E-214/2006

Mál þetta, sem dómtekið var 9. maí sl., höfðaði stefnandi, A-kvk-nf A-kvk-nf H-kvk-nf, Stórholti 31, Ísafirði, hinn 29. nóvember 2006 gegn stefndu, G-kvk-þgf R-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf H-x-x, báðum til heimilis að Mjallargötu 1, Ísafirði, og „... T-kk-þgf S. G-kk-þgf, kt. ....., Móholti 7, Ísafirði, persónulega og f.h. Lögfræðiskrifstofu Tryggva Guðmundssonar ehf., kt. ....., Hafnarstræti 1 Ísafirði ...“ og til réttargæslu, Vátryggingafélagi Íslands hf., Ármúla 3, Reykjavík.

Dómkröfur stefnanda eru þessar:

„Stefnandi gerir eftirfarandi dómkröfur á hendur stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf in solidum:

Aðallega, að viðurkennd verði riftun stefnanda þann 29. október 2004 á kaupum hans á fasteigninni Hjallavegi 12, neðri hæð, Ísafirði, fastnúmer FMR 211-9767 01 00 01, af stefndu G-kvk-þgf R-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf H-x-x skv. kaupsamningi aðilanna dagsettum 31. ágúst 2004.

Til vara er þess krafist að stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf verði dæmd til að greiða stefnanda kr. 3.682.573 með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 af kr. 3.257.573 frá 1. september 2004 til 1. nóvember 2004, en með sömu vöxtum af kr. 3.682.573 frá þeim degi til 25. maí 2006 en með dráttarvöxtum skv. III. kafla laganna af stefnufjárhæðinni frá þeim degi til greiðsludags.

Til þrautavara er þess krafist að stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf verði dæmd til að greiða stefnanda kr. 3.257.573 með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. september 2004 til 25. maí 2006 en með dráttarvöxtum skv. III. kafla laganna af (sic) frá þeim degi til greiðsludags.

Jafnframt er þess krafist, að stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf verði dæmd til að greiða stefnanda allan málskostnað, þ.m.t. matskostnað, að skaðlausu skv. mati dómsins og/eða síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti.

Á hendur stefnda T-kk-þgf S. G-kk-þgf gerir stefnandi þær dómkröfur, að hann verði in solidum með stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-nf dæmdur til að greiða þær fjárkröfur, sem að þeim er beint í varakröfum málsins og málskostnaðarkröfu.“

Dómkröfur stefndu G-kvk-ef og P-x-x eru aðallega að þau verði sýknuð af öllum kröfum stefnanda, en til vara að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Í báðum tilvikum krefjast stefndu málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Dómkröfur stefnda T-kk-ef eru þær aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda en til vara að dómkröfur stefnanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Af hálfu réttargæslustefnda eru ekki gerðar sjálfstæðar dómkröfur, enda engar kröfur gerðar á hendur félaginu í málinu.

I.

Rétt þykir strax í upphafi að víkja að mögulegum kröfum stefnanda á hendur Lögfræðiskrifstofu Tryggva Guðmundssonar ehf. í máli þessu. Í stefnu segir að málið sé meðal annars höfðað á hendur T-kk-þgf S. G-kk-þgf, persónulega og fyrir hönd nefnds einkahlutafélags. Í þeim hluta stefnunnar er hefur að geyma dómkröfur stefnanda er hins vegar hvergi að finna kröfur á hendur félaginu. Er dómari vék að þessu atriði í upphafi munnlegs málflutnings svaraði lögmaður stefnanda því til að hann teldi nægilega koma fram í stefnu að kröfur væru hafðar uppi í málinu á hendur einkahlutafélaginu. Því mótmælti lögmaður félagsins alfarið og kvað stefnanda ekki geta gert frekari kröfur í málinu en fram kæmu í stefnu.

Í upphafi dómsins er kröfugerð stefnanda tekin beint upp úr stefnu. Af kröfugerðinni verður ekki með nokkru móti séð að kröfur séu hafðar uppi í málinu á hendur Lögfræðiskrifstofu Tryggva Guðmundssonar ehf. og breytir í því sambandi engu þó svo að stefnandi hafi stefnt félaginu í málinu og þess sé getið í fyrirkalli stefnu.

II.

Með kaupsamningi 31. ágúst 2004 keypti stefnandi af stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf fjögurra herbergja íbúð á neðri hæð fasteignarinnar Hjallavegur 12 á Ísafirði, sem er steinsteypt tvíbýlishús. Kaupverð eignarinnar var 5.700.000 krónur sem greiddist þannig að 570.000 krónur voru greiddar í peningum við undirritun kaupsamnings en eftirstöðvarnar með fasteignaveðbréfi og viðbótarláni. Afhendingardagur eignarinnar samkvæmt kaupsamningnum og afsali var 20. september 2004, en afsal var gefið út 17. sama mánaðar. Söluna annaðist löggiltur fasteignasali, stefndi T-kk-nf. Fyrir liggur að þá höfðu stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf búið í íbúðinni í um það bil áratug.

Við kaupin lá fyrir söluyfirlit þar sem sagði meðal annars: „Fjögurra til fimm herbergja íbúð á neðri hæð í tvíbýlishúsi. Fjögur svefnherbergi, útbúið var eitt aukaherbergi, parket á þremur, dúkur á einu og málaðir veggir, skápar í þremur. Parket á stofu og gangi, málaðir veggir. Ný innrétting í eldhúsi, parket á gólfi og málaðir veggir. Sturta og baðkar á baði, flísar á gólfi og veggjum. Forstofa, geymsla inn af baði.“ Í söluyfirlitinu var ekki getið um galla á eigninni.

Svo sem áður er rakið var um það samið að hin selda fasteign yrði afhent kaupanda 20. september 2004. Hún mun hins vegar hafa verið afhent nokkrum dögum fyrr, líklega 16. þess mánaðar. Eftir afhendingu hófst stefnandi handa ásamt tveimur bræðrum sínum við að búa íbúðina undir málun. Nokkrum dögum síðar, líklega að kvöldi þess 21., varð stefnandi vör við leka í íbúðinni í vegg í svefnherbergi er snýr að áföstum bílskúr. Kallaði stefnandi stefndu til og kom stefndi P-x-x F-kk-nf þegar á vettvang. Kallaði hann á staðinn nokkurn fjölda manna í þeim tilgangi að komast að ástæðum lekans. Var það hald eins þeirra, M-kk-ef H-kk-ef, að lekann mætti rekja til þess að drenlögn við húsið hefði ekki haft undan. Daginn eftir hóf fyrirtæki M-kk-ef að saga plan við bílskúrinn í sundur.

Með bréfi, dagsettu 22. september 2004, fór stefnandi fram á að stefndi P-x-x F-kk-nf hinkraði með ofangreindar framkvæmdir á meðan fagaðili tæki út eignina fyrir stefnanda. Tveimur dögum síðar ritaði S-kk-nf D. K. L-x-x, fyrir hönd Tækniþjónustu Vestfjarða ehf., úttekt á hinni seldu íbúð í kjölfar skoðunar á henni.

Hinn 27. september 2007 ritaði stefnandi stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þf bréf og fór „... fram á riftun á kaupsamningi sem undirritaður var 31. ágúst 2004 ...“. Í bréfinu sagði meðal annars svo: „Riftunin er vegna skorts á upplýsingum frá seljandanum P-kk-þgf H-kk-þgf, um lekavandamál og margfaldri staðhæfingu hans á, að enginn raki eða leki væri í íbúðinni og vegna ýmissa annarra galla sem komið hafa í ljós eftir að hann tæmdi íbúðina. - Einnig vegna skorts á ítarlegum upplýsingum á söluyfirlitinu um ástand eignarinnar frá fasteignasalanum T-kk-þgf G-kk-þgf hdl., en þar á að koma fram allir kostir hennar og gallar.“ Gaf stefnandi stefndu frest til að svara erindi hennar til 5. október 2004.

Með bréfi Húseigendafélagsins 8. október 2004, fyrir hönd stefndu G-kvk-ef og P-x-x F-kk-ef, var riftun kaupanna hafnað og vísað til þess að kröfur stefnanda lytu allar að göllum sem henni hafi mátt vera fullkunnugt um eftir allítarlega skoðun á eigninni með fagmanni.

Lögmaður stefnanda ritaði stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þf síðan bréf 29. október 2004 og lýsti yfir riftun kaupa hennar á íbúðinni. Bréfum stefnanda var svarað með bréfi stefndu 3. nóvember 2004 þar sem yfirlýsingu stefnanda um riftun kaupanna var hafnað og því lýst yfir að ekki yrði gengið til samninga við hana á þeim grunni.

Með bréfi og matsbeiðni 8. desember 2004 fór stefnandi þess á leit við dóminn að dómkvaddur yrði einn hæfur og óvilhallur matsmaður til að staðreyna og leggja mat á meinta galla á hinni seldu íbúð. Matsbeiðnin var þingfest 18. febrúar 2005 og J-kk-nf T. E-kk-nf tæknifræðingur dómkvaddur til að framkvæma umbeðið mat. Matsfundur fór fram 17. október 2005 og lá matsgerð hins dómkvadda matsmanns fyrir þremur mánuðum síðar, eða 16. janúar 2006.

