E-3081/2016

Mál þetta sem höfðað var 28. september 2016, var dómtekið 1. júní sl.

Stefnandi er A, en stefndi er Sjóvá-Almennar tryggingar hf., [..…]

Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu Pole Sport ehf., hjá Sjóvá-Almennum tryggingum hf. á líkamstjóni sem stefnandi varð fyrir í slysi þann 9. október 2012 í æfingatíma hjá Pole Sport heilsurækt. Þá krefst stefnandi málskostnaðar.

Stefndi krefst aðallega sýknu, auk málskostnaðar, en til vara að bótaskylda stefnda verði aðeins viðurkennd að hluta vegna slyss stefnanda þann 9. október 2012 og að málskostnaður verði látinn falla niður.

II.

Stefnandi slasaðist hinn 9. október 2012, þegar hún sótti námskeið í súlufimi hjá Pole Sport ehf. Var stefnandi í fyrsta tíma sínum á námskeiðinu þegar hún slasaðist.

Stefnandi pantaði námskeiðið í gegnum vefsíðu Pole Sport ehf. þar sem hún skráði sig á námskeið sem bar heitið „Pole fit 1-3 stjörnur“. Var námskeiðinu lýst svo: „Pole Fit 1-3 Stjörnur. Farið er í grunnæfingar, snúninga og klemmur. Einnig lærir þú að fara á hvolf og lærir stutta æfingaröð. Kennt 2svar í viku og aðgangur að þremur opnum Open Pole tímum í viku í 4 vikur.“

Samkvæmt upplýsingum sem fram koma í bréfi lögmanns Pole Sport ehf. hinn 21. janúar 2015 var þjálfari sem kenndi námskeiðið með réttindi sem hann hafði aflað sér á 20 klst. námskeiði sem haldið var í Svíþjóð.

Kallað var eftir sjúkrabíl og lögreglu, sem komu á vettvang strax í kjölfarið. Vinnueftirlit var ekki kallað til.

Við skoðun á slysadeild var stefnandi greind með höfuðáverka, tognun á hálshrygg, brjósthrygg og lendhrygg. Einnig var hún með opið sár á höfði og var það saumað saman með sex sporum.

Fram kemur í dagbók lögreglu, dags. 9. október 2012, sem skráð var í kjölfar slyssins að rætt hafi verið við B, leiðbeinanda á námskeiðinu. Er þar haft eftir henni að stefnandi hafi hangið á súlunni, „fætur hennar vísuðu upp í loft og höfuðið vísaði niður. [Stefnandi] missti takið og lenti með hnakkann á gólfinu“.

Samkvæmt örorkumati S-kk-ef T-kk-ef sérfræðings í heila- og taugasjúkdómum, dags. 9. september 2016 er varanleg örorka stefnanda vegna slyssins 30%

Óumdeilt er að enginn öryggisbúnaður var undir súlunni, dýna eða þess háttar.

Áður en stefnandi sótti námskeiðið hjá Pole Sport heilsurækt hafði hún sótt grunnnámskeið í súlufimi hjá annarri líkamsræktarstöð.

Pole Sport ehf. er með frjálsa ábyrgðartryggingu vegna reksturs heilsuræktar hjá stefnda. Með bréfi hinn 19. nóvember 2014, óskaði lögmaður stefnanda eftir afstöðu heilsuræktarinnar til þess hvort viðurkennd væri skaðabótaskylda vegna slyssins. Með bréfi, dags. 21. janúar 2015 hafnaði heilsuræktin öllum kröfum stefnanda. Einnig fór lögmaður stefnanda fram á það við stefnda að tekin væri afstaða til bótaskyldu gagnvart stefnanda. Með bréfi, dags. 22. maí 2015 hafnaði stefndi öllum kröfum stefnanda. Lögmaður stefnanda óskaði með bréfi, dags. 8. september 2015, eftir því við stefnda að endurskoðuð væri fyrri afstaða stefnda til bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu Pole Sport ehf. Var bréfinu svarað með tölvuskeyti stefnda, dags. 10. nóvember 2015, þar sem ítrekuð var afstaða stefnda um að hafna bótaskyldu, sbr. fyrra bréf stefnda til stefnanda hinn 22. maí 2015.

