Samkvæmt því sem greinir í frumskýrslu lögreglustjórans á Eskifirði, barst lögreglu, kl. 3:20 aðfaranótt 9. mars 2014, tilkynning frá Fjarskiptamiðstöð lögreglu um átök utan við Kaffihúsið á Eskifirði, þar sem karlmaður hefði slegið annan mann með þeim afleiðingum að úr honum hefðu farið tennur. Að sögn tilkynnanda, B, væri þolandi árásarinnar kominn inn í bifreið.

Lögreglumaður hafi þegar haldið á vettvang og er að var komið hafi ökumaður fólksbifreiðar gefið honum merki. Rætt hafi verið við ökumanninn og aðra sem í bifreiðinni voru. Ökumaðurinn, B, hafi bent á A í framsæti bifreiðarinnar sem þolanda árásarinnar og lýst árásarmanninum svo að hann væri [...] og hefði verið á staðnum allt kvöldið. Hafi grunur strax beinst að ákærða, enda hafi ákærði virst ölvaður og til alls líklegur við eftirlit lögreglu á Kaffihúsinu fyrr um kvöldið. Stuttu síðar hafi ákærði verið handtekinn við inngang Kaffihússins. Ákærði hafi ekki veitt mótspyrnu við handtökuna, en orðið æstur er á lögreglustöð var komið, steytt hnefa og virst til alls líklegur. Hafi hann verið færður í fangaklefa, þar sem hann hafi sofnað og sofið í „góðan hálftíma“ en verið mun rólegri og viðræðuhæfur er hann vaknaði. Teknar hafi verið ljósmyndir af áverkum á hendi og andliti hans. Greinilegur áverki hafi verið á hægri hendi hans, en hún hafi verið bólgin og skurður yfir hnúum.

Í málinu liggja fyrir ljósmyndir lögreglu. Ein þeirra, sem sögð er tekin á vettvangi, sýnir andlit brotaþola, A. Sést þar að vinstri miðframtönn vantar í efri góm hans. Þá sést blóðugur áverki ofan við hægri miðframtönn hans. Önnur ljósmynd lögreglu er sögð sýna ofanverða hægri hönd ákærða. Sést þar greinilega áverki á hnúa hans, m.a. tveir skurðir sem liggja samsíða og vísa að kjúku baugfingurs og mótum baugfingurs og löngutangar. Þá liggur fyrir ljósmynd af ákærða, sem tekin mun hafa verið á lögreglustöð, sem sýnir áverka á enni hans og nefi, fjölmargar rispur, og er ákærði þar klæddur í úlpu en ber að ofan innan undir henni.

Ennfremur liggur fyrir loftmynd af Kaffihúsinu og umhverfi þess utanverðu, sem tekin er af vef Þjóðskrár Íslands. Er merktur inn á myndina sá staður þar sem árásin er talin hafa átt sér stað og vísa rauðar örvar á tvö grindverk. Annað þessara grindverka liggur hornrétt á húsið. Á því miðju sést hlið sem ganga þarf í gegnum til að komast að inngangi Kaffihússins. Hornrétt á þetta grindverk, samsíða langhlið hússins, liggur annað grindverk, heldur lengra en hið fyrra og mynda þessi tvö grindverk port utan við inngang Kaffihússins. Handan við síðarnefnda grindverkið er bílastæði.

Meðal málsgagna er einnig vottorð C tannlæknis, dag. 7. apríl 2014, merkt „slysaskoðun“. Þar er getið um slysaskaða 9. mars 2014 á Kaffihúsinu á Eskifirði. Segir þar: „[...]“

Að einkaréttarkröfu og gögnum sem hana varða verður vikið síðar.

II

Við þingfestingu málsins, 20. maí 2014, neitaði ákærði sök og hafnaði bótakröfu. Kvaðst hann þó viðurkenna að hafa slegið mann umrætt sinn en bar við neyðarvörn.