Stefnandi sendi stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf matsgerðina með bréfi 24. apríl 2006. Í bréfi er matsgerðinni fylgdi áréttaði stefnandi sjónarmið sín um að íbúðin hefði verið haldin verulegum göllum sem réttlættu riftun hennar á kaupunum 29. október 2004. Gengju stefndu ekki til sátta í málinu boðaði stefnandi málsókn þeim á hendur án frekari fyrirvara. Stefndu svöruðu bréfi stefnanda 6. júní 2006 og höfnuðu kröfum hennar alfarið.

Stefnandi höfðaði mál þetta 29. nóvember 2006 og var málið þingfest 6. desember sama ár. Í þinghaldi 21. mars 2007 lögðu stefndu öll fram beiðni um dómkvaðningu matsmanna til að meta þar nánar tiltekin atriði varðandi fasteignina Hjallaveg 12 á Ísafirði. Voru í þinghaldinu dómkvaddir tveir matsmenn, I-kk-nf T-kk-nf, héraðsdómslögmaður og löggiltur fasteignasali, og B-kk-nf M-kk-nf, byggingaverkfræðingur og arkitekt, til að framkvæma umbeðið mat. Lá matsgerð þeirra fyrir 20. júlí 2007 og var hún lögð fram í málinu 3. október sama ár. Aðalmeðferð í málinu hófst 18. apríl sl. og lauk henni 9. maí sl. Var þá málið dómtekið samkvæmt áðursögðu.

III.

Stefnandi heldur því fram að hin selda fasteign hafi við söluna 31. ágúst 2004 og afhendingu skömmu fyrir 20. september sama ár verið haldin verulegum leyndum göllum sem seljendur eignarinnar, stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf, beri frumábyrgð á ásamt afleiddu tjóni samkvæmt ákvæðum laga um fasteignakaup. Þá beri fasteignasali sá sem annaðist sölu eignarinnar, vegna gáleysis, meðábyrgð á því tjóni sem stefnandi varð fyrir vegna kaupanna samkvæmt lögum um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa.

Stefnandi kveðst hafa farið fram á dómkvaðningu matsmanns til að leggja mat á galla á hinni keyptu eign. Galla innanhúss hafi stefnandi helsta talið vera raka, leka, morkinn og lausan múr, múr- og steypuskekkjur, sprungur og fleira. Þá hafi hin „nýja“ eldhúsinnrétting fráleitt reynst ný og á henni verið töluverðar rakaskemmdir. Ennfremur hafi virst sem ágallar væru á skólpfrárennsli/niðurfallsröri frá efri hæð, skorkvikindi og sveppagróður mögulega verið til staðar, ágallar verið á veggjum, loftum og gluggaköntum og þá hafi gólf og veggir hallast. Einnig hafi svo virst sem tjón hefði orðið á innbúnaði, svo sem gólfefnum, málningu og innréttingum vegna rakans. Utanhúss hafi gallar einkum virst kunna að vera á jarð- og regnvatnslögnum og mögulegt að húsið í heild kynni að hallast.

Stefnandi kveður galla á hinni seldu fasteign hafa verið staðreynda með ítarlegri matsgerð dómkvadds matsmanns, J-kk-ef T. E-kk-ef tæknifræðings, dagsettri 16. janúar 2006, sem ekki hafi verið hnekkt. Tilvist gallanna styðjist einnig við athuganir og skýrslur Tækniþjónustu Vestfjarða ehf. og ljósmyndir. Í matsgerðinni hafi verið fallist á flesta þá ágalla er stefnandi hafi talið eignina haldna og þeir metnir. Í matsgerðinni hafi annars vegar verið metinn viðgerðarkostnaður vegna þeirra galla sem hægt sé að gera við og hins vegar tjón varðandi þá galla sem ekki sé hægt að bæta úr. Þá hafi tímalengd afnotamissis vegna viðgerða verið metin tveir mánuðir og kostnaðartjón vegna tilrauna til viðgerða verið metið 275.000 krónur. Segir stefnandi umræddan viðgerðarkostnað að nokkru einnig styðjast við álit Tækniþjónustu Vestfjarða ehf.

Galla þá sem séu á hinu selda kveður stefnandi vera mjög verulega og hafi áðurnefndur matsmaður metið þá á 3.257.573 krónur, eða 57% af kaupverði, sem veiti stefnanda rétt, sbr. lög nr. 40/2002, til að rifta kaupunum, til skaðabóta eða afsláttar. Stefnandi segir seljendum hafa verið, eða mátt vera, kunnugt um gallana, en þeir hafi eftir atvikum leynt þeim vísvitandi eða vanrækt og sniðgengið upplýsingaskyldu sína við sölu. Stefnandi hafi hins vegar hvorki vanrækt skoðunarskyldu sína né mátt vænta þess að á eigninni væru þeir miklu gallar sem í ljós hefðu komið eftir afhendingu hennar.

Upplýsingar þær sem veittar hafi verið um ástand eignarinnar segir stefnandi hafa verið á ábyrgð seljenda. Samkvæmt framlögðu söluyfirliti hafi eldhúsinnrétting átt að vera ný. Hún hafi því að minnsta kosti átt að vera ógölluð. Þögn seljenda í söluyfirlitinu um aðra þætti eignarinnar og galla á þeim verði ekki skilin á annan veg en sem yfirlýsing þess efnis að eignin væri gallalaus, að minnsta kosti að á henni væru engir þeir gallar er verulegir gætu talist og torséðir við skoðun. Söluyfirlitið sé á ábyrgð seljenda og jafna megi því við ábyrgðaryfirlýsingu þeirra, annars vegar hvað varði eldhúsinnréttinguna og hins vegar hvað áhræri óeðlilega þögn þeirra um halla á húsinu og langvarandi og veruleg raka- og lekavandamál. Þá hafi seljendur sérstaklega aðspurðir neitað að nokkur raka- og lekavandamál væru í íbúðinni. Þau svör telur stefnandi hafa verið gefin gegn betri vitund. Seljendur hafi þannig sviksamlega, í öllu falli gáleysislega, þagað yfir mikilvægri vitneskju um galla á eigninni. Vegna þess hversu lengi seljendur hafi búið í íbúðinni og vegna ýmissar viðhaldsvinnu þeirra hafi þeir án efa vitað um gallana. Seljendur hafi í öllu falli haft um þá grunsemdir sem þeim hafi borið að skýra stefnanda frá. Seljendur geti ekki unnið rétt með þögn sinni, enda sé upplýsingaskylda þeirra ríkari en skoðunarskylda stefnanda samkvæmt 3. mgr. 29. gr. laga nr. 40/2002.

Stefnandi byggir einnig á því í málinu að við söluna hafi íbúðin hvergi nærri uppfyllt þá kosti sem telja megi almennt áskilda í fasteignaviðskiptum. Seljendur beri fulla ábyrgð á því að eignin sé þeim kostum búin sem telja megi almennt áskilda í fasteignaviðskiptum, auk þeirra sem beinlínis séu taldir upp í söluyfirliti. Eigi það ekki síst við um þá kosti íbúðarhúsnæðis að hús hallist ekki, að íbúðir haldi vatni og vindum og séu íbúðarhæfar, að frárennslislagnir ytra sem innra séu til staðar, rétt lagðar og með réttum frágangi, þar með taldar regnvatnslagnir. Sama eigi við um jarðvatnslagnir þegar selt sé niðurgrafið íbúðarhúsnæði.

Af hálfu stefnanda er til þess vísað að áður en áðurlýstir gallar hafi uppgötvast hafi hún lagt út í talsverðan kostnað við að undirbúa flutning sinn í íbúðina. Um hafi verið að ræða spörslun veggja og málun og hafi fyrrgreindur matsmaður metið þann kostnað að fjárhæð 275.000 krónur. Í ljósi atvika beri seljendur skaðabótaábyrgð á honum gagnvart stefnanda.

Stefnandi heldur því fram að seljendur hafi ekki á nokkurn hátt leitast við að koma til móts við stefnanda vegna þeirra miklu vandræða sem af vanefndum seljenda hafi hlotist. Framboðin aðstoð í því formi að lagfæra hluta drenlagnar verði ekki metin öðruvísi en sem tilraun seljenda til að drepa lausn ágreinings aðila á dreif. Þá hefði slíkt inngrip getað valdið spjöllum á sönnunaraðstöðu stefnanda. Auk þess eigi fagmenn að vinna slíka viðgerð svo tryggt sé að verkið sé rétt unnið og samkvæmt viðurkenndum aðferðum. Þá séu ekki forsendur fyrir því að á úrbótaákvæði laga geti reynt fyrr en mat og skoðun hafi farið fram. Þar sem seljendur hafi ekki fallist á matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef hafi skilyrði þess að úrbótaheimild seljanda hefði réttaráhrif ekki enn upp runnið, sé hún á annað borð til staðar.