Aðila greinir á um hvernig æfingum hafi verið háttað á umræddu námskeiði og hvort stefnandi hafi farið út fyrir leiðbeiningar eða fyrirmæli kennara á námskeiðinu. Einnig hvort stefnandi hafi átt þess kost að skrá sig á einnar stjörnu námskeið sem væri námskeið fyrir byrjendur. Telur stefndi að stefnanda hafi verið ráðlagt að fara á byrjendanámskeið. Þá segir í greinargerð stefnda um málsatvik að kennari hafi ítrekað að ekki væri ætlast til þess að farið væri „alveg inn í shouldermount æfinguna (á hvolf) enda væri það ekki kennt á þriggja stjörnu námskeiðinu, aðeins ætti að sparka frá gólfi og finna takið“.

Stefnandi lýsir æfingum þannig að í þeim hafi falist í að vera á hvolfi á súlunni í um tveggja metra hæð. Stefnandi hafi gert æfinguna í samræmi við fyrirmæli leiðbeinanda. Hún hafi sett bakið upp við súluna, gripið með höndum fyrir ofan höfuð og híft sig þannig upp og á hvolf. Stefnandi kveðst hafa framkvæmt æfinguna einu sinni, en þá hafi leiðbeinandi bent henni á að breyta gripinu á súlunni. Það hafi stefnandi gert og við æfinguna missti hún takið og féll á höfuðið.

Skýrslur fyrir dóminum gáfu auk stefnanda B, C, D, E, F, G, H og I.

Stefnandi kvað fyrir dóminum að hún hefði, áður en hún skráði sig á námskeið hjá Pole Sport, sótt grunnnámskeið í súlufimi sem stóð yfir í einn mánuð. Á því námskeiði hafi hún aldrei farið á hvolf. Í upphafi tímans á námskeiðinu hjá Pole Sport hafi verið gerð upphitun og léttar æfingar. Kennari hafi sýnt nemendum hvernig ætti að gera æfingar. Farið hafi verið í grunnæfinguna sem hún hafi slasast í eftir upphitun í 15 mínútur. Stefnandi kvað aldrei hafa verið bannað að fara á hvolf enda hafi það verið hluti æfingarinnar. Stefnandi kvaðst ekki hafa verið í ljósum og ekki hafa verið með krem á sér. Einn kennari hafi verið viðstaddur. Þá kvaðst stefnandi ekki hafa óhlýðnast fyrirmælum og að aðrir nemendur hafi verið að gera sömu æfingar. Stefnandi kvaðst ekki hafa rætt við kennara fyrir tímann. Þá hafi kennari ekki farið sérstaklega yfir grip, en hafi sýnt æfingu sem átti að gera. Stefnandi kvaðst ekki hafa lært grip á fyrra grunnnámskeiði. Hún kvaðst aldrei fyrr hafa farið á hvolf á súlu en hún hafi ekki verið hrædd við það. Hún hafi treyst kennaranum. Kvaðst stefnandi hafa viljað fá meiri aðstoð við æfinguna. Hún hafi spurt kennarann hvort hún væri að gera rétt. Ekki hafi verið þrýst á hana að gera æfingar en hún hafi fylgt leiðbeiningum kennarans. Henni hafi aldrei verið sagt af kennaranum að æfingarnar gætu verið hættulegar.