Við aðalmeðferð málsins kvaðst ákærði hafa verið með félögum sínum á Kaffihúsinu umrætt sinn og hafa verið búinn að drekka 2 til 3 bjóra, en ekki verið mjög ölvaður. Félagar hans hafi síðan farið og hann verið einn eftir. Hann hafi farið að tala við einhverja konu utan við Kaffihúsið. Einhver maður hafi kallaði á hana og hún farið til hans. Kvaðst ákærði hafa elt konuna og síðan hafi hann og maðurinn farið að rífast. Þau hafi þá verið stödd fyrir utan hvítt hlið á grindverki utan við Kaffihúsið. Skyndilega hafi einhver gripið um háls hans aftan frá með öðrum handleggnum og verið að „kyrkja“ hann. Á meðan honum var haldið í þessu taki hafi maðurinn sem ákærði hafði verið að rífast við kýlt ákærða. Við það hafi ákærði dottið í jörðina og sá sem hélt honum hafi misst takið. Sagðist ákærði síðan hafa staðið á fætur og klætt sig úr úlpu. Aðspurður kannaðist hann við að hafa „í lokin“ verið ber að ofan mittis og að það gæti verið að hann hafi farið úr öllu að ofan um leið og hann fór úr úlpunni. Hann hafi síðan sagt við mennina „komið að mér“ og þannig boðið þeim að slást við sig. Kvaðst ákærði síðan hafa kýlt þann mann sem hafi skömmu áður kýlt hann, eitt hnefahögg í andlitið, í sjálfsvörn. Kvaðst ákærði ekki hafa séð áverka á manninum eftir þetta en lögreglan hafi síðar tjáð honum að maðurinn hefði misst tönn. Kvaðst ákærði hafa verið í „adrenalínsjokki“ en muna atvik í aðalatriðum. Auk þessara tveggja manna, hafi verið á staðnum tvær konur og einn maður til viðbótar. Er lögreglan kom hafi fólkið staðið fyrir utan bifreið.

Nánar aðspurður hvað ákærði meinti með því að hann hefði slegið manninn í sjálfsvörn, vísaði ákærði til þess að maðurinn sem hann sló hefði slegið hann fyrst. Mennirnir hafi verið tveir á móti honum einum og það sé ekki hans „karakter“ að flýja. Aðspurður hvort hann hefði getað gengið á brott, sagði ákærði „Ég gat gert það, en ég var bara svo fúll að þetta hefði gerst og ég vildi verja mig. [...] Ég bara gerði það, ég var reiður.“ Aðspurður gat ákærði ekki gert grein fyrir því hvað maðurinn hefði verið að gera rétt áður en ákærði kýldi hann, en sagði að maðurinn hefði verið nálægt sér. Vísaði ákærði ítrekað til þess að mennirnir hefðu ráðist á hann fyrst og „rústað“ nefi hans. Blætt hafi úr nefi hans, en hann hafi ekki leitað læknis vegna þess.

Framburður ákærða samræmist í meginatriðum samantekt lögreglu á skýrslu sem hann gaf hjá lögreglu 25. mars 2014, sem einnig liggur fyrir í hljóði og mynd.

Brotaþoli, A, gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst umrætt kvöld hafa verið á Kaffihúsinu í félagsskap þriggja félaga sinna. Hann hafi verið búinn að drekka 3 eða 4 bjóra. Hann kvaðst engin samskipti hafa átt við ákærða, en veitt því athygli fyrr um kvöldið að ákærði virtist æstur og „uppsperrtur“. Kvaðst A hafa verið fyrir utan að reykja, nánar tiltekið rétt utan við gerði með bogahliði utan við Kaffihúsið, er hann hafi veitt því athygli að einhver var „kominn í jörðina“. Hann hafi fært sig nær og séð félaga sinn, D, halda ákærða niðri í hálstaki. Þeir hafi báðir verið liggjandi. D hafi beðið ákærða að vera rólegur. D hafi síðan sleppt ákærða og þeir staðið á fætur. Sagði A að ákærði hafi þá horft á sig, stigið í átt að sér og slegið sig fyrirvaralaust í andlitið. Höggið hafi komið beint framan á munn hans.