Vegna galla á íbúðinni kveðst stefnandi ekki hafa flutt inn í hana heldur leigt sér annað húsnæði. Telur stefnandi sig réttilega hafa rift kaupunum með tilkynningu þess efnis 29. október 2006. Vanefndir seljenda á kaupsamningi um eignina hafi verið mjög verulegar en gallar á eigninni hafi numið rúmum 57% af kaupverði. Þá hafi vanefndir seljenda staðið lengi sem einnig eigi að hafa áhrif á mat dómsins á því hversu verulegar þær séu. Stefnandi hafi á hinn bóginn efnt kaupsamningsskyldur sínar þegar í upphafi að öllu leyti, auk þess að bera tjón af viðgerðartilraunum og kostnað af því að varðveita eignina. Þannig hafi stefnandi haldið eigninni upphitaðri á umræddum tíma og varnað því að hún spilltist enn frekar. Einnig hafi hún varnað því að eignin yrði boðin upp vegna áhvílandi lána og lögveðsgjalda. Við riftun taki seljendur því við eigninni í sama ásigkomulagi, eða betra, og hún var við sölu, enda hafi stefnandi lagfært eignina fyrir 275.000 krónur áður en hann áttaði sig á hinum alvarlegu göllum sem eignin var haldin. Skilyrði 3. mgr. 42. gr., sbr. 3. mgr. 32. gr., laga um fasteignakaup um skil eignar séu því uppfyllt.

Kröfur sínar á hendur stefnda T-kk-þgf reisir stefnandi á þeim málsástæðum að stefndi T-kk-nf hafi við sölu eignarinnar sýnt af sér gáleysi við framkvæmd starfa síns sem löggilts fasteignasala og hann þannig orðið meðvaldur að því að stefnandi hafi ígrandaleysi keypt mjög gallaða fasteign og beðið af kaupunum verulegt fjárhagstjón. Þá hafi stefndi T-kk-nf ekki gætt hagsmuna stefnanda forsvaranlega við samningsgerðina, enda hafi samningar aðila verið með þeim hætti að þegar í upphafi hafi stefnandi greitt kaupverðið að fullu, allnokkru fyrir afhendingu, og því hafi hún við samningsgerðina verið svipt eðlilegum stöðvunarrétti greiðslna í tilefni leyndra galla er í ljós kynnu að koma eftir afhendingu.

Gagnvart stefnda T-kk-þgf kveðst stefnandi annars vegar byggja á almennu skaðabótareglunni og hins vegar á ákvæðum 12. gr. laga nr. 54/1997 um fasteigna-, fyrirtækja- og skipasölu, sem í gildi hafi verið er salan fór fram, enda hafi stefndi T-kk-nf hvorki gert á eigninni viðhlítandi athuganir fyrir sölu né samið um eignina rækilegt yfirlit. Þá hafi hann hagað samningsgerð með þeim hætti að í henni fólst verulega aukin áhætta fyrir stefnanda. Milli þessara ágalla í vinnu fasteignasalans og þess að stefnandi keypti eignina óafvitandi um hina verulegu galla, án þess að geta beitt stöðvunarrétti gagnvart greiðslum, telji stefnandi vera beint orsakasamhengi.

Hvað varðar matsgerð hinna tveggja dómkvöddu matsmanna frá 20. júlí 2007 tekur stefnandi fram að sú matsgerð sé haldin alvarlegum ágöllum. Hún beri með sér að matsmennirnir hafi, að minnsta kosti að hluta til, talið sig eiga að endurskoða hina fyrri matsgerð, en það hafi alls ekki verið hlutverk þeirra. Þá beri bæði efni og orðfæri það sem í matsgerðinni sé að finna með sér að hún hafi ekki verið rituð af byggingafróðum aðila. Einnig sé það galli á matsgerðinni að matsmenn hafi þar tilhneigingu til að dæma um ágreining aðila máls þessa í stað þess að svara þeim spurningum sem settar hafi verið fram í matsbeiðni. Að nokkru kveður stefnandi matsmönnum þó hafa verið vorkunn þar sem þær spurningar er þeim hafi verið ætlað að svara hafi verið óljósar og þær lotið allt of mikið að huglægum atriðum. Með vísan til allra þeirra ágalla sem á hinu síðara mati sé segir stefnandi það álit sitt að ekki verði á nokkurn hátt byggt á því við úrlausn málsins.

Hvað málskostnað varðar tekur stefnandi sérstaklega fram að hann sé ekki virðisaukaskattsskyldur aðili og beri honum því nauðsyn til að fá dóm fyrir skattinum úr hendi stefndu.

Til stuðnings kröfum sínum vísar stefnandi til ákvæða laga um fasteignakaup nr. 40/2002, einkum ákvæða 37., 38., 1. mgr. 39., 41.-43., 59. og 61., 2. mgr. 30., 33.-34., 3. mgr. 32. sbr. 2. og 3. mgr. 15. sbr. og 12., 26.-29. og 18.-20. gr. Um ábyrgð fasteignasala vísar stefnandi til almennu skaðabótareglunnar og þágildandi laga nr. 54/1997, einkum 5. og 12. gr. laganna, sbr. og viðkomandi reglugerðar. Ennfremur vísar stefnandi til 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936, almennra reglna samningaréttar, kröfu- og kauparéttar og venjuréttar um fasteignaviðskipti.

IV.

A.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf segjast í málinu krefjast sýknu af öllum kröfum stefnanda þar sem ekki séu til staðar skilyrði riftunar, skaðabóta eða afsláttar. Ástand hins selda hafi verið vel sýnilegt stefnanda og þeim sérfræðingi er skoðaði íbúðina með henni. Ekki hafi verið um neina leynda galla að ræða og þá hafi kaupverð íbúðarinnar ekki verið óeðlilegt miðað við ástand hennar. Stefndu hafi að öllu leyti uppfyllt upplýsingaskyldu sína og ekki á nokkurn hátt leynt ástandi hússins eða gefið rangar upplýsingar um ástand þess. Stefnandi geti ekki borið fyrir sig atriði sem henni hafi verið kunnugt um við kaupin.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf segja drenlögn hússins hafa bilað í miklum rigningum eftir afhendingu íbúðarinnar til stefnanda með þeim afleiðingum að vatn hafi lekið inn og valdið raka- og lekaskemmdum. Hvorki stefndu né eigendum efri hæðar hússins hafi hins vegar verið kunnugt um að drenlögnin væri biluð við söluna. Tjón sem orðið hafi á eigninni eftir afhendingu og eftir áhættuskiptin kveða stefndu ekki á sína ábyrgð. En jafnvel þó svo að það yrði talið hafi stefnandi fyrirgert öllum rétti með því að stöðva framkvæmdir á vegum stefndu, án réttmætrar ástæðu, og koma þar með í veg fyrir að stefndu framkvæmdu úrbætur á sinn kostnað til að bæta tjón það sem varð er drenlögnin bilaði. Hvað það atriði varðar sérstaklega segjast stefndu strax hafa reynt að gera allt sem í þeirra valdi stóð til að lagfæra lögnina og koma í veg fyrir skemmdir. Stefndi P-x-x F-kk-nf hafi þegar farið á vettvang er honum var tilkynnt um að drenið hefði gefið sig og hafið aðgerðir. Stefnandi hafi hins vegar stöðvað þær og borið því við að hún ætlaði að láta fagmann taka út eignina. Þá skýringu kveða stefndu fyrirslátt af stefnanda hálfu þar sem þeir aðilar er stefndi P-x-x F-kk-nf hafi kallað til hafi verið slíkir aðilar. Fullyrða stefndu að sú háttsemi stefnanda að stöðva framkvæmdirnar hafi orðið til þess að enn meira tjón varð á eigninni. Eðli málsins samkvæmt segjast stefndu G-kvk-nf og P-x-x hvorki hafa talið sig skyld til að greiða bætur né taka við eigninni aftur nokkrum dögum síðar þegar enn meira tjón hefði verið orðið sem koma hefði mátt í veg fyrir samkvæmt framansögðu.

Þann langa tíma sem liðinn sé frá afhendingu eignarinnar án nokkurra aðgerða segja stefndu ekki hafa verið til að bæta ástand hennar. Þvert á móti hafi frekari skemmdir orðið á eigninni, meðal annars vegna lítillar kyndingar og loftræstingar eftir lekann, og nefna stefndu í því sambandi að allir gluggar hafi verið lokaðir er matsfundur var haldinn, auk þess sem eigendur efri hæðar hafi orðið varir við gólfkulda.