B var kennari á námskeiðinu sem stefnandi sótti en kvaðst vera hætt þjálfun. Hún hafi haft þjálfararéttindi sem hún aflaði sér í Svíþjóð árið 2011. Um hafi verið að ræða fyrsta tímann á námskeiðinu og stefnandi hafi þar mætt til þess að prófa. Vitnið kvaðst hafa sagt stefnanda að taka því rólega auk þess sem hún hafi vitað að stefnandi hafði áður borið á sig krem sem væri ekki gott. Byrjað hafi verið á upphitun í 15-20 mínútur. Hún hafi farið yfir öryggisatriði áður en farið var í æfingar og hafi hún sýnt æfingarnar áður og hvernig væri best að halda. Kvaðst hún hafa sýnt nokkrar útfærslur á því hvernig væri best að halda. Tók hún fram að þetta væri byrjunarstig á shoulder mount og þá færi maður ekki alveg upp. Svo hafi hún gengið á milli. Áður en hún vissi af hafi stefnandi farið alveg upp sem vitnið kvaðst alls ekki vilja að væri gert. Vitnið kvaðst hafa kennt gripið sérstaklega og tók fram að til væru nokkrar útfærslur af því. Vitnið kvaðst hafa nýlokið upphitun þegar slysið varð. Vitnið hafi séð stefnanda fara upp og síðan hafi slysið orðið. Hún hafi gengið á milli til að sjá hvort gripið væri rétt og svo hafi hún séð hana detta niður.

Vitnið kannast ekki við að hafa sagt stefnanda að breyta handtaki. Kennd væru nokkur grip og mismunandi væri hvað hverjum og einum þætti best. Vitnið kvaðst hafa nefnt að æfingin væri mjög erfið. Þá kvað vitnið tímann hafa verið svonefndan þriggja stjörnu tíma og að sumar hefðu verið í þessum hóp í þriðja skiptið.

Vitnið kvað þátttakendur hafi horft á hana gera æfingu. Eftir það hafi vitnið gengið á milli, farið yfir gripin og bent á að rétt væri að tipla frá gólfi til að finna gripið. Vitnið hafi tekið fram að alls ekki mætti fara alveg upp því að þetta væri fjögurra stjörnu „trikk.“ Stefnandi hafi verið svo örugg með sig vegna þess að hún hefði æft þetta áður. Þá taldi vitnið að ekki hafi verið erfitt að fá aðstoð, hún hafi gengið á milli.

Vitnið tók fram að jógadýnur hafi verið á staðnum, en í dag væru þær mun þykkari. Hún kvað það vera á ábyrgð nemenda hvort þeir notuðu dýnur. Ekki væru gerðar athugasemdir við að nemendur notuðu ekki dýnur, en eftir slysið væru alltaf notaðar dýnur. Þá kvað vitnið að C hefði sagt henni að stefnandi væri með „body lotion“ á sér. Vitnið kvaðst ekki muna hvort bent hafi verið á að nota „mighty grip“ í tímanum. Þá taldi vitnið að stefnandi hefði lent með höfuðið á plastinu neðst á súlunni þar sem hún er fest við gólfið. Vitnið tók fram að hún hefði ekki kennt Pole Fitness áður en hún byrjaði að kenna hjá Pole Sport ehf. en hún hefði verið í fimleikum. Hún kvaðst ekki hafa farið alla leið upp þegar hún sýndi æfinguna. Vitnið kvað stefnanda hafa verið eina nýja þátttakandann í hópnum en hinar hefðu verið þarna áður.

C sem er einn af þremur eigendum Pole Sport ehf. tók fram að skráningar á námskeiðið hafi farið fram á netinu og að heimasíðan hafi verið sett upp í flýti. Vitnið kvaðst nefna það við alla að fyrst væri farið á byrjendanámskeið. Stefnandi hafi sagt að hún kynni shoulder mont. Þá kvað hún kennara hafa farið með ræðu um grip, notkun krema o.fl. Þá kvað hún ekki bannað að fara á hvolf á þriggja stjörnu námskeiði.

D var áður þjálfari hjá Pole Sport. Hún kvaðst ekki hafa verið í æfingasal þegar slysið varð og ekki hafa átt nein samskipti við stefnanda.

F var nemandi á námskeiðinu. Vitnið taldi að fimm til sex nemendur hefðu verið í tímanum. Kvað hún alla hafa verið að hlusta á kennarann en stefnandi hafi farið í æfingu áður en kennarinn hafi lokið við að útskýra. Kennari hafi farið upp í æfinguna, krækt fótunum og sýnt þannig lokastöðuna. Hún taldi að allir hefðu verið að hlusta á kennarann en stefnandi hafi gert æfinguna áður en kennarinn hafi lokið við útskýringar sínar.