Borinn var undir A framburður ákærða um að maðurinn sem hann sló hafi fyrst slegið hann á nefið. Neitaði A því alfarið að hafa slegið ákærða og kvaðst ekkert hafa blandað sér í átök hans við A. Þá kvaðst hann hvorki hafa yrt á ákærða né gert nokkuð til að ögra honum.

Við höggið kvaðst A hafa „lent aftur á bak“ og fundið að tönn hefði losnað úr í heilu lagi. Hann hafi sest inn í bifreið, en ákærði hafi verið fyrir utan bifreiðina og reynt að ögra honum. Ákærði hafi verið í úlpu sem hann hafi rifið sig úr, en vitnið kvaðst ekki muna á hvaða stigi atburðarrásarinnar það gerðist. Ákærði hafi verið mjög æstur meðan á þessu stóð.

A kvað framlagða reikninga tannlæknis, dags. 17. mars, 7. apríl og 7. október 2014, tilkomna vegna þeirrar meðferðar sem hann hafi þegar undirgengist vegna áverka sem hann hlaut við árásina. Áætlun tannlæknis, dags. 7. október s.á., sé vegna þess hluta meðferðarinnar sem ekki hafi enn verið unnt að ljúka, en nokkur tími þurfi að líða áður en unnt sé að ljúka meðferðinni með ísetningu gervitannar.

B gaf skýrslu fyrir dómi. Kom fram að hún sé unnusta brotaþola, A, en hafi ekki verið það á þeim tíma sem ákæran tekur til. Sagði hún þau hafa verið fjögur saman á Kaffihúsinu umrætt sinn og verið á leið út úr húsinu, síðust gesta. Hún sjálf hafi verið edrú, en hin þrjú undir nokkrum áhrifum áfengis. Ákærði, sem vitninu hafi virst vera að reyna að stofna til slagsmála inni á staðnum fyrr um kvöldið, hafi komið að þeim utan við innganginn og spurt A hvort hann vildi slást. A hafi neitað því og þeir D hafi gengið á braut. Ákærði hafi í sífellu búist til að fara úr úlpunni sinni, en E hafi reynt að stöðva það og þær báðar reynt að róa ákærða og tala hann ofan af slagsmálum. D hafi svo snúið aftur til að sækja þær. Þau hafi verið komin út fyrir bogalaga hlið utan við Kaffihúsið þegar ákærði hafi rokið í D. D hafi náð að halda ákærða föstum liggjandi á jörðinni en síðan sleppt honum er hann róaðist. Ákærði hafi þá staðið upp, rifið sig úr að ofan og verið mjög æstur, en síðan rokið fyrirvaralaust að A og kýlt hann í andlitið. Við höggið hafi tönn farið úr munni A, mikið hafi blætt og hann bólgnað strax upp. Vitnið tók fram að A hefði ekkert sagt eða gert, heldur einungis staðið álengdar og reykt, nálægt lágri girðingu sem liggi hornrétt á gerðið.

Borinn var undir vitnið framburður ákærða um að sá sem hann sló hefði slegið hann fyrst í andlitið. Vitnið kvað þetta „kolrangt“ og ekki hafa séð neinn slá ákærða. Starfsmaður Kaffihússins hafi sagt þeim að hringja á lögreglu. Þau hafi gert það og flúið inn í bíl en ákærði hafi verið þar fyrir utan „alveg brjálaður“, svo þau hafi keyrt aðeins í burtu. Ákærði hafi í sífellu barið sér á brjóst og viðhaft orð um „heiður (e. honor)“ og „slagsmál (e. fight)“.

E gaf skýrslu fyrir dómi. Kvaðst hún fyrst hafa veitt ákærða athygli inni á Kaffihúsinu, en hann hafi virst vera að leita eftir slagsmálum. Utan við Kaffihúsið hafi ákærði haldið áfram að vera með „leiðindi“ og leitað eftir slagsmálum. Hafi hann sífellt verið klæða sig úr úlpu, en vitnið verið að klæða hann aftur í hana og reynt að róa hann. Ákærði hafi verið að reyna að ögra A en A hafi ekki brugðist neitt við því. Sagðist vitnið síðan hafa séð ákærða slá A fyrirvaralaust hnefahögg í andlitið. Blætt hafi úr munni A eftir höggið og sést hafi að hann hefði misst tönn. Þetta hafi gerst utan við gerði með bogahliði fyrir utan Kaffihúsið. Kvaðst vitnið hafa staðið þar nærri og séð atburði frá hlið, þaðan sem hún stóð á ská fyrir aftan ákærða. Lögreglan hafi síðan komið á vettvang. Vitnið kvaðst hafa verið undir áhrifum áfengis, en þau þó verið farin að dvína þegar árásin átti sér stað.

