E-6224/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 25. júní sl. að loknum munnlegum málflutningi var höfðað með stefnu birtri 27. október 2006 af M-kk-þgf D-kk-þgf, Klyfjaseli 12, Reykjavík, á hendur Tryggingamiðstöðinni hf., Aðalstræti 6-8, Reykjavík.

Stefnandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða honum 608.488 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. september 2005 til greiðsludags, allt að frádregnum 247.000 krónum 18. apríl 2006. Þá er krafist að stefnda verði gert að greiða stefnanda málskostnað að skaðlausu samkvæmt málskostnaðaryfirliti og að tekið verði tillit til þess við málskostnaðarákvörðun að stefnandi er ekki virðisaukaskattsskyldur.

Af hálfu stefnda er aðallega krafist sýknu, en til vara lækkunar á kröfum stefnanda. Krafist er málskostnaðar að skaðlausu í aðalkröfu, en í varakröfu að málskostnaður verði felldur niður.

Yfirlit um málsatvik og ágreiningsefni

Málsatvik eru þau að stefnandi slasaðist við vinnu sína 7. febrúar 2003 er hann vann við rennibekk á verkstæði Vélvíkur hf. að Höfðabakka 1. Stefnandi var að slípa öxul en rak þá handarbak vinstri handar í patrónu. Við það hlaut hann tættan skurð yfir hnúa löngutangar vinstri handar og brot á miðhandarbeini. Hann var fluttur á slysadeild. Í læknisvottorði 27. febrúar 2004 segir að komið hafi í ljós töluverður skaði á sinum. Röntgenmynd hafi sýnt beináverka á liðhöfuð III. miðhandarbeins. Aðgerð hafi verið framkvæmd sama dag og brot á miðhandarbeini fest með tveimur skrúfum. Hluti af liðfletinum hafi verið fræstur í burtu og mjúkhlutar saumaðir. Settar voru umbúðir og gifsspelka.

Í örorkumati A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef læknis 6. apríl 2004 var tímabundið tjón stefnanda metið 100% frá slysdegi, 7. febrúar 2003 til 15. apríl sama ár, en 50% frá þeim degi til 15. júní s.á. Varanleg læknisfræðileg örorka var metin 5%.

Stefnanda var tilkynnt um matið með bréfi stefnda 28. apríl 2004 og að örorkubætur, að fjárhæð 247.000 krónur (4.940.007 x 5%), yrðu lagðar inn á reikning hans gegn undirritaðri skaðabótakvittun sem fullnaðaruppgjör á tjóninu úr slysatryggingu launþega. Það gekk ekki eftir fyrr en lögmaður stefnanda undirritaði kvittunina með fyrirvara um réttmæti kröfunnar og var stefnanda greidd framangreind fjárhæð í apríl 2006.

Af hálfu stefnanda er vísað til þess að hann hafi ekki viljað una þessu mati, en hann telji tjónið of lágt metið miðað við áverka og miskatöflu. Fram hefur komið að stefnandi hafi talið nauðsynlegt að afla frekara álits. Hann hefur lagt fram í málinu vottorð B-kk-ef J-kk-ef bæklunarskurðlæknis frá 11. febrúar 1006 og M-kk-ef P. H-kk-ef, heila- og taugasjúkdómalæknis, frá 9. mars s.á. Einnig aflaði stefnandi mats B-kk-ef D-kk-ef lögfræðings og S-kk-ef S-kk-ef læknis. Í matsbeiðni lögmanns stefnanda til þeirra 16. mars 2006 var óskað eftir mati á tjóni stefnanda vegna slyssins, sem metið yrði samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga, þ.e. hvert tjónið sé frá læknisfræðilegu sjónarmiði og með hliðsjón af þeim erfiðleikum sem áverkarnir valdi í lífi stefnanda. Óskað var jafnframt eftir því að matsmenn rökstyddu niðurstöðu sína, þ.e. hvert miskastigið sé læknisfræðilega samkvæmt örorkutöflum og hvert það sé vegna þeirra erfiðleika sem áverkarnir valdi í lífi stefnanda. Í matsgerðinni 4. apríl s.á. kemur fram að lagt hafi verið til grundvallar að varanlegur miski, læknisfræðileg örorka, sé rétt metin sem 10% og að við matið hafi verið stuðst við fyrirliggjandi heimildir, töflur örorkunefndar um miska og danskar töflur um sama efni. Tekið sé tillit til slits í liðnum.