H var nemandi í tímanum þegar slysið varð. Hún tók fram að verið var að reyna að komast á hvolf. Kennarinn hafi sýnt allt. Kennarinn hafi farið á hvolf. Vitnið hafi einnig farið á hvolf og var að gera æfingar þegar slysið varð. Vitnið kvaðst hafa notað mighty grip og að það bæri að þvo og spritta hendur fyrir tíma. Þá kvað vitnið alltaf farið yfir öryggisatriði.

I kvað upphitun hafa verið lokið og að verið væri að reyna að ná gripi og lyfta sér upp. Kennari hafi verið búinn að sýna æfingu áður, hún hafi sýnt grip og að markmiðið hafi verið að fara alveg upp og á hvolf. Kennarinn hafi sýnt hvernig ætti að fara á hvolf. Vitnið kvað kennarann hafa leiðrétt grip stefnanda og að stefnandi hafi dottið þegar hún fór upp í annað sinn. Stefnandi hafi runnið niður af súlu. Hver nemandi hafi verið með sitt eigið grip. Stefnandi hafi náð að koma sér upp en hinar hafi verið í grunninum.

E kvað að allir nemendur hefðu verið að reyna að fara á hvolf. Vitnið minnti að kennarinn hefði farið á hvolf, en vitnið hafi ekki séð stefnanda gera æfinguna.

G kvaðst hafa sótt einnar og tveggja stjörnu námskeið áður en hún sótti þriggja stjörnu námskeið. Vitnið hafi séð stefnanda detta beint á höfuðið.

III.

1. Helstu málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi telur að tjón hennar sé bótaskylt úr ábyrgðartryggingu Pole Sport ehf.

Stefnandi reisir kröfu sína á hendur stefnda á því að Pole Sport ehf. og starfsmenn þess hafi sýnt af sér saknæmt gáleysi og að félagið beri ábyrgð samkvæmt reglum um vinnuveitandaábyrgð með því að bjóða upp á umræddar æfingar án þess að viðhafa nægjanlegar leiðbeiningar og gera viðeigandi ráðstafanir.

Pole Sport ehf. selji sérhæfða líkamsrækt þar sem gerðar séu erfiðar jafnvægisæfingar á lóðréttri súlu með engu gripefni.

Stefnandi telur að hvílt hafi sérstök skylda á sérmenntuðum leiðbeinendum Pole Sport ehf. til að tryggja að þeir einstaklingar sem sóttu námskeiðið slösuðu sig ekki við að framkvæma þær æfingar sem lagðar voru fyrir á námskeiðinu. Það verði því að viðhafa strangt sakarmat.

Stefnandi mótmælir því að henni hafi verið unnt að skrá sig á einnar stjörnu námskeið eða að mælt hafi verið með því við hana. Þá er því mótmælt að stefnandi hafi tekið ákvörðun um að gera æfingar sem ekki hafi mátt gera og jafnvel gegn andmælum þjálfara á námskeiðinu. Bendir stefnandi á að á slysadegi hafi ekki staðið til boða að skrá sig á einnar stjörnu námskeið. Þá hafi stefnandi fylgt öllum fyrirmælum og framkvæmt þær æfingar sem henni hafi verið bent á að gera ásamt öðrum þátttakendum. Hegðun stefnanda hafi því ekki verið í ósamræmi við hegðun annarra þátttakenda eða leiðbeiningar. Er því einnig mótmælt að stefnandi hafi verið með sleipar hendur þegar hún gerði æfingarnar. Telur stefnandi að sönnunarbyrðin hvíli á stefnda.

Stefnandi bendir á að enginn öryggisbúnaður hafi verið til staðar á námskeiðinu, en slíkur búnaður sé nú til staðar.