Matsgerð dómkvadds matsmanns frá því í janúar 2006 segja stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf ekkert gildi hafa í málinu. Matsmaðurinn hafi skoðað eignina rúmu ári eftir að inn í hana lak og íbúðin verið búin að standa tóm í allan þann tíma. Þá hafi ekki verið hægt að merkja við skoðun að lekið hefði aftur inn vegna drenlagnarinnar. Segja stefndu matsmanninn ekki hafa tekið mið af þessum atriðum við mat sitt. Þá hafna stefndu einnig alfarið framlagðri úttekt Tæknistofu Vestfjarða.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf kveðast hafna öllum fullyrðingum stefnanda um galla á hinni seldu íbúð. Íbúðin hafi verið seld í því ástandi sem hún var við söluna og hafi ástand hennar að öllu leyti verið sýnilegt við skoðun. Stefnandi geti ekki gert kröfu um að fá allt annað hús en hún keypti, en kaupendum gamalla eigna megi vera kunnugt um að ýmislegt í þeim kunni að vera farið úr lagi. Kaupendur gamalla eigna verði ávallt að gera ráð fyrir að ákveðin gæðafrávik séu til staðar, enda augljóst hvert ástand íbúðarinnar var við söluna, bæði hvað varðar gæði og aldur. Stefnanda hafi ennfremur verið ljóst að umrætt hús standi í fjallshlíð og að sú hlið íbúðarinnar sem upp að Hjallavegi snúi sé niðurgrafin. Á eigninni hafi því engir gallar verið við afhendingu sem ekki hafi verið sýnilegir og ræddir við skoðun stefnanda fyrir kaupin. Engum göllum hafi verið haldið leyndum fyrir stefnanda. Þá vísa stefndu til þess að íbúðin hafi verið tóm við afhendingu og hvorki stefnandi né þeir aðilar sem hana aðstoðuðu við að rífa niður veggi, mála og sparsla fyrstu dagana hafi gert athugasemdir við ástand hennar. Ekki hafi komið slíkar athugasemdir frá stefnanda fyrr en síðar.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf segja rétt að þau hafi fullyrt við stefnanda fyrir kaupin að engin leka- og rakavandamál væru til staðar í íbúðinni, enda hafi þeim ekki verið kunnugt um slík vandamál. Benda stefndu á að stefnandi hafi skoðað íbúðina þrisvar sinnum fyrir kaupin og í eitt þeirra skipta hafi smiður, A-kk-nf M-kk-nf, verið með henni í för. Hann hefði framkvæmt ítarlega skoðun á íbúðinni og hefði átt að sjá raka- og lekavandamál, hefðu þau verið til staðar. Við skoðun sína hafi smiðurinn gert athugasemdir við tiltekna hluti, svo sem skakka veggi og hallandi gólf, enda hafi verið greinilegt að skápar væru skakkir. Stefnanda hafi því vel verið kunnugt um gólf- og vegghalla í íbúðinni, andstætt því sem hún nú haldi fram. Þá hafi svalaviðgerðir verið ræddar þar sem greinileg ummerki eftir gamlar rakaskemmdir hefðu verið í loftplötum í stofu. Halda stefndu því fram að stefnanda og smiðnum hafi verið, eða í það minnsta mátt vera kunnugt líkt og flestum Ísfirðingum, að öll hlíðin á því svæði sem húsið standi á sé á hreyfingu og að við því mætti búast eftir 30 ár að einhver skekkja væri í húsinu. Þrátt fyrir þá vitneskju og áðurnefndar athugasemdir smiðsins hafi stefnandi keypt eignina án nokkurra fyrirvara. Ef ofannefndar upplýsingar hefðu skipt stefnanda einhverju máli hefði hún annaðhvort átt að skoða eignina betur eða sleppa því að kaupa hana.

Fullyrðingum stefnanda um að skilyrði til skoðunar hafi verið slæm kveðast stefndu hafna alfarið. Eignin hafi verið skoðuð að sumri til og í fylgd með sérfræðingi. Árétta stefndu að stefnandi geti ekki borið fyrir sig atriði sem sýnileg hafi verið við skoðun. Þá segjast stefndu ennfremur hafna sem ósönnuðum fullyrðingum stefnanda um að eftir að hún hafi byrjað að mála íbúðina hafi komið í ljós gallar, svo sem raki, leki og afleiðingar þeirra, sem virst hafi langvarandi og valdið hafi ýmsum skemmdum en vandamál þessi hafi stefndu klætt af. Síðastgreinda fullyrðingu kveða stefndu enga stoð fá í matsgerðinni frá 16. janúar 2006. Nokkuð hafi verið síðan íbúðin var máluð og því sé óljóst með hvaða hætti gallar sem stefnandi lýsi ættu að vera klæddir af. Stefnandi hafi hins vegar skafið veggi íbúðarinnar inn að steypu en galla sem fram hafi komið við þær aðgerðir stefnanda hafi stefndu verið algerlega ókunnugt um og á þeim beri þau ekki ábyrgð.

Stefndu segja á því byggt af þeirra hálfu að hefði drenlögnin ekki gefið sig nokkrum dögum eftir afhendingu íbúðarinnar og vatn lekið inn hefðu hinir meintu gallar aldrei orðið tilefni að kröfu stefnanda fyrir riftun og skaðabótum. Skoða verði þá galla sem lýst sé í matsgerðinni frá 16. janúar 2006 í samhengi, það er í fyrsta lagi hver sök þeirra sé, í öðru lagi þá galla sem stefnanda hafi verið kunnugt um við kaupin og í þriðja lagi galla sem seljendum hafi ekki verið kunnugt um við söluna. Einnig verði að skoða kostnað við úrbætur annars vegar í því ljósi að um fjöleignarhús sé að ræða, en ákveðinn kostnaður í slíkum húsum skiptist milli eigenda, og hins vegar verði að skoða kostnað við hvern einstakan verkþátt í ljósi þess hvenær meintur galli hafi komið fram og hvað stefnandi hafi vitað við kaupin og hvað stefndu hafi vitað eða ekki vitað við söluna. Þá sé sá galli á matsgerðinni að fjárhæðir í henni séu þannig fram settar að hvorki sé reiknaður endurgreiddur virðisaukaskattur af vinnu (60%) né reiknaður kostnaður eftir hlutfallstölum eignarhluta hússins.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x vísa til þess að þær skemmdir sem fram hafi komið á eigninni eftir afhendingu séu annars vegar vegna bilunar í drenlögn og hins vegar vegna leka af efri hæð, þ.e. svölum, anddyri og þvottahúsi. Þá hafi legið ljóst fyrir hvers konar eign stefnandi hafi verið að kaupa og firra að halda því fram að hún eigi að fá allt aðra eign en hún keypti. Þá segjast stefndu alfarið mótmæla því að eðlilegt söluverð eignarinnar hefði átt að vera 2.442.427 krónur eins og fram komi í matsgerðinni frá 16. janúar 2006. Söluverðið hafi verið í samræmi við hið selda og ekki sé hægt að miða kröfur stefnanda við fjárhæðir í matsgerðinni, enda hafi söluverð íbúðarinnar verið mjög lágt sem helgast hafi af staðsetningu hennar og ástandi. Vísa stefndu til þess að brunabótamat íbúðarinnar nú sé 16.450.000 krónur og allir meintir gallar samanlagðir því innan við 10% af brunabótamatinu. Hafna stefndu því alfarið að um sé að ræða galla sem rýri verðgildi eignarinnar svo nokkru varði sem stefndu beri ábyrgð á.

Af hálfu stefndu G-kvk-ef og P-x-x F-kk-ef er ennfremur á því byggt að krafa stefnanda sé niður fallin vegna tómlætis. Tæpt ár hafi liðið frá afhendingu eignarinnar og þar til matsgerð lá fyrir. Síðan hafi tæpt ár liðið frá því tímamarki og þar til mál þetta var þingfest. Sá tími sem liðinn sé hafi haft slæmar afleiðingar í för með sér fyrir ástand íbúðarinnar.

Þá byggja stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf sýknukröfu sína einnig á því að ef skylda til greiðslu skaðabóta eða afsláttar þyki vera fyrir hendi beri stefndi T-kk-nf, persónulega og fyrir hönd Lögfræðiskrifstofu Tryggva Guðmundssonar ehf., einn ábyrgð á tjóni stefnanda. Vegna ábyrgðartryggingarinnar stofnist því ekki skaðabótakrafa á hendur stefndu, G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf. Grundvöllur þeirrar ábyrgðar sé 2. mgr. 25. gr., sbr. 1 mgr. 19. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 þar sem stefndi T-kk-nf hafi lögboðna ábyrgðartryggingu. Krafa stefndu sé reist á því að upplýsingar um ástand hússins hafi ekki verið rétt kynntar í gögnum um eignina, svo sem söluyfirliti, kaupsamningi eða afsali, en þar hafi engir gallar verið tilgreindir. Fasteignasalar séu sjálfstætt starfandi sérfræðingar og beri til þess að líta við mat á bótaábyrgð þeirra. Á fasteignasölum, líkt og kaupendum, hvíli rík aðgæsluskylda og þá skuli þeir í hvívetna leysa af hendi störf sín svo sem góðar viðskiptavenjur bjóði. Fasteignasali skuli ennfremur liðsinna báðum aðilum, seljanda og kaupanda, og gæta réttmætra hagsmuna þeirra. Af þessu leiði að sakarmatið sé strangt þegar metin sé skaðabótaábyrgð fasteignasala vegna tjóns sem hann, eða starfsmenn sem hann beri ábyrgð á, hafi valdið viðskiptamönnum sínum eða öðrum í starfi sínu.

Stefndu segja þá skyldu hvíla á fasteignasala, þegar hann hafi fengið eign til sölumeðferðar, eða honum verið falið að ganga frá kauptilboði og eða/kaupsamningi, að semja rækilegt yfirlit yfir þau atriði sem máli geti skipt við sölu eignarinnar. Þess skuli vandlega gætt að fram komi öll grundvallaratriði varðandi ástand eignarinnar sem skipt geti kaupanda máli. Í söluyfirlitinu skuli ástandi eignar lýst, þar með talið göllum sem fasteignasala sé kunnugt um. Samkvæmt því beri fasteignasala að framkvæma sjálfstæða skoðun á eign sem hann fái til sölumeðferðar og greina frá göllum er hann sjái (eða eigi að sjá) við skoðun. Á fasteignasala hvíli því sjálfstæð skylda þess efnis að tryggja að upplýsingar um galla komi fram í söluyfirliti.