Stefnandi krafði stefnda um slysabætur vegna varanlegrar örorku með bréfi lögmanns 6. apríl 2006 á grundvelli framangreinds 10% örorkumats, en stefndi hafnaði því með bréfi 18. apríl s.á. Eins og fram hefur komið greiddi stefndi stefnanda bætur vegna tjónsins á grundvelli 5% læknisfræðilegrar örorku sem stefndi telur endanlegt uppgjör bóta stefnanda fyrir varanlega örorku samkvæmt vátryggingaskilmálunum sem gildi um framangreinda slysatryggingu. Krafa stefnanda í málinu er byggð á því að reikna beri bætur úr slysatryggingunni vegna varanlegrar örorku á grundvelli 10% örorkumats.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi vísar til þess að hann hafi höfðað málið þar sem stefndi hafi neitað greiðslu bóta á grundvelli 10 miskastiga eða 10% hefðbundinnar læknisfræðilegrar örorku. Stefnandi heldur því fram að 12.2. gr. skilmála launþegatryggingar stefnda sé óvenjuleg og ósanngjörn, eins og hún sé túlkuð af hinu stefnda félagi og takmarki bótaskyldu félagsins gagnvart stefnanda á afleiðingum af slysinu með ómálefnalegum hætti. Vegna þess sé um ósanngjarna samningsskilmála að ræða, sem séu andstæðir góðri viðskiptavenju. Skilmálar ákvæðisins verði að víkja fyrir kröfum stefnanda, enda sé um að ræða samning, sem sé liður í starfsemi vátryggingafélaga. Fyrir utan það að vera ósanngjarnt sé samningsákvæðið bæði loðið og óskýrt. Tilgreint sé til dæmis í einu vetfangi varanlegt líkamstjón, örorkubætur, örorkumat, miskastig og líkamleg færni, án þess að hugtök þessi séu að nokkru leyti skilgreind eða afmörkuð í skilmálunum sjálfum. Af því leiði að túlka verði þessi samningsákvæði stefnanda í hag, samkvæmt ótvíræðu orðalagi a liðs 36. gr. samningalaga, sbr. b lið sömu greinar.

Skilmálana verði að túlka á þá leið að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni og þar með þeim varanlega miska, sem krafa hans sé byggð á, og að hið stefnda félag hafi skuldbundið sig til að bæta miskann á þá leið sem stefnandi geri kröfu til. Hugtakið miski sé skilgreindur í 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, en þá skilgreiningu sé eðlilegast að hafa til hliðsjónar í þessu máli þar sem afleiðingar slyssins væru metnar á læknisfræðilegum forsendum og einnig með hliðsjón af þeim erfiðleikum sem áverkarnir hafi í för með sér, þ.e. út frá skerðingu á líkamlegri færni.

Stefnandi byggi einnig á því að það sé réttur hvers tjónþola að leita til hlutlausra og óvilhallra manna við mat á örorku samkvæmt 10. gr. skaðabótalaga, sbr. 1. gr. og 4. gr. þeirra laga. Tryggingafélögin hafi sérstaka lækna á sínum snærum til að meta áverka í slíkum slysamálum sem þessum sem gefi tjónþolum, í þessu tilviki stefnanda, ástæðu til að draga óhlutdrægni þeirra í efa. Við þessar aðstæður geti hið stefnda félag ekki neitað stefnanda um bætur á grundvelli matsgerðar þeirra B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef frá 4. apríl 2006. Matsgerðin hafi heldur ekki verið efnislega gagnrýnd, slíkri neitun til grundvallar, eða henni hnekkt með einhverjum eðlilegum hætti.

Eins og gert hafi verið í matinu beri að meta áverka stefnanda á grundvelli meginreglu 4. gr. skaðabótalaga og á þeim grundvelli sem fram komi í matsbeiðni stefnanda frá 16. mars 2006. Matsbeiðnin hafi og verið send hinu stefnda félagi, án þess að athugasemdir hafi sérstaklega borist frá félaginu um þá fyrirætlan sem í matsgerðinni hafi falist. Niðurstaða matsgerðarinnar sé vel rökstudd og tekið fram að það sér brot á miðhandarbeinum og skaði á réttsin, ásamt sliti, hreyfiskerðingu, úthaldsleysi og verkjum sem sé grundvöllur þessara 10 miskastiga.