Aðspurð kvaðst E ekki minnast átaka milli ákærða og D, en þegar borinn var undir hana framburður sem hún gaf hjá lögreglu 9. mars 2014 um þetta atriði, sagði hún það rifjast upp fyrir sér að þeir hafi átt í átökum eins og þar er lýst, áður en ákærði sló A. Nefndi vitnið að þeir hafi dottið um blómapott og að D hefði verið ofan á ákærða. Þau hin, þ.á m. A, hafi einungis horft á. Ákærði hafi verið með stæla og verið kominn úr fötum.

D gaf skýrslu fyrir dómi og kvaðst hafa veitt ákærða athygli inni á Kaffihúsinu, en ekki átt samskipti við hann fyrr en fyrir utan, þar sem fólk hafi verið að tygja sig á brott. Ákærði hafi virst mjög ölvaður og hafi verið að reyna að ögra A með því að segja að hann væri „bleyða (e. pussy)“, en A hafi engu svarað. Ákærði hafi einnig boðið vitninu að slást, en vitnið afþakkað það. Samskiptin hafi átt sér stað á ensku og hafi ákærði röflað eitthvað um „heiður (e. honor)“. Þeir A hafi farið út í bifreið og ætlað að bíða þar eftir stúlkunum sem voru með þeim í för, en er þeim hafi farið að lengja eftir stúlkunum kvaðst vitnið hafa farið að sækja þær. Þær hafi verið að reyna að róa ákærða. Þau hafi gengið saman út um hlið á gerði utan við Kaffihúsið. Þar rétt fyrir utan hafi ákærði ráðist á vitnið, en vitnið kvaðst hafa náð að grípa utan um ákærða og halda honum. Ákærði hafi reynt að slá hann, en misst jafnvægið og kvaðst vitnið hafa haldið honum niðri í svolitla stund. Hafi ákærði þá verið krjúpandi, eins og í bænastöðu, en vitnið með annað hnéð á jörðinni. Kvaðst vitnið ekki hafa orðið var við að ákærði væri sleginn meðan á þessu stóð, hvorki af A né öðrum. Sagðist D hafa haldið ákærða uns hann sá starfsmann Kaffihússins, dyravörð, koma aðvífandi, en þá sleppt ákærða. Ákærði hafi þá staðið upp, rifið sig úr að ofan og öskrað eitthvað í bræði meðan hann ráfaði um og síðan kýlt A í andlitið, sem hafi „steinlegið“ við höggið. A hafi einungis staðið þarna hjá og engan veginn búist við högginu. Dyravörðurinn hafi sagt þeim að fara út í bíl, sem þau hafi gert. Ákærði hafi síðan verið með „derring“ við bílinn en þau hafi læst að sér og keyrt aðeins í burtu. Lögreglan hafi þá komið á vettvang. Blætt hafi úr munni A, hann hafi verið bólginn, vantað í hann eina tönn og önnur tönn verið skökk.

Vitnið sagðist hafa drukkið áfengi fyrr um kvöldið, en kvað að mestu hafa verið runnið af sér á þessum tíma. Þau hafi verið fjögur saman á Kaffihúsinu. B hafi verið bláedrú og kvaðst vitnið telja að A og „hin“ hafi ekki verið mikið drukkin.