Varakröfu sinni til stuðnings vísa stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf til framangreindra röksemda fyrir sýknukröfu. Hvað sem öðru líði verði að horfa til þess að þau geti engan veginn borið ein ábyrgð á tjóni stefnanda. Eins ríka ábyrgð verði stefndi T-kk-nf að axla vegna gáleysis. Þá verði stefnandi sjálf að bera hluta sakar enda ljóst að hún hafi ekki sinnt skoðunar- og aðgæsluskyldum sínum nægjanlega. Jafnframt hafi henni verið kunnugt um mörg þeirra atriða er hún nú beri fyrir sig sem galla. Ennfremur hafi hún stöðvað framkvæmdir stefnda við drenlögnina og boðið heim hættunni á frekara tjóni. Þá hafi hún hvorki loftræst íbúðina né séð um að kynda hana með eðlilegum hætti.

Þá er einnig á því byggt af hálfu stefndu G-kvk-ef og P-x-x F-kk-ef að kröfur stefnanda séu tölulega of háar. Stefndu vefengi fjárhæðir í matsgerð frá 16. janúar 2006 varðandi kostnað við úrbætur og mat á markaðsverði eignarinnar á söludegi miðað við ástand hennar, sem og mat hins dómkvadda matsmanns á verðfellingu hússins.

Varakröfuna segja stefndu einnig byggja á því að rekja megi meinta galla til sameignar hússins. Samkvæmt lögum nr. 26/1994 sé allt ytra byrði hússins og lagnakerfi sameiginlegt og beri að skipta kostnaði vegna viðgerða á sameign milli eigenda í hlutfallstölum eignarhluta. Þá beri eigendur fjöleignarhúsa skaðabótaábyrgð á því tjóni sem verði á séreign sem rekja megi til sameignar. Því sé ekki unnt að dæma stefnanda frekari fjárhæðir í bætur eða afslátt en sem nemi eignarhlutdeild neðri hæðar í umræddu fjöleignarhúsi, þ.e. 36%. Einnig beri að lækka kröfu stefnanda með tilliti til þess að 60% virðisaukaskattur sé endurgreiddur af vinnu. Þá eigi kaupandi notaðrar eignar ekki að fá nýtt í staðinn.

Til stuðnings kröfum sínum vísa stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf að lokum til meginreglna samningaréttar, kröfuréttar og fasteignakauparéttar, einkum laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa og laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús.

B.

Stefndi T-kk-nf vísar til þess að um bótaábyrgð sína sem fasteignasala fari eftir skaðabótareglum utan samninga, almennu sakarreglunni. Um starfsskyldur hans hafi farið eftir II. kafla laga nr. 54/1997 um fasteigna-, fyrirtækja- og skipasölu, einkum 10.-13. gr., sbr. og 2. gr. reglugerðar nr. 93/1998 um söluyfirlit o.fl., sem gilt hafi er kaupin gerðust. Segir stefndi T-kk-nf sönnunarbyrðina fyrir því að íbúðin hafi verið haldin göllum og að hann eigi sök á umstefndu tjóni stefnanda vegna gallanna hvíla óskipta á stefnanda.

Ósannað er að sögn stefnda T-kk-ef að íbúðin hafi raunverulega verið haldin göllum í skilningi laga um fasteignakaup er kaupin fóru fram. Það verði hvorki ráðið af úttekt S-kk-ef D.K. L-x-x frá 24. september 2004 né af matsgerð dómkvadds matsmanns frá því 16. janúar 2006. Tjón sé því ósannað.

Einnig sé ósannað að stefndi T-kk-nf hafi sýnt af sér gáleysi við milligöngu um íbúðarkaupin. Hann hafi skoðað íbúðina sjálfstætt fyrir kaupin og þá hafi engir gallar verið á íbúðinni sem sjá mátti við venjulega skoðun, ekki leki, raki, múrskemmdir, klæðningarskemmdir, gólf- eða vegghalli eða annað, sem stefnandi beri nú fyrir sig. Sjálf segist stefnandi heldur ekki hafa séð neina galla á íbúðinni, en hún hafi skoðað hana þrisvar fyrir kaupin, þar af í eitt skipti með fagmanni.

Stefndi T-kk-nf segir að ekki hvíli ríkari skoðunarskylda á fasteignasölum en venjuleg skoðun þeirra sjálfra eða starfsmanna þeirra á viðkomandi fasteign fyrir kaup. Þeim sé óskylt að láta fara fram sérfræðilega úttekt fagmanna á eigninni fyrir kaupin, eða benda kaupendum á að láta slíka skoðun fara fram, nema sérstakt tilefni sé til, en svo hafi ekki verið í hér umræddu tilviki.

Þar sem stefndi T-kk-nf hafi hvorki séð galla á eigninni við skoðun fyrir kaupin né hafi hann verið upplýstur um slíkt kveðst hann ekki hafa getað tíundað slíka annmarka í söluyfirliti. Þá hafi hann heldur ekki haft til þess tilefni að benda stefnanda á að láta fara fram frekari skoðun á eigninni. Söluyfirlit um íbúðina hafi því verið í takt við lögboðnar kröfur um slíkt yfirlit.

Stefndi T-kk-nf segir verða að hafa í huga að fasteignasalar séu ekki faglærðir eða sérfróðir um húsbyggingar eða húsagerð. Þess verði ekki krafist af fasteignasölum að þeir sjái annað og meira við venjulega skoðun á fasteign en hver annar ófaglærður og ósérfróður kaupandi megi sjá við slíka skoðun. Ósannað sé að þar hafi stefnda T-kk-þgf yfirsést.

Loks segir stefndi T-kk-nf til þess að líta að stefnandi byggi dómkröfur sínar á því að íbúðin hafi verið haldin leyndum göllum. Þess verði ekki krafist af fasteignasala, að viðlagðri skaðabótaábyrgð, að hann uppgötvi við skoðun sína leynda galla á eigninni. Sýkna beri stefnda þegar af þeirri ástæðu.

Hvað kaupskilmála og tilhögun greiðslna varði kveður stefndi T-kk-nf að um tíðkanlega skilmála á þessum tíma hafi verið að ræða, þegar hægt hafi verið að fá 90% lán til íbúðarkaupa. Handbært fé kaupanda til útborgunar hafi einungis numið 570.000 krónum og hafi það fé því ekki verið til skiptanna eða til að halda eftir til að mæta hugsanlegum göllum á hinu selda. Andvirði lána sem til seljanda hafi gengið hafi heldur ekki getað nýst til þess. Þá sé óþekkt í íbúðakaupum að eftir lok kaupa og útgáfu afsals sé haldið eftir hluta kaupverðsins til að mæta hugsanlegum göllum, nema vitað sé um tilvist galla eða grunsemdir uppi um slíkt, en í tilviki stefnanda hafi ekki staðið þannig á. Kaupum hafi verið lokið og búið að gefa út afsal þegar stefnandi segi grunsemdir um galla hafa vaknað, þegar hún hafi hafist handa við að mála íbúðina nokkrum dögum síðar. Stefndi T-kk-nf segist enga ástæðu hafa haft til sérstakrar varkárni í þessum efnum við samningsgerðina eða til að haga kaupsamningi þannig að haldið væri eftir hluta kaupverðs til að mæta hugsanlegum göllum, enda hafi stefnandi skoðað íbúðina fyrir kaupin með fagmanni og þá hafi stefndi T-kk-nf sjálfur skoðað íbúðina án þess að gallar væru sjáanlegir. Ekkert tilefni hafi því verið til að haga kaupskilmálum öðruvísi en gert var. Segir stefndi T-kk-nf því alrangt að honum hafi orðið á saknæm mistök við samningsgerðina og að umstefnt tjón sé að rekja til þess.

Stefndi segir hugleiðingar í greinargerð meðstefndu um að hann beri einn ábyrgð á tjóni stefnanda með vísan til 19. og 25. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, þar sem hann hafi haft lögboðna ábyrgðartryggingu, á misskilningi byggðar. Ákvæði 19. gr. skaðabótalaga útiloki ekki skaðabótaskyldu seljenda í fasteignakaupum heldur aðeins manna í þjónustu vinnuveitanda, eða þegar um sé að ræða tjón sem munatrygging eða rekstrarstöðvunartrygging taki til, en hvorugu sé til að dreifa hér. Þá taki 25. gr. laganna aðeins til skiptingar skaðabótaábyrgðar milli bótaábyrgra aðila innbyrðis.

Sýknukröfu sína kveður stefndi T-kk-nf í annan stað byggða á því að verði aðalkrafa stefnanda um riftun tekin til greina sé brostinn grundvöllur fyrir kröfum stefnanda til skaðabóta eða afsláttar vegna hinna meintu galla á íbúðinni. Þá geti hann, hvað sem öðru líður, ekki borið óskipta skaðabótaábyrgð með meðstefndu að því leyti sem meint bótaskylda þeirra byggist á hlutlægum bótareglum samningaréttar eða lögum nr. 40/2002 um fasteignakaup, án tillits til sakar þeirra.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnda T-kk-ef um sýknu kveðst stefndi til vara krefjast stórfelldrar lækkunar á bótakröfum stefnanda á hendur sér. Í fyrsta lagi geti stefndi T-kk-nf ekki borið skaðabótaábyrgð á neinu því tjóni sem stafi af leyndum göllum á íbúðinni, enda ekki við hann að sakast um slíkt tjón. Beri þegar að lækka bætur gagnvart honum sem því svari. Í öðru lagi sé ekki við stefnda T-kk-þf að sakast um tjón sem rekja megi til vatnsveðurs og þess að drenlögn stíflaðist. Einnig beri að lækka bætur sem því svari.