Krafa stefnanda um lögmannskostnað sé byggð á því að hann eigi, eins og aðrir tjónþolar sem sæki bætur til vátryggingafélags, rétt á því að leita til lögmanns til að gæta hagsmuna sinna gagnvart vátryggingafélaginu. Kostnaður af slíkri aðstoð hljóti að vera hluti þess tjóns, sem tjónþoli sé tryggður fyrir, eða skaðlegar afleiðingar vátryggingaratburðarins. Í þessu máli hafi einmitt komið í ljós að nauðsynlegt hafi verið fyrir stefnanda að leita sér lögmannsaðstoðar. Að öðrum kosti hefði stefnanda ekki verið mögulegt að gæta réttar síns. Það sé því ákveðin þversögn fólgin í því að sá árangur og ávinningur sem stefnandi nái með lögmannsaðstoð sé tekinn af honum með því að hið stefnda félag neiti að greiða honum kostnað sem stefnandi hafi haft af því að leita sér lögmannsaðstoðar. Verði fallist á málsástæður stefnanda sé ekki stætt á því að neita honum um lögmannskostnað, þar sem sýnt sé að slík aðstoð hafi verið stefnanda nauðsynleg.

Réttinn til lögmannsaðstoðar byggi stefnandi einnig á almennum neytendasjónarmiðum um eðlilega neytendavernd, sem og á eðli máls og meginreglum laga. Rétturinn til lífs og heilsu séu einnig stjórnarskrárvarin réttindi. Ekki megi kasta til höndum við mat á skerðingu slíkra réttinda. Stefnandi byggi einnig á, að hið stefnda félag starfi samkvæmt opinberu leyfi samkvæmt 1. gr. laga nr. 60/1994, sbr. 21. gr. sömu laga, og sé starfsemi stefnda háð ströngu opinberu eftirliti. Af þessum sökum komi sjónarmið stjórnsýsluréttar til skoðunar varðandi kröfur stefnanda í málinu, en hér sé um að ræða slík réttindi að þau heyri undir grunnreglur mannréttindasáttmála Evrópu. Því brjóti það til dæmis gegn 1. mgr. 6. gr. sáttmálans nái tryggingar stefnanda ekki yfir kostnað við lögmannsaðstoð, sem stefnanda hafi verið nauðsynleg til að gæta réttar síns í málinu. Stefnandi skírskoti einnig í þessu sambandi til 25. gr. sáttmála Sameinuðu þjóðanna, en þar segi að hver maður eigi rétt til öryggis gegn örorku. Þá vísi stefnandi til jafnræðisreglu stjórnarskrár og eignarverndarákvæða hennar, en þeir sem hafi skaðatryggingar, eða til dæmis slysatryggingar samkvæmt 92. gr. umferðarlaga, séu betur settir, þegar komi að mati á örorku þeirra en þeir sem slysatryggðir eru. Stefnandi vísi einnig til 14. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. 5. gr. sáttmálans og 1. gr. I. viðauka sáttmálans. Stefnandi byggi á að það geti ekki staðist að vátryggingafélagið eigi eindæmi um ákvörðun örorku hans vegna slyssins og geti valið til þess lækna en neiti tjónþolum um eðlilegan kostnað vegna lögmannsaðstoðar sem reynst hafi nauðsynleg.

Hið stefnda félag geti ekki ráðið því hver meti tjón stefnanda, heldur hafi stefnanda verið frjálst að nota til þess aðra fagmenn og sérfræðinga en þá sem stefndi hafi fyrirskipað að nota og endurskoða þannig mat félagsins. Einnig sé í því sambandi byggt á 10. gr. skaðabótalaga með lögjöfnun. Mat A-kk-ef Þ-kk-ef hafi verið sótt án þess að gefa stefnanda kost á að gæta réttar síns og leggja fram gögn af sinni hálfu. Þannig hafi andmælaréttur og upplýsingaréttur verið brotinn á stefnanda. Þá hafi matið aðeins verið byggt á slysadeildarvottorði.