Stefnandi telur að sú æfing sem hún slasaðist við sé mjög krefjandi og henti alls ekki byrjendum.

Byggir stefnandi einnig á því að Pole Sport ehf. hafi brotið gegn skyldum sínum sem söluaðili á sérhæfðri líkamsrækt og einnig gegn ákvæðum reglugerðar nr. 94/2002, um hollustuhætti, m.a. 54. gr. um að haga rekstri stöðvarinnar þannig að heilsa og öryggi þeirra sem þangað komi væri tryggt. Stefnandi telur einnig að ekki hafi verið sýnt fram á að Pole Sport ehf. hafi haft gilt starfsleyfi skv. I. viðauka reglugerðarinnar. Telur stefnandi með vísan til 7. gr. reglugerðarinnar að Pole Sport ehf. hafi verið óheimilt að hefja starfsemi áður en starfsleyfi væri gefið út. Stefnandi telur saknæmt að hefja slíkan rekstur án starfsleyfis. Telur stefnandi að rekstraraðili sem ekki hafi rekstrarleyfi beri ábyrgð á slysum sem verði í rekstri hans. Í raun sé um að ræða hlutlæga ábyrgð. Að minnsta kosti verði að snúa sönnunarbyrðinni við í slíkum tilvikum.

Verði ekki fallist á hlutlæga ábyrgð Pole Sport ehf., sé ljóst að það að hefja rekstur án starfsleyfis feli í sér sök. Vísar stefnandi til greina 4.3, 4.6 og 4.8. í starfsleyfisskilyrðum fyrir íþróttamannvirki og líkamsræktarstöðvar, en þar sé um að ræða atriði sem hefði getað minnkað líkur á eða komið í veg fyrir slys stefnanda.

Stefnandi telur að hún hafi ekki fengið leiðbeiningar um þær hættur sem fylgt gátu æfingu sem hún gerði. Þá hafi hún mátt gera ráð fyrir að leiðbeinandi fylgdist með æfingum hennar. Einnig mátti hún gera ráð fyrir því að þær sértæku leiðbeiningar sem hún fékk eftir að hafa gert þessa æfingu einu sinni sjálf, myndu ekki leiða til aukinnar hættu fyrir hana, heldur yrði öryggi hennar tryggt og leiðbeinendur myndu upplýsa um hættur sem fylgdu einstökum æfingum. Vel hefði verið unnt að leiðbeina aðilum þannig að tveir og tveir hefðu framkvæmt æfinguna samtímis og annar því fengið stuðning frá hinum á meðan æfingunni stóð.

2. Helstu málsástæður og lagarök stefnda

Sýknukröfu sína byggir stefndi á því að ósannað sé að óhapp stefnanda sé að rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi vátryggingartakans Pole Sport ehf. eða starfsmanna hans eins og stefnandi heldur fram.

Í fyrsta lagi er byggt á því að aðstæður hjá vátryggingartakanum Pole Sport ehf. hafi verið forsvaranlegar og því hafnað að óhapp stefnanda sé afleiðing af vanbúnaði eða ófullnægjandi öryggisráðstöfunum eins og stefnandi heldur fram. Telur stefndi ósannað að tjón stefnanda sé að rekja til ófullnægjandi aðstæðna hjá vátryggingartaka Pole Sport ehf. Er því mótmælt að brotið hafi verið gegn lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir eða ákvæðum reglugerðar nr. 941/2002. Engin skylda sé til að hafa dýnur á gólfum í æfingasölum.

Í öðru lagi er því mótmælt að óhapp stefnda sé að rekja til ófullnægjandi ráðstafana eða leiðbeininga af hálfu starfsmanna vátryggingartakans Pole Sport ehf. ellegar að viðhafa skuli strangt sakarmat á þeim grunni að starfsmennirnir teljist sérfræðingar í skilningi skaðabótaréttar. Bendir stefndi á að stefnandi hafi skráð sig á námskeið sem merkt hafi verið með þremur stjörnum og því ekki ætlað byrjendum. Kennari hafi rætt við stefnanda fyrir tímann þar sem fram hafi komið að stefnandi hefði áður æft polefitness á annarri heilsuræktarstöð. Þá hafi stefnandi getað skráð sig á námskeið með einni stjörnu og að á slíku námskeiði væri iðkendum ekki kennt að fara á hvolf.