Af hálfu stefnda T-kk-ef er tekið undir mótmæli og tölulegar athugasemdir meðstefndu í greinargerð þeirra við matsgerð dómkvadds matsmanns frá 16. janúar 2006 og einstaka liði í matsgerðinni. Einnig athugasemdir meðstefndu varðandi skiptingu kostnaðar til lækkunar eftir eignarhlutum í húsinu og lækkun vegna 60% endurgreiðslu á virðisaukaskatti af vinnu.

Kröfu stefnanda um dráttarvexti kveðst stefndi T-kk-nf mótmæla frá fyrri tíma en dómsuppsögudegi, en til vara frá fyrri tíma en þingfestingardegi málsins, en fyrr hafi stefnda ekki verið kunngerðar bótakröfur á hendur honum.

V.

Útlistun í stefnu á þeim göllum sem stefnandi telur vera á hinni seldu íbúð og reifun réttarheimilda þeim tengdum er ábótavant. Telur dómurinn málatilbúnað stefnanda þó ekki með þeim hætti að varði frávísun málsins í heild frá dómi án kröfu.

Í framlögðu söluyfirliti kemur fram að fjöleignarhúsið nr. 12 við Hjallaveg á Ísafirði var byggt árið 1975. Stefnanda var því ljóst við kaupin að hún væri að kaupa íbúð í 29 ára gömlu húsi. Þá liggur fyrir að um er að ræða einingahús með steyptum kjallara, sbr. t.d. skoðunarskýrslu S-kk-ef D. K. L-x-x frá 12. október 2004.

Stefnandi telur hina seldu íbúð haldna fjölmörgum göllum. Af málatilbúnaði hennar, sem sérstaklega byggir á framlagðri matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef byggingatæknifræðings, má ráða að stærsta gallann telji hún mega rekja til jarðvatnslagnar/regnvatnslagnar við Hjallaveg 12. Í nefndri matsgerð segir meðal annars svo um það atriði: „Umrædd drenlögn liggur meðfram norður og vesturhlið hússins. Neðri hæð þessara hliða (sic) er niðurgrafin og er hlutverk drenlagnar að veita frá jarðvatni. Vegna raka og leka sem vart hefur verið við í útveggjum, sérstaklega í útvegg í svefnherbergi (sjá matslið 7) er talið að drenlögn sé óvirk, stífluð eða samfallin. Þakniðurföll er (sic) ekki tengd frárennslislögn (drenlögn) og rennur því úr þakniðurföllum á yfirborð lóðar. Talið er að frárennsliskerfi í húsinu sé einfalt, þ.e. regnvatnslagnir og skólplagnir eru ekki aðskildar. Ekki er ágreiningur um að vandamál tengd raka í útveggjum megi rekja til þess að drenlögn sé óvirk. Ekkert bendir þó til þess að frárennslislagnir í jörðu séu skemmdar.“ Í matsgerðinni reifar matsmaður því næst það sem hann telur vera nauðsynlegar úrbætur. Síðan segir hann: „Erfitt er að leggja mat á hvenær lögnin hafi stíflast en fram kemur að leki um útvegg í svefnherbergi hafi byrjað í miklu vatnsveðri þ. 22. september 2004. Matsmaður telur líklegt að lögnin hafi verið léleg fyrir, þ.e. áður en hið mikla vatnsveður átti sér stað.“ Fyrir dómi var matsmaðurinn sérstaklega inntur eftir því hvort hann hefði skoðað drenlögnina við matsskoðun og svaraði hann þeirri spurningu neitandi.

Í matsgerð þeirri er stefndu öfluðu undir rekstri málsins, og unnin var af tveimur dómkvöddum matsmönnum, B-kk-þgf M-kk-þgf, byggingaverkfræðingi og arkitekt, og I-kk-þgf T-kk-þgf, löggiltum fasteignasala og héraðsdómslögmanni, segir eftirfarandi um drenlögnina við Hjallaveg 12: „Í vatnsveðrinu, þegar leka varð vart í íbúðinni, er augljóst að drenlögn við húsið gegndi ekki hlutverki sínu, annaðhvort vegna þess að lögnin var þá stífluð tímabundið eða varanlega. Þar sem ekki er að sjá á íbúðinni að lekið hafi inn þau tæp þrjú ár sem liðin eru frá vatnsveðrinu, þá er annað hvort um það að ræða að hliðstæð veðurskilyrði hafa ekki skapast síðan eða að drenlögnin hefur verið í nægjanlega góðu ástandi til að gegna tilætluðu hlutverki þennan tíma. Það að ekki var gert við drenlögnina á sínum tíma virðist því ekki hafa komið að sök. Án umfangsmikillar skoðunar á drenlögninni verður ekki dæmt um það hvort hún sé í eins góðu ástandi og æskilegt væri.“

Fyrir liggur að ekki hefur verið grafið frá umræddri drenlögn við Hjallaveg 12. Þá hefur hún heldur ekki verið skoðuð með lagnamyndavél. Af framlögðum matsgerðum og framburðum matsmannanna þriggja fyrir dómi er ljóst að enginn þeirra skoðaði drenlögnina. Þá má af matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef skýrlega ráða að við vinnu matsgerðarinnar hafi hann ekki komist að niðurstöðu um ástand drenlagnarinnar, sbr. þau orð hans í matsgerðinni að „... talið (sé) að drenlögn sé óvirk, stífluð eða samfallin.“ Hið sama gildir um matsgerð B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef, sbr. eftirfarandi setningu í matsgerð þeirra: „Án umfangsmikillar skoðunar á drenlögninni verður ekki dæmt um það hvort hún sé í eins góðu ástandi og æskilegt væri.“ Að öllu þessu virtu telur dómurinn með öllu ósannað að vatn hafi lekið inn í svefnherbergi íbúðarinnar vegna stíflu í drenlögn hússins. Dómurinn, er skoðaði íbúðina sem og húsið að utan við upphaf aðalmeðferðar í málinu, telur jafnframt allt eins mögulegt að þann dag sem lekinn varð í svefnherberginu hafi skapast veðuraðstæður er valdið hafi því að vatn náði að þrengja sér inn á skilum bílskúrs og húss, í kverkinni milli bílskúrsþaksins og þess veggjar hússins sem liggur upp undir þakbrún þess. Ennfremur telur dómurinn að það að ekki hafi lekið sem neinu nemur eftir umræddan dag veiki rökin fyrir því að drenlögn hússins sé rót vandans.

Fallast verður á það með stefnanda að hún hafi mátt treysta því er hún keypti hina umdeildu íbúð að hún læki ekki með þeim hætti sem hún gerði nokkrum dögum eftir að kaupin gerðust. Af öllu framangreindu er hins vegar ljóst að stefnanda hefur hvorki tekist að leiða í ljós hver orsök umrædds leka var, né heldur hvaða úrbætur þarf að gera til að bæta úr ágallanum. Þá liggur fjárhagslegt umfang þeirra viðgerða, eðli málsins samkvæmt, heldur ekki fyrir. Að þessu virtu þykir dóminum ekki önnur leið fær en vísa frá, vegna vanreifunar, þeim hluta kröfugerðar stefnanda sem byggir á lið H í matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef, að fjárhæð 860.000 krónur, og getur sá liður því ekki komið til nokkurra álita í málinu. Tekið skal sérstaklega fram að dómurinn telur málsforræðisreglu einkamálaréttarfars ekki standa þessari niðurstöðu í vegi þar sem stefnandi byggir á því í málinu að drenlögnin hafi verið gölluð við kaupin, en stefndu hins vegar að hún hafi bilað eftir að afhending íbúðarinnar fór fram.

Fram kemur í áðurnefndu söluyfirliti að innrétting í eldhúsi sé „ný“. Fyrir liggur í málinu það álit eins hinna þriggja dómkvöddu matsmanna, J-kk-ef T. E-kk-ef, að innréttingin hafi við matsskoðun í október 2005 verið um 5-10 ára gömul. Getur dómurinn eftir vettvangsgöngu verið sammála því að innréttingin hafi við kaupin verið fast að 5 ára gömul og er tilvitnuð yfirlýsing í söluyfirliti því bersýnilega röng. Á því bera stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf ábyrgð, sbr. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 40/2002, enda þykir verða að leggja til grundvallar að án yfirlýsingarinnar hefði kaupverð eignarinnar orðið eilítið lægra en raunin varð.