Stefnandi byggi neðangreindar tölulegar niðurstöður sínar á matsgerð B-kk-ef D-kk-ef lögfræðings og S-kk-ef S-kk-ef læknis eins og hér segi:

Stefnandi vísi til 36. gr. og 36. gr. a-c laga nr. 7/1936, sbr. 6. gr. laga nr. 11/1986, og laga nr. 14/1995 og EES-tilskipunar nr. 93/13 EBE, 3. gr. um ósanngjarna samningsskilmála. Stefnandi vísi sérstaklega til skaðabótalaga nr. 50/1993, 1. gr., 4. gr. og 10. gr., og krafan um málskostnað sé reist á 129. gr. og 130. gr. laga nr. 91/1991.

Málsástæður og lagarök stefndu

Af hálfu stefnda er vísað til þess að þegar læknisvottorð 27. febrúar 2004 lá fyrir hafi orðið samkomulag milli málsaðila um að leita til A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef læknis um gerð örorkumats, byggt á skilmálum þeim er giltu um slysatryggingu launþega, en bótaréttur stefnanda gagnvart stefnda hafi byggst á þeirri tryggingu. Varanleg læknisfræðileg örorka stefnanda hafi verið metin 5% samkvæmt mati læknisins 6. apríl 2004. Stefnanda hafi verið tilkynnt um þessa niðurstöðu með bréfi 28. apríl 2004 og að örorkubætur, 247.000 krónur, yrðu lagðar inn á reikning hans þegar meðfylgjandi skaðabótakvittun yrði endursend félaginu undirrituð. Af því hafi þó ekki orðið og ekkert heyrst frá stefnanda fyrr en stefnda hafi borist umboð stefnanda til S-kk-ef Þ-kk-ef hrl. 15. mars 2005. Í framhaldi af því hafi átt sér stað einhverjar þreifingar milli lögmannsins og stefnda um framhald málsins, en ljóst var að stefnandi hafi verið ósáttur við niðurstöður örorkumats A-kk-ef Þ-kk-ef.

Næst hafi það gerst í málinu að stefnda hafi borist kröfugerð lögmannsins frá 6. apríl 2006 ásamt matsgerð þeirra B-kk-ef D-kk-ef lögfræðings og S-kk-ef S-kk-ef læknis 4. apríl s.á. Matsgerðarinnar hafi verið aflað einhliða af lögmanninum án nokkurrar aðkomu stefnda og væri hún ekki byggð á skilmálum þeim er um trygginguna giltu. Þegar af þeirri ástæðu hefði hún aldrei getað orðið grundvöllur uppgjörs í málinu. Lögmanni stefnanda hafi verið gerð grein fyrir þessari afstöðu stefnda með bréfi 18. apríl 2006 og hafi stefndi jafnframt greitt stefnanda þær bætur sem félaginu hafi borið að greiða samkvæmt niðurstöðu matsgerðar A-kk-ef Þ-kk-ef, eða 247.000 krónur.

Stefndi mótmæli þeim rökum stefnanda að grein 12.2. í skilmálum stefnda fyrir slysatryggingu launþega sé óvenjuleg, ósanngjörn og ómálefnaleg. Einnig því að ákvæðið sé andstætt góðri viðskiptavenju, loðið og óskýrt og af því leiði að túlka beri ákvæðið á þann veg sem henti stefnanda, en hann vísi til a og b liðs 36. gr. samningalaga til stuðnings þessum sjónarmiðum sínum. Á þetta fallist stefndi ekki. Ákvæði skilmálanna sé skýrt, einfalt og auðskilið. Samskonar ákvæði sé í skilmálum annarra íslenskra vátryggingafélaga í sambærilegum tryggingum og hafi það a.m.k. hingað til ekki verið talið ósanngjarnt, óvenjulegt, ómálefnalegt eða andstætt góðum venjum í vátryggingum.

Samkvæmt 1. mgr. 55. gr. laga um vátryggingastarfsemi nr. 60/1994 beri Fjármálaeftirlitinu að fylgjast með vátryggingaskilmálum sem í boði eru hér á landi og gæta þess að þeir séu í samræmi við góða viðskiptaháttu. Telji eftirlitið ákvæðum skilmála að einhverju leyti ábótavant skuli það krefjast þess að þeim verði breytt eða þau afnumin. Skilmálarnir sem hér um ræði hafi samkvæmt venju verið sendir eftirlitinu til skoðunar og sé skemmst frá því að segja að engar athugasemdir hafi komið fram við þá af þess hálfu.