Stefndi bendir á að þegar upphitun hafi verið lokið hafi kennarinn útskýrt æfingu sem kallast „shouldermount prep“. Um er að ræða undirbúning fyrir æfingu sem kallast „shouldermount“. Undirbúningsæfingin sem kennarinn lýsti felur í sér að grípa um súluna með sérstöku gripi og finna öxlina leggjast við súluna. Síðan er sparkað með fótum frá gólfi og fundið það tak sem kemur á öxlina. Tvenns konar stöður eru gerðar í þessari undirbúningsæfingu, annars vegar „shoulder mount basic“ og hins vegar „sholder mount hang.“ Kennarinn ítrekaði að ekki væri ætlast til þess að nemendur færu alveg inn í „shouldermount“-æfinguna (á hvolf) enda væri það ekki kennt á þriggja stjörnu námskeiðinu, aðeins ætti að sparka frá gólfi og finna takið. Vegna fullyrðinga í stefnu tekur stefndi fram að ýmsar aðrar æfingar sem kenndar eru á tveggja og þriggja stjörnu námskeiðum feli í sér að iðkendur snúi á hvolf. Sú æfing sem verið var að kenna iðkendum að framkvæma þegar óhapp stefnanda varð feli hins vegar ekki í sér að farið sé á hvolf.

Telur stefndi að stefnandi hafi gegn betri vitund og í andstöðu við skýrar leiðbeiningar frá kennara framkvæmt æfingu sem ekki hafði verið farið yfir og án þess að óska eftir aðstoð frá kennara.

Telur stefndi að óhapp stefnanda sé ekki öðrum að kenna en henni sjálfri eða að um hreint óhappatilvik hafi verið að ræða.

Þá telur stefndi að ekki verði lögð sú krafa á kennara umrætt sinn að sjá fyrir að stefnandi myndi framkvæma aðra æfingu en verið var að kenna án þess að óska áður eftir sérstakri aðstoð.

Í þriðja lagi er því mótmælt að óhapp stefnanda sé að rekja til þess að vátryggingartakinn Pole Sport ehf. hafði ekki gilt starfsleyfi þegar óhappið varð eða að slíkt feli í sér hlutlæga ábyrgð stefnda ellegar að sönnunarbyrði verði snúið við.

Telur stefndi að óhapp stefnanda hafi ekki verið í neinum tengslum við slíkt starfsleyfi. Í reglugerð um hollustuhætti nr. 941/2002 eru til að mynda gerðar kröfur um að húsnæði fyrirtækja skuli hafa hlotið samþykki byggingarnefndar ásamt því að slíku húsnæði sé viðhaldið og það þrifið þannig að þeir sem þar dveljast eða starfa hljóti ekki heilsutjón af. Eru kröfur reglugerðarinnar meðal annars til þess fallnar að tryggja að mannvirki séu byggð og þeim viðhaldið þannig að þau stefni ekki heilsu manna í hættu. Til að mynda er í ákvæði 54. gr. reglugerðarinnar vísað til þess að gæta þurfi að því að heilsuræktar- og íþróttastöðvar verði ekki útbreiðslustaðir sjúkdóma. Að sama skapi skulu tæki og búnaður til íþróttaiðkana vera samkvæmt viðurkenndum öryggiskröfum.

Er því mótmælt að Pole Sport ehf. beri hlutlæga ábyrgð á slysum á iðkendum þótt farist hafi fyrir að fá útgefið starfsleyfi heilbrigðiseftirlits þegar óhapp stefnda varð. Þá er því mótmælt að sönnunarbyrði skuli snúið við. Beri stefnandi sönnunarbyrði fyrir orsök tjóns hennar.