F gaf skýrslu fyrir dómi. Umrædda nótt hafi hann verið að vinna sem dyravörður á Kaffihúsinu, auk þess sem hann hafi séð um tónlistina, og ekki verið undir áhrifum áfengis. Hann hafi verið að ganga út af staðnum eftir lokun er hann hafi séð í gegnum gerðið þar fyrir utan, sem vel sjáist í gegnum, að ákærði gekk í átt að brotaþola og reiddi hnefann á loft. Brotaþoli hafi verið að bakka undan ákærða, með hendur niðri með síðum. Um leið og vitnið gekk út um hlið á gerðinu hafi vitnið séð brotaþola falla undan höggi ákærða. Hafi vitnið hlaupið að þeim til að stöðva þetta. Brotaþoli hafi verið með áverka, þ.e. tönn eða tennur hafi verið farnar, svo úr blæddi. Ákærði hafi, vægast sagt, verið æstur og ætlað að ráðast aftur að brotþola. Brotaþoli hafi farið inn í bíl, en vitnið haldið ákærða og reynt að róa hann. Ákærði hafi talað eitthvað um „heiður (e. honor)“ og að hafa verið móðgaður. Hann hafi barið á bringu sér. Aðspurt kvaðst vitnið enga áverka hafa séð á ákærða, en ákærði hafi verið ber að ofan og berfættur líka, að því er vitnið taldi. Fyrr um kvöldið hafi ákærði sýnt af sér karlmennskustæla og heimtað að félagar hans slægju hnúum saman. Kvaðst vitnið þá hafa beðið ákærða að róa sig. Vitnið kvaðst minna að brotaþoli hafi verið í för með þremur öðrum, tveimur konum og einum manni. Hann hafi sagt þeim að fara inn í bíl, læsa á eftir sér og hringja á lögregluna. Hann hafi hvorki þekkt ákærða né brotaþola og félaga hans.

Brotaþoli, A, bar fram kæru vegna málsins og gaf skýrslu hjá lögreglu 9. mars 2014 og samræmist framburður hans fyrir dómi þeirri skýrslugjöf í öllum meginatriðum. Hið sama er að segja um framburð vitnanna B og D, sem einnig gáfu skýrslu hjá lögreglu sama dag, sem og um framburð vitnisins F, sem gaf skýrslu tveimur dögum síðar, 11. mars 2014. Framburður E fyrir dómi bar þess merki að hún myndi ekki jafn vel eftir atvikum og þegar hún gaf skýrslu hjá lögreglu 9. mars 2014. Framburður hennar fyrir dómi varð ekki skilinn á annan hátt en að hún fullyrti að hafa séð höggið, en framburður hennar hjá lögreglu var ekki jafn afdráttarlaus um það.

G gaf skýrslu fyrir dómi, en hann gaf ekki skýrslu hjá lögreglu. Kvaðst hann hafa verið að vinna sem barþjónn á Kaffihúsinu þetta kvöld. Ákærði hafi setið þar og verið að skemmta sér og var á vitninu að skilja að ákærði hefði verið viðræðugóður fyrr um kvöldið. Við lokun kvaðst vitnið hafa brugðið sér frá í nokkrar mínútur til að sækja lykla heim til eigandans. Hafi þá margt fólk verið fyrir utan staðinn. Kvaðst hann hafa séð, er hann steig inn í bifreið sína sem lagt hafi verið gegnt inngangi Kaffihússins, að hópur manna stóð og umkringdi ákærða við innganginn, en ekki hafa séð neitt gerast þarna. Kvaðst vitnið hafa vitað að einhver ágreiningur hefði legið í loftinu um kvöldið. Honum hafi fremur virst fólkið ógn við ákærða heldur en öfugt. Kvaðst hann aldrei hafa séð þetta fólk áður, en þetta hafi verið tvær stúlkur og nokkrir piltar. Er vitnið hafi komið til baka eftir fáeinar mínútur með lyklana hafi fólkið verið farið, en ákærði verið eftir, illa leikinn og frekar blóðugur. Hafi ákærði reynt að lýsa því fyrir vitninu, mestmegnis með látbragði, að ráðist hefði verið að honum. Hann hafi virst í uppnámi og erfitt hafi verið að skilja hann.