Þá gildi samningsfrelsi í íslenskum vátryggingarrétti, þannig að aðilum vátryggingasamnings sé frjálst að semja um efni hans svo fremi hann gangi ekki gegn ófrávíkjanlegum ákvæðum vátryggingasamningalaga, sem ekki sé raunin hér.

Stefndi telji því að ekki hafi verið sýnt fram á það með nokkrum hætti af hálfu stefnanda að hægt sé að fallast á sjónarmið hans varðandi umrætt ákvæði og tilvísun til a og b liðs 36. gr. samningalaga sé á misskilningi byggð.

Stefndi mótmæli að tryggingafélög hafi sérstaka lækna til að meta áverka í slysamálum eins og því sem hér um ræði. A-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf læknir hafi engin tengsl við stefnda eins og stefnandi haldi fram. Hann sé sjálfstætt starfandi sérfræðingur í bæklunarlækningum og vanur matsmaður. Hann sé iðulega dómkvaddur í líkamstjónamálum, sem rekin eru fyrir dómstólum gegn vátryggingafélögum, sem taka ætti af vafa um hlutleysi hans í hvívetna. Samkomulag hafi verið um að leita til hans varðandi matið í þessu máli og hefði stefnanda ekki litist á að fá hann og viljað annan lækni til starfans hefði það ekki verið vandamál af hálfu stefnda, eins og lögmanni stefnanda sé mætavel kunnugt um.

Þá sé tilvísun stefnanda í 4. gr. skaðabótalaga á misskilningi byggð, enda mál þetta ekki skaðabótamál. Auk þess sé rangt að matsbeiðni stefnanda hafi verið send stefnda. Matsgerð þeirra B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef sé ekki nothæf til uppgjörs í máli þessu, eins og lögmanni stefnanda hafi verið gerð grein fyrir í bréfi stefnda 18. apríl 2006.

Sýknukrafa stefnda sé byggð á því að ekki sé tilefni til þess, með vísan til framanritaðs, að fallast á röksemdir stefnanda í málinu svo og á því að stefnandi hafi þegar fengið greiddar þær bætur sem honum beri samkvæmt matsgerð A-kk-ef Þ-kk-ef, en hún sé byggð á þeim skilmálum sem um trygginguna gildi.

Varðandi ágreining um lögmannskostnað haldi stefndi því fram að ekki hafi tíðkast í íslenskum vátryggingarrétti að greiða innheimtuþóknun til lögmanns vegna greiðslna úr slysatryggingu eins og krafist sé. Hér sé um summutryggingu að ræða þar sem allar fjárhæðir væru umsamdar fyrir fram og ef ekki væri ágreiningur um bótaréttinn, sem ekki sé raunin hér, sé ástæðulaust fyrir tjónþola að leita lögmannsaðstoðar. Reglur um útreikning bóta séu skýrar og einfaldar og gefi að öðru jöfnu ekki tilefni til ágreinings og engu slíku hefði þurft að vera til að dreifa hér, þar sem bótaskylda sé viðurkennd af stefnda. Hafa verði í huga í þessu sambandi þær skyldur tjónþola samkvæmt vátryggingasamningalögum að takmarka tjón sitt. Kjósi tjónþolar að leita til lögmanns án sýnilegrar ástæðu hljóti tjónþolinn að verða að bera þann kostnað sjálfur, en geti ekki komið honum yfir á aðra. Stefndi mótmæli röksemdafærslu stefnanda varðandi þennan kröfulið, einkum tilvísunum stefnanda til mannréttindasáttmála Evrópu, sáttmála Sameinuðu þjóðanna og stjórnarskrárinnar og sé því hafnað að þær eigi við í máli þessu.

Stefndi mótmæli röngum fullyrðingum í stefnu um að vátryggingafélög eins og stefndi ákveði einhliða örorku stefnanda vegna slyssins eða velji lækna til mats á henni.

Varakrafa um lækkun sé á því byggð að verði fallist á að stefnandi eigi rétt á frekari greiðslum frá stefnda vegna máls þessa þá sé mati þeirra B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef mótmælt sem of háu, auk þess sem það byggi á röngum forsendum og sé ekki í samræmi við skilmála þá sem um trygginguna gildi.