Í fjórða lagi er byggt á því að stefnandi skuli bera allt tjón sitt sjálf vegna eigin sakar eða vegna þess að um óhappatilviljun hafi verið að ræða. Þátttaka hennar í námskeiðinu hafi verið á hennar ábyrgð. Hún hafi tekið ákvörðun um að sækja námskeið sem merkt var þremur stjörnum. Stefnanda hafi borið að gæta ítrustu varúðar við framkvæmd æfinga og fylgja leiðbeiningum kennara, þar sem þetta var fyrsti tími hennar hjá Pole Sport ehf.

Verði ekki fallist á aðalkröfu stefnda, byggir hann á því að tjón stefnanda sé að mestu leyti að rekja til eigin gáleysis henanr eða óhappatilviljunar.

IV.

Stefnandi varð fyrir slysi þegar hún var á námskeiði í súlufimi hinn 9. október 2012 hjá Pole Sport ehf. sem er heilsuræktarstöð sem sérhæfir sig í æfingum á lóðréttri súlu. Bar slysið að með þeim hætti að stefnandi var að gera æfingar á súlunni og hafði hvolft sér þannig að höfuð vísaði niður að gólfi og fætur upp. Hún féll þá á höfuðið eftir að hafa misst takið á súlunni. Voru æfingar gerðar undir handleiðslu starfsmanns heilsuræktarinnar sem er vátryggingartaki í máli þessu.

Stefnandi telur að rekja megi slysið til þess að skort hafi á nægjanlegar leiðbeiningar af hálfu sérmenntaðs starfsmanns vátryggingartaka, auk þess sem vátryggingartaka hafi borið að tryggja að fullnægjandi öryggisbúnaður, eins og dýnur, væri í kringum súlur til þess að koma í veg fyrir eða draga úr tjóni við hugsanleg slys.

Stefndi hefur mótmælt því að rekja megi slysið til saknæmrar háttsemi vátryggingartaka eða ófullnægjandi öryggisbúnaðar. Þá er því mótmælt að leiðbeiningum starfsmanna vátryggingartaka hafi verið áfátt eða að slysið megi rekja til þess að vátryggingartaki hafi ekki haft starfsleyfi. Þá telur hann að stefnandi skuli bera tjón sitt sjálf vegna eigin sakar eða vegna þess að um óhappatilviljun hafi verið að ræða.

Vitnum ber ekki að öllu leyti saman um atvik. B, leiðbeinandi á námskeiðinu, kvaðst hafa leiðbeint nemendum og sérstaklega tekið fram að ekki mætti fara alveg upp í æfinguna. Kvaðst hún hafa leiðbeint nemendum hvernig gripið væri um súluna en til væru nokkrar útfærslur á því. Hún kannaðist ekki við að hafa leiðbeint stefnanda um að breyta gripi sínu.

F kvað alla hafa verið að hlusta á kennarann en stefnandi hafi farið í æfingu áður en kennarinn hafi lokið við að útskýra. Kennarinn hafi farið upp í æfinguna, krækt fótunum og sýnt þannig lokastöðuna. H tók fram að markmiðið með æfingunum hafi verið að fara á hvolf. Hún kvað leiðbeinanda hafa sýnt alla æfinguna og farið á hvolf á súlunni. Það staðfestu þær I og E en þessar konur voru allar á námskeiðinu.

Samkvæmt þessu þykir rétt að leggja til grundvallar að á námskeiðinu hafi markmiðið m.a. verið að gera æfinguna þannig að farið væri á hvolf í henni enda samrýmist æfingin einnig þeirri lýsingu á námskeiðinu „Pole fit Sport 1-3 stjörnur“, sem stefnandi sótti hjá vátryggjanda. Verður því ekki fallist á með stefnda að stefnandi hafi ekki farið eftir leiðbeiningum þegar hún gerði umrædda æfingu, heldur var markmiðið m.a. að ná þeirri hvolfstöðu sem lýst hefur verið. Óumdeilt er að stefnandi notaði ekki sérstakt efni til að auka grip þegar slysið varð, en fram kom hjá vitnum að hver og einn þátttakandi hafi sitt eigið gripefni. Þá verður að telja ósannað að stefnandi hafi borið á sig krem sem hafi orsakað slysið.