Óumdeilt er í málinu að stefndi T-kk-nf, sem er löggiltur fasteignasali, annaðist milligöngu um viðskipti stefnanda og stefndu G-kvk-ef og P-x-x F-kk-ef. Áðurnefnt söluyfirlit, sem útbúið var af stefnda T-kk-þgf, ber með sér að hafa verið prentað 5. júlí 2004, en í því er þess hvergi getið hvenær fasteignasalinn skoðaði íbúðina. Telja verður vafalaust að skoðunardagur fasteignasala, sérstaklega þegar mörg ár líða frá skoðun hans þar til íbúð er seld, sé atriði sem máli getur skipt við sölu eignarinnar. Fram er komið í málinu að stefndi T-kk-nf fékk eignina til sölumeðferðar árið 1998 og útbjó hann þá söluyfirlitið. Stefndi P-x-x F-kk-nf bar fyrir dómi að upplýsingum um nýja eldhúsinnréttingu hefði verið komið til stefnda T-kk-ef af hálfu seljenda árið 2001 og mun þeim upplýsingum þá hafa verið bætt í söluyfirlitið. Ljóst er að stefnda T-kk-þgf hefði verið í lófa lagið að geta þess í söluyfirlitinu hvenær hann skoðaði eignina, enda gert ráð fyrir þeim upplýsingum í því formi sem hann notaði við gerð yfirlitsins, og gera jafnframt í því athugasemd um hvenær eldhúsinnrétting íbúðarinnar var endurnýjuð. Samkvæmt öllu þessu mátti stefnandi treysta því við kaupin að söluyfirlit íbúðarinnar geymdi um hana réttar upplýsingar á því tímamarki, sbr. skyldur fasteignasala skv. 12. gr. laga nr. 54/1997. Stefndi T-kk-nf verður því talinn bera ábyrgð með meðstefndu á þeim galla á íbúðinni að eldhúsinnrétting hennar reyndist ekki vera ný.

Um umfang framangreinds galla telur dómurinn mega taka nokkuð mið af matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef og að henni virtri telur dómurinn stefnanda eiga rétt á skaðabótum að fjárhæð 100.000 krónur vegna hans.

Svo sem áður var rakið var stefnanda ljóst við kaupin að hún væri að kaupa íbúð í 29 ára gömlu húsi. Þá skoðaði hún hina keyptu íbúð í þrígang fyrir kaupin, í eitt skipti með sérfróðum aðila, A-kk-þgf M-kk-þgf, sem upplýsti fyrir dómi að hann væri lærður húsasmiður og hefði starfað við smíðar í nokkur ár, þó svo að hann hefði aldrei sótt sér löggildingu sem húsasmíðameistari. Tekið skal fram í þessu sambandi að sá málatilbúnaður stefnanda að A-kk-nf hafi komið með henni sem kunningi en ekki sérfróður aðili er eðli málsins samkvæmt haldlaus með öllu.

Af aldri hússins nr. 12 við Hjallaveg og sýnilegu ástandi þess mátti stefnanda og nefndu vitni vera ljóst að á húsinu gætu mögulega verið einhverjir vankantar tengdir raka. Voru enda slíkir vankantar sýnilegir við skoðun, sbr. matsgerð B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef, en í henni kemur fram það álit þeirra að vankantar vegna raka, leka, lauss múrs og sprungna o.fl. hafi að nokkru leyti verið sýnilegir á baðherbergi, í stofu og í minna herbergi. Stefnanda hefur að mati dómsins ekki tekist sönnun þess að umræddir vankantar á íbúðinni hafi við kaupin verið meiri en hún gat búist við eftir skoðun eignarinnar með þeirri athygli sem til mátti ætlast af henni og nefndum aðstoðarmanni hennar. Það að í ljós hafi komið að nauðsynlegt sé að framkvæma viðgerðir á veggjum og loftum íbúðarinnar, sem ekki verða taldar sérstaklega umfangsmiklar, vegna ýmissa rakaskemmda 29 árum eftir byggingu hússins getur að framangreindum atriðum virtum ekki talist vera galli í skilningi 18. gr., sbr. 19. gr., laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Af þessari niðurstöðu leiðir að stefnanda er ekkert hald í tilvísun til 26. gr. laga nr. 40/2002 hvað umrædda vankanta ræðir. Þá er ósannað að stefndu hafi fyrir kaupin veitt stefnanda rangar upplýsingar í skilningi 27. gr. sömu laga hvað þá varðar, en stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-nf verður ekki metið til sakar að hafa ekki upplýst um að lekið hefði nokkrum árum áður í svokölluðu sjónvarpsholi íbúðarinnar, enda hafði verið ráðist í framkvæmdir til að fyrirbyggja þann leka og stefndu verið í góðri trú um að með þeim hefði verið fyrir hann komist, svo sem þau tjáðu stefnda T-kk-þgf.

Stefnandi heldur því einnig fram í málinu að gallar hafi verið á baðherbergi íbúðarinnar og byggir sá málatilbúnaður hennar aðallega á matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef. Í matsgerðinni segir meðal annars um meinta galla á baðherbergi: „Flísar eru komnar til ára sinna og má sjá að framkvæmdar hafa verið viðgerðir á fúgu og flísum með tímanum. Fúgur eru lausar á nokkrum stöðum en með léttum áslætti má finna að holrúm er undir flísum við baðinnréttingu og við sturtu. Flísalögn er víða ójöfn og skökk t.d. á kanti framan á vegg milli sturtu og baðkars. Fúga í flísum er mislit eftir raka og viðgerðir. Rakaskemmdir eru sýnilegar í lofti sturtu og á veggjum við loft þar sem ekki er flísalagt.... Gallar sem hér um ræðir eru nokkuð sýnilegir að mati matsmanns en flísar eru farnar að láta verulega á sjá eftir notkun. Hinir meintu gallar sem hér um ræðir hefðu því, að mati matsmanns, ekki átt að leynast kaupandanum við skoðun, að raka í vegg milli sturtu og sjónvarpshols undanskildum.“ Þá segir í matsgerð B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef um sýnileika meintra galla á baðherbergi: „Að mestu sýnilegt við skoðun og þá aðallega að flísalögn er ekki vönduð.“

Svo sem áður er getið virðist kröfugerð stefnanda hvað varðar meinta galla á baðherbergi fyrst og fremst byggja á matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef. Fram hjá því verður hins vegar ekki litið að matsmaðurinn telur að hinir meintu gallar hafi að mestu leyti ekki átt að leynast stefnanda við skoðun, sbr. tilvitnuð ummæli í matsgerðinni. Þegar að þessu virtu, sbr. 1. mgr. 29. gr. laga nr. 40/2002, getur stefnandi ekki byggt neinn rétt á því í málinu að baðherbergi íbúðarinnar hafi verið haldið umræddum göllum.

Kröfur stefnanda byggja jafnframt á því að íbúðin hafi verið haldin þeim göllum að veggir, loft og gluggakantar íbúðarinnar hafi reynst vera bylgjóttir, skakkir og sprungnir. Kröfugerð stefnanda að þessu leyti byggir fyrst og fremst á matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef. Um hina meintu galla segir eftirfarandi í matsgerðinni: „Við skoðun má sjá að gluggakantar eru víða skakkir og að múrhúðin er að einhverju leiti (sic) bylgjótt. Bylgjur í múrhúð eru áberandi við gólflista sem falla ekki allsstaðar að veggjum. Sprungur í kringum glugga eru áberandi út frá hornum á gluggum.... Spónaplötuklæðning hefur orðið fyrir raka/bleytu á 2-3 stöðum og hafa plötur þrútnað við það.“ Í matsgerðinni reifar matsmaður það sem hann telur vera mögulegar úrbætur á hinum meintu göllum. Síðan segir hann: „Meintir gallar eru vel sýnilegir og hefðu ekki átt að leynast kaupanda við skoðun eignarinnar fyrir kaup ...“

Líkt og áður verður hér ekki fram hjá því litið að matsmaðurinn telur hina meintu galla vel sýnilega og hafi þeir því ekki átt að leynast stefnanda við skoðun eignarinnar fyrir kaupin, sbr. tilvitnuð ummæli í matsgerðinni. Þegar að þessu virtu, sbr. 1. mgr. 29. gr. laga nr. 40/2002, getur stefnandi ekki byggt neinn rétt á því í málinu að veggir, loft og gluggakantar í íbúðinni hafi verið haldnir áðurlýstum göllum.

Stefnandi reisir kröfur sínar ennfremur á því að verðfella beri hina seldu íbúð sérstaklega um 684.000 krónur, 12% af kaupverði hennar, vegna galla sem ekki verði lagfærðir, gólf- og veggjahalla. Byggir þessi málatilbúnaður stefnanda á matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef. Í matsgerð B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef kemur hins vegar fram það álit matsmannanna að þeir telji ekki ástæðu til að verðfella íbúðina almennt og sérstaklega vegna umrædds gólf- og veggjahalla.

Fyrir dómi var J-kk-nf T. E-kk-nf spurður út í hvernig hann hefði komist að ofangreindri niðurstöðu um 12% verðfellingu. Svaraði hann því til að á bak við nefnda prósentutölu væru engin sérstök vísindi, þetta væri einfaldlega mat vitnisins. Þá bar J-kk-nf jafnframt að honum hefði við vinnslu matsins verið ókunnugt um markaðsvirði eigna á Ísafirði. Að virtum þessum svörum J-kk-ef þykir dómnum ljóst að ekki sé á matsgerð hans byggjandi hvað umrætt atriði varðar.