Kröfugerð stefnanda sé mótmælt, enda ekki í samræmi við lög um meðferð einkamála. Liðir 2-5 teljist til málskostnaðar og eigi ekki heima í kröfugerðinni sem slíkri, sbr. t.d. e og g liðir l. mgr. 129. gr. laga um meðferð einkamála. Dráttarvaxtakröfu sé einnig mótmælt þar sem hún eigi ekki stoð í lögum.

Niðurstöður

Samningi má víkja til hliðar í heild eða að hluta, eða breyta, ef það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskipavenju að bera hann fyrir sig samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936, sbr. 6. gr. laga nr. 11/1986. Í 12. gr. vátryggingaskilmála stefnda um slysatryggingu launþega er fjallað um bætur fyrir varanlega örorku. Þar segir í 12.2. gr. að örorku skuli meta í hundraðshlutum samkvæmt töflum örorkunefndar um miskastig sem í gildi eru þegar örorkumat fer fram, en örorkunefnd semur töflur um miskastig samkvæmt 3. mgr. 10. gr. skaðabótalaga, sbr. 9. gr. laga nr. 37/1999. Í sömu grein skilmálanna segir enn fremur að meta skuli skerðingu á líkamlegri færni, án tillits til starfs, sérstakra hæfileika eða þjóðfélagsstöðu hins slasaða. Töflur örorkunefndar um miskastig frá 21. febrúar 2006, uppfærðar 18. september s.á., veita ákveðið svigrúm við mat á miskastigi. Í inngangi örorkunefndar segir að taflan sé fyrst og fremst leiðbeinandi um mat á miskastigi vegna tiltekinna tegunda líkamstjóna. Tafla sem þessi verði seint fullkomin og hún geti aldrei tekið til allra hugsanlegra líkamsáverka. Áverka sem ekki sé getið um í töflunum verði að meta með hliðsjón af svipuðum áverkum í töflunum og hafa til hliðsjónar miskatöflur annarra landa sem getið sé um í hliðsjónarritum. Við mat á örorku stefnanda verður að taka mið af þessu svo og því ákvæði í vátryggingarskilmálunum að örorkuna beri að ákveða eins og gera megi ráð fyrir að hún verði endanleg, sbr. 12.4. gr. Ákvæði sem vísað er til af hálfu stefnanda í lögum um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eða 4. gr. skaðabótalaga, þar sem segir að litið skuli til þess þegar fjárhæð bóta er ákveðin fyrir varanlegan miska hvers eðlis og hversu miklar afleiðingar tjóns eru frá læknisfræðilegu sjónarmiði, svo og til erfiðleika sem það valdi í lífi tjónþola, verða ekki túlkuð þannig að þau hafi áhrif á skuldbindingargildi vátryggingaskilmálanna. Að þessu virtu fellst dómurinn ekki á að skilmálunum beri að víkja til hliðar við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku stefnanda úr slysatryggingunni af ástæðum sem stefnandi vísar til. Skilmálana, sem gilda um ákvörðun bóta úr slysatryggingunni, ber því að leggja til grundvallar við mat á varanlegri örorku stefnanda.

Í matsgerð B-kk-ef D-kk-ef og S-kk-ef S-kk-ef er lagt til grundvallar að varanlegur miski stefnanda vegna afleiðinga vinnuslyssins sé 10%. Þetta er ekki rökstutt að öðru leyti en því að fram kemur að þar sé metin læknisfræðileg örorka þar sem stuðst hafi verið við fyrirliggjandi heimildir, töflur örorkunefndar um miska og danskar töflur um sama efni. Tekið sé tillit til slits í liðnum. Fyrir dómi sagði B-kk-nf að einungis væri horft til læknisfræðilegra þátta. Ekki tókst að kalla S-kk-þf fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins til að unnt væri að leita nánari skýringa á þessu. Hinir sérfróðu meðdómsmenn telja að ekki hafi verið færð læknisfræðileg rök fyrir því að meta örorku stefnanda til 10 hundraðshluta. Í framangreindri miskastigatöflu örorkunefndar má finna fjórar aðstæður, þar sem einangraður áverki á löngutöng getur leitt til 10% læknisfræðilegrar örorku. Í fyrsta lagi vegna missis á fingrinum, í öðru lagi þegar allir liðir fingursins eru stífðir, í þriðja lagi þegar hnúaliður (grunnliður; MCP) er stífður í mjög slæmri stöðu og loks sé hreyfigeta hnúaliðar í mjög slæmum hreyfigeira. Ekkert framangreindra atriða á við um áverka stefnanda.