Dómurinn sem skipaður er sérfróðum meðdómsmönnum telur að umrædd æfing sem gerð var á námskeiðinu sé krefjandi og erfið. Rétt sé því að sýna fulla aðgát við framkvæmd hennar auk þess sem það sé ekki á allra færi að komast í gegnum hana.

Námskeiðið Pole fit 1-3 stjörnur var ætlað fyrir grunnæfingar en einnig fyrir lengra komna þar sem farið væri á hvolf. Mátti því vænta þess að geta þátttakenda á námskeiðinu væri mismundi og styrkur þeirra til að halda jafnvægi á súlunni ólíkur. Telur dómurinn að nokkur hætta hafi verið til staðar þar sem um fyrsta tímann var að ræða auk þess sem búast mátti við að einhverjir á námskeiðinu væru að þreyta hvolfstöðu í fyrsta sinn. Leiðbeinandi sýndi æfinguna. Æfingin sem slysinu olli var ekki gerð með stuðningi leiðbeinanda eða skipulegum stuðningi annarra nemenda eins og nauðsynlegt og eðlilegt hefði verið að gera vegna þeirrar hættu sem fylgdi æfingunni og þess reynsluleysis nemenda sem búast mátti við á byrjendanámskeiði. Stefnandi féll á höfuðið á gólfið, en ekki er ljóst hvort hún hafi fallið á plaststykki sem umlykur neðsta hluta súlunnar. Því telst ósannað að umbúnaður súlunnar hafi átt þátt í tjóni því sem stefnandi varð fyrir umrætt sinn.

Í ljósi alls þess sem hér hefur verið rakið telur dómurinn að vátryggingartaki verði að bera ábyrgð á grundvelli sakarreglunnar vegna skorts á leiðbeiningum við umrædda æfingu á því líkamstjóni sem stefnandi varð fyrir þegar hún missti takið á súlunni og féll á höfðuð við að gera æfinguna.

Æfingin var krefjandi eins og áður segir og hentaði illa byrjendum. Stefnandi ákvað sjálf að gera æfinguna án þess að óska eftir frekari leiðbeiningum. Hún var með öllu óvön æfingunni og mátti vita að hún væri ekki hættulaus. Því telst rétt að hún beri hluta sakarinnar sem eftir atvikum þykir hæfilega ákveðinn 1/3 sakar.

Með vísan til framangreinds er fallist á kröfu stefnanda þannig að viðurkennd verði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu Pole sport ehf., hjá Sjóvá-Almennum tryggingum hf. á 2/3 hlutum af líkamstjóni sem stefnandi varð fyrir í slysi þann 9. október 2012 í æfingatíma hjá Pole Sport heilsurækt.

Stefndi Sjóvá-Almennar tryggingar hf. greiði 1.300.000 krónur í málskostnað sem rennur í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málflutningsþóknun lögmanns hennar M-kk-ef H-kk-ef M-kk-ef hrl. 1.300.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf héraðsdómari kvað upp dóm þennan ásamt meðdómsmönnunum G-kvk-þgf F-kvk-þgf íþróttakennara og G-kvk-þgf H-kvk-þgf, íþróttafræðingi.

DÓMSORÐ:

Viðurkennd er bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu Pole Sport ehf., hjá Sjóvá-Almennum tryggingum hf. á 2/3 hlutum af líkamstjóni sem stefnandi varð fyrir í slysi þann 9. október 2012 í æfingatíma hjá Pole Sport heilsurækt.

Stefndi greiði 1.300.000 krónur í málskostnaði sem rennur í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þ.m.t. málflutningsþóknun lögmanns hennar M-kk-ef H-kk-ef M-kk-ef hrl. 1.300.000 krónur.

R-kvk-nf S-kvk-nf

G-kvk-nf F-kvk-nf

G-kvk-nf H-kvk-nf