H lögreglumaður staðfesti fyrir dómi frumskýrslu sína í málinu. Aðspurður sagðist hann minnast þess að ákærði hafi borið það með sér að hafa lent í átökum, þótt hann myndi ekki nánar hvað hefði verið til marks um það, annað en að sig rámaði í að einhver ummerki hafi sést á hálsi ákærða. Áverkar brotaþola hafi verið greinilegir, hann verið blóðugur og vantað í hann tönn. Auðséð hafi verið hvar árásin hefði átt sér stað, en þar hafi verið blóðugur snjór. Með brotaþola hafi verið þrennt í för, eitt þeirra edrú, þ.e. B og hin ekki áberandi ölvuð. Engin eftirlitsmyndavél hafi verið á staðnum. Vitnið skýrði út loftmynd af vettvangi og kvað þar sjást ofan á stórt opið hlið á miðju gerði. Kvað vitnið vel sjást í gegnum bæði hliðið og gerðið. G hafi verið skráður sem dyravörður þetta kvöld, en hann hafi ekki verið á vettvangi er lögregla kom. F hafi verið á vettvangi sem starfsmaður. Ákærði hafi verið mjög ölvaður og sofnað ölvunarsvefni í fangaklefa.

C tannlæknir staðfesti fyrir dómi vottorð sitt um „slysaskoðun“, dags. 7. apríl 2014, og kvað meðferð brotaþola hjá sér enn ólokið. Hann staðfesti einnig útgefna reikninga, dags. 17. mars, 7. apríl og 7. október 2014, ásamt áætlun dags. síðastnefndan dag, og að þessir reikningar og áætlun vörðuðu öll umræddan tjónsatburð. Fram kom að [...], en nokkur tími þurfi enn að líða þar til unnt sé að ljúka meðferð brotaþola með ísetningu gervitannar.

III

Ákærða er gefin að sök líkamsárás, sem í ákæru er talin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 9. mars 2014, utandyra við skemmtistaðinn Kaffihúsið á Eskifirði, slegið A eitt hnefahögg í andlitið, með þeim afleiðingum að vinstri miðframtönn í efri gómi (tönn nr. 21) losnaði úr í heilu lagi og hægri miðframtönn í efri gómi (tönn nr. 11) kýldist inn.

Ákærði viðurkenndi fyrir dómi, líkt og við rannsókn málsins hjá lögreglu, að hafa á umræddum tíma og stað slegið einhvern mann, sem hann ekki þekkti, eitt hnefahögg í andlitið, en kvaðst ekki vita hvort afleiðingar þess höggs hafi orðið þær sem í ákæru greinir. Krafa ákærða um sýknu er byggð á því að um neyðarvörn hafi verið að ræða.

Ákærði kveðst hafa verið undir áhrifum áfengis, þó ekki miklum. Sé tekið mið af framburði vitna, einkum H lögreglumanns, má telja líklegt að ákærði hafi fyrir dómi gert heldur minna úr ölvunarástandi sínu en efni stóðu til. Þótt framburður hans hafi verið stöðugur, er hann á köflum óljós, sem rennir stoðum undir framburð vitna um ölvunarástand hans.

Við mat á framburði vitna ber að hafa í huga að þau B, D og E voru í félagsskap brotaþola, A, á Kaffihúsinu og jafnframt núverandi tengsl B við brotaþola. Vitnið F þekkti hins vegar hvorki ákærða né brotaþola og félaga hans. Hann var þó ekki vitni að aðdraganda árásarinnar nema að mjög litlu leyti. Þá ber að líta til þess að sum vitnin báru um að hafa verið undir áhrifum áfengis, en önnur ekki. Brotaþoli, A, og vitnin D, B og F gáfu öll greinargóðan framburð fyrir dómi, sem dómurinn metur trúverðugan. Framburður vitnisins E fyrir dómi þykir aftur á móti bera þess merki að hún mun ekki atvik jafnvel og hin vitnin og verður ekki sérstaklega á honum byggt.

Með vísan til framburðar ákærða sjálfs, sem samræmist framburði brotaþola og vitna, einkum D, B og F, þykir enginn vafi leika á um það að ákærði hafi umrætt sinn slegið brotaþola, A, eitt hnefahögg í andlitið og telst það sannað. Jafnfram telst fullsannað, með framburði vitna, ljósmynd af áverkum brotaþola og framlögðu vottorði tannlæknis, að af högginu hlutust þeir áverkar í munni brotaþola sem greinir í ákæru.