Í örorkumati A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef er örorka stefnanda metin til 5 hundraðshluta. Í matinu eru ekki færð sérstök rök fyrir þeirri ákvörðun. Matsmaður getur þess að reikna megi með vaxandi slitbreytingum í liðnum en rekur ekki hvað í því felist til framtíðar.

Þannig telja báðir matslæknar líklegt að vaxandi slit verði vandamál og hvorugur þeirra dregur í efa að það sé afleiðing slyssins 7. febrúar 2003. Það er álit hinna sérfróðu meðdómsmanna að engin góð meðferð sé til við sliti á hnúalið fingurs hjá ungum manni. Helstu kostir eru staurliðsaðgerð eða gerviliðsaðgerð. Þar sem stefnandi er ungur og vinnur erfiðisvinnu er líklegra að staurliðsaðgerð yrði fyrir valinu.

Þar sem staurliðsaðgerðir á fingurliðum eru tiltölulega algengar aðgerðir, er gjarnan litið svo á að árangur þeirra sé fyrirsjáanlegur. Hinir sérfróðu meðdómsmenn telja það þó fjarri sanni. Ýmis vandamál geta hlotist af þessum aðgerðum, meðal annarra grunnar sýkingar, djúpar sýkingar, blóðrásarskerðing, húðdrep, óþægindi frá festingum, kuldaóþol, enginn gróandi og loks vangróning, þ.e. gróinn staurliður í slæmri stöðu. Af þessum sökum er hyggilegt að bíða eins lengi með aðgerð og hægt er.

Í c lið 12.4 gr. vátryggingarskilmála stefnda segir að undantekningarlaust skuli framkvæma örorkumat í síðasta lagi þremur árum eftir slys, þótt gera megi ráð fyrir, að ástand hins slasaða kunni að breytast. Þar segir enn fremur, að þá beri að ákveða örorkuna eins og gera megi ráð fyrir, að hún verði endanleg.

Í miskastigatöflu örorkunefndar er stífun á hnúalið (grunnlið) löngutangar í góðri stöðu (10-40 gráður) metin til 5% læknisfræðilegrar örorku en jafnframt tekið fram, að stífun í hnúalið í mjög slæmri stöðu geti jafngilt aflimun fingurs eða 10% læknisfræðilega örorku í tilfelli löngutangar. Í tilviki stefnda hefur stífun enn ekki verið reynd en telja má líklegt að hún verði það einhvern tímann. Með hliðsjón af því, að árangur þeirrar aðgerðar verður ekki tryggður og ýmiss konar vandamál möguleg, m.a. staurliður í slæmri stöðu, þykir dóminum rétt að meta læknisfræðilega örorku stefnanda til 8 hundraðshluta. Ber því að ákveða bætur til stefnanda á grundvelli þess og reiknast þær samkvæmt þessu 395.200 krónur. Stefndi greiddi stefnanda úr slysatryggingu launþega 247.000 krónur vegna varanlegrar örorku 18. apríl 2006 og kemur sú fjárhæð til frádráttar kröfu stefnanda. Samkvæmt því ber stefnda að greiða stefnanda 148.200 krónur. Rétt þykir að dráttarvextir verði greiddir frá 6. maí 2006, en þá var mánuður liðinn frá dagsetningu kröfubréfs stefnanda, sbr. 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001.

Kostnaður stefnanda vegna matsgerðar og læknisvottorðs greiðist sem málskostnaður en rétt þykir að stefndi greiði stefnanda málskostnað samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála. Þykir hann hæfilega ákveðinn samtals 550.000 krónur og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts á málflutningsþóknun.

Dóm þennan kvað upp S-kvk-nf I-kvk-nf héraðsdómari ásamt meðdómsmönnunum B-kk-þgf P-kk-þgf S-kk-þgf og R-kk-þgf S-kk-þgf bæklunarskurðlæknum.

D Ó M S O R Ð:

Stefnda, Tryggingamiðstöðin hf., greiði stefnanda, M-kk-þgf D-kk-þgf, 148.200 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu frá 6. maí 2006 til greiðsludags og 550.000 krónur í málskostnað.

S-kvk-nf I-kvk-nf

B-kk-nf S-kk-nf

R-kk-nf S-kk-nf