Þrátt fyrir framangreinda niðurstöðu verður ekki fram hjá því litið að gólf og veggir hússins nr. 12 við Hjallaveg halla undan hlíð þeirri er húsið stendur í. Að mati dómsins hefur ekki verið fram á það sýnt í málinu að veggjahallinn, sem ljóst er að ekki verður úr bætt, sé slíkur að hann sé til baga við nýtingu hússins til íbúðar. Samkvæmt því og með vísan til matsgerðar B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef verður ekki fallist á þá kröfu stefnanda að verðfella beri íbúðina um 12% vegna galla sem ekki verða lagfærðir.

Dómurinn telur gólfhallann í íbúðinni ekki slíkan að slá megi því föstu að stefnandi, A-kk-nf M-kk-nf eða stefndi T-kk-nf hafi mátt verða hans vör við hefðbundna skoðun á eigninni, sérstaklega þegar til þess er horft að innbú stefndu G-kvk-ef og P-x-x F-kk-ef var enn í íbúðinni þegar allir þessir aðilar skoðuðu hana. Telur dómurinn ósannaða þá fullyrðingu stefnda P-x-x F-kk-ef fyrir dómi að gólfhallinn hafi komið til tals þegar A-kk-nf skoðaði íbúðina, en A-kk-nf kannaðist við skýrslugjöf sína ekki við umræðu í þá veru.

Hvað umræddan ágalla varðar þykir hins vegar ljóst, með vísan til þess að stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf höfðu búið í íbúðinni í um 10 ár fyrir söluna, að þau hafi mátt vita að gólfið hallaði. Þykir stefnandi hafa haft réttmæta ástæðu til að ætla að hún fengi upplýsingar um gólfhallann og þá þykir ennfremur sýnt að það hefði mögulega haft áhrif á gerð kaupsamnings um eignina, í það minnsta efni hans, hefði stefnandi búið yfir upplýsingum um hann.

Dómurinn er sammála því mati hinna dómkvöddu matsmanna, B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef, að ástæðulaust sé að rétta af öll gólf íbúðarinnar heldur megi láta nægja að rétta af stofugólf hennar. Samkvæmt því og öðru framangreindu telst halli á stofugólfi íbúðarinnar vera galli í skilningi fasteignakauparéttar, sbr. 26., 18. og 19. gr. laga nr. 40/2002.

Í matsgerð J-kk-ef T. E-kk-ef er kostnaður við að rétta af stærstan hluta gólfa íbúðarinnar, 80m², metinn samtals 717.500 krónur. Samkvæmt áðursögðu er dómurinn sammála því mati B-kk-ef M-kk-ef og I-kk-ef T-kk-ef að láta megi nægja að rétta af stofugólf íbúðarinnar. Telja þeir jafnframt að kostnaður við lagfæringar á stofugólfinu nemi 200.000 krónum á verðlagi í september 2004. Að virtum tilvitnuðum niðurstöðum beggja matsgerðanna telur dómurinn að kostnaður við að bæta úr halla á stofugólfi sé hæfilega ákveðinn 300.000 krónur á verðlagi í september 2004.

Auk alls framangreinds byggir stefnandi á því í málinu að stefndu beri að bæta henni þegar áfallinn verkkostnað við standsetningu íbúðarinnar. Er þar bæði um að ræða kostnað vegna vinnu og efniskaupa. Að fenginni niðurstöðu dómsins hér að framan liggur fyrir að engin efni eru til að fallast á umræddan kröfulið. Þess utan þykir dóminum ljóst af ástandi íbúðarinnar við vettvangsgöngu í upphafi aðalmeðferðar 18. apríl sl. að með umræddum framkvæmdum hafi að stórum hluta náðst sá árangur sem að var stefnt.

Síðasti liður í kröfugerð stefnanda samkvæmt stefnu er vegna tveggja mánaða afnotamissis. Byggir liður þessi á því mati dómkvadds matsmanns, J-kk-ef T. E-kk-ef, að endurbætur þær sem í matsgerð hans er lýst taki um tvo mánuði. Að fenginni niðurstöðu dómsins hér að framan liggur fyrir að ekki verður fallist á umræddan kröfulið, enda ekki fallist á að stefndu beri ábyrgð á þeim úrbótum sem matsmaður leggur til nema að mjög takmörkuðu leyti.

Að því virtu sem að framan er rakið þykir verða að fallast á það með stefnda T-kk-þgf að ekkert tilefni hafi verið til að haga kaupskilmálum um íbúðina öðruvísi en gert var. Er því ósannað að honum hafi orðið á saknæm mistök við kaupsamningsgerðina sem rekja megi áðurgreint tjón stefnanda til.

Þá verður jafnframt að fallast á það með stefnda T-kk-þgf að ákvæði 19. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 útiloki ekki skaðabótaskyldu seljenda í fasteignakaupum. Sama gildir hvað varðar 25. gr. skaðabótalaga sem tekur til skiptingar skaðabótaábyrgðar milli skaðabótaskyldra aðila innbyrðis.

Fyrir liggur að stefnandi ritaði stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf bréf vegna meintra galla á íbúðinni 22. september 2004, 27. sama mánaðar og 29. október sama ár, en efni þessara bréfa er lýst í kafla II hér að framan. Þá fór hún þess á leit við dóminn með bréfi og matsbeiðni 8. desember 2004 að dómkvaddur yrði einn hæfur og óvilhallur matsmaður til að staðreyna og leggja mat á hina meintu galla. Matsgerð hins dómkvadda matsmanns lá fyrir þremur mánuðum síðar, eða 16. janúar 2006 og sendi stefnandi stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf hana með bréfi 24. apríl 2006. Hún höfðaði síðan mál þetta 29. nóvember 2006. Samkvæmt öllu þessu verður ekki á það fallist með stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf að stefnandi hafi glatað rétti til skaðabóta vegna tómlætis.

Samkvæmt framansögðu er það álit dómsins að hin selda íbúð hafi verið haldin göllum í skilningi fasteignakauparéttar sem stefndu beri ábyrgð á. Annars vegar hafi eldhúsinnrétting ekki verið ný, svo sem lýst var yfir í söluyfirliti, en á þeim galla bera stefndu G-kvk-nf, P-x-x F-kk-nf og T-kk-nf óskipta ábyrgð gagnvart stefnanda. Hins vegar hafi gólf hallað í stofu, en á þeim galla bera einungis tvö þau fyrsttöldu ábyrgð. Svo sem áður er rakið telur dómurinn að 400.000 krónur kosti að bæta úr þessum göllum. Kaupverð íbúðarinnar var 5.700.000 króna. Umræddir gallar nema því um það bil 7% af kaupverði eignarinnar. Umfang þeirra er því fráleitt slíkt að þeir verði taldir veruleg vanefnd í skilningi 1. mgr. 42. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup.

Stefnandi á hins vegar rétt til skaðabóta vegna gallanna skv. 43. gr., sbr. 37. gr., laga nr. 40/2002. Eins og áður er rakið bera stefndu G-kvk-nf, P-x-x F-kk-nf og T-kk-nf ábyrgð in solidum vegna gallans á eldhúsinnréttingunni, en einungis stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf bera ábyrgð á þeim galla sem í halla stofugólfsins felst. Samkvæmt öllu þessu dæmast stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf til að greiða stefnanda 400.000 krónur með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. september 2004 til 25. maí 2006, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Af framangreindri fjárhæð greiði stefndi T-kk-nf óskipt með stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf 100.000 krónur með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. september 2004 til 7. janúar 2007, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Með vísan til niðurstöðu dómsins hér að framan, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, dæmast stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf til að greiða stefnanda 400.000 krónur í málskostnað, þar af 100.000 krónur óskipt með stefnda T-kk-þgf.

Dóm þennan kveður upp K-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari, ásamt meðdómsmönnunum M-kk-þgf Þ-kk-þgf J-kk-þgf, húsasmíðameistara og tæknifræðingi, og P-kk-þgf K-kk-þgf, löggiltum fasteignasala og héraðsdómslögmanni.

D Ó M S O R Ð:

Stefndu G-kvk-nf R-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf H-kk-nf eru sýkn af þeirri kröfu stefnanda, A-kvk-ef Ö-kvk-ef H-kvk-ef, að viðurkennd verði riftun stefnanda 29. október 2004 á kaupum hennar á fasteigninni Hjallavegi 12, neðri hæð, Ísafirði, samkvæmt kaupsamningi dagsettum 31. ágúst 2004.

Vísað er frá dómi kröfu stefnanda, að fjárhæð 860.000 krónur, vegna meints galla á jarðvatnslögn/regnvatnslögn.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf greiði stefnanda 400.000 krónur með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. september 2004 til 25. maí 2006, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Af framangreindri fjárhæð greiði stefndi T-kk-nf G-kk-nf óskipt með stefndu G-kvk-þgf og P-x-x F-kk-þgf 100.000 krónur með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. september 2004 til 7. janúar 2007, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndu G-kvk-nf og P-x-x F-kk-nf greiði stefnanda 400.000 krónur í málskostnað. Af þeirri fjárhæð greiði stefndi T-kk-nf með þeim óskipt 100.000 krónur.

K-kk-nf H-kk-nf

M-kk-nf Þ-kk-nf J-kk-nf

P-kk-nf K-kk-nf