Samkvæmt 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er það verk refsilaust sem menn vinna af neyðarvörn, að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til.

Upplýst er með framburði ákærða sjálfs, sem samræmist framburði vitna, að til átaka kom milli hans og vitnisins D og að í þeim átökum hélt D ákærða föstum í tökum í svolitla stund, en sleppti honum skömmu áður en ákærði sló brotaþola. Framburður ákærða um að hann hafi verið sleginn í andlitið á meðan honum var haldið, og að brotaþoli hafi verið þar að verki, fær enga stoð í framburði vitna. Í málinu liggur fyrir ljósmynd sem mun hafa verið tekin af ákærða á lögreglustöð, sem sýnir fjölmargar rispur á enni hans og nefi, en þeir áverkar líta ekki út fyrir að geta samrýmst einu hnefahöggi. Ákærða og vitnum ber saman um að eftir að D sleppti ákærða, hafi ákærði klætt sig úr flíkum, a.m.k. úlpu, og kveðst ákærði sjálfur hafa boðið mönnunum að slást við sig og ekki viljað flýja, þótt hann hefði getað það. Þá gat ákærði ekki borið neitt um það hvað brotaþoli aðhafðist eftir að ákærða hafði verið sleppt úr tökum. Með vísan til framanritaðs telst ósannað að ákærði hafi orðið fyrir árás, eða að vofað hafi yfir honum árás, af hálfu brotaþola. Jafnframt telst alls ósannað, sérstaklega með vísan til framburðar ákærða sjálfs, að ákærða hafi, er hann sló, verið nauðsynlegt að verja hendur sínar. Verður því ekki fallist á þá vörn ákærða að árás hans á brotaþola geti helgast af lögmætri neyðarvörn, sbr. 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Ekki var í málflutningi sérstaklega byggt á 2. mgr. sömu lagagreinar og verður ekki séð að það ákvæði eigi við.

Samkvæmt öllu framanrituðu verður ákærði sakfelldur fyrir líkamsárás, eins og í ákæru greinir. Í ljósi þess sem sannað er um afleiðingar árásarinnar telst brot ákærða réttilega heimfært í ákæru til 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er fæddur árið 1989. Hann hefur ekki áður gerst sekur um refsiverðan verknað.

Af hálfu ákærða er, til stuðnings varakröfu um að honum verði gerð sú vægasta refsing sem lög leyfa, vísað til 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga. Það lagaákvæði er samkvæmt orðanna hljóðan bundið við að verknaður sé unninn í áflogum eða átökum milli þess sem henni veldur og þess sem misgert er við, eða að sá sem verður fyrir tjóni eigi upptök að átökum með árás, ertingum eða líku, og á því ekki við í málinu, enda alls ósannað að brotaþoli hafi átt í eða átt upptök að átökum eða áflogum við ákærða. Eftir atvikum þykir þó að nokkru mega líta til þess, við ákvörðun refsingar ákærða, að árás hans átti sér þann aðdraganda að honum var haldið föstum í tökum annars manns, þótt flest bendi til að það hafi ekki verið að ósekju.

Við ákvörðun refsingar ákærða verður til þess litið að árásin olli brotaþola verulegum áverkum, sbr. 1. og 2. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Til mildunar horfir að ákærði hefur frá upphafi viðurkennt háttsemina að mestu leyti, þótt hann neitaði sök.

Samkvæmt öllu framanrituðu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði, en í ljósi þess að ákærði hefur ekki áður gerst sekur um refsivert brot verður fullnustu refsingarinnar frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, með síðari breytingum.

Í málinu krefst A þess að ákærði verði dæmdur til að greiða honum skaðabætur, auk vaxta og dráttarvaxta. Endanleg krafa hans nemur 828.417 krónum og sundurliðast þannig að krafist er 528.417 króna í sjúkrakostnað, sbr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, og 300.000 króna í miskabætur, sbr. 26. gr. sömu laga. Í greinargerð með einkaréttarkröfu kemur fram að upphafstími vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 miðist við það tímamark er árásin átti sér stað, en upphafstími dráttarvaxta, skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, miðist við mánuð frá þeim tíma er bótakrafan var fyrst sett fram. Krafa um lögmannskostnað sé gerð á grundvelli 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og krafa um virðisaukaskatt á lögmannsþóknun sé reist á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt.

Hluti umkrafins sjúkrakostnaðar er studdur reikningum, þ.e. reikningi, dags. 17. mars 2014, að fjárhæð 34.004 krónur, reikningi, dags. 7. apríl 2014, að fjárhæð 65.292 krónur og reikningi, dags. 7. október 2014, að fjárhæð 207.425 krónur, eða samtals 306.721 króna, og verður sá hluti kröfunnar tekinn til greina. Sá hluti kröfnnar um sjúkrakostnað sem eftir stendur styðst einungis við áætlun, sem ekki felur í sér næga sönnun fyrir fjárhæð tjóns brotaþola og verður þeim hluta kröfunnar vísað frá dómi.

Brot ákærða olli brotaþola líkamstjóni og fól í sér meingerð í hans garð, sem skapar honum rétt til miskabóta, sbr. 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Miskabótakröfunni er mótmælt sem of hárri. Í greinargerð með bótakröfunni er um fjárhæðina vísað til þess að árásin hafi verið hrottaleg, fyrirvaralaust og með öllu tilefnislaus. Hafi brotaþoli orðið fyrir fyrir verulegum óþægindum vegna hennar og m.a. þurft að leita sér læknishjálpar og undirgangast verulegar tannviðgerðir. Miskabótakröfunni þykir í hóf stillt og verður hún tekin til greina eins og hún er sett fram.

Samkvæmt framanrituðu verður ákærði dæmdur til að greiða brotaþola 606.721 krónu í skaða- og miskabætur, ásamt vöxtum og dráttarvöxtum eins og nánar greinir í dómsorði, en ekki eru efni til að miða upphafstíma dráttarvaxta við fyrra tímamark en þann dag er einkaréttarkrafan var fyrst birt ákærða, samhliða birtingu fyrirkalls 15. maí 2014. Auk þess verður ákærði dæmdur til að greiða brotaþola málskostnað sem þykir hæfilega ákveðinn að fjárhæð 125.500 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Loks ber, með hliðsjón af niðurstöðu málsins, að dæma ákærða til greiðslu sakarkostnaðar. Ekki verður séð að fallið hafi til sakarkostnaður á rannsóknarstigi málsins. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hrl., þykja hæfilega ákveðin 213.350 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, en auk þess ber verjandanum greiðsla vegna aksturskostnaðar, 13.804 krónur. Við aðalmeðferð málsins féll til ferðakostnaður vitnis, lögreglumanns í orlofi, að fjárhæð 11.100 sem verjandi ákærða mótmælti að yrði talinn til sakarkostnaðar. Engin efni eru til annars en að virða ferðakostnað þessa vitnis sem sakarkostnað, sbr. b. lið 1. mgr. 216. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samtals verður ákærði því dæmdur til að greiða 238.254 krónur í sakarkostnað.

Dómur þessi er kveðinn upp af H-kvk-þgf B-kvk-þgf héraðsdómara, í dómsal Héraðsdóms Austurlands að Lyngási 15, Egilsstöðum, klukkan 15:05 fimmtudaginn 6. nóvember 2014.

Dómsorð:

Ákærði, D-x-x S-x-x S-x-x, sæti fangelsi í þrjá mánuði, en fullnustu refsingarinnar er frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, með síðari breytingum.

Ákærði greiði A 606.721 krónu, auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, frá 9. mars 2014 til 15. júní 2014, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags, og 125.500 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði 238.254 krónur í sakarkostnað, og eru þar innifalin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef M. A-kk-ef hrl., 213.350 krónur og ferðakostnaður verjandans, 13.804 krónur.

H-kvk-nf B-kvk